kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အာဏာလွှဲပြောင်းရေး ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌက တိုင်းမှူးများ၊ တပ်မမှူးများ၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌများအား အခါအားလျော်စွာ ပြောကြားခဲ့သည့် မိန့်ခွန်းများတွင် ညွှန်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး (၁) အနေဖြင့်" လည်း ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် (၁၀၀) ကြိမ်မြောက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ တိတိလင်းလင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတရပ်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တရပ် ပေါ်ပေါက်လာရုံဖြင့် ဥပဒေပြုမှုအာဏာ၊စီမံခန့်ခွဲမှုအာဏာနှင့် တရားစီရင်မှုအာဏာဟူသော အချုပ်အခြာအာဏာ (၃) ရပ်ကို အလိုအလျောက်မရရှိပဲ အခြေခံဥပဒေတရပ်အပေါ် အခြေပြု၍သာရယူနိုင်ကြောင်း အထူးရှင်းလင်းရန်လိုမည်မဟုတ်ပါ။
၁၉၄၇ ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေသည် ၁၉၄၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ (၂၄) ရက်နေ့တွင် တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်ကလက်ခံ၍ ဥပဒေအဖြစ်အတည်ပြုခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုအခြေခံဥပဒေအာဏာတည်ပြီး အမှန်တကယ်အကျိုးသက်ရောက်သည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံသည် လုံးဝလွတ်လပ်သောအချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံတော်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာသည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင်မှဖြစ်သည်ကို ဥပဒေကြောင်းအရ အထင်အရှားတွေ့နိုင်သည်။
နိုင်ငံတခု၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရပ်သည် လွတ်လပ်ရေးမရမီ ရေးသားထားသည့်ဥပဒေနှင့်လွတ်လပ်ရေးရရှိသည့်နောက်မှ ရေးသားထားသည့်ဥပဒေဟူ၍ (၂) မျိုးရှိသည်။
လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ကြသည့်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးတွင် အချုပ်အခြာအာဏာကို လက်ဆုပ်လက်ကိုင်ရပြီးမှသာ တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်ကိုခေါ်ယူ၍ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲကြသည့် အစဉ်အလာရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲပြီးမှ လွတ်လပ်ရေးကြေညာခဲ့ရသည်။
ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းသည် ထိုအချိန်က နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ဗြိတိသျှတို့ထံမှ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် လွတ်လပ်ရေးကိုအမြန်ရယူလိုသောဆန္ဒကြောင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းမှာ ထင်ရှားသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေကိုလေ့လာပါက လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ရေးဆွဲခြင်းဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲဖြင့်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဥပဒေဖြစ်သည်ကို မည်သူမျှငြင်းဆိုခြင်း ပြုနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေသည် လွတ်လပ်ရေးမရမီရေးဆွဲသည့် ဥပဒေဖြစ်ပြီး၁၉၇၄ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးမှရေးဆွဲသည့် ဥပဒေဖြစ်ကြောင်း ကွာခြားချက်ကို အထူးသတိပြုရန်လိုသည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံရေးပါတီအများစု၏ဆန္ဒမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်ရေးဆွဲရေးဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းတို့၏ သဘောထားကြေညာချက်များအရ သိရှိနိုင်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲစဉ်က တိုင်းရင်းသားအရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပင်လုံညီလာခံတွင် ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း လူမျိုးစုများနှင့်သာ ဆွေးနွေးညှိုနှိုင်းခဲ့ပြီး မွန်၊ ရခိုင်စသော လူမျိုးစုများနှင့် ဆွေးနွေး ညှိုနှိုင်းမှု မရှိကြောင်း တွေ့ကြရမည်ဖြစ်သည်။
ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးအရ နိုးကြားလာသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အများအပြားရှိရာ ၎င်းတို့၏ ဆန္ဒသဘောထားများကို ညှိုနှိုင်းရယူပြီး ခိုင်မာသည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ်တရပ် ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းရန် အထူးလိုအပ်ကြောင်း ထင်ရှားနေသည်။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့သည် စစ်အစိုးရတရပ်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ မာရှယ်လော (Martial Law) ဥပဒေကို ကိုင်စွဲကျင့်သုံးနေသည့် အစိုးရဖြစ်သည်။
ထိုသို့ဖြစ်သည်နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံအား အောက်ပါအတိုင်း အာဏာ (၃) ရပ်ဖြင့် ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။
(က) ဥပဒေပြုမှုအာဏာ။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ကသာ ကျင့်သုံး ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။
(ခ) စီမံခန့်ခွဲမှုအာဏာ။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ကသာ ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
သို့ရာတွင် ယင်းအာဏာကို အစိုးရအဖွဲ့နှင့်တကွ ပြည်နယ်၊ တိုင်း၊ မြို့နယ်စု၊ မြို့နယ်၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်အား ခွဲဝေပေးလျက် စီမံခန့်ခွဲရေး ကိစ္စရပ်များကို စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှုဖြင့် တာဝန်ပေး ဆောင်ရွက်စေလျက် ရှိသည်။
ယင်းသို့ဆောင်ရွက်စေခြင်းမှာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရ လက်ထက်တွင် ဝန်ထမ်းများသည် ဌာနဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ကင်းရှင်းစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် လေ့ကျင့်ဆောင်ရွက် ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။
(ဂ) တရားစီရင်မှုအာဏာ။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကသာ ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
သို့ရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အချိန်တွင် အလေ့အကျင့်ရစေရန် သာမန်ရာဇဝတ်မှုနှင့် တရားမမှု စသည်များကို တရားရုံး အဆင့်ဆင့် ဖွဲ့စည်းပြီး စစ်ဆေးစီရင်စေလျက် ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ယနေ့အခြေအနေတွင် ပြည်သူများက ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သော ကိုယ်စားလှယ်များသည် အနာဂတ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲကြရန် တာဝန်ရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်အာဏာရယူရေးအတွက် ယာယီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲ၍ အစိုးရဖွဲ့စည်းခြင်းကို မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ လက်ခံနိုင်မည် မဟုတ်သည့်အပြင် ထိုသို့ဆောင်ရွက်ပါက ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာအရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်အညီ ခိုင်မာသောဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်အရ ပေါ်ပေါက်လာမည့်အစိုးရတရပ် မဖွဲ့စည်းမီကြားကာလတွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အနေဖြင့် (က) ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှု မပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တဲ့ခိုင်မြဲရေးဟူသည့် အရေး (၃) ပါး။
(ခ) နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကြေညာချက်အမှတ် (၁/၈၈) တွင်ပါရှိသော တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် နယ်မြေအေးချမ်းသာယာရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု လုံခြုံချောမွေ့စေရေး၊ ပြည်သူများ၏စားဝတ်နေရေး ချောင်လည်စေရေးနှင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရေးစသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်ကြီး (၄) ရပ်အနက် ပါတီစုံဒိမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရေးတာဝန်မှအပဖြစ်သော လုပ်ငန်းတာဝန်ကြီး (၃) ရပ် နှင့် (ဂ) မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအားလုံး၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အလေးဂရုပြု ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာလိုက်သည်။
အမိန့်အရ (ပုံ) ခင်ညွန့် ဗိုလ်ချုပ် အတွင်းရေးမှူး (၁) နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ရန် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ စကားရပ်များ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည့် ဥပဒေ ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး။
နှင်းပန်းအိမ် မွေးသက္ကရာဇ် အမည်ရင်း နို်င်ငံ 25px မြန်မာ မိဘအမည် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလောင် အမည်ခွဲများ အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ၊ မွေးဖွားရာဒေသ ထင်ရှားကျော်ကြားမှု နှင်းပန်းအိမ် နှင်းပန်းအိမ်သည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှ စတင်ကာ စာပေလောကအတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သော စာရေးဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆရာမ နှင်းပန်းအိမ်၏ "တမာပန်းနှင့် ဘဝလမ်း" ခရီးသွားဆောင်းပါးကို လူကြိုက်များခဲ့ပြီး၊ "ပတ်ဝန်းကျင် ကျေးဇူးတရားနဲ့ ကြယ်ပွင့်လေး" ဆောင်းပါးဖြင့် ဂျပန်စာဖတ်ပရိသတ်တဦး၏ ကျနော်အနှစ်သက်ဆုံးဆောင်ပါးဆု၊ "ခေတ်သစ် မန်မိုရီနှင့် ဝတ္တုတိုပေါင်းချုပ်" တော်ဘုရားလေး စာပေဆု၊ "ရိုးချောင်းဘေးက ကြာ" ဝတ္တုတိုဖြင့် နေမင်းအားမာန်အဖွဲ့မှ ချီးမြှင့်သည့် အကောင်းဆုံး ဝတ္တုတိုဆုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းသည်မှာ တောင်ဒဂုံမြို့နယ် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် လူငယ် စည်းရုံးရေးမှူး ဦးနေဦး ဖြစ်သည်။
ဦးနေဦးသည် တရားမဝင် စာရွက်စာတမ်းဖြန့်မှု အပါအဝင် အခြားစွပ်စွဲချက်များဖြင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့က ထောင်ဒဏ် ၁၄ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့ထောင်သို့ ခင်ပွန်းသည်ထံ ထောင်ဝင်စာသွားတွေ့ရင်း တွေ့ကြုံရသည်များကို ဆရာမက ခရီးသွားဆောင်းပါး၊ အက်ဆေးနှင့် ဝတ္တုတိုများအဖြစ် ရေးသားကာ နွယ်နီ၊ မဟေသီ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့က ခင်ပွန်းသည် ပြန်လွတ်လာသော်လည်း ဝေးလံခေါင်ဖျား ဒေသရှိ ထောင်များသို့ အခြားသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား မိသားစုဝင်များမှ ထောင်ဝင်စာ သွားတွေ့သည်ကို ကူညီရင်း ခရီးသွားဆောင်းပါးများ ဆက်လက်ရေးခဲ့သည်။
လူငယ် စည်းရုံးရေးမှူး နှင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်း ဦးနေဦးသည် ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၌ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်သို့ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ နှင်းပန်းအိမ်သည်လည်း သားငယ်နှင့်အတူ ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် လိုက်ပါသွားသည်။
မိုးမခ ကွန်ရက် သတင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့ မြောက်ဘက် ချင်းတွင်းမြစ်ဖျားနှင့် မလိခမြစ်တို့ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
မြစ်ကြီးနားမှ မြောက်ဘက် မိုင် ၈ဝ ခန့်ကွာဝေးသည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက်တွင် လွတ်လပ်ရေးကိုခုံမင်သော တောင်ပေါ်ကချင်လူမျိုးများက မကြာခဏ ဆူပူထကြွလေ့ရှိသဖြင့် နယ်ခြားတပ်ခွဲတစ်ခုထား၍၊ နယ်ခြားဝန်ထောက်တစ်ဦး အုပ်ချုပ်ခဲ့သော စစ်ဖက်မြို့ဖြစ်သည်။
အလွန်အေးချမ်းသည့်အပြင် သစ်တောကြီးများ ရှိခြင်းကြောင့် အဖျား အနာ ထူထပ်သည်။
စစ်တပ်မှတစ်ပါး ကချင်လူမျိုးများသာ နေထိုင်သောမြို့ ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) သမိုင်းကြောင်း ဆွမ်ပရာဘွမ် မှာ ကချင်ဘာသာအရ ဆွမ်ပရာ = မြက်ရှည်ပင်၊ ဘွမ် = တောင် ဖြစ်၍ မြက်ရှည်ပင် ပေါက်ရာတောင် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဆွမ်ပရာဘွမ်ဟု သတ်မှတ်ခြင်း မပြုခင်က ကချင်မျိုးနွယ်စု မရူ(လော်ဝေါ်)၊ ရဝမ်နှင့် ခန္တီးရှမ်း မျိုးနွယ်စုများ နေထိုင်ကြပြီး လူမျိုးစု အလိုက် ဒူဝါ ဆလန်ဝါ ဦးဆောင်သော ကျွန်ပိုင်ရှင် ပဒေသရာဇ်စနစ်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၀၅-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့စတင်ဝင်ရောက်လာပြီး ၁၉၁၃-ခုနှစ်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ယခင်က လဇကျေးရွာနှင့် ဝါစပ်ခူးရွာအနီး တောင်ထိပ်တွင် ရွာတည်၍ နေခဲ့ကြသော်လည်း လေဒဏ် မခံနိုင်၍ ၁၉၆၂-ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိနေရာ အနိမ့်ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရား(ပြည်မြို့) 180px|centerတည်နေရာပြည်မြို့ဉာဏ်တော်ကျော်ကြားမှု ဘုရားသမိုင်း ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ရွှေဆံတော်စေတီတော်မြတ်ကြီးအား ဖူးမြော်ရန်လာရောက်သောအခါ ရွှေဆံတော်စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ဇေယျပထဝီအောင်မြေကုန်းတွင် မင်းကြီး စီးတော်ဆင်နှင့်မြင်းတို့ကိုချည်နှောင်ထားလေ့ရှိသည်။
မှူးကြီးမတ်ရာသေနာပတိတို့ ဆင်တပ်ကြီးကို အရှေ့ဘက်စောင်းတန်းထိပ်တွင် စခန်းချခဲ့သဖြင့် ယခုအခါဆင်တဲကျောင်းဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးနတ်ရွှာစံသောအခါ သားတော်ရဟန်းနာအရှင်စန္ဒာသိရီနှင့်အရှင်စန္ဒာဂရာဇာတို့ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ ပင့်ဆောင်လာသော ဓာတ်တော်နှင့် မင်းမိဖုရား၏ လက်ဝတ်တန်ဆာတို့ကို ဌာပနာပြီး ရဟန္တာအရှင်သူမြတ်နှစ်ပါးနှင့် ပန်ထွာမိဖုရားတို့ ကြီးကြပ်ကာ ဆင်ချည်တိုင်နှင့် မြင်းချည်တိုင် ညီနောင်စေတီနှစ်ဆူကို တည်ထားတော်မူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဆင်ချည်တိုင်၊ မြင်းချည်တိုင်စေတီနှစ်ဆူမှာ နှစ်ကာလကြာနှောင်းလာသောအခါ ပျက်စီးလာသဖြင့် ဆရာတော်ဘဒ္ဒ န္တတေဇဝန္တဦးဆောင်ပြီး ဇေယျပထဝီကုန်းမြေပေါ်ရှိ ဆင်ချည်တိုင်၊ မြင်းချည်တိုင်စေတီတော်နေရာတွင် ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရားကို( ၁၂၈၀ )ခုနှစ်မှစပြီး တည်ထားခဲ့ရာ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် အထမမြောက်ဘဲပြိုကျခဲ့သဖြင့် ( ၁၂၈၂ )ခုနှစ်တွင် ဗေဒင်ပညာရှိများ၏ တွက်ချက်မှုအရ ကဏာ ဇာလီကိန်းနက္ခတ်ကျနေသဖြင့် မောင်နှမအရင်းအထက်အောက်ဖြစ်ပြီး မောင်ဖြစ်သူစနေသားနှင့် နှမဖြစ်သူ ကြာသပတေးသမီးတို့ အုတ်မြစ်ချမှသာလျှင် အောင်မြင်မည်ဖြစ်သဖြင့် လိုက်လံရှာဖွေရာ အချို့မိဘများမှာ မိမိတို့သားသမီးများကို ဘုရားတည်ရန်အတွက် စတေးလိမ့်မည်ဟုယူဆပြီး မိမိတို့သားသမီးတို့နှင့်အတူ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် မိဘများ၏ ခွင့်ပြုချက်အရ မောင်တင်မောင် ( ဂ)နှစ်သားနှင့် မခင်သန်း ( ၅ )နှစ်သမီး မောင်နှမနှစ်ယောက်တို့ကို ဝါးတပြန်သာသာနက်သော မြေကြီးကျင်းထဲသို့ လူကြီးများကပွေ့ချီကာဆင်းပြီး ရွှေချထားသော အုတ်နှစ်ချပ်ကို ကိုင်ဆောင်စေလျှက်အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။
ထိုအခိုက်ကျင်းကြီးနှုတ်ခမ်းများ စစ်ဗာရီများက သေနတ်များကိုမိုးပေါ်သို့ ထောင်ပြီးပစ်ဖောက်ရာ မြေကြီးမှာသိမ့်သိမ့်ခါခဲ့သည်။
အောင်မြင်ခြင်းအထိမ်းအမှတ် အဖြစ်ပုပ္ပါးဆရာကြီး ဦးစော်ဘွားမှ ပန္နက်ချသော မောင်နှမနှစ်ယောက်၏ နောက်မှနေပြီး ဂါထာမန္တံများရွတ်ဖက်ခြင်း၊ ခရုသင်းဖြူဖြူများမှုတ်ခြင်း ငွေဖလားကြီးနှင့် သပြေခတ်မှ ရေစက်များ ပတ်ဖြန်းပေးခဲ့သည်။
ကျင်းကြီးအပေါ်မှ ပရိသတ်များက ပန်းပေါက်ပေါက်များကြဲချခဲ့သည်။
ယင်းမှာ ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရားတည်ရန်အတွက် တတိယအကြိမ်အုတ်ဖြစ်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်.....။
ဘုရားဉာဏ်တော် ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရားတည်ထားကိုးကွယ်ရန်အတွက် ဉာဏ်တော်အချိုးအစားကိုဝင်မစွတ်မြို့စားကြီးမှ ရှေ့အစဉ်အလာလင်္ကာအရ အတိုင်းအထွာရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။
ရုပ်ပွားတော်ကြီးအား ပန်းရံဆရာကြီး( ၆ )ဦးမှာ အချိုးအစားပြေပြစ် ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းအောင် သုံးနှစ်တိုင်တိုင်အချိန်ယူကာ အချောသတ်ပြီး ပြီးမြောက်အောင်မြင်သည်အထိ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်မန္တလေးမြို့မှ မှာယူထားသည့် စကျင်ကျောက်ရုပ်ပွားတော်မှာ လေးလံလွန်းသဖြင့် အသုံးမပြုတော့ဘဲ မဟူရာမျက်လုံးတော်ကိုသွေး၍ ပူ​ဇော်ခဲ့ပါတယ်။
ဘုရားဘွဲ့တော် သို့ဖြစ်၍ ( ၁၂၈၀ )ပြည်နှစ်မှ စတင်တည်ထားခဲ့ရာ မူလဆင်ချည်တိုင်၊ မြင်းချည်တိုင် စေတီနှစ်ဆူမှာ ဓာတ်တော်များနှင့်လက်ဝတ်ရတနာများကို ဌာပနာပြီး ( ၁၂၉၀ )ပြည့်နှစ်တွင် ပြီးစီးအောင်မြင်ခဲ့ပြီး( ၁၀ )နှစ်တိုင်တိုင် တည်ထားခဲ့ရသဖြင့် ( ၁၀ )ထပ်ဘုရားကြီးဟု ဘွဲ့အမည်တွင်ခဲ့ရသည်။
ဉာဏ်တော်အမြင့်မှ ( ၇၃ )တောင် ( ၇ )လက်မ၊ ( ၁၁၀ )ပေ ( ၁ )လက်မ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္ဒတေဇဝန္တမှ ဦးဆောင်တည်ထားခဲ့ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးနှင့် စစ်ပြီးခေတ်နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိန်းသိမ်းပူဇော်ခဲ့မှု ကင်းမဲ့ခဲ့သဖြင့် တိုင်းပြည်လုံးချမ်းသာဘုရားကြီးမှာ ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းများနှင့်ဖုံးလွှမ်းကာ ညဥ့်အခါမှောင်နှင့်မည်းမည်းတစ်ပါးတည်း ဧကစာရီကျင့်သုံးတော်မူခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ( ၁၃၃၉ )ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ( ၁၃ )ရက်နေ့ တိုင်းပြည်လုံးချမ်းသာဘုရားကြီးကို စေတနာရှင်သဒ္ဒါတရားထက်သန်ကြသော ရဟန်းရှင်လူပြည်သူအများတို့က ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံတည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ယနေ့တိုင် ပဲခူးတိုင်း ( အနောက်ပိုင်း ) ပြည်မြို့၊ ဆံတော်ရပ်ကွက်၊ ရွှေဆံတော်ဘုရားအရှေ့ဘက်တွင်“ တိုင်းပြည်လုံးချမ်းသာ ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရားကြီး ” ကို ကြည်ညိုဖွယ်ရာ လာရောက် ဖူးမြော်နိုင်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း (၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၈–၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁) သည် အမျိုးသားစာပေဆု၊ အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုများ ရရှိခဲ့သော မြန်မာ စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေး ဖြစ်စဉ် မကွေးတိုင်း ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့နယ်၊ ယမ်းဖိုကုန်းရွာဇာတိ ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ( ၁၀ ) ရက်နေ့တွင် အဖ ယာသမား ဦးရွှေစံ၊ အမိ ဒေါ်ငွေဇင်တို့မှ ဖွားမြင်သော သားသမီးလေးယောက် အနက် စတုတ်ထသား ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်း ဦးကြည်အေး ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီက ဆင်ဖြူကျွန်းဒိစတြိတ်ကောင်စီ အထောက်အပံ့ခံ မူလတန်းကျောင်းနှင့် ဆင်ဖြူကျွန်း ဦးဖိုးသိန်း အလယ်တန်းကျောင်းတို့တွင် မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း ပညာများ သင်ခဲ့၏။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဆင်ဖြူကျွန်း ဆရာနွယ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် အထက်တန်းပညာသင်ခဲ့၏။
၁၉၅၅ တွင် ဂွတ္တလစ်ကျောင်းသားဂုဏ် အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း၌ ဆက်လက်ပညာသင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲ အောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ - ၁၉၅၁ တွင် မြေပြင်ပစ် အမြောက်ကြီးတပ် တပ်ရင်း (၁ ) ၌ တပ်သားအဖြစ် ၁၉၅၃ အထိ အမှုထမ်းသည်။
အနုပညာ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရွှေဇင် အမည်ဖြင့် တိုင်းသစ်ဂျာနယ်၌ ကဗျာများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ကလောင် အမည်သို့ ပြောင်းလဲ ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၇ - ၅၈ တွင် ရုပ်ရှင်ပဒေသာ မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၅၈ - ၅၉ တွင် ရုပ်ရှင် လောက၊ ယနေ့ရုပ်ရှင်နှင့် နတ်သျှင်နောင် စာစောင်တို့တွင် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ ၊ ၁၉၆၃ တွင် တံခွန်ဂျာနယ် အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၆၄ - ၆၅ တွင် ကာနယ်ဇင်း၌ တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့၏။
ဆရာ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်မျိုးစုံ (၂၀၀) ကျော်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး ပုဒ်ရေပေါင်း (၃၀၀၀) ခန့် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆရာ ရေးသားခဲ့သော စာပေလက်ရာမွန်များ အနက် ကိုဆေးရိုး ဝတ္ထုများသည် အထင်အရှားဆုံးနှင့် လူကြိုက်အများဆုံး ဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကိုဆေးရိုးဝတ္ထု အမှတ် (၄) ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ကိုဆေးရိုးဝတ္ထု အမှတ် (၆) ဖြင့် လည်းကောင်း အမျိုးသားစာပေဆုများ ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
ထို့ပြင် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် (၂၀) ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှစာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့သို့ သွားရောက်၍ စာပေဆုကို လက်ခံရယူခဲ့သည်။
ဆရာသည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ စာပေလုပ်သားအဖွဲ့တွင် အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သာကေတ မြို့နယ်စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း၊ စာရေးဆရာ စာပေကလပ်၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ သမဂ္ဂ၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေပြန့်ပွားရေးအသင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ဝါသနာရှင် အဖွဲ့အစည်းနှင့် ကမ်ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ဂရက် ( မြန်မာနိုင်ငံ )တို့တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ - ၅၂ တွင် ‘ရွှေဇင်’ ကလောင် အမည်ဖြင့် တိုင်းသစ်ဂျာနယ်၌ ကဗျာများ စရေးခဲ့၏။
၁၉၅၃ တွင် လူငယ်ဂျာနယ်၌ ‘ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း’ ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာများ စရေး၏။
၁၉၅၃ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းပါ ‘စွပ်ကြယ်’ သည် ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း၏ ပထမဆုံး ဝတ္ထုတို ဖြစ်သည်။
‘လွမ်းယမုံဦး’ (၁၉၅၇) သည် ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
ကိုဆေးရိုး အဓိက ဇာတ်ဆောင်ပြု ဝတ္ထုတိုများ သည် သူ၏ ထင်ရှားသော ဝတ္ထုတိုများ ဖြစ်သည်။
ထိုဝတ္ထုတိုများကို စုပေါင်း၍ လေးတွဲ ထုတ်ခဲ့၏။
‘ဂဠုန်ဆရာစံ’ (၁၉၆၅) ၊ ‘သွေးစွန်းသောလက်’ (၁၉၆၆) ၊ ‘လယ်သမားသူပုန်’ (၁၉၇၀)၊ ‘သတ်ရဲသည်သေရဲသည်’ (၁၉၆၉)၊ ‘နီရဲသောဗိုလ်ဥတ္တမ’ ( ၁၉၇၀ ) စသည့် ဝတ္ထုများနှင့် ‘နေမင်းလမင်းသိန်းရာထောင်’ (၁၉၆၅) ပြဇာတ်များကို ရေးခဲ့၏။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် အတွက် အမျိုးသားစာပေဆုကို ‘ကိုဆေးရိုး (၄)’ စာအုပ်ဖြင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ဘာသာရပ်ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၂၀ဝ၅ အတွက် အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုရှည်ဆုကို ‘နေမင်းတစ်ထောင် (၈) တွဲ’ ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၈ တွင် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာ ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့ပေသည်။
ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်းသည် အမည်ရင်း ဦးကြည်အေးဖြင့်လည်း စာအုပ်များ ရေးခဲ့သည်။
အခြားထင်ရှားသော ကလောင်အမည်ပွားတစ်ခုမှာ ‘ဇင်အောင်’ ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင်ဆရာကြီးသည် အသက်(၉၃)နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သော စာအုပ်များ ကိုဆေးရိုး (၁) - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ကိုဆေးရိုး (၂) - ၁၉၆၅ ခုနှစ် ကိုဆေးရိုး ဝတ္ထုတိုများ - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကိုဆေးရိုး (၄) - ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ကိုဆေးရိုး (၅) - ၁၉၉၃ ခုနှစ် ကိုဆေးရိုး (၆) - ၁၉၉၆ ခုနှစ် ကိုဆေးရိုး (၇) - ၂၀၀၁ ခုနှစ် ကိုဆေးရိုး (၈) - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကျေးလက်ရိုးရာ မြန်မာမှုဓလေ့များ (၁) - ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ကျေးလက်ရိုးရာ မြန်မာမှုဓလေ့များ (၂) - ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ချို - ၁၉၆၁ ခုနှစ် ချစ်ကြိုးကိုတဲ့ ခွေပါမယ် - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ချစ်တာတစ်ယောက်တည်း - ၁၉၆၄ ခုနှစ် ချစ်တဲ့သူဘယ်မှာရှိတယ် - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ချစ်တိုင်းလည်း မရပါ - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ချစ်တယ်ဆိုတာများ - ၁၉၆၁ ခုနှစ် ချစ်တယ်ဆိုတဲ့မီး - ချစ်သံချိုမြ လွမ်းမောလှနှင့် - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဂဠုန်ဆရာစံ - ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဂန္ထဝင်မြန်မာဒဏ္ဍာရီများ - ၁၉၆၆ ခုနှစ် ဂန္ထဝင်မြန်မာ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ - ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရိုးရာ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ - ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဆင်ဖြူကျွန်းမိတ်ဆက် - ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် တပါးသူသာ နမ်းပါစေ - ၁၉၆၂ ခုနှစ် တပင်ကို နှစ်ပင်ယှက်တယ် - ၁၉၈၄ ခုနှစ် တလမ်းသွား - ၁၉၆၅ ခုနှစ် တသက်မှာ တခါပွင့်သောပန်း - ၁၉၆၃ ခုနှစ် တို့မြေယာ - ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဓားရောင်ကဖွေး - ၁၉၆၇ ခုနှစ် နီရဲသော ဗိုလ်ဥတ္တမ - ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နေမင်းလမင်း သိန်းရာဖောင် ပြဇာတ် - ၁၉၆၅ ခုနှစ် နှမမာန်လျှော့ပြန်ပါတော့ - ၁၉၆၁ ခုနှစ် ပန်းဆိုရင်မွှေးမှ ရေဆိုရင်အေးမှ - ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ပန်းရိုင်းမလေးငိုရသူ - ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဗျာပါရေးငယ်နဲ့ - ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဘုန်းမေ့ကြောင့်ပန်း - ၁၉၆၅ ခုနှစ် မလေးလက်ခတ်သံ - ၁၉၆၃ ခုနှစ် မိုက်တုံးမိုက်ဆဲ - ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေတ္တာမုန်တိုင်း - ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေတ္တာရွှေစောင်းသံ - ၁၉၅၄ ခုနှစ် မုန်တိုင်းနီနီ - ၁၉၅၉ ခုနှစ် မုန်းကြိုးတရစ် ဖြေဦးလေ - ၁၉၆၄ ခုနှစ် မြင်မြင်ချင်း ချစ်တယ် - ၁၉၆၁ ခုနှစ် မြစ်တို့၏ သဘော - ၁၉၆၆ ခုနှစ် ရိုးရာပုံပြင်စာပေစာတမ်းများ - ၁၉၈၉ ခုနှစ် ရွှေညာသူ - ၁၉၆၁ ခုနှစ် ရွှေတံခါးကြီးဖွင့်လိုက်ပါ - ၁၉၇၄ ခုနှစ် လမင်းထက်နှစ်လေးသာ - ၁၉၇၁ ခုနှစ် လည်ယှက်ကာသူတို့လို - လယ်သမားသူပုန် - ၁၉၆၈ ခုနှစ် လွမ်းစောင်းသံနွမ်းလျမူး - ၁၉၇၃ ခုနှစ် လွမ်းပန်းမျက်ရည်မိုး - ၁၉၆၁ ခုနှစ် လွမ်းသူရဲ့ပွဲ - ၁၉၆၃ ခုနှစ် လွမ်းသစ္စာ - ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် လှတန်ဆောင် - ၁၉၆၁ ခုနှစ် လှိုင်း - ၁၉၆၁ ခုနှစ် သဇင်တုံးကာမှ - ၁၉၆၁ ခုနှစ် သစ္စာရင်သွေး - ၁၉၆၁ ခုနှစ် သတ်ရဲသည် သေရဲသည် - ၁၉၆၁ ခုနှစ် သွေးစွန်းသောလက် - ၁၉၆၆ ခုနှစ် အကွပ်မဲ့ကြမ်း ပရမ်းပတာ - ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် အို မုန်းသူရယ် - ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ကိုးကား နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစု စာရင်း၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်းအဖွဲ့၊ ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ပထမအကြိမ်။
မလိခ၊ မြန်မာစာပေအဘိဓာန် အတွဲ (၂)၊ စာ ၁၇၃၊ ၁၇၄။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
၁၄၂၉ ခုနှစ်က မိုးညှင်း ဘုရင်တည်တော်မူ၍ (ဆင်များ၏ ဘုရား) ဟုခေါ်သည်။
ကောင်းမှုတော်စေတီ နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့အကြားတည်ရှိနေ၍ ၁၄၈၂ ခု ပထမငလျင် တွင်ပျက်စီးခဲ့၏။
နောက်အနှစ် ၂၅ဝခန့် အကြာ ပြန်လတ်သော် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့်ပင် ပျက်စီးသွားရပြန်သည်မှာ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။
ထိုအချီ အပျက်မှာ လုံးဝမြေပေါ် ပုံကျသွားသည် အထိဖြစ်သည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် တဖန်အသစ်ပြန်တည်ပါသည်။
ဘုရားအဝင် နတ်ထပ်ရှည်ကြီးတွင် ရောင်စုံခြယ်သထားသည့် ဆင်ကြီး ၂ ကောင်မှာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
မြတ်မင်းလှိုင်၏ မြန်မာပြည်ရှိ ရှေးဟောင်းဘုရား စေတီပုထိုးများ (ပ-တွဲ) ၂၀၀၃-ခု၊ ဇန်နဝါရီလထုတ် ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ခုနှစ်စင်ကြယ် အသေး () သည် မြောက်ဘက်ကောင်းကင်တွင် တည်ရှိသော ခုနှစ်စင်ကြယ်၏ ကြယ်စု ဖြစ်သည်။
ခုနှစ်စင်ကြယ်ကဲ့သို့ပင် အမြီးကောက်ရှိသည်။
ပထမ ရာစုနှစ်မှ တော်လမီ​၏ ကြယ်စု ၄၈ ခု တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် ကြယ်စု ၈၈ စု တွင်လည်း ပါဝင်သည်။
ခုနှစ်စင်ကြယ် အသေးသည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်အရပ်ကို ညွန်ပြသည့် တောက်ပသော ဓူဝံကြယ် ပါရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ Category:အာရှာ မိုင်နာ (ကြယ်စုတန်း)။
ဇေယျ (၁၉ဝဝ - ၁၉၈၂) 128px|ဆရာကြီး ဇေယျ (ခေါ်) ဦးယော ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ဇေယျ ကလောင်အမည်ခံ ဆရာဦးယောကို ၁၉၀၀-ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁)ရက်နေ့တွင် အဖ ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ်ရ သစ်တောဝန်ထောက်မင်း ဦးခလယ် နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေကြိုးတို့မှ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။
ဆရာဇေယျ၏ ငယ်နာမည်မှာ မောင်ဖိုးကွန်း ဖြစ်ပြီး ကျောင်းနေသောအခါတွင် မောင်ယောရှု အမည်တွင်သည်။
နောင်တွင် ဦးယော ဟု အမည်တွင်သည်။
ဇီးကုန်းမြို့ အေဘီအမ်ကျောင်း၌ စတင်ပညာသင်ကြားပြီး ၁၉၂ဝ-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို သုံးဘာသာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။
ကျောင်းနေစဉ်ကပင် ကျောင်းလက်ရေးစာမူမဂ္ဂဇင်း၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး မောင်ယော အမည် သုံးခဲ့သည်။
ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း၌ စတင် အလုပ် လုပ်ကိုင်သည်။
ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း ပထမစာစောင်တွင် ဗိုလ်ရန်အောင် ဝတ္ထုကို ရေးခဲ့သည်။
စာရေးဆရာဘဝသို့ ရောက်အောင် ဆုံးမသွန်သင် လမ်းညွှန်ခဲ့သူများမှာ သခင် ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး၊ ပီမိုးနင်း၊ ကျောင်းဆရာကြီး ဦးဘိုးသစ်တို့ ဖြစ်သည်။
ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတွင် ဇေယျ အမည်ဖြင့် စတင်ရေးသားသည်။
ဇေယျကလောင် အမည်ရွေးပုံမှာ စားပွဲပေါ်ရှိ အဘိဓာန် စာအုပ်ကို မကြည့်ဘဲ လှန်ပြီး စာအုပ်ပေါ် လက်ထောက်ကာ ကျရာစာလုံးကို ကလောင်အမည် ယူမည်ဟု အဓိဋ္ဌာန် ပြုခဲ့သည်။
(Victory) စာလုံးပေါ် လက်ထောက်မိပြီး မြန်မာမှု ပြုကာ ဇေယျ အမည်ကို ရွေးခဲ့သည်။
ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းကို အစွဲ ပြု၍ ဒဂုန်ဇေယျဟု သုံးခဲ့ပြီး ထို့နောက်မှ ဇေယျ ဖြစ်လာသည်။
ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတွင် လေးနှစ်ခွဲခန့် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဇေယျသတင်းစာကို ကိုယ်တိုင် ထုတ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် တပတ်တကြိမ် လေးပဲတန် (တမတ်တန်) ဂျာနယ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ကိုးလအကြာတွင် ရပ်လိုက်ရသည်။
ထို့နောက် လန်ဒန်အတ် မဂ္ဂဇင်း၊ ဗြိတိသျှ ဘားမား၊ ဓူဝံ မဂ္ဂဇင်း၊ ဓူဝံ ဂျာနယ် တို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် အဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာနသို့ ဝင်ရောက် အမှု ထမ်းပြီး ညွှန်ကြားရေးဝန် ရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
အငြိမ်းစား ယူပြီး နောက်တွင် သမိုင်း ကော်မရှင် ယဉ်ကျေးမှု ကောင်စီ၊ မြန်မာစာ ပြုစုရေးနှင့် ဘာသာပြန် ကော်မရှင်၊ စာပေဗိမာန်ဆု ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ တို့တွင် ပါဝင် ဆောက်ရွက် ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မြန်မာ နိုင်ငံ စာရေး ဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဋ္ဌာန ထုတ်ဝေသော သူကြီး ဂေဇက် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ ခုနှစ် မဂ္ဂဇင်း ရပ်ဆိုင်း သွားသည့် အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။
၁၉၂၃-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၀)ရက်နေ့၌ ဆရာ ဇေယျသည် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ သမီးကြီး ဒေါ်မြရီနှင့် အိမ်ထောင် ပြုခဲ့သည်။
ထုတ်ဝေသူမှာ မောင်မောင်လေး ဖြစ်ပြီး၊ အယ်ဒီတာမှာ ဆရာဇေယျဖြစ်သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဝဏ္ဏ ကျော်ထင် ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် သီရိပျံချီ ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း ရရှိ ခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် စာပဒေသာ ဆုကို မြန်မာ့ မျက်ပွင့် (ရွာဓလေ့၊ လူဓလေ့) စာအုပ်ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၈၂-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၄)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ချမ်းသာလမ်း၊ အိမ်အမှတ် (၅)တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်မြရီနှင့် သားသမီးများ ကျန်ရစ်သည်။
ဇေယျ ထုတ်ဝေပြီး စာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁စာတိုပေစ ၁၉၆၅ ၂စာတွေ့ ငါတွေ့ ၁၉၆၇ ၃စာသဘင် ၁၉၆၃ ၄ဇေယျ စာတမ်း ၁၉၆၅ ၅ဇေယျ ဝတ္ထုတိုများ ၁၉၅၅ ၆ဇေယျ၏စာ ၁၉၆၅ ၇တောကြီးမာယာ ၁၉၆၅ ၈နီပွန်စိတ်ဓာတ် ၉ဗမာ့အရေးနှင့် အနုပညာ အသွေး ၁၀ဗမာပြည် တိုက်ပွဲ ၁၉၆၄ ၁၁မိန်းမ ၁၉၆၁ ၁၂မြနှင်းနွယ် ၁၉၆၁ ၁၃မြတ်လေး ရွှေဓားဗိုလ် ၁၉၉၉ ၁၄မြန်မာစာ မြန်မာ့စိတ် မြန်မာ့မာန် ၁၉၆၆ ၁၅မြန်မာ့မျက်ပွင့် (စာဓလေ့) ၁၉၇၄ ၁၆မြန်မာ့မျက်ပွင့် (ရွာဓလေ့၊ လူ့ဓလေ့) ၁၉၆၁ ၁၇မှတ်တမ်းတင် ဗမာ့ အရေးအခင်းများ ၁၉၆၅ ၁၈လူ ၁၉၃၈ ၁၉သိန်းလေးဆယ် ၁၉၇၄ ၂၀အဏုမြူ ရည်ညွှန်းကိုးကား နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစု စာရင်း၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်းအဖွဲ့၊ ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ပထမအကြိမ်။
ပဲခူးတိုင်း ကဝမြို့၌ အဖ ဦးချစ်တင်၊ အမိ ဒေါ်သောင်းညွန့် တို့က ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးလှဝင်း ဖြစ်သည်။
ကဝမြို့ ဘုရားလေးကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ထံ၌ ပညာစသင်သည်။
သာကေတ သဒ္ဒါရုံ မူလတန်း ကျောင်းတွင် မူလတန်းပညာဆည်းပူးသည်။
စတုတ္ထတန်း စကောလားရှစ်ရသည်။
သာကေတ အမှတ် (၁) အထက်တန်းကျောင်းတွင် အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်းပညာ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုတွင် ဒဿမတန်း အောင်သည်။
၁၉၇၄ ခုတွင် ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။
ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန ရုံးချုပ်တွင် ဦးစီးအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုတွင် အလုပ်မှအနားယူပြီး စာရေးသားခြင်း တစ်ခုတည်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့သည်။
ချစ်ဝင်းညွန့် ဟူသည့် ကလောင်အမည်အပြင် မောင်သိန်းဆု၊ နိုင်ကိုကို၊ ထွန်းတောက် စသည့် ကလောင်ခွဲများဖြင့် နွယ်နီ၊ မဟေသီ၊ ရနံ့သစ်၊ သရဖူ၊ စာပေဂျာနယ်၊ ကွန်ပျူတာဂျာနယ် များတွင်ဘာသာပြန်ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
မြကမ္ဗလာ လူ့အကျိုးဆောင် သီးနှံများ သည် ပထမဆုံးရေးသည့် စာမူဖြစ်သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ဘာသာပြန် စာပေဆု ပြိုင်ပွဲများတွင် မြကမ္ဗလာ လူ့အကျိုးဆောင် သီးနှံများနှင့် လူပြည့်ကျပ်နေသော ဤကမ္ဘာ တို့ဖြင့် ဘာသာပြန် စာမူ ပထမဆုများ ရရှိ ခဲ့သည်။
ကွ္ဆန်း၏ အမှောင်ဘက်ခြမ်း၊ ရေအဆုံး ကုန်းအနှံ့၊ သူ့အသက် ကိုယ့်အသက်၊ ငရဲမှန် နက်ဖြန် မရှိ၊ ပရိုမီသီးယပ် စစ်ဆင်ရေး၊ မက္ကမာဒို စစ်ဆင်ရေး၊ ပစ်မှတ်ငါး စသည့် လုံးချင်း ဝတ္ထု ၁၅ ပုဒ်ခန့် ပြန်ဆို ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ အောင်မြင်ရေး အတွေးအခေါ် ၅ဝ (၁၉၉၇)၊ မိမိအစွမ်းကို ယုံကြည်ပါ (၁၉၉၈)နှင့် အောင်မြင်ရေး အတွေးအမြင်ကြွယ်ဝ ချမ်းသာမှု ကျင့်စဉ် (၁၉၉၈) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၉၈ ခု အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်း နတ်နွယ်။
စာ ၄၁၉ - ၄၃၂။
ရာပြည့် စာတည်း အဖွဲ့။
ရာပြည့် စာအုပ် ၁ဝဝ အညွှန်း (ဩဂုတ် ၁၉၉၉)။
စာ ၈၉။
ချစ်ဝင်းညွန့်။
မြကမ္ဗလာ လူ့အကျိုးဆောင် သီးနှံများ (၁၉၈ဝ)။
၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း၊ ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်၊ ၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်။
ချစ်စံဝင်း (၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၀ - ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) သည် မြန်မာစာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မူလအမည်မှာ ဦးချစ်စံဖြစ်သည်။
ဆောင်းပါးများ၊ စာအုပ်များ၊ စာတမ်းများနှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ချစ်စံဝင်းကို ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ ကဝမြို့နယ်၊ ရစ်ကန်ကြီးကျေးရွာ၌ အဖဦးကျော်စိန်နှင့် အမိဒေါ်လှသန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ရစ်ကန်ကြီးရွာ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရစ်ကံကြီးရွာ သာသနာ့ဇောတိကပုပ္ဖာစာသင်ကျောင်းမှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။