kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၎င်းဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများဟာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့လျှင် ပထမအုပ်စုထဲကို ရောက်ရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများဟာ မိမိဘာသာ တာဝန်ယူပြီး သတ်မှတ်ထားသော ဓာတ်ငွေ့ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်င်ခဲ့ရင် UNFCCC ရဲ့ ကျိုတိုစာချူပ်၏ credits များ ရရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို ရလာတဲ့ credits ကို လိုအပ်နေတဲ့ ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်င်မှုမရှိတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးပြီး ဒုတိယ အုပ်စုကို ဓာတ်ငွေ့လျှော့ချတဲ့ ကုန်သွယ်မှုစည်းမျဉ်းများ (emission trading)နဲ့ အညီ အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။
အဲဒီလို ကုန်သွယ်မှုလုပ်တဲ့အခါမှာ အားနည်းချက်များနှင့် အားသာချက်များဆိုပြီး အကျိုးအပြစ်တွေလည်း ရှိနေပါတယ်။
GHGs emission နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျိုတို စာချုပ်ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ ဖန်လုံအာနိသင်ရှိတဲ့ ဓာတ်ငွေ့များ ထုတ်လွှတ်မှု ပမာဏတွေကို လျှော့ချနိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေကို အုပ်စု အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ထိန်းကြောင်းဖလှယ်ရင်းနဲ့ ခက်ခက်ခဲခဲ လုပ်ဆောင်နေရဆဲပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အဲဒီ သဘောတူလက်ခံတဲ့ စာချုပ်အုပ်စုမှာ ပါဝင်သည်ဖြစ်စေ (သို့) မပါဝင်သည်ဖြစ်စေ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံတိုင်းအနေနဲ့ ဖန်လုံအိမ် ဓာတ်ငွေ့များ (GHGs)ကို တတ်နိုင်တဲ့ဘက်ကနေ မိမိနိုင်ငံတွင်း လေထု၊ ရေထု၊ မြေထု သန့်ရှင်းရေး အက်ဥပဒေတွေကို လက်တွေ့ကျင့်သုံး ပြဋ္ဌာန်း သင့်ပါတယ်။
ကိုးကား http://www.maukkha.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2026:2011-12-05-11-09-01&catid=129:thesis&Itemid=382 Category:သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စာချုပ်များ။
right|ပရိုတိုဇွန်းကောင် နမူနာအချို့ ပရိုတိုဇွန်းကောင်သည် ဆဲလ်တစ်ခုတည်းရှိသော သတ္တဝါ ဖြစ်၍၊ ပရိုတိုဇိုဝါခေါ် မျိုးပေါင်းစုတွင် ပါဝင်သည်။
ပရိုတိုဇွန်းကောင်တို့သည် ခန္ဓာဖွဲ့စည်းပုံ၌ အရှင်းဆုံး ဖြစ်သည့်အလျောက်၊ တိရစ္ဆာန်လောကတွင် အနိမ့်ဆုံး သတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသည်။
ပရိုဇိုဝါဟူသော စကားမှာ ဂရိလူမျိုးတို့၏ စကား ဖြစ်၍ ကနဦးတိရစ္ဆာန်ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ရရှိသည်။
အခြားတိရစ္ဆာန်တို့ကိုမူ မက်တာဇိုဝါဟု ခေါ်၍၊ ထိုတိရစ္ဆာန် အပေါင်းသည် ဆဲအများဖြင့် ဖွဲ့စည်းလျက် ရှိကြ သည်။
ပရိုတိုဇွန်းကောင်မျိုးပေါင်း ၁၅,ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်ဟု ဆို၏။
များသောအားဖြင့် ပရိုတိုဇွန်းကောင်တို့သည် သေးငယ်လွန်း လှ၍၊ ယင်းတို့ကို မိုက္ကရိုစကုပ်ဖြင့် ကြည့်မှသာလျှင် မြင်ရ သည်။
ပရိုတိုဇွန်းကောင်များကို မြစ်၊ ချောင်း၊ ပင်လယ်ထဲရှိ ရေညှိပင်၊ ကျောက်ခက်ပင်များတွင် တွေ့ရတတ်သည်။
ထိုရေ တစ်စက်ကိုယူ၍ မိုက္ကရိုစကုပ်ဖြင့် ကြည့်ရှုလျှင်၊ ပရိုတိုဇွန်း ကောင်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ပါရှိသည်ကို တွေ့ရမည်။
ပရိုတို ဇွန်းကောင်တို့သည် အလွန်ပွားလွယ်သောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေသည်သာ သင့်တင့် လျောက်ပတ်ပါက နာရီပိုင်း အနည်းငယ်အတွင်း မရေအတွက်နိုင်လောက်အောင် ပေါက်ပွား လာနိုင်ကြသည်။
ရေထဲတွင် ပရိုတိုဇွန်းကောင်များ ရှိကြောင်းကို ၁၇ ရာစုနှစ်အစလောက်တိုင်အောင် မည်သည့် သိပ္ပံပညာရှင်မျှ မတွေ့ရှိကြသေးချေ။
၁၆၄၇ ခုနှစ်၌ ဒပ်ချလူမျိုး အန်တွန်နီ ဗန်လေးဗင်ဟု ဆိုသူသည် မိုက္ကရို စကုပ်ဖြင့် စမ်းသပ်ကြည့်ရှု ရာ၊ ကန်ရေ၊ ချောင်းရေ စသည်တို့တွင် ပရိုတိုဇွန်းကောင်များ ပါရှိသည်ကို စတင် တွေ့မြင်လေသည်။
ပရိုတွန်ဇွန်းကောင်တို့၏ ရွေ့ရှားသွားလာပုံမှာ တစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုး မတူပေ။
ယူဂလီနားခေါ် ပရိုတို ဇွန်းကောင်မျိုး သည် ကိုယ်တွင်ရှိသော အမွေးယောင်ကို လှုပ်ရှား၍ သွားလာ သည်။
အမီးဗားခေါ် ပရိုတွန်ဇွန်းကောင်မျိုးတွင် ကိုယ်၏ဘေးပတ်လည်၌ မွေးညှင်းများရှိခြင်းကြောင့် ယင်းတို့ကို အားပြု၍ သွားလာနိုင်သည်။
ပလက်စမိုဒီယမ်ခေါ် ပရိုတိုဇွန်းကောင်မျိုးတွင် မည်သည့်အရာကိုမျှ အားပြု၍ သွားစရာမရှိသဖြင့် တစ်နေရာတည်းတွင် စွဲမြဲ၍နေရလေသည်။
ပရိုတွန်ဇွန်းကောင်များသည် ရေထဲ၌သာ ရှိကြသည်မဟုတ်။
လူကိုယ်ခန္ဓာနှင့်မြေကြီးထဲ၌လည်း ရှိကြသည်။
ခြင်ကိုက်၍ ငှက်ဖျားရောဂါရရှိခြင်းမှာ သွေးသားထဲတွင် ငှက်ဖျားရောဂါ ပရိုတွန်ဇွန်းကောင်များ ဝင်ရောက် သွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
လူကိုယ်ခန္ဓာထဲသို့ ပရိုတိုဇွန်းကောင်များ ဝင်ရောက်လာလျှင် ငှက်ဖျားရောဂါနှင့် အဝါဖျား ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။
ပရိုတိုဇွန်းကောင်များသည် သွေးသားကို အနှောင့်အရှက် ပေးနိုင်ဆုံးသော ပိုးမွှားကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။
အခြားကြည့်ရန် ပရိုတိုပလက်ဇမ် ကိုးကား Category:ဇီဝဗေဒ။
ဇီဝဗေဒတွင် ပရိုတိုပလက်ဇမ်ကို သက်ရှိ၏ အခြေခံပစ္စည်းဟု ဆိုသည်။
ပရိုတို ပလက်ဇမ်ကို အပင်နှင့်တိရစ္ဆာန်တို့တွင် တွေ့ကြရသည်။
အားလုံးသော အပင်နှင့်တိရစ္ဆာန်တို့သည် ဆဲများနှင့် ပြီးလျက်ရှိ၍၊ ထိုဆဲများမှာ အမြှေးဖုံးအုပ်ထားသော သေးငယ်သည့် ပရိုတိုပလက်ဇမ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည် အရောင်မဲ့၍၊ ဂျယ်လီနှင့်တူသော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် ဆဲတွင် အပိုင်း ၂ ပိုင်း ပါဝင်သည်။
ဆဲ၏ဗဟိုပိုင်း၌ သိပ်သည်းသော ပရိုတိုပလက်ဇမ်ရှိ၍၊ ယင်းကို နျူးကလီးယပ်ဟု ခေါ်သည်။
ထိုနျူကလီးယပ်၏ အပြင်ဘက်၌ရှိသော ပရိုတိုပလက်ဇမ်ကို ဆိုက်တိုပလက်ဇမ်ဟု ခေါ်သည်။
နျူးကလီးယပ်နှင့် ဆိုက်တိုပလက်ဇမ်ထဲတွင် ဓာတ်ပစ္စည်းများ အလွန်ရှုပ်ထွေးလျက် ပါရှိကြသည်။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည် ဓာတ်အစု တစ်မျိုးတည်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ပစ္စည်းမဟုတ်ပေ။
ဒြဗ်ပေါင်း အမြောက်အမြား ရောနှောပါရှိသော ပစ္စည်းသာလျှင် ဖြစ်သည်။
ထိုဒြဗ်ပေါင်းများတွင် ပါရှိသော ဓာတ်အမျိုးအစားမှာလည်း ဆဲတစ်ခုနှင့်တစ်ခု၌၎င်း၊ တစ်ရှူး တစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုး၌၎င်း မတူပေ။
ပရိုတို ပလက်ဇမ်ထဲတွင် တွေ့ရသော အရေးကြီးဆုံး ဓာတ်ပစ္စည်းတို့မှာ ပရိုတင်းများပင် ဖြစ်၍၊ ယင်းတို့မှာ ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ အောက်ဆီဂျင်၊ နိုက်ထရိုဂျင် ဒြဗ်ပေါင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ပရိုတင်းများအပြင် ကန့်၊ ဖော့စဖောရပ်နှင့် အခြားသတ္တုဒြဗ်များကိုလည်း တွေ့ရသေးသည်။
အများအားဖြင့် ပရိုတိုပလက်ဇမ်တွင် အဆီ နှင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များ ပါလေ့ရှိသည်။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်ထဲ၌ ပါရှိသော ဒြဗ်ပေါင်းတို့တွင် ကာဗွန်သည် အရေးကြီးသော ဒြဗ်စင်ဖြစ်ပေသည်။
ဓာတုဗေဒပညာရှင်တို့သည် ပရိုတိုပလက်ဇမ်ထဲတွင် ပါရှိသော ဓာတ်ပစ္စည်းများကို ဓာတ်ခွဲ၍ ကြည့်နိုင်ကြသော်လည်း၊ အဘယ်ကြောင့် ပရိုတက်ပလက်ဇမ်၌ အသက်ရှိရသည်ကိုမူ မသိကြပေ။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်ထဲတွင် ပါရှိသော ဓာတ်ပစ္စည်းများကို အခြားသက်မဲ့ ဝတ္ထုများထဲ၌လည်း တွေ့ရသည်။
သို့သော် သက်ရှိ ပစ္စည်းများတွင် ထိုဒြဗ်စင်များသည် သက်ရှိတို့အတွက် အဓိကလိုအပ်သော ဓာတ်များ ဖြစ်စေနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြသည်။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်၏ဂုဏ်သတ္တိအချို့ကို ဆဲတစ်ခုတည်းရှိအမီးဗားကဲ့သို့သော သတ္တဝါတွင် တွေ့ကြရသည်။
ထိုသတ္တဝါကလေးများသည် ရိုးရိုးပရိုတိုပလက်ဇမ် အစိုင်အခဲပင်ဖြစ်သည်။
ထိုသတ္တဝါကလေးထဲရှိ ပရိုတို ပလက်ဇမ်သည် အပူချိန် ပြောင်းလဲမှုနှင့် ထိတွေ့မှုတို့ကို လိုက်၍ ရွေ့ရှားလျက် ရှိသည်။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည် အစာကိုမှီဝဲ နိုင်ပြီးလျှင် မလိုသောပစ္စည်းကိုလည်း စွန့်ပစ်နိုင်သည်။
ထိုပြင် အသက်လည်း ရှူနိုင်၍၊ ဆဲခွဲခြင်းအားဖြင့် မျိုးဆက်ပွားမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ပရိုတိုပလက်ဇမ် ထဲတွင် ဖြစ်ပျက်နေသော ဓာတ်ပြုမှုများကို ဆက်စပ်လေ့လာခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာခဲ့ပေပြီ။
သို့သော် ထိုပြဿနာများကို မဖြေရှင်းနိုင်ကြသေးပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ၆ ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကလာပ်စည်း ဇီဝဗေဒ။
မြေ၊ ရေ၊ လေ၊ မီး စသည့် သဘာဝတရားများကို တန်ခိုးရှင် နတ်များဟု ရှေးသူဟောင်းတို့ အယူရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုတန်ခိုးရှင် နတ်များမှာ လူသားတို့ထက် တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ် ကြီးမားသူ များဖြစ်၍ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ် ထိုက်သည်ဟု ရှေးသူဟောင်းတို့သည် နတ်များကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ခဲ့ကြ သည်။
အီဂျစ်ရှေးသူဟောင်းတို့သည်လည်း ဤနည်းနှင့် နေနတ်သား၊ ရေနတ်သား စသည်ဖြင့် ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် အီဂျစ်ရှေးသူဟောင်းတို့မှာ တစ်ရွာလျှင် နတ်တစ်ပါးကျစီ ကိုးကွယ်ခဲ့၍ မြို့ကြီးပြကြီးများ၌လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုနောက်တွင်မှ ကျေးရွာနတ်များ တဖြည်းဖြည်းပပျောက်လာကာ မြို့ပြနတ်ကြီးများကိုသာ ကိုးကွယ်လာ ကြသည်။
ယင်းသို့ တိုင်အောင်ပင် နတ်များမှာ များပြားလျက် ပင် ရှိကြသေးရာ ဘုရားတစ်ဆူတည်းဝါဒကိုပင် ဖြန့်ခဲ့သော် လည်း များစွာထမြောက် အောင်မြင်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
အီဂျစ်တို့သည် သဘာဝတရားများကိုသာ နတ်များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသေးသည် မဟုတ်သေး။
ငှက်တိရစ္ဆာန်တို့မှာလည်း နတ်မင်းများ ဝင်စားသည်ဟူ၍ ငှက်တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း အထွက်အမြတ်ထားကာ ကိုးကွယ်ကြသေးသည်။
အီဂျစ် ရှေးဟောင်းနတ်ရုပ်များမှာ တိရစ္ဆာန်ရုပ်များ၊ တိရစ္ဆာန်ခေါင်း လူ့ကိုယ်ခန္ဓာ တို့ဖြင့် သရုပ်ဖော်ပြထားလေ့ ရှိကြလေသည်။
ထိုကြောင့်လည်း အီဂျစ်နတ်များတွင် တန်ခိုးအကြီးဆုံး နတ်မင်းဖြစ်သော ရေး၊ သို့မဟုတ် ရား နတ်မင်းကို သိမ်းငှက် ဦးခေါင်းတပ်လျက် တွေ့မြင်ကြရသည်။
ထိုနတ်မင်းမှာ နေနတ် မင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း အယူရှိကြသဖြင့် ဦးခေါင်းထက်တွင် နေ၏ အထိမ်းအမှတ်သဏ္ဌာန် အပြားဝိုင်းကလေးတွင် အတောင်တပ်၍ ဖော်ပြလေ့ ရှိကြသည်။
အီဂျစ်ထုံးဟောင်းပုံပြင်အရ ဆိုလျှင် ကမ္ဘာလောကကြီးတွင် သက်ရှိသက်မဲ့တို့ မပေါ်ပေါက်မီက အဏ္ဏဝါ ရေပြင်ဖြင့်သာ ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိခဲ့၏။
ထိုအခါ ရေပြင်ထက်တွင် ဥကြီးတစ်လုံး ပေါ်လာပြီးလျှင် ထိုဥကြီးမှ ရေးနတ်မင်းကို ပေါက်ဖွားခဲ့သည်။
ရေးနတ်မင်းသည် ကက်(ကမ္ဘာမြေပြင်)နှင့်နတ်(မိုးကောင်ကင်) တို့ကို ပေါက်ဖွားစေသည်။
ကက်နှင့်နတ်တို့က တစ်ဖန် အိုဆိုင်းရစ် နှင့် အိုင်ဆစ် တို့ကို ပေါက်ဖွားပြန်သည်။
အိုဆိုင်းရစ်နှင့် အိုင်ဆစ်တို့၏သားတော်မှာ ဟိုရပ်နတ်သားဖြစ်ပေသည်။
ရေးနတ်မင်းသည် ကမ္ဘာလောကကြီးတွင် နှစ်ပေါင်းအဓွန့် ကြာရှည်စွာ အုပ်စိုးခဲ့ရာ အိုဆိုင်းရစ်၏ကြင်ယာတော် အိုင်ဆစ်နတ်သမီး ခေါင်းဆောင်သော နတ်များနှင့်လူသားတို့က ပုန်ကန် ခြင်းကြောင့် မိမိ၏ရိုက်ရာစည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ကောင်းကင်ဘုံ၌ သွားရောက် စံမြန်းနေခဲ့ရသည်ဟု ဆို၏။
အိုဆိုင်းရစ်နတ်မင်းကား သုစရိုက်နတ်မင်း ဖြစ်သည်။
အီဂျစ်တို့၏ တန်ခိုးကြီး နတ်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်၍ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးကို စောင့်ရှောက်သည်။
ထို့ပြင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အသက်သွေးခဲဖြစ်သော နိင်းမြစ်ကြီးကို စောင့်သည့် နတ်မင်း လည်း ဖြစ်သည်။
အိုဆိုင်းရစ် နတ်မင်း၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကို ဖော်ပြကြရာ၌ တစ်ခါတစ်ရံ ဆင်နှာမောင်း တပ်လျက်လည်း ကောင်း၊ တခါတရံ ငန်းခေါင်းတပ်ဆင်လျက်လည်းကောင်း၊ တစ်ခါ တစ်ရံ နွားသိုး၏ချိုကို ဦးခေါင်း၌ တပ်ဆင်လျက် လည်းကောင်း ဖော်ပြရေးသားထုလုပ်တတ်ကြ၏။
အီဂျစ်ထုံးဟောင်း ပုံပြင်များ၌ နတ်ကောင်းတို့ကို ဒုက္ခပေးသော နတ်ဆိုးများ အကြောင်းလည်း ပါရှိပေသည်။
ဆက် မှာနတ်မိစ္ဆာဖြစ်၍ အမိုက်မှောင်နတ် ဖြစ်သည်။
အိုဆိုင်းရစ်နှင့်ညီအစ်ကိုတော်လည်း ဖြစ်၏။
ဆက်နှင့်အိုဆိုင်းရစ်တို့ တိုက်ခိုက်ကြရာ အိုဆိုင်းရစ် ကျဆုံး၍ ခန္ဓာကိုယ်အပိုင်းပိုင်း အဖြတ်ခံရသည်။
သို့သော် ထိုနတ်မင်းသည် မရဏနိုင်ငံသို့ ရောက်သွားကာ ထိုနိုင်ငံကို စိုးမိုးသူနတ်မင်းကြီး ဖြစ်နေလေသည်။
အိုဆိုင်းရစ်၏ သားတော် ဟိုရပ်သည် ဆက်နတ်ဆိုးအား သတ်ဖြတ်၍ ခမည်းတော်အတွက် လက်စားချေ လေသည်။
ဟိုရပ်နတ်မင်းကား အလင်းရောင်နတ် ဖြစ်သည်။
ထိုနတ် မင်း၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကို ဖော်ပြရာ၌ သိန်းငှက်၏ဦးခေါင်း တပ်လျက် ဖော်ပြကြလေသည်။
ထိုနတ်မင်းကား ကမ္ဘာမြေပြင်ကို အစိုးရသူ ဖြစ်၏။
အိုင်ဆစ်နတ်သမီးမှာ အိုဆိုင်းရစ်နတ်မင်း၏ နှမတော်လည်း ဖြစ်၍ ကြင်ယာတော်လည်း ဖြစ်ကာ အီဂျစ်နတ်သမီးများထဲတွင် တန်ခိုးအကြီးဆုံး ဖြစ်ပေသည်။
အိုဆိုင်းရစ်နတ်မင်းအား နတ် ဆိုးက သတ်ဖြတ်ပြီး နောက် ခန္ဓာကိုယ်ကို အပိုင်းပိုင်းဖြတ်၍ လျှို့ဝှက်ထားသည်ကို မတွေ့တွေ့အောင် ရှာခဲ့သည်။
သားတော် ဟိုရပ်က ခမည်းတော်အတွက်လက်စားချေရန် ဆက်နတ်ဆိုးကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားသောအခါ အိုင်ဆစ်က ဆက်အား လွှတ်ပစ်ခဲ့သည်။
ထိုကြောင့် ဟိုရပ်က မယ်တော်၏ဦးခေါင်းကို ဖြတ်ခဲ့သည်။
ထိုနောက်မှ နွားမ၏ဦးခေါင်ကို တပ်ဆင်ပေးခဲ့ ၏။
သိုဖြင့် အိုင်ဆစ်နတ်သမီး၏ ရုပ်တုများတွင် နွားမဦး ခေါင်း တပ်ဆင်လျက် တွေ့ကြရခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုနတ်မိသားစုများအပြင် အခြားထင်ရှားသော နတ်များ လည်း ရှိပေသေးသည်။
ယင်းတို့တွင် တားနတ် မင်းမှာ လက်မှုပညာသည်နှင့် အနုပညာသည်တို့၏ နတ်မင်း ဖြစ်သည်။
နိတ်မှာ စစ်မက်ဆိုင်ရာ နတ်သမီး ဖြစ်၍ မက်မှာသစ္စာတရား ကို စောင့်ရှောက်သောနတ်သမီး ဖြစ်ပေသည်။
ထို့ပြင် ဒေသန္တရ ဆိုင်ရာ ထင်ရှားသောနတ်များလည်း ရှိကြသေးရာ သာဓက ဆောင်ရသော် သီးဗီးမြို့တော်နတ်အမွန်၊ ဟာမိုပိုလစ်မြို့တော် နတ် သော့နှင့် သဲကန္တရနတ်မင်းတို့ ဖြစ်ကြ၏။
လူတို့ သေပြီးသည့်နောက်တွင် တမလွန်ဘဝ ရှိသည်။
လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို မပျက်မစီးပဲ ကြာရှည်ခံအောင် ပြုပြင် စီရင်ထားမှသာလျှင် ဝိညာဉ်လည်း တည်မြဲနေနိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။
ထိုကြောင့် အီဂျစ်တို့သည် လူသေအလောင်း များကို မပျက်မစီးရအောင် ဆေးရည်စိမ်ကာ မံမီများ ပြုလုပ် ထားခဲ့ကြ၏။
ထို့ပြင် လူခန္ဓာကိုယ်မှ စွန့်ခွာလာခဲ့သော ထိုဝိညာဉ်၏ နောင်ရေးမှာ မူလပိုင်ရှင်၏ အသည်းနှလုံးကို ဟိုရပ်က သစ္စာတရားတည်းဟူသော အလေး ချိန်နှင့်ချိန်ဆကြည့်ပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ချမှတ်သည့် အပေါ်တွင် တည် နေပေ၏။
ယင်းသို့ ချိန်တွယ် ကြည့်ရှုသည်ကို သစ္စဝါဒီနတ် သမီးမက်က စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှု ပြီးနောက် စာရေးတော် နတ်မင်း သော့က မှတ်တမ်းတင်ရသည်ဟု ရှေးအီဂျစ်သူဟောင်း တို့ ယုံကြည်ကြလေသည်။
ရွှေတိဂုံဘုရားတွင် တွေ့ရသည့်နတ်ရုပ်တု နတ်ဆိုသည်မှာ သတ္တဝါတို့ ကိုးကွယ်အားထားရာ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆိုသည်။
ဝေါဟာရလိနတ္ထဒီပနီကျမ်း၌ ငါတို့ မြန်မာမှာ နာထသဒ္ဒါကိုရည်၍ ခေါ်ဝေါ်သည်ယူရမည်။
ထိုနာထသဒ္ဒါကား ကိုးကွယ်ရာ အနက်ရသည် မှတ်ရမည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ယင်းနတ်သည်လည်း- ဝိသုဒ္ဓိနတ်။
ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ ရဟန္တာများ၊ ဥပပတ္တိနတ်။
နတ်ပြည်၊ ဗြဟ္မာပြည်၌ ဖြစ်သော နတ်ဗြဟ္မများ၊ သမ္မုတိနတ်။
မင်း၊ မိဖုရား၊ သားတော်၊ သမီးတော်များ ဟူ၍ သုံးမျိုးဖြစ်သည်။
ယင်းသုံးမျိုးတွင် ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ ရဟန္တာများကို နတ်ဆိုသည်မှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝနှင့် တမလွန်ဘဝအတွက် စီးပွားချမ်းသာ ဖြစ်ထွန်းစေရန်၎င်း၊ ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်တို့ကို ကာကွယ်စေရန်၎င်း၊ သတ္တဝါတို့ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်၍ ဆိုသည်။
နတ်ပြည်၊ ဗြဟ္မာပြည်၌ ဖြစ်သော နတ်ဗြဟ္မာများကို နတ်ဆိုသည်မှာ၊ အချို့လူတို့အယူအဆအားဖြင့် ပစ္စုန်ပ္ပန် ဘဝအတွက် စီးပွားချမ်းသာ ဖြစ်ထွန်းစေရန်၎င်း၊ ဘေးဥပဒ် အန္တရာယ်တို့ကို ကာကွယ်ရန် (ဝါ) မပြုလုပ်စေရန်၎င်း သတ္တဝါတို့ ကိုးကွယ် အားထားရာ ဖြစ်၍ ဆိုသည်။
အထူးအားဖြင့် နတ်ဆိုသော စကား၌၊ သတ္ထာဒေဝ မနုဿာနံ စသော ပါဠိတို့၌ ဒေဝအရ၊ နတ်နှင့် ဗြဟ္မာကို ယူရသကဲ့သို့၊ နတ်ဗြဟ္မာကို ယူရသောကြောင့် ဗြဟ္မာကို ထည့်သွင်း၍ ပြသည်။
(တစ်နည်း)နတ်ဆိုသော အစကားအရ၊ အကျဉ်းအားဖြင့် ရေတွက်သော်၊ ပိဋကတ်တော်ကျမ်း၌ ပါရှိသော နတ်များကား၊ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်ရှိ နတ်များ၊ ဗြဟ္မာဘုံနှစ်ဆယ်ရှိ ဗြဟ္မာများ၊ သုတ်မဟာဝါပါဠိတော် မဟာသမယသုတ်၌ ပါရှိသော နတ်များ၊ သုတ်ပါထေယျပါဠိတော် အာဋာနာဋိယသုတ်၌ ပါရှိသောနတ်များ၊ ဘူမဇိုဝ်း၊ ရုက္ခဇိုဝ်း၊ အာကသဇိုဝ်းနတ်များ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
(တစ်နည်း)လောကုတ္တရာဘက်ဆိုင်ရာ ပိဋကတ်တော်ကျမ်းများ၌ ပါရှိသောနတ်များ၊ လောကီဘက်ဆိုင်ရာ ကျမ်းများ၊ ရာဇဝင်၊ မဟာဝင်၊ သာသနာဝင် စသောကျမ်းများ၌ ပါရှိသောနတ်များ၊ ရှေးစာဟောင်း စာတမ်းများ၌ ပါရှိသောနတ်များ၊ လူတို့ မိရိုးဖလာ၊ အယူအဆစိတ်ဆန္ဒအလျောက် ကိုးကွယ် အားထားကြသော နတ်များနှင့် ထိုထိုအရပ်ဒေသတို့၌ ကိုးကွယ်ကြသော နတ်များကို ထည့်သွင်းရေတွက်လျှင် အလွန် များပြားလှသည်။
ထိုသို့ များပြားသော်လည်း ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ဗလိနတ်စာ ပူဇော်နည်း စာအုပ်တွင် ပါရှိသော နတ်များစာရင်းကို အဓိကထား၍ ပြဆိုပါမည်။
ထိုစာအုပ်တွင် ပါရှိသော နတ်များ စာရင်းကား၊ ၁၂၁၈-ခုနှစ် တပို့တွဲလဆန်း ၈ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့၊ မန္တလေးရတနာပုံ ပထမမြို့တည် နန်းတည်အခါတော်၊ တောခုတ်သောအခါတော်မှစ၍၊ ပန္နက်စိုက်ထူ အခါတော်၊ မြေသနစ်အခါတော်၊ တိုင်တူအခါတော်၊ အုတ်မြစ်စီခင်းအခါတော်၊ နန်းသိမ်းအခါတော်တို့၌ တင်ကြား ပသပူဇော်ရန် ဒီပဲယင်းဆရာတော်၊ စံကျောင်းဆရာတော် စသော တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော်ကြီးရှစ်ပါးနှင့် သတိုးမင်းကြီး မဟာမင်းလှကျော်သူ ပုခန်းမြို့စားဝန်ကြီး၊ သတိုးမင်းကြီး မဟာမင်းလှစည်သူ စသော ပညာရှိ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဆယ့်သုံးဦးစီမံထားသော မန္တလေး ရွှေမြို့တော်တည် စာတမ်းလာစာရင်း ဖြစ်သည်။
အထူးအားဖြင့် နတ်များ စာရင်းကို ပြဆိုရာ၌ ၃၇ မင်းနှင့်ဆက်စပ်နေသဖြင့်၊ သုတ်ပါထေယျပါဠိတော် အာဋာနာဋိယသုတ်တွင် ပါရှိသော နတ်စစ်သူကြီး ၃၇ ပါး စာရင်းကို ထည့်သွင်း ပြဆိုပါမည်။
နတ်စစ်သူကြီး ၃၇ ပါး သူသူးလေး အငယ်လေး ဖိုးကုလား ဖိုးတရုတ် ဖိုးဖြူ ကာမသေဋ္ဌ ကိန္နုဃဏ္ဍု နိဃဏ္ဍု ပနာဒ ဩပမည မာတလိ စိတ္တသေန နဠောရာဇ ဇနေသဘ သာတာဂိရ ဟေမဝတ ပုဏ္ဏက ကရတိယ သိဝက မုစလိန္ဒ သောမိတ္တ ယုဂန္ဓရ ဂေါပါလ သုပ္ပရောဓ ဟိရိ နေတ္တိ မိန္ဒိယျ ပဉ္စာလစန္ဒ အာဠဝက ပဇ္ဇုန္န သုမန သုမုခ ဒဓိမုခ မဏိ မာဏိဝရ သေရိသက အမေ နတ်ကြီးငါးပါး သူရဿတီ စန္ဒီ ပရမီသွာ မဟာပိန္နဲ ဂေါရမန္တ ဂြိုဟ်ကြီး ၁၂ လုံး တနင်္ဂနွေဂြိုဟ် တနင်္လာဂြိုဟ် အင်္ဂါဂြိုဟ် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ် ကြာသပတေးဂြိုဟ် သောကြာဂြိုဟ် စနေဂြိုဟ် ရာဟုဂြိုဟ် ကိတ်ဂြိုဟ် ဂျူပီတာဂြိုဟ် မာကျူရီဂြိုဟ် ဗီးနပ်ဂြိုဟ် အခြားနတ်များ နေနတ် လနတ် မီးနတ် လေနတ် ပဇ္ဇုန်နတ် မဏိမေခလာနတ် အချို့ဒေသန္တရနတ်များ မန္တလေးတောင်စောင့်နတ် တောင်ပြုံးနတ် တောင်သမန်နတ် တောင်မြင့်နတ် တောင်ကျဉ်းနတ် ကြာပင်ရှင်မနတ် ကန်လယ်ရှင်မနတ် ဆည်ကတော်နတ် ရွှေဂူကတော်နတ် ရွှေပြည်ရှင်နတ် ပွေးမကြီးနတ် အတွင်း ၃၇ မင်း သိကြား ဓတရဋ္ဌ ဝိရုဠ|က ဝိရူပက္ခ ကုဝေရ ဇမ္ဗူဒီပ ဇမ္ဗူတံဆိပ် ဇမ္ဗူချမ်းသာ ဇမ္ဗူကျက်သရေ ဇမ္ဗူသပြေ ဇမ္ဗူတန်ဆောင် ဇမ္ဗူတမွတ် ဇမ္ဗူရန်အောင် ရွှေသက်စိုး ဗျသင်္ဂီ မဟေသရ ရွှေပြည်သင် ရွှေညိုသင် ရွှေစကား ပွဲစားကြီး ခရားပင် အင်ကြင်းပင်စောင့် ယင်နှင် အာဠာဝက ကြေးစန္ဒီ ကြော့စန္ဒီ ဆင်ဖြူ့ရှင် ငဆွယ်သင် ဖက်ပသင် မြင်းဖြူရှင် မာရ်နတ် မန်ကျည်းပင်စောင့် သူရဿတီ ထုံသင်းကြီး မဟာပိန္နဲ ရွှေမြို့ရှင် အပြင် ၃၇ မင်း မဟာဂီရိ တောင်ကြီးရှင် ရွှေနပေ သုံးပန်လှ မင်းခေါင်ကြီး မင်းတရားကြီး သံတော်ခံ ရွှေနော်ရထာ အောင်စွာမကြီး ငါးစီးရှင် ဆင်ဖြူရှင် တောင်မကြီး မြောက်မင်းရှင်ဖြူ ရှင်တော် ညောင်ချင်းအို တပင်ရွှေထီး မင်းရဲအောင်ထင် ရွှေစစ်သင် မောင်ပိုးတူ မယ်တော်ရွှေစကား ယွန်းဘုရင် မောင်မင်းဖြူ မန္တလေးဘိုးတော်ကြီး ရွှေဖျဉ်းကြီး ရွှေဖျဉ်းငယ် မင်းသားမောင်ရှင် ထီးဖြူဆောင်း သားတော်မင်းခေါင် မယ်တော်ရွှေအိမ်စည် မင်းစည်သူ ဘိုးမင်းကျော် မြောက်ဘက်ရှင်မ အနောက်မိဖုရား ရှင်ကုန်း ရှင်ကွ ရှင်နဲမိ ကိုးကျောင်းတကာ ရှင်းလင်းချက် အတွင်း ၃၇ မင်း၊ အပြင် ၃၇ မင်းထားခြင်းကား သုတ်ပါထေယျပါဠိတော် အာဋာနာဋိယသုတ်တွင် ပါရှိသော နတ်စစ်သူကြီး ၃၇ ပါးကို အတုယူ၍ ထားဟန်တူသည်။
ဦးဖိုးကျား ၃၇ မင်းစာအုပ်၌ ယင်းနတ်စစ်သူကြီး ၃၇ ပါးကို ဗုဒ္ဓသာသာ ၃၇ မင်းဟု ပြဆိုလျက်ရှိသည်။
၃၇ အရေအတွက်မှာလည်း ၃၇ မင်းသာမကသေး၊ အသံ ၃၇ ချင်း၊ အဆို ၃၇ ချင်း၊ သဘင်သည် ၃၇ ရပ်၊ ဓားရေး ၃၇ ချင်း၊ သိုင်းရေး ၃၇ ချင်း၊ ဒိုင်းရေး ၃၇ ချင်း၊ ကာရေး ၃၇ ချင်း၊ အဲမောင်း ၃၇ ချင်း၊ တက်ရေး ၃၇ ချင်း၊ လောကုတ္တရာဘက်တွင်လည်း ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇ ပါး ဟူ၍၊ ၃၇ အရေအတွက်မှာ အလွန်အသုံးများ၍ ခေတ်စား လျက် ရှိသည်။
အထူးအားဖြင့် ဦးဖိုးကျား ၃၇ မင်း စာအုပ်တွင် အတွင်း ၃၇ မင်း၌ အာဠာဝက၊ ကြေးစန္ဒီ၊ ကြော့စန္ဒီ နတ်သုံးပါးမပါ။
ယင်းတို့အစား စန္ဒီ၊ စန္ဒာ၊ အာဠဝီ နတ်သုံးပါးပါ လာသည်။
ကြွင်းသော ၃၄ ပါးတို့ကား တူညီကြသည်၊ အပြင် ၃၇ မင်း၌လည်း တောင်ကြီးရှင်၊ မယ်တော် ရွှေအိမ်စည်၊ ဘိုးမင်းကျော်၊ ကိုးကျောင်းတကာ နတ်လေးပါး မပါ။
ယင်းတို့အစား သိကြား၊ နှမတော်၊ ကျော်စွာ၊ တောင်သူရှင် မင်းခေါင် နတ်လေးပါး ပါလာသည်။
ကြွင်းသော ၃၃ ပါးတို့ကား တူညီကြသည်။
ဦးကြီးဖေ နတ်ကိုးကွယ်သော ဝါဒသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌သာမဟုတ်၊ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် အနှံအပြား ထွန်းကားလျက်ရှိသည်။
နတ်တို့ကို လူတို့ကိုးကွယ်ကြခြင်းမှာ မိမိတို့ထက်ပိုမို၍ တန်ခိုး ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသောကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။
ကမ္ဘာဦး အစကတည်းပင် နတ်ကိုးကွယ်ခြင်းသည် လူမျိုးတိုင်း၌ ရှိခဲ့၏။
လူမျိုးတိုင်း လူမျိုးတိုင်းက မိမိတို့ထက် နေရာတကာတွင် တန်ခိုးသာသည်ဟု ယူဆထားသော နတ်များကို အမည် အမျိုးမျိုးပေးကာ ကိုးကွယ်ကြလေသည်။
ရှေးဂရိလူမျိုးများက သူတို့နတ်ကို ဇုဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရောမလူမျိုးများက ဂျူပီတာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယဟူဒီလူမျိုးများက အဒိုနေဟူ၍လည်းကောင်း၊ ခရစ်ယာန်တို့က ဂျီဟိုးဗားဟူ၍ ၎င်း အသီးအသီးအမည်များ ပေးကာ ကိုးကွယ်ကြ၏။
ဂရိနတ်များ ရှေးကျသော လူများနှင့် လူရိုင်းများသည် နတ်များကို အလွန်ယုံကြည်၍၊ နတ်ဆိုလျှင် အထူးကိုးကွယ်ကြသည်။
သူတို့ ကိုးကွယ်သော နတ်မှာ တစ်ပါးတည်းမဟုတ်၊ မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။
ထိုသို့ ရှိခြင်းမှာလည်း အခြားကြောင့်မဟုတ်။
ပထမ ဦးစွာ ကမ္ဘာဦးလူတို့က နေ လ နက္ခတ်တာရာတို့သည် လူတို့ကို အထောက်အပံ့ ပြုသော သဘာဝဓမ္မများပင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြ၏။
နေမင်းရှိ၍သာ လူတို့သည် အလင်းရောင်ရကြသည်။
ညဉ့်အခါ၌လည်း လမင်းကြီးရှိ၍ ညဉ့်မှောင်မိုက်ခြင်းမှ သက်သာရာ ရကြသည်။
မိုးနတ်သားရှိ၍ မိုးရွာသဖြင့်၊ လူတို့သည် ပူအိုက်ခြင်းမှ သက်သာရာရ၍၊ သစ်ပင်ပန်းမန် သစ်သီးဝလံများ ဖွံ့ဖြိုးသည်။
တောင်စောင့်နတ် ရှိ၍၊ သစ်ပင်များပေါက်ရသည်။
ယင်းသို့ ယုံကြည်အားကိုးချက် အမျိုးမျိုးဖြင့် နေ၊ လ၊ မိုး၊ လေ၊ နက္ခတ် စသည်တို့ကို ကိုးကွယ်ကြသဖြင့်၊ ရှေးလူများအဖို့ ကိုးကွယ်ရသည့် နတ် အရေအတွက် များပြားလာရတော့၏။
ရှေးလူများက မိမိတို့ကိုးကွယ်သော နတ်အားလုံးတို့သည် ကောင်းကင်တည်းဟူသော ဖခင်နှင့် ပထဝီမြေ တည်းဟူသော မိခင်မှ မွေးထုတ်လိုက်သည့် သားသမီးရတနာများဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြ၏။
အချုပ်မှာ ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီးပင် ဖြစ်၏။
ထိုတောတောင် ရေမြေစောင့်နတ်များသည် မိမိတို့ထက် တန်ခိုး ရှိ၍၊ မိမိတို့ကိစ္စပြီးမြောက်စေရန် သူတို့၏အကူအညီကို ရှေးလူများသည် တောင်းခံလေ့ရှိ၏။
အမှန်စင်စစ် ကမ္ဘာဦးက နတ်များသည် သူတို့ကို ကိုးကွယ်သော လူများနှင့် စိတ် စရိုက်ချင်း တူကြသည်သာ ဖြစ်၏။
သူတို့သည် စိတ်ဆိုး တတ်သည်။
မနာလို ဝန်တိုရှိတတ်သည်။
ရန်ငြိုးထား တတ် သည်။
သူတို့ကိုလူများက စားဦးစားဖျားဖြင့် ပူဇော်ပသ၍၊ တောင်းပန် အသနားခံရသည်။
အကူအညီတောင်းကြရသည်။
အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ရှေးပဝေဏီကတည်းက တတ်ကျွမ်း လိမ္မာမှု၊ ယဉ်ကျေးမှုတို့တွင် အထက်တန်းကျသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ သူတို့ခေတ်တွင် နတ်ကိုးကွယ်သော ဝါဒ သည် တစ်နည်း တစ်ဖုံ အဆင့်အတန်း တက်လာသည်။
အစ ပထမ၌ အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် အခြားလူမျိုးများကဲ့သို့ နတ် အမျိုးမျိုးကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
သူတို့သည် နေ နတ်သား၊ လနတ်သား၊ မိုးနတ်သားများနှင့် အခြားနတ်များကိုသာမက နွား၊ ကြောင်၊ မိကျောင်း၊ ကြံ့စသော တိရစ္ဆာန်များကိုပင် နတ်များကဲ့သို့ သဘောထား၍ ကိုးကွယ်ကြသည်။
သို့ရာတွင် နောက်၌ အီဂျစ်ဘုရင် အက်ခနာတန်သည် နတ်အမျိုးမျိုး ကိုးကွယ်သော ဝါဒကို ပိတ်ပင်တားမြစ်၍၊ တိုင်းသူ ပြည်သား များအား နေနတ်သား တစ်ပါးတည်းကိုသာ ကိုးကွယ်စေသည်။
ရှေးခေတ်အီဂျစ် အီဂျစ်လူမျိုးများက အစပြု၍ နတ်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ကိုးကွယ်လိုက်သောအခါ၊ အခြားလူမျိုးများကလည်း ထိုအတိုင်း လိုက်နာကြလေသည်။
ဗက်ဗီလုံးပြည်သားများ၊ ဂရိလူများနှင့် ရောမလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့အတွက် တန်ခိုးအကြီးဆုံးသော နတ်တစ်ပါးကိုသာ ရွေးချယ်၍၊ ထိုနတ်ကိုပင် ပူဇော်ပသ ကိုးကွယ်ကြသည်။
အခြားနတ်များသည် ထိုနတ်၏ လက်အောက်ခံ နတ်ငယ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြကုန်၏။
ဂရိတို့သည် အခြားနတ်ကိုးကွယ်သော လူမျိုးတို့ကဲ့သို့ မည်သည့်အရာမဆို နတ်များကြောင့် ဖြစ်ရသည် ဟူသော ရှေးဟောင်းဝါဒကို လက်မခံဘဲ၊ လောကသဘာဝ အဖြစ်အပျက် များကို အကျိုးအကြောင်း ဆက်စပ်ကာ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကြ သည်။
သို့ဖြစ်၍လည်း သူတို့၏ အသိပညာမှာ သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့သည်။
ဤသို့ နတ်များစွာ ကိုးကွယ်ခဲ့ရာမှ နတ်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ကိုးကွယ်လာကြသောအခါ၊ လောကတွင် အလွန်တန်ခိုးကြီးသော ထာဝရ ဘုရားတစ်ပါး တည်းသာ ရှိသည်ဟု လူတို့ ထင်မြင်ယူဆလာကြ၏။
ထိုတန်ခိုးအကြီးဆုံးသော နတ်ဟု ဆိုအပ်သည့် ဘုရားသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ အစစ်ဖြစ်၍၊ အခြားနတ်များမှာ ဘုရား၏ တပည့် ငယ်သားများ ဖြစ်လေသည်။
လောကတွင် ထာဝရဖန်ဆင်းရှင် တစ်ပါးတည်းသာ ရှိသည် ဟူသော ခရစ်ယာန်ဝါဒသည် ယဟူဒီလူမျိုးတို့၏ အယူဝါဒမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ရှေးဦးပေါ်သော ခရစ်ယာန်တို့သည် ယဟူဒီများသာ ဖြစ်၏။
ယဟူဒီတို့သည်လည်း လက်ဦး ပထမတွင် နတ်များစွာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
နောက်မှ ဖန်ဆင်းရှင် တစ်ပါးတည်းကိုသာ ကိုးကွယ်ကြ၍၊ ထိုဖန်ဆင်းရှင်သည် တန်ခိုး အနန္တရှိပြီးလျှင် ကမ္ဘာကြီးနှင့် လူသတ္တဝါအားလုံးကို ဖန်ဆင်း ခဲ့သော ထာဝရဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်လာကြသည်။
ထို့ပြင် ဖန်ဆင်းရှင်သည် တရားနှင့် ပြည့်ဝသောဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်၍၊ လူများ၏ စိတ်ဆန္ဒကို သိတော်မူသည်ဟု သူတို့က ဆိုသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၆) ကိုးကား Category:ဘာသာရေး Category:နတ်။
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ နာဂရေအငူ၏ တောင်ဘက် မိုင် ၁၆၀ ခန့်အကွာ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဒရပ်ကမ်းရိုးတန်း၏ မိုင် ၁၇၀ ခန့်အကွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အတွင်း၌ရှိသော ကပ္ပလီကျွန်းခေါ် အန္ဒမန်ကျွန်းစုမှာ နာဂရေငူနှင့် ဆူမတြားကျွန်းရှိ အချင်အငူစပ်ကြားတွင်ရှိသော ကျွန်းစုတန်းတွင် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်သည်။
ထိုကျွန်းစုတန်းမှာ အမှန်အားဖြင့် ဟိမဝန္တာတောင်ဆွယ်မှ ဖြာဆင်းလာသော ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်း၏ ပင်လယ်တွင်းရောက် ကုန်းမြင့်တန်း၏ အဆက်ပင်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက မြန်မာနိုင်ငံမှ တစ်သက်တစ်ကျွန်းပို့ခြင်းခံရသော အကျဉ်းသားများကို ထိုကျွန်းသို့ပို့သောကြောင့် ထိုကျွန်းစုကို တစ်ကျွန်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကပ္ပလီလူပုများနေသည်ကို အကြောင်းပြု၍လည်း ကပ္ပလီကျွန်းဟုလည်း တွင်သည်။
မြန်မာပိုင်နက်အဖြစ်တောင်းဆိုနိုင်သော နေရာဖြစ်သည်။
ကပ္ပလီကျွန်းစုတွင် ကျွန်းကြီးကျွန်းငယ် အစုစုပေါင်း ၂၀၄ ကျွန်း ပါဝင်သည်။
ထိုကျွန်းစုသည် မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၂၀၀ ခန့် ရှည်လျား၏။
မြောက်ဘက်ရှိ ကျွန်းကြီးကို ကပ္ပလီကျွန်း၊ သို့မဟုတ် အန္ဒမန်ကျွန်းကြီးဟုလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်ရှိ ကျွန်းကြီးကို ကပ္ပလီကျွန်းငယ်၊ သို့မဟုတ် အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်သည်။
ကျွန်းငယ်ကလေးတို့တွင် မြောက်ဘက်စွန်းရှိ ကိုကိုနှင့် လင်ဖောကျွန်းများ၊ ကျွန်းကြီး၏ အနောက်ဘက်ရှိ အင်တာဗျူးကျွန်း၊ အရှေ့ဘက်ကမ်း အနီးရှိ ရစ်ချီကျွန်းစု၊ တောင်ဘက်ဖျားရှိ ရတ်တလန်နှင့် မြောက်ဆင်တီနယ်ကျွန်းတို့ ထင်ရှားသည်။
ကပ္ပလီကျွန်းကြီးကို ကျွန်းကြီးတစ်ကျွန်းတည်ဟု ယူဆရန် ဖြစ်သော်လည်း ကျဉ်းမြောင်းလှသော ဆားငန်ရေကြောင်း၍ ငယ်ကလေးများ ဖြတ်စီးနေသောကြောင့် ကျွန်းလေးကျွန်း ရှိသည်ဟု ယူမှတ်ကြသည်။
ယင်းတို့မှာ မြောက်အန္ဒမန်၊ အလယ် အန္ဒမန်၊ ဗာရာတန်းနှင့် တောင်အန္ဒမန်တို့ ဖြစ်သည်။
တောင်မှမြောက်သို့ (ရတ်တလန်ကျွန်း အပါအဝင်) မိုင် ၁၆၀ ရှည်လျား၍ အရှေ့နှင့်အနောက်တွင် တစ်ဖက်ပင်လယ်မှ တခြားတစ်ဖက်သို့ မည်သည့်နေရာမျှ မိုင် ၂၀ ထက်ပို၍ မကျယ်ဝန်းပေ။
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ များစွာ ကွေ့ကောက်၍ သင်္ဘောများခိုလှုံနိုင်သည့် အကွေ့အကောက်များရှိသည်။
အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်မှာ ရတ်တလန်ကျွန်း၏ တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ အကွာတွင် ရှိ၏။
တောင်မှမြောက်သို့ ၂၆ မိုင်ရှည်ပြီးလျှင် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၁၆ မိုင်ကျယ်သည်။
မြေမျက်နှာပြင်မှာ တောင်ကုန်းထူထပ်၍ တစ်သက်တစ်ကျွန်းတို့ စတည်းချနေထိုင်ရာဒေသမှအပ တစ်ကျွန်းလုံးတွင် အပူပိုင်းသစ်တောများဖြင့် လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။
တောင်ကုန်းတို့မှာ မြောက်မှတောင်သို့ တန်းလျက်ရှိကြသည်။
အရှေ့ ဘက်တွင် ပိုမိုမြင့်၍ အနောက်ဘက်၌ နိမ့်သည်။
ထိုကျွန်းစုရှိ တောင်ထိပ်များမှာ မြောက်အန္ဒမန်ရှိ ဆက်ဒဲတောင်ထိပ် ၂၄၀၂ ပေ၊ အလယ်အန္ဒမန်ရှိ ဒီယဗိုလိုတောင်ထိပ် ၁၆၇၈ ပေ၊ တောင်အန္ဒမန်ရှိ ဟဲရီးယက်တောင်ထိပ် ၁၁၉၆ ပေတို့ ဖြစ်သည်။
ပူနွေး၊ စွတ်စို၊ ထိုင်းမှိုင်းသော အပူပိုင်းရာသီရှိ၍ နှစ်တိုင်းလိုပင် အပူ၊ အအေး ခြားနားချက်တို့မှာ တသမတ်တည်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
အအေးဆုံးအချိန်မှာ ဇွန်လနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလတို့ဖြစ်၍ အပူဆုံးအချိန်မှာ မတ်လ၊ ဧပြီလနှင့် မေလတို့ဖြစ်သည်။
ပျမ်းမျှအားဖြင့် အအေးဆုံးဒီဂရီမှာ ဖာရင်ဟိုက် ၆၆.၇ မျှရှိ၍ အပူဆုံးဒီဂရီမှာ ဖာရင်ဟိုက် ၉၆ ဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်တွင် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် မိုးရေချိန် ၁၃၈ လက်မရွာသည်။
မိုးရာသီမှာ အနောင်တောင် မုတ်သုံရာသီလေတိုက်သည်။
မေလလယ်လောက်မှ နိုဝင်ဘာလလယ်လောက်ထိဖြစ်၍ ကျန်ခြောက်လမှာ သွေ့ခြောက်သော ရာသီဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဆိုင်ကလုန်း အတွင်းဝိုက်လေဝဲမှာ ဤကျွန်းစုတောင်ဘက်လောက်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ဤကျွန်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အစောဆုံးမှတ်သားချက်များကို ၈၇၁ ခုနှစ်လောက်က အရှေ့ပိုင်းသို့ ခရီးထွက်သော အာရပ်လူမျိုး ခရီးသည်နှစ်ဦး၏ မှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည်၊ ပထမ ၁၀၀၀ စုနှစ်များတွင် တရုတ်နှင့် ဂျပန်လူမျိုးတို့သည်လည်း ဤကျွန်းစုအကြောင်းကို ကောင်းစွာသိကြသည်။
တရုတ်တို့က ဤကျွန်းစုကို ယန်ထိုမန်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဂျပန်တို့က အန္ဒဗန်ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး ခေါ်ကြသည်။
ကမ္ဘာကျော်ခရီးသည် မာကိုပိုလို၏ မှတ်တမ်းတွင်လည်း ဤကျွန်းများအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
သို့ရာတွင် ဖော်ပြသည့်အကြောင်းအရာတို့မှာ တစ်ဆင့်ကြားများသာဖြစ်ခဲ့ဟန်တူသည်။
၁၅၆၆ ခုနှစ်က နကဗာရီကျွန်းအနီးမှ ဖြတ်သွားခဲ့သော ဆီဇာဖရက်ဒရစ်ဆိုသူ၏ မှတ်တမ်းတွင် ထိုကျွန်းစုအကြောင်းကို ပိုမိုခိုင်လုံစွာ ဖော်ပြထားသည်။
၁၇ နှင့် ၁၈ ရာစုနှစ်များအတွင်းက ထိုကျွန်းစုများအကြောင်းကို ဖော်ပြသော မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့လေသည်။
ထိုမှတ်တမ်းတို့တွင် ဤကျွန်းသားတို့မှာ လူရိုင်းများဖြစ်၍ ကြောက်ရွံ့ဖွယ်ရာကောင်းကြောင်း၊ တတ်နိုင်သမျှ ကျွန်းကိုရှောင်သင့်ကြောင်း စသည်တို့ ဖော်ပြခဲ့သည်။
သင်္ဘောပျက်၍ ထိုကျွန်းများတွင် သောင်တင်ခဲ့သော သင်္ဘောသားတို့မှာ များသောအားဖြင့် သတ်ဖြတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
မှတ်တမ်းအများတွင် ကျွန်းသားများသည် လူသားစားသူများဟု ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ထိုဖော်ပြချက်တို့မှာ အခြေအမြစ် မရှိပေ။
သင်္ဘောပျက်တို့နှင့် သံကိုရရှိပြီးနောက်မှ ဤကျွန်းသားတို့သည် သံ၏အသုံးကို တတ်သိခဲ့ကြသည်။
၁၈ ရာစုနှစ်များကုန်သည်တိုင်အောင် ဤကျွန်းစုများနှင့် ဆက်သွယ်မှုများ ရရှိရန် မည်သူမျှ ကြိုးစားခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
သို့ရာတါင် ဤကျွန်းတစ်ဝိုက်တွင် ခရီးသွားသော သင်္ဘောသားများအတွက် ဘေးအန္တရာယ်များလှသောကြောင့် လော့ကွန်း ဝေါလစ် လက်ထက် ၁၇၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် အာချီဗော်ဗလဲယားဆိုသူကို ဤကျွန်းစု၌ ကိုလိုနီတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန် တာဝန်လွှဲအပ်ခဲ့သည်။
အလုပ်သမားများအဖြစ် အကျဉ်းသားများကို ပို့ပေးခဲ့သည်။
ကိုလိုနီကို ၁၇၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ယခု ပို့ဗလဲယားတွင် စတင်ခဲ့သည်၊ ၁၇၉၂ ခုနှစ်တွင် အခြေခံရေတပ်စခန်းတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန် ရည်ညွှန်း၍ မြောက်အန္ဒမန်ကျွန်းရှိ ယခုပို့ကွန်းဝေါလစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားသောကြောင့် အခြေခံ ရေတပ်စခန်းဖွင့်လှစ်ရန် အကြံကို ခေတ္တရုပ်သိမ်းပြီးလျှင် အကျဉ်းသားများအား အိန္ဒိယပြည်သို့ ပြန်ခေါ်ခဲ့သည်။