kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆိုလို သည်မှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုစွပ်စွဲချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များက မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းများ (သို့မဟုတ်) မဖွယ်မရာပြုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အသိပေးရန် မလို အပ်သော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် အသေးစိတ်ဆွေးနွေးခြင်းကို မည်သည့်အခါမျှ မပြုလုပ်ရန်ဖြစ်သည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ သက်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များက ၄◌င်းတို့ အေဂျင်စီ (သို့မဟုတ်) စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအဖွဲ့အစည်းသို့ မဖြစ်မနေ သတင်းပို့တိုင်ကြားရာတွင် တိုင်ကြားမှုကို တိုက်ရိုက်လက်ခံရရှိသူသည် တာဝန်ရှိကြောင်းနှင့် တိုင်ကြားသူ/ ဆက်လက် ရှင်သန်နေသူကပေးလာသည့် သတင်းအချက်အလက်များကို လုံခြုံစွာကာကွယ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကာကွယ်မှုကို ပံ့ပိုးပေးရန် တာဝန်ရှိ သူများ (သို့မဟုတ်) အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်သူများ (ဥပမာ- စုံစမ်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့) ကိုသာ အသိပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသင့်သည်။
နစ်နာသူအား ကူညီပေးခြင်း Victim assistance A/RES/62/214 တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားချက်အရ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုအကူအညီ၊ အထောက်အပံ့များကို တိုင်ကြားသူ၊ နစ်နာသူ (သို့မဟုတ်) လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်မှုနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုများကြောင့် ရရှိလာသောကလေးတို့ကို ကူညီရမည်။
ကုသလမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ရန်ပုံငွေနှင့် အစီအစဉ်များအပါအဝင် လူသားချင်း ညှာတာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်မှုနှင့်မဖွယ်မရာပြုမှုခံရသူများကို အကူအညီပေးရာ၌ ဝန်ဆောင်မှုများကို လက်ခံရရှိနိုင်ရန် ဌာနဆိုင်ရာ အရေးယူမှု Administrative action အဖွဲ့အစည်း၏ အခွင့်အာဏာအတွင်း ၄◌င်း၏ ဝန်ထမ်းများကို ကြားဖြတ်/အရေးပေါ် (သို့မဟုတ်) အပြီးသတ် အရေးယူခြင်း (စာဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှုတ်ဖြင့်သော် လည်းကောင်း ပြစ်တင်ရှုံ့ချခြင်း၊ အဖွဲ့အစည်းကို ပေးရန်ရှိသော အကြွေးကို ပြန်လည် ရယူခြင်း၊ တာဝန်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ ပြန်ပို့ခြင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာအရေးယူမှုများအပါအဝင်) ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ခံမှု Criminal accountability သဘောတရားမှာ တားမြစ်ထားသော အမူအကျင့်များသည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး အကျိုးဆက်အဖြစ် တရားရုံးစနစ်တစ်ခု၏ရှေ့မှောက်တွင် ပြစ်မှုဆိုင်ရာတရားစွဲဆိုခြင်းကို ရင်ဆိုင်ရပါမည်။
စစ်တရားရုံး Court martial တပ်မတော်တွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး တပ်မတော်ဥပဒေများကို ဆန့်ကျင့်သည့်ပြစ်မှုအတွက် စွပ်စွဲခံထားရသူများကို တရားစီရင်သည့် တပ်မတော်တရားစီရင်ရေးတရားရုံးဖြစ်သည်။
အရေးယူအပြစ်ပေးခြင်း Displinary measure/action စုံစမ်းမေးမြန်းစစ်ဆေးအရေးယူခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များအပြီးတွင် အရေးယူအပြစ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဝန်ထမ်းစည်းမျဉ်း ၁၀.၂ (‌အေ) အရ ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများသည် အောက်ပါအရေးယူမှုပုံစံများနှင့် တွေ့ကြုံနိုင်သည်- စာဖြင့်သတိပေးခြင်း၊ အဆင့်တစ်ဆင့် (သို့မဟုတ်) တစ်ဆင့်ထက်ပို၍လျှော့ချခြင်း၊ သတ်မှတ်ကာလတစ်ခုအထိ လစာနှစ်တိုးရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ သတ်မှတ်ကာလ တစ်ခုအထိ လစာမဲ့ဖြင့် ရာထူးချထားခြင်း၊ ဒဏ်ငွေချခြင်း၊ သတ်မှတ်ကာလတစ်ခုအထိ ရာထူးတစ်ဆင့် လျှော့ချ၍ ရာထူးတိုး ရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ အသိပေးစာ (သို့မဟုတ်) အသိပေးရမည့် ကာလအတွက်လျော်ကြေးနှင့် အလုပ်မှရပ်ဆိုင်းသည့်အတွက် လျော်ကြေး (သို့မဟုတ်) အလုပ်မှ ရပ်ဆိုင်းသည့်အတွက် လျော်ကြေးမပါ ဖြင့် အလုပ်မှရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ အလုပ်မှထုတ်ပြစ်ခြင်း။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုသည် လုံးဝလက်မခံနိုင်သောအပြုအမူအဖြစ် သတ်မှတ်သည့်အတွက် အပြင်းထန်ဆုံးပြစ်ဒဏ်များကို ချမှတ် ပါသည်။
လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ခံမှု Human rights accountability လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအား အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ တာဝန်ယူခြင်းနှင့် ပြန်လည်ကုစားရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းကိုရည်ညွှန်းသည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့်မဖွယ်မရာပြုမှုများသည် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုအဆင့်သို့ ရောက်လာချိန်တွင် တာဝန်ခံမှုသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးဥပဒေပါ ဥပဒေအရချည်နှောင်ထားသော တာဝန်ဝတ္တရားများမှ ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါကိစ္စတွင် တာဝန်ခံမှုဆိုသည်မှာ တာဝန်ရှိသူများ (SEA ဖြစ်ပေါ်သည့်နိုင်ငံနှင့် SEA ကျူးလွန်သူ၏ မူလအစ နိုင်ငံများမှ) က SEA ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်း (သို့မဟုတ်) အကျိုးဆက်ဖြစ်သည့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခြင်းမှ တားဆီးရန်၊ ကာကွယ်ရန်၊ ပြန်လည်ကုစားရန် အစီအမံများဆောင်ရွက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။
ချိုးဖောက်မှုကို အစိုးရ (သို့မဟုတ်) အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့များ (နှင့်/သို့မဟုတ်) တစ်ဦးချင်းစီ မည်သူကကျူးလွန်သည်ဖြစ်စေ တာဝန်ခံမှုသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ၏ တာဝန်သာဖြစ်သည်။
နစ်နာသူကို အပြစ်တင်ခြင်း Victim blaming နစ်နာသူကိုအပြစ်တင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂနှင့် ကျားမရေးရာအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှုကို လက်တွေ့ကိုင်တွယ် ဆောင်ရွက်နေသူများအကြား အားလုံးလက်ခံထားသော အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်ချက်မရှိပါ။
သို့သော်လည်း ကျားမရေးရာအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဆက်လက်ရှင်သန်သူ/ နစ်နာသူသည် အကြမ်းဖက်မှု ကျူးလွန်ခြင်းတွင် လုံးဝ (သို့မဟုတ်) တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
နစ်နာသူကိုအပြစ်တင်ခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကိုအပြစ်တင်ခြင်းသည် မဖွယ်မရာပြုမှုတွင် ခံရသူ အနေဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတာဝန်ရှိသည်ဟူသော အများပြည်သူ၏ယုံကြည်မှုအပေါ်တွင် မကြာခဏ အခြေ တည်သည်။
ဆီးရီးယားအရေးအခင်းတွင် ကျားမရေးရာအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှုအတွက် တိုင်ကြားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ UNFPA သင်တန်းနည်းပြများလမ်းညွှန်တွင် “တိုင်ကြားသည့်အခါ အဝတ်အစား၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အလေ့အထ (သို့မဟုတ်) GBV ဆက်လက်ရှင်သန်သူ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသွင်ပြင်စသည့် အသေးစိတ်အချက် အလက်များကို အာရုံစူးစိုက်လွန်းခြင်းသည် ကျူးလွန်သူအပေါ်အာရုံစိုက်ခြင်းမှ သွေဖည်သွားစေသည်၊ အဆိုးဆုံးအနေဖြင့် ဆက်လက်ရှင်သန်သူများမှာ အကြမ်းဖက်မှုအတွက် အပြစ်တင်ခံရနိုင်ပါသည်” ဟု ပါရှိ ပါသည်။
မဖွယ်မရာပြုလုပ်သူများအနေဖြင့် သူတို့၏အပြုအမူကို ဆင်ခြေပေးနိုင်ရန် နစ်နာသူများကို မကြာခဏအပြစ်တင်တတ်ကြသည်။
ပြုလုပ်သူများနှင့် ခံရသူများကြား အင်အားမညီမျှမှုကြောင့် ခံရသူများ ကို အပြစ်တင်ခြင်းသည် ပိုမိုလွယ်ကူလေ့ ရှိပါသည်။
ပြုလုပ်သူများအနေဖြင့် ယင်းတို့၏ လုပ်ရပ်များအတွက် အပြည့်အဝ တာဝန်ယူရန် အရေးကြီးပါသည်။
" ကျွန်တော်နှင့် အမိမြေ " (我和我的祖国, အခြား ဘာသာပြန် တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုး ၊ အမိမြေနှင့်ကျွန်ုပ် ) သည် Shenyang Conservatory of Music မှ ရှောင်လိ မှ ရေးစပ်ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော Qin Yongcheng မှ ရေးစပ်ထားသော မျိုးချစ်သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
စာသားများသည် အမိမြေကို ချစ်မြတ်နိုးသည့် လူတစ်ယောက်အကြောင်းကို အခြေခံ သရုပ်ဖော်ထားသည်။
အဆိုပါ သီချင်းဟာ နာမည်ကြီးအဆိုတော် Li Guyi သီဆိုပြီးနောက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတွင်း ရေပန်းအစားဆုံး သီချင်းတစ်ပုဒ်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်ခြင်း နှစ် ၇၀ ပြည့် အခမ်းအနားတွင် ယခုသီချင်း ကို တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် သီဆိုခဲ့သည်။
သီချင်းသည် ကွန်မြူနစ် ဗဟိုဝါဒဖြန့်ချိရေးဌာနမှ အကြံပြုထားသော မျိုးချစ်သီချင်း အပုဒ် ၁၀၀ နှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်ခြင်း နှစ် ၇၀ ပြည့် နှစ်ပတ်လည် အထိမ်းအမှတ် သီချင်းကောင်း ၁၀၀ စာရင်း အတွက် ဆန်ကာတင်စာရင်းသွင်းထားသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ဘေဂျင်း ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားနှင့် ဆောင်းရာသီ မသန်းစွမ်း အိုလံပစ် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား အလံတော် သယ်ဆောင်ခြင်း အစီအစဉ်တို့တွင် သီဆိုခဲ့သေးသည်။
သမိုင်း ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် Qin Yongcheng မှ မိနစ် ၂၀ အတွင်း ရေးစပ်ခဲ့သည်။
သီချင်းသည် ၉၁၈၄ ခုနှစ်အထိ သီချင်းစာသားကို မရှိသေးဘဲ တေးရေး ရှောင်လိ သည် ကျန်းကျားကျဲသဘာဝဥယျာဉ် သို့ ခရီးမသွားမှီ တစ်နှစ်ခွဲကျော် နှောင့်နှေးခဲ့ပါသည်။
ကုန်းမြေ၏ သဘာဝအလှသည် ရှောင်လိ ကို စွဲဆောင်စေပြီး လိုအပ်သော လှုံ့ဆော်မှုပေးကာ သီချင်းအတွက် စာသားကို ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။
တောင်တန်းတွေ၊ မြစ်တွေ၊ ရေကန်တွေ၊ ပင်လယ်တွေနဲ့ အမိမြေအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ကို အခြေခံပြီး ယခု သီချင်းက တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ သဘာဝအလှကို ဖော်ပြပြီး သူတို့ရဲ့ အမိမြေနဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ပုံဖော်ထားပါတယ်။
ဤသီချင်းသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင်ထွက်ရှိခဲ့သော My People, My Country (၂၀၁၉) ရုပ်ရှင် ၏ ဇာတ်ဝင်သီချင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါသည်။
အထူးသဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်သည့် နှစ် ၇၀ ပြည့် နှစ်ပတ်လည်နေ့ နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံတွင် တရားဝင် သတ်မှတ်ထားခြင်း မဟုတ်သော အမျိုးသားရေး သီချင်းတစ်ပုဒ်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယခုသီချင်းဖြင့် Flash mob များလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အထင်ကရနေရာများဖြစ်သော ဘေဂျင်းမြို့တော်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ၊ Shenzhen North ဘူတာရုံ ၊ Sansha နှင့် အခြားနေရာအများအပြားတွင် သီဆိုခဲ့ကာ စုစုပေါင်းကြည့်ရှုသူ သန်း ၆၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ရှီကျင့်ဖျင် က ၎င်း၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် နှစ်သစ်ကူးမိန့်ခွန်းတွင် အဆိုပါသီချင်းကို “တရုတ်ပြည်သစ်ဆီသို့” ဟူသည့် တရုတ်မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်၏ ပါရာဒိုင်းဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် သီဆိုခဲ့ကြောင်းနှင့် တရုတ်လူမျိုးများ ယခုထက် ပိုမိုကြိုးစားလုပ်ဆောင်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဘေဂျင်း ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ် ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား တွင် တရုတ် နိုင်ငံတော် အလံတော် သယ်ဆောင်ခြင်း အခမ်းအနားတွင် သီချင်းကို တီးမှုတ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဝူဟန်မြို့မှ သီချင်းသီဆိုစဉ်|thumb ဂီတ ဤသီချင်းသည် "အောက်သံ" တေးသွားကို အသုံးပြုထားပြီး တစ် မီတာ တွင် ခြောက်ကြိမ် သို့မဟုတ် ကိုးကြိမ်ရှိသည်။
သီချင်း စာသား ရိုရင်း တရုတ် ရိုးရာ တရုတ် ပင်ယင်း အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန်我和我的祖国 一刻也不能分割 无论我走到哪里 都流出一首赞歌 我歌唱每一座高山 我歌唱每一条河 袅袅炊烟 小小村落 路上一道辙 我最亲爱的祖国 我永远紧依着你的心窝 你用你那母亲的脉搏 和我诉说 我的祖国和我 像海和浪花一朵 浪是那海的赤子 海是那浪的依托 每当大海在微笑 我就是笑的旋涡 我分担着海的忧愁 分享海的欢乐 我最亲爱的祖国 你是大海永不干涸 永远给我碧浪清波 心中的歌我和我的祖國 一刻也不能分割 無論我走到哪裡 都流出一首讚歌 我歌唱每一座高山 我歌唱每一條河 裊裊炊煙 小小村落 路上一道轍 我最親愛的祖國 我永遠緊依著你的心窩 你用你那母親的脈搏 和我訴說 我的祖國和我 像海和浪花一朵 浪是那海的赤子 海是那浪的依托 每當大海在微笑 我就是笑的旋渦 我分擔著海的憂愁 分享海的歡樂 我最親愛的祖國 你是大海永不干涸 永遠給我碧浪清波 心中的歌 wo he wo de zu guo yi ke ye bu neng fen ge wu lun wo zou dao na li du liu chu yi shou zan ge wo ge chang mei yi zuo gao shan wo ge chang mei yi tiao he chui yan xiao xiao cun luo lu shang yi dao zhe wo zui qin ai de zu guo wo yong yuan jin yi zhuo ni de xin wo ni yong ni na mu qin de mai bo he wo su shuo wo de zu guo he wo xiang hai he lang hua yi duo lang shi na hai de chi zi hai shi na lang de yi tuo mei dang da hai zai wei xiao wo jiu shi xiao de xuan wo wo fen dan zhuo hai de you chou fen xiang hai de huan le wo zui qin ai de zu guo ni shi da hai yong bu gan he yong yuan gei wo bi lang qing bo xin zhong de geNever can we be apart my motherland and me No matter where I travel the hymn flows from me To every mountain on thee to every river that streams Uprise the wind small villages where my heart rests in My beloved land my close memories I lay my head in your breathing You dear my faith treasure my dream my motherland and me Like the oceans wide Like the waves in rows I long for your embraces I long for your strengths Moments when you are smiling All love ripples in me I share your joys and your sadnesses My dear mother country You are the ocean full of lives You send the waves and raise me high Forever loving forever worthy My dear mother country. ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသားရေးတေးသီချင်းများ။
တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (နေပြည်‌တော်) () သည် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်ရှိ ရန်ကုန်-မန္တလေးလမ်းဟောင်း မိုင်တိုင် ၂၄၀ အနီး၌ တည်ရှိသည်။
‌ဧရိယာအားဖြင့် ၆၀၃.၆၈ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရှေးခေတ်မြန်မာ့တပ်မတော်မှသည် ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တပ်မတော်အထိ ခေတ်အဆက်ဆက်အသုံးပြုခဲ့သော စစ်ဝတ်တန်ဆာပလာ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ပြသထားသည်။
အင်္ဂါနေ့မှတနင်္ဂနွေနေ့အထိ နံနက် ၉ နာရီမှ ညနေ ၄ နာရီအထိဖွင့်သည်။
တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများကိုလည်း ဤပြတိုက်၌ပြုလုပ်သည်။
ပြခန်းများ ပင်မပြခန်းများအပြင် တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဧည့်ကြိုခန်းမဆောင် ၃ ဆောင်လည်းပါရှိသည်။
တပ်မတော် (ကြည်း) ပြခန်း တပ်မတော် (ကြည်း) ပြခန်းတွင် အဆောင် ၆ ဆောင်ပါရှိသည်။
ရှေးမြန်မာမင်းများ အသုံးပြုသည့်ပစ္စည်းများ ရှေးမြန်မာမင်းများ ထွက်တော်မူပုံပြသထားရှိမှုများ မွန်သူရဲကောင်း သမိန်ဗရမ်းရုပ်တုနှင့် ကျန်စစ်သားမင်း၏ ရုပ်တု ရှေးခေတ်မြန်မာ့တပ်မတော်သုံးပစ္စည်းများ ဝက်ထီးကန်နှင် ပန်းဝါတိုက်ပွဲ သရုပ်ပြပန်းချီကားများ ရဲဘော်သုံးကျိပ် သွေးသစ္စာရည်သောက်သုံးစဉ်က အသုံးပြုခဲ့သော စားပွဲနှင့်ကုလားထိုင်များ ရွှေရတုတပ်မတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်စဉ့်အိုး ပြည်ပမှပေးအပ်ခဲ့သော အမှတ်တရလက်ဆောင်ပစ္စည်းများ တပ်မတော်၏နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပြကွက်များ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ၏ ဓာတ်ပုံများနှင့် မျက်နှာရုပ်တုများ တပ်မတော် (ရေ) ပြခန်း တပ်မတော် (ရေ) ပြခန်းတွင် အဆောင် ၃ ဆောင်ပါရှိသည်။
ရှေးခေတ်မြန်မာ့ရေတပ်၊ ဂျပန်ခေတ်မြန်မာ့ရေတပ်မတော်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာ့ရေတပ်မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ စစ်ရေယာဉ် မေယု လွှဲပြောင်းလက်ခံစဉ် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ ဖရီးဂိတ် စစ်ရေယာဉ် အောင်ဇေယျ ခေတ်အဆက်ဆက် တပ်မတော် (ရေ) အလံများ ဝက်ကော်တိုက်ပွဲ သမိုင်းမှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ စစ်ရေယာဉ်များနိုင်ငံခြားမှ လွှဲပြောင်းလက်ခံယူ‌ဆောင်စဉ် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ တပ်မတော် (ရေ)၏ စစ်ရေယာဉ်များ တပ်မတော် (လေ) ပြခန်း တပ်မတော် (လေ) ပြခန်းတွင် အဆောင် ၃ ဆောင်ပါရှိသည်။
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) များ၏ ဓာတ်ပုံများ တပ်မတော် (လေ) ၏ လှုပ်ရှားမှုဓာတ်ပုံများ တပ်မတော် (လေ) ၏ မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု ဓာတ်ပုံများ လေသူရဲကောင်းမွေးထုတ်ပုံအဆင့်ဆင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများ မာနယ်ပလောတိုက်ပွဲ မှတ်တမ်းပန်းချီကား ဝမ်ပန်းဆန်းလေကြောင်းတိုက်ပွဲ မှတ်တမ်းပန်းချီကား လေသူရဲအသုံးဆောင်ပစ္စည်းများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံး စူပါဆွန်းနစ် (Supersonic) တိုက်လေသူရဲများ၏ မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ စီစီဝမ်-တာပန်တိုက်ပွဲ မှတ်တမ်းပန်းချီကား ပြင်ပပြကွက်များ ရှေးခေတ်ကြေးသွန်း အမြောက်မြား ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် စစ်ပြီးကာလတို့တွင် အသုံးပြုခဲ့သော အမြောက်နှင့်သံချပ်ကာများ ရှေးခေတ်မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ရိုးရာလှေကြီးများ စစ်ရေယာဉ်များဖြစ်သည့် ရန်မျိုးအောင်၊ အနော်ရထာနှင့် အောင်ဇေယျပုံစံငယ်များ ခေတ်အဆက်ဆက်အသုံးပြုခဲ့သော တပ်မတော်လေယာဉ်များနှင့် အသုံးပြုဆဲလေယာဉ်များ ဓာတ်ပုံများ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (ရန်ကုန်) အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) ကျမ်းကိုးစာရင်း ပြင်ပလင့်ခ်များ နေပြည်တော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်ထဲက ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပြခန်း ကဏ္ဍ:နေပြည်တော် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ။
ဗိုလ်ဥတ္တမသည် နယ်ချဲ့ကိုတွန်းလှန်တိုက်ထုတ်ခဲ့သော မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
"ဆင်ဖြူကျွန်းဗိုလ်ဥတ္တမ"ဟုထင်ရှားသည်။
ဆင်ဖြူကျွန်းနယ်တွင် မျက်နှာဖြူနယ်ချဲ့တို့အား ရွံ့ရွံချွန်ချွန်တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဆင်ဖြူကျွန်းဗိုလ်ဥတ္တမကိုမင်းကြီးဗိုလ်ဥတ္တမဟုခေါ်တွင်ပြီး သူ၏ လက်အောက်​တွင် ဗိုလ်ဗျိုင်းကြီး ဗိုလ်ဗျိုင်းလေး မြတောင်ဗိုလ် ဗိုလ်ဆေးနီဗိုလ်ကြာလန်းစသည့် မျိုးချစ်သူရဲကောင်းခေါင်းဆောင်များပါဝင်ပြီး အင်အား၂သောင်းခန့်ရှိသည်။
နယ်ချဲ့တို့ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရသောတော်လှန်ရေးအင်အားစုကြီးတရပ်ဖြစ်သည်။
၎င်း၏မြို့တော်မှာ လင်အာယန်ဖြစ်သည်။
ပန်ဂါဆီနန်သည် လင်အာယန်ပင်လယ်ကွေ့ နှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်တစ်လျှောက်ရှိ လူဇုန် ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။
စုစုပေါင်း မြေဧရိယာ ၎င်းတွင် လူဦးရေ ရှိသည်။
ပန်ဂါဆီနန်တွင် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားသည့် မဲပေးသူဦးရေမှာ ၁,၆၅၁,၈၁၄ ဖြစ်သည်။
ပြည်နယ်၏ အနောက်ခြမ်းသည် ဆမ်ဘာလ် လူမျိုးများ၏ မွေးရပ်မြေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် ပန်ဂါဆီနန်လူမျိုးများ၏ မွေးရပ်မြေဖြစ်သည်။
လူမျိုးစု ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုကြောင့် အီလိုကာနို လူမျိုးများသည် ပြည်နယ်၏ အချို့နေရာများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ ကဏ္ဍ:၁၆၁၁ ဖိလစ်ပိုင်အခြေအနေ။
ဦးခင်ရွှေ (၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဇေကမ္ဘာကုမ္ပဏီဖြင့် လူသိများသလို ကျိုက်ထီးဆောင်းဆရာတော်နှင့် တပည့်ဒါယကာပြုထားခြင်းဖြင့်လည်း ထင်ရှားသည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခြင်း ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း၊စက်မှုဇုန်လုပ်ငန်း၊ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ပုဂ္ဂလိကပြတိုက်လုပ်ငန်း စသည့်လုပ်ငန်းများအားလုပ်ကိုင်သည့်အပြင် မြန်မာ့အသေးစားနှင့်အလတ်စားဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်၏ နာယကတစ်ဦး၊ ရှယ်ယာရှင်လည်းဖြစ်သည်။
စစ်အာဏာရှင်လက်ထက်အတွင်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ စောင့်မကြည့်ရှုမြှောက်စားခြင်းခံရပြီး မြောက်မြားစွာသောစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖြင့် ကြီးပွားချမ်းသာလာသော ဦးခင်ရွှေသည် ခရိုနီတစ်ဦးအဖြစ် ကျော်ကြားကာ သတင်းမီဒီယာများကပါ ထိုအတွင်းဖော်ပြကြသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်နှင့် နီးကပ်သောဆက်ဆံရေးရှိပြီး ၎င်းကိုယ်တိုင်က ဦးခင်ညွှန့်အား ဆရာသမားတစ်ဦးအဖြစ်မှတ်ယူကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားကာ ဦးခင်ညွှန့်ထောင်မှ ပြန်လွတ်ပြီးနောက် အထောက်အပံ့အကူအညီများအား ဆက်တိုက်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စစ်အာဏာရှင်လက်ထက် မြောက်မြားစွာသော စီးပွားရေးအခွင့်အလှမ်းများအား ရရှိခဲ့သည့် အပြင် လယ်ယာမြေများကိုလည်း ရရှိခဲ့၍ ၂၀၁၀မှ ၂၀၁၅အထိ မကြာခဏဆိုသလို မင်္ဂလာဒုံမှ လယ်သမားများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ကာ ဆန္ဒပြမှုများအား ခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံရေးလောကထဲဝင်ရောက်ခြင်း ၂၀၁၀ခုနှစ်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြုကာ နိုင်ငံရေးလောကထဲဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀မှ ၂၀၁၅ခုနှစ် အထိ တွံ့တေး၊ကော့မှူး၊ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်များ၏ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ခုနှစ် တွင်မူ မူလမဲဆန္ဒနယ်နေရာမှနေ၍ နောက်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲထပ်ဝင်ခဲ့သော်လည်း အနိုင်မရဘဲ ပြိုင်ဘက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုယ်စားလှယ်ကို အပြတ်အသတ်ရှုံးနိမ့်သွားပြီးနောက် နောက်ပိုင်းကာလများတွင် နိုင်ငံရေးမှ အနားယူကာ ထင်ရှားသော စေတီ၊ပုထိုးများအား ထီးတော်တင်ခြင်း၊ပြင်ဆင်ခြင်း၊ထင်ရှားသော သံဃာတော်များအား လှူဒါန်းခြင်းစသည့် ဘာသာရေးပဲ လုပ်တော့မည်ဟု ၎င်းကထုတ်ဖော်ပြောခဲ့ဖူးသည်။
၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကာလထဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထောက်ခံကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့၍ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၏ ခေါ်ယူသတိပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရကာ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ပါတီမှ နုတ်ထွက်သွားသည်။
သို့သော်လည်း တစ်ဖက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၆မှ ၂၀၂၀အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအခြေအနေအပေါ် တောက်လျှောက်ဝေဖန်ထောက်ပြခြင်းနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ မျက်ရည်တောက်တောက်ကျနေသည့် အခြေအနေရောက်နေပြီဟု မှတ်ချက်ပြုပြောဆိုခြင်းများရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၅နောက်ပိုင်းတွင်မူ နှစ်ပေါင်းများစွာဆက်ဆံလာသော စစ်တပ်နှင့် သယဇာတဖြစ်မှုမရှိတော့ဘဲ ၎င်း၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများထဲက ကြီးမားသော စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် မြရိပ်ညိုစီမံကိန်းပြန်သိမ်းခံခဲ့ရသလို၊NLDစိုးမိုးသော လွှတ်တော်တွင်လည်း NLDအမတ်များ၏ထောက်ပြဝေဖန်မှုကို အကြီးအကျယ်ခံခဲ့ရကာ လှိုင်သာ-တွံတေး-ကော့မှူး-ကွမ်းခြံကုန်း လမ်းပိုင်း လုပ်ပိုင်ခွင့်အား လက်လွတ်ခဲ့ရသည့်နည်းတူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရက ၎င်းနှစ်ရှည် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရ ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်ကြီးရှိ ကရဝိတ်ကို ငှားရမ်းခွင့် သက်တမ်းတိုးမပေးဘဲ စာချုပ်ဖျက်ပစ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၁ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၎င်းနှင့် ၎င်း၏မိသားစုသည် နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်များအပေါ် ဝေဖန်ထောက်ပြကြသူများထဲ မပါဝင်ဘဲ ရှေးဟောင်းပြတိုက်ဖွင့်လှစ်ရေးကိစ္စကိုသာ လုံးပန်းနေခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးခံရခြင်း ယခင်၂၀၁၄ခုနှစ်က ငှားရမ်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သော စစ်တပ်ပိုင်မြေနေရာ မြရိပ်ညိုဟိုတယ်ဝင်းငှားရမ်းခအား အကျေအလည်မပေးသွင်းခြင်း၊မြေငှားသူ၏သဘောတူခွင့်ပြုချက်မယူဘဲ တရုတ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့်ပူးပေါင်းပြီး ကြီးမားသောမြေပြင်ခြင်း၊ ဝင်းအတွင်းရှိ ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်ဟောင်း၏ အိမ်တော်အပါအဝင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးအချို့အား ဖြိုဖျက်ခဲ့သည်ဆိုသော စသည်စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကျော်မိုးက တရာလိုလုပ်ကာ ဖွင့်ခဲ့သည့်အမှုနှင့် ပတ်သတ်ပြီး ဦးခင်ရွှေနှင့်သားဖြစ်သူ ဇေသီဟတို့အား ၂၀၂၂ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ရက် ည၇နာရီခန့်တွင် ဖမ်းဆီးကာ မတ်လ ၂၂ရက်တွင် အင်းစိန်ထောင်သို့ ပို့ခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် ၎င်း၏ ဇေကမ္ဘာပြတိုက်ကိုလည်း မတ်လ၂၃ရက်တွင် စစ်တပ်က ချိတ်ပိတ်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် သူ နှင့် သားဖြစ်သူ ဇေသီဟ တို့ကို တရားရုံးက ထောင်ဒဏ်ချမှတ်သည်။
အင်းစိန်ထောင် အတွင်းထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသည့် ၎င်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် လွတ်ငြိမ်းဖြင့် ထောင်မှ ပြန်လွတ်လာသည်။
သားဖြစ်သူ ဇေသီဟ မှာမူ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၂ရက်တွင် ပြန်လွတ်သည်။
မိသားစုဘဝ ဇနီးမှာဒေါ်စန်းစန်းကြွယ် ဖြစ်ပြီး၊သားသမီးနှစ်ဦးရှိကာ သားဖြစ်သူမှာ ဇေသီဟ ဖြစ်ပြီး သမီးဖြစ်သူမှာ ဇေဇင်လတ် ဖြစ်သည်။
သားဖြစ်သူ၏ အိမ်ထောင်ဖက်မှာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် နန္ဒာလှိုင် ဖြစ်ပြီး၊သမီးဖြစ်သူ၏ အိမ်ထောင်ဖက်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရ ရွှေမန်း၏သား တိုးနိုင်မန်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၅၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ။
thumb| မီဆိုဇိုးအစ်အစောပိုင်း (သန်း ၂၀၀နှစ် အကြာက) ရှိခဲ့သော ထူးခြားသော တိုက်ကြီး ပန်ဂေအာ ပန်ဂေအာ()သည် သက်ဦးကပ်နှောင်းပိုင်းနှင့် သက်လယ်ကပ်အစောပိုင်း အချိန်ကာလတို့အတွင်း တစ်ခုတည်းသော ကုန်းမြေအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ဧရာမတိုက်ကြီး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃၃၅ သန်းခန့်က ကာဗွန်နီဖာရတ်များအတွင်း အစောပိုင်း တိုက်ကြီးယူနစ်များမှ စုဝေးခဲ့ပြီး ထရီဆက်ဆစ်ကာလ အဆုံးနှင့် ဂျူရာဆီက်ယုဂ်အစ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း သန်း ၂၀၀ ခန့်က စတင်ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။
လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများ၏ ဖြန့်ကျက်မှုတို့နှင့်မတူဘဲ ပန်ဂေအာသည် အီကွေတာပေါ်တွင် ဗဟိုပြုကာ မဟာသမုဒ္ဒရာ ပန်သာလက်ဆာ၊ ပယ်လီယို-တီသိုင် နှင့် နောက်ဆက်တွဲ တီသိုင်သမုဒ္ဒရာတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
ပန်ဂေအာသည် ဘူမိဗေဒပညာရှင်များ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပုံဖော်ရာမှ ပေါ်ထွက်လာသည့် ထူးခြားသော တိုက်ကြီးဖြစ်သည်။
သက်လယ်ကပ်အစ၌ ပန်ဂျီယာသည် ကွဲထွက်ရွေ့လျားခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် တိုက်ကြီးများ စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။
လာဟိုးမြို့ Category:Articles with short description Category:Short description is different from Wikidata ပန်ဂျပ်သည် ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ လူဦးရေ သန်း ၁၁၀ခန့်ရှိပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်လေးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပါကစ္စတန်နှင့် အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ဖြတ်ကျော်နေရာတော်တော်များကို ပန်ဂျပ်ဒေသတွင်အမြောက်အများဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းသည် ပါကီစတာနီပြည်နယ်များဖြစ်သော ဆစ်(ဒ်)၊ ဗာလိုချီစတန်နှင့် ခီဘာ ပက္ခတွန်ခဝါ၊ အစ္စလာမာဘတ်နှင့် ပါကစ္စတန်အုပ်ချုပ်သော အာဇတ် ကက်ရှမီးယားတို့နှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
၎င်းသည် အိန္ဒိယပိုင်နက်များဖြစ်သော ပန်ဂျပ်၊ ရာဇသဌာန်၊ ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယားတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
မြို့တော်သည် လာဟိုး မြို့ဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ သမိုင်းဝင်၊ စီးပွားရေးနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဗဟိုအချက်အချာဖြစ်သော လာဟိုးမြို့သည် နိုင်ငံ၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းနှင့် ၎င်း၏ ဖက်ရှင်လုပ်ငန်း အများစုကို အခြေစိုက်ရာဖြစ်သည်။
ပန်ဂျပ်၏ အကြီးဆုံးမြို့များမှာ လာဟိုးနှင့် ဖေအီဆလာမာဘတ်စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ဖေအီဆလာမာဘတ်သည် ပန်ဂျပ်၏အကြီးဆုံးစက်မှုမြို့ဖြစ်သည်။
ပန်ဂျပ်သည် ကမ္ဘာ့ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး တရုတ် သို့မဟုတ် အိန္ဒိယပြင်ပတွင် လူဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
ပန်ချာပီ ( ; Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student's Handbook, Edinburgh ရှားဟ်မူခီ : پن٘جابی , ဂူရမူခီ : ပန်ချာပီအသံထွက်: [pənˈdʒaːbːi] ) သည် ပန်ချာပီလူမျိုးများ ပြောဆိုသော အင်ဒို-အာရီယန်ဘာသာစကား ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ပန်ဂျပ် ဒေသတို့မှဖြစ်သည်။
ပန်ချာပီသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၉ ခုမြောက် အကျယ်ပြန့်ဆုံးပြောဆိုကြသော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ပန်ချာပီသည် ပါကစ္စတန်တွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတွင် ၁၁ ခုမြောက် အကျယ်ပြန့်ဆုံးဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ် တွင် တတိယလူပြောအများဆုံး ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ပန်ချာပီသည် အင်္ဂလန်တွင် တတိယမြောက် လူပြော အများဆုံးဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ကနေဒါတွင် ပဉ္စမမြောက် လူပြောအများဆုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု ၊ အမေရိကန် ၊ ပြင်သစ် ၊ ဩစတြေးလျ ၊ နယူးဇီလန် ၊ အီတလီ နှင့် နယ်သာလန် တို့တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ တည်ရှိသည်။
ပန်ချာပီဘာသာစကားကို ဒေသခံပြောဆိုသူဦးရေ ၁၁၃ သန်း ရှိပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် သန်း ၈၀ ကျော်ဖြစ်သည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင် ပန်ချာပီဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်သုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပန်ချာပီဘာသာစကား ပြောဆိုသူ ၃၁.၃ သန်း (၂၀၁၁ အရ) ရှိပြီး ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၏ တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
ဒိန်းမတ်နော်ဝေးနိုင်ငံတော်သည် အစောပိုင်းခေတ်ကတည်ရှိခဲ့သော လူမျိုးပေါင်းစုံနှင့် ဘာသာစကားပေါင်းစုံတစည်းတလုံးတည်းပါဝင်စုစည်းထားသည့် စစ်မှန်သော အမွှာပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော် ဖြစ်သည်။
ဒိန်းမတ် နော်ဝေးနိုင်ငံတော်အတွင်း ဖာရိုးကျွန်းစုများ၊ အိုက်စလန်၊ ဂရင်းလန်းနှင့် အခြားပိုင်ဆိုင်မှုများစွာပါဝင်ပါသည်၊ ထို့ပြင် ရှလက်စဝစ်မြို့စားနယ်နှင့် ဟိုလ်စတိုင်းမြို့စားနယ်တို့လည်းပါဝင်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်သည် သမိုင်းဝင်လူမျိုးသုံးမျိုးဖြစ်သည့် ပြစ်ရှန်း၊ ဂုတက်စ်နှင့် ဝိန်းလူမျိုးတို့အပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာကို အခိုင်အမာရယူခဲ့သည်။
ဒိန်းမတ်နော်ဝေတွင် ကိုလိုနီနယ်မြေအများအပြားရှိခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ ဒိန်းမတ်ရွှေကမ်းခြေ၊ နီကိုဘာကျွန်းများ ၊ ဆီရမ်ပိုး၊ ထာရန်ဂါဗတီနှင့် ဒိန်းမတ်အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းမျာအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိုက်စလန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ဒိန်းမတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:နော်ဝေးဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
လူနက်ကျွန်းသည် အင်္ဂလန်ရှိ သိမ်းမြစ်တွင် လူသူနေထိုင်ခြင်းမရှိသည့် ကျွန်းဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဟာလေးလော့အထက်မြစ်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ပြွတ်မေး၏သေးငယ်သောဇနပုဒ်ဘေးတွင်တည်ရှိပြီး ဝင်ဆာနန်းတော်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ။
တန္တရ ( )သည် ခရစ်နှစ် ၁ ထောင်စုနှစ် အလယ်ပိုင်းမှ အိန္ဒိယတွင် ထွန်းကားခဲ့သော ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ် သော ဓလေ့ထုံးတမ်းများဖြစ်သည်။
တန္တရဟူသော ဝေါဟာရသည် အိန္ဒိယ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုနိုင်သော စနစ်ကျသော ကျယ်ပြန့်စွာ သက်ဆိုင်သည့် "စာသား၊ သီအိုရီ၊ စနစ်၊ နည်းလမ်း၊ တူရိယာ၊ နည်းပညာ သို့မဟုတ် အလေ့အကျင့်" ကို ဆိုလိုသည်။
ဤဓလေ့ထုံးတမ်းများ၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်မှာ မန္တန်များအသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ဟိန္ဒူဘာသာတွင် မန္တရမာရ်္ဂါ သို့မဟုတ် မန္တရယာနနှင့်ဟုခေါ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဂုဟယမန္တရ (လျှို့ဝှက်မန္တန်) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ကဏ္ဍ:CS1: long volume value ကဏ္ဍ:ယုံကြည်မှု။
IRTibetan people တိဗက်လူမျိုးများသည် တရုတ်-တိဗက်အုပ်စု ဝင်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
အရှေ့အာရှ၊ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖြစ်သည်။
လူဦးရေမှာ ၆.၃သန်းဝန်းကျင်ရှိပါသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၊ တိဗက်ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် အများစုနေထိုင်ကြပြီး နိုင်ငံတွင်းရှိ ကန်စုအခြားပြည်နယ်များတွင် ဖြန့်ကျက်နေထိုင်ကြသည်။
တိဗက်လူမျိုးများသည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း ဒေသတွင်နေထိုင်ကြပြီး၊ရှေးကတည်းကပင် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများအားကျော်လွန်က တောင်ပိုင်းဒေသများ ၊ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်း နှင့် မြန်မာမြောက်ပိုင်းအထိ ကျယ်ပြန့်စွာ နေထိုင်လာကြသည်။
ယနေ့တွင်လည်း တိဗက်လူမျိုးသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တွင်သာမက၊ နီပေါ၊ ဘူတန်၊ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင်လည်းနေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့်ဘာသာတရား တိဗက်လူမျိုးသည် ခန့်မှန်းခြေအရ ၇ရာစုခန့်တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်တိဗက်နိုင်ငံတော်အား လာဆာမြို့တော်ကိုဗဟိုပြု၍တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ဗွမ်ဆမ် (Songtsen Gampo) ခေတ်ကတည်းကပင် တိဗက်နိုင်ငံသည် အလွန်တိုးတက်သော ဘုရင့််နိုင်ငံတော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
၈ရာစုနှင့်၉ရာစုများတွင် တိဗက်နိုင်ငံသည် တောင်အာရှတစ်ဝိုက်ရှိ နိုင်ငံများနှင့်စစ်ရေး၊ဘာသာရေး ဆက်စပ်မှုများရှိလာခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာသည်လည်း ဗွမ်ဆမ်ဘုရင်၏ချီးမြှောက်မှုဖြင့်တိဗက်တွင် စတင်ပွားလာခဲ့သည်။
တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ၏ကိုင်းခွဲ တစ်ခုဖြစ်သည့် ဝဇ္ဇရာယာနာ (Vajrayāna) ဖြစ်ပြီး၊ ဒါလိုင်လားမား (Dalai Lama) ကိုဘုရားနည်းတူလေးစားသည်။
ဘာသာစကား တိဗက်လူမျိုးသည် တိဗက်ဘာသာစကားကို စကားပြောကြသည်။
တိဗက်ဘာသာသည် တိဗက်-ဗမာ(Tibeto-Burman)ဘာသာစကားစုအတွင်း ပါဝင်ပြီး တိဗက်အက္ခရာသည် ဗြာဟ္မီလက်ရေးမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ စဉ်အတိုင်း ဝါကျတည်ဆောက်သောဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာဘာသာနဲ့တူညီတဲ့အချက်များစွာရှိသည်။
ဥပမာ ၁ — ရိုးရှင်းသောဝါကျ ང་ ཤ་ཟ་བ་ཡིན། (nga sha za-ba yin) → “ငါအသားစားခဲ့တယ်” • ང་ (nga) = ငါ • ཤ་ (sha) = အသား • ཟ་བ་ (za-ba) = စား (past participle) • ཡིན། (yin) = ခဲ့တယ်။