kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပါကစ္စတန် အစိုးရသည် ၎င်း၏ နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသော ရှာဖွေရေးအလင်း စစ်ဆင်ရေးကို မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အရှေ့ပါကစ္စတန်တွင် ၎င်း၏ တပ်ဖြန့်ချထားမှုကို အကြောင်းပြရန် 'Bihari အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု' ကို ခဲ့သည်။
1971 ခုနှစ်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားသောအခါ Biharis သည် Pakistani Army နှင့်တဖက်သတ်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့ထဲမှ အချို့သည် Razakar နှင့် Al-Shams ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများအပေါ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများအား နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဘင်္ဂါလီများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုယက်ခြင်းနှင့် အခြားသော ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်းတို့ အပါအဝင်၊ ဘီဟာရီစစ်ပွဲပြီးသွားသောအခါတွင် ပြင်းထန်သောလက်တုံ့ပြန်မှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တန်ပြန်မှုနှင့် ဘင်္ဂါလီမဟုတ်သူ တစ်သန်းကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
Minorities at Risk ပရောဂျက်အရ ဘီဟာရီမှာ ဘင်္ဂါလီတွေ သတ်ဖြတ်ခံရတဲ့ အရေအတွက်ဟာ ၁,၀၀၀ လောက်ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
Rudolph Rummel သည် 150,000 ခန့်အသတ်ခံရသည်။
နိုင်ငံတကာ ခန့်မှန်းချက်များ ကွဲပြားသော်လည်း အချို့မှာ ထောင်နှင့်ချီသော သေဆုံးမှုများ ရှိနေသည်။
ဘီဟာရီသည် မူကတီဘာဟီနီနှင့် ပြည်သူ့စစ်များထံမှ လက်စားချေမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး နှင့် 500,000 မှ 550,000 အသတ်ခံခဲ့ရသည်။
Bihari ကိုယ်စားလှယ်များက Biharis အသတ်ခံရသူ 600,000 ရှိသည်ဟုဆိုသည်။
စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရသည် Bihari လူဦးရေ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။
ဘီဟာရီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများဟု စွပ်စွဲခံထားရသော အစီရင်ခံစာများစွာ ရှိပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်စစ်တပ် လက်နက်ချပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည် ICJ EAST PAKISTAN 1971 REPORT, supra note 5, at 44–45, quoted in S. Linton, Criminal Law Forum (2010), p. 205. 1971 ဒီဇင်ဘာလ 18 ရက်နေ့တွင် ကင်မရာဖြင့် ရိုက်ကူးထားသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခုတွင် နိုင်ငံခြား သတင်းထောက် Abdul Kader Siddiqui နှင့်အတူ Kaderia Bahini ပြောက်ကျားများနှင့်အတူ ၎င်းကို သူ့အမည်ဖြင့် အမည်တပ်ကာ လှံစွပ်ဖြင့် ပစ်သတ်ကာ အကျဉ်းသားတစ်စုကို လှံစွပ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။
Razakar အရံတပ်ဖွဲ့များပိုင်သည်ဟုစွပ်စွဲခံရသောစစ်ပွဲ။
International Commission of Jurists, the Events in Pakistan: A Legal Study by the Secretariat of the International Commission of Jurists 9 (1972) နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှုများ အနောက်ပါကစ္စတန် ရန်သူများက အရှေ့ပါကစ္စတန်များကို သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးက "ဒါဟာ ပိုလန်မှာ နာဇီတွေလက်ထက်ကတည်းက မယုံနိုင်စရာ အကောင်းဆုံး၊ တွက်ချက်ထားတဲ့ အရာပဲ" လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Genocide သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံရှိ အဓိက ထုတ်ဝေမှုနှင့် သတင်းစာတိုင်းတွင် အဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို "လူမျိုးစု၊ လူမျိုးရေး ဘာသာရေး သို့မဟုတ် အမျိုးသားအုပ်စုတစ်စုလုံး သို့မဟုတ် တစိတ်တပိုင်းအားဖြင့် တမင်တကာ စနစ်တကျ ဖျက်ဆီးခြင်း" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပညာရှင်များ ကော်မရှင် (ICJ) ၏ ၁၉၇၂ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာတွင် ပဋိပက္ခတွင် နှစ်ဖက်စလုံးက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု အပြန်အလှန် စွပ်စွဲခဲ့ကြောင်း မှတ်သားထားသည်။
“ပါကစ္စတန်စစ်တပ်နှင့် ၎င်းတို့၏ အရန်တပ်ဖွဲ့များက ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လုံးလုံးလျားလျား ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် “ပါကစ္စတန်စစ်တပ်နှင့် ၎င်းတို့၏ အရန်တပ်ဖွဲ့များက ပြုလုပ်သော စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုတစ်ရပ်လုံးသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု” ဟူသော အခိုင်အမာပြောဆိုချက်ကို သက်သေပြရန် ခက်ခဲနိုင်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် မရအောင် တားဆီးခြင်းသည် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖျက်ဆီးလိုသော ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်ရမည်။
ပါကစ္စတန်စစ်တပ်နှင့် ၎င်းတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများ ကျူးလွန်ခဲ့သော သတ်ဖြတ်မှုတွင် ဘင်္ဂလီများ၏ သီးခြားအပိုင်းသုံးပိုင်းကို ပစ်မှတ်ထားကာ အဝါမီလိဂ်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ကျောင်းသားများနှင့် အရှေ့ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသားများဖြစ်သည့် အဝါမီလိဂ် အဖွဲ့ဝင်များ၊ ကျောင်းသားများနှင့် ဟိန္ဒူ အရှေ့ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသားများ ရည်ရွယ်ချက်ကို သက်သေပြရန် ခက်ခဲသည်ဟု ယူဆပါသည်။
ဘာသာတရား။
သို့သော်လည်း လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အထူးသဖြင့် စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဘင်္ဂလီများကို ခွဲခြားဆက်ဆံခံရသည့်အခါတွင် ပြင်းထန်သော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ရှိကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။
အလားတူပင် အရှေ့ပါကစ္စတန်ရှိ ဟိန္ဒူလူမျိုးများအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော အမှုတွဲ တစ်ခု ရှိနေသည်ဟု ခံစားခဲ့ရသည်။
International Commission of Jurists, "The Events in Pakistan: A Legal Study By The Secretariat Of The International Commission Of Jurists" 9 (1972), p. 56–57., cited in S. Linton, "Completing the Circle: Accountability for the Crimes of the 1971 Bangladesh War of Liberation," Criminal Law Forum (2010) 21:191–311, p. 243. လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲအတွင်းနှင့် အပြီးတွင် ဘင်္ဂလီမဟုတ်သော ဘင်္ဂါလီများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ICJ အစီရင်ခံစာတွင် “လူအုပ်က အန္တရာယ်နှင့် ရန်လိုမှုကို ခံစားရသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို အလိုအလျောက် ရူးသွပ်ကာ အကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း စောဒကတက်ခဲ့သည်။
လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ရန် ကြံရွယ်မှု ဆိုင်ရာ လိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု မှတ်ယူသည်” ဟု ဆိုသော်လည်း၊ အထူးသဖြင့် ကိစ္စများတွင် dolus specialisation ကို သက်သေပြရမည် ဆိုပါက၊ ယင်းတို့သည် ဘင်္ဂါလီ မဟုတ်သူများကို လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါသည်။
International Commission of Jurists, "The Events in Pakistan: A Legal Study By The Secretariat Of The International Commission Of Jurists" 9 (1972), p. 56–57., cited in S. Linton, "Completing the Circle: Accountability for the Crimes of the 1971 Bangladesh War of Liberation," Criminal Law Forum (2010) 21:191–311, p. 243. လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း တွင် အနည်းဆုံးနိုင်ငံပေါင်း ၂၀ ပါဝင်လာပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတကာဥပဒေအဖြစ် အသက်ဝင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုအချိန်တွင် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ငါးဦးတွင် နှစ်ဦးသာ စာချုပ်ပါဝင်သည့် အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးအဖွဲ့ဝင်ငါးဦးအနက်မှ နောက်ဆုံးအဖွဲ့ဝင်များသည် 1988 ခုနှစ်တွင် အဆိုပါစာချုပ်ကို အတည်ပြုပြီးနောက် စစ်အေးတိုက်ပွဲကြီး ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေသည် စတင်ကျင့်သုံးနေပြီဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွတ်မြောက်ရေး စစ်ပွဲအတွင်း လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ကို ကုလသမဂ္ဂ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် တည်ထောင်ထားသော နိုင်ငံတကာ ခုံရုံးက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု မပြုခဲ့ပေ။
Rudolph Rummel က "၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ပါကစ္စတန်၏ ကိုယ်တိုင်ခန့်အပ်ထားသော သမ္မတနှင့် တပ်မတော်၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Agha Mohammed Yahya Khan နှင့် ၎င်း၏ ထိပ်တန်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးများသည် အရှေ့ပါကစ္စတန်အပေါ် ဂရုတစိုက်နှင့် စနစ်တကျ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး စစ်ဆင်ရေး (ယခုအခါ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်)။
၎င်းတို့သည် ထိုနိုင်ငံ၏ ဘင်္ဂလီ ဉာဏ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေး အထက်တန်းစားများကို သတ်ဖြတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့သည် ၎င်း၏ ဟိန္ဒူဘာသာဝင် ထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ပစ်ရန် ကြံစည်ပြီး ကျန်သူများကို အိန္ဒိယသို့ မောင်းထုတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် အနည်းဆုံး မျိုးဆက်တစ်ခုအထိ အနောက်ပါကစ္စတန်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်လာကြောင်း သေချာစေရန် ၎င်း၏စီးပွားရေးအခြေစိုက်စခန်းကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။
ဤစက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းပြီး လည်ချောင်းဖြတ်သည့် အစီအစဉ်သည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု လုံးဝဖြစ်သည်။
" လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို တိုက်ငယ်အပြင်ဘက်ရှိ စာပေအချို့တွင်လည်း ဖော်ပြထားပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ ဂင်းနစ်မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် ရက်စက်ယုတ်မာမှုများသည် နှစ်ဆယ်ရာစုအတွင်း အကြီးမားဆုံး လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုငါးခုတွင် တစ်ခုအဖြစ် စာရင်းပြုစုထားသည်။
US ရှုပ်ထွေးမှု left| ပါကစ္စတန်သမ္မတ Yahya Khan သည် အမေရိကန်သမ္မတ Richard Nixon နှင့် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်၊ သမ္မတ Richard Nixon က ပါကစ္စတန်ကို စစ်အေးခေတ် မဟာမိတ်အဖြစ် ရှုမြင်ပြီး ၎င်း၏ လုပ်ရပ်များကို ရှုတ်ချရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
အိမ်ဖြူတော်တိပ်ခွေမှ "သမ္မတက မယုံကြည်ရတဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဌာနက ဘင်္ဂါလီတွေကို သတ်ခဲ့တဲ့အတွက် Yahya ကို သူ့ဘာသာသူ ရှုံ့ချမှာ မဟုတ်ကြောင်း သေချာအောင် လုပ်နေပုံရပါတယ်။
နစ်ဆင်နှင့် တရုတ်တို့သည် အရှေ့ပါကစ္စတန်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများကို ဖိနှိပ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
Nixon သည် အာရှရှိ အဖြစ်အပျက်များကို ဂရုမစိုက်ဘဲ အမေရိကန်လူမျိုးများကို အားကိုးအားထားပြုခဲ့သည်– “ Biafra က ကက်သလစ်အနည်းငယ်ကို နှိုးဆော်ခဲ့တယ်။
ဒါပေမယ့် မင်းသိပါတယ်၊ ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ Biafra က Pakistan ထက်ပိုပြီး လူတွေကို နှိုးဆော်ခဲ့တယ်ထင်တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ Pakistan က သူတို့ဟာ အညိုရောင် နတ်ဆိုး မွတ်ဆလင်တွေပဲ ဖြစ်တယ်။
" အမေရိကန်အစိုးရသည် အီရန် ၊ တူရကီ ၊ နှင့် ဂျော်ဒန် Black, Conrad, "Richard Nixon: A Life in Full" (New York: PublicAffairs, 2007), p. 756. ပါကစ္စတန်သို့ လက်နက်များ တင်ပို့ရောင်းချမှုကို လျှို့ဝှက်စွာ အားပေးခဲ့ပြီး ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်၏ ကန့်ကွက်မှုများကြားမှ အဆိုပါနိုင်ငံများကို ၎င်းတို့အတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်ခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်၊ ဒီစီရှိ အမေရိကန်အရာရှိများနှင့် ဒါကာ ရှိ USIS စင်တာများနှင့် အိန္ဒိယရှိ သံရုံးများနှင့် USIS စင်တာများရှိ ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အများစုပါဝင်သော ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသော အမေရိကန်အစိုးရစာရွက်စာတမ်းများ စုစည်းမှုတွင် အဆိုပါအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်တာဝန်ရှိသူများက ထိုအချိန်က သိရှိထားပြီး အမှန်တကယ်အားဖြင့် ၎င်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် "လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု" နှင့် "ရွေးချယ်ထားသော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု" ဟူသော ဝေါဟာရများ ဥပမာ၊ " Blood Telegram ." Henry Kissinger မှ အကြံပေးသော သမ္မတ Nixon သည် ပါကစ္စတန်၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်လိုသောကြောင့် ဤလျှို့ဝှက်အတွင်းရေးအကြံဉာဏ်ကို နှိမ့်ချရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် USSR နှင့် အိန္ဒိယ၏ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် ပါကစ္စတန်၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်လိုသောကြောင့်၊ ပါကစ္စတန်ကို ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
သူ၏ Trial of Henry Kissinger စာအုပ်တွင် Christopher Hitchens သည် ဘင်္ဂလီများဘက်မှ လွတ်လပ်ရေးဆန္ဒကို ဖျက်စီးရန် Kissinger ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုအဖြစ် သူမြင်ခဲ့သည်များကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။
Hitchens သည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဟူသော စကားလုံးသည် ရုန်းကန်မှုရလဒ်များကိုဖော်ပြရန် သင့်လျော်သည်ဟု ဆိုရုံသာမကဘဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် ရှုတ်ချခဲ့သော အခြားသူများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးရန် Henry Kissinger ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကိုလည်း ထောက်ပြသည်။
Hitchens က “Kissinger သည် Sheikh Mujibur Rahman အပါအဝင် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်မှုအတွက် တာဝန်ရှိသည်” ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
အချို့သော အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများက ထုတ်ပြောကြသည်။
အထက်လွှတ်တော်အမတ် Ted Kennedy က ပါကစ္စတန်ကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ကြောင်း စွဲချက်တင်ပြီး ပါကစ္စတန်ကို အမေရိကန်ရဲ့ စစ်ရေးနဲ့ စီးပွားရေး အကူအညီတွေ အပြည့်အဝ ဖြတ်တောက်ဖို့ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။
စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကို ခုံရုံးတင်ရန်ကြိုးပမ်းမှု 1971 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 22 ရက်နေ့အစောပိုင်းတွင် အိန္ဒိယစစ်တပ်သည် ဒါကာတွင် ပညာတတ်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် ထိပ်တန်း ပါကစ္စတန်စစ်တပ် အရာရှိများအား စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ရန် လုံလောက်သော အထောက်အထားများ စုဆောင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် ထိုအချိန်က ကွပ်ကဲရေးမှူးရာထူးများ သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုများ စိစစ်ရေးကော်မတီနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော အရာရှိများစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂-၁၉၇၅ 1971 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 24 ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး AHM Qamaruzzaman က "စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များသည် ဥပဒေလက်မှ လွတ်မြောက်လိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။
သတ်ဖြတ်မှု၊ မုဒိမ်းမှုမှာ ပါဝင်ပတ်သက်တဲ့ ပါကစ္စတန်စစ်တပ်က ဝန်ထမ်းတွေကို ခုံရုံးတင်စစ်ဆေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
” Sheikh Mujib နှင့် Indira Gandhi တို့အကြား တွေ့ဆုံမှုအပြီး ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရသည် စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များအား တရားမျှတမှုသို့ ပို့ဆောင်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့်အကူအညီအားလုံးကို ပေးမည်ဟု အာမခံခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အကြီးတန်း ပါကစ္စတန် အရာရှိနှင့် အရာရှိ ၁၀၀ ကို ရုံးတင်စစ်ဆေးရန် အစီအစဉ်ကို ကြေညာခဲ့သည်။
အဆိုပါစာရင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေကေနီယာဇီ နှင့် အခြားဗိုလ်ချုပ်လေးဦးတို့ ပါဝင်သည်။
စစ်ပွဲအပြီးတွင် အိန္ဒိယစစ်တပ်သည် ပါကစ္စတန် စစ်သုံ့ပန်း ၉၂,၀၀၀ ကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ၎င်းတို့အနက် ဦးသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သည်ဟု သံသယရှိခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အိန္ဒိယတို့ကြား သုံးနိုင်ငံ ဒေလီသဘောတူညီချက်အရ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး ပါကစ္စတန်၏ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို အသိအမှတ်ပြုမှု ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ အရာရှိ ၁၉၅ ဦးကို တရားစွဲရန် ပါကစ္စတန်က စိတ်ဝင်စားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
ပါကစ္စတန်မှာ ပိတ်မိနေတဲ့ ဘင်္ဂါလီ ၄၀၀,၀၀၀ ရဲ့ ကံကြမ္မာကို စိုးရိမ်တဲ့အတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က သူတို့ကို ပါကစ္စတန်အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးဖို့ သဘောတူခဲ့ပါတယ်။
1971 ခုနှစ် လွတ်မြောက်ရေး စစ်ပွဲအတွင်း ပါကစ္စတန် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကူညီခဲ့သည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများ (အထူးခုံရုံးများ) အမိန့်ကို 1972 ခုနှစ် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် President's Order No. 8 of 1972 (1972) (Bangl. 10,000 နှင့် 40,000 အကြားရှိ 10,000 နှင့် 40,000 ကြားတွင် 1972 Collaborators Order အရ ရုံးတင်စစ်ဆေးခံရသည့်လူအရေအတွက်၏ ကွဲလွဲသောအကောင့်များရှိပါသည်။
S. Linton, Criminal Law Forum (2010), p. 205. ထိုအချိန်က စုံစမ်းမှုများကို ပြည်တွင်းပြည်ပ အကဲခတ်များက ပြဿနာတက်သည်ဟု ယူဆကြပြီး ၎င်းတို့အား နိုင်ငံရေး စွန့်စားမှုများ လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြပုံပေါ်သည်။
တရားရုံးမှာ လေ့လာသူဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဗြိတိန်ပါလီမန်အမတ် R. MacLennan က 'အထိုင်မှာ တရားခံတွေဟာ (အသက် ၈၈ နှစ်အရွယ် တရားခံရှေ့နေ) က မောင်းထုတ်ခဲ့တဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ တရားလိုပြသက်သေတွေရဲ့ ဆက်ခံမှုထက် ပိုသနားစရာကောင်းတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
ပါကစ္စတန် အစိုးရမှာလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးပေမယ့် အခုအခါမှာ သူတို့ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ သစ္စာစောင့်သိမှုဟာ အဝေးရောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရအပေါ် သစ္စာစောင့်သိကြောင်း မျက်စိစုံမှိတ် ကျိန်ဆိုဖို့ အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါပြီ။
' A. Mascarenhas, 'Bangladesh: A Legacy of Blood', Hodder and Stoughton, 1986, p. 25. 1973 ခုနှစ် မေလတွင် ပါကစ္စတန်အစိုးရသည် ပါကစ္စတန်တွင် သောင်တင်နေသော ဘင်္ဂါလီအစိုးရဝန်ထမ်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ရန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ ကြိုးပမ်းမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ပါကစ္စတန်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဟူသော အသုံးအနှုန်းကို လျှောက်ထားမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် နိုင်ငံတကာတရားရုံးသို့ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် လျှောက်လဲချက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရသည် ၁၉၇၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အထွေထွေ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး မုဒိမ်းမှု၊ လူသတ်မှု၊ သတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု သို့မဟုတ် မီးရှို့မှုဖြင့် အပြစ်ပေးခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်များမှလွဲ၍ ကျန်လူအားလုံးကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
S. Linton, Criminal Law Forum (2010), p. 205. ၁၉၇၂ ခုနှစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများ အမိန့်ကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ရုပ်သိမ်းခဲ့သည် 1973 ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများ (ခုံရုံးများ) အက်ဥပဒေအား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသည့် နိုင်ငံသားမခွဲခြားဘဲ မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်ကိုမဆို တရားစွဲရန် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
1949 ခုနှစ် ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းများ နှင့် "နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ အခြားရာဇဝတ်မှုများ" S. Linton, Criminal Law Forum (2010), p. 206. ၁၉၇၃ ခုနှစ် အထွေထွေ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိသော ၁၉၇၂ ခုနှစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများ အမိန့်အရ ထိန်းသိမ်းခံထားရသော အကျဉ်းသားများကို ဤအက်ဥပဒေဖြင့် စစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ မပြုလုပ်ခဲ့ဘဲ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် Sheikh Mujibur Rahman လုပ်ကြံခံရ ပြီးနောက် အက်ဥပဒေနှင့် ပတ်သက်သည့် လှုပ်ရှားမှုများအားလုံး ရပ်တန့်သွားခဲ့သည် ၁၉၇၁ စစ်ပွဲအတွင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူဟု စွပ်စွဲခံထားရသူများကို သော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ပြင်ပတွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် စုံစမ်းမှုများလုပ်ခဲ့သည့် သက်သေအထောက်အထား မရှိပါ။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် Channel 4 မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်အရ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော United Kingdom တွင်နေထိုင်သူများအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် မြို့တော်ရဲတပ်ဖွဲ့က ကနဦးခြေလှမ်းများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ယနေ့အချိန်အထိ အဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ်များကို စွဲချက်တင်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။
၁၉၉၁-၂၀၀၆ thumb| ဘင်္ဂလာဒေ့ခ်ျ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုမှ ဒုက္ခသည်များ၏ ရွှံ့မြေအောက်မေ့ဖွယ်။
1991 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 29 ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နှင့် ပူးပေါင်းသူဟု စွပ်စွဲခံရသော Ghulam Azam သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံရေး ပါတီ Jamaat-e-Islami ၏ ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် Ameer ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယင်းကြောင့် စာရေးဆရာနှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ Jahanara Imam ၏ အဆိုပြုချက်အတိုင်း 'လူသတ်သမားများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများကို တွန်းလှန်ရန် အမျိုးသားကော်မတီ' ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် Ghulam Azam သည် သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သော ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝေဖန်ခံရသော ရုံးချိန်းတွင် အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် လှောင်ပြောင်သော ပြည်သူ့တရားရုံးကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် သူသည် 2014 ခုနှစ်တွင် ထောင်ထဲတွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည် ပါကစ္စတန် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများ က ၁၉၇၁ ခုနှစ်အတွင်း လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ဟူသည့်ရာဇဝတ်မှုများ အတွက် ၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဩစတြေးလျဖက်ဒရယ်တရားရုံး၌ အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။
တရားလိုဖြစ်သူ မစ္စတာ ဆိုလိုင်မန်အတွက် လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးသည့် ရေမွန်ဆိုလိုင်မန်နှင့် တွဲဘက်များက သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ အခြားအရာများအနက်မှ ပြောကြားခဲ့သည်- Raymond Faisal Solaiman v People's Republic of Bangladesh & Ors In The Federal Magistrates Court of Australia at Sydney. ၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် လျှောက်ထားသူအား ၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တင်သွင်းခဲ့သော လျှောက်လွှာအား ရပ်ဆိုင်းရန် လျှောက်ထားသူအား ခွင့်ပန်ကြားခဲ့ပါသည် This judgement can be found via the Federal Court of Australia home page by following the links and using SYG/2672/2006 as the key for the database ၂၀၀၇-လက်ရှိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆန္ဒပြသူများက မီးရှူးတိုင်များ ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
International Crimes Tribunal (ICT) သည် ပါကစ္စတန်စစ်တပ် နှင့် ၎င်းတို့၏ ဒေသခံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများ ဖြစ်သည့် Razakars၊ Al-Badr နှင့် Al-Shams တို့၏ 1971 ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအတွက် သံသယရှိသူများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်နှင့် တရားစွဲဆိုရန်အတွက် ဘင်္ ဂ လားဒေ့ရှ်တွင် 2009 ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် စစ်ရာဇဝတ်မှုခုံရုံးဖြစ်သည်။
လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲ။
၂၀၀၈ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် အဝါမီလိဂ် (AL) သည် စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များကို စမ်းသတ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
အဝါမီအဖွဲ့ချုပ်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ပါလီမန်တွင် သုံးပုံနှစ်ပုံကျော်ဖြင့် အနိုင်ရပြီးနောက် ခုံရုံးကို အစိုးရက တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးကော်မတီသည် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်နှင့် အထောက်အထားရှာဖွေရန် တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး သံသယရှိသူ ၁၆၀၀ ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏အစီရင်ခံစာကို အပြီးသတ်ခဲ့သည်။
ICT မဖွဲ့စည်းမီတွင် ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ်သည် ခုံရုံးဖွဲ့စည်းခြင်းအတွက် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အကူအညီပေးခဲ့သည်။
2009 ခုနှစ်တွင် ပါလီမန်သည် အဆိုပါ ခုံရုံးအား ပြင်ဆင်မွမ်းမံရန် အခွင့်အာဏာပေးခဲ့သော ၁၉၇၃ အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
နှစ်များတစ်လျှောက်လုံးတွင် အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် သောင်းနှင့်ချီသော လူငယ်ဆန္ဒပြသူအများစုသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် သေဒဏ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံအနေဖြင့် စုံစမ်းမှုများကို အနီးကပ်လိုက်နာဆောင်ရွက်နေသောကြောင့် အဆိုပါရာထူးကို ထောက်ခံသည့် အကြမ်းမဖက်ဆန္ဒပြမှုများသည် အခြားမြို့များတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ် စွဲချက်တင်ခြင်းကို 2010 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံအတွင်း အကြီးဆုံး အစ္စလာမ္မစ်ပါတီဖြစ်သည့် Jamaat-e-Islami ၏ ခေါင်းဆောင် ကိုးဦးနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသား ပါတီမှ နှစ်ဦးတို့သည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများတွင် သံသယရှိသူများအဖြစ် စွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။
Jamaat ၏ခေါင်းဆောင် သုံးဦးသည် ပထမအကြိမ် စုံစမ်းခြင်းခံရသည်။
တစ်ဦးစီသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများစွာဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ပထမဆုံး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူမှာ Abul Kalam Azad ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားစဉ် မျက်ကွယ်တွင် တရားစီရင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည် 2013 ခုနှစ် Shahbag သည် 1971 စစ်ပွဲ၏စစ်ရာဇဝတ်သားများကိုသေဒဏ်ပေးရန်တောင်းဆိုဆန္ဒပြပွဲများ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များ နှင့် အမျိုးမျိုးသော နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများ သည် ခုံရုံးဖွဲ့စည်းခြင်းကို ကနဦးတွင် ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း တရားမျှတမှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအပြင် စွပ်စွဲခံရသူကိုယ်စားပြု ရှေ့နေများနှင့် သက်သေများကို နှောင့်ယှက်ကြောင်း အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့သည်။
Jamaat-e-Islami ထောက်ခံသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် Islami Chhatra Shibir တို့က ခုံရုံးများကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အထွေထွေသပိတ်ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်တွေက ခုံရုံးကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ခေါင်းဆောင်တွေကို ချက်ချင်းပြန်လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။
အမြင့်မားဆုံးသော စီရင်ချက်တစ်ခုမှာ ဂျာမက်စ်၏ လက်ထောက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Abdul Quader Mollah မှဖြစ်ပြီး၊ 2013 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး Shahbag ဆန္ဒပြမှုများ တွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးခဲ့သော ပြင်းထန်သော ထောင်ဒဏ်တစ်သက် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
အစိုးရသည် ကနဦးတွင် တွန့်ဆုတ်နေသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် မိုလာကို သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည့် တရားရုံးချုပ်တွင် နောက်ဆုံးတွင် အယူခံဝင်ခဲ့သည်။
Abdul Quader Mollah သည် စစ်ပွဲခုံရုံးကြားနာစစ်ဆေးခြင်းတရားဝင်မှုအပေါ် အငြင်းပွားမှုများကြားတွင် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် တူရကီတို့အပြင် ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံများမှ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝေဖန်မှုများကြားတွင် Abdul Quader Mollah ကို ကြာသပတေးနေ့တွင် ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ ကာလတစ်ခုပါ။
သို့သော် လူအများစုသည် ကွပ်မျက်ခြင်းကို ထောက်ခံကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
Delwar Hossain Sayeedi သည် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ မီးရှို့ခြင်း၊ လုယက်ခြင်းနှင့် ဟိန္ဒူဘာသာ သို့ အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ အတင်းအကြပ်ကူးပြောင်းခြင်းတို့တွင် ပါဝင်မှုကြောင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ကြိုးဆွဲချ သေဒဏ် ချမှတ်ခံရသည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ ပြစ်ဒဏ်ကို ထောင်ဒဏ်တစ်သက်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
Motiur Rahman Nizami ကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ မုဒိမ်းမှုနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု စွဲချက် ၁၆ ချက်ဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကြိုးပေး ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
Salahuddin Quader Chowdhury နှင့် Ali Ahsan Mohammad Mujahid တို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့် မုဒိမ်းမှုတို့ဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံထားရသော Dhaka Central Jail တွင် 2015 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 22 ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ကျော် မကြာမီတွင် ကြိုးပေးဆွဲခံခဲ့ရသည် 2016 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 3 ရက်နေ့တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် သူဌေးကြီး Mir Quasem Ali သည် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် သံသယရှိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွတ်မြောက်ရေးသမားများကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး Kashimpur အကျဉ်းထောင်တွင် ကြိုးမိန့်ပေးခဲ့သည်။
2016 ခုနှစ်တွင်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်လုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းကို အပြီးသတ်ပြီး အစိုးရအဖွဲ့၏ အတည်ပြုချက်ရယူရန် ထားရှိခဲ့သည်။
လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်သည့် မည်သည့်ဝါဒဖြန့်မှုမျိုးကိုမဆို သိမြင်နိုင်သော၊ အာမခံမရနိုင်သော ဥပဒေအဖြစ် အဆိုပြုထားသည်။
ပါကစ္စတန်ရှိ မြင်ကွင်းများ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ပါကစ္စတန်အစိုးရမှ တည်ထောင်ထားသော Hamoodur Rahman ကော်မရှင်သည် ပါကစ္စတန်စစ်တပ်မှ ကျူးလွန်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို သတိပြုမိခဲ့သည်- ကျေးလက်ဒေသတွင် အနှံ့အပြား မီးရှို့မှုနှင့် သတ်ဖြတ်မှုများ၊ ပညာတတ်များနှင့် ပညာရှင်များကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ပုန်ကန်မှုဟန်ဆောင်ပြီး ဘင်္ဂါလီစစ်တပ်အရာရှိများနှင့် စစ်သားများကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဘင်္ဂါလီအရပ်သားအရာရှိများ၊ စီးပွားရေးသမားများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ လက်စားချေခြင်း၊ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းတို့ကို တမင်တကာ လုပ်ရပ်အဖြစ် ဘင်္ဂလီအမျိုးသမီး အများအပြားကို မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ ဘင်္ဂါလီ ဟိန္ဒူလူနည်းစုဝင်များကို တမင်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ နှင့် အစုလိုက် အပြုံလိုက် သင်္ချိုင်းများ ဖန်တီးခြင်း . Hamoodur Rahman ကော်မရှင်က ဤသို့ရေးသားခဲ့သည်- "[ကျွန်ုပ်] ခွဲခြားမဆက်ဆံဘဲ သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် လုယက်ခြင်းသည် ပါကစ္စတန်၏ရန်သူများကိုသာ စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ကြမ်းတမ်းခက်ထန်မှုတွင်၊ အရှေ့ပါကစ္စတန်၏ အသံတိတ်လူများစု၏ ထောက်ခံမှုကို ကျွန်ုပ်တို့ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
. . . CO 53 Field Regiment, Lt. Gen. ၏အမိန့်အရ Comilla Cantonment အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု (မတ်လ 27/28 ရက်၊ 1971)၊ ဘင်္ဂလီအရာရှိ ၁၇ ဦးနှင့် အရာရှိ ၉၁၅ ဦးတို့ အသတ်ခံခဲ့ရသည့် Yakub Malik သည် အရာရှိတစ်ဦး၏ လက်ချောင်းများဖြင့် ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရခြင်းမှာ စံနမူနာပြအဖြစ် လုံလောက်ပါသည်။
ကော်မရှင်၏ အစီရင်ခံစာနှင့် တွေ့ရှိချက်များကို ပါကစ္စတန် အစိုးရမှ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် ဖိနှိပ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် မီဒီယာများသို့ ပေါက်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ကော်မရှင်၏ အနိမ့်ဆုံးသေဆုံးသူ ၂၆,၀၀၀ သည် စစ်ပွဲကို ဖြူစင်စေရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။
1971 ခုနှစ်စစ်ပွဲအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် အနောက်ပါကစ္စတန်စစ်တပ်မှ အရာရှိဟောင်းအချို့သည် ၎င်းတို့၏တပ်ဖွဲ့များ၏ ကြီးမားသောရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို ဝန်ခံခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွတ်မြောက်ရေး စစ်ပွဲ အတွင်း ပါကစ္စတန်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ( အရှေ့ပါကစ္စတန် ) က ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ပါကစ္စတန်အစိုးရက ဆက်လက်ငြင်းဆိုထားသည်။
၎င်းတို့သည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ “ရန်သူအေးဂျင့်များ” အဖြစ် အစီရင်ခံတင်ပြသော ပါကစ္စတန် သတင်းထောက်များ (ဥပမာ Anthony Mascarenhas ) ကို စွပ်စွဲလေ့ရှိသည်။
"His article was – from Pakistan's point of view – a huge betrayal and he was accused of being an enemy agent. Ithaca College မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ပါမောက္ခ Donald W. Beachler ၏ အဆိုအရ : အလားတူပင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များကို ဆန့်ကျင်သည့် 2013 Shahbag ဆန္ဒပြမှုများ အပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်သတင်းစာဆရာ Philip Hensher က ရေးသားခဲ့သည်- ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဒေလီသဘောတူညီချက် တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇ ဝတ်မှုများ၊ လူမျိုး သုဉ်းသတ်ဖြတ်မှုတို့အတွက် စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ စစ်ဘက်အရာရှိ ၁၉၅ ဦးကို တရားစွဲဆိုရန် ပါကစ္စတန်ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ပါကစ္စတန်က ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အလွန်နောင်တရမိကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် က တောင်းဆိုသည့်အတိုင်း ကျူးလွန်သူများကို ၎င်း၏မြေပေါ်တွင် စာရင်းပြုစုရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။