kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဝိပဿနာပိုင်း၌ကား ထိုဈာန်တို့ကို ဝင်စား၍ ထိုဈာန်တို့မှ ထ၍ ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်ကို (စိတ်ကို အဦးမူ၍ ဈာန်နာမ်တရားအားလုံးကို) ကုန်တတ် ပျက်တတ်သော သဘောကို မြင်အောင်ကြည့်၍ ဝိပဿနာရှု၏၊ နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာ တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း။
ဖားအောက်တောရဆရာတော် အာနာပါန စတုတ္ထစတုက္က ၁။
သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စဟု အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ ဝင်လေ-ထွက်လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု ကျင့်၏၊ ၂။
သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်း ဘင်နှင့် ရာဂ၏ကင်းပြတ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ (ဝိရာဂါနုပဿနာ)။
သင်္ခါရတရားတို့၏ ခဏအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း ခဏဘင်နှင့် ရာဂ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ (နိရောဓာနုပဿနာ)။
ကိလေသာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် စွန့်လွှတ်တတ်သော ဝိပဿနာဉာဏ်, သမုစ္ဆေဒအားဖြင့် အကြွင်းမဲ့ စွန့်လွှတ် တတ်သော အရိယမဂ်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံအောင် သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်း ဘင်နှင့် သင်္ခါရတရားတို့၏ ချုပ်ရာ, သင်္ခါရတရားတို့ကို စွန့်လွတ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ ဝင်သက်လေကို ဖြစ်စေအံ့။
ထွက်သက်လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု ကျင့်၏၊ ဤ စတုတ္ထစတုက္ကကို သုဒ္ဓဝိပဿနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဘုရားရှင်သည် ဟောကြားထားတော်မူပေသည်။
ရှေးစတုက္က သုံးမျိုးတို့ကိုကား သမထ-ဝိပဿနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဘုရားရှင်သည် ဟောကြားထားတော်မူပေသည်။
စတုတ္ထစတုက္ကတွင် အကျုံးဝင်သော အနိစ္စာနုပဿီ-ပုဒ်တွင် ပါဝင်သော အနိစ္စတရားများကို အဋ္ဌကထာဆရာတော်(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၈၁။
)က အနိစ္စန္တိ ပဉ္စက္ခန္ဓာ = အနိစ္စ တရားတို့မှာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့ဖြစ်ကြောင်းကို ဖွင့်ဆိုထားတော်မူ၏၊ ထိုခန္ဓာ (၅)ပါးတို့မှာ ဈာန်နာမ်တရားများ အပါအဝင် ပကိဏ္ဏကသင်္ခါရ အမည်ရသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရတရားတို့ပင်တည်း။
ထိုခန္ဓာ (၅)ပါးတို့ကို ဝိပဿနာ ရှုနိုင်ရန် ယင်းခန္ဓာ (၅)ပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ရှေးဦးစွာ သိမ်းဆည်းရမည် ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူရမည် ဖြစ်ပေသည်။
အကြောင်းတရားတို့ကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမည် ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူရမည် ဖြစ်ပေသည်။
ဖားအောက်တောရဆရာတော် ကိုးကား Category:မဇ္ဈိမနိကာယ်။
ဤသုတ်၌ ကာယဂတာသတိဘာဝနာပွားများပုံ (၁၈)နည်း၊ ကာယဂတာ သတိကို ပွားများနေလျှင် ကိလေသာမာရ် မနှိပ်စက်နိုင်ပုံ၊ ကာယဂတာသတိကို မပွား များပဲနေလျှင် ကိလေသာမာရ် နှိပ်စက်ခံရပုံ၊ ကာယဂတာသတိကို ပွားများလျှင် အရဟတ္တဖိုလ် အထိ ရရှိနိုင်ပုံ၊ ကာယဂတာသတိပွားများသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ ရရှိခံစားနိုင်သော အကျိုး ၁၀-ပါးတို့ကို ဥပမာ ဥပမေယျတို့ဖြင့် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-မ၊၃၊၁၃၀-၁၄၀။
မ၊မြန်၊၃၊၁၃၄-၁၄၅။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၀၂-၃။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၁၅-၆။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၂-အနုပဒဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
-မ၊၃၊၂၁၆-၂၂၅။
မ၊မြန်၊၃၊၂၂၀-၈။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၆၃-၉။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၅၉-၃၆၅။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒိဗ္ဗစက္ခု (ယထာကမ္မူပဂ) အဘိညာဉ်ဖြင့် ကွယ်လွန် ပြီးနောက် နတ်ပြည်, လူ့ပြည်သို့ ရောက်ရှိကြကုန်သော ကုသိုလ်ရှင်များ၊ ပြိတ္တာ တိရစ္ဆာန် ငရဲဘုံသို့ရောက်ရှိကြကုန်သော ဒုစရိုက်ရှင်များကို သိမြင်တော်မူပုံ၊ ငရဲသို့ ရောက်လာသူကို ငရဲထိန်းတို့က ယမမင်းထံ ခေါ်ဆောင်သွားပုံ၊ ယမမင်းက ကလေးသူငယ်, သူအို, သူနာ, ရာဇဝတ်သား, သူသေဟူသော ဒေဝဒူတ(၅)မျိုးဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြု၊ မပြု မေးမြန်းစိစစ်ပုံ၊ ကောင်းမှုမပြုသူအား ငရဲထိန်းတို့က ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ပုံ အဝီစိ ငရဲကြီး၌ ငရဲသားတို့ ဆင်းရဲခံစားကြရပုံ၊ အဝီစိငရဲကြီး၏ အပြင်ဖက်၌ ငရဲငယ် (၅)မျိုး၌ မကောင်းမှု အပြစ်ခံကြရပုံ၊ ယမမင်းကြီး၏ အကြံအစီတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင် သိမြင်၍ ဟောတော်မူကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၁၃၇-၁၄၁။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၅၅-၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၇-၁၂၁။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၁၁-၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-ဒေဝဒူတဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ငရဲထိန်းတို့ ခေါ်ယူလာသော ငရဲသားကို ယမမင်းက သူအို, သူနာ, သူသေဟူသော ဒေဝဒူတ (၃)မျိုးဖြင့် ကောင်းမှုပြု၊ မပြုကို မေးမြန်းသတိပေးပုံ ငရဲထိန်းတို့က ငရဲသားအား ပဉ္စဝိဓဗန္ဓနဖြင့် နှိပ်စက်ပုံ အဝီစိငရဲအကြောင်း, ယမမင်း၏ အကြံအစီတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဥပရိပဏ္ဏာသသုတ်နည်းတူ မှတ်သားဖွယ် များစွာကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ဒေဝဒူတ (သေမင်းတမန်)ငါးပါး ဒေဝဒူတ (သေမင်းတမန်)ငါးပါး ဆိုသည်မှာ ကလေး၊ သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ အကျဉ်းသမား ထို(၅)ဦးကို ပမာပြုခြင်းဖြစ်သည်။
(ဒေဝ-ယမမင်း၊ ဒူတ-တမန်းတော်)။
မောင်မင်း- လူ့ပြည်မှာတုန်းက ကျင်းကြီး ကျင်ငယ်ကိုပင် မသုတ်သင်နိုင်ပဲ ကျင်ကြီးကျင်ငယ်ထဲ၌ လူးကာလှိမ့်ကာ နေရရှာသော ကလေးများကို မတွေ့ ခဲ့ဘူးလား? ငရဲသား။
မိမိကိုယ်တိုင် နားလည်သောအရွယ်သို့ရောက်တဲ့အခါ ထိုကလေးများကို ကြည့်ရှု့၍ ငါသည် ဘာမှနားမလည်ရှာသော ယခုလို ကလေးသူငယ်ဖြစ်ဖို ့ရာ နောင်အခါ ပဋိသန္ဓေ နေရဦးမည်။
ယခုနှယ်က ကိုယ်နှုတ် စိတ်များကို စောင့်စည်းလျက် ကောင်းကောင်းကြီး နေမှတော်မည်-ဟု အကြံအစည်းများ မဖြစ်ခဲ့ဘူးလား မောင်မင်း။
မောင်မင်း- မကောင်းမှုကို ဆွေးမျိုး ဉာတကာ ဆရာမိဘ စသူတို့က ပြုပေးကြသည် မဟုတ်။
မောင်မင်း ကိုယ်တိုင် ပြုခဲ့သမျှ အပြစ်ဒဏ်ကို မေ့လျော့သူတို ့ထုံးစံ အတိုင်း မောင်မင်း ခံရချေတော့မည်။
ယမမင်းအား အမျှဝေရကျိုး ဤနည်းအတိုင်း သူအိုကို ညွှန်ပြ၍ ဒုတိယ တစ်ကြိမ်မေး၏။
ငါးကြိမ်တိုင်းအောင် မေး၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ကို သတိမရသေးလျှင် ယမမင်းကိုတိုင် ထိုသူ၏ ကုသိုလ်ပြုစဉ်က မိမိအား အမျှဝေဖူးသလား ဟုစဉ်းစား၏။
ထိုနေရာမျိုးကျမှ မိမိကုသိုလ်များ အားထားရကြောင်း ထင်ရှာသည်။
(ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ပြုသောအခါ ယမမင်းအား အမျှဝေသင့်သည်) ငါးပါးသော ဖွဲ့ချည်ခြင်း ငါးပါးသော ဖွဲ့ချည်ခြင်းဆိုသည်မှာ ငရဲထိန်းတို့က ငရဲသားကို ချည်နှောင်သောနည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ချည်ပုံချည်နည်းမှာ ငရဲသားကို အလွန်ပူပြင်းသည့် သံမြေတွင် ပက်လက် အိပ်စေသည်။
ငရဲသား၏ လက်နှစ်ဖက်၊ ခြေနှစ်ဖက်နှင့် ရင်လယ်တည့်တည့်ကို ထန်းလုံးခန့် ပမာရှိသော သံချောင်း တစ်ချောင်းစီ ထိုးသွင်းသည်။
ထိုသို့ သံချောင်းငါးချောင်း ထိုးသွင်းချည် နှောင်ခြင်းကို ငါးပါးသော ဖွဲ့ချည်ခြင်းဟုခေါ်သည်။
မောင်ဝိဇ္ဖာ “ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း”ဦးမြတ်ကျော်(မြန်မာစာကော်မရှင်)“၃၁ဘုံခရီးသည်” ကိုးကား Category:မဇ္ဈိမနိကာယ်Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
-မ၊၃၊၂၀၁-၂၁၆။
မ၊မြန်၊၃၊၂၀၆-၂၂၀။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၉-၁၆၃။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၅၂-၉။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့တော် ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗာလ, အသပ္ပုရိသ၏ လက္ခဏာသုံးမျိုး၊ ဗာလ အသပ္ပုရိသ၏ အကျင့်ငါးမျိုး၊ ဗာလ အသပ္ပုရိသနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆက်ဆံရေး၊ ကမ္မကာရဏ= ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ၂၆-မျိုး၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မိက ဒုက္ခ ဒေါမနဿ သုံးမျိုး၊ ရေ၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲ၊ ငရဲဆင်းရဲအမျိုးမျိုး၊ တိဏဘက္ခ တိရစ္ဆာန၊ ဂူထဘက္ခတိရစ္ဆာန၊ အန္ဓကာရိကတိရစ္ဆာန၊ ဥဒကဇာတ တိရစ္ဆာန၊ အသုစိဇာတတိရစ္ဆာန၊ တိရစ္ဆာနဒုက္ခ၊ ကာဏကစ္ဆပဥပမာ၊ မနုဿတ္တ ဒုလ္လဘ တရဖြစ်ပုံ၊ ဗာလပုဂ္ဂိုလ်၏ မနုဿတ္တလာဘ၊ အက္ခဓုတ္တဥပမာ။
ပဏ္ဍိတ၊ သပ္ပုရိသ၏ လက္ခဏာ၊ သီလ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသုခ၊ သောမနဿသုံးမျိုး၊ တမလွန်ချမ်းသာ၊ စက္ကဝတေးမင်းအား ရတနာခုနစ်ပါးဆိုက်ရောက်ပုံ၊ ရတနာခုနစ်ပါး၏ စွမ်းအင် သတ္တိများ၊ စကြာမင်း၏ တန်ခိုးလေးမျိုး၊ စကြာမင်းနှင့် ပြည်သူများ ပဏ္ဍိတသပ္ပုရိသလူ့ဘဝ အစရှိသည့် (ဗာလအသပ္ပုရိသနှင့် ပဏ္ဍိတသပ္ပုရိသ)တို့ကို အကျယ် တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များစွာတို့ကို ဖွင့်ပြတော်မူထားပါသည်။
-သံ၊၁၊၂၆၂-၃။
သံ၊မြန်၊၁၊၂၆၃-၄၊ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆-၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၄၅-၈။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၂-အာဟာရဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗာလနှင့် ပဏ္ဍိတတို့ တူညီမှုနှင့်ကွဲပြားမှုတို့ကို အကျယ်တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-မ၊၃၊၁၈၄-၁၉၁။
မ၊မြန်၊၃၊၁၈၉-၁၉၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၂-၄။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၄၇-၈။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
ပဉ္စကင်္ဂလက်သမားဆရာကြီး၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က “အပ္ပမာဏစေတောဝိမုတ္တိ” နှင့် “မဟဂ္ဂတစေတောဝိမုတ္တိ” တို့ထူးခြားပုံ၊ အပ္ပမာဏစေတောဝိမုတ္တိပွားများပုံနှင့် မဟဂ္ဂတစေတောဝိမုတ္တိပွားများပုံကို လည်းကောင်း၊ ဘဝ၌ဖြစ် ခြင်းလေးမျိုး (ကိုယ်ရောင်အဆင်းလေးမျိုး)ကိုလည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မာတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာ အဆင်းနှင့် အရောင်အလင်းတို့ မထူးခြားသည့်အခါနှင့် ထူးခြားသည့်အခါတို့ကို ဆီမီး အလင်းရောင် ဥပမာအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မာတို့အား အလင်းရောင်၌ “နိစ္စ, ဓုဝ, သဿတ” ဟု မကြံစည်ကြပုံ၊ မိမိတို့၏ ဘုံဗိမာန်တို့၌ မွေ့လျော်ကြပုံကို ထမ်းပိုး၌ ထမ်း ဆောင်ထားသော ယင်ကောင်ဥပမာဖြင့်လည်းကောင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ထိုအခါ ကစ္စာယနအနွယ်ရှိသော အရှင်သဘိယထေရ်က အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်အား “ဗြဟ္မာဘုံတစ်ခုတည်း၌ နည်းသောအရောင်အဝါရှိသော ဗြဟ္မာ, အတိုင်းအရှည် မရှိ များသောအရောင်အဝါရှိသော ဗြဟ္မာ, ညစ်နွမ်းသော အရောင်အဝါရှိသော ဗြဟ္မာ, ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အရောင်အဝါရှိသော ဗြဟ္မာဖြစ်ခြင်း အကြောင်းများကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု မေးလျှောက်ခြင်းကြောင့် မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်ပွားများမှု မတူညီပုံနှင့် အရောင် အလင်း မသန့်ရှင်းမစင်ကြယ် မကြည်လင်မှု, ကြည်လင်မှုတို့ကို ဆီမီးရောင်ဥပမာဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က ရှင်းလင်းဖြေကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်သဘိယထေရ်က အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်အား “အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်သည် ဗြဟ္မာကြီးနှင့် အတူနေဘူး, အတူပြောဆိုဆွေးနွေးဘူး, အတူဈာန်ဝင်စားဘူးသူ ဖြစ်ပါ သလော” ဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က “လျှောက်ထားသည့်အတိုင်း မှန်၏” ဟု အမိန့်ရှိပါသည်။
အရှင်သဘိယထေရ်က ပဉ္စကင်္ဂလက်သမားဆရာကြီးအား “သင်သည် အလွန်အရတော်ပါပေစွ၊ ယုံမှားမှုကို ပယ်ဖျောက်ခွင့်ရပါပေစွ၊ ငါသည်လည်း ဤတရားဒေသနာတော်ကို နာကြားခွင့်ရပေစွ” ဟု ချီးကျူးပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -အပ္ပမာဏနှင့် မဟဂ္ဂတစေတောဝိမုတ္တိတို့ ထူးခြားပုံ၊ သံကိလိဋ္ဌာဘာ, ပရိသုဒ္ဓါဘာဝဖြစ်ပုံ၊ ယင်ကောင်ဥပမာ၌ ဖြည့်စွက်ချက်၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်၏ ဘဝသုံးရာတိုင်တိုင် ဗြဟ္မာဖြစ်ခဲ့ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-သံ၊၁၊၂၀၁-၂။
သံ၊မြန်၊၁၊၁၈၈-၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၇-၈။
သံ၊ဋီ၊၁၊၃၀၀-၁။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၉-ဝနသံယုတ္တ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ် ကောသလတိုင်း တောအုပ်တစ်ခု၌ သီတင်းသုံးစဉ် နတ် ဘဝက အဂ္ဂမဟေသီဖြစ်ခဲ့ဘူးသော “ဇာလိနီ” နတ်သမီး “တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ပြန်လည်ဖြစ်ရန် စိတ်ကိုတောင့်တပါ၊ နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်တော်ကို မသိကုန်သော သူတို့သည် မမြင်ဖူးသူတို့သည် ချမ်းသာကိုမသိကုန်” ဟု လျှောက်ထားချက်များနှင့် ဆက်စပ်၍ “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၌ တည်သောနတ်တို့ ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ ရောက်ကြရပုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ စကားကို သင်မသိနိုင်ပုံ၊ မိမိရဟန္တာဖြစ်ပြီး၍ ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေမနေရတော့ပုံ” အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၌ တည်ခြင်းအကြောင်း (၈)ပါး၊ ဇာလိနီ နတ်သမီး၏ အရှင်အနုရုဒ္ဓါအပေါ်၌ သံယောဇဉ်ကြီးမားပုံ၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်ထံ ချဉ်းကပ်ပုံ, အဂ္ဂသာဝကမထေရ်နှစ်ပါးတို့ အရှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ်၏ ပံသုကူသင်္ကန်း ချုပ်ရာ၌ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် အပ်၌အပ်ချည်ထိုးပေးတော်မူပုံ၊ နတ်သမီးများက အရှင်အနုရုဒ္ဓါအား ချစ်ခင်ရင်နှီးအောင် မပြုနိုင်ကြပုံအစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာ၌ -သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်ခြင်းအကြောင်း (၈) ပါးကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၂၈၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃)၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် “နံနက်ခင်း၌ “မစ္ဆရိယ”၊ နေ့ခင်း၌ “ဣဿာ”၊ ညပိုင်း၌ “ကာမရာဂ” တရားသုံးမျိုး လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်မှု ခံနေရသော မာတုဂါမသည် သေလွန်ပြီးနောက် အပါယ်လေးပါးသို့ သွားရောက်ရသည်” ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၈၅။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၁။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃)၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က “တပည့်တော်သည် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဉာဏ်ဖြင့် သဟဿလောကကို မြင်နိုင်ပါသည်။
တပည့်တော်သည် နောက်မဆုတ်တမ်း ဝီရိယကို အားထုတ်ထားပါသည်။
သတိလည်း (ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌) စွဲမြဲစွာ ထင်နေပါသည်။
မပျောက်ပျက်ပါ။
ကာယလည်း အပူမလိမ်း ငြိမ်းအေးနေပါသည်။
စိတ်လည်းတည်ကြည် ငြိမ်သက်နေပါသည်။
ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံတစ်ခုတည်း၌သာ တည်ရှိနေပါသည်။
သို့သော်လည်း အာသဝေါတရားတို့မှ စိတ်သည် မလွတ်မြောက်နိုင်ပါ” ဟု လျှောက်ထားပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က “အရှင်မှာ အမှတ် (၁) စကားရပ်ဖြင့် မာနဖြစ်နေသည်။
အမှတ် (၂) စကားရပ်ဖြင့် ဥဒ္ဓစ္စဖြစ်နေသည်။
အမှတ် (၃) စကားရပ်ဖြင့် ကုက္ကုစ္စ ဖြစ်နေသည်။
ဤတရားသုံးပါးတို့ကို စွန့်ပယ်နိုင်ခဲ့သော်, နှလုံးမသွင်းခဲ့သော် အမတဓာတ်သို့ စိတ်ကို ဆောင်နိုင်ပါလိမ့်မည်” ဟု အမိန့်ရှိတော်မူပါသည်။
အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်သည် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်၏ လမ်းညွှန်ချက် ဒေသနာတော်အတိုင်း ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ရာ ရဟန္တာဖြစ်သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌ -“မာနသ္မိံ၊ ဥဒ္ဓစ္စသ္မိံ၊ ကုက္ကုစ္စသ္မိံ” ပုဒ်တို့၌ ပထမာဝိဘတ်အနက်၌ သတ္တမီဝိဘတ်သက်ထားပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၃၊၉၀-၉၄။
အံ၊မြန်၊၃၊၉၁-၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၃၃-၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-ဥပေါသထဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နေ့ သန့်ရာအရပ်၌ တစ်ပါးတည်းကိန်အောင်းနေသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ်မြတ်အား မနာပကာယိကာနတ်သမီးများ ရောက်လာ၍ “မိမိတို့သည် အဆင်း, အသံ, ချမ်းသာဟူသော ဌာနသုံးပါး၌ တခဏချင်း လိုသလိုရနိုင်သူများ, အစိုးရသူများ အလိုအကြိုက် အတိုင်း လိုက်ပါစေနိုင်သူများဖြစ်ကြောင်း” လျှောက်ထားပြီး အရှင်အနုရုဒ္ဓါ၏ နှလုံးသွင်း မှုအတိုင်း လိုက်ပါဖြစ်စေကြ၍ သီဆိုကပြ တီးမှုတ်ကြပုံ၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ် က သာယာမှု အမူအရာ မပြဘဲ မျက်လွှာချနေသဖြင့် ပြန်သွားကြပုံ၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ် က ယင်းအဖြစ်အပျက်ကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပုံ၊ ဘုရားရှင်က အမျိုးသမီးများ မနာပကာယိကာနတ်သမီးဖြစ်ကြောင်း (၈) ပါးကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ယင်းနတ်သမီးများသည် အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ် စကြာမင်း ဖြစ်စဉ်က မိဖုရားများဖြစ်ကြောင်း၊ ပဉ္စကင်္ဂတူရိယာအကြောင်းတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ကိုးကား Category:မဇ္ဈိမနိကာယ်Category:သံယုတ္တနိကာယ်Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
-မ၊၃၊၁၇၇-၁၈၄၊ မ၊မြန်၊၃၊၁၈၂-၈။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၂။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၄၆။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် -အရှင်ဘူမိဇထေရ်သည် မိမိတူတော် ဇယသေနမင်းသား၏အိမ်တော်သို့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရန်ကြွတော်မူစဉ် အရှင်ဘူမိဇထေရ်အား ဇယသေနမင်းသားက -တောင့်တ(ဆုတောင်း)ခြင်းကိုပြု၍ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်ကုန်သော်လည်း အကျိုးမရထိုက်ဟု ပြောကြားယူဆသော အချို့သမဏဗြာဟ္မဏများ၊ -တောင့်တ(ဆုတောင်း)ခြင်းကိုမပြုဘဲ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်ကုန်သော်လည်း အကျိုးမရထိုက်ဟု ပြောဆိုယူဆသော အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏများ၊ တောင့်တ(ဆုတောင်း)ခြင်းကို ပြု၍ဖြစ်စေ၊ မပြုဘဲဖြစ်စေ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်ကုန်သော်လည်း အကျိုးမရထိုက်ဟု ပြောဆိုယူဆကြသော အချို့သော သမဏ၊ ဗြာဟ္မဏများ။
တောင့်တ(ဆုတောင်း)ခြင်းကို မပြုမူ၍ဖြစ်စေ၊ မပြုသည်မဟုတ်မူ၍ဖြစ်စေ ဗြဟ္မစရိယကိုကျင့်ကြကုန်သော်လည်း အကျိုးမရထိုက်ဟု ပြောဆိုယူဆကြသော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့ ရှိနေကြပါကုန်၏။
ဤအရာ၌ အရှင်ဘူမိဇ၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ယူဆပြောကြားပါသနည်းဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
အရှင်ဘူမိဇထေရ်က ဇယသေနမင်းသားအား ... မင်းသား သင်မေး လျှောက်သည့်စကားကို ငါသည် ဘုရားရှင်ထံတော်မှ မကြားနာဘူး မမှတ်သားဘူးပါ၊ အကယ်၍ ဤအရာ၌ ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူလျှင် “အယောနိသော=ကုသိုလ်တရားတို့ မဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းအားဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို အားထုတ်သမှုပြုလျှင် အကျိုး မရထိုက်၊ ယောနိသော= ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းအားဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို အားထုတ်လျှင် အကျိုးရနိုင်၏ဟု မိန့်ကြားတော်မူသည့်အကြောင်းဖြစ် နိုင်၏-မိန့်ကြားပါသည်။
ဇယသေနမင်းသားက အရှင်ဘူမိဇ၏ဆရာ ဘုရားရှင်သည် ဤသို့သော အယူဝါဒရှိ ဤသို့မိန့်ကြားတော်မူလျှင် အရှင်ဘူမိဇ၏ဆရာ ဘုရားရှင်သည် သမဏ၊ ဗြာဟ္မဏများစွာတို့၏ ထိပ်ဆုံးဖြစ်ပါပေ၏-ဟု လျှောက်ထားပြီး မိမိပွဲတော်အုပ်ဖြင့် ဆွမ်းပါသည်။
အရှင်ဘူမိဇသည် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီး ဘုရားရှင်ထံချဉ်းကပ်၍ ဇယသေန မင်းသား၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားပုံနှင့် မိမိဖြေကြားခဲ့ပုံများကို သင့်/မသင့်လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က အရှင်ဘူမိဇ၏ ဖြေဆိုမှုမှန်ကန်ပုံကို မိန့်တော်ပြီး မိစ္ဆာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကိုအားထုတ်နေသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ အားထုတ် ကျင့်သုံးမှုသည်၊ -သဲကို ဆုံခွက်၌ထည့်၍ ရေဖြန်းလျက် ကြိတ်ညှစ်သော်လည်း ဆီမရနိုင်ပုံ။
-နွားငယ်ရှိသော နွားမဦးချိုကိုညှစ်ရာ၌ နို့မရနိုင်ပုံ။
-ရေကို အိုး၌လောင်းထည့်၍ မွှေတံဖြင့်မွှေသော်လည်း ဆီဦးကိုမရနိုင်ပုံ။
-ထင်းစိုကို မီးပွတ်ပုံဖြင့် ပွတ်သော်လည်း မီးမရနိုင်ပုံ ဥပမာလေးမျိုးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယ၏အကျိုးကို မရထိုက်ပုံကိုလည်းကောင်း။
သမ္မာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို အားထုတ်ကျင့်သုံးနေကြသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့သည် -နှမ်းမှုံ့ကို ဆုံခွက်၍လောင်းထည့် ရေဖြန်း၍ ကြိတ်ညှစ်လျှင် ဆီကိုရနိုင် သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ -နွားငယ်ရှိသော နွားမ၏နို့တိုင်ကိုညှစ်လျှင် နွားနို့ရနိုင်သကဲ့သို့၊ -နို့ဓမ်းကို အိုး၌လောင်းထည့်၍ မွှေတံဖြင့်မွှေလျှင် ဆီဦးကိုရနိုင်သကဲ့သို့၊ -ထင်းခြောက်ကို မီးပွတ်ခုံ၌ ပွတ်တိုက်လျှင် မီးကိုရနိုင်သကဲ့သို့ ဤဥပမာလေးမျိုးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယ၏ အကျိုးရနိုင်ပုံကို အကျယ်အားဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဘူမိဇ-ဇယသေနမင်းသားသည် ဤဥပမာလေးမျိုးတို့ ဉာဏ်၌ထင်မြင် လာငြားအံ့၊ သင့်အား ကြည်ညိုခြင်း၊ ကြည်ညိုသည့်အလျောက် လှူဒါန်းသမှုပြု ခြင်းသည် မအံ့ဩလောက်ပေဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်ဘူမိဇက မြတ်စွာဘုရား ဇယသေနမင်းသားအား ရှေးကမကြားစဖူးအံ့ဩဖွယ် ဥပမာလေးမျိုး မြတ်စွာဘုရား၏ဉာဏ်တော်၌ ထင်မြင်သကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်၏ ဉာဏ်၌ အဘယ်မှာလျှင် ထင်မြင်နိုင်ပါအံ့နည်း-ဟု လျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှင် ဟောကြားမှုကို အလွန်နှစ်သက်မြတ်နိုးပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သာဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
-သံ၊၁၊၂၇၄-၆။
သံ၊မြန်၊၁၊၂၅၉-၂၆၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၃-၅ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၆၉-၇၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၃-ဒသဗလဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်ဘူမိဇရောက်လာပြီး ငါ့ရှင်သာရိပုတ္တရာ ကမ္မဝါဒီ အချို့သမဏဗြာဟ္မဏတို့က ၁။
သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ပြုအပ်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
သုခ, ဒုက္ခကို သူတစ်ပါးတို့ပြုအပ်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်လည်းပြုအပ်၊ သူတစ်ပါးတို့လည်းပြုအပ်ကုန်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်လည်းမပြုအပ်၊ သူတစ်ပါးတို့လည်း မပြုအပ် အကြောင်းကင်း၍ဖြစ်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
ဤအရာ၌ အကျွန်ုပ်တို့ဆရာ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့အယူရှိပါသနည်း။
အဘယ်သို့ ဟောကြားတော်မူပါသနည်း။
အဘယ်သို့ပြောဆိုလျှင် ဘုရားရှင်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်မဖြစ်ဘဲ ပြောဆိုရာရောက်ပါသနည်းဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
ငါ့ရှင်ဘူမိဇ-မြတ်စွာဘုရားသည် ဖဿ-ဟူသော အကြောင်းကိုစွဲ၍ သုခ-ဒုက္ခဖြစ်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။
ဤသို့ပြောဆိုလျှင် မြတ်စွာဘုရားဟောတော် မူသည့်အတိုင်း ပြောဆိုရာရောက်၏။
ဘုရားရှင်နှင့် မဆန့်ကျင်ပေ။
ထိုလေးမျိုးသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ ပညတ်အပ်သော သုခ, ဒုက္ခသည် ဖဿကြောင့်ဖြစ်လာသည်။
ဖဿကိုဖယ်ထား၍ ခံစားကြသည်မဟုတ်ဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်အာနန္ဒာသည် အရှင်သာရိပုတြာနှင့် အရှင်ဘူမိဇတို့ ပြောဆိုနေသော စကားကို ဘုရားရှင်ထံသွား၍ လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က သာဓု သာဓု အာနန္ဒ-ဟု သာဓုခေါ်တော်မူပြီး သာရိပုတ္တရာ၏ ဖြေဆိုမှုသည် မှန်ကန်ကြောင်းမိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ကာယရှိလျှင် ကာယသဉ္စေတနာကြောင့်, ဝစီရှိလျှင် ဝစီသဉ္စတနာကြောင့်, မနရှိလျှင် မနသန္ဓေတနာကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ, ဒုက္ခဖြစ်၏။
မသိမှုအဝိဇ္ဇာကြောင့်လည်းဖြစ်၏။
အာနန္ဒာ-ကိုယ်တိုင် ကာယသင်္ခါရကိုပြုခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ, ဒုက္ခဖြစ်၏။
သူတစ်ပါးတို့သည် ကာယသင်္ခါရကိုပြုခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တ သန္တာန်၌ သုခ ဒုက္ခဖြစ်၏။
ကာယသင်္ခါရကို သိလျက်ပြုစီရင်မှု၊ မသိဘဲပြုစီရင်မှုကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ ဒုက္ခဖြစ်၏။
ထို့အတူ ကိုယ်တိုင် ဝစီသင်္ခါရ, မနောသင်္ခါရကို ပြုစီရင်မှုကြောင့် အဇ္ဈတ္တ သန္တာန်၌ သုခ ဒုက္ခဖြစ်၏။
အာနန္ဒာ-ဤစေတနာကာယ, စေတနာဝါစာ, စေတနာမနတို့၌ အဝိဇ္ဇာသည် ကျရောက်၏။
ဤကာယ, ဝါစာ, မန စေတနာတို့ကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ, ဒုက္ခဖြစ်၏။
အဝိဇ္ဇာကို အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ပယ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ထိုကာယ, ဝါစာ, မနစေတနာတို့ မဖြစ်တော့ကုန်။
ထိုစေတနာသည် သုခ, ဒုက္ခတို့ ပေါက်ရောက်ရာ လယ်မြေမဟုတ်။
တည်ရာ ယာမြေမဟုတ်၊ တည်ရာ အာယတန မဟုတ်၊ ချမ်းသာဆင်းရဲ၏ အကြောင်းမဟုတ်တော့ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏ သားတော် ဇယသေနမင်းသားက “အစိရဝတ သာမဏေ၏ တရားတော်ကိုနာယူပြီး “အပ္ပမတ္တ, အာတာပီ, ပဟိတစိတ္တ” ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဧကဂ္ဂစိတ္တ မဖြစ်နိုင်ပုံကို”ပြောဆိုမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ အစိရဝတ သာမဏေ၏ လျှောက်ထားချက်အရ “ကာမဘောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ ဧကဂ္ဂစိတ္တကို မသိမမြင်နိုင် မျက်မှောက် မပြုနိုင်ပုံကို “တောင်ထိပ်ပေါ်၌နေသော ယောက်ျား၏မြင်ကွင်းကို တောင်အောက်၌နေသော ယောက်ျားမမြင်နိုင်ပုံ ဥပမာဖြင့်လည်းကောင်း, တောဆင်ရိုင်းကို ဖမ်းယူပြီး ယဉ်ကျေးလိမ္မာသော ဆင်လိမ္မာဖြစ်အောင် ဆုံးမသောဥပမာဖြင့် အမျိုးကောင်းသား၏ ရှေးဦးစွာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်ဖြစ်ပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာယူပြီး တရားတော်၌ သက်ဝင်ယုံကြည်ပုံ၊ ရဟန်းပြုပုံ၊ ရဟန်းတရားကို ပွားများအားထုတ်ပြီး ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့်တကွ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဂုဏ်ရည်များ “ဒန္တမရဏ” ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်က အစိရဝတသာမဏေအား ဟောတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
-မ၊၃၊၁၆၉-၁၇၇။
မ၊မြန်၊၃၊၁၇၄-၁၈၂။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၀-၁၄၂။
( မ၊ဋီ၊၃၊၃၄၅-၆။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
အရှင်ဗာကုလထေရ် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် လူ့ဘဝက မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့သော အစေလကဿပ၏ မေးလျှောက် ချက်အရ အရှင်ဗာကုလထေရ်က မိမိ၏ အစ္ဆရိယ အဗ္ဘုတဓမ္မ ၃၆-ပါးကို ဟောပြတော်မူရာ အစေလကဿပ ရဟန်းပြု၍ ရဟန်းတရားအားထုတ်ရာ မကြာခင် ရဟန္တာဖြစ်ပုံ ရဟန်းတော်များအလယ် ထိုင်နေလျက် အရှင်ဗာကုလထေရ် ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ဗာကုလထေရဝတ္ထု၊ နိဂြောဓထေရဝတ္ထုတို့နှင့်တကွ မှတ်သားဖွယ်များကိုလည်းကောင်း၊ ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ်တို့ကိုလည်းကောင်း ဤသုတ်ကို ဒုတိယသင်္ဂါယနာ၌ သင်္ဂါယနာတင် ထည့်သွင်းထားပုံကိုလည်းကောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-မ၊၃၊၁၆၅-၉။
မ၊မြန်၊၃၊၁၇၁-၃။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၅-၁၄၀။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၄၃-၅။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဤသုတ်ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည်။
သမ္ဗဟုလရဟန်းတို့၏ လျှောက်ထားချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားရှင်၏ တိုက်တွန်းတော်မူချက်အရ- အရှင်အာနန္ဒာက အလောင်းတော်မြတ် ဗောဓိသတ်၏ တုသိတာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိသည်ကစ၍ မီးရှူးသန့်စင်ဖွားမြင်တော်မူချိန်အထိ ရင်သတ်ရှမောအံ့ဩချီး ကျူးဖွယ် အကြောင်းအရာ (၁၉) မျိုးကို ဘုရားရှင်ထံတော်မှ ကြားနာခဲ့သည်အတိုင်း လျှောက်ထားသည်၊ ဘုရားရှင်က မိမိသန္တာန်၌ ဝေဒနာ သညာ ဝိတက် တရားတို့ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်တည်ချုပ်ပျောက်ခြင်းဟူသော အစ္ဆရိယ အဗ္ဘူတဓမ္မတစ်ပါးကို ဖြည့်စွက်၍ ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဝေဿန္တရာမင်းဘဝ၌ သိကြာမင်းပေးသော သုရှစ်ပါး၊ နတ်ပြည်၌ မိမိနတ်ဖြစ်သည်ကို သိ/မသိ၊ နတ်သား, နတ်သမီးတို့အရွယ်၊ စုတေမည့် ပုဗ္ဗနိမိတ်များ၊ ကြည့်ခြင်းကြီးငါးပါး၊ အလောင်းတော်၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဖွားမြင်ပုံလေးမျိုး၊ လောကန္တရိက်ငရဲ၊ ပဋိသန္ဓေနေစဉ်အခါက နတ်မင်းကြီးတို့စောင့်ရှောက်ကြပုံ၊ မယ်တော်၏ အသက်အရွယ်၊ ဖွားမြင်တော်မူပုံ၊ ပုဗ္ဗနိမိတ်များ၊ တိပိဋကဓရ စူဠာဘယထေရ်၏ မိန့်ကြားချက်များ ပါရှိသည်။
-မ၊၃၊၁၅၉-၁၆၅။
မ၊မြန်၊၃၊၁၆၅-၁၇၁။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၁၉-၁၃၅။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ကာဠခေမကသာကီဝင်ကျောင်း၌ အိပ်ရာနေရာများစွာ ခင်းထားသည်ကို ဘုရားရှင်မြင်တော်မူခြင်းကြောင့် ဃဋသောကီဝင်ကျောင်း၌ ရဟန်းတော်များစွာနှင့် သင်္ကန်းချုပ်နေသော အရှင်အာနန္ဒအား မေးမြန်းတော်မူပြီး အသင်းအဖွဲ့ဖြင့်နေသော ရဟန်းသည် နေက္ခမ္မသုခ၊ ပဝိဝေကသုခ၊ ဥပသမသုခ၊ သမ္ဗောဓိသုခတို့ကို အလွယ် တကူ မရနိုင်ပုံ၊ တစ်ပါးတည်းနေသောရဟန်းသည်သာ ယင်းသုခလေးမျိုးကို အလွယ်တကူ အလိုရှိနိုင် ရရှိနိုင်ပုံ။
အပေါင်းအဖော် အသင်းအဖွဲ့၌နေသော ရဟန်းသည် သာမာယိကစေတော ဝိမုတ္တိ၊ ရူပါဝစရ အရူပါဝစရ စိတ္တဝိမုတ္တိ၊ အသာမာယိကစေတောဝိမုတ္တိ= မဂ်ဖိုလ်တို့ကိုရလျက် မနေနိုင်ပုံ၊ တစ်ပါးတည်းနေသောရဟန်းသည်သာ ယင်းစေတော ဝိမုတ္တိတို့ကို ရလျက်နေနိုင်ပုံ၊ တပ်မက်မော၊ မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော ဝိပရိဏာမညထာဘာဝ၊ ဒုက္ခဒေါမနဿ ဥပါယာသမဖြစ်သော ရုပ်တစ်ခုကိုမျှ မြင်တော်မမူခဲ့ပုံ။
သဗ္ဗနိမိတ္တ အမနသိကာရ၊ အဇ္ဈတ္တသုညတဝိဟာရ သမာပတ်ဖြင့် သီတင်းသုံး နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားထံတော်သို့ ပရိသတ်လေးပါး၊ မင်း၊ အမတ်ကြီး၊ တိတ္ထိယ၊ တိတ္ထိယသာဝကတို့ ရောက်ရှိလာလျှင် ဝိဝေကနိန္ဒ ဝိဝေကပေါဏ ဝိဝေက ပဗ္ဘာရ ဝူပကဋ္ဌ နေက္ခမ္မာဘိရတ သဗ္ဗသော အာသဝဋ္ဌာနီယ ဗျန္တိကတစိတ်ဖြင့် ဥယျောဇန ပဋိသံယုတ္တကထာကိုသာ ပြောဆိုသမှုပြုတော်မူ၏။
ရဟန်းတော်သည် အဇ္ဈတ္တသုညတဝိဟာရ သမာပတ်ကို ပြည့်စုံစေ၍နေလိုလျှင် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ စိတ်ကိုတည်နေစေရ ထားစေရမည်၊ ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို ဆောက်တည်သမှုပြုရမည်။
အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ စိတ်ကိုတည်နေ စုဝေးစေလျက် ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို ပွားများသမှုပြုနေလျှင် ရူပါဝစရဈာန်လေးပါးကို အစဉ်အတိုင်းရလိမ့်မည်။
အဇ္ဈတ္တသုညတခန္ဓာ၌ နှလုံးသွင်း၍ စိတ်တည်ကြည်မှု၊ လွတ်မြောက်မှုမဖြစ်လျှင် ဗဟိဒ္ဓသုညတခန္ဓာ၌ နှလုံးသွင်းရမည်၊ ယင်း၌ စိတ်တည်ကြည်မှု လွတ်မြောက်မှု မဖြစ်လျှင် ရံခါ အဇ္ဈတ္တသုညတခန္ဓာ၊ ရံခါ ဗဟိဒ္ဓသုညတခန္ဓာ၌ နှလုံးသွင်းရမည်။
-ပ-အာနေဉ္စ = အရူပသမာပတ်ကို နှလုံးသွင်းရမည်။
အာနေဉ္စ= အရူပသမာပတ်၌ စိတ်မတည်ကြည် မလွတ်မြောက်လျှင် ထိုအာနေဉ္စသမာပတ်၌ သတိသမ္ပဇဉ်ရှိနေရမည်။
ထိုရဟန်းသည် ထိုရှေးဖြစ်သော သမာဓိနိမိတ်၌ အဇ္ဈတ္တစိတ်ကိုသာလျှင် တည်နေ စုဝေးစေရမည်၊ ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို ဆောက်တည်ပွားများစေရ မည်။
အဇ္ဈတ္တသုညတခန္ဓာ၊ ဗဟိဒ္ဓသုညတခန္ဓာ၊ အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓသုညတခန္ဓာ၌ စိတ်ပြေးဝင် ကြည်လင်စွာတည်နေ လွတ်မြောက်နေလျှင် ထိုအာနေဉ္စသမာပတ်၌ သတိ သမ္ပဇဉ်ဖြစ်နေရမည်။
ဤသို့သောနေခြင်းဖြင့် နေသောရဟန်း၏စိတ်သည် ဣရိယာပုထ်လေးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါး၌ညွတ်နေလျှင် ထိုဣရိယာပုထ်၌ အဘိဇ္ဈာ၊ ဒေါမနဿတို့ အကုသိုလ် တရားတို့ အစဉ်မလိုက်စေဘဲနေရမည်။
ဟီန၊ ဂါမ္မ၊ ပေါထုဇ္ဇနိက၊ အနရိယ၊ အနတ္ထသံဟိတ-ဖြစ်သော တိရစ္ဆာန ကထာ ၂၇ မျိုးသည် နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂ နိရောဓ ဥပသမ အဘိညာ သမ္ဗောဓ နိဗ္ဗာနတို့ မဖြစ်ပုံ၊ ထိုစကားတို့ကို မပြောဆိုအံ့။
ကထာ ၁၀-မျိုးသည်သာ အဘိသလ္လေခိက စေတောဝိနီဝရဏသပ္ပါယ ဧကန္တိ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂ နိရောဓ ဥပသမ အဘိညာ သမ္ဗောဓ နိဗ္ဗာနဖြစ်ပုံ ယင်းကထာဆယ်မျိုးကိုသာ ပြောဆိုအံ့ဟု သတိသမ္ပဇဉ်ဖြစ်နေရပုံ။
ဟီန ဂါမ္မ ပေါထုဇ္ဇနိက အနရိယ အနတ္ထသံဟိတဖြစ်သော မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးသည် နိဗ္ဗိဓ ဝိရာဂ နိရောဓ ဥပသမ အဘိညာ သမ္ဗောဓ နိဗ္ဗာနမဖြစ်ပုံ၊ ယင်းမိစ္ဆာ ဝိတက်သုံးပါးကို မကြံစည်အံ့ဟု စိတ်ညွတ်ပုံ။
အရိယ နိယျာနိက တက္ကရဿနိယျန္တိ သမ္မာဒုက္ခက္ခယဖြစ်သော သမ္မာဝိတက် သုံးမျိုးတို့ကိုကာ ကြံစည်အံ့ဟု သတိသမ္ပဇဉ်ဖြစ်နေပုံ။
မျက်စိ နား နှာ လျှာ ကိုယ် စိတ်-ဝိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ဖြင့် သိအပ်သော ဣဋ္ဌ ကန္တ မနာမ ပိယရူပ ကာမူပသံဟိတ ရဇနီယဖြစ်သော ကာမဂုဏ်အာရုံတို့၌ စိတ်ဖြစ်နေလျှင် ဤကာမဂုဏ်အာရုံတို့၌ ငါသည် ဆန္ဒရာဂကို မပယ်ရသေး-ဟု သိနေရမည်။
ယင်းကာမဂုဏ်အာရုံတို့၌ စိတ်မဖြစ်လျှင် ငါသည် ကာမဂုဏ်အာရုံတို့၌ ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ပြီးပြီဟုသိနေရမည်။
ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးတစ်ပါး၌ ခန္ဓ သမုဒယ အတ္ထင်္ဂမဟု ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကို ရှုနေပုံ၊ ယင်းသို့ရှုမှတ်နေလျှင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌ အသ္မိမာနကို ပယ်နိုင်ပုံကို သိမြင်နေရမည်။
ဤသမထဝိပဿနာ မဂ်ဖိုလ်တရားတို့သည် စင်စစ် ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ပုံ၊ ကုသိုလ်တရားတို့မှရောက်လာပုံ ကိလေသာအညစ်အကြေးတို့မှစင်ကြယ်ပုံ လောကမှ လွန်မြောက်ပုံ၊ ဤတရားတို့နှင့်ပြည့်စုံ၍နေသော ရဟန်း၏စိတ်ကို မာရ်နတ်သည် မမြင်နိုင်၊ မသိနိုင်ပုံ၊ သုတ္တ ဂေယျ ဝေယျာကရဏတို့(ကို သင်ယူလို)ကြောင့် တပည့်သည် ဆရာ နောက်သို့ မလိုက်သင့်ပုံ၊ ယင်းတို့ကိုသင်ယူပုံ သင်ယူနည်းခြောက်မျိုးနှင့် အဘိ သလ္လေခိက စေတောဝိနီဝရဏသပ္ပါယ၊ ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂ နိရောဓ ဥပသမ အဘိညာ သမ္ဗောဓ နိဗ္ဗာနဟူသော အကျိုးကိုးမျိုးကို ရရှိခံစားနိုင်သော ကထာဆယ်မျိုး ဟူသောအကြောင်းကြောင့် နှင်ထုတ်သော်လည်း တပည့်သည် ဆရာနောက်သို့ တကောက်ကောက်လိုက်သင့်ပုံ။
ဆရာ၏ဘေးရန်၊ တပည့်၏ဘေးရန်၊ ဗြဟ္မစရိယ၏ဘေးရန်များ။
ပါပက အကုသလဓမ္မ သံကိလေသိက ပေါနောဗ္ဘဝိက သာရ ဒုက္ခဝိပါက အာယတိံ ဇာတိ ဇရာ မရဏိယဖြစ်သော ဘေးရန်တို့သည် ဆရာ၏ဂုဏ် တပည့်၏ဂုဏ်ကိုသတ်ဖြတ် တတ်ပုံ။
ဤဘေးရန်သုံးမျိုးတို့သည် ဒုက္ခဝိပါကတရ ကဋုကဝိပါကတရ ဝိနိပါတဖြစ်ပုံ။
တပည့်တို့သည် ဆရာ့အပေါ်၌ ရန်သူကဲ့သို့ကျင့်ပုံ၊ မိတ်ဆွေကဲ့သို့ကျင့်ကြပုံ။
မိတ်ဆွေကဲ့သို့ကျင့်သုံးခြင်းသည် ဒီဃရတ္တ ဟိတ သုခအကျိုးဖြစ်ပုံ။
မကျက်တကျက်အိုးတို့ကို ကိုင်ယူသောအိုးထိန်းသည်ကဲ့သို့ မဂ်ဖိုလ်ဟူသော အနှစ်သာရတည်နေအောင် နှိပ်ကွပ်သင့်ရာ၌နှိပ်ကွပ်၍ အပြစ်တို့ကိုပယ်ရှင်း၍ ဟောတော်မူပေအံ့ဟု အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များစွာတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။