kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယင်ကောင်တစ်ကောင်ကိုသာ အဏုကြည့်မှန် (မိုက္ကရိုစကုပ်) ဖြင့် ကြည့်လျှင် ယင်ကောင်း၏ ခြေသည်း လက်သည်းများ၊ ခြေထောက်များ၏ အောက်ဘက်ရှိ အခံပြားကလေးများနှင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင် အမွေးအမှင်များ ရှိနေ၍ လျှာတွင်လည်း စေးကပ်သောအရည်များ ရှိနေသည်ကို မြင်ရပေလိမ့်မည်။
ထိုအမွေးအမှင်များနှင့် လျှာတို့၌ ကပ်နေသော ဖုံမှုန့်ကလေး များတွင် တိုက်ဖွိုက် (အူရောင်ငန်းဖျား)ရောဂါပိုးများ ပါနေ သည်ကို အားကောင်းသည့်မှန်ဘီလူးဖြင့် ကြည့်က မြင်နိုင်လေ သည်။
ယင်ကောင်များသည် ထိုရောဂါပိုးများကို ရောဂါစွဲကပ် နေသူများ၏ အညစ်အကြေးများမှ ရရှိလာသည်။
လူတို့ စားသောက်မည့် အစာများသည် ထိုရောဂါပိုးများကို သယ် ဆောင်လာသည့် ယင်ကောင်များနှင့် ထိမိပြီးလျှင် စားသောက် မည့် အစာများသည်လည်း ရောဂါများကို ဖြစ်စေနိုင်တော့သည်။
ယင်ကောင်များကို သတ်ပစ်ခြင်းဖြင့် ပပျောက်၍ မသွား စေနိုင်ချေ။
ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ လူက ယင်ကောင်ကို သတ်ပစ် နိုင်သည်ထက် ယင်ကောင်၏အတိုးအပွားက ပို၍မြန်သော ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အကယ်၍သာ ယင်မတစ်ကောင်မှ ပေါက် ပွားသော ယင်မအားလုံးနှင့် ယင်းတို့၏သားသမီးများ အားလုံး သာ အသက်ရှင်နေကြမည်ဆိုလျှင် ဧပြီလမှ စက်တင်ဘာလ အတွင်း၌ပင် ယင်အမတစ်ကောင်တည်းမှ သန်းပေါင်းများစွာ သော ယင်ကောင်များ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းကို တွက်ချက်ကြည့် ခြင်းဖြင့် သိရလေသည်။
အမှန်အားဖြင့်ကား ထိုသို့မဖြစ်ချေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အခြားပိုးကောင်များက ယင်ကောင်များ ကို စားသောက်ပစ်ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
အရွယ်ရောက်ပြီး ယင်ကောင်တစ်ကောင်၏ အရှည်မှာ တစ်လက်မ၏ လေးပုံ တစ်ပုံခန့်ရှိ၍ တောင်ပံ တစ်ဖက်စွန်းမှ အခြားတစ်ဖက်စွန်းထိ လက်မဝက်ခန့် ကျယ်သည်။
ယင် ကောင်၏ အရောင်သည် မွဲခြောက်ခြောက်ဖြစ်သည်ဟု ထင်ရ သော်လည်း သေချာစွာ စစ်ဆေးကြည့်လျှင် ယင်း၏အတောင် နှစ်ဖက်သည် ပြတင်းပေါက်မှန်များနီးပါး အလင်းပေါက်လု မတတ် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရပေမည်။
ထိုအတောင်များပေါ်သို့ အလင်း ကျရောက်လျှင် သက်တန့်အရောင် ဖြာထွက်နေသကဲ့ သို့ ဖြစ်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရလေသည်။
ယင်ကောင်တစ်ကောင်တွင် အပိုင်းသုံးပိုင်း ရှိသည်။
ခေါင်းသည် ရှေ့ပိုင်း၌ရှိ၍ အလယ်ပိုင်းသည် ရင်ပိုင်းဖြစ်ကာ ထိုအပိုင်း၌ အတောင်များနှင့် ခြေထောက်များရှိသည်။
ဝမ်းပိုက်ပိုင်းသည် နောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ရှိသည်။
ယင်ကောင်၌ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော မျက်လုံးကြီး နှစ်လုံး ရှိရာ ထိုမျက်လုံးကြီးနှစ်လုံးသည် ခေါင်းတစ်ခု လုံးပေါ်လိုလို တွင် တည်ရှိနေသည်။
ထိုမျက်လုံးကြီးများတွင် ဖက်စက်ခေါ် မှန်ကူကွက်ကလေးများကဲ့သို့သော မျက်စိကလေးများ ရှိနေ ပြန်သည်။
ထိုအကွက်ကလေးများဖြင့် အဘက်ဘက်သို့ မြင်နိုင် သည်။
ထို့ကြောင့်လည်း ယင်ကောင်ကို အဖမ်းရခက်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ခေါင်းပေါ်ရှိ မျက်လုံးကြီးနှစ်လုံး၏ ကြားတွင် အိုစဲလပ်ခေါ် အလွန်သေးငယ်သည့် မျက်လုံးကလေး သုံးလုံး ရှိသည်။
ဦးမှင်ကလည်း ထိုမျက်လုံးကြီး နှစ်လုံးကြားတွင် ရှိနေပြန်သေးသည်။
ထိုဦးမှင်သည် ထိမိသည့်အရာဝတ္ထု၏ အကြောင်းကို သိနိုင်လေသည်။
ထိုဥမှင်များသည်ပင် အနံ့ခံ သည့် အင်္ဂါများ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
ယင်ကောင်တွင် နှာမောင်းခေါ် စုတ်ယူနိုင်သည့် ပါးစပ် ရှိသည်။
ထိုပါးစပ်ဖြင့် အစာကို စုပ်ယူလေ့ ရှိသည်။
ရေတွင် ပျော်ဝင်နိုင်သော သကြားကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများကို မစားမီ ပထမ တံတွေးအနည်းငယ်ကို ထုတ်ပြီးလျှင် သကြားကို အရည်ပျော်သွားစေသည်။
ထိုနောက်မှ သကြားကို စားလေ သည်။
သာမန်ယင်ကောင်တစ်ကောင်ရှိ နှာမောင်းသည် ပျော့ပျောင်းနေသဖြင့် လူကိုမကိုက်နိုင်ချေ။
သို့သော် ယင်ကောင် အမျိုးမျိုးရှိရာ စတေဗယ် ဖလိုင်းခေါ် မြင်းစောင်း ယင်ကောင် မျိုးတွင် မာကျော၍ ထိုးသွင်းနိုင်သည့် နှာမောင်းရှိသဖြင့် ယင်း တို့သည် လူများကို ကိုက်နိုင်လေသည်။
ယင်ကောင်၏ ခြေထောက်ခြောက်ချောင်း အောက်ဘက် တွင် ပါးလဗီးယပ်ခေါ် အခံပြားကလေးများ ရှိသည်။
ထိုအခံ ပြားကလေးများကြောင့် ယင်ကောင်သည် ချောမွတ်သည့် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် တွယ်ကပ်၍ နေနိုင်လေသည်။
မျက်နှာ ကြက်များပေါ်၌ ယင်ကောင်များ အောက်သို့မကျဘဲ တွယ်ကပ် နေကြသည်ကို မြင်ဖူးကြပေမည်။
အသက်ရှူရာတွင် ယင်ကောင်သည် နှာခေါင်းဖြင့် အသက် မရှူချေ။
စပီရက်ကယ်ခေါ် အပေါက်ကလေးများဖြင့်သာ အသက်ရှုသည်။
ထိုအပေါက်ကလေးများသည် ယင်ကောင်၏ ရင်ပိုင်းနှင့် ဝမ်းပိုက်ပိုင်း တစ်ဘက်တစ်ချက်စီတွင် တန်းစီ၍ ရှိ ကြလေသည်။
အစာရှာစားရာတွင် ယင်ကောင်သည် နေရာမရွေးချေ။
ယင်မများကမူ ဥအုရန်နေရာကို ရွေးချယ်ကြသည်။
ယင်မများ သည် လတ်ဆတ်သည့် မြေဩဇာများ၊ မီးဖိုအမှိုက်များနှင့် ဆွေး မြေ့နေသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ရွေးချယ်တတ်ကြသည်။
ယင်မတစ်ကောင်သည် တစ်ခါဥလျှင် ဥပေါင်း ၁၃ဝ ခန့် ဥတတ်သည်။
ယင်မတစ်ကောင်သည် အသက်ရှင်စဉ် နှစ်ကြိမ်မှ နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ်ထိ ဥဥတတ်သည်။
ဥများကို ဥပြီး၍ နောက် တစ်ရက် နှစ်ရက်ကြာလျှင် ဥများမှ အကောင်လောင်းခေါ် ခြေ မရှိသည့် လောက်ကောင်ကလေးများ ဖြစ်လာကာ ပတ်ဝန်းကျင် ရှိ အစာများကို စ၍စားကြတော့သည်။
ထိုသို့ ညစ်ညမ်းသည့် အစာများကို စားနေကြရာ လေးရက်မှ ရက်သတ္တနှစ်ပတ်အကြာ တွင် ဝဖြိုးလာကြသည်။
ထိုသို့ ကြီးထွားလာရာတွင် အရေပြား သည် အကောင်ကြီးထွားလာခြင်းကို မခံနိုင်တော့သဖြင့်ကွဲသွား လေသည်။
ထိုသို့အရေပြားကွဲသွားသောအခါ အကောင်လောင်း သည် တွန့်လိမ်ကာ ထွက်လာလေသည်။
အကောင်လောင်း ကလေး အရေပြားကို နှစ်ကြိမ်မျှ ခွာထုတ်ပြီးလျှင် တစ်ရက် နှစ်ရက်မျှ အစာကို စားသည်။
ထို့နောက်တွင် မြေဩဇာ၏ အောက်ဘက်ရှိ မြေကြီးထဲသို့ တွားသွားသည်။
ထိုနောက် အရေပြားသည် မာလာပြီးလျှင် ပိုးတုံးလုံး၏အခြေသို့ ရောက်ရှိ သွားသည်။
ထိုအခြေတွင် အကောင်လောင်းသည် တစ်ကြိမ် အရေပြားကိုလဲ၍ ပိုးတုံးလုံးဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
နွေ အခါတွင် ထိုဘဝ၌ သုံးရက်မှ ခြောက်ရက်အထိ နားနေပြီးလျှင် ခြေထောက်မရှိသော လောက်ကောင်အဖြစ်မှ အတောင်ရှိသော ယင်ကောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
ပိုးတုံးလုံး အခြေမှ အရွယ်ရောက်သည့် ယင်ကောင်တစ်ကောင် ဖြစ်မလာမီ လွန်စွာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည့် အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို တွေ့ရလေ သည်။
ယင်ကောင်၏ ဦးခေါင်းလောက် ကြီးမားသောဘောလုံး နှင့်တူသည့် အင်္ဂါတစ်ခုသည် ယင်ကောင်လောင်း၏ ခေါင်းရှေ့ တွင် ထွက်လာသည်။
မာကျောသည့် ပိုးတုံးလုံး၏ အခြေမှ လွတ်မြောက်စေရန် ယင်ကောင်လောင်းက ထိုအင်္ဂါကို အသုံးပြု လေသည်။
ထိုအခြေမှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးစားနေချိန်တွင် ထိုအင်္ဂါသည် ဖောင်းလိုက် ရှုံ့လိုက် ဖြစ်နေသည်။
ယင်ကောင် အခွံတွင်းမှ လုံးဝလွတ် ထွက်သွားသောအခါတွင် ထိုအင်္ဂါသည် ယင်ကောင်၏ ခေါင်းအတွင်းသို့ ပြန်၍ ဝင်သွားသည်။
ထို့နောက်တွင် ယင်ကောင်သည် မြေဩဇာ၏ အပေါ်ဘက်သို့ တက်လာပြီးလျှင် အခြောက်ခံခြင်းနှင့် အတောင်များကို ဖြန့် ခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။
ထိုသို့ဖြစ်လာပြီးနောက်တွင် ယင်ကောင် သည် နောက်ထပ်၍ မကြီးတော့ချေ။
လူအများက ယင်ကောင် ကလေးများသည် ယင်ကောင်ကြီးများ ဖြစ်လာမည့် ယင်ကောင် ကလေးများ ဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။
အမှန်အားဖြင့် အခြားယင်ကောင်ကလေးမျိုးမှ အရွယ်ရောက်ပြီးယင်ကောင်ကြီး များသာ ဖြစ်လေသည်။
နွေရာသီတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ယင်ကောင်သည် ရက် ပေါင်း ၃ဝ ခန့် အသက်ရှည်သည်။
ပို၍အေးသော အခါများ တွင် ယင်ကောင်သည် ပို၍ အသက်ရှည်သော်လည်း နွေးသော အခါကကဲ့သို့ လှုပ်လှုပ်ရှားရှား မပြုလုပ်ချေ။
အေးသည့် ရာသီ ဥတုသို့ ရောက်သောအခါတွင် ယင်ကောင်များ ပျောက်ကွယ် ကုန်ပြီဟု ထင်ရပေသည်။
ထိုအခါမျိုးတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ယင်ကောင်များသည် များသောအားဖြင့် သေကုန်ကြသည်။
သို့သော် အကောင်လောင်း အမြောက်အမြားနှင့် ပိုးတုံးလုံး အမြောက်အမြားကား ဆောင်းရာသီအတွင်း၌ အသက်မသေဘဲ ရှင်နေကြသည်။
ရာသီဥတုကောင်းမွန်သောအခါတွင် အရွယ် ရောက်သည့် ယင်ကောင်များ အဖြစ်သို့ ထိုအကောင်လောင်းနှင့် ပိုးတုံးလုံးအဖြစ်မှ ပြောင်းလဲကုန်ကြပြန်သည်။
ယင်ကောင်၌ အတောင်နှစ်ခုသာရှိခြင်းကြောင့် ယင်ကောင် ကို အခြားအင်းဆက်ပိုးများမှ ခွဲပြား၍သိနိုင်လေသည်။
အင်း ဆက်ပိုးများတွင် များသောအားဖြင့် အတောင်လေးခုရှိကြသည်။
ယင်ကောင်သည် အမှန်အားဖြင့် အတောင်တစ်စုံ ပိုးမျိုးစဉ်တွင် ပါဝင်လေသည်။
သို့သော် ယင်ကောင်၌ အတောင်တစ်စုံအပြင် မောလတီးရီးခေါ် ညိ|ပေးသည့်အရာ တစ်စုံပါရှိသည်။
ထိုညိ|ပေး သည့် အရာများသည် အတောင်၏နောက်ဘက်တွင် ကပ်လျက် တည်ရှိကြသည်။
ယင်ကောင်များသည် အရွယ်တွင် အမျိုးမျိုး ကွဲလွဲလျက် ရှိကြလေသည်။
ဖရုဖလိုင်းခေါ် သစ်သီးယင်ကောင်သည် အတောင်တစ်စုံ ပိုးမျိုးစဉ်တွင်ရှိသော ယင်ကောင်အငယ်ဆုံး များတွင် ပါဝင်သည်။
ဟော့(စ)ဖလိုင်းခေါ် မြင်းယင်ကောင် အမည်းသည် အကြီးဆုံးယင်ကောင်မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။
ယင် များသည် အရွယ်တွင် ကွဲလွဲသည်ထက် အလေ့အကျင့်တွင် ပို၍ ကွဲလွဲကြသည်။
ဗလိုးဖလိုင်းခေါ် ယင်ကောင်ကိုလည်း အိမ်များတွင် တွေ့ရတတ်သည်။
ထိုအနှောင့်အယှက် ပေးတတ်သည့် ယင် ကောင်၏အရောင်မှာ အပြာသော်လည်းကောင်း၊ အစိမ်းသော်လည်းကောင်း ဖြစ် တတ်သည်။
ထိုယင်ကောင်မျိုးသည် သာမန်ယင်ကောင် ထက်လည်း ပို၍ကြီးသည်။
ဝီဝီ ဝီဝီ မြည်တတ်သဖြင့် ထို ယင်ကောင်မျိုး အိမ်၌ရှိသည်ကို သိနိုင်သည်။
ထိုယင်ကောင် မျိုးကိုသာ လူက ဝါးမျိုမိလျှင် လူကို အလွန်နာကျင်စေခြင်း၊ သို့မဟုတ် နာမကျန်း ဖြစ်စေခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။
ယင်ကောင်လောကတွင် ဟော့(စ)ဖလိုင်းခေါ် မြင်းယင် ကောင်မျိုးနှင့် ဒီးယားဖလိုင်းခေါ် ချေသူငယ် မှက်မျိုးတို့သည် လူကို အနာကျင်ဆုံး ကိုက်နိုင်သည့် ယင်ကောင်မျိုးများ ဖြစ် သည်။
အာဖရိကတိုက်တွင် စက်စီယင်ကောင်ခေါ် ယင်ကောင် တစ်မျိုး၏ အကိုက်ကို ခံရလျှင် ဦးနှောက်ရောင်အိပ်မဝရောဂါ ဖြစ်တတ်သည်။
အိမ်သာများတွင် ပေါက်ဖွားသည့် ယင်ကောင် များ၏ အကိုက်ကို ခံကြရလျှင် ဝမ်းသက်သည့်ရောဂါကို ခံရ တတ်သည်။
စကရူးဝမ်းခေါ် ယင်ကောင်တစ်မျိုးသည် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် များကို ဒုက္ခဖြစ်စေနိုင်သည်။
နွား၊ မြင်းကဲ့သို့သော အိမ်မွေး တိရစ္ဆာန်များရှိ အနာများတွင် ထိုယင်ကောင်မျိုး၏ အမများက ဥများကို အုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဥများမှ ပေါက်လာကြသော လောက်ကောင်အဖြူကလေးများက အနာအတွင်းသို့ လှိုက်စား ကြပြီးလျှင် တစ်ရှူးများကို ပြတ်သွားစေကာ တိရစ္ဆာန်များကို ဒုက္ခဖြစ်စေသည်။
သို့မဟုတ် သေစေသည်။
ထို့ကြောင့် ထိုယင် ကောင်မျိုး မပွားစေရန် ထိန်းပေးဖို့အရေးကြီးသည်။
သွန်းဖလိုင်း ခေါ် ယင်ကောင်တစ်မျိုးသည် တိရစ္ဆာန် တစ်ကောင်ပေါ်တွင် ယင်ကောင်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့်က ဝိုင်းအုံ၍ ထိုးခြင်းနှင့် စုတ်ခြင်းများကို ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
ထိုသို့ အကိုက်ခံရသည့် နွားမတစ်ကောင်အဖို့ ကိုယ်အလေးချိန်သည် လျော့သွားပြီးလျှင် ခါတိုင်း ထွက်နေကျနို့၏ တစ်ဝက်မျှကိုသာ ရနိုင်တော့သည်။
အပင်များကို ဒုက္ခပေးသည့် ယင်ကောင်မျိုးလည်း ရှိသေး သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း၌ ဂျုံပင်များကို စိုက် ပျိုးကြရာတွင် ဟက်ဆီယန်ဖလိုင်းခေါ် ယင်ကောင်တစ်မျိုးသာ ရှိလျှင် ဂျုံပင်တို့သည် ဖြစ်ထွန်းနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။
အဘယ် ကြောင့်ဆိုသော် ထိုယင်ကောင်မျိုး၏ အကောင်လောင်းကလေး များသည် ဂျုံပင်တို့၏ ပင်စည်များကို စားသောက်ကြသဖြင့် ပင်စည်များ ကျိုးပြတ်ကုန်ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယင်ကောင်သည် များသောအားဖြင့် လူကို ဒုက္ခပေးတတ် သော်လည်း လူကို အကျိုးပြုတတ်သည့် ယင်ကောင်မျိုးများ လည်း ရှိပေသေးသည်။
ဟိုဗာဖလိုင်းခေါ် ယင်ကောင်မျိုးသည် အပင်များ၏ ပန်းပွင့်များ ရှိရာသို့ ပျံသန်းသွားပြီးလျှင် ဝတ်မှုန် များကို ပန်းတစ်ပွင့်မှ တစ်ပွင့်သို့ သယ်ဆောင်ပေးကြသည်ဟု သိရသည်။
ထိုယင်ကောင်မျိုး၏ အကောင်လောင်း ကလေးများ ကလည်း အပင်များ၏ အရည်များကို စုတ်ယူလေ့ ရှိကြသော ပျကောင်များကို စားသောက်ပစ်ကြသည်။
ထိုနည်းဖြင့် လူကို အကူအညီပေးကြလေသည်။
ယင်ကောင်များကို ရှင်းလင်းကြရာတွင် နည်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြသော်လည်း အထိရောက်ဆုံးနည်းမှာ အပေါက်ပွား မခံဘဲ ထားခြင်းဖြစ်သည်။
လယ်ကွင်းများအတွင်း၌ မြေဩဇာ အသစ်များကို ပါးပါးခင်းထားလျှင် ထိုမြေဩဇာပေါ်၌ ရှိသော ယင်ဥ၊ သို့မဟုတ် လောက်ကောင်ကလေးများသည် သွေ့ခြောက် မှု၊ အပူ၊ သို့မဟုတ် အအေး၏ဒဏ်ကြောင့် သေကုန်ကြပေ လိမ့်မည်။
သို့မဟုတ် မြေဩဇာကို ယင်လုံသည့် သေတ္တာ၊ သို့မဟုတ် တွင်းတွင်ထားကာ အပေါ်တွင် ကတော့ပုံ ယင် ထောင်ခြောက်များကို ထားကြသည်။
ထိုထောင်ခြောက်က မြေဩဇာမှ ထွက်လာသမျှသော ယင်ကောင်များကို ဖမ်းယူလေ သည်။
ထို့ပြင် ဓာတ်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့်လည်း ယင်ကောင်များကို နှိမ်နင်းကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယင်ကောင်များ။
ဦးဆောက်ပန်း ဦးဆောက်ပန်းဟူသောအမည်သည် ပုဂံခေတ်ကပင် အသုံးတွင်ကျယ်ခဲ့သော နာမည်တစ်ခုဖြစ်၏။
ကျန်စစ်သားမင်းကြီးသည် မထီးတူမ သမ္ဘူလအား ဦးဆောက်ပန်းဟူသောအမည်ဖြင့် မိဖုရားမြှောက်ခဲ့သည်။
အလောင်းစည်သူမင်းကြီးလည်း တိလောကစန္ဒာမိဖုရားအား ဦးဆောက်ပန်းဘွဲ့ကို ပေးခဲ့သည်။
နရပတိစည်သူမင်းကြီးလည်း မိဖုရားငယ်တစ်ပါးဖြစ်သော သုဘရာဇ်၏နှမအား ဦးဆောက်ပန်းဘွဲ့ပေးခဲ့ကြောင်း ရာဇဝင်များ၌ တွေ့ရှိရပေသည်။
ပုဂံခေတ်၌ ဦးဆောက်ပန်းဟူသောအမည်ကို ကျန်စစ်သားမင်းကြီးလက်ထက်မှစ၍ တွေ့ရှိရ၏။
ကျန်စစ်သားမင်းကြီး သားတော်ဖြစ်သော ရာဇကုမာန်မင်းသားကျောက်စာ၌ “တစ်ယောက်သုကာ တြိလောက ဝဋံသကာဒေဝီမည်ဧအ်”ဟု ရေးထိုးထားလေသည်။
ထိုကျောက်စာပါ ဘွဲ့အမည်ကို မြန်မာမှုပြု၍ “သုံးလူ့ဦးဆောက်ပန်း”ဟု ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတွင် ဦးဆောက်ပန်းခေါ်သော ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးရှိပေသည်။
ဇေယျသင်္ခယာရေးသော ရွှေဘုံနိဒါန်း၌... ရာဇပလ္လင် ဥကင်လကျာ်လက်ဝဲ ခြူးနွယ်အလယ် တပင်တခက်တွင် တပွင့်တပွင့်စီသာ ကြဲလျက်ပါသော ဦးဆောက်ပန်း ထုလုပ်သည်မှာ မင်္ဂလာပန်းဖြစ်၍ မင်းတို့စီးသည့်မြင်းရထားဦးတွင် ဦးဆောက်ပန်းသဏ္ဌာန် စိုက်ဆောက်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ဘဝါးစက်ဝန်း လက္ခဏာတော်တွင်လည်း ဦးဆောက်ပန်းသဏ္ဌာန်ပါရှိကြောင်း ပါဒနက်သန်လင်္ကာ၌...'လည်ရေးသုံးဆင့်၊ လှတင့်ရွှန်းရွှန်း၊ ဦးဆောက်ပန်းက၊ စသည်မကွဲဟု စပ်ဆိုထားလေသည်။
ထို့ပြင် သစ်ပင်တစ်မျိုး၏အမည်ကိုလည်း ဦးဆောက်ပန်းဟု ခေါ်ဝေါ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
ဤသို့အမျိုးမျိုးရှိရာ၌ ပုဂံခေတ်မိဖုရားများအား ဘွဲ့အမည်ပေးရာတွင် လူတို့ဦးခေါင်း၌ ပန်ဆင်သော ရတနာပန်းတစ်မျိုး၏အမည်ကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝဋံသကခေါ်သော ပစ္စည်းသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင်နိုင်ငံများ၏ အထွဋ်အမြတ်ထား၍ သုံးစွဲသောပစ္စည်းလည်းဖြစ်၏။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဓမ္မာသောကမင်းကြီးသည် သီဟိုဠ်နိုင်ငံ ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းအား လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ ပေးရာတွင် ဝဋံသကခေါ်သောပစ္စည်းကိုလည်း ပေးကြောင်း ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ၌ တွေ့ရှိရ၏။
ဝဋံသကကို ဦးဆောက်ပန်းဟု ပြန်ဆိုခေါ်ဝေါ်ကြခြင်းမှာ အဘိဓာန်အများစု၏ဆန္ဒအရဖြစ်ပေသည်။
ပါဠိအဘိဓာန်ကျမ်းတွင် ဦးဆောက်ပန်းဟု ပြန်ဆိုနိုင်သော ပါဠိဝေါဟာရ ၅-မျိုးကို တွေ့ရှိရ၏။
ပထမကျော်အောင်စံထားဆရာတော်၏ အဘိဓာန်နိသျ၌ ဥတ္တံသ၊ သေခရ၊ အာဝေဠ၊ မုဒ္ဓမာလျ၊ ဝဋံသကဟူသော ၅-ပုဒ်လုံးကို ဦးဆောက်ပန်းဟုပြန်ဆိုခဲ့သည်။
အခြားအဘိဓာန်အများစုလည်း ဤသို့ပင် ပြန်ဆိုကြ၏။
ဦးဆောက်ပန်းဟူသောအမည်မှ ဦးဟူသောသဒ္ဒါကို ဦးခေါင်းဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ယူရပေမည်။
ဦးဆောက်ပန်းဆိုသည်မှာ ဦးခေါင်းတစ်ခုလုံးနှင့်စပ်ဆိုင်မှ သဘာဝကျပေမည်။
အချို့အဖွင့်များတွင် ဦးထိပ်၌ ပန်ဆင်အပ်သောပန်းဟု ဆိုကြသည်။
အဘယာရာမ ဆရာတော်၏အဘိဓာန်နိသျသစ်တွင် ဦးဆောက်ပန်း၊ ဦးစိုက်ပန်း(ဦးထိပ်၌ ပန်ဆင်အပ်သောပန်းခက်)ဟု ဆိုသည်။
ဤဖွင့်ဆိုချက်မှာ မုဒ္ဓမာလျခေါ်သော ပရိယာယ်ပုဒ်တစ်ခုကိုကြည့်၍ ဖွင့်ဆိုခြင်းဖြစ်တန်ရာသည်။
သတ်ပုံအဘိဓာန်ကျမ်း၌ ဦးဆောက်ပန်း=အမြတ်၊ ထိပ်ဦးစွန်း၌စောက်ထိုးချဆင်သောပန်း ဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ပြခဲ့၏။
လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး၏ ပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်နှင့်အခြားအဘိဓာန်အချို့က ဦးစောက်ပန်းဟု ပြန်ဆိုသည်လည်း ရှိသည်။
ဤအခေါ်ကိုကြည့်၍ ဦးထိပ်မှ စောက်ထိုးဆင်သောပန်းဟု ဖွင့်ဆိုကြခြင်းဖြစ်ဟန် တူသည်။
သီဟိုဠ်နိုင်ငံ၌ ရေးသားကြသော သီဟိုဠ်ဘာသာ၊ ပါဠိဘာသာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအဘိဓာန်ကျမ်း၌ ဝဋံသကကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Chaplet ဟု ပြန်ဆိုလေသည်။
Chaplet ကို အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်ကျမ်းများက လည်ဆွဲတန်ဆာ၊ ဦးရစ်၊ စိပ်ပုတီး၊ ဦးခေါင်း၌ ပန်ဆင်သောပန်းကုံး စသည်ဖြင့် ပြန်ဆိုလေသည်။
English Reader's Dictionary တွင်မူ Chaplet(n) Wreath(of leaves, flowers, etc.) for the head; String of prayer beads. ဟုဖွင့်ဆိုထားသည်။
ဤသို့ဖွင့်ဆိုချက်များသည်မြန်မာ့အသုံးအဆောင်နှင့်၎င်း၊ မူလပါဠိဝေါဟာရ၏လိုရင်းနှင့်၎င်း တိမ်းပါးသွားသည်ဟုယူဆမိပေသည်။
ထို့ကြောင့် မူလမှည့်ခေါ်ထားသော ဝဋံသက၏ဝေါဟာရရင်းမြစ်ကို လေ့လာမိပေသည်။
ဝဋံသကသဒ္ဒါသည် ဥတ္တံသ၊ အဝတံသ၊ ဝဋံသကစသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲ၍ခွဲထွက်ထားသော ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်၏။
ဥတ္တံသ၊ အဝတံသဟူသော ဝေါဟာရတို့၏အနက်ကို ပါဠိအဘိဓာန်ဂါထာ အမှတ် ၈၇ဝ-၌... “ဥတ္တံသသော တွ ဝတံသောစ၊ ကဏ္ဏပူရေစသေခရေ”ဟု ရေးထိုးထားသည်။
ထိုပါဠိကို ကျော်အောင်စံထားဆရာတော်က“ဥတ္တံသော၊ ဥတ္တံသသဒ္ဒါသည်၎င်း၊ အဝတံသော၊ အဝတံသသဒ္ဒါသည်၎င်း၊ ကဏ္ဏပူရေစ၊ နားတန်ဆာ၌၎င်း၊ သေခရေ၊ အထွဋ်အဖျား၌၎င်း၊ ဘဝေ၊ ဖြစ်၏”ဟု နိသျပြန်ဆိုခဲ့ပေသည်။
ပင်းယခေတ်ပညာရှင် စတုရင်္ဂဗလအမတ်ကြီးက လည်း အဘိဓာန်ဋီကာ၌ “ကဏ္ဏပူရော ကဏ္ဏာလင်္ကာရော၊ သေခရေ အဂ္ဂေ”(ကဏ္ဏပူရဆိုသည်မှာ နားတန်ဆာ၊ သေခရ ဆိုသည်မှာ အထွဋ်)ဟူ၍ တိကျအောင် ဖွဲ့ပြခဲ့လေသည်။
ဤနေရာ၌ သီဟိုဠ်ပညာရှင်တို့ပြုစုထားသော သီဟိုဠ်၊ ပါဠိ၊ အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်၌ဥတ္တံသနှင့်အဝတံသကို An Earring; A Diadem ဟုပြန်ဆိုထားရာ နားတန်ဆာဟူသော ဝေါဟာရနှင့်တူညီလာ၏။
မြန်မာစာပေ ကဏ္ဍတွင် ဝဋံသကကို နားတန်ဆာနှင့် သဘောတူပြန်ဆိုခဲ့သော ပညာရှင်များလည်းရှိ၏။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် သာသနာပိုင် မောင်းထောင်ဆရာတော်သည်အမေးတော်ဖြေကျမ်း၌- “ဝဋံသက-နားပန်၊ ဒီပဝင် စသည်၌ ဆိုသည်။
နားပန်ဆံဆီတွင် နားသွယ်ပန်းလည်းဆိုသည်”ဟု ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ကလည်း မဟာဝင်ဝတ္ထု၌ “နားသွယ်ပန်း”ဟုပင် ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
မအူဆရာတော်ရေးသော ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာနိသျသစ်၌လည်း- “ဝဋံသက၊ ဦးဆောက်ပန်းကိုလည်းကောင်း၊ ဝါ နားတန်ဆာကိုလည်းကောင်း”ဟုပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ထိုပြန်ဆိုမှုများသည် ဝဋံသကခေါ်သော ဦးဆောက်ပန်းကို နေရာမှန်ပို့ ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ရှေးခေတ်အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော ဦးဆောက်ပန်းပုံစံများကို နေရာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရှိတတ်ပေသည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ဘဝါးစက်ဝန်း ပုံသဏ္ဌာန်တို့ကို ထုလုပ်ရေးခြယ်ကြရာ၌ ဦးဆောက်ပန်း သဏ္ဌာန်လည်း ပါဝင်လေသည်။
ပုံစံ ၁-သည် ရေစကြိုမြို့ ဒီပင်္ကရာဘုရားအတွင်းက တွေ့ရသော ဆေးလက်ရာဖြစ်ပြီး ပုံစံ ၂-သည် နဂါးရုံကျောင်းတိုက်အတွင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနမှ ထိန်းသိမ်းထားသော အမည်မသိဘုရားတစ်ဆူမှဆေးရေးလက်ရာဖြစ်၏။
ထိုလက်ရာ ၂-မျိုးကို လေ့လာလျှင် နား၌ဆင်မြန်းသောတန်ဆာမျိုးနှင့်မတူဘဲ ဦးထိပ်၌ ပန်ဆင်သောပန်းမျိုးနှင့်တူသည်။
လက်ရာရှင်တို့သည်လည်း ဝဋံသကဝေါဟာရနှင့်ပရိယာယ်တူသော မုဒ္ဓမာလျဝေါဟာရကို ကြည့်၍ ရေးခြယ်ခဲ့ကြဟန်တူပေသည်။
နားတန်ဆာဟု ယူဆ၍ရသောပုံများမှာ ပုံစံ ၃၊ ၄၊ ၅တို့ဖြစ်၏။
ပုံစံ ၃-ကို ရေစကြိုမြို့နယ် ကြခတ်ကျေးရွာ ဘုရားတိုက်အတွင်း၌၎င်း၊ ပုံစံ ၄-ကို ပုဂံညောင်ဦးရှိ ရွှေစည်းခုံဘုရား၌၎င်း၊ ပုံစံ ၅-ကို ရေစကြိုမြို့ မြို့ထဲလေးမျက်နှာဘုရားအတွင်း၌၎င်း တွေ့ရှိရသည်။
အားလုံးသောလက်ရာများမှာ ကျောက်ဆစ်လက်ရာများဖြစ်၏။
ပုံစံ ၃-၅တို့သည် ပစ္စည်းအမျိုးအစားတူ ၂-မျိုးကိုပူးတွဲ၍ ထွင်းထုထားသည်။
ထို ၂-ခုကို ခွဲ၍ နားတစ်ဖက်စီတွင် ပန်ဆင်ရမည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
ရွှေစည်းခုံဘုရားရှိကျောက်ဆစ်လက်ရာသည် နှောင်းလူတို့ ဆင်မြန်းသော နားဋောင်းသဏ္ဌာန် တူနေသည်ကိုလည်း သတိပြုနိုင်ပေသည်။
အချို့ဒေသများ၌ အခါအားလျော်စွာ လေ့လာရသော ဦးဆောက်ပန်းပုံများလည်းရှိသည်။
အချို့ပုံစံများမှာဆောက်ပန်းဟု ဆိုသဖြင့် မိမိတို့နှစ်သက်သောပန်းခက်တစ်မျိုး၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို ထွင်းထုရေးခြယ်လိုက်ခြင်းမျိုးသာ ဖြစ်၏။
ယခုဖော်ပြပြီးသော လေ့လာချက်များကို ထောက်၍ ဆောက်ပန်း၏သဘောကို ကောက်ချက်ချနိုင်ပါပြီ။
ဦးဆောက်ပန်း၏အမှီခံဝဋံသကသည် မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်များကိုထွက်ဆိုနိုင်သည်ကိုလည်း တင်ပြပြီးဖြစ်၏။
ဝဋံသကကို ဦးဆောက်ပန်းဟု ပြန်ဆိုထား သည်မှာလည်း မမှားပေ။
သို့ရာတွင် ဦးခေါင်းတစ်ခုလုံးတွင် ဆင်မြန်းသမျှကို ခေါ်နိုင်ခွင့်ရှိနေပြန်သည်။
မောင်းထောင်ဆရာတော်၊ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်တို့ကဲ့သို့ “နားသွယ် ပန်း”ဟု ပြန်ဆိုခြင်းသည်သာ နား၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ညွှန်ပြရာရောက်ပေသည်။
ပုဂံခေတ်ကမိဖုရားများကို ပေးအပ်ခဲ့သော ဘွဲ့အမည်များမှာလည်း နားတွင်ဆင်မြန်းသော ရတနာ ပစ္စည်းကို တင်စား၍ ခေါ်ဝေါ်ပေးခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ဦးဆောက်ပန်းကို ထပ်ဆင့်၍ အဓိပ္ပာယ်ပြန်ဆိုလျက် “ရတနာနားပန်တော်”ဟု မှည့်ခေါ်ရေးသားချင်ပါသတည်း။
ဘုန်းနွယ်(ရေစကြို)မြဝတီမဂ္ဂဇင်း၊ ၁၉၇၇-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလထုတ် စာမျက်နှာ(၂၃ မှ ၂၅ထိ) ကိုးကား Category:ပုဂံခေတ်။
275px|ဆီလီကွန်ဗယ်လီ၏ မြို့တော် အဖြစ် ကြေညာထားသော ဆန်ဂျို့စ်မြို့လယ်ခေါင် 275px|ဆန်ဂျို့စ်မြို့ ဆီလီကွန် ဗယ်လီ ဆိုသည်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။
ထိုနေရာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော နည်းပညာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကော်ပိုရေးရှင်းများ တည်ရှိသော ဒေသဖြစ်သည်။
မူလက ဒေသတွင်းရှိ များပြားလှစွာသော ဆီလီကွန်ချစ်ပ်များကို တီထွင်သူများနှင့် ထုတ်လုပ်သူများကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ထိုဒေသအတွင်းရှိ ဟိုင်းတက်ခ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ယခုအခါတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဟိုင်းတက်ခ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆီလီကွန်ဗယ်လီဟု ရည်ညွှန်းသုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြားနေရာများတွင် ဟိုင်းတက်ခ် စီးပွားရေး အချက်အချာဌာနများ ပေါ်ပေါက်လာကြသော်လည်း ဆီလီကွန် ဗယ်လီသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ စွန့်စားလုပ်ကိုင်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ သုံးပုံတစ်ပုံမျှသော ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုကို ကိုယ်စားပြုနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။
ပထဝီ အနေအထားအားဖြင့် ဆီလီကွန်ဗယ်လီတွင် ဆန်ဂျို့စ်မြို့အပါအဝင် ဆန်တာကလာရာ တောင်ကြားဒေသ တစ်ခုလုံး၊ တောင်ပိုင်း ကျွန်းဆွယ်နှင့် တောင်ပိုင်း အရှေ့ဘက် ပင်လယ်အော်ဒေသတို့ ပါဝင်ကြသည်။
ဂျစ်ကား (JEEP)border|200px|Jeep logo ဂျစ်တံဆိပ် စတင်ထုတ်လုပ်သည့်နှစ်၁၉၄၁ စတင်ထုတ်လုပ်သည့်စက်ရုံ ခရိုက်စလာစတင်ထုတ်လုပ်သည့်နေရာ အိုဟိုင်းအိုး၊ အမေရိကန်နိုင်ငံဒီဇိုင်နာအင်ဂျင်နီယာများ Michael Manley Sergio Marchionne အမျိုးအစား Sport Utility Vehicle (SUV)Websitewww.jeep.comမူပိုင်တင်သူ Chrysler Group LLC ဂျစ်ကားများကို ခရိုက်စလာ မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ မှ ၁၉၄၁တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံစစ်တပ်များတွင် အသုံးပြုရန် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်စာလုံး JEEP သည် Just for Emergency & Economical Purposes ကိုအတိုကောက်ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
အရေးပေါ်၊ငွေကြေးသက်သာစွာအသုံးပြုရန်ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင်ဆိုနိုင်သည်။
ပြည်သူများအသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် ၁၉၄၅တွင် အရပ်သားသုံးဂျစ်ကားများကိုစတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဂျစ်ကားများသည် ရှေးအကျဆုံး လမ်းကြမ်းတွင်မောင်းနှင်နိုင်သည့် ယာဉ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် Sport Utility Vehicle (SUV) အမျိုးအစားလည်းဖြစ်သည်။
Land Rover, Land Cruiser, Hilux Surf အစရှိသော Light Utility Vehicle (LUV) များ၏ ရှေ့ပြေးယာဉ်အမျိုးအစားလည်း ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အမေရိကန် နှင့် မဟာမိတ်စစ်တပ်များအတွင်းရေပန်းအစားဆုံးဂျစ်ကားသည် Bantam BRC ဂျစ်ကားဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် လေးဘီးမောင်းစနစ် (4 Wheel Drive System) ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဂျစ်ကားပေါ်ပေါက်ချိန်မှစတင်ကာ ယနေ့ချိန်ထိ ဂျစ်ကားများကို ပုံစံအမျိုးမျိုး အသုံးပြုပုံအမျိုးမျိုးအတွက် အသုံးပြုကြသည်။
B.E (သို့) B.Eng ဆိုသည်မှာ B.E အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို အတိုကောက်ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဘွဲ့ကြို ဘွဲ့လက်မှတ်ဖြစ်၍ တက္ကသိုလ်တွင် ၃ နှစ် မှ ၅ နှစ်ထိ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ် (ယန္တရားဗေဒ ) ပညာရပ်ကို ဆည်းပူရန်လိုအပ်သည်။
၎င်းဘွဲ့နှင့်ပတ်သက်၍ အရည်အချင်း ကန့်သက်ချက်များ၏ သဘောသဘာ၀သည် တနိုင်ငံနှင့်တနိုင်ငံမတူပါ။
အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့လက်မှတ် သည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်ဘွဲ့လက်မှတ်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကမ္ဘာပေါ်ရှိအချို့သောနိုင်ငံအတော်များများတွင်မူ ကျွမ်းကျင်အင်ဂျင်နီယာ (Professional Engineer) လက်မှတ်ရမှာ Professional Engineer အဖြစ်သတ်မှတ်ပါသည်။
Professional Engineerများတွင် ရှေ့၌ Ir. ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နောက်တွင် REng, IEng, CEng, PEng အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ သို့တည်းမဟုတ် EngTech, M.R.C.E (Member of Royal College of Engineers), F.R.C.E (Fellowship of Royal College of Engineers) အစရှိသည် တို့ကို၎င်းတွေ့ရတတ်သည်။
နိုင်ငံအတော်များများတွင် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်လက်မှတ်ထုတ်ပေးသည့် အဖွဲ့အစည်းများရှိတတ်သည်။
ဥပမာ - United Kingdom တွင် United Kingdom Engineering Council (UKEC)၊ ဩစတေးလျတွင် Engineers Australia (EA)၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် American Boards of Engineering and Technology (ABET)၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင် Professional Engineering Board (PEB) အစရှိသည်ကိုကိုတွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။
တနိုင်ငံနှင့်တနိုင်ငံ ကျွမ်းကျင်အင်ဂျင်နီယာ မှတ်ပုံတင်သည့် ဥပဒေလည်းမတူညီပါ။
တချို့နိုင်ငံများတွင် တချို့သောတက္ကသိုလ်တွင်များမှ ပေးအပ်သည့်ဘွဲ့ကို သက်ဆိုင်ရာတိုင်းပြည်၏ အမျိုးသားအင်ဂျင်နီယာအဖွဲ့အစည်းများမှ အသိအမှတ်မပြုသည်ကိုတွေ့ရှိရတတ်သကဲ့သို့ တချို့သောနိုင်ငံများသည်လည်း၊ တချို့သောနိုင်ငံများမှပေးအပ်သည့် ဘွဲ့ကို အသိအမှတ်မပြုသည်များလည်းရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ယူနိုက်တက်ကင်းတမ်းမှ ယခုချိန်ထိ အသိအမှတ်ပြုကာ၊ အမေရိကန် နှင့် စင်္ကာပူသည် ၁၉၉၂ နောက်ပိုင်း မြန်မာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့များကို အသိအမှတ် မပြုပေ။
နောက်ဥပမာတစ်ခုသည် Engineers Australia သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ Oxford တက္ကသိုလ်၏ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့မှလွဲ၍ တခြား ယူနိုက်တက်ကင်းတမ်း၏တခြား တက္ကသိုလ်များမှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့သည်များလည်းရှိခဲ့သည်။
ထိုကိစ္စမျိုးတွက် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်အဆင့် အင်ဂျင်နီယာအဖွဲ့အစည်းများ အချင်းချင်းညှိနှိုင်းကြ ရသည်။
များသောအားဖြင်နိုင်ငံကြီးများသည် Washington Accord အရသာညှိနှိုင်းကြသည်ကများသည်။
အင်ဂျင်နီယာနှင့်သက်ဆိုင်သည့်ဘွဲ့များကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် နိုင်ငံအလိုက်၊ ဒေသအလိုက် အသွင်ကွဲအမျိုးမျိုးဖြင့် တွေ့ရှိရတတ်သည်။
များသောအားဖြင့်တွေ့ရှိရသည့် ဘွဲ့များမှာ - 1. B.Sc (Eng), Bachelor of Science (Engineering) 2. BE.Sc, Bachelor of Engineering Science 3. B.SE, Bachelor of Science in Engineering 4. BA.Sc, Bachelor of Applied Science (only in Canada) 5. Baccalaureus in Arte Ingeniaria (BAI) (Bachelor of Art in Engineering) - only in University of Dublin, Ireland 6. B.Ing ((Baccalaureus Ingeniaria) တချို့အာဖရိက တက္ကသိုလ်များမှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့များ စသည်ဖြင့် အသွင်ကွဲပေါင်းများစွာဖြင့် အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို တွေ့ရှိရတတ်သည်။
အင်ဂျင်နီယာအထူးပြုနယ်ပယ်များ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့များသည် များသော်အားဖြင့် နယ်ပယ်တစ်ခုတည်းကိုသာ အထူးပြုသည်ကများသည်။
၎င်းတို့ကို ဘွဲ့လက်မှတ်၏ နောက်တွင်ဖော်ပြတတ်သည်။
ဥပမာ - BE (Electronics), BE (Mechanical) အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့ကို postnominal ဟုခေါ်သည်။
တွေ့ရများသည့် အင်ဂျင်နီယာနယ်ပယ်များကတော့ - Aerospace Engineering (လေကြောင်းနှင့်အာကာသဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Automotive Engineering (မော်တော်ယာဉ်များဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Avionics Engineering (လေကြောင်းဆိုင်ရာအီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာပညာ) Biomedical, Biological, Genetic, Bio molecular Engineering (ဇီ၀ဗေဒဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Chemical Engineering (ဓာတုဗေဒအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Petroleum Engineering (ရေနံတူးဖော်ရေးဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Computer Engineering (ကွန်ပျူတာဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Civil Engineering (မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်) Electrical Engineering (လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်) Electronic Engineering (အီလက်ထရောနစ် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ် Engineering Management (အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုပညာ) Environmental Engineering (ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) Information Engineering (သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာပညာ) Industrial Engineering (စက်ရုံများဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာပညာ) Instrumentation and Control Engineering (ထိန်းချုပ်မှုအင်ဂျင်နီယာပညာ) Manufacturing Engineering (ထုတ်လုပ်မှုအင်ဂျင်နီယာပညာ) Marine Engineering (ရေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာပညာ) Material Engineering (ဒြပ်အရည်အချင်းများဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာပညာ) Mechanical Engineering (စက်မှုအင်ဂျင်နီယာပညာ) Mechatronics Engineering (လျှပ်စစ်၊စက်မှုအင်ဂျင်နီယာပညာ) Naval Engineering (သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်းဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာပညာ) Nuclear Engineering (နျူကလီးယား အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်) အစရှိသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကားချက်များ Lecture Notes from University of Sunderland (Engineering and Society Subject) The University of Dublin, School of Engineering United Kingdom Engineering Council Engineers Australia နှင့် Category:အင်ဂျင်နီယာ ပညာရေး။
၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ၁၉၄၂၊ စက်တင်ဘာလ ၆၊ နေ့လယ် ၂ နာရီတွင် ဂျပန်ခေတ်ဆေးရုံကြီး (ယခု နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုသ်) အရှေ့ဘက် အစွန်ဆုံးခန်းမဆောင်တွင် သူနာပြုဆရာမ မခင်ကြည်နှင့် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ် ဗိုလ်တေဇတို့ လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲ ပြုလုပ်သည်။
စက်တင်ဘာလ ၇၊ ညနေ ၅ နာရီအချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ Nippon Military Club (မင်တိုမစ်ရှင်ဟိုတယ်)၌ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ဗိုလ်တေဇနှင့် ဇနီး ဒေါ်ခင်ကြည်တို့ မင်္ဂလာထမင်း တည်ခင်းဧည့်ခံကျွေးမွေးသည်။
၁၉၄၃ ဇွန် ၁၃၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့၏ သားဦး အောင်ဆန်းဦးကို ဖွားမြင်သည်။
၁၉၄၄ မေ ၁၀၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့၏ ဒုတိယသား အောင်ဆန်းလင်းကို ဖွားမြင်သည်။
၁၉၄၅ ဇွန် ၁၉၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့၏ တတိယမြောက် သမီး အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဖွားမြင်သည်။
၁၉၄၆ စက်တင်ဘာ ၂၂၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့ စတုတ္ထသမီးကို ဖွားမြင်သည်။
) ၁၉၄၇ ဇူလိုင် ၁၉၊ နံနက် ၁၀ နာရီ ၃၅ မိနစ်၌ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အတွင်းဝန်များရုံး (ယခုဝန်ကြီးများရုံး) ၌ အစည်းအဝေးကျင်းပနေစဉ် ဂဠုန်ဦးစော၏ လက်ပါးစေလူသတ်သမားတို့၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုကြောင့် ဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
လုပ်ကြံခံရစဉ်က အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ၂ နှစ်သမီးအရွယ်သာ ရှိသေးသည်။
၁၉၄၉၊ ရန်ကုန်မြို့စိန့်ဖရန်စစ်ကွန်ဗင့်ကျောင်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် စတင် ပညာသင်ကြားသည်။