kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
thumb|ကလီမင့် အက်တလီ (Clement Attlee) နု-အက်တလီ စာချုပ် ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး စာချုပ်ကြီး ဗြိတိသျှ အစိုးနှင့် မြန်မာ အစိုးရတို့ ချုပ်ဆိုသော စာချုပ်မူ ဗြိတိသျှနိုင်ငံ (ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန် မြောက်ပိုင်းတို့၏ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း)အစိုးရနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီအစိုးရတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအား လွတ်လပ်သော နိုင်ငံဖြစ်စေရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ဆောလျင်စွာ အတည်ပြုရေးအတွက် ပါလီမန်ကို ပြန်ကြားရန် ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရ၏ ရည်ရွယ်ရင်း ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို စဉ်းစားကြ၍၊ လုံးဝလွတ်မြောက်ရေး၊ အတန်းအစားညီမျှမှု၊ လွတ်လပ်ရေးတို့ ရှိရမည် ဟူသော အချက်တို့ကို အခြေပြုကာ အချုပ်အချာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံများ၏ အစိုးရများ အဖြစ်ဖြင့် အနာဂတ် ဆက်ဆံရေးတို့ကို ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရန်၎င်း၊ ဗြိတိသျှနှင့် မြန်မာ နှစ်တိုင်း နှစ်နိုင်ငံတို့၏ ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုနှင့် သိနားလည်မှုတို့ကို ခိုင်ခံ့တည်မြဲစေ၍ ထိုအမှုတို့ကို အဓွန့်ရှည်စွာ ဆက်လက်တည်မြဲစေရန်၎င်း အလိုရှိကြသည် ဖြစ်သဖြင့်၊ ထို့ပြင် -နှစ်တိုင်း နှစ်နိုင်ငံ၏ ဆက်ဆံရေးတွင် ပေါ်ထွက်လာမည် ဖြစ်သော ပြောင်းလဲမှု ပေါ်ပေါက်အပ်မည့် ကိစ္စများအတွက် ပြဋ္ဌာန်းချက်များ ပြုရန်လည်း အလိုရှိကြသည် ဖြစ်ရာ - ဤရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စာချုပ်တစ်ခုကိုချုပ်ဆိုရန် ဆုံးဖြတ်ကြ၍ အခွင့်အရေး အာဏာပိုင်များ အဖြစ်ဖြင့် ခန့်အပ်ခြင်းကို ခံရသော ဗြိတိသျှ အစိုးရအတွက် နန်းရင်းဝန်နှင့် ပထမရွှေတိုက်စိုးဖြစ်သည့် စလီမင့် ရစ်ချက်အက်တလီ၊ စီ-အိပ်(ချ)၊ အမ်-ပီနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီအစိုးရ အတွက် နန်းရင်းဝန် သခင်နုက အောက်ပါအတိုင်း သဘောတူညီကြလေသည်။
အချက် ၁။
ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံအား လုံးဝလွတ်လပ်သော အချုပ်အချာအာဏာပိုင် နိုင်ငံဟူ၍ အသိအမှတ် ပြုသည်။
ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသော အစိုးရတို့သည် နည်းလမ်း ကျနစွာ ယုံမှတ်ခန့်အပ်သော သံတမန်ဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ်များကို လဲလှယ်ထားရှိရန် သဘောတူကြသည်။
အချက် ၂။
ပြည်ထောင်အချင်းချင်း ချုပ်ဆိုကြသည့် တည်မြဲလျက် ရှိသော စာချုပ်တစ်စုံတစ်ခုမှ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံသို့ ကျရောက်သည့် တာဝန်ဝတ္တရား အားလုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ယူဆ လေသမျှ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရသို့ ယခုမှ စ၍ သက်ဆင်းကျရောက် ရမည်။
ယခင် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ခံစားအပ်သော အခွင့်အရေးနှင့် အကျိုးကျေးဇူး တို့ကိုလည်း ပြည်ထောင်စု အချင်ချင်း ချုပ်ဆို ကြသော စာချုပ် တစုံတခုအရ မြန်မာပြည်နှင့် သက်ဆိုင်သမျှ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရက ယခုမှစ၍ ခံစားနိုင်ရမည်။
အချက် ၃။
ဤစာချုပ် အတည်ဖြစ်လာသော နေ့ရက်တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေကို အကြောင်းပြု၍ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားလည်း ဖြစ်၍ ဗြိတိသျှ အစိုးရ လက်အောက်ခံလည်း ဖြစ်သော၊ သို့တည်းမဟုတ် နောက်နောင်မှ မိမိကိုယ်ကို မိမိ ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် ဗြိတိသျှ အစိုးရ လက်အောက်ခံ ဖြစ်သည် ဟုလည်း မှတ်ယူခြင်း ခံရသော သူသည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရား ဥပဒေ အရ သတ်မှတ် ထားသော နည်းလမ်းနှင့် လျော်ညီစွာ နိုင်ငံခြားသား အဖြစ်ကို ခံယူကြောင်း ထုတ်ဖော်ကျေညာနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ထိုသူသည် ထိုသို့ ကျေညာသည်မှစ၍ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသား အဖြစ်မှ ရပ်စဲ ရမည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရသည် ဤအချက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ အထမြောက်ရေးအတွက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာ နိုင်ငံ၏ ပါလီမန်တွင် စောနိုင်သမျှ စောစွာ၎င်း၊ မည်သည့်နည်းနှင့်မဆို ဤစာချုပ် အတည်ဖြစ်လာသည်မှစ၍ တစ်နှစ်အတွင်း၌ ၎င်းဥပဒေပြုရန် စီမံ ဆောင်ရွက် ရမည်။
အချက် ၄။
ကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ ကိစ္စများတွင် ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆို ကြသော အစိုးရ များ၏ ဆက်ဆံရေးကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့က အစိုးရ နှစ်ဖက်တို့ လက်မှတ် ရေးထိုး ကြသော သဘော တူညီချက်ဖြင့် စည်းမျဉ်း သတ်မှတ် ရမည်။
အဆိုပါ သဘော တူညီချက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက် များကို ဤစာချုပ်၏ နောက်ဆက်တွဲတွင် ဖော်ပြ ထားသည်။
ထို ပြဋ္ဌာန်းချက် များသည် ဤစာချုပ်၏ အစိတ်အပိုင်းများ အဖြစ်ဖြင့် အကျိုး သက်ရောက် ရမည်။
အချက် ၅။
ဤစာချုပ် အတည် ဖြစ်လာသော နေ့ရက်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်မှ တပါး အခြား နိုင်ငံများတွင် အိုးအိမ် အခြေ အမြတ် တည်ရှိသော ဗြိတိသျှ လက်အောက်ခံ ဖြစ်သူများအား ပင်ရှင်များ၊ အချိုးကျ ပင်ရှင်များ၊ ဆုငွေများ၊ မိသားစု ဆိုင်ရာ ပင်စင် ရန်ပုံငွေများမှ၎င်း၊ အိုမင်းစာ ရန်ပုံငွေများ၎င်း၊ ပေးစရာ ရှိသည်များနှင့် ထောက်ပံ့ငွေများ၊ ခွင့်လစာ များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ ဘဏ္ဍာတော်မှ ဖြစ်စေ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်မှု အခွင့်အာဏာ အောက်တွင် ထားရှိသော အခြားရန်ပုံငွေများမှ ဖြစ်စေ၊ ပေးသင့်ပေးထိုက်သော ငွေများကို ဤစာချုပ် အာဏာမတည်မီက ထမ်းရွက်ခဲ့သော အလုပ်သက် အားလုံးအတွက် ဤစာချုပ် အာဏာတည်အံ့ဆဲဆဲ ကာလက အသုံးပြုခဲ့သော နည်းဥပဒေများအရ ပေးရန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရသည် မိမိ၌ တာဝန်ရှိသည်ဟု ထပ်မံ၍ ဝန်ခံ ပြုသည်။
အချက် ၆။
အောက်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် များသည် ဤအချက်တွင် ပါဝင်သော ငွေရေး ကြေးရေး ပြဿနာများ အတွက် အပြီးသတ် ဖြေရှင်းမှု ဖြစ်ကြောင်းကို စာချုပ် ချုပ်ဆို ကြသော အစိုးရတို့က သဘော တူကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရသည် သိုလှောင်ထားသော စစ်တပ်များဆိုင်ရာ ပစ္စည်းရောင်းရငွေများကို အပြည့်ပေးရန် သဘောတူကြောင်း ထပ်မံ၍ခံဝန်ပြုသည်။
ထိုပစ္စည်းများတွင် စစ်ဘက် လက်အောက်ခံ မြန်မာနိုင်ငံ မြို့ပြဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။
မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးအတွက် ကုန်ကျသော စရိတ်များကို ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရထံမှ မတောင်းဆိုတော့ပါဟု သဘောတူသည်။
ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရသည် သာမန် ဘတ်ဂျက်နှင့် နယ်စပ်ဒေသ ဘတ်ဂျက်များ၌ ငွေလိုနေသည်ကို ဖြည့်ပေးရန် ထုတ်ချေးခဲ့သော ငွေများအနက် ပေါင်ပေါင်း ၁၅သန်းကို လျော်ပစ်ရန် သဘောတူသည်။
ကျန်ငွေများကို ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ထက် နောက်မကျသော နေ့ရက်မှ အစပြု၍ အနှစ်နှစ်ဆယ်မျှ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အချိုးတူ အရစ်ကျ မြန်မာနိုင်ငံက ပေးဆပ်ရမည်။
အတိုးကား ပေးရန်မလိုချေ။
မြန်မာနိုင်ငံက ပေးရန်ရှိသော အထက်ပါ ကြွေးမြီလျှော်ပစ်ခြင်းကို မြန်မာနိုင်ငံကို ငွေရေးကြေးရေး အခြေအနေ ပြန်လည် ထူထောင်လာမှုအတွက် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရက အထောက်အပံ့ပြုသည် ဟူသော သဘောအဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှ စစ်ဘက် အုပ်ချုပ်ရေးတွက် ကုန်ကျခဲ့သော ပစ္စည်း အထောက်အပံ့နှင့် အရာထမ်း အမှုထမ်းများ၏ စရိတ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရက တောင်းဆိုရန်ရှိသည်တို့ကို အပြီးသတ် ရှင်းလင်းလျှော်ပစ်လိုက်သည် ဟူသော သဘော အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရက လက်ခံသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီအစိုးရသည် ပရိုဂျက်စီမံကိန်းများ၏ စရိတ်အတွက် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရက ထုတ်ချေးခဲ့သော ငွေများကို အကုန်အစင် ပြန်လည် ပေးဆပ်ရန် သဘောတူသည်။
(ပရိုဂျက် စီမံကိန်း များတွင် ပြည်သူသုံးပစ္စည်းများဆိုင်ရာ စီမံကိန်းအစ ရှိသည်တို့ ပါဝင်သည်။
) လိုအပ်သော အသုံးစရိတ်ငွေများနှင့် ရင်းနှီး လုပ်ကိုင်သော အရင်း ငွေများမှ ပိုလျှံသော လက်ရှိရငွေများ မှ၎င်း၊ ပရိုဂျက်များကို ဖျက်သိမ်းရှင်းလင်းသဖြင့် မသုံးဖြစ်သော ငွေများမှ၎င်း၊ လက်ရှိသဘောတူညီချက်များနှင့် လျော်ညီစွာ ဆက်လက်၍ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည်။
ထိုနောက် ပေးဆပ်ရန် ကျန်ရှိသေးသော ကြွေးမြီးများကို ၁၉၅၂ ခုနှစ် အေပြီလ ၁ ရက်နေ့ထက် နောက်မကျသော နေ့မှ အစ ပြု၍ အနှစ် နှစ်ဆယ်မျှ နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း အချိုးကျ အရစ်ကျ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရက ပေးဆပ်ရမည်။
အတိုးကား ပေးရန် မလိုချေ။
(က) ၁၉၄၂ ခုနှစ် ပထမ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ်များအား ပေးရသော အထောက်အပံ့နှင့် ထိုစစ်တပ် များတွင် ထမ်းရွက် ကြသော ရာထမ်း မှုထမ်းများ အတွက် တောင်းဆိုရန် ရှိသော စရိတ်များနှင့် (ခ) စစ်တပ် အစည်းအရုံးများကို ဖျက်သိမ်းသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ်များရှိ ရာထမ်း၊ မှုထမ်းများအား အမှုထမ်းခဲ့သည့်အတွက် ပေးရန်ရှိသောငွေများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရအား ဆက်လက် ထုတ်ပေးရန် သဘောတူသည်။
ဤ သဘော တူညီချက်နှင့် တကွ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့စွဲပါ ကာကွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များက သီးခြား၍ ပြောင်းလဲ သို့မဟုတ် လွှမ်းမိုးလိုက်သည်မှ တပါး ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရတို့ ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသော ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ဝ ရက်နေ့စွဲပါ ငွေရေး ကြေးရေး သဘော တူညီချက်တွင် ပါဝင်သော ပြဋ္ဌာန်းချက် များသည် အတည် ဖြစ်မြဲ ဖြစ်သည်။
အချက် ၇။
(က) ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေအာဏာမတည်မီက နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုအခွင့်အာဏာကို သုံးစွဲရာတွင်ပြုခဲ့သော ပဋိညာဉ်များ အနက် အစိုးရ အမှုထမ်းဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်များမှ တပါး ဗြိတိသျှ နိုင်ငံတွင် အိုးအိမ် အခြေအမြစ်ရှိသည့် ဗြိတိသျှ လက်အောက်ခံ ဖြစ်သူသော်လည်းကောင်း၊ မည်သည့် အရပ် ဒေသတွင် မှတ်ပုံ တင်ထားသည် ဖြစ်စေ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံတွင် အိုးအိမ် အခြေအမြစ် ရှိသည့် ဗြိတိသျှ လက်အောက်ခံ ဖြစ်သူ အဓိက အားဖြင့် ပိုင်ဆိုင်သော၊ သို့တည်းမဟုတ် စီမံခန့်ခွဲ ကြီးကြပ် အုပ်ချုပ်သော ကုမ္ပဏီသော်လည်းကောင်း၊ ပဋိညာဉ်အရ ပုဂ္ဂိုလ်တဦးဦးဖြစ်စေ၊ ကုမ္ပဏီ တခုခုဖြစ်စေ၊ အခွင့်အရေးကို သော်လည်းကောင်း၊ အကျိုးကျေးဇူးကိုသော်လည်းကောင်း၊ ခံစားနိုင်ခွင့်ရခဲ့သော ပဋိညာဉ်များသည် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အာဏာ တည်သော နေ့မှစ၍ ထိုနေ့တွင် ဖွဲ့စည်းသော မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရ ပြုဘိ သကဲ့သို့ အကျိုး သက်ရောက် ရမည်။
ထို့ပြင် ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပေဒ အာဏာ တည်အံ့ ဆဲဆဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရက လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် ရှိသော ဝတ္တရား အားလုံး နှင့်တကွ ပဋိညာဉ် သဘောအရ ဖြစ်စေ၊ အခြား နည်းအရ ဖြစ်စေ၊ ထိုအစိုးရက ခံယူသော တာဝန် အားလုံး တို့သည် အထက် အဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ် တဦးဦးနှင့် သော်လည်းကောင်း၊ ကုမ္ပဏီ တခုခုနှင့် သော်လည်းကောင်း၊ အကျိုး သက်ဆိုင်သည် အထိ မြန်မာ နိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရ အပေါ်သို့ သက်ဆင်း ကျရောက် ရမည်။
(ခ) ပြည်ထောင်စု မြန်မာ နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အာဏာ မတည်မီက မြန်မာ နိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂိုလ် တဦးဦး၌ သော်လည်းကောင်း၊ အာဏာပိုင် တဦးဦး၌ သော်လည်းကောင်း၊ အပ်နှင်း ထားခြင်း ခံရသော၊ ပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ၊ ထိုပစ္စည်း ဆိုင်ရာ အကျိုး သက်ဆိုင်ခွင့်ကို ဖြစ်စေ၊ ထိုရက် မတိုင်မီက ပုဂ္ဂိုလ် တဦးဦး သော်လည်းကောင်း၊ အာဏာပိုင် တဦးဦး သော်လည်းကောင်း၊ ပါဝင် ချုပ်ဆိုသော ပဋိညာဉ် တခုခုရှိ အကျိုး ခံစားခွင့်ကို ဖြစ်စေ၊ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ် အာဏာ တည်ပြီး သည့်နောက် မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရသို့ သော်လည်းကောင်း၊ နောက်ဆက်ဆံသော မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ သို့သော်လည်းကောင်း၊ လွှဲပြောင်းသော အခါ သို့မဟုတ် အပ်နှင်းသော အခါတွင် ဖော်ပြ ထားသော ဂုဏ်အခြင်းအရာ အဆင့်အတန်း ရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ် တဦးဦး သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီ တခုခု အတွက် ယခင်က ပေါ်ပေါက် ခဲ့၍ တည်ဆဲလည်း ဖြစ်သော အခွင့်အရေး များကို ထောက်ထား ငဲ့ညှာ လျက်သာ ထိုသို့ လွှဲပြောင်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် အပ်နှင်းခြင်းကို ပြုရမည်။
အချက် ၈။
အစိုးရ နှစ်ဦး နှစ်ဖက် ကျေနပ်နှစ်သက်လောက်သော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် ရေကြောင်း ခရီးသွားလာရေးစာချုပ်ကို စောနိုင်သမျှ စောစွာ ချုပ်ဆိုရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ဖြစ်သဖြင့် ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသော အစိုးရတို့သည် ဤစာချုပ် အတည်ဖြစ်သော နေ့ရက်မှစ၍ နှစ်နှစ်မျှသော ကာလအပိုင်းအခြားအတွက်ဖြစ်စေ၊ အထက်ပါ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် ရေကြောင်းခရီးသွားလာရေး စာချုပ်ကို ချုပ်ဆို လက်မှတ်ထိုး ပြီးသည် တိုင်အောင် ဖြစ်စေ၊ ဤစာချုပ်၌ ပူးတွဲ ပါရှိသော အလဲအလှယ် မှတ်ချက်များရှိ အမှတ် ၁ - ၂ - ၃ တို့တွင် သဘောစေတနာထားရှိသည့်အတိုင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆက်ဆံမှုကို ဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူညီကြပြီး ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် စာချုပ်ချုပ်ဆိုသူ တဦးဦးက ဤစာချုပ် အတည် ဖြစ်သော နေ့မှစ၍ ခြောက်လ ကုန်ဆုံးပြီး နောက်တနေ့နေ့တွင် အဆိုပါ မှတ်ချက်များ၌ ဖော်ပြထားသော ဆောင်ရွက်အပ်သည့် အမှုကိစ္စများကို ပြီးဆုံးရပ်စဲစေရန် သုံးလကြိုတင် အကြောင်းကြားနိုင်ကြသည်။
အချက် ၉။
ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆို ကြသော အစိုးရ တို့သည် လက်ရှိ နည်းစနစ် အတိုင်း လေကြောင်း စာပို့ဆောင်ရေးနှင့် ငွေလွှဲဆိုင်ရာ ကိစ္စများ ပါဝင်သည့် စာပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက် ထားရှိ စေရန် သဘော တူကြသည်။
သို့ရာတွင် အသေးစိတ် ဆောင်ရွက် အပ်သော အချက်အလက် များတွင် အပြောင်းအလဲ ပြုရန် လိုအပ်ပါက စာပို့ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိ အချင်းချင်း တို့က စီမံ ဆောင်ရွက် နိုင်သည်။
အချက် ၁ဝ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှ အကျိုးတူ နိုင်ငံစုနှင့် အင်ပါယာတို့၏ စစ်သင်္ချိုင်းမြေများနှင့် သို့မဟုတ် စစ်သင်္ချိုင်းများကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရန် အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီ အစိုးရသည် အင်ပါယာ စစ်သင်္ချိုင်း ကော်မရှင်အဖွဲ့၌ ပါဝင်သော အစိုးရများနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို စေ့စပ်ရန်သဘောတူသည်။
ထိုသို့ မစေ့စပ်မီကာလတွင် ထိုစစ်သင်္ချိုင်းမြေများနှင့် သို့မဟုတ် စစ်သင်္ချိုင်းများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အင်ပါယာ စစ်သင်္ချိုင်းကော်မရှင် အဖွဲ့ကိုသာ အာဏာပိုင်ဟု အသိအမှတ်ပြုရန် သဘောတူသည်။
ထို့ပြင် ထိုကော်မရှင်အား ဤစာချုပ်၌ ပူးတွဲပါရှိသော အလဲအလှယ်မှတ်ချက်များရှိ အမှတ် ၄ နှင့် ၅ ၌ ဖော်ပြထားသည့် အခွင့်အရေး များကို ပေးအပ်ရန်လည်း သဘောတူသည်။
အချက် ၁၁။
လေကြောင်း သယ်ယူ သွားလာရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သဘော တူညီချက်ကို ချုပ်ဆို၍ မပြီးသေးမီ ကာလတွင် ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆို ကြသော အစိုးရ တို့သည် လေကြောင်း သယ်ယူ သွားလာရေး ကိစ္စများ၌ ယခင်က ကဲ့သို့ပင် အချင်းချင်း ပြုမူ ကျင့်ဆောင် ကြမည်ဟု သဘော တူကြသည်။
သို့ရာတွင် ဤစီမံချက်ကို တစ်ဦးဦးက ခြောက်လ ကြိုတင် အကြောင်း ကြားခြင်းဖြင့် ပြီးဆုံး စေနိုင်သည်။
အချက် ၁၂။
ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသော အစိုးရတို့သည် အခွန် နှစ်ထပ်နှစ်လီ ထမ်းဆောင်ရခြင်းကို ရှောင်ရှားနိုင်စေရန် သဘောတူညီချက် တခုကို စောနိုင်သမျှစောစွာ ချုပ်ဆိုရန် သဘောတူကြသည်။
အချက် ၁၃။
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ ချာတာ စာချုပ်အရသော်လည်းကောင်း၊ ထိုချာတာစာချုပ်ရှိ အချက် ၄၃ အရ ချုပ်ဆိုသော အထူးသဘောတူညီချက်များအရသော်လည်းကောင်း၊ စာချုပ်ချုပ်ဆိုကြသူအများအနက် တဦးဦးသို့ သက်ဆင်း ကျရောက်သော၊ သို့တည်းမဟုတ် သက်ဆင်းကျရောက်နိုင်သော အခွင့်အရေးများနှင့် ဝတ္တရားများကို ဤစာချုပ်သည် အကျိုးယုတ်စေရန် မရည်ရွယ်။
အကျိုးယုတ်စေမည်လည်း မဟုတ်။
အချက် ၁၄။
ဤစာချုပ် အရ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် သော်လည်းကောင်း၊ ဤစာချုပ်ကို အဓိပ္ပာယ် ကောက်ယူခြင်းနှင့် သော်လည်းကောင်း စပ်လျဉ်း၍ သဘော ကွဲလွဲချက် ပေါ်ပေါက် လာခဲ့သော်၊ ထို့ပြင် ထိုသဘော ကွဲလွဲချက်ကို စာချုပ် ချုပ်ဆို သူများသည် တိုက်ရိုက် စေ့စပ်မှုဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက် ခဲ့သော် ထိုသဘော ကွဲလွဲချက် များကို စာချုပ် ချုပ်ဆို သူများက အခြားနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် သဘော မတူလျှင် ပြည်ထောင် အချင်းချင်း တရား ခုံတော်သို့ ထောက်လှမ်း မေးမြန်း ရမည်။
အချက် ၁၅။
လက်ခံ အတည်ပြုရေး စာချွန်တော်များကို လဲလှယ်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဤစာချုပ်ကို လက်ခံအတည် ပြုရမည်။
ထို့ပြင် ဤစာချုပ်လည်း အတည်ဖြစ်လာရမည်။
အဆိုပါ လက်ခံ အတည်ပြုရေး စာချွန်တော်များ လဲလှယ်ခြင်းကို ဗြိတိသျှနိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး အတွက် တင်သွင်းရန် ရှိသည့် သင့်လျော်သော ဥပဒေနှင့် လျော်ညီစွာ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်သော နေ့တွင် ပြုရမည်။
သက်သေ အဖြစ်ဖြင့် အထက် အမည် ဖော်ပြပါ အခွင့်အရေး အာဏာပိုင် ပုဂ္ဂိုလ် တို့သည် ဤစာချုပ်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုး၍ မိမိတို့၏ တံဆိပ်များကို ခပ်နှိပ်ကြပြီးဖြစ်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဤစာချုပ်မူ နှစ်စောင်ကို လန်ဒန် မြို့တော်၌ ပြုလုပ် ပြီးစီးသည်။
(ပုံ) ကလီမင့်ရစ်ချက်-အက်တလီ (ပုံ) သခင်နု၂၀၀ဝ ခုနှစ် တတိယ အကြိမ်ထုတ် တက္ကသိုလ်များ သမိုင်း သုတေသန ဌာန၊ ဂျီအီးစီ (ပညာရေး) သမဝါယမ အသင်းက ထုတ်ဝေတဲ့ မြဟန်ရဲ့ 'ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ့ သမိုင်း အဘိဓာန်' စာအုပ်နှင့် နံသာတိုက် ကနေ နိုင်ငံရေး ဆိုင်ရာ စာပေ ခွင့်ပြုချက် အမှတ် (၃၂၆/က) ဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှာ ပထမ အကြိမ် အဖြစ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိ ခဲ့တဲ့ ရဲဘော် လှမျိုးရဲ့ 'ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းဝင် စာချုပ် စာတမ်းများ' စာအုပ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာချုပ်များ။
သန္တာကျောက်တန်းတို့သည် ဂေဟစနစ် တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။
ဂေဟစနစ်ဆိုသည်မှာ ဇီဝဆိုင်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဒေသတစ်ခုအတွင်းနေထိုင်ကြသော သက်ရှိများနှင့် သက်မဲ့ (အေဘီရောတစ်)များအားလုံး၊ သက်ရှိတို့နှင့် အပြန်အလှန်ဆက်စပ်နေသော ရေ၊ မြေ၊ လေနှင့် နေရောင်ခြည် စသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ကြသည်။
မိတ်ဆက် ဂေဟစနစ် တစ်မျိုးအတွင်း နေထိုင်ကြသော သက်ရှိများ အားလုံးတို့ကို ကွန်မြူနတီ ဟု ခေါ်သည်။
ကွန်မြူနတီတစ်ခုတွင် မျိုးစိတ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာ ပါဝင်နိုင်သကဲ့သို့ မျိုးစိတ်တစ်ခုတည်းလည်းဖြစ်နိုင်သည်။
ပုံမှန် ဂေဟစနစ်တစ်ခုတွင် အပင်များနှင့် နေရောင်ခြည်ဖြင့် အစာချက်လုပ်သော သက်ရှိများမှာ အစာကို ပံ့ပိုးပေးသူများဖြစ်ကြသည်။
ဂေဟစနစ်သည် အမြဲတစေတည်ရှိနိုင်သကဲ့သို့ ခေတ္တခဏမျှသာလျှင်တည်ရှိသော ဂေဟစနစ်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။
ဂေဟစနစ်များမှ အစာကွန်ယက်အများအပြားကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံပုံ တရုတ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး Three Gorges Dam ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံပုံ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ဆိုသည်မှာ ရေစီးအားဖြင့် လည်ပတ်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်သောစက်ရုံ ဖြစ်သည်။
ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံတွင် ရေလှောင်တမံ၊ ရေယူအဆောက်အအုံများ၊ ဓာတ်အားစက်ရုံတို့ပါဝင်သည်။
လူတို့ သုံးစွဲလျက်ရှိသော အရာများတွင် ရေအားသည်သာလျှင် ရုတ်တရက် ကုန်ဆုံး၍ မသွားနိုင်ချေ။
အလုပ်လုပ်ရန် အတွက် စက်ကိုလည်စေရာတွင် ကျောက်မီးသွေးကို သုံးသည် ဖြစ်စေ၊ ဓာတ်ဆီကို သုံးသည်ဖြစ်စေ လူသည် အစားပြန်၍ မထိုးနိုင်သောပစ္စည်းကို အသုံးပြုနေရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အက်တမ်တစ်ခု၏ နျူကလိယတ်အတွင်းရှိ မြောက်မြားစွာသော စွမ်းအင်ကို အသုံးပြုရာ၌ပင် စွမ်းအင်ကိုဖြစ်စေသည့် အက်တမ်ကို ဖျက်ဆီးပစ်နေခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ရေအားကို အသုံးပြုသော အခါတွင်မူ သဘာဝအလျောက် အစဉ်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကို အသုံးပြုခြင်းသာ ဖြစ်လေသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေ၏ အပူကြောင့် ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာနှင့် အခြားနေရာများရှိ ရေအချို့သည် လေထုအတွင်းသို့ ရေငွေ့အဖြစ်နှင့် ပျံတက်ကုန်ကြသည်။
ထိုနောက် ထိုရေငွေ့များက တိမ်များဖြစ်လာကြပြီးလျှင် တောင်များပေါ်တွင် မိုးအဖြစ်နှင့်ဖြစ်စေ၊ နှင်းအဖြစ်နှင့်ဖြစ်စေ ကျလာရာမှ တစ်ဖန် ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာနှင့် အခြားအင်းအိုင်များသို့ ပြန်၍ ရောက်ကြပြန်သည်။
နေရှိနေသရွေ့ ထိုနည်းဖြင့် ရေသည် သံသရာလည်လျက် ရှိနေလေသည်။
ရေ၏စွမ်းအားကို အသုံးပြုရာတွင် လူသည် ကမ္ဘာ့ဆွဲအားကို အသုံးပြုလေသည်။
ထိုသို့အသုံးပြုရာတွင် ရေ၏အလေးချိန်နှင့် ရေမြင့်အားကို အသုံးပြုရပေသည်။
ရေမြင့်အားဆိုသည်မှာ ရေစ၍ စီးသည့်နေရာကို မတိုင်းတာရဘဲ ရေစ၍ စီးသည့်နေရာနှင့် အောက်တည့်တည့် မြေမျက်နှာပြင်ကိုသာ တိုင်းရသည်။
ကမ္ဘာ့ဆွဲအားကြောင့် ရေကုဗပေ တစ်ပေတိုင်းတွင် ရေအလေးချိန် ၆၂ .၄ ပေါင် ဖြစ်ပေါ်လေသည်။
ထိုကြောင့် ပေသုံးဆယ်၏ အောက်ခြေရှိ စတုရန်းတစ်ပေရှိသောနေရာတွင် ရေအလေးချိန်သည် ၃ဝ ၆၂ ့၄Ó၁၈၇၂ ပေါင် ရှိလေသည်။
ထိုအလေးချိန်က စက်၏ဘီးကို ရိုက်ခတ်လိုက်သောအခါ ဘီးသည် လည် ပြီးလျှင် အသုံးဝင်သော စွမ်းအင်ကို ဖြစ်စေလေသည်။
စွမ်းအင်စ၍ ဖြစ်ပေါ်သောနေရာနှင့် ဘီးကိုကား ထိနေစေရပေသည်။
လူတို့သည် စီးနေသည့် ရေမှ စွမ်းအားကို ထုတ်ယူသုံးစွဲခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပေပြီ။
ရှေးအခါက အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ကျေးလက်များတွင် ရေဖြင့်လည်စေသည့် စက် များဖြင့် ကောက်ပဲသီးနှံများကို ကြိတ်ယူခဲ့ကြလေသည်။
ထိုသို့ သုံးစွဲကြရာတွင် ဘီး၏နှုတ်ခမ်း၌ ရေပုံးများကို ချိတ်ထားကြသည်။
ပုံးများထဲသို့ ဝင်လာသောအခါ ရေ၏အလေးချိန်ကြောင့် ဘီးလည်သွားသည်။
ပုံးထဲရှိရေသည် ဘီးလည်၍ အောက်ဘက်သို့ ရောက်သွားသောအခါ ထွက်သွားလေသည်။
အကြီးဆုံး ရေဘီးကို အိုင်းအော့မန်းကျွန်း၌ တည်ဆောက်ထားခဲ့ကြသည်။
ထိုဘီး၏ အချင်းမှာ ၇၂ ၁/၂ ပေ ရှိ၍ မြင်းအား ၁၃ဝ မှ ၁၅ဝ ထိ ပေးနိုင်စွမ်း ရှိလေသည်။
ဒိုင်နမိုများကို ရေအားဖြင့် လည်စေပြီးလျှင် ရရှိလာသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အဖိုးနှုန်းချိုသာစွာနှင့် ထုတ်ယူနိုင်လိမ့်မည် ဟု များသောအားဖြင့် ထင်မှတ်တတ်ကြလေသည်။
လက်တွေ့ လုပ်ရာတွင်မူ အလွန်စရိတ်ကြီး လေးသောကြောင့် ရေနွေးငွေ့ ဖြင့် လည်စေသည့်စက်ကဲ့သို့ပင် စရိတ်ကုန်ကျသည်ကို တွေ့ကြ ရတတ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရေနွေးငွေ့ဖြင့် လည်စေသည့် စက်ထက်ပင် စရိတ်ပို၍ ကြီးလေးတတ်ပေသေးသည်။
ရေအားဖြင့် လည်စေမည့်စက်များကို မတည်ဆောက်မီက တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရေလုံလုံလောက်လောက် ရရှိမည် မရရှိမည်ကို ရှေးဦးစွာ သိရှိရပေမည်။
စက်ကို ဆောက်လုပ်ပြီးမှ နွေရာသီ တွင် စက်ကို ရပ်ထားရမည်ဆိုသော် အကျိုးရှိနိုင်မည် မဟုတ် ချေ။
ထိုကြောင့် သာမန်အားဖြင့် အထူးကောင်းမွန်မည်ဟု ထင်ရသော နေရာများပင် အမှန်အားဖြင့် မသင့်တော်သော နေရာများ ဖြစ်တတ်ပေသည်။
ရေ၏စွမ်းအားကိုအသုံးပြုရာတွင် လူသည် တဖြည်းဖြည်း ပို၍ ကောင်းမွန်သည့်နည်းများကို အသုံးပြုလာနိုင်လေသည်။
ရေလျှံသောအခါတွင် ရေများကို လျှံမကျစေရန် ဆည်ရိုးများဖြင့် သိုလှောင်ထားနိုင်ကြလေသည်။
ထို့ပြင် ဆည်ရိုးများဖြင့် ရေ၏ မျက်နှာပြင်ကိုလည်း မြင့်တက်စေနိုင်သည်။
ထိုနည်းဖြင့် ရေမြင့် အားကို ပို၍ ကြီးမားစေနိုင်ကြလေသည်။
၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါတွင် လူတို့သည် ရေ၏စွမ်းအားကို အသုံးပြုရာ၌ ထိရောက်သည့် စက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ကြပြီးလျှင် ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သော အခါတွင်မူ တာဗိုင်ရဟတ်စက်များကို ထွင်လာနိုင်ကြသဖြင့် ရေအားဖြင့် လည်စေသည့် တာဗိုင်ရဟတ်စက်များကို တီထွင် ကာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ယခုအခါ ကယား ပြည်နယ်ရှိ ဘီလူးချောင်းမှ ရေအားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စတင်၍ ထုတ်လုပ်အသုံးချလျက် ရှိပေပြီ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ရေလှောင်တမံ ရေလှောင်တမံသည်မြစ်၊ ချောင်းကိုပိတ်ပြီးလိုအပ်သောရေအမြင့် ရနိုင်စေရန်ပြုလုပ်ထားသည်။
တမံအား မြေသား၊ ကျောက်ဖြည့်မြေသား၊ ကွန်ကရစ်တို့ဖြင့်ဆောက်လုပ်သည်။
ရေများလာသောအခါ ရေထုတ်ပစ်ရန်ရေပိုလွှဲ၊ ရေတံခါးများ၊ နှုန်းများစုပုံလာပါက ထုတ်ပစ်ရန်နှုန်းထုတ်ပေါက်များ၊ ရေလွှဲဥမင်များပါဝင်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ရေယူဥမင်ပါဝင်သည်။
ရေယူအဆောက်အအုံများ တမံရေဝင်ပေါက်မှဝင်လာသောရေသည် ရေယူဥမင်နှင်တဆက်တည်းရှိသော သံမဏိပိုက်လိုင်းမှတဆင့် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံထဲရောက်လာပြီး တာဘိုင်ဟုခေါ်သည့် ဘီးများကိုလည်ပတ်စေသည်။
ဓာတ်အားပေးစက်များ တာဘိုင်များသည် ဓာတ်အားပေးစက်၏ရိုတာနှင့်ဝင်ရိုးတစ်ဆက်တည်းတပ်ဆင်ထားသည်။
တာဘိုင်များလည်သောအခါ ရိုတာလည်ပြီး စတေတာအခွေမှ ဓာတ်အားထွက်ရှိလာသည်။
ဓာတ်အားထွက်ရှိရန်အတွက် ရိုတာပေါ်ရှိ ဝါယာခွေများအား တိုက်ရိုက်လျှပ်စီး(ဒီစီ)ထည့်ပေးရသည်။
သံလိုက်စက်ကွင်းဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။
ယင်းကိုဆွခြင်း(Excitation) ဟုခေါ်သည်။
စက်ငယ်များတွင် အမြဲတမ်းသံလိုက်ကိုအသုံးပြုသည်ဖြစ်ရာ သံလိုက်စက်ကွင်းဖန်တီးရန်မလိုပေ။
ဓာတ်အားပေးစက်ကြီးများတွင်သာလိုအပ်သည်။
လျှပ်စစ်သဘောတရားအရ သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်းတွင် ဝါယာခွေတစ်ခုလှုပ်ရှားနေပါက အေစီဓာတ်အား(ပြန်လှန်လျှပ်စစ်)ထွက်ပေါ်သည်။
ဓာတ်အားပေးစက်တွင်လည်း သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်းတွင် ရိုတာဝါယာခွေလည်နေသည်ဖြစ်ရာ စတေတာမှ ဓာတ်အားထွက်ပေါ်လာသည်။
ထွက်ပေါ်လာသောဓာတ်အားကိုအဝေးပို့နိုင်ရန်အတွက် လျှပ်တာ‌ပြောင်း(Transformer)များဖြင့် ဗို့အားအမြင့်စားအဖြစ်ဖန်တီး၍ ဓာတ်အားသုံးစွဲမည့်မြို့များသို့ပို့လွှတ်သည်။
(ဗို့အားနိမ့်ဖြင့်ပို့လွှတ်ပါက လေလွင့်မှုများလွန်းသည်။
) ၎င်းမြို့များရောက်မှ ဓာတ်အားခွဲရုံများတွင် ဗို့အားနှိမ့်ချပြီး အသုံးပြုကြသည်။
တာဘိုင်မှထွက်လာသောရေသည် ဆွဲပြွန်(Draft tube)မှတဆင့် စက်ထွက်(Tailrace) သို့ရောက်သည်။
ထိုမှသည်မြစ်၊ ချောင်းထဲပြန်စီးဝင်သွားသည်။
ဘီလူးမြို့ဟောင်းသည် ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့၏ မြောက်ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
ရှေးကျသောသမိုင်းကြောင်းရှိသည်။
ယခုအခါကျေးရွာအဖြစ် တည်ရှိသည်။
သမိုင်း ဘီလူးမြို့(ယက္ခပူရ)ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာမည့်နေရာတွင် ယခင်က ဘီလူးများ မြို့ပြတည်ထောင်နေထိုင်ကြသည်။
ယင်း၏အရှေ့ဘက်ကောက်ကွေ့လွင်ပြင် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ကျခတ်အမည်ရှိ မြို့ပြနိုင်ငံတစ်ခုရှိခဲ့သည်။
ဘီလူးမြို့မှ ဘီလူးမင်းသမီးတစ်ယောက်သည် နာနာရုပ်အတတ်ဖြင့် ကျခတ်ပြည်ဘုရင် ထံတွင် မိဖုရားဖြစ်အောင်ကြိုးပမ်းပြီးနောက် အခြားမိဖုရားများကို နန်းတော်မှ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။
မိဖုရားတစ်ဦး၏သားသည် ကြီးပြင်းလာသောအခါ ဖခင်ထံတွင် အမှုထမ်းပြီးနောက် ယင်းမိဖုရားအယောင်ဆောင် ဘီလူးမကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့ပြီး ခမည်းတော် နတ်ရွာစံချိန်တွင် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျခတ်ပြည်တွင် လူဦးရေတိုးပွားလာသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဘီလူးများအား နှိမ်နှင်းလိုသဖြင့်လည်းကောင်း အဆိုပါဘုရင်သည် ဘီလူးမြို့အား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တော်ကို ကျခတ်မှ ဘီလူမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
စစ်ရှုံးသွားသောဘီလူးများသည် တောင်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးကြပြီး ပင်လယ်ဝရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ထို့ကြောင့်ယင်းကျွန်းကို ဘီလူးကျွန်းဟု ခေါ်ကြသည်။
ယင်းကျွန်းများမှ ဘီလူးများသည် မွန်လူမျိုးများနှင့် စစ်ဖြစ်ရာ ရှုံးနိမ့်ပြီး ပင်လယ်တွင်းသို့ ထွက်ပြေးကြပြီး မာလာယုကျွန်းဆွယ်ဖက်သို့ လည်းကောင်း၊ ကျွန်းများတွင်လည်းကောင်း၊ ပင်လယ်ထဲတွင် လှေများဖြင့်လည်းကောင်း နေထိုင်သည့်လူမျိုးများ ဖြစ်သွားကြသည်။
ဘီလူးမြို့တွင် ဘုရင်အဆက်ဆက် ထီးနန်းစိုးစံကြပြီးနောက် ကာလကြာသော် တောင်ဘက်ရှိ ပျူလူမျိုးများ အင်အားကြီးမားလာသည်။
သရေခေတ္တရာရှိ ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် အင်အားကြီးမားလာပြီးဗိဿနိုးမြို့ကိုသိမ်းယူသည်။
ထို့နောက် ဘီလူးမြို့ကို ချီတက်တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဘီလူးမြို့သားများသည် ရန်သူ့ထံအညံ့မခံဘဲ တွင်းကြီးတစ်တွင်းတူးပြီး ကန့်စသည့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သည့်ဆေးများဖြင့် ဖောက်ခွဲကာ အဆုံးစီရင်ခဲ့ကြသည်။
ယင်းတွင်းကြီးအား ဘီလူးမြို့ဟောင်းတွင် ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
thumb|ဆောပိုလိုမြို့ မြင်ကွင်း ဆောပိုလိုမြို့ (São Paulo) သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ တွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး တောင်ကမ္ဘာခြမ်းနှင့် တောင်အမေရိကတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတ္တမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ဆောပိုလိုမြို့သည် ဆောပိုလို မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး ဆောပိုလို မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသမှာ အမေရိကတိုက်တွင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေအများဆုံး မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ ဖြစ်သည်။
ဆောပိုလိုမြို့သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ ဆောပိုလိုပြည်နယ်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်ပြီး ဆောပိုလိုပြည်နယ်မှာ ဒေသအတွင်း စီးပွားရေး နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် အနုပညာနှင့် ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ဒေသဖြစ်သည်။
ဆောပိုလိုမြို့သည် နိုင်ငံတကာတွင် ထင်ရှားပြီး အယ်လ်ဖာဝေါလ်စီးတီး အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
မြို့၏အမည်မှာ ခရစ်ယာန် သူတော်စင် စိန့်ပေါလ် ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါ်နီနီမြင့်သည် ဦးနေဝင်းနှင့် လက်ထက်ခဲ့သော ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ အနောက်တိုင်းသမိုင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဌာန နည်းပြဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဒေါ်နီနီမြင့်ကို ၁၉၄၁-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၈)ရက်နေ့၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် အဖဦးလှဖေ၊ အမိဒေါ်အေးမြင့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သမိုင်းသုတေသနဦးစီးဌာနထုတ် ခေတ်ရေစီးထဲက ပုဂ္ဂိုလ်များ စာအုပ်မှ ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ‎။
300px|တက် မြစ်စခန်းမှ မြင်တွေ့ရသည် ကူကန်န နေဝင်ဆည်းဆာအလှ ကူကန်န တောင်ကလပ် (Kukenan Tepui) သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၊ ဂိုင်ယာန ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
ယင်းတောင်ကလပ်ပေပေါင်း ၈, ၇၉၃ ပေ( ၂, ၆၈၀ မီတာ) မြင့်ပြီး ၁.၉ မိုင် (၃ကီလိုမီတာ) ခန့်ရှည်လျားသည်။
ပေပေါင်း ၂, ၂၁၁ ပေ (၆၇၄ မီတာ) မြင့်မားသည့် ကူကန်နရေတံခွန်သည် တောင်ကလပ်၏ တောင်ဘက်အဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။
ကူကန်နသည် ဘရာဇီးနိုင်ငံနှင့် ဂါနာနိုင်ငံတို့၏ နိုင်ငံနယ်နမိတ်မျဉ်းအနီးရှိ ကန်နိုင်မာ အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိနေသည်။
ကူကန်န၏ အလွန် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ရိုရိုင်းမတောင်တည်ရှိပြီး လူသိများသော တောင်ကလပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကူကန်န တောင်ကလပ်သည် တက်ရောက်ရန် ပိုမိုခက်ခဲပြီး လူအများတက်ရောက်မှု မှာ ပရိုမိုင်းမတောင်ထက် ပိုမိုနည်းပါသည်။
ကူကန်နတောင်ကလပ် ထိပ်ပေါ်ရှိ ရှူခင်းများကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သောရုပ်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သော Up တွင် ထည့်သွင်းရိုက်ကူးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
180px|ရိုရိုင်းမတောင်မှ တွေ့မြင်ရသော ကူကန်တောင် မြင်ကွင်း 180px|အောက်ခြေမှ မြင်ရသော ကူကန်န 180px|ကူကန်နရေတံခွန် (Kukenan falls) Category:ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရပ်ရှ်မိုးတောင် ပေါ်မှ ဖြတ်၍ ပျံသန်းနေသော SAM 28000 ၊ ဗွီစီ-၂၅ အမျိုးအစား အဲယားဖို့စ်ဝမ်း လေယာဉ်တစ်စင်း အဲယားဖို့စ် ဝမ်း (Air Force One) ဆိုသည်မှာ လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး ဌာနများတွင် သုံးသော လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတကို သယ်ဆောင်လာသော အမေရိကန်လေတပ်မှ မည်သည့်လေယာဉ်ကို မဆို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် သမ္မတကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးရန် အသုံးပြုသော လေတပ်လေယာဉ်များကို ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသော်လည်း အမေရိကန်လေတပ်မှ မည်သည့် လေယာဉ်မဆို သမ္မတ စီးနင်းလိုက်ပါ လာပါက အဲယားဖို့စ် ဝမ်း ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတကို အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
အဲယားဖို့စ်ဝမ်းသည် အမေရိကန် သမ္မတ၏ ထင်ရှားသော သင်္ကေတတစ်ခု နှင့် သူ၏ ဩဇာကြီးမားမှု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်ပြီး အဲယားဖို့စ်ဝမ်းလေယာဉ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျော်ကြားဆုံးနှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်သူ အများဆုံး လေယာဉ်လည်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် သမ္မတ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သွားလာရန်အတွက် သီးသန့်လေယာဉ်တစ်စင်း အသုံးပြုရန် အကြံအစည်မှာ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် လေတပ်မှ သမ္မတအတွက် ခရီးသည်တင် လေယာဉ်ပျံ အသုံးပြုရခြင်းကို စိုးရိမ်မှု ရှိလာ၍ ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး အနေနှင့် စီ-၈၇ လိုင်ဘရေတာ အိတ်စ်ပရက်စ် အမျိုးအစား လေယာဉ်တစ်စီးကို သမ္မတအတွက် အသုံးပြုနိုင်ရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင် တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း လေယာဉ်၏ လုံခြုံစိတ်ချရမှု ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း မကောင်းသဖြင့် လျှို့ဝှက်လုံခြုံရေး အဖွဲ့မှ ပယ်ချခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် စီ-၅၄ စကိုင်းမာစတာ လေယာဉ်တစ်စင်းကို သမ္မတသုံးစွဲနိုင်ရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။