kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိရမှုအခြေအနေ Cesium ဒြပ်စင်သည် အခြားသော အယ်လကာလီဒြပ်စင်များထက် ပေါကြွယ်ဝမှုအလွန်ပင် နည်းပါး သော်လည်း arsenic, iodine နှင့် uranium ကဲ့သိုသောဒြပ်စင်များထက် ပိုမိုများပြားစွာ တည်ရှိသည် ကိုတွေ့ရသည်။
Cesium သတ္တုရိုင်းတွင်းမှ သန့်စင်သော Cesium ကို အနည်းငယ်သာတွေ့ရှိရပြီး ၎င်းနှင့်ဓာတုဂုဏ် သတ္တိချင်း တူညီသော rubidium နှင့် တွဲဖက်၍တွေ့ရတက်သည်။
ယနေ့ခေတ် Cesium ကို အဓိက ရရှိသော အရင်းအမြစ် တစ်ခုမှာ pollucite (Cs,Na)2Al2Si4O12·2H2O သတ္တုရိုင်းများမှဖြစ်သည်။
pollucite သတ္တုရိုင်းကို ဆီလီကာဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သော ကျောက်ပျော်ရည်များ အေးခဲပြီးနောက် မာကျောသည့် ကျောက်တုံးများ အဖြစ်တွေ့ရသည်။
Cesium ဒြပ်ပေါင်း၏ ကမ္ဘာ့ထုတ်လုပ်မှုမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်၂၀ မျှ ဖြစ်သည်။
အဓိက ထုတ်လုပ်သော နေရာများမှာ ကနေဒါ နိုင်ငံရှိ ဘားနစ်ကန်(Bernic lake)၊ တောင်အာဖရိက နှင့် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံမှ အနည်းငယ်ထုတ်လုပ်ရရှိသည်။
ကျန်းမာရေးအပေါ်သက်ရောက်မှုများ လူသားများသည် အသက်ရှူခြင်း၊ ရေသောက်ခြင်း နှင့် အစာစားခြင်းတို့ဖြင့် Cesium နှင့်ထိတွေ့နိုင်သည်။
လေထဲတွင် cesium ပါဝင်မှုသည်ယေဘုယျအားဖြင့် အနည်းငယ်သော ပမာဏမျှသာရှိသော်လည်း အချို့သော ရေမျက်နှာပြင်များနှင့် အစားအစာအမျိုးအစားတချို့တွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ Cesium များပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
စားသောက်ဖွယ်ရာများ၌ Cesium ပါဝင်မှုပမာဏသည် အနုမြူဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ Cesium မှတဆင့် မတော်တဆ ရောင်စင်ဖြာထွက်မှုပေါ်တွင် အဓိကမူတည်သည်။
၎င်းမတော်တဆဖြစ်စဉ်မျိုးသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ချာနိုဘိုင်း နျူးကလီးယား ပေါက်ကွဲမှု (Chernobyl disaster) မတိုင်ခင်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။
အနုမြူစွမ်းအင်သုံးစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်သော လူများသည် Cesium နှင့်ပိုမို၍ ထိတွေ့နိုင်သော်လည်း ကြိုတင်ကာကွယ် တိုင်းတာနိုင်သော နည်းလမ်းများစွာရှိ သောကြောင့် ၎င်းကိုကာကွယ်တားဆီးနိုင်သည်။
သာမန်အားဖြင့် Cesium ဒြပ်စင်ကိုယ်တိုင် ဆက်စပ်ပက်သက်ပြီးလူတို့၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု များတွေ့ ကြုံရခြင်းကဲ့သို့သော ဖြစ်စဉ်မျိုးသည် ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါးသည်။
အလွန်မှပင်ဖြစ်နိုင်ခဲလှသည့် Cesium ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်း ဖြစ်ပေါ်နေသောအချိန်နှင့် ထိတွေ့မိသောသူသည် Cesium အမှုန်များ၏ ရောင်စဉ်ဖြာ ထွက်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိ ဆဲလ်များကိုပျက်စီးစေသည်။
ထိုသို့ထိတွေ့မိခြင်းကြောင့် ကိုယ်လက် မအီ မသာဖြစ်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ သွေးများယိုထွက်ခြင်း ကဲ့သိုသော သက်ရောက်မှု များဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အနည်းငယ်ထိတွေ့မိရုံမျှဖြင့် လူကိုအချိန်ကာ လကြာမြင့်စွာ သတိပျောက်ဆုံးစေသည်။
Coma ကဲ့သို့သောသတိမေ့မျှောခြင်းရောဂါ(သို့မဟုတ်)သေဆုံးခြင်း အထိဖြစ်စေနိုင်သည်။
၎င်း၏သက်ရောက်မှု မည်မျှပြင်းထန်မှုရှိသည်ဟူသောအချက်သည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ခုခံအား၊ ထိတွေ့သည့်အချိန်ကာလ၊ တစ်ဦးချင်း၏ထိတွေ့ခဲ့သည့်ပြင်းအားပမာဏ စသည့်အချက်များပေါ် မှုတည်သည်။
သန့်စင်မှု မြင့်မားသော ဆယ်ဆီယမ်အား အာဂွန်အောက်တွင် တွေ့ရစဉ်။
ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ်သက်ရောက်မှုများ Cesium ကို ပင်ကိုအတိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိရသည်။
အဓိကအားဖြင့် မြေလွှာများ တိုက်စားခြင်း၊ မိုးဒဏ်လေဒဏ်ကြောင့်ကျောက်တုံးများကွဲပြတ်လွင့်ထွက်ခြင်း နှင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ တွင်တွေ့ရသည်။
၎င်းဒြပ်စင်သည် သတ္တုရိုင်းများကြိတ်ခွဲခြင်း နှင့် ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ခြင်း များမှတဆင့် ရေ၊မြေကြီးနှင့် လေထုအတွင်းသို့ရောက်ရှိကြသည်။
Cesium ဒြပ်စင်၏ ရေဒီယိုသတ္တိကြွနေသော isotopes များသည် အနုမြူစွမ်းအင်သုံးစက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ မတော်တဆနျူးကလီးယား ဖြစ်စဉ်များ နှင့် နျူးကလီးယားလက်နက်များ စမ်းသက်ခြင်း စသည်တို့မှ လေထုအတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားကြသည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွနေသော isotopes များအား ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိပြိုကွဲခြင်းဖြစ်စဉ်(radioactive decay) မှတဆင့် ၎င်းတို့၏ ပြင်းအားကိုသာ လျှော့ချနိုင်သည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းမရှိသော Cesium များကို သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်သို့ရောက်ရှိစဉ် (သိုမဟုတ်) အခြားသောဒြပ်ပေါင်းများနှင့်အလွန်တိကျသော မော်လီကျူးများတွင်းတွင် ဓာတ်ပြုစဉ်အချိန်များ၌ ဖျက်စီးနိုင်သည်။
ရေဒီယို သတ္တိကြွ နေသော Cesium နှင့် တည်ငြိမ် နေသော Cesium နှစ်မျိုးလုံးသည် လူနှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ခန္ဓာကိုယ်များ အတွင်းတွင် တူညီသော ဓာတုဗေဒ ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။
Cesium သည် ကမ္ဘာမြေပေါ်သို့မကြရောက်ခင်ထိ လေထဲတွင် အကွာအဝေးရှည်လျှားစွာ လွင့်မျောနေနိုင်သည်။
ရေနှင့်မြေလွှာများတွင်းရှိ Cesium ဒြပ်ပေါင်းအများစုသည် ရေထဲတွင် အလွန်ပျော်ဝင် လွယ်သည်။
သို့သော်မြေလွှာအတွင်းရှိ Cesium ကို ရေကျင်းဆေးကြောခြင်းဖြစ် မြေအောက်ရေအတွင်းသို့ မရောက်ရှိနိုင်ပါ။
၎င်း၏ခိုင်ခံသော ချိတ်ဆက်စည်း (bonds) များက မြေလွှာအမှုန်များကိုချိတ်ဆက် ထားခြင်း နှင့် အပင်များ၏ အမြစ်များကို ဖြတ်သန်းဖောက်ထွက်မနိုင်ခြင်း ကဲ့သို့သော အကြောင်းများကြောင့် မြေလွှာအထက်ပိုင်း အလွှာ အတွင်းတွင် Cesium ကျန်ရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွနေသော Cesium သည် အပင်များအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သော အခွင့်အလမ်းတစ်ခုမှာ သစ်ရွက်ကြွေခြင်း များမှပင်ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်များသည် အလွန်မြင့်သော Cesium ဓာတ်ရောင်ခြည်အဆိပ် အနည်းငယ်သော ပမာဏ သင့်ပါက သာမန် မဟုတ်သော လှုပ်ရှားမှုများ ဖော်ပြလာကြသည်။
thumb|ချားလ်ဂျော့ ဂေါ်ဒင် ချားဂျော့ဂေါ်ဒင်သည် ထင်ရှားသော ဗြိတိသျှဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဝူးလစ်မြို့၌ ၁၈၃၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ တွင် မွေးဖွားခဲ့ရာ မျိုးရိုးအားဖြင့် စစ်သားမျိုးရိုးပင် ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့ရှိ ဘုရင့်တက္ကသိုလ်တွင် စစ်ပညာများကို သင်ကြား အောင်မြင်သည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်အင်ဂျင်နီယာတပ်၌ ဗိုလ်အဖြစ် စတင်အမှုထမ်းခဲ့၍ ကရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲတွင် ၁၈၅၅ ခုနှစ်၌ ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် အသက် ၃ဝ အရွယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ တိုင်ပင်သူပုန်အရေး၌ တရုတ်အစိုးရ ဖက်မှ ကူညီ၍ သူပုန်တို့ကို နှိမ်နင်းပေးခဲ့သည်။
တိုင်ပင်သူပုန်အရေးမှာ ၁ဝ နှစ်မျှကြာသည့်တိုင်အောင် နှိမ်နင်းမရဖြစ်ခဲ့ရာ ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ သဘောတူညီချက်အရ ဂေါ်ဒင်သည် ဥရောပတိုက်သားများနှင့် အမေရိကန်တို့က လေ့ကျင့်ပေးထားသော တရုတ်စစ်တပ်များကို ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်တွင် ၁၈ လအတွင်း သူပုန်အရေး ငြိမ်းအေး သွားလေသည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ်အစိုးရက ကြီးကျယ်စွာ မြေ|ာက်စားချီးမြှင့်လိုသည်ဟု စကားကမ်းလှမ်းသည်။
သို့သော် ဂေါ်ဒင်က လက်မခံခဲ့ပေ။
အင်္ဂလန်သို့ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အတန်းဖြင့် ပြန်လာပြီးနောက် အင်္ဂလန်ပြည် တင်းမြစ်တလျှောက်တွင် ခံတပ်များ ဆောက်လုပ် ရာ၌ အင်ဂျင်နီယာမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရလေသည်။
အင်ဂျင် နီယာမှူးအဖြစ် ၆ နှစ်မျှ ဆောင်ရွက်နေစဉ်အတွင်း ဂေါ်ဒင်၏ အိမ်သည် အိုးအိမ်မရှိ လေလွင့်နေသူများအား ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်၍ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးရာဌာန ဖြစ်နေလေသည်။
ထိုလေလွင့်နေသူများအား ဆေးဝါးများ ကုသပေး၍ ညနေ သင်တန်းများဖွင့်ကာ ပညာသင်ကြားပေးသောအားဖြင့် အသက် မွေးမှုအတွက် လုံလောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေး၏။
ယင်းသို့ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရာ၌ မည်သူ၏ အကူအညီ အထောက်အပံ့ကိုမျှ မယူဘဲ သူရသမျှသော လခနှင့် ပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပေသည်။
ယင်းသို့ဖြင့် ဂေါ်ဒင်သည် လူကြမ်း စိတ်ကြမ်းနှင့် စစ်ပွဲဝင်ခဲ့သည့် စစ်သားကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်သော်လည်း သူ၏ ပင်ကိုစိတ်ဓာတ်မှာ နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ ကြင်နာ စာနာတတ်ကြောင်းသိရသည့်ပြင် ဘာသာရေး၌လည်း လေးစား ကိုင်းရှိုင်းသူ ဖြစ်ပေသည်။
၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်ဘုရင်ခံချုပ်က ဂေါ်ဒင်အား အီဂျစ် ပိုင် အီကွေတာပိုင်းဒေသများ၏ ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်ထားလေ သည်။
သို့သော် ငွေဝယ်ကျွန်စနစ် ပပျောက်အောင် ဆောင်ရွက် ခဲ့ရာ၌ ဆူဒန်နယ်ဘုရင်ခံက အနှောင့်အယှက်ပေးသဖြင့် စိတ်ပျက်ပြီးသော် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်၍ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်သွားလေသည်။
၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ငွေဝယ်ကျွန်စနစ် ပပျောက်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်ရမှသာ ရာထူးလက်ခံမည် ဟု ဆိုသည့်အတိုင်း အခွင့်ရရှိလာသဖြင့် ဆူဒန်နယ်၏ ဘုရင်ခံ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် ငွေဝယ်ကျွန်စနစ် ပပျောက် အောင်လည်း ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။
ထိုနောက်တွင် ဂေါ်ဒင်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ မောရစ်ရှပ်ကျွန်းနှင့် အာဖရိကတိုက် တောင်ပိုင်း တို့တွင် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သေး၏။
ဤသို့ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံတို့တွင် စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတို့၌ အမှုထမ်းရွက်သည်ကို အစွဲပြု၍ ဂေါ်ဒင်သည် 'တရုတ်ဂေါ်ဒင်'ဟူ၍၎င်း၊ 'ဂေါ်ဒင်ပါရှား'ဟူ၍၎င်း အမည် နှစ်မျိုးရခဲဲ့သည်။
၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် ဆူဒန်နယ်၌ မာဒီခေါင်းဆောင်သည့် သူပုန်အရေးကြောင့် အခြေအနေမှာ အတော်ပင်ဆိုးရွားလာလေ သည်။
ထိုကြောင့် ဆူဒန်နယ်မှ အီဂျစ်စစ်တပ်များကို ရွှေ့ပြောင်း ရာတွင် အီဂျစ်ဘုရင်ခံချုပ်အား ကူညီရန် ဗြိတိန်အစိုးရက ဂေါ်ဒင်အား စေလွှတ်လိုက်လေသည်။
ဂေါ်ဒင်သည် တစ်ခါက သူ ဩဇာကြီးမားခဲ့သည့်နယ်ဖြစ်၍ သူစီမံခန့်ခွဲလိုက်ပါက သူပုန် အရေးပင် ငြိမ်းအေးသွားမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့၏။
သို့ဖြစ်၍ အချိန်ရခိုက် စစ်တပ်များ မပြောင်းသေးဘဲ အခြေအနေ ပြန် ကောင်းလာအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
အခြေအနေကား ဂေါ်ဒင် မြေ|ာက်လင့်သလို ကောင်းမလာဘဲ သူနှင့်တကွ စစ်တပ်များပါ ခါတွမ်းမြို့ထဲ၌ ရန်သူဖြစ်သော မာဒီ၏ နောက် လိုက်များက ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ခြင်း ခံရလေတော့သည်။
ဂေါ်ဒင်သည် မြို့ကို ရန်သူလက်သို့ အကျမခံဘဲ မြို့တွင်းမှ နေ၍ ၁ဝ လမျှ ခုခံခဲ့၏။
ထိုအတောအတွင်း အင်္ဂလိပ်အကူ စစ်တပ်သည်လည်း အပြင်းချီတက်လာရာ ၁၈၈၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ခါတွမ်းမြို့အနီးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ ၏။
သို့သော် အလာနှောင်းသောကြောင့် ဂေါ်ဒင်နှင့်တကွ နောက်လိုက်ရဲမက်အားလုံးတို့သည် ရန်သူမာဒီ၏တပ်သားများ သတ်ပစ်ခြင်းကို တစ်ပြုံလုံး ခံလိုက်ရလေသည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ စစ်ခေါင်းဆောင်များ။
300px|ရောမတို့၏ လက်ရာ ပန်းချီကား ဂေါ့သ်များကို အာရိယန် အဖြစ် ပြောင်းလဲနေပုံ ဂေါ့သလူမျိုး ဘီစီ ၃ဝဝ လောက်က ရောမနိုင်ငံကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သော ဂျာမန်လူမျိုးတစ်မျိုးမှာ ဂေါ့သလူမျိုးဖြစ်သည်။
မူလက သူတို့သည် ဘောလတစ် ပင်လယ်ကမ်းခြေ တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြ၏။
အေဒီ ၂ဝဝ လောက်ရောက်သောအခါ သူတို့ သည် ဒန်းညုမြစ်နှင့် ပင်လယ်နက်မြောက်ဘက်တွင် လူအင်အား တောင့်တင်းစွာဖြင့် နိုင်ငံကြီးတစ်နိုင်ငံကို တည်ထောင်ကြသည်။
ထိုနောက် ဂေါ့သတို့သည် ရောမပိုင်နက်ဖြစ်သော ဒေးရှိယာကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြရာ ဩရီးလီယန်ဘုရင်သည် အေဒီ၂၇၂ ခုနှစ်တွင် ဂေါ့သတို့လက်သို့ ဒေးရှိယာကို အပ်လိုက်ရ၏။
နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ခန့်ကြာသောအခါ ဂေါ့သလူမျိုး ၂ စုကွဲသွား ၏။
တစ်စုမှာ အောစတြိုဂေါ့သခေါ် အရှေ့ပိုင်းဂေါသဖြစ်၍ ကျန်တစ်စုမှာ ဗီစီဂေါ့သခေါ် အနောက်ပိုင်း ဂေါ့သတို့ ဖြစ်သည်။
အော့စတြို ဂေါ့သတို့သည် ပင်လယ်နက်ကမ်းခြေ တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြ၍ ဗီစီဂေါ့သတို့မှာ ကားဒေးရှိယာနယ်နှင့် ဒန်းညုမြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်၌ နေထိုင်ခဲ့ကြ၏။
၃၉၅ ခုနှစ် သီအိုဒိုးဆီးယပ်ဘရင် နတ်ရွာစံသောသောအခါ အဲလရစ်ဘုရင်ကြီးမှူးသော ဗီစီဂေါ့သတို့သည် ပုန်ကန်ထကြွကြ ၍ ဂရိပိုင်နယ်များကို သိမ်းယူကြသည်။
ထိုနောက် အီတလီသို့ ချီတက် တိုက်ခိုက်ကြပြန်ရာ ရောမမြို့တော်လည်း ၄ဝဝ ပြည့် နှစ်တွင် ဂေါ့သတို့လက်ထဲသို့ ကျရောက်ရလေသည်။
ခေါင်းဆောင် အဲလရစ်မှာ စစ္စလီနယ်မြေများသို့ သွားရောက် တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်ဆဲတွင် သေဆုံးသွားလေသည်။
အဲလရစ်၏ နေရာကို ဆက်ဆံသော ဂေါ့သတို့သည် သူတို့ လူများနှင့် အီတလီနိုင်ငံမှ ထွက်ခွါသွားကြ၍ စပိန်နှင့် ဂေါ့သ တောင်ပိုင်း (ယခုပြင်သစ်)တွင် နိုင်ငံသစ် တည်ထောင်ကြသည်။
ဖရန့်လူမျိုးများနှင့် ၅ဝ၇ ခုနှစ်တွင် တိုက်ခိုက်ကြ ပြန်ရာ ဗီစီဂေါ့သတို့ အရေးနိမ့်၍ သူတို့၏ မြောက်ပိုင်းနယ်မြေ များကို ဖရန့်ဘုရင် ကလိုးဗစ်လက်သို့ ပေးအပ်လိုက်ရသည်။
စပိန်ပြည်တွင် တည်ထောင်သော ဂေါ့သနိုင်ငံမှာကား ၇၁၁ ခုနှစ်ကျမှ ပျက်စီး၏။
မူးဝါး(ခေါ်) မွတ်စလင်များက အာဖရိက တိုက်မှ လာရောက်၍ တိုက်ခိုက်ကြရာ ဂေါ့သဘုရင် ရောဒရစ် ကျဆုံးသွားသောအခါ တိုင်းပြည်ကိုပါ အပ်လိုက်ရသည်။
ခရစ်နှစ် ၄ဝဝ ကျော်လောက်တွင် အော့စတြိုဂေါ့သတို့သည် ဒန်းညုမြစ်နှင့် ဆားဗားမြစ်အကြားရှိ ရောမပိုင်နယ်ဖြစ်သော ပန်နိုးနီးယား၌ နေထိုင်ခွင့် ရကြလေသည်။
သူတို့၏ ခေါင်းဆောင်မှာ သီအိုဒေါရစ်ဘုရင် ဖြစ်သည်။
သူသည် ၄၈၈ ခုနှစ် တွင် အီတလီနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။
နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ၄၉၃ ခုနှစ်ကျမှ သူသည် ရောမထီးနန်းကို မတရားသိမ်းပိုက်ထားသော အော်ဒိုစာဘုရင်ကို သတ်ဖြတ်၍ ဂေါ့သနိုင်ငံကြီးတစ်ခု တည်ထောင်နိုင်သည်။
သီအိုဒေါရစ်သည် သူတည်ထောင်ခဲ့သော နိုင်ငံကြီး မပြိုမကွဲအောင် စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းလျက် ၅၂၆ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
သီအိုဒေါရစ် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နိုင်ငံကို တည်တံ့ အောင် အုပ်ချုပ်နိုင်မည့် ခေါင်းဆောင်ကောင်းများ မပေါ်ပေါက်တော့ချေ။
အော့စတြိုဂေါ့သတို့ကို အရှေ့တိုင်းမှ ဘုရင်များက မကြာခဏ လာရောက်တိုက်ခိုက် နှောင့်ယှက်ကြ၏။
ဤသို့ နှောင့်ယှက်ဖန် များသောအခါ အော့စတြိုဂေါ့သတို့မှာ ကြာရှည် မခံနိုင်ကြတော့ဘဲ လုံးပါးပါးကာ ၅၅၄ ခုနှစ်လောက်တွင် ဂေါ့သလူမျိုးတို့၏ နိုင်ငံမှာ လုံးဝပျက်စီးသွားတော့၏။
ထိုအခါမှစ၍ ဂေါ့လူမျိုးများသည် တိမ်ကောပပျောက် သွားကြ ကာ ဥရောပနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ဂေါ့သလူမျိုးဟူ၍ သီးခြား မတွေ့ရတော့ချေ။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ဥရောပတိုက် Category:လူမျိုး။
thumb|ဂျော့ဂဲလပ် ဂဲလပ် ဆန္ဒမဲကောက်ယူနည်းကို တီထွင်ခဲ့သော အမေရိကန်စိတ်ပညာနှင့် စာရင်းအင်းပညာရှင် ဂျော့ဂဲလပ်ကို ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အိုင်အိုဝါပြည်နယ် ဂျက်ဖာဆင်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။
အိုင်ယိုးဝါးတက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆည်းပူးပြီး ၁၉၂၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်အထိ အိုင်အိုဝါတက္ကသိုလ်မှာပင် ကတိကအဖြစ် စာပေပို့ချသည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ် တွင် အိုဖီလီယာ စမစ်မီလာနှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။
အိုင်ယိုးဝါးပြည်နယ် ဒရိတ်တက္ကသိုလ်တွင် ၁၉၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၁ ခုနှစ်ထိ စာနယ်ဇင်းပညာဌာန ဌာနမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၂ ခုနှစ်အထိ အီလီနွိုင်း ပြည်နယ် နော့ဝက်စတန်တက္ကသိုလ်၌ စာနယ်ဇင်းပညာ ပါမောက္ခ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဂျော့ဂဲလပ်သည် ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် နယူးယောက်မြို့ရှိ ယန်းနှင့် ရူဗီကမ်ကြော်ငြာ အေဂျင်စီ သုတေသန ညွှန်ကြားရေး မှူးရာထူးကို ရသည်။
ထိုစဉ်က ဈေးကွက်သုတေသနမှ တစ တစ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသော လူထုဆန္ဒ သဘောထား သုတေသနလုပ်ငန်းတွင် မဂ္ဂဇင်းစာစောင်ကို မှန်မှန်ဖတ်မဖတ်၊ ရေဒီယို အစီအစဉ်တစ်ခုကို မှန်မှန် နားသောတဆင် မဆင်၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုကို ကြိုက်မကြိုက်စသည့် မေးခွန်း မျိုးကိုသာ နမူနာ ဆန္ဒအနည်းအကျဉ်းမျှ ကောက်ယူပြီး သုတေသန ပြုလုပ်နေသော ကာလ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပစ္စက္ခနိုင်ငံရေး၊ စီးပွား ရေး အခြေအနေများအပေါ် လူထုဆန္ဒသဘောထားကို တစ်နိုင်ငံတဝန်းလုံး ခြုံငုံ၍ ကောက်ခံတွက်ချက် ခန့်မှန်းသည့် နည်းစနစ်တစ်ရပ်ကို ဂဲလပ်က တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ် တွင် ဂဲလပ်တည်ထောင်သော အမေရိကန် လူထုဆန္ဒ ကောက်ခံ လေ့လာရေးအဖွဲ့က စတင် အသုံးပြုသော နည်းစနစ်ဖြစ်၍ ယင်းစနစ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဩဇာညောင်းခဲ့လေသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကပ်ဆိုးမှ နာလန် ထူနိုင်ရန် သမ္မတဖရန်ကလင်ဒီ ရူးစဗဲ့က နယူးဒီး အမည် တွင်သည့် စီမံကိန်းကို ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရာ အောင်မြင်မှု အတော်အတန်ရရှိခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဂဲလပ်က နယူးဒီးစီမံကိန်းတွင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာ အစိုးရ အသုံးစရိတ်သည် များလှသလော၊ နည်းလွန်းသလော၊ သင့်မြတ်သလော ဟူသော မေးခွန်းကိုမေး၍ ဂဲလပ် နည်းစနစ်ဖြင့် လူထုဆန္ဒသဘောထားကို ပွဲဦးထွက် ကောက်ခံ ခဲ့ရာ ၆ဝ ရာခိုင်နှုန်းက များလွန်းသည်။
ကိုးရာခိုင်နှုန်းမျှက နည်းလွန်းသည်။
ကျန် ၃၁ ရာခိုင်နှုန်းက သင့်မြတ်သည်ဟု လေ့လာတွေ့ရှိသည်။
သမ္မတရူးစဗဲ့သည် အစွန်းရောက်သော စီမံချက်များ ဆောင်ရွက်နေသည်ဟု အတိုက်အခံများက အပြင်း အထန် ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်နေစဉ် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရာ ထိုစဉ်က လူထုဆန္ဒသဘောထား ကောက်ခံမှု၌ ဩဇာညောင်းသည့် လစ်ထရေရီ ဒိုင်ဂျက်အဖွဲ့က အတိုက်အခံ အဲလဖရက်အမ်လန်ဒန်နိုင်မည်ဟု ဟောကိန်း ထုတ်ခဲ့သော်လည်း ဂဲလပ်တို့ကမူ ရူးစဗဲ့ပင် နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းပြသည်။
ရူးစဗဲ့က လန်ဒန်ကို အပြတ်အသတ် အနိုင် ရရှိသွားသောကြောင့် ဂဲလပ်၏ လူထုဆန္ဒ သဘောထား ကောက်ခံ လေ့လာနည်းသည် လူထု၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှု ခံယူလာနိုင်သည်။
ဂဲလပ်သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှလူထု ဆန္ဒ သဘောထား လေ့လာရေးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ပရိသတ်သဘောထား သုတေသနပြုရေးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ပြန်သည်။
ဂဲလပ်သည် ခရစ်ယန် ဘာသာဝင်ဖြစ်ရာ အမေရိကန်လူမျိုးတို့၏ ဘာသာရေးအမြင်သဘောထားနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေး အသင်းအဖွဲ့များအတွက် အကြိမ်ကြိမ် လေ့လာပေးခဲ့ဖူးသည်။
အမေရိကန်လူမျိုး ၆ဝ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ယုံကြည် ကိုင်းရှိုင်းကြ၍ ဘာသာရေးဝေယျာဝစ္စများ တက်ကြွစွာ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ဂဲလပ်က ဆန်းစစ်လေ့လာခဲ့သည်။
ဂဲလပ်သည် ဒီမိုကရေစီရင်ခုန်သံ၊ စာဖတ်သူအကြိုက် တိုင်းတာ ဆန်းစစ်သည့် နည်းစနစ်သစ်၊ ဒီမိုကရေစီအတွင်းက လူထုဆန္ဒသဘောထား (၁၉၃၉)၊ လူထုဆန္ဒသဘောထား ကောက်ခံလေ့လာမှု လမ်းညွှန် (၁၉၄၄)၊ သမီရကယ်အဟက် (၁၉၆၄)၊ လူထုဆန္ဒလေ့လာသူအတွက် အဆင့်မြင့်လမ်းညွှန် (၁၉၇၂) စသည့် စာအုပ်အများအပြားကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
ဂဲလပ်သည် တက္ကသိုလ်ကောလိပ် အများအပြားမှ ဂုဏ်ထူး ဆောင် ပါရဂူဘွဲ့များ အကြိမ်ကြိမ် ချီးမြှင့်ခံရသူ ဖြစ်သည်။
ဂဲလပ်သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ တွန်းရေအိုင်အနီးရှိ ရှင်ဂဲရွာလေး၌ အနား ယူနေစဉ် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:နိုင်ငံရေးသမားများ။
အလက်ဇန္ဒရီးယား မြင်ကွင်းကျယ် အလက်ဇန္ဒရီးယားရှိ လူနေအိမ်များ အလက်ဇန္ဒရီးယားသည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၄.၁ သန်း ရှိကာ နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်းတွင် မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် ၃၂ ကီလိုမီတာ (၂၀မိုင်) မျှ ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။
မြေထဲပင်လယ်၏ ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်တွင် တည်ရှိသော မြို့များတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ပြီး အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ သွင်းကုန် ထုတ်ကုန် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းပေးသည်။
ဘိုင်လလီယိုသီကာ အလက်ဇန္ဒရီးယား စာကြည့်တိုက်သည် အလက်ဇန္ဒရီးယား မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဆူးအက် တူးမြောင်းမှ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံပိုက်လိုင်းတို့ကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး အချက်အချာကျသော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။
အလက်ဇန်းဒရီးယားမြို့ကို မဟာအလက်ဇန္ဒားက ဘီစီ ၃၃၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် အဖြစ် နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်မျှ တည်ရှိနေခဲ့သည်မှာ မွတ်စလင် တို့ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည် အေဒီ ၆၄၁ ခုနှစ် အထိပင် ဖြစ်သည်။
မြို့တော် အသစ်ကို ဖူစတက်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ နောင်တွင် ကိုင်ရိုမြို့ နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။
အလက်ဇန္ဒရီးယားသည် ကမ္ဘာ့အံဖွယ် ခုနစ်ပါး တွင် ပါဝင်သော အလက်ဇန္ဒရီးယား မီးပြတိုက် ၊ ရှေးခေတ်အခါက အကြီးဆုံး ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော စာကြည့်တိုက်နှင့် ကွန်အယ်လ်ရှိုကာဖာ၏ မြေအောက်သင်္ချိုင်း တို့ကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
အလက်ဇန္ဒရီးယား ဆိပ်ကမ်းတွင်ပြုလုပ်လျက် ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသန လုပ်ငန်းများအရ မဟာအလက်ဇန္ဒား မရောက်မီ အချိန် တော်လေးမစ် မင်းဆက် အုပ်ချုပ်စဉ် အချိန်က ရှိခဲ့ဖူးသော ရာကိုတစ် ဆိုသော မြို့နှင့် မဟာအလက်ဇန္ဒား ရောက်ပြီး အချိန်၏ အသေးစိတ် အထောက်အထား တို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
၁၉ ရာစု မှ စ၍ အလက်ဇန္ဒရီးယားသည် နိုင်ငံတကာ သင်္ဘော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း၏ အဓိက အချက်အချာနေရာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရေးပါသော ကုန်သွယ်မှု အချက်အချာ နေရာ များတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အကြောင်းမှာ မြေထဲပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နီတို့အား ကုန်းလမ်းမှ ဆက်စပ်နေမှုနှင့် အီဂျစ် ချည်ထည်မှ အမြတ်အစွန်းများစွာ ရရှိသော ကုန်သွယ်ရေး တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
350px|thumb| တိုကျိုမြို့ နိုင်ငံတကာ စက်ရုပ်ပြပွဲတွင် ပင်ပေါင်ကစားနေသော တိုပီယိုခေါ် လူသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်ထားသည့် စက်ရုပ် ဉာဏ်ရည်တု (သို့တည်းမဟုတ်) တုပဉာဏ်ရည် (အင်္ဂလိပ်: artificial intelligence, အတိုကောက်: AI) သည် ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရပ်၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး စက်ကိရိယာများတွင် လူတို့၏ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးကို တုပထည့်သွင်းရန် ရည်ရွယ်သည့် ပညာရပ်ဖြစ်သည်။
AI ဖတ်စာအုပ်များတွင် ၎င်းအား "အသိဉာဏ်ရှိသော ကိုယ်စားလှယ်များ (intelligent agents) ကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခြင်းကို လေ့လာခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။
အသိဉာဏ်ရှိသော ကိုယ်စားလှယ် ဆိုသည်မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို နားလည်သိမြင်ပြီး အောင်မြင်မှုနှုန်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် စနစ်များဖြစ်သည်။
ဤအသုံးအနှုန်းကို စတင်သုံးနှုန်းခဲ့သူ ဂျွန် မက်ကာသီ (John McCarthy) က ဉာဏ်ရည်တုအား "ဉာဏ်ပညာရှိသော စက်များ ဖန်တီးနိုင်မည့် သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာ" ဟု ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
အမျိုးအစားများ ဉာဏ်ရည်တုကို ကွဲပြားခြားနားသော အမျိုးအစား သုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။
၎င်းတို့မှာ- ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ AI (Analytical AI): ၎င်းတွင် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည် (cognitive intelligence) ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများ ပါဝင်သည်။
ကမ္ဘာကြီး၏ သိမြင်မှုဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုမှုကို ဖန်တီးနိုင်ပြီး အနာဂတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များအတွက် အတိတ်အတွေ့အကြုံများအပေါ် အခြေခံ၍ သင်ယူနိုင်သည်။
လူ့-လှုံ့ဆော်မှု AI (Human-Inspired AI): ၎င်းတွင် သိမြင်မှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည် (emotional intelligence) ရှိသည်။
လူ့စိတ်ခံစားမှုများကို နားလည်နိုင်စွမ်းရှိပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။
လူ့ AI (Human AI): ၎င်းတွင် အရည်အသွေးအမျိုးမျိုး (ဆိုလိုသည်မှာ သိမြင်မှု၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေး ဉာဏ်ရည်များ) ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများ ပါဝင်သည်။
မိမိကိုယ်ကို သတိပြုမိနိုင်ပြီး အခြားသူများနှင့် အပြန်အလှန်ဆက်ဆံရာတွင် မိမိကိုယ်ကို သိရှိနေနိုင်သည်။
သက်ရောက်မှုများနှင့် အသုံးချမှုများ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ မြင့်မားလာသည့် လူမှုအသိုက်အဝန်းတွင် AI နည်းပညာသည် သစ်ဆန်းသည့် ဝန်ဆောင်မှုများစွာကို ပေးစွမ်းသည်။
နည်းပညာ မျိုးဆက်သစ်များသည် ခေတ်မီကမ္ဘာ၏ ရှုပ်ထွေးမှုများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသည်။
အထူးသဖြင့် မြန်မာ့လူငယ်မျိုးဆက်သစ်များသည် AI (ဉာဏ်ရည်တု လူသားမိတ္တူ) နည်းပညာကဲ့သို့သော စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
လက်ဆင့်ကမ်းလာသည့် ပညာရေးစနစ်သည် လူမှုအသိုက်အဝန်း၏ အမှန်တကယ်ပုံရိပ်ကို သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်းကို ရောထွေးစေနိုင်သဖြင့်၊ မျိုးဆက်သစ်များ IT ခေတ်၏ စိန်ခေါ်မှုများကို မြင်နိုင်စွမ်းရှိစေမည့် ပညာရေးစနစ်ကို မရှိမဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်သည်။
AI သည် လူသားတို့၏ အလုပ်အကိုင်များစွာကို အစားထိုးလာသည်။
နည်းပညာ၊ ကျန်းမာရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးတွင် AI ၏ အရေးပါမှု မြင့်မားလာသည်။
AI သည် ခေတ်မီ နယ်ပယ်များအတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းများစွာကို ဖန်တီးပေးထားပြီး စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အခွင့်အလမ်းများကို ပေးစွမ်းသည်။
AI နည်းပညာ၏ တိုးတက်မှုသည် အလုပ်အကိုင်ဈေးကွက်အပေါ် သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။
၎င်းသည် လက်ရှိအလုပ်အကိုင်အချို့ကို နေရာယူသော်လည်း အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းအသစ်များကိုလည်း ဖန်တီးပေးသည်။
လုပ်ငန်းငယ်များတွင် AI နည်းပညာ အစားထိုးဝင်ရောက်လာသောအခါ ကျန်းမာရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခြားနယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အလုပ်အကိုင်အသစ်များ ဖန်တီးပေးသည်။
Software နှင့် အင်ဂျင်နီယာ နယ်ပယ်တွင် AI နည်းပညာသည် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။
AI ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအတွက် တိုးတက်ပြောင်းလဲနေသည့် နည်းပညာနယ်ပယ်အတွင်းသို့ ကူးပြောင်းရန် အခွင့်အလမ်းများ ပွင့်လျက်ရှိသည်။
AI အင်ဂျင်နီယာများ၊ စက်ရုပ်ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ကျင့်ဝတ်ပညာရှင်များ (ethicists) ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးတွင် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးသည်။
လိုအပ်သော ကျွမ်းကျင်မှုများ AI နည်းပညာဖြင့် အသက်မွေးလိုသူများအတွက် သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာဆိုင်ရာ စွမ်းရည်များအပြင် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု စွမ်းရည်များပါ တတ်မြောက်နားလည်ရန် လိုအပ်သည်။
နည်းပညာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများဖြစ်သည့် သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် ပရိုဂရမ်ရေးသားခြင်း ဘာသာရပ်များတွင် ခိုင်မာသော အခြေခံအုတ်မြစ်ရှိသူများအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးသည်။
ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် ကွမ်တမ်မက္ကင်းနစ် OpenAI Category:ဉာဏ်ရည်တု။
နိုင်အာဂရာ ရေတံခွန်သည် နိုင်အာဂရာမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ထုထည်ကြီးမားသည့် ရေတံခွန်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ အွန်တေရီအို ဒေသနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်ပြည်နယ်တို့အကြားတွင် နိုင်ငံတကာ နယ်နိမိတ် အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ရေတံခွန်သည် နယူးယောက်ပြည်နယ် ဘတ်ဖဲလိုးမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၇မိုင် (၂၇ ကီလိုမီတာ) အကွာနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံ အွန်တေရီအိုမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၇၅ မိုင် (၁၂၁ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိပြီး အမြွှာမြို့နှစ်မြို့ဖြစ်သော နိုင်အာဂရာဖောလ်မြို့ အွန်တေရီအို နှင့် နိုင်အာဂရာဖောလ်မြို့ နယူးယောက် တို့၏ကြားတွင် တည်ရှိသည်။
နိုင်အာဂရာ ရေတံခွန် တွင် ဂုတ်ကျွန်းဖြင့် ခွဲခြားထားသော အဓိက အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခုရှိသည်။
ပထမတစ်ခုမှာ ဟော့စ်ရှူး (မြင်းခွာ) ရေတံခွန် ဖြစ်ပြီး ယနေ့တွင် ကနေဒါ နိုင်ငံဘက်တွင် တည်ရှိကာ အမေရိကန် ဘက်တွင် အမေရိကန်ဖောလ် ဟူ၍ ရှိသည်။
အသေးစား ရေတံခွန် ဖြစ်သော ဘရိုက်ဒယ်ဘေးလ်ဖောလ် (သတို့သမီး မျက်နှာဖုံး ရေတံခွန်) သည်လည်း အမေရိကန်ဘက် အခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ပင်မရေတံခွန်မှ လူနာကျွန်းဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။
နိုင်အာဂရာ ရေတံခွန်သည် အလွန်အမင်း မြင့်မားခြင်းမရှိသော်လည်း အလွန်ကျယ်ဝန်းသည်။
ရေတံခွန်အစပ်မှ မိနစ်တိုင်းတွင် ရေထုထည် ၆သန်း စတုရန်းပေ (၁၆၈,၀၀၀ စတုရန်းမီတာ) ခန့် စီးကျလျက် ရှိပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် စတုရန်းပေ ၄ သန်း (၁၁၀,၀၀၀ စတုရန်းမီတာ) ခန့် ရှိသည်။
မြောက်အမေရိကတွင် အင်အားအကြီးဆုံးသော ရေတံခွန်ပင် ဖြစ်သည်။
နိုင်အာဂရာ ရေတံခွန်သည် ၎င်း၏ အလှအပ နှင့် ရေအားလျှပ်စစ်အတွက် အရေးပါသော ရင်းမြစ်ဖြစ်သောကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
ရေတံခွန်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူများ အနေနှင့် အပန်းဖြေရေး၊ စီးပွားရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများ အကြား ဘက်မျှအောင် ကြိုးပမ်းရခြင်းသည် စိန်ခေါ်မှု တရပ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည် မှာ ၁၉ ရာစု ကတည်းကပင် ဖြစ်သည်။
စကိုကြည့်ရှုပါ အီဂွာဇူရေတံခွန် ကဏ္ဍ:ရေတံခွန်များ။
ရေတံခွန် ဆိုသည်မှာ အလွန်မတ်စောက်သော ဒေသ သို့မဟုတ် တောင်စောင်းမှ ရေများ အလွန်လျင်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် စီးကျနေသော နေရာပင် ဖြစ်သည်။
ရေတံခွန်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် မြစ်များ သက်တမ်းနုစဉ် အချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ရေတံခွန်မှာ ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံ ရှိ အိန်ဂျယ်လ်ရေတံခွန် ဖြစ်သည်။
800px|အီဂွာဇူရေတံခွန်, အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ရေတံခွန် ရေတံခွန် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ thumb|ဗင်နီဇွဲလာနိုင်ငံ မှအိန်ဂျယ်လ်ရေတံခွန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ရေတံခွန် ဖြစ်ပြီး ၉၇၉ မီတာ (၃၂၁၃ပေ) မြင့်သည်။
thumb|နယူးယောက် အရှေ့တောင်ပိုင်းမှ ခဲနေသော ရေတံခွန် မည်သည့် မြစ်ချောင်းတွင်မဆို ရေသည် မြင့်သည့်နေရာမှ နိမ့်သည့်နေရာသို့ ရုတ်တရက် ထိုးဆင်းလာလျှင် ရေတံခွန်ဖြစ် ပေါ်လာ၏။
မြစ်၊ သို့မဟုတ် ချောင်းရှိရေသည် ယင်း၏ အောက်ခြေကို တိုက်စား၍ စီးဆင်းရာတွင် ပို၍ပျော့သော ကျောက်ထပ်များကို တွေ့ရမည်ပင် ဖြစ်သည်။
အပေါ်ဘက်ရှိ ကျောက်လွှာသည် အောက်ဘက်ရှိ ကျောက်လွှာထက် ရေစီး ကြောင်း၏ တိုက်စားခြင်းကို ပို၍ လျင်မြန်စွာ ခံရမည်။
ထို အခါ ရေတံခွန် စ၍ ဖြစ်လာလေတော့သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရေစီးဆင်းသော ကျောက်မာအထပ်သည် မတ်စောက်သည့် ကမ်းပါးစောက်၏ အစွန်းဖြစ်နေတတ်၏။
ထိုအခါ စီးဆင်း သည့် ရေ၏ထုထည်မကြီးမားလှလျှင် ရေတံခွန်လျှော ဖြစ်ပေါ် လာ၍ စီးဆင်းသည့်ရေ၏ ထုထည်ကြီးမားလျှင် ရေတံခွန်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။
ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကြားရှိ နိုင်အဂ္ဂရာရေတံခွန်ကြီးသည် ဒုတိယအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အာဖရိကတိုက် ပါရာနားမြစ် အနီးရှိ အစ်ဂွာဆုနှင့် လားဗရာဒေါ ကျွန်းဆွယ်မှ ဟယ်မီ လတန်မြစ်ရှိ ဂရန်းရေတံခွန်ကြီးများသည်လည်း ထင်ရှားသော ရေတံခွန်ကြီးများ ဖြစ်ကြလေသည်။
သို့သော် တောင်ထူထပ် ရာမှ ရုတ်တရက် နိမ့်ဆင်းသွားသော ရေစီးကြောင်းတွင်ရှိသည့် ရေမော် အစဉ်အဆက်များကိုသာ များသောအားဖြင့် ရေတံခွန် ကြီးဟု ခေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ရေမော်ဆိုသည်မှာ သေးငယ်ပြီး လျှင် တဖြည်းဖြည်း စီးဆင်းသော ရေတံခွန်များကို ဆိုလို သည်။
ထိုကဲ့သို့သော ရေတံခွန်ကြီးများကို နိုင်းမြစ်နှင့် အော်ရင်နိုးကိုးမြစ်တို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။
မြောက်အမေရိက တိုက်ရှိ အထင်ရှားဆုံးရေမော်အချို့ကို ဆူးဆန့်မာရီမြစ်အတွင်း ၌ တွေ့နိုင်လေသည်။
ထိုမြစ်သည် ဆူပီးရီးယားအိုင်၏ ထွက် ပေါက်တွင်ရှိသည်။
ထို့ပြင် စိန်လော့ရင့်မြစ်ရှိ ရေမော်များသည် လည်း ကျော်ကြားကြလေသည်။
ရေတံခွန်ကလေးများ၊ သို့မဟုတ် ရေတံခွန်လျှောများသည် များသောအားဖြင့် အလွန်မြင့်ကြသည်။
ကာလီဖိုးနီးယား ပြည် နယ် ယိုဇင်မီတီး ရေတံခွန်လျှော အထက်ပိုင်းသည် ပေပေါင်း ၁၄၃ဝ မြင့်၍ နယူးဇီလန်ကျွန်း ဆတ်သာလင်ရေတံခွန်လျှော သည် ပေပေါင်း ၁၉ဝ၄ မြင့်လေသည်။
အဲ့လပတောင်တန်းရှိ စတော့ဗက် ရေတံခွန်လျှောသည် ပေပေါင်း ၉၈ဝ မြင့်သည်။
အချို့ရေတံခွန်များမှာ မမြင့်လှကြချေ။
သို့သော် ယင်းတို့၏ လှပမှုကြောင့် ထင်ရှားကြလေသည်။
ထိုရေတံခွန်များတွင် ကွီဗက်မြို့ အနီးရှိ မွန့်မိုရင်စီ၊ ဩရိဂန်ပြည်နယ် ကိုလမ္ဗီးယား မြစ်အတွင်းရှိ မာလတီနိုမာ ရေတံခွန်များလည်း ပါဝင်သည်။
ရော့ကီးနှင့် ဆဲလကတ်တောင်တန်းရှိ ရေတံခွန်အမြောက်အမြား နှင့် ယဲလိုးစတုန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းရှိ အထက်နှင့် အောက်ရေတံခွန်လျှောများသည်လည်း လှပသော ရေတံခွန် လျှောများပင် ဖြစ်သည်။
ရေတံခွန်များသည် များသောအားဖြင့် တောင်ထူထပ်သော တိုင်းပြည်များတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိကြသည်။
သို့သော် တစ်ခါ တစ်ရံတွင် မြစ်များ၊ သို့မဟုတ် ချောင်းများသည် ရေလွှမ်း လွင်ပြင်သို့ စီးဆင်းရာတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သေးသည်။
မြစ်ချောင်း အမြောက်အမြား စုပေါင်းပြီးလျှင် ရေပြင်တစ်ခု တည်းအဖြစ် ထိုရေလွှမ်းလွင်ပြင်သို့ စီးဆင်းသောနေရာကို ရေတံခွန်ကုန်းတန်းဟု ခေါ်သည်။