kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသည့် အဆောက်အအုံများ။
တိုက်တော်ကျောင်း သည် မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည့် တော်ဝင်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်သည် အနက်ရောင်သစ်သားရုပ်တုများဖြင့် ထင်ရှားသည်။
အလယ်ရှိ အဆောက်အဦသည် သာသနာပိုင် သီတင်းသုံးရာနေရာ ဖြစ်ပြီး အမရပူရနန်းတော်မှ ကျောင်းတော်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး သာသနာပိုင်၏ သီတင်းသုံးရာနေရအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
တိုက်တော်ကျောင်းသည် မန္တလေးနန်းတော်၏ အရှေ့ဘက်ဂိတ်တံခါးအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ယောမင်းကြီးအုတ်ကျောင်း သည် မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ယောမင်းကြီး ဦးဖိုးလှိုင်က ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပုံမှန်ကျောင်းတော်များနှင့် မတူသည်မှာ ဤကျောင်းတော်သည် အုတ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။
အဆောက်အဦ၏ ပုံစံမှာလည်း ဦးဖိုးလှိုင်သည် အီတလီနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းသို့ ခရီးသွားစဉ် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် ဟိုတယ်တစ်ခု၏ ပုံစံအတိုင်း တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်သည် စလင်းကျောင်းတော်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဟာမိတ်တို့ မန္တလေးတွင် ဗုံးကြဲမှုအတွင်း ကျောင်းတော်၏ သစ်သားအဆောက်အဦတို့ မီးလောင်ခဲ့ရပြီး အုတ်အဆောက်အဦများသာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။
Access to Insight သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဝဘ်ဆိုက်တွင် ပိဋကတ်သုံးပုံမှ ဘာသာပြန်များ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာထုတ်ဝေရေးအဖွဲ့ (Buddhist Publication Society) နှင့် ထိုင်းတောရ (Thai Forest Tradition) မှ ဆရာများ ထုတ်ဝေသည့် ခေတ်ကာလစာအုပ်များ စသည်တို့ကို ရရှိနိုင်အောင် ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။
သမိုင်း Access to Insight ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Barre Center for Buddhist Studies ၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက Bulletin Board System (BBS) စနစ်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
မူလက Access to Insight သည် ဓမ္မနက်ဓမ္မစာပေများစီမံကိန်း၏ ရလဒ်များဖြစ်ကြသည့် များစွာသော ထုတ်ဝေမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
အင်တာနက်အသုံးပြုမှု ကြီးထွားလာသည့်အခါတွင် Access to Insight (ATI) သည် ဝဘ်ကို အခြေခံသည့်ဘက်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဝဘ်ဆိုက်သည် ATI ၏ အဓိကကျသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုနှစ်အကုန်ပိုင်းမတိုင်မီအထိ BBS စနစ်ကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ATI သည် ဝဘ်ဆိုက်ခေါင်းစဉ် အား A Handful of Leaves ဟု အမည်ပေးထားသည့် စီဒီဗားရှင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် တည်းဖြတ်သူသည် ဓမ္မစာပေကူးယူမှုစီမံကိန်းကို စတင်ခဲ့သည်။
၎င်းတွင် ယခင်နှစ်အနည်းငယ်က လေ့လာထားသည့် တရားစာပေများကို ဖောမတ် (format) ပြောင်းကာ ကူးယူခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တည်းဖြတ်သူသည် to Access to Insight အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အခြားသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဆောင်ရွက်မှုများကို ရပ်နားလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ဓမ္မလေ့လာသူများအား အွန်လိုင်းကိရိယာများ (Online Tools) ဖြင့် လေ့လာနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
သူသည် သူ၏ နှစ်ပတ်လည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀၀ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ကို ရပ်နားခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သသည်။
သူသည် လွတ်လပ်စွာရှာဖွေနိုင်မည့် ငွေရေးကြေးရေးကင်းရှင်းသည့် ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အနာဂတ်ကာလ ထောက်ပံ့မှုများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဘာရီဓမ္မလေ့လာသူများစင်တာ ဝဘ်ဆိုက်၏ ထိန်းသိမ်းမွမ်းမံမှုများနှင့် ဒိုမိန်းအမည်၏ ပိုက်ဆိုင်သူအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ATI ဝဘ်ဆိုက်ပေါ်ရှိ အရာအားလုံးကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေနိုင်သည်။
ပြင်ဆင်ခြင်းမရှိ၊ အခကြေးငွေဖြင့် ရောင်းစားခြင်း မရှိဘဲ ကူးယူးမှု၊ ဖြန့်ဝေမှုတို့ကို ခွင့်ပြုထားသည်။
သို့သော် မူပိုင်ခွင့်ဖြင့်မူ ကာကွယ်ထားသည်။
ATI တွင် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝအတွက် အသုံးဝင်သည့် သင်ကြားပြသမှုများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အခြေခံသင်ကြားပြသမှုများကို လေ့လာနိုင်သည့် ပိဋကတ်သုံးပုံမှ ဓမ္မစာပေများကို ရရှိနိုင်သည်။
ထို့ပြင် သုတ္တန်ပိဋကတ်မှ ပါဠိစာပေများကိုလည်း ရရှိနိုင်သည်။
အခြားသော ဝိနည်းပိဋကတ်များ၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်များ စသည်တို့ကိုလည်း ရရှိနိုင်ပေသည်။
ATI တွင် ဗုဒ္ဓစာပေဖြန့်ဝေရေးအဖွဲ့မှ ဖြန့်ဝေထားသည့် ပါဠိစာပေများလည်း ရှိသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ကယ်လီဖိုးနီးပြည်နယ်၊ San Diego အနီးရှိ မေတ္တာတောရကျောင်းတော်၏ ကျောင်းထိုင် born Thanissaro Bhikkhu က ထိုင်းဘာသာမှ ပြန်ဆိုထားသည့် သင်ကြားပြသမှုများကိုလည်း ရရှိနိုင်သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဝဘ်ဆိုက်တွင် ရရှိနိုင်သည်များသည် သုတ္တန်ပေါင်း ၉၀၀ ကျော်နှင့် မျာစွာသောစာအုပ်နှင့် ဆောင်းပါးပေါင်း ရာပေါင်းများစွာ၊ ဘာသာပြန်စာပေများ နှင့် ရဟန်းများနှင့် ပညာရှင်တို့မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များကို ရရှိနိုင်သည်။
စာအုပ်များအားလုံးကို HTML နှင့် plain text စသည့် ပုံစံများဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တွင် အသုံးပြုမှု Access to Insight ကို ဗုဒ္ဓဘာသာကို လေ့လာကြသည့် ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ ကျောင်းသားများသည် ကောင်းစွာသိကြသည်။
Thanissaro Bhikkhu. "Thai forest monk Thanissaro Bhikkhu answers questions from Tricycle readers." Tricycle: The Buddhist Review ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝဘ်ဆိုက်များ။
နဂါးရုံဘုရား သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမရပူရမြို့၊ဖန်ချက်ရပ်ကွက် တွင်တည်ရှိသည်။
လက်ရာအကောင်းဆုံးနှင့် အထူးခြားဆုံးဘုရားတစ်ဆူလည်း ဖြစ်သည်။
သို့‌‌သော် သည်လာရောက် လည်ပတ်သူ ရှားပါးသည်။
left|နဂါးရုံဘုရား အတွင်းပိုင်း ကျောင်းတော်ကို အနောက်နန်းမတော် မမြလေးက ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၈၀၀ ပြည့်နှစ် နှစ်ဝက်များကာလက တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်၏ အပြင်ပိုင်းဒီဇိုင်းပုံစံများသည် ပုံမှန်နှင့်မတူသည့်အတွက် ကျော်ကြားသည်။
ကျောင်းတော်၏ အမိုးများတွင် မုစလိန္ဒာ နဂါးမင်း အရုပ်များတွဲလောင်းချနေဟန် အရုပ်များ တည်ရှိသည်။
အလှဓာတ်ပုံရိုက်ရန်အတွက်နေရာကောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီးလေ့လာရန်သင့်တော်သောနေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသည့် အဆောက်အအုံများ။
thumb|စလင်းကျောင်း စလင်းကျောင်းတော် သည် တော်ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ကာ မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည်။
ရိုးရာသစ်သားရုပ်တုများကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
စလင်းစုဖုရား၏ လှူဒါန်းမှုဖြင့် ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
စလင်းကျောင်းတော်သည် ပြေးလမ်းအနီး မန္တလေးနန်းတော်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား Tilly, Harry L.; Wood-carving of Burma; Rangoon 1903 (Gov. Pr., Burma), photographs P. Klier။
ရွှေအင်ပင်ကျောင်း သည် မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို မြန်မာ့ထုံးစံများနှင့်အညီ ကျွန်းသစ်တို့ဖြင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့တော်ဝင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည့် တရုတ်-မြန်မာကုန်သည်တစ်ဦးက ကျောင်းတော်ကို ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်ထားမှုသည် ရိုးရာထုံးတမ်းများအတိုင်း တိကျစွာ တည်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်တွင် ပြာသာဒ် စသည့်ဒီဇိုင်းပုံစံများ အားလုံးပါဝင်သည်။
မိုးကောင်းကျောင်း သည် မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သစ်သားကျောင်းတော်ဖြစ်ကာ ၁၈၄၇ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းမိဖုရားက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မိုးကောင်းမိဖုရားသည် ပုဂံမင်း၏ မိဖုရားငယ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်၏ အချိုးအစားမှာ ၂၅၈ ပေ x ၁၀၆ ပေ (၇၉ မီတာ x ၃၂ မီတာ) ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ကျွန်းတိုင်လုံးပေါင်း ၃၄၂ တိုင်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
ကျောင်းတော်သည် ရာမာယနဇာတ်မှ အနုပညာလက်ရာ ပန်းပုများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။
မြတောင်ကျောင်း (ဘုရင်မကျောင်း ဟုလည်း သိကြ) သည် ဘုရင်မ စုဖုရားလတ် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်တွင် ပန်းပုထွင်းထားသည်များ များစွာရှိကာ ရွှေချထားသည်။
ကျောင်းတော်သည် မန္တလေးနန်းတော်၏ အနောက်တောင်ဘက် တစ်မိုင် (၁.၆ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
မြန်မာ့ဗိသုကာကို လေ့လာရန် ကောင်းမွန်သည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၀၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် Lord Curzon သည် ကျောင်းတော်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုများပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
စကြာသီဟစေတီတော် သည် မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည့် ထင်ရှားသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
၁၈၂၄ ခုနှစ် ပထမအင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ပွဲအစတွင် ဘကြီးတော်မင်းက အင်းဝတွင် ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ထင်ရှားသည်။
ထို့နောက် ဒုတိယအင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် ဖြစ်ပွားသည့် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ထိုရုပ်ပွားတော်ကို အမရပူရသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
တတိယအကြိမ် စစ်ဖြစ်ပွားသည့် ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်ရွှေ့ခဲ့သည်။
စေတီတော်ကိုမူ ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် တည်ခဲ့ကြပြီး ရွှေတချောင်းတူးမြောင်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ ဈေးချို၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကြေးမြင်ကျောင်း (ရန္တပိုရွာစားကျောင်း ဟုလည်း သိကြ) သည် မန္တလေးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင် တော်ဝင်ဘုန်းတော်ကြီကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ၆၂ လမ်းတွင် တည်ရှိပြီး မူလက ရန္တပိုရွာစားက ၁၈၇၈ ခုနှစ်တည် ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းတော်ကို မင်းတုန်းမင်း၏ ကြင်ရာတော်ငယ်တစ်ပါးဖြစ်သည့် ကြေးမြင်မိဖုရားက ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ထီးလင်းဘုန်းကြီးကျောင်း သည် မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ချမ်းအေးသာစည်မြို့နယ်၊ အနောက်သီရိခေမာရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်သည် တောင်ထီးလင်းကျောင်း၊ အနောက် ထီးလင်းကျောင်း စသည့်ဖြင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အရ အမျိုးမျိုးခွဲခြားထားသည်။
ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းကာလအတွင်း ထီးလင်းရှိ ဘုန်းတော်ကြီးများစွာသည် သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Human Rights Watch ၁၉၈၈ ခုနှစ်အစောပိုင်းဖြစ်သည့် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျောင်းတော်သည် မဟာမြတ်မုနိရုပ်ပွားတော်ကြီးအား မျက်နှာသစ်ပေးခြင်း စသည်တို့ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
စွမ်ခမ်းကျောင်းတိုက် သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းတုံမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ၁၅ ရာစုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်၏ ဘုရားသည် ၃၈ မီတာ (၁၂၅ ပေ) မြင့်ပြီး ဗုဒ္ဓ၏ ဆံတော်ခြောက်ဆူကို ဌာပနာထားသည်။
လောကသရဖူဘုရား သည် ထားဝယ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဘုရား၏ အောက်ခြေတွင် ၇၄ မီတာရှိသည့် လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ကျော်ကြားထင်ရှားသည်။
ဤဘုရားသည် ခရီးသွားများ စိတ်ဝင်စားသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ပြည်မင်းသားကျောင်း သည် မန္တလေးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင် တော်ဝင်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သစ်သားကျောင်းတော်တစ်ခုဖြစ်ကာ ၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
လှူဒါန်းသူမှာ သာယာဝတီမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သူ ပြည်မင်းသားဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ။
ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း (သာကဝန်ကျောင်းဟုလည်း သိကြ) သည် မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သစ်သားကျောင်း ဖြစ်ကာ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်မှုအာလုံးကို ကျွန်းသားဖြင့်သာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။
ကျောင်းတော်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် ဥရောပသို့ သံတမန်အဖြစ် သွားရောက်သည့်အခါတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည့် အနောက်နိုင်ငံမှ အလှတန်ဆာများဖြစ်သည့် Corinthian တိုင်များ၊ ပန်းတန်းများ (Friezes) နှင့် အခုံးများ စသည်တို့ပါဝင်သည်။
ကျောင်းတော်သည် အမိုးခုံးပါဝင်ပြီး တိုက်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
ကျောင်းတော်ကို ဥရောပဗိသုကာပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် အီတလီလူမျိုး M. Comodo နှင့် ပြင်သစ်လူမျိုး M. Bonvallein တို့က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ လည်ပတ်စရာ နေရာများ။
လုမ္ဗနီသဘာဝပန်းခြံ (Taman Alam Lumbini ) သည် မြောက်ဆူမားတြား၊ ဘီရာစတာဂီ (Berastagi)၊ ဒီဆာဒိုလတ်ရာယက် (Desa Dolat Rayat) တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဖွင့်ပွဲကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စေတီတော်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ ရဟန်းပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော် ကြွရောက်ခဲ့ကြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လူ၂၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ဤစေတီတော်သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို ပုံစံတူယူကာ တည်ဆောက်ထားသည်။
တည်ဆောက်ထားသည့် ဗိသုကာပုံစံသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုရားများနှင့် ဆင်တူပြီး ရွှေဖြင့် မွမ်းမံခြယ်သထားသည်။
ဆင်ရုပ်တုနှင့် တံခါးကို မြန်မာ့လက်မှုပညာရှင်တစ်ဦးက ပြုလုပ်ထားသည်။
သမိုင်း ဘုရားသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို အခြေခံကာ တည်ဆောက်ထားသည်။
တည်ဆောက်မှုများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်မှုသည် အလုံးစုံ ပြီးစီးခဲ့သည်။
ဤစေတီတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီများမှလွဲ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် ဉာဏ်တော်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်တော်သည် ၄၆.၈ မီတာ၊ အလျား ၆၈ မီတာ နှင့် အကျယ် ၆၈ မီတာ ရှိသည်။
ဘုရားကြီး (တစ်ဆူတည်းသာ) သည် အမြင့် ၄၂ မီတာ၊ အလျား ၂၅.၈ မီတာ၊ အကျယ် ၂၅.၈ မီတာ ရှိသည်။
သေးငယ်သည့် ဘုရား (ရှစ်ဆူရှိ) သည် အမြင့် ၇.၁၈မီတာ၊ အလျား ၅.၃၈ မီတာ၊ အကျယ် ၅.၃၈ မီတာ ရှိသည်။
အသောကျောက်စာတိုင် (တစ်ခုတည်းသာ) သည် အမြင့် ၁၉.၈ မီတာ၊ တိုင်၏ အချင်းသည် ၀.၈ မီတာ ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောက်စိမ်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စကြာမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် လေးဆူရှိသည်။
မြို့တည်ဘုရား (Kawmein ဘုရား) သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် စိန်ဖူးတော် တင်လှူပွဲ ကျင်းပခဲ့ရာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးနှင့် ဇနီး ဒေါ်မြမြစန်းတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ။
ရေကြည်ဦးဘုရား သို့မဟုတ် လေးကျွန်းမာရ်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီ သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။
ရှင်ပင်မဟာလာဘမံဘုရား သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စလေမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဘုရားတွင် ရှင်ပင်မဟာလာဘမံ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ကိန်းဝပ်စံပယ်လျက်ရှိသည်။
ရုပ်ပွားတော်သည် ပေ ၂၀ နီးပါး (၆.၁ မီတာ) အမြင့်ရှိ၏။
ထိုဒေသတွင် ရေကြီးမှုရေလွှမ်းမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက် မုံရွာမှ စလေသို့ ရုပ်ပွားတော်သည် မျောလာခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
အခေါင်းပေါက်ပုံစံ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကို ရွှေရောင်အရောင်တင်ဆီများဖြင့် သုတ်လိမ်းထားသည်။
ရွှေရောင်အရောင်တင်ဆီ သုတ်လိမ်းထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤရုပ်ပွားတော်သည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်ပတ်ဝန်းကျင်က ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ပြုလုပ်တော်မူခဲ့သည်။
ပခန်းငယ်ကျောင်း သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ပခန်းငယ်ရွာတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်လက်ရာ ကျွန်းသစ်သားကျောင်းတော်များတွင် အကြီးဆုံးကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအစိုးရသည် ကျောင်းတော်ကို အခြားသော ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ စံပြကျောင်းတော်များနှင့်အတူ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။
သာသနာ့ရဟန်းများ၏ မှတ်တမ်းများအရ ကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်ရန် မင်းတုန်းမင်းက အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
၁၆ ဧက (၆.၅ ဟက်တာ) အကျယ်ရှိသည့် မြေပေါ်တွင် တရားရုံးဝန်ကြီးများနှင့် စော်ဘွားများက ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်ကို မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ဦးလေးတော်စပ်သူ ပခန်းမင်းကြီးဦးရန်ဝေးက ပန်းဒူးဆရာတော် ဦးဝိသုဒ္ဓအား ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် မင်းတုန်းမင်း၏ ဆရာဘုန်းကြီး ဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်ရဟန်းများတွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် ခုနစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး လက်သမား ၁၀၀ က ရိုးရာဗိသုကာနည်းပညာများဖြင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ကျွန်းတိုင်လုံးပေါင်း ၃၃၂ တိုင်ကို အသုံးပြုထားကာ မြန်မာ့ဗိသုကာပညာရှင် Tha Gyi က လမ်းညွှန်မှုများအတိုင်း ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
နှစ်များစွာ ကျောင်းတော်ကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ပစ်ထားသည့်အတွက် ကျောင်းတော်ကြီးသည် ကျွန်းတိုင်များနှင့် အင်္ဂတေလက်ရာများသာ ကျန်ရှိတော့သည်။
ပခန်းကြီးကျောင်း (ကျောင်းတော်ကြီးဟု သိကြ) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဦးဖိုးတုတ်နှင့် ဒေါ်ဖဲတို့က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သစ်သားကျောင်းတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကြီးတွင် ကျွန်းတိုင်လုံးပေါင်း ၂၅၄ တိုင် ပါဝင်ပြီး တိုင်လုံးများ၏ အမြင့်သည် ရှိကြသည်။
ကျောင်းတော်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ညီတော်ပုထိုးတော် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးတွင် တည်ရှိသည့် စေတီပုထိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အေဒီ ၁၄၃၃ တွင် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်ဘုရင် မင်းခရီက တည်ထားခဲ့သည်။
ဤပုထိုးတော်သည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ မင်းစောမွန် တည်ခဲ့သည့် လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီး၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
မင်းစောမွန်သည် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ။
ရတနာပုံဘုရား သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အခေါင်းပိတ်ပုံစံ တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဒေသသမိုင်းများအရ စေတီတေော်တွင် ရတနာများနှင့် ရုပ်ပွားတော်များကို စေတီတော်၏ အလယ်တွင် ဌာပနာထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သို့သော်မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ တွေ့ရှိရခြင်း မရှိသေးပေ။
စေတီတော်ကို ၁၆၁၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် မင်းခမောင်း နှင့် ဇနီးတို့က တည်ထားခဲ့သည်။
ကိုးကား Pamela Gutman (2001) Burma's Lost Kingdoms: splendours of Arakan. Bangkok: Orchid Press ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ။
ဦးနာအောက်ကျောင်း (; ဦးနာအောက်သိမ်တော်ကြီးဟုလည်း သိကြ) သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်၊ ကော့နှတ်ရွာတွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းသည် မြန်မာ့ဗိသုကာပညာရပ်များနှင့် နိုင်ငံခြား ဗိသုကာလက်ရာတို့ကို ရောနှောကာတည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် လူသိများသည်။
သိမ်အဆောင်တစ်ခုကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဗိမာန်သုံးခုနှင့် ဘုရားနှစ်ဆူကိုလည်း ၁၉၀၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၀၄ ခုနှစ်ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဝတ်တန်ဆောင်း သည် မျက်နှာကြက်တွင် ဖန်အပြောက်အမွမ်းခြယ်သထားသည့် ဗိသုကာများ၊ ကနုတ်ပန်းမုခ်ခုံးများ၊ ကျွန်းသားပေါ်တွင် ထွင်းထားသည့် ပန်းပုအပြားအချပ်များကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ကျောင်းတော်ရှိ အဆောက်အဦနှစ်ခုတွင် အိန္ဒိယ - ဥရောပနှင့် တရုတ် အနုပညာလက်ရာများကို ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။
ထိုအဆောက်အဦနှစ်ခုကို သစ်ထုတ်လုပ်ရေးအကြီးအကဲများဖြစ်သည့် ထော်အိနှင့် ထွန်းကျော်တို့က လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်၏ အမည်သည် မွန်လူမျိုး ကျွန်းသစ်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင် (၁၈၃၂-၁၉၁၃) ၏ အမည် ဦးနာအောက်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ကိုးကား ဦနာအောက်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်။
ရတနာဘုံမြင့်ကျောင်း သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီပေါမင်းပိုင် အထက်မြန်မာပြည်မှ ဗြိတိသျှပိုင် အောက်ပြည်ကို စုန်ဆင်းကာ ကိုလိုနီခေတ် မော်လမြိုင်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သော မင်းတုန်းမင်း၏ စတုတ္ထမြောက်မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်သည့် စိန်တုံးမိဖုရား၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် မန္တလေးမှ ဗိသုကာပညာရှင်တို့တို့ကို ခေါ်ယူကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို သူဌေးမ ဒေါ်ရွှေပွင့်က လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်သည် တော်ဝင်လက်မှုပညာလက်ရာများကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ကျောင်းတော်ကို ခရစ်နှစ် ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရာမဆရာတော်ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဤရတနာဘုံမြင့်ကျောင်းဝင်းရှိ ခဏ္ဏသိမ်သည် သာမညဆရာတော် လောင်းလျာ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၂ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၅ရက်၊ သောကြာနေ့ နံနက်၇နာရီတွင် မော်လမြိုင်မြို့ ကြံခင်းကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ အာစရကို ဥပဇ္ဇျယ်ပြုလျက် ခမည်းတော်ဦးတောက်အို၊ မယ်တော် ဒေါ်အုံးတို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူကာ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သော နေရာလည်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ကဏ္ဍ:မော်လမြိုင်မြို့။
ရတနာပုံ ဆိုသည်မှာ မန္တလေးမြို့ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပြီး အခြားအသုံးအနှုန်းများမှာ - မန္တလေးမြို့ ရတနာပုံ ဘောလုံး အသင်း - မန္တလေးမြို့ အခြေစိုက် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ် ဘောလုံးအသင်း ရတနာပုံတက္ကသိုလ် - အမရပူရရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ် ရတနာပုံဘဏ် ရတနာပုံဈေး ရတနာပုံ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် ရတနာပုံ နည်းပညာ မြို့သစ် ဧရာဝတီတံတား (ရတနာပုံ) ရတနာပုံခေတ် ရတနာပုံ စက်ရုံများ ရတနာပုံခန်းမ ရတနာပုံ ဥယျာဉ် လူပုဂ္ဂိုလ်များ ရတနာပုံမိဖုရား (ပုဂံ) - အလောင်းစည်သူမင်းကြီး၏ မိဖုရား ဒုတိယ ရတနာပုံမိဖုရား (ပုဂံ) - နရသီဟပတေ့မင်းကြီး၏ မိဖုရား ရတနာပုံမိဖုရား (ပင်းယ) - တစ်စီးရှင် သီဟသူ၏ မိဖုရား ထုတ်ဝေမှုများ မဏိရတနာပုံကျမ်း, a 1781 court treatise on precedents ရတနာပုံ သတင်းစာ - မန္တလေးမြို့ရှိ နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာ နေရာဒေသများ ရတနာပုံရွာ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ ရွာ ရတနာပုံဘုရား - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့ရှိ စေတီ။
သမာဓိသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရင့်ကျက်သော ပညာနှင့် သတိ ရှိကုန်ကြသည်ဖြစ်၍ နှိုင်းယှဉ်ကြောင်း (ကိလေသာတို့မှ) ကင်းသော သမာဓိကို ပွားများကြရန် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သမာဓိသုတ် သာဝတ္ထိနိဒါန်း။
ချစ်သား ရဟန်းတို့... စိတ်တည်ကြည်မှု သမာဓိကို ပွားများကြကုန်လော့၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့... စိတ်တည်ကြည်မှု သမာဓိရှိသော ရဟန်းသည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမြင်၏၊ အဘယ်သို့လျှင် ဟုတ်တိုင်း မှန်စွာ သိသနည်း? ၁။
“ဤကား ဒုက္ခဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားတည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊ ၂။
“ဤကား ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာတရားတည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊ ၃။
“ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ဒုက္ခနိရောဓ အရိယသစ္စာတရားတည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊ ၄။
“ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သည့် ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စာ (= မဂ္ဂအရိယသစ္စာ)တရားတည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့ ... စိတ်တည်ကြည်မှု သမာဓိကို ပွားများကြကုန်လော့၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့ ... စိတ်တည်ကြည်မှု သမာဓိရှိသော ရဟန်းသည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမြင်၏၊ ကြိုးစားအားထုတ်ရမည် ချစ်သား ရဟန်းတို့...ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ .. ၁။
“ဤကား ဒုက္ခဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားတည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစား အားထုတ်ရမည်။
“ဤကား ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာတရား'တည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်။
“ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ဒုက္ခနိရောဓ အရိယသစ္စာတရားတည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်။
“ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သည့် ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စာ (= မဂ္ဂအရိယသစ္စာ)တရားတည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်”ဟု မိန့်ကြားတော်မူ၏၊ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
-အံ၊၂၊၂၉-၃၀။
အံ၊မြန်၊၂၊၃၈-၄၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၇-၁၈။
အံ၊ဋီ၊၃၊၁၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-သုမနဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင်သည် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အခြံအရံအမျိုးသမီး ငါးရာနှင့်အတူ ရထားငါးရာစီး၍ စုန္ဒီမင်းသမီး ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် မောင်တော်စုန္ဒမင်းသားနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သော သရဏဂုံသုံးပါးနှင့် ငါးပါးသီလကို မေးလျှောက်သဖြင့် အပါယ်လေးပါးသို့ မကျ မရောက် သုဂတိဘဝသို့ရောက်စေနိုင်သော သရဏဂုမ်သုံးပါးနှင့် ငါးပါးသီလ အမျိုးအစားများကို ရှင်းလင်းဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ အရိယကန္တသီလသည် မဂ္ဂဖလသီလ ဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ စုန္ဒီသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် စုန္ဒီမင်းသမီးအား တရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သုမသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သုမနာမင်းသမီအား ပေးလှူတတ်သူနှင့် မပေးလှူတတ်သူနှစ်ဦးတို့၏ ခြားနားချက်၊ ထူးခြားချက်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သုမနသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
စတုတ္ထ ဟိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် မိမိ၏ အစီးအပွားအလို့ငှါလည်း ကျင့်၏ သူတပါး၏ အစီးအပွားအလို့ငှါလည်း ကျင့်သည့် အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
စတုတ္ထ ဟိတသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
ပဌမ ဟိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် မိမိ၏ အစီးအပွားအလို့ငှါသာ ကျင့်၏၊ သူတပါး၏ အစီးအပွားအလို့ငှါ မကျင့်သည့် အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ပဌမ ဟိတသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
ဒုတိယ ဟိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် သူတပါး၏ အစီးအပွားအလို့ငှါသာ ကျင့်၏၊ မိမိ၏ အစီးအပွားအလို့ငှါ မကျင့်သည့် အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဒုတိယ ဟိတသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
တတိယ ဟိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် မိမိ၏ အစီးအပွားအလို့ငှါလည်း မကျင့်၊ သူတပါး၏ အစီးအပွားအလို့ငှါလည်း မကျင့်သည့် အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
တတိယ ဟိတသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
-မ၊၃၊၁၉၁-၂၀၁။
မ၊မြန်၊၃၊၁၉၆-၂၀၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၄-၉။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၄၉-၃၅၂။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် (ဒသမဝါမဆိုမီ) ကောသမ္ဗီမြို့၌ ရဟန်းတော်များ အချင်းချင်း မသင့်မမြတ် ဖြစ်နေကြသည်ဟု ရဟန်းတစ်ပါး၏ လျှောက်ထားချက်အရ ထိုရဟန်းများရှိရာသို့ ဘုရားရှင်ကြွရောက်တော်မူပြီး ခိုက်ရန်မဖြစ်ဖို့ရန် တားမြစ်တော်မူသည်၊ ဘုရားရှင်၏ အကျိုးကို လိုလားသောရဟန်းတော်တစ်ပါးက ဒေါသနှိပ်စက်နေကြသဖြင့် ဘုရားရှင်၏ စကားတော်ကို မနာယူမည်ကို သိရှိသဖြင့် ဘုရားရှင်အား “ချမ်းချမ်းသာသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါရန်”လျှောက်ထားခဲ့လေသည်။
ဘုရားရှင်သည် ကောသမ္ဗီမြို့သို့ ဆွမ်းခံဝင်ကြွတော်မူပြီး ကျောင်းအိပ်ရာ နေရာတော်များကို သိမ်းဆည်း၍ ရပ်တော်မူလျက် “ပုထုသဒ္ဒေါ”အစရှိသော ၁၀-ဂါထာကို မိန့်တော်မူ၍ ကောသမ္ဗီမြို့မှ ဗာလကလောဏကာရရွာ အရှင်ဘဂုထေရ် ရှိရာသို့ကြွတော်မူ၍ တရားဟောတော်မူပြီး ပါစီနဝံသတော အရှင်အနုရုဒ္ဓါ, အရှင်နန္ဒိယ, အရှင်ကိမိလထေရ်တို့ထံ ကြွတော်မူသည်၊ ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသဖြင့် အရှင်မြတ်သုံးပါးတို့က မိမိတို့ အချင်းချင်း အညီအညွတ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ စိတ်သဘောတစ်မျိုးတည်းဖြင့် နေထိုင်ကြပုံကို လျှောက်ထားကြပါသည်၊ ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူ၍ မေးတော်မူသဖြင့် မမေ့မလျော့ ပြင်းထန်စွာ အားထုတ်လျက် နိဗ္ဗာန်သို့ စိတ်ကိုစေလွှတ်နေပုံကိုလည်း လျှောက်ထားကြပါသည် ထိုသို့နေသည့်အခါ ပရိကမ်အလင်းရောင်နှင့် ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ဖြင့် ရူပါရုံကိုမြင်မှု၏ ဘေးရန်တို့ကို မေးလျှောက်ကြပါသည်၊ ဘုရားရှင်က ယင်းတို့၏ ဥပက္ကိလေသတရား ၁၁-ပါးတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်၊ ဘုရားရှင်က ဆက်လက်၍ ယင်းဥပက္ကိလေသ ၁၁-ပါးကို ပယ်နိုင်အောင် အားထုတ်တော်မူခဲ့ပုံနှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရရှိတော်မူသည့်တိုင်အောင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင်သည် ထိုနှစ်ဝါကို ပါလိလေယျကတော၌ ပါလိလေယျကဆင်မင်း၏ ပြုစုမှုကို ခံတော်မူ၍ ဝါကပ်တော်မူပါသည်။
-သံ၊၃၊၈၂။
သံ၊မြန်၊၃၊၈၆-၇။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၈၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၄၂၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-နီဝရဏဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဤသုတ်၌ သံ, ကြေး, ခဲမဖြူ ခဲပုတ်, ငွေ-ဟူသော ရွှေ၏အညစ်ကြေးငါးမျိုး နှင့် ကာမစ္ဆန္ဒ, ဗျာပါဒ, ထိန မိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာ-ဟူသော စိတ်၏အညစ် အကြေး နီဝရဏငါးပါးတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
-အံ၊၁၊၃၆၂-၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၇၆-၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၇-၈။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၀၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-ရောဟိတဿဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဤသုတ်၌ အဗ္ဘ, မဟိကာ, ဓူမ, ရာဟု-ဟူသော လ, နေတို့၏ ဥပက္ကိလေသ လေးမျိုးနှင့် သုရာမေရယပါန, မေထုနဓမ္မပဋိသေဝန, ဇာတရူပရဇတသာဒိယန, မိစ္ဆာဇီဝ-ဟူသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဥပက္ကိလိဋ္ဌတရားလေးပါးတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
-အံ၊၂၊၁၃-၁၆။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၉-၂၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၆-၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ရွှေ၏အညစ်အကြေးငါးမျိုးမှ မကင်းသောရွှေ၏အသုံးမဝင်ပုံနှင့် ကင်းသော ရွှေ၏အသုံးဝင်ပုံ၊ စိတ်၏အညစ်အကြေးနီဝရဏငါးပါးတို့မှ မကင်းသောစိတ်နှင့် ကင်းသောစိတ်တို့ကွာခြားပုံကို ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်နိုင်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။