kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လေလွင့် ဝေဆိုင်းနေသော ရေသီးရေပေါက်ကလေးများ သည် ထိုမျှလောက် မထူထပ်ဘဲ ခရီးဝေးဝေးသို့ မြင်နိုင်သည့်အခါ ထိုမြူထူကိုပင် မြူဟုခေါ်သည်။
မြူအထူအပါးသာ ခြားနားကြသည်။
မြူထူများ ပိတ်ဆိုင်းလျက်ရှိသောအခါ မြေပြင်၌လည်းကောင်း၊ ရေပြင်၌လည်း ကောင်း ခရီးအသွားအလာလွန်စွာ ခဲယဉ်းလျက်သဘေ‡ာများတွင် မြူထူခေါင်း လောင်းများ ထိုးခြင်း၊ ဥဩမှုတ်ခြင်းစသည်တို့ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
မြူထူပိတ်ဆို့နေသဖြင့် သွားလမ်းမမြင်နိုင်သော မီးရထားများမှာမူ ပေထုပ်များဖြင့် မြူထူကို ဖြိုခွဲရလေသည်။
လေတိုက်သောအခါ၌လည်းကောင်း၊ အပူဓာတ်များလာ သောအခါ၌ လည်းကောင်း မြူထူများကို မတွေ့ရတော့ချေ။
ထိုကြောင့် နေထွက်လာသောအခါ မြူထူများကွယ်ပျောက်ရစမြဲ ဖြစ်၏။
သို့ရာတွင် အနောက် နိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများ၌ကား မြူထူသည် များလှသဖြင့်ဖုံမှုန့်၊ မီးခိုးတို့နှင့် ရစ်ဆိုင်းနေ ၍ တော်တော်နှင့် မြူထူမကွဲနိုင်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်။
နှမ်းဖတ်ကျောက်များ ကြေမွပျက်စီးသောအခါ၌ ဖြစ်လာသော ပစ္စည်းများတွင် ဖဲလစပါးခေါ် ကြွေကျောက်ပါဝင်သည်။
ကြွေကျောက် ကြေမွပျက်စီးသော အခါ မြေစေး ဖြစ်လာသည်။
မြေစေးသည် ပေါင်းစပ် ပါဝင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို လိုက်၍ အမျိုးအမည်ကွဲပြားသည်။
မြေစေးတွင် အများအားဖြင့် သံ၊ အလူမီနီယမ် ဆီလီကိတ်နှင့် အယ်လကာလီတို့ အဓိကပါရှိကြသည်။
ဖွဲ့စည်းပါရှိသည့် အမှုန့်များမှာ အချင်း . ဝဝ၅ မီလီမီတာအထိ ရှိအောင်ပင် သေးငယ်ကြ၏။
တစ်ခါတစ်ရံ ထိုအမှုန့်များသည် ကော်လွိုက်ဒဲအခြေတွင်ရှိလောက်အောင် သေးငယ်ကြသည်။
မြေစေးတွင် ဆီလီကာသည် ရာခိုင်နှုန်း ၄၆. ၃ ခန့်ပါရှိသဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်၍ အလူမီနီယမ်မှာ ၃၉. ၈ ပါရှိသောကြောင့် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။
မြေစေးသည် စေးကပ်သော သဘောရှိ၏။
ခြောက်သွေ့နေစဉ် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းတည်ရှိနိုင်ခြင်း၊ စိုစွတ်သောအခါ ပျော့ပျောင်းခြင်း၊ ရေကို ထန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်း၊ ရေဆွတ်ပေးသော အခါ၊ သို့မဟုတ် ရေငွေ့နှင့် တွေ့ထိလာသောအခါ မြေနံ့သင်းစေတတ်ခြင်းစသော သတ္တိများရှိ၏။
စင်တီဂရိတ်ဒီဂရီ ၃ဝဝ အထိ အပူတိုက်ပေးပါက ပျော့ပျောင်းခြင်း သတ္တိမှာ ထပ်မံပြုပြင်၍ မရနိုင်လောက်အောင်ပျက်သွားသည်။
မြေအောက်တွင်ကဲ့သို့ ဖိအားကြီးစွာဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရသောအခါ မြေစေးသည် နုံးကျောက်၊ မြေစေးကျောက်နှင့် သင်ပုန်းကျောက်ဟူ၍ အသီးအသီး ဖြစ်လာသည်။
နုံးကျောက်နှင့် သင်ပုန်းကျောက်ကို အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ရေဖြင့်ရောပေးသောအခါ မြေစေးကိုပြန်လည်ရရှိသည်။
မြေစေးသန့်သန့်ကို သဘာဝတွင်တွေ့ရခဲသည်။
အချို့မြေစေးတွင် အညစ်အကြေးများသည် ပကတိမျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်လောက်အောင် ကြီးမားကြ၏။
အချို့တွင်မူကား အညစ်အကြေးများကိ မိုက္ကရိုစကုပ်ခေါ် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးကြည့်မှသာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
မြေစေးများတွင် တွေ့မြင်ရသော အရောင်အမျိုးမျိုးသည် ဤအညစ်အကြေးတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အတွေ့ရဆုံးသော အညစ်အကြေးများမှာ သစ်ဆွေးတို့ကဲ့သို့ ဩဂဲနစ်ပစ္စည်းမျာ၊ ရုပ်ကြွင်းကျောက်များ၊ ထုံးကျောက်များ၊ အိုင်းယန်းဆာလဖိုဒ်၊ အိုင်းယန်းအောက်ဆိုက်နှင့် သဲများဖြစ်ကြသည်။
အချို့အသုံးအဆောင်များအတွက် မြေစေးတွင် အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်ရ၏။
သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံအချို့လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန် အညစ်အကြေး အနည်းနှင့်အများပါရှိကြရသည်။
မြေစေး၏ အသုံးဝင်ပုံကို အလွန်ရှေးကျသော ခေတ်အခါကပင် လူတို့ သိရှိခဲ့ကြသည်။
မြေစေးကို ပန်းကန်ခွက်ယောက်များ ပြုလုပ်၍ အသုံးချခဲ့ကြ၏။
ဗက်ဗီလုံးနီးယန်း၊ အဆီးရီးယန်းနှင့် ဆူမားရီးယန်းလူမျိုးတို့သည် မြေစေးရွှံ့ပြားများပေါ်တွင် စာများရေး သားခဲ့ကြသည်။
အဆီးရီးယန်းလူမျိုးတို့ ကောင်းစားစဉ်အခါက စာကြည့်တိုက်ကြီးများကို တည်ထောင်ခဲ့ရာ စာကြည့်တိုက်တစ်တိုက်တွင် မြေစေးဖြင့် ပြု လုပ်ထားသည့် စာအုပ်ပေါင်း ၂ဝ,ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်ဟု ရှေး မှတ်တမ်းများတွင်တွေ့ရသည်။
ယခုအခါ မြေစေးကို အိုးဖုတ်ရန်နှင့် ပန်းကန် ခွက်ယောက် ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည့် အပြင် အုတ်ကြွပ်၊ ရေပိုက်၊လမ်းခင်းကျောက်ပြား၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်ပစ္စည်း စသော အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်ရန်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
မြေစေးဟူသမျှကို အုတ်နှင့် အုတ်ကြွပ်ဖုတ်ရသည်။
အုတ်နှင့် အုတ်ကြွပ်တို့၏ အရောင်မှာ ဖုတ်လုပ်ပုံနည်းနှင့် မြေစေးတွင် ပါရှိသည့် အညစ်အကြေးတို့အပေါ်၌ တည်သည်။
သို့သော် အကောင်းဆုံးအုတ်များကို ရလိုပါက မီးဖုတ်ရာ၌ ကျုံ့ဝင်မသွားရ အောင် သဲရာခိုင်နှုန်း ၃ဝ ခန့် ပါသော မြေစေးကို အသုံးပြုရသည်။
အုတ်ကြွပ်အတွက်မူကား သဲ ထိုမျှလောက် များများစားစား မလိုချေ။
မီးခံမြေစေးသည် အပူကိုခံနိုင်သည်။
ဤမြေစေးမျိုးတွင် အယ်လကာလီနှင့် အယ်လကာလီမြေသတ္တုဟူ၍ လုံးဝမပါရှိချေ။
အကယ်၍ ပါပြန်ကလည်း အနည်းအကျဉ်းလောက်သာ ပါရှိ တတ်သည်။
မီးခံမြေစေးကို အများအားဖြင့် မီးခံအုတ်ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးများသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ မြေစေးတွင် အလူမီနီယမ်ကို လည်းတွေ့ရတတ်၏။
အလူမီနီယမ်ပါရှိသော မြေစေးမျိုးကို ဗောက်ဆိုက်တစ်မီးခံမြေစေးဟု ခေါ်သည်။
ကြွေထည်ပြုလုပ်ယူသည့် မြေစေးဖြူကို တစ်မျိုးအားဖြင့် ကေအိုလင်ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
ကေအိုလင်ဟူသော ဝေါဟာရမှာ တရုတ်စကားဖြစ်၍ ကုန်းမြင့်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
မြေစေးဖြူကို ၁၇၁၃ ခုနှစ်ကပင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဒရက်ဇဒင်မြို့အနီး၌ တွေ့ရှိခဲ့၍ ကြွေထည်လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုခဲ့ရာ ထိုအရပ်ထွက် ကြွေထည်ကို ဒရက်ဇဒင်ကြွေထည်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ကွန်ဝေါနယ်၌ မြေစေးဖြူရှိမှန်း မသိမီက မြေစေးဖြူကို နိုင်ငံခြားမှ မှာယူ၍ ကြွေထည်များ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ကွန်ဝေါနယ်၌ မြေစေးဖြူ တွေ့ရှိပြီးနောက်၌မူကား ကြွေထည်များကို ထိုမြေစေးဖြူဖြင့် ပြုလုပ်ယူခဲ့ကြလေသည်။
မြေစေးဖြူကို ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများနှင့်တကွ တရုတ်နှင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံများမှလည်း ရရှိသည်။
ကမ္ဘာမှထွက်သမျှ မြေစေးဖြူ အတိုင်းအဆ၏ တစ်ဝက်မျှကို အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်များ မှတူးဖော်ရရှိသည်။
မြေစေးဖြူသည် ကျောက်နှမ်းဖတ်နှင့် အခြားအလားတူကျောက်တို့ ကြေမွပျက်စီးရာမှ ဖြစ်လာသည်။
ဓာတ်သဘောအားဖြင့် မြေစေးဖြူမှာ ရေပါသော အလူမီနီယမ်ဆီလီကိတ်ဖြစ်သည်။
မြေစေးဖြူကို မြေအိုးမြေခွက်လုပ်ငန်းအပြင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း မြောက်မြားစွာတွင် အသုံးပြုသည်။
စက္ကူလုပ်ငန်းတွင် စက္ကူကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် စက္ကူအသားချောစေရန် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
မြေစေးဖြူမှ ကြမ်းတမ်းသော အရာဝတ္ထုများကို ဖယ်ရှားသန့်စင်လိုက်လျှင် ဆေးဖက်၌ အသုံးဝင်သည့် ကေအိုလင်ကိုရသည်။
ကေအိုလင်၌ စုပ်ယူတတ်သည့် သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် ဝမ်းဗိုက်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ရောဂါများ ကုသရာ၌ အသုံးဝင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:မြေ။
မြေဆီလွှာ (အင်္ဂလိပ်: soil) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အပေါ်ယံတွင် တစ်နေရာနှင့်တစ်နေရာ အထူအပါးချင်း မတူဘဲ လက်မအနည်းငယ်မှ ပေပေါင်းများစွာအထိ ဖုံးလွှမ်းနေသော မြေလွှာပင်ဖြစ်သည်။
မြေဆီလွှာသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အလွန်အရေးကြီးပေသည်။
မြေဆီလွှာသာ မရှိပါက အသီးအနှံများလည်း ဖြစ်ထွန်းတော့မည် မဟုတ်ချေ။
အသီးအနှံကို မှီဝဲစားသောက်နေရသော သက်ရှိသတ္တဝါများလည်း အသက်ရှင်နေနိုင်တော့မည် မဟုတ်ချေ။
သို့ဖြစ်၍ ဤမျှအရေးကြီးသော မြေဆီလွှာတွင် မည်သည့်အရာများ ပါဝင်၍ မည်သို့ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ကြစို့။
ပါဝင်မှုများနှင့် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ မြေဆီလွှာတွင် ပါဝင်သော အရာများ မြေဆီလွှာတွင် အလွန်သေးငယ်သော အမှုန်ကလေး အမြောက်အမြားပါသည်။
မြေမှုန့်တစ်ဆုပ်ကို ယူ၍ သေချာစွာကြည့်လျှင် ထိုမြေမှုန့်ကလေးတို့သည် ကျောက်အစအနကလေးများဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။
အချို့မြေမှုန့်တို့မှာ ကျောက်မှုန့်ကလေးမှန်း မသိရအောင်ပင် သေးငယ်ပေသည်။
ကျောက်မှုန့်များ ကြေပျက်ခြင်း thumb|မိုးရွာပြီးနောက်ပိုင်း မြေဆီလွှာပေါ် စီးဆင်းနေတယ် မိုးရေ ဤကျောက်မှုန့် ကလေးများသည် ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများ ကြေပျက်၍ ဖြစ်လာကြသည်။
အလွန်မာကျောသော ထိုကျောက်တုံးကျောက်ခဲများကို မြေမှုန့်ဖြစ်ရအောင် မှုန့်မှုန့်ညက်ညက် ကြေပျက်စေသည့် သဘာဝ အင်အားစုများမှာ ရေ၊ လေ၊ အပူ၊ အအေး၊ အပင်များ၊ တီကောင်များနှင့် ပုရွက်ဆိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ရေသည် ကျောက်ခဲများကို အနည်းနည်းဖြင့် ကြေမွ ပျက်စီးစေနိုင်သည်။
မြစ်များ ချောင်းများ ဖြတ်၍ စီးဆင်းသွားရာဖြစ်သော တောင်ကြားများကို ကြည့်လျှင် တသွင်သွင် စီးနေသော ရေစီးကြောင်းသည် တောင်ကမ်းပါးကိ အစဉ်အမြဲ တိုက်စားနေပုံ၊ တောင်ကမ်းပါးရှိ ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများကိုလည်း တိုက်စားနေပုံတို့ကို တွေ့ရမည်။
ရေစီးကြောင်းသည် ကျောက်တုံးများ ပဲ့ကျ၍ ပါလာသော ကျောက်အစိတ်အပိုင်းများကို မြစ်ကမ်းပါးတလျှောက်တွင် မြစ်ဝသို့တိုင်အောင် နုံးမြေများနှင့် ရော၍ ယူဆောင်သွားသည်။
ဤနည်းဖြင့် ကျောက်တုံး ကျောက်ခဲများသည် အစဉ်အမြဲ ရေ၏ တိုက်စားခြင်းကို ခံရ၍ တဖြည်းဖြည်း ကြေမွပျက်စီးသွားရသည်။
မိုးရေသည်လည်း ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများကို ပဲ့ကျကြေမွသွားအောင် ပြုနိုင်ပေသည်။
ပုံစံဆိုသော် ကျောက်တုံးတွင် ပေါင်းစပ်ပါဝင်လျက်ရှိသော ထုံးသည် မိုးရေကြောင့် ပျော်ဝင်ကြေပျက်သွားရာ တဖြည်းဖြည်း ထိုကျောက်တုံးသည် ကွဲအက်ပျက်ပြားသွားရလေသည်။
ရေကို ခဲစေနိုင်အောင် အေးသော အရပ်များတွင် ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများ၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော ပပ်ကြားအက်အတွင်းသို့ မိုးရေဝင်နေပြီးလျှင် ရာသီပြောင်း၍ အလွန် အေးသည့်အခါ ထိုမိုးရေသည် ရေခဲအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားလေသည်။
ရေခဲ၏ ထုထည်သည် မူလရေ၏ ထုထည်ထက်ကြီးထွား ပြန့်ကားလာသဖြင့် ကျောက်တုံးကျောက်ခဲကို တွန်းကန် ခွဲထုတ်ဘိသကဲ့သို့ ပြုသည်။
နောက်ဆုံး၌ ထိုကျောက်တုံး ကျောက်ခဲတို့မှာ ကြေမွ ပျက်ပြားရလေသည်။
လေ၌လည်း ကျောက်များကို ကြွေမွပျက်ပြားသွားအောင် ပြုနိုင်သော သတ္တိရှိသည်။
တောက်ပြောင်သော သံတုံးကို လေသလပ်ခံကြည့်လျှင် မကြာမီ ထိုသံတုံးတွင် သံချေးတက်လာမည် ဖြစ်သည်။
သံချေးတက်လာခြင်းမှာ လေထဲတွင်ပါသော အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်နှင့် သံပေါင်းစပ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသံချေးသည် သံမှဖြစ်လာ၍ သံတုံးကို ကြေမွပျက်ပြားစေသည်။
ထို့အတူ ကျောက်တုံးတွင်ပါဝင်သော သံသည် လေကြောင့် ပျက်ပြားသွားရာ ကာလကြာမြင့်လေသော် ထိုကျောက်တုံးလည်း ကြေပျက်၍ အမှုန့်များဖြစ်သွားနိုင်သည်။
ထိုကျောက်မှုန့်ကလေးများကို တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ ရောက်အောင်လေက တိုက်ခတ် သယ်ယူသွားလေသည်။
အပူသည် ကျောက်သားကို ကြွစေသည်။
အအေးသည် ကျုံ့စေသည်။
ဤကဲ့သို့ ကြွချည် ကျုံ့ချည် ဖြစ်ဖန်များသောအခါ ကျောက်သားကို အစိတ်စိတ် အပိုင်းပိုင်း ကျိုးပဲ့၍ ကြေမွ သွားစေနိုင်သည်။
အပင်များသည်လည်း ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများကို ကွဲပျက် ကြေမွစေနိုင်သည်။
ကျောက်တုံး ကျောက်ခဲတို့၏ မျက်နှာပြင်တွင် အထက်ဖော်ပြပါ သဘာဝ အင်အားစု တစ်ခုခုကြောင့် ကြေမွပျော့ညံ့လာသည့်အခါ ကျောက်ကပ်မှော်ကဲ့သို့ အပင်ငယ်ကလေးများသည် ထိုကျောက်တုံးတွင် တွယ်ကပ် ပေါက်ရောက်လာကြ၏။
ထိုကျောက်ကပ်မှော်များ သေ၍ ဆွေးမြည့်သွားသည့်အခါ အချဉ်ဓာတ် ပေါက်လာလျက် ကျောက်သားကို ပို၍ မွလာစေသည့်ပြင် အတွင်းသို့ စားသွားလေသည်။
ထိုနောက် အပင်ကြီးများသည် ထိုနေရာများတွင် အမြစ်စွဲလာလျက် အမြစ်ကြီးများကို ကျောက်တုံး ကျောက်ခဲတို့အား ရစ်ပတ်စေ၍ ဖြစ်စေ၊ အမြစ်သေးအမြစ်မွှားများကို ကျောက်တုံး၏ ပပ်ကြားအက်ကြောင်းများထဲသို့ ထိုးဝင်စေ၍ဖြစ်စေ ကြီးပွားလာကြလေသည်။
ထိုအမြစ်ငယ်ကလေးများ၏ ဖိနှိပ်ခြင်းအားသည် မြေစတုရန်းတစ်လက်မလျှင် အလေးပေါင်ချိန် ၂ဝဝ မှ ၃ဝဝ အထိရှိ၏။
ထိုကြောင့် အလွန်မာကျောသော ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများပင်လျှင် အမြစ်တို့၏ စုပေါင်း ဖိနှိပ်ခြင်းအားကို ကြာရှည်စွာ မခံနိုင်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ကွဲအက်ပြိုပျက်၍ မြေဆီမှုန့်များ ဖြစ်ရလေသည်။
တီကောင်၊ ပုရွက်ဆိတ် စသော သတ္တဝါကလေးများကလည်း မြေဆီလွှာ ဖြစ်စေနိုင်သေးသည်။
သိပ္ပံပညာကျော် ဒါဝင်သည် တစ်နှစ်လျှင် တီကောင်များက မြေမျက်နှာပြင်သို့ ယူလာသော ပျမ်းမျှတီကျစ်စာသည် စတုရန်းတစ်ပေလျှင် ၇ ပေါင်မျှရှိကြောင်းကို လက်တွေ့ စမ်းသပ်တွေ့ရှိဘူးလေသည်။
ထိုတီကျစ်စာကို ဖြန့်ကြဲလိုက်လျှင် မြေမျက်နှာ စတုရန်း တစ်ပေပေါ်၌ တစ်လက်မ၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ထူတက်လာနိုင်သည်။
ပုရွက်ဆိတ်နှင့် မြေတွင်းသို့ ထိုးဖောက်တူးဝင်တတ်ကြသော အခြားပိုးမွှား တိရစ္ဆာန်တို့သည်လည်း လိုဏ်ပေါက်အတွင်းမှ မြေကျစ်စာများကို အပေါ်ယံ မြေပြင်သို့ ထုတ်ယူ တင်ဆောင်လာကြသည်။
သက်မဲ့ကိုယ်ထည်များမှ မြေဆွေးဖြစ်လာပုံ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သော သဘာဝ အင်အားစုများအားဖြင့် မြေဆီလွှာတွင် အများဆုံး ပါဝင်သော မြေသားဝတ္ထုသည် ကျောက်များမှ ဖြစ်လာပုံကို အတော်အသင့် သိခဲ့ကြပြီ။
သို့ရာတွင် မြေဆီလွှာထဲ၌ ကျောက်မှုန့်များအပြင် အပင်၊ လူ၊ တိရစ္ဆာန်များ၏ သက်မဲ့ကိုယ်ထည်တို့မှ ဆွေးမြည့်ပျက်စီးသည့် မည်းနက်သော ပစ္စည်းများလည်း ပါသေးသည်။
ထိုပစ္စည်းများကို မြေဆွေးဟုခေါ်သည်။
မြေထဲနှင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်တို့သည် မရေတွက်နိုင်အောင်ပင် များပြားသည်။
တီ၊ ပုရွက်ဆိတ်အစရှိသော တိရစ္ဆာန်များ သေကြေသောအခါ မြေထဲတွင် တဖြည်းဖြည်း ဆွေးမြည့် ပျက်စီး၍ အပင်၏ အစာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားကြသည်။
အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များမှ ဖြစ်သော မြေဩဇာကို ဩဇာရှိ ဝတ္ထုပစ္စည်းမှ ဖြစ်သော မြေဩဇာဟုခေါ်သည်။
သို့ရာတွင် အပင်များသည် မြေဩဇာကို တိုက်ရိုက်အစာအဖြစ် မမှီဝဲနိုင်ကြချေ။
မြေဩဇာကို ဗက်တီးရီးယားများက အပင်၏ အစာဖြစ်အောင် ပြောင်းပေးလိုက်မှသာ အပင်များသည် ထိုအစာကို စားသုံးမှီဝဲနိုင်ကြသည်။
ဗက်တီးရီးယားတစ်မျိုးသည် အပင်များကို ဆွေးမြည့်ပျက်ကျစေ၍ အပင်၏ အစာအဖြစ် ပြောင်းပေးသည်။
အခြားဗက်တီးရီးယားတစ်မျိုးက အပင်ပြတ်များကို နိုက်ထရိတ်ဓာတ်ပါသော ပစ္စည်းများဖြစ်စေ၍ အပင်၏ အစာအဖြစ်ပြောင်းပေးသည်။
ကြမ်းသောအနှံများရှိသည့် စပါးပင်၊ ဂျုံပင်များကို ဗက်တီးရီးယားများသည် အစိတ်စိတ် အမြွာမြွာပျက်ကျစေ၍ အပင်၏ အစာအဖြစ်သို့ ပြောင်းပေးနိုင်ကြသည်။
ထိုမြေဆွေးများကို မြေပေါ် ပေါက်နေသော အပင်တို့က တဖန်သုံးစွဲကြပြန်သည်။
သို့ရာတွင် အချို့မြေ၌ မြေဆွေးအနည်းငယ်သာပါ၍ အချို့မြေ၌မူ အမြောက်အမြားပင် ပါလေသည်။
ရေနှင့် လေ ပါဝင်မှု မြေဆီလွှာတွင် ကျောက်မှုန့်နှင့် မြေဆွေးများအပြင် ရေ(အစိုဓာတ်) ပါရှိသည်။
မြေဆီလွှာအနည်းငယ်ကို ယူ၍ ချိန်ကြည့်ပါ။
ထိုနောက် ထိုမြေဆီလွှာကို နေပူထဲတွင် အခြောက်လှန်း၍ တဖန် ချိန်ကြည့်ပါ။
မြေဆီလွှာ၏ ဒုတိယအလေးချိန်သည် ပထမအလေးချိန်ထက် လျော့နေသည်ကို တွေ့ရမည်။
ယင်းသို့ အလေးချိန်လျော့သွားရခြင်းမှာ မြေဆီလွှာထဲရှိ ရေငွေ့ပျံထွက်သွားသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
မြေဆီလွှာတစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးတွင် ပါရှိသော ရေမှာ အတိုင်းအဆချင်း မတူကြပေ။
လေထဲ၌ အခြောက်ခံထားသော မြေစေးတွင် ထိုမြေစေးနှင့် အလေးချိန်တူသော သဲမြေမှာထက် ရေပို၍ ပါလေ့ရှိသည်။
မြေဆီလွှာသည် ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများကဲ့သို့ တင်းကျပ် သိပ်သည်း၍ မနေဘဲ များစွာသော မြေဆီမှုန့်ကလေးများအကြားတွင် နေရာလပ်များ ရှိနေလေသည်။
ထိုနေရာလပ်များတွင် လေဖြစ်စေ၊ ရေဖြစ်စေ အစဉ်ခိုအောင်းလျက် ရှိနေသည်။
အပင်များသည် တိရစ္ဆာန်များကဲ့သို့ပင် အောက်ဆီဂျင်ကို လိုသည်။
အရွက်အပွင့်များ အောက်ဆီဂျင်ကို လိုသကဲ့သို့ မြေဆီလွှာထဲရှိ အမြစ်များလည်း လိုကြသည်။
ထိုကြောင့် မြေဆီလွှာကောင်းဟု ဆိုနိုင်ရအောင် မြေဆီလွှာတွင် ရေသာမဟုတ်၊ လေလည်းရှိရသည်။
မြေဆီလွှာထဲတွင် ရေအနည်းငယ်သာ ရှိသောအခါ ရေသည် မြေဆီမှုန့်များ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထိနေသောအချက်များ၌ စုရုံးနေတတ်သည်။
ရေနည်းနည်းပိုများလာသောအခါ မြေဆီမှုန့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထိနေသော အချက်များ၌ စုရုံးနေသော ရေသည် တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ ထိမိအောင် ဆက်သွားသည်။
သို့ရာတွင် မြေဆီမှုန့်များအကြား၌ လေသည် တစ်စပ်တည်းပင် ရှိလျက်နေသေးသည်။
ထိုထက် ရေပိုများလာသောအခါမှ မြေဆီမှုန့်များ အကြားရှိ နေရာလပ်များတွင် လေမရှိဘဲ ရေသာ ရှိလျက်နေသည်။
ထိုမြေမျိုးကို ရေဝပ်မြေဟုခေါ်သည်။
အပင်၏ အစာများနှင့် မြေဩဇာ မြေဆီလွှာသည် အပင်များ ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားရန် လိုအပ်သော ဓာတ်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးတို့ ပျော်ဝင်နေသည့် အရည်ကို စုတ်ယူထိန်းသိမ်းထားသည်။
အပင်များ များကြီးပွားသန်စွမ်းရန်အတွက် အလိုအပ်ဆုံး ဓာတ်ပစ္စည်း ၁ဝ မျိုးမှာ အောက်ဆီဂျင်၊ ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ နိုက်ထရိုဂျင်၊ ဖော့စဖောရပ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်၊ ကန့်၊ ကယ်လဆီယမ်၊ မက်ဂနီဇီယမ်နှင့် သံတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုဒြဗ်စင်များအနက် နိုက်ထရိုဂျင်၊ ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ် ပစ္စည်းတို့ကို အပင်များသည် လေနှင့်ရေမှ ရကြသည်။
ဆိုခဲ့သော ဒြဗ်စင်အားလုံးတို့သည် အပင်ကြီးပွားရန်အတွက် အနည်းနှင့်အများ အရေးကြီးသော ဒြဗ်စင်များ ဖြစ်ကြလေသည်။
မြေဆီလွှာတွင် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော အပင်၏ အစာဖြစ်သည့် ဒြဗ်စင်များ ချို့တဲ့နေလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ အသီးအနှံပင်များကို ဆက်ကာဆက်ကာ တနေရာတည်းတွင် စိုက်ဖန်များသဖြင့် ထိုဒြဗ်စင်ထဲမှ ဓာတ်ပစ္စည်း တစ်ခုခုဖြစ်စေ၊ တစ်ခုထက်ပို၍ ဖြစ်စေ ကုန်ခန်း ယုတ်လျော့နေလျှင်သော်လည်းကောင်း အပင်များ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။
ဤကဲ့သို့သော မြေမျိုးတွင် မြေဩဇာများကို ထပ်လောင်းဖြည့်စွက်ပေးခြင်းအားဖြင့် အပင်များ ကြီးပွား ဖြစ်ထွန်းလာအောင် ပြုပြင်ပေးရသည်။
မြေဆီလွှာတွင်ရှိသော အချို့ဒြဗ်စင်တို့သည် အပင်များကြီးပွားဖြစ်ထွန်းရေးကို အထောက်အပံ့ မဖြစ်စေသည်သာမက စိုက်ပျိုး၍မရသော မြေမျိုးကို ဖြစ်စေသည်။
ပုံစံလျှင် မိုးနည်းသော အရပ်တို့တွင် အတွေ့ရများသော ဆပ်ပြာမြေမျိုး၌ အပင် အချို့သော ပေါက်ရောက် ဖြစ်ထွန်းနိုင်လေသည်။
မြေဆီလွှာအမျိုးမျိုး မြေဆီလွှာ အမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်ကြသော အမှုန့်တို့၏ အရွယ်မှာ တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး မတူကြချေ။
သာမန်မျက်စိနှင့် သဲပွင့်ကို ကောင်းစွာမြင်နိုင်သော်လည်း မြေဆီမှုန့်ကိုမူကား မမြင်နိုင်ချေ။
မြေဆီလွှာ အသီးသီးတွင် ပါဝင်သော မြေဆီလွှာမှုန့်၊ သဲ၊ ရွှံ့စေးတို့၏ အချိုးအစားမှာ တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး မတူကြချေ။
ထို့ပြင် မြေဆီမြေမှုန့် ဖြစ်ပေါ်လာရသော အခြေခံ ကျောက်တုံးကျေက်ခဲအရောင်ကို လိုက်သင့်သလောက် လိုက်၍ မြေဆီလွှာ အရောင်တို့သည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ကွဲပြားလျက် ရှိကြသည်။
ပုံစံဆိုသော် မြေဆွေးအချိုးအစားများများပါဝင်သည့် မြေဆီလွှာအရောင်မှာ မည်းနက်၍ အပင်အတွက် မြေဩဇာများသော မြေမျိုးဖြစ်သည်။
သဲမြေမျိုးတွင် အပင်အတွက် မြေဩဇာချို့တဲ့နေသည့်ပြင် သွေ့ခြောက်လွယ်၍ လေတိုက်ခတ်ရာသို့ လွင့်ပျောက်သွားတတ်သဖြင့် အပင်၏ အမြစ်များ ပေါ်နေတတ်သည်။
သို့ဖြင့် အပင်မှာ ရေမရသောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် သေရလေသည်။
သို့ရာတွင် ထိုသဲမြေမျိုးကို မြေဩဇာများ ဖြည့်စွက်ပေးခြင်းအားဖြင့် အပင်များ စိုက်၍ ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းနိုင်သော မြေဆီလွှာကောင်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။
မြေစေး၊ သို့မဟုတ် ရွှံ့စေးမြေမှာ ထွန်ယက်ပြုပြင်ရ ခဲယဉ်းသော မြေမျိုးဖြစ်သော်လည်း စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအတွက် ကောင်းမွန်သော မြေဖြစ်သည်။
ထိုမြေဆီလွှမျိုးသည် အစိုဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သဖြင့် မြေမှုန့်များမှာ စေးကပ်စုပေါင်းလျက်ရှိရာ ထွန်သွားထယ်သွားများနှင့် အလွယ်တကူ တူးဆွ၍ မရချေ။
ခြောက်သွေ့သွားသည့်အခါ၌လည်း မြေသားမှာ အလွန်တင်းမာလာသဖြင့် ပူလွန်းက ပပ်ကြားအက်များပင် ပေါ်လာတတ်သည်။
သို့ရာတွင် မြေစေးတွင် ပေါင်းစပ်ပါဝင်သော မြေမှုန့်များသည် နူးညံ့ညက်ညောသဖြင့် ဆံခြည်ပေါက်ပြွန်၏ အရည်ကို ဆွဲယူသောသတ္တိကြောင့် ရေကို ထိန်းသိမ်း သိုမှီးထားနိုင်သည့်ပြင် အပင်တို့၏ အမြစ်သေး အမြစ်မြွာတို့ကလည်း မြေဆီလွှာတွင်းရှိ အပင်၏ အစာဖြစ်သော ဩဇာဓာတ်တို့ကို အလွယ်တကူနှင့် စုတ်ယူသုံးစားနိုင်ကြလေသည်။
သဲမြေနှင့် မြေစေး ဆတူခန့် ရောစပ်လျက်ရှိသော မြေမျိုးကို နုံးမြေဟုခေါ်သည်။
ဤမြေမျိုးတွင် အပင်များ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၌ အထူးအသုံးကျသော မြေမျိုးဖြစ်ပေသည်။
မြေသစ်၊ သို့မဟုတ် နုံးတင်မြေမျိုးကို မြစ်များက ယူဆောင်လာ၍ မြစ်ရေလျှံသည့် အရပ်များနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသများ၌ တွေ့ရှိရသည်။
စိုက်ပျိုးရေးတွင် မြေ၏ အရေးပါမှု အပင်များသည် မြေဆီလွှာကို အကြောင်းပြု၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားကြသည်။
အချို့အပင်တို့သည် စိမ့်မြေမျိုး၌ မဖြစ်ထွန်းကြချေ။
အချို့တို့ကလည်း ဆပ်ပြာမြေ (ထုံးမြေ) မျိုးတွင် မပေါက်ရောက်နိုင်ကြ။
ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းအတွက် အကောင်းဆုံးမြေမျိုးတွင် ရေနှင့် အပင်၏ အစာများ ထိန်းသိမ်း သိုမှီးထားနိုင်ရမည်။
မြေဆီလွှာ အတွင်းသို့ လေဝင်နိုင်သည့် ရေအောင်းမြေမျိုးလည်း မဖြစ်စေရ။
စိမ့်မြေ မဆန်ရအောင် ထုံးဓာတ်လည်း အသင့်အတင့်ပါဝင် စေရမည်ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းတွင် မြေသည် အလွန်အရေးကြီးသဖြင့် လယ်ယာကိုင်းကျွန်း လုပ်ကိုင်သော တောင်သူ လယ်သမားနှင့် မြေရှင်တို့သည် မိမိတို့မြေ၏ နဂိုအခြေအနေကို သိဖို့ရန် အထူးလိုအပ်ပေသည်။
ထိုကြောင့် တိုင်းနိုင်ငံများတွင် မြေစုံစမ်းရေး အဖွဲ့များကို နိုင်ငံအစိုးရတို့က ဖွဲ့စည်းကာ နိုင်ငံတွင်းရှိ အရပ်ရပ်မှ မြေဆီလွှာ နမူနာများကို ဓာတုဗေဒနည်းအရ စုံစမ်းစစ်ဆေး ကြည့်ရှုလျက် ရှိကြသည်။
ထိုသို့ အရပ်ရပ်ရှိ မြေဆီလွှာ၏ နဂိုအခြေအနေကို သိပြီးမှ သင့်တော်သည့် အပင်မျိုးကို ရွေးချယ် စိုက်ပျိုးခြင်းအားဖြင့် တိုင်းနိုင်ငံတစ်ခု၏ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည် ဖြစ်သည်။
အပင်များ ကြီးပွား သန်စွမ်းလာရန် ရေလိုခြင်း အပင်များ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်ရန်အတွက် မြေဆီလွှာတွင် အစိုဓာတ်ရှိဖို့ ရေကို တနည်းနည်းအားဖြင့် ရရှိရမည် ဖြစ်သည်။
ဩဇာ ကြွယ်ဝသော မည်သည့် မြေမဆို ရေမရရှိခဲ့လျှင် အပင်များ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် မည်သို့မျှ အသုံးဝင်တော့မည် မဟုတ်ချေ။
စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းတွင် ရေကို မိုးရေမှ တိုက်ရိုက် ဖြစ်စေ၊ ကန်ဆည် တူးမြောင်းများအားဖြင့် ရေသွင်း၍ ဖြစ်စေ ရရှိလေသည်။
ကန်ဆည် တူးမြောင်းများကလည်း မိုးရွာခြင်းကြောင့် ရေကို ရရှိကြသဖြင့် မိုးရေသည် စိုက်ပျိုးရေးတွင် မည်မျှ အရေးကြီးကြောင်း နားလည်လွယ်မည် ဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်အတွင်းရှိသော မိုးရေချိန်ကို လိုက်၍ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ရာ လယ်မြေယာမြေတို့၏ တန်ဖိုးသည် မိုးအရနည်းလျှင် နည်းသည့် အလျောက် ယုတ်လျော့၍၊ မိုးအရများလျှင် များသလို တန်ဖိုး ပိုလာသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
သို့ရာတွင် မိုးများလွန်းလျှင် လူများ သက်သာ ချောင်ချိစွာ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။
မိုးနည်းလွန်းလျှင်လည်း လူတို့၏ နေထိုင်စားသောက်ရေးမှာ ခက်ခဲ ကျပ်တည်းလာပြန်သည်။
ထိုကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူအများဆုံး သက်သာ ချောင်ချိစွာ နေထိုင်နိုင်သော အရပ်များမှာ မိုးအသင့်အတင့်ကို အချိန်မှန်မှန် ရရှိသော ဒေသများ ဖြစ်လေသည်။
အထူးသဖြင့် အပင်များ ကြီးပွား ဖြစ်ထွန်းခြင်းသည် မိုးရေချိန်ကို တိုက်ရိုက် အမှီပြုလျက် ရှိလေသည်။
မိုး အလွန်ပါးရှားသော အရပ်များတွင် အပင်များ အပေါက်အရောက် အလွန်နည်းသဖြင့် အချို့အရပ်တို့၌ အပင်ဟူ၍ လုံးဝ မရှိသလောက် ရှားလေသည်။
မိုးရေချိန် အသင့်အတင့်ကို အညီအမျှ ရရှိသည့် အရပ်များတွင်မူ အပင်များ ကြီးထွားသန်စွမ်း၍ အမြောက်အမြား ပေါက်ရောက်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
မိုးရေအရ အလွန်များသော အရပ်များတွင်ကား လူများ မနှိမ်နင်းနိုင်အောင် အပင်သေး အပင်ကြီးများ အပေါက်မြန်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:ပထဝီဝင် Category:မြေ။
မြေတိုင်းပညာသည် အီဂျစ်နိုင်ငံမှ စတင် ဖြစ်ထွန်းခဲ့ဟန် လက္ခဏာရှိသည်။
ထိုအတတ်သည် မြို့ပြဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာပညာတွင် အကျုံးဝင်၍ မြေ၏ အနေအထား ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းများကို တိကျစွာ တိုင်းတာပြီးနောက် လွယ်ကူမည့်စကေးဖြင့် ပုံများဆွဲယူသည့် အတတ်ဖြစ်သည်။
အဆောက်အအုံမျာ၊ မီးရထားလမ်းများ၊ တူးမြောင်းစသည်များကို မဖောက်လုပ်မီဆိုင်ရာဒေသ မြေနေရာများကို ရှေးဦးစွာတိုင်းတာပုံဆွဲရ၍ ဆောက်လုပ် မည့် အဆောက်အအုံ၏ ပုံစံကို အတိအကျရေးဆွဲပြီးမှ ဆောက်လုပ်ကြရလေသည်။
လမ်းမကြီးတစ်ခုကို ဖောက်လုပ်ရန် ကြံစည်သည် ဆိုပါစို့။
မည်သည့်နေရာတွင် မြေကို မည်ရွေ့မည်မျှ၊ မည်ကဲ့သို့ တူးပစ်ရမည်၊ ဖို့ရမည်၊ ညှိပေးရမည် စသည်ဖြင့် တိကျစွာ ညွှန်ကြားချက် များပေးထားသော မြေပုံမရှိခဲ့လျှင် အလုပ် သမားတို့သည် လမ်းကိုမည်သည့်နည်းမျှ သေချာကျနစွာ ဖောက်လုပ်နိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ။
ထိုအတွက် အင်ဂျင်နီယာများသည် လမ်းဖောက်ရမည့်မြေကိုတိကျ စွာ တိုင်းတာနိုင်သောကိရယာများဖြင့် တိုင်းတာ၍ မြေပုံတွင် စကေးဖြင့် လမ်းကိုရေးဆွဲကြရသည်။
မည်သည့်နေရာတွင် လမ်းကိုကွေ့စေ၍ မည်သည့်နေရာတွင် လမ်းကို ဖြောင့်မတ် စွာ ဖောက်လုပ်က အလုပ်နှင့် စရိတ်သက်သာမည်၊ မသက် သာမည် စသည်တို့ကို ခန့်မှန်းကြသည်။
မြေပုံကို သဘော ကျပြုပြင် အတည်ပြုပြီးမှသာ လမ်းကို စတင်ဖောက်လုပ်ကြ ရလေသည်။
လေယာဉ်ပျံများ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ယခုခေတ်တွင် တောတောင် ထူထပ်၍ အလွန်ကျယ်ဝန်း သော ဒေသများကို လေယာဉ်ပျံပေါ်မှ အထူးဓာတ်ပုံများ ရိုက်ယူပေးခြင်းဖြင့် မြေပေါ်ရှိ မြေတိုင်းသမားများကို ကူညီလေသည်။
မြေတိုင်းရာတွင် နည်းနှစ်မျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။
တစ်မျိုး မှာ ပလိန်း ခေါ် မြေပြန့်တိုင်းနည်းဖြစ်၍ အခြားတစ်မျိုး မှာဂျီအိုဒက်တစ်ခေါ် ပကတိမြေ အနေအထား တိုင်းနည်း ဖြစ်သည်။
မြေပြင်တိုင်းတာခြင်းနှင့် ရေကြောင်းတိုင်းတာခြင်း တို့ ပါဝင်သောပလိန်းခေါ် မြေပြန့်တိုင်းနည်းသည် မြေ ကွက်ငယ်များကို တိုင်းတာ၍ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်ကို မြေ ပြန့်အဖြစ် ယူဆထားသည်။
ဂျီအိုဒက်တစ် နည်းဖြင့် ကျယ်ဝန်းသော မြေနေရာများကို တိုင်းတာကြသည်။
ဤနည်းတွင် ကမ္ဘာကြီး လုံးနေမှုကြောင့် ကမ္ဘာ့မြေမျက် နှာပြင် ခုံးနေသည့် အချက်ကိုပါ ထည့်သွင်းတွက်ရလေသည်။
အလွယ်ဆုံး မြေတိုင်းနည်းမှာ မြေကွက်ကို တရိဂံပုံများအဖြစ် ခွဲပြီး တိုင်းတာသော နည်းဖြစ်၏။
တရိဂံများ၏ အကျယ်အဝန်းကို တွက်ယူပြီးနောက် အားလုံးကို ပေါင်းလိုက်သောအခါ မြေကွက် တစ်ခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းကို ရလေသည်။
မြေတွင် တြိဂံ ပုံတစ်ခုဆွဲရာ၌ ပထမ အလျား အတာ်အသင့်ရှိသော အခြေပြုမျဉ်း ဖြောင့်တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပြီးနောက် တိကျစွာ တိုင်း၏။
ထိုနောက် တရိဂံထိပ်ထောင့် အကွက်တစ်နေရာတွင် အမှတ်တစ်ခုကို မှတ်သားပြီးလျှင် ထိုအမှတ်နှင့် အခြေပြုမျဉ်းဖြောင့် အစွန်းတစ်ခုစီ တို့မှဖြစ်ပေါ်လာသော ထောင့်နှစ်ထောင့်ကို တိကျစွာ တိုင်းယူလေ သည်။
ဤအခြေပြုမျဉ်း၏ အလျားနှင့် ထောင့်များမှ တရိဂံ၏ ဧရိယာကိုတွက်ယူလေသည်။
ဤနည်းအတိုင်း ဆက်၍ဆက်၍ တိုင်းတာသွားရာနောက်ဆုံးတွင် မြေကွက်၏ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းကို ရလေသည်။
ထောင့်များကို တိုင်းရာ၌ မြေတိုင်းသူသည် သိဩဒလိုက် ခေါ် ထောင့်တိုင်း ကရိယာကို အသုံးပြု၍ မြေပြင်အနိမ့်အမြင့်ကို တိုင်းသောအခါ လယ်ဗယ် ခေါ် မြင့်ခြားတိုင်းကိရိယာကို အသုံးပြုလေသည်။
အလျားကို တိုင်းသောအခါ မြေတိုင်းသံကြိုး၊ သို့မဟုတ် သတ္တုပေကြိုးများကို သုံးလေ့ရှိကြသည်။
သို့သော် အလွန်တိကျစွာ တိုင်းတာရန်လိုသောအခါ အထူးပေကြိုးတစ်မျိုးကို အသုံးပြုရ၏။
ထိုပေကြိုးမှာ နစ်ကယ်နှင့် သံမဏိစပ်ထားသော သတ္တုစပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသဖြင့် သာမန် အပူအအေးဒဏ်နှင့် တွေ့သော်လည်းဆန့်ခြင်း၊ ကျုံ့ခြင်းမရှိပေ။
အချို့သံမဏိပေကြိုးများ တွင် လက်မနှင့် ပေအလိုက် မှတ်သားထား၍ အချို့တွင် ၁ဝ ပေ အမှတ်သားများပါရှိသည်။
မြေတိုင်းရာတွင် အမှန်ကန်ဆုံးသောနည်းကား ဂျီအိုဒက်တစ် နည်းပင်ဖြစ်၍ ထိုနည်းဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမြေ၏ အနိမ့်အမြင့် နှင့် နယ်စပ်တည်နေရာ စသည်တို့ကို တိုင်းတာကြသည်။
ရေကြောင်း တိုင်းတာနည်းဖြင့် ရေရှိသောနေရာ၏ အကျယ်အဝန်း၊ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ရေ၏ အတိမ်အနက်စသည်တို့ကို တိုင်းတာကြသည်။
ထိုနောက် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို အမှီပြုကာ ပုံများကို ရေးဆွဲကြရသည်။
ထိုပုံမျိုးတွင် ကမ်းခြေ အနေအထား၊ ရေအောက်တွင် မြုပ်နေသော ကျောက်ဆောင်များနှင့် ချောင်းမြောင်းတို့၏ အနေအထား စသည်တို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားလေ့ရှိသည်။
မြေတိုင်းပညာသည် အင်ဂျင်နီယာ အတတ်ဆိုင်ရာ ပညာခွဲတစ်ခုဖြစ်၍ နေရာပေါင်းများ စွာတွင် အရေးကြီး အသုံးပြုကြသည့်အတိုင်း အင်ဂျင်နီယာကျောင်း များ၌ ဘာသာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် သင်ကြားကြရလေသည်။
ကိုဩဒိနိတ်စံနစ်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ခေတ်မီ မြေတိုင်းစက်ကိရိယာများပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ယခင်တွက်ချက်ခဲ့ရသော ကိုဩဒိနိတ်(coordinates)များကို ယနေ့တွင်တွက်ချက်စရာမလိုလောက်အောင်လျင်မြန်စွာအလိုအလျှောက်တိုင်းတာပြီးလျှင်ပြီးချင်းဖော်ပြနိုင်သောစက်(Totalstation) များစွာဖြင့်တိုင်းတာလာနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:မြေတိုင်းပညာ။
မြေပဲပင်သည် တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့မျိုးဖြစ်၍ လီဂူမီနိုးစီးမျိုးရင်း တွင် ပါဝင်သည်။
ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ အယ်ရာ ကစ် ဟိုင်ပိုဂျီအာဖြစ်သည်။
ပဲတောင့်၊ ပဲလုံးတို့နှင့် မျိုးချင်းတူ သည်။
မြေပဲပင်၏ မူလပေါက်ရာဒေသသည် တောင်အမေရိက တိုက်ရှိ ဗရာဇီးနိုင်ငံဖြစ်၍ ထိုမှတဆင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ မြောက်အမေရိကတိုက်၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့သို့ ပျံ့နှံ့လာသည်။
ယခုအခါတွင်ကား နေရာအနှံ့အပြားမှာပင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးခေတ်က မြေပဲကို စိုက်ပျိုးလေ့မရှိချေ။
ခရစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မကွေးနယ်၌ မြေပဲကိုစ၍ စိုက်သည်ဟု ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းများအရ သိရသည် ထိုနှစ်မတိုင်မီ က မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြေပဲကို စိုက်ပျိုးသည့် လက္ခဏာမရှိချေ။
ရှမ်းပြည်နယ်၌မူ ထိုနှစ်ထက် စောစွာကပင် မြေပဲကို စိုက်ပျိုးခဲ့ ဟန်တူသည်။
မြေပဲပင်သည် အထူးမိုးခေါင်ခံသော အသီးအနှံ ဖြစ်သည့်အတိုင်းမြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်းဒေသနှင့် အလွန်သင့်လျော် ၏။
ထိုကြောင့် မိုးနည်းပါးသော ဒေသများ၌ မြေပဲကို အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
မြေပဲကို အများအပြား စိုက်ပျိုးသော အရပ်များမှာ မကွေး၊ ပခုက္ကူ၊ မြင်းခြံခရိုင်တို့၌ အထူးတလည် ကြီးကျယ်စွာ စိုက်ပျိုးကြသည်။
မြေပဲကို အကြမ်းအားဖြင့် (၁) ပင်ပြန့်မြေပဲ၊ (၂) ပင်ထောင် မြေပဲ ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြားနိုင်သည်။
ပင်ပြန့်မြေပဲ၏ အသက်မှာ ၆ လ၊ ၇ လခန့်ရှိ၍ မြနမာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မိုးခေါင်ရေရှား အရပ်ဒေသတွင် အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးကြ သည်။
ယင်းကို မြန်မာမြေပဲ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကုလားမြေပဲ ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
ပင်ထောင်မြေပဲမှာ အသက် လျင်၍ ၃ လမှ ၃လခွဲအတွင် ရိတ်သိမ်းရသည်။
ယင်းကို မိုးအခါ၌ လည်းကောင်း၊ ဆောင်းအခါ၌လည်းကောင်း၊ စိုက်ပျိုး နိုင်သည်။
သို့ရာတွင် အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီတွင် ကျွန်းမြေ များပေါ်၌ ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြသည်။
မြေပဲသည် ရေဝပ်သော မြေစေးမှတပါး အခြားမည်သည့် မြေ၌ မဆိုဖြစ်ထွန်းသည်။
သို့ရာတွင် သဲဆန်သော မြေကား ပင်ပြန့်မြေပဲ အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ပင်ထောင် မြေပဲအတွက်မှာမူ အနည်းငယ် နုံးဆန်သောမြေသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ် သည်။
မြေပဲစိုက်ပျိုးသည့်အခါ မြေကို ထယ်ထိုးဖို့ အရေးကြီးသည်။
သို့ရာတွင် မြေတိုင်းကို ထယ်ထိုးရမည်ဟု တထစ်ချမမှတ် ယူအပ်ပေ။
မြေသည်မွရွနေသော သဲမြေဖြစ်လျှင် ထယ်ထိုးဖို့မလိုဘဲ ထွန်နှင့်ပင် လုံလောက်ပေသည်။
မြေပဲသည် ပေါင်းကို အထူးကြောက်သော အပင် ဖြစ်သည်။
ပေါင်းရှိလျှင် မည်မျှပင် အပင်သန်သော်လည်း ကောင်းစွာ ဥမအုချေ။
ထိုကြောင့် ပေါင်းပင်များကို တစ်ကြိမ်မက၊ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်ပေါင်းသင်ပေးရသည်။
မြေပဲပင်များကို အတန်းလိုက်စိုက် ပျိုးကြသည်။
အတန်းလိုက်စိုက်သည့်အခါ ပေါင်းစရိတ်သက်သာ သည်။
သက်သာခြင်းမှာ အတန်းများ အကြားအကြားတွင် ထွန်ဖြင့် ကြားလိုက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။