kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မျှော်စင် စီးပွားရေးဌာနခွဲ၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်သူ တမူရ ဆွတ်ယိုရှီ (Tsuyoshi Tamura) မှ တစ်နာရီလျှင် ၂၀၁မိုင်နှုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်နိုင်သည့်လေနှင့် ကိုဘေး သို့မဟုတ်တိုကျိုငလျင်များထက် မဂ္ဂနီကျူ့ ပိုမိုမြင့်မားသည့်ငလျင်မှ ရှင်ကျန်ရစ်နိုင်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုထားသည်။
၁၉၆၄ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် အများပြည်သူများ လာရောက်လည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ပထမတစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် မျှော်စင်သို့ လူတစ်သန်း လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
Throughout the years, the tower's draw as a tourist attraction has diminished. ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် လက်မှတ်ရောင်းအားသည် တစ်နှစ်လျှင် လေးသိန်း အောက်သို့ကျဆင်းသွားသည်၊ သို့မဟုတ် တစ်နေ့လျှင် ၁၁၀၀ ခန့်ဖြစ်သည်။
အငြင်းပွားမှု ကျိုတို ဘူတာ၏ မြောက်ဘက် မျက်နှာစာတွင် ပုံရိပ်ထင်နေသည့် ကျိုတို မျှော်စင် ကျိုတို မျှော်စင်သည် စီမံကိန်းရေးဆွဲစဉ် ကာလကတည်းက အငြင်းပွားဖွယ်ရာဖြစ်ခဲ့သည်။
လူထု ဆန့်ကျင်မှုသည် မျှော်စင်၏ ကုန်ကျစရိတ် သန်း ၃၈၀ (၁၉၆၃တွင် ဒေါ်လာ ၁.၀၅၆ သန်း) သာမက ပင်အပ်ပုံစံ မိုးချွန်အမြင့်သည် ရှေးဟောင်းမြို့တော်အတွက် ခေတ်မီလွန်းသည်ဟု လူအများက ယုံကြည်ကြသည်။
Facilities လေ့လာမှုဆိုင်ရာ ကုန်းပတ်နှင့် သန့်ရှင်းရေးဆောက်ရွက်နေသည့် ဝန်ထမ်း Kyoto Tower is split into two distinct structures. အဓိကတည်ဆောက်ပုံသည် အောက်တွင်ရှိသည့် အဆောက်အဦ၏အမိုးမှ စတင်သည့် steel spire ဖြစ်သည်။
ခရီးသွားများသည် လက်မှတ်များဝယ်ယူ၍ မျှော်စင်၏ ဓာတ်လှေကား ကိုးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြင့် အမြင့်ပေ သုံးရာ့သုံးဆယ်ရှိ လူ ငါးရာဆန့်သည့် လေ့လာမှု့ဆိုင်ရာ ကုန်းပတ်သို့ လည်ပတ်နိုင်သည်။
၎င်းနေရာတွင် ဂိမ်းစက်များ၊ အခမဲ့ ကြည့်ရှု့နိုင်သည့် တယ်လီစကုပ်များဖြင့် စီတန်းထားပြီး မြို့၏ မြင်းကွင်းကို ၃၆၀ ဒီဂရီ ကြည့်ရှု့နိုင်သည်။
ထိုနေရာမှ ကျိုတို တစ်မြို့လုံးနီးပါးကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
မြောက်ဘက်ရှိ ခိတယာမ တောင်တန်းအား မြင်ရချိန်တွင် အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်အသီးသီးမှ ဟီဂရှီယာမတောင်တန်းနှင့် အာရာရှီယာမ တောင်တန်းများကို မြင်နိုင်သည်။
နေသာသည့် နေ့များတွင် တောင်ဘက်မှနေ၍ အိုဆာကာရှိ အဆောက်အဦတချို့ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ဒုတိယဖွဲ့စည်းပုံသည် တန်ချိန် ရှစ်ရာရှိသည့်မျှော်စင်အား အပြည့်အဝ ထောက်ခံပေးထားသည့် အမြင့် ၃၀.၈ မီတာရှိသည့် ကိုးထပ်တိုက်ဖြစ်သည်။
အဆောက်အဦ၏ ပထမထပ်သည် စာအုပ်ဆိုင်တစ်ဆိုင်၊ ယန်း ၁၀၀ ဆိုင်တစ်ဆိုင်၊ အမှတ်တရပစ္စည်းဆိုင်တစ်ဆိုင်နှင့် သွားဆေးခန်းတခန်းတို့ပါဝင်သည်။
အဆောက်အဦ၏ မြေအောက်ထပ်တွင် spa တခုရှိသည်။
Floors 5–9 are devoted to the 160-room, three-star Kyoto Tower Hotel. အထပ်သုံးထပ်ပါ Sky Lounge "空" ＫＵＵ အမည်ရှိ စားသောက်ဆိုင်သည် အဆောက်အဦ၏ထိပ်တွင်ရှိသည့် မျှော်စင်၏အောက်ခြေအား စက်ဝိုင်းပုံစံ ဝန်းရံထားသည်။
လေ့လာမှုဆိုင်ရာကုန်းပတ်သို့ ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ဖြင့် တက်ရောက်နိုင်ရန် ဆင်ခြေလျှောနှင့် stair lift ကဲ့သို့သော အရာများကို ထည့်သွင်းစီစဉ်ထားသည်။
Kyoto Tower | Accessible Japan ပြခန်း File:Kyoto Tower 5.JPG အခြားကြည့်ရန် မျှော်စင်များစာရင်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကျိုတို မျှော်စင်၏ တရားဝင် စာမျက်နှာ (ဂျပန်ဘာသာဖြင့်) ကျိုတို ဟိုတယ်၏ တရားဝင် စာမျက်နှာ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မျှော်စင်များ။
မာတင် လီကာ-ရှင်း () သည် ဟန်ဒါဆန် မြေယာဖွံ့ဖြိုးမှုလုပ်ငန်းမှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်၍ ယင်းလုပ်ငန်းသည် ဟောင်ကောင်ရှိ အိမ်ခြမြေလုပ်ငန်းများထဲက အကြီးဆုံးလုပ်ငန်းထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လီသည် ဟောင်ဟောင်နှင့်တရုတ်ဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း (Hong Kong and China Gas) ၏ ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဘဝ လီသည် ဟန်ဒါဆန်မြေယာဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတည်ထောင်သူ လီရှောင်ကီး၏ သားဖြစ်၍ ဟောင်ကောင်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
တီဗီဘီမှမင်းသမီးဟောင်း ကေသီချူးကို ဩစတေးလျတွင် ၂၀၀၆ ၌ လက်ထပ်ခဲ့၍ သမီးနှစ်ဦး၊ သားနှစ်ဦးထွန်းကားသည်။
.Another angel for Grandpa Lee Shau-kee ကိုးကား။
ဟန်တရုတ်၊Who are the Chinese people? . Huayuqiao.org. Retrieved on 2013-04-26.ဟန်ဇူသို့မဟုတ် ဟန်လူမျိုးStix, Gary (2008). "Traces of a Distant Past" Scientific American, July: 56–63. (, ;"Han". Random House Webster's Unabridged Dictionary. သို့မဟုတ် ) သည် ခေတ်သစ်တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် သမိုင်းတလျောက် မွေးဖွားနေထိုင်ခဲ့ကြသော အရှေ့အာရှ လူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟန်တရုတ်တို့သည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၈% အထိရှိပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေ အများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်ကာ တရုတ်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။
ဟန်တရုတ်လူမျိုး ၁.၄ ဘီလီယံခန့်သည် တရုတ်ပြည်မကြီးတွင် အဓိက နေထိုင်ကြပြီး တရုတ်ပြည်မကြီး စုစုပေါင်း လူဦးရေ၏ ၉၂ % ခန့် ရှိသည်။
ဟန်တရုတ်လူမျိုး အဆက်အနွယ်များသည် စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် စုစုပေါင်း လူဦးရေ၏ ၇၅% ခန့် နေထိုင်ကြသည်။
ဟန်တရုတ်တို့သည် မြစ်ဝါမြစ်တလျောက် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သော ဟွာရှား (Huaxia) မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ဟွာရှားဟူသော ဝေါဟာရသည် တရုတ်မြောက်ပိုင်း မြစ်ဝါမြစ်အလယ်နှင့် အောက်ပိုင်းတလျောက်ရှိ အလယ်မြေပြန့်လွင်ပြင်ဒေသတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော ကျောက်ခေတ်သစ်လူမျိုးစုများဖြစ်သည့် ဟွာ နှင့် ရှား တို့ကို ပေါင်းစပ်ရည်ညွှန်းသည်။
ထိုလူမျိုးစုများသည် ခေတ်သစ်တရုတ်လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်ကြပြီး တရုတ်လူမျိုးအစုအဝေးကို မွေးဖွားခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရပ်ခြား တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်းအများစုတို့က ဟွားရန် ()၊ ဟွားချောင် () သို့မဟုတ် ဟွားဇူ () စသော ဝေါဟာရများကို ဟန်တရုတ်လူမျိုးများအား ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြပြီး ဟန်လူမျိုးမဟုတ်သော လူမျိုးများအပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံသားများကို ကျူးကော့ရန် () ဟူသော ဝေါဟာရဖြင့် ရည်ညွန်းခေါ်ဆိုကြသည်။
ဟန်လူမျိုး () ဆိုသည်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ တရုတ်မျိုးနွယ်များကို ခေါ်ဆိုရာတွင်လည်း အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
အရှေ့အာရှတွင် အာဏာဖြန့်ကျက်နိုင်ခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် များစွာ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သော ဟန်မင်းဆက်ကို တရုတ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး အကြီးကျယ်ဆုံးသော ခေတ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
ရှေးဟွာရှားတို့အပေါ် များစွာ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သော ဟန်မင်းဆက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကျော်ဇောမှုတို့က ယင်းတို့ကို "ဟန်နိုင်ငံသားများ"အဖြစ် မှတ်ယူလာစေနိုင်ခဲ့သည်။
ဟန်မင်းဆက်မှ မျိုးရိုးအမည်ဆင်းသက်လာသော ဟန်တရုတ်တို့သည် တရုတ်စာလုံးတို့ကို "ဟန်အက္ခရာများ"အဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် Joniak-Lüthi, Agnieszka (2015). The Han: China’s Diverse Majority. Washington, DC: University of Washington Press. (hardcover). (paperback: 2017). ပြင်ပလင့်ခ်များ How the Han Chinese became the world's biggest tribe – People's Daily Online Sept 16, 2004 Map share of ethnic by county of China ကဏ္ဍ:တရုတ် လူမျိုးများ။
အိုဝဂိရိယ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အမ်ပါရာခရိုင်၊ Polwatta မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမ်ပါရာမြို့မှ ၁၉ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အကွာ Ampara-Inginiyagala လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်း The granite Buddha statue အိုဝဂိရိယရှိ အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များသည် ၎င်းသည် ၅ ရာစု သို့မဟုတ် ထိုမတိုင်မီက ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။
၎င်းသည် Ruhuna ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် ဘုရင် Kavantissa တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းကျောင်းတော်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ထိုယူဆချက်ကို အတည်ပြုနိုင်မည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနအချက်အလက်များကိုမူ မတွေ့ရှိရပေ။
Gal Oya ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့၏ တောင်းဆိုချက်အရ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနသည် ထိုနေရာကို ရှာဖွေလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ရှာဖွေချိန်တွင် Gal Oya ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် အကြွင်းအကျန်အများအစုသည် ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။
အပျက်အစီးများ အပျက်အစီးများတွင် စေတီတော်တစ်ဆူ၊ ရုပ်ပွားတော်တစ်ခုပါဝင်သည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု၊ အကာအကွယ်ကျောက်တုံးများ၊ ကျောက်တိုင်များ၊ Balustrades (Korawak gal), အမိုးအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ရွံ့စေးအုပ်ကြွပ်ပြားများကို တွေ့မြင်ရသည်။
စေတီတော်သည် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အဋ္ဌဂံပုံစံ တည်ဆောက်ထားသည်။
ထိုသို့ တည်ဆောက်ထားခြင်းသည်ပင် စေတီတော်သည့် ထူးခြားသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဌာနစိတ်က ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိနေသည့် လက်မပါရှိတော့သည့် ၁၁.၅ ပေ အမြင့်ရှိ ကျောက်ဆင်းတုတစ်ဆူကို ပြုပြင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်ပင် ရုပ်ပွားတော်၏ ပခုံးရှိ အစိတ်အပိုင်းများသည် ကျိုးပဲ့ကာ မြေပြင်သို့ ပြုတ်ကျခဲ့သည်။
ယနေအချိန်တွင် ရုပ်ပွားတော်သည် မတ်တပ်ရပ်လျက်အနေအထားဖြင့် ထားရှိထားသည်။
အိုဝဂိရိယရှိ အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များသည် ဧရိယာ ၇ - ၈ ဧကကျော်နေရာတွင် ပြန့်ကြဲကာ တည်ရှိနေကြသည်။
ပနသဝနရမပုရာနဝိဟာရ(Sinhalese: පණසවනාරාම පුරාණ විහාරය) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Kospillewa တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် Udugampola မြို့မှ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အကွာ Udugampola - Divulapitiya လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
သီရိလင်္ကာအစိုးရက ကျောင်းတော်ကို ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၎င်းကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၂၆၄ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
စစ်အာဏာရှင်စနစ် ဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်၏နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာများကို စစ်တပ်မှ အာဏာဖြင့်ကိုယ်တိုင်ချုပ်ကိုင်သော စစ်အစိုးရနှင့် အာဏာရှင်စနစ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ထိုစနစ်၏အာဏာရှင်မှာ ရာထူးကြီးသောဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ထိုစနစ်၏ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ ပြည်သူများက စစ်ရေးရာကို ချုပ်ကိုင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ခါကီစတိုကရေစီ (khakistocracy) ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
ထိုစကားလုံးသည် ကာကီစတိုကရေစီ (kakistocracy) ခေါ် အရည်အချင်းမပြည့်သူများက အုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် ကာကီ (ခါကီ) (khaki) ခေါ် စစ်သားများဝတ်ဆင်သောအရောင် ဟူသောစကားလုံးတို့ကို ပေါင်းစပ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ စစ်အာဏာရှင်စနစ်သည် "coup d'état" ခေါ် အစိုးရကိုဖြုတ်ချခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် အရပ်သားအစိုးရရှိလျက်နှင့်ပင် စစ်တပ်ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်မှုများလည်း ရှိနိုင်သည်။
ထိုကဲ့သို့သောအခြေအနေများတွင် အစိုးရသည် စစ်တပ်၏အလိုကိုလိုက်ပေးရခြင်း သို့မဟုတ် အစိုးရ၏အာဏာမှေးမှိန်ခြင်းတို့ဖြစ်တတ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် ပထမကမ္ဘာစစ်ကာလ ဂျာမန်အင်ပါယာတွင် ဂျာမန်စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ဘုရင် ဝီလ်ဟမ် (Kaiser Wilhelm II) ထက်ပင် အာဏာပို၍ကြီးမားလာခဲ့သည်။
၁၉၃၁ နောက်ပိုင်း ဂျပန်အင်ပါယာတွင်လည်း စစ်တပ်သည်အစိုးရအားဖြုတ်ချမှုမရှိသော်လည်း ဗီတိုအာဏာကိုအသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။
စစ်အာဏာရှင်များသည် အရပ်သားအစိုးရကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပေးသော်လည်း အစိုးရ၏အကြီးအကဲအဖြစ် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်ကြသော Muhammad Zia-ul-Haq (၁၉၇၇–၁၉၈၈) နှင့် Pervez Musharraf (၁၉၉၉–၂၀၀၈) တို့သည် မိမိ၏သမ္မတရာထူးကို တိုးချဲ့နိုင်ကြသည်။
အကြောင်းပြုခြင်း စစ်အာဏာရှင်အစိုးရများသည် ထိုသို့အုပ်ချုပ်ရကြောင်းကို နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်စေလိုခြင်း၊ ပြည်သူများအတွက် အန္တရာယ်ရှိသောဝါဒများမှ ကာကွယ်စေလိုခြင်း စသည်တို့ကိုအကြောင်းပြုကြသည်။
စစ်အာဏာရှင်များအားလုံးသည် နိုင်ငံတော်၏အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် Martial law ခေါ် စစ်တပ်မှခေတ္တအုပ်ချုပ်ခြင်းကို အကြောင်းပြုပြီးအာဏာသိမ်းခဲ့ကြသည်။
ဘုရင်စနစ်ဖြင့်နှိုင်းယှဉ်ခြင်း စစ်အာဏာရှင်စနစ်နှင့် ဘုရင်စနစ်တို့မှာ ဆင်တူမှုများရှိသည်။
စနစ်နှစ်ခုလုံး၏ခေါင်းဆောင်များမှာ စစ်ဖက်ရေးရာတွင် အတွေ့အကြုံရှိကြသူများ သို့မဟုတ် စစ်တပ်၏ဦးဆောင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အပြင် နောက်ဆက်ခံမည့်သူများကိုလည်း စစ်ပညာကိုသင်ကြားစေသည်။
အဓိကကွာခြားချက်မှာ ‌ဘုရင်စနစ်တွင် မိမိ၏သားများကို နောက်ဆက်ခံမည်သူအဖြစ် တင်မြှောက်နိုင်သည်။
စစ်အာဏာရှင်စနစ်တွင်မူ ထိုကဲ့သို့တင်မြောက်နိုင်စွမ်းမရှိပေ။
ထိုကဲ့သို့မြှောက်တင်ပါကလည်း အာဏာမှာမှေးမှိန်လာခဲ့လေသည်။
သာဓကအားဖြင့် နပိုလီယန်သည် ပြင်သစ်အစိုးရကိုဖြုတ်ချပြီးနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ဘုရင်အဖြစ်ခံယူလေသည်။
သို့သော် ပြင်သစ်ဘုရင်စနစ်ထောက်ခံသူများနှင့် ဥရောပဘုရင်များသည် နပိုလီယန်ကိုဘုရင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
လက်ရှိစစ်အာဏာရှင်နိုင်ငံများ နိုင်ငံ ယခင်အစိုးရစနစ် ရက်စွဲ ရက်စွဲ Unitary parliamentary constitutional republic ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈၂၀၁၈ ရွေးကောက်ပွဲ Federal dominant-party presidential republic၁၁ ဧပြီ ၂၀၁၉2019 Sudanese coup d'étatUnitary semi-presidential republic ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၀2020 Malian coup d'état2021 Malian coup d'état Unitary assembly independent constitutional republic၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း Unitary dominant-party presidential republic၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၁Northern Chad offensive ယခင်စစ်အာဏာရှင်နိုင်ငံများ အာဖရိက upright|Zairean President Mobutu Sese Seko (1994–1996) (1966–1969; 1972–1975; 1975–1979; 1981–1993) (1984–1990; 2008–2010) (1980–1984; 1999; 2003; 2012) (1986–1991; 1991-1993; 2014) (1980–1986; 1990–1994; 1994-1995; 1995-1996; 1996-1997; 2003–2006) (1969–1977) (1972–1975) (1968–1991; 1991-1992; 2012; 2020; 2020–present) (1978–1979; 1979–1992; 2005–2007; 2008–2009) (1974–1987; 1987-1989; 1996; 1999; 2010–2011) (1966–1979; 1983–1999) (1973–1975) (1995; 2003) (1967–1968; 1992; 1992–1996; 1996; 1997–1998) (1969–1991) (1958–1964; 1969–1971; 1985–1986; 1989–1993; 2019-present) (1967–1979) Transkei (1987–1994) (1987–2011) (1971–1979; 1985; 1985–1986) Venda (1990–1994; 1994) (2017–2018) အမေရိက upright|ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ပရာယွတ်ချန်အိုချာ (၂၀၁၄) တရုတ်အမျိုးသားရေးခေါင်းဆောင် ချန်ကေရှိတ် (၁၉၄၀) အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတ ဆူဟာတို (၁၉၉၃) အာဖဂန်နစ္စတန် (1978) (၁၉၆၂- ၁၉၈၈၊ ၁၉၈၈- ၂၀၁၁၊ ၂၀၂၁- လက်ရှိ) ကမ္ဘောဒီးယား (1970–1975) (1928–1975) (1967–1998) အီရန် (1953–1957; 1978–1979) (1933–1934; 1937–1938; 1934-1935; 1949-1950 1936; 1941; 1952–1953; 1958–1963; 1963–1968; 1968–1979) ဂျပန် (1185–1868; 1931-1940; 1940–1945) မြောက်ကိုရီးယား (1170–1270) (1170–1270; 1961–1963; 1963-1972; 1981–1987) လာအို (1959–1960) (1988–1990) (1988–1989) မွန်ဂိုးလီယား (1939–1952) (1958–1969; 1969–1971; 1977–1988; 1999–2008) ဖိလစ်ပိုင် (1898, 1972–1981) (1949; 1951–1953; 1953-1954; 1961–1963; 1963; 1963-1966; 1966-1970; 1970–2000) (1933; 1947–1957; 1959–1963; 1963–1973; 1977–1979; 2006–2008; 2014–2019) (1963-1967) မြောက်ယီမန် (1962–1967; 1974–1977; 1977–1978; 1978; 1978–1982) ဥရောပ စပိန်ခေါင်းဆောင် ဖရန်စစ္စကို ဖရန်ကို (၁၉၇၅) ဘူဂေးရီးယား (1923–1926; 1934–1935; 1944–1946) (1974) ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (1653–1659) (1799–1814; 1852–1870; 1870–1871; 1940-1942) (1992) (1916–1918; 1945) (1925–1926; 1936–1941; 1967–1974) (1926–1935; 1981–1983) (1926–1933; 1974–1975) (1941–1944) (1922–1943; 1943–1945) (1918–1920; 1991) (1957) (1808–1810; 1923–1930; 1936–1975) (1913–1918; 1921–1927; 1960–1961; 1971-1973; 1980–1983; 1997-1999) အိုရှင်းနီးယား (၁၉၈၇-၁၉၉၉၊ ၂၀၀၆-၂၀၁၄) ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ: အုပ်ချုပ်ရေး ကဏ္ဍ:စစ်အာဏာရှင်စနစ်များ။
အစ်ဘဂလရာဇမဟာဝိဟာရ (Sinhalaː ඉබ්බාගල රජ මහා විහාරය) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Kurunegala ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဂူကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် Kurunegala မြို့အလယ်တွင် တည်ရှိပြီး Ethagala ကျောက်ဆောင်၏ အလယ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအစိုးရက ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓမ္မရာဇမဟာဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကနိုင်ငံ၊ Monaragala ခရိုင်၊ Buddama ရွာတွင်တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင်ဂူကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓမ္မရွာသည် Siyambalanduwa မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကျေးလက်ရွာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဤရွာသည် နိုင်ငံ၏ လူများအစောဆုံးအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအစိုးရက ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
သမိုင်း မဟာဝံသကျမ်းနှင့် ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ ကျောက်စာများတွင် ဖော်ပြထားသည်များအရဆိုပါက ဗုဒ္ဓမ္မကျောင်းတော်ကို ၃ ရာစုက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဤကျောင်းတော်အကြောင်းကို Uva စီရင်စုနယ်ရှိ အရေးပါသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များအကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် Uva Viharawamsa တွင် လည်း ရေးသားထားသည်။
၎င်းတွင် ဗုဒ္ဓမ္မတွင် အစောပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုများ ပြုကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
အနုရာဒပူရခေတ်အတွင်း နိုင်ငံရှိဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာအခြေအနေများ မတိုင်မီက ဤကျောင်းတော်သည် လက်မှုပညာသည်များကို ပညာသင်ကြားပေးရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
နောင်အခါမှ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျောင်းပရဝုဏ်ရှိ ကျောက်စာများတွင် ဖော်ပြထားသည်များနှင့် အခြားသော အရင်းအမြစ်များအရ ကျောင်းတော်သည် အချိန်နှင့်အမျှ ဘုရင်များ၏ အားပေးကူညီမှုများကို ရရှိခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်ရှိ ကျောက်စာများတွင် တောင်ပိုင်းဒေသဘုရင် Udaya I (883 – 896) သည် သူအုပ်ချုပ်စဉ်ကာလ၌ ကျောင်းတော်သို့ ကျေးရွာများကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဘုရင် Parakramabahu I (1153-1186) သည် ဗုဒ္ဓမ္မကျောင်းတော်ကို အလယ်ဗဟိုထားရှိကာ အုတ်ချုပ်ရေးခရိုင်များကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
Kandyan ခေတ်ကာလတွင် Sri Wickrama Rajasingha (1747 – 1781) က ကျောင်းတော်ကို ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နံရံများ ကျောင်းတော်သည် ဂူပေါင်း ၂၀ ကျော် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အဓိကကျောက်ဂူသည် အနည်းငယ်အစွန်းထွက်နေပြီး အများကြီး မမြင့်ပေ။
၎င်းတွင် Kandyan ခေတ်ပုံစံများအတိုင်း ပြလုပ်ထားသည့် နံရံပန်းချီများနှင့် ပန်းပုများ တည်ရှိသည်။
အဝင်ပေါက်သည် ရွှံ့စေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် Makara Thorana (နဂါးပေါင်းကူးအခုံး) ဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။
အဓိကခန်းမတွင် လျောင်းတော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူနှင့် အခြားထိုင်တော်နှင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များများစွာကို ဖူးမြင်နိုင်သည်။
အဓိကဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ဘုရင် Rajadhi Rajasingha လက်ထက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ဂူ၏ မျက်နှာကြက်တွင် အမျိုးမျိုးသော ပန်းပုံစံဒီဇိုင်းများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး နံရံများတွင် ဇာတကလာ ဇာတ်တော်များကို ရေးဆွဲထားသည်။
ကျောက်စာ ဗုဒ္ဓမ္မဂူရှိ ကျောက်စာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ပဒိယဒိုရရာဇမဟာဝိဟာရ (ပဒိဒိုရရာဇမဟာဝိဟာရ ဟုလည်း သိကြ, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Padiyathalawa မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် Mahiyangana မြို့မှ ၃၄ ကီလိုမီတာခန့် (၂၁ မိုင်) အကွာ Peradeniya – Chenkaladi - Badulla အမြန်လမ်း (A5) ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၈၈၄ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
ကျောင်းတော် ကျောင်းတော်ကို Kavan Tissa (205–161 BC) လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ယခုအခါတွင် ယိုယွင်းပျက်စီးနေပြီဖြစ်သည့် ဘုရားတစ်ဆူသည် မြေကမူတစ်ခုနှင့် အုတ်အကျိုးအပဲ့အစအနနံရံတစ်ခုကဲသို့သာ ဆင်တူလျက်ကျန်ရှိတော့သည်။
ဘုရားစေတီ၏ အနီးအနားတွင် ဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်တစ်ခုရှိပြီး ၎င်းမှာ အမြင့် ၄ ပေ (၁.၂ မီတာ) ရှိသည်။
အနီးအနားရှိ အဆောက်အဦမှာမူ ယခုအခါတွင် ပျက်စီးနေသည့်အနေအထားဖြစ်ကာ ရဟန်းအိုများထားရှိရာကျောင်းဆောင် Dharmachakra ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကျောင်းတော်၏ ကျန်ရှိနေသည့် အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များတွင် ကျောက်သားတံခါးတစ်ခုနှင့် ကျောက်တိုင်များ တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းသည် ကျောင်းတော်၏ ပရဝုဏ်နယ်မြေအဖြစ် သိရှိနိုင်သည်။
ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိနေသည့် ဗောဓိပင်ကို ဒေသခံ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ကြည်ညိုကြပြီး ဤအပင်သည် အနုရာဒပူရမြို့ရှိ ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ၏ ပင်ပျိုပင်တစ်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ တောင်အလယ်ပိုင်းဒေသ တရုတ်တောင်အလယ်ပိုင်း ( ) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကွမ်တုန်းပြည်နယ်၊ ဟယ်နန်ပြည်နယ်၊ ဟူပေပြည်နယ်နှင့် ဟူနန်ပြည်နယ် တို့နှင့်အတူ ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) တို့ ပါဝင်သည်။
သို့သော် အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသနှစ်ခုဖြစ်သော ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့ကို ရံဖန်ရံခါ တရုတ်တောင်အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ထည့်သွင်းရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုများကြောင့် ဤဒေသကို တရုတ်တောင်ပိုင်း () နှင့် တရုတ်အလယ်ပိုင်း () ဒေသများအဖြစ် ခွဲခြားဖော်ပြလေ့ခြင်းလည်း ရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေများ GBတရုတ်နိုင်ငံ ပြည်နယ်များအတွက် GB/T 2260 ကုဒ်များအိုင်အက်စ်အို အမှတ်ISO 3166-2:CN (တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်နယ်များအတွက် ISO 3166-2 ကုဒ်များ)Provincial-level divisionတရုတ်အမည်မြို့တော်လူဦးရေသိပ်သည်းမှုဧရိယာ အတိုကောက်/သင်္ကေတ ကိုးကား Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဒေသများ။
ဟန်တရုတ်လူမျိုးခွဲဖြစ်သော ဟတ်ကာ လူမျိုးတို့အနက် ထင်ရှားသော ဟတ်ကာလူမျိုးများ၏ စာရင်းဖြစ်သည်။
ဘတော်လှန်ရေး၊ နိုင်ငံရေး နှင့် စစ်ရေး စသည်တို့တွင် ခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် ဩဇာတိက္ကမကြီးသူများလည်း ပါဝင်သည်။
ကျန်ဒေသများ တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် 'အာဆီယံ: မပါဝင်သော ဒေသများကို ဆိုလိုသည်။
thumb|မားစ်ထရစ်ဂ်တ်တက္ကသိုလ်မှ ဂျင်မီဝေးလ်စ် လက်ခံရရှိသော ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ (honoris causa) (၂၀၁၅) ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ () သည် ပညာရေးဆိုင်ရာဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်၍ ထိုဘွဲ့အတွက် တက္ကသိုလ် (သို့) ဆုချီးမြှင့်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုသည် ပုံမှန်လိုအပ်ချက်များကို လျှော့ပေါ့စဉ်းစားပေးရာ နမူနာအနေဖြင့် ပါဝင်နိုင်သော လိုအပ်ချက်များမှာ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်၊ (ကျောင်း)တက်ရောက်မှု၊ သင်ရိုးဆိုင်ရာ အပိုချိန်သင်ယူမှု (course credit) ၊ အဆင့်မြင့်ဘွဲ့အတွက် ပြုစုကျမ်း (dissertation) ၊ ကျယ်ပြန့်သော စာမေးပွဲအောင်မြင်မှု စသည်တို့ဖြစ်ကာ ထိုလိုအပ်ချက်များကို လျှော့ပေါ့စဉ်းစားပေးကြသည်။
ဤဘွဲ့အား အနက်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပုံများမှာ တက္ကသိုလ် (သို့) အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကွဲပြားနိုင်သည်။
မဲရီယန်-ဝက်ဘ်စတာ အဘိဓာန်က "ကျောင်းသူ/သား မဟုတ်ဘဲ အရေးပါသော အရာတစ်ခုခုကို ဆောင်ရွက်သူအား တက္ကသိုလ်/ကောလိပ်က ချီးမြှင့်သောဘွဲ့" ဟူ၍ ဖွင့်ဆိုကာdefinition of honorary degree at Merrian-Webster Dictionary အောက်စဖို့ဒ်အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်က "ပုံမှန်လိုအပ်ချက်၊ လုပ်ဆောင်ချက်မရှိဘဲ ဂုဏ်ပြုမှုအရ ပေးသောဘွဲ့"၊ ကိမ်းဘရစ်ချစ်တက္ကသိုလ်၏ ဖွင့်ဆိုချက်တွင် "ပညာရေးသင်ယူလေ့လာမှုမလုပ်သောသူတစ်ဦးဦးကို ဂုဏ်ပြုမှုအဖြစ်ချီးမြင့်သောဘွဲ့" ဟူ၍definition of honorary at Cambridge Dictionary ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့သည် လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ ကောင်းကျိုး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စသဖြင့်တစ်ခုခုကို နက်နက်နဲနဲ၊ မလျှော့သောဇွဲဖြင့် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သူများကို ပေးလေ့ရှိရာ ဘွဲ့ပေးရန် စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ကြရာတွင် နိုင်ငံတွင်း (သို့) နိုင်ငံတကာအဆင့် အရေးပါသောအောင်မြင်မှုများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြ၍ ဆုလက်ခံယူမည့်သူသည် တည်ကြည်သော၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသောသူဖြစ်ရန်လည်း လိုအပ်သည်ဟု အချို့တက္ကသိုလ်များ၏ စည်းကမ်းများတွင်တွေ့ရှိနိုင်သည်။
Honorary degree procedures and guidelines, University of Washinton ရံခါတွင် သက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ် (သို့) လူမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ကို အကျိုးပြုသော ထင်ရှားသည်သူလည်းဖြစ်နိုင်ပေသည်။
ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့အများဆုံးရရှိသူသည် ခရစ်ယာန်ဘုန်တော်ကြီး၊ လူမှုအကျိုးဆောင်သူ သီယိုဒေါ ဟဲ့စ်ဘာ့ဂ် (Theodore Hesburgh) ဖြစ်၍ ၎င်း၏ ဘဝတစ်လျှောက် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေါင်း (၁၅၀) ရရှိခဲ့သည်။
ဝေါဟာရ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "honorary degree" ဟုသုံးသော စကားလုံးသည်honoris causa (သို့) ad honorem ဟူသော လက်တင်စကားစုအနေဖြင့်လည်း လူသိများကြသည်။
မြန်မာဘာသာအလိုအရ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆိုသည်မှာ "အခကြေးငွေမယူဘဲ လုပ်ငန်း၏ဂုဏ်ကို ပဓာနထား၍ အမှုဆောင်ရွက်သော" နှင့် "ထူးကဲသောအရည်အချင်းအစွမ်းသတ္တိနှင့်ပြည့်စုံကြောင်း အသိအမှတ်ပြုထားသော" ဟူ၍ အနက်ရရှိသည်။
အမျိုးအစား၊ ပုံစံနှင့် သတ်မှတ်ချက် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့သည် ပုံစံအရ သုံးမျိုးဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ : ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ (Honorary Doctorates) ဂုဏ်ထူးဆောင်မဟာဘွဲ့ (Honorary Master's Degrees) ဂုဏ်ထူးဆောင်(ရိုးရိုး)ဘွဲ့ (Honorary Bachelor's Degrees) တို့ဖြစ်နိုင်သည်။
Honarary Degrees, the University of Greenwich သို့သော် ပုံမှန်အားဖြင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်လေ့များကြကာ ဆုလက်ခံယူသူသည် ချီးမြှင့်သည့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းနှင့် ယခင်ပတ်သက်ဆက်နွယ်ခြင်းမရှိသူများ ဖြစ်နိုင်၏။
ဤသို့သောဘွဲ့များကို တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ပညာရည်မှတ်တမ်းတွင် ဆု(ဂုဏ်ပြုမှု)အဖြစ်ထည့်သွင်းနိုင်ကာ ပညာရေးရာဘွဲ့အနေဖြင့် မထည့်သွင်းရန် လမ်းညွှန်ချက်များရှိသည်။
"ဂုဏ်ထူးဆောင်" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများက ဆုလက်ခံယူသူကို အထင်မြင်လွဲမှားစေနိုင်သော ခေါင်းစဉ်များသုံးစွဲခြင်းကို ရှောင်ကျဉ် န်လည်း တောင်းဆိုကြသည်။
အမည် တက္ကသိုလ်/ကောလိပ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခုရချီးမြင့်လေ့ရှိသော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့အမည်များသည် တူညီနိုင်မှုမရှိပေ။
မြန်မာနိုင်ငံ thumb|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင်စာပေပါရဂူဘွဲ့ပထမဆုံးရရှိသူ လယ်တီဆရာတော် ဦးဉာဏဓဇ တက္ကသိုလ် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့များကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ စတင်၍ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တည်ထောင်စက မြန်မာပြည်ရှိ နာမည်ကျော် ပညာရှင်များကို ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့အဖြစ် စတင်ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။
စာပေ၊ ဥပဒေ နယ်ပယ်၌ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို ပေးရာမှစတင်ကာ တက္ကသိုလ်အတွက် လှူဒါန်းသော လူချမ်းသာများနှင့် စစ်ပြီးခေတ်တွင် နိုင်ငံခြား ခေါင်းဆောင်များကို ပေးအပ်ခြင်းလည်းရှိခဲ့သည်။
ပေးအပ်ရာတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူ၊ မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ဝိဇ္ဇာ ဘွဲ့များကို ချီးမြင့်ခဲ့ကြ၏။
ဂုဏ်ထူးဆောင် သိပ္ပံပါရဂူဘွဲ့ကို ပေးရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ပေးခဲ့သော မှတ်တမ်းမရှိဟု ဘီဘီစီက မှားယွင်းစွာ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
လယ်တီဆရာတော်ကစတဲ့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူ ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ် ကျောင်းအုပ် မက်သျူးဟန်တာ (Mathew Hunter) ကို ဂုဏ်ထူးဆောင် ဒီအက်စီ (Doctor of Science) ဘွဲ့ ကို ၁၉၂၂ ၌ ပေးအပ်ခဲ့ဖူးသည်။
thumb|ဦးဖေမောင်တင် ရုပ်တု ပထမဆုံးဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ရရှိသောသူမှာ လယ်တီဆရာတော်နှင့် ချားလ်စ်ဒူရိုင်ဇယ်လ်(Chas Duroiselle) တို့ဖြစ်ကြ၍ ၁၉၂၁ တွင် ဆပ်ကပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဆရာတာ်အား စာပေပါရဂူဘွဲ့ချီးမြှင့်၍ ဒူရွိုင်ဇယ်လ်အား ဂုဏ်ထူးဆောင် မဟာဝိဇ္ဇာ(M.A)ဘွဲ့ကို အပ်နှင်းခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ လယ်တီဆရာတော်ပြီးနောက် တောင်ခွင် သာသနာပိုင်ဆရာတော် (၁၉၃၂)၊ ဒုတိယ အဓိပတိ ဦးဆက်၊ ဒုတိယ အဓိပတိ ဦးဧမောင် ၊လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ပျော်ဘွယ် ဦးမြ၊ သမ္မတဟောင်း ဆာဘဦး၊ ဦးဖေမောင်တင်၊ ဥပဒေ ပါမောက္ခဟောင်း ဦးကျော်မြင့် စသော မြန်မာနိုင်ငံမှ ထင်ရှားသူများကို ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့များ ချီးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။
ပြည်ပ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ကမ္ဗောဒီယားနိုင်ငံဘုရင် သီဟာနု၊ ဟိုချီမင်း၊ တီးတိုး၊ ဘန်ဂူရီယန် စသည့် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အပြင် စာရေးဆရာ လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး၊ မဟာဂီတ ပညာရှင် ဒေါ်စောမြအေးကြည်၊ အငြိမ့်မင်းသမီး အမာစိန်၊ ကာယဗလ ဦးဇော်ဝိတ် တို့ကို ဂုဏ်ထူးဆောင် မဟာဝိဇ္ဇာနှင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့များ အပ်နှင်းခဲ့ဖူးသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကြောင့် မြန်မာပြည် ဘာတွေပြောင်းခဲ့သလဲ, ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) ၁၉၆၂ နောက်ပိုင်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို အစိုးရက သိမ်းယူလိုက်ပြီးနောက် ပါရဂူဘွဲ့ပေးခြင်း ရပ်စဲခဲ့သည်။
၂ဝဝ၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၆ ၌အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် ဦးသီလာနန္ဒာဘိဝံသ၊ ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ၊ ၂၀၀၃ တွင် ဗန်းမော်ဆရာတော်၊ သီတဂူဆရာတော် စသည့်ပုဂ္ဂိုလ်များကို ဂုဏ်ထူးဆောင်စာပေပါရဂူဘွဲ့များ ပေးခဲ့ကြသည်။
ယင်းနောက် အခြား တက္ကသိုလ်များ၌လည်း ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေးခြင်းများ ရှိလာခဲ့ကြသည်။
အငြင်းပွားမှုများ အချို့တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်များအား ငွေကြေးများစွာလှူဒါန်းမှုကြောင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များချီးမြှင့်သည်နှင့်ပတ်သက်၍ စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။
အထူးသဖြင့် ယခင် ပညာရေးရာ အရည်အချင်း မရှိသောသူများကို ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များချီးမြှင့်သည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခံရသူ၏ အမည်ရှေ့တွင် "ဒေါက်တာ" တပ်ခေါ်ရန် တောင်းဆိုမှုများရှိလျှင် ထိုသူများကို ဝေဖန်မှုများလည်းရှိခဲ့ကြ၏။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂုဏ်ထူးဆောင် (honorific) ဆိုသောပုဒ်က ၎င်းတို့အရည်အချင်းနှင့်ပတ်သက်သော လူထုအမြင်ကို အထင်မြင်မှားစေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အလားတူဖြစ်နိုင်သော နောငါထပ်အနေအထားမှာ တက္ကသိုလ် (သို့) အစိုးရနယ်ပယ်တွင် အရိုသေတန်သေ၊ လူလေးစားခံရသောသူတစ်ဦးဦးကို "progessor" (ပါမောက္ခ) ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
(ပညာရေးဆိုင်ရာ) ကြိုးပမ်းမှုမရှိသူများကို ပါရဂူဘွဲ့ပေးခြင်းသည် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့်ရရှိလာသောသူများ၏ ဘွဲ့အားတန်ဖိုးနိမ့်စေသည်ဟု အချို့သူများက ယူဆထင်မြင်ကြသည်။
သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် အတွေးခေါ်ဆရာတို့က ဆိုသည်မှာ တက္ကသိုလ်များသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ကျိုး (သို့) ၎င်းအဝန်းအဝိုင်း၏အကျိုးကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခြင်းငှာ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်မကျသော ဆုံးဖြတ်မှုများပြုလုပ်တတ်သည့်သဘောကို ဖုံးကွယ်ရန် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
Why Do We Still Hand Out Honorary Academic Titles? မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပညာရေး ကဏ္ဍ:ပညာရပ်ဝေါဟာရ။
ဂိုနဂေါလဝိဟာရ သည် သီရိလင်ကာလနိုင်ငံ၊ အမ်ပါရာခရိုင် (Ampara)တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဂူကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ဒေသခံများက ပန်းချိသီးဂိရိယ (သိဂိရိယငယ်) ဟု သိကြသည်။