kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုစာတွင် ပြင်သစ်ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးသမားများအား ရှုတ်ချရာတွင် ကူညီမှုရရန် အမေရိကန်အစိုးရ၏အကူအညီအကြောင်းမေးမြန်းခြင်းကို ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် သူ၏စာအား အရေးတယူမပြုခဲ့ကြချေ။
သူသည် ပြင်သစ် ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး အာရှကူမင်တန် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် မော်စကိုသို့ ပုံမှန်လည်ပတ်ခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ၁၉၄၅-၁၉၅၄ တွင် ပြင်သစ်အုပ်ချုပ်ရေးသမားများကို ဆန့်ကျင်သည့် တော်လှန်ရေးတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဆိုဗီယက်ရုရှနှင့် တရုတ်တို့ထောက်ခံသော ကွန်မြူနစ်အုပ်ချုပ်ရေး ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်မြောက်ပိုင်းတွင် သမ္မတအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဦးဆောင်သော ဟိုချီမင်းက အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
တောင်ပိုင်းတွင်မူကား အမေရိကန်တို့ထောက်ခံသော ကွန်မြူနစ်အုပ်ချုပ်ရေးမဟုတ်သောအစိုးရက ဦးဆောင်ထားခဲ့ကြသည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော်၊ ထိုအချိန်က အမေရိကန်သည် ဆိုဗီယက်နှင့်အပြိုင် စစ်အေးတိုက်ပွဲများကို ဆင်နွှဲနေရပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကိုလည်း ကွန်မြူနစ်အဖြစ် ရောက်ရှိသွားရန်မလိုလားခဲ့ချေ။
ထို့နောက် အမေရိကန်နှင့် တောင်ပိုင်းဗီယက်နမ်သည် ရွေးကောက်ပွဲအား လက်ကိုင်ထား၍ နိုင်ငံ၏အပိုင်းနှစ်ပိုင်းအား ပြန်လည်ပေါင်းစည်းမည်ဟူသည့် ကတိကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ဟိုချီမင်းဦးဆောင်သည့် ကွန်မြူနစ်အစိုးရဥပဒေ၏ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအရ တောင်ပိုင်းဗီယက်နမ်၏ လယ်ယာစိုက်ခင်းများအား ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။
ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုကြာအောင် စစ်ပွဲများဆင်နွှဲခဲ့ကြပြီး ဗီယက်နမ်အမျိုးသား သန်းပေါင်းများစွာတို့ သေကြေပျက်စီးကြရသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဆိုဗီယက်ရုရှားတို့က မြောက်ပိုင်းဗီယက်နမ်၏ စစ်ရေးကြိုးစားမှုများကို ကူညီသကဲ့သို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တောင်ပိုင်းဗီယက်နမ်အား စစ်ကူပေးခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆုံး၌ ဟိုချီမင်းကွယ်လွန်ပြီး နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဗီယက်နမ်မြောက်ပိုင်းက အနိုင်ရရှိခဲ့ကြသည်။
ဟိုချီမင်းနှင့် မြန်မာပြည် ဗီယက်နမ် သမ္မတ ဟိုချီမင်း ကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့လွတ်တော် တွင် တွေ့ရစဉ် မြောက်ပိုင်းကွန်မြူနစ်တပ်များ ကို ထောက်ပံ့ရေးအတွက် စည်းရုံးရေး ခရီးစဉ် အဖြစ် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်မှ ၁၇ ရက် အထိ မြန်မာနိုင်ငံ သို့လာရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဦးလေးဟိုသည် နှလုံးနှင့် ဆီးချိုရောဂါများကို ခံစားခဲ့ရသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ၂ ရက်နေ့နံနက်ပိုင်း ၉ နာရီ ၄၇ မိနစ်တွင် ဟိုချီမင်းမှာ နှလုံးရောဂါပြင်းထန်မှုကြောင့် ကွယ်လွန်နိစ္စရောက်ရရှာသည်။
သူ၏ သေတမ်းစာတွင် သူ့အား မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန်နှင့် သူ၏အရိုးပြာများအား ဗီယက်နမ်မြောက်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းရှိ တောင်များပေါ်တွင်ထားရှိရန် လိုလားခဲ့သည်။
သို့သော် သူသေဆုံးပြီးနောက် ၎င်း၏နောက်လိုက်များသည် အလောင်းအား အမွေးနံ့သာဆွံ့ဖျန်းခဲ့ပြီး ဂူဗိမာန်အတွင်း သွတ်သွင်းခဲ့ကြသည်။
သူသည် ယနေ့တိုင်ထိုနေရာတွင် ရှိနေပြီး လူအများ၏ ပူဇော်ခြင်းခံနေရဆဲဖြစ်သည်။
အမေရိကန်သမ္မတထံပေးပိုခဲ့သည့်စာလွှာ ဂုဏ်ပြုခြင်း ၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယမ်၏ ထုံးစံအတိုင်း အနိုင်ရသော မြောက်ပိုင်းကွန်မြူနီများက ကွန်မြူနစ်မဟုတ်သော ဗီယက်နမ်တောင်ပိုင်း၏မြို့တော် ဆိုင်ဂုံအား ဟိုချီမင်းဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့် သူတို့၏ ခေါင်းဆောင်ကြီးအား ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။
ဟိုချီမင်း (ခရစ်၁၈၉ဝ-၁၉၆၉) ဗီယက်နမ်ဒီမိုကရက်တစ်သမတနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသောသမ္မတကို ခရစ်နှစ် ၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ သည်။
ထိုစဉ် သမ္မတအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူပုဂ္ဂိုလ်ကြီးက ကျွန်တော့်ကိုသမ္မတရွေးလိုက်တာအကြောင်းရှိပါတယ်။
ကျွန်တော့မှာဘာမှမရှိလို့ပါဘဲ။
ကျွန်တော့်မှာ သားမယားလည်း မရှိဘူး။
အိမ်လဲမရှိဘူး။
ရွှေငွေပစ္စည်းဥစ္စာလည်းမရှိဘူး။
အဝတ်အထည်ဆိုလို့လဲ ဟောဒီအခုဝတ်ထားတဲ့ ချည်ဝတ်စုံတစ်စုံဘဲရှိပါတယ် ဟုပြောကြားခဲ့လေသည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကား ဟိုချီမင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဟိုချီမင်းကိုခရစ်နှစ် ၁၈၉ဝ ပြည့်မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ငဲအန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကင်လီယင်ရွာကလေး၌ဖွားမြင်သည်။
အဘမှာငုယင်စင်းစက်ဖြစ်၍ အမိမှာဟွန်သီလုန်ဖြစ်၏။
မွေးချင်းသုံးယောက်တွင် ဟိုချီမင်းသည်အထွေးဆုံးဖြစ်သည်။
ဟိုချီမင်း၏ပထမဆုံးသောငယ်နာမည်မှာ ငုယင်စင်းကွန်ဖြစ်၏။
အသက် ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်တွင် သူ၏ မိဘများက ဗီယက်နမ်ဓလေ့ထုံးစံအတိုင်း ငယ်နာမည် ငုယင်စင်းကွန်မှ ကြီးနာမည် ငုယင်တက်သန်သို့ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
ဟိုချီမင်း ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်တွင် မိခင်သေဆုံးခဲ့ရာ ဖခင်၏အုပ်ထိမ်းမှုအောက်တွင်ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။
ဖခင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်၏။
ထိုစဉ်ကဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို ပြင်သစ်တို့ အုပ်စိုးလျက်ရှိရာ ဟိုချီမင်းသည်ငယ်စဉ်ကပင် ပြင်သစ်အစိုးရ၏ ဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းမှုများကို မျက်ဝါးထင်ထင်တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။
ထိုကြောင့်ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအတွက် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့သည်။
ဟိုချီမင်းအသက် ခုနစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် ပညာစတင်သင်ကြားခဲ့၏။
၁၆ နှစ်သားအရွယ်တွင် ပြင်သစ်စာပေကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
ကျောင်းသားအရွယ်ကတည်းကပင် ဖခင်ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သော ဗီယက်နမ်ပညာတတ် မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ပြင်သစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဆက်သားအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့၏။
ထိုနောက်ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အလုပ်မှထုတ်ခံရသဖြင့် ဟိုချီမင်း သည်ကျောင်းဆရာလုပ်ရင်း အိမ်ထောင့်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့လေသည်။
မကြာမီ ကျောင်းဆရာ အလုပ်မှထွက်ကာ စက်မှုလက်မှုကျောင်းသို့ တက်ရောက်၍ စက်မှုပညာသင်ကြားပြန်၏။
ထိုအချိန်၌ ဟိုချီမင်း၏ရင်ဝယ် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ်များ၊ ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လိုသော စိတ်ဓာတ်များ ကိန်းအောင်းနေချေပြီ။
ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအတွက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးမှာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးဗဟုသုတကြွယ်ဝမှဖြစ်မည်ဟူ၍လည်း စွဲမြဲစွာယုံကြည်လျက်ရှိပေသည်။
ထိုကြောင့် ၁၉၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းရန် နိုင်ငံခြားဗဟုသုတရှာရေးအတွက် ဟိုချီမင်းသည် ပြင်သစ်ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်တွင် ထမင်းချက်ရိက္ခာဌာန အလုပ်သမားအဖြစ်လိုက်ပါရင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ထွက်ခွာခဲ့လေသည်။
ထိုအခိုက်တွင်သူ၏ အမည်ကို ဗဟူ၍ ပြောင်းလဲထား၏။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ရောက်သောအခါ ပြင်သစ် အရာရှိတစ်ဦး၏အိမ်တွင် အစေခံလုပ်ရင်း ဝမ်းရေးကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။
အခြေခံမျှသာတတ်မြောက်ထားသော ပြင်သစ်စကားကိုလည်း ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ထိုနောက်အစေခံအလုပ်မှထွက်ကာ ပြင်သစ်ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတွင် သင်္ဘောသားအဖြစ် လိုက်ပါဆောင်ရွက်ရင်းအာဖရိကနှင့်မြောက်အမေရိကတိုက်များသို့ ရောက်ခဲ့၏။
၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့၏။
ထိုနောက်ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ခရီးဆက်ပြန်လေသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ရောက်သော် အမှိုက်လှဲသမား၊ ဘွိုင်လာအိုးမီးထိုးသူ စသည်ဖြင့် ကြုံရာအလုပ်ကိုလုပ်ရင်း ပညာဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်စာကိုလည်းသင်ကြားခဲ့၏။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွားသောအခါ ဟိုချီမင်းသည် ငုယင်အိုက်ကုတ်အမည်ဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗာဆေးစစ်ပြေငြိမ်းရေး ကွန်ဖရင့်သို့ တက်ရောက်ကာ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအတွက်လိုလားမှုများကိုတောင်ဆိုခဲ့သေးသော်လည်း မရရှိခဲ့ပေ။
သို့သော်ထိုတောင်းဆိုချက်များကို ပုံနှိပ်ကာ လူအများသိရှိအောင်ဖြန့်ဝေနိုင်ခဲ့ပေ၏။
ထိုအချိန်မှစ၍ဟိုချီမင်းသည်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် နိုင်ငံရေးအရစတင်လှုပ်ရှားတော့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ဆိုရှယ်လစ်လူငယ်များအဖွဲ့အစည်းတွင် ပါဝင်ကာ တိုးမြို့တွင်ကျင်းပသော ပြင်သစ်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ၁၈ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂယက်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းကွန်ဂယက်တွင် စကားပြောဆိုခွင့်လည်း ရရှိခဲ့သည်။
ဟိုချီမင်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်း၌ထုတ်ဝေနေသော သတင်းစာများတွင် ငုယင်အိုက်ကုတ်အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့သည်။
ပြင်သစ်ကိုလိုနီစံနစ်အပေါ် စွဲချက်တင်ခြင်း ဝါး၊ နဂါး စသည့်စာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ရောက်ရှိနေသည့်ကိုလိုနီနယ်များအသင်းကိုလည်း ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်ပြီးလျှင် ထိုဂျာနယ်၏ တိုက်အုပ်နှင့်တာဝန်ခံစာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ပြင်သစ်ကွန်မျူနစ်ပါတီသို့ဝင်ရောက်ခဲ့၏။
၁၉၂၃ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင်ဟိုချီမင်းသည် လီနင်နှင့်တွေ့လိုသဖြင့် ရုရှနိုင်ငံသို့သွားရောက်ခဲ့သည်။
သို့သော် သူရုရှနိုင်ငံသို့ရောက်သောအခါ လီနင်မှာကွယ်လွန်သွားလေပြီ။
သို့နှင့်လီနင်ဂရက်နှင့် မော်စကိုမြို့များတွင် တစ်လှည့်စီနေထိုင်ရင်း ရုရှပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကို လေ့လာနေသည်။
ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင်များ၏ အကူအညီဖြင့် မောစကိုမြို့ရှိ အလုပ်သမားတက္ကသိုလ်သို့လည်း တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့၏။
ပရာပဒါသတင်းစာနှင့်အခြား စာစောင်များတွင်လည်း နိုင်ငံရေး ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့ပေသည်။
၁၉၂၄ ခုဇွန်လတွင် မောစကိုမြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ကမ္ဘာ့ကွန်မျူနစ်အဖွဲ့ချုပ် ပထမအကြိမ်မြောက် ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ကာ အစီရင်ခံစာနှစ်စောင်တင်သွင်းခဲ့၏။
ယင်းညီလာခံအပြီးတွင် ဟိုချီမင်းသည်ကမ္ဘာ့ကွန်မျူနစ်အဖွဲ့ချုပ်၌ အရှေ့တိုင်းဌာနတွင်အမြဲတမ်းကော်မတီအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရလေသည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟိုချီမင်းသည်တရုတ်နိုင်ငံ ကန်တုန်မြို့သို့သွားရောက်ကာ မစ္စတာဗောင်အမည်ဖြင့် နိုင်ငံရေးသင်းတန်းမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေလေသည်။
ထိုအချိန်တွင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၌ မျိုးချစ်လူငယ်အများအပြားကို ပြင်သစ်နယ်ချဲ့သမားများက နှိမ်နင်းနေသဖြင့် ဗီယက်နမ်လူငယ်များစွာတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ရောက်ရှိနေကြ၏။
ဟိုချီမင်းသည် ယင်းလူငယ်များကိုစုစည်းကာ တော်လှန်သော ဗီယက်နမ်ရဲဘော်လူငယ်များ အစည်းအရုံးကိုဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
ထိုနောက် အထူးနိုင်ငံရေးသင်တန်းကျောင်းကိုဖွင့်လှစ်ပြီးလျှင် သင်တန်းပို့ချရင်းတဘက်မှလည်း နိုင်ငံရေးစာပေများကို ရေးသားပြုစုနေခဲ့သည်။
၁၉၂ရ ခုနှစ်အကုန်တွင် ချန်ကေရှိတ်တပ်သားများက လိုက်လံဖမ်းဆီးသဖြင့် ရှောင်တိမ်းပြေးလွှားနေခဲ့ရ၏။
၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် မော်စကိုသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိ ပြီးနောက် ထိုမှတစ်ဖန် ဗဲလဂျီယမ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ အီတလီစသည့်နိုင်ငံများသို့ လှည့်လည်သွားရောက်ကာ ကွန်မျူနစ်လှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာနေခဲ့၏။
ထိုနောက် ၁၉၂၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့သွားရောက် နေထိုင်ပြီးသော် မစ္စတာချင် အမည်ကိုခံယူကာထိုင်း နိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗီယက်နမ်တိုင်းရင်းသားများကို စည်းရုံးလှုံ့ဆော်နေခဲ့၏။
၁၉၃ဝပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင်ဟောင်ကောင်သို့ တိတ်တဆိတ်သွားရောက်ကာ ဗီယက်နမ်ကွန်မျူနစ်ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက်တွင် တုန်ဗန်ဆိုဟူသည့် နာမည်သစ်ဖြင့် ဟောင်ကောင်တွင်ဆက်လက်နေထိုင်ကာ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိတိုက်ပွဲဝင်နေသူများကို ဟောင်ကောင်မှ ညွှန်ကြားနေလေသည်။
၁၉၃ဝပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လတွင် ရှန်ဟိုင်းသို့ သွားရောက်ကာ ဗီယက်နမ်ကွန်မျူနစ်ပါတီဝင်များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးလျှင် ဗီယက်နမ်ကွန်မျူနစ်ပါတီကို အင်ဒိုချိုင်းနားကွန်မျူနစ်ပါတီဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲလိုက်၏။
ထိုနောက်ဟောင်ကောင်သို့ ပြန်သွားခဲ့လေသည်။
၁၉၃၁ခုနှစ်တွင်ဟိုချီမင်းကိုဟောင်ကောင်ပုလိပ်များက ဖမ်းမိသွားပြီးလျှင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတစ်ဦးအဖြစ် ချုပ်နှောင်ထားလိုက်သည်။
အချုပ်ကျနေစဉ် နေမကောင်းသဖြင့် ဆေးရုံတက်ရသေး၏။
ဆေးရုံ၌ဆေကုသနေစဉ် ဟိုချီမင်းသည် ရုတ်တရက်ပျောက်ဆုံးသွားလေသည်။
ထိုအခါဟိုချီမင်း သေဆုံးသွားပြီဟု အများကယူဆလိုက်ကြ၏။
အဖြစ်မှန်ကား ဟိုချီမင်းသည်ရှေ့နေတစ်ယောက်၏အကူအညီဖြင့် ဆေးရုံမှထွက်ပြေးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီးလျှင် အမွိုင်ကျွန်းတွင် ခြောက်လခန့် နေထိုင်ကာဆေးဝါးကုသနေခဲ့၏။
ထိုမှတစ်ဖန် ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ဟိုချီမင်းသည်ရှန်ဟိုင်းမြို့သို့ တိတ်တဆိတ်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဗီယက်နမ်မြေအောက် တော်လှန်ရေးသမားများနှင့် ပြန်လည်ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ရုရှနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ပြီးသော် မော်စကိုမြို့တွင် ခေတ္တနေထိုင်ခဲ့၏။
ထိုစဉ်တွင် သတ္တမကြိမ်မြောက် နိုင်ငံတကာကွန်မျူနစ်ညီလာခံသို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့သေးသည်။
ထိုမှတစ်ဖန် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့၍ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားလေသည်။
ဗီယက်နမ်မြေပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသောအခါ ဟိုချီမင်းဟူသည့် အမည်ကို အတိအလင်းခံယူလိုက်လေတော့သည်။
ထိုနောက် ဗီယက်မင်းအမည်ရှိဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ကြီးကို တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင် ဟိုချီမင်းသည် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအတွက် လက်နက်ရှာ ဖွေစုဆောင်းရန် တရုတ်နိုင်ငံသို့ထွက်လာခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင်ရှိနေစဉ် ကူအိုမင်တန် ပုလိပ်များ၏ဖမ်းဆီးခြင်းကိုခံခဲ့ရ၏။
ထောင်တွင်း၌အကျဉ်းကျနေစဉ်အတွင်း အကျဉ်းထောင်မှတ်တမ်းအမည်ဖြင့် ကဗျာများရေးစပ်ခဲ့ပေသည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှလွတ်မြောက်လာပြီးသော် ဗီယက်နမ်သို့ပြန်လာခဲ့လေသည်။
ဗီယက်နမ်မြေပေါ်တွင် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးဆက်လက်ဆင်နွဲပြီးနောက် ၁၉၄၅ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင်ဗီယက်နမ်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်ကာ လွတ်လပ်ရေး ကျေညာနိုင်ခဲ့၏။
ဟိုချီမင်းသည်ပထမဦးဆုံးသမ္မတအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရ၏။
များမကြာမီ ပြင်သစ်တို့ကဆိုင်ဂုံမြို့ကို ဝင်ရောက် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သဖြင့် ဟိုချီမင်းဦးဆောင်သော ဗီယက်နမ် စစ်တပ်ကပြန်လည်ခုခံရသည်။
ပြင်သစ်တို့နှင့်သဘောတူညီမှုရသဖြင့် မကြာခင်စစ်ပြီးသွားသော်လည်း ပြင်သစ်တို့ကစတင်ချိုးဖောက်ကာ ၁၉၄၆ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင် ဟနွိုင်းမြို့ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြန်သဖြင့် ထပ်မံစစ်ဖြစ်ပွားရသည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဟိုချီမင်းသည် ကွန်မျူနစ်ပါတီညီလာခံကိုခေါ်ယူကျင်းပပြီးလျှင် ဗီယက်နမ်ကွန်မျူနစ်ပါတီကို ဗီယက်နမ်အလုပ်သမားပါတီဟု အမည်ပြောင်းလဲလိုက်၏။
ဟိုချီမင်းမှာ ဗဟိုကော်မီတီ၏ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်အရွေးခံရသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်တို့ တပ်စွဲထားသော ဒင်ဗင်ဖူးကို ဟိုချီမင်းဦးစီးသော ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့တပ်မတော်က ထိုးစစ်ဆင်ရာ ပြင်သစ်တို့အရေးနိမ့်ခဲ့ရသည်။
အင်ဒိုချိုင်းနားဒေသဆိုင်ရာ ဂျီနီးဗားညီလာခံအပြီးတွင် ပြင်သစ်တို့လည်း ဗီယက်နမ်မြေမှ ထွက်ခွာခဲ့ကြရ၏။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗီယက်နမ်မြေပေါ်တွင် အမေရိကန်နယ်ချဲ့သမားတို့ဝင်ရောက်ကျူးကျော်သဖြင့် ဟိုချီမင်းဦးဆောင်သော ဗီယက်နမ်ပြည်သူများသည်အစွမ်းကုန် ခုခံကာကွယ်ခဲ့ကြရလေသည်။
သို့သော်ဗီယက်နမ်-အမေရိကန် စစ်ပွဲကား ယနေ့တိုင်မပြီးဆုံးသေးချေ။
သမ္မတဟိုချီမင်းကား အနေအထိုင်ရိုးသားသူဖြစ်၏။
သမ္မတဖြစ်ချိန်တွင် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းဟူ၍ ကာကီဝတ်စံတစ်စုံ၊ ရော်ဘာဖိနပ်တစ်ရံနှင့် နေစားထားသော ဦးထုပ်တစ်လုံးသာရှိလေသည်။
သူသည်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့်ဗီယက်နမ်ပြည်သူတို့၏အကျိုးကိုသာ ဦးထိပ်ထားသူဖြစ်၏။
သူ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာများကိုလုံးဝမစဉ်းစား။
အိမ်ထောင်ပင် မပြုခဲ့ပေ။
ဟိုချီမင်းသည် ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးနှင့် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးအတွက် ပင်လယ်ရပ်ခြားတွင်နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ခန့်လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့သည်။
အမည်အမျိုးမျိုးကိုလည်း ခံယူခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင်မှ အလင်းရောင်ပေးသူဟူ၍ အနက်ရသော ဟိုချီမင်းအမည်ကိုခံယူခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။
ဟိုချီမင်းသည် ပင်ရင်းဗီယက်နမ်ဘာသာကိုသာမက အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှ၊ ဂျာမနီ၊ တရုတ်စသည့် နိုင်ငံခြားဘာသာများကိုလည်း ကျွမ်းကျင်စွာ ရေးနိုင်၊ ဖတ်နိုင်၏။
ဟိုချီမင်းကား နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်သာမက စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပေသည်။
ဗီယက်နမ်ပြည်သူများက သူ့အားချစ် ခင်ရင်းနှီးစွာဖြင့် ဦးလေးဟိုဟုခေါ်ကြ၏။
သမ္မတဟိုချီမင်းသည်အမေရိကန်၏ ကျူးကျော်စစ်ကို ခုခံတော်လှန်ရေး၊ ဗီယက်နမ်လုံးဝ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိစဉ် ၁၉၆၉ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့ ဟနွိုင်း စံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီ ၄ရ မိနစ်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့်ကွယ်လွန်ခဲ့ပေသည်။
ဟိုချီမင်း၏ဈာပန အခမ်းအနားကို နိုင်ငံတော်ဈာပနအဖြစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်မှ ၉ ရက်အထိပြင်ဆင်ထား ရှိစဉ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးမှ ခေါင်းဆောင်များ လာရောက်အလေးပြုကြသည်။
စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဟိုချီမင်း၏ ဈာပနကိုအခမ်းအနားဖြင့်သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့၏။
ဟိုချီမင်းသည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်က သေတမ်းစာတစ်စောင်ရေးသားထားခဲ့ရာ သေတမ်းစာတွင် ကျွနု်ပ်ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပြည်သူလူထုအတွက် အချိန်ကုန်၊ ငွေကုန်မဖြစ်ရလေအောင် ပကာသနဈာပနအခမ်းအနားအဖြစ် မလုပ်ရစ်ကြပါလေနှင့်ဖော်ပြပါရှိ၏။
သမ္မတကြီး ဟိုချီမင်း ကွယ်လွန်သွားပြီးဖြစ်သော်လည်း ဗီယက်နမ် ပြည်သူအပေါင်းတို့ကား သူတို့ချစ်သော ဦးလေးဟိုကို ဘယ်သောအခါမျှမေ့နိုင်ကြမည်မဟုတ်ပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား ဟိုချီမင်း-လင်းယုန်မောင်မောင် Category:ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ။
မရိယကျွန်း(အနီရောင်) မရိယကျွန်း(Maria Island)သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ တက်စမေးနီးယား (Tasmania)၏အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်ရှိသော တောင်ထူထပ်သည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြီးပြည့်စုံသော ကျွန်းမှာ အမျိုးသားဥယဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မရိယကျွန်းအမျိုးသားဥယဉ်သည် ပင်လယ်ဧရိယာ ၁၈.၇၈ ကီလိုမီတာ အပါအဝင် ဧရိယာပေါင်း ၁၁၅.၅၀ ကီလိုမီတာ၂ရှိသည်။
ကျွန်း၏တောင်မြောက်အရှည်မှာ ၂၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး အရှေ့အနောက်၏ အကျယ်မှာ ၁၃ ကီလိုမီတာရှိသည်။
၎င်း၏အနီးဆုံးအမှတ်တွင် တက်စ်မန်နီယကမ်းရိုးတန်းအရှေ့မှ ၄ ကီလိုမီတာရှိသည်။
၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ဘာတာဗီယ(ဂျာကာတာ) ရှိ ဒတ်ချ်အရှေ့အင်ဒီးယက်စ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူး အန်ထော်နီ ဗင် ဒိုင်ယမန်၏ မယား မရိယ ဗင် ဒိုင်ယမန်၏အမည်ဖြစ်ပြီး ဒတ်ချ်လူမျိုး စူးစမ်းရှာဖွေသူ အယ်ဘက်တက်စ်မန်မှ အမည်ပေးခဲ့သည်။
၁၉ ရာစုမတိုင်မှီက ကျွန်းအား မရိယအင်စ်လယ်အဖြစ် သိရှိခဲ့ကြသည်။
မူလ အော့ဘ်အော်ရဂျင်နယ်(Aboriginal)အမည်မှာ တော်ရာရ-မာရ-မွန်နဟ်(Toarra-Marra-Monah) ဖြစ်သည်။
ရိက္ခာသိုလှောင်ခန်း၊ ဒါလင်တုန်း မရိယကျွန်းပေါ်တွင် တွေ့နေကျ ဝံဘတ်တစ်ကောင် Category:ဩစတြေးလျရှိ ကျွန်းများ Category:ဩစတြေးလျရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်များ။
အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့သည် အစ္စလာမ်သာသနာကို မူရင်းအစစ်အမှန်အတိုင်း ပြန်လည်ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာစေရန် ကောင်းကင်ဆိုင်ရာလမ်းညွန်မှုဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အစ္စလာမ့်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၈⁠၈၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ နိုင်ငံပေါင်း ၂၁၀ နိုင်ငံ၌ အဖွဲ့ခွဲများရှိကာ အဖွဲ့ဝင်မီလီယံပေါင်း ၁၀ ထက်မနည်းရှိသည်။
ဗဟိုဠာနချုပ်မှာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့၌ ရှိသည်။
အစ္စလာမ်သာသနာထဲမှ အဖွဲ့အစည်း အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့မှာ အစ္စလာမ်သာသနာဝင်များ ကာလရှည်ကပင်စောင့်မြော်နေကြသည့် မဆိဟ် (မေရှိယ) နှင့် မဟ်ဒီ(လမ်းညွန်ခြင်းခံရသူ) ပွင့်ပေါ်လာခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်လက်ခံသည့် တစ်ခုတည်းသော အစ္စလာမ့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့က ပွင့်ပေါ်လာစရာရှိသည့် မဆီဟ်(မေရှိယ)နှင့် မဟ်ဒီ(လမ်းညွန်ခြင်းခံရသူ) မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၊ ကာဒီယံမြို့၌ ပွင့်ပေါ်ခဲ့သော မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) ပင်ဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်လက်ခံကြသည်။
မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)က မိမိကိုယ်ကို နာဇရက်မြို့သား တမန်တော်အီစာ ၊ သခင်ယေရှု (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) ဒုတိယမ္ပိပြန်လည်ကြွမြန်းလာစရာရှိသည့်အလျောက်၊ မိမိသည် မူရင်းတမန်တော်အီစာ(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)၏ ဂုဏ်ရောင်ကိုစိုးလျက် အီစာ(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)၏ အသွင်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ကြွမြန်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် တမန်တော်အီစာ(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)သည် ဤလောကသို့ ဒုတိယမ္ပိပြန်လည်ကြွမြန်းလာမည့်အကြောင်းနှင့် မဟ်ဒီ(လမ်းညွန်ခြင်းခံရသူ) ပွင့်ပေါ်လာမည့်အကြောင်းကို အစ္စလာမ့်တမန်တော်ချုပ်ကြီး မုဟမ္မဒ်(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)က တင်ကြိုဗျာဒိတ်ဟောထားခဲ့သည့်အတိုင်းဖြစ်ကြောင်း စသဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။
အဖွဲ့ဝင်များ၏ ယုံကြည်ချက် အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ဝင်များသည် အလ္လာဟ်အရှင်တစ်ပါးတည်းအား ခဝပ်ကိုးကွယ်ခြင်း၊ တမန်တော်မြတ် မုဟမ္မဒ်(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) အား အလ္လာဟ်အရှင်စေလွှတ်တော်မူသော တမန်တော်အဖြစ်ယုံကြည်ခြင်း၊ ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန်အား အစ္စလာမ့်ကောင်းကင်ကျ နောက်ဆုံးဥပဒေကျမ်းစာအဖြစ် ယုံကြည်လိုက်နာခြင်း၊ နေ့စဉ် ငါးကြိမ်ဘုရားဝတ်တက်ခြင်း(ဆလားသ်)၊ အစ္စလာမ့်ပြက္ခဒိန်အရ နှစ်တစ်နှစ်၏ ရမဇာန်လမြတ်တိုင်း၌ ဥပုသ်သီလ (ဆွီယမ်) ဆောက်တည်ခြင်း၊ ဆင်းရဲသားဒါနကြေး(ဇကားသ်) ကို နှစ်စဉ်ပေးလှူခြင်းနှင့် ဘ၀တစ်သက်တာတွင် အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ် မက္ကာရွှေမြို့တော်သို့ ဟာဂျ်ပြုလုပ်ရန်သွားရောက်ခြင်း စသည့်အစ္စလာမ့်မဏ္ဍိုင်ကြီး ၅ ခုအပါအဝင် အစ္စလာမ့်ယုံကြည်ချက်အားလုံးကို သက်ဝင်ယုံကြည်စောင့်ထိန်းကြသည်။
အခြားမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အဓိကကွာခြားချက်များမှာ အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ဝင်များသည်အသင်းတော်အားတည်ထောင်သူ အရှင်သူမြတ်၊ ဟာဇရသ်မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)အား အစ္စလာမ်သာသနာထဲမှ တမန်တော်တစ်ပါးအဖြစ်ယုံကြည်လက်ခံခြင်းနှင့် အဟ်မဒီမွတ်စ်လင်မ်များက တမန်တော်အီစာ၊ သခင်ယေရှု(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)သည် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်မှ သေကံမရောက်သက်မပျောက်ခဲ့ဘဲ လွတ်မြောက်ကာပျောက်ဆုံးနေသော လူမျိုးစု(သိုးငယ်ကလေးများ)ကို ရှာဖွေတရားဟောကြားရန် အရှေ့ဘက်ဖြစ်သော အိန္ဒိယသို့ ဆက်လက်ခရီးထွက်ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်ပင် သဘာ၀အလျောက်ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့ကြောင်း ယုံကြည်လက်ခံကြခြင်းတို့ပင်ဖြစ်သည်။
အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ဝင်များသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်က တမန်တော်အီစာ ၊ သခင်ယေရှု(ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) နည်းတူ မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)အား သာသနာရေးစစ်ပွဲများအဆုံးသတ်ရန်၊ သွေးထွက်သံယိုမှုများကို ရှုံ့ချကန့်ကွက်ရန်၊ ဝိညာဉ်ရေးရာ သန့်စင်သည့်အခြေအနေ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တရားမျှတမှုတို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ဤလောကသို့ စေလွှတ်တော်မူခဲ့ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ)သခင်သည် မိမိပွင့်ပေါ်ခြင်းနှင့်အတူ အစ္စလာမ်ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ဆောင်ယူလာခဲ့ပေသည်။
သခင်ကြီးက အစ္စလာမ်သာသနာ၏ အဓိကသွန်သင်ချက်များနှင့် အစစ်အမှန်သွန်သင်ချက်များကို ပြန့်နှံ့စေခဲ့သည်။
သခင်ကြီးက ဇိုရိုအေစတာ၊ အီဗရာဟင်မ်၊ မူဆာ(မောရှေ)၊ အီစာ(ယေရှု)၊ ကရစ်ရှနား၊ ဗုဒ္ဓ၊ ကွန်ဖြူးရှပ်၊ လောင်ဇူး နှင့် ဂုရုနာနတ်က် (ထိုသူများအပေါ် ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) စသည့် ကမ္ဘာသာသနာရေးခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် သူတော်စင်ကြီးများ၏ သွန်သင်ချက်များကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ယုံ မျှမက ထိုသွန်သင်ချက်များက အစ္စလာမ့်သွန်သင်ချက်များနှင့် တထေရာတည်းဖြစ်ခြင်းအကြောင်းများကိုပါ ရှင်းလင်းဟောပြောခဲ့သည်။
အဟ်မဒီမွတ်စ်လင်မ်များသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်က မိမိ၏အဖန်ဆင်းခံလူသားများကို ယနေ့ထက်တိုင် ဥပဒေမပြုနိုင်သည့်ဗျာဒိတ်များဖြင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံတော်မူနေသေးကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
အဟ်မဒီမွတ်စ်လင်မ်များသည် တမန်တော်တစ်ပါးအားဆက်ခံသည့် ခလီဖွာသည် အလ္လာဟ်အရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ရွေးချယ်ခန့်အပ်သောသူဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
ခလီဖွာဆိုသည်မှာ တမန်တော်တစ်ပါးအား ဆက်ခံသည့် ဦးစီးခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ကြီး၏ ရပ်တည်မှု ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ကြီးမှာ အကြမ်းဖက်မှုပုံစံအမျိုးမျိုးကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ရာ၌ ဦးစီးဦးဆောင်ပြုနေသည့် အစ္စလာမ့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ကြီးအားတည်ထောင်သူအရှင်သူမြတ် မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) သခင်က လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ရာအလျင်ကပင် အစ္စလာမ်သာသနာ၌ လက်နက်ဆွဲကိုင်၍ ဂျီဟဒ်ပြုလုပ်ရန်မလိုအပ်တော့ကြောင်းနှင့် ထိုသည့်နေရာတွင် အစ္စလာမ်သာသနာအားကာကွယ်ရန် သွေးထွက်သံယိုမှုမရှိသည့် ပညာရေးဆိုင်ရာ ကလောင်ဂျီဟဒ် (Jihad by Pen) ဖြင့် အစားထိုးပြီးဖြစ်ကြောင်း မိမိ၏နောက်လိုက်အဖွဲ့ဝင်များကို ကြေညာခဲ့သည်။
သခင်ကြီးက စာအုပ်စာတမ်းပေါင်း ၈၀ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်သာမက စာတမ်းပေါင်း ထောင်ချီထုတ်ဝေ၍လည်းကောင်း၊ ရာနှစ်ချီသောဟောပြောတင်ပြမှုများပြုလုပ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အများပြည်သူပရိသတ်များပါဝင်သော စကားစစ်ထိုးပွဲများတွင် ပါဝင်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း မိမိ၏သွန်သင်ချက်ကို သရုပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။
သခင်ကြီး၏ အစ္စလာမ်သာသနာအတွက် ပြောင်မြောက်စွာ ခုခံကာကွယ်မှုများက အစ္စလာမ်သာသနာအတွင်းမိရိုးဖလာ အရိုးစွဲတွေးထင်ယူဆမှုများကို အခြေယိုင်စေခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်သာသနာအား မူရင်းအစစ်အမှန်အတိုင်းပြန်လည်ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်စေရန်အတွက် အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ကြီးက မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) သခင်ကြီး၏ အစ္စလာမ့်အရင်းအမြစ် အလယ်အလတ်သွန်သင်ချက်များကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မွတ်စ်လင်မ်နိုင်ငံများမှ ခါးသီးစွာတုံ့ပြန်နေမှုများကြားမှ ကြံ့⁠ကြံ့ခံဖြန့်ချိလျက်ရှိသည်။
ထိုနည်းတူပင်၊ အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့သည် တိုင်းပြည်အစိုးရကိစ္စရပ်များနှင့် ဗလီသာသနာရေးကိစ္စရပ်များကို ကွဲပြားသောအရေးကိစ္စနှစ်ခု အဖြစ်သတ်မှတ်သည့် တစ်ခုတည်းသော အစ္စလာမ့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ရာအလျင်ကပင် အဖွဲ့ကြီးအားတည်ထောင်သူအရှင်သူမြတ်က အဖွဲ့ဝင်များကို သာသနာနှင့် တိုင်းပြည်ရေးတို့အတွက် အကာအကွယ်ပြုရန်ကြိုးစားရာတွင် ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သည့်သူများအဖြစ်သာမက တိုင်းပြည်အပေါ်သစ္စာရှိသည့် တိုင်းသူပြည်သားများဖြစ်ကြရန် ဟောပြောသွန်သင်ခဲ့သည်။
သခင်ကြီးက ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန်အား ပုဂ္ဂလိကကိုယ်ကျိုးဖြစ်ထွန်းရန် အဆီအငေါမတည့်စွာ ဋီကာဖွင့်ဆို၍ ကြေညာချက်ထုတ်မှုများနှင့် အစ္စလာမ့်ဥပဒေကို တလွဲတွေးခေါ်ဆင်ခြင်လျက် အသုံးချမှုများအား ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။
သခင်ကြီးက အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အဖန်ဆင်းခံ ဝေနေယျသတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအပေါ် အကာအကွယ်ပေးရန် မပြတ်တမ်းနှိုးဆော်ခဲ့သည်။
ယနေ့တွင်မူ အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ကြီးမှာ သာသနာရေးချုပ်ခြယ်မှုများနှင့် ကြီးနိုင်ငယ်ညဉ်းမှုများပပျောက်စေရေးအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုများ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
အသင်းကြီးက အမျိုးသမီးများပညာရေးနှင့် အဖိနှိပ်ခံမဖြစ်စေရေးတို့အတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ဝင်များမှာ ဥပဒေလေးစားလိုက်နာသော ပညာတတ်များနှင့် မွန်ရည်သောမွတ်စ်လင်မ်များအဖြစ် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နေထိုင်ရပ်တည်ကြသည်။
အဟ်မဒီယာမွတ်စ်လင်မ်အဖွဲ့ကြီးမှာ ဝိညာဉ်ရေးရာ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး၏ဦးဆောင်မှုဖြင့် ရပ်တည်သောအစ္စလာမ့်အဖွဲ့အစည်းလည်းဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သောနှစ်တစ်ရာအလျင်ကပင် မီရ်ဇာဂူလာမ်အဟ်မဒ် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) သခင်ကြီးက အစ္စလာမ့်သတင်းစကားသည် တမန်တော်တစ်ဦးအလွန် ထိုတမန်တော်အားဆက်ခံသည့် ခလီဖွာ (ဆက်ခံသူ)ဖြင့်သာ လုံခြုံပြန့်နှံ့စေနိုင်မည့်အကြောင်းနှင့် ယင်းသည်မှာ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ကတိတော်လည်းဖြစ်ကြောင်း သတိပေးဆုံးမခဲ့သည်။
အသင်းကြီးက ဝိညာဉ်ရေးရာဆက်ခံသူတစ်ဦး၏ ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့်သာ အစ္စလာမ်သာသနာ၏အစစ်အမှန်တန်ဖိုးများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မည့်အကြောင်းနှင့် လူသားအားလုံးညီညွတ်ရေးကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည့်အကြောင်း ယုံကြည်သည်။
၁၉၀၈ တွင် အသင်းကြီးအားတည်ထောင်သူအရှင်သူမြတ်ကွယ်လွန်ချိန်မှစ၍ အသင်းကြီးကို ဝိညာဉ်ရေးရာခေါင်းဆောင် ခလီဖွာဆက်ခံသူများဖြင့် ဆက်လက်တည်တံ့စေခဲ့ရာ ယခုအခါခလီဖွာငါးဆက်မျှပင် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။
လက်ရှိဝိညာဉ်ရေးရာခေါင်းဆောင်မှာ မီရ်ဇာမဆ်ရူးရ်အဟ်မဒ်သခင် (ငြိမ်းချမ်းခြင်းသက်ရောက်ပါစေ) ဖြစ်သည်။
အသင်းကြီးသည် ဝိညာဉ်ရေးရာဆက်ခံသူတစ်ဦး၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဗလီဝတ်ကျောင်းပေါင်း တစ်သောင်းငါးထောင်ကျော်၊ စာသင်ကျောင်းပေါင်း ၅၀⁠၀ ကျော်နှင့် ဆေးရုံပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို ဆောက်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန်အား ဘာသာပေါင်း ၇၀ ကျော်ဖြင့် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
အသင်းကြီးသည် အစ္စလာမ်သာသနာတော်၏ အစစ်အမှန်သွန်သင်ချက်များကို အမ်-တီ-အေ (MTA) ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ alislam.org အင်တာနက်စာမျက်နှာအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ Islam International Publications ဟူသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုဖြင့်လည်းကောင်း ဖြန့်ချိလျက်ရှိသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘာ၀ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်သည့် နေရာဒေသများတွင် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် အလှူဒါနပြုရေးတို့အတွက် သီးသန့်ဆောင်ရွက်ရန် Humanity First အဖွဲ့ကြီးကိုလည်း ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်နေပေသည်။
အသင်းကြီး၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ 'Love for all, Hatred for none.' ၊ ချစ်ခြင်းတရားသည်အားလုံးအတွက်၊ အမုန်းတရားသည် မည်သူ့အတွက်မျှမဟုတ် ဟူ၍ပင်ဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်း http://www.alislam.org/topics/khilafat/khilafat-news-coverage.pdf http://www.alislam.org/introduction/index.html http://www.newswire.ca/en/releases/archive/July2008/06/c2254.html http://www.loveforallhatredfornone.org/ Category:အစ္စလာမ်ဘာသာ။
နေ့စ်ဘီတိုက်ပွဲသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် သက်ဦးဆံပိုင်အာဏာဖြင့် အုပ်ချုပ်သောဘုရင်စနစ်နှင့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ပါလီမန်စနစ်တို့အကြား နှစ်ဖက်အားပြိုင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြည်တွင်းစစ်၏ အဆုံးအဖြတ်ကိုပေးသော တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်သည်။
အဆိုပါတိုက်ပွဲတွင် အနိုင်ရသော ပါလီမန်တပ်များသည် ဘုရင်စနစ်ကိုပယ်ဖျက်ကာ ခေတ္တမျှလွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံမျိုးဖြင့် အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
နောင်ပိုင်းတွင် ဘုရင်စနစ်ဖြင့် ပြန်လည်အုပ်စိုးခဲ့သည့်တိုင် သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်နေရာတွင် ပါလီမန်မှအုပ်ချုပ်သော စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ကြသည်မှ ယနေ့တိုင်ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း ကတ်သလီအယူရှိသော ချားလ်(၁) ဘုရင်ဦးဆောင်သည့် မင်းမျိုးနွယ်များနှင့် ပရိုတက်စတင့်အယူရှိသည့် အများပြည်သူတို့အကြား မပြေလည်မှုမှစကာ တစ်စစဖြင့် ပြဿနာများကြီးထွားရှုပ်ထွေးလာပြီး ပြည်တွင်းစစ်သို့ဦးတည်လာသည်။
ချားလ်(၁) အနေဖြင့် အဘက်ဘက်မှ အသာရသော်လည်း ပြည်သူတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ပါလီမန်ဖက်မှ သောမက်စ် ဖဲယားဖက်စ်(Thomas Fairfax)နှင့် အိုလီဗာ ကရွမ်းဝဲလ် တို့ဦးဆောင်သည့် စံပြတပ်မတော်သစ် (The New Model Army) ဖွဲ့စည်းကာ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်လာချိန်တွင်မူ ဘုရင့်တပ်များအနေဖြင့် ရှုံးပွဲများကြုံတွေ့လာရတော့သည်။
မာစတုန်းမိုးလ် တိုက်ပွဲ(၂၊ ဇူလိုင်၊ ၁၆၄၄)အပြီးတွင် ပါလီမန်တပ်များဖက်မှ ထင်ထင်ရှားရှား အရေးသာလာပြီးနောက်တွင် အဆုံးအဖြတ်အတွက် အရေးပါသောတိုက်ပွဲကြီး ဆင်နွှဲရန်အတွက် နှစ်ဖက်တပ်များသည် နော်တန်တွန်ရှိုင်းယား စီရင်စုရှိ နေ့စ်ဘီရွာအနီးသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။
ပါလီမန်တပ်များမှာ အင်အား ၁၃၀၀၀ကျော်၊ ဘုရင့်တပ်များမှာ အင်အား ၉၀၀၀ကျော် ဖြစ်သည်။
တိုက်ပွဲစဉ် ၁၄ရက်၊ ဇွန်လ၊ ၁၆၄၅ခုနှစ်တွင် တောင်ကုန်းထူထပ်ပေါများသော နေ့စ်ဘီရွာအနီးတွင် နှစ်ဖက်စစ်ဆိုင်မိကြသည်။
ထူထပ်သောတောင်ကုန်းများမှာ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက်တို့ မမြင်နိုင်လောက်အောင်ပင် ရှိနေသဖြင့် အပြန်အလှန်ကင်းထောက်လွှတ်ကြသည်။