kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မဆင်မခြင် ပြောဆိုသော စကားများသည် လူတစ်ဦး၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ စိတ်ဓာတ်နှင့် အနာဂတ်ကိုပင် ထိခိုက်စေနိုင်သောကြောင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အထူးသတိထားသင့်ကြောင်းကို သွန်သင်သည်။
ကိုးကားချက်များ “လောကသမုတ်၊ အကြောင်းထုတ်မူ၊ နှုတ်ကြောင့်လည်းသေ၊ လက်ကြောင့် ကြေဟု၊ ဆိုထွေရှေးက၊” [၁၁၉၄] ဣန္ဒာနေ။
၉၅။
“နှုတ်ကြောင့်သေ၊ လက်ကြောင့်ကြေ ဆိုသော သူဟောင်းစကားရှိ ချေ သည်။
ဘယ်အရာမျိုးမဆို အကြောင်းရှိသည်ကို အစအဆုံး အကုန်အစင် ဒိဋ္ဌ မသိသမျှကာလပတ်လုံး နုတ်ထွက်မဆိုးကြလေနှင့်၊” [၁၂၇၅-ခန့်] ပါးစပ်။
နှုတ်ချိုလျှင် လက်တို သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “နှုတ်ချိုလျှင် လက်တို” ဆိုသည်မှာ စကားပြောဆိုရာတွင် ချိုသာယဉ်ကျေးသော်လည်း ပစ္စည်းဥစ္စာ သုံးစွဲရာတွင် နှမြောတွန့်တိုတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်ဦး၏ အပြောအဆိုနှင့် အပြုအမူသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေတတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
စကားချိုသာစွာ ပြောဆိုခြင်းသည် စေတနာမှန်ကို အမြဲတမ်း ကိုယ်စားမပြုနိုင်ကြောင်းကို သတိပေးသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ (ဤဆိုရိုးစကားအတွက် သီးခြားကိုးကားချက် ရှာမတွေ့ပါ။
အကယ်၍ တွေ့ရှိပါက ထပ်မံဖြည့်စွက်ပေးပါမည်။
) ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
နှုတ်ချို သျှိုတစ်ပါး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “နှုတ်ချို သျှိုတစ်ပါး” ဆိုသည်မှာ ချိုသာစွာ ပြောဆိုဆက်ဆံခြင်းသည် အရေးကိစ္စများကို အောင်မြင်စေနိုင်သော အဓိကအကြောင်းအရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
“သျှို” ဟူသော စကားလုံးသည် အဓိကအကြောင်းရင်း၊ အဓိကအချက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ချိုသာသော စကားဖြင့် လူအများ၏ ချစ်ခင်လေးစားမှုကို ရရှိနိုင်ပြီး ခက်ခဲသော အခြေအနေများကိုပင် ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းရှိသည်။
ထို့ကြောင့် စကားပြောဆိုရာတွင် ချိုသာစွာ ပြောဆိုခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးကြောင်းကို ဤဆိုရိုးစကားဖြင့် သွန်သင်ထားသည်။
ကိုးကားချက်များ “နှုတ်ချို သျှိုတစ်ပါး ဟူသော စကားအတိုင်း ချိုသာသော စကားကလေး တစ်ခွန်းဖြင့် ရန်သူကို မိတ်ဆွေဖြစ်အောင် ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။
” [၁၃၁၀] စကား(ဇော)။
“နှုတ်ချို သျှိုတစ်ပါးဆိုတဲ့ စကားအတိုင်း ချိုချိုသာသာ မွန်မွန်ရည်ရည် ပြောဆိုမယ်ဆိုရင်… မကြိုက်မနှစ်သက်တဲ့လူ မရှိပါဘူး။
” [၁၃၄၂] ပုံပြကြီး ပွား။
နှုတ်တစ်ရာ စာတစ်လုံး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “နှုတ်တစ်ရာ စာတစ်လုံး” ဆိုသည်မှာ နှုတ်ဖြင့် အကြိမ်တစ်ရာ ပြောဆိုသည်ထက် စာဖြင့် တစ်ကြိမ် ရေးသားထားခြင်းက ပို၍ ထိရောက်မှုရှိပြီး ခိုင်လုံမှုလည်း ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
စကားသည် လေထဲတွင် ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သော်လည်း စာဖြင့် ရေးသားထားပါက အထောက်အထားအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် စာရေးသားခြင်း၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ပြသည်။
အထူးသဖြင့် စာချုပ်စာတမ်းများ၊ အရေးကြီးသော မှတ်တမ်းများ ပြုလုပ်ရာတွင် စာဖြင့် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းသည် အနာဂတ်တွင် ပြဿနာများ မဖြစ်ပေါ်စေရန် ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
ကိုးကားချက်များ “နှုတ်တစ်ရာ စာတ်စလုံးတဲ့၊ စာချုပ်နှင့် အခိုင်အမာချုပ်ထားတာ။
” [၁၃၁၆] ေဩာ်မိန်းမ။
“မြန်မာစကားတွင် နှုတ်တစ်ရာ စာတစ်လုံးဟူ၍ ရှိပါသည်။
ပါးစပ်ဖျားမှ ပြောစကားများသည် အခွန်းတစ်ရာပင် ရှိလင့်ကစား အချိန်ကာလကြာခဲ့သော် ယင်းတို့ကို မေ့ပျောက်ကုန်သည်။
” [၁၃၂၄] လုပ်သား ဂျာနယ်၊ စက်တင်ဘာ။
နှမ်းကောင်းလျှင် တစ်အိမ်ရာ၊ ဝါကောင်းလျှင် တစ်ထောင်ပို့ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “နှမ်းကောင်းလျှင် တစ်အိမ်ရာ၊ ဝါကောင်းလျှင် တစ်ထောင်ပို့” ဆိုသည်မှာ နှမ်းသီးနှံဖြစ်ထွန်းကောင်းမွန်ပါက တစ်အိမ်ထောင် ဖူလုံစွာ စားသောက်နိုင်သကဲ့သို့ ဝါဂွမ်းဖြစ်ထွန်းကောင်းမွန်ပါက တစ်အိမ်ထောင် ဖူလုံစွာ ဝတ်ဆင်နိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၏ အရေးပါပုံနှင့် သီးနှံများ၏ တန်ဖိုးကို ဖော်ပြသည်။
ရှေးခေတ် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးသည် အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး မိသားစုတစ်စု၏ စားဝတ်နေရေးသည် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းမှုပေါ်တွင် များစွာ တည်မှီနေသည်။
ထို့ကြောင့် သီးနှံကောင်းမွန်ပါက မိသားစု၏ လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်ကောင်းမွန်နိုင်ကြောင်းကို ဤဆိုရိုးစကားဖြင့် သွယ်ဝိုက်၍ ဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ “မြေအနည်းငယ်ရှိရုံနှင့် ဝါအမျိုးကောင်းကို စိုက်ပျိုးလျှင် တစ်အိမ်ထောင် ဝတ်နိုင်သော အထည်များကို ရနိုင်ကြောင်း ဝါကောင်းလျှင် တစ်ထောင်ပို့၊ နှမ်းကောင်းလျှင် တစ်အိမ်ရာဟူ၍ ရှေးလူကြီးတို့က ဆိုရိုးစကား ထားခဲ့လေသည်။
” [၁၃၃၀] ရှေ့သို့၊ ၁၄၊ ၃။
ကမ်းနားလမ်းသည် ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ အဓိကလမ်းမတစ်ခုဖြစ်ပြီး အနောက်မှ အရှေ့သို့ ရန်ကုန်မြစ်နှင့်အပြိုင် ဖောက်လုပ်ထားသည်။
ကမ်းနားလမ်းပေါ်တွင် အရေးကြီးသော အစိုးရအဆောက်အဦများဖြစ်သည် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အကောက်ခွန်ရုံး၊ ဗဟိုစာတိုက်ကြီး၊ မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်နှင့် ဗြိတိသျှသံရုံးတို့ တည်ရှိသည်။
ထိုလမ်းပေါ်တွင် ကြယ်ငါးပွင့်ဟိုတယ်တစ်ခုဖြစ်သော ကမ်းနားဟိုတယ်(Strand Hotel) တည်ရှိပြီး အဆိုပါဟိုတယ်ကို ၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အေရှားဝေါကုမ္ပဏီသည် ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီနှင့် ပူးပေါင်း၍ ကမ်းနားလမ်းအား အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုပြန်လည်အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် လမ်းများတို့ချဲ့ခြင်းတို့ပါဝင်ပြီး ထိုအထဲတွင် နှစ်လမ်းသွား ရထားလမ်းတစ်ခုပါဝင်ပြီး ရှည်လျားပြီး ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်မှ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်သို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။
ထိုလမ်းကို ဖောက်လုပ်ရန်အတွက် အဆောက်အဦ ၁၈၂ ခုအား ဖြိုဖျက်ရန်လိုအပ်ပြီး ထိုအထဲတွင် တိုက်ခန်းအိမ်ရာများ၊ အစိုးရအဆောက်အဦများနှင့် ကုန်လှောင်ရုံများပါဝင်သည်။
ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ လမ်းများ။
မြေနီကုန်းလမ်းဆုံသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆူးလေးဘုရားအဝိုင်းပြီးလျှင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အများအပြားတည်ရှိရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ thumb|မြေနီကုန်းလမ်းဆုံ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ။
လမ်းဆုံး၏ မြောက်ဘက်တွင် ဒဂုံစင်တာ ရှော့ပင်းမောလ်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ဂမုန်းပွင့် ရှော့ပင်းစင်တာနှင့် တောင်ဘက်တွင် ပဒုမ္မာပန်းခြံနှင့် ပန်းခြံငယ်လေးတစ်ခု တည်ရှိသည်။
ဝန်းကျင်ရှိ အဆောက်အဦများ မြေနီကုန်းလမ်းဆုံသည် ရန်ကုန်ပုံစံ နယူးယောက် တိုင်းမ်စကွဲယားကဲ့သို့ပင်။
LCD TV ဖြင့်ပြသထားသော ကြော်ငြာဘုတ်တစ်ခုအပါအဝင် ကြော်ငြာဘုတ်များစွာကို ချိတ်ဆွဲထားသည်။
. ဒဂုံစင်တာ ရှော့ပင်းမောလ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှုပ်ထွေးဆုံးသော ရှော့ပင်းမောလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်လမ်းနှင့် ဗားဂရာလမ်းဆုံတွင် တည်ရှိသည်။
အချို့သော ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများသည် တခါတရံတွင် ဒဂုံစင်တာ၌ ရိုက်ကူးရေးများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
မြေနီကုန်းပလာဇာသည် ဒဂုံစင်တာနှင့် ဂမုန်းပွင့် ရှော့ပင်းစင်တာအကြားတွင်ရှိသည်။
ပဒုမ္မာပန်းခြံသည် ပန်းခြံငယ်လေးသာဖြစ်သည်။
ထိုအနီးရှိအမည်မသိ ပန်းခြံငယ်မှာလည်း ပန်းခြံအစစ်ကဲ့သို့မဟုတ်ပေ။
သို့သော် ထိုပန်းခြံ၌ ရေပန်းနှင့် ရေအိုင်ငယ်လေးတစ်ခုရှိသည်။
သမိုင်း ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဒဂုံစင်တာ ရှော့ပင်းမောလ်၌ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် ဒဂုံစင်တာအပါအဝင် ပေါက်ကွဲမှုလေးခု ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။
ကျောက်မျက်ရတနာပြတိုက်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော တန်ဖိုးကြီး ကျောက်မျက်ရတနာများကို ခင်းကျင်းပြသရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပြတိုက်သည် လေးထပ်ရှိသော အဆောက်အဦ၏ တတိယမြောက်အထပ်တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာအေးဘုရားအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ကျောက်မျက်ရတနာပြတိုက်တွင် ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းချပွဲများအတွင် တတိယထပ်တွင် အခန်း ၈၂ ခန်းပါရှိပြီး အရည်အသွေးမြင့် ကျောက်ရိုင်းတုံးများနှင့် ကျောက်ချောထည်များဖြစ်သည့် ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ပုလဲ၊ ကျောက်စိမ်းနှင့် အခြားသော ကျောက်မျက်ရတနာများကို ခင်းကျင်းပြသထားသည်။
ကျောက်မျက်ရတနာဈေးကို နံနက် ၉ နာရီမှ ညနေ ၅ နာရီထိ အင်္ဂါနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့ထိ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကျောက်မျက်ရတနာပြတိုက်တွင် ၆ လတစ်ကြိမ် ကျောက်မျက်ရတနာပြပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ကျောက်မျက်ရတနာကုန်သည်များ လာရောက်လေ့ရှိသည်။
NGC 533 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး၁၇၈၅ အောက်တိုဘာ ၈ ၌ ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား မှတ်စု Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)။
တောင်ကြီး ဖဝါးအောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
တောင်ကြီး ဖဝါးအောက်၊ လှိုင်းကြီး လှေအောက် ဆိုရိုးစကားလည်း ရှုပါ။
အဓိပ္ပာယ် တောင်ကြီး ဖဝါးအောက် ဆိုသည်မှာ တောင်သည် မည်မျှပင် မြင့်မားပါစေ၊ တောင်တက်သူသည် ဇွဲရှိရှိ တက်ရောက်ပါက ထိုတောင်ထိပ်သည် နောက်ဆုံးတွင် ခြေဖဝါးအောက်သို့ ရောက်ရှိလာမည်ဟု ဆိုလိုသည်။
မည်သည့်အခက်အခဲပင် ကြီးမားပါစေ၊ စိတ်ဓာတ်မကျဘဲ ဆက်လက်ကြိုးစားပါက အောင်မြင်မှု ရရှိနိုင်သည်ဟု သွန်သင်ထားသည်။
တောင်ကြီး ဖဝါးအောက်၊ လှိုင်းကြီး လှေအောက် ဤဆိုရိုးစကားသည် တောင်ကြီး ဖဝါးအောက် ဆိုရိုးစကားကို ပိုမိုပြည့်စုံအောင် ရှင်းလင်းထားသည်။
လှိုင်းကြီး လှေအောက်: မည်မျှပင် ကြီးမားသော လှိုင်းလုံးပင်ဖြစ်စေ၊ လှေသည် ထိုလှိုင်းလုံးကို ကျော်ဖြတ်သွားနိုင်သကဲ့သို့ မည်မျှပင် ကြီးမားသော အခက်အခဲပင်ဖြစ်စေ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုဖြင့် ကျော်လွှားနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားနှစ်ခုလုံးသည် မည်သည့်အခက်အခဲကိုမဆို ဇွဲရှိရှိ ကြိုးစားအားထုတ်ပါက ကျော်လွှားနိုင်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။
ကိုးကားချက်များ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားဟာ ရွေ့မသွားပါဘူးကွယ်။
တို့များ ဘိုးစဉ် ဘောင်ဆက်ဟို ရှေးရှေးတုန်းကတည်းက ဒီနေရာမှာပဲ ဥစ္စာ။
ဒီတော့ တူမကြီးတို့ကသာ ဖြည်းဖြည်းမှန်မှန်နဲ့သာ တက်ပါ။
နောက်ဆုံး ရောက်ရမှာပေါ့။
တောင်ကြီးဖဝါးအောက် ဆိုတဲ့စကား အရှိသားမဟုတ်လား။
[၁၃၂၆] ရှေ့သို့၊ ၄၊ ၁၂။
တစ်ခါလာတော့ ရွှေဧည့်သည်၊ နှစ်ခါလာတော့ ငွေဧည့်သည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် တစ်ခါလာတော့ ရွှေဧည့်သည်၊ နှစ်ခါလာတော့ ငွေဧည့်သည် ဆိုသည်မှာ ပထမအကြိမ် ရောက်လာသော ဧည့်သည်ကို အထူးတလည် ဂရုတစိုက် ဧည့်ဝတ်ပြုကြသော်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ရောက်လာသောအခါ ပထမအကြိမ်လောက် ဂရုစိုက်မှု လျော့နည်းသွားတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူတို့၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြသည်။
ပထမဦးဆုံး တွေ့ဆုံချိန်တွင် အထူးဂရုစိုက်မှု၊ စိတ်ဝင်စားမှုများ ရှိတတ်သော်လည်း အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံလာသောအခါ ထိုဂရုစိုက်မှုနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုများ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားတတ်သည်။
ရွှေဧည့်သည် ဆိုသည်မှာ အလွန်တန်ဖိုးထား ဂရုစိုက်ရသော ဧည့်သည်ကို တင်စား၍ ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ငွေဧည့်သည် ဆိုသည်မှာ ရွှေဧည့်သည်လောက် အထူးဂရုစိုက်ရန် မလိုတော့သော ဧည့်သည်ကို ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ တစ်ခါလာတော့ ရွှေဧည့်သည်၊ နှစ်ခါလာတော့ ငွေဧည့်သည်...လို့ ငယ်ငယ်က ပြောခဲ့ဖူးတယ်၊ [၁၃၅၇] နက္ခတ္တ၊ ၁၀၈။
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၁) အင်းစိန်သည် အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ကျောင်း၏ ပင်မဆောင်ကို ရန်ကုန်မြို့ပြအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည်။
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၄) ဒဂုံသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ယခင်က စိန့်လုခ်ကျောင်း(St. Luke's High School) ဟုခေါ်ကာ ပြည်သူပိုင်မပြုလုပ်မီ ၁၉၆၀ ခုနှစ်ထိ တောင်ငူအင်ဂလိကန်ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးလက်အောက်၌ ရှိခဲ့သည်။
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၂) ပန်းဘဲတန်းသည် ရန်ကုန်မြို့၊ ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော အခြေခံပညာတန်း ကျောင်းဖြစ်ပါသည်။
ယခင်အမည်ဟောင်းမှာ ရန်ဒေရ်ရီးယား (Madrasa Mohammadea(MM) Randeria High School) ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတည်ရှိရာလမ်းသည်ယခုရွှေဘုံသာလမ်းအစား ယခင်က မဂိုလမ်းဟုခေါ်တွင်ခဲ့ရာကိုအစွဲပြု၍ ကျောင်းတော်ကြီးကို မဂိုလမ်းကျောင်းဟု အများကခေါ်ဆိုကြသည်။
ကျောင်းပင်မဆောင်ကို ရန်ကုန်မြိုပြအမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားပြီး ရန်ကုန်မြို့စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ပန်းဘဲတန်း Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ Category:ရန်ကုန်မြို့။
သတ္တုရှာဖွေကိရိယာ () ဆိုသည်မှာ အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သတ္တုထည်များကို ထောက်လှမ်းနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ယင်းကိရိယာများသည် မမြင်နိုင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားသော သတ္တုထည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ၊ မြေအောက်တွင် ဖုံးကွယ်မြှုပ်နှံထားသော ဗုံးများကို ရှာဖွေရာတွင် လွန်စွာအသုံးဝင်သည်။
ယင်းတွင် လက်ကိုင်တပ်ဆင်ထားသော သတ္တုအာရုံခံကိရိယာဖြင့် မြေကြီးပေါ်တဝိုက်တွင်လည်းကောင်း၊ အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများအနီးတွင်လည်းကောင်း ဝှေ့ရမ်းရှာဖွေနိုင်သည်။
အကယ်၍ သတ္တုထည်တစ်ခုခု ရှိကြောင်းသိရပါက နားကျပ်တွင် အသံပြောင်းသွားခြင်းဖြင့် လွယ်ကူစွာသိနိုင်သည်။
နားကျပ်မပါဝင်သော လက်ကိုင် Metal Detector အငယ်စားများတွင် အသံဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ မီးအရောင်ပြောင်းခြင်း၊ ကိရိယာကိုတုန်ခါစေခြင်းဖြင့် သိစေနိုင်သည်။
သတ္တုထည်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်လာပါက အသံသည် ပို၍ပို၍ ကျယ်လောင်လာစေမည် ဖြစ်သည်။
thumb|US Army စစ်သားအချို့ မိုင်းရှာလေ့ကျင့်နေစဉ် အခြား Metal Detector အမျိုးအစားမှာ "Walk Through" ဟု ခေါ်သော လူတစ်ကိုယ်လုံး လမ်းလျှောက်ဝင်သွားနိုင်သည့် Metal Detector အကြီးစားမျိုးဖြစ်သည်။
ယင်းတို့ကို လေဆိပ်များ၊ လူအများအပြားဝင်ရောက်ရာ စူပါမားကတ်များ၊ လုံခြုံရေးတင်းကျပ်ရာ အဆောင်အဦးအတွင်း ဝင်ရောက်ရာ နေရာများတွင် တပ်ဆင်အသုံးပြုကြပြီး လူ့ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်ရှိ သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လက်နက်များကို ရှာဖွေရှာတွင် အသုံးပြုသည်။
ယင်း၏အားနည်းချက်မှာ သံ၊ ကြေး၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ဒန် စသည့် သတ္တုထည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လူ့အသုံးအဆောင်များမှန်သမျှ အချက်ပေးနေမည် ဖြစ်သည်။
thumb|လူကိုယ်တိုင်ဖြတ်သန်းဝင်ရောက်သွားနိုင်သော " Walk Through " စက်အမျိုးအစားများ သတ္တုထည်တိုင်းသည် လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်းရှိသည့် အချက်ကိုအသုံးချ၍ Metal Detector တွင် လက်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်း Alternating Current ကို ထုတ်လွှတ်ပေးနိုင်သော Coil တစ်ခုပါဝင်မှာဖြစ်ပြီး ယင်းမှနေ၍ Alternative magnetic field သံလိုက်စက်ကွင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
သံလိုက်စက်ကွင်းသည် သတ္တုထည်တစ်ခုခု၏နှင့် နီးကပ်လာပါက Metal Detector ရှိ သံလိုက်စက်ကွင်းအားကြောင့် ၎င်းသတ္တုပစ္စည်းတို့သည်လည်း ကိုယ်ပိုင်သံလိုက်စက်ကွင်းဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။
ယင်းသို့ ကိုယ်ပိုင် သံလိုက်စက်ကွင်းဖြစ်ပေါ်လာစေရန် သွေးဆောင်ဖန်တီးမှုကို Metal Detector အတွင်းရှိ အခြား ကွိုင်တစ်ခုမှနေ၍ (Magnetometer) ထောက်လှမ်းသိရှိကာ သတ္တုထည်တစ်ခုခုရှိကြောင်း အသံလှိုင်းထုတ်ပေးခြင်း၊ မီးလင်းစေခြင်းဖြင့် ကိုယ်တွယ်အသုံးချသူက သိရှိစေနိုင်သည်။
ပထမဆုံး Metal Detector ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တီထွင် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေမှုများအတွတ် စက်မှုဇုန်များနှင့် သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းများတွင် အများအပြားအသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လေဆိပ် နှင့် လုံခြုံရေးတင်းကျပ်သည့်နေရာများအတွတ် ဓား၊ သေနတ် စသည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့်ပစ္စည်းများ ရှာဖွေခြင်းနှင့် မြေမြှုပ်မိုင်းများ ရှာဖွေရာတွင် အလွန်များပြားစွာအသုံးပြုကြသည်။
အဆင့်မြင့် Metal Detector များတွင် ပြည်ပမှတင်သွင်းလာသော အစားအစာများတွင် ခဲပါဝင်မှုမရှိမရှိကိုစစ်ဆေးခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကြီးများတွင် ကွန်ကရစ်အတွင်း အသုံးပြုသံကူသံချောင်းများကို စစ်ဆေးခြင်း၊ ပိုက်များ နှင့် နံရံအတွင်းမြှုပ်ထားသော ဝါယာကြိုးများအား၏ လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
တန်ဆေး လွန်ဘေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
တန်ဆေး လွန်ဘေး-စကားပုံလည်း ရှုပါ။
အဓိပ္ပာယ် တန်ဆေး၊ လွန်ဘေး ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု သို့မဟုတ် အပြုအမူတစ်ခုကို သင့်တင့်လျောက်ပတ်စွာ ပြုလုပ်ပါက အကျိုးရှိသော်လည်း အလွန်အကျွံ ပြုလုပ်ပါက အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အလယ်အလတ်လမ်းကို လိုက်နာရန်နှင့် အရာရာတွင် အတိုင်းအရှည်ကို သိရန် အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အစားအသောက်၊ ဆေးဝါး၊ အားကစား စသည့် အရာများသာမက အခြားအပြုအမူများတွင်လည်း အလွန်အကျွံ ပြုလုပ်ပါက ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
တန်ဆေး ဆိုသည်မှာ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော ပမာဏကို ဆိုလိုပြီး ထိုပမာဏသည် ဆေးကဲ့သို့ အကျိုးပြုသည်။
လွန်ဘေး ဆိုသည်မှာ ထိုပမာဏထက် ကျော်လွန်သွားပါက ဘေးဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ ပညာကျော်တို့၊ တန်သော်ကားဆေး၊ လွန်သော်ဘေးဟု၊ ရှေးဥဒါန်းချီ၊ ထုံးနှင့်ညီအောင်၊ [၁၁၈၃] ပဉ္စာ ၃၄။
တန်ဆေး လွန်ဘေးတဲ့၊ တော်ရုံတန်ရုံလောက် ထမင်းဟင်း စားသောက် ကောင်းရုံလောက် သောက်မှပ။
တန်ဆောင်မုန်းမိုးစွေ ကျွဲအိုနွားအိုသေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် တန်ဆောင်မုန်းမိုးစွေ ကျွဲအိုနွားအိုသေ ဆိုသည်မှာ တန်ဆောင်မုန်းလတွင် မိုးသည် ရက်ဆက်မပြတ် ရွာသွန်းပါက အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော ကျွဲနှင့် နွားများ အအေးဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ သေဆုံးတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် တန်ဆောင်မုန်းလ၏ ရာသီဥတုနှင့် တိရစ္ဆာန်များအပေါ် သက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြသည်။
တန်ဆောင်မုန်းလသည် မိုးနှောင်းကာလဖြစ်ပြီး ရာသီဥတု အေးမြစပြုချိန်ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် မိုးများ ရက်ဆက်ရွာသွန်းပါက အအေးဒဏ်ကို မခံနိုင်သော ကျွဲအိုနွားအိုများ သေဆုံးတတ်သည်။
အထူးသဖြင့် အညာဒေသတွင် ကျွဲနွားများကို အဓိက မွေးမြူကြသောကြောင့် ဤဆိုရိုးစကားသည် ထိုဒေသနှင့် ပို၍ သက်ဆိုင်သည်။
မိုးစွေ ဆိုသည်မှာ မိုး ရက်ဆက်မပြတ် ရွာသွန်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ တန်ဆောင်မုန်းမိုးစွေ ကျွဲအိုနွားအိုသေ ဟူသော စကားကဲ့သို့ မိုးစွေ နေသည်။
[၁၃၃၃] မြဝတီ၊ ၁၉၊ ၈။
တိမ်တေ လေဧစ်၊ လျှပ်စစ်ပဉ္စော၊ သံတယော သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
(တေ=၃၊ ဧစ်=၁၊ ပေဉ္စာ = ၅၊ တယော = ၃။
) အဓိပ္ပာယ် တိမ်တေ လေဧစ်၊ လျှပ်စစ်ပေဉ္စာ၊ သံတယော ဆိုသည်မှာ မိုးရွာတော့မည့် အခြေအနေကို အကွာအဝေးနှင့် တိုင်းတာ၍ ဖော်ပြသော ရှေးခေတ်အဆိုအမိန့်ဖြစ်သည်။
တိမ်တေ (တိမ် ၃ ယူဇနာ): တိမ်တက်လာသည်ကို ၃ ယူဇနာ အကွာအဝေးမှ မြင်နိုင်သည်။
လေဧစ် (လေ ၁ ယူဇနာ): လေတိုက်လာသည်ကို ၁ ယူဇနာ အကွာအဝေးမှ သိရှိနိုင်သည်။
လျှပ်စစ်ပေဉ္စာ (လျှပ်စီး ၅ ယူဇနာ): လျှပ်စီးလက်သည်ကို ၅ ယူဇနာ အကွာအဝေးမှ မြင်နိုင်သည်။
သံတယော (မိုးချုန်းသံ ၃ ယူဇနာ): မိုးချုန်းသံကို ၃ ယူဇနာ အကွာအဝေးမှ ကြားနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ်လူများ၏ သဘာဝကို လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုနှင့် ရာသီဥတုကို ခန့်မှန်းနိုင်စွမ်းကို ဖော်ပြသည်။
ယူဇနာသည် ရှေးခေတ် အကွာအဝေး တိုင်းတာသည့် ပေနှင့် မိုင်ကဲ့သို့ အသုံးပြုသော အတိုင်းအတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ တိမ်တေ လေဧစ်၊ လျှပ်စစ်ပေဉ္စာ၊ သံတယော ဆိုသည်ကိုထောက်၍ လျှောက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။
တိမ်တက်သည်ကို သုံးယူဇနာက မြင်ပါသည်၊ လေ ဆင်သည်ကို တစ်ယူဇနာက မြင်ပါသည်၊ လျှပ်စစ်ပြက်သည်ကို ငါးယူဇနာက မြင်ပါသည်၊ မိုးဆင်သည်ကို သုံးယူဇနာက မြင်ပါသည်၊ ပညာရှိတို့စကားကို ထောက်၍ လျှောက်ပါသည်။
၁၁၄၅] ရွှေဘုံ။
စကားတောင်စားလောင်းကပင် တိမ်တေ လေဧစ်၊ လျှပ်စစ်ပေဉ္စာ၊ သံတယောဆိုသည့် စကားကို ထောက်လျှင် ရွှေနန်းတော်သို့ ရောက်၍ တစ်မောင်းခန့်ကြာမှ မိုးလေကျပါလိမ့်မည်ဟု လျှောက်လေ၏။
[၁၃၀၀] ရာဝင်။
ထောင်တန်သည့်စကား ရယ်ပေါ့ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ထောင်တန်သည့်စကား ရယ်ပေါ့ ဆိုသည်မှာ အလေးအနက်ထား တန်ဖိုးထားရမည့် စကား သို့မဟုတ် ကိစ္စရပ်ကို ပြက်ရယ်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားခြင်းသည် မသင့်လျော်ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အရေးကြီးသော အရာများကို လေးစားတန်ဖိုးထားရန် သွန်သင်သည်။
အလေးအနက်ထားရမည့် အရာကို ပြက်ရယ်ပြုခြင်းသည် ထိုအရာ၏ တန်ဖိုးကို လျော့ကျစေပြီး မလေးမခန့် သဘောထားခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ထောင်တန်သည့်စကား ဆိုသည်မှာ အလွန်တန်ဖိုးရှိသော စကား သို့မဟုတ် ကိစ္စရပ်ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ရယ်ပေါ့ ဆိုသည်မှာ ပြက်ရယ်ပြုခြင်း၊ ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ အူမြူးခြင်းမှာ တန်ဖိုးရှိသော်လည်း နေရာတကာ အူမြူးရန်မသင့်ပေ။
ထောင်တန်သည့်စကား ရယ်လျှင်ပေါ့သည် မဟုတ်ပါလော။
ဟေ့လူ၊ ထောင်တန်တဲ့စကား ရယ်လျှင်ပေါ့သတဲ့။
…မင်းက ငါ့ကို မယုံလို့ ဟားနေတာလား။
[၁၃၃၁] ရှေ့သို့၊ ၁၅၊ ၇။
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၄) တာမွေသည် တာမွေမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ယခင်က ကတ်သလစ်ခရစ်ယာန်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး စိန့်ဖရန်စစ်အမျိုးသမီးကျောင်းဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
ယခုအချိန်ထိ ကျောင်း၏နံဘေးတွင် စိန့်ဖရန်စစ်ကတ်သလစ်ဘုရားကျောင်းတည်ရှိနေပြီး ဘုရားကျောင်း၏ အ.ထ.က(၅)တာမွေ တည်ရှိသည်။
တာမွေ Category:ရန်ကုန်မြို့။
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၅) တာမွေသည် တာမွေမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ကိုလိုနီခေတ်က ထိုကျောင်းသည် ခရစ်ယာန်စာသင်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ စိန့်ဖရန်စစ် ယောက်ျားလေးကျောင်းဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
စိန့်ဖရန်စစ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည် ကျောင်း၏နံဘေးတွင် တည်ရှိနေပြီး ထိုဘုရားကျောင်း၏ တဖက်တွင် အ.ထ.က(၄)တာမွေ တည်ရှိသည်။
နန်ကျင်း တက္ကသိုလ် (; NJU သို့မဟုတ် NU, . တရုတ် အတိုကောက် 南大; pinyin: Nándà, Nanda) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ နန်ကျင်းမြို့ အရှေ့မြောက်ဘက် ယန်ဇီမြစ်ကမ်းနံဘေးတွင် တည်ရှိသော ရှေးကျသည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတက္ကသိုလ်သည် ချူမင်းဆက်ခေတ်ကတည်းက စတင်တည်ရှိခဲ့သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပထမဦးဆုံးပေါ်ပေါက်ခဲ့သော သုတေသန အထူးပြု တက္ကသိုလ် တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း အစောပိုင်း တည်ထောင်မှု ခရစ်နှစ် ၂၅၈ ခုနှစ် ချူမင်းဆက်ခေတ်တွင် ချူမင်းဆက် ဘုရင်ဂျင်းက တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ပညာရှင်ဖြစ်သူ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အတွေးအခေါ် အယူအဆများကို သင်ယူနိုင်ရန်အတွက် အခန်းပေါင်း ၁၅၅ ခန်း ပါဝင်သော စာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်ခဲ့စေခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
ဘုရင်ဂျင်းသည် ဤကျောင်းတော်ကို သာမန်မိသားစုများထဲမှ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ကျနှုန်းဖြင့် စာသင်ကြားခွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာပေသင်ကြားခွင့်ရရှိသူသည် နန်းတော်တွင် အမှုထမ်းခွင့်ကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။
အဆိုပါ နန်ကျင်းဘုရင့်ကျောင်းသည် ဟန်မင်းဆက်ခေတ်အချိန်အထိ ရှိခဲ့ကာ တိုင်းပြည်အတွင်းတွင် အတော်ဆုံး ကျောင်းသားများကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းတွင် ထင်ရှားသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က အဓိက သင်ကြားပေးခဲ့သည်မှာ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးအတွေးအခေါ်နှင့် ကိုယ်ခံပညာတို့ ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၄၇၀ တွင် နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ်သည် ဘာသာရပ်ငါးခုကို စတင် သင်ကြားခဲ့သည်။
စာပေ၊ သမိုင်း၊ ကွန်ဖြူးရှပ်လေ့လာရေး၊ ဇာန်လေ့လာရေးနှင့် ယင်ယန်းလေ့လာရေး စသည်တို့ကို သင်ကြားရုံသာမက သုတေသနများကိုလည်း ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်အဓိပတိဖြစ်သော ဝမ်ဂျင် (Wang Jian) သည် နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသော သိပ္ပံပညာများရှင်များကိုလည်း တက္ကသိုလ်တွင် လာရောက်ပညာသင်စေခဲ့ပြီး အစဉ်အလာ အတွေးအခေါ်များနှင့် သိပ္ပံပညာတို့ကို အတူပူးတွဲ လေ့လာစေကာ တရုတ်နိုင်ငံ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် နန်ကျင်း ဘုရင့်ကျောင်းက တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၃၈၁ ခုနှစ်တွင် နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ်မှ Imperial Central University ဟု အမည်ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကာ တက္ကသိုလ် ပရဝုဏ်ကိုလည်း တိုးချဲ့ခဲ့ပြီးနောက် အခြေခံကောလိပ် ၃ ကျောင်း ကိုလည်း တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
သင်ကြားသော ဘာသာရပ်များတွင် သမိုင်း၊ စာပေ၊ သင်္ချာ၊ ဥပဒေ၊ လက်ရေးလက်သား၊ ဗိသုကာပညာရပ်များကိုလည်း သင်ကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှ ကျောင်းသားပေါင်း ၉ ထောင်ကျော်ကို ရွေးချယ်လက်ခံခဲ့သည်။
ယင်းနောက်တွင် ယခင်အမည်ဟောင်းဖြစ်သော နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ် အမည်ကို ပြန်လည်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်သည် ချူခေတ်၊ ဟန်ခေတ်တလျှောက်လုံးတွင် အောင်မြင်သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ခဲ့ကာ တက္ကသိုလ်၏ သင်ကြားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးများကို တက္ကသိုလ်အဓိပတိနှင့် ဌာနမှူးများက အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သော လွတ်လပ်သည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သင်ကြားမှုနည်းစနစ်များကို ကိုးကားပြုပြီး ယခင်ရှိနှင့်သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲကာ နန်ကျင်းအကယ်ဒမီကျောင်း (School of Nanjing Academy) အမည်ဖြင့် ခေတ်မီသော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်အဓိပတိ လီ ကွီဇင်း (Li Ruiqing) သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပထမဦးဆုံးသော ခေတ်သစ်အနုပညာဌာနကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်လာပြီး ၁၉၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီး သဘာဝသိပ္ပံဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များကို သင်ကြားနိုင်လာခဲ့သည်။
အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများတွင် သိပ္ပံပညာသင်ကြားခဲ့ကြသော ပညာရှင်များက နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်တွင် လာရောက် အမှုထမ်းသောအခါတွင် နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်သည် ပိုမိုတောင့်တင်းခိုင်မာသော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ၁၉ရာစု တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်၌ အရှေ့တိုင်းပညာရေးစင်တာ (Oriental Education Centre) ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ အရှေ့တိုင်းနှင့် အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အတွေးအခေါ် ဖလှယ်ရေးအစီအစဉ်များကို ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ပညာရှင်များ၊ ပညာတော်သင်များစွာ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
လာရောက်ခဲ့ကြသော ပညာရှင်များထဲတွင် အမေရိကန်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် ဂျွန်ဂျူဝီ (John Dewey)၊ ဗြိတိသျှ အတွေးအခေါ်ပညာရှင် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell)၊ ဂျာမန် အတွေးခေါ်ပညာရှင် ဟန့် ဒါအစ် (Hans Driesch)၊ အိန္ဒိယ ကဗျာဆရာ ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး (Rabindranath Tagore) တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။
တရုတ်- ဂျပန်စစ်ပွဲအတွင်းတွင် နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်ကို ချောင်ဒူ ဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သော်လည်း ဆေးသိပ္ပံ၊ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံ၊ သိပ္ပံနည်းပညာကျောင်းတို့ကို တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် CPC တပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့ကာ သင်ကြားရေးများကို အရှိန်မပြတ်လည်ပတ်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်း၌ အထင်အရှားဖြစ်ခဲ့တဲ့ ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေးကို နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မှ စတင်ခဲ့ကာ တက္ကသိုလ်ကောင်စီဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ဆရာများအပါအဝင် ကျောင်းသားများက ဦးဆောင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် နန်ကျင်းတက္ကသိုလ် ဒဿနိကဗေဒဌာနမှ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သော ဟူ ဖူမင်း (Hu Fuming) က Debate on Standards for Judging the Truth ဟူသည့် စာတမ်းကို တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ရေးသားထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ပြီး ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကို လက်ခံခဲ့ကာ လွတ်လပ်သော အတွေးအခေါ်များ နေရာယူနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး အဆုံးသတ်ခဲ့ကာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်တွင် ယခင်က ဖွင့်လှစ်ခဲ့ဖူးသော ဆေးသိပ္ပံ အပြင် အခြားသော မဟာဌာနများကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့နိုင်ခဲ့သည်။
၂၀ဝ၉ ခုနှစ်တွင် နန်ကျင်းဆေးတက္ကသိုလ်အဖြစ် ဇန်လင်း ပရဝုဏ် (Xianlin Campus) သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ဌာနများ သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ဝခန့် ရှိနေပြီဖြစ်သော နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်း ၁၉ ကျောင်း၊ မဟာဌာန (၄)ခု၊ အင်စတီကျူ့(၄)ခု တို့အပြင် ဂျွန်ဟော့ကင်း တက္ကသိုလ်နှင့် တွဲဖက်ဖွင့်လှစ်ထားသော တရုတ်- အမေရိကန် လေ့လာရေးစင်တာ (Hopkins-Nanjing Center) တို့ရှိသည်။
နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းပရဝုဏ်သည် နန်ကျင်းမြို့အလယ်တွင် တည်ရှိပြီး အဓိက ကျောင်းပရဝုဏ် ၂ ပိုင်းရှိသည်။
မြောက်ပိုင်း ဥယျာဉ်ဒေသမှာ ဟန်ကု လမ်းမကြီး (Hankou Road) အပါအဝင် စာသင်ကြားသော ခန်းမများနှင့် သုတေသန စင်တာများ တည်ရှိသည်။
တောင်ပိုင်း ဥယျာဉ်ဒေသတွင် ကျောင်းသားများ၏ အိပ်ဆောင်များနှင့် ကျောင်းဝန်ထမ်းများ၏ အိပ်ဆောင်များ တည်ရှိသည်။
နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်သည် ယန်ဇီမြစ်ကမ်းဘေးတွင်ရှိသလို ကျူဇန် တောင်၊ ကျူပါးတောင်စသော သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် အားဖြင့်လည်း လှပသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်သည် သက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ကြာရှည်ခဲ့သလို နေရာဒေသအားဖြင့်လည်း နေရာပေါင်းများစွာကို ပြောင်းရွေ့ခဲ့ရသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည့်အလျောက် သက်တမ်းကြာလာသည်နှင့်အမျှ ကျောင်းပိုင် စာအုပ် စာတမ်းများ၊ မှတ်တမ်းများသည်လည်း သမိုင်းသုတေသန လေ့လာရေးအတွက် များစွာအထောက်အပံ့ဖြစ်စေသည်။
ချူမင်းဆက်ခေတ်ကတည်းက ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်သော်လည်း တက္ကသိုလ်ကို ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ယှဉ်ဘောင်တန်းနိုင်သော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်မှာ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှသာ ဖြစ်သဖြင့် တက္ကသိုလ်စတင်တည်ထောင်မှုကို မေလ ၂၀ ရက်နေ့ ၁၉၀၂ ခုနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အဆင့်သတ်မှတ်ချက် ပညာရေးအဆင့်သတ်မှတ်အရ တရုတ်နိုင်ငံတွင် နံပါတ် ၂ နေရာတွင် ရပ်တည်နိုင်ပြီး အာရှဒေသတွင်းတွင် နံပါတ် ၄ နေရာ၊ အာရှပစိဖိတ်ဒေသတွင် နံပါတ် ၂၃ နေရာတို့တွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
Institution outputs | Nature Index ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် သဘာဝသိပ္ပံလေ့လာရေး၌ ၇၈ နေရာတွင် ရပ်တည်နေသည်။
နိုင်ငံတကာ အနောက်တိုင်းစာပေနှင့် အတွေးအခေါ်လေ့လာရေးအတွက် ပထမဦးဆုံး စတင်ဖွင့်လှစ်နိုင်သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ကာ ဘာသာစကားအားဖြင့်လည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား သင်ကြားရေးဌာနများကို တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပထမဦးဆုံး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားများစွာကို လက်ခံသင်ကြားပေးနေပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၆၁ နိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများ လာရောက်သင်ကြားလျက်ရှိသည်။
ထို့်အပြင် နိုင်ငံတကာမှ ပညာရှင်ပေါင်းများစွာကလည်း လာရောက်ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားပေါင်း ၃,၆၀၀ ကျော်ရှိပြီး အာရှဒေသမှ ၄၀%၊ ဥရောပနိုင်ငံများမှ ၄၀%၊ အမေရိကန်မှ ၂၀% အထိရှိသည်။
ထင်ရှားသူများ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားဟောင်းများထဲတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ် သိပ္ပံစွန့်ဦးတီထွင်ပညာရှင် ဝိုင် အိပ်ဂျ် ဝူး (Y. H. Woo)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရူပဒေအမျိုးသမီး ပညာရှင် ချန်ရှိအန်ဝူ (Chien-Shiung Wu)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဗဟိုဘဏ်စနစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဆု ပို ယန် (Hsu Po-Yuan)၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ စက်မှုလုပ်ငန်းကို တည်ထောင်ခဲ့သူ တန် အိ ဖန် (Tang I-Fang)၊ ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်ငန်း တည်ထောင်သူ ချောင် ချန်း (Chang Cheh)၊ တရုတ်နိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူ နိုင်ငံရေးသမား ဂေါင်ကန် (Guo Quan) တို့ပါဝင်သည်။
မှတ်စုများ ကိုးကား Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ။