kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(၁) အငြိမ်းစား ဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း များ ဖြစ်ခြင်း၊ (၂) မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ အငြိမ်းစားပါတီ ဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် ပါတီဝန်ထမ်းများ ဖြစ်ခြင်းစွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၃) နိုင်ငံတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပိဋကတ် ကျမ်းဂန်၊ စာပေ ပရိယတ်အရာတို့၌ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်၍ အကျင့်သီလသိက္ခာ နှင့် ပြည့်စုံသည့် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဆိုရှယ်လစ် ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တိုး တက်ဖြစ်ပေါ်ရေးနှင့် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးတို့ တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်သူများနှင့် အသက် ကို ပဓာနမထားဘဲ သက်စွန့်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ် များ၊ နိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် စစ်မှန်သော စေတနာဖြင့် ကိုယ်ကျိုးမဖက် အနစ်နာခံ၍ ထူးခြား ပြောင် မြောက်စွာ ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နိုင်ငံ တော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိလျက် ပေးအပ်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာနှင့် အပြစ်ကင်းစင်စွာ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများအား ထိုက်သင့် သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂိုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို နှစ်စဉ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း ပြုသည်။
နိုင်ငံတော်က ၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွင်း ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် ခြောက် ပါးနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ် ၅ဝ၁၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၅ဝ၂၅ ဦးတို့အား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူး ဆောင် တံဆိပ်များကို အမျိုးအစားအလိုက် ဖော်ပြပါအတိုင်း ခွဲခြား တွေ့ရှိရသည်။
အပ်နှင်းသည့် ဘွဲ့တံဆိပ်အမျိုးအစား ဦးရေ အဘိဓဇ မဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၁ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၅ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ၁ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်) ၇၇ သီဟသူရဘွဲ့ ၁ သူရဘွဲ့ ၇ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ၇၆ ရဲသီဟတံဆိပ် ၁ ရဲဗလတံဆိပ် ၄ ရဲကျော်စွာတံဆိပ် ၂ ရဲကျော်သူတံဆိပ် ၇ စက်မှုစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယအဆင့်) ၁ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၃ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ဒုတိယဆင့်) ၁ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်) ၁၉ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၄၁ဝ၈ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၃ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ၃၅၄ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစမိုးမိုးရေးတံဆိပ် ၃၅၄ စုစုပေါင်း ၅ဝ၂၅ ဖော်ပြပါအတိုင်း ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူး ဆောင် တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းရာတွင် နိုင်ငံတော် ကောင်စီက အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၁/၈၃ ဖြင့် အဘိဓဇ မဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ပဲခူးတိင်း၊ ပဲခူးမြို့၊ မြို့မ စာသင်တိုက် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒစာရအား လည်း ကောင်း၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ဖော်ပြပါ ဆရာတော်ကြီး ငါးပါးတို့အားလည်းကောင်း ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဘဒ္ဒန္တ အာစိဏ္ဏ၊ ဓမ္မပါရဂူကျောင်းတိုက် မုံရွာမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တ ပဏ္ဍိစ္စ၊ ဗန္ဓုလကျောင်းတိုင်း မြောက်ဦးမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ်။
ဘဒ္ဒန္တ ကုသလ သာမီဘိဝံသ၊ မဟာဗောဓိကျောင်းတိုက်၊ သုံးခွမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တ သိရီပဏ္ဍိတ၊ မောင်းထောင်ကျောင်းတိုက် ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တ ဩဘာသာဘိဝံသ၊ ဖျာပုံတိုက်သစ်၊ သရက်တောကျောင်းတိုက် ရန်ကုန်တိုင်း။
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂ /၈၃ အရ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ဘွဲ့(ဒုတိယဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ဦးပညာသီဟ နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ဒုတိယဆင့်) သခင်မြ ဦးမြင့်ဆွေ သခင်ဗနီ ဦးဘိုးကျင် ဦးဒေါင်း ဦးမြဒင် ဦးကြည် ဦးမြင့်သန်း ဦးမြင့် ဦးစိုးလှိုင် ဦးညွန့်မောင် ဦးတင်မြတ် ဦးအုန်းစိန် ဦးလှရှိန် ဦးမောင်ကျော် ဦးအေးကြိုင် ဦးဘသန်း ဦးသန်းမောင် ဦးမောင်တင် ဦးကွန်း ဦးခင်မောင်လတ် ဦးတင်သိန်း ဦးဗသိုက် ဦးစိုးလှိုင် ဦးတိုက်စိုး ဦးသိုက်ပွား ဦးသိန်းဝင်း ဦးလှကြည် ဦးထွန်းလင်း ဦးကျော် ဦးညွန့်သိမ်း ဦးလှိုင်မြင့် ဦးကျော်မြင့် ဦးကြည် ဦးခင်မောင်ဦး (ခေါ်) ဦးမောင်မောင် ဦးဗအောင် ဦးလှဖေ ဦးချစ်ခင် ဦးကိုကိုကြီး ဦးညွန့်လှိုင် ဦးဘိုးကူ ဦးညီလေး ဦးအုန်းတင် ဦးကိုကြီး ဦးဘအောင် ဦးအောင်ညွန့် ဦးမြဟန် ဦးထွန်းမြိုင် ဦးမောင်ကြည် ဦးသန်းမောင် ဦးမြသန်း (ခေါ်) ဗိုလ်ထွန်းညို ဦးသိန်းမောင် ဦးဝင်းရှိန် ဦးသန်းနိုင် ဦးသန်းမောင် ဦးအောင်စိုး ဦးခင်ညို ဦးလှတင် ဦးသာဒင် ဦးကံသာ ဦးသန်းညွန့် ဦးစိုးလှိုင် ဦးမန်းကျော်စိန် (ခေါ်) စောကျော်စိန် ဦးကျော် ဦးစောယာ ဦးငြိမ်းမောင် ဦးကြာညွန့် ဦးနေမျိုး ဦးသိန်းထွန်း ဦးဘမြိုင် ဦးကျော်ညွန့် ဦးခင်စိန် ဦးကျော်ဇော ဦးတိုင်းလုံးကျော်မြ ဦးမြင့်ဆွေ ဦးရဲဒင် ဦးသက်ထွန်း သီဟသူရဘွဲ့၊ သူရဘွဲ့၊ သူရဲကောင်း မှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်များ နိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတာဝန်ကို သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော စစ်သည် ၈၄ ဦးတို့အား နိုင်ငံတော်ကောင်စီက အမိန့်ကြော်ငြာ စာအမှတ် ၃/၈၃ ကို ထုတ်ပြန်၍ သီဟသူရဘွဲ့၊ သူရဘွဲ့နှင့် သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင် တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ရဲသီဟတံဆိပ် လ / ၁ဝဝ၈၆၂ ရဲ ဒုတိယတပ်ကြပ် ယိမ်းဆောင် ရဲဗလတံဆိပ် လ / ၅၆၅၄၅ ဒုတိယရဲအုပ်(စခန်းမှူး) ဦးထွန်းအောင် လ / ၆၆၄၄၆ ရဲတပ်ကြပ် ထွန်းကြည် လ / ၉၈၉၉၆ ရဲဒုတိယတပ်ကြပ် မြစံ လ / ၉၅၅၂၉ ရဲတပ်သား ဇော်ဝင်း ရဲကျော်စွာတံဆိပ် လ / ၅၈၇၇ဝ ရဲအုပ် ဦးဝင်းကျော် လ / ၂ဝ၁၉၄ ရဲတပ်ကြပ် တန်ဘီ ရဲကျော်သူတံဆိပ် လ / ၅၇၃၄၄ ရဲအုပ် ဦးဂျော်နီ လ / ၂ဝ၅၅၁ ဒုတိယရဲအုပ် ဦးထွန်းလှိုင် လ / ၇၇၂၅၉ ရဲ ဒုတိယတပ်ကြပ် မင်းနိုင် လ / ၈၂၁၆၇ ရဲ ဒုတိယတပ်ကြပ် မျိုးဝင်း လ / ၂ဝ၅၇၁ ရဲတပ်သား သန်းမောင် လ / ၂၃၅၅၄ ရဲတပ်သား ခင်သန်း လ / ၇၇၇၆၄ ရဲတပ်သား ဝင်းမောင် စက်မှု စီးပွား ထူးချွန်တံဆိပ် စီမံထူးချွန်တံဆိပ် စက်မှုစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်) ဒေါက်တာမျိုးသန့်တင်၊ ဒုတိယလက်ထောက် ညွှန်ကြား ရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနခွဲ၊ စီမံရေးရာဌာန၊ စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း စီမံထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်) ဦးခင်စိုး၊ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ရသုံးခန့်မှန်းခြေ ငွေစာရင်းဦးစီးဌာန၊ စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဦးစိုးလှ၊ စိစစ်ရေးမှူး (ဒုတိယဝန်ကြီး၏ ကိုယ်ရေးအတွင်း ရေးမှူး) ရသုံး-မှန်းခြေ ငွေစာရင်းဦးစီးဌာန၊ စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဦးခင်မောင်ဆွေ၊ စိစစ်ရေးမှူး ရသုံး မှန်းခြေ ငွေစာရင်းဦးစီးဌာန၊ စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် လူနာများ၏အသက်ကိုကယ်တင်ရန် လိုအပ်သည့်သွေးများ ကို မွန်မြတ်သောစေတနာထက်သန်စွာဖြင့် သွေးအကြိမ် ၆ဝ အထိ လှူဒန်းခဲ့သူတစ်ဦးအား လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ဒုတိယဆင့်) ကိုလည်းကောင်း၊ ကျပ်ငွေ နှစ်သိန်းခွဲတန် သံဃာ့ဆေးရုံ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသူနှင့် အကြိမ် ၄ဝမှ အထက် သွေးလှူဒါန်း ခဲ့သူ ၁၈ ဦးတို့အား လူမှု ထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်)ကို လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
လူမှုထူးချွန်တံ ဆိပ်(ဒုတိယဆင့်) ဦးမြင့်သန်း၊ တရားစွဲ အင်စပိတ္တော်၊ မြို့နယ်စည်ပင် သာယာရေးအဖွဲ့၊ ပဲခူးမြို့။
လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(တတိယဆင့်) ဒေါ်နွဲ့၊ အမှတ် ၅၃၊ တောင်မြို့ပတ်လမ်း၊ အိုးတန်းရပ်ကွက်၊ တိုက်ကြီးမြို့။
ဦးစံထွန်း၊ စာအုပ်ချုပ်သမား၊ မြေပုံ ပုံနှိပ်ရုံး၊ မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန။
ဦးလှအေး၊ အမှတ် ၆၆၊ အောင်သစ္စာလမ်း၊ အမှတ်(၁) ရပ်ကွက်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း ဦးအုန်းအောင်၊ တိရစ္ဆာန်ထိန်း၊ ဆတ်၊ သမင်အဖွဲ့၊ တိရစ္ဆာန်ထိန်းသိမ်းမွေးမြူရေး ဌာနစု၊ ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်။
ဦးညွန့်မောင်၊ စစ်မှုထမ်း အငြိမ်းစား၊ အမှတ် ၅၅ဝ၊ မေတ္တာလမ်း၊ ကုဣိင်း၊ အဇစ်ကုန်းရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးအေးသွယ်၊ လုပ်အားပေး(သန့်ရှင်းရေး)၊ အထက(၆)၊ မဂ‡လာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးလှ၊ ဝိုင်းဆရာ အဆင့်-၃၊ အမှတ်(၆)သစ်စက်၊ သစ် လုပ်ငန်း၊ ကော်ပိုရေးရှင်း။
ဦးမောင်သိန်း၊ စစ်ဆေးရေးမှူး၊ မော်တော်ယာဉ်လိုင်းပေါင်းစုံ ထိန်းသိမ်းရေး(ခွဲ)၊ (၁၇)လိုင်း။
ဦးတင်စိန်၊ ဘွိုင်လာပေါင်းအိုးထိန်းသစ်လုပ်ငန်း၊ အမှတ်(၂) အထပ်သားစက်ရုံ၊ သစ်လုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း။
ဦးကြင်၊ ပန်းရန်(ပ)ဆောက်လုပ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း၊ မဂ‡လာ တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးအောင်သန်း၊ မထသ(၇) လက်မှတ်ရောင်း၊ အမှတ် ၄၂၇၊ ၅ ရပ်ကွက်၊ ပင်းယလမ်း၊ တောင်ဥက္ကလာပ မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးစိုးဝင်း၊ အထက်တန်းပြဆရာ၊ အထက(၃)၊ တောင် ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးကျော်သိန်း၊ ဝိုင်းကြီးလွှသွေး၊ စက်ရုံဌာနစိတ်၊ အမှတ်(၂) သစ်စက်၊ သစ်လုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း။
ဦးဟန်ရွှေ၊ ရုံးလုလင်၊ တာဝါလိန်း အမျိုးသမီးဆေးရုံ၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးတင်အောင်လေး၊ ဓာတ်ခွဲခန်းလက်ထောက်၊ သတ္တုဗေဒ အင်ဂျင်နီယာဌာန၊ ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်။
ဦးအေးလွင်၊ လုပ်သား၊ လျှပ်စစ်ဝန်ထမ်း အိမ်ရာဆောက် လုပ်ရေးရွာမ၊ အမှတ် ၆၃၆၊ အောင်ဆန်း ဘူတာရုံလမ်းသွယ်၊ စဉ့်ငူ၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဦးအေး၊ ဆေးထည့်မှူး၊ အရေးပေါ်ဌာန၊ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး။
ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ရေဒီယိုပြင်၊ အမှတ် ၂ဝ၃၊ ရှမ်းစုမြောက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့။
ဦးမောင်မောင်၊ ကုန်သည်၊ အမှတ် ၉၂၊ ရှမ်းစုမြောက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့။
အခြားဆုတံဆိပ်နှင့် ချီးမြှင့်ငွေများ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသော အငြိမ်းစားစစ်မှုထမ်း ၂၉၄၄ ဦးနှင့် စစ်မှုထမ်း ၁၁၆၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄၁ဝ၈ ဦး၏ အမည်များကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၄/၈၃ တွင်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ်နှင့် ငြိမ်ဝပ် ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသော အငြိမ်းစားနှင့် အမှုထမ်းဆဲ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း ၇၁၁ ဦးတို့၏ အမည်များကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာ စာ အမှတ် ၅ /၈၃ တွင်လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ အနက်မှ ဆရာစံခေါင်းဆောင်သော တောင်သူလယ်သမား အရေးတော် ပုံတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး ထောင်ဒဏ်အပြစ်ကျခံခဲ့ကြ ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ် ၆၅ ဦး၊ တို့ဗမာအစည်းအရုံး မြို့နယ်နှင့် အထက်အဆင့်များတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင် ရွက်ခဲ့ကြပြီး ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည့် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင် သခင် ၄၂ ဦးနှင့် အလားတူ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းရာတွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံခဲ့သူတစ်ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁ဝ၈ ဦး တို့အား တစ်ဦးလျှင် တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း ချီးမြှင့်ငွေ ကျပ် တစ်သောင်းတိတိနှင့် လစဉ် ချီးမြှင့်ငွေ နှစ်ရာကျပ်တိတိကို ခံစားခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်များကို ဝန်ကြီး အဖွဲ့၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၅ / ၈၃ တွင် ဖော်ပြ ထားသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၄) နိုင်ငံတော်သည် ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်၊ စာပေပရိယတ် အရာတို့၌ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်၍ အကျင့်သီလသိက္ခာနှင့် ပြည့်စုံသည့် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး၊ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်ရေးနှင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး တို့တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်သူများနှင့် အသက်ကို ပဓာန မထားပဲ သက်စွန့်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံတော်လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် စစ်မှန် သော စေတနာဖြင့် ကိုယ်ကျိုမဖက် အနစ်နာခံ၍ ထူးခြား ပြောင်မြောက်စွာ ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိလျက် ပေးအပ်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာနှင့် အပြစ်ကင်းစင်စွာ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများအား ထိုက်သင့် သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို နှစ်စဉ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။
နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၃၊ ပုဒ်မခွဲ(ဎ)တွင် အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များအရ ဘွဲ့ တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်း ခံရသော ဆရာတော်ကြီး များ၏ ဘွဲ့အမည်များနှင့်ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်စာရင်းကို အမိန့်ကြော်ငြာစာများဖြင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ ၃၆ နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေး အောင်ပွဲနေ့တွင် ထုတ်ပြန် ကျေညာသည်။
နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာများအရ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ဆက်ကပ်ခြင်းခံရသည့် ဆရာတော်ကြီးများနှင့် အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို ဖော်ပြပါအတိုင်း အမျိုးအစား အလိုက် ခွဲခြား၍ တွေ့ရှိရသည်။
အပ်နှင်းသည့် ဘွဲ့တံဆိပ်အမျိုးအစား ဦးရေ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၁ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၇ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ၁၂၇ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်) ၁၃၁ သူရဘွဲ့ ၁ဝ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ၆ဝ လယ်ယာစီးပွား ထူးချွန်တံဆပ် (တတိယဆင့်) ၂ စက်မှုစီးပွား ထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၂ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမဆင့်) ၁ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်) ၁ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၁၅ ရဲသူရိန်တံဆိပ် ၁ ရဲကျော်သူတံဆိပ် ၇ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၃၂၃၈ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၅၂ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ၃၁၈၂၄ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့်တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် ၃၉၁၉၂ နိုင်ငံတော်ရဲမှုထမ်းတံဆိပ် ၂ဝ၄၄ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁/၈၄)အရ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်း ခံရသော ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးနှင့် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းခံရသော ဆရာတော် ခုနစ်ပါးမှာ ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ၊ ဓမ္မနာဒကျောင်းတိုက်၊မင်းကွန်း၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဘဒ္ဒန္တကုသလသာမိ၊ သာသနဟိတကာရီဥယျာဉ်တိုက်၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မန္တလေးတိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ ခြောက်ထပ်ကြီး ဘုရားကြီးတိုက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဒေးဝန်းအုတ်ကျောင်း၊ မိုးကောင်းတိုက်၊ မန္တလေးအနောက်တောင်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ၊ ရွှေကျင်တိုက်သစ်၊ မင်္ဂလာ တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တခမာဝုဓ၊ လယ်တီကျောင်းတိုက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တနာရဒါဘိဝံသ၊ မာဂဓနယူပဒေသကျောင်း၊ မစိုးရိမ်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့၊ မန္တလေးတိုင်း။
ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ ပခုက္ကူမြို့၊ မကွေးတိုင်း။
အခြားဆုတံဆိပ်များနှင့် ချီးမြှင့်ငွေများ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် အပ်နှင်းခြင်းခံရသော ပုဂ္ဂိုလ် များ၏ အမည်စာရင်းကို အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၄/၈၄ တွင်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်စာရင်းကို အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၅/၈၄ တွင်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ်၊ ငြိမ်ဝမ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတံဆိပ်များ အပ်နှင်း ခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်စာရင်းကို အမိန့် ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆/၈၄ တွင် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော် ရဲမှုထမ်းတံဆိပ် အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည် စာရင်းကို အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၇/၈၄ တွင်လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအနက်မှ ဆရာစံ ခေါင်းဆောင်သော တောင်သူလယ်သမား တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး ထောင်ဒဏ်အပြစ်ကျခံခဲ့ကြရသူများ၊ တို့ဗမာအစည်းအရုံးမြို့နယ်နှင့် အထက်အဆင့်များတွင် အမှု ဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ ကြရသူများနှင့် အလားတူ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက် ရာတွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ် ၁၂ ဦးတို့အား ထိုက်သင့်သည့် ဆုငွေချီးမြှင့်ထိုက်သည့် အားလျော်စွာ တစ်ဦးလျှင် တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း ချီးမြှင့်ငွေ ကျပ်တစ်သောင်းတိတိနှင့် လစဉ်ချီးမြှင့်ငွေ ကျပ်နှစ်ရာတိတိကို ခံစားခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်များ၏အမည်များကို ဝန်ကြီး အဖွဲ့၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၁/၈၄ တွင် ဖော်ပြ ထားသည်။
ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များချီးမြှင့် အပ်နှင်းခြင်း အခမ်းအနားကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့ (စနေနေ့) နံနက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အလုံလမ်း၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတအိမ်တော်ဝင်းအတွင်းရှိ ဗဟိုအစည်းအဝေးခန်းမတွင် ကျင်းပသည်။
အခမ်းအနားသို့ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်များ၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်များ၊ ဗဟိုအာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများမှ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အခြား တာဝန်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဖိတ်ကြားထားသော ဧည့်သည်တော်များ တက်ရောက်ကြသည်။
အခမ်းအနားတွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ဝင်းက အခမ်းအနားမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး ချီးမြှင့်အပ်နှင်းမည့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့တံဆိပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးစန်းယုက သီဟသူရဘွဲ့နှင့် သူရဘွဲ့တို့၏ အဆောင်အယောင် တံဆိပ်များကို သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များအား ကိုယ်တိုင် အပ်နှင်းသည်။
သီဟသူရဘွဲ့ရရှိသူ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးရှိရာ နှစ်ဦးစလုံးပင် နိုင်ငံတော်အတွက် အသက်ပေးလှူသွားပြီးသူများ ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းတို့၏ကိုယ်စား သားဖြစ်သူနှင့် ဇနီးဖြစ်သူတို့က အသီးသီး လက်ခံယူကြသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော ဦးထွန်းမှင်(ကျဆုံး) ကိုယ်စား သားဖြစ်သူက လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော အမှတ် (၇၆)ခြေလျင်တပ်ရင်းမှ ကြည်း ၉၆၈၅ ဗိုလ်မှူးအုန်းမောင် (ကျဆုံး)ကိုယ်စား ဇနီးဖြစ်သူကလည်းကောင်း ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များ လက်ခံယူကြသည်။
သူရဘွဲ့ရရှိသူ ၁၇ ဦးတွင် ခုနှစ်ဦးမှာ ကျဆုံးခဲ့ပြီး ဖြစ်၍ ၎င်းတို့ကိုယ်စား ၎င်းတို့၏ မိဘဖြစ်သူများနှင့် ဇနီး ဖြစ်သူ များက လက်ခံယူကြပြီး အသက်ထင်ရှားရှိသူ ၁ဝ ဦးတို့က ကိုယ်တိုင် လက်ခံယူကြသည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် သူရဘွဲ့ရရှိသော ဗိုလ်မှူးလေးမောင်၊ ဗိုလ်ကြီးကြီးစိန်၊ ဗိုလ်ကြီး တင်မောင်ထူး၊ တပ်ကြပ်ကြီး တင်ငွေနှင့် တပ်ကြပ်တက်ထွန်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် သူရဘွဲ့ရရှိသော ဗိုလ်မှူးစိုးအောင်၊ ဗိုလ်မှူးသန်းရွှေ၊ ဗိုလ်မြင့်ဦး၊ ဗိုလ်စန်းလွင်နှင့် ဗိုလ်တင်ဇော်ဝင်းတို့သည် လည်းကောင်း အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်၍ ဘွဲ့၊ တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းကို ကိုယ်တိုင် လက်ခံယူခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် သူရဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော တပ်ကြပ်အုန်းငွေနှင့် တပ်ကြပ်မြင့်နောင်တို့သည် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် သူရဘွဲ့ရရှိခဲ့သော တပ်ကြပ်ကြီး လှသန်း၊ တပ်ကြပ်ကြီး မြဦး၊ တပ်သားသန်းထွေး၊ တပ်သားညွန့်ဟန်နှင့် တပ်သားသိန်းနိုင်တို့ သည် လည်းကောင်း ကျဆုံးပြီးဖြစ်၍ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်စား ၎င်းတို့၏ မိဘဖြစ်သူများနှင့် ဇနီးဖြစ်သူများက ဘွဲ့ တံဆိပ် များကို လက်ခံယူကြသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးသည် သီဟသူရဘွဲ့နှင့် သူရဘွဲ့တို့၏ အဆောင်အယောင်တံဆိပ်များကို သက်ဆိုင်သူ ပုဂ္ဂိုလ်များအား အပ်နှင်းပြီးနောက် ဆက်လက်၍ စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူး ဆောင်တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအား မိမိ ကိုယ်စား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်ရန် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်း တို့မှ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ပြည်သူ့ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ခြောက်ဦး တို့ကို တာဝန်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၅) ဗုဒ္ဓဘာသာ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန် စာပေ ပရိယတ်အရာတို့၌ ထူးချွန်သည့်အပြင် အကျင့်သီလ၊ သိက္ခာ သမာဓိတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသည့် သံဃာတော် အရှင်မြတ်များ၊ နိုင်ငံတော် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်ရေးတို့အတွက် သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက် သူများနှင့် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်သူများ၊ နိုင်ငံတော်၏ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ကိုယ်ကျိုးမဖက် စစ်မှန် သော စေတနာသက်သက်ဖြင့် ထူးခြားပြောင်မြောက်စွာ နကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူး သစ္စာကို စောင့်သိလျက် ပေးအပ်သောလုပ်ငန်း တာဝန် များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိကြသော ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများ အား ထိုက်သင့်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များကို နိုင်ငံတော်က နှစ်စဉ်ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခြင်း၊ ချီးမြှင့် အပ်နှင်းခြင်း ပြုသည်။
၃၈ နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့ဖြစ်သည့် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာများအရ ၁၉၈၆ ခုနှစ်၌ ဂုဏ်ထူးဆောင် များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ဆက်ကပ်ခြင်း ခံရသည့် ဆရာတော်ကြီးများနှင့် အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ဖော်ပြပါအတိုင်း အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြား၍ တွေ့ရှိရသည်။
ချီးမြှင့်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့၊ တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခံရသည့်ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ - အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၁ - အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၇ - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ၇၄ - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်) ၃၉ - သူရဘွဲ့ ၂ - သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ၅ဝ - လယ်ယာစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၁ - လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်) ၁ - လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၃၆ - ရဲသူရတံဆိပ် ၂ - ရဲကျော်သူတံဆိပ် ၁ - စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၁၅၆၂ - ရဲမှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၁၈ - ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၄ဝ၂ - ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ၁၉၈၇၄ - ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် ၁၄ဝ၂ - ပြည်သူ့ရဲ ပူးတွဲတိုက်ပွဲဝင်တံဆိပ် ၅၂၅ စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၆) ကိုးကား။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးနှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားကုန်သွယ်ရေးတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် အကျိုးထိခိုက်စေခြင်းအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဆက်စပ်ပေါင်းစည်း အကျိုးပြုကြ၍ဖြစ်စေ၊ ကမ္ဘာ့အခြေအနေများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်ကြသည်ဖြစ်ရာ ဒုတိယကမ္ဘာ့စစ်ကြီးပြီးဆုံးသည့်နောက်တွင် စစ်မက်အနိဋ္ဌာရုံများ ကင်းရှင်း၍ ကမ္ဘာ့အခြေ အနေတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက်နိုင်ငံရေးဘက်တွင် အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည့်နည်းတူ စီးပွားကုန်သွယ် ရေး မျက်နှာစာတွင်လည်း လျော်ကန်သင့်မြတ်သော စီမံဖန်တီးမူများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်များကာလအတွင်းဝယ် အများဆုံးအားဖြင့် ကုန်သွယ်ရေး ချုပ်ချယ်ကန့်သတ်မှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး မှာ ကျဆင်းခဲ့ရ၏။
စီးပွားရေးပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် စစ်ပြီး ကာလစီမံကိန်းများအရ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (အိုင်တီအို) အား အထူးသီးခြား အဖွဲ့တစ်ရပ်အဖြစ်ကုန်သွယ် ရေးစာချုပ် ကန့်သတ်မှုများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု ဖြင့် ထိန်းချုပ်စေ၍ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတိုးချဲ့မှုကို အကူအညီ ပေးစေပြီး လူနေမှုအဆင့်အတန်းများ တိုးတက်မြင့်မားလာအောင် အထောက်အကူပြုစေခဲ့ သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အိုင်တီအို အတွက် ပဋိညာဉ် စာတမ်းမူကြမ်း (ဟာဗားနားပဋိညာဉ်စာတမ်း) ကို အပြီးသတ်ရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း လိုအပ်သောအတည်ပြုမှုများ ရရှိလိမ့်မည် မဟုတ်ဟူ၍ သိသာထင်ရှားလာသောအခါ ယင်းပဋိညာဉ်စာတမ်းကို ဘေးဖယ်ထားလိုက်ရသည်။
ထို့နောက် တွင်ကား ဂတ်(ွဗဤဤ) ခေါ်အကောက်ခွန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆိုင်ရာ အထွေထွေသဘောတူညီမှု စာချုပ်အဖွဲ့သည်သာလျှင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးလုပ် ငန်းကို အများဆုံးလုပ်ကိုင်ကြသည့် နိုင်ငံများက လက်ခံသောကုန်သွယ်ရေးစည်းမျဉ်း ဥပဒေများကို ချမှတ် ပေးသည့် တစ်ခုတည်းသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားဝ၍်စာချုပ်အဖွဲ့အဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိခဲ့ပေသည်။
ဂတ်အဖွဲ့၏ အပြီးသတ်သဘောတူစာချုပ် (ွှငညေူ ဗခအ) ကို ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေး၏ ပြင်ဆင်ရေးကော်မတီ၏ နောက်ဆုံးအစည်း အဝေးအပြီးတွင် အတည်ပြု ကာ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံတို့က လက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ကြ သည်။
ဂတ်အဖွဲ့အား ယင်းသို့မူလတည်ထောင်ခဲ့ကြ သော နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဂတ်စာချုပ်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁) ရက်နေ့မှစ၍ အတည်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂတ်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ဦးရေတိုးလာခြင်း ဂတ်အဖွဲ့ကို မူလအစတွင် ၂၃ နိုင်ငံဖြင့်သာဖွဲ့စည်းခဲ့ သော်လည်း ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မာလိ နိုင်ငံပါဝင်လာသောအခါ အဖွဲ့ဝင်ဦးရေသည် ၁ဝ၅ နိုင်ငံ ရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာလတွင် ၁၁၁ နိုင်ငံသို့ တိုးပွားလာခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပါရာဂွေးနိုင်ငံ ပါဝင် လာသောအခါ ၁၁၅ နိုင်ငံဖြစ်လာပြီး မတ်လတွင်ယူအေအီးနိုင်ငံ၊ ဂင်နီဘီဆောနိုင်ငံနှင့် စိန့်ကစစ်အင်နေဗစ်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်လာသော အခါ အဖွဲ့ဝင်ဦးရေသည် ၁၁၉ နိုင်ငံသို့ တိုးပွားလာခဲ့သည်။
ထို့နောက်တစ်ဖန် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် လိ(ခ်ျ) တင်စတိန် နိုင်ငံနှင့် ဧပြီလတွင် ကာတာ၊ အင်ဂိုလာနှင့် ဟွန်ဒူရပ်(စ်) နိုင်ငံ တို့ ပါဝင်လာခဲ့ရာ စုစုပေါင်း အဖွဲ့ဝင်ဦးရေမှာ ၁၂၃ နိုင်ငံဖြစ် လာခဲ့သည်။
လက်ရှိတရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံက ဂတ်အဖွဲ့သို ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင်လျှောက်ထားခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်သည် ဂတ်အဖွဲ့ကို မူလတည်ထောင်ခဲ့သော သန္ဓေ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
သို့သော် လည်း ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်တို့ အာဏာရ၍ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင် သောအခါ တရုတ်ပြည်သည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂတ်အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဂတ်အဖွဲ့တွင် တရုတ်ပြည် ပြန်လည် ပါဝင်ရေးကို ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဂျီနီဗာမြို့၌ စေ့စပ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြ ရာ ဂတ်အဖွဲ့ဝင်တစ်စုက အင်တိုက်အားတိုက် ထောက်ခံခဲ့ကြ သည်။
ဂတ်အဖွဲ့သို့ တရုတ်ပြည် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရေးကို အမေရိကန်က ပိတ်ဆို့လျက်ရှိကြောင်း တရုတ်ပြည်က ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စွပ်စွဲပြောဆိုလိုက်သည်။
တရုတ်ပြည်သည် ဂတ်အဖွဲ့သို့ပြန်ဝင်ရန် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် လျှောက် ထားခဲ့ပြီးနောက် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာကို ပြုလုပ်ပြီး ကြီးမားသော စွန့်စားလုပ်ဆောင်မှုများကို ပြုလုပ် ခဲ့ကြောင်း၊ ယခုကဲ့သို့ ပိတ်ဆို့တားဆီးနေလျှင် တရုတ်ပြည်က ရှစ်နှစ် အတွင်း ပေးခဲ့သော ကတိကဝတ်များကို လေးစားလိုက်နာ နိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂတ်အဖွဲ့၏ရည်ရွယ်ချက်/ဦးတည်ချက်များ ဂတ်စာချုပ်ကို ထိုစဉ်က ဟာဗားနားပဋိညာဉ်စာတမ်းကို ဆွေးနွေးစေ့စပ်ခဲ့ကြသည့် အစိုးရများကပင် ကမကထပြုခဲ့ပြီး ယင်းပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ စည်းကမ်းချက်များပေါ်တွင် အများဆုံး အခြေခံထားခဲ့ကြသည်။
ဂတ်အဖွဲ့၏ အခြေခံရည်ရွယ်ချက်မှာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးကို လွတ်လပ်စွာပြုလုပ်နိုင်ရေးအတွက် ဖန်တီးပေးရန်နှင့် လုံလဲခိုင်မာသော အခြေခံပေါ်တွင် တည်ထား ရန်ဖြစ် သည်။
ဤသို့ဖြင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီး ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသားများ သာယာဝပြောလာစေရန် ရည်မှန်း သည်။
အထက်ပါရည်ရွယ်ချက်နှင့် ဦးတည်ချက်များ အကောင် အထည်ပေါ်စေရန်အလို့ငှာ ဂတ်အဖွဲ့က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုအတွက် ကျင့်ထုံးဥပဒေ တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ပေး ခဲ့သည်။
အခြေခံမူများမှာ (က) ကုန်သွယ်မှုကို အဆင့်အတန်းမခွဲခြားသည့် အခြေခံဖြင့် ကျင့်သုံးလုပ်ဆောင်ရန် စာချုပ်ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အနေဖြင့် သွင်းကုန်ပို့ကုန်များအပေါ်တွင် အကောက်အခွန်များ ကောက်ခံရာ၌ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအား အထူးအခွင့်အရေးပေး သည်နှင့်အမျှ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများအချင်းချင်းကိုလည်း ယင်းသို့ အပြန်အလှန်ပေးကြရန် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအားလုံး၌ တာဝန်ရှိသည်။
(အခွင့်ထူးခံနိုင်ငံ စာပိုဒ်) (ခ) ပြည်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်းကို အရေအတွက်အရ ချုပ်ချယ်ကန့်သတ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ်အခြားတစ်ပါးသောနည်းများ ဖြင့် ချုပ်ချယ်ကန့်သတ်ခြင်းမဟုတ်မူ၍ အကောက်ခွန်နှုန်းဖြင့်သာ ကာကွယ်စောင့် ရှောက်ခြင်းပြုရန်၊ (ဂ) စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများစပ်ကြား ဆွေးနွေးစေ့စပ်ခဲ့ကြသော အကောက်ခွန်နှုန်းများကို ကြပ်မတ်ထိန်း ချုပ်ခြင်းဖြင့် ကုန်သွယ် ရေးအတွက် တည်ငြိမ်၍ခန့်မှန်းနိုင်သော အခြေခံတစ်ရပ်ထားရှိ ပေးရန်၊ (ဃ) စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ကုန်သွယ်မှု အကျိုးစီးပွားများ ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်းကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန်အလို့ငှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အချင်းချင်းတိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြရန်၊ (င) ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်ရေးပြဿနာများကို အထူးဂရုပြုကြရန်၊ (စ) အကောက်အခွန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အခြား တားဆီးပိတ်ပင်မှုများကို လျော့ချရန်ဆွေးနွေး စေ့စပ်မှုများ ပြုလုပ်ရေးအတွက် စီမံချက်ဘောင်ခွင်တစ်ခုအပြင် ယင်းသို့ ဆွေးနွေး စေ့စပ်မှုဖြင့် ရရှိသောရလဒ်များကို ဥပဒေစာချုပ် စာတမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် စုပေါင်းဖွဲ့စည်းရေးအတွက်အဖွဲ့ အစည်းတစ်ရပ်ကို စီမံဖန်တီးပေးရန်-တို့ဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာန ဂတ်အဖွဲ့ကြီး၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ဦးတည်ချက်များကို ဖော်ဆောင်ရာ၌ အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ဂတ်အဖွဲ့ကြီးက ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ် ရေးဗဟိုဌာန (အိုင်တီစီ) ကိုဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ယင်းဗဟိုဌာနကို ဂတ်အဖွဲ့နှင့် ကုလသမဂ္ဂတို့က ပူးတွဲလုပ် ဆောင်ခဲ့သည် (ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂကုန်သွယ်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု ကွန်ဖရင့်-အန့်ခ်တက်မှ တစ်ဆင့်လုပ်ဆောင်သည်)။
ဤဌာနသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအား ကုန်သွယ်မှုမြှင့် တင်ရေးအစီ အစဉ်များရေးဆွဲဖော်ဆောင်ရာ၌ ကူညီပံ့ပိုးသည့်အပြင် ပြည်ပပို့ ကုန်ဈေးကွက်များနှင့် ပတ်သက် ၍လည်းကောင်း၊ ကုန်ရောင်းချ မှုနည်းလမ်းများနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း သတင်းအချက် အလက်နှင့် အကြံဉာာဏ်များပေးသည်။
ထိုမှတစ်ပါး ပြည်ပပို့ ကုန် မြှင့်တင်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍လည်းကောင်း၊ ကုန်တင်ပို့ ဖြန့်ချိရောင်းချရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ လည်းကောင်း ကူညီ ၍ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံသားများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးမှု များကို ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် အိုင်တီစီ သည် ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ် (ယူအင်ဒီပီ) ၏အမှုဆောင် ကိုယ်စားလှယ် (အေဂျင်စီ) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယင်းအေဂျင်စီ အနေဖြင့်ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး နှင့် ပတ်သက်၍ ယူအင်ဒီပီမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့သည့် စီမံချက်များဖော်ဆောင်လုပ်ကိုင်ခြင်း တို့ကို တိုက်ရိုက် တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်ရပေသည်။
ဂတ်အဖွဲ့၏ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းများ- ဂတ်အဖွဲ့ကြီး၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို စီမံဆောင်ရွက်ရန် အတွက် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ ညီလာခံအစည်းအဝေး နှင့် ကိုယ်စား လှယ်များကောင်စီအပြင် ကော်မတီများ၊ အမြဲတမ်းကောင်စီများ၊ ကောင်စီများနှင့် လုပ်ငန်း အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ ညီလာခံကို နှစ်စဉ်ဂျီနီဗာမြို့၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ယင်းညီလာခံတစ်ခု နှင့် တစ်ခုစပ်ကြားဖြစ်ပေါ်လာသော လတ်တလောအရေးတကြီးကိစ္စ များနှင့် လုပ်ရိုး လုပ်စဉ်ကိစ္စများကို ကိုယ်စားလှယ်များကောင်စီ က ဆောင်ရွက်သည်။
ယင်းကောင်စီ၏ အစည်းအဝေးများကို ဖော်ပြပါကိစ္စများ ပေါ်ပေါက်၍ လိုအပ်လာသကဲ့သို့ ခေါ်ယူ ကျင်းပသည်။