kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လည်ပင်းကြီးနာရှိသောသူ၊ ၁၄။
သံပူကပ်၍ တံဆိပ်ခတ်ထားသောသူ၊ ၁၅။
ကြိမ်ဒဏ်ပေးခံရသောသူ၊ ၁၆။
တွေ့ရာအရပ်၌ "သတ်" ဟူ၍ ကြေညာထားသောသူ၊ ၁၇။
ခြေထိုင်းသောသူ၊ ၁၈။
အနာဆိုးရှိသောသူ၊ ၁၉။
အသွင်ချို့တဲ့သဖြင့် ပရိသတ်ကို ဖျက်ဆီးသောသူ၊ ၂၀။
မျက်စိတစ်ဖက်ကန်းသောသူ၊ ၂၁။
လက်ခြေကောက်သောသူ၊ ၂၂။
ခွင်သောသူ၊ ၂၃။
ဖက်သကပ်နာစွဲ "ကိုယ်တမ်းခြမ်းသေသော" သူ၊ ၂၄။
"အသွား" ဆွံ့သောသူ၊ ၂၅။
အိုမင်းမစွမ်းသောသူ၊ ၂၆။
မျက်စိနှစ်ဖက်ကမ်းသောသူ၊ ၂၇။
စကားဆွံ့အသောသူ၊ ၂၈။
နားပင်းသောသူ၊ ၂၉။
ကန်းလည်းကန်း အလည်းအသောသူ၊ ၃၀။
ကန်းလည်းကန်း နားလည်းပင်းသောသူ၊ ၃၁။
အလည်းအ နားလည်းပင်းသောသူ၊ ၃၂။
ကန်းလည်းကန်း အလည်းအ နားလည်းပင်းသောသူ။
ရုပ်ပုံများ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများသင်ကြားလေ့ကျင့်ရသောသိက္ခာပုဒ်များ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ဓမ္မာစရိယဦးအေးနိုင်(၁၉၂၂-၂၀ဝ၉) ၁၉၂၂ - ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ(၂၄)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း ပန်းတနော်မြို့နယ်၊ ခနွဲကဘိုရွာ၌ အဖ-ကုန်သည်ကြီး ဦးဘဖေ၊ အမိ-ဒေါ်သော်တို့က မွေးဖွားသည်။
စတုတ္ထသားရတနာဖြစ်သည်။
၁၉၂၅ - (၃)နှစ်သားအရွယ်တွင် မိမိ၏အတိတ်ဘဝအကြောင်းကို ပြန်ပြောပြနိုင်သော လူဝင်စားတစ်ဦးဖြစ် ကြောင်းသိရသည်။
သတ္တမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၇ - (၁၅)နှစ်သားအရွယ်တွင် ရှင်သာမဏေဝတ်ခဲ့။
ထို့နောက် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။
(ရဟန်းအဖြစ်နှစ်ပေါင်း ၂၀နေခဲ့သည်။
) ရဟန်းဘဝဖြင့်နေစဉ် ညောင်တုန်းမြို့ ရွှေဟင်္သာတောရကျောင်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက် သစ်၊ စည်ရှင်ကျောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ သရက်တောကျောင်းတိုက်၊ တောင်ဘီလူးကျောင်းကြီးတို့၌ လောကီ လောကုတ္တရာပညာရပ်များကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၄၇(မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၃၀၉-ခု) - ရွှေကျင်နိကာယ သာသနာ့ပါလ ဓမ္မာစရိယ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉(မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၃၁၁-ခု) - အစိုးရဂုဏ်ထူးဆောင် သာသနာ့ဓဇသီရိပဝရ ဓမ္မာစရိယအောင်သည်။
၁၉၅၆ - စာပေဗိမာန်မှ အနာကင်းခြင်း၊ စောင့်ခြင်းသီလ စသော ကြီးပွားကြောင်း(၆)ပါးကို တစ်ပါးလျှင် ဆောင်းပါးတစ်စောင်ကျစီ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ကြောင်းကြေညာရာ၌ အနာကင်းခြင်းအကြောင်းဆောင်းပါးရှည်ဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဒုတိယရရှိ။
(ပထမ-ဆုရသူမရှိ)။
ထိုဆောင်းပါးမှစ၍ စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့။
စာနယ်ဇင်းများ တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၇ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပစာတန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀(မြန်မာ-၁၃၂၂-ခု) - စေတိယင်္ဂဏ ဓမ္မာစရိယဂဏဝါစက(ရွှေတံဆိပ်ရ အဌကထာပြန်အကျော် ဝဋံသကာ ဘွဲ့၊ ဓမ္မာစရိယ စာချဘွဲ့များရရှိ)။
ရိုးရိုးစာချဘုန်းကြီးအဖြစ်(၁၅)နှစ်၊ ပါဠိတက္ကသိုလ်ကထိကစာချအဖြစ် ဓမ္မာ စရိယတန်း စာသင်သားများကို (၇)နှစ် စာပေကျမ်းဂန်များပို့ချခဲ့။
ဆဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး၌ဆဌသံဂီတိ ပါဠိ ဝိသောဓကနှင့် ဆဌသံဂီတိကာရကများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ - အသက်(၄၀)တွင် သာသနာ့ဘောင်၌ မနေနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လေရောဂါကြောင့် လူဝတ်လဲခဲ့ရသည်။
၁၉၆၄ - တောင်စွန်းမြို့သူ ဒေါ်အေးသိန်း(အထည်ကုန်သည်)နှင့် ထိမ်းမြားခဲ့ရာ သားသမီး(၄)ယောက်ထွန်းကား ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ - ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိ။
အစိုးရပညာရေးဌာနတွင် မူလတန်းပြဆရာ၊ အလယ်တန်းပြဆရာ၊ အထက်တန်းပြဆရာများအဖြစ်(၆)နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၇၀ - ၈၆ - ပညာရေးဌာနမှ သာသနာရေးဦးစီးဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ စာတည်းကျမ်းပြုဌာနမှူး၊ လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးများအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ပိဋကတ်တော် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် စာပေဖြန့်ချိ ရေးအဖွဲ့ကြီးတွင် ဓမ္မရေးရာစာတည်းပညာရှင်အဖြစ် (၃)နှစ်တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများရေး သားသည်။
ကျမ်းစာအုပ်၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စာပေများလည်းရေးသား၊ ယခုအထိ(၁၆)အုပ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
သာသနာ့ ရောင်ခြည် အယ်ဒီတာချုပ်၊ မြတ်ဆုမွန်မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြတ်ဆုမွန်မဂ္ဂဇင်းတွင် ဘာသာရေးအမေးအဖြေကဏ္ဍဖွင့်၍ တစ်နိုင်ငံလုံး မေးသမျှ ဘာသာရေးမေးခွန်းများ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
မြန်မာ့ ရိုးရာရာသီပွဲတော်များအကြောင်း မြန်မာ့အသံမှ လစဉ်(၆)နှစ်တိုင်တိုင် အသံလွှင့်ဟောပြောခဲ့သည်။
ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီး၌ မင်္ဂလာသင်တန်းကို နှစ်ပေါင်း(၃၀)၊ အဘိဓမ္မာသင်တန်းကို(၁၅)နှစ် ပို့ချပေးခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓမ္မာရုံ၌ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ ကျောင်းသားများအား ပရိတ်နှင့်ဓမ္မစကြာသင်တန်းနှင့် ပုဇွန်တောင် ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရား ဂေါပကအဖွဲ့ဝင်များအား ဂေါပကသင်တန်း၊ တောင်တန်းသာသနာပြု ဆရာတော်များအား သာသနာပြုသင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၈၀ - ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာစေတသိတ်များအဖွင့်(၁)၊ ဆယ့်နှစ်လရာသီ မြန်မာ့ရိုးရာရာသီပွဲတော်များ စာအုပ်များ ထွက်သည်။
၁၉၈၂ - ဝိုင်အမ်ဘီအေ-ရုပ်ပိုင်းပို့ချချက်များ စာအုပ်ထွက်သည်။
၁၉၈၄ - ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာစေတသိတ်များအဖွင့်(၃) ထွက်သည်။
၁၉၈၅-၈၆ - နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ အဘိဓမ္မာနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှု သင်တန်းပြ ဆရာနှင့် ဆရာလောင်းများ တစ်လမွမ်းမံသင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(ဗိုလ်တစ်ထောင်နယ်မြေ) ဗုဒ္ဓ ဘာသာမိသားစုမှ ဆောင်ရွက်သည့် ဗုဒ္ဓတရားတော် အထက်တန်းဆင့် ရက်တိုသင်တန်းတွင် ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကျင့်စဉ်များ (၂)နှစ်ပို့ချခဲ့သည်။
ပါဠိပိဋက စာပေပညာရှင်အဖြစ် စေတိယင်္ဂဏအသင်းကြီး၌(၂၈)နှစ်။
ပဲခူးဝိနယာဓိက အသင်းကြီး၌(၂၅)နှစ်။
မင်္ဂလာဗျူဟာ ရှင်သာမဏေကျော်စာမေးပွဲကြီး၌(၅)နှစ် သာသနာပြုဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ - ဖတ်စရာ မှတ်စရာ ဓမ္မရေးရာပဒေသာစာအုပ်ထွက်သည်။
၁၉၉၁ - ဝိုင်အမ်ဘီအေ (၃၈)ဖြာမင်္ဂလာအမေးအဖြေစာအုပ်ထွက်သည်။
၁၉၉၂ - သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ပိဋကတ်တော်(အင်္ဂလိပ်)ဘာသာပြန် စာပေဖြန့်ချိ ရေးအဖွဲ့ ကြီးတွင် ဓမ္မရေးရာ စာတည်းပညာရှင်အဖြစ် (၃)နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၉၃ - ၉၆ - သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၉၄ - နိုင်ငံတော်အစိုးရကမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရ။
ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု မြန်မာ့ဓလေ့ပွဲတော် များစာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၅ - မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ကြီးပွားချမ်းသာရေးလမ်းညွှန်ချက်များ စာအုပ်ထွက်။
၁၉၉၇ - မြတ်ဗုဒ္ဓတရားတော်များနှင့် မြန်မာစကားပုံများ စာအုပ်ထွက်။
၂၀ဝ၀ - ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းကြီးမှ မဟာမင်္ဂလဓမ္မဇောတိကဓဇဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့။
၂၀ဝ၁ - ဗုဒ္ဓကျမ်းလာ နတ်ဒေဝါများ စာအုပ်ထွက်။
၂၀ဝ၃ - ဗုဒ္ဓဘာသာဂုဏ်ရည်ကျမ်း၊ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တော် အစွမ်းထက်ဂါထာ ပရိတ်တော်များ စာအုပ် များထွက်။
၂၀ဝ၄ - မြတ်ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရည်နှင့်ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဘာဝနာပွားနည်းစာအုပ်ထွက်။
၂၀ဝ၅ - မရဏာနုဿတိ ဘာဝနာပွားနည်းများနှင့် အသုဘ ဘာဝနာပွားနည်းများ'' စာအုပ်ထွက်။
ဆရာကြီးဦးအေးနိုင်သည် ယခုအခါ အသက်အရွယ်နှင့်ကျန်းမာရေးအရ ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းကြီး၊ ပဲခူးဝိန ယာဓိကစာမေးပွဲ၊ ရန်ကုန်ရှင်သာမဏေကျော်စာမေးပွဲနှင့် စာပေဗိမာန်စာပေဆုအဖွဲ့ကြီးတို့၌သာ ပါဝင်ရွက်ဆောင် လျက်ရှိ။
ဆရာကြီးသည်-ရန်ကုန်မြို့ ဒဂုန်မြို့နယ်၊ ဗိုလ်ရာညွန့်လမ်း-အမှတ်(၇၃)တွင် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထွက်ရန်ရှိသည့်စာအုပ် စာမူများ မေတ္တာဂုဏ်ရည်၊ သတ္တဝါများနှင့်ကံတရား၊ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းဦးရှုဘွယ်၊ မြတ်ဆုမွန် ဘာသာရေးအမေးအဖြေများ(၁၊၂)၊ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် စာပေစာစုများ၊ မြတ်ဗုဒ္ဓမပွင့်မီက ကိုးကွယ်မှုနှင့်အယူဝါဒများ၊ ဖတ်စရာ မှတ်စရာ ဓမ္မရေးရာပဒေသာ၊ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်ချက်များ။
လူတိုင်းပွားများနိုင်သော ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာဝနာ သိကောင်းစရာ အဖြာဖြာ မရဏနုဿတိဘာဝနာပွားများနည်း မရဏနုဿတိဘာဝနာနှင့်အသုဘဘာဝနာ ပွားများနည်း ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာဝနာ ထင်ရှားသည့် စာအုပ်အချို့ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ကြီးပွားချမ်းသာရေးလမ်းညွှန်ချက်များ ဗုဒ္ဓကျမ်းလာ နတ်ဒေဝါများ ဆယ့်နှစ်လရာသီ မြန်မာ့ရိုးရာရာသီပွဲတော်များ ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု မြန်မာ့ဓလေ့ပွဲတော်များ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အဘိဓမ္မာ- ရုပ်ပိုင်းပို့ချချက်များ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ စေတသိက်များအဖွင့် မြတ်ဗုဒ္ဓတရားတော်များနှင့် မြန်မာစကားပုံများ ဗုဒ္ဓဘာသာဂုဏ်ရည်ကျမ်း ဝိုင်အမ်ဘီအေ(၃၈)ဖြာ မင်္ဂလာအမေးအဖြေ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တော်အစွမ်းထက်ဂါထာ ပရိတ်တော်များ ဘဝနိဂုံး ဓမ္မာစရိယဦးအေးနိုင် အသက်(၈၇)နှစ် အရွယ် ၂၃.၄.၂၀ဝ၉ ရက်တွင် ရွှေဂုံတိုင် အထူးကုဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
(၂၄.၄.၂၀ဝ၉)မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာမှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၉ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
လူခြောက်ဆိုသည်မှာ သန္ဓေသားက မိခင် ဝမ်းတွင်းမှာပင် သေဆုံးသွားခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ပတ်၂၀ကျော်မှ မမွေးမချင်း မိခင်၏ ဝမ်းထဲတွင် သေဆုံးသွားသမျှ အကုန်လုံးကိုလူခြေက်ဟုခေါ်ကြသည်။
ယခင်က ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်များမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စောင့်ရှောက်မှု ကောင်းကောင်း မရကြသဖြင့် မိခင်ဗိုက်ထဲမှာတင် သေဆုံးသွားသည့်ကလေးများ များပြားကြသည်။
ထိုါကြောင့် လူခြောက်လေးများလည်း များပြားသည်။
ယခုနောက်ပိုင်းတွင် ကိုယ်ဝန်စောစောအပ်ကြသည့် မိခင်များ များပြားလာကြသဖြင့် ယခုကဲ့သို့ သေဆုံးခြင်းတွေ နည်းသွားသည်။
ထို့ကြောင့် လူခြောက်လေးများလည်း အတွေ့ရနည်းသွားသည်။
သို့‌သော်ရှိတော့ရှိနေသေးသည်။
လူခြောက် ဖြစ်ပေါ်ပုံအဆင့်ဆင့် ဗိုက်ထဲမှ သန္ဓေသား‌ သေဆုံးသွားသောအခါ ပြင်ပမှလူများသေဆုံးသလို ပုပ်သွားတတ်သည်။
၎င်းပုပ်ခြင်းက အချိန်နှင့်အမျှ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်‌နေသည်။
ပုပ်ခြင်းအဆင့် ၀ သေဆုံးပြီးကြာချိန်- ၈နာရီ လက္ခဏာများ- အရေပြားများနီပြီး အပူလောင်တာနှင့် ဆင်တူပါသည်။
ပုပ်ခြင်းအဆင့် ၁ သေဆုံးပြီးကြာချိန်-၈နာရီ လက္ခဏာများ-အရေပြားများ အဖက်လန်လာပါသည်။
ပုပ်ခြင်းအဆင့် ၂ သေဆုံးပြီးကြာချိန်- ၂-၇ရက် လက္ခဏာများ –အဖက်လန်ခြင်းများ ပိုသိသာလာပါသည်။
-ဗိုက်နှင့် ရင်ဘတ်များတွင် သွေးရောင်များနှင့် နီရဲနေတတ်ပါသည်။
ပုပ်ခြင်းအဆင့် ၃ သေဆုံးပြီးကြာချိန်-၈ရက် လက္ခဏာများ –အသည်းက ဝါနေပါပြီ။
-ကလေး၏ ကိုယ်တွင်းအရည်တွေ နောက်နေပါပြီ။
-ခြောက်ပြီး မာသွားပါပြီ။
(လူခြောက်လေး ဖြစ်သွားပါပြီ။
) မိခင်များက ကလေးဗိုက်ထဲတွင် သေဆုံးသွားခြင်းကို ချက်ချင်းသိနိုင်ရန်ခဲယဉ်းသည်။
၁ပတ်ခန့်ကြာမှ သိသဖြင့်မွေးထုတ်လိုက်ရပြီဆိုလျှင် လူခြောက်လေးဖြစ်နေပါပြီ။
အကြောင်းရင်းများ •အချင်း သို့မဟုတ် ချက်ကြိုးတွင် ပြဿနာတစ်ခုခုရှိနေခြင်း (ထို့ကြောင့် ကလေးဆီသို့ လိုအပ်သော အာဟာရများ၊ အောက်ဆီဂျင်များ မရဘဲ ဆုံးသွားပါသည်။
) •ကိုယ်ဝန်ဆိပ်တက်တာ •အရေပြားလေးဖက်နာရှိခြင်း (ထိုရောဂါရှိရင် ဖြစ်ကို ဖြစ်မှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါပေမယ့် ဖြစ်နိုင်ခြေများစေပါတယ်။
) •ဟေမိုဖီးလီးယားလိုမျိုး သွေးမတိတ်ပြဿနာရှိလျှင်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေများပါသည်။
•ဆီးချိုရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်ရောဂါနှင့် ပိုးဝင်ခြင်းတွေကလည်း သန္ဓေသားကို ဗိုက်ထဲမှာတင် ဆုံးသွားစေနိုင်ပါသည်။
•မိခင်မှ ကိုယ်ဝန်ကြီးနှင့် အရက်သောက်လျှင်၊ ဆေးလိပ်သောက်လျှင်၊ မူးယစ်ဆေးတွေ သုံးလျှင်လည်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။
•ကိုယ်ဝန်ပတ် ၂၄ပတ်နှင့်၂၇ပတ်ကြားတွင် ပိုးဝင်ကူးစက်ခံရမည်ဆိုလျှင်လည်း ကလေးသေဆုံးနိုင်ခြေများသည်။
(ပိုးတွေကတော့ အများကြီးပါပဲ။
မိန်းမကိုယ်ကနေ သားအိမ်ကို တက်လာတဲ့ ပိုးတွေလည်း ပါပါတယ်။
တုပ်ကွေးလို ဗိုင်းရပ်စ်တွေ၊ ဂျိုက်သိုး၊ ရေယုန် စတာတွေလည်း ပါပါတယ်။
တချို့ပိုးတွေက အကူးခံရပြီး ကလေးသာ ဆုံးသွားပေမယ့် လက္ခဏာမပြတာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
) •ကားတိုက်ခံရတာလိုမျိုး ပြင်းထန်သည့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာများကလည်း သန္ဓေသားကို သေဆုံးစေနိုင်ပသည်။
•ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် Intrahepatic cholestasisဟူသည့် အသည်းရောဂါကြောင့်လည်း သန္ဓေသားက ဗိုက်ထဲမှာတင် ဆုံးသွားတတ်သည်။
(ဒီရောဂါက သိသာတဲ့ လက္ခဏာက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ယားယံတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
) ယခုကဲ့သို့အကြောင်းအရင်းများ ရှိသော်လည်း ဗိုက်ထဲမှာတင် သေဆုံးသွားသည် ကလေး၃ယောက်တွင် ၁ယောက်က အကြောင်းအရင်းမရှိဘဲ ဆုံးသွားတာဘဲ ဖြစ်သည်။
ဝင်းဦး (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ ဦးဘညွန့် (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။
မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။
မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ဝင်းဦးသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။
တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စစ်မှုထမ်းဘဝ ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း မှော်ဘီမြို့ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။
ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။
အနုပညာလုပ်ငန်း ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဝင်းဦးသည် မင်းထင်ရွှေမှန် ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။
ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ် ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။
ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် မီးပုံပွဲ သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။
ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။
" ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။
ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဆောင်းအိပ်မက် ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် မှုံရွှေရည် ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။
ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။
ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။
ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ ခင်သန်းနုနှင့် မှုံရွှေရည်၊ မောင်တို့ချယ်ရီမြေနှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ခင်သန်းနုတို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ တင်တင်မြ တို့နှင့် တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။
အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က မန္တလေးမြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။
၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။
စာပေလုပ်ငန်း ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။
ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။
ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသားရန်အောင် နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး၁၉၆၉လုံးချင်းဝတ္ထု ၂သိုး၁၉၆၁လုံးချင်းဝတ္ထု ၃နုနုငယ်ငယ်၁၉၆၁လုံးချင်းဝတ္ထု ၄အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ၁၉၆၁ ၅အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး၁၉၆၁၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။
၆မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်၁၉၆၂ ၇လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်၁၉၆၂ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။
၈တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး၁၉၆၂ ၉နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၁၉၆၂ ၁၀တေးသီချင်းဆန်းများ၁၉၆၃ ၁၁ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ၁၉၆၃ ၁၂မျက်ရှု၁၉၆၆ ၁၃ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း၁၉၆၉ ၁၄အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း၁၉၆၉ ၁၅ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်၁၉၆၉၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။
၁၆ တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်၁၉၆၉ ၁၇နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ၁၉၇ဝ ၁၈မိန်းမလှအမုန်း၁၉၇၀ ၁၉ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ၁၉၇၁လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၂၀ဆွေး၁၉၇၁လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။
၂၁ရေဒီယိုတေးများ၁၉၇၁ ၂၂လတန်ခူးပေမို့၁၉၇၁ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် ၂၃နောင်အင်းလေး၁၉၇၂မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် ၂၄ကြင်နာသူ့အသဲ၁၉၇၂ဤစာအုပ်ကို ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။
၂၅ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ၁၉၇၂ ၂၆ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း၁၉၇၂၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။
၂၇နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို၁၉၇၃စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် ၂၈ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်၁၉၇၄၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။
၂၉ ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်၁၉၇၉၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။
၃၀ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး၁၉၆၂၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။
၃၁ မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် ၃၂သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ စဉ် ဇာတ်ကားအမည် ပြသခဲ့သည့်နှစ် မှတ်ချက် ၁ချစ်သောသူတစ်ယောက် ၁၉၆၂ခင်သန်းနု ၂နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် ၁၉၆၂တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း ၃မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့၁၉၆၂ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး ၄ဆောင်းတညဝယ် ၁၉၆၃ဝါဝါဝင်းရွှေ ၅ဗိမ္မသာရ ၁၉၆၃အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် ၆မာနတံခွန်၁၉၆၃ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး ၇ပိတောက်ရိပ်ဝယ်၁၉၆၃ ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ ၈ဘဝမှတ်တမ်း၁၉၆၃ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး ၉မြတ်၁၉၆၃မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် ၁၀တပွင့်ထဲပန်မယ် ၁၉၆၃ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ ၁၁မောင်တို့ချယ်ရီမြေ ၁၉၆၃ခင်သန်းနု ၁၂ဤစံအိမ်ဝယ်၁၉၆၃ဝါဝါဝင်းရွှေ ၁၃ချစ်သောမောင်မောင် ၁၉၆၃သီသီ ၁၄မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ၁၉၆၃ကြည်ကြည်ဌေး ၁၅ရင်သွေးရင်နှစ် ၁၉၆၃မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ ၁၆သစ္စာတူပြိုင်၁၉၆၄မြင့်မြင့်ခင် ၁၇ဘယ်ရပ်ဌာနီ ၁၉၆၄ဝါဝါဝင်းရွှေ၁၈မောင့်အချစ်တော်၁၉၆၄တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ်၁၉မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် ၁၉၆၄မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု၂၀သိကြားစေသက်သေညွှန်း၁၉၆၄ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု၂၁ညီညီလွင်၁၉၆၄ဝါဝါဝင်းရွှေ၂၂မုန်းမေ့ပါနိုင်၁၉၆၅တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ၂၃ချစ်သဲ၁၉၆၅ဝါဝါဝင်းရွှေ၂၄ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း ၁၉၆၆ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း၂၅ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု)၁၉၆၇ခင်သန်းနု၂၆မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ ၁၉၆၇စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း၂၇နှင်းပျောက်တဲ့နွေ ၁၉၆၇တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၂၈ဆောင်းအိပ်မက်၁၉၆၇ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား)၂၉ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ်၁၉၆၈ခင်သန်းနု၃၀ သိုး၁၉၆၈ခင်သန်းနု၃၁တိမ်လွှာမို့မို့လွင် ၁၉၆၈မြင့်မြင့်ခင်၃၂ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု)၁၉၆၉ခင်သန်းနု၃၃မှုံရွှေရည် (*)၁၉၇၀ ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း၃၄တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ ၁၉၇၁တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး၃၅အတွယ်အတာ ၁၉၇၂(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း)၃၆လတ်လတ် (ခင်သန်းနု)၁၉၇၃ခင်သန်းနု၃၇မုန်းပါတယ်မောင့်ကို ၁၉၇၃မြင့်မြင့်ခင်၃၈ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး)၁၉၇၃ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။
၃၉ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် ၁၉၇၅မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။
၄၀မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ ၁၉၇၆စန္ဒာ၄၁တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ၁၉၇၇ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့၄၂သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက်၁၉၈၀ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း၄၃မိန်းမနဲ့ယောက်ျား ၁၉၈၁မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး၄၄ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း ၁၉၈၁ခင်သန်းနွယ်၄၅မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ ၁၉၈၁နွဲ့နွဲ့မူ၄၆ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ ၁၉၈၁မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင်၄၇ဇာတိသွေး ၁၉၈၁ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက်၄၈ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး၁၉၈၂ဆွေဇင်ထိုက်၄၉ဝေဠု၁၉၈၂ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင်၅၀မိုးပုလဲသူဇာ ၁၉၈၂စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း၅၁နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် ၁၉၈၂ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၅၂ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ၁၉၈၇ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၅၃ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ၁၉၈၇-၈၈ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
တင်မိုး (၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၉၃၃ – ၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀ဝ၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ ကန်မြဲရွာတွင် ၁၉၃၃-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့၌ အဖ ဦးဘအို (စက်ချုပ်)၊ အမိ ဒေါ်စံထယ်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဘဂျမ်းဖြစ်ပြီး၊ မွေးချင်း ၃ ဦးတွင် ဒုတိယဖြစ်၏။
ဇဂျမ်းတိုင်းရင်းမြန်မာ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ကန်မြဲ မန္တလေးကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးအာစာရကျောင်း၊ ပခုက္ကူ ဆရာဦးခင်မောင်ကြီး ကျူရှင်ကျောင်း၊ ရေစကြိုအစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။
ကန်မြဲရွာ လူငယ်စာကြည့်တိုက် တည်ထောင်သူနှင့် အတွင်းရေးမှူး၊ ရေစကြိုကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဉာဏဗလမှူး၊ ရေစကြိုကလောင်ရှင်အသင်းတည်ထောင်သူနှင့် အတွင်းရေးမှူးစသည့်တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကန်မြဲစာကြည့်တိုက်တွင် အရုဏ်ဦး ၅ ရက် တစ်ကြိမ်ထုတ် လက်ရေး သတင်းစာကို ထုတ်ခဲ့ပြီး ရေစကြိုအစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဒေါင်းနီ နံရံကပ်လက်ရေးစာစောင်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်အထူးထုတ် ဗဟိုရ်စည်သတင်းစာတွင် ဝါကျွတ်သဘင်ကဗျာကို 'ကန်မြဲသက်နှင်း' အမည်ဖြင့် စရေးသည်။
အထက်ဗမာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း စာဆိုတော်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၅၁) တွင် 'ကန်မြဲနန်းမြင့်နွယ်' ကလောင်အမည်ဖြင့် လယ်ထဲက တေးသံချို စသောကဗျာများ ရေးခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်၌ လူထုဂျာနယ်တွင် 'ကိုရင်ဂျမ်း' အမည်စသုံးပြီး 'စန်းရောင်' အမည်ဖြင့်လည်း ကဗျာများရေးခဲ့သည်။
ဒသမတန်းစာမေးပွဲ (၁၉၅၇) တွင် မြန်မာစာဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်မြင်ပြီး တက္ကသိုလ်ပညာသင်ရန် မရေမရာဖြစ်နေချိန်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနပါမောက္ခ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ မန္တလေးတက္ကသိုလ် မြန်မာစာပါမောက္ခက မန္တလေးတက္ကသိုလ်၌ လာရောက်သင်ကြားဖို့ အကြောင်းကြားခေါ်ယူခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၇ - ၆၇ - အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် အမှုထမ်း။
၁၉၅၇ ခုနှစ်မှစ၍ မန္တလေးပွဲကုန်းကျောင်း၊ မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်း (၁၉၅၈ - ၁၉၅၉)၊ မြင်းခြံ အောင်တက္ကသိုလ်ကျောင်း(၁၉၅၉ - ၁၉၆၀)ရန်ကုန်ဗီအီးအေ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း (၁၉၆၀ - ၁၉၆၁)၊ မန္တလေး နေပြည်တော်အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၆၂ - ၁၉၆၇) နှင့် အမှတ်(၁၇) အထက တို့၌ အထက်တန်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး မြန်မာစာသင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်း ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလထုတ် သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် အခိုးခံရသော ကာရံကလေးများ ကဗျာမှအစပြု၍ 'တင်မိုး' အမည်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင်များအသင်းက ထုတ်ဝေသည့် ပထမဆုံးလုံးချင်းကဗျာစာအုပ် ‘ဖန်မီးအိမ်’ သည် တင်မိုး၏ ပထမဆုံးလုံးချင်းကဗျာစာအုပ်ဖြစ်ပြီး ထိုနှစ်အတွက် စာပေဗိမာန်ဆုကို ရရှိသည်။
၁၉၆၀ - ၆၁ ခုနှစ်အတွက် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင်များအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ‘လှေတစင်းနှင့် သီချင်းသည်’ ကဗျာစာအုပ်ထွက်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ် မတ်လ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ဆရာမဒေါ်မြင့်မြင့်စန်းနှင့် လက်ထပ်သည်။
အထက်ဗမာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း၏ အမှုဆောင်အဖြစ် ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
အထက်ဗမာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း စာတမ်းဖတ်ပွဲ (၁၉၆၄) တွင် ‘မြန်မာကဗျာနှင့် အလားအလာ’ စာတမ်း တင်သွင်း ဖတ်ကြားသည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ‘အမေ့ကျောင်း’ ကဗျာစာအုပ်ထွက်သည်။
‘ပန်းဈေးခင်း’ ကဗျာစာအုပ် (၁၉၆၇) နှင့် ‘ပိတောက်မှသရဖီသို့’ ထွက်သည်။
‘မိုးဦးပန်းအစမ်းစာ’ စာအုပ်တွင် ပါဝင်ရေးသားသည်။
၁၉၆၇ - ၆၈ ခုနှစ်များတွင် တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် စာပြုလက်ထောက်အယ်ဒီတာ ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ် အထက်ဗမာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း စာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ‘ကဗျာလမ်း’ စာတမ်းဖတ်ကြားသည်။
‘စိမ်းလန်းသောအိပ်မက်’ (၁၉၆၉)၊ ‘နှင်းဆီပွင့်ပေါ်အိပ်ပျော်ခြင်း’ (၁၉၇၃)၊ ‘ပုဂံကျောင်းကခေါင်းလောင်းသံ’ (၁၉၇၇) ကဗျာစာအုပ်များထွက်သည်။
‘ထီးကလေးနဲ့မနီ’ ကလေးကဗျာစာအုပ်သည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆုရရှိသည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ‘ပျိုးခင်းတေးသံ’ ကလေးကဗျာစာအုပ်ထွက်သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ‘ခုနှစ်စဉ်ကြယ်’ စာပေယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးစု စာအုပ်ထွက်သည်။
၁၉၆၆ - ၆၇ - လူထု သတင်းစာ ကဗျာအယ်ဒီတာ။
၁၉၆၆ - အထက်ဗမာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း စာတမ်းဖတ်ပွဲ တွင် ယနေ့ဗမာစာပေ စာတမ်းကို မောင်စွမ်းရည်နှင့် တွဲဖက်တင်။
၁၉၆၇ - ပန်းဈေးခင်း ကဗျာစာအုပ်ထွက် ပိတောက်မှသရဖီသို့ ထွက်။
မိုးဦးပန်းအစမ်းစား စာအုပ်တွင် ပါဝင်ရေးသား။
၁၉၆၇ - ၆၈ - တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် စာပြု လက်ထောက်အယ်ဒီတာ။