kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပိဋကတ်သုံးပုံတွင် အဘိဓမ္မာလည်း ပိဋကတ်တစ်ပုံဖြစ်ရာ၊ ထိုအဘိဓမ္မာပိဋကတ်၌ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ဝိဘင်း၊ ဓာတုကထာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်၊ ကထာဝတ္ထု၊ ယမိုက်၊ ပဋ္ဌာန်းဟူ၍ ကျမ်းအားဖြင့် ခုနစ်ကျမ်း ရှိလေသည်။
ယင်းအဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်ကို ဒေသနာဘေဒစသည်ဖြင့် ဝေဖန်ရသော် အာဏာဒေသနာ၊ ဝေါဟာရဒေသနာ၊ ပရမတ္ထ ဒေသနာဟူ၍ ဒေသနာအပြား သုံးပါးရှိရာတွင် များသောအားဖြင့် ပရမတ္ထတရားတို့ကိုသာ မူရင်းထား၍ ဟောကြားရာ ဖြစ်သောကြောင့် ပရမတ္ထဒေသနာမျိုး ဖြစ်လေသည်။
ယထာပရာဓ သာသနာ၊ ယထာနုလောမ သာသနာ၊ ယထာဓမ္မသာသနာဟူ၍ သာသနာအပြား သုံးပါးရှိရာတွင် အကယ်စင်စင် ထင်ရှားရှိသော ပရမတ္ထတရားတို့၌ သတ္တဝါတို့သည် ခွဲခြားဝေဖန်၍ သိမြင်နိုင်စွမ်းမရှိသဖြင့် ငါဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ငါ၏ဥစ္စာဟူ၍လည်းကောင်း အတ္တအစွဲတည်းဟူသော အယူအဆ လွဲမှား နေသူတို့အား တရားမှန်အတိုင်း သိမြင်အောင် ဆုံးမဟောကြားတော်မူသောကြောင့် ယထာဓမ္မသာသနာဟု ခေါ်သည်။
သံဝရာသံဝရကထာ၊ ဒိဋ္ဌိဝိနိဝေဌနကထာ၊ နာမရူပပရိစ္ဆေဒကထာဟူ၍ ကထာအပြား သုံးပါးရှိရာ နာမ် ရုပ် နှစ်ပါးကို ပိုင်းခြားသိမြင်အောင် ဟောကြားရာဖြစ်သောကြောင့် နာမရူပရိစ္ဆေကထာဟု ခေါ်သည်။
အဓိသီလသိက္ခာ၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ၊ အဓိပညာသိက္ခာ ဟူ၍ သိက္ခာအပြား သုံးပါးရှိရာ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၌ အဓိပညာ ဆိုင်ရာတို့ကို အထူးတလည် ဟောကြားတော်မူသည်။
ပရမတ္ထတည်းဟူသော ရုပ်နာမ်တို့ကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်၍ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်သို့ရောက်အောင် ဟောကြားရာဖြစ်သောကြောင့် အဓိပညာ သိက္ခာဟု ခေါ်သည်။
ဝီတိက္ကမပဟာန်၊ ပရိယုဋ္ဌာနပဟာန်၊ အနုသယပဟာန်ဟူ၍ ပဟာန်အပြား သုံးပါးရှိရာ ပညာသည် အစဉ် ကိန်းဝပ်လျက်ရှိသော အနုသယကိလေသာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် အနုသယပဟာန် မည်ပေ၏။
စကားအစဉ်၏ နက်နဲခြင်း၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်၏ နက်နဲခြင်း၊ ဖော်ထုတ်ဟောပြမှု၏ နက်နဲခြင်း၊ မှန်ကန်စွာ သိရှိနားလည်မှု၏ နက်နဲခြင်းတည်းဟူသော နက်နဲခြင်းလေးမျိုးနှင့်လည်း ပြည့်စုံပေ၏။
ဤသို့လျှင် အမြင့်ဆုံးဒေသနာ၊ အကျယ်ဝန်းဆုံးသာသနာ၊ အနက်ဆုံးကထာ၊ အကြီးဆုံး သိက္ခာ၊ အထက်ဆုံး ပဟာန်ဆိုင်ရာတို့ကို ဦးစားပေး၍ ဟောကြားတော်မူရာ အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ် တရားမြတ်သည်ကား သာဝကဗောဓိဉာဏ်မျိုး၊ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်မျိုးတို့ဖြင့် တီထွင်ဟောကြားနိုင်သည့် တရားမျိုး မဟုတ်ချေ။
သာမည ပါရမီရှင်တို့ သိမြင်နိုင်ဖွယ်မရှိ၊ အလွန်ခဲယဉ်းလှသည့် ဤကိစ္စကို သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဓမ္မသနင်း တရားမင်းတို့သာလျှင် ချင်းနင်းကုန်စင် တီထွင်၍ မယ်တော်မိနတ်သားကို အမှူးထား၍ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ နတ်အများတို့အား ဟောကြားတော်မူရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ထိုကြောင့် မိလိန္ဒပဉှာပါဠိတော် အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနပဉှာ၌လည်း အောက်ပါအတိုင်း ဟောကြားထားတော်မူသည်။
(မိလိန္ဒမင်းကြီး) မြတ်စွာဘုရား ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည့် ခဲယဉ်းသောအရာ ရှိပါသလား ဘုရား။
(အရှင်နာဂသိန်) ခဲယဉ်းသောအရာ ရှိသည်။
(မိလိန္ဒ) ခဲယဉ်းစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော အရာဟူသည် အဘယ်ပါနည်း ဘုရား။
(နာဂသိန်) မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ ဖြစ်ကြသည့် စိတ်စေတသိက် နာမ်တရားတို့ကို ဤ တရားသဘောကား ဖဿတည်း၊ ဤတရားသဘောကား ဝေဒနာတည်း၊ ဤတရားသဘောကား သညာတည်း၊ ဤတရားသဘောကား စေတနာတည်း၊ ဤတရားသဘောကား စိတ်တည်းဟု ဝေဖန်ပိုင်းခြားလျက် ဟောကြားတော်မူခြင်းသည် ခဲယဉ်းစွာ ပြုအပ်သော အရာမည်ပါ၏။
(မိလိန္ဒ)မြင်သာအောင် ဥပမာပြုသော်မူပါဦး ဘုရား။
(နာဂသိန်) ဥပမာသော်ကား ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် လှေဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာသို့ သက်ဝင်ပြီးနောက် မဟာသမုဒ္ဒရာရေကို လက်ခုပ်ဖြင့်ယူပြီးလျှင် လျှာဖြင့်လျက်၍ ဤရေသည် ဂင်္ဂါမြစ်ရေတည်း၊ ဤရေသည် ယမုနာမြစ်ရေတည်း၊ ဤရေသည် အစိရဝတီမြစ်ရေတည်း၊ ဤရေသည် သရဘူမြစ်ရေတည်း၊ ဤရေသည် မဟီမြစ်ရေတည်းဟု သိနိုင်ရာပါသလော။
(မိလိန္ဒ) သိနိုင်ရန် ခဲယဉ်းလှပါသည်ဘုရား။
(နာဂသိန်) တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ဖြစ်ကြသည့် နာမ် ဖြစ်ကြသော။
ဝေဖန်ပိုင်းခြားလျက် ဟောကြား တော်မူခြင်းသည် ဤရေကို အသိခက်သည်ထက် အလွန်ခဲယဉ်းစွာ ပြုတော်မူအပ်သောအရာ ဖြစ်ပါ၏။
(မိလိန္ဒ) ကောင်းလှပါပေ၏အရှင်ဘုရား။
ဤသို့ ခက်ခဲနက်နဲသောဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံမှုကြောင့်ပင်လျှင် ကာလကြာ၍ ပရိယတ္တိသာသနာ ကွယ်ပရာတွင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်ကစ၍ ကွယ်လိမ့်မည်ဟု အဋ္ဌကထာများတွင် ဖွင့်ပြတော်မူကြသည်။
ထိုစကားကို အတန်ငယ် ချဲ့ဦးအံ့။
သာသနာကွယ်ခြင်းသည် (၁) ပရိယတ်ကွယ်ခြင်း၊ (၂) ပဋိပတ်ကွယ်ခြင်း၊ (၃) ပဋိဝေဓကွယ်ခြင်း၊ (၄) ရဟန်းအသွင်ကွယ်ခြင်း၊ (၅)ဓာတ်တော်မွေတော်ကွယ်ခြင်းဟူ၍ ငါးမျိုးရှိကြောင်း သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌ ကထာ ဉာဏဝိဘင်းအဖွင့် စသည်တို့၌ ပြဆို၏။
ထိုငါးမျိုးတို့တွင် ပရိယတ္တိသာသနာတည်လျှင် ပဋိပတ္တိသာသနာ၊ ပဋိဝေဓသာသနာနှစ်ပါးကို ဖြည့်ကျင့်နိုင်သောကြောင့် ပရိယတ္တိ သာသနာသည်သာလျှင် သာသနာတော်၏ တည်ရင်းအကြောင်း ဖြစ်ပေသည်။
ကာလကြာလေသော် ပရိယတ္တိ သာသနာတော်ကြီးသည် တစ်စထက်တစ်စ ယုတ်လျော့မည် ဖြစ်သည်။
ပရိယတ္တိ သာသနာတော်၌လည်း ပိဋကတ်သုံးပုံအနက် အဘိဓမ္မာပိဋက သည် ရှေးဦးစွာ ကွယ်ပျောက်မည် ဖြစ်သည်။
အဘိဓမ္မာပိဋက တွင်လည်း ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကစ၍ အစဉ်အတိုင်း ကွယ်ပလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း အဋ္ဌကထာတို့၌ အကျယ်ဖွင့်ပြတော်မူလေသည်။
ထိုကြောင့်ပင် ရှေးရှေးပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သုတ္ထန်ပိဋကထက် လွန်ကဲထူးခြားသော ထိုအဘိဓမ္မာပိဋကတ်ကို အထူးအားစိုက်ကာ သင်ကြားလေ့လာတော်မူကြကုန်သည်။
ထိုကြောင့် ဗုဒ္ဓဝါဒ၏ အဆုံးသတ်ရည်ရွယ်ချက် သံသရာစက်၏ စခန်းသိမ်း အေးငြိမ်းရာမှန် ပြည်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် အဘိဓမ္မာဉာဏ် ရင့်သန်ရန် ကြိုးစားသင့်လှပေသတည်း။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အဘိဓမ္မာပိဋကတ် ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ အဘိဓမ္မာ(မြန်မာ) Abhidhamma In English အဘိဓမ္မာ(အင်္ဂလိပ်) Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်။
ဆေးပညာနယ်ပယ်တွင် ခွဲစိတ်ဆရာဝန် ဆိုသည်မှာ ခွဲစိတ်ကုပညာတွင် အထူးပြုသောသူ ဖြစ်သည်။
ခွဲစိတ်ကုပညာတွင် အလွန်ကျယ်ပြန့်သော ခွဲစိတ်ကုသခြင်းများပါဝင်ပြီး လူ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ခွဲစိတ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါဖြစ်နေသော တစ်သျှူး အပိုင်းအစကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲနေသော နေရာများကို ပြန်လည် ဆက်စပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သည်။
ခွဲစိတ်ဆရာဝန် များတွင် သမားတော်ကြီးများ၊ သွားဆရာဝန်များ၊ တိရစ္ဆာန်ကုဆရာဝန်များ ပါဝင်သည်။
အထူးပြုနှင့် ဆက်စပ်သော ပညာရပ်များ နှလုံးခွဲစိတ်မှုပညာ (Cardiac surgery) အစာလမ်းကြောင်း ခွဲစိတ်မှုပညာ (Gastrointestinal Surgery) အသည်း၊ သည်းခြေလမ်းကြောင်းနှင့် ပန်ကရိယ ခွဲစိတ်မှုပညာ (Hepatobiliary and Pancreas Surgery) သွားခွဲစိတ်မှုပညာ (Dental surgery) ဦးခေါင်း၊လည်ပင်း၊ မျက်နှာနှင့် ခံတွင်း ခွဲစိတ်မှုပညာ (Oral and maxillofacial surgery) အစားထိုး ခွဲစိတ်မှု ပညာ (Transplant surgery) Category:ဆေးပညာ။
စားဖိုမှူးဆိုသည်မှာ အခြားလူများ အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း အနေနှင့် ချက်ပြုတ်ပေးသူကို ခေါ်ဆိုသည်။
အခုအချိန်တွင် ချက်ပြုတ်ခြင်းအားဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုသူအားလုံးကို စားဖိုမှူးဟု ခေါ်ဆိုကြသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် စားသောက်ဖွယ်ရာ ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ပညာရပ်မျိုးစုံကို အလွန်ကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်သည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုသူကို စားဖိုမှူးဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အိပ်ရာ၊ စားပွဲနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားစက်တို့ပါဝင်သော ပုံမှန် ဟိုတယ်ခန်းတစ်ခန်း ဟိုတယ် ဆိုသည်မှာ အခကြေးငွေယူ၍ ခဏတာအတွက် တည်းခိုနေထိုင်နိုင်ရန် ပံ့ပိုးပေးသော နေရာဌာနဖြစ်သည်။
ဟိုတယ်မှ ပံ့ပိုးပေးသော အသုံးအဆောင်များတွင် အတန်အသင့် အရည်အသွေးရှိသော မွေ့ရာတစ်ခု ပါဝင်သော အခန်းငယ် တစ်ခုမှစ၍ အရည်အသွေးမြင့်သောမွေ့ရာ၊ ဘီဒို၊ ရေခဲသေတ္တာ၊ အခြားမီးဖိုဆောင် အသုံးအဆောင်များ၊ မွမ်းမံပြင်ဆင်ထားသော ကုလားထိုင်များ၊ မျက်နှာပြင်ပြား ရုပ်မြင်သံကြားစက်၊ ရေချိုးခန်း စသည်တို့ပါဝင်သော အခန်းကျယ်ကြီးများအထိ ရှိသည်။
သေးငယ်၍ ဈေးနည်းသော ဟိုတယ်များမှာ ဧည့်သည်အတွက် အခြေခံကျသော ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အသုံးအဆောင်များကို ပံ့ပိုးပေးသည်။
ကြီးမားပြီး ဈေးနှုန်းမြင့်သော ဟိုတယ်များတွင်မူ ဧည့်သည်များအတွက် ရေကူးကန်၊ စီးပွားရေးဌာန (ကွန်ပျူတာ၊ ပရင်တာနှင့် အခြားရုံးသုံးပစ္စည်းများပါဝင်သည်) ၊ ကလေးထိန်းခြင်း၊ ကွန်ဖရင့်နှင့် ပွဲများကျင်းပရန် နေရာများ၊ တင်းနစ်ကွင်းနှင့် ဘတ်စကက်ဘောကွင်း၊ ကိုယ်ကာယလေ့ကျင့်ရေး ဌာန၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ စပါး နှင့် လူမှုရေး ကိစ္စ ဝန်ဆောင်မှုများ ထည့်သွင်းထားလေ့ ရှိသည်။
ဟိုတယ်အခန်းများကို ပုံမှန်အားဖြင့် နံပါတ် တပ်ထားသော်လည်း အရွယ်ငယ်သော ဟိုတယ်များအတွင် နာမည်ပေး၍ ခွဲခြားထားလေ့ရှိပြီး ဧည့်သည်များအနေနှင့် မိမိတို့အခန်းအား သီးသန့် ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
အချို့သော အကောင်းစား ဈေးနှုန်းမြင့်မားသော ဟိုတယ်များတွင် သီးသန့်ပြင်ဆင်ထားသော အခန်းများ ရှိသည်။
အချို့သော ဟိုတယ်များတွင် တည်းခိုရုံသာမက အစားအသောက်ပါ သုံးဆောင်နိုင်သည်။
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် ဥပဒေရ အချို့သော နာရီများတွင် ဧည့်သည်များအား အစားအသောက်များ မဖြစ်မနေ ကျွေးမွေးရသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကက်ပ်ဆူးလ် ဟိုတယ်ဟု ခေါ်သော ဟိုတယ်အမျိုးအစားတွင် အိပ်ရန်အတွက်သာ သင့်တော်သော အခန်းငယ်ကလေးများရှိပြီး ရေချိုးခန်းကို မျှဝေသုံးစွဲရသည်။
ပင်နီဆူလာ ပဲရစ် ဟိုတယ် ယနေ့ခေတ် ဟိုတယ်များ၏ အစမှ အလယ်ခေတ်ဥရောပရှိ အင်း ခေါ် ညအိပ်ထမင်းဆိုင်များ ဖြစ်သည်။
၁၇ ရာစု အလယ်ပိုင်းမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်အထိ ကို့ချင်းအင်း ဟု ညအိပ်ထမင်းဆိုင်များတွင် ပေါင်းမိုးတပ်လှည်းဖြင့် သွားလာသူများ အတွက် ညအိပ်စရာနေရာ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြသည်။
၁၈ ရာစု အလယ်ပိုင်းမှစ၍ ညအိပ်ထမင်းဆိုင်များသည် ချမ်းသာသော ဧည့်သည်များအတွက် စတင် စဉ်းစားပံ့ပိုးပေးလာကြသည်။
ယနေ့ခေတ်ဟိုတယ်ကဲ့သို့သော ပထမဆုံးဟိုတယ်ကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အိပ်စီတာ၌ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉ ရာစု အစောပိုင်းတွင် အနောက်ဥရောပ နှင့် မြောက်အမေရိကတို့တွင် ဟိုတယ်များ အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ဇိမ်ခံဟိုတယ်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ဟိုတယ်တို့၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုသည် အရွယ်အစား၊ ဆောင်ရွက်သည့်လုပ်ငန်း၊ ရှုပ်ထွေးမှု နှင့် ကုန်ကျငွေ အမျိုးမျိုး အစားစား ကွဲပြားသည်။
ဟော်တယ်အများစု နှင့် ဧည့်ခံကြိုဆိုရေး ကုမ္ပဏီ အများစုတို့သည် ဟိုတယ်တို့ကို အမျိုးအစား ခွဲခြားရန် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စံနှုန်း သတ်မှတ်ထားကြသည်။
အဆင့်မြင့် ဝန်ဆောင်မှုအပြည့်ပေးသော ဟိုတယ်တို့မှ ပံ့ပိုးပေးသော အရာများတွင် ဇိမ်ခံစရာ အပန်းဖြေသည့် အရာများ၊ ဝန်ဆောင်မှု အပြည့်အဝ ရှိသော နေထိုင်စရာ၊ တစ်နေရာတည်းတွင် စားသုံးနိုင်သော စားသောက်ဆိုင် နှင့် ကားစင်းလုံးငှားခြင်း၊ အခန်းတွင်း လိုအပ်သည်များကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း နှင့် မီးပူတိုက်ပေးခြင်း အစရှိသော တစ်ဦးချင်းစီအတွက် အပြည့်ဝဆုံး ပေးထားသော ဝန်ဆောင်မှုများ ပါဝင်သည်။
ဝန်ဆောင်မှု အပြည့်ပေးသော ဟိုတယ်များတွင် အဆင့်မြင့် ဝန်ဆောင်မှုအပြည့်ပေးသော ပံ့ပိုးမှုများဖြစ်သည့် ဝန်ဆောင်မှု အပြည့်ပေးထားသော အခန်းများ၊ ဟိုတယ်တွင်းတွင် ရှိသည့် ဝန်ဆောင်မှု အပြည့်ပေးသော စားသောက်ဆိုင် နှင့် ဟိုတယ်တွင် ရရှိနိုင်သော အပန်းဖြေစရာများ ပါဝင်သည်။
ဘောတစ် ဟိုတယ်များသည် ပို၍ သေးငယ်ပြီး လူသိများသော အမှတ်တံဆိပ်များ မရှိသော်လည်း အများအားဖြင့် အဆင့်မြင့် ပံ့ပိုးမှုများ ပါဝင်သည်။
အငယ်စားနှင့် အလယ်အလတ်စား ဟိုတယ်များတွင် အပန်းဖြေစရာများ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရရှိနိုင်သည်။
အီကော်နော်မီ ဟိုတယ်များမှာ အငယ်စားနှင့် အလယ်အလတ်စား ဟိုတယ်များ ဖြစ်ပြီး အခြေခံ နေထိုင်စရာသာ ပံ့ပိုးပေးပြီး ဝန်ဆောင်မှု အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသည် သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိပေ။
ရက်ရှည်နေထိုင်နိုင်သော ဟိုတယ်များမှာ အငယ်စားမှ အလယ်အလတ်စား ဟိုတယ်များ ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်ဟိုတယ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပို၍ရက်ရှည်နေထိုင်သူများ အတွက် ဝန်ဆောင်မှု အပြည့်အဝပေးသော အခန်းများရှိသည်။
တရားသူကြီးဆိုသည်မှာ တစ်ကိုယ်တော်ဖြစ်စေ၊ တရာသူကြီး အဖွဲ့နှင့် ဖြစ်စေ တရားစီရင်မှု ပြုရာတွင် တွင် အကြီးအမှူးဖြစ်သည်။
တရားသူကြီး၏ အခွင့်အာဏာ၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာ၊ ခန့်အပ်ပုံ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း နှင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုတို့မှာ တရားစီရင်ရေး စနစ်ရှိရာ နေရာ ဌာနပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားသည်။
တရားသူကြီးသည် တရားခွင်ကို အများပြည်သူတို့၏ မျက်ကွယ်တွင် ဖြစ်စေ ရှေ့မှောက်တွင် ဖြစ်စေ ပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။
တရားသူကြီးတို့သည် သက်သေတို့၏ ထွက်ဆိုချက်များကို နားထောင်ခြင်း၊ တရားလို နှင့် တရားခံ သို့ တရားပြိုင်တို့မှ တင်ပြသော သက်သေ အထောက်အထားများကို လေ့လာခြင်း၊ ထိုသက်သေ အထောက်အထားများ၏ ယုတ္တိတန်မတန် ကို လေ့လာခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပြီးသည့်နောက်တွင် တရားစီရင်ချက်ကို တရားဥပဒေ၏ ဖွင့်ဆိုချက်ပေါ်တွင် မူတည်ကာ သူ သို့မဟုတ် သူမ၏ ကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ပေါင်းစပ်၍ ချမှတ်လေ့ ရှိသည်။
အချို့သော တရားစီရင်ရေး စနစ်များတွင် တရားသူကြီး၏ အခွင့်အာဏာကို ဂျူရီလူကြီးများနှင့် ဝေမျှရသည်။
ဂျူနရီ ဘာလာဝင် (Junrey Balawing) သည် အရပ် ၅၉.၉၃ စင်တီမီတာ (၁ ပေ ၁၁ လက်မ) သာ ရှိပြီး သက်ရှိထင်ရှား ရှိသည့် ကမ္ဘာ့ အပုဆုံး အမျိုးသား ဖြစ်သည်။
BBC News Asia-Pacific. (2011-06-12). Philippines man crowned world's shortest. BBC News Website. Retrieved 2011-06-15. ဂျူနရီ ဘာလာဝင်ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ စင်ဒန်ဂန် (Sindangan) ၌ ဖွားမြင်သည်။
သူ ၁၈ နှစ်ပြည့်သည့် နေ့တွင် ဂင်းနစ်မှတ်တမ်း အဖွဲ့က ကမ္ဘာ့အသေးငယ်ဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အတည်ပြု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
Jay Directo (AFP). (2011-06-12). Filipino teen Junrey Balawing declared world's shortest man News.Com Australia. Retrieved 2011-06-12. ကိုးကား။
Creative Commons လိုင်စင်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Lawrence Lessig စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
အဆိုပါလိုင်စင်အများစုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အွန်လိုင်း Creative (ဖန်တီးမှု) နှင့်ပတ်သတ်၍ လွယ်ကူစွာဖတ်ရှုနိုင်ရန် ဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ လိုင်စင်အုပ်စုများတွင် Some rights reserved ဟုသော စကားစုမှာပါဝင်လေ့ရှိသည်။
မတူညီကြတဲ့ Creative Commons လိုင်စင် ၆ မျိုး ရှိပါတယ်။
အဆိုပါလိုင်စင်များဟာ အများဆုံးအသုံးပြုနေကြတဲ့ လိုင်စင်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပါတယ်။
အဆိုပါလိုင်စင်ကိုလည်း အချို့အချက်များဖြည့်စွက်၍သော်လည်းကောင်း၊ ပြင်ဆင်၍သော်လည်းကောင်း လိုင်စင်အသစ်တစ်ခုအနေနဲ့ ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။
Creative Commons Licenses ဟာ တရားစီရင်ရာနေရာဒေသပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားခြားနားနိုင်သလို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာအတူတူလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အခြေခံ Creative Commons လိုင်စင်ကို CC attribution လို့ခေါ်ပါတယ်။
ကူးယူခြင်း ၊ ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်း (စီးပွားဖြစ်ဆိုရင်တောင်) ကို ခွင့်ပြုထားပါတယ်။
CC Attribution ရိုးရိုးလိုင်စင်ကို CC Attribution share-alike အဖြစ်ချဲ့ထွင်နိုင်ပါတယ်။
အထက်က သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ အကုန်တူတူပါပဲ။
ကွဲပြားခြားနားတာကတော့ အဆိုပါ work ကမှဆင်းသက်လာသော တစ်နည်းအားဖြင့် အဆိုပါ work ကိုအမှီပြု၍ဆင်းသက်လာသော work များသည် မူရင်း share alike လိုင်စင်များကဲ့သို့ မူလဘူတ work ရဲ့ ဂုဏ်သတ္တိများကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော်အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း Wikipedia သည် ၎င်းရဲ့ content များကို အထက်ပါလိုင်စင်ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ကျန်တဲ့လေးခုကတော့ CC Attribution-NoDerivs ပြန်လည်မျှဝေခြင်းကိုခွင့်ပြုပါတယ်။
ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်အတွက် မူရင်း ပိုင်ရှင်နာမည်ကို credit ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခွင့်မရှိပါ။
CC Attribution-NonCommercial အားလုံးကိုခွင့်ပြုထားပါတယ်။
သို့သော် စီးပွားရေးအရ အသုံးချတာမဖြစ်ရပါဘူး။
CC Attribution-NonCommercial-ShareAlike အပေါ်ကအတိုင်းပါပဲ။
သို့သော် ဆင်းသက်လာသော လိုင်စင်များသည် မူရင်းလိုင်စင်တွင်လိုက်နာသော အချက်များအားလုံးကိုလိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။
CC Attribution-NonCommercial-NoDerivs စီးပွားရေးအတွက်မဟုတ်သောအခါတွင် ပြန်လည်ဖြန့်ချိခြင်းကိုခွင့်ပြုပါသည်။
သို့သော် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခွင့်မပြု။
အထက်ကဖော်ပြတဲ့အတိုင်း လိုင်စင်ခြောက်ခုလုံးမှာ တူညီတဲ့အချက်ကတော့ မူရင်းပိုင်ရှင်ကို credit သို့မဟုတ် attribution ပေးရမယ့်အချက်ပါပဲ။
ဒါကြောင့် သင့်အနေနဲ့ အဆိုပါ work ရဲ့နာမည် ၊ copyright အသိပေးစာ နှင့်လိုင်စင်နာမည်တို့ပါဝင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် This work includes the photo “Photo’s Title,” available under a Creative Commons Attribution license, © Author’s Name. အထက်က လိုင်စင် တွေအပြင် CC0 လို့ခေါ်တဲ့ owner တွေက လျှော့ပေါ့သတ်မှတ်ထားတဲ့ လိုင်စင်တွေလည်းရှိပါတယ်။
သူကတော့ public domain လိုပါပဲ။
သူအောက်မှာကတော့ “no rights reserved” လို့ရေးထားလေ့ရှိပါတယ်။
Creative Commons လိုင်စင်တွေဟာ ရှင်းလင်းပြီးဖတ်ရလွယ်ကူပါတယ်။
အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း Wikipedia ဟာ ShareAlike လိုင်စင်ကိုသုံးပါတယ်။
နာမည်ကြီး images hosting တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Flickr ကလည်း ဓာတ်ပုံတွေအတွက်ကို Creative Commons လိုင်စင်ကိုသုံးပါတယ်။
သင်အနေနဲ့လည်း စိတ်သန့်သန့်နဲ့ Creative Commons လိုင်စင်အောက်ကဟာတွေကိုပဲအသုံးပြုချင်တယ် ဂူဂယ် ကနေတစ်ဆင့်ရှာချင်တယ်ဆိုရင်လည်း ဒီမှာဖြေထားတာရှိပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် စာတတ်မြောက်ရေးလုပ်ငန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အတွေ့အကြုံများကို အတော်များများ ရရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ထိုအတွေ့အကြုံများကို အခြေပြု၍ စာတတ်မြောက်ရေး ဗဟိုကော်မတီသည် တနှစ်ထက်တနှစ် မြို့နယ်များ တိုးချဲ့လျက် စာမတတ်သူများ စာတတ်မြောက်လာရေးကို အရှိအဟုန် မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ယခုအခါ မြို့နယ်ပေါင်း ၁၄၂ မြို့နယ်တွင် မြို့နယ်လုံးကျွတ် စာမတတ်သူ တသန်းတသိန်းကျော်ကို စာတတ်မြေစေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ဤသို့ဖြင့် စာမတတ်သူဦးရေသည် ယခင်က နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ၏ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိတော့သည်။
ယခုကဲ့သို့ စာတတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုသည် ထူးခြား ပြောင်မြောက်စွာ အောင်ပွဲခံလျက်ရှိခြင်းသည် စာတတ်မြောက် ရေးဗဟိုကော်မတီနှင့် ဒေသခံပါတီ အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဦးဆောင်လမ်းညွှန်မှု၊ ပြည်သူ့ ကောင်စီများ၏ အနီးကပ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု၊ တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး၊ အလုပ် သမား အစည်းအရုံး၊ လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့ စသည့် လူထု လူတန်းစား အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာများ၏ ပံ့ပိုး ကူညီမှု၊ အလုပ်သမားများ၊ တောင်သူလယ်သမားများ၊ အသိ ပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်၊ အနုပညာရှင်များ၊ စေတနာ့ ဝန်ထမ်းများ လုပ်အားပေး ဆရာ/ဆရာမများ၊ ကျောင်းသား လူငယ်များနှင့် လုပ်သားပြည်သူများ၏ ထက်သန်သော စေတနာ၊ နိုးကြားတက်ကြွသော နိုင်ငံရေး အသိစိတ်ဓာတ်ဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ အင်တိုက်အားတိုက် ဝိုင်းဝန်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်အတွင်း ကချင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်း အသီးသီးရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၂၈ မြို့နယ်တွင် စာတတ်မြောက်ရေး လုပ်ငန်းကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ် စာတတ် မြောက်ရေး လှုပ်ရှားမှု တိုးချဲ့မြို့နယ်များအတွက် သက်ကြီး မြန်မာဖတ်စာအုပ် (အသင်းသားကိုင်) ၁၈၂ဝဝဝ အုပ်နှင့် ဆရာလမ်းညွှန်စာအုပ် ၂၃၃၁ဝ အုပ်ကို အခမဲ့ ဖြန့်ချိ ပေးခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၃) လူထုလှုပ်ရှားမှုအဖြစ် အရှိန်အဟုန်မပျက် ဆောင်ရွက်ခဲ့ သော စာတတ်မြောက်ရေးလုပ်ငန်းသည် ၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွင်း၌ အောင်မြင်မှုများကို ဆက်လက်ရရှိခဲ့ရာ မြို့နယ်ပေါင်း ၃၅ မြို့နယ်တွင် မြို့နယ်လုံးကျွတ် စာတတ်မြောက်ရေးအောင်ပွဲများ ဆင်နွှဲနိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းမြို့နယ်များသည် ပဲခူးတိုင်းမှ ကျောက် တံခါး၊ အုတ်ဖို၊ မင်းလှ၊ ရွှေကျင်၊ နတ်တလင်း၊ မိုးညို၊ လက်ပံတန်း၊ သာယာဝတီ၊ ကျောက်ကြီး၊ ရေတာရှည်၊ အုတ်တွင်းနှင့် တောင်ငူ၊ ဧရာဝတီတိုင်းမှ ဓနုဖြူ၊ ပန်းတနော်၊ လေးမျက်နှာ၊ ဟင်္သာတ၊ ဇလွန်၊ မြန်အောင်၊ အင်္ဂပူ၊ ကျောင်း ကုန်းနှင့် ပုသိမ်အရှေ့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှ ကလေး၊ တမူး၊ ဖောင်း ပြင်၊ မော်လိုက်နှင့်မင်းကင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်မှ ရွှေကူ၊ ပူတာအို နှင့် မချမ်းဘော၊ ရှမ်းပြည်နယ်မှ တောင်ကြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ကျောက်ဖြူ၊ တောင်ကုတ်၊ မာန်အောင်နှင့် မြောက်ဦး၊ ကရင် ပြည်နယ်မှ သံတောင်မြို့နယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်မှစ၍ အရှိန်အဟုန်မပျက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော စာတတ်မြောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ ကျေးဇူးဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင် ဘာလကုန်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ မြို့နယ်လုံးကျွတ် စာတတ် မြောက်ရေး အောင်ပွဲ ဆင်နွှဲနိုင်သည့် မြို့နယ်စုစုပေါင်း ၂၁၉ မြို့နယ်အထိ တိုးတက်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
မန္တလေးတိုင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်းတို့နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းတို့ တွင် တိုင်းလုံးကျွတ် စာတတ်မြောက်ရေး အောင်ပွဲများ ဆင်နွှဲ နိုင်ခဲ့သည်။
မွန်ပြည်နယ်တွင်လည်း ပြည်နယ်လုံးကျွတ် စာ တတ်မြောက်ရေးအောင်ပွဲ ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး ဖြစ်လေည်။
စာတတ် မြောက်ရေးအောင်ပွဲ ကျင်းပပြီးသည့် နယ်မြေများတွင် တတ် မြောက်ပြီးသော စာဖတ်တတ်မှုအဆင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်၊ စာဖတ်ရှိန်နှင့် စာဖတ်စွမ်းရည် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် မြင့်မား လာစေရန်၊ စာဖတ်ဝါသနာ တိုးပွားလာစေရန်နှင့် အသိပညာ များ ဖွံ့ဖြိုး၍ အတွေးအခေါ်များ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာစေရန် စသည်တို့ကို ရည်မှန်းလျက် စနစ်တကျ ဆက်လက် အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စာတတ်မြောက်ခါစ ပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် စာဖတ်ရှိန် တိုးပွား ရန်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း အထောက်အကူပြု အသိပညာ ဗဟုသုတများ တိုးပွားရန် ရည်ရွယ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ စာတတ် မြောက်ရေး ဗဟိုကော်မတီ၊ သက်ကြီး ဖတ်စာနှင့် စာပဒေသာ ပြုစုရေး ဆပ်ကော်မတီသည် ဇော်ဂနီမ၊ ဝေလွင်လွင်၊ ဆီးသီး သည် မဗျိုင်း၊ အလှရတနာ၊ ပြည်ထောင်စု ရိုးရာပုံပြင်များ စသည့် သက်ကြီးစာပဒေသာများနှင့် ကောက်သိမ်းချိန်၊ ရတနာ မြေနှင့် သားလှရွှေစင် စသော စာဖတ်ရှိန်မြှင့်တင်ရေးစာစဉ်များ ကို ပြုစုဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဝန်ကြီးဌာနများကလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် မိမိတို့ ဝန်ကြီးဌာနများ ဆောင်ရွက်ချက်များ၊ စာတတ်မြောက်ခါစ ပုဂ္ဂိုလ်များ သိသင့် သော ဗဟုသုတများ၊ အချက်အလက်များကို စာဖတ်ရှိန် မြှင့်တင်ရေးစာစဉ်များအဖြစ် ပြုစုထုတ်ဝေ၍ စာတတ်မြောက် ရေး လှုပ်ရှားမှု၌ အသုံးပြုရန် အကူအညီပေးလျက်ရှိသည်။
စာတတ်မြောက်မှု အောင်ပွဲ ဆင်နွှဲပြီးသော နယ်မြေများတွင် စာဖတ်ဝိုင်း၊ စာဖတ်ခန်းနှင့် စာကြည့်တိုက်များကို စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းဖော်ထုတ်၍ အဆိုပါ စာဖတ်ရှိန်မြှင့်တင်ရေးစာစဉ်များကို ဖတ်ရှုနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးလျက်ရှိသည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့၌ ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာ စာတတ်မြောက်ရေးနေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ရှိ ယူနက်စကိုအဖွဲ့ချုပ်မှ နိုမာဆုကို မြန်မာနိုင်ငံ စာတတ်မြောက် ရေး ဗဟိုကော်မတီအား ချီးမြှင့်ပေးအပ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ စာတတ် မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၄) ကိုးကား Category:စာပေ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာစသော စာပေ လုပ်သားများသည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းတစ်လျှောက်၌ ပြည်သူတို့နှင့်အတူ နိုးကြားတက်ကြွစွာပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့ကြလေ သည်။
ယင်း စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာ စာပေလုပ်သား တို့သည် ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးအား အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှား မှုအဆင့်တွင် ပါဝင်လာစေရန် ရေးသားလှုံ့ဆော် စည်းရုံးခဲ့ကြ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ် လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက်တွင် တိုင်းရင်း သားစည်းရုံးညီညွတ်မှု ယိုယွင်းလာခြင်းနှင့် အမျှ မြန်မာ့သမိုင်း၌ အစဉ်အလာ ရှိခဲ့သော စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာ စသည့် စာပေလုပ်သားတို့၏ ညီညွတ်ရေးသည်လည်းပျက် ပြားခဲ့ရလေ သည်။
ညီညွတ်ရေးအားနည်းလာသည်နှင့်အမျှ စာပေလုပ်သားထု အတွင်းတွင် အကွဲကွဲအပြားပြားဖြစ်ကာ စာပေအဖွဲ့အစည်းအမျိုး မျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီ တက်ရောက် လာသည့် အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံထူထောင်ရေးတွင် အမျိုးသား ယဉ် ကျေးမှုနယ်ပယ်မှ စာပေလုပ်သားများလည်း တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်နိုင်စေရန် ရည်သန်၍ အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ သည်။
ထိုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ၌ အမျိုးသား စာပေ ညီလာခံကို ကျင်းပပေးခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာများ စုပေါင်း၍ စာပေလုပ်သား အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် ဖြစ်မြောက်ရေး အတွက် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီက စတင်ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ဆို ရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၊ ပါတီစည်းရုံးရေး ဗဟိုကော်မတီ ဌာန ချုပ်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးပါဝင်သော စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းပြီးဖြစ်ကြောင်း တိုင်းပြည်သို့ကြေညာခဲ့သည်။
ယင်းကော် မတီသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်ဧပြီလ အတွင်း စာပေလုပ်သား ညီလာခံ ကျင်းပရေးအတွက် ပါတီပိုင်း၊ နိုင်ငံတော်ပိုင်းတို့နှင့် ည|ိနှိုင်းလုပ် ဆောင်ခဲ့ သည်။
သို့သော် ထိုကာလ၌ ပြည်သူ့ အလုပ်သမား ကောင်စီများ ဖွဲ့စည်းဆဲကာလဖြစ်၍တစ်ကြောင်း၊ ညီလာခံကျင်း ပရန်ပြင်ဆင်ချိန်နည်းပါးသဖြင့် တစ်ကြောင်း၊ အဖွဲ့အစည်းမသေ မသပ်ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် စောင့်ဆိုင်းလိုသည်ကြောင့် တစ် ကြောင်းကြောင့် ညီလာခံကျင်းပရေးကိစ္စကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေးကော်မတီသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့ အထိ စာပေလုပ်သား အဖွဲ့ဝင် ၁ယ၁၉၇ ဦး ကို စိစစ်လက်ခံခဲ့လေသည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက မူလဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည့် စာပေ လုပ်သားအဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီအစား စာပေလုပ်သား စည်းရုံးရေး ကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ၁၇ ဦး ဖြင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်း စဉ်ပါတီက ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
စာပေလုပ်သား စည်းရုံးရေး ကော်မတီသည် မိမိအား သတ်မှတ်ပေးသည့် တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင် ခွင့်များ ဘောင်အတွင်းမှနေ၍ စာပေလုပ်သား ညီလာခံ ကျင်းပ နိုင်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း၊ စာပေလုပ်သားများ၏ ပြဿနာ များကို ကူညီဖြေရှင်းခြင်း၊ အဖွဲ့ဝင်များ၏ သာရေးနာရေး ကိစ္စ များတွင် ကူညီခြင်း၊ အဖွဲ့ဝင် အသစ်များ စည်းရုံးခြင်း စသော လုပ်ငန်းများ ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စာပေလုပ်သား စည်းရုံးရေး ကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ၁၈ဦးဖြင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီက ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
ယင်းစာပေစည်းရုံး ရေး ကော်မတီသည်စာပေ လုပ်သားညီလာခံကို ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအတွင်း ကျင်းပနိုင်ရန် ရည်မှန်းချက် ထားကာညီလာခံ ပြင်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းတွင် ညီလာခံကျင်းပရေးစီမံချက်ကို ရေးဆွဲပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅၁ ဦး ပါ ဝင်သော ပထမအကြိမ် စာပေလုပ်သား ညီလာခံ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်ကိုလည်းကောင်း၊ အဖွဲ့ဝင် ၂၁ ဦးပါဝင်သော စာပေ လုပ်သားညီလာ ခံ ကျင်းပရေး ကော်မရှင် အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ကိုလည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းကော်မတီ ခြောက်ရပ်ကိုလည်း ကောင်း၊ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ် ဒီဖင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းအသီးသီးရှိ မြို့နယ် ၈၃ မြို့ နယ်အတွက် မြို့နယ် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ပုံမှန် အစည်းအဝေး ကျင်းပရေးကော်မရှင် များကိုလည်း ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပြီး စာပေလုပ် သားစည်းရုံးရေးနှင့် ပထမအကြိမ် စာပေလုပ်သားညီလာခံ ပြင် ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၀) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာ ဆရာ စသော စာပေလုပ်သားများကို မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ဖြင့် နိုင်ငံထူထောင်ရာ၌ တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင် လာစေရေးနှင့် မြန်မာဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် စည်းရုံးခဲ့ကြသည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအတွင်း၌ ပထမ အကြိမ် စာပေလုပ်သားညီလာခံကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦးပါဝင်သည့် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ကို အောင်မြင်စွာဖွဲ့စည်း နိုင်ခဲ့သည်။
စာပေလုပ်သားအဖွဲ့နှင့်အတူ စာရေးဆရာအဖွဲ့ခွဲ၊ သတင်းစာဆရာအဖွဲ့ခွဲတို့ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ စည်းမျဉ်း နှင့်အညီ တစ်ပါတည်း ဖွဲ့စည်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။
စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာရေးအတွက် ၁၉၆၆ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးပါဝင်သော စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီက စာပေလုပ်သား ဖြစ်မြောက် ရေးကော်မတီအစား စာပေလုပ်သား စည်းရုံးရေး ကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ၁၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၇၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စာပေလုပ်သား စည်းရုံးရေး ကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့လေ သည်။
စာပေလုပ်သား စည်းရုံးရေးကော်မတီသည် ၁၉၈ဝ ပြည့် နှစ် ဧပြီလအတွင်း၌ ပထမအကြိမ် စာပေလုပ်သားညီလာခံကို ခေါ်ယူကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် ၁၉၇၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စာပေလုပ်သားညီလာခံ ကျင်းပရေးစီမံချက်တရပ်ကို ရေးဆွဲ၍ လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သည်။
ယင်းစီမံချက်အရ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဒီဇင် ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅၁ ဦးပါဝင်သော ပထမ အကြိမ် စာပေလုပ်သားညီလာခံ ကျင်းပရေးကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ညီလာခံကော်မရှင်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၂၁ ဦး ပါဝင်သော အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့နှင့် ညီလာခံလုပ်ငန်း ကော်မတီ ခြောက်ရပ်တို့ ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် မြို့နယ် စာပေလုပ်သား ပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရေးကော်မရှင်များကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဒီဇင် ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှစ၍ ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
ကော်မရှင်များ ဖွဲ့စည်းပြီး သောအခါ စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်သော မြို့နယ် ၈၃ မြို့နယ်တွင် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ ၁ဝ ရက်နေ့အတွင်း မြို့နယ်စာပေလုပ်သား ပုံမှန်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပေးခဲ့သည်။
ထိုအစည်းအဝေးများ၌ မြို့နယ်အလုပ်အမှု ဆောင်များ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း၊ စာရေးဆရာနှင့် သတင်း စာဆရာအဖွဲ့ခွဲ ကိုယ်စားလှယ်များ ရွေးချယ်ခြင်း၊ စာပေ လုပ် သားအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းကို ပြင်ဆင်ရန် အကြံပြု ဆွေးနွေးခြင်း စသည့်လုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အခြေခံစည်းမျဉ်းမူကြမ်းနှင့်အတူ စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံစည်းမျဉ်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ရွေးချယ် တင်မြှောက်ပုံ နည်းစနစ်များ၊ ဘဏ္ဍာရေး စည်းမျဉ်းများကို လည်း မူကြမ်းရေးဆွဲ၍ တင်ပြကာ မြို့နယ်စာပေလုပ်သား ပုံမှန်အစည်းအဝေးများတွင် အကြံပြု ဆွေးနွေးဝေဖန်စေခဲ့ လေသည်။
ထိုအကြံပြုချက်များကို ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၄ ရက် နေ့နှင့် ၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ညီလာခံ၌ စာရေးဆရာ အဖွဲ့ခွဲ ပုံမှန်မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေးတို့မှ ထောက်ခံအတည် ပြုသော ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့်အတူ ဆွေးနွေးလက်ခံအတည်ပြုခဲ့ ကြသည်။
ပထမအကြိမ် စာပေလုပ်သား ညီလာခံသို့ မြို့နယ်စာပေ လုပ်သားအဖွဲ့ ၈၃ ဖွဲ့မှ စာရေးဆရာ ကိုယ်စား လှယ် ၃၅၃ ဦး နှင့် သတင်းစာဆရာ ကိုယ်စားလှယ် ၁၆၅ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ သည်။