kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Battesti, Vincent (2005) Jardins au désert: Évolution des pratiques et savoirs oasiens: Jérid tunisien. Paris: IRD éditions. . အိုအေစစ်များသည် တိရစ္ဆာန်၊ အပင်များအတွက် ပေါက်ဖွားမှီခိုရာနယ်မြေကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားကြ၏။
လေယူဆောင်သွားသော သဲများသည် တစ်နေရာ၌ ကျရောက်စုပုံမိသောအခါ ရိုးကလေးများ၊ တောင်တန်းကလေးများသဖွယ် သဲခုံများဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကန္တာရအတွင်း၌ စိမ့်စမ်းများ၊ ရေတွင်းများ၊ မြက်ပင်များ၊ စွန်ပလွံပင်များရှိသော နေရာကလေးများ ရှိ၏။
ထိုနေရာမျိုးကို အိုအေစစ်ဟု ခေါ်သည်။
ရေမွတ်သိပ်လျက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသော ကန္တာရခရီးသည်များသည် ထိုအိုအေစစ်ခေါ် ကန္တာရရိပ်သာများ၌ ခေတ္တဝင်နားကြရ၏။
အချို့အိုအေစစ်များမှာ ခရီးသည်များအပန်းဖြေရန် စခန်းငယ် မျှသာ ဖြစ်သော်လည်း အချို့မှာမူ လူနေအိမ်ခြေ စည်ကားသော ရွာကြီးများဖြစ်ကြသည်။
ကန္တာရများအတွင်း သက်ရှိသတ္တဝါဟူ၍ မရှိသလောက် ရှားပါး၏။
သစ်ပင်ဆိုကလည်း အချို့နေရာများ၌သာ ရှား စောင်းပင်များကို တွေ့ရ၏။
လူများသည်လည်း အိုအေစစ်ခေါ် ကန္တာရရိပ်သာတို့နှင့် သဲကန္တာရအစွန်အဖျား အရပ်များ၌သာ အိုးအိမ် အတည်တကျနှင့် နေထိုင်ကြသည်။
မြက်အနည်းငယ် ပေါက်ရောက်သော နေရာများ၌ သိုးဆိတ်များကို ထိန်းကျောင်း ၍ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ လှည့်လည်သွားလာနေထိုင်ကြ သည်။
ယေဘုယျဖော်ပြချက် အိုအေစစ်များသည် မြေအောက်ရှိမြစ်များ (သို့) မြေအောက်ရေများ ပုန်းခိုအောင်းနေသည့်အလွှာကဲ့သို့သော ရေချိုရင်းမြစ်များသည် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ သဘာဝအတိုင်းသော်လည်းကောင်း လူလုပ်တွင်းများမှသော်လည်း ရောက်ရှိလာသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
သို့မဟုတ်ပါက ခြောက်သွေ့သောနယ်မြေသာဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်၏။
အိုအေစစ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အရွယ်အစားမတူညီကြပေ။
ရေတွင်း (သို့) စမ်းချောင်းငယ်ဘေးရှိ စွန်ပလွံပင်များပေါက်ရောက်မှုမှသည် မြို့ကြီးတစ်ခုနှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးနိုင်သော ကောက်ပဲသီးနှံ့စိုက်ခင်းများရှိသည်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။
စွန်ပလွံပင်၊ ဝါပင်၊ သံလွင်ပင်၊ ရှောက်ပင်၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း စသည်တို့သည် အိုအေစစ်များတွင် တွေ့ရများသော အပင်များဖြစ်ကြ၏။
ကန္တာရကတိုက်သောလေကြောင့် သဲများသည် ရေတွင်း၊ ရေအိုင်နှင့် စိုက်ပျိုးနိုင်သောနေရာများကို ခြိမ်းခြောက်ကြသည့်အပြင် သဲများသည် ကောက်ပင်များကို ဖျက်ဆီးပြီး ရေထုကို ညစ်ညမ်းစေနိုင်လေသည်။
အိုအေစစ်များတွင် နေထိုင်သော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများက အိုအေစစ်ပတ်လည်တွင် ထန်းပင်ကဲ့သို့သော သန်မာခိုင်ခန့်သည့် အပင်များကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
အကြောင်းမှာ ကန္တာရ၏ သဲများက အပင်များကို မဖျက်ဆီးစေရန်နှင့် ရေထုကို ကာကွယ်ရန်ဖြစ်သည်။
မိုးရွာသွန်းမှုသည် သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပေါ်နေသော အိုအေစစ်များကို အရှည်တည်တန့်စေရန် မြေအောက်ရေကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ရေစိမ့်မဝင်နိုင်သော ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ခဲ မြေအောက်အလွှာများက ရေကို ဖမ်းယူထား၍ ၎င်းတို့၏ အပေါက်များထဲတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
နောက်ထပ်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပုံမှာ မြေလွှာပြတ်ရွေ့မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မြေအောက်တောင်ကြောတစ်လျှောက် (သို့) မီးတောင်ချော်ရည်လမ်းကြောင်းများတွင် ရေများစုဝင်နိုင်ပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ စမ့်ထွက်လာသည့်ပုံစံဖြစ်သည်။
ဆာဟာရကန္တာရအောက်တွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြေအောက်ရေကြောအချို့တည်ရှိကြသဖြင့် အိုအေစစ်ပေါင်း (၉၀) ခန့် ဆာဟာရတွင်ရှိသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပမာဏခန့်ရှိသော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆာဟာရကန္တာရသည် အိုအေစစ်များစွာရှိသော်လည်း တစ်လုနှင့်တစ်ခုကြား ခရီးသွားရန် ရက်များစွာကြာနိုင်သည်။
ထိုအကြောင်းများကြောင့် ဆာဟာရနှင့် အခြားသော ကန္တာရများ၏ အိုအေစစ်များသည် ကုန်သွယ်ရေးခရီးအတွက် အရေးပါသော တစ်ထောက်နားစခန်းများဖြစ်လာခဲ့ကြလေသည်။
ဆော်ဒီရှိ အယ်လ် ဟာဆာ အိုအေစစ်သည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ၍ အာရေးဘီးယားကျွန်းဆွယ်အတွက် အရေးပါသော စိုက်ပျိုးရေးနေရာဒေသတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့ထိတိုင် စိုက်ပျိုးရေးဒေသအဖြစ် ဦးဆောင်တာ်ရှိနေဆဲဖြစ်၏။
ကန္တာရအချို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်များသည် ကြီးမားရှည်လျားသော အိုအေစစ်ကြီးများ၏ ထာဝရရေထောက်ပံ့ရာရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော နိုင်းမြစ်ဝှမ်းနှင့် အီဂျစ်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်သည် နိုင်းမြစ်မှ ရေအထောက်အပံ့ရယူ၍ ကြီးမားသော အိုအေစစ်အမျိုးအစား၏ စံပြဖြစ်လေသည်။
၂၂,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာရှိကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံးသော အိုအေစစ်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား * ကဏ္ဍ:ရူပ ပထဝီဝင်။
ဂီတဗေဒ () ဆိုသည်မှာ ဂီတ၏သုတနှင့် ရသတို့ကို လေ့လာခြင်း၊ သီချင်းများကို သုသေတနနည်းဖြင့် လေ့လာခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ဂီတဗေဒဌာနကို Humanities ခေါ် လူ့ယဉ်ကျေးမှုကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဌာနလက်အောက်၌ ထားလေ့ရှိသည်။
ဝိဇ္ဇာပညာရပ်ပင် ဖြစ်သော်လည်း အချို့သောဂီတဗေဒပညာရပ်များ (သာဓက- ဂီတနှင့်စိတ်ကို‌လေ့လာခြင်း၊ ဂီတနှင့်နည်းပညာကို‌လေ့လာခြင်း စသည်) သည်သိပ္ပံပညာရပ်ဘက်သို့ ဦးညွတ်လျက် ရှိသည်။
ဂီတဗေဒလေ့လာသူကို ဂီတဗေဒပညာရှင် (Musicologist) ဟုခေါ်ဆိုသည်။
Musicology ဟူသောဝေါဟာရသည် ဂရိစကားလုံးများဖြစ်ကြ‌သော 'μουσική' (mousikē) 'ဂီတ' နှင့် 'λογος' (logos) '‌လေ့လာရာနယ်မြေ' တို့ပေါင်းစပ်ရာမှဖြစ်လာသည်။
John Haines, Eight Centuries of Troubadours and Trouvères: The Changing Identity of Medieval Music (Cambridge, 2004)."Musicology" on The New Grove Dictionary of Music and Musicians.Guido Adler (1885). "Umfang, Methode und Ziel der Musikwissenschaft." Vierteljahresschrift für Musikwissenschaft, 1, 5–20. ဂီတဗေဒကို အဓိကအားဖြင့် ဂီတသမိုင်း၊ စနစ်ကျဂီတဗေဒ နှင့် လူမှုဂီတဗေဒ ဟူ၍သုံးမျိုးခွဲခြားထားသည်။
သိမြင်မှုဂီတဗေဒ (Cognitive Musicology)၊ ကွန်ပျူတာနည်းပညာဂီတဗေဒ (Computational Musicology)၊ ဂီတကုထုံး (Music Therapy) တို့သည်လည်း ဂီတဗေဒ၏ ပညာရပ်ခွဲများပင်ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဂီတဗေဒကို ရှေးခေတ်ကပင် ဂျာမနီနှင့်ဩစတြီးယားနိုင်ငံတို့၏ တက္ကသိုလ်များတွင် သင်ကြားခဲ့ကြပြီဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုဘာသာရပ်ကို မနုဿဗေဒ၏ ဘာသာရပ်ခွဲအဖြစ်နှင့်သာသင်ကြားခဲ့ကြသည်။
၁၉ ရာစု တွင် ဒဿနိကဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ များပြားလာသောကြောင့် ဂီတဗေဒကို သီးသန့်ဘာသာအဖြစ် စတင်သင်ကြားခဲ့ကြသည်။
အထက်ဘာသာရပ်များ ဂီတဗေဒဘာသာ၏ အထက်၌ အောက်ပါဘာသာရပ်များ တည်ရှိသည်။
သမိုင်းဘာသာ ဒဿနိကဗေဒ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ စိတ်ပညာ နှင့် လူမှုဗေဒ သင်္ချာ နှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဘာသာရပ်ကွဲများ ဂီတဗေဒတွင် ဘာသာရပ်ကွဲများ များစွာရှိသော်လည်း ထိုဘာသာရပ်ကွဲများသည် အချင်းချင်းဆက်နွယ်မှုများရှိသည်။
ဂီတသမိုင်း ဂီတသမိုင်း (Music history သို့မဟုတ် historical musicology) ဆိုသည်မှာ ဂီတ၏သမိုင်းကိုလေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းဝင်တေးရေးဆရာတို့၏ ကိုယ်ရေးရာဇဝင်နှင့် ထိုတေးရေးဆရာတို့ရေးသားထားခဲ့သော ဖန်တီးမှုများကိုလေ့လာခြင်း၊ ဂီတရေးသားမှုပုံစံတို့၏ လက္ခဏာရပ်များကိုလေ့လာခြင်း၊ လက်ရေးဖြင့်ရေးသားထားသော ဂီတစာရွက်‌ဟောင်းများကိုလေ့လာခြင်း တို့ကိုလည်းရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
ဂီတသမိုင်းပညာရှင်တို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် အနောက်တိုင်းဂီတအကြောင်းကို လေ့လာလေ့ရှိကြသည်။
‌အနောက်တိုင်းမဟုတ် အခြားသောဂီတများကိုလေ့လာခြင်းကို လူမှုဂီတဗေဒဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိကြသည်။
လူမှုဂီတဗေဒ လူမှုဂီတဗေဒ (Ethnomusicology) ဆိုသည်မှာ ဂီတကို ယဉ်ကျေးမှုရှထောင့်မှ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းဘာသာရပ်ခွဲသည် မနုဿဗေဒနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟုဆိုကြသည်။
ဂီတပါမောက္ခဖြစ်သူ ဂျက်ဖ် တော့ဒ် တိုင်တွန် (Jeff Todd Titon) သည် "လူသားများ ဂီတကိုပြုလုပ်ခြင်းကို လေ့လာသောဘာသာရပ်" ဟုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
လူ့ယဉ်ကျေးမှုရှုထောင့်မှ လေ့လာခြင်းဟုဆိုသော်လည်း အနောက်တိုင်းမဟုတ်သော ဂီတကိုလေ့လာခြင်းကိုလည်း ယင်းအခေါ်အဝေါ်ဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
အချို့သော လူမှုဂီတဗေဒပညာရှင်တို့သည်လည်း ဂီတသမိုင်းကိုလေ့လာကြသည်။
McCollum, Jonathan and Hebert, David, Eds., (2014). Theory and Method in Historical Ethnomusicology Lanham, MD: Rowman&Littlefield. စနစ်ကျဂီတဗေဒ စနစ်ကျဂီတဗေဒ (Systemic Musicology) သည် ဂီတသီအိုရီ၊ ဂီတ၏ရသ၊ ဂီတပညာရေး၊ ဂီတတူရိယာနှင့် နည်းပညာ စသည်တို့ကိုလေ့လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
ဂီတသီအိုရီ ဂီတသီအိုရီ (Music Theory) သည် ဂီတရေးသားရာ၌ အသုံးချသော ပညာရပ်များ၊ ဂီတသင်္ကေတ လက္ခဏာများ၊ ဂီတရေးသားသည့်နည်းစနစ်များ စသည်တို့ကို လေ့လာသောဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
ဂီတသီအိုရီကို ‌ပြောဆိုခြင်းအားဖြင့် ဝေဖန်ရှင်းလင်းခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း သီချင်းများဖွင့်၍ နားဆင်ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း သင်ကြားသည်။
အနောက်တိုင်းဂီတသီအိုရီသည် ဟာမိုနီ၊ ကောင်တာပွိုင့်၊ မယ်လိုဒီ စသည်တို့ကိုအခြေခံသည်။
အသံလေ့လာခြင်း ဂီတအသံလေ့လာခြင်း (Musical Acoustics) သည် ရူပဗေဒ၏ ဘာသာရပ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဂီတ၏အသံလှိုင်းများကိုလေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဂီတအသံအင်ဂျင်နီယာတို့သည် ယင်းပညာရပ်ကိုလေ့လာကြသည်။
ဂီတပညာရေး ဂီတပညာရေး (Music Education) ဆိုသည်မှာ မူလတန်း၊ အထက်တန်းကျောင်းများနှင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေးနယ်ပယ်များတွင် ဂီတပညာကိုသင်ကြားပို့ချခြင်းဖြစ်သည်။
ဂီတပညာသင်ကြားသူများ သင်ကြား‌ လေ့လာရန် နည်းလမ်းများကို သုတေသနပြုလုပ်ရာနယ်ပယ်ဟူ၍လည်း ဆိုနိုင်သည်။
ဂီတတူရိယာဗေဒ ဂီတတူရိယာဗေဒ (Organology) ဆိုသည်မှာ ဂီတတူရိယာများ၏ သမိုင်းကြောင်း၊ အသွင်အပြင်၊ အမျိုးအစားခွဲခြားပုံ စသည်တို့ကိုလေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဂီတစိတ်ပညာ ဂီတစိတ်ပညာ (Music Psychology) ဆိုသည်မှာ ဂီတကို စိတ်ပညာနှင့်တွဲ၍ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် လူသားတို့၏စိတ်အပေါ် ဂီတ၏လွှမ်းမိုးမှုကို လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
သိမြင်မှုဂီတဗေဒ (Cognitive Musicology) ဆိုသည်မှာ လူ့စိတ်မှ ဂီတကိုမည်သို့မြင်ယူခြင်းနှင့် ဂီတဆိုင်ရာစွမ်းဆောင်နိုင်မှုကို လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
နာမည်ကြီးသီချင်းများလေ့လာခြင်း ၁၉၈၀ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် အမျိုးမျိုးသောဂီတဗေဒပညာရှင်များနှင့် သမိုင်းပညာရှင်များသည် Popular music studies ခေါ် နာမည်ကြီးသီချင်းများကို လေ့လာခြင်းကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ကြရာ သမိုင်းတစ်လျှောက် လူသိများသောသီချင်းများအကြောင်းကို စတင်ရေးသားခဲ့ကြသည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သော Popular Music ဟူသောဂျာနယ်သည် ယင်းဘာသာခွဲအတွက် ပထမဦးဆုံးဂျာနယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပညာရေးနှင့်လုပ်ငန်း တက္ကသိုလ်များ၌ ဂီတဗေဒပညာကို တက်ရောက်ကြသော ကျောင်းသားများသည် ‌တက္ကသိုလ်သင်တန်းပြီးဆုံးလျှင် ဘတ်ခ်ျလာဂီတဘွဲ့ (Bachelor of Music, B.Mus) သို့မဟုတ် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (B.A) ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိပါက သက်ဆိုင်ရာဘာသာရပ်အမည်ကို တပ်ထားမည်ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် B.A (Music Theory) ဟု ဖော်ပြထားလျှင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဂီတသီအိုရီ) ဟူ၍ ဘာသာရပ်ခွဲဖြင့်ပြထားမည်ဖြစ်သည်။
မဟာတန်းကိုတက်ရောက်ခဲ့ပါလျှင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဂီတဗေဒ) ကိုရရှိမည်ဖြစ်သည်။
အမြင့်ဆုံး‌ပေးအပ်သောဘွဲ့မှာ ပါရဂူဘွဲ့ပင်ဖြစ်သည်။
ဂီတဗေဒတွင် ဘာသာရပ်များအလွန်ကွဲပြားလှသောကြောင့် အချို့သောပါရဂူဘွဲ့ကြိုကျောင်းသားများသည် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဂီတ) နှင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (စိတ်ပညာ) ဟူ၍ မတူညီသောဘွဲ့များနှင့် တက်ရောက်ကြသည်။
အများစုသောဂီတဗေဒပညာရှင်တို့သည် ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ၌ နည်းပြဆရာအဖြစ် ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသားများအား ပညာသင်ကြားပေးခြင်း၊ သုတေသနတို့ကို ကူညီပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ မိမိကျွမ်းကျင်ရာနယ်ပယ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါများရေးသားပေးခြင်း၊ ကျမ်းများကိုပြုစုပေးခြင်း စသည်တို့ကိုဆောင်ရွက်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ: ဒဿနိကဗေဒ ကဏ္ဍ:ဂီတ သမိုင်း။
ထူပါရာမယသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
Mahamewna ဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
စေတီတော်သည် ကျွန်း၌ အစောဆုံးတည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည့် စေတီပုထိုးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဒေဝနမ္ပိယ တိဿဘုရင် Devanampiya Tissa (247-207 BC) ခေတ်ကာလက တည်ထားခဲ့သည်။
စေတီတော်ကို အစိုးရက သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
သမိုင်း Stone pillars around the Stupa suggest that there was a Vatadage with a conical roof and the Stupa in the center of the house စေတီတော် သုပရမစေတီတော်ကို ခေါင်းလောင်းပုံစံ တည်ဆောက်ထားသည်။
စေတီတော်သည် အချိန်နှင့်အမျှ ဖျက်ဆီးခြင်းလည်း ခံခဲ့ရသည်။
ဘုရင် Agbo II လက်ထက်တွင် စေတီတော်ကို လုံးဝဖျက်စီးပစ်ပြီး ဘုရင်သည် စေတီတော်ကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့သည်။
ယခုလက်ရှိအချိန်မြင်တွေ့ရသည့် စေတီတော်သည် အေဒီ ၁၈၄၂ တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် ပုံစံဖြစ်သည်။
ရာစုနှစ်များစွာကြာမြင့်၍ အကြိမ်များစွာ အသစ်ပြုပြင်မှုများပြုပြင်ပြီးသည့် ယနေ့အချိန်တွင် စေတီတော်အောက်ခြေ၏ အချင်းသည် ၅၉ ပေ (၁၈ မီတာ) ရှိသည်။
အမိုးခုံးသည် မြေပြင်မှ ၁၁ ပေ ၄ လက်မ (၃.၄၅ မီတာ) မြင့်ပြီး အချင်း ၁၆၄.၅ ပေ (၅၀.၁ မီတာ) ရှိသည်။
စေတီတော်တွင် နှမ်းဖတ်ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စင်္ကြံလမ်းရှိသည်။
ထို့အပြင် စေတီတော်ကို ပတ်ရံထားသည့် ကျောက်တိုင်များသည် အတန်းနှစ်တန်း တည်ရှိသည်။
အစောပိုင်းကာလအတွင်းက စေတီတော်၏ ပတ်လည်သည် ကျောင်းတော်ပုံစံ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
alt=Thuparamaya Stupa and Stone Pillars|thumb|Thuparamaya Stupa and Stone Pillars ပြင်ပလင့်များ Discover Sri Lanka - more information & images about Thuparamaya New Photos of Thuparamaya ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
Khan Lab School သည် ခန်းအကယ်ဒမီနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် လွတ်လပ်သည့်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Mountain View တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းကို Sal Khan က တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့လေ့လာမှုဆိုင်ရာကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒေါ်ဒန်းမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် သည် ဘူတန်နိုင်ငံတောင်တန်းပေါ်တွင် တည်ထားသည့် ကြီးမားသည့် စကြာမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
၎င်းကို လေးယောက်မြောက်ဘုရင် Jigme Singye Wangchuck နှစ်ခြောက်ဆယ်ပြည့်အဖြစ် တည်ထားခဲ့သည်။
ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ရုပ်ပွားတော်ငယ်များ ရာထောင်တို့၏ အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုရုပ်ပွားတော်ငယ်များသည်လည်း ရုပ်ပွားတော်ကြီးကဲ့သို့ ပုံစံအတူတူပင် ဖြစ်သည်။
ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ရွှေချထားသည်။
ဒေါ်ဒန်းမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် Kuensel Phodrang အပျက်အစီးများ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။
Kuensel Phodrang သည် ဆယ့်သုံးဦးမြောက် အုပ်ချုပ်သူဘုရင်၏ နန်းတော် Sherab Wangchuk ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက်သို့ အပေါ်စီးမှ ကြည့်ရှုကာ ဘူတန်၏ မြူတန်၏ မြို့တော် ဆင်းဖု (Thimphu) ကို မြင်နိုင်သည်။
တည်ဆောက်မှုများကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ တွင် ပြီးစီးရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။
သို့သော် တည်ဆောက်မှုသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ တိုင်အောင် မပြီးစီးသေးပေ။
ရုပ်ပွားတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးရုပ်ပွားတော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၆၉ ပေ (၅၂ မီတာ) ရှိသည်။
ထို့အပြင် ၈ လက်မြင့်သည့် ကြေးနီဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၁၀၀၀၀၀ ဆူနှင့် ၁၂ လက်မမြင့်သည့် ရုပ်ပွားတော် ၂၅၀၀၀ ဆူ ပါဝင်သည်။
ရုပ်ပွားတော်ကို တရုတ်နိုင်ငံရှိ Aerosun Corporation of Nanjing က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇ သန်းကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ ကျော်ခဲ့သည်။
အတွင်းပိုင်းသည် အသီးသီး ဝင်ဆံ့သည်။
လှူဒါန်းသူများ၏ အမည်များကို ခန်းမတွင် ပြသထားသည်။
၎င်းခန်းမသည် ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ ပလ္လင်ပုံစံ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
စေတီတော်၏ နမူနာပုံစံသည် ထင်ရှားသည့် ဘူတန်လူမျိုးဆရာဖြစ်သူ Jenzop Lopen Sangay က ရွှံ့စေးဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
Jenzop Lopen Sangay သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ Paro, Shaba မှ ဖြစ်သည်။
သူသည် ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို စတင်တည်ဆောက်နေစဉ်အတွင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံရှိ စီမံကိန်းနေရာများကို သွားရောက်ကာ ထောက်လှမ်းခဲ့သည်။
သူ၏ အဓိကလက်ရာများကို major Dzongs and Temples of Bhutan including Punakha Dzong, Takstang, Wangduephodrang, Yonglagoenpa, Austsho Dratshang, Gelephu Dzong, Chukha Dzong, Tsangkha Chenrigzee Lhakhang များနှင့် အခြားနေရာများတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ရုပ်ပွားတော်မှ မြင်ရသည့်အောက်ခြေတွင် Kuensel Phodrang သဘာဝဥယျာဉ် တည်ရှိပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဥယျာဉ်သည် ၉၄၃.၄ ဧက ရှိသည့် သစ်တောဖြစ်ပြီး ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ဝန်းရံပတ်ထားကာ တည်ရှိသည်။
ထို့အပြင် အများပြည်သူဆိုင်ရာအားကစားရုံနှစ်ခုကိုလည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
center|Panoramic View of Buddha Dordenma ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ။
၂၀၁၉−၂၀၂၀ အလုပ်အမှုဆောင်များ အထက်မြန်မာပြည်ဓာတ်ပုံအသင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဓာတ်ပုံအသင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သော NGO အသင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
အသင်းကြီး စတင်တည်ထောင်သောနေ့ရက်နှင့် ဖွဲ့စည်းစဉ်က ပါဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဧပြီလ (၉)ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၃၃၃ ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူးလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်) တွင် အသင်းသား (၄၉) ယောက်က လျှို့ဝှက် ဆန္ဒမဲပေး၍ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးဗတင်၊ ဒု ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ဒင်၊ အတွင်းရေးမှူး ဦးခင်မောင်လေး(ဟံသာဝတီ)၊ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးအေးမောင်(ချယ်ရီ)၊ ပြန်ကြားရေးမှူး ဦးလှမြင့် (ကြေးမုံ)၊ ဘဏ္ဍာရေးမှူး ဦးဘသိန်း(ရွှေကျေး)၊ စာရင်းစစ် ဦးသိန်းမောင်(မလွန်)၊ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးမောင်မောင်လွင်(အင်းဝ)၊ ဦးချစ်ဝိန်၊ ဦးခင်မောင်ညီ၊ ဦးမြတ်ကျော်(မိုးကျော်သူ)၊ ဦးအောင်သန်း(ပိုက်ကျုံး)၊ ဦးအောင်ကြီး(ဝါးတန်း) တို့ပါဝင်သော အမှုဆောင်အဖွဲ့ကို ရွေးချယ်ပြီး အထက်မြန်မာပြည်ဓာတ်ပုံ အသင်းကို စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အထက်မြန်မာပြည်ဓာတ်ပုံအသင်းဖွဲ့စည်းစဉ်လက်ရေးမူ မူပိုင်−ဦးသောင်းထွဋ် ယခုအခါ အသင်းရုံးခန်းအား ရတနာပုံ စူပါစင်တာ စတုတ္ထအထပ် ၊ ၃၄ လမ်း၊ ၇၇ နှင့်၇၈ လမ်းကြား ၊ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊မန္တလေးမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
လုပ်ဆောင်ချက်များ မော်ဒယ် အလှ ရိုက်ကူးခြင်း၊ ခရီးတို ခရီးရှည် ထွက်၍ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်း၊ လူသစ်တန်း နှင့် အကြီးတန်း ခွဲ၍ လစဉ် ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲများကျင်းပခြင်း၊ Online ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲများကျင်းပခြင်း၊ နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလ တွင် နှစ်ပတ်လည် ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပခြင်း၊ ဓာတ်ပုံပညာ ပြန့်ပွား‌ရေးအတွက် သင်တန်းများဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ Workshop နှင့် စကားဝိုင်းများ ဟောပြောပွဲများကျင်းပခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက အဖွဲ့အစည်းများ၊ လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ဖိတ်ခေါ်ဓာတ်ပုံ ပြိုင်ပွဲများ၊ ဓာတ်ပုံသင်တန်းများကိုလည်း စီစဉ် ကျင်းပပေးလျက်ရှိသည်။
အစိုးရဌာနများအတွက် ဖွင့်လှစ်သော ဓာတ်ပုံပညာရပ်ဆိုင်ရာ သင်တန်းများတွင်လည်း အသင်းမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။
မန္တလေးလမ်းညွှန် − Mandalay Directory အသင်းကြီး၏သက်တမ်း ၂ဝ၂၂ ခုနှစ် တွင် နှစ်(၅ဝ) ရွှေရတု ပြည့်မည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဓာတ်ပုံ၊ ပန်းချီ၊ ပန်းပု ပြပွဲများဥပဒေ အထက်မြန်မာပြည် ဓာတ်ပုံအသင်း၏ ပင်လောင်း လွိုင်ကော်ခရီးစဉ် Upper Myanmar Photographic Society conducts photography course in Myingyan http://www.findglocal.com/MM/Mandalay/260110610796013/UMPS-The-Upper-Myanmar-Photographic-Society အထက်မြန်မာပြည်ဓာတ်ပုံအသင်း၏ (၄၃)ကြိမ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်ကျင်းပ ရွှေမန္တလေးသတင်းစာ ပြန်ကြားရေးနှင့်ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန ဓာတ်ပုံပညာ သင်တန်း (၃/၂၀၁၆) ဖွင့်ပွဲ သတင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး thumb|2020-2021 အမှုဆောင်များစာရင်း။
ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓပူရမြို့၊ Mahamewna ဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗောဓိပင်တစ်ပင် ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာရှိ မဟာဗောဓိပင်မှ တောင်ဘက်အကိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
၎င်းကို ဘီစီ ၂၈၈ တွင် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
, ခုနှစ်သိရှိရပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူစိုက်ပျိုးခဲ့သည့် သစ်ပင်များထဲတွင် ဤဗောဓိပင်သည် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်အတွင် ဤဗောဓိပင်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည်လည်း အရိုအသေရှိကြသည်။
ဗောဓိပင်ကို ပတ်လည်တွင် တည်ရှိနေသည့် အပင်များက မုန်တိုင်း၊ မျောက်, လင်းနို့ကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်များ၏ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးထားသည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အစိုးရသည် ဗောဓိပင်၏ မီတာ ၅၀၀ (၁၆၀၀ ပေ) အတွင်း တည်ရှိနေသည့် တည်ဆောက်ရေးအားလုံးကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ဗောဓိပင်အား ထိခိုက်မှုမရှိနိုင်သည်မှာ သေချာသည်များကိုမူ ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။
ဘာသာရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ဗောဓိပင်သို့ ကျွန်းပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် သွားရောက်ကာ ဝတ်ပြုပူဇော်ကြသည်။
ဤသည်မှာ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းပြုလုပ်နေကျ ဖြစ်သည်။
သီရိမဟာဗောဓိသို့ အန်ဒရာပူရမြို့ရှိ ဝေးလံသောကျေးရွာများမှလည်း လာရောက်ကာ ပူဇော်ကြသည်။
အစောင့်များသည် အမျိုးမျိုးသော လှူဒါန်းဖွယ်များကို နေ့စဉ်ပေးလှူကြသည်။
ဤဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိကို လှူဒါန်းမှုများပြုလုပ်ပါက ဘဝတွင် ကံကောင်းမှုများ ရရှိနိုင်သည်ဟု ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် များသောအားဖြင့် ယုံကြည်ကြသည်။
ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုသည် ကလေးငယ်အား မမွေးဖွားမီ ပုံပျက်မှုမရှိဘဲ အန္တရာယ်ကင်းစွာ မွေးဖွားနိုင်ရန်နှင့် ကလေးငယ်တွင် အနာရောဂါများ သက်သာပျောက်ကင်းစေရန် မဟာဗောဓိပင်သို့ သွားရောက်ကာ ဆုတောင်းအဓိဋ္ဌာန်လေ့ရှိသည်။
ထို့အပြင် အန်ဒရာပူရဒေသပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လယ်သမားများသည် မိမိတို့ လယ်ယာများမှ ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ထမင်းကို ဗောဓိပင်သို့ လှူဒါန်းကြသည့် ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် အစဉ်အလာတစ်ခုလည်း ရှိကြသည်။
ထိုသို့ လှူဒါန်းပါက ပိုးမွှားများနှင့် မိုးခေါင်ခြင်း၊ ဆင်များဖျက်ဆီးမှု စသည်တို့ကဲ့သို့သော အနှောင့်အယှက်များမှ နည်းပါးကာ လယ်ယာမှ သီးနှံထွက်မှုကောင်းမွန်သည်ဟု ခိုင်ခိုင်မာမာ ယုံကြည်ကြသည်။
သမိုင်း ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် ဤဗောဓိပင်ကို Sangamitta Theri (Pali; Skt.: Sanghamitra) က သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။
Sangamitta Theriသည် အသောကမင်း၏ သမီးတော် ဖြစ်သည်။
၂၈၈ ဘီစီတွင် ၎င်းဗောဓိပင်ကို ဒေဝနမ်ပိယတိဿမင်းကြီး(Devanampiya Tissa) က Mahamevnāwa ဥယျဉ်အတွင်းတွင် အမြင့် ၆.၅ မီတာ (၂၁.၃ ပေ) ရှိသည့် ကုန်းမြေပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။
၎င်းကို အကာအရံများဖြင့် ကာရံထားသည်။
ပူးပေါင်းပါဝင်မှုများ မဟာဗောဓိသာသနာ့နယ်မြေကို တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးအောင် ရှေးခေတ်ဘုရင်များစွာတို့သည် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ဗောဓိပင်၏ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် Vasabha (65 - 107 AD) က ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် လေးဆူကို ထားရှိခဲ့သည်။
ဘုရင် Voharika Tissa (214 - 236 AD) သည်လည်း သတ္ထုရုပ်ပွားတော်များကို ထားရှိခဲ့သည်။
ဘုရင် Mahanaga (569 - 571 AD) သည် ဗောဓိပင်၏ ပတ်လည်တွင် ရေတူးမြောင်းတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၎င်းရေတူးမြောင်းကို Sena II (846 - 866 AD) က ပြုပြင်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ယခုလက်ရှိမြင်တွေ့နေရသည်ကို ရဟန်းတော် Ilupandeniye Athtadassi Thero က ဘုရင် Kirti Sri Rajasinha (r. 1747-1782) လက်ထက်တွင် ဗောဓိပင်အား ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် ဆင်ရိုင်းများ၏ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
နံရံ၏ အမြင့်သည် ၁၀ ပေ (၃ မီတာ) နှင့် အထူသည် ၅ ပေ (၁.၅ မီတာ) ၊ မြောက်မှ တောင်သို့ အလျားသည် ၃၈၈ ပေ (၁၁၈.၃ မီတာ) နှင့် အရှေ့မှ အနောက်သို့ အလျားသည် ၂၇၄ ပေ(၈၃.၅ မီတာ) ရှိသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် Yatirawana Narada Thero ၏ ညွှန်ကြားမှုဖြင့် ကန်ဒီမြို့ (Kandy) မြို့ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အချို့က ဗောဓိပင်၏ ပတ်လည်တွင် ပထမဆုံးသော ရွှေရောင်ခြံစည်းရိုးကို ပြလုပ်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းရွှေရောင်ခြံစည်းရိုးပေါ်တွင် သံခြံစည်းရိုးရှိပြီး ၎င်းကို Gonagala မြို့ရှိ ပြည်သူများက Yagirala Pannananda Thero ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရှေးခေတ်က ပုံစံများ ကျောင်းတော်အတွင်းတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူ သီတင်းသုံးနေသည်ကို မြင်နို်ငသည်။
ကျောက်သားမတ်တပ်ရပ်ဆင်းတုတော်သည် ကျောက်သားနံရံ၏ ညာဘက်တွင် ထင်ရှားသည်။
ကျောက်မြွေ (cobra-stone) သည် အလွန်ရှားပါးသည့် ဖန်တီးမှုတစ်ခုဖြစ်ကာ ၎င်းသည် မြွေ၏ ဖောင်းကြွပုံသဏ္ဌာန်ကို ပြသနေသည်။
မဟာဗောဓိသာသနာ့နယ်မြေတွင် များစွာသောအထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်များရှိကြသည်။
ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ thumb|၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရသည့် ဗောဓိပင် ဗောဓိပင်၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တွေ့ရသည့် ပျက်စီးနေသည့် အဆောက်အဦကို မယုရပရိဝေဒ (မယုရကျောင်းတော်) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ပျက်စီးနေသည့် စေတီတော်တစ်ခုသည် ဒက္ခိဏတုပ (တောင်ကျောင်းတော်) ဖြစ်ပြီး အနီးအနားတွင်ပင် ရှိသည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ရှေးခေတ်စာပေများတွင် နံရံအချို့နှင့် လှေကားထစ်များသည် လွန်ခဲ့သည့်အချိန်အချို့က ဗောဓိပင်ကို ဝန်းရံပတ်လည် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မဟာဝံသ (Mahavamsa) ၌ Gothabhaya (249 – 262 AD) က ကျောက်အစအနများဖြင့် နံရံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဒီဃဝံသ (Dipavamsa) ၌ ကျောက်ခင်းလှေကားထစ်နှင့် ရာဇမတ်ကွက်နံရံများကို ဘုရင် Kirthi Sri Meghavarna (302 - 330 AD) က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
လက်ရှိနံရံကို တည်ဆောက်ရန် တူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်စဉ်အတွင်း ကျောက်အစအနဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် နံရံနှင့် ၎င်း၏ အောက်ခံအခြေ၊ ကျောက်ခင်းလှေကားထစ်နှင့်အတူတကွ ရာဇမတ်ကွက်နံရံများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့ကို ထိန်းသိမ်းထားရှိပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဖြစ်ရပ်များ ၁၉၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၁၁ ခုနှစ်က တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် မတူညီသည့် မုန်တိုင်းများက ဗောဓိပင်၏ အကိုင်းနှစ်ခုကို ကျိုးသွားစေခဲ့သည်။
၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ကိုင်းတစ်ကိုင်းသည် ခုတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် Liberation Tigers of Tamil Eelam သည် Sinhalese ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များစွာကို အထက်လှေကားထစ်တွင် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။
၎င်းဖြစ်ရပ်ကို အန်ဒရာပူရအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု (Anuradhapura massacre) ဟု သိကြသည်။
ပြင်ပလင့်များ Discover Sri Lanka - more information & images about Sri Maha Bodhi Living Heritage - Jaya Siri Maha Bodhi UNESCO World Heritage - Sacred City of Anuradhapura Sri Maha Bodhi tourist site The Bodhi Tree Network - Listing of branches/saplings of the Bodhi Tree around the world, cultivation tips of Bo tree, and how to share Bodhi trees Buddha and the Bodhi tree ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ကျွမ့်ဘာသာစကားစာအုပ်များ ကျွမ့်ဘာသာစကားများကို တရုတ် တောင်ပိုင်းမှ ကျွမ့်လူမျိုးများနှင့် ယူနန်နှင့် ကွမ်တုံ ပြည်နယ်များနှင့်ကပ်လျက်အစိတ်အပိုင်းများတွင် ပြောဆိုကြပြီး ရှမ်းဘာသာစကားအနွယ်ဝင်ဖြစ်ပါသည်။
ထိုဒေသများတွင် ရှမ်းအနွယ်ဝင်စကားပြောလူမျိုး ၁၂မျိုးကျော်ရှိပါသည်။
မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းကျွမ့်ဘာသာစကားများသည် အခြား ရှမ်းဘာသာများထက်ပိုမိုနီးစပ်ပါသည်။
ရိုးရှင်းကျွမ့်စာသည် ဝူမင်ဒေသရှိ မြောက်ပိုင်းကျွမ့်စကားပေါ်တွင် အခြေခံထားပါသည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကွန်ပျူတာ တက္ကသိုလ်မဆိုထားဘိ ကွန်ပျူတာ ဌာနပင်မရှိသေးမီက (၁၉၇၃ ခုနှစ်မတိုင်မီက ) တက္ကသိုလ်တစ်ခု၏ သင်္ချာဌာနလက်အောက်တွင်တွက်ချက်ရေးယူနစ် အဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
လူဦးရေ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှတ်တမ်းပြုစုသော ကိစ္စရပ်များကို ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့ရကြောင်းလည်း သိရသည်။
စက္ကူ ကဒ်ပြားများကိုစက်ဖြင့်အပေါက်ဖေါက်ပြီး သုံးရသောစနစ်ဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ပီစီ မဟုတ်သေးသော ကွန်ပျူတာများ တစ်စတစ်စ ရောက်ရှိလာပြီး ဝန်ကြီးဌာနအချို့တွင်သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
MCC အမည်ဖြင့် ကွန်ပျူတာပညာဆင့်ပွားပေးသောအစုအဖွဲ့ရှိခဲ့ဖူးပြီး ကွန်ပျူတာသင်တန်းကျောင်း လုံးဝမရှိဟုဆိုသည်။
ရှေးဦးစွာရောက်ရှိလာသော PC တို့တွင်လည်း CD ROM, Sound card, Mouse စသည်တို့ မပါဝင်သေးပဲ DOS Version ဖြင့်ပင် Run နိုင်သော စာစီစာရိုက်အတွက် (WordStar)၊ စာရင်းဇယားဆွဲရန် (Foomtools) စသည့် ဆော့ဖ်ဝဲများသုံးကြရသည်ဆိုသည်။
နောက်ပိုင်း (Wordperfect 5.1) ပေါ်ပေါက်လာပြီး (Dbase 4), (Lotus 1-2-3) စသည်တို့အပြင် (Harbor Graphic 3 ), (AutoCAD) စသည်တို့ ကိုပါသုံးစွဲလာနိုင်ကြောင်းသိရသည်။
WINDOWS OS ပေါ်လာသော အပြောင်းအလဲပြီးသည့်တိုင် မြန်မာပြည်တွင် ကွန်ပျူတာ မြင်သိထိတွေ့ဖူးသူ အလွန်နည်းပါးပြီး WINDOW 95 ပေါ်ပေါက်လာပြီးမှ တစ်စတစ်စပြည်သူလူထုအတွင်း ကွန်ပျူတာသုံးစွဲနိုင်သော အခြေအနေရောက်လာခဲ့သည်။
သင်ကြားရေးတွင်မူ WINDOWS 3.1 ခေတ်ကပင် CSS, RS, MCC စသော သင်တန်းအဖွဲ့အစည်းများလဲ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ACE, KMD စသည်အဖွဲ့အစည်းများလည်းဆက်လက်ပေါ်ပေါက်လာကြောင်းသိရသည်။
ထို့အပြင် ကွန်ပျူတာဂျာနယ်သည်လည်း မြန်မာ့ကွန်ပျူတာသမိုင်းတွင် အရေးပါသောအခန်းမှပါဝင်နေကာ အကျိုးပြုပံ့ပိုးကူညီနိုင်ခဲ့သည်။
ဒင်းနစ်ဝင်းသိန်း၏အစီအစဉ်ဖြင့် အချို့အခြေခံပညာကျောင်းများအတွက် LC630 Macintosh ကွန်ပျူတာများ အကြွေးရောင်းချပေးခဲ့ရာမှ မြို့ငယ်လေးများ၏အထက်တန်းကျောင်းများပါ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် Clone PC များ ဝယ်ယူသိမ်းဆည်း ပြသသောဓလေ့၊ Multimedia classroom များ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်သော ဓလေ့များ ထွန်းကားခဲ့သည်ဆိုသည်။
ဆက်လက်ပြီး Network ကွန်ယက်ချိတ်ဆက်သောလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သော်လည်း အင်တာနက်ကို တိုက်ရိုက်မသုံးနိုင်သေးပဲ အင်ထရာနက် သုံးကြရသည်ဆိုသည်။
Dial up စနစ် ကွန်ယက်ချိတ်ဆက် ပစ္စည်းတို့မှာ ခွင့်ပြုချက်မရလျှင်သုံးစွဲခွင့်မရှိသောကန့်သတ်ပစ္စည်းဖြစ်ခဲ့ရပြီး နောင်အခါ IP Star စလောင်းများဖြင့် Internet ချိတ်ဆက်အသုံးပြုမှုအထိ ကျယ်ပြန့်လာသည်ဆိုသည်။
ကွန်ပြူတာ ဝန်ဆောင်မှုအပိုင်းတွင် စာစီစာရိုက်လုပ်ငန်းမှာစီးပွားဖြစ်အသွင်ဦးစွာပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ကွန်ပျူတာဖြင့် ဇာတာဖွဲ့ပေးခြင်း စသည်တို့သည်လည်း စောစီးစွာပေါ်ပေါက်ဖူးသည်ဆိုသည်။
စာစီရာမှ ဒီဇိုင်းလုပ်ငန်းများ၊ ထိုမှတဆင့် စီဒီဗီဒီယိုအခွေကူးခြင်း/ MP3 ပြောင်းပေးခြင်း၊ ငှားရမ်းခြင်း၊ ဓာတ်ပုံအခွေထုတ်ခြင်း၊ ဗီဒီယို တည်းဖြတ်ခြင်း၊ ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဖန်တီးခြင်း၊ ဂိမ်းဆိုင်များဖွင်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ဆိုင်ဘာကဖေးဆိုင်များ ပေါ်ထွန်းလာသည်အထိ ကမ္ဘာနှင့်အညီ ရင်ဘောင်တန်းလိုက်လာနိုင်သလို IT ပညာရှင်များလည်း အထိုက်အလျောက် ပေါ်ပေါက်လာပြီး ကွန်ယက်များချိတ်ဆက်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ ဆော့ဖ်ဝဲ ရေးသားရောင်းချခြင်း၊ Web page ဒီဇိုင်းများရေးဆွဲကြေညာပေးခြင်း စသည့် အတတ်များလည်း တတ်ကျွမ်းလာနေပြီဖြစ်သည်။