kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂ဝဝ၆ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်က ရန်ကုန်မှာ ကားတိုက် ခံရပြီး ကွယ်လွန် ခဲ့တဲ့ မြန်မာ စာပေ လောကတွင် ဝတ္ထုရှည် အရေး ကောင်းသူ တဦး အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည် စာရေး ဆရာမ ဝင်းဝင်းလတ် အကြောင်း စုစည်း တင်ပြ ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဝင်းဝင်းလတ် ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့တဲ့ စာအုပ် များမှာ ကတ္တီပါ ကားလိပ်များ ကြားမှာနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ နားကြပ်ကိုဆောင် ကလောင်ကို ကိုင်ဆွဲ (ဝင်းဝင်းလတ် အပါအဝင် လူငယ် ဆရာဝန် ၁၂ ဦး၏ သရုပ်မှန် ဝတ္ထုများ) - ၁၉၈၉ ခုနှစ် နန်းထဲမှာပင် အိုလေ့ ပျော်မရွှင် - ၁၉၉၇ ခုနှစ် အချစ်၏ နောက်ဆက်တွဲ စာမျက်နှာ - ၁၉၉၇ ခုနှစ် ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ဝင်းမင်းသန်း (၁၉၃၃ နိုဝင်ဘာ ၃၀ မွေး) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြသခဲ့သော ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ဇာတ်ကား၏ သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် သိကြသည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၃၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ပဲခူးမြို့ ၌ မွေးသည်။
ရန်ကုန်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
ဖခင်မှာ ဩစတြီးယားလူမျိုး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဌာန မန်နေဂျာ မစ္စတာ ဂျွန်ဆင် ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဗမာ ဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ ဝင်းဝင်းမြင့် ဖြစ်ပြီး ဘိုအမည်မှာ ဟဲလဂါဂျွန်ဆင် (Helga Johnson) ဟူ၏၊ ဂျပန်ဝင်သည့်အခါ မိသားစုလိုက် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ စစ်ပြေးသည်။
အသက် ၁၄ နှစ်မတိုင်မီအထိ သီလရှင်ကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
Win Min Than Biography အိန္ဒိယပြည် ဒါဂျီလင် ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
စစ်ကြီးပြီးချိန်တွင် ဝါသနာအလျောက် အင်္ဂလန်ရှိ ရွန်ဘာဘယ်လေ ကျောင်းတွင် တစ်နှစ်တာမျှ အကသင်ခဲ့သေးသည်။
ခရမ်းရောင်လွင်ပြင်၌ ပါဝင်ဖြစ်ခြင်း ၁၉၅၃ ခုတွင် အမေရိကန် ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ Robert Parrish ၏ သူငယ် ချင်းတစ်ဦးက ဝင်းမင်းသန်းအိမ် အလည်ရောက်သွားစဉ် ဝင်းမင်းသန်း ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ခဲ့သည်။
ထိုဓာတ်ပုံကို Robert Parrish ထံ လှမ်းပို့လိုက်ရာ ခရမ်းရောင် လွင်ပြင် အတွက် ဝင်းမင်းသန်းကို ခေါင်းဆောင် မင်းသမီး တင်ရိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကာ ရန်ကုန်ကို လိုက်လာပြီး ဝင်းမင်းသန်းကို ခေါင်းဆောင် မင်းသမီး လုပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။
ဤသို့ဖြင့် လျှောက်လွှာ မတင်ဘဲနှင့် ဝင်းမင်းသန်းသည် ခရမ်းရောင် လွင်ပြင်မှာ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး ဖြစ်လာလေသည်။
မျိုးညွန့်၊ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ရေး ခရမ်းရောင် လွင်ပြင်မှာ လွင့်မျောသူ (ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်း၊မတ်လ ၂၀၁၂) သူမ၏ အတွေးအခေါ် ဝင်းမင်းသန်းသည် ကာယိန္ဒြေရှင် ကြော့ရှင်းလှပသူ မြန်မာ့အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
The Purple Plain ဟူသောခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ဇာတ်ကားမှာ နာမည်ကျော် မင်းသား ဂရေဂရီပက် (Gregory Peck) နှင့်အတူ ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့သော သရုပ်ဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
ဝင်းမင်းသန်းသည် ထိုဇာတ်ကားတွင် ကျောင်းဆရာမလေး Anna အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဝင်းမင်းသန်းမှာ အင်္ဂလိပ် စကားပြော ကောင်းသည်။
ဝင်းမင်းသန်းသည် အဆိုပါ ဇာတ်ကားတစ်ကားသာ သရုပ်ဆောင်ရိုက်ကူးသည်။
အမျိုးသမီးပေါင်း အယောက်၂၀၀ လောက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီက ဝင်းမင်းသန်းကို မင်းသမီးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ခရမ်းရောင် လွင်ပြင်ကို Rank Organization ကုမ္ပဏီကြီးက ရိုက်ကူးရန် မင်းသမီး ကြေညာစဉ်က ရတနာနတ်မယ်က လျှောက်လွှာ တင်ပြီးခါမှ ရိုက်ကွင်းက သီရိလင်္ကာမှာ ရိုက်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရ၍ သဘာဝရေခံမြေခံ အမှန်ဖြစ်သည့် မြန်မာပြည်မှာ ရိုက်မည် မဟုတ်သောကြောင့် ဆက်မကြိုးစား တော့ဘဲ နေခဲ့သည်။
ဝင်းမင်းသန်းက လျှောက်လွှာ မတင်ဘဲနှင့် သည်ဇာတ်ကား အတွက် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး ဖြစ်လာသူ ဖြစ်သည်။
ဝင်းမင်းသန်းသည် ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ရုပ်ရှင် တစ်ကားတည်းနှင့် နေ့ချင်းညချင်းဆိုသလို ကမ္ဘာကျော်လာခဲ့ပေသည်။
သို့သော် သူမသည် အမေရိကန်၌ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးတစ်ဦး အဖြစ် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရန် ဆန္ဒလုံးဝ မရှိ။
သီဟိုဋ္ဌ်မှ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာ တစ်စောင်ကမူ ဝင်းမင်းသန်း၏ ကိုယ်အလှကို ရယူရန် ရေကူးအဝတ်အစားဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ရန် တောင်းပန်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ သူမက "ဒါဟာ မြန်မာထုံးစံ မဟုတ်ပါဘူး။
အလွန်ဝမ်းနည်းပါတယ်။
နောင်ကိုလည်း ဘယ်အခါမှ ရေကူးအဝတ်အစား ဝတ်ပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်မယ်လို့ ကျမ စိတ်မကူးမိပါဘူး။
ဒီလိုသာ မလုံ့တလုံ အဝတ်အစားမျိုးနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ခွင့်ပြုမယ်ဆိုရင် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီသူဋ္ဌေးက အူမြူးနေမှာပေါ့" ဟု အင်္ဂလိပ်လို ပြန်ပြောခဲ့ကြောင်း သိရလေသည်။
သို့ရာတွင် သူမရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားအဘို့ ကြော်ငြာရန်အတွက် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကြီးက အတန်တန် တောင်းပန်ရာ အနောက်တိုင်း ရေကူးအဝတ်အစားနှင့် မဟုတ်ဘဲ မြန်မာများ ရေချိုးပုံ ဓလေ့ထုံးစံအတိုင်း ထမီကို ရင်လျှား၍ ရန်ကုန်တွင် ဓာတ်ပုံရိုက်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။
မူလ ဝတ္ထုရင်း၌ ခရမ်းရောင်လွင်ပြင်တွင် ဇာတ်လိုက်မင်းသမီးလုပ်သူသည် အဝတ်အစား မလုံ့တလုံ ဝတ်ဆင်၍ ရေချိုးသည့် အခန်းများ အတော်ပင်ရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
သို့ရာတွင် သူမ၏ ဣန္ဒြေစောင့်စီးမှု နှင့် ခေါင်းမာမှုတို့ကြောင့် ရေချိုးသည့် အခန်းများကို ရိုက်ကူးခွင့် လုံးဝမရခဲ့ရှာဘဲ ဝမ်းနည်းစွာ ချန်လှပ်ထားခဲ့ရသည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
သူမ ဘိလပ်တွင်ရိုက်ကူးနေစဉ် အားလပ်ခွင့်ရသောအချိန်၌ မြန်မာပြည်သို့ ခေတ္တပြန်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိသည်။
ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒိယမှ `ဘုံဘိုင် ကရိုနီကယ်´သတင်းစာကြီး၏ သတင်းထောက်က သူမအား တွေ့ဆုံပြီးလျှင် ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ပြီးနောက် ဟော်လီးဝုဒ် တွင် ဆက်၍ ဇာတ်ကားများ ရိုက်ကူးဦးမည်လား မေးသည်။
ထိုအခါ သူမက ဤသို့ ဖြေကြားခဲ့သည်။
"ကျမ ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဆက် မလုပ်ချင်ပါဘူး။
ဘာဖြစ်လို့လည်း ဆိုတော့ အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ပညာသည်တို့၏ ဘဝဟာ သဘာဝတယ်ပြီးတော့ မကျလှတဲ့အပြင်၊ ဟန်ဆောင်မှုတွေက များလွန်းလို့ပါဘဲ။
နောက်ပြီးတော့ သူတို့ ဟောလီးဝုဒ်က ဣတ္ထိယ အသွင်အပြင် ဆိုတဲ့ မက်လုံးပေးမှုတွေကို (Glamour)ရောင်းကုန်အနေမျိုးနှင့် ဘန်းပြစေချင် လွန်းတော့ ကျမတို့လို မြန်မာ အမျိုးသမီးများနှင့် နဲနဲမှ မကိုက်ပါဘူး။
ကျမအဖို့ဆိုလျှင် အမေရိကန်ကချေသည် တို့ရဲ့ အလေ့ဖြစ်တဲ့ ခြေဖော် ပေါင်ဖော် အလုပ်တွေကို အရှက်ကင်းမဲ့တယ်လို့ အယူအဆ ရှိနေတော့ ခက်တာပေါ့" ဟု ဖြေခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ဂျာနယ် အား တရားစွဲခြင်း ပြည်သူ့ဂျာနယ် အတွဲ (၅)၊ အမှတ် (၁၂)၊ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်ထုတ် နေ့စဉ်သတင်းစာကဏ္ဍ၌ မပြေးသော် ကန်ရာရှိပါလို့ ဆောင်းပါးတွင် အပြာရောင်မယ်ဟု ရည်ညွှန်းရေးသားသောကြောင့် အယ်ဒီတာအား ပုဒ်မ (၅၀၀)၊ အသရေဖျက်မှုဖြင့် အရေးယူရန် ဝင်းမင်းသန်းက တိုင်ကြားသည်။
ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းနယ်ပိုင် ရာဇဝတ်တရားသူကြီးရုံး၌ အမှုရင်ဆိုင်ရာ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းပြီး အမှုကျေအေးလိုက်သည်။
ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာ။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆။
မိသားစုဘဝ ၁၉၅၇ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ရောမမြို့ ကက်ပီတော် ဗဟိုရုံးကြီး၌ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး ဗိုလ်စကြာ နှင့် လက်ထပ်သည်။
ဗိုလ်စကြာ၏ အမည်မှာ အောင်သန်း ဖြစ်ရာ ခင်ပွန်းအမည်ယူ၍ ဝင်းမင်းသန်း ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။
အာကာစကြာ အမည်ရှိ သားတစ်ယောက် ထွန်းကားသည်။
မင်းသမီး ဝင်းမင်းသန်းသည် တစ်ကားတည်းသော ရုပ်ရှင်ကို ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ် အသက်၃၁နှစ်တွင် ကျန်ရှိသောသားနှင့်အတူ Australia သို့အပြီးတိုင် သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။
မှတ်စု ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
သောတာပန် ဆိုသည်မှာ သောတာပတ္တိမဂ်ဖိုလ်ကို ရသောသူကို ဆိုလိုသည်။
သောတာပန်တို့သည် ကိလေသာ အညစ်အကြေးဖြစ်သည့် ဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္စများ မရှိကြပေ။
ထို့ကြောင့် ရတနာသုံးပါးအပေါ် ယုံမှားသံသယများ လုံးဝမရှိတော့သောသူများ ဖြစ်သည်။
သောတာပန်တို့သည် ကံငါးပါးဖြစ်သည့် သူ့အသက်သတ်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးဥစ္စာ ခိုးယူခြင်း၊ ကာမဂုဏ်၌ မှားယွင်းစွာကျင့်ကြံခြင်း၊ လိမ်လည်ကာ ပြောဆိုခြင်း၊ အရက်သေစာ သောက်စားခြင်း စသည့်မကောင်းမှုများ ကျူးလွန်ခြင်း လုံးဝမရှိတော့ပေ။
သောတာပန်တို့သည် သေလွန်သည့်အခါတွင် အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ကြရပေ။
မဟာ-သံ-ပါ-၃၂၄၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၁၇၊ ဂေါဓသက္ကသုတ် သံသရာတွင်လည်း အများဆုံး (၇) ဘဝသာ ကျင်လည်ရပြီး အဆုံး၌ ရဟန္တာဖြစ်ကာ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
သောတာပန် (၂ ) မျိုး (၁) စူဠသောတာပန် ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားများကို သုတမယ ဉာဏ်ဖြင့် သိပြီး၊ စိန္တာမယ ဉာဏ်ဖြင့်လည်း ဝေဖန်သုံးသပ် ဆင်ခြင်တွေးခေါ်နိုင်ပြီး ဖြစ်မှု၊ ပျက်မှု သဘောတရားကို မြင်သောပုဂ္ဂိုလ်။
(ဝိပဿနာ ရှု၍ ဥဒယ-ဘယ ဉာဏ်ကိုရောက်ရင်ကို အကျိုးများသည်ဟု ဆရာတော်များ ဟောကြားကြသည်။
) အဆင့်အတန်း (က) တစ်ဘဝ ( သို့ ) နှစ်ဘဝ အပယ် မလား။
(ခ) အသိတရားအဆင့် ( ညာတပရိညာ ) (ဂ) အပွားအဆင့် ( တရားအားထုတ်မှု၍ ဒိဋ္ဌိမပြုတ်သေး၊ ဒုဗ္ဗလ ( အားနည်းသော ) ဝိပဿနာ ) ဘုရားရှင်၌ သဒ္ဓါပေမဖြစ်ရုံမျှဖြင့် စူဠသောတာပန် ခေါ်ကြောင်း၊ ပဏ်-၁-ပါ-၁၉၅၊ ပဏ်-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၂၆။
ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ရသောပုဂ္ဂိုလ်ကို စူဠသောတာပန်ခေါ်ကြောင်း၊ ဝိသုဒ္ဓိ-ဒု-အုပ်-၂၄၀။
ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ စခန်းသို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို စူဠသောတာပန် ခေါ်ကြောင်း၊ ဂတိလည်း မြဲပြီဖြစ်ကြောင်း၊ အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၂၄၂။
ရတနာသုံးပါး၌ သက်ဝင်ယုံကြည်မှု၊ ငါးပါးသီလ လုံခြုံမှု၊ ဤလေးပါးကို သောတာပန်၏ ဂုဏ်အရည်အချင်းများ အဖြစ် ဟောထားသောသုတ်များ၊ မဟာနာမသုတ်၊ ဓမ္မဒိန္နသုတ်၊ နန္ဒိယသုတ်၊ ဘဒ္ဒိယသုတ်၊ သဂါထကသုတ်၊ (၂) မဟာသောတာပန် ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားများကို သုတမယ ဉာဏ်ဖြင့် သိပြီး၊ စိန္တာမယ ဉာဏ်ဖြင့်လည်း ဝေဖန်သုံးသပ် ဆင်ခြင်တွေးခေါ်ရုံသာမကဘဲ၊ ဘာဝနာမယဉာဏ်ဖြင့် ကြိမ်ဖန်များစွာ ကြိုးစားပွားများနေသောကြောင့် ခန္ဓာ (၅) ပါး၊ ရုပ်နာမ် (၂) ပါး၏ ဖြစ်ပျက်ကို မြင်၊ ဖြစ်ပျက်ကို မုန်း၊ ဖြစ်ပျက်၏ဒုက္ခ ကြီး ချုပ်ဆုံးမှုကိုပါ မြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်။
မဟာသောတာပန် (၆) မျိုး (က) သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန် = (၇) ကြိမ် ပဋိသန္ဓေ နေပြီး နိဗ္ဗာန်ဝင်သူ (ခ) ကောလံကောလ သောတာပန် = လူနတ်ဘဝ နှင့် ၂ ဘဝမြောက်မှ၊ ၆ ဘဝမြောက်အထိသာ နေပြီးနိဗ္ဗာန်ဝင်သူ (၂၊ ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆ ကြိမ် ပဋိသန္ဓေ နေပြီး နိဗ္ဗာန်ဝင်သူ ) (ဂ) ဧကဗီဇ သောတာပန် = လူနတ်ဘဝ နှင့် ၁ ကြိမ် သာနေပြီး နိဗ္ဗာန်ဝင်သူ (ဃ) သောတာပန်ဖြစ်သည့်ဘဝ၌ပင် အထက်မဂ်ဖိုလ်တက်ဦးမည့် သောတာပန် (၅) ဈာန်ရ၍ ဗြဟ္မာဖြစ်ပြီး ကာမဘုံသို့ ပြန်မလာတော့သော သောတာပန် (ဥပမာအားဖြင့် အနာဂါမ်နှင့်တူ) (၆) ဘုံစဉ်စံ သောတာပန် = သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မဘုံကိုချန်ပြီး ကျန်သုဂတိဘုံများ တွင် တစ်ဘဝပြီး တစ်ဘဝ မြင့်ကာ မြင့်ကာ ဘုံစဉ်စံပြီး နိဗ္ဗာန်ဝင်သူ ( ဝိသာခါ၊ သိကြားမင်း၊ အနာထပိဏ်) မိုးကုတ်တရားမှ ဘုံစဉ်စံ သောတာပန်ကို ပါဠိ၌ ဝဋ္ဋဇ္ဈာသယ/ဝဋ္ဋဘိရတ သောတာပန်ဟု အသုံးရှိသည် ဝဋ်ဘဝ၌ ပျော်မွေ့သော သောတာပန်ဟု ဆိုလိုသည် ပထမသောတာပန် သုံးမျိုးကဲ့သို့ အဆုံးဘဝရောက်မှ သကဒါဂါမ် အနာဂါမ် ရဟန္တာ ဖြစ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ သောတာပတ္တိဖိုလ်တည်းဟူသောဘုံမှ သကဒါဂါမိဖိုလ်တည်းဟူသောဘုံ အနာဂါမိဖိုလ်တည်းဟူသောဘုံ အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသောဘုံတို့ကို ဝဋ်ဘဝများစွာ စံစားပြီး အဆင့်မြင့်သွားခြင်းဖြစ်သည်။
သုဒ္ဓါဝါသဘုံသို့လည်း ရောက်ရာသော အကြောင်းရှိသည်။
သောတာပန်ဖြစ်ကြောင်း အင်္ဂါလေးပါး သောတာပန်ဖြစ်စေသည့် အင်္ဂါလေးပါးတို့မှာ - ၁။
သပ္ပုရိသသံေသ၀ = မဂ်ဖိုလ်ကို ညွှန်ပြတတ်သော သူတော်ကောင်းနှင့် ပေါင်းသင်းရမှု။
သဒ္ဓမ္မဿဝန = မဂ်ဖိုလ်ရောက်ကြောင်း သူတော်ကောင်းတရားကို နာကြားရမှု။
ယောနိသောမနသိကာရ = ရုပ်နာမ်တရားတို့၌ မှန်ကန်တည့်မတ်စွာ နှလုံးသွင်းမှု။
ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိ = မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်အားလျော်သော အကျင့်ကို ကျင့်မှု။
မဟာပစ္စဝေက္ခဏာ (၇) ချက် မဟာပစ္စဝေက္ခဏာ (၇) ချက်ဖြင့် သူတော်စင်များသည် သောတာပန် ဖြစ်မဖြစ်ကို စစ်ဆေးနိုင်၏။
သောတာပန်အရိယာသည် အောက်ပါအချက်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၏ ထို (၇) ချက်မှာ - (၁) သောတာပန်များသည် ကိလေသာများ ဖြစ်နိုင်သေး၏။
ဖြစ်လျှင် ဖြစ်ကြောင်းကို ချက်ချင်းသိ၏။
ထို့ကြောင့် သောတာပန်တွင် ကိလေသာတို့သည် ကြာမြင့်စွာ မတည်နိုင်ပေ။
(၂) သောတာပန်သည် ကိလေသာ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ဖြစ်ပျက်ရှုကာ ငြိမ်းအေးအောင် လုပ်၏။
ငြိမ်းအေးအောင် လုပ်လိုစိတ်လည်း ပေါ်၏။
(၃) ဘုရားသာသနာမှလွဲ၍ အခြားအယူဘာသာတို့တွင် သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ မရှိနိုင်ဟု ယုံကြည်မှုထက်သန်ခြင်း။
(၄) ရဟန်းသောတာပန်သည် အာပတ်ဖြစ်ပါက ချက်ချင်းဖြေ၏။
လူသောတာပန်သည် ကိလေသာပေါ်ပေါက်ပါက ပြေပျောက်အောင်လုပ်ချင်စိတ်ဖြစ်ပေါ်၏။
ပြေပျောက်အောင် လုပ်လည်း လုပ်၏။
(၅) သောတာပန်သည် မိမိနှင့်သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့က သက်သေအဖြစ် ခေါ်ပါက လိုက်၏။
ထိုအမှုတွင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးမည့် အပြုအမူကို လုံးဝမပြုလုပ်ပေ။
(၆) ဘုရား၊ ရဟန်းသံဃာများဟောကြားသောတရားကို နားလည်၏။
စိတ်သည်ပျံ့လွင့်ခြင်းမရှိဘဲ တရားနာနိုင်ခြင်း။
(၇) နာကြားရသော တရားများအပေါ်တွင် ပီတိများဖြစ်ခြင်း။
မေ့ပျောက်သွားခြင်းမရှိဘဲ တရားတော်အကြောင်း ပြောဆိုဆွေးနွေးခြင်း။
ဘုရားလက်ထက် သောတာပန်များ ကာဏမာတာ-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၇၂၊ အလှူခံလွန်သော ရဟန်းတို့အား ဆဲရေးသည်ကို ဘုရားရှင်က တရားဟောရာ သောတာပန်ဖြစ်သွားသော အမျိုးသမီး။
ကာဠီသတို့သမီး-အံ-၁-ဋ္ဌ-၁၈၈၊ အကျဉ်း။
အံ-၁-ပါ-၂၈၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၃၅၁၊ အကျယ်၊ (ကာဠီကုရရဃရိကာဝတ္ထု)။
သာတာဂီရ ဟေမဝတ နတ်တို့၏ တဆင့်ကြားစကားဖြင့် သောတာပန်တည်သော အမျိုးသမီးလေး၊ မိန်းမတို့တွင် ပဌမဦးဆုံး သောတာပန်ဖြစ်သူတည်း။
သုတ္တ-ပါ-၃၀၄၊ သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၀၅။
အံ-၁-ပါ-၂၈၌ ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝ မမ သာဝိကာနံ ဥပါသိကာနံ အနုဿဝပ္ပသန္နာနံ ယဒိဒံ ကာဠီ ဥပါသိကာ ကုရရဃရိကာ။
ကုက္ကုဋမိတ္တနေသာဒဝတ္ထု-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၅၊ (လင်က မုဆိုး၊ မယားကသောတာပန်) သောတာပန်မယားက လင်၌ ပြုအပ်သောဝတ္တရားအရ လေး မြားစသည်ကို ယူပေးရသော်လည်း ၎င်းမှာ ပါဏာတိပါတကံ မထိုက်ကြောင်း သား ၇-ယောက်၊ ချွေးမ ၇-ယောက်၊ မုဆိုးကြီး ပေါင်း ၁၅-ယောက်စလုံး သောတာပန် ဖြစ်ကြကြောင်းနှင့် အတိတ်ဝတ္ထု။
ကုဝေရနတ်မင်းကြီး-သုတ္တ-ပါ-၃၃၆၊ သုတ္တ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၀၀။
ဒီဃ-၃-ပါ-၁၆၂၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၁၄၊ နောင်အခါမှ ဝေဿဝဏ်ဟူသောနာမည် ရ၏။
ဒေါသဖြစ်၍ တခါကြည့်လျှင် ကုမ္ဘဏ် တထောင် ပျက်စီးနိုင်ကြောင်း၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-အုပ်-၃၅၈။
သောတာပန်ဖြစ်ပြီးနောက် မကြည့်တော့ကြောင်း၊ ဝိ-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၄၁။
ကေသကာရီအမျိုးသမီး-ဝိမာန-ပါ-၂၀၊ ဝိမာန-ဋ္ဌ-၇၈၊ တဆင့်ကြားဖြင့် သရဏဂုံတည်ပြီး သောတာပန်ဖြစ်သော အမျိုးသမီးကလေး။
ခေမသူဌေးသား-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၃၀၀၊ အနာထပိဏ် သေဌေးကြီး၏ တူတော်၊ ပရဒါရကကံ ကျူးလွန်လှ၍ ဘုရားရှင်ထံ ခေါ်သွားရာ ဘုရားရှင်က ၎င်း၏အပြစ်များကို ဖော်ပြ၍ တရားဟောတော်မူရာ ထိုတရားတော်ကိုနာရမှုကြောင့် သောတာပန်ဖြစ်သွား၏။
ဂရဟဒိန္န-ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၇၅၊ ဘုရားရှင် တပည့် ဒကာတဦးနှင့် နိဂဏ္ဌတပည့် ဒကာတဦးကို အပြန်အလှန် ညစ်ပတ်ကြပုံ၊ နောက် နိဂဏ္ဌ၏ ဒကာမှာ သောတာပန် တည်သွား၏။
ဝိဗ္ဘန္တဘိက္ခု-ပဏ်-၂-ဋ္ဌ-၁၇၂။
ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၃၃၆၊ ခိုးစား၍ တံကျင်လျှိုခံရစဉ်တွင် သောတာပန်ဖြစ်၍ နောက်တွင် ရဟန္တာဖြစ်သွား၏။
ဈာန်လျှောကျ ပျက်စီးရာ၌ ငြိမ်းအေးသော သမာပတ်တန်ခိုးကြောင့် မိမိလိုရာအရပ်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်နိုင်သေးပုံ၊ အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၂၈၀။
တပုဿ ဘလ္လိကဝတ္ထု-အံ-၁-ပါ-၂၇၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၂၉၃၊ ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဥပါသကာနံ ပဌမံ သရဏံ ဂစ္ဆန္တာနံ ယဒိဒံ တပုဿ ဘလ္လိကာ ဝါဏိဇာ။
၎င်းတို့၏ ဥပါသကာဂုဏ် ၆-ပါး၊ တပုဿသုတ်၊ ဘလ္လိကာဒိသုတ်၊ အံ-၆-ပါ-၃၉၂၊ အံ-၆-ဋ္ဌ-၁၄၂။
ထေရ-ပါ-၂၂၁၊ ထေရ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၆၀၊ နောင်တော် တပုဿမှာ သောတာပန် ဥပါသကာဘဝ၌သာ တည်၍ ညီတော်ဘလ္လိကမှာမူ ဆဠာဘိညာ ရဟန္တာဖြစ်သွားကြောင်း၊ (မြန်မာပြည်သား ၂-ဦး)။
၎င်းတို့ မုံ့လှူခြင်းအကြောင်း၊ ဗုဒ္ဓ-ဋ္ဌ-၃၄၂။
အပ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၉၄။
ဇာတက-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၉၃။
၎င်းတို့အား ဆံတော်ဓာတ်ကို ပေးတော်မူပုံနှင့် ဒွေဝါစိက သရဏဂုံခံယူကြပုံ၊ ဝိ-၃-ပါ-၅၊ ဝိ-၃-ဋ္ဌ-၂၄၁။
ဧကဥပါသက-ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ထမင်း စသည် စားစေပြီးမှ သမာဓိတည်ခိုက် တရားဟောတော်မှုရာတွင် သောတာပန် ဖြစ်သွားသော ဧကဥပါသကဝတ္ထု၊ ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၇၀။
ဒဟရဘိက္ခု-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၀၄၊ ဝိသာခါ၏မြေးမငယ်နှင့် အပြန်အလှန် ဆဲဆိုကြသော ရဟန်းငယ်၊ ဟီနဓမ္မကို မမှီဝဲရန်ဟော၍ သောတာပန်ဖြစ်သွား၏။
နကုလပိတုဂဟပတိ-ဘုရားရှင်၏ မိဘအသစ်များ ဖြစ်ကြ၏။
၎င်းတို့ လင်မယားမှာ သောတာပန်ဖြစ်ကြ၏၊ ၎င်းတို့ကို အကြောင်းပြု ဟောသော သမဇီဝိသုတ်၊ (ပ-ဒု) အံ-၄-ပါ-၃၇၂၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၁၁၊ ဇုဏှအမတ်-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၂၂၊ ကောသလမင်းကြီး၏ အသဒိသအလှူတော်ကြီး၌-ဇုဏှအမတ် သောတာပန်တည်သွားပုံ။
ပရိဇိဏ္ဏဗြာဟ္မဏပုတ္တဝတ္ထု-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၃၁၁၊ အမွေငွေ ၂-သိန်းစီရပြီးနောက် အဘအိုကို ပစ်ထားကြသော သား ၄-ယောက်၊ ဘုရားရှင်ကို အမှီပြု၍ သား၊ ချွေးမ၊ ပုဏ္ဏားကြီး ၉-ဦးတို့ သောတာပန်ဖြစ်သွားကြပုံ။
ပုနဗ္ဗသုဘီလူးမ-ပုနဗ္ဗသုသုတ်၌သဂါထာ-သံ-ပါ-၂၁၂၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၂၈၃၊ ၎င်းဘီလူးမမှာ သောတာပန်ဖြစ်သောအခါ နတ်သမီး အသွင် ပြောင်းရုံမျှမက သားသမီးများပါ ကောင်းကျိုးခံစားကြရပုံ ယက်ကန်းသည်မလေး-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၁၁၊ ဘုရားရှင်၏ အမေးလေး ချက်ကို ယက်ကန်းသည်မလေးက မှန်ကန်အောင် ဆိုပြပုံ၊ ၎င်းအမျိုးသမီးငယ်မှာ သောတာပန် ဖြစ်သွား၏။
အာဠာဝက ဘီလူးကြီး -သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၀၈၊ သောတာပန်ဖြစ်သွားပြီးနောက် မင်းနှင့်တကွ တိုင်းသူ ပြည်သားတို့က ၎င်းကို ပန်းနံ့သာ စားသောက်ဖွယ် စသည်တို့ဖြင့် ပြုစုခဲ့ကြပုံ။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး-ဗိမ္ဗိသာရသမာဂမကထာ၊ ဝိ-၃-ပါ-၄၅၊ ဝိ-၃-ဋ္ဌ-၂၅၃၊ ဘုရားရှင်နှင့် ဦးစွာတွေ့ဆုံ၍ သောတာပန် တည်ခန်း။
ဗိဠာလပါဒကသေဌေး-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၁၊ လက်သုံးချောင်းဖြင့် ဆန်-ပဲ စသည်ကို လှူသောကြောင့် ၎င်းအမည်ရသောသေဌေး၊ နောက် သောတာပန်ဖြစ်သွား၏၊ ဘုရားရှင်ရှေ့တော်တွင်ပင် ရာဂမီး တောက်လောင်သောလုလင်-နောက် တရားနာ၍ သောတာပန်ဖြစ်သွား၏၊ ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၆၈၊ ၉၊ ဘုရားရှင်အား အရွဲ့တိုက်သောရဟန်း-အပ္ပိစ္ဆတာ သန္တုဋ္ဌိတာဖြစ်စေရန် တရားဟောတော်မူရာ ဘုရားရှင်ရှေ့တွင်ပင် ဧကသီခွါချပြီး နေပြသော ရဟန်း၊ နောက်တွင် သောတာပန်ဖြစ်သွား၏၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၁၄၃၊ ဒေဝဓမ္မဇာတက၊ မစ္ဆရိယကောသိယသေဌေး-ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၃၂၊ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထေရ်မြတ်၏ တန်ခိုးတော်ကိုမြင်ရ၍ ကြည်ညိုပြီးဘုရားရှင်တရားတော်ကိုနာရသော် လင်မယားနှစ်ဦးလုံး သောတာပန်ဖြစ်သွား ကြကြောင်း၊ မယ်တော်မာယာ-မယ်တော်ဖြစ်ခဲ့ဘူးသော သန္တုဿီတနတ်သားကို အဦးထား၍ အဘိဓမ္မာ တရားတော်ကို ဟောကြားရာ၎င်းမှာ သောတာပန်တည်သွားကြောင်း မိန့်ဆိုထားပုံ၊ ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၄၄။
မဟာနာမ်မင်းကြီး-အံ-၁-ပါ-၂၇၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၃၀၂၊ အကျယ်ပြဆိုထား၏၊ ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဥပါသကာနံ ပဏီတဒါယကာနံ ယဒိဒံ မဟာနာမော သက္ကော-ဟု ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးရတည်း။
မဟာနာမသုတ်၊ မဟာ-သံ-ပါ-၃၂၁၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၁၇၊ သောတာပန်ဖြစ်သောကြောင့် သေခြင်း၌ မကြောက်လန့်ရန် မိန့်ကြားတော်မူပုံ။
ယမကရဟန်း-ယမကသုတ်၌ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၈၉၊ ခန္ဓ-သံ-ဋ္ဌ-၂၈၄၊ သတ္တဝါသေလျှင် ဘဝပြတ်၏ဟု ယူမှားသော ယမကရဟန်း၏ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အယူမှားကို အသျှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ဖြေရှင်းပေးတော်မူရာ သောတာပန်ဖြစ်သွားပုံ၊ ခန္ဓာ၅-ပါးကို သူသတ်သမား ဥပမာပေး၍ ဟောထား၏၊ ဝိသာခါကျောင်းအမကြီး၏ သူငယ်ချင်းမများ-ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၆၄။
ဘုရားရှင် ရှေ့တော်တွင်အရက်မူး၍ ကခုန်သီဆိုရန် အားထုတ်ကြသော ထိုမိန်းမကိုအား ထိပ်လန့်စေ၍ တရားဟောတော်မူရာ သောတာပန် ဖြစ်ကြပုံ ဓနဉ္စာနီပုဏ္ဏေးမ-သင်္ဂါရဝသုတ် ၌ ပဏ်-၂-ပါ-၄၂၄၊ ပဏ်-၂-ဋ္ဌ-၃၀၇၊ သောတာပန် ဓနဉ္စာနီပုဏ္ဏေးမကြီးက နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ-ဟု ရောင်ရမ်းမြည်တမ်းခဲ့ပုံနှင့် ဘုရားလောင်းဘဝက ကျင့်ခဲ့ပုံကို အကျယ် ဟောထား၏၊ သရဏနိသက္ကသုတ်၌-မဟာ-သံ-ပါ-၃၂၆၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၁၈၊ သရဏနိသက္ကအမည်ရှိသော သာကီဝင်သည် ၅-ပါးသီလမျှ မလုံခြုံပါဘဲလျက် ဘုရားရှင်က သောတာပန်ဟု မိန့်ဆိုသည်ကို အခြားသာကီဝင်တို့က ဝိုင်းဝန်းကဲ့ရဲ့ကြပုံနှင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ အပါယ်လေးပါးမှ လွတ်ပြီဖြစ်ကြောင်းကို ဟောထား၏။
သိကြားမင်း-မှာ သောတာပန် ဖြစ်သွားသဖြင့် ကောင်းကျိုး ၆-ပါးကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်လှကြောင်း၊ လျှောက်ထားခဏ်း၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၂၂၇၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၃၃၁။
၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ရွှေဘိုခရိုင်၊ရေဦးမြို့တွင်မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်းမှာ သောင်းဝေဖြစ်သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရေဦးမြို့၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်၌ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိသည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင်တပ်မတော်သို့ဝင်ရောက်၍ ဗိုလ်လောင်း သင်တန်းအမှတ်စဉ်(၃၆)ကိုတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင်တပ်မတော်(ကြည်း)၌ ဒုတိယဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် အမှတ်(၁၉) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် တပ်မ၃၃ ဗျူဟာမှူးတာဝန်မှ အရပ်ဘက်ဖြစ်သည့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။
စစ်သမိုင်းနှင့် ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း စာအုပ် အမြောက်အမြားရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အတွဲလေးတွဲပါဝင်သော စစ်သားဘဝ အမှတ်တရများစာအုပ်သည် ထင်ရှားသော လက်ရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စည်သူ ဒေါက်တာ ဝမ်းကိုဟော(Vum Ko Hau) သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတို့တွင် ချင်းအမျိုးသားများကို ခေါင်းဆောင်ကာ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဦးဝမ်းကိုဟောအား ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ထုတ်လိုင်းရွာ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၌ အဖ သိက္ခာတော်ရ ဘုန်းတော်ကြီး ဇခွပ် (Rev. Za Khup)၊ အမိ ပီကျန်ဇမ် (Pi Ciang Zam) တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း သား ၃ ဦး၊ သမီး ၄ ဦး ရှိသည့်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ဖခင် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသော Khuassak ရွာ ABM ကျောင်းတွင် စတင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ တီးတိန်နှင့် ဖလမ်းမြို့ အလယ်တန်း ကျောင်းတို့တွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဖလမ်း အလယ်တန်းကျောင်းမှ သတ္တမတန်းတွင် ပထမ အဆင့် ရရှိသဖြင့် ပညာထူးချွန်ဆု (Scholarship) ရရှိကာ စစ်ကိုင်းမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်း အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အထက်တန်း ပညာ အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၉၃၇ မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်များတွင် ချင်းတောင် ဒေသဆိုင်ရာ အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင်ရုံး၊ ဖလမ်းမြို့တွင် လက်ရေးတိုနှင့် ရုံးအုပ် စာရေးကြီး အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု ဂျပန် တော်လှန်ရေး ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန်တို့ ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်သော အခါ အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင် ဗိုလ်မှူးကြီး နေလာ (Col. Naylar CBE) နှင့် ဗိုလ်မှူး စတီဗင်စင် (Maj. Stevenson) တို့ ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းသည့် ချင်းလဲဗီး (Chin Levies) တပ်တွင် ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။
ချင်းတောင်တန်း စစ်မြေပြင် အသီးသီးတွင် တပ်ရေးနှင့် ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိ၊ စစ်ဝန်ထမ်း ဌာနချုပ်၏ ဒုတိယ အကြီးအကဲ၊ ချင်းတောင်တန်း ခရိုင်ဝန် စသည့် တာဝန်များ ယူကာ ဂျပန် တော်လှန်ရေးတွင် ချင်း အမျိုးသားများကို ဦးဆောင်ပြီး ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ယာယီ စစ်ဦးစီး ဗိုလ်မှူး (Staff Major) အဖြစ် တိုးမြှင့် ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။
မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု အရှေ့တောင် အာရှ စစ်သေနာပတိချုပ် မောင့်ဘက်တန် (Lord Mounth Batten) က ဦးဝမ်းကိုဟောအား တီးတိန်မြို့တွင် ကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံပြီး စစ်အတွင်းက ဆောင်ရွက်မှုတို့အတွက် အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံနှင့် ငွေစီးကရက်ဗူးတို့ကို ချီးမြှင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ပင်လုံစာချုပ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ပင်လုံ ညီလာခံတွင် ချင်းအမျိုးသား ကိုယ်စားလှယ် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပင်လုံစာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ အကြံပေး တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ချင်းတောင်တန်း အရေးပိုင်ရုံးမှ နုတ်ထွက်ကာ ၁၉၄၇ ခု၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယ အတိုင်ပင်ခံ ဝန်ကြီး (ချင်းရေးရာ ဝန်ကြီး) အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့ရသည်။
မိမိရပ်ရွာ ထုတ်လိုင် (Old Fort White) နယ်တွင် ဂျပန်လက်ထက်က ကိုယ်ထူကိုယ်ထ တည်ထောင်ထားသည့် အထက်တန်းကျောင်းကို အစိုးရ အသိအမှတ်ပြု ကျောင်းတကျောင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရန်ကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပင်လုံ စာချုပ်အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကာနယ် ရီးဝီယံ ခေါင်းဆောင်သော (Lt. Col. Rees William) နယ်ခြား ဒေသ စုံစမ်းရေး အဖွဲ့ (Frontier Area Inquiry Commission) တွင် ချင်း တိုင်းရင်းသား ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် ပါဝင်ကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ပေါ်ထွန်းရေး အတွက် တက်တက်ကြွကြွ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
တနှစ်အတွင်း လွတ်လပ်ရေး ရရှိရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရာမှာလည်း ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရေး ကော်မတီတွင် အခြား ချင်း တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် ၂ ဦးဖြစ်သည့် ဦးဆဝစ်၊ ကပ္ပတိန် မန်တုံးနုန်းတို့နှင့် အတူ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သလို၊ အခြေခံ ဥပေဒ အချောကိုင် ကော်မတီတွင်လည်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နု-အက်တလီ စာချုပ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေမူကြမ်း ရေးဆွဲပြီးနောက်၊ နု - အက်တလီ စာချုပ် ချုပ်ဆိုရန် အတွက် လန်ဒန်သို့ သွားရောက်ပြီး ဆွေးနွေးရသော ရှေ့ပြေး မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် ၅ ဦး အဖွဲ့တွင် ကိုယ်စားလှယ် တဦး အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အခြား ကိုယ်စားလှယ်များမှာ ဦးတင်ထွဋ်၊ ဦးမန်းဝင်းမောင်၊ စပ်ခွန်ချိုနှင့် ဖဆပလ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးအောင်တို့ ဖြစ်သည်။
ထို့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့နှင့် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တို့ ရှေးဦးစွာ ဆွေးနွေး သဘောတူချက် ရပြီးမှ ဝန်ကြီးချုပ် သခင်နုနှင့် ဗိုလ်လကျ်ာတို့ လန်ဒန်သို့ လိုက်လာကာ နု - အက်တလီ စာချုပ်ကို နှစ်ဖက် ခေါင်းဆောင်ကြီးများက လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုဆွေးနွေးပွဲတွင် ဗြိတိသျှ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဟုချ်ဒါတွန် (Hugh Dalton) တောင်းဆိုသော ဂျပန် မောင်းထုတ်ရာတွင် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ကုန်ကျခဲ့သည့် စရိတ် ပေါင်သန်း ၄ဝ ပေးလျော် ပေးရေး ကိစ္စတွင် ဦးဝမ်ကိုဟော၏ ဆွေးနွေး တင်ပြမှုကြောင့် ပေါင် ၁၅ သန်းလျော့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စကာ အတိုးမဲ (၁၂) ကြိမ် အရစ်ကျ ပေးရန် ဗြိတိသျှ အစိုးရတို့က သဘောတူခဲ့ရသည်။
သံတမန်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်း လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် နိုင်ငံခြားရေးရာ ဌာန၊ ဒုတိယ အတွင်းဝန်၊ သံတမန်ရေးရာ ကောင်စစ်ရေးရာ၊ ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ ဌာနခွဲ ဦးစီး အရာရှိ၊ ၁၉၅၅ မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ အထူး အာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ပြင်သစ်၊ ဟော်လန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား၊ ဩစတြီးယားနှင့် ဟန်ဂေရီ နိုင်ငံတို့တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဘန်ဒေါင်းမြို့တွင် ကျင်းပမည့် အာရှ၊ အာဖရိက ညီလာခံကြီး အတွက် အကြို ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးပွဲများကို အီဂျစ် သမ္မတ နာဆာ၊ တရုတ် ဝန်ကြီးချုပ် ချူအင်လိုင်း၊ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် နေရူးတို့ တက်ရောက်ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့ရာ၊ ထိုအကြို အစည်းအဝေးပွဲ ဖြစ်မြောက်ရေးကို ဦးဝမ်းကိုဟောက တာဝန် ယူဆောင်ရွက် ပေးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ တာဝန်ပေးချက် အရ ၁၉၅၃၊ ၁၉၆၄ နှင့် ၁၉၆၅ ခုနှစ်များတွင် ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ ညီလာခံကြီးများသို့ မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရကိုယ်စား တက်ရောက် မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာရေးတို့ အတွက် ဦးဝမ်းကိုဟောသည် အဓိက ဦးဆောင် ကြိုးပမ်း ပေးခဲ့သူ တဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရမှ ဦးဝမ်းကိုဟောအား ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေး နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် "စည်သူဘွဲ့" ချီးမြှင့် ပေးအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ပထမအဆင့် ထပ်မံ ချီးမြှင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ဦးဝမ်းကိုဟောသည် မဂ္ဂဇင်း၊ စာစောင်နှင့် သတင်းစာများတွင် ဆောင်းပါး မြောက်မြားစွာ ရေးသားခဲ့သည့် အပြင် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် The Guardian Press သတင်းစာတိုက် တည်ထောင်ရာတွင် ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် "Profile of a Burma Frontier Man" စာအုပ်ကို ပြုစုရေးသား ထုတ်ဝေကာ ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံအသီးသီးရှိ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်များသို့ ပေးပို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ Charles University Praque မှ ထိုစာအုပ် ပြုစုမှုကို အကြောင်းပြုပြီး ဂုဏ်ထူးဆောင် ဒေါက်တာဘွဲ့ Ph.D. ချီးမြှင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ Yale University, History Department တွင်လည်း ထိုစာအုပ်ကို Oriental Studies အဖြစ် အသုံးပြုရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
The Reader's Digest မဂ္ဂဇင်းတိုက်မှလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသာ ဦးဝမ်းကိုဟောအား Life Member, Life Free Subcription တဦး အဖြစ် ဂုဏ်ပြု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
ဦးဝမ်းကိုဟောသည် Daw Tina Han @ Nu Maug Kho Ciin နှင့် ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ သား ၃ ယောက်နှင့် သမီး ၅ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂ဝဝ၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း အသက် ၉ဝ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပုံများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ။
သွေးအုပ်စု(သို့မဟုတ်) သွေးအမျိုးအစားအား ခွဲခြားထားပုံ၊(သွေးနီဥတွင် အန်တီဂျင် ပါဝင်မှုနှုန်းပေါ်တွင် မူတည်ပြီး သွေးခွဲခြားထားသည်) သွေးအမျိုးအစားအုပ်စုကို ခွဲယူပုံ၊ ခွဲယူနည်းက ပရိုတင်း တွေ သွေးနီဆဲလ်ထဲမှာရှိတဲ့ ပုံစံနဲ့ ပလာစမာခေါ်တဲ့ သွေးရည်ကြည် ထဲမှာရှိတဲ့ ပုံစံတွေအပေါ် မူတည် ပြီး ခွဲခွဲခြားခြား သတ်မှတ်ယူကြ တာပါ။
ဆဲလ်ထဲမှာတွေ့တဲ့ ပရိုတင်း ကို အက်ဂလူတီနိုဂျင်လို့ခေါ်ပြီး ပလာစမာထဲမှာတွေ့တဲ့ ပရိုတင်း ကိုတော့ အက်ဂလူတီနင်းလို့ခေါ် တယ်။
အက်ဂလူတီနိုဂျင်က နှစ် မျိုး ထပ်ကွဲသွားတာမို့ A နဲ့ B ဆိုပြီး ခွဲခြားသတ်မှတ်လိုက် တယ်။
တစ်ခါ အက်ဂလူတီနင်း ကလည်း နှစ်မျိုးရှိနေတာမို့ a နဲ့ b ဆိုပြီး ကွဲကွဲပြားပြား သတ်မှတ် ယူလိုက်ကြတယ်။
ဥပမာ မောင်ဖြူက A သွေး အုပ်စုလို့ ဆိုကြပါစို့။
သူ့မှာ A အက်ဂလူတီနိုဂျင်ကို ဆဲလ်ထဲမှာ တွေ့ရပြီး b အက်ဂလူတီနင်းကို ပလာစမာထဲမှာ ရှိနေတာတွေ့ရ မယ်။
မောင်နီက B သွေးအုပ်စု လို့ ဆိုကြပါစို့။
သူ့မှာ B အက် ဂလူတီနိုဂျင်ကို ဆဲလ်ထဲမှာ တွေ့ ရပြီး a အက်ဂလူတီနင်းကို ပလာ စမာထဲတွင် တွေ့နေရတာဖြစ် တယ်။
မောင်ညိုက AB သွေး အုပ်စု ဆိုပါစို့။
သူ့မှာ A အက် ဂလူတီနိုဂျင်ရော၊ B အက်ဂလူ တီနိုဂျင်ရော ဆဲလ်ထဲမှာတွေ့ရပြီး ပလာစမာထဲမှာတော့ ဘယ် အက်ဂလူတီနင်းမှ မတွေ့ရတာ ဖြစ်တယ်။
အဲဒီလိုပဲ မောင်ဝါက O သွေးအုပ်စု ဆိုပါစို့။
သူ့မှာ အက်ဂလူတီနိုဂျင် လုံးဝမပါပဲ ပလာစမာထဲမှာ a အက်ဂလူတီနင်းနဲ့ b အက်ဂလူတီနင်း နှစ်မျိုး လုံးပါနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။