kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဉတ်ကမ္မဝါစာ: ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းတစ်ပါးက သံဃာအား အကြောင်းစုံ သိစေပြီး၊ ဂဂ္ဂရဟန်း၏ တောင်းဆိုမှုနှင့်အညီ သံဃာတော်က အမူဠှဝိနည်း ပေးကြောင်း ဉတ်တင် ကမ္မဝါစာဖြင့် သံဃာ့သဘောတူညီချက် ရယူ၍ အမူဠှဝိနည်းကို ပေးရသည်။
တရားနှင့် လျော်/မလျော်သော အမူဠှဝိနည်း အမူဠှဝိနည်း ပေးခြင်းသည် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် တရားနည်းလမ်းကျသည် သို့မဟုတ် မကျသည် ဖြစ်နိုင်သည်- ၁။
တရားနှင့် မလျော်သော ပေးခြင်း (၃) မျိုး (မမှန်ကန်သော အခြေအနေများ): စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အာပတ်သင့်သည်ကို အမှန်တကယ် အောက်မေ့သတိရလျက် "မအောက်မေ့ပါ" ဟု လိမ်လည်ပြောဆိုလျှင်။
စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အာပတ်သင့်သည်ကို အမှန်တကယ် အောက်မေ့သတိရလျက် "အိပ်မက်ကဲ့သို့ (မသဲမကွဲ) သာ အောက်မေ့သည်" ဟု ပြောဆိုလျှင်။
စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် မရူးဘဲ ရူးယောင်ဆောင် ၍ ကျူးလွန်မိသည်ဟု ပြောဆိုလျှင်။
ဤအခြေအနေများတွင် အမူဠှဝိနည်းပေးလျှင် မတရားသော၊ မမှန်ကန်သော ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
တရားနှင့် လျော်သော ပေးခြင်း (၃) မျိုး (မှန်ကန်သော အခြေအနေများ): စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်ဖောက်ပြန်စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ပြန်ကောင်းလာချိန်တွင် ထိုကျူးလွန်မှုကို အမှန်တကယ် မအောက်မေ့/သတိမရတော့လျှင်။
စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်ဖောက်ပြန်စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ထိုကျူးလွန်မှုကို အမှန်တကယ်ပင် အိပ်မက်ကဲ့သို့ မသဲမကွဲသာ အောက်မေ့/သတိရတော့လျှင်။
စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်စဉ်က ထိုသို့ ပြောဆိုပြုမူခဲ့ခြင်း ဖြစ်လျှင် (ယခု ရူးယောင်ဆောင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဆောင်သည်ဖြစ်စေ၊ ထိုစဉ်က အခြေအနေကို ဆိုလိုသည်)။
ဤအခြေအနေများတွင် အမူဠှဝိနည်းပေးလျှင် တရားသော၊ မှန်ကန်သော ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
အနှစ်ချုပ် အမူဠှဝိနည်းသည် ရဟန်းတစ်ပါး စိတ်ပေါ့သွပ် ရူးသွပ်စဉ်က ကျူးလွန်မိခဲ့သော အပြစ်များအတွက် ထိုရဟန်း စိတ်ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာသောအခါ၌ အပြစ်တင် စစ်ဆေးခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးသည့် ဝိနည်းကံ ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် တရားနည်းလမ်းတကျ ဖြစ်ရန်အတွက် စွပ်စွဲခံရသူသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်ခဲ့စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းအရာကို အမှန်တကယ် မမှတ်မိတော့ခြင်း သို့မဟုတ် မသဲမကွဲသာ မှတ်မိခြင်း ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပဋိညာတကရဏသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။
"ပဋိညာတ" ဆိုသည်မှာ "ဝန်ခံပြီးသော (အာပတ်)" ဖြစ်ပြီး၊ "ကရဏ" ဆိုသည်မှာ "ပြုခြင်း" ဖြစ်ရာ၊ ပဋိညာတကရဏ ဆိုသည်မှာ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက မိမိသင့်သော အာပတ်ကို ဝန်ခံသည့်အတိုင်း ထိုဝန်ခံချက်နှင့်အညီ အာပတ်ဖြေခြင်း စသော ဝိနည်းကံကို ပြုလုပ်ခြင်း ဟု ဆိုလိုပါသည်။
ပညတ်တော်မူရခြင်း အကြောင်း ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ (အမြဲ ပြဿနာရှာလေ့ရှိသော ရဟန်း ၆ ပါး ဂိုဏ်း) သည် အခြားရဟန်းများ အာပတ်သင့်သည်ဟု ယူဆကာ ထိုရဟန်းများ၏ ဝန်ခံချက် မရဘဲ (`ဝန်မခံဘဲ`) တဇ္ဇနီယကံ၊ နိယဿကံ၊ ပဗ္ဗာဇနီယကံ၊ ပဋိသာရဏီယကံ၊ ဥက္ခေပနီယကံ စသော သံဃာ့ကံများကို ပြုလုပ်ကြသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို စစ်ဆေးမေးမြန်းပြီးနောက် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ "ရဟန်းတို့၊ (အာပတ်သင့်သူ၏) ဝန်ခံချက်မရဘဲ ထိုကဲ့သို့သော သံဃာ့ကံတို့ကို မပြုအပ်၊ ပြုလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏" ဟု သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။
ဤသည်မှာ အပြစ်တစ်ခုအတွက် ဝိနည်းကံမပြုမီ အပြစ်သင့်သူ၏ ဝန်ခံချက် လိုအပ်ကြောင်းကို ပြဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ပဋိညာတကရဏ - တရားနှင့် လျော်/မလျော်သော ပြုခြင်း အာပတ်သင့်သူက ဝန်ခံသောအခါ ထိုဝန်ခံချက်အတိုင်း ဝိနည်းကံပြု၍ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် တရားနည်းလမ်းကျသည် (`တရားနှင့် လျော်`) လည်း ရှိနိုင်သလို၊ တရားနည်းလမ်းမကျသည် (`တရားနှင့် မလျော်`) လည်း ရှိနိုင်သည်- ၁။
တရားနှင့် မလျော်သော ဝန်ခံတိုင်း ပြုခြင်း: ဖြစ်ရပ်မှန်နှင့် ဝန်ခံချက် လွဲချော်နေသည့်အခါ ဖြစ်ပွားသည်။
ဥပမာများ: ပါရာဇိက ကျသော ရဟန်းကို ပါရာဇိကဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "သံဃာဒိသိသ်သာ သင့်ပါသည်" ဟု (အာပတ်လျော့၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက သံဃာဒိသိသ်အာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
ပါရာဇိက ကျသော ရဟန်းက "ဒုဗ္ဘာသီသာ သင့်ပါသည်" ဟု (များစွာလျော့၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ဒုဗ္ဘာသီအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
ဒုဗ္ဘာသီ သင့်သော ရဟန်းကို ဒုဗ္ဘာသီဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "ပါရာဇိက သင့်ပါသည်" ဟု (အာပတ်တိုး၍/လိမ်လည်၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
ဒုဗ္ဘာသီ သင့်သော ရဟန်းက "ဒုက္ကဋ်သာ သင့်ပါသည်" ဟု (အာပတ်ပြောင်း၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ဒုက္ကဋ်အာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
အကြောင်းရင်း: ဤသို့ပြုခြင်းသည် အမှန်တကယ်သင့်သော အာပတ် သို့မဟုတ် စောဒနာခံရသော အာပတ်အတိုင်း မဟုတ်ဘဲ၊ မှားယွင်းသော သို့မဟုတ် လျော့ပေါ့သော ဝန်ခံချက်အပေါ် အခြေခံ၍ ဆုံးဖြတ်သောကြောင့် တရားနည်းလမ်းမကျခြင်း ဖြစ်သည်။
တရားနှင့် လျော်သော ဝန်ခံတိုင်း ပြုခြင်း: အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက မိမိအမှန်တကယ် သင့်သော၊ စောဒနာခံရသော အာပတ်ကို မှန်ကန်စွာ ဝန်ခံသောအခါ ဖြစ်ပွားသည်။
ဥပမာများ: ပါရာဇိက ကျသော ရဟန်းကို ပါရာဇိကဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "မှန်ပါသည်၊ ပါရာဇိကသို့ ရောက်ပါသည်" ဟု ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
သံဃာဒိသိသ် သင့်သော ရဟန်းက သံဃာဒိသိသ်ဟု ဝန်ခံလျှင် သံဃာဒိသိသ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
ဒုဗ္ဘာသီ သင့်သော ရဟန်းကို ဒုဗ္ဘာသီဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "မှန်ပါသည်၊ ဒုဗ္ဘာသီသို့ ရောက်ပါသည်" ဟု ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ဒုဗ္ဘာသီအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
အကြောင်းရင်း: ဤသို့ပြုခြင်းသည် ရဟန်း၏ မှန်ကန်သော ဝန်ခံချက်နှင့် စောဒနာခံရသော အာပတ်တို့ ကိုက်ညီသောကြောင့် တရားနည်းလမ်းကျခြင်း ဖြစ်သည်။
အနှစ်ချုပ် ပဋိညာတကရဏ ဆိုသည်မှာ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက မိမိအပြစ်ကို ဝန်ခံသောအခါ ထို ဝန်ခံသည့် အာပတ်နှင့်အညီ သံဃာတော်က ဝိနည်းကံပြု၍ ဆုံးဖြတ်ဖြေရှင်းပေးသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
ဤနည်းလမ်း တရားနည်းလမ်းကျရန်မှာ အာပတ်သင့်သူ၏ ဝန်ခံချက်သည် မှန်ကန်ရန်နှင့် သံဃာတော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထိုမှန်ကန်သော ဝန်ခံချက်အတိုင်း ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ယေဘုယျသိကာသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။
"ယေဘုယျ" ဆိုသည်မှာ "အများအားဖြင့်"၊ "အများစု" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပြီး၊ "သိကာ" သည် ပြုခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သဖြင့်၊ ယေဘုယျသိကာ ဆိုသည်မှာ အဓိကရုဏ်းတစ်ခုကို အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်း၍ မပြေငြိမ်းနိုင်သောအခါ၊ သံဃာတော် အများစု၏ သဘောတူညီချက် (မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှု) ဖြင့် ပြီးပြတ်အောင် ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဟု ဆိုလိုပါသည်။
ခွင့်ပြုတော်မူရခြင်း အကြောင်း ရဟန်းတော်များ သံဃာ့အလယ်၌ အငြင်းပွားခြင်း၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ပြောဆိုခြင်း၊ စကားများခြင်း၊ နှုတ်လှံထိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားပြီး အဓိကရုဏ်းကို မည်သို့မျှ ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်သည့် အ‌ခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားရှင်ထံ လျှောက်ထားကြရာ၊ ဘုရားရှင်က "ရဟန်းတို့၊ ဤသို့ သဘောရှိသော အဓိကရုဏ်းကို ဓမ္မဝါဒီ (တရားဘက်မှ ပြောဆိုသူ) များရာဘက်သို့ လိုက်၍ပြုသော ယေဘုယျသိကာ ဝိနည်းကံဖြင့် ငြိမ်းစေရန် ခွင့်ပြုတော်မူ၏" ဟု မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
စာရေးတံမဲပေး ရဟန်း ခန့်အပ်ခြင်း ယေဘုယျသိကာ ဝိနည်းကံကို ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် မဲလက်မှတ် (စာရေးတံ) များကို ဝေငှပေးသည့် ရဟန်းတစ်ပါးကို သံဃာတော်က တရားဝင် ခန့်အပ်ရသည်။
အရည်အချင်း (၅) ပါး: ဆန္ဒာဂတိ (ချစ်ခင်မှုကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း) မရှိသူ။
ဒေါသာဂတိ (မုန်းတီးမှုကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း) မရှိသူ။
မောဟာဂတိ (တွေဝေမှုကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း) မရှိသူ။
ဘယာဂတိ (ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း) မရှိသူ။
မည်သူ မဲပေးပြီး၊ မည်သူ မပေးရသေးသည်ကို သိသူ။
ခန့်အပ်ပုံ: ထိုအရည်အချင်းနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို ရှေးဦးစွာ (တာဝန်ယူရန်) တောင်းပန်ပြီး၊ သံဃာတော်က ဉတ်ကမ္မဝါစာဖြင့် တရားဝင် သမုတ် ခန့်အပ်ရသည်။
တရားနှင့် လျော်/မလျော်သော မဲခွဲခြင်း ယေဘုယျသိကာဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် တရားနည်းလမ်းကျရန်မှာ မဲခွဲသည့် လုပ်ငန်းစဉ် မှန်ကန်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။
တရားနှင့် မလျော်သော မဲခွဲခြင်း (၁၀) မျိုး : အောက်ပါအခြေအနေများတွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် မမှန်ကန်၊ မတရားပါ။
အဓိကရုဏ်းသည် သေးငယ်သော (အရေးမကြီးသော) အမှုဖြစ်ခြင်း။
အဓိကရုဏ်းကို ကောင်းစွာ ပြန်လည်သုံးသပ် ဆင်ခြင်ခြင်း မရှိသေးခြင်း။
အဓမ္မဝါဒီ (မတရားသူ) တို့ အများစုဖြစ်နေသည် သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သိနေခြင်း။
ထိုသို့ မဲခွဲပါက သံဃာကွဲမည် သို့မဟုတ် ကွဲနိုင်သည်ဟု သိနေခြင်း။
မတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် မဲခွဲခြင်း။
တကွဲတပြား (လျှို့ဝှက်စွာ/စည်းလုံးမှုမရှိဘဲ) မဲခွဲခြင်း။
မဲပေးသူတို့၏ သဘောဆန္ဒအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ အတင်းအကျပ်ပြု၍ သို့မဟုတ် လှည့်ဖြား၍ မဲပေးစေခြင်း။
(အခြား မမှန်ကန်သော နည်းလမ်းများ...) ၂။
တရားနှင့် လျော်သော မဲခွဲခြင်း (၁၀) မျိုး: အောက်ပါအ‌ခြေအနေများတွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် မှန်ကန်၊ တရားမျှတပါသည်။
အဓိကရုဏ်းသည် မသေးငယ်သော (အရေးကြီးသော) အမှုဖြစ်ခြင်း။
အဓိကရုဏ်းကို ကောင်းစွာ ပြန်လည်သုံးသပ် ဆင်ခြင်ပြီး ဖြစ်ခြင်း။
ဓမ္မဝါဒီ (တရားသောသူ) တို့ အများစုဖြစ်နေသည် သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သိနေခြင်း။
ထိုသို့ မဲခွဲသော်လည်း သံဃာ မကွဲနိုင်ဟု သိနေခြင်း။
တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် မဲခွဲခြင်း။
ညီညွတ်စွာ (စည်းလုံးစွာ/ပွင့်လင်းစွာ) မဲခွဲခြင်း။
မဲပေးသူတို့၏ သဘောဆန္ဒအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ မဲပေးစေခြင်း။
(အခြား မှန်ကန်သော နည်းလမ်းများ...) အနှစ်ချုပ် ယေဘုယျသိကာသည် သံဃာတော်အတွင်း သဘောထားကွဲလွဲ၍ ဖြေရှင်းမရနိုင်သော အဓိကရုဏ်းများကို အများစု၏ ဆန္ဒဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဝိနည်းကံ ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ထိုသို့ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာ၌ ဘက်လိုက်မှုကင်းသော မဲထိန်းရဟန်းကို ခန့်အပ်ရန်၊ မဲခွဲသည့် လုပ်ငန်းစဉ်သည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် ညီညွတ်မှသာ အများစု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် တရားနည်းလမ်းကျမည် ဖြစ်ကြောင်း ဤကျမ်းစာအရ သိရှိရပါသည်။
တဿပါပိယသိကာကံသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။
၎င်း၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ "ထို မကောင်းမှု ပြုသောသူအား ထိုက်တန်သော အမှု" ဟု ဖြစ်ပြီး၊ အာပတ်တစ်ခုခုဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခံရသောအခါ မရိုးမသား ပြောဆိုခြင်း၊ ဝန်ခံပြီးမှ ပယ်ခြင်း၊ ပယ်ပြီးမှ ဝန်ခံခြင်း၊ အကြောင်းတစ်ခုဖြင့် အခြားအကြောင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ခြင်း၊ သိလျက် မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်း စသော မကောင်းသော အကျင့်လက္ခဏာများ ထပ်မံပြသသော ရဟန်းအား သံဃာတော်က ပြုလုပ်သည့် အရေးယူမှု ဝိနည်းကံ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပညတ်တော်မူရခြင်း အကြောင်း (ဥပဝါဠရဟန်း ဝတ္ထု) ပြဿနာအစ: ဥပဝါဠ အမည်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါးသည် သံဃာအလယ်၌ အာပတ်တစ်ခုဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခံရသောအခါ ရှေ့နောက်စကားမညီ ပြောဆိုသည်။
ဝန်ခံလိုက်၊ ငြင်းလိုက်၊ အကြောင်းတစ်ခုကို အခြားအကြောင်းတစ်ခုဖြင့် ဖုံးကွယ်ပြောဆိုလိုက်၊ သိလျက်နှင့် လိမ်လည်ပြောဆိုလိုက် ပြုလုပ်သည်။
ဘုရားရှင် ကြားဝင်ခြင်း: အခြားရဟန်းများက ဤအပြုအမူကို ကဲ့ရဲ့ပြီး ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားကြသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဥပဝါဠရဟန်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီးနောက်၊ ဤသို့ မရိုးမသား ပြောဆိုတတ်သော၊ အကျင့်ပျက်ယွင်းမှုအပေါ်၌ ထပ်ဆင့်၍ မကောင်းမှုပြုသော ရဟန်းမျိုးအား တဿပါပိယသိကာကံ ပြုရန် သံဃာတော်အား ခွင့်ပြုတော်မူသည်။
တဿပါပိယသိကာကံ ပြုပုံ ကမ္မဝါစာ ၁။
စောဒနာခြင်း၊ အောက်မေ့စေခြင်း၊ အာပတ်တင်ခြင်း: ရှေးဦးစွာ ထိုရဟန်းအား သူ၏ မရိုးမသား ပြောဆိုမှု၊ အကျင့်ပျက်ယွင်းမှုများကို ထောက်ပြ စောဒနာရမည်၊ ထိုအမှုများကို အောက်မေ့သတိရစေရမည်၊ သူ၏ မကောင်းသော အကျင့်နှင့် ထိုက်တန်သော အရေးယူမှု ပြုသင့်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရမည်။
ဉတ်ကမ္မဝါစာ: ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းတစ်ပါးက သံဃာအား ဥပဝါဠရဟန်း၏ မရိုးမသားပြုမှုပုံ အကြောင်းစုံကို သိစေပြီး၊ ထိုရဟန်းအား တဿပါပိယသိကာကံ ပြုရန် ဉတ်တင် ကမ္မဝါစာဖြင့် သံဃာ့သဘောတူညီချက် ရယူ၍ ကံပြုရသည်။
တရားနှင့် လျော်သော တဿပါပိယသိကာကံ အင်္ဂါ (၅) ပါး ဤဝိနည်းကံသည် တရားနည်းလမ်းကျရန် အောက်ပါအင်္ဂါ (၅) ပါးနှင့် ပြည့်စုံရမည်- ထိုရဟန်းသည် မစင်ကြယ်သော အကျင့် ရှိရမည် (ဆိုလိုသည်မှာ မူလအာပတ်အပြင် မရိုးမသားပြောဆိုမှုပါ ရှိရမည်)။
အရှက်မရှိသော သဘော ရှိရမည်။
ထိုသို့ မရိုးမသားပြုမှုအတွက် စွပ်စွဲပြောဆိုခြင်း ခံရသူ ဖြစ်ရမည်။
သံဃာတော်က (ကမ္မဝါစာဖြင့်) တရားဝင် တဿပါပိယသိကာကံကို ပြုရမည်။
ထိုသို့ ကံပြုခြင်းသည် ဓမ္မ၊ ဝိနည်း နှင့်အညီ ညီညွတ်စွာ ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်ရမည်။
တရားနှင့် လျော်/မလျော်သော ဝိနည်းကံ (ယေဘုယျ ဝိနည်းစည်းကမ်းများ) မည်သည့် သံဃာ့ကံမဆို တရားနည်းလမ်းကျရန် အောက်ပါအချက်များ လိုအပ်သည်- တရားနှင့် မလျော်သောကံ: မျက်ကွယ်၌ပြုခြင်း၊ မမေးမြန်းဘဲပြုခြင်း၊ ဝန်မခံဘဲပြုခြင်း၊ မတရားသဖြင့်ပြုခြင်း၊ မညီညွတ်ဘဲပြုခြင်း စသည်တို့သည် ဝိနည်းနှင့် မညီသော၊ မတရားသောကံ ဖြစ်သည်။
တရားနှင့် လျော်သောကံ: မျက်မှောက်၌ပြုခြင်း၊ မေးမြန်း၍ပြုခြင်း၊ ဝန်ခံ၍ပြုခြင်း၊ တရားသဖြင့်ပြုခြင်း၊ ညီညွတ်စွာပြုခြင်း စသည်တို့သည် ဝိနည်းနှင့် ညီသော၊ တရားသောကံ ဖြစ်သည်။
(တဿပါပိယသိကာကံ ပြုရာတွင်လည်း ဤယေဘုယျ စည်းကမ်းများနှင့် ကိုက်ညီရမည်။
) တဿပါပိယသိကာကံ ပြုထိုက်သော ရဟန်း အမျိုးအစားများ အောက်ပါ အင်္ဂါရပ်များနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းအား သံဃာသည် တဿပါပိယသိကာကံကို ပြုနိုင်သည်- သံဃာ၌ အဓိကရုဏ်းပြုလုပ်တတ်သူ၊ မိုက်မဲ၍ အာပတ်များသူ၊ လူတို့နှင့် မလျော်ကန်စွာ ရောနှောနေထိုင်သူ။
သီလ၊ အကျင့်သီလ၊ အယူဝါဒ ပျက်စီးသူ။
ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုသူ။
(ဤအချက်များကို တစ်ခုချင်းဖြစ်စေ၊ စုပေါင်း၍ဖြစ်စေ ပြစ်မှုအကြီးအငယ်ပေါ် မူတည်၍ ပြုနိုင်သည်။
) တဿပါပိယသိကာကံ အပြုခံရသော ရဟန်း၏ ကျင့်ဝတ် ဤဝိနည်းကံ ပြုခံရသော ရဟန်းသည် ကောင်းစွာ ကျင့်သုံးနေထိုင်ရမည်။
ထိုသို့ ကျင့်သုံးရာတွင်- ပဉ္စင်းခံ မပေးရ။
သာမဏေ မပြုစုရ။
ဘိက္ခုနီတို့အား ဆုံးမရန် သမုတ်ခြင်း မခံရ (ခံရသော်လည်း မဆုံးမရ)။
(အခြားကျင့်ဝတ်များ...) ရဟန်းတို့နှင့် ယခင်ကဲ့သို့ ရောနှော မနေရ။
အနှစ်ချုပ် တဿပါပိယသိကာသည် အပြစ်တစ်ခုခု ကျူးလွန်ပြီးနောက် စစ်ဆေးမေးမြန်းသည့်အခါ မရိုးမသား ပြောဆိုလိမ်လည်ခြင်း၊ ငြင်းဆန်ခြင်း စသော မကောင်းသည့်အကျင့်ကို ထပ်ဆင့် ပြုလုပ်သော ရဟန်းအား သံဃာတော်က ပြုလုပ်သည့် အရေးယူမှု ဝိနည်းကံဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ထိုရဟန်းအား သူ၏ မကောင်းမှုအတွက် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသည့် သဘောဆောင်ပြီး၊ လိုက်နာရမည့် ကျင့်ဝတ်များ သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
တိဏဝတ္ထာရကသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။
တိဏဝတ္ထာရက ဆိုသည်မှာ ပါဠိဘာသာဖြင့် "တိဏ" (မြက်) + "ဝတ္ထာရက" (ဖုံးလွှမ်းခြင်း၊ ဖုံးအုပ်ခြင်း) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။
ဤသည်မှာ သံဃာတော်များအတွင်း ဖြစ်ပွားသော အငြင်းပွားမှုများ၊ အဓိကရုဏ်းများကြောင့် ရဟန်းများစွာတို့တွင် အချင်းချင်း မကျေနပ်မှုများ၊ အပြုအမူ မသင့်တော်မှုများ၊ အသေးအဖွဲ အာပတ် (ပြစ်မှု) များစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ၊ ထိုအာပတ် တစ်ခုချင်းစီကို ဝိနည်းတော်အတိုင်း သီးခြားစီ ဖြေရှင်းပါက ပိုမို ကြမ်းတမ်း ရုန့်ရင်းကာ သံဃာကွဲပြားခြင်း (သံဃဘေဒ) အထိ ဖြစ်စေနိုင်သည့် အခြေအနေမျိုး၌၊ ထိုအသေးအဖွဲ အာပတ်များကို စုပေါင်း၍ ပြေငြိမ်းစေရန် ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သော အဓိကရုဏ်း ငြိမ်းအေးစေသည့် ဝိနည်းကံ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အညစ်အကြေးများကို မြက်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားလိုက်သကဲ့သို့၊ အငြင်းပွားမှုအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော များပြားသည့် အသေးအဖွဲ အာပတ်များကို ဤဝိနည်းကံဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ ပြေငြိမ်းစေခြင်းဖြင့် သံဃာ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ညီညွတ်ရေးကို ပြန်လည် ထူထောင်ရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။
တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံ ပြုလုပ်ရသည့် အခြေအနေ သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ရဟန်းများ မျက်ကွယ်ရော မျက်မှောက်ပါ အပြင်းအထန် ငြင်းခုံကြ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ပြောဆိုကြ၊ စကားများကြသည်။
ထိုသို့ အငြင်းပွား စကားများကြရာမှ ရဟန်းများစွာတို့သည် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မသင့်တော်သော အပြုအမူများ (ကိုယ်ဖြင့်ရော၊ နှုတ်ဖြင့်ပါ) ကို များစွာ လွန်ကျူး ကျင့်ကြံမိကြ၊ ပြောဆိုမိကြ၊ ပြုလုပ်မိကြသည်။
(ဆိုလိုသည်မှာ အသေးအဖွဲ အာပတ်များစွာ သင့်ကုန်ကြသည်။
) ထိုအခါ ရဟန်းများက "ငါတို့သည် အငြင်းပွားကြရင်း မသင့်တော်သော အပြုအမူ၊ အပြောအဆိုများစွာ ပြုလုပ်မိကြပြီ။
ဤအာပတ်များကို တစ်ဦးချင်းစီ အပြန်အလှန် ကုစားပါက ဤအဓိကရုဏ်းသည် ပိုမို ကြမ်းတမ်း ရုန့်ရင်းလာပြီး သံဃာကွဲပြားသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်" ဟု စဉ်းစားမိကြသည်။
ဤအခြေအနေကို ဘုရားရှင်ထံ လျှောက်ထားသောအခါ၊ ဘုရားရှင်က ဤသို့သော အဓိကရုဏ်းမျိုးကို ပြေငြိမ်းစေရန် တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံကို ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သည်။
တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံ ပြုလုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် ဤဝိနည်းကံကို ဆောင်ရွက်ရာ၌ အောက်ပါ အဆင့်များအတိုင်း ပြုလုပ်ရသည်- (က) သံဃာ စုံညီစွာ စည်းဝေးခြင်း: အငြင်းပွားမှုတွင် ပါဝင်သော ရဟန်းအားလုံး တစ်နေရာတည်းတွင် စုံညီစွာ စည်းဝေးရမည်။
(ခ) သံဃာအား အသိပေး လျှောက်ထားခြင်း: ကျွမ်းကျင် လိမ္မာသော ရဟန်းတစ်ပါးက သံဃာအား အခြေအနေကို အသိပေး လျှောက်ထားရသည်- "အသျှင်ဘုရားတို့၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ငြင်းခုံ စကားများရာမှ မသင့်တော်သည်များကို လွန်ကျူးမိကြပါသည်။
ဤအာပတ်များကို တစ်ဦးချင်း ကုစားလျှင် သံဃာကွဲပြားသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် သံဃာတော်အား သင့်လျော်သော အချိန်အခါ ဖြစ်ပါက၊ ဤအဓိကရုဏ်းအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အာပတ်များကို (ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော အာပတ်ကြီးများ နှင့် လူတို့နှင့် ဆက်စပ်သော အာပတ်များကို ချန်လှပ်၍) တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံဖြင့် ပြေငြိမ်းစေလိုပါသည်" ဟု လျှောက်ထား အသိပေးရသည်။
(ဂ) တစ်ဖက်အသင်းအား အသိပေးခြင်း: အငြင်းပွားသော အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့မှ ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းက မိမိအဖွဲ့အား အသိပေးရသည်- အခြေအနေကို ရှင်းပြပြီး "အသျှင်တို့အား သင့်လျော်သော အခါဖြစ်ပါက၊ အကျွန်ုပ်သည် အသျှင်တို့ (တစ်ဖက်အဖွဲ့) ၏ အာပတ်ကို လည်းကောင်း၊ အကျွန်ုပ်၏ (မိမိအဖွဲ့) အာပတ်ကို လည်းကောင်း၊ အသျှင်တို့၏ အကျိုးငှါ လည်းကောင်း၊ သံဃာအလယ်၌ (အာပတ်ကြီးများနှင့် လူနှင့်ဆက်စပ်သော အာပတ်များကို ချန်လှပ်၍) တိဏဝတ္ထာရက ကံဖြင့် ပြောကြား (ကုစား) ပါအံ့" ဟု အသိပေးရသည်။
(ဃ) အခြားတစ်ဖက် အသင်းအား အသိပေးခြင်း: အလားတူပင် အခြားတစ်ဖက် အဖွဲ့မှ ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းကလည်း မိမိအဖွဲ့အား အသိပေးရသည်- အခြေအနေကို ရှင်းပြပြီး "အသျှင်တို့အား သင့်လျော်သော အခါဖြစ်ပါက၊ အကျွန်ုပ်သည် အသျှင်တို့ (တစ်ဖက်အဖွဲ့) ၏ အာပတ်ကို လည်းကောင်း၊ အကျွန်ုပ်၏ (မိမိအဖွဲ့) အာပတ်ကို လည်းကောင်း၊ အသျှင်တို့၏ အကျိုးငှါ လည်းကောင်း၊ အကျွန်ုပ်၏ အကျိုးငှါ လည်းကောင်း၊ သံဃာအလယ်၌ (အာပတ်ကြီးများနှင့် လူနှင့်ဆက်စပ်သော အာပတ်များကို ချန်လှပ်၍) တိဏဝတ္ထာရက ကံဖြင့် ပြောကြား (ကုစား) ပါအံ့" ဟု အသိပေးရသည်။
(င) တစ်ဖက်မှ ကံပြုခြင်း: ထို့နောက် တစ်ဖက်အဖွဲ့မှ ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းက သံဃာအားလုံးကို ရည်ရွယ်၍ ကံပြုရသည်- ဉတ်: အခြေအနေကို ပြန်လည် လျှောက်ထားပြီး "အကျွန်ုပ်သည် ဤအသျှင်တို့ (တစ်ဖက်အဖွဲ့) ၏ အာပတ်ကို လည်းကောင်း၊ အကျွန်ုပ်၏ (မိမိအဖွဲ့) အာပတ်ကို လည်းကောင်း... သံဃာအလယ်၌... တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံဖြင့် ပြောကြားပါအံ့။
ဤကား သိစေခြင်းတည်း (ဉတ်)" ဟု ရွတ်ဆို ကံမြွက်ရသည်။
ကမ္မဝါစာ: ထို့နောက် "အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် နာတော်မူလော့... အကျွန်ုပ်သည်... ပြောကြားပါ၏။
အကျွန်ုပ်တို့၏ ဤအာပတ်တို့ကို... တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံဖြင့် ပြောကြားခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်းရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏။
အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်းမရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။
...ပြောကြားအပ်ပြီ။
သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်းရှိ၏။
ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့်အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်" ဟု ရွတ်ဆို ကံဆောင်ရသည်။
(စ) အခြားတစ်ဖက်မှ ကံပြုခြင်း: အလားတူပင် အခြားတစ်ဖက် အဖွဲ့မှ ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းကလည်း သံဃာအားလုံးကို ရည်ရွယ်၍ အထက်ပါအတိုင်း ဉတ်နှင့် ကမ္မဝါစာ ရွတ်ဆို၍ ကံပြုရသည်။
ချန်လှပ်ထားသော အာပတ်များ ဤ တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံဖြင့် ပြေငြိမ်းရာ၌ အောက်ပါ အာပတ်များကို ချန်လှပ်ထားရသည် (ဤကံဖြင့် မပြေငြိမ်းပါ)- ထုလ္လဝစ္စ အာပတ်: ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော အာပတ်ကြီးများ (ပါရာဇိက၊ သံဃာဒိသေသ စသည့် အပြစ်ကြီးသော အာပတ်များ)။
ဂိဟိပဋိသံယုတ္တ အာပတ်: လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပတ်သက် ဆက်စပ်သော အာပတ်များ။
အကျိုးသက်ရောက်မှု ဤသို့ နှစ်ဖက်စလုံးမှ သံဃာအလယ်၌ တိဏဝတ္ထာရက ကံဖြင့် အပြန်အလှန် ပြောကြား ကုစားခြင်း ပြီးဆုံးသောအခါ၊ ထိုအဓိကရုဏ်းအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော၊ ချန်လှပ်ထားသည့် အာပတ်ကြီးများမှအပ ကျန်ရှိသော အသေးအဖွဲ အာပတ်အားလုံးတို့မှ ထို စည်းဝေးပွဲသို့ တက်ရောက်သော ရဟန်းအားလုံး သည် အပြစ်မှ စင်ကြယ်သွားကြသည်။
ထိုအာပတ်များအတွက် နောက်ထပ် အရေးယူခြင်း၊ ကုစားခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် မလိုတော့ပေ။
(စည်းဝေးပွဲသို့ မတက်ရောက်သော ရဟန်းများ မပါဝင်ပါ။
) နိဂုံး တိဏဝတ္ထာရက ဝိနည်းကံသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပွားသော အငြင်းပွားမှုများကြောင့် ကျူးလွန်မိသော အသေးအဖွဲ အာပတ်များစွာကို တစ်ခုချင်းစီ ဖြေရှင်းပါက ပိုမိုဆိုးရွားကာ သံဃာကွဲပြားမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် အခြေအနေတွင်၊ သံဃာ့ညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှေးရှု၍ ထိုအသေးအဖွဲ အာပတ်များကို စုပေါင်း ဖုံးအုပ်ကာ ပြေငြိမ်းစေသည့် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သော အရေးပါသည့် ဝိနည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်း တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် လူသေလူဖြစ်ဝါဒ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဝါဒ၊ ရွှေအဘိဓမ္မာဝါဒတို့နှင့် ပတ်သက်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအကြား ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု) ကြီးများ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သောကြောင့် နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့က တာဝန်ပေးချက်အရ နိုင်ငံတော် သီးခြားဝိနည်းဓိုရ်အဖွဲ့ အမှတ်(၂)ကို ၁၃၄၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆုတ် ၉ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်း၍ ယင်းအငြင်းပွားမှုများကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါသည်။
ဝိနိစ္ဆယ ဆုံးဖြတ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ် နိုင်ငံတော် သီးခြားဝိနည်းဓိုရ်အဖွဲ့ အမှတ်(၂)သည် ၁၃၄၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆုတ် ၁၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ရုံးထိုင်၍ စောဒက (တရားစွဲသူ) နှင့် စုဒိတက (တရားခံ) တို့ တင်ပြလျှောက်ထားသော အချက်များကို လေးလကြာမျှ သုံးသပ်စစ်ဆေးခဲ့ပါသည်။
ထို့နောက် ၁၃၄၃ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ ၆ ရက်တိုင်တိုင် ဆုံးဖြတ်ချက် (ဝိနိစ္ဆယ) ချမှတ်ခဲ့ပါသည်။
ဤဝိနိစ္ဆယသည် ပိဋကတ်သုံးပုံမှ ဗုဒ္ဓဝါဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ စုံလင်စွာ ပါဝင်သောကြောင့် "ထေရဝါဒ စွယ်စုံကျမ်း" ဟုပင် ခေါ်ဆိုနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။
ဝိနိစ္ဆယ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များ ဤဝိနိစ္ဆယကျမ်းကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ- ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လာရောက်နာယူသူများနှင့် ဖတ်ရှုလိုသူ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းရန်။
ဓမ္မ၊ အဓမ္မ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းများ နောက်ထပ် မပေါ်ပေါက်စေရန်နှင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီးသားများ ငြိမ်းအေးစေရန်။
ထေရဝါဒပိဋကတ်တော်နှင့် ဆန့်ကျင်သော အယူအဆများ ပပျောက်စေရန်နှင့် ညီညွတ်သော အယူအဆများ ထွန်းကားစေရန်။
မိစ္ဆာဝါဒများ ကင်းစင်၍ သမ္မာဝါဒများ ထွန်းကားစေရန်။
ဓမ္မ၊ အဓမ္မ ဝိဝါဒကိစ္စ၌ အတုယူဖွယ် ဖြတ်ထုံးအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်စေရန်။
အငြင်းပွားမှု (ဓမ္မ အဓမ္မ မှုခင်း အမှတ်-၁) ဤအငြင်းပွားမှု၏ စောဒကများမှာ ရဟန်းတော် ၄ ပါး (ဦးစန္ဒိမာ၊ ဦးပညာသီဟ၊ ဦးဝိသုဒ္ဓ၊ ဦးပညာသာမိ) ဖြစ်ပြီး၊ စုဒိတကများမှာ ရဟန်းနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ် ၇ ပါး (ဦးဥဇ္ဇောတိက၊ ဦးဇဝန(နေရှင်နယ်)၊ ဦးဇဝန(ငါးဆင့်)၊ ဦးဆန္ဒာဓိက(နတ်မှီ)၊ သခင်မြတ်ဆိုင်၊ ဦးခင်ဟန်(သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတေသနအဖွဲ့ချုပ်)၊ ဦးရွှေပြည့်) တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။
အဓိကအငြင်းပွားသည့် ဝါဒမှာ တောင်တွင်းကြီး ဦးဥက္ကဋ္ဌ စတင်ခဲ့သော လူသေလူဖြစ်ဝါဒနှင့် ယင်းနှင့် ဆက်စပ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတေသန စသည့် ဝါဒများ ဖြစ်ပါသည်။
ဝိနိစ္ဆယ၏ အနှစ်ချုပ် ဆုံးဖြတ်ချက်များ နိုင်ငံတော် သီးခြားဝိနည်းဓိုရ်အဖွဲ့ အမှတ်(၂)မှ ဆရာတော်များသည် လူသေလူဖြစ်ဝါဒနှင့် ဆက်စပ်ဝါဒများကို ထေရဝါဒ ပိဋကတ်တော်လာ အဆုံးအမများနှင့် နှိုင်းယှဉ်စစ်ဆေး၍ အချက် ၂၁ ချက်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်တော်မူခဲ့ပါသည်။
အဓိကအားဖြင့်- ဦးဥက္ကဋ္ဌနှင့် အပေါင်းပါတို့၏ ဝါဒသည် ဗုဒ္ဓ၏ ပရမတ္ထတရားလေးပါး (စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်) ကို အခြေမခံဘဲ ရုပ်တရားကိုသာ အဓိကထားပြီး နာမ်တရားကို အဖြစ်တရားအဖြစ် ရှုမြင်သော ရုပ်ဝါဒ (materialism) ဖြစ်ကြောင်း။
လူသေလျှင် ဂတိငါးပါးသို့ ကံအားလျော်စွာ ရောက်ရှိခြင်းကို လက်မခံဘဲ လူသာပြန်ဖြစ်သည် သို့မဟုတ် နောက်ထပ်မဖြစ်ဟု ယူဆသော ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ၊ သဿတဒိဋ္ဌိ အမြင်များ ပါဝင်ကြောင်း။
၃၁ ဘုံ တည်ရှိမှုကို လက်မခံဘဲ လူ့ဘုံနှင့် တိရစ္ဆာန်ဘုံကိုသာ လက်ခံကြောင်း။
ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို ပယ်သောဝါဒ (အလှူပေးခြင်း၊ ဥပုသ်စောင့်ခြင်း၊ ဘာဝနာအားထုတ်ခြင်းတို့ကို အကျိုးမဲ့သည်ဟု ယူဆခြင်း) ဖြစ်ကြောင်း။
အတိတ်၊ အနာဂတ်ကာလများကို အသိအမြင်ကျဉ်းမြောင်းစွာ ရှုမြင်ကြောင်း။
အဘိဓမ္မာတရားတော်ကို ဘုရားဟော မဟုတ်ဟု ငြင်းပယ်ကြောင်း။
ဗုဒ္ဓ၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ပုတ်ခတ်စော်ကားကြောင်း။
သမထ၊ ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းလမ်းစဉ်များကို ဖျက်ဆီးသော ဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
ဝိနည်းကျင့်ဝတ်များကို ဥပါဒါန်အစွဲအလမ်းဟု သမုတ်ကာ လိုက်နာမှု မရှိသော အဝိနယဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
ဝိနည်းနှင့်အညီ ကျင့်ကြံသော ရဟန်းသံဃာတော်များကို ဆဲရေးပုတ်ခတ်ကြောင်း (ဝစီဒုစရိုက်များ ရှိကြောင်း)။
ပရိတ်ရွတ်ဆိုခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို နားမလည်ဘဲ ဖျက်ဆီးသော ဝါဒရှိကြောင်း။
ဘုရားဓာတ်တော်၊ စေတီ၊ ရုပ်တု ကိုးကွယ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်ရုံမျှမက သင်္ကန်းတော်၊ ဆံတော်ဓာတ်တို့ကို မတန်မရာ ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုသော အရှက်မဲ့ဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးနှင့်ပတ်သက်သော ဘုရားရှိခိုးခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို လက်မခံဘဲ ဖျက်ဆီးသော ဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
ဆုပေးခြင်း၊ ဆုတောင်းခြင်း၊ သပိတ်သွတ်ခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ဆိုင်ရာ ဓလေ့ကောင်းများကို ပယ်သောဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
ပါဠိတော် အက္ခရာနှင့် အနက်အဓိပ္ပာယ်များကို ၎င်းတို့၏ ရုပ်ဝါဒအမြင်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ထင်သလို အနက်ပေးပြီး သာသနဓမ္မ အမှန်တရားကို ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးစားသော သာသနပစ္စတ္ထိကဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
အရိယာနှင့် နိဗ္ဗာန်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များသည် ထေရဝါဒ ပိဋကတ်တော်နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း။
ဓမ္မစကြာတရားတော်ကြီးကိုပင် ဖျက်ဆီးကာ လူသေလူဖြစ် ဓမ္မစကြာအဖြစ် ဖော်ပြဝံ့သော သာသနာသွေဖည်ရေးဝါဒရှိကြောင်း။
ဘုရားရှင်မဟောသော ပါဠိအတုများကို ဘုရားဟောအဖြစ် လိမ်လည်လှည့်ဖြား ဖော်ပြ၍ သာသနာတော်၌ အဓိကရုဏ်းဖြစ်အောင် ဖန်တီးသော အဖျက်သမားများ ဖြစ်ကြောင်း။
ဗုဒ္ဓဝင်တော်ကို ရုပ်အမြင်ဖြင့် မတန်မရာ မထီလေးစား စော်ကားသော ယုတ်ညံ့သည့် ဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
သံဂါယနာခြောက်တန်တင် ပိဋကတ်တော်၏ ခိုင်မာမှုကို ပေါ့ပျက်သေးသိမ်အောင် လုပ်သော သာသနာဖျက်ဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
သံဂါယနာတင် ပါဠိတော်များကို မိမိတို့ ရုပ်ဝါဒအမြင်နှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် ဘုရားဟောမဟုတ်၊ ဟိန္ဒူဝါဒ စသည်ဖြင့် သမုတ်ကာ ဘုရားဟောပါဠိတော်များကို ဖြုတ်ထုတ်သတ်သော ဝါဒဖြစ်ကြောင်း။
အထက်ပါ အချက်များအရ နိုင်ငံတော် သီးခြားဝိနည်းဓိုရ်အဖွဲ့ အမှတ်(၂)မှ ဆရာတော်ကြီးများအားလုံးက လူသေလူဖြစ်ဝါဒနှင့် ဆက်စပ်ဝါဒများသည် ထေရဝါဒ ပိဋကတ်တော်နှင့် မလျော်ကန်ဘဲ ဖောက်ပြန်ယွင်းကွက် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အဓမ္မဝါဒသာ ဖြစ်သည်ဟု တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်တော်မူခဲ့ပါသည်။
ထို့ပြင် ဤဝါဒနှင့် သက်ဆိုင်သော စာအုပ်၊ စာတမ်း၊ တိတ်ခွေ၊ ကျောက်စာ စသည်တို့သည်လည်း အဓမ္မဝါဒကို ဖော်ပြရာဖြစ်သောကြောင့် အဓမ္မပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထိုဝါဒကို ရေးသားဟောပြော ဖြန့်ဝေသူ၊ လိုက်နာသူ၊ ထောက်ခံအားပေးသူ သင်္ကန်းဝတ်နှင့် လူဝတ်ကြောင်အားလုံးသည် အဓမ္မဝါဒီများ ဖြစ်ကြောင်းလည်း တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်တော်မူခဲ့ပါသည်။
ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ (၁၃၄၁ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၂ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့) တွင် ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း စာအုပ်များ။
နိုင်ငံတော် သီးခြားဝိနည်းဓိုရ်အဖွဲ့ အမှတ်(၂)ကို ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကြီးများကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အထူးအားဖြင့် လူသေလူဖြစ် ဦးဥက္ကဋ္ဌဝါဒ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတေသနဝါဒ နှင့် ရွှေအဘိဓမ္မာဝါဒ တို့နှင့် ပတ်သက်၍ ဓမ္မဟုတ် မဟုတ်၊ အဓမ္မဟုတ် မဟုတ် (ဓမ္မ အဓမ္မ) အဖြစ် အငြင်းပွားမှုကြီးများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သောကြောင့် ဂိုဏ်းပေါင်းစုံ သံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး၏ တာဝန်ပေးချက်အရ နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့က ဤအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းခြင်း ဖွဲ့စည်းသည့်အဖွဲ့: နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းသည့်နေ့ရက်: ၁၃၄၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လပြည့်ကျော် ၉ ရက် (၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၆ ရက်) ဖွဲ့စည်းရခြင်းအကြောင်း: လူသေလူဖြစ် ဦးဥက္ကဋ္ဌဝါဒ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတေသနဝါဒနှင့် ရွှေအဘိဓမ္မာဝါဒဆိုင်ရာ ဓမ္မ အဓမ္မ အငြင်းပွားမှုကို ဝိနည်းတရားတော်နှင့်အညီ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်ရန်။
အဖွဲ့ဝင်များ: နိုင်ငံတော် ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင် ဆရာတော်ကြီးများသာ ပါဝင်ပါသည်။
အဖွဲ့ဝင် (၅) ပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး သင့်လျော်ရာ ဆရာတော်တစ်ပါးကို သဘာပတိအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ ကျန်ဆရာတော်များက အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပါသည်။
အဖွဲ့ဝင် ဆရာတော်များမှာ- ဘဒ္ဒန္တဃောသိတာဘိဝံသ (သဘာပတိ၊ ဃောသိတာရာမတိုက်၊ ထားဝယ်) ဘဒ္ဒန္တဇဝနာဘိဝံသ (အဖွဲ့ဝင်၊ ဇဝနာဘိဝံသာရုံကျောင်းတိုက်၊ ကြို့ပင်ကောက်) ဘဒ္ဒန္တဓမ္မာဘိဝရ (အဖွဲ့ဝင်၊ ကံတွင်းဆုတောင်းပြည့်ကျောင်းတိုက်၊ ပြည်မြို့) ဘဒ္ဒန္တကုမာရ (အဖွဲ့ဝင်၊ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ မကွေး) ဘဒ္ဒန္တဉာနိက (အဖွဲ့ဝင်၊ ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်၊ မြောင်းမြ) ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ရုံးဖွင့်စစ်ဆေးခြင်း စတင်သည့်နေ့ရက်: ၁၃၄၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆုတ် ၁၂ ရက် ကိုင်တွယ်သော အဓိကရုဏ်း: ဓမ္မ အဓမ္မ မှုခင်း အမှတ်-၁ (လူသေလူဖြစ် ဦးဥက္ကဋ္ဌဝါဒ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတေသနဝါဒ၊ ရွှေအဘိဓမ္မာဝါဒဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု) ပါဝင်သူများ: စောဒက (ရဟန်းတော် ၄ ပါး) နှင့် စုဒိတက (ရဟန်း/လူ ၇ ပါး) သုံးသပ်စစ်ဆေးသည့်ကာလ: လေးလကြာမျှ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်ကာလ: ၁၃၄၃ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ ၆ ရက်တိုင်တိုင်။