kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်တွေမြို့တွင် စစ်တွေ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ပုသိမ်မြို့တွင် ပုသိမ်ပုံနှိပ်တိုက်၊ စကောကရင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ စိန်ပီတာကျောင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ကတ်သလစ်သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်၊ တောင်ငူမြို့တွင် တောင်ငူတိုင်း စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ကေတုမတီ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ဇေယျဘုံ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြင်းခြံ မြို့တွင် မာဃဝတီ စာပုံနှိပ်တိုက် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာနှင့်မြန်မာ စာအုပ်သမိုင်းဦးတွင် အခက်အခဲများစွာ ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရသည်။
ပုံနှိပ်စာအုပ်များ ပေါ် ပေါက်လာပြီးနောက် တစ်ခေတ်ထက်တစ်ခေတ် တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် စာအုပ်၏အရေအတွက်၊ အရည်အသွေး၊ အမျိုးအစား၊ အပြင်အဆင် မြင့်မားတိုးတက် ခေတ်မီလာစေရန် နည်းအမျိုးမျိုး ခေတ် အမြင်အထွေထွေဖြင့် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်နေကြသည်မှာ မျက်မှောက်ခေတ် စာပေလောကတိုင် အောင် ဖြစ်သည်။
ယနေ့စာပေလောကတွင် စာအုပ်၏တန်ဖိုးနှင့် အနှစ်သာရကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ တညီ တညွတ်တည်း လက်ခံထားသည်။
နိုင်ငံတကာစာအုပ်နှစ်ဟူသော စာအုပ်လောကမှတ်တိုင်ကိုလည်း စာပေသမိုင်းတွင် စိုက်ထူခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
စာအုပ်စာပေ လူ့မိတ်ဆွေ၊ စာနယ်ဇင်းတိုင်း ခေတ်သမိုင်းဟူ သော အနှစ်သာရတို့ဖြင့် ဝိသေသပြုခဲ့ကြသည်။
ချင်းတွင်း မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ် (၃၃)၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊ ကိုးကား Category:စာပေ။
right|thumb|မြေဝက် မြေဝက်၏ အင်္ဂလိပ်အမည်ဖြစ်သော “Aardvark” ( ; Orycteropus afer) ဟူသော ဝေါဟာရသည် အာဖရိက အေဖာ တို့၏ ဝေါဟာရ ဖြစ်လေသည်။
မြေဝက်သည် အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသည်။
မြေဝက်များသည် အရွယ်အစား အလယ်အလတ်ရှိပြီး တွင်းတူးတတ်သော ညတွင် ကျက်စားတတ်သည့် နို့တိုက်သတ္တဝါများ ဖြစ်လေသည်။
၎င်းတို့သည် တူဘူလီဒန်တေတာ မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည့် တစ်မျိုးတည်းသော မျိုးစိတ် ဖြစ်လေသည်။
သို့သော်လည်း ယင်းမျိုးရင်းတွင် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကမူ အခြားသောမျိုးစိတ်များလည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်ဟု ဆိုသည်။
right|မြေဝက်တွေ့ရှိရာဒေသ မြေဝက်ကို ရံဖန်ရံခါ ပုရွက်စားဝက်ဝံ၊ ပုရွက်စားကောင် စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။
ယင်းအပြင် မျှော်လင့်ခြင်းအငူ ခေါ် ဂွတ်ဟုပ်အငူကို အစွဲပြု၍လည်း ကိပ် ပုရွက်စားကောင် ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။
မြေဝက်များကို မြေဝက် ဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။
မြေဝက်၏အမည်ဖြစ်သော အတ်ဗတ်ဟူသောအမည်သည် များစွာသော စွယ်စုံကျမ်းများနှင့် အတိုကောက်အဘိဓာန်များတွင် ပထမဦးဆုံးအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရလေ သည်။
ယင်းအမည်သည် အာဖရီးကန်း၊ ဒတ်ချ်လူမျိုး၏စကားဖြစ်ပြီး မြေဝက်ဟုပင် အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
ဥရောပတိုက်မှ အစောဆုံး အခြေချနေထိုင်သူများက ဤသတ္တဝါသည် အိမ်ဝက်နှင့် တူသည်ဟု အထင်ရောက်ကာ ဤအမည်ကို ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
သို့သော်လည်း မြေဝက်သည် အိမ်ဝက်နှင့် မျိုးနီးစပ်ခြင်း မရှိပေ။
၎င်းသည် တူဘူလီဒန်တေတာမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည့် တစ်ဦးတည်း သောမျိုးစိတ်ပင် ဖြစ်သည်။
မြေဝက်သည် အချို့သောအကျင့်စရိုက်များနှင့် အပေါ်ယံသွင်ပြင်တို့တွင် တူညီလင့်ကစား တောင်အမေရိကတိုက်မှ ပုရွက်စားကောင်များနှင့် မျိုးနီးစပ်ခြင်း မရှိပေ။
မြေဝက်များနှင့် မျိုးအနီးစပ်ဆုံးသောသက်ရှိသတ္တဝါများမှာ ဆင်စွေ့များ ဖြစ်လေသည်။
ယင်းတို့အပြင် ရေသူမများ၊ ဟိုင်းရတ်ကောင်များ၊ တင်းရတ်များ နှင့် ဆင်များသည်လည်း မြေဝက်များနှင့် မျိုးနီးစပ်လေသည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာ မြေဝက်များ၏ အသိသာအထင်ရှားဆုံးသော သွင်ပြင်လက္ခဏာမှာ ယင်းတို့၏သွားများ ဖြစ်လေသည်။
သွားများအားလုံးလိုလိုသည် ပါးလွှာပြီး အပေါ်ထောင်နေကာ ဒေါင်လိုက်သွားတန်းများ ဖြစ်လေသည်။
သွားများကို ကြွေများဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားခြင်း မရှိပေ။
ကျိုးသွား ပြီးနောက်တွင် ချက်ချင်းလိုလို ပြန်ပေါက်လေသည်။
မြေဝက်သည် မေးရိုး၏အရှေ့ဘက်တွင် စွယ်သွားများဖြင့် မွေးလာသည်။
ယင်း စွယ်သွားများသည် လဲလေ့မရှိပေ။
မျိုးဗီဇပိုင်းအရ ပြောလျှင် မြေဝက်များသည် သက်ရှိရုပ်ကြွင်းများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
မြေဝက်များသည် ဝက်များနှင့် အတန်ငယ်ဆင်ဆင်တူလေသည်။
၎င်းတို့၏ကိုယ်သည် တုတ်ခိုင်သည်။
ကျောကုန်းသည် ကွေးနေသည်။
ကြမ်းတမ်းသော အမွေးများဖြင့် ကျဲပါးစွာဖုံးအုပ်ထားလေသည်။
ခြေတံများသည် အတန်ငယ်ရှည်သည်။
ရှေ့ခြေများတွင် ခြေမ မရှိချေ။
ခြေချောင်းလေးချောင်းစီသာ ရှိလေသည်။
နောက်ခြေများတွင်မူ ခြေချောင်းငါးချောင်းစီ ရှိလေသည်။
ခြေချောင်းများအားလုံးတွင် ကြီးမားပြီး သန်စွမ်းသောခြေသည်းများ ရှိလေသည်။
ယင်းခြေသည်းများသည် ပြားချပ်နေပြီး ဂေါ်ပြားနှင့်တူလေသည်။
ယင်းခြေသည်းများသည် ခြေ သည်းနှင့်ခွာအကြား ကြားနေရာ ဖြစ်လေသည်။
နားရွက်များသည် အလွန်ရှည်လျားပြီး အမြီးသည် အရင်းတွင်အလွန်ထူထဲကာ အဖျားသို့ ရှူးသွားသည်။
ဦးခေါင်းမှာ အလွန်လုံးဝန်းပြီး လည်ပင်းမှာမူ တိုပြီးတုတ်သည်။
နှာတံ၏အဆုံးတွင် အချပ်ကလေး ဖြစ်နေပြီး နှာခေါင်း ပေါက်များ ရှိလေသည်။
မြေဝက်တွင် ရှည်လျားပြီး သေးသွယ်ကာ မြွေနှင့်တူသည့် အပြင်သို့ထိုးထွက်နေသောလျှာ ရှိလေသည်။
အနံ့ခံ အာရုံလည်း အလွန်ကောင်းမွန်သည်။
မြေဝက်၏ကိုယ်အလေးချိန်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၄၀ နှင့် ၆၅ ကီလိုဂရမ်အကြားတွင် ရှိလေသည်။
မြေဝက်၏ကိုယ်အလျားသည် များသော အားဖြင့် ၁ နှင့် ၁.၃ မီတာများအကြားတွင် ရှိလေသည်။
သို့သော်လည်း ၂.၂မီတာအထိ ရောက်နိုင်လေသည်။
အမြီးသည် ၇၀ စင်တီမီတာ အထိ ရှိနိုင်လေသည်။
မြေဝက်သည် ဝါမွဲမွဲဖျော့ဖျော့အရောင် ရှိလေသည်။
သို့သော်လည်း မြေကြီးတွင် အမြဲလူးနေတတ်သဖြင့် နီညိုရောင် ဖြစ်နေတတ်သည်။
မြေဝက်၏အရေခွံသည် ပါးပြီး အရေပြားမှာမူ ကြမ်းတမ်းသည်။
ယင်းကြမ်းတမ်းသောအရေပြားသည် မြေဝက်အတွက် ပင်မအကာအကွယ်လည်း ဖြစ်လေသည်။
မြေဝက်သည် လောလောလတ်လတ်တူးဆွထားသော ပုရွက်အုံများအတွင်းတွင် အိပ်စက်တတ်ပြီး ယင်းမှာ ၎င်း၏ရန်သူများထံမှ အကာအကွယ်ရရန်အတွက်လည်း ဖြစ်လေသည်။
right|မြေဝက်အနားယူခြင်း မြေဝက်သည် ညအချိန်တွင်သာ ကျက်စားတတ်ပြီး တစ်ကောင်တည်းသာ ကျက်စားတတ်သည်။
၎င်းတို့သည် ပုရွက်ဆိတ်နှင့် ခြကောင်များကို စားတတ်လေသည်။
မြေဝက်များစားတတ်သည့် တစ်မျိုးတည်းသောသစ်သီးမှာ မြေဝက်သခွားသီး ဖြစ်လေသည်။
မြေဝက်သည် မွန်းလွဲပိုင်းအချိန် နှောင်းပိုင်း (သို့မဟုတ်) နေဝင်ပြီးနောက် များမကြာမီမှာပင် ၎င်း၏တွင်းမှနိုးထလာပြီး ၎င်းကျက် စားရာနယ်မြေအတွင်းတွင် လှည့်လည်ကျက်စားလေသည်။
၎င်းတို့ကျက်စားရာနယ်မြေသည် ၁၀ကီလိုမီတာမှ ၃၀ကီလိုမီတာအတွင်းတွင် ရှိလေသည်။
မြေဝက်သည် ၎င်း၏နှာခေါင်းရှည်ကြီးကို ဟိုဘက်မှ သည်ဘက်သို့ ယိမ်းယိုင်လာကာ အစာ၏အနံ့ကို ခံလေသည်။
ပုရွက်ဆိတ်များ၊ ခြကောင်များ၏အနံ့အသက်ကို ရသောအခါတွင် မြေဝက်သည် ၎င်း၏သန်မာသောရှေ့ခြေများဖြင့် တူးဆွလေသည်။
တစ်ချိန် တည်းမှာပင် ၎င်းတို့၏ရှည်လျားသောနားရွက်များကိုထောင်မတ်ကာ ရန်သူများ၏အသံကို နားထောင်လေသည်။
ယင်းနောက်တွင်မူ ပိုးမွှား များစွာကို ၎င်း၏ရှည်လျားကပ်စီးသောလျှာဖြင့် ဆွဲယူစားလေရာ ညတစ်ညတည်းမှာပင် ပုရွက်ဆိတ်ကောင်ရေငါးသောင်းအထိ စားဖူးကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားလေသည်။
တွင်းဝင်ပေါက် ၎င်းသည် တွင်းတူးတော်သူ ဖြစ်သော်လည်း လှုပ်ရှားရာတွင်မူ အလွန်နှေးကွေးလေသည်။
၎င်း၏ခြေသည်းများသည် ခြကောင်များ၊ ပုရွက်ဆိတ်များ၏ အလွန်ထူထဲမာကျောလှသောအသိုက်အအုံကို ကောင်းစွာ လျင်လျင်မြန်မြန် တူးဆွ နိုင်လေသည်။
ယင်းသို့ တူးဆွရာတွင် ဖုန်မှုန့်၊ သဲမှုန့်များ မလွင့်ပျံလာစေရန်အတွက် နှာခေါင်းပေါက်များကို ပိတ်ထားလေသည်။
တူးဆွမှု အောင်မြင်သောအခါတွင် မြေဝက်သည် ၎င်း၏ရှည်လျားသောလျှာဖြင့် အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို ဆွဲယူစားလေသည်။
လျှာသည် ၃၀ စင်တီ မီတာအထိ ရှည်တတ်လေသည်။
ခြကောင်များ ကိုက်ခြင်း၊ ပုရွက်ဆိတ်များ၏ထိုးခြင်းများသည် မြေဝက်၏ကြမ်းတမ်းသောအရေခွံပေါ်တွင် အချည်းနှီးမျှသာ ဖြစ်လေသည်။
မြေဝက်သည် အလွန်နားပါးလှသောကြောင့် ၎င်း၏ရန်သူများဖြစ်သော ခြင်္သေ့များ၊ ကျားသစ်များ၊ ဟိုင်ယီး နားခွေးအများနှင့် စပါးကြီးမြွေများ လာလျှင် သိရှိလေသည်။
မြေဝက်သည် ပုရွက်ဆိတ်နှင့်ခြကောင်များအား တူးဆွခြင်းအပြင် ၎င်းနေထိုင်ရန်အတွက် ကိုယ်ပိုင်တွင်းများကိုလည်း တူးတတ်သည်။
၎င်း ကျက်စားရာနယ်မြေအတွင်းတွင်လည်း ခေတ္တနားခိုစရာနေရာများစွာကို အနှံ့အပြားတူးထားတတ်သည်။
အဓိကတွင်းမှာမူ သားပေါက်ရန် အတွက် ဖြစ်လေသည်။
အဓိကတွင်းများသည် နက်ပြီး ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည်။
အဝင်အထွက်ပြုစရာအပေါက်များစွာလည်း ရှိသည်။
၁၃ မီတာအထိလည်း ရှည်တတ်သေးသည်။
မြေဝက်သည် ၎င်း၏အဓိကတွင်း၏ပုံစံကို ပုံမှန်ပြောင်းလဲတတ်သည်။
၎င်းသည် အချိန်တစ်ချိန်မှ အခြားတစ်ချိန်အတွင်းတွင် တွင်းအသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေတတ်သည်။
၎င်း၏တွင်းဟောင်းများတွင် အာဖရိကခွေးရိုင်းကဲ့သို့သော အခြား သေးငယ်သည့်တိရစ္ဆာန်များက နေထိုင်တတ်ကြလေသည်။
မိခင်များနှုင့် ယင်းတို့၏ရင်သွေးများသည်သာ တွင်းတစ်ခုတည်းကို အတူတကွ မျှဝေသုံးစွဲကြလေသည်။
အကယ်၍ တွင်းအား တိုက်ခိုက်ခံရပါက တွင်းပေါက်ကို တင်းကြပ်စွာပိတ်ဆို့တတ်သည်။
သို့မဟုတ် တွင်းအတွင်းတွင် လှည့်ပတ်ကာ ၎င်း၏ခြေသည်းများဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်တတ်လေသည်။
မျိုးပွားခြင်း မြေဝက်များသည် သားဖောက်ရာသီတွင်သာ နှစ်ကောင်တွဲလျက် တွေ့ရတတ်သည်။
သားလွယ်ကာလမှာ ၇ လကြာသည်။
သားတစ်ကောင် တည်းသာ ပေါက်တတ်သည်။
မြေဝက်ပေါက်ကလေးသည် မွေးကင်းစတွင် ၂ ကီလိုဂရမ်သာ လေးသည်။
၎င်းသည် နှစ်ပတ်သားအရွယ် တွင် ၎င်း၏တွင်းကိုစွန့်ခွာကာ ၎င်း၏မိခင်နောက်သို့ လိုက်လေသည်။
၁၄ပတ်သားအရွယ်တွင် ခြကောင်များကို စားလေသည်။
၁၆ ပတ်သား အရွယ်တွင် နို့စို့ခြင်းအစား အခြားအစာများကိုစားလေသည်။
အသက်ခြောက်လသားအရွယ်တွင် ၎င်းသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်တွင်းကို စတင် တူးနိုင်လေပြီ။
သို့သော်လည်း ၎င်းသည် ၎င်း၏မိခင်နှင့်အတူ နောက်ထပ်မိတ်လိုက်ရာသီအထိတိုင်အောင် ဆက်လက်နေနေသေးသည်။
ယင်း အချိန်လွန်သောအခါတွင် မြေဝက်သည် မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ်ရောက်လာပြီ ဖြစ်သည်။
မြေဝက်မိခင်နှင့် ရင်သွေး မြေဝက်များသည် အဖမ်းလှောင်ခံဘဝတွင် ၂၄နှစ်အထိ နေနိုင်လေသည်။
အဓိကရန်သူများ မြေဝက်၏အဓိကရန်သူများမှာ ခြင်္သေ့၊ ကျားသစ်၊ အမဲလိုက်ခွေးနှင့် စပါးကြီးမြွေများ ဖြစ်လေသည်။
မြေဝက်များသည် လျင်မြန်စွာ တွင်းတူးနိုင်လေသည်။
(သို့မဟုတ်) ရှေ့နောက်အကွေ့အကောက်လမ်းကြောင်းဖြင့် ရန်သူများလက်မှ လွတ်အောင်ပြေးနိုင်လေသည်။
သို့သော်လည်း အဆိုပါနည်းလမ်းအားလုံး မအောင်မြင်သောအခါတွင် ၎င်းသည် ၎င်း၏ခြေသည်းများ၊ အမြီးနှင့် လက်တံများကို အသုံးပြု၍ ရန်သူကို ရိုက်ခတ်တတ်သည်။
ရံဖန်ရံခါတွင်မူ ၎င်း၏ ခြေလေးချောင်းစလုံးဖြင့် ရန်သူများ၏ကျောကုန်းကို ရိုက်ခတ်တတ်သည်။
မြေဝက်များသည် အာဖရိကတိုက်၏ ဆဟာရသဲကန္တာရ၏တောင်ဘက်ရှိဒေသများတွင် နေထိုင်ကျက်စားလေသည်။
၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့နှင့် သင့်လျော်သော ကျက်စားစရာနေရာရှိသောအရပ်များတွင် ကျက်စားတတ်ကြသည်။
မြေဝက်များကို ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များ၊ မြက်တော များ၊ သစ်တောနယ်မြေများနှင့် ချုံတောများတွင် ကျက်စားတတ်ကြသည်။
၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏အစာဖြစ်သော ပုရွက်ဆိတ်နှင့် ခြကောင်များ ပေါများသောအရပ်များတွင် တွေ့ရတတ်သည်။
အစွဲအလမ်းများ အာဖရိကတိုက်၏ ရိုးရာယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများတွင်မူ အထူးပင် အလေးအမြတ်ပြုကြလေသည်။
ယင်းမှာ မြေဝက်သည် ၎င်းတို့၏အစာ အတွက် လုံ့လဝီရိယရှိပြီး ပုရွက်ဆိတ်စစ်သည်တော်များအားလည်း အကြောက်အရွံ့မရှိ တုံ့ပြန်နိုင်မှုတို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ဟာအူဆာ လူမျိုး မှော်ဆရာများသည် မြေဝက်၏ အသည်း၊ အရေခွံ၊ ဦးခေါင်းရှေ့ပိုင်းနှင့် ခြေသည်းများကို အပင်တစ်မျိုး၏အမြစ်နှင့်အတူ ရောနှော၍ အမှုန့်ကြိတ်ကာ ပီယဆေးကို ဖော်စပ်လေသည်။
ယင်းနောက်တွင်မူ အရေပြားတစ်စတွင်ထုပ်၍ ရင်ပတ်တွင် စည်းထားပါက ယင်းစည်းထားသောသူတွင် ပီယအစွမ်းသတ္တိများရရှိကာ ညအချိန်မှာပင် နံရံများ၊ အမိုးများကို ကျော်ဖြတ်နိုင်စွမ်းရှိလေသည်ဟု ဆိုသည်။
ယင်းပီယဆေးမျိုးကို သူတပါး၏အိမ်အတွင်းသို့ တရားမဝင်ခိုးဝင်တတ်သောသူခိုးများက အသုံးပြုတတ်သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
ထိုနည်းတူ မိန်းကလေးငယ်များ၏အိမ်သို့ ယင်းတို့၏မိဘများ၏ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ လည်ပတ်လိုသူများကလည်း အသုံးပြုတတ်ကြသေးသည်။
ဒဗလျူဘီအိပ်ချ် ရုပ်မြင်သံကြားမှ ထုတ်လွှင့်သော လူကြိုက်များသည့် ကလေးများအတွက်ကာတွန်းဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခု ဖြစ် သည့် အာသာ ဇာတ်လမ်းတွဲမှ အဓိကဇာတ်ကောင်သည် မြေဝက် ဖြစ်လေသည်။
ယင်းကာတွန်းဇာတ်လမ်းတွဲကို နိုင်ငံပေါင်း တစ်ရာကျော်တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသလျက် ရှိလေသည်။
၁၉၆၉ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ခုနှစ်အတွင်း ပြသခဲ့သော ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွဲဖြစ်သည့် ပုရွက်ဆိတ်နှင့် မြေဝက် ဇာတ်ကားတွဲမှ အဓိကဇာတ်ကောင်များအနက် တစ်ဦးဖြစ်သော အပြာရောင်မြေဝက် ဇာတ်ကောင်သည် ဂျွန် ဘိုင်နာ က အသံသရုပ်ဆောင်ထားလေသည်။
ယင်းဇာတ်ကားတွဲတွင် မြေဝက်တစ်ကောင်နှင့် ၎င်းအားအမြဲဆန့်ကျင်သော ပုရွက်ဆိတ်တို့အကြောင်းဖြစ်ပြီး မြေဝက်သည် ပုရွက်ဆိတ်ကို စားရန်၊ ဖမ်းမိရန် အမြဲတမ်းကြိုးပမ်းသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် အမြဲပဲ ရှုံးနိမ့်ရလေသည်။
ဒေ့ဗ်ဆင်းမ်နှင့် ဂျားဟဒ် ဆိုသူတို့ ပူးပေါင်းဖန်တီးသည့် ကာတွန်းရုပ်ပြစာအုပ်တွဲ၏ ခေါင်းစဉ်ဇာတ်ကောင် ဖြစ်သော မြေဝက် ဆီရီးဘတ်စ်သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၂၀ဝ၄ ခုနှစ်အထိ ထွက်ရှိခဲ့လေသည်။
ယင်းစာအုပ်တွဲများ ၏ နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် ထပ်မံထွက်ရှိသော စုပေါင်းအတွဲများကို ယနေ့ထက်တိုင် ရောင်းချနေရဆဲ ဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
တောင်မျောက်ကလေး၏ အင်္ဂလိပ်အမည်ဖြစ်သော "မိုနီတို ဒယ်လ် မွန်တီ (Monito del Monte)" ဟူသော အမည်သည် စပိန်ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး တောင်မျောက်ကလေးဟုပင် အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
၎င်းတို့သည် အလွန်သေးငယ်သော သားပိုက်အိတ်ပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ပြီး တောင်အမေရိကတိုက်အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသဖြစ်သည့် ချီလီနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံများတွင်သာ တွေ့ရ လေသည်။
၎င်းတို့ကို ယနေ့ခေတ်သစ်တွင် ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမပြုသေးခင်ကမူ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၁သန်းခန့်ကတည်းက မျိုးပြုန်းတီးပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။
တောင်မျောက်ကလေးသည် ညအချိန်တွင် သာ ကျက်စားပြီး သစ်ပင်ပေါ်တွင်သာ အဓိကနေသည်။
၎င်းတို့သည် အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းများ၏တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ဗာလ်ဒီးလ်ဗီးယန်း သမပိုင်း မိုးသစ်တောများ ရှိ ချီလီဝါးတောများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
၎င်းတို့တွင် တစိတ်တပိုင်း ဆုပ်ကိုင်၍ရသောအမြီး ရှိသည်။
တောင်မျောက်ကလေးများသည် အဓိက အားဖြင့် အင်းဆက်ပိုးမွှားများနှင့် အခြားသော သေးငယ်သည့် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါလေးများကို စားပြီး ဖြည့်စွက်စာအဖြစ် သစ်သီးကို စားသည်။
လေ့လာချက်များအရ တောင်မျောက်ကလေးသည် တောင်အမေရိကတိုက်မှ အခြားသော သားပိုက်အိတ်ပါသော နို့တိုက် သတ္တဝါများထက်စာလျှင် ဩစတြေးလျတိုက်မှ သားပိုက်အိတ်ပါသောနို့တိုက် သတ္တဝါများနှင့် ပိုမို၍မျိုးနီးစပ်မှုရှိသည် ဟု ဆိုသည်။
သမိုင်းမတင်မီခေတ်မှ အလွန်သေးငယ်သောအရိုးများကို ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ကွင်းစလန်းပြည်နယ်မှ လယ်မြေတစ်ခုတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရာ ယင်းအရိုးများသည် တောင်မျောက်ကလေးနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွယ်နေသည်ဟု သိရသည်။
ဩစတြေးလျတိုက်၏သိရသမျှတွင် အစောဆုံးဖြစ်သော သားပိုက်အိတ်ပါနို့တိုက်သတ္တဝါများအနက် တစ်မျိုးဖြစ်သော ဒီဂျာသီယာ သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း၅၅သန်းခန့်က ရှင်သန်သွားသော သတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ရှေးဦးကျ သောကြွက်နှင့်တူသည့်သတ္တဝါလည်း ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ သိပ္ပံပညာရှင်များက ဒီဂျာသီယာကို တောင် မျောက်ကလေး၏ ရှေးဦးကျသောဆွေမျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြလေသည်။
ယင်းသုတေသနအရ တောင်မျောက်ကလေး သည် ပြန်လည်ခြေရာခံပါက ဒီဂျာသီယာအထိ ရောက်ရှိသွားမည့် မျိုးရိုးအဆက်အနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသော နောက် ဆုံးမျိုးဆက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
တောင်မျောက်ကလေးနှင့် ဩစတြေးလျတိုက်မှ သားပိုက်အိတ်ပါနို့တိုက် သတ္တဝများအကြားလမ်းကြောင်းလွဲသွားမှုသည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း၄၆သန်းခန့်ကဟု ယူဆရသည်။
သားပေါက်ခြင်း တောင်မျောက်ကလေးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် သားပေါက်တတ်ပြီး သားတစ်ကြိမ်ပေါက်လျှင် သား တစ်ကောင်မှ လေးကောင်အထိ ပေါက်တတ်သည်။
အမများတွင် သားမွေးများအနားသတ်ထားသည် သားပိုက်အိတ် အတွင်းတွင် နို့ကျိတ်လေးခု ပါရှိသည်။
ရင်သွေးများသည် အရွယ်ရောက်လာ သောအခါတွင် ၎င်းတို့သည် သားပိုက်အိတ် အတွင်းမှ ထွက်ခွာကြလေသည်။
၎င်းတို့ကို အသိုက်တွင်းတွင် ဆက်လက်ပြုစုလေသည်။
ထို့နောက်တွင်မူ မိခင်ဖြစ်သူ က သူ၏ကျောပေါ်တွင် တင်ဆောင်ကာ ခေါ်သွားလေသည်။
တောင်မျောက်ကလေးသားပေါက်များသည် မိခင်နို့ကိုသာ စို့ရသောအရွယ်လွန်သွားသော်လည်း မိခင်နှင့်အတူ ရှိနေသေးသည်။
အဖိုနှင့်အမများသည် အသက်နှစ်နှစ်လွန်သောအခါ တွင် မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ်သို့ ရောက်လာကြသည်။
ကျက်စားပုံ အလေ့အထ တောင်မျောက်ကလေးများသည် သစ်ပင်များပေါ်တွင်သာ အဓိက နေကြလေသည်။
၎င်းတို့သည် ဘောလုံးကဲ့သို့ လုံးဝန်း သောပုံစံရှိသည့် အသိုက်များကို ရေစိုခံနိုင်ရည်ရှိသော ဝါးရွက်များဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြသည်။
ယင်းဝါးရွက်များကို ရေညှိပင်များ၊ မြက်ပင်များဖြင့် အနားသတ်ထားကြပြီး သစ်ပင်၏ကောင်းစွာလုံခြုံသောနေရာများတွင် ထားရှိသည်။
အသိုက်သည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရောထွေးသွားစေရန်အတွက် ရံဖန်ရံခါ မီးခိုးရောင်ရေညှိပင်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားတတ် သည်။
ယင်းအသိုက်ကြောင့် တောင်မျောက်ကလေးကို နိုးကြားနေသည့်အချိန်တွင်ရော ၎င်းဆောင်းခိုနေသည့်အချိန်တွင် ပါ အအေးဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်လေသည်။
တောင်မျောက်ကလေးသည် ၎င်း၏အမြီးရင်းတွင် ဆောင်းခိုသည့်အချိန်အ တွက် အဆီများကို သိုလှောင်ထားလေသည်။
၎င်းတို့သည် ချီလီနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံများရှိ ကုန်းမြင့်ပိုင်းဒေသများရှိ သိပ်သည်းပြီး စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းလျက်ရှိသော တောအုပ်များအတွင်းတွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။
မျိုးစေ့ပြန့်ပွားစေသူ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ သမပိုင်းတောအုပ်များအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာချက်တစ်ရပ်အရ ဆောင်းရာသီတွင် ကပ်စေးတတ်သော အဖြူရောင်ဘယ်ရီသီးများသီးတတ်သည့် ကပ်ပါးပင်တစ်မျိုးဖြစ်သော မစ်စ်တယ်လ်တိုးအပင် (Mistletoe) တစ်မျိုးနှင့် တောင်မျောက်ကလေးတို့အကြား အပြန်အလှန်ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း သိရသည်။
တောင်မျောက် ကလေးသည် ယင်းအပင်အတွက် တစ်ဦးတည်းသော သစ်စေ့မျိုးပြန့်ပွားစေသူ ဖြစ်လေသည်။
အကယ်၍သာ တောင် မျောက်ကလေးကြောင့် မျိုးပြန့်ပွားမှုမရှိပါလျှင် အဆိုပါအပင်သည် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားမည်မှာ သေချာလေသည်။
တောင်မျောက်ကလေးသည် အဆိုပါအပင်၏အသီးများကိုစားခြင်းဖြင့် အစေ့များကို ပြန့်ပွားစေသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များက ဤမျိုးစိတ်နှစ်ခု၏ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း၆၀မှ ၇၀ခန့်အတွင်းကတည်းက ဖြစ်မည် ဟု မှန်းဆခဲ့ကြသည်။
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် () သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
တည်နေရာ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် () သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့တောင်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် သကေတမြို့နယ်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ပုဇွန်တောင်ချောင်းတို့ တည်ရှိသည်။
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်နှင့် ဒေါပုံမြို့နယ်ကို မဟာဗန္ဓုလတံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ခေါ်တွင်ပုံ ပုဇွန်တောင်ဟု အမည်ခေါ်တွင်ပုံမှာ မွန်ဘာသာ (ပသုန်ဒဵု - မဇုန်ဒေး) = ကုန်းငါးကုန်း (ညောင်ကုန်း၊ ပေတောကုန်း၊ မလွှကုန်း၊ မအူကုန်း၊ ပိန္နဲကုန်း) ရှိသော အရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မောင်မြတ်မွန်(ဆူးလေ)၏ မြို့ရိုး/ခံတပ်ကြောင့် သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့မြို့နယ် ပုဇွန်တောင် - ပသုန် - ငါး၊ ဒဵု - တောင်ကုန်းငယ် (တောင်ငါးလုံး)မြန်မာသမိုင်း နိဒါန်း - ဒေါက်တာ သန်းထွန်း ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၉) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်းနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၁) ရုံရှိသည်။
ပုစွန်တောင်ဈေးနှင့် ရေကျော်ဈေးတို့မှာ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အဓိကကျသော ဈေးကြီးများဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးအပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် မဟာဗိသျှနုဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ၁၃၇-၁၃၉၊ ၅၁လမ်း လွတ်လပ်သောမက်သဒစ်အသင်းတော်(ရန်ကုန်) ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၂၅၆၊ ဗိုလ်မြတ်ထွန်းလမ်း ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရား ဘုရား ဦးရွှေဂုံလမ်း ရန်ကုန်အရှေ့ ဆန်းနီဗလီ ဗလီ ၇၃၊ အနော်ရထာလမ်း အ.ထ.က(၁)ပုဇွန်တောင် စာသင်ကျောင်း ၄၅လမ်းနှင့်လမ်း၅၀ကြား အနော်ရထာလမ်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။
ဗိုလ်တထောင်ဘုရားတည်ရှိသောကြောင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်တံတားမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ဗိုလ်တစ်ထောင်ရပ်ကွက်သည် ရှေးမွန်မြို့ဖြစ်သော ဒဂုံမြို့တည်ရှိစဉ်အခါကပင် ရှိခဲ့သည်။
ဆံတော်ကို ကြိုဆိုရာတွင် ဗိုလ်ခြေတစ်ထောင်ဖြင့် ကြိုဆိုရာအရပ် ဖြစ်သောကြောင့် ယင်သို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဗိုလ်တထောင်ရပ်မှာ ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်ကြောင့်လည်း အမည်ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဗိုလ်တထောင်စေတီ၏ဘွဲ့အမည်မှာ မွန်ဘာသာဖြင့် ကျိုက်ဒေးအပ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
စေတီတော်ကို ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်က ရန်ကုန်မြို့ဝန် ဦးနိုင်က ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။
ဗိုလ်တထောင်စေတီကုန်းတော်ထက်၌ ကုန်းဘောင်ခေတ်က အင်္ဂလိပ်စစ်သင်္ချိုင်းတစ်ခုရှိခဲ့ရာ နောက်ပိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက နေရာရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၆) ကျောင်းနှင့် တက္ကသိုလ်(၁)ခု ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဓိကဆေးရုံတစ်ရုံဖြစ်သော အရှေ့ပိုင်းခရိုင်ဆေးရုံအပါအဝင် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၃) ရုံနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံ (၃) ရုံတို့လည်း တည်ရှိသည်။
ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်လည်း တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်း အာဏာပိုင်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပုလဲမြေကုမ္ပဏီမှ ဗိုလ်တထောင်ဆိပ်ကမ်းကို ဟိုတယ်များတည်ဆောက် အပန်းဖြေနေရာတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဤမြို့နယ်တွင် ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦးများစွာ တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော အတွင်းဝန်ရုံး (နောင် ဝန်ကြီးများရုံး)မှာ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် ဗိုလ်တထောင်ဘုရား ဘုရား ကမ်းနားလမ်း စီရင်ဘပ်တစ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁၅၂၊ ဗိုလ်မြတ်ထွန်းလမ်း အတွင်းဝန်ရုံး အစိုးရရုံး ၃၀ဝ၊ သိမ်ဖြူလမ်း ၁၉၄၇ခုနှစ်တွင် ဤရုံး၌ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။
အ.ထ.က (၂) ဗိုလ်တထောင် ကျောင်း ၁၅၂၊ ဗိုလ်မြတ်ထွန်းလမ်း (ယခင်) စိန့်ဖီလစ် အထက်တန်းကျောင်း အ.ထ.က (၄) ဗိုလ်တထောင် ကျောင်း ၃၀ဝ၊ သိမ်ဖြူလမ်း (ယခင်) စိန့်မေရီကျောင်း အ.ထ.က (၆) ဗိုလ်တထောင် ကျောင်း အနော်ရထာလမ်း (ယခင်) စိန့်ပေါလ် အင်္ဂလိပ် အထက်တန်းကျောင်း စိန့်မေရီ ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၃၇၂၊ ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
တာမွေမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
တာမွေမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်နှင့် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဗဟန်းမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်အကျယ်အဝန်းမှာ ဖြစ်သည်။
တာမွေမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၀)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၂၈) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်းရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ရွှေတိဂုံဘုရားသမိုင်းအရ တရုတ်ပြည်မှ ဘုန်းကံရှင် မောင်ကံ အမည်ရှိ ပုဂံသူရဲကောင်းတစ်ဦးသည် မြေလျှိုးမိုးပျံနိုင်သည့်သူ ဖြစ်သဖြင့် ရွှေတိဂုံဘုရားမှ ဓာတ်တော်မွေတော်များ ခိုးယူပင့်ဆောင်နိုင်ရန် ကြံစည်အားထုတ်ရာတွင် နတ်ကောင်း၊ နတ်မြတ်တို့က ကြီးမားသော မြွေကြီးတစ်ကောင်ဖန်ဆင်း၍ တားဆီးခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြုပြီး "တားမြွေ" ဟု ခေါ်ခဲ့ရာမှ ကာလရွေ့လျားကာ "တာမွေ" ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
မွန်သမိုင်းကြောင်းများအရ "တာမွိုင့်" ဟူသော မွန်ဘာသာစကားအရ "တာ" ဆိုသည်မှာ "ထန်း"၊ "မွိုင့်" ဆိုသည်မှာ "တစ်" ဖြစ်သဖြင့်၊ ကြီးမားသော ထန်းပင်ကြီးတစ်ပင်ရှိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ တာမွိုင့် မှ တာမွေ ဖြစ်လာသည်ဟုလည်း ဒေသခံများက ယုံကြည်ကြသည်။
ကျန်းမာရေး တာမွေမြို့နယ်တွင် မျက်စိဆေးရုံ၊ အလုပ်သမားဆေးရုံ၊ နား၊ နှာခေါင်းလည်ချောင်းဆေးရုံ တို့ တည်ရှိသည်။
နား၊နှာခေါင်း၊လည်ချောင်း ဆေးရုံကြီး ၏ မျက်စောင်းထိုး တစ်ဖက်ကားလမ်းတွင် သျှင်ပါကူ ဆေးရုံကြီးရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ တာမွေမြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် စိန့်ဖရန်စစ်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁၃၁၊ကျိုက္ကဆံလမ်း ရပ်ကွက်များ ၁။
မေတ္တာညွန့်ရပ်ကွက်၊ ၂။
တာမွေလေးရပ်ကွက်၊ ၃။
မာန်အောင်ရပ်ကွက်၊ ၄။
တာမွေကြီး(ခ)ရပ်ကွက်၊ ၅။
တာမွေကြီး(က+ဂ)ရပ်ကွက်၊ ၆။
နတ်ချောင်းရပ်ကွက်၊ ၇။
ဗျိုင်းကွက်သစ်ရပ်ကွက်၊ ၈။
ဗျိုင်းရွာမရပ်ကွက်၊ ၉။
မလွှကုန်းဌေးကြွယ်ရပ်ကွက်၊ ၁၀။
ကျားကွက်သစ်ရပ်ကွက်၊ ၁၁။
ပုသိမ်ညွန့်ရပ်ကွက်၊ ၁၂။
ကျောက်မြောင်းအထက်ရပ်ကွက်၊ ၁၃။
ကျောက်မြောင်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ ၁၄။
ကျောက်မြောင်းကြီးရပ်ကွက်၊ ၁၅။
ဘိုးလိန်းအောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ၁၆။
နတ်မောက်ရပ်ကွက်၊ ၁၇။
ပျားရည်ကုန်းရပ်ကွက်၊ ၁၈။
ပုဏ္ဏားကုန်းရပ်ကွက်၊ ၁၉။
အရိုးကုန်းရပ်ကွက်၊ ၂၀။
မအူကုန်းရပ်ကွက်။
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်နှင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နှင့် ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြစ်နှင့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ကမာရွတ်မြို့နယ်နှင့် လှိုင်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၀)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၀) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် အောင်ရွှေဘုံသာ ဓမ္မဗိမာန် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဘုန်းကြီးကျောင်း ၉မိုင်လမ်းဆုံ၊ ပြည်လမ်း သီရိမင်္ဂလာကမ္ဘာအေးစေတီတော် ဘုရား ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း ကျိုက္ကလဲ့ဘုရား ဘုရား ရန်ကုန်-ပြည်လမ်း ကျိုက္ကလို့ဘုရား ဘုရား ရန်ကုန်-ပြည်လမ်း ကျိုက်ဝိုင်းဘုရား ဘုရား ကျိုက်ဝိုင်းဘုရားလမ်း စိန့်အက်ဒဝပ် ရောမကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ရန်ကုန်-ပြည်လမ်း စိန့်ဂျော့ အန်ဂလီကန် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ရန်ကုန်-ပြည်လမ်း တပ်မတော် အရိုးအထူးကုဆေးရုံ ဆေးရုံ ရန်ကုန်-ပြည်လမ်း (ယခင်) စစ်မှုထမ်းအရာရှိများ သင်တန်းကျောင်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းသည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၏ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းတို့ တည်ရှိသည်။
မြောက်ဒဂုံဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းကို ရပ်ကွက်ပေါင်း ၂၅ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ တပ်မတော်အစိုးရတည်ထောင်ခဲ့သော မြို့သစ်များထဲတွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းသည် တိုးတက်သောမြို့ဟု ဆိုနိုင်သည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း ၂၄ ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း ၁ ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း ၄ ကျောင်းရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ အကြီးဆုံးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သော ဒဂုံတက္ကသိုလ်သည် ဤမြို့နယ်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။
ဤသည်မှာ ယခင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ် နှင့် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ် ဟု မခွဲခြားသေးခင် အချိန်ကဖြစ်သည်။
ယခုအခါ ဒဂုံတက္ကသိုလ်၏ တည်နေရာသည် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ ပိုင်းမြို့နယ် နယ်နိမိတ် အတွင်းမှာဖြစ်သည်။
ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းနှင့် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်း၊ အနောက်ဘက် ပုဇွန်တောင်ချောင်းတလျှောက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပဲခူးမြစ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်ဆိပ်ကမ်းတို့ တည်ရှိသည်။
ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၆)ခုနှင့် ကျေးရွာစု (၃)စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၁) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်းရှိသည်။
အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)သည် ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် မြောက်‌ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၆)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဤမြို့နယ်သည် (၁၉၅၉)ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်အစိုးရ တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့သစ်များထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် ဤမြို့နယ်မှာ ရန်ကုန်မြို့၏ အခြေကျသော မြို့အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။
သို့သော်ငြားလည်း လျှပ်စစ်အားနှင့် မိလ္လာစနစ်များမှာ မြို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၂) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။