kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Filmography ရုပ်ရှင်များ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် ဇာတ်ရုပ် မှတ်ချက်များ Ref. ၂၀၁၈ Monster Hunt 2 捉妖记2 Little demon Cameo appearance|Cameo ၂၀၁၉ The Rookies (၂၀၁၉)|The Rookies 素人特工 ယွမ်ဂျင်လင် Jade Dynasty (film)|Jade Dynasty 诛仙 ဇန်ရှောင်ဖန် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် ဇာတ်ရုပ် မှတ်ချက်များ Ref.၂၀၁၆ Super Star Academy 超星星学园 Fang Tianze Shuttle Love Millennium 相爱穿梭千年2：月光下的交换 Boss Liang Cameo ၂၀၁၈ Oh! My Emperor 哦！我的皇帝陛下 Beitang Moran Battle Through the Heavens 斗破苍穹 Lin Xiuya ၂၀၁၉ The Untamed (web series)|The Untamed 陈情令 ဝေ့ဝူရှန် Joy of Life (TV Series)|Joy of Life 庆余年 Yan Bingyun TBA The Wolf (TV series)|The Wolf 狼殿下 Ji Chong Douluo Continent 斗罗大陆 Tang San The Oath of Love 余生，请多指教 Gu Wei ဇာတ်လမ်းတိုများ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် ဇာတ်ရုပ် မှတ်ချက်များ/Ref.၂၀၁၅ Eighteen 十八岁 ရှောင်ဇန် Shi Lian Dian Chang Ji 失恋点唱机 ချန်၏ ရည်းစားဟောင်း Shao Nian Zi Jiu Fang Huo Qiang 少年自救防火墙 ၂၀၁၆ Warrior Spirit 骑士精神 လေစစ်သည်တော် The Brightest Star in the Sky 夜空中最亮的星 ၂၀၁၉ Feel The World 慢游旅行家 Xiao Zhan Lipstick Movie 口红微电影 Estee Lauder short film Discography Singles ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် အယ်လ်ဘမ် မှတ်ချက်များ Ref.၂၀၁၈ "Stepping on Shadows" 踩影子 Oh! My Emperor OST "Battle Through the Heavens" 斗破苍穹 Battle Through the Heavens OST with Wu Jiacheng, Peng Chuyue & Gu Jiacheng "Satisfied" 满足 ၂၀၁၉ "Unrestrained" 无羁 The Untamed (web series)|The Untamed OST with ဝမ်ယိပေါ် Solo version "Song Ends with Chen Qing" 曲尽陈情 "Asking Youth" 问少年 Jade Dynasty (film)|Jade Dynasty OST အခြားဖော်ပြမှုများ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် အယ်လ်ဘမ် မှတ်ချက်များ Ref.၂၀၁၉ "My Motherland and I" 我和我的祖国 Youth for the Motherland SingingProject for People's Republic of China’s 70th anniversary "My Chinese Heart" 我的中国心 "The Best Summer" 最好的夏天 ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်းများ {| class="wikitable" |- ! ခုနှစ် ! ဆု ! ခေါင်းစဉ် ! Nominated work ! ရလဒ် ! class="unsortable" |Ref. |- |rowspan=2|၂၀၁၆ |16th Top Chinese Music Awards |Most Popular New Idol | | | |- |Tencent Video Star Award |Best New Actor | Super Star Academy | | |- |rowspan=2|၂၀၁၈ |25th Cosmo Beauty Ceremony | Beautiful Idol of the Year | | | |- | 12th Tencent Video Star Awards | DOKI Popularity Award | | | |- |rowspan=4|၂၀၁၉ |China Celebrity Charity Gala | Philanthropy Award | | | |- |6th The Actors of China Award Ceremony | rowspan=2|Best Actor (Web series) |rowspan=3|The Untamed (web series)|The Untamed | | |- |3rd Yinchuan Internet Film Festival | | |- |Golden Tower Award |Most Popular Actor | | |- ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:တရုတ် အနုပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဝမ်ရိပေါ် (တရုတ် : 王一博၊ ဩဂုတ်လ ၅ရက် ၁၉၉၇ မွေးဖွား) သည် တရုတ်လူမျိုး သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် တောင်ကိုရီးယား-တရုတ်အမျိုးသားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် UNIQ ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဝမ်သည် The Untamed (၂၀၁၉) ဒရာမာတွင် လန်ဝမ့်ကျီးအဖြစ်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အသိမှတ်ပြုမှုများရရှိခဲ့သည်။
ဝမ်သည် Forbes China ၏ Celebrity 100 (၂၀၂၀) စာရင်းတွင် အဆင့် (၉) ၌ ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။
ရိ‌ပေါ်သည်Street Dance of China season 3 တွင်Captionတစ်ဦးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ပြီးသူ၏အဖွဲ့သားရန်ခိုင်သည်SDC3တွင်‌အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ဝမ်ရိပေါ်ကို ဩဂုတ်လ ၅ရက် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် လော့ယန်မြို့၊ ဟဲနန်ပြည်နယ်၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် အကပညာကို လေ့လာခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် အလယ်တန်း ဒုတိယနှစ်တွင် ဝမ်သည် IBD အကပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဟစ်ပေါ့ပ်အုပ်စုတွင် အမြင့်ဆုံး (၁၆)ဦး စာရင်း၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဝမ်သည် Yuehua Entertainment ၏ သင်တန်းသားဖြစ်လာခဲ့သည်။
အလုပ်အကိုင် ၂၀၁၄ - ၂၀၁၇ ဝမ်သည် တောင်ကိုရီးယား-တရုတ်အမျိုးသားအဖွဲ့ UNIQ ၏ "Falling In Love" သီချင်းနှင့်အတူ ပထမဆုံးပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။
ဝမ်သည် သရုပ်ဆောင်ပိုင်း၌ MBA Partners ရုပ်ရှင်ဖြင့် ပထမဆုံးပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် A Chinese Odyssey Part Three တွင် Red Boy ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၎င်းအပြင် အချစ်ဟာသဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Love Actually တွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်း ဝမ်သည် ပဒေသာပွဲ (Variety Program) တစ်ခုဖြစ်သည့် Day Day Up တွင် အစီစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဝမ်သည် လူငယ်ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Private Shushan Gakuen တွင် ပထမဆုံးအဓိက ဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်ထဲမှာပင် ဝမ်သည် ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် When We Were Young ဒရာမာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ - ယခု ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စစ်မှန်ရှင်ကျန်ရှိုး(Reality Survival Show) တစ်ခုဖြစ်သည့် Produce 101 တွင် အကနည်းပြဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုအစီအစဉ်တွင် ဝမ်၏ အကစွမ်းရည်များကြောင့် ပိုမိုလူသိများလာခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဝမ်သည် Esport ကို အခြေခံသည့် အချစ်ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Gank Your Heart တွင် ကျွမ်းကျင်ဂိမ်မာတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်ထဲမှာပင် ဝမ်သည် Mo Dao Zu Shi ဝတ္ထုရှည်ကို အခြေခံထားသည့် The Untamed ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် အခြားအမျိုးသားဇာတ်ဆောင် ရှောင်းကျန့်နှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဝမ်နှင့် ရှောင်သည် ၎င်းဒရာမာ၏ တေးသီချင်းဖြစ်သော "Unrestrained" ကိုလည်း သီဆိုခဲ့ကြသည်။
ဤဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဝမ်၏ ပီပြင်သောသရုပ်ဆောင်စွမ်းရည်ကြောင့် ကောင်းမွန်သော မှတ်ချက်များရရှိခဲ့ပြီး ပိုမိုရေပန်းစားလာခဲ့သည်။
ဝမ်သည် ပထမ‌ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် Forbes China ၏ Celebrity 100 စာရင်းတွင် အဆင့် (၇၁) နေရာ၌ ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် ဝမ်ယိပေါ်သည် Forbes China ၏ လူကြိုက်များအောင်မြင်ကျော်ကြားသော အသက် ၃၀ အောက်လူငယ် ၃၀ ကို ရွေးချယ်သော "30 Under 30 Asia 2019" စာရင်းတွင် ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဝမ်သည် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုတွင် ကျွမ်းကျင်ယာဉ်မောင်းအဖြစ် Yamaha China Racing Team နှင့်အတူ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
Discography Singles ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ်တရုတ်ခေါင်းစဉ်အယ်လ်ဘမ်မှတ်ချက်များRef.၂၀၁၇"Once Again"二次初恋Once Again OSTwith Guan Xiaotong"Just Dance"Theme song of 4th Xuan Wu Festival၂၀၁၈"The Shadow of the Shark"The Meg OSTwith Cheng Xiao"Heart Affairs of the Youth"少年心事Crystal Sky of Yesterday OST၂၀၁၉"Fire""Lucky""The Coolest Adventure"最燃的冒险Gank Your Heart OST"Saying Sword"说剑Moonlight Blade OST"WUJI"无羁 The Untamed (web series)|The Untamed OST with ရှောင်းကျန့်Solo version"Won't Forget"不忘 Filmography ရုပ်ရှင်များ ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ်တရုတ်ခေါင်းစဉ်ဇာတ်ရုပ်မှတ်ချက်များRef.၂၀၁၆MBA Partners梦想合伙人ဇိုရူယူA Chinese Odyssey Part Three大话西游3Red Boy ၂၀၁၈Live For Real热舞吧！青春လင်ဂျင်Short filmCrystal Sky of Yesterday少年心事 Qi JingxuanVoice-dubbed TBAUnexpected Love 闭嘴!爱吧ချန်လင်း ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ်တရုတ်ခေါင်းစဉ်ဇာတ်ရုပ်မှတ်ချက်များRef.၂၀၁၇Love Actually人间至味是清欢Zhai Zhiwei.When We Were Young青春最好时Lin Jiayiဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် ၂၀၁၉Gank Your Heart陪你到世界之巅Ji XiangkongThe Untamed 陈情令လန်ဝမ့်ကျီးTBAPrivate Shushan Gakuen私立蜀山学园Teng JingSuper Talent超凡天赋Wei YichenLegend of Fei有翡Xie Yun တီဗီအစီအစဉ် ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ်တရုတ်ခေါင်းစဉ်ဇာတ်ရုပ်Ref.၂၀၁၆–ယခုDay Day Up天天向上အစီစဉ်တင်ဆက်သူ၂၀၁၈Produce 101Once Again OST创造101အကနည်းပြ၂၀၁၉One More Try 极限青春သရုပ်ဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဆုများနှင့် ဆန်ကာတင်စာရင်းများ ခုနှစ် ဆု ခေါင်းစဉ် Nominated work ရလဒ်Ref. ၂၀၁၇ Top Chinese Music Awards Best New Id Asian Influence Awards Ceremony Best New Actor 2017 Weibo TV Online Video Awards Ceremony New Artist of the Year ifeng Fashion Choice Most Popular New Actor Sina Best Taste New Artist of the Year ၂၀၁၈ QQ Interest Blog Appreciation Night Male Artist of the Year ၂၀၁၉ GQ 2019 Men of the Year Breakthrough Actor of the Year The Untamed Golden Tower AwardMost Popular ActorThe Untamed, Gank Your Heart6th Hengdian Film and TV Festival of China Tourism Ambassador ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:တရုတ် အနုပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဂန္ထဝင်အဆိုတော်ကြီး စည်သူ ဦးမင်းနောင် (၁၉၃၁ - ၂၀၁၉) ကို ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ အနောက်ပိုင်း၌ ဖခင် ဦးဘချစ်မောင်နှင့် မယ်‌ဒေါ်တင့်မေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းသည် ဦးကျော်မြင့် ဖြစ်သည်။
​ မြန်မာသံဂန္ထဝင်များ၏ သူတို့ပြော‌သော သူတို့အကြောင်း အောင်ဟိဏ်း(ကျိုက်ထော်) ငယ်ဘဝနှင့် အနုပညာစတင်ခြင်း ငယ်စဉ်ကျောင်းသားဘဝတွင် ရေကူးခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း၊ ကြက်တောင်ရိုက်ခြင်းနှင့် အလေးမ အားကစားများကို ဝါသနာထုံခဲ့သည်။
ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာစိတ် ပြင်းပြခဲ့ပြီး စောင်းတီးခတ်ခြင်းအတတ်ကို မြတ်နိုးကာ စောင်းဦးခင်မြင့်နှင့် စောင်းဦးဘသန်းတို့ထံတွင် တပည့်ခံ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်မှစ၍ စန္ဒယားသီဟ အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့တွင် "လုံမေ"၊ "မဉ္ဇူဆွေ"၊ "နီလာ"၊ "ရွှေမိုးညို"၊ "မတိမ်းသင့်ပါဘူးမေရယ်"၊ "စိမ်း"၊ "ရွှေရည်လူး"၊ "လွမ်းစာမွဲ"၊ "ဝေးပြီခင်ရေ" စသော ကိုယ်တိုင်ရေးသီချင်းများကို စတင်သီဆိုခဲ့သည်။
ဂီတခရီးနှင့် ထင်ရှားကျော်ကြားမှု ထို့နောက် စန္ဒယားကိုအောင်ကိုး ဦးစီးသည့် ချိုတေးဆက်အဖွဲ့တွင် ပင်တိုင်အဆိုတော်အဖြစ်ဖြင့် "ဖော်မဲ့တေးသံ"၊ "နင်လားဟဲ့ လောကဓံ"၊ "ဘဝဟူသည်"၊ "အို-စောင်းရှင်ရယ်" အစရှိသည့် သီချင်းများဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ဂီတလုလင် မောင်ကိုကိုတူရိယာအဖွဲ့ဖြင့် သီဆိုခဲ့သော ဘိုကလေးတင့်အောင် ရေးသားသည့် "တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူတစ်ဦး"၊ "ဂျင်မလေးဂျမ်း"၊ "ဇရာ"၊ "လရောင်အောက်က သီချင်းသည်" တို့သည် နာမည်ကျော်ကြား လူကြိုက်များခဲ့သော တေးသီချင်းများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် "မြတ်ရွှေတိဂုံ"၊ "နတ်သျှင်နောင်"၊ "မုန်းရစ်လေဦး"၊ "ချစ်မိုးကြီး"၊ "တစ်ကမ္ဘာခြားလည်း ချစ်နေမယ်"၊ "မမေ့တဲ့နိုင်"၊ "လုလင်ငယ်သွေး" စသော ခက်ခဲနက်နဲသည့် သီချင်းများဖြင့် ဂီတအနုပညာလောကတွင် မှတ်ကျောက်တင်ခံနိုင်ခဲ့သည်။
"ပွဲကြိုက်ခင်"၊ "ဂီတအခြေခံ" စသော ဂန္ထဝင်သီချင်းများ၊ ဂီတညီအမများနှင့်တွဲဖက်၍ "သက်ဝေ"၊ "မြန်မာနာရီမှူး"၊ "သီတင်းကျွတ်ပါပြီ"၊ "ချမ်းငြိမ့်မေတ္တာ"၊ "နန်းကေသီ"၊ "နှောင်းချစ်ရက်သံသရာ" စသော စုံတွဲတေးများ၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၏ ဇာတ်ဝင်နောက်ခံတေးသီချင်းပေါင်း မြောက်မြားစွာကိုလည်း သီဆိုခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းနှင့် အခြားတာဝန်များ သူ၏ခေတ်သူ့အခါက ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်တွင်လည်း ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် "ဘဝချင်းဆုံတွေ့ပါရစေ"၊ "ရွက်ဝါ"၊ "တစ်မိုးသောက်သော်"၊ "သမန်းကျား"၊ "ချစ်သူတို့သာပျော်ပါစေ" နှင့် "မောင်မောင်ဆိုလေထီးရိုးရှည်" အစရှိသော ဇာတ်ကား ၆ ကားခန့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၂၀၀၅-၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီ ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တပ်မတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ် စစ်ချီစစ်ရေးတေးသီချင်းပြိုင်ပွဲ စိစစ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄-၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားညီလာခံတွင် ညီလာခံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်၏ နှစ်စဉ်ကျင်းပသော မြန်မာ့ရိုးရာ အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီးပြိုင်ပွဲများတွင် အဆိုအကဲဖြတ် (ဗဟို) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာ့အသံ ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ စိစစ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ခေတ်ဟောင်းတေးရေးပညာရှင်ကြီးများ၏ တေးသီချင်းများနှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိမှတ်တမ်း စိစစ်ရေးကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး (ဗဟို) ၏ နာယကအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုဆုများ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ချီးမြှင့်သော လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်) ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ချီးမြှင့်သော စည်သူဘွဲ့ ကို ရရှိခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝနှင့် ကွယ်လွန်ခြင်း မောင်ကျော်မြင့်သည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မရီရီမြင့် (တေးသံရှင် ရီလေး) နှင့် စထရင်းဟိုတယ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၄ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
၎င်းတို့မှာ (၁) ချစ်သည်းအူး (ခေါ်) ကလျာမင်းမင်းဦး + ဦးဟန်စိုး၊ (၂) မိုးသီး (ခေါ်) မင်းမော် + ဒေါ်ခင်သက်မော်၊ (၃) တိုးနီ (ခေါ်) နေလင်း + ဒေါ်အေးအေး၊ (၄) အောင်အောင် (ခေါ်) အေးမင်းနောင် + ဒေါက်တာ ဒေါ်စုလဲ့ဝင်း (ခေါ်) နန်းလျံခမ်း တို့ဖြစ်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက် ညနေ ၅ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အာရှတော်ဝင်ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး( ဗဟို ) [[ { အဌမအကြိမ် } သက်ကြီးဂီတပညာရှင်ကြီးများပူဇော်ကတော့ပွဲ ]] Edition; 19-12-2018 ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၃၁ မွေးဖွားသူများ။
၂၀၁၆ ဧပြီ ၁၅ ရက်နေ့‌ ပေါက်ကြားမှုတွင် အမှုပတ်သက်သော နိုင်ငံရေးသမားများ ၊ အစိုးရအမှုထမ်းများ သို့မဟုတ် အရင်းနှီးဆုံးအဆက်အသွယ်များရှိရာ နိုင်ငံများ (၂၀၁၆ မေလ ၁၉ ရက်နေ့) ပနားမားစာရွက်စာတမ်းများ မှာ ပင်လယ်ကမ်းလွန်လုပ်ငန်း ၂၁၄၄၈၈ ကျော်၏ ဘဏ္ဍာရေး နှင့် ရှေ့နေ-အမှုသည်ဆိုင်ရာ အသေးစိတ် သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်သော သတင်းပေါက်ကြားခဲ့သည့် စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၁၁.၅ သန်း ဖြစ်သည်။
စာရွက်စာတမ်းများအနက်မှ အချို့မှာ ၁၉၇၀ နှစ်များကတည်းကဖြစ်ပြီး ပနားမားဥပဒေအကျိုးတော်ဆောင်အဖွဲ့ နှင့် ကော်ပိုရိတ်ရေးရာဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာထံမှ ရယူကာ အမည်မဖော်သည့်သတင်းပေးသူက ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ချမ်းသာကြွယ်ဝသူများနှင့် အစိုးရအမှုထမ်းများ၏ ယခင်က လူသိမခံသော ဘဏ္ဍာရေးသတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင် သည်။
ပင်လယ်ကမ်းလွန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ တရားဝင်သည်ဆိုသော်လည်း လိမ်လည်မှု ၊ အခွန်ရှောင်မှု နှင့် နိုင်ငံတကာ ကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုအား ရှောင်ကွင်းရန်ကဲ့သို့ တရားမဝင်ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ၏ အချို့သော ဟန်ပြကော်ပိုရေးရှင်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်ကို သတင်းထောက်များက တွေ့ရှိရသည်။
Süddeutsche Zeitung (SZ) သတင်းစာမှ ဂျာမန်သတင်းထောက် Bastian Obermayer ထံသို့ စာရွက်စာတမ်းများ ပေါက်ကြားစေခဲ့သူ သတင်းပေး "ဂျွန်ဒိုး (အမည်မသိ)" မှာ အမည်ရင်းကို လူသိမခံဘဲရှိရာတွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွင် ပါဝင် သည့် ဂျာနယ်လစ်များကိုပင် အသိမခံခဲ့ပေ။
"ကျတော့်အတွက်အသက်အန္တရာယ်ရှိတယ်" ဟု သူက ပြောခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလ ကြေညာချက်တွင် ဂျွန်ဒိုးက ဝင်ငွေမညီမျှမှုကြောင့် ယင်းသို့ဖွင့်ချမှုပြုခဲ့သည်ဟု အကြောင်းပြချက်ပေးပြီး "စာရွက်စာတမ်းများက ဖော်ပြတဲ့ မတရားမှုရဲ့ အတိုင်းအတာကို သဘောပေါက်နားလည်တဲ့အတွက်” စာရွက်စာတမ်းများကို ပေါက်ကြားစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မည်သည့် အစိုးရဌာန သို့မဟုတ် ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီအတွက်မျှ အမှုထမ်းခြင်း မပြုဖူးကြောင်းနှင့် တရားစွဲခံရမှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရမည်ဆိုပါက အမှုလိုက်များအား ကူညီရန် ဆန္ဒရှိသည်ဟု ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့သည်။
ပနားမားစာရွက်စာတမ်းများအား သတင်းပေးသူထံမှ ဤကြေညာချက် အမှန်တကယ်ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း SZ က အတည်ပြုပြီးသည့်နောက်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထောက်လှမ်းဖော်ထုတ်ရေးဂျာနယ်လစ်များ အဖွဲ့ (အိုင်စီအိုင်ဂျေ) က စာရွက်စာတမ်းအပြည့်အစုံကို ၎င်း၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။
ပါဝင်သောအချက်အလက်များ၏ ပမာဏများပြားမှုကြောင့် SZ က အိုင်စီအိုင်ဂျေ ထံ အကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။
နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော်ရှိ သတင်းဌာနအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၀၇ ခုမှ ဂျာနယ်လစ်များက ဥပဒေအကျိုးတော်ဆောင်လုပ်ငန်း၏ လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ချက်များ အသေးစိတ်ပါဝင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများကို စိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့ကြသည်။
၁ နှစ်ကျော် လေ့လာပြီးသည့်နောက် ၂၀၁၆ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံးသော သတင်းဆောင်းပါးများကို စာရွက်စာတမ်း စောင်ရေ ၁၅၀ နှင့် တကွ ပုံနှိပ်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဤပရောဂျက်မှာ ဒေတာသတင်းပညာဆိုင်ရာ ဆော့ဖ်ဝဲများ အသုံးပြုမှု နှင့် မိုဘိုင်းလ်အသုံးပြု ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှု၏ အရေးပါသောမှတ်ကျောက်တရပ်ဖြစ်သည်။
စာရွက်စာတမ်းများပေါက်ကြားခဲ့ရာ နိုင်ငံဖြစ်သည့် ပနားမားကို အစွဲပြုလျက် ယင်းစာရွက်စာတမ်းများကို ပနားမား စာရွက်စာတမ်းများဟု အမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ကမ္ဘာတလွှား၌ အစိုးရနှင့်နိုင်ငံ့ပုံရိပ်ညစ်နွမ်းမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ပနားမား အစိုးရက ယင်းကဲ့သို့အမည်ပေးခြင်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ပနားမားနိုင်ငံတွင်းနှင့် အခြားအရပ်ဒေသများမှ လုပ်ငန်းများမှာလည်း ထို့အတူပင်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပေါက်ကြားမှုအပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကြာမြင့်သည့်နောက် “စာရွက်စာတမ်းများထက်သာလွန်သော ပနားမား” အမည်ရ ကြော်ငြာကမ်ပိန်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။
သတင်းမီဒီယာအချို့ကမူ ဇတ်လမ်းဖော်ပြရာတွင် “မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ စာရွက်စာတမ်းများ”ဟူသည့် အမည်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဖွင့်ချမှုများ အများဆုံးဖော်ပြခံရသည့် ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ဒေးဗစ်ကင်မရွန်းနှင့် အိုက်စ်လန်းကျွန်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် Sigmundur Davíð Gunnlaugsson တို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်မှုများအပြင် မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ တည်ထောင်ထားသည့် ဟန်ပြကုမ္ပဏီပေါင်း ၂၁၄၀၀၀ တို့၏ ရှယ်ယာဝင်များနှင့် ဒါရိုက်တာများအကြောင်း ကိုယ်ရေးသတင်းအချက်အလက်များ အပြင် ၎င်းတို့၏ ဘဏ္ဍာငွေကြေးပေးချေမှု အချို့လည်း ပါဝင်သည်။
ပင်လယ်ကမ်းလွန် ဟန်ပြကုမ္ပဏီ တခု ပိုင်ဆိုင်သည်ဆိုရုံမျှဖြင့် (ယင်းအချက်တခုတည်းက) တရားဥပဒေနှင့် မဆန့်ကျင်သော်လည်း တခါတရံတွင် တရားဥပဒေနှင့်သွေဖည်သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဟန်ပြကုမ္ပဏီအချို့ကို အသုံးပြုနိုင်ဖွယ်ရာရှိသည်။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ၊ အားကစားနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ အရေးပါသောပုဂ္ဂိုလ်များ၏ စီးပွားရေးငွေပေးငွေယူမှုများကို စုံစမ်း ဖော်ထုတ်ရေး အဖွဲ့တွင်ပါဝင်သည့် ဂျာနယ်လစ်များက တွေ့ရှိရသည်။
ငွေပေးငွေယူမှုများစွာမှာ တရားဝင်သည် ဆိုသော် လည်း အခြားအမှုများစွာတွင် အချက်အလက်မပြည့်စုံသည့်အတွက် ပဟေဠိဖြစ်နေဆဲပင်။
ဥပဒေဆိုင်ရာမလျော်ကန်မှုသာ မဟုတ်ပါက ကျင့်ဝတ်နှင့်ညီသည့် ပုံပေါ်သည်။
အချို့ဖွင့်ချမှုများ - ဥပမာအားဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသည့် နိုင်ငံများမှ အင်အားကြီး လုပ်ငန်းများနှင့် ဓနရှင်များ၏ အခွန်ရှောင်မှု - မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားအတွက် မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာသည်။
ဥပမာဆိုရလျှင် The Namibian ၏ အဆိုအရ Octea Beny Steinmetz အမည်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဟန်ပြကုမ္ပဏီတခုမှာ ၂၀၁၂-၂၀၁၅ ကာလအတွင်း ၎င်း၏တင်ပို့ကုန်သည် ပျမ်းမျှလထက် ၂ ဆ ပိုမြင့်ခဲ့သော်လည်း ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံရှိ Koidu မြို့တော်သို့ ပိုင်ဆိုင်မှုအခွန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇ သိန်း ထက်မနည်း ပေးရန် ကြွေးကျန်နေသည့်အပြင် ဘဏ်ကြွေး ဒေါ်လာ သန်း ၁၅၀ တင်နေသည်။
Steinmetz ကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဒေါ်လာ သန်း ၆၀၀၀ ပုဂ္ဂလိကတန်ကြေးရှိသည်။
အိုင်စီအိုင်ဂျေသတင်းထောက်များ၏ အဆိုအရ စာရွက်စာတမ်းများတွင် ပါရှိသော အခြား ပင်လယ်ကမ်းလွန် ဟန်ပြကုမ္ပဏီ ငွေပေးချေမှုများမှာ ငွေကြေးလဲလှယ်မှုဥပဒေများ ၊ ကုန်သွယ်ရေးကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ချိုးဖောက်ခြင်းသော် လည်းကောင်း နိုင်ငံရေးအဂတိလိုက်စားမှုမှ မြစ်ဖျားခံလာခြင်းသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ဖွယ်ရာရှိသည်။
ဥပမာပြရလျှင် - ဥရုဂွေးနိုင်ငံက လူ ၅ ဦးအား ဖမ်းဆီးပြီး မက္ကဆီကန်မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုအဖွဲ့တခုအတွက် မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ ဟန်ပြကုမ္ပဏီများမှတဆင့် ငွေကြေးခဝါချပေးမှုဖြင့် တရားစီရင်ခဲ့သည်။
[ဆီနီဂေါနိုင်ငံရေးသမား] ကာရင်ဝေ့ဒ်က DP World (DP) ထံမှ ငွေပေးချေမှု လက်ခံရရှိခဲ့သည်ဆိုသော သက်သေအထောက်အထားအသစ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု အိုင်စီအိုင်ဂျေ၏ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရေး ပါတနာ Ouestaf က သတင်းပို့ခဲ့သည်။
သူနှင့် ကာလရှည်မိတ်ဆွေ တဦးမှာ ယင်းအတွက် အပြစ်ထင်ရှားရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခံရပြီး ယင်းတရားခွင်မှာ တရားမျှတမှု မရှိဘဲ တရားခံ၏အခွင့်အရေးများအား ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့က ဆိုသည်။
Ouestaf ဆောင်းပါးက တရားခွင်တင်စစ်ဆေးစီရင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မဖော်ပြသော်လည်း DP ကုမ္ပဏီခွဲ တခု နှင့် အဆိုပါသူငယ်ချင်းအမည်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဟန်ပြကုမ္ပဏီတခုမှတဆင့် ဝေ့ဒ်ထံ ငွေပေးချေမှုများအား မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာစာရွက်စာတမ်းများက ဖော်ပြနေသည်ကို Ouestaf ဂျာနယ်လစ်များက တွေ့ရှိရသည်ဟု ဆိုသည်။
ဆွစ်ရှေ့နေ Dieter Neupert မှာ အမှုသည်၏ ရန်ပုံငွေများအား မလျော်မကန်ပြုမှု ၊ လက်ဝါးကြီးအုပ်စိုးမိုးသူများနှင့် ကာတာတော်ဝင်မိသားစုများအား ငွေကြေးများသိုဝှက်ထားရာတွင် အကူအညီပေးသည်ဟု အစွပ်စွဲခံရသည်။
ရာထူးလက်ရှိ နှင့် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ၁၂ ဦး ၊ အခြား အစိုးရအမှုထမ်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား ၁၂၈ ဦး ၊ ကျော်ကြားသူများ ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ နှင့် နိုင်ငံပေါင်း ၂၀၀ ကျော်မှ ဓနရှင် ရာပေါင်းများစွာ၏ အမည်ဖော်ပြခံရသည်။
အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေများ ပုဂ္ဂိုလ်တဦးချင်းနှင့် လုပ်ငန်းများမှာ အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းလွန်စာရင်းများ ဖွင့်လှစ်ကြခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့မှာ တရားဝင်သည်ဆိုသော်လည်း ကျင့်ဝတ်အရ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်သည်။
ဥပမာပြရလျှင် ပိုင်ရှင်ကွယ်လွန်ခဲ့ပါက အစ္စလာမ်အမွေဆက်ခံမှုထုံးတမ်းဖြင့် စီရင်ခံရခြင်းမှ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများက အလိုရှိခြင်းဖြစ်မည်ဟု ဒူဘိုင်းအခြေစိုက် ကနေဒီယန်ရှေ့နေတဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။
အချို့နိုင်ငံများမှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ ၎င်းတို့၏ ရန်ပုံငွေကို ဒေါ်လာငွေကြေးဖြင့်သာ ကိုင်ဆောင်ထားလိုကြခြင်းကြောင့်ဟု ဘရားဇီးနိုင်ငံသားရှေ့နေတဦးက ဆိုသည်။
အိမ်ခြံမြေအစီအမံမှာ ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ အခွန်ရှောင်နည်း ဥပမေယျတခုဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူ စတန်လေကူးဘရစ်မှာ ၎င်းသေဆုံးချိန် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၌ ပုဂ္ဂလတန်ကြေး ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ရှိပြီး အများစုကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်းဝယ်ယူခဲ့သော ၁၈ရာစု အင်္ဂလိပ်စံအိမ်၌ ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။
သူ၏ ကျန်ရှိသော ဘဝသက်တမ်းတလျှောက်လုံးတွင် ထိုစံအိမ်၌ နေထိုင်ခဲ့သည့်အပြင် The Shining ၊ Full Metal Jacket နှင့် Eyes Wide Shut ရုပ်ရှင် ဇတ်ဝင်ခန်းများကိုလည်း ထိုနေရာ၌ပင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ တည်ထောင်ပေးသော ဦးပိုင်ကုမ္ပဏီ ၃ ခုမှာ ယင်းစံအိမ်ကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ထိုကုမ္ပဏီ ၃ ခုကို ၎င်း၏သားသမီးမြေးမြစ်များအတွက် တည်ထောင်ထား သော နာမည်ခံယုံကြည်အပ်နှံမှု လုပ်ငန်းက ခန့်ခွဲသည်။
ကူးဘရစ်မှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ရာ ယုံကြည်အပ်နှံမှုလုပ်ငန်းမရှိလျှင် အစိုးရ ၂ ရပ်လုံးအား လွှဲပြောင်းမှုအခွန်များ ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့ ပေးဆောင်နိုင်ရန် စာရင်းရှင်းဖျက်သိမ်းသည့်အရင်းအနှီးများ ဖြစ်စေရေးအတွက် အိမ်ခြံမြေကို ရောင်းချရန် ဖိအားပေးခံရ မည်ဖြစ်သည်။
ကူးဘရစ်ကို ၎င်း၏သမီးများအနက်မှ တဦးနှင့်အတူ မြေမြုပ်သင်္ဂြိုဟ်ထားပြီး ကျန်ရှိသည့် မိသားစုမှာ ယင်းနေရာ၌ပင် ဆက်လက်နေထိုင်ဆဲဖြစ်သည်။
thumb|Poster issued by the British tax authorities to counter offshore tax evasion အခြားအသုံးပြုများမှာ သဲကွဲစွာမသိရှိရပေ။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရားဥပဒေနှင့် ဖီလာဆန့်ကျင်သည့် ပြည်ပမတည်ရင်းနှီးငွေများ စုဆောင်းရန်အတွက် တရုတ်ကုမ္ပဏီများက ပင်လယ်ကမ်းလွန် ကော်ပိုရေရှင်းများ တည်ထောင်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
ကမ္ဘာပေါ် ရှိ အမွေစားအမွေခံ အာဏာလက်လွှဲအုပ်ချုပ်မှုအချို့တွင် အထက်တန်းစားလူ့မလိုင်များဘက် တရားဥပဒေ မျက်နှာလိုက် သည် ဖြစ်ရာ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းလွန်ကုမ္ပဏီများအား အသုံးပြု၍ ရေနံကန်ထရိုက်များကို မိမိတို့ဘာသာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ချပေးခြင်းဖြစ်စေ ၎င်းတို့၏သားသမီးများထံ ရွှေတူးဖော်ခွင့်ချပေးခြင်းဖြစ်စေ လုပ်နိုင်သည်။
သို့သော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားဥပဒေအရ ယင်းကဲ့သို့စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်မှုများမှာ တခါတရံ၌ တရားစွဲဆိုခံရမည် ဖြစ်သည်။
တရားဝင်စံပြုထားသောအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မရှိသော်လည်း The Economist နှင့် နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့က ပင်လယ်ကမ်းလွန်ဘဏ္ဍာရေးစင်တာ သို့မဟုတ် အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေဟု ခေါ်ဆိုပြီး နယ်မြေခံမဟုတ်သော လူပုဂ္ဂိုလ် နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်ရာတွင် သတင်းအချက်အလက်များ လူသိခံရန် မလိုအပ်သည့်အပြင် အခွန်အနည်းငယ်သာပေးဆောင်ရသည့် ဝန်ဆောင်မှုများအား အဓိကထားပံ့ပိုးပေးသည့် ဘဏ္ဍာရေးအဆောက်အအုံများ ရှိရာ နယ်မြေတခုကို ဆိုလိုသည်။
"ပင်လယ်ကမ်းလွန် ဘဏ္ဍာရေးစင်တာများအား အသိသာဆုံးအသုံးပြုမှုကတော့ အခွန်ရှောင်ဖို့ပဲဖြစ်သည်" The Economist က ဖြည့်စွက်ရေးသားသည်။
ချမ်းသာကြွယ်ဝသူနှင့် နွမ်းပါးသူများအကြား အလှမ်းကျယ်လာသည့် ကွာဟချက် ဖြစ်သော ဝင်ငွေတန်းတူညီမျှမှုမရှိခြင်းအတွက် အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေများကို Oxfam က ၎င်း၏ ၂၀၁၆ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာတွင် ထည့်သွင်းပြစ်တင်ခဲ့သည်။
"ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများနှင့် ဓနရှင်များအနေဖြင့် တရားမျှတသည့် ဝေပုံကျ ပေးချေမှုကို ရှောင်ရှားရန် ခွင့်ပြုပေးသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစနစ်၏ ဗဟိုချက်တွင် အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေများ ရှိနေပါ တယ်။
" ဟု Oxfam အမေရိကား၏ ဥက္ကဋ္ဌ ရေမန် စီ အော်ဖန်ဟိုင်ဇာက ဆိုသည်။
"အများပြည်သူအတွက် အခရာကျ သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပံ့ပိုးပေးရေးနှင့် မြင့်တက်လာသည့် တန်းတူညီမျှမှုမရှိခြင်းများကို ဖြေရှင်းရေးတွင် လိုအပ်သည့် သယံဇာတများကို ရယူခြင်းမပြုနိုင်ရန် အစိုးရအဖွဲ့များ ၊ ချမ်းသာသူ ဆင်းရဲသူများအား ပိတ်ပင်တားဆီးနေခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်" နိုင်ငံတကာအခြေစိုက်ကုမ္ပဏီများ၏ အမြတ်အစွန်း ရွှေ့ပြောင်းခြင်းကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှာ တနှစ်လျှင် ၎င်းတို့နိုင်ငံ ဝင်ငွေ၏ ၂ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးရှိသော အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၂ သိန်း ၁ ‌သောင်း ၃ ထောင်ခန့် နစ်နာလျက်ရှိသည်ဟု နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (အိုင်အမ်အက်ဖ်) သုတေသီများက ၂၀၁၅ ဂျူလိုင်လတွင် ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။
ဟန်ပြကုမ္ပဏီများမှာ “အလုံးအရင်းအလိုက် ငွေကြေးခဝါချမှုများစွာတွင် အရေးပါသောကဏ္ဍ၌ ပါဝင်ခဲ့” ပြီး “လာဘ်ပေးလာဘ်ယူပြု” ရန် နည်းလမ်း တရပ်လည်းဖြစ်သည်ဟု ယူရိုပိုလ် ဘဏ္ဍာရေးစုံစမ်းထောက်လှမ်းမှုအဖွဲ့ အကြီးအကဲ အီဂေါအန်ဂျလီးနီက ပြောသည်။
“ကုန်သွယ်ခွန်ချိုးဖောက်ခြင်း အကြံအစည်များအား ဒီဇိုင်းပုံထုတ်ခြင်းနှင့် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရာ ငွေပေးငွေယူမှုများအား မမြင်ယောင်ပြုခြင်းမှာ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စာရင်းကိုင်များအတွက် တနွယ်ငင်တစင်ပါ အလုပ်ဖြစ်လာသည်” ဟု အခွန်အကောက်တရားမျှတမှုကွန်ယက်က ၂၀၁၂ အစီအရင်ခံစာတစောင်တွင် ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
လူကြိုက်များသည့် ဟန်ပြကုမ္ပဏီ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု တခုမှာ ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ အိမ်ခြံမြေများဖြစ်ရာ ငွေကြေးခဝါချမှု၏ ဂယက်ကို ပထမကမ္ဘာလည်း ရိုက်ခတ်ခံရသည်။
လန်ဒန် ၊ မိုင်ယာမီ ၊ နျူးယော့ခ် ၊ ပါရီ ၊ ဗန်ကူးဗားနှင့် ဆန်ဖရန်စ္စကိုမြို့ အားလုံး ရိုက်ခတ်ခံရသည်။
ဇိမ်ခံအိမ်ရာရှယ်ယာများအား ခေတ္တလက်လွှဲအဝယ်ပြသည့် လုပ်နည်းလုပ်ဟန်ကို မိုင်ယာမီမြို့ရှိ မိုးထိအောင်ထောင်တက်နေသည့် အိမ်ရာဈေးနှုန်းအဖြစ် မကြာခဏ ညွှန်းဆိုခံရသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အိမ်ရောင်းချရမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ငွေသားဖြင့် ရောင်းဝယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မိုင်ယာမီအိမ်ခြံမြေ အကျိုးတော်ဆောင်အဖွဲ့က ဆိုသည်။
"ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုအဖြစ် ရုပ်ဖျက်ထားတဲ့ ငွေမည်းအစုလိုက်အပြုံလိုက် မိုင်ယာမီမြို့ထဲ စီးဝင်လာခဲ့ပါတယ်” ယခင် ကွန်ဂရက်စုံစမ်းစစ်ဆေးသူ ဂျက်ဘလွန်းက ဆိုသည်။
မိုင်ယာမီမြို့တွင် ကွန်ဒိုပိုင်ရှင် ၇၆ ရာခိုင်နှုန်းက ငွေသားဖြင့် ပေးချေခြင်းဖြစ်ရာ ယင်းမှာ ငွေကြေးခဝါချမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်သတိပေးမှု (red flag) အဖြစ် ရှုမြင်ခံရသော လုပ်နည်းလုပ်ဟန်တခုဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ အိမ်ရာဈေးနှုန်းမှာ ၂၀၀၇ ထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်သွားသော လန်ဒန်မြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေများမှာလည်း မကြာခဏပင် ပင်လယ်ရပ်ခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများက ဝယ်ယူကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဗြိတိန် ပြည်တွင်းရာဇဝတ်မှုခင်းအေဂျင်စီ အကြီးအကဲ ဒေါ်နယ်လ်တွန်းက ၂၀၁၅ ၌ ပြောကြားခဲ့ရာတွင် “ခဝါချထားတဲ့ ငွေကြေးတွေကြောင့် လန်ဒန်အိမ်ခြံမြေဈေးကွက် တဖက်စောင်းနင်းဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။
၎င်းတို့ရဲ့ အရင်းအနှီးတွေကို ယူကေနိုင်ငံမှာ သိမ်းထားချင်တဲ့ ပင်လယ်ရပ်ခြား ရာဇဝတ်သားများကြောင့် ဈေးနှုန်းများ သွေးရိုးသားရိုးမဟုတ်ဘဲ ထိုးတက်သွားပါတယ်။
" အသက် ၃၅ နှစ်အောက် လန်ဒန်မြို့သား သုံးပုံတပုံမှာ အိမ်ဝယ်ယူရန် မတတ်နိုင်ပေ။
မြို့ပြစီမံကိန်းသုတေသီ နှင့် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှ အကူပါမောက္ခဖြစ်သူ အန်ဒီယန်းက ပြည်ပဝယ်ယူသူများကြောင့် ထိခိုက်ခံရဖွယ်ရှိသည့် ဗန်ကူးဗားမြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေရောင်းဝယ်မှုများကို လေ့လာခဲ့ရာ ဗန်ကူးဗားမြို့ရှိ ဈေးအကြီးဆုံး ရပ်ကွက်များရှိ အရောင်းအဝယ် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ငွေသားဖြင့်ပေးချေခြင်းဖြစ်ပြီး ပိုင်ရှင် ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တရုတ် နိုင်ငံသားများသော်လည်းကောင်း မကြာမီက တရုတ်နိုင်ငံမှ ဝင်ရောက်လာကြသူများသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ပြည်ပရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အချက်အလက်များပိုမို ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုမှုကို ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့က ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ကနေဒါသုံးဒေါ်လာငွေ ၃ သန်းထက်မနည်း တန်ကြေးရှိသော ၂၀၁၄ ဗန်ကူးဗား အိမ်အရောင်းအဝယ်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားများဖြစ်ကြသည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ သစ်လုပ်ငန်းအတွက် ကနေဒါဒေါ်လာသန်း ၅၀ ချေးယူခဲ့ပြီး ချေးငွေအနက်မှ ကနေဒါဒေါ်လာ ၇ သန်းခွဲထုတ်ယူပြီးနောက် ပြည်တော်ပြန်သွားသော တရုတ်နိုင်ငံသား တဦးအား China CITIC Bank Corp က ၂၀၁၆ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၌ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ဇွန်လ ၃ လပတ် ကာလအတွင်း ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာရှိ ဗန်ကူးဗား နှင့် ဆာရေးအရပ်၌ တန်ကြေး စုစုပေါင်း ကနေဒါဒေါ်လာ ၇.၃ သန်းရှိသည့် အိမ် ၃ လုံးကို ထိုသူက ဝယ်ယူခဲ့သည်။