kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(၁) လက်ဝါးနှစ်ဘက်ကို ပူးကပ်ပြီးလျှင် ရှင်အုပ်ပေါ်တွင် တင်ထားကာ တတောင်ဆစ်နှစ်ဘက်ကို အောက်သို့ စိုက်ချထားသော ရှိခိုးဟန်မျိုးကို၎င်း၊ (၂) လက်နှစ်ဘက်ကို အပေါ်သို့မြှောက်ချီကာ လက်ဝါးနှစ်ဘက်ကို အပေါ်သို့လှန်၍ လက်ချောင်း ကလေးများကို ဖြန့်ထားပြီးလျှင် ဦးခေါင်းပေါ်သို့ မိုးထားခြင်း ဟန်မျိုးကို၎င်း အဉ္ဇလီမုဒြာ ဟူ၍ ခေါ်တွင်သည်။
ရှိခိုးပူဇော်နေခြင်း, ကြည်ညိုရိုသေခြင်း, ဘုရားဝတ်ပြုနေခြင်း, ပျပ်ဝပ်ခစားနေခြင်း အဓိပ္ပါယ် သဘောကို ဆောင်ပေသည်။
တနည်းအားဖြင့် ဤရုပ်တုကို ဖူးမြင်ရသူအား လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပူဇော်လိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ညွှန်ပြနည်းပေးသော အနက်သဘောလည်း ပါလေသည်။
ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုကြပါ, ပူဇော်ထိုက်သူကို ပူဇော်ကြပါ, အရိုအသေ ပြုပါဟု တိုက်တွန်းခြင်းသဘော အနက်ကိုလည်း ဆောင်လေသည်။
ဂါရဝ, နိဝါတမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
သန္တရသပေါ်လွင်အောင် ပြုပြင်စီရင်ထားခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
သီလပါရမီစခန်းကို လမ်းညွှန်ပြသော အနက်သဘောကိုလည်း ဆောင်လေသည်။
thumb မြန်မာပြည်တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မှတပါး ရဟန္တာ, နတ်သိကြား, ဗြဟ္မာ, ဂဠုန်, ကုမ္ဘဏ်, ရက္ခိုသ်, လူ စသည်တို့ကို ဤမုဒြာမျိုးနှင့် အများဆုံးတွေ့ရှိရပေသည်။
ဗုဒ္ဓရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်ကို ယခုချိန်ထိ အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် မတွေ့ရှိရသေးချေ။
တရုပ်, ဂျပန်, တိဗက်, နီပေါလ်, အိန္ဒိယ, သီဟိုဠ် စသည့် ဒေသများတွင်မူ အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို အနည်းအကျဉ်း တွေ့ရှိခဲ့ရပါသည်။
တန္တရာယာနတွင် အဝလောကီတေသွာရအား အမိတာဘာ ရုပ်တုတော်ကို ကိုင်ဆောင်ရှိခိုးနေပုံ မျိုးဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
သဍက္ချရှိလောကေသွာရ ဘုရား၏ရုပ်ပွား ဆင်းတုပုံသည် အဉ္ဇလီမုဒြာနှင့်နေသည်က များသည်။
ဘုရားလောင်း နာမသင်္ဂီတိတွင်လည်း အဉ္ဇလီမုဒြာကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
မြန်မာပြည် ပုဂံမြို့ရှိ အာနန္ဒာဘုရားအတွင်း၌ ရှင်အရဟံ(ဓမ္မဒဿီမထေရ်)နှင့် ကျန်စစ်သားမင်း၏ ကျောက်ရုပ်ဆင်းတုပုံများသည် အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် ရှိကြလေသည်။
ပုဂံမြေပုံသာ ဘုရားလှစေတီများနှင့် အပယ်ရတနာ ပုထိုးတော်တွင်းရှိ နံရံဆေးရေးပုံများတွင် ဗြဟ္မာ, သိကြား, နတ်သမီးများ, ရသေ့များ၏ ပုံတို့ကို အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့်ပင် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေး ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပြတိုက်တွင် အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် ရုပ်တုများကို ခင်းကျင်း ပြသထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
အဉ္ဇလီမုဒြာဟန်ဖြင့် ထုလုပ်ထားအပ်သော ရုပ်ပွားဆင်းတု ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ခြင်းအားဖြင့် မိမိအား သူတပါးတို့က ကြည်ညိုလေးစားခြင်း, ချစ်ခင် ရိုသေခြင်း, ရှိခိုးပူဇော်လာခြင်း, ထာဝရကုသိုလ်ရနေခြင်း, လက်အောက်ငယ်သား အခြံအရံများက လေးစား ခင်မင်လာခြင်းလက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးလာကြခြင်း, ရန်သူကပင်လျှင် မိမိအား အညံ့ခံကာ ရှိခိုး ဖူးမျှော်လာနိုင်ခြင်း, အကျိုးထူးများကို လက်ငင်းဒိဋ္ဌ ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ဝဇီရာယာနကျမ်း များ၌ မိန့်မြွက်ထားပါသည်။
Añjali Mudrā IBBS.116; EHL.i.i.p.16; ITL. p.20; DHI.p.251; SIS.p.130; IB.p.28, f.8. see Pictorial Guide to Pagan p.17, 45. Sadakshari-lokaisvara Namasangiti Bodhisatva Mudra, Saunders, p.76. (Kongo-gassho) OBEP. plate 251 c.d. Mycbontha-Paya Hla. Brahmas. plate 276 a.b. Ananda: Aralhan and Kyansittha, ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb လခြမ်းပုံသဏ္ဌာန် လက်ကို ဟန်ပြထားခြင်းကို ခေါ်သည်။
လက်မနှင့် လက်ညှိုးကို လခြမ်း သဏ္ဌာန်ဖြစ်အောင် ကွေး၍ ထားပြီးလျှင် ကျန် လက်ချောင်းကလေးများကို အလိုက်သင့်ကွေးပြ ထားသည်။
ထိုလခြမ်းသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် စက်ကွင်းထက်ဝက်ပုံလို ဖြစ်နေသော လက်မလက်ညှိုး ကွင်းတွင် ဆီမီးခွက်ဖြစ်စေ, သပိတ်ခွက်တခုခုကိုဖြစ်စေ ကိုင်ထားလေ့ရှိသည်။
တခါတရံ မီးလျှံကိုပင် ကိုင်ဆောင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
ရတနာသုံးပါးအား အမြဲတစေ တစုံတခုကို လှူဒါန်းပူဇော်နေကြရန် တိုက်တွန်း သတိပေးသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်လေသည်။
ပူဇာစ ပူဇာနေယျာနံ မင်္ဂလာ၊ ဒါနဉ္စမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သန္တရသကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ဒါနပါရမီစခန်းကို ညွှန်ပြခြင်း အနှစ်သာရ သဘောကိုလည်း သက်ရောက်စေလေသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ဆီမီးခွက် ကဟန်များတွင် ဤအဒ္ဓစန္ဒြဟတ္ထပုံကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
မီးရှူးမီးခွက် မီးကြာကပ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော နတ်ဗြဟ္မာရုပ်တုများနှင့် နန်းတွင်းအပျိုတော်များပုံတွင်လည်း ဤအဒ္ဓစန္ဒြပုံကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏတို့ကိုးကွယ်ကြသော နဋရာဇနတ်ဘုရားရုပ်တုများတွင် ဤလက်ထားဟန်မျိုးကို မကြာခဏတွေ့ရှိရပေသည်။
အဒ္ဓစန္ဒြဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတု ရုပ်တွင်း ရုပ်ကြွများကို ကိုးကွယ်သူသည် လာဘ်ရွှင်ခြင်း သူတပါး၏ ပူဇော်သက္ကာရကို ရရှိခြင်း, အမြဲထာဝရကုသိုလ်ဖြစ်နေခြင်းအကျိုးထူးများကို ရရှိ နိုင်ကြောင်း ဝဇီရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ကြားထားပါသည်။
ယတြာချေသောအခါ၌ မိမိကိုယ်စား ရုပ်တုပြုလုပ်၍ ဤမုဒြာဟတ္ထဖြင့် ပူဇော်လေ့ရှိပါသည်။
Ardhachandra-hasta Icons in Bronze, p. 30, fig. 14. Abhaya Mudra-EHI.i.i.14, 15: IBBS. 18; I.B.I.p.452;ITL.p. 20; 1B.p.28.SIS.p.128, 130. DHI.250. Mudra, Sounders. p.55 (Semui-in) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ဘေးရန် အန္တရာယ်မရှိအောင် ကာကွယ်ပေးလျက်ရှိသည့်ဟန် ဖြစ်သည်။
ဘေးမဲ့ဟန်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
သန္တိဒမုဒြာဟူ၍၎င်း, အဘယဟတ္ထဟူ၍၎င်း အမျိုးမျိုးခေါ်ကြသေးသည်။
လက်တဖက်ကို အနည်းငယ်ထောင်၍ ကွေးထားပြီးလျှင် လက်ဖဝါးကို ပြင်ဘက်သို့လှန်ကာ လက်ချောင်းများကို အပေါ်သို့ ထောင်ပြန့်ပြနေသောပုံကို အဘယမုဒြာ ဘေးမဲ့ဟန်ဟုခေါ်ကြသည်။
၎င်း ရုပ်တုကို ကြည့်သူသည် ထိုလက်ဖဝါးကို မြင်ရသည်။
တခါတရံ လက်ဖဝါးပြင်တွင် စက်လက္ခဏာများ ဖော်ပြထားတတ်သည်။
ထောင်ထားသောလက်ဖဝါးသည် ရင်ဘတ်နှင့်အညီ မြှင့်တင်နေရသည်။
အခြား လက်တဖက်ကိုမူ ပေါင်ခွင်တွင် လက်ဝါးလှန်ပြီးဖြစ်စေ မှောက်ပြီးဖြစ်စေ တင်ထားလေ့ရှိသည်။
တခါတရံ လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို အဘယမုဒြာဖြင့် လှန်၍ပြထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရတတ်သည်၊ တခါတရံ လက်ျာလက်ကို ပခုံးနှင့် ထိသည်အထိ မြှင့်တင်ထားပြီး ထောင်၍ပြကာ လက်ဝါးဖြန့်၍ လက်ချောင်းများကို အပေါ်သို့ထောင်ထားသောပုံမျိုးဖြင့် တွေ့ရသည်။
လက်ဝဲလက်ကိုမူ ပေါင်ခွင်တွင် တင်ထားသည်ကို အများဆုံး တွေ့ရတတ်သည်။
ဤသည်လည်း အဘယမုဒြာပင် ဖြစ်ပါသည်။
အဘယမုဒြာသည် ဝရဒမုဒြာနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။
ဝရဒမုဒြာတွင် လက်ဝါးကိုလှန်၍လက် ချောင်းများကို အောက်သို့ စိုက်ပြထားသည်။
လက်ကိုလည်း အောက်သို့ ကွေး၍ ချပြထားသည်။
ဤမုဒြာ နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်ပြီးလျှင် ခြားနားချက်ကို စိစစ်ကြည့်ပါက ပို၍ထင်ရှားစွာ သိသာနိုင်ပါသည်။
တဖန် အဘယမုဒြာနှင့် စပေဋဒါနမုဒြာတို့၏ ခြားနားချက်ကိုလည်း သတိမူသင့်သည်။
စပေဋဒါနမုဒြာတွင် လက်ျာလက်ကို အပေါ်သို့ ခပ်မြင့်မြင့် မြှောက်ကာ ရန်သူအား လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ပုတ်တော့ မည့်ဟန်မျိုးကိုပြသည်။
အဘယမုဒြာတွင် ဤဒေါသဟန်မျိုး မပါချေ။
ဖူးမျှော်လာသူအား မကြောက် မရွံ့စေရန် အားပေးနေသော ဟန်အမူအရာမျိုးကိုသာ တွေ့ရှိရပေသည်။
အဘယမုဒြာ၏ အနက်သဘောမှာ မကြောက်ရွံ့စေရန် ဘေးအန္တရာယ်များမှ အသင်အား ကာကွယ်ပေးနေပါသည်ဟူ၍၎င်း, ဗုဒ္ဓမြတ်စွာကိုယ်တော်တိုင်မှာ ကိလေသာကင်းစင်တော်မူသော အနန္တဇိနဖြစ်တော်မူသောကြောင့်-(န ကုတော ဘယံ) ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ဘွယ် တစုံတရာ မရှိတော့ပြီ ဟူသော ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်ကို သိစေလို၍၎င်း, လက်တော်ဖြင့် ပြထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။
မစိုးရိမ်သင့် မကြောက်ကြလင့်, ကြက်သီးမွှေးညှင်းထခြင်း, ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်း တစုံတရာ မဖြစ်လင့်၊ ကိုးကွယ်အားထားစရာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရှိနေပါပြီဟူသော ဓဇဂ္ဂသုတ်အဘီရု အဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီ ... ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ၊ လောမဟံသော န ဟေဿတိ။
(ဓဇဂ္ဂသုတ္တ)။
ပရိတ်တော်ဒေသနာကို ဟောကြားနေဟန်ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက မိန့်ဆိုထားကြလေသည်။
တနည်းအားဖြင့်ဆိုသော်လောကဓံ တရားများနှင့် ရင်ဆိုင်နေကြရသူများအား မတုန်လှုပ်ခြင်းသောကကင်းခြင်း ကိလေသာမြူ ကင်းခြင်း ဘေးရန်ကင်းခြင်းတည်းဟူသော မင်္ဂလာများကို ရရှိစေရန် သရုပ်ဆောင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အဘယမုဒြာသည် ဝီရရသပေါ်လွင်စေခြင်း သတ္တိရှိပေသည်။
ပညာပါရမီ အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီနှင့် ဝီရိယပါရမီတို့သို့ အနှစ်သာရအားဖြင့် ဖော်ညွှန်းပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏ ယဉ်ကျေးမှုတွင်၎င်း, ပျူယဉ်ကျေးမှုတွင်၎င်း, အဘယမုဒြာဟန်မျိုးကို အသက် ဂုဏ်-သိက္ခာ-ပညာ စသည်အားဖြင့် ကြီးမားမြင့်မြတ်သူက ဧည့်သည် အာဂန္တုအား ကျန်းမာပါ၏လော, ဘေးကင်းရန်ရှင်းဖြစ်ပါ၏လေ, တစုံတရာသော အနှောက်အရှက်မှ ကင်းပါ၏လောဟူ၍ မေးမြန်း နှုတ်ဆက်ခြင်း အလ္လာပ သလ္လာပ ပဋိသန္တာရစကားပြောလိုသောအခါ ထိုလက်ဟန်အမူအရာဖြင့် အသုံးပြုကြောင်း လေ့လာမှတ်သားခဲ့ရပေသည်။
အထူးအားဖြင့် တိဗက်နွယ်သော ရှေးမြန်မာဆေးရေးပန်းချီများတွင် လက်ကိုတွဲလျားချ၍ လက်ဖဝါးကို အပြင်သို့ လှန်ကာ လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ပြီး ဘေးတဖက်သို့ ထုတ်ပြထားသည်ကိုလည်း အောက်ချ အဘယမုဒြာမျိုး ဖြစ်သည်ဟု အနုပညာဆရာအချို့က ဆုံးဖြတ်ထားလေသည်။
တိဗက်မြန်မာတို့သည် အမောဃသိဒ္ဓိ ဈာနိဗုဒ္ဓ၏ရုပ်ပွားတော်ကို အဘယမုဒြာဖြင့် ထုလုပ်ကိုးကွယ် လေ့ရှိကြသည်။
ကြံစည်သမျှ ပြီးပြည့်စုံ အောင်မြင်ပြီဖြစ်၍ တစုံတရာ ကြောက်ရွံ့စိုးရိမ်စရာ ထိတ်လန့် စရာ မရှိတော့သော အမောဃသိဒ္ဓိဟူသော ဘွဲ့တော်အားလျော်စွာ ညွှန်ပြသည့်သဘောကို ဆောင်လေသည်။
ပုံစံအားဖြင့်— ပုဂံရွှေဆံတော်ဘုရားနှင့် မြစေတီဘုရားများမှ ရရှိသော ဌာပနာတိုက် ရုပ်ပွားတော်များကို အဘယမုဒြာတဖက်ဖြင့်၎င်း, လက်နှစ်ဖက်စလုံး အဘယမုဒြာဖြင့်၎င်း တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ညောင်ဦး ရွှေစည်းခုံစေတီတော်တွင်းရှိ ကကုသန္ဓ, ကောဏာဂမန, ကဿပနှင့် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလေးဆူ၏ ရပ်တော်မူပုံများတွင် လက်ျာလက်ကို အဘယမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။
ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ယိုးဒယားခန်းမရှိ ရပ်တော်မူမှာကား လက်ဝဲလက်ဖြင့် အဘယမုဒြာဟန် ပြတော်မူသည်။
ရှေးမင်းကောင်း မင်းမြတ်များသည် တိုင်းပြည် ငြိမ်းချမ်းသာယာစေရန်အတွက်၎င်း, စစ်မက် ရေးရာ ကင်းရှင်းပြေပျောက်စေရန် အတွက်၎င်း, တိုင်းသူပြည်သား လူအများတို့အား ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ခြင်း, တုန်လှုပ်ချောက်ခြားခြင်း မရှိကြစေရန်အတွက်၎င်း, မကောင်းသော သတင်းဆိုး ကောလာဟလများကို ဖြေဖျောက်ကျော်လွှားစေနိုင်ရန် အတွက်၎င်း ဤအဘယမုဒြာပါသော ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များကို စီမံထုလုပ် ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြသည်။
အဘယမုဒြာ ရုပ်ပွားတော်ကို ကိုးကွယ်သူသည် အစိမ်းသားရဲ သင်းကွဲ ပြိတ္တာ နတ်မိစ္ဆာတို့၏ နှောက်ယှက်မှုမှ ကင်းဝေးသည်။
ရန်သူစစ်သည် သူပုန် သူစိမ်း မုဒိမ်း ထားပြတို့၏ ရန်မှကင်းဝေးသည်။
ရဲရင့်တက်ကြွ သူရသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။
စိတ်အားငယ်ခြင်း, စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းမှ လွတ်ငြိမ်းပြေပျောက်သည် စသော အကျိုးထူးများကို ရရှိကြောင်း တန္တရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဟောကြားထားပေသည်။
OBEP. plate 443. a.b.c.d. Pyu Maitreya 442. c. Shwesandaw plate 175. a.b.c.d. Shwezigon. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb တပါးနှင့်တပါး လက်များဖြင့် ဖက်ရမ်းထားသော ပုံမျိုးဖြစ်သည်။
တဦး၏လက်သည် အခြား တဦး၏ကျောဘက်မှဆိုင်း၍ ပခုံးစွန်းကို လှမ်းပြီး ကိုင်ထားသောဟန်ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီး၏ လက်သည် အမျိုးသား၏နံပါးကို နောက်ကျောဘက်မှ လှမ်း၍ ဆိုင်းရစ်ဖက်တွယ်ထားသော ဟန်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
အာလိင်္ဂဟတ္ထများဟု ခေါ်သည်။
သိင်္ဂါရရသပေါ်အောင် ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
အိမ်ထောင်တခု မိသားစုအတွင်း တဦးနှင့် တဦး ချစ်ခင်တွယ်တာမှု ကြင်နာစုံမက်မှု အပြည့်အဝရှိကြစေရန် တိုက်တွန်း နှိုးဆော်ထားသော သဘောအနက်ကို ဆောင်လေသည်။
အထူးသဖြင့် ဇနီးခင်ပွန်းတို့သည် မေတ္တာဓာတ် အပြည့်အဝဖြင့် သိင်္ဂါရ ရသ အတွင်းသရုပ်ပါအောင် နေထိုင်ကြရန် ဆုံးမဩဝါဒပေးထားသောသဘောကို ဆောင်လေသည်။
ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော မင်္ဂလာကို သရုပ်ပြခြင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။
မေတ္တာပါရမီဖြည့်ဆည်းရန် တိုက်တွန်းညွှန်ပြခြင်းလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ဘုရားများအတွင်း ဆေးရေးပန်းချီတို့တွင် နတ်သား နတ်သမီးစုံတွဲများ မင်းသား မင်းသမီးစုံတွဲများကို တခါတရံ အာလိင်္ဂဟတ္ထဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။
ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏဘာသာတွင် သီဝနှင့် ပါရဝတီစုံတွဲပုံများကို ဤဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရတတ်ပေသည်။
အာလိင်္ဂဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်လုံးရုပ်ထွင်း ရုပ်ကြွများကို အနုပီယလက်ဖွဲ့များကို စီရင်ရာ၌၎င်း ဇနီးခင်ပွန်းကွဲကွာနေကြရာမှ ပြန်လည်ပေါင်းသင်းနိုင်ကြစေရန် မေတ္တာဓာတ်မပျက် ပြန်လည် ဆက်သွယ်ကြစေရန် ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ ရှိကြသည်။
ဤပုံပါသော ရုပ်ပွား ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ချစ်ခင်သူပေါများခြင်း, မေတ္တာနှောင်ကြိုး သံယောဇဉ်ခိုင်ခံ့ခြင်း ဇနီးခင်ပွန်း ဥမကွဲ သိုက်မပျက် မေတ္တာယှက်တင် ချစ်ခင်စုံမက်ကြခြင်း အကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာန တန္တရာများ၌ ဟောကြားထားပေသည်။
ALINGA HASTA Icon.b. p.28, fig.4. Siva and Parvatj ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်၍ ပွင့်တော်မူဟန်ဖြစ်သည်။
လက်ဝဲလက်ညှိုးနှင့် လက်မတို့ကို ထိထား၍၎င်း, လက်ျာလက်ညှိုးနှင့် လက်မတို့ကိုလည်း ထိထား၍၎င်း, နှလုံးသား ရှိလောက်ရာ အရပ် ရင်ဘတ်ကို ထိလုနီးပါးမျှ ထောင်ပြထားသော လက်ဟန်အနေအထားမျိုးဖြစ်သည်။
ကျန်လက်ချောင်းများကိုမူ အပေါ်သို့ ထောင်ထားသည်။
ဓမ္မစကြာမုဒြာပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။
အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာနှင့် နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဝိမုတ္တိရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ပါရမီဆယ်ပါးတို့၏ ပြီးပြည့်စုံခြင်းကိုလည်း ညွှန်ပြထားခြင်းသဘောရှိပေသည်။
ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးတို့၏ ပြီးဆုံးခြင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်းတို့ကို ညွှန်ပြသရုပ်ဆောင် ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အချို့ပညာရှိကြီးများက မိန့်မှာခဲ့ကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်, နာမသင်္ဂီတိဘုရားလောင်း၏ ဆင်းတုနှင့် ဝေရောစနရုပ်ပါးများကို ဤဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။
အချို့ ပဋိမာသိပ္ပံပညာရှင်များ၏ အလိုအရ ရပ်တော်မူပုံများတွင် လက်နှစ်ဖက် လက်ညှိုး လက်မများ ထောက်ပြထိမိကာ ရင်အုပ်နှလုံးသားရှိရာလောက်တွင် မြှင့်တင်ပြထားပါက ဥတ္တရ ဗောဓိမုဒြာဟုဆိုသည်။
ထိုင်တော်မူလျက်ပြလျှင် ဓမ္မစက္ကမုဒြာဟု ဆိုပါသည်။
ပုံစံအားဖြင့် နဂါးရုံဘုရားအတွင်း အရံဘုရား ရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူသည် ရပ်တော်မူလျက် ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် ပြတော်မူကြပါသည်။
ပုဂံ အာနန္ဒာဘုရားတောင်မုခ်နှင့် မြောက်မုခ်ဝရှိ ရပ်တော်မူ နှစ်ဆူသည် ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် ရှိကြပါသည်။
ဘုရားဆုပန်တောင်းသော မင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် သဗ္ဗညုတဗောဓိဉာဏ်ကို ရရှိရန်အတွက် ရည်စူး၍ ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ထုလုပ်စီရင်၍ ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။
ပိဋကတ်စာပေ ဗေဒင် မန္တရားတို့ကို သင်ယူကြရာ၌ အလွယ်တကူ တတ်မြောက်စေရန်အတွက် ဤ မုဒြာပါသော ဘုရားများကို ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။
တိုင်းပြည်အတွင်း ပညာရှင်များ ကျမ်းဂန် စာပေတတ်ကျွမ်းသူများ ထင်ရှားကျော်ကြား ပေါများစေရန်အတွက် ဤပုံမျိုးကို ကိုးကွယ်လေ့ ရှိကြသည်။
ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာပါသောဘုရားကို ကိုးကွယ်သူသည် ဉာဏ်ပညာကောင်းခြင်း စာမေးပွဲ စာပြန်ပွဲတို့၌ အဖျက်အဆီး အဟန့်အတား မရှိအောင် မြင်ခြင်းအကျိုးကို ရရှိနိုင်ကြောင်း တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။
UTTARABODHI MUDRĀ ITL.p.22; IBBS.p.17. see also Dharmacakra-mudrā OBEP. Plate 192. a. Nagayon Plate 202. a. Nagayon Plate 277. a.b. Ananda. S.N. Plate 307. a.b.c.d. Ananda. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ကဋိသဏ္ဌိတဟတ္ထဟူ၍၎င်း, သာမန်အားဖြင့် ကဋိဟတ္ထဟူ၍၎င်း ခေါ်သည်။
လက်မောင်းလက်ရုံးကို ကိုယ်၏ ဘေးတဖက်စီတွင် တွဲလျားချကာ လက်ကို ခါးပေါ်တွင် တင်ထားသော ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။
သက်သက်သာသာဖြင့် လက်ကို ချထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုး ပေါ် နေသည့်ဟန် ဖြစ်သည်။
လက်တတောင်ဆစ်နားတွင် အနည်းငယ်ကွေး၍ ခါးအထက်ပိုင်းလောက် ခပ်ကျကျတွင် တင်ထားလေ့ ရှိသည်။
များသောအားဖြင့် လက်ျာဘက်လက်ကို တင်ထားလေ့ ရှိသည်။
အချို့ ရပ်တော်မူ ရုပ်ပွားတော် ဆင်းတုတော်များတွင် လက်ဝဲလက်ကို ဤဟတ္ထဟန်မျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။
အသောက, ဝိရဇ, ခေမ မင်္ဂလာ၊ သန္တုဋ္ဌိ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
သန္တရသကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည့် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။
ဥပေက္ခာပါရမီကို ညွှန်ပြသော သဘောရှိလေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ကူရှန်ခေတ်ဦးပိုင်း မထူရာပြည်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ဤမုဒြာဟတ္ထပုံဖြင့် အများအပြား တွေ့ရသည်။
ကစ္စဝလမ္ဗိတပုံ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ကိုးကွယ်သူသည် သက်သာအေးငြိမ်းသော ဘဝကို ရခြင်း, အမောအပန်းပြေခြင်း, စိတ်လက်အီသာ ကျန်းမာခြင်း, စိုးရိမ်ကြောင့်ကြကင်းခြင်း မင်္ဂလာကျက်သရေတိုးပွားခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားလေသည်။
KATYAVALAMBITA HASTA DHI. p. 256. EHI. i.i. p. 16. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb သီဟကဏ္ဏမုဒြာ ပုံမျိုးနှင့် ဆင်တူသည်။
လက်ချောင်းကလေးများ၏ ထိပ်ဖျားနှင့် လက်မကိုထိကာ စက်ကွင်းကဲ့သို့ ဝိုင်း၍ပြထားသော လက်ဟန်ဖြစ်သည်။
တစုံတခုကို ဆုပ်ကိုင်ထားဘိသကဲ့သို့ ရှိသည်။
ဖူးမြင်လာသူအား ပန်းစသော လှူဘွယ်ဝတ္ထု တစုံတရာယူဆောင်လာ၍ ကဋကဟတ္ထထဲသို့ ထိုးစိုက် လှူဒါန်းရန် တိုက်တွန်းနေသည့်ဟန် ဖြစ်ပေသည်။
ဒါနမင်္ဂလာ, ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင် ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဒါနပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြထားသော သဘောရှိပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် အချို့ နတ်သမီးရုပ်တုများတွင် လက်မနှင့် လက်ချောင်းကွင်းထဲတွင် ပန်းစည်း ပန်းခက်များကို ထိုးစိုက်ထားလေ့ရှိသည်။
ဘာရ်တွတ်မြို့ရှိ သီရိမာဒေဝတာနတ်သမီးရုပ်၏ လက်တွင် ကြာပန်းခိုင်ကို ကိုင်ဆုပ်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရပေသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပြင်တွင် ဤကဋကဟတ္ထဖြင့် နတ်သား, နတ်သမီး, သိကြား, ဗြဟ္မာရုပ်တုများကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ကဋကဟတ္ထပုံသည် နိဗ္ဗာန်ဆော်သဘောကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ဒါနပြုရန် ပူဇော် သက္ကာရပြုရန်, အရိုအသေ အလေးအမြတ်ပြုကြရန် တိုက်တွန်းသောသဘော ဖြစ်ပေသည်။
ကျက်သရေ မင်္ဂလာ တိုးပွားခြင်း စီးပွားရေး တိုးတက်အောင်မြင်ခြင်း လာဘ်ရွှင်ခြင်း, လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ရရှိ ခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာနဂိုဏ်းဝင်များက မိန့်ကြားကြပါသည်။
KATAKA HASTA DHI. p.258; EHI. i.i. p.15; Icon. B.p.28, fig.9. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ခါးထောက်နေသည့်ပုံဖြစ်သည်။
လက်တဖက်ကို ဘေးတွင် ဆန့်ချထားပြီး အခြားလက်တဖက်ကိုမူ တံတောင်ဆစ်မှကွေး၍ ခါးကို ထောက်ထားသော ပုံဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကဋိသဏ္ဌိတဟတ္ထဟူ၍၎င်း, ကစ္စဝလမ္ဗိတဟတ္ထဟူ၍၎င်း ခေါ်ကြသေးသည်။
အနက်သဘောအားဖြင့် အနားယူအပန်းဖြေနေဟန် သက်သက်သာသာ ရပ်နေသည့်ပုံ ဖြစ်ပေသည်။
လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို ခါးထောက်ထားသော ပုံမျိုးလည်းရှိတတ်သည်။
ထိုပုံဟန်၏ အတွင်းသရုပ်မှာ အနက်အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် ပမာမခန့်သောပုံ မကြောက်မရွံ့သောဟန် အနားယူ လျစ်လျူရှုသော သဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်ဟု အချို့ပညာရှိများက မိန့်မှာခဲ့ဘူးသည်။
သန္တုဋ္ဌိမင်္ဂလာကို အနှစ်သာရအားဖြင့် ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဝီရရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ဥပက္ခာပါရမီဖြည့်ဆည်းရန် ရည်ညွှန်းခြင်းသဘော ရှိပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံဘုရားများအတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများ၌၎င်း ရန်ကုန် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပြင်ရှိ ရုပ်လုံး ရုပ်ပွားများ၌၎င်း, မြတ်စွာဘုရားပုံတော်မှလွဲ၍ အခြားပုဂ္ဂိုလ်များကို ဤဟန်မျိုးဖြင့် တွေ့ရှိရတတ်သည်။
ဘုရားဗျာဒိတ်တော် ညွှန်းပုံတော်များ၌ တခါတရံ ကဋိဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
ကဋိဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ရဲရင့်ခြင်း ရန်သူကို ပမာမထားခြင်း, သတ္တိဗျတ္တိနှင့်ပြည့်စုံခြင်း, မာန်ဟုန်တက်ခြင်း, အမောအပန်းပြေခြင်း, လောကဓံကို ကြံ့ကြံ့ ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း စသော အကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။
KATI HASTA Icons in Bronze, p.27. fig.2. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ကရဏမုဒြာ (Karaṇa Mudrā) လက်တဖက်ဖက်ကို ပြင်ဘက်သို့ဖြန့်ထားပြီးလျှင် လက်သန်းနှင့် လက်ညှိုးနှစ်ချောင်းကိုသာ ထောင်ပြထား၍ ကျန်လက်သူကြွယ်နှင့် လက်ခလယ်နှစ်ချောင်းကို လက်မဖြင့် ဖိနှိပ်ပြထားသော လက်ပုံဖြစ်သည်။
စိတ်ညှို့သောသဘောတရား, မက်မောစွဲလန်းသော သဘောတရားများကို ဖော်ပြလိုသော ဟန်ပန် မျိုးဖြစ်သည်။
အာရတီ ဝိရတီ ပါပါမင်္ဂလာများ တပေါစမင်္ဂလာနှင့် ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာများ၏ အနက်သဘောကို ဆောင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
သိင်္ဂါရရသ အမ္ဘုတရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဝီရိယပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်းသဘောကို ဆောင်လေသည်။
ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် တိဗက် တရုပ်တို့၏ ဟုယဂရိဝခေါ် အက္ခောဘျဈာနိဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်ပုံတွင် ကရဏမုဒြာပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရသည်။
မြန်မာဆေးရေးပန်းချီများ၌ ရှားပါးစွာပင် တွေ့ရသည်။
ပုဂံမင်းနန်သူရှိ ဘုရားသုံးဆူအတွင်း ရေးပန်းချီပုံများ၌ တွေ့ရပါသည်။
ဝက်ကြီးအင်းကူပြောက်ကြီးတွင် နာဠာဂီရိဆင်ချွတ်ခန်းတွင်လည်း ကရဏမုဒြာပုံမျိုးကို တွေ့ရှိရပါသည်။
ဤ မုဒြာဖြင့် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်လျှင် ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကို စွဲလန်းတပ်မက်စေခြင်းသတ္တိ, ရန်သူ တဖက်သားကို နာမ်နှိမ်ထားနိုင်သောသတ္တိ, အနုပီယသိဒ္ဓိတင်သောအခါ အောင်မြင်ပြည့်စုံသော သတ္တိများကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။
KARANA MUDRĀ IBI.p.435, fig. 128. Icons Tib. Lam. p. 20. Tibetan Collections Vol. i. Newark Museum p. 27. Hayagriva (Akshobhya)dhyanibuddha Historical Sites in Burma. p.94. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ကုသတိဏဟတ္ထ (ကုသမုဒြာ) သမန်းမြက်ဆုပ်ကိုကိုင်ဆုပ်ထားဟန်, ကြဲဖြန့်နေဟန်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား၏ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်။
ကုသတိဏဟတ္ထ, သို့မဟုတ် ကုသမုဒြာဟု ခေါ်ပါသည်။
အချို့ပညာရှင် များက ကုသတိဏ ကိရဏမုဒြာ ဟူ၍ ပြည်စုံစွာ ခေါ်သင့်ကြောင်း မိန့်ဆိုကြသည်။
တိဏဟတ္ထ သို့မဟုတ် တိဏကိရဏမုဒြာတွင် ရှူပါ။
အတူတူပင် ဖြစ်ပါသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ –မုခ်လိုဏ်အမှတ်-၆၉-၇၀-၇၁-၇၂-၇၃-များတွင် ကိန်းဝပ်တော်မူလျက်ရှိကြသော သောတ္ထိယ မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို အလှူခံတော်မူပုံ ရုပ်ပွားတော်များကို ကုသတိဏကိရဏ မုဒြာဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ပုဂံ နဂါးရုံဘုရားတွင်လည်း အလားတူ ကုသတိဏဟတ္ထပုံကို တွေ့ရပါသည်။
အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, သစ္စာပါရမီ စခန်းများကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဒါနဉ္စ မင်္ဂလာ, ပူဇာစ မင်္ဂလာများကို ရည်ဆောင်ထားပါသည်။
သန္တရသ, ဝီရရသ, အဗ္ဘုတရသများကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေပါသည်။
ကုသမုဒြာပါသော ပုံတော်များကို စီရင်ကိုးကွယ်သူသည် သစ္စာဆိုရာ၌ အောင်မြင် ပေါက်မြောက်ခြင်း, သိဒ္ဓိတင်ရာ၌ ပြီးပြည့်စုံခြင်း မေတ္တာဓာတ် ပျံ့နှံ့ စိမ့်ဝင်ခြင်း တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း, လာဘ်သပ္ပကာ ရွှင်လန်းခြင်း, ရာထူးစည်းစိမ် တိုးတက်ခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရနိုင်သည်ဟူ၍ ဗုဒ္ဓတန္တရာကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားပါသည်။
OBEP. plate 295. a.b.c.d. 296. a. Ananda Pagoda. plate 202. d. Nagayon. KUSATIŅA HASTA (Kusa Muḍiā) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ကေသမဿုပဟာနမုဒြာ (ကေသဟတ္ထ) ဘုရားလောင်း သိဒ္ဓတ္ထကုမာရမင်းသား ဆံတော်ပယ်ခန်းပုံတွင် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ရိတ်ပယ်၍ ရဟန်းပြုတော့မည် ဟန်ပြင်နေပုံ ဖြစ်ပါသည်။
လက်ဝဲလက်က ဆံထုံးကို ကိုင်ဆုပ်ထား၍ လက်ျာလက်ဖြင့် သန်လျက်ထားကို စွဲကိုင်ကာ ဆံဖြတ်ပယ်တော့မည့်ဟန်ဖြင့် နေပုံဖြစ်ပါသည်။
တခါတရံ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဆံပင်ဆံထုံးကို ဆုပ်ကိုင်ထားဟန်ကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။
ကေသဟတ္ထပုံ ဖြစ်ပါသည်။
တခါတရံ အမျိုးသမီး ကျွန်တယောက်ယောက်၏ ဆံပင်ကို ဆွဲဖမ်းဆုပ်ကိုင်ထားဟန်, နှိပ်စက်ဟန်များကို တွေ့ရတတ်ပါသည်။
ကေသဟတ္ထပုံများ ဖြစ်ပါသည်။
ဆံတော်ပယ်ခန်းတွင် နိက္ခမပါရမီ, ဥပေက္ခာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, သစ္စာပါရမီတို့ကို ရည်ဆောင်ပါသည်။
သန္တရသ, ဝီရရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။
တပေါစမင်္ဂလာ, ဓမ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဝိနယသုသိက္ခိတမင်္ဂလာ, သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာများတို့ကို ရည်ဆောင်ပါသည်။
အခြား နှိပ်စက်ခန်းများတွင်မူ-ရုဒ္ဓရသ, ဘယာနကရသများကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။
တခါတရံ ကရုဏာရသကို ရည်ညွှန်းပါသည်။
ခန္တီစမင်္ဂလာ, အနဝဇ္ဇကမ္မမင်္ဂလာ, အနာကုလာစ မင်္ဂလာများကို ရည်ဆောင်ပါသည်။
ခန္တီစပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းသို့ ရည်ညွှန်းထားပါသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံအာန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓဝင်ပုံတော်များတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ပုဂံပုထိုးသားများ ဘုရားတွင်း၌လည်း ဆံတော်ပယ်ခန်းပုံတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
လောကီအစီအရင်များတွင် ဗေဒင်နက္ခတ်ပညာအရ ဂြိုဟ်စီးဇာတာ ကြမ္မာမကောင်း စန်းပြတ် လွန်းပြတ် တြင်းပြတ် နဝင်းပြတ် အတိဒုက္ခ ကျရောက်နေသူများသည် ယတြာချေသာအခါ ဤကေသမဿုပဟာနမုဒြာပုံပါသော ရုပ်ပွားရုပ်ထွင်းများကို ပူဇော်သက္ကာရပြုရကြောင်း စီရင်မန်းမှုတ် ရကြောင်းများကို တန္တရာယာန, မန္တရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ အမြွက်မျှ ဖော်ပြပါရှိလေသည်။
(သီလက္ခန္ဓဋီကာသစ်-ပ-နှာ-၂၄၀-အဋ္ဌ ကုသတိဏမုဋ္ဌိယော ဂဟေတွာ)။
OBEP. plate 289. c. Ananda OBEP. Plate 166. a. Pathotlhamya. Kesamassupahāna Mudrā (KESA HASTA) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb အမြိုက်သုဒ္ဓါကို ပက်ဖျန်းနေဟန် ဖြစ်သည်။
လက်နှစ်ဖက်ကို လက်ဝါးဖြင့် ယှက်ထားပြီးလျှင် လက်ညှိုးနှစ်ချောင်းကို ပူး၍ ထိပ်ဖျားချင်း ထိထားသည်။
ထိုလက်ညှိုးများကို အမြိုက်သုဒ္ဓါဘုတ်ထည့်ထားသော ကလသတာအိုးထဲသို့ စိုက်ပြ ထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။
လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမြိုက်အရသာကို ခွဲဝေပက်ဖျန်းပေးနေသည့် သဘော ဖြစ်ပေသည်။
ဒါနမင်္ဂလာ, ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟမင်္ဂလာ, ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟမင်္ဂလ, ဓမ္မစရိယာ, ဗြဟ္မစရိယာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားပေသည်။
ကရုဏာရသ, အဗ္ဗုတရသများကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ဝိမုတ္တိရသသဘောကို အနှစ်သာရအားဖြင့် ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒါနပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြသောသဘောကို ဆောင်ပေသည်။
ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် ဗြဟ္မာမင်း၏ပုံများတွင် ဤခေပနမုဒြာကို တွေ့ရသည်။
နာမသင်္ဂီတိရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤခေပနမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရတတ်ပေသည်။
ခေပနမုဒြာပါရှိသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်လျှင် လာဘ်ရွှင်ခြင်း, ပီယသိဒ္ဓိ, လာဘသိဒ္ဓိ, ကာယသိဒ္ဓိ ပြီးပြည့်စုံခြင်း အမွေအနှစ်ရတနာပစ္စည်းများရရှိခြင်း, စားဘွယ် သောက်ရာများ အလျှံပယ်ရရှိခြင်း, စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း, အေးချမ်းသာယာသော ဘဝကို ရရှိခြင်း, ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်ခံစားရခြင်း, မင်္ဂလာကျက်သရေတိုးပွားခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရရှိသည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြထားသည်။
KSEPANA MUDRĀ IBI. p. 436. Ic.T.L. p. 22. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb လက်ရိုက် သံတင်းပုတ်ကို ကိုင်ထားသည့်ဟန် ဖြစ်သည်။
ရုပ်လုံးရုပ်ကြွ၏ လက်ထဲတွင် တင်းပုတ်, သို့မဟုတ်, လှံ, သိုင်း, ကြိုင်း တခုခုကို ကိုင် ဆောင်ထားပါက ဂဒါဟတ္ထပုံဟု ခေါ်သည်။
အမြဲတစေ သတိရှိနေစေသည့်ဟန်, ဝီရိယရှိဟန်ကို ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ, သိပ္ပဉ္စမင်္ဂလာတို့နှင့် ပြည့်စုံစေရန် သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဝီရရသ, ရုဒ္ဓရသ ပေါ်လွင်အောင် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝီရိယပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ပုံစံအားဖြင့် မင်းစစ်သည်တော် ဘီလူး, နတ်သား စသော ရုပ်တု ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများတွင် ဤ ဂဒါဟတ္ထဟန်ပန်မျိုးကို တွေ့ရပေသည်။
ဂဒါဟတ္ထစသော လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ပါရှိသည့် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် အစိမ်း သားရဲ သင်းကွဲ ပြိတ္တာ နတ်မိစ္ဆာတို့၏ရန်မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခြင်း, အောက်လမ်းပယောဂ အတိုက် အမြှုပ် အနှုတ်အဖွဲ့ အစွဲအလန်း အကြမ်းအနု အစီအရင်များကို ဒဏ်ပြန်စေနိုင်ကြောင်း, ကာကွယ်မှု ပေးနိုင်ကြောင်း ရဲရင့်စေတတ်ကြောင်း သတိလက်မလွတ် ထထကြွကြွ ရှိခြင်း, ဖျတ်လတ် သန်မာခြင်း စသော အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိကြောင်းနှင့် တအိမ်သားလုံးအတွက် လုံခြုံရေးကို ရရှိကြောင်းများဖြင့် ဝဇီရာယာန မန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပါသည်။
GADA HASTA DHI. p. 300 Icons in B.p. 39, fig. 33. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍဟတ္ထပုံနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
လက်မောင်းကို ရှေ့သို့ ဆန့်တန်း၍ဖြစ်စေ, တခါတရံ ကိုယ်၏ ရှေ့ကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ဖြစ်စေ ထားလေ့ရှိသည်။
ဆင်၏ နှာမောင်းသဏ္ဌာန်ပုံရှိသော လက်ဟန်နေထားဖြစ်ရကား ဂဇဟတ္ထ ခေါ်သည်။
ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒ မင်္ဂလာရစေခြင်းငှါ တိုက်တွန်းနေဟန်မျိုးဖြစ်သည်။
အဗ္ဘုတရသနှင့် ဟဿရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။
အဓိဋ္ဌာနပါရမီ ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြပေသည်။
ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် သီရိမာဒေဝတာ နတ်သမီးရုပ်တွင် ဤလက်ဟန်မျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။
ကခုန်မြူးတူးနေကြသော နတ်သိကြား ဗြဟ္မာရုပ်များတွင် ဤဟတ္ထပုံကို တွေ့ရသည်။
ဗျာဒိတ်တော် ညွှန်းနေသော ဘုရားရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤ ဂဇဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
မန္တလေးမြို့ မန္တလေးတောင်တော်ပေါ်ရှိ ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်း ရပ်တော်မူဘုရားကို၎င်း, ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေစေတီတော်ရှိ ဆူးလေနတ်ကြီးကို၎င်း ဂဇဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ဂဇဟတ္ထပါသော ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်းပုံ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ရှေးမင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် မိမိ၏ ဘုန်းတန်ခိုး အာနုဘော်ထက်မြက် တိုးပွားစေရန်၎င်း တိုင်းပြည်ကို တိုင်းတပါး ရန်သူတို့ မထိပါး မနှောင့်ယှက်နိုင်စေရန်၎င်း, တိုင်းသူပြည်သား စိတ်ချယုံကြည် အားကိုးစိတ် ပေါ်လာကြစေရန်၎င်း ရည်ရွယ်၍ စီရင်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ဤရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ရှေး ဘဝကံဟောင်းက ကောင်းသောအကျိုးပေးခြင်း မတရားစွပ်စွဲမှုမှ ကင်းလွတ်ခြင်း တည်ကြည် ခန့်ညားခြင်း, တိုင်းပြည် စည်ပင်ဝပြောခြင်း, လမ်းမှန်ကို တွေ့မြင်ရခြင်း, ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားခြင်း စသော အကျိုးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။
GAJA HASTA SIS p. 130. Icons in B. p. 27. fig. 3. DHI. p. 258. ; IBBS. p. 119.; EHI. ii. 16. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ရိုက်ပုတ်ဟန်ဟု ခေါ်ပါသည်။
လက်တဖက်ကို ဖြန့်ကာ မြှောက်ချီပြီး လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ပုတ်တော့မည့်ဟန် ပြနေသည်ကို စပေဋဒါနမုဒြာဟု ခေါ်သည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သောသဘော, စိတ်ဆိုး မာန်ရှ ဖြစ်နေသည့် ဒေါသအရိပ်အရောင် ... လွှမ်းနေသည့်သဘောကို ဆောင်လေသည်။
ဖူးမြင်ရသူများအား ဆုံးမသွန်သင် ပြုပြင်လိုသောဆန္ဒ ရှိဟန် သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ပြထားသည်။
ခိုက်ရန်ငြင်းပွား အချင်းများနေကြသော မင်းများ, ရဟန်းများ, စစ်သည်တော်များ စသည့်ပုံများတွင် ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် မိဘဆရာများက သားသမီး တပည့်များအား မကောင်းမြစ်ထာ ကောင်းရာညွှန်ပြနေသော ဟန်ပန် မျိုး ဖြစ်ပေသည်။
သို့သော် အဘယမုဒြာနှင့် ကွဲပြား ထူးခြားချက် ရှိပေသည်။
ကရုဏာရသ, ဘယာနကရသ, ရုဒ္ဓရသတို့ကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစေသည်။