kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် တွင် ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်) အမည်ရှိသော နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုကို ဦးဇခုန်တိန့်ယိန်းက နာယကအဖြစ် တာဝန်ယူကာ ၎င်း၏ သား ဦးဇခုန်ယိန်းဆောင် က ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူပြီး ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ထားသေးသည်။
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ထိုပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ ဦးမန်ရှန်တိန့်ဆောင်က ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ၏ သံယဇာတဝန်ကြီးနေရာ ရရှိခဲ့သည်။
ကချင်အထူးဒေသ ၁ ချုပ်ငြိမ်းသွားခဲ့ခြင်း ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း ၏ ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်သည် မူလကတည်းကသင့်မြတ်မှုမရှိခဲ့သည့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် မကြာခဏ ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
သူက တပ်မတော် သည် ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ကို အပြီးသတ်ချေမှုန်းနိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ထားသူဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက် တွင် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကချင်ပြည်နယ် ဝိုင်းမော်မြို့နယ် ရှိ ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော် နှင့် အစိုးရတပ်များ ပူးပေါင်း ဖွဲ့ထားသည့် နယ်ခြားစောင့် စစ်စခန်း တခုကို ကေအိုင်အေက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
တပ်မတော်၏ လေကြောင်းပစ်ကူများကြောင့် ကေအိုင်အေအဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက် တွင် ၎င်းက ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ကို ၎င်းတို့အား မတိုက်ခိုက်ရန် နှင့် တပ်မတော် ကို ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ရန် မကြံစည်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းနားချစာကို ထုတ်ခဲ့သည်။
တရုတ်အစိုးရကလည်း ကေအိုင်အေ ကို ဖိအားပေးခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ကချင် အထူးဒေသ (၁) တွင် တိုက်ပွဲများ ယာယီရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလကစပြီး ကချင်အထူးဒေသ(၁) ပတ်ဝန်းကျင် အနီးတစ်ဝိုက် တွင် စစ်ရေးမငြိမ်သက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇ ရက် တွင် ဦးစခုန်တိန့်ယိန်းသည် ကချင်အထူးဒေသ (၁) နယ်မြေထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည့် KIA နှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များကို နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ ၁၀၀၁၊၁၀၀၂၊ ၁၀၀၃ တပ်ဖွဲ့မှူးများ နှင့် ဒေသလက်နက်ကိုင် ပြည်သူ့စစ်ရဲဘော်များကို ယတိပြတ်ခုခံချေမှုန်းရန် စစ်မိန့်ပေးစာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထိုစစ်မိန့်ထုတ်ပြန်ပြီး ၄ရက် အကြာ ဇွန်လ ၁၁ ရက်တွင် KIA နှင့် ပူးပေါင်းမဟာမိတ်တပ်များက ဝိုင်းမော် – ကန်ပိုင်တည်နယ်စပ်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောပေါ်ရှိ ဆဒုံးမြို့ရှိ ဗျုဟာစခန်းကုန်းကြီးအပါအဝင် စစ်တပ်စခန်း ၁၁ ခု နှင့် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဝိုင်းမော် – ချီဖွေသွားလမ်းပေါ်ရှိ ဆနီခူးပြည်သူ့စစ်စခန်း နှစ်ခုကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက် တွင် ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း၏စစ်မိန့်ကို မထုတ်ပြန်သင့်သော စစ်မိန့် ဟု KIO ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ် ဂွမ်မော် က တရားဝင် ဝေဖန်၍ ပယ်ချလိုက်ပြီးနောက် တိုက်ပွဲပိုမို ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် ချီဖွေမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရသည်။
ဆက်လက်၍ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ရက် တွင် ဆော့လော်မြို့၊ အောက်တိုဘာလ ၁၈ရက်တွင် ပန်ဝါမြို့၊ နိုဝင်ဘာ ၂ရက်တွင် ဖီမော်မြို့ တို့ အသီးသီး သိမ်းပိုက်ခံရသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ဦးဇခုန်တိန့်ယိန်း ဦးဆောင်သည့် ကချင်အထူးဒေသ (၁) ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်ဖြစ်သည့် ကံပိုက်တည်မြို့သည် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ သိမ်းယူခြင်းကို ထပ်မံခံရပြန်သည်။
ပန်ဝါမြို့ ရှိ ဦးဇခုန်တိန့်ယိန်း ၏ နေအိမ် နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများ ချိပ်ပိတ်ခံရသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (KIO) ဗဟိုကော်မတီက ကချင်ပြည်နယ် အတွင်း ကချင်အထူးဒေသ (၁) ဟူ၍ ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ထားမှုအား ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း တစ်ဖက်သတ် ကြေညာခြင်းဖြင့် ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း ၏ နှစ် ၃၀ ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသည် နိဂုံးချုပ်အဆုံးသတ်သွားခဲ့ရသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း နှင့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(NSPNC)ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းထွန်းနောင်တို့ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး ထိုတွေ့ဆုံမှုသည် ကချင်အထူးဒေသ (၁)အား ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံမှုဖြစ်ခဲ့သည်။
ရရှိသောဆု ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ၎င်းအား ကချင်အဖွဲ့ New Democratic Army(Kachin)- NDAK)ကချင်ပြည်နယ် အထူးဒေသ(၁)ခေါင်းဆောင် အနေဖြင့် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ၎င်းကိုပင် New Democratic Army – Kachin ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင် အနေဖြင့် သီရိပျံချီဘွဲ့ ထပ်မံ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ဘီဒမ်း(, ? ~ ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၆၄၇)သည် ၆၄၅ ခုနှစ်မှ ၆၄၇ ခုနှစ်အထိ ရှီလာပြည်၏ အဂ္ဂမဟာသေနာပတိအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သော ရှီလာ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။
ဆောန်ဒေါ့က်ဘုရင်မအား ပုန်ကန်မှုတွင် ဦးဆောင်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ပုန်ကန်မှုမတိုင်မီက အဂ္ဂမဟာ သေနာပတိ(နန်းတော် ညီလာခံ၏ အမြင့်ဆုံးရာထူး)ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သူ၏ မွေးဖွားမှု သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှုများအကြောင်း အသေးစိတ်ကို မှတ်တမ်း အစစ်မှန်များ မရှိသဖြင့် အနည်းငယ်သာ သိရသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အဂ္ဂမဟာ သေနာပတိဖြစ်ခဲ့ရခြင်းကြောင့် သူသည် တော်ဝင်မျိုးနွယ် သို့မဟုတ် ဂျင်းဂိုးလ် မျိုးနွယ်ဝင် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့မည်ဟု ကြံဆနိုင်သည်။
ခမူလူမျိုး (Khmu (; Khmu: ; or ; ; ; ; ) သည် အရှေ့တောင်အာရှ ဌာနေလူမျိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လာအိုနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ၈၈% နေထိုင်ပြီး လာအိုနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ဌာနေလူမျိုး လူနည်းစု ဖြစ်သည်။
လာအိုနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၁၁% ရှိသည်။
သမိုင်းတွင် Kmhmu, Kemu, Kơbru ဟု အင်္ဂလိပ် စာလုံးပေါင်းခဲ့ကြသည်။
ခမူးအမျိုးသမီးများနှင့်ကလေးများ၊Bokeo ခရိုင်၊လာအိုနိုင်ငံ၊ရွှေတြိဂံဒေသ။
ခမူလူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ဘက်စွန်းဒေသ( စစ်ဆောင်ပန္နား၊ ယူနန်ပြည်နယ်) ၊ ရာစုနှစ်များစွာကြာ မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများကိုလည်း ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် ခမူလူမျိုးများသည် တရားဝင်တိုင်းရင်းသား အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုထားသော်လည်း ပလောင်လူမျိုး၏ အုပ်စုခွဲအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
သံတွဲ "ခမူး" သည် ၎င်းတို့၏ စကားလုံး kymhmuʔ[1] မှ "လူ" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။
ခမူးသည် ၎င်းတို့၏ လူမျိုးကို ပရူဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းပါသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ။
ဝီဂါများသည် တာ့ခ်အုပ်စုဝင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီးယေဘုယျအားဖြင့် အရှေ့အာရှ၊ ဗဟိုအာရှဒေသများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရဆက်စပ်နေသည်။
တရုတ်နိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်ရှိသော ရှင်းကျန်းဝီဂါကိုယ်ပိုင်အုပ်စုချုပ်ခွင့်ဒေသ ၏ အဓိကလူမျိုးစုအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည်။
ဝီဂါလူမျိုးများသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ၅၅မျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
thumb| Local Uyghur musicians at Meshrep, Yarkand ဝီဂါ များသည် Taklamakan သဲကန္တာရအတွင်း တာရမ်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပြန့်ကျဲစွာတည်ရှိနေသော အိုအေစစ်များစွာတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းတွင် ထိုအိုအေစစ်များသည် အိမ်နီးချင်း တရုတ်၊မွန်ဂို၊တိဗက် နှင့် အခြားတာ့ခ်မျိုးနွယ်များ၏ တိုင်းပြည်များအတွင်းပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်လွပ်လပ်သောတိုင်းပြည်အဖြစ်လည်းထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
10 ရာစု တရုတ်နိုင်ငံ ထန်မင်းဆက် လက်ထက် ပိုးလမ်းမမှတဆင့် တဖြည်းဖြည်း အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး 16 ရာစုတွင် ဝီဂါအများစုသည် မွတ်ဆလင်များဖြစ်လာကြသည်။
အစ္စလာမ်ဘာသာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ဝီဂါများ၏ ယဉ်ကျေးမှု အတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၈၀%သော ရှင်းကျန်း ဝီဂါလူမျိုးများသည် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းတွင် နေထိုင်နေစဲဖြစ်သည်။
ကျန်ရှိသော ရှင်းကျန်းပြည်နယ်မှ ဝီဂါများ သည် Yining (Ghulja)၊ Karamay၊ Tacheng (Chöchek) နှင့် Urumqi တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။
ရှင်းကျန်းပြည်နယ် ၏အပြင်ဘက်တွင်နေထိုင်သော ဝီဂါများ ၏အကြီးဆုံးအသိုင်းအဝိုင်းမှာ မြောက်ဘက်အလယ်ပိုင်း ဟူနန်ပြည်နယ် တောဝ်ယွမ်ကောင်တီ မှ တောဝ်ယွမ်ဝီဂါများ ဖြစ်သည်။
ကာဇက်စတန်၊ ကာဂျစ်စတန်၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့ကဲ့သို့ အခြားသော တာ့ခ်နိုင်ငံများတွင် ထင်ရှားသော ကွဲပြားသော အသိုက်အဝန်းများ ရှိနေသည်။
ဝီဂါလူမျိုးအချို့သည် ဆောဒီအာရေဗျ၊ဂျော်ဒန်၊ဩစတေးလျ၊ဂျပန်၊ကနေဒါ၊ရုရှား၊ဆွီဒင်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင်နေထိုင်ကြည်သည်။
2014 ခုနှစ်မှစ၍၊တရုတ်အစိုးရအား Human Rights Watch ကဲ့သို့သော အစိုးရနှင့် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက ရှင်းကျန်းတွင်နေထိုင်သော ဝီဂါများကို အတင်းအကြပ်အယူအဆပြောင်းလဲခြင်း အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းအပါအဝင် များစွာသော နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုအဖြစ် စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(CCP) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ရှီကျင့်ဖျင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဖန်တီးထားသော အဆိုပါစခန်းများသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ဝါဒ လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ ခွဲထွက်ရေးဝါဒကို တားဆီးရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ အသက်မွေးကျောင်းသင်ကြားပေးခြင်း၊ ဝါဒဖြန့်ခြင်းတို့ကို တားဆီးရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။
တာ့ခ်လူမျိုးများ (သို့မဟုတ်) တာကစ်လူမျိုးနွယ်စုများ (Turkic peoples) သည် အရှေ့အာရှ၊ အနောက်အာရှ၊ ဗဟိုအာရှ ဒေသများအပြင် မြောက်အာရှနှင့် ဥရောပ၏ အစိတ်အပိုင်းတချို့အထိ ပြန့်နှံ့နေထိုင်လျှက်ရှိသော တာကစ်ဘာသာစကားပြော လူမျိုးနွယ်စုများဖြစ်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ Altai-Sayan ဒေသ၊ မွန်ဂိုလီးယား နှင့် Tuva ဒေသများကဲ့သို့ ဗဟိုအာရှနှင့် အရှေ့အာရှထိဆက်နေသောနေရာများတွင် တာ့ခ်လူမျိုးများ၏ရှေ့ပြေးလူမျိုးများ စတင်အခြေချခဲ့သည်ဟုယူဆရသည်။
အစဦးတွင် ရှေးပြေးတာကစ်စကားပြောသူများသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းလူကိုင်သူများနှင့် အမဲလိုက်မုဆိုးများဖြစ်သော်လည်း နောင်တွင် လှည့်လည်သွားလာသော ခြေသလုံးအိမ်တိုင်လူမျိုးများဖြစ်လာသည်ဟုယူဆရသည်။
အစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းခေတ်ကာလများတွင် အနောက်ယူရေးရှားနှင့် အရှေ့အာရှ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအသွင်အပြင်နှစ်မျိုးလုံး နှင့် မျိုးရိုးဗီဇများကို တာ့ခ်လူမျိူးများအကြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်တွေ့ရှိရသည်၊ နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်နီးချင်း အီရန်အုပ်စုဝင်၊မွန်ဂိုအုပ်စုဝင်များ၊ Tocharian၊ Uralic နှင့် Yeniseian လူမျိုးများနှင့် ကြာရှည်သောဆက်ဆံရေးများတည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် တာ့ခ်လူမျိုးများသည် တခြားလူမျိုးအုပ်စုများနှင့် ဘာသာစကားပြောင်းလဲခဲ့ခြင်း၊ လက်ခံကျင့်သုံးခြင်း၊ပေါင်းသင်းလက်ထက်ခြင်း၊အနိုင်ရခြင်း၊မွေးစားခြင်း နှင့် ဘာသာကူးပြောင်းခြင်း များပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုမှတဆင့် အလွန်ကွဲပြားသော လူမျိုးစုများစွာတို့သည် တာ့ခ်လူမျိုး၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်ပါဝင်လာကြသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ တာ့ခ်လူမျိုးများသည် မတူညီသော ထောင့်များတွင် ယဉ်ကျေးမှု စရိုက်လက္ခဏာများ၊ ဘုံမျိုးရိုးဗီဇ နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံများကဲ့သို့ ဘာသာစကားမဟုတ်သော ဝိသေသလက္ခဏာများကို မျှဝေထားကြသည်။
ခေတ်သစ် တာ့ခ် လူမျိုးစုအချို့တွင် အထင်ရှားဆုံး လူမျိုးစုများမှာ Altai လူမျိုး၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ Chuvash လူမျိုး၊ Gagauz လူမျိုး၊ ကာဇက်လူမျိုး၊ ကာဂျစ် လူမျိုး၊ တာ့ခ်မန်လူမျိုး၊ တူရကီလူမျိုး၊ Tuvans၊ ဝီဂါလူမျိုး၊ ဥဇဘက်လူမျိုး နှင့် Yakuts တို့ ပါဝင်သည်။
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုခုံရုံး (အင်္ဂလိပ်: International Criminal Court, အတိုကောက် - ICC) သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ The Hague မြို့တွင် အခြေစိုက်သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းနှင့် နိုင်ငံတကာတရားရုံးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဘက်ပေါင်းစုံပါဝင်သော ရောမဥပဒေ (Rome Statute) အရ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ICC သည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများ၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ကျူးကျော်မှုရာဇဝတ်မှုများ စသည့် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုများအတွက် ပုဂ္ဂိုလ်များကို တရားစွဲဆိုရန် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည့် ပထမဆုံးနှင့် တစ်ခုတည်းသော အမြဲတမ်း နိုင်ငံတကာတရားရုံးဖြစ်သည်။
ICC သည် နိုင်ငံအလိုက် တရားစီရင်ရေးစနစ်များကို အစားထိုးရန်မဟုတ်ဘဲ ဖြည့်ဆည်းရန် ရည်ရွယ်သည်။
နိုင်ငံအလိုက်တရားရုံးများက ရာဇဝတ်ကောင်များကို တရားစွဲဆိုရန် ဆန္ဒမရှိခြင်း သို့မဟုတ် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းတို့ရှိမှသာ ၎င်း၏တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံးနိုင်သည်။
၎င်းသည် နိုင်ငံများအကြား အငြင်းပွားမှုများကို ကြားနာစစ်ဆေးသည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (International Court of Justice) နှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။
တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်နှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ICC သည် တရားစွဲဆိုခံရသူသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံသားဖြစ်ခြင်း၊ စွပ်စွဲခံရသော ရာဇဝတ်မှုသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ နယ်မြေအတွင်း ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီမှ အခြေအနေတစ်ရပ်ကို တရားရုံးသို့ ရည်ညွှန်းခြင်းတို့ရှိပါက ယေဘုယျအားဖြင့် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံးနိုင်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ရောမဥပဒေ (Rome Statute) ကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၂၅ နိုင်ငံ လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီး ၎င်းတို့သည် တရားရုံး၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများညီလာခံတွင် ပါဝင်ကြသည်။
တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ရုရှားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားသည် ရောမဥပဒေကို လက်မှတ်မထိုးထားသည့်အပြင် တရားရုံး၏ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကိုလည်း အသိအမှတ်မပြုကြပါ။
စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများ အစိုးရရှေ့နေရုံးသည် အခြေအနေ ၁၀ ခုကျော်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကနဦး စိစစ်မှုများစွာကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများနှင့် အခြားအကြီးတန်းအရာရှိများ အပါအဝင် ဒါဇင်နှင့်ချီသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို တရားစွဲဆိုထားသည်။
တရားရုံးသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကလေးစစ်သားအသုံးပြုမှု စစ်ရာဇဝတ်မှုအတွက် ကွန်ဂိုစစ်ခေါင်းဆောင် သောမတ်စ် လူဘန်ဂါ ဒိုင်လို (Thomas Lubanga Dyilo) ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း တရားရုံးသည် ယူကရိန်းကျူးကျော်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင် (Vladimir Putin) အားလည်းကောင်း၊ ဂါဇာစစ်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘန်ဂျမင် နေတန်ယာဟု (Benjamin Netanyahu) နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ယိုအဗ် ဂယ်လန့် (Yoav Gallant) တို့အပြင် ဟာမတ်စ် (Hamas) ခေါင်းဆောင်အချို့အား ဖမ်းဝရမ်းများ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဝေဖန်မှုများ ICC ကို စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ သိသာထင်ရှားသော ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
တရားရုံးတွင် မပါဝင်သော အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံများ အပါအဝင် ကန့်ကွက်သူများသည် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ကိုးကား၍ ၎င်း၏တရားဝင်မှုကို မေးခွန်းထုတ်ကြပြီး နိုင်ငံရေးဩဇာခံရနိုင်ကြောင်း စွပ်စွဲကြသည်။
တရားရုံးသည် ဘက်လိုက်မှုရှိပြီး အာဖရိကရှိ ခေါင်းဆောင်များကို မမျှမတ ပစ်မှတ်ထားသည်ဟုလည်း စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။
၎င်းသည် ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အာဖရိကနိုင်ငံအချို့က ဥပဒေမှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းများ ပြုလုပ်စေခဲ့သည်။
အချို့က တရားရုံး၏ ထိရောက်မှုကို မေးခွန်းထုတ်ကြပြီး ဖမ်းဆီးမှုများအတွက် နိုင်ငံများ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအပေါ် မှီခိုနေရခြင်း၊ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှု အရေအတွက် နည်းပါးခြင်းနှင့် တရားစီရင်မှု ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်းတို့ကို ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။
စစ်တကောင်းဘာသာစကား သို့မဟုတ် စစ်တကောင်း င်္ဘဂါလီဘာသာစကား (Chittagonian or Chittagonian Bengali) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ စစ်တကောင်းတိုင်း တွင်ပြောဆိုကြတော့ အင်ဒို-အာရိယန်အုပ်စုဝင် ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
စစ်တကောင်းဘာသာစကားနှင့် စံဘင်္ဂါလီဘာသာစကား တို့ကို ပုံမှန်မဟုတ်သော ဘင်္ဂါလီဒေသိယစကားအဖြစ် အချို့ကယူဆထားသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်စွမ်းမရှိကြပါ။
ဘာသာဗေဒပညာရှင်တချို့က စစ်တကောင်းဘာသာစကားကို သီးခြားဘာသာစကားအဖြစ်မှတ်ယူကြသည်။
"The dialect of Chittagong, in southeast Bangladesh, is different enough to be considered a separate language." စစ်တကောင်းဘာသာစကားသည် ဘာသာဗေဒအရထူးခြားသော်လည်း စစ်တကောင်ဘာသာစကားပြောဆိုသူများ ဘင်္ဂါလီယဉ်ကျေးမှုနှင့် င်္ဘဂါလီဘာသာစကားအဖြစ်မှတ်ယူကြသည်။
ရိုဟင်ဂျာဘာသာစကား၊ သက္ကမဘာသာစကား နှင့် နိုအာခိုက်လားဘာသာစကား နှင့် အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်မှုရှိသည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်စစ်တမ်းအရ စစ်တကောင်းဘာသာစကားပြောဆိုသူ ၁၃ သန်း ရှိသည်။
သက္ကမလူမျိုးများ (, 𑄌𑄇𑄴𑄟) သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းဒေသ၏ ဌာနေတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသတွင် အကြီးဆုံး ဌာနေတိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်ပြီး ဒုတိယအကြီးဆုံး လူမျိုးစုလည်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ သက္ကမ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ခရိုင်ကောင်စီတွင် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များဖြစ်သော အရုဏာစလပဒေသ၊ တြိပူရ၊ အာသံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း သက္ကမလူမျိုးများ အများအပြားနေထိုင်ကြသည်။
သက္ကမလူမျိုးများသည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားပြောအုပ်စုများနှင့် လူမျိုးရေးအရ ဆက်နွှယ်မှုရှိသည်။
မျိုးနွယ်စုများအကြား အာဏာခိုင်မာစေရန် ဘာသာစကားပြောင်းလဲမှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် ပါဠိဘာသာစကားနှင့် ၎င်းတို့နေထိုင်ရာဒေသအနီးတစ်ဝိုက်တွင် အများဆုံးပြောဆိုကြသည့် စစ်တကောင်း ဘာသာစကားတို့နှင့် နီးစပ်သော အင်ဒို-အာရီယန် ဘာသာစကားဖြစ်သည့် သက္ကမဘာသာစကားကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။
ခေတ်သစ် သက္ကမလူမျိုးအများစုမှာ ၁၉ ရာစုတွင် ဘုရင်မ ကာလင်ဒီ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် အဖွဲ့အစည်းတည်ဆောက်မှုများကြောင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သက္ကမလူမျိုးများကို ဒိုင်းနက်လူမျိုးဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး နိုင်ငံတော်အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၅ မျိုးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည် ၎င်းတို့ကို "သက်"၊ "သက်မာ" သို့မဟုတ် "ဆတ်မာ" ဟုလည်း ရည်ညွှန်းကြသည်။
သက္ကမလူမျိုးများကို အနွယ်စု သို့မဟုတ် ဂိုဇာ ၃၁ ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။
၎င်းတို့၏ လူမှုအသိုက်အဝန်းကို ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရတို့က သမိုင်းကြောင်းအရ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် မျိုးနွယ်စုခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ သက္ကမရာဇာက ဦးဆောင်သည်။
ကိုးကား * ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမှုအသိုက်အဝန်းများ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမှုအသိုက်အဝန်းများ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမှုအသိုက်အဝန်းများ။
ကော်နီ ဖရန်စစ်စ်(Connie Francis, ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၇ ~ ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅)သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အဆိုတော်၊ ဂီတစာဆို၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် အသံသရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဂီတ သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။
သူမကို ယေဘုယျအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် 《Pretty Little Baby》နှင့် 《Stupid Cupid》ဟူသော သီချင်းများ၏ အော်ရီဂျင်နယ် မူရင်းသီချင်း အဆိုတော်အဖြစ် လူသိများသည်။
ခဝရမချိလမ်း (河原町通, Kawaramachi-dōri) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် လမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤလမ်းသည် ခမိုမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် မြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။
ဤလမ်းသည် ရှိဂျောလမ်းနှင့် ရှိဂျောခဝရမချိလမ်းကို ကန့်လန့်ဖြတ် တည်ရှိပြီး ကျိုတိုမြို့၏ ဈေးဝယ်စင်တာများသည် ဤလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရှိဂျောလမ်းနှင့် ခဝရမချိလမ်းများသည် ဆေးလိပ်မသောက်ရနေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။
အကြောင်းအရာ သမိုင်းကြောင်း အထင်ကရနေရာများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ လမ်းများ။
ကျိုတိုမြို့သမိုင်းစာကြည့်တိုက် (京都市歴史資料館, Kyōto-shi rekishi shiryōkan) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စာကြည့်တိုက်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
စာကြည့်တိုက်တွင် စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၉ သောင်းကျော်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
၎င်းစာရွက်စာတမ်းများတွင် ကျိုတိုမြို့၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် အချက်အလက်များနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအရေးပါသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည့် ယဆဲဒိုးဂျိ (Yase Dōji) တို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများလည်း ပါဝင်သည်။
ပြင်ပလင့်များ Kyoto City Library of Historical Documents ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ စာကြည့်တိုက်များ ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ အဆောက်အဦများ။
thumb|အရှေ့ဘက်အရပ်သို့ မျက်နှာမူလျက် ခရဆုမအိုအိခဲလမ်းဆုံကို တွေ့ရပုံ အိုအိခဲလမ်း (御池通 おいけどおり Oike Dōri) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့အလယ်တွင် တည်ရှိသည့် အဓိကကျသည့် လမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤလမ်းသည် အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ သွယ်တန်းတည်ရှိသည်။
ခဝဘတလမ်း (အရှေ့ဘက်) မှ တန်းဂျင်းဂဝလမ်း (အနောက်ဘက်) အထိ ၄.၉ ကီလိုမီတာရှည်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဟဲအိအန်ခယောခေတ်ကာလတွင် ဤလမ်သည် သေးငယ်သည့်လမ်းတစ်ခုဖြစ်ကာ "ဆန်းဂျောဘွန်းဟွန်း" ဟူသည့် အမည်ရှိခဲ့သည်။
အဲဒိုခေတ်အလယ်ပိုင်းမှစတင်ကာ ဤလမ်းကို အိုအိခဲလမ်းဟု သိခဲ့ကြသည်။
ဤလမ်းပေါ်တွင် ရှင်းဆန်းဆန်းသည် ကြီးမားသည့်ကန်တစ်ခုပါဝင်သဖြင့် ဤအမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အိခဲဆိုသည်မှာ (池 ike) ရေကန်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မီးဘေးကာကွယ်နိုင်မည့် တံတိုင်းသဖွယ်ပြုလုပ်နိုင်ရန် ခမိုမြစ်အနောက်ဘက်နှင့် ဟိုရိခဝလမ်းအကြားရှိ အိမ်များ၊ အဆောက်အဦများကို ဖယ်ရှားကာ လမ်းများကို ချဲ့ခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် မြို့ပြအစီအမံများ ချမှတ်သည့်အခါတွင် လမ်း၏ အကျယ်ကို မီတာ ၅၀ ထားရှိခဲ့သည်။
လက်ရှိကာလ thumb|ဂိအွန်းပွဲတော်၏ ယာမဘိုခိုဂျွန်းခိုးလှည့်လည်ခြင်း လက်ရှိအချိန်တွင် ခဝဘတလမ်းနှင့် ဟိုရိခဝလမ်းအကြားရှိ လမ်းပိုင်းသည် ကျိုတိုမြို့တွင် အကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ဤလမ်းသည် ဂိအွန်းပွဲတော်၏ ယာမဘိုခိုဂျွန်းခိုးလှည့်လည်ခြင်းနှင့် ဂျိဒိုင်းပွဲတော်၏ လှည့်လည်မှုများ ပြုလုပ်သည့် လမ်းကြောင်းလည်း ဖြစ်သည်။
တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း၏ မြေအောက်ဘူတာများစွာတို့သည် ဤလမ်းပိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေကြသည်။
ထို့အပြင် ကျိုတိုမြို့တော်ခန်းမနှင့် Zest Oike တို့သည် ဤလမ်းပေါ်တွင်ပင် ရှိနေကြသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လမ်ကိုအဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် ဤလမ်းပိုင်းနေရာကို ကျိုတိုမြို့၏ အမှတ်သင်္ကတေလမ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
လမ်းတစ်လျှောက်ထင်ရှားသည့်နေရာများ ခမိုမြစ် Kyoto Hotel Okura Kyoto City Hall. Zest Oike ဟွန်းနိုးဂျိ Hello Work Karasuma Oike Plaza Nichicon Corporation နိဂျောရဲတိုက် ရှင်းဆန်းဆန်း Shimadzu Corporation Sanjō Factory ရထားဘူတာများ မြေအောက်ဘူတာများ ကျိုတိုရှိယခုရှော - မအဲဘူတာ ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာ နိဂျောဂျော - မအဲဘူတာ နိရှိအိုးဂျိအိုအိခဲဘူတာ အုဇုမဆတန်းဂျင်းဂဝဘူတာ JR San'in Main Line နိဂျောဘူတာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ လမ်းများ။
မန်ချူး (မန်ချူး- ᠮᠠᠨᠵᡠ၊ Möllendorff: manju; တရုတ်- 滿洲、滿族; pinyin: Mǎnzhōu၊ Mǎnzú; Wade-Giles: Man3-chou1၊ Man3-tsu2) လူမျိုးများသည် အရှေ့မြောက်အာရှဇာတိ တွန်ဂုဆစ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ခုဖြစ်ပြီး မန်ချူးရီးယားဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏နောက်ဆုံးမင်းဆက်ကိုတည်ထောင်သူများဖြစ်သည်။
နှောင်းပိုင်း Jin (1616–1636) နှင့် Qing (1636–1912) မင်းဆက်များကို Jurchen လူမျိုးများ မှဆင်းသက်လာသော မန်ချူးများ မှ တည်ထောင်ပြီး အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
Jurchen လူမျိုးများသည် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းတွင်း အစောပိုင်း Jinမင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူများဖြစ်သည်။
File:Banquets-at-a-frontier-fortress.jpg မန်ချူးလူမျိုးများသည် တွန်ဂုဆစ်လူမျိုးများတွင် အကြီးဆုံးလူမျိုးစုကြီးဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင်ပြန့်နှံ့နေထိုင်ကြပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက်အကြီးဆုံးလူမျိုးဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ပြည်နယ်ဒေသ ၃၁ခုတွင်နေထိုင်ကြသည်။
လျောင်နင်ပြည်နယ် တွင်အများဆုံးနေထိုင်ပြီး Hebei၊ Heilongjiang၊ Inner Mongolia၊ Beijing တို့တွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀၀၀အထက်နေထိုင်ကြသည်။
လျောင်နင်ပြည်နယ်၏လူဦးရေ တစ်ဝက်ခန့်နှင့် hebei ပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ၅ပုံ၁ပုံခန့်နေထိုင်ကြသည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် မန်ချူးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ၁၃ ခုရှိပြီး မန်ချူးမြို့နှင့်မြို့နယ်ပေါင်း ၃၀၀ကျော်ရှိသည်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမရသည့် တိုင်းရင်းသားများတွင်အကြီးဆုံးလူမျိုးများဖြစ်သည်။
(၁၉၈၀) မြန်မာဘာသာစကားကော်မရှင်၊စာသားမှတ်တမ်းစနစ် (MLC) စာသားမှတ်တမ်းစနစ်လို့လည်း ခေါ်တယ်။
(MLCTS)သည် Latin Alphabet (လက်တင်အက္ခရာ)မှ ဗမာအက္ခရာ(Burmese)သို့ စကားအသုံးအနှုန်း ပုံဖော်ခြင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဘုံစနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ Romanization မှပါဠိဘာသာ( Pali,J. Okell A Guide to the Romanization of Burmese 2002- Page 7 "3. SURVEY OF THE THREE METHODS OF ROMANIZATION 3.l Transliteration The Burmese use for writing their language a script which is also used for Pali, and as there is a widely accepted romanization system for Pali this can be applied ..." )သို့ဘာသာပြန်ဆိုခြင်အတွက် တူညီသောစနစ်ပေါ်တွင် လျော့ရဲစွာအခြေခံထားခြင်းဖြစ်သည်။
ALA-LC romanization နှင့်တူညီသော အချက်ရှိပြီး မြန်မာဘာသာစကားကော်မရှင် (Myanmar Lanuages Commersion )မှ စီမံထားသည်။
ဤစနစ်ကို မြန်မာဘာသာနှင့်ပတ်သက်သော ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ စာစောင်များစွာတွင် အသုံးပြုကြပြီး (MLC) စာစောင်များတွင် မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုခြင်း ဖြင့်အဓီကအသုံးပြုသည်။
ကူးယူဖော်ပြသည့်စနစ်သည်တရားဝင်မြန်မာစာ ပုံသဏ္ဍန် အပေါ်အခြေခံသည်။
ကူးယူဖော်ပြသည့်စနစ်( orthography )သည် တရားဝင်မြန်မာစာနှင့် အသံပိုင်းဆိုင်ရာတွင် သိသိသာသာကွဲပြားသည့် စကားအသုံးအနှုန်းရှိသော မြန်မာများအတွက် မသင့်တော်ပါ။
North of the intersection with Shijō Street, the street has a bike lane and a wide sidewalk. Ichijō Modori Bashi, crossing the Horikawa river. ဟိုရိခဝလမ်း (堀川通 ほりかわどおり Horikawa dōri) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အဓိကကျသည့်လမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြောက်မှ တောင်သို့ သွယ်တန်းတည်ရှိသည်။
ဤလမ်းသည် မြောက်ဘက်တွင် ခမိဂမိုနတ်ကျောင်းအနီး မိဆိုနိုဘရှိ (မိဆိုနိုတံတား) မှ တောင်ဘက်တွင် ကျိုတိုဘူတာအနီး ဟချိဂျောလမ်းအထိ အရှည် ၈ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ယခင်က ဤလမ်းကို ဟိုရိခဝမြစ်ဖြင့် ပိုင်းခြားကာ လမ်းနှစ်ခု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အနောက်ဘက်ရှိ လမ်းပိုင်းကို ဟိဂရှိဟိုရိခဝလမ်းဟု ခေါ်ပြီး အရှေ့ဘက်ရှိ လမ်းပိုင်းကို နိရှိဟိုရိခဝလမ်းဟု ခေါ်သည်။
လမ်းနှစ်ခုလုံးပင် တူညီသည့် အကျယ်ရှိသည်။
၁၈၉၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၆၁ ခုနှစ်အကြားကာလတွင် ဟိုရိခဝလမ်းနှင့် ဟခဒချိအုရိလမ်တို့ဆုံရာနေရာနှင့် ရှိဂျောလမ်းနှင့် ဟိုရိခဝလမ်းတို့ဆုံရာနေရာအကြားကို ဓာတ်ရထားပြေးဆွဲသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလတွင် မြို့ပြတည်ဆောက်ရန်စီမံကိန်းအတွက် မီးကာကွယ်သည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ရန် နိရှိဟိုရိခဝလမ်းရှိ နေအိမ်အဆောက်အဦများကို ဖယ်ရှားကာ လမ်ကို ချဲ့ခဲ့သည်။
တဖြည်းဖြည်းပင် လမ်းသည် အမြန်လမ်းမကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၉ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဟိုရိခဝမြစ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်မှုများဆောင်ရွက်သည့် စီမံကိန်းသည် ပြီးစီးခဲ့သည်။
မြစ်ရေကို သန့်ရှင်းစေရန် ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် လမ်းတစ်လျှောက် လူသွားလမ်းများ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အများပြည်သူနားနေနိုင်သည့်နေရာများ ပြုလုပ်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့်နေရာများ ရင်းမြစ် - ဟွန်းပိုးဂျိ Urasenke Chado Research Center (裏千家茶道資料館) Nishijin Textile Center Seimei Shrine Ichijō Modori Bashi (一条戻橋) Horikawa Shopping Street (堀川商店街) Nijō Castle Hotel Ana Crowne Plaza Kyoto Nijōjō-mae Subway Station Nakagyō-ku Ward Office Kyoto Tokyu Hotel Nishi Hongan-ji Temple Rihga Royal Hotel Kyoto ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ လမ်းများ။
ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ သည် မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဥပဒေဖြစ်သည်။
ဤဥပဒေကို ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးကို မြှင့်တင်ရန်၊ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ဝေဖန်သူများက ၎င်းသည် ဒစ်ဂျစ်တယ်နေရာအား နိုင်ငံတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ရန်၊ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ဖိနှိပ်ရန်နှင့် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နှင့် သတင်းအချက်အလက် ရရှိပိုင်ခွင့်တို့ အပါအဝင် အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးများကို ကန့်သတ်ရန်အတွက် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ကြသည်။
ဤဥပဒေသည် VPN (Virtual Private Networks) များကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ထားပြီး၊ ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံအတွင်း အင်တာနက်ကန့်သတ်မှုများကို ရှောင်ကွင်းရန် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
ဤဥပဒေသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ နှင့် အီလက်ထရောနစ် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဥပဒေ ကဲ့သို့သော ရှိနှင့်ပြီးသား ဖိနှိပ်သည့် အင်တာနက်ဥပဒေများကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ်ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် စစ်တပ်၏ ထိန်းချုပ်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည်။
နောက်ခံ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်တာနက်ကို ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း ရှည်ကြာစွာ ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မတိုင်မီက အင်တာနက်အသုံးပြုခွင့်မှာ ပြင်းထန်စွာ ကန့်သတ်ခံထားရပြီး၊ ကျယ်ပြန့်သော ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှုများနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများလည်း ကန့်သတ်ချက်များ ရှိခဲ့သည်။
ဤကန့်သတ်မှုများကို အချို့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများက လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့သော်လည်း၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာ့စစ်အာဏာသိမ်းမှု သည် သိသာထင်ရှားသော နောက်ပြန်လှည့်မှုတစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့ရာ၊ ကျယ်ပြန့်သော အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှုများ၊ လူမှုမီဒီယာပိတ်ဆို့မှုများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စောင့်ကြည့်မှုများ တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။