kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အပင်သက် ခြောက်နှစ်ခန့်မှစ၍ အသီးသီးသော အမျိုးအစားလည်း ရှိသော်လည်း ၁ဝနစ်သား အပင်များသည်သာလျှင် အသီးများကို အောင်အောင်မြင်မြင် သီးနိုင်သည်။
အသီးလှိုင်လှိုင်သီးချိန်တွင် အပင်သက် ၂ဝ ခန့်အရတွင် ဖြစ်ပေရာ နောက်ထပ်အနှစ်နှစ်ဆယ် ခန့်အထိ သီးနေနိုင်ပေသည်။
ဥရောပတိုက်ရှိ သစ်ကျားပင်အချို့သည် အပင်သက် ၁၁ဝ ကျော်နေပြီကို တွေ့ကြရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:အပင်များ ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များ။
သစ်ကြံပိုးပင်သည် လော်ရေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ မျိုးခွဲ၏အမည်သည် စင်နာမိုမံဖြစ်သည်။
သစ်ကြံပိုးမျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၇ဝ ကျော်ရှိ၍ ခြုံပင်၊ သစ်ပင်တို့လည်း ပါဝင်သည်။
အာရှတိုက်နှင့် ဩစတြေးလီးယားတိုက်တို့တွင် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်ရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပေါက်ရောက် သော သစ်ကြံပိုးပင်တို့သည် အမျိုး ၂ဝ ခန့်ရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကရဝေး၊ မှန်သင်းပင်၊ လုလင်ကျော် (နလင်ကျော်)ဟု ခေါ်ကြသော အပင်များသည်လည်း သစ်ကြံပိုးမျိုးဝင်များ ဖြစ်သည်။
သစ်ကြံပိုးခေါက်သည် ဟင်းခတ်အမွှေး အကြိုင်တမျိုးအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
အခေါက်သည်သာမက အရွက်သည်လည်း ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
အခေါက်၊ အရွက်၊ အမြစ် စသည်တို့မှ ထုတ်ယူရရှိသော အဆီသည် ဆေးဖက်လည်းဝင်သည်။
ဆပ်ပြာ၊ ရေမွှေး၊ ဆေးဝါးစသည်တို့ကို လုပ်ကိုင်ရာ၌လည်း အသုံးပြုကြရသည်။
ထိုကြောင့် သစ်ကြံပိုးမျိုးဝင် အပင်များစွာတို့သည် စီးပွားကုန်သွယ်ရေး တန်ဖိုးရှိကြပေသည်။
ယင်းတို့အနက် အရေးပါ၍ အထင်ရှားဆုံးသော သစ်ကြံပိုး လေးမျိုးကိုသာ ဖော်ပြလိုပေရာ၊ ထိုလေးမျိုးမှာ သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုး၊ မြန်မာသစ်ကြံပိုး၊ တုတ်သစ်ကြံပိုးနှင့် ပရုပ်သစ်ကြံပိုးတို့ ဖြစ်ပေသည်။
thumb|သစ်ကြံပိုးပင် သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးကို သစ်ကြံပိုးအစစ်ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သင်္ဘောသစ်ကြံပိုးဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ စင်မာမိုမမ် ဇေလာနီကမ် ဖြစ်သည်။
ထိုအပင်မျိုးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းတွင်လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း တောင်ဘက်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်တွင် ပေ ၆ဝဝဝ အထိ မြင့်သောဒေသများတိုင်အောင် ထိုသစ်ကြံပိုးမျိုးတို့ အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
ပင်လယ်ရေပြင်မှ အမြင့်ပေ ၁ဝဝမှ ပေ ၇ဝဝ အထိရှိသော ဒေသများ၌ အများအပြား ပေါက်ရောက်၍ ပေ ၃၅ဝဝအမြင့် ရှိသော ဒေသများတွင် လည်းအတော်အသင့် တွေ့ရှိရသည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးပင်တို့သည် အပင်အလတ်စားဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၂ဝမှ ၂၅ပေ အထိရှိနိုင်သည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် ပေ ၆ဝ ခန့်မြင့်သော ထိုသစ်ကြံပိုးပင်များကို ရံဖန်ရံခါ တွေ့ရသည်။
အရွက်များသည် လေးလက်မမှ ခုနစ်လက်မ အထိ ရှည်၍ ပျဉ်းတွဲတွဲနေသည်။
အရွက်ရင့်များ၏ အပေါ်ဘက်တွင် တောက်ပသည်။
အရွက်ကိုချေလိုက်လျှင် စူးရှရှ မွှန်တွန်တွန် အနံ့မျိုးထွက်သည်။
အရွက်တစ်ရွက်တွင် သုံးခုမှ ငါးခုအထိ အကြောများယှဉ်ပြိုင်ပါရှိသော ကြောပြိုင်အရွက်မျိုး ဖြစ်လေသည်။
ဇန္နဝါရီလ လောက်တွင် စိမ်းဝါဝါ အပွင့်ကလေးများပါသည့် ပန်းခိုင်မျိုးပွင့်သည်။
အပွင့်အနံ့ မကောင်းချေ။
မေလမှ ဩဂုတ်လအတွင်း အသီးများသီး၍ မှည့်သည်။
ခရမ်းရင့်ရောင်ရှိသော အသီးသည် အခွံပျော့၍ အစေ့တစ်စေ့တည်းသာ ပါသည်။
ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ လက်မဝက်ခန့်မှ တစ်လက်မခန့်အထိ ရှည်ပြီးလျှင် အသီးကိုခွဲကြည့်လျှင် တာရပင်ဆီအနံ့မျိုး ထွက်လေသည်။
အပင်ပျိုနှင့် ငုတ်တက်တို့၏ အခေါက်သည် ချောမွတ်၍ ဖြူဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိသည်။
အကိုင်း ရင့်များ၏ အခေါက်သည် ကြမ်း၍ အညိုရောင်ဖြစ်သည်။
အလယ်ကိုင်း များမှ အခေါက်သည် အပြင်ကိုင်းများမှ အခေါက်ထက် ပို၍ကောင်းသည်။
အကိုင်းအလယ်မှ အခေါက်သည် အရင်းနှင့် အဖျားပိုင်းအခေါက်ထက် ပို၍ကောင်းသည်။
အပင်အရင်းပိုင်း၏အခေါက်သည် အညံ့စားဖြစ်လေသည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးပင်မျိုးကို သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်၍ သစ်ကြံပိုးခေါက်များကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ အများဆုံးတင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အလေ့ကျ ပေါက်သောအပင်များမှ ရရှိသည့် အခေါက်များကိုသာ တင်ပို့ရောင်းချရာ သီဟိုဠ်မှ သစ်ကြံပိုးခေါက်က အမျိုးအစားပို၍ကောင်း လေသည်။
သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးပင်မျိုးသည် အပူပိုင်းဇုံဒေသ အတွင်း၌ဖြစ်လျှင် မြေအမျိုးအစားမရွေးဘဲ ပေါက်ရောက် ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။
သို့သော် အခေါက်အမျိုးအစားတွင်သာ ကွာခြားမှုရှိလေသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းဒေသတွင်ပင် သဲဖြူဆန်သောမြေမျိုး၌ စိုက်ပျိုးပေါက်ရောက်သည့် အပင်မှရရှိသည့် သစ်ကြံပိုးခေါက်သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးမျိုးကို အစေ့ပျိုး၍စိုက်ရသည်။
ယင်းတို့သည် အနည်းဆုံး မိုးရေချိန်လက်မ ၈ဝခန့် လိုသည်။
အပင်များပျိုး၍ နှစ်နှစ်ခန့်ရှိလျှင် အပင်ပေါက်များသည် ခြောက်ပေမှ ရှစ်ပေခန့်အထိ မြင့် လာ၍ အပင်လုံးသည် လက်ညှိုး၊ လက်မခန့် ဖြစ်လာသည်။
စိုက်ခင်းထဲတွင် အပင်များကို ထိုထက်ပိုမိုမြင့်မား ကြီးထွားအောင်မထားဘဲ အခေါက်ရနိုင်ရန် ထိုအရွယ်၌ပင် အပင်များကို ခုတ်ချရသည်။
ထိုအရွယ်၌ခုတ်မှသာ အခေါက်ခွါ၍လွယ်သည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ မေလမှ ဩဂုတ်လအတွင်း၌လည်းကောင်း၊ အောက်တိုဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း၌လည်းကောင်း ခုတ်ရသည်။
ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုအခါ၌ခုတ်လျှင် အခေါက်ခွါရန် မလွယ်ကူချေ။
မြေကြီးနှင့်ကပ်၍ အပင်ကိုခုတ်ချသော်လည်း နောင်အခါ ငုတ်တက်များ ပြန်လည်ထွက်ပြီးလျှင် အပင်ပြန်၍ တက်လာလေသည်။
ဖြတ်ချလိုက်သော အပင်လုံး၏အခက်အလက်များကို ရှင်းလင်းပြီးနောက် အပင်လုံး၏ တဖက် တချက်တွင် ဓားနှင့်တစ်ချက်စီ အလျားလိုက် မွှမ်းချလိုက်ရသည်။
မိုးရာသီအတွင်းမဟုတ်လျှင် အခေါက်ကပ်နေတတ်ရာ ဓားရိုးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ တုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ပင်လုံးကို အနည်းငယ် ထုရိုက်ပေးရသည်။
ထိုအခါမှ အခေါက်ကွာလေသည်။
ခွာပြီးသားအခေါက်များကို စုပြီးလျှင် တစ်ရက်နှစ်ရက်ခန့် ဖိထားရသည်။
ထိုအခါမှ အခေါက် အပေါ်ဘက်ရှိ အမြှေးနှင့် အောက်ဘက်တွင်ကပ်နေသော အသားဖတ်တို့ကို ခွာထုတ်ရန်လွယ်ကူသည်။
ယင်းတို့ကို ခွာပြီးလျှင် အခေါက်များကို တစ်ပေခန့်အရှည်ထား၍ ပိုင်းဖြတ်ကာ သုံးရက်ခန့် နေပြ၍ ခြောက်အောင်လှန်းရလေသည်။
ထိုအခါ အခေါက်ရောင်သည် ညိုလာပြီးလျှင် အခေါက်များ သည်လည်း ခွေလိပ်သွားကြလေသည်။
ထိုအခါမှ အခေါက်လိပ်များကို အစည်းများစည်းကာ အရွယ်အ စား ခွဲခြား၍ ထုပ်ပိုးပြီးလျှင် နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့သည်၊ များသောအားဖြင့် သီဟိုဠ်ကျွန်းမှ သစ်ကြံပိုး ခေါက်ကို ဂျာမနီနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ တင်ပို့ရလေသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် တစ်ဧကရှိသော စိုက်ခင်းမှ သစ်ကြံပိုးခေါက်ပေါင်ချိန် ၁၅ဝ ခန့်ထွက်သည်။
စိုက်ပျိုးပြုစုမှု ကောင်းပါလျှင် ဆယ်နှစ်ခန့်အထိ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အထွက်တိုးလာနိုင်လေသည်။
သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးပင်၏ အခေါက်၊ အရွက်၊ အမြစ်တို့ မှလည်း ဆီထုတ်ယူ ရရှိသည်။
သစ်ကြံပိုးခေါက်တွင် ဆီ နှစ်ပိုင်းတစ်ပိုင်း ရာခိုင်နှုန်းမှ တစ်ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါရှိသည်။
ထုတ်ယူပြီးစ ဆီအရောင်သည် အဝါနုဖြစ်သော်လည်း ကြာလျှင် အနီရောင်သို့ ပြောင်းသွားလေသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင်ထုတ်ယူ သော အခေါက်ဆီထက် ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့တွင် ထုတ်ယူသော အခေါက် ဆီကပို၍ အမျိုးအစား ကောင်းသည်။
ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် သီဟိုဠ်မှတင်ပို့သော သစ်ကြံပိုး ခေါက်များမှ အဆီထုတ်ယူ ခြင်းဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ သစ်ကြံပိုးခေါက်များကို ဆီထုတ်ယူခြင်း မပြုကြချေ။
အခေါက်ဆီကို ချိုချဉ် မုံ့ပဲသရေစာလုပ်ငန်း၊ အရက်ချိုမွှေးလုပ်ငန်း၊ ဆေးဝါးလုပ်ငန်း၊ ဆပ်ပြာလုပ်ငန်း၊ သွားကိုက်ပျောက်ဆေးနှင့် သွားတိုက်ဆေးလုပ်ငန်းတို့တွင် အသုံး ပြုကြသည်။
အထူးသဖြင့် အစာကြေ ရင်ချောင်သော ဆေးဝါးများဖော်စပ်ရာ၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြ လေသည်။
အရွက်တွင် ဆီ တစ်ရာခိုင်နှုံးပါရှိ၍ အရွက်ဆီ၏ အရောင်သည် ညိုသည်။
ပူရှိန်းရှိန်း အရသာ ရှိပြီးလျှင် ပရုတ်နံ့ထွက်သည်။
ရေ‌မွှေး လုပ်ငန်းနှင့် ချိုချဉ် မုံ့ပဲသရေစာလုပ်ငန်း၊ ဆပ်ပြာလုပ်ငန်းတို့တွင် ထိုအဆီကို အသုံးပြုကြသည်။
လေးညှင်းဆီ နည်းတူ ဆေးဖက်ဝင်၍ လေးညှင်းဆီကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အခေါက်ဆီကဲ့သို့လည်းကောင်း ဆေးဝါးဖော်စပ်ရာ၌ သုံးကြသည်။
ရူမက်တစ်ရောဂါအတွက် လိမ်းဆေးအဖြစ် လည်း အသုံးပြုနိုင်လေသည်။
အမြစ်တွင်ဆီ သုံးရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။
အမြစ်မှထုတ်ယူ ရရှိသောဆီသည် အခေါက်ဆီ၊ အရွက်ဆီ တို့နှင့် မတူပေ။
အရောင်အဆင်းမရှိဘဲ ပရုတ်နံ့ပြင်းသည်။
အမြစ်ဆီကို အသုံးနည်း၍ အရောင်း အဝယ် မပြုလုပ်ကြချေ။
အသီးမှရရှိသော ဆီသည်လည်း ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အသီးရင့်များကို ဘုံဘိုင်မြို့သို့ တင်ပို့၍ လေးညှင်းပွင့်များနှင့် ရောနှော ရောင်းချကြလေသည်။
အစေ့များတွင် ဆီ ၃၃ ရာခိုင်နှုံးပါရှိ၍ ယင်းတို့မှထုတ်ယူ ရရှိသောဆီကို ဖရောင်းတိုင်လုပ်ကိုင်ရာ၌ အသုံးပြု ကြလေသည်။
သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးပင်၏ အသားသည် ညိုမှိုင်းမှိုင်း အရောင် ဝါညိုညိုအရောင်မျိုး ရှိတတ်၍ အကွက်အပျောက် မပါရှိချေ။
အနည်းနှင့်အများ အရောင်တောက်ပ၍ အနံ့သင်းသင်းမွှေးသည်။
အသားသည် မလေးလွန်းဘဲ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ရှိတတ်၍ အကြောဖြောင့်သည်သာ များလေသည်။
များသောအားဖြင့် အသားညက်၍ ပျော့ပြီးလျှင် အသားသေအောင် ပြုလုပ်ရန် လွယ်ကူသော်လည်း ကောက်ကွေးခြင်း ကွဲအက်ခြင်း ဖြစ်တတ်လေသည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် စင်နာမိုမမ် တမလာဟုခေါ်သော သစ်ကြံပိုးပင်မျိုးကို မြန်မာသစ်ကြံပိုးဟု အမည်သတ်မှတ်ထားသည်။
ယင်းအပင်မျိုးသည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ပိုင်း၊ အရှေ့ဘင်္ဂလား ပြည်နယ်၊ ခါဆီတောင်တန်း၊ ဂျိန္တိယာတောင်တန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၌ တွေ့ရှိရပြီးလျှင် မြေပြင်အမြင့် ပေ ၃ဝဝဝ မှ ၇ဝဝဝ ရှိသော ဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်လေသည်။
ရွက်မပြတ်သော အပင်မျိုးဖြစ်၍ အပင်အလတ်စားမျိုး တွင်ပါဝင်ပြီးလျှင် ၂၅ပေခန့်အထိ မြင့်နိုင်၍ လုံးပတ် လေးပေခွဲခန့် ရှိလေသည်။
အရွက်သည် လှံသွားပုံရှိ၍ ကြွပ်ဆတ်သည်။
ထိုသစ်ကြံပိုး မျိုး၏ အရွက်ကို အခေါက်ထက်ပို၍ အသုံးများကြသည်။
ထိုအပင်မျိုး၏ အခေါက်သည် သီဟိုဠ် သစ်ကြံပိုးခေါက်ထက် ပို၍ ကြမ်းလေသည်။
ဆစ်ကင်ပြည်နယ်၌ ပေါက်ရောက်သော ထိုသစ်ကြံပိုးမျိုး၏ အခေါက်ကိုမူ ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင် အဖြစ်လည်း အသုံ့းပြုကြလေသည်။
သစ်ကြံပိုး အဆစ်ခေါက် (သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးခေါက်)နှင့် ရောနှောရောင်းချခြင်းလည်း ပြုကြလေသည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးပင်ကိုလည်း အစေ့ပျိုး၍ စိုက်ကြသည်။
အပင်သက် ၁ဝ နှစ်ခန့်ရှိလျှင် အရွက်များ ကို ခူးနိုင်ပေပြီ ထိုအချိန်မှစ၍ နောင်နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ခန့်အထိ ထိုသစ်ကြံပိုး ပင်များမှ အကျိုးခံစားခွင့် ရနိုင်ကြပေသည်။
အရွက်များကို မိုးကုန်စပြုသော အောက်တိုဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလများအတွင်း ဆွတ်ခူးကြလေသည်။
အချို့ဒေသများတွင် မတ်လအထိ ခူးကြလေသည်။
အပင်ပျိုများမှ တစ်နှစ်တစ်ခါခူးကြသော်လည်း အပင်အိုများမှာ နှစ်ခြား ခူးကြရသည်။
အရွက်များ ခူးဆွတ်ချိန်တွင် အရွက်များများပါသော အကိုင်းများ ကို ခုတ်ချ၍ သုံးလေးရက်မျှ နေလှန်းရသည်။
ထိုနောက် ထိုအကိုင်းများကို စည်းနှောင်၍ဈေးသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။
အချို့ဒေသတွင် ချွေ၍ တောင်းများတွင်ထည့်ပြီးလျှင် ဈေးသို့ ပို့လေသည်။
ထိုအရွက်များကို များသောအားဖြင့် ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် အသုံးပြုကြသော်လည်း ကသမီယပြည်နယ်တွင် ကွမ်းကဲ့သို့ စားသုံးကြသည်။
စင်စစ် အရွက်ကို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် သုံးကြသော သစ်ကြံပိုးပင်မျိုးသည် စင်နာမိုမမ် တမျိုးတည်းမဟုတ်ချေ။
စင်နာမိုမမ် အင်နာမီဒိယမ်၊ စင်နာမိုမမ် အော့တူစီဖိုလီယမ်နှင့် စင်နာမိုမမ် အယ်လဗီဖလော်ရမ်တို့၏ အရွက်များကိုလည်း ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် သုံးကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် အသုံးများသော ကရဝေးရွက်သည် စင်နာမိုမမ် အင်နမ့်တမ်၏အရွက် ဖြစ်သည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးအရွက်မှ ထုတ်ယူရရှိသော ဆီသည် သီဟိုဠ်သီဟိုသစ်ကြံပိုးအရွက်ဆီနှင့် တူသည်၊ အခေါက်ဆီအရောင်သည် ဝါဖျော့ဖျော့ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ ဓာတုဗေဒသစ်ကြံပိုးဆီများ အတုပေါ်လာ၍ ထိုအဆီများ အရောင်းအဝယ် ယုတ်လျော့လာလေသည်။
ယင်းတို့ကို တာရပင်ဆီ အပေါစားများနှင့် လည်း ရောနှေ၍ ရောင်းချကြလေသည်။
တုတ်သစ်ကြံပိုးဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသော သစ်ကြံပိုးမျိုး၏ ရုက္ခဗေဒအမည်သည် စင်နာမိုမမ် တက် ဆီယာ ဖြစ်သည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးပင်တို့သည် အပင်အလတ်စားမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၄ဝမှ ၅ဝအထိ အမြင့် ရှိနိုင်သည်။
အရွက်များသည် လှံသွားပုံရှိ၍ ကြွပ်ဆတ်လေသည်၊ အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်၌ မူလ ပေါက်ရောက်ရာမှ တုတ်၊ ဂျားဗား၊ သီဟိုဠ် စသော အာရှတိုက်ဒေသများ သို့ မျိုးပြန့်ခဲ့သည်။
ရှေးပဝေဏီကပင် ထိုသစ်ကြံပိုးမျိုးကို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းကို ခရစ်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၂ရဝဝ က တုတ်နိုင်ငံ၏ အပင်ငယ်စာရင်း၌ ပါရှိသည်ကိုလည်းကောင်း၊ သမ္မာကျမ်းစာနှင့် ဂရိစာပေ၌ ပါရှိသည်ကိုလည်းကောင်း ထောက်ထား၍ သိရှိရလေ သည်။
တပင်လုံးပင် အနံ့သင်း၍ အခေါက်သည် သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးထက် အတန်ငယ်ညံ့သော်လည်း ထိုသစ်ကြံပိုးခေါက် အစားအသုံးပြုနိုင်သည်၊ ထိုသစ်ကြံပိုးပင်၏ အသီးသည်လည်း ဆေးဖက်ဝင်သည်။
အရွက်မှ ထုတ်ယူရရှိသောဆီကို ဆပ်ပြာလုပ်ငန်း နှင့် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းတို့၌ အသုံးချ၍ တုတ်နိုင်ငံမှ ထိုဆီမျိုးကို အများဆုံး ထုတ်လုပ်တင်ပို့လေသည်။
ထိုသစ်ကြံပိုးမျိုးကို သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးပင်မျိုးတို့ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။
သို့သော် သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးကဲ့သို့ ငယ်ငယ် အရွယ်တွင် ခုတ်ချခြင်း မပြုသဖြင့် အပင်ကြီးများ ဖြစ်လေသည်။
ထိုကြောင့်အခေါက် ရနိုင်ရန် အပင်ကြီးများ၏ အကိုင်းအခက်များကို အချိန်အခါအလိုက် ခုတ်ချ၍ အခေါက်ခွါယူကြသည်။
ယင်းတုတ်သစ်ကြံပိုးပင်၏ အခေါက်များသည် သီဟိုဠ်သစ်ကြံပိုးအခေါက်များကဲ့သို့ ခွေလိပ်ခြင်း မရှိပေ။
ကုန်သွယ်ရေး စီးပွားရေးအတွက် ထွက်ကုန်ပစ္စည်း ရရှိသော အခြားသစ်ကြံပိုးတမျိုးမှာ ပရုတ်သစ်ကြံပိုး ဖြစ်သည်။
ပရုတ်သစ်ကြံပိုးပင်ကို ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် စင်နာမိုမမ် ကမ်ဖိုရာဟု ခေါ်၍ ပရုတ် ချက်ယူရရှိသော ပရုတ်ပင် ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်----အမြဲ စိမ်းလန်း၍ အနံ့ရှိသော အပင်ကြီး မျိုး ဖြစ်သည်။
အပင် ရိုင်းသည် ပေ ၄၀ မှ ၆၀ အထိ မြင့်သည်။
အကိုင်း များ ေဝေ၀ ဆာဆာ ထွက်လေ့ ရှိသည်။
နုသော အပိုင်းသည် ချောမွတ် ၍ ပိုးသား ကဲ့သို့ နူးညံ့သော အမွေး များဖြင့် ဖုံးလွှမ်း နေသည်။
အရွက်--ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။
ဘဲဥ ပုံ၊ လှံစွပ်ပုံ ဖြစ်သည်။
ရွက်ရင်း ဝိုင်း၍ ရွက်ဖျား ချွန်သည်။
ရွက်ပြား အပေါ် မျက်နှာပြင် ပြောင်ချော သည်။
အောက်မျက်နှာ ပြင်စိမ်းညို ရောင် ရှိသည်။
ရွက်ကြော ၃-၅ ခု ရှိ၏။
ရွက်နုသည် ပန်းရောင် ရှိ၍ ကြာသော် အစိမ်း ရင့်ရောင် သို့ ပြောင်းလဲ သွား၏။
အပွင့်--ပွင့်ညှာ ရှည်၍ ကိုင်းဖျားမှ သော်လည်းကောင်း ၊ ကြားဖူးမှ လည်းကောင်း ပွင့်သည်။
အပွင့်သေး ငယ်သည်။
အဝါ ဖျော့ဖျော့ရောင် ရှိ၍ စူးရှသော အနံ့ ရှိ၏။
ပွင့်ဖတ် ခေါင်းလောင်းပုံ ဖြစ်သည်။
တပို့တွဲ ၊ တပေါင်း တွင် ပွင့်သည်။
အသီး--- သေးငယ်သည်။
ညိုရောင်သမ်း သော အနီရောင် ရှိသည်။
ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်၍ ၂ လက်မ ၃ လက်မခန့် ရှည်သည်။
အသီးမှ အဆီ ထုတ်ယူ ရရှိ၏။
နယုန်လ မှ သီတင်းကျွတ် လအတွင်း အသီး ရင့်သည်။
အခေါက်--အလွန် အဖိုးတန် ၏။
မွှေးကြိုင်သည့် သတ္တိ ရှိသည်။
၎င်း အခေါက် မှ အဆီ ရရှိသည်။
အခေါက် ပါး၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အခေါက် ၊ အဆီ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : တနင်္သာရီ ၊ ချင်းတွင်း အထက် ပိုင်း ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ၊ ဗန်းမော် ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် တို့ တွင် ပေါက်ရောက် သည်။
မြေနှင့် ရာသီဥတု ကို အလွန် ရွေးချယ် သည်။
မိုးရေချိန် ၈၀ လက်မ ထက် မနည်းသော အပူပိုင်း ရာသီ ဥတု မျိုးတွင် စိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်း သည်။
စိုက်ပျိုးပုံ-- (က) မြေအမျိုးအစား---နုန်းတင် မြေနုမျိုး သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။
ဂဝံဆန်သော မြေတွင်စိုက်ပျိုး နိုင်သော် လည်း သဲနုမြေ လောက် အရည်အချင်း မကောင်းပေ။
(ခ) စိုက်ပျိုးခြင်း---အပင်ကို ကြီးသည် အထိ ထားမည် ဆိုပါက တစ်ပင် နှင့် တစ်ပင် ၁၅ ပေ ၂၀ ပေ အကွာ ထား၍ စိုက်ရမည်။
အပင်ငယ် တွင် ခုတ်ယူလို ပါက မြေကို အချင်း ၄ ပေရှိ စက်ဝိုင်း ပုံဖော်ပြီး တစ်စေ့ နှင့် တစ်စေ့ ၈ လက်မ ကွာ ထား၍ ပတ်လည် စိုက်သွား ရမည်။
စက်ဝိုင်း တစ်ခု နှင့် တစ်ခု ဗဟို ချင်း ၁၀ ပေ အကွာ ထားသင့်သည်။
အစေ့ကို စိုက်မည့် အစား အကိုင်း ကို အမြစ် ဖောက်၍ လည်း စိုက်နိုင်သည်။
အစေ့မှ အညှောက် ပေါက်ရန် သုံးပတ် ကြာသည်။
(ဂ) ပြုစုခြင်း--အပင်ငယ် များ နေရာတွင် ဂရုစိုက်၍ အစား ထိုး စိုက်ရမည်။
ပေါင်းပင်များ အမြဲ ရှင်းနေ စေပြီး ရေကို လိုသလို သွင်းလောင်း ပေးရန် လိုသည်။
(ဃ) စုဆောင်းရယူခြင်း- ၁။
ရိတ်သိမ်းခြင်း ---အပင်ကို ကြီးသည် အထိ ထားပါက အမြင့် ပေ ၃၀ မှ ၅၀ အထိထား ၍ အပင်ငယ် တွင် အခေါက် ခွာလိုပါက ၂ နှစ်သား အရွယ် ၆-၈ ပေ အမြင့်တွင် ခုတ်ယူ၍ အခေါက် ခွာယူနိုင်သည်။
အခေါက် ခွာရာတွင် ကဆုန်လမှ ဝါခေါင်လ တွင် တစ်ကြိမ် ၊ သီတင်းကျွတ် မှ တန်ဆောင်မုန်း လတွင် တစ်ကြိမ် ၊ ပင်ခြေ လက်လေးသစ် ခန့် ချန်၍ ခုတ်သိမ်း ရသည်။
၎င်းငုတ် မှ ဘေးတက်များ ပြန်ထွက်နိုင်သည်။
ပင်စည်ကို ခုတ်ယူပြီးနောက် အရွက်များကို ဖယ်ရှား၍ ပင်စည် အလျား လိုက် ဓားဦး ချွန် နှင့် အောက်သို့ ထိုးချလိုက်ပြီး ဓားထိပ်ချွန် နှင့် အခေါက် ကို လှန်ခွဲ ရသည်။
ပြုပြင်ခြင်း--ခွာရသော အခေါက်များ ကို စုပုံပြီး ဂုံနီ အိတ် ဖြင့် အလုံဖုံး ၍ ချွေးပြန် အောင် တစ်ညသိပ်ထား ရသည်။
နောက် နေ့တွင် အခေါက်ပေါ်ရှိ တစ်ည အပွေးများကို ဓားနှင့် ခြစ်ပစ်ပြီး အရိပ်ထဲ တွင် ၁၂ ရက် ခန့် အခြောက် ထား ခြင်းဖြင့် အခေါက် များ အလိပ်လိုက် ဖြစ်လာသည်။
ထိုအချိန် တွင် ညိုဝါရောင် ပြောင်းသွားသည်။
သစ်ကြံပိုး အဆီကို အခေါက် နှင့် အရွက်များမှ ထုတ်ယူနိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အခေါက် ၁။
လေ ၊ သည်းခြေနာ ၊ ဝမ်းသွားရောဂါ ၊ သွေး ၊ ချွေးထွက် လွန်ခြင်း တို့ကို အထူးသဖြင့် နိုင်၏။
အခေါက် မှုန့်ကို ရှားစေးနှင့် ဆတူ သောက်ပါက ဝမ်းသွားခြင်း ပျောက်၏။
တုပ်ကွေး ရောဂါ ၊ ချောင်းဆိုး ရောဂါ ၊ သုက်ခန်း ခြောက်ခြင်း ၊ သွေးဝမ်း ပိတ်ဝမ်းကိုက်ခြင်း တို့တွင် အခေါက်ကို သွေး၍ အခြား ဆေးတို့နှင့် ဖက်စပ် တိုက်နိုင်သည်။
ဟင်းလျာ များ ချက်ပြုတ် ရာ၌ သစ်ကြံပိုး အခေါက် ကို ထည့်ချက်လျှင် အစာကြေ၏။
သစ်ကြံပိုး အခေါက် ၌ အခံဓာတ်ခေါ်(tannin) ပါ သဖြင့် ဝမ်းပျက် ရောဂါနှင့် ဝမ်းတွင်း သွေးယိုစီးသော ရောဂါများ ၌ သုံးနိုင်၏။
ဝမ်းတွင်း ၌ ပူစေသော ကြောင့် အော့အန်ခြင်း နှင့် ပင်လယ်လှိုင်း မမူးစေရန် အတွက် လည်း သုံး၏။
အခေါက် ကို ပြုတ်၍ သောက်လျှင် ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။
သွေးကို အားပေး သောကြောင့် White Blood Copuscles ခေါ် သွေးကောင်းတွင် ပါဝင်သည့် အဖြူသွေး ကို တိုးပွား စေသဖြင့် အဆုတ်နာ ရောဂါ ကုဆေး အဖြစ် ဖော်စပ်သုံး သည်။
အဆီကို သွားကိုက်ရာ တွင် သိပ်ပေးပါက ပျောက် ၏။
နားအူ၊ နားလေထွက် ခြင်း များ ဖြစ်ပါက ၎င်းဆီကို ခတ်ပေး လျှင် ပျောက်ကင်း ၏။
ဝမ်းတွင်း လေပွသော် အဆီ ၂-၄ စက် အထိ သောက်လျှင် ပျောက်၏။
တိုက်ဖိုက် (Typhoid) ရောဂါ ဖြစ်သော် အဆီ ၂ စက် ခန့် တစ်နေ့ နှစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ၃ ကြိမ်ခန့် သောက် ရ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=31 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ကလမိုင်ဒီးယ(Chlamydia infection) ဟုခေါ်သည့် ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးသည် များသောအားဖြင့် လူတို့တွင် လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သော ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကလမိုင်ဒီးယ ထရချိုမက်တစ်စ်(Chlamydia trachomatis) ဟုခေါ်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးကြောင့်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပြီး အဏုဇီဝဆေးဖြင့်ပင် ပျောက်ကင်းနိုင်သည်။
ကလမိုင်ဒီးယ ကူးစက်ရောဂါ ဟူသည့် စကားစုအား ကလမိုင်ဒီးယစီး ဗက်တီးယီးယား မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည့် မျိုးစိတ်များကြောင့် ဖြစ်ရသော ကူးစက်ရောဂါအားလုံးကို ခေါ်သည်။
စီ ထရချိုမက်တစ်စ်(C. trachomatis) ကို လူတို့တွင်သာ တွေ့ရသည်။
.မျက်စိရောဂါနှင့် ကလမိုင်ဒီးယ သည် လူ၏ လိင်အင်္ဂါမှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော အဓိက ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဤကူးစက်ရောဂါသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူတို့တွင် လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သော ယေဘူယျရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်စဉ် ကလမိုင်ဒီးယ ကူးစက်ရောဂါ၏ ပြဿနာပေါင်း ၂.၈ သန်းခန့် ဖြစ်ပွားသည်ဟု သိရသည်။
Chlamydia fact sheet from the Centers for Disease Control and Prevention ယင်းသည် လူများ၏ ယေဘူယျ အများဆုံး STI ဗက်တီးယီးယားဖြစ်သည်။
စီ ထရချိုမက်တစ်စ် ကို သဘာဝအခြေအနေ၌ လူတို့၏ ဆဲလ်များအတွင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ပါးစပ်၊ စအိုနှင့် ရိုးရိုးလိင်ဆက်ဆံနေစဉ် အတွင်း ကလမိုင်ဒီးယား ပြန့်ပွားနိုင်လေသည်။
မိခင်မှ ကလေးငယ်အား ပုံမှန် မီးဖွားခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်နိုင်သည်။
ကလမိုင်ဒီးယ ရောဂါရှိသော လူအများစုတွင် ရောဂါလက္ခဏာ မပြချေ။
ကလမိုင်ဒီးယား ရောဂါရှိနေသော မိန်းမများ၏ တစ်ဝက်နှင့် လေးပုံ ပုံ သုံးပုံသော မိန်းများသည် ကလမိုင်ဒီးယ ရောဂါရှိနေပါသော်လည်း ရောဂါလက္ခဏာမရှိခြင်းသောကြောင့် ယင်းတို့ ကူးစက်ခံနေရသည်ဟု မသိကြချေ။
ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်း အကျိုးဆက်များ ကြာသော်အချိန် သို့မဟုတ် တိုတောင်းအချိန် နှစ်မျိုးစလုံးနှင့်အတူ မျိုးပွားခြင်းနှင့် အခြား ကျန်းမာရေး ပြဿနာများအား အဓိကဖြစ်ပွားစေသည်။
ကမ္ဘာနှင့်အဝန်းတွင် ကလမိုင်ဒီးယ မျက်စိနာရောဂါ သို့မဟုတ် ထရချိုမ(Trachoma) သည် မျက်စိကွယ်သည်အထိ ဖြစ်ပွားစေသော ယေဘူယျ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ကျန်မာရေးအဖွဲ့အစည်းကြီး၏ ခန့်မှန်ချက်က မျက်ကွယ်သူများ၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည် ဆို၏။
. ကိုးကား အခြား ဝက်ဆိုဒ်များ Resources, symptoms list and guidelines about Chlamydia Category:လိင်မှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါများ။
လဖိုင်ဇော်ရာသည် ကာလီဖိုးနီးယား၊ ဆန်ဟိုစေးမြို့ရှိ မြန်မာအသင်းတော် Burmese Christian Community church, San Jose တွင် အမှုတော်ထမ်းဆောင်နေသူ ဓမ္မဆရာဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်တွင် ၁၄နှစ်ကြာပြီးနောက် အမေရိကန်သို့ ၁၉၈၈တွင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Central Paptist Seminary , Kansas City နှင့် KS and Fuller theological Seminary , Pasadena, CA တို့တွင် ဓမ္မပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။
First Baptist Church of Pasadena, CA တွင် အောက်တိုဘာ ၁၁ ၁၉၉၈ တွင် (Rev.) ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဆန်ဟိုဆေး၊ မြန်မာအသင်းတော်၏ သင်းအုပ်ဆရာဖြစ်သည်။
အသင်းတော်ဝက်ဆိုဒ်။
http://bccsv.org ကိုးကား ဘားမိစ်ဘိုင်ဘယ်, လဖိုင်ဇော်ရာ ကာလီဖိုးနီးယား၊ ဆန်ဟိုစေးမြို့ရှိ မြန်မာအသင်းတော် , Burmese Christian Community church, San Jose Category:ခရစ်ယာန်ဓမ္မ၊စာရေးဆရာများ။
alt=Wild Gladiolus, Behbahan, Iran|thumb|အီရန်နိုင်ငံ၊ ဘေဘဟန်မြို့(Behbahan)တွင်တွေ့ရသော သစ္စာပန်းတစ်မျိုး (Gladiolus italicus) ပန်းခြံများ၊ ပန်းဥယျာဉ်များ၌ အလှစိုက်ပျိုးရန်ဖြစ်စေ၊ ပန်းအိုး ပန်းစိုက်များ၌ ပန်းအလှထိုးရန်ဖြစ်စေ၊ ပန်းပြပွဲများ၌ ပန်းအလှပြရန်ဖြစ်စေ အသုံးများသော ပန်းတစ်မျိုးမှာ အသွေး အရောင်စုံရှိ၍ ကြွကြွရွရွ အဖူးအပွင့်တို့ဖြင့် ကြော့ရှင်းလှပသော သစ္စာပန်းများ ဖြစ်ကြသည်။
သစ္စာပန်းတို့သည် လိလီပန်းမျိုးနှင့်လည်း ဆင်ဆင်တူ၍ အိုင်ရစ်ပန်းမျိုးတွင် ပါဝင်ပြီးလျှင် မျိုးရင်း၏အမည်မှာ အိုင်ရီဒေစီအီးဖြစ်သည်။
သစ္စာပန်းပင်တို့သည် သန်မာထွားကြိုင်းစွာ ပေါက်ရောက်သည့်အခါ အမြင့် လေးပေမှ ငါးပေအထိ ရှိတတ်သည်။
ပင်စည်သည် သေးသွယ်ရှည်လျား၍ အသားများသော ပင်စည်မျိုးဖြစ်သည်။
ဓားရှည်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူ၍ အဖျားချွန်ပြီးလျှင် ရှည်လျား သည့် အရွက်များသည် အပင်ရင်း၌ ဖွင့်ချည်ပိတ်ချည် ပြုနိုင်သော ယပ်တောင်ကဲ့သို့ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထပ်၍ ထွက်သည်။
ထိုကြောင့် ဓားရှည်ပုံသဏ္ဌာန်တူသော အရွက်များရှိသည့် သစ္စာပန်းကို ဂလက်ဒီလပ်ဟု အနောက်နိုင်ငံများ၌ ခေါ်ကြခြင်းမှာ ဓားရှည်ကို ဂလက်ဒီယပ်ဟု လက်တင်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို အစွဲပြု၍ဖြစ်သည်။
ထိုပန်းမျိုး၏ ရုက္ခဗေဒအမည်သည်လည်း ဂလက်ဒီယိုလပ်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အရွက်ရှည်ရှည် ချွန်ချွန်များအလယ်မှ သေးသွယ်ရှည်လျား၍ များသောအားဖြင့် မားမား မတ်သော ပွင့်တံများထွက်လာပြီးလျှင် ပွင်တံအဖျားတွင် ထိပ်ချွန်သော ပန်းခိုင်မျိုး ပွင့်သည်။
ပန်းပွင့်များသည် ပွင့်တံ၏ တစ်ဖက်သပ်သပ်၌ အပွင့်ချင်း လွှဲထွက်ကာ ဆင့်ရရင့် လှပစွာ ဖူးပွင့်ကြ သည်။
အောက်ဘက်မှ အပွင့်များသည် ဦးစွာ ပွင့်၍ အပေါ်ပိုင်းမှ အဖူးချွန်ချွန်များသည် တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပွင့်လိုက်လာကြသည်။
အောက်ဘက်မှ အဖူးများ ပွင့်အာစပြုလျှင်ပင် ပန်းခိုင်များကို ခူးဖြတ်လိုက်သည့် တိုင်အောင် အပွင့်များသည် အဖူးများ ကုန်လုနီးသည့် တိုင်အောင် တစ်ပွင့်ပြီး တစ်ပွင့် ပွင့်ကြသည်။
အပွင့်၏ပုံသဏ္ဌာန်သည် အော်လံ ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ အဝကား၍ ပွင့်ဖတ်တို့သည် အနားညီ မဟုတ်ချေ။
ပွင့်ဖတ်ကလေးများသည် ပိုးသားကဲ့သို့ ချောမွတ်ကာ တောင့်တောင့်ကလေးဖြစ်သည်။
သစ္စာပန်းသည် သင်းပျံ့မွှေး ကြိုင်သော ယနံ့မရှိပေ။
သစ္စာပန်းမျိုးတို့၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသသည် တောင်အာဖရိကတိုက် ဖြစ်သည်။
ယင်းမှ တစ်ဆင့် အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်း၊ ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊မြောက်ပိုင်း၊အမေရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက်သို့ တိုင်အောင် မျိုးပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
အချို့က တူရကီနီုင်ငံမှ သစ္စာပန်းမျိုး အချို့သည် ၁၅၉၆ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
မူလက သစ္စာပန်းမျိုးတို့သည် မျိုးစိတ်အားဖြင့် မများလှချေ။
ဥရောပ ပန်းပါရဂူများ အထူးသဖြင့် ဒပ်ချ်လူမျိုး ပန်းပါရဂူများသည် အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ မျိုးစပ်ခဲ့ကြသဖြင့် ယခုအခါ သစ္စာပန်း မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်ခန့် ရှိလေပြီ။
မျိုးစပ် သစ္စာပန်းမျိုးတို့သည် မူလ သစ္စာပန်းမျိုးတို့ထက်ပင် အဆင်အသွေး ပိုမိုထူးကဲလှပသဖြင့် မူလ သစ္စာပန်းမျိုးတို့မှာ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်များမှလွဲလျှင် အတွေ့ရ အလွန်နည်းနေပေသည်။
သစ္စာပန်းကို မျိုးစပ်ရခြင်းသည် မလွယ်ကူလှချေ။
ဖူးဆက်ကူးခြင်းနှင့် အစေ့များဖြင့် မျိုးစပ်ခြင်းသာ ပြုလုပ်နိုင်သဖြင့် သုံးနှစ်ခန့်ကြာမှသာလျှင် မျိုးစပ်ပင်မှ စတင်ဖူးပွင့်သည်။
ထို့ပြင် အလိုရှိသော အဆင်အသွေးမျိုးအတိုင်းလည်း ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်ပေသည်။
သို့တစေ၊ ပန်းပါရဂူများ၏ လုံလဝီရိယနှင့် ဇွဲသတ္တိတို့ကြောင့် အရောင်အသွေး အဆင်အသွင် ထူးခြားစုံလင်သော သစ္စာပန်းမျိုး များစွာပေါ်ထွန်းခဲ့ရာ သစ္စာပန်းရောင်စုံတို့ ဖူးပွင့်နေပုံသည် အရောင်အသွေးခြယ်လှယ်မှု၌ ကျွမ်းကျင်သော ပန်းချီကျော်တစ်ဦးက အရောင်အသွေးကျကျ ပန်းချီ စုတ်ချက် ကစားထားဘိသကဲ့သို့ ကြည့်မဝ ရှုမငြီးစရာ ဖြစ်ပါပေသည်။
ဟော်လန် သစ္စာပန်းမျိုးကြီးဟု ခေါ်ကြသော သစ္စာပန်းမျိုးသည် ချိုင်းစီအမျိုးအစားဟုခေါ်သော မျိုးစပ် သစ္စာပန်းမျိုးတွင် ပါဝင်သည်။
သစ္စာပန်းအပုမျိုး၊ အရှည်မျိုး၊ အလတ်စားမျိုးဟူ၍ ရှိသည့် အနက် ထိုသစ္စာပန်းကြီးမျိုးသည် အပုမျိုးနှင့်အရှည်မျိုးကိုစပ်၍ရသော မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အပွင့်ကြီး များ ထူးကဲကြီးမားကြရာ အချင်း ခုနစ်လက်မမှ ကိုးလက်မအထိ ရှိသည်။
အရောင်အသွေး အလွန် စုံသော အမျိုးအစားလည်းဖြစ်ရာ အဖြူရောင်မှအစပြု၍ ပန်းနု၊ပန်းရင့်၊ခရမ်း၊မရမ်း အသွေးအရောင် အမျိုးမျိုးအပြင် အနီရောင် အနုအရင့်အစုံစုံ အဝါသွေးအနုအရင့် အဖုံဖုံတို့အပြင် ချစ်စဖွယ် အသွေး အရောင် အဆန်းအပြားတို့ကလည်း အံ့မခန်းလောက်စဖွယ် စုံလင်လှပေသည်။
အချို့သည် အပွင့်ရောင် တစ်ပိန်းတည်း မဟုတ်ဘဲ အစက်အပြောက်၊ အကွက်အကျားတို့ဖြင့် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဆန်းသစ်လှပကြလေ သည်။
နောက်ဆုံးပေါ် ထိုသစ္စာပန်းမျိုးမျိုးမှာ တောက်ပသော ကြည်ပြာရောင် နုကလေးတွင် လှပသော အမည်းပျောက်ကလေးများ ကြွရွစွာ ပေါ်နေသော ဟော်လန် သစ္စာပန်း မျိုးပြားတစ်မျိုးပေတည်း။
အပုမျိုး၊အရှည်မျိုးနှင့် အလတ်စားမျိုးတို့တွင်မူ ဟော်လန် သစ္စာပန်းမျိုးကဲ့သို့ မျိုးစိတ် မျိုးပြား မများလှချေ။
အသွေးအရောင်လည်း မများပြားလှသော်လည်း အရောင်မျိုးစုံ ၂ဝ ခန့် ရှိသည်။
ဟော်လန် သစ္စာပန်းမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မဖြစ်ထွန်းလှချေ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရောင်း အဝယ်ဖြစ်သော အမျိုးအစားမှာ အလတ်စား သစ္စာပန်းမျိုး ဖြစ်သည်။
သစ္စာပန်းမျိုးတို့သည် ပထမကမ္ဘာစစ်ပြီးကာလခန့်က မှ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
ယင်းခေတ်မတိုင်မီက ဟော်လန်၊ အင်္ဂလန် စသော ဥရောပနိုင်ငံများ၌သာ အများအပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၁၉၂၅ ခုနှစ် ခန့်က ထိုပန်းမျိုး ရောက်ရှိလာရာ မေမြို့ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်နှင့် ဘုရင်ခံအိမ်တော်၌သာ စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှသာ အပြင်လူများလည်း စမ်းသပ်စိုက်ပျိုး လာကြသည်။
မေမြို့၊ ကလော၊ တောင်ကြီးစသောမြို့များနှင့် ဆင်ခြေဖုံးဒေသများတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မတိုင်မီခေတ်ကပင် သစ္စာပန်းကို စိုက်ပျိုး ရောင်းဝယ်လာ ကြသည်။
အခြားမြို့ရွာများတွင် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်တွင်မှ စိုက်ပျိုးလာကြသည်။
အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်ဆင်ခြေဖုံး ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးသူ များပြားလေသည်။
သစ္စာပန်းများသည် မေမြို့နှင့် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်းတို့တွင် မတ်လလောက်မှ စပြီး ဖူးပွင့်ကြရာ ဇူလိုင်လကုန်ခန့်အထိ အရောင်းအဝယ်လှိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းမြို့များတွင် မိုးရာသီကျမှ စိုက်ပျိုး ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံများ၌ နွေကူးရာသီတွင် စတင်စိုက်ပျိုးကြလေသည်။
သစ္စာပန်းပင်သည် ကွမ်းခေါ် ဥတက်မှ အပင်ပေါက်သည်။
ပန်းပွင့်ကျသောရာသီတွင် ဥတက် များကို မြေမှဖော်ထုတ်၍ ခြောက်သွေ့သောနေရာတွင် သိမ်းထားရသည်။
သို့မှသာ ဥတက်များ အပျက် အစီး နည်းသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဆောင်ကူးရာသီတွင် ဥတက်များကို တူးဖော် သိမ်းထား၍ နွေကူးရာသီတွင် ပြန်စိုက်ကြသည်။
သစ္စာပန်းပင်တို့သည် ရေကောင်းစွာရရှိ၍ မြေဩဇာကောင်းသော မြေပျော့မျိုး၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။
မြေဆွေးနှင့် နောက်ချေးမြေမျိုးကို နှစ်သက်သည်။
မြေများ ပြုပြင်ပြီးထားသော စိုက်ခင်းမြောင်းဘောင်မို့မို့တွင် ဥတက်တစ်ခုလျှင် ခြောက်လက်မခန့် ခွါလျက် ကျင်းတိမ်တိမ်တူး၍ စိုက်ရသည်။
ဟော်လန် သစ္စာပန်း ကြီးမျိုးသည် ပန်းတစ်ခိုင်လျှင် ၁ဝ ပွင့်မှ အပွင့် ၂ဝ နီးပါးရှိ၍ အပင်၌မခူးဘဲ ထားလျှင် ၁၅ ရက်ကျော်ခန့် ခံသည်။
သို့သော်ဥတက်များသည် အပျက်အစီးများ၍ အသစ်ပွားသော ဥတက်များက လည်း သုံးနှစ်လေးနှစ်နေမှ ပွင့်သဖြင့် စီးပွားရေးအတွက်စိုက်ပျိုးသူများအဖို့ တွက်သားမကိုက်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ Category:ပန်းများ။
thumb|သစ်ဆိမ့်ပင် (Terminalia bellirica)သစ်သီးမျာ သစ်ဆိမ့်ပင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီဟိုကျွန်းနှင့် မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်တို၏ စိုစွတ်သော မြေနိမ့်ဒေသများ၌ မူလပေါက်ရောက်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြေညီသစ်တောနှင့် တောင်ကုန်းသစ်တောများ၌ ပေါက်ရောက်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့တွင် ပေ ၃ဝဝဝ အောက် ဒေသများရှိ သစ်တောများ၌ တွေ့ရလေသည်။
ယင်းသည် ကွန်ဗရီတေစီအီး မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၌ ဗာဒမ်ရိုင်းပင်နှင့် မျိုးတူဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒ အမည်အားဖြင့် တာမီလာနီယား ဗယ်လာရီကားဟု ခေါ်လေသည်။
နွေရာသီတွင် အရွက်ကြွေသော အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၆ဝ မှ ပေ ၇ဝ အထိ မြင့်မားနိုင်ပြီးလျှင် လုံးပတ် ခြောက်ပေမှ ခုနစ်ပေအထိ ရှိလေသည်။