kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ငါ၏ကိုယ်ကို စွန့်အပ်ပြီးသည် သာလျှင်တည်း။
အသက်ထက်ဆုံးမြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ ကိုးကွယ်ရာတည်း။
မှီခိုရာတည်း။
ပုန်းအောင်းရာတည်း။
ဤသို့လည်းမိမိကိုယ်ကို ရတနာသုံးပါးအားအပ်နှင်းခြင်း (အတ္တသန္နိယျာတန)ကို သိအပ်၏။
(ခ)စင်စစ်ငါသည် ဆရာဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဖူးမြင်လိုလျှင် ဘုန်းတော်ကြီးသောမြတ်စွာဘုရားကိုသာလျှင် ဖူးမြင်ပါအံ့။
စင်စစ်ငါသည်ကောင်းသော စကားကို ပြောဆိုတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဖူးမြင်လိုလျှင် ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားကိုသာဖူးမြင်ပါအံ့။
စင်စစ်ငါသည်ခပ်သိမ်းသောတရားတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင်သိမြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဖူးမြင်လိုလျှင် ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားကိုသာလျှင် ဖူးမြင်ပါအံ့ဟု ဤသို့လည်းသံယုတ်ပါဠိတော် နိဒါနဝဂ္ဂကဿပသံယုတ်၌လာသောအရှင်မဟာကဿပသရဏဂုံကဲ့သို့ တပည့်အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်း (သိဿဘာဝူပဂမန ) ကိုသိအပ်၏။
(ဂ)'ထိုငါသည် မြတ်စွာဘုရားကို လည်းကောင်း၊ တရားတော်၏ ကောင်းသောတရားတော်အဖြစ် ကိုလည်းကောင်း၊ ရှိခိုးလျက်တစ်ရွာမှတစ်ရွာသို့ တစ်ပြည်မှတစ်ပြည်သို့ လှည့်လည်ပေအံ့'။
ဤသို့လည်း သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော် အာဠာဝကသုတ်လာ အာဠာဝကဘီလူးစသည်တို့၏ သရဏဂုံကဲ့သို့ရတနာသုံးပါးလျှင် လဲလျောင်းရာရှိခြင်း (တပ္ပရာယနတာ)ကိုသိအပ်၏။
(ဃ)ထိုအခါ ဗြဟ္မာယုပုဏ္ဏားသည် နေရာမှထ၍ အပေါ်ရုံပုဆိုးကို ပခုံးတစ်ဖက်၌တင်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့၌ဦးခေါင်းဖြင့်တိုက်လျက် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့ကို ခံတွင်းဖြင့်စုပ်၏။
လက်တို့ဖြင့်လည်းဆုပ်နယ်၏။
'အရှင်ဂေါတမ၊ အကျွန်ုပ်သည်ဗြဟ္မာယုပုဏ္ဏားတည်း'ဟုအမည်ကိုလည်း ကြားလျှောက်၏။
ဤသို့ ရတနာသုံးပါး၌ ပျပ်ဝပ်ခြင်း (ပါဏိပါတ)ကိုသိအပ်၏။
ထိုပျပ်ဝပ်ခြင်း (ပါဏိပါတ) သည်ကား (က)အဆွေအမျိုး၊ (ခ)ဘေးမှကြောက်ခြင်း၊ (ဂ)ဆရာသမား၊(ဃ)အလှူခံတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏။
လေးပါးတို့တွင် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၌ ပျပ်ဝပ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင်သရဏဂုံဖြစ်၏။
ဤှမှတစ်ပါးသော သုံးပါးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် သရဏဂုံမဖြစ်။
ထို့ကြောင့် အလှူခံထိုက်သော မြတ်သောအထွတ်အမြတ် ကိုးကွယ်မှီခိုရာဟု သိမြင်ထင်မှတ်၍ ရှိခိုးမှသာ သရဏဂုံဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို လည်းကောင်း၊ မဖမ်းစားပါစေခြင်းစသည့်အတွက် နတ်ကြီး အရှင်ကြီးကို လက်အုပ်ချီခြင်းစသည်ပြုရာ၌ သရဏဂုံမပျက်ကြောင်းကိုလည်းကောင်းမှတ်ယူရမည်။
ဤ၌ပြဆိုခဲ့ပြီးသော သရဏဂုံလေးမျိုးတို့တွင် ယခုကာလဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ (ဘုရားကိုကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။
) စသည်ဖြင့်သရဏဂုံ ဆောက်တည်ခြင်းမျိုးသည် သဘောလက္ခဏာကိုထောက်ဆဆင်ခြင်လျှင် တပ္ပရာယ နတာသရဏဂုံမျိုးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူသင့်ပေသည်။
ဤ တပ္ပရာယနတာ သရဏဂုံကိုပင် ခုဒ္ဒကပါဌအဌကထာ၌ သမာဒါနသရဏဂုံဟု အမည်တစ်မျိုးဖြင့် ပြဆိုထားသည်ကို တွေ့ရပေသည်။
ထိုမှတစ်ပါးလည်း သရဏဂုံသည် ဒွေဝါစိကသရဏဂုံ၊ တေဝါစိကသရဏဂုံဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြန်သည်။
ထိုတွင် ဘုရားပွင့်ပြီးစအခါ ဘုရားနှင့်တရားတော်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး တပည့်သားသံဃာတော်များ မဖြစ်ပေါ်သေးမီ အခိုက်အတန့်ကာလ၌ဘုရားကိုကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏ ဟုတစ်ကြိမ်၊ တရားတော်ကိုကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏ဟု တစ်ကြိမ်၊ ဤသို့ကိုးကွယ်ရာနှစ်ပါးရှိ၍ နှစ်ကြိမ်ရွတ်ဆိုရသောသရဏဂုံကို ဒွေဝါစိကသရဏဂုံဟုခေါ်သည်။
တပုဿ ဘလ္လိကတို့၏သရဏဂုံမျိုးကိုဆိုလိုသည်။
ဘုရား၊တရားတော်ကို လိုက်နာကျင့်ကြံ၍ ထိုးထွင်းသိမြင်သော တပည့်သားသံဃာတော်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ၌ကား ထိုသံဃာတော်ကိုကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏ဟု ယခင်နှစ်ကြိမ်တွင် ကိုးကွယ်ရာတစ်ကြိမ်တိုးလာသဖြင့် သုံးကြိမ်ရွတ်ဆိုရသောသရဏဂုံကို တေဝါစိကသရဏဂုံဟုခေါ်သည်။
ယခုခေတ် သရဏဂုံမျိုး လည်းတေဝါစိက သရဏဂုံမျိုးဖြစ်ပေသည်။
သရဏဂုံ၏အကျိုး လောကုတ္တရာသရဏဂုံ၊ လောကီသရဏဂုံဟူသော သရဏဂုံနှစ်ပါးတို့တွင် မဂ်၏အခြားမဲ့ဖြစ်သော ဖိုလ်လေးပါးတို့သည် လောကုတ္တရာသရဏဂုံ၏ မုချအကျိုးရင်းမည်၏။
အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ကုန်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သည် အကျိုးဆက်မည်၏။
ဘဝ၏ပြည့်စုံခြင်း ဘဝသမ္ပတ္တိသည်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်၏ပြည့်စုံခြင်း ဘောဂသမ္ပတ္တိသည်လည်းကောင်း၊ လောကီသရဏဂုံ၏ အကျိုးဖြစ်၏။
သရဏဂုံညစ်နွမ်းခြင်း နှစ်ပါးသောသရဏဂုံတို့တွင် လောကီသရဏဂုံသည် ရတနာသုံးပါးတို့၌မသိခြင်း၊ ယုံမှားခြင်း၊ မှားယွင်းစွာသိခြင်းစသည်တို့ကြောင့် ညစ်နွမ်း၏။
ကြီးသော အရောင်အဝါရှိသည်မဖြစ်။
အလွန်ကျယ်ပြန့်သောအကျိုးရှိသည် မဖြစ်။
လောကုတ္တရာသရဏဂုံအားကား ညစ်နွမ်းခြင်းမရှိချေ။
သရဏဂုံပျက်ခြင်း နှစ်ပါးသောသရဏဂုံတို့တွင် လောကီသရဏဂုံ၏ ပျက်ခြင်းသည် အပြစ်ရှိသောပျက်ခြင်းလည်းကောင်း၊ အပြစ်မရှိသောပျက်ခြင်းလည်းကောင်း ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။
ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် အပြစ်ရှိသောပျက်ခြင်းသည် ရတနာသုံးပါးမှတစ်ပါးသောဆရာ (ဘုရား) စသည်တို့၌မိမိကိုယ်ကိုအပ်နှင်းခြင်း (အတ္တသန္နိယျာတန) စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်၏။
ထိုအပြစ်ရှိသောပျက်ခြင်းသည် မကောင်းသောအကျိုးရှိ၏။
အပြစ်မရှိသောပျက်ခြင်းသည် သေခြင်းကြောင့်ဖြစ်၏။
ထိုအပြစ်မရှိသောပျက်ခြင်းသည် အကျိုး(ဝိပါတ်)ကိုမပေးတတ်ချေ။
လောကုတ္တရာသရဏဂုံ၏ ပျက်ခြင်းသည်ကား မရှိသည်သာတည်း။
အရိယာသာဝကသည် ဘဝတစ်ပါးပြောင်းသွားသော်လည်း ရတနာသုံးပါးမှတစ်ပါး အခြားသောဆရာ (ဘုရား) ကိုမညွှန်ပြဟု ဟောတော်မူ၏။
ဤကားသရဏဂုံနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သိရမည့်အစီအရင်ပေတည်း။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) သရဏဂုံတည်ခြင်း အကျိုး(၈)မျိုး ၁။
ဖြစ်လေရာဘဝတိုင်း၌ အများအပူဇော်ခံရခြင်း။
ထက်မြက်သော ဉာဏ်ပညာရှိခြင်း။
အများကို မိမိအလိုသို့ လိုက်ပါစေနိုင်ခြင်း။
အများနှင့်မတူသော စည်းစိမ်ချမ်းသာများကို ခံစားရခြင်း။
ဝင်းဝါစိုပြေသော ရုပ်အဆင်းရှိခြင်း။
အများနှစ်သက် ကြည်ညိုမှုကို ခံရခြင်း။
မိတ်ဆွေ၊ အပေါင်းအသင်းများ၏ ချစ်ခင်မှုကို ခံရခြင်း။
ကျော်စောထင်ရှားခြင်း။
အပါဒါန်ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ရတနာသုံးပါး သရဏဂုံဆိုင်ရာမှတ်ဖွယ် ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ http://dhammadownload.com/File-Library/MettaShin-ShwePyiThar/MettaShin-ShwePyiThar-SaRaNaGoneAhSwam.pdf Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ရှေးအခါက လူတို့သည် ပစ္စည်းများကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပြောင်းရွေ့လိုလျှင် မိမိတို့ ကိုယ်တိုင် ခေါင်းပေါ် ၌ ရွက်၍ဖြစ်စေ၊ ကျောပေါ်၌ သယ်ပိုး၍ဖြစ်စေ ပြောင်းကြရွေ့ ကြရသည်။
ထိုနောက် လေးလံသော ပစ္စည်းများကို သယ် ယူရာ၌ အောက်တွင် သစ်တုံးများကို အခုအခံပြု၍ ထမ်းပိုး တန်းဖြင့် လူကိုယ်တိုင် ဆွဲငင်ပြောင်းရွေ့ကြသည်။
ထိုမှ တစ်ဆင့် ခွေး၊ နွား၊ မြည်းတို့ကို ယဉ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးပြီးလျှင် ပစ္စည်းများကို ပြောင်းရွေ့ရာ၌ အသုံးပြုလာကြသည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်း ၉ဝဝဝ ခန့်လောက်က မြေထဲပင်လယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသ၌ နေထိုင်သူတို့သည် ယာဉ်ရထားတွင် တပ်ဆင် ရသောဘီးကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြ၏။
အစအဦး တွင် သစ်ပင်လုံးကို ကန့်လန့်ဖြတ်ထားသော သစ်ပြားဝိုင်းကို ဘီးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
ဘီးကို တီထွင်လိုက်သည်နှင့် လူတို့သည် တိရစ္ဆာန်ဆွဲယာဉ်အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်လာကြလေ သည်။
ဘီစီ ၂၁ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်သို့ ရောက်သောအခါ ဗက်ဗီလုံ လူမျိုးတို့သည် စစ်တိုက်ရာ၌ မြင်းကို အသုံးပြုကြောင်း သိရသည်။
ထို့နောက် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝ ခန့် ကြာသောအခါ အီဂျစ်ပြည် ဖဲရိုးဘုရင်တို့တွင် မြင်းဆွဲရသော နှစ်ဘီးတပ်စစ်ရထား များ ရှိကြောင်းကို၎င်း၊ အဆီးရီးယန်းလူမျိုး၊ ပါရှင်းလူမျိုးတို့သည်လည်း စစ်ချီရာ၌ နှစ်ဘီးတပ် စစ်ရထားများကို အသုံးပြုကြောင်းကို၎င်း သိရသည်။
ဂရိလူမျိုးနှင့် ရောမလူမျိုးတို့တွင် လည်း ထိုရထားမျိုး ရှိခဲ့ကြလေသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် အလယ်ခေတ်က ယောက်ျားတို့သည် မြင်းစီး၍ ခရီးသွားကြရသည်။
ခရီးလမ်း မကောင်းသောကြောင့် သော်လည်းကောင်း၊ သူခိုးလူဆိုးတို့၏ ရန်ကို ကြောက်ရသောကြောင့်သော်လည်းကောင်း အစုအသင်းဖွဲ့၍ သွားလာခဲ့ကြရသည်။
ထိုအခါက အမျိုးသမီးများသည် ခရီးသွားခဲသည်။
၁၆၃၁ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အင်္ဂလန်ပြည် လန်ဒန်မြို့ရှိ လမ်းကျဉ်းများပေါ်တွင် မြင်းရထားများ ပေါ်လာသည်။
ထိုနောက် တစ်မြို့မှတစ်မြို့သို့ ခရီးသည်တင် မြင်းရထားများဖြင့် သွားလာကြသည်။
ထိုအခါက ဒိုဗာမြို့မှ မိုင် ၆ဝ နီးပါးမျှ ဝေးသော လန်ဒန်မြို့သို့ မြင်းရထားဖြင့် သုံးရက်နှင့် ရောက်နိုင်ကြောင်းကို သတင်းထူးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။
ယခုအခါ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘက်တွင် ခေတ်မီ ယာဉ်အမျိုးမျိုးဖြင့် တိုးတက်လျက်ရှိရာ၊ မြင်းရထားများကို လယ်ယာစိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်သူတို့ကသာ အသုံးများကြသည်။
ထို့ပြင် ဘုရင်များ မင်းခမ်းမင်းနားဖြင့် ထွက်သည့်အခါ၌သာ ရှေးအစဉ်အလာအရ မြင်းဆွဲသည့် ရထားဖြင့် စီးနင်းလိုက်ပါလေ့ ရှိကြသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်သို့ နယ်သစ်တည်ရန် ရောက်လာသူတို့အတွက် အခက်ခဲဆုံးပြဿနာမှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးပင် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အစအဦးတွင် ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ သွားလိုသူများသည် ခြေလျင်သော်လည်းကောင်း၊ မြင်းစီး၍သော်လည်းကောင်း သွားကြရသည်။
၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ ခြေလျင်လမ်းများကို ချဲ့ထွင်လိုက်ကြသဖြင့် နွား၊ မြင်းတို့ ဆွဲသော ဘီးတပ်လှည်းများကို အသုံးပြုလာကြလေသည်။
၁၇ ရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ လမ်းများမှာ ပို၍ကောင်းလာသဖြင့် နယူးယော့ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများ၌ အငှားမြင်းရထားများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
တစ်ဖန် ၁၈ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့ ခရီးသည်တင် မြင်းရထားများဖြင့် သွားလာခဲ့ကြသည်။
နယူးယော့မြို့၌ နှစ်ထပ်မြင်းရထားများကိုပင် တီထွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း မြင်းနှင့် မြင်းရထားတို့သည် စစ်ရေး စစ်ရာ၌သော်လည်းကောင်း၊ မင်းခမ်းမင်းနား၌သော်လည်းကောင်း၊ ကူးသန်းသွားရာ ရေး၌သော်လည်းကောင်း အထူးပင် အရေးပါခဲ့လေသည်။
မင်းတုန်းမင်း ကျောက်တော်ကြီးဘုရားသို့ ထွက်သော တပ်ထွက်အခမ်းအနားကို ကြည့်လျှင် စစ်ရထားကို ရုပ်ပြသဘောလောက်ပါရှိကြောင်း တွေ့ရပေသည်။
ရှေးအခါက စစ်တပ်ဖွဲ့ရာတွင် ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်၊ ခြေသည်တပ်ဟူ၍ စစ်အင်္ဂါလေးပါးရှိသည်။
သို့သော် မြန်မာစစ်အင်္ဂါလေးပါးတွင် ရထားတပ်အစား လှေ သင်္ဘောတပ် ပါလာသည်။
မြန်မာမင်းများလက်ထက်တော် အခါက ပြာသိုလတွင် သေနင်္ဂဗျူဟာ အခမ်းအနားတစ်ရပ် ဖြစ်သော မြင်းခင်းပွဲ ဆင်ခင်းပွဲတို့ကို ဆင်ယင်ကျင်းပရိုး ရှိလေသည်။
( ဆဲ့နှစ်ရာသီပွဲတော်များ။
မြင်းခင်းသဘင်။
) စာဆိုတော် ဘုရင် နတ်သျှင်နောင်ကလည်း ယခုကာလ ပိုလိုရိုက်ကစားနည်းနှင့်တူသော ကုလီသဘင် ကစားခြင်း အကြောင်းကို စပ်ဆိုဖော်ပြခဲ့လေသည်။
မြန်မာမင်းတို့သည် ထိုနည်းအားဖြင့် မင်းညီမင်းသားမှစ၍ မင်းမှုထမ်းတို့ကို မြင်းစီအတတ်၌ ကျွမ်းကျင်စေသည်။
မဟာဇနကဇာတ်တော်တွင် မှူးမတ်တို့သည် ပေါလဇနက မင်း၏ သမီးတော်သဝလိဒေဝီ မင်းသမီးနှင့် ထိုက်တန်ရာကို ရှာကြံ၍ မရနိုင်ကြလတ်သော်၊ မင်းလောင်းရှိရာသို့ အဓိဋ္ဌာန် ဖြင့် ဖုတ်သွင်းရထား လွှတ်ကြောင်းကို ထိုအခါ အမတ်ပုရော ဟိတ်တို့သည် မြို့၌ ပြုရာသမျှ အလုံးစုံကို သုတ်သင်ခင်းကျင်း ၍ တန်ဆာဆင်စေပြီးသော် မင်္ဂလာရှိသော ရထား၌ ထူးမြတ် ဆန်းကြယ်စွာ မင်းနေရာအခင်းနှင့် မင်းမြေ|ာက် တန်ဆာငါးပါး ကို တည်ထားခင်းကျင်းကြလျက် ကုမုဒြာကြာပွင့်အဆင်းကဲ့သို့ အဆင်းရှိသော စိုင်လျော် ရွှေမွေး မြင်းလေးစီးတို့ကို ကြိုးက တန်ဆာကောင်းစွာ ဆင်၍ တညီတစဉ်တည်း ရထား၌ ကပြီး လျှင် ရှေ့တူရှုလမ်းကိုသာ လွှတ်၍ လက်ယာလက်ဝဲ ရှေ့နောက် ဝန်းကျင်တို့၌ ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား၊ ခြေသည် စစ်အင်္ဂါ လေးပါး ဝန်းရံလျက်.ဤသို့ အလုံးစုံ ခင်းကျင်းပြီးလျှင် ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားသည် ရွှေကရားဖြင့် ရထားအဖွဲ့ အစပ်တို့ကို၎င်း၊ ရထား ဦးကို၎င်း၊ ရွှေနှင်တံကို၎င်း ရေစင်ဖျန်းလျက် ဤပြည်စည်းစိမ် ကို ခံထိုက်သော ဘုန်းတန်ခိုးရှင်သည် အကြင်အရပ်၌ ရှိအံ့၊ ထိုမင်းလောင်းရှိရာသို့ ဤရထား သွားစေသတည်းဟု ဓိဋ္ဌာန် ခြင်းနှင့်တကွ အဘိသိက်မြောက်ပြီးသော် ဖုဿရထားကို လွှတ် ကြလေ၏။
ဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်ကို ထောက်သော် မြတ်စွာ ဘုရား အလောင်းတော်ဇနကမင်းလက်ထက်တွင် မြင်းကသော ရထားသည် ထီးသုံးနန်းသုံးယာဉ်အဖြစ် မင်းခမ်းမင်းနား၌ အရေးပါလျက်ရှိကြောင်း သိနိုင်လေသည်။
မော်တော်ကား မီးရထား စသော စက်တပ်ယာဉ်များ မပေါ်မီ ခေတ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း၌ တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့ ၎င်း၊ မြို့တွင်း တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့၎င်း မြင်းရထားကို အငှားယာဉ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြ သည်။
ပစ္စည်းကြွယ်ဝချမ်းသာ သူတို့ကလည်း ကိုယ်ပိုင်မြင်းရထားဖြင့် သွားလာလေ့ရှိကြသည်။
မော်တော် ကား၊ မီးရထားစသော စက်တပ်ယာဉ်များ ရောက်ရှိ လာသောအခါ မြင်းရထားကို ခရီးတိုအတွက် အသုံးပြုကြလေ သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မော်တော်ကား၊ မီးရထားဖြင့် သွားလာရေးမှာ ရပ်ဆိုင်းကုန်သောကြောင့် ခရီးဝေးကိုပင် မြင်း ရထားဖြင့် တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့ ဆက်၍ ဆက်၍ သွားလာခဲ့ကြ ရလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနယ်ဘက်တွင် ယနေ့ထက်တိုင် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် မြင်း ရထားကို အားကိုးတစ်ခု ပြုနေရဆဲ ဖြစ်ကြလေသည်။
ရမည်းသင်းခရိုင် ()သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရမည်းသင်းမြို့ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ရမည်းသင်းခရိုင်တွင် ယခင်က ရမည်းသင်းနယ်နှင့် ပျဉ်းမနားနယ်တို့ပါဝင်ခဲ့ကာ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် ပျဉ်းမနားနယ်သည် တပ်ကုန်း၊ ပျဉ်းမနား၊ လယ်ဝေးမြို့နယ်များနှင့် ပျဉ်းမနားခရိုင်ဟူ၍ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ပျဉ်းမနားခရိုင်သည် နေပြည်တော်ခရိုင်ဖြစ်သွားပြီး ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ဥတ္တရနှင့် ဒက္ခိဏဟူ၍ ခရိုင်(၂)ခု ထပ်မံခွဲခြားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် ရမည်းသင်းခရိုင်၌ ရမည်းသင်းနှင့် ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် (၂)ခုသာ ကျန်ရှိသည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|ရမည်းသင်းခရိုင်မြို့နယ်များ ရမည်းသင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ရမည်းသင်းမြို့နယ် ရမည်းသင်းမြို့ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ပျော်ဘွယ်မြို့ ပထဝီဝင်အနေအထား နယ်နိမိတ် ရမည်းသင်းခရိုင်သည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တောင်ဘက်အစွန်တွင် တည်ရှိသည်။
ရမည်းသင်းခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မိတ္ထီလာခရိုင်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မှ ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ တောင်ဘက်တွင် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေမှ လယ်​ဝေးခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေးတိုင်းမှ မကွေးခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် မိတ္ထီလာခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၄၂ဝ၁ စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ရမည်းသင်းခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်း၊ အလယ်တွင် မင်းဝံတောင်တန်း၊ အနောက်တွင် ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
ပျော်ဘွယ်ဘက်ခြမ်းတွင်မူ အလယ်ပိုင်းသည် မြေပြန့်ဖြစ်သည်။
ကျောက်စရစ်များ ရောပြွန်းနေသော မြေများပြီး အချို့မှာ မြေဆီလယ်မြေများဖြစ်ကာ သဲမြေအနည်းငယ်ရှိသည်။
ရေဆင်း ခရိုင်အတွင်း ချောင်းအနည်းငယ် စီးဆင်းနေသည်။
ရာသီဥတု ရမည်းသင်းခရိုင်၏ ရာသီဥတုမှာ အများအားဖြင့် ပူအိုက်စိုစွတ်သည်။
ရမည်းသင်းခရိုင်၏ ထူးခြားချက်မှာ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းရာသီဥတုအခြေအနေ ကွဲပြားခြားနားလျက် ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။
ခရိုင်ကို အရှေ့နှင့် အနောက် ဖြတ်စီးသော ဆင်သေချောင်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနှင့် တောင်ဘက်ပိုင်းတို့သည် ချောင်းနှင့် မိုင်အနည်းငယ်မျှ ကွာဝေးရုံမျှနှင့် ရာသီဥတုအခြေအနေချင်း ရုတ်ခြည်းအားဖြင့် သိသိသာသာ ကွာခြားသည်ကို တွေ့ရ၏။
ဆင်သေချောင်း၏ မြောက်ဘက်ရှိ ရမည်းသင်းမြို့နယ်တွင် မိုးခေါင်ရေရှား ရပ်ဝန်း၏ ရာသီဥတုအခြေ အနေမျိုးရှိ၍ ချောင်း၏ တောင်ဘက်ရှိ ပျဉ်းမနားမြို့နယ် (ယခု ဒက္ခိဏခရိုင်အတွင်းပါဝင်) ၌မူ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း၏ ရာသီဥတု အခြေအနေမျိုးကို တွေ့ရှိရသည်။
ရမည်းသင်းခရိုင်ကို မြေညီပိုင်း၊ ကုန်းမြင့်ပိုင်း၊ သစ်တောပိုင်းဟူ၍ သုံးပိုင်းပိုင်းခြားနိုင်သည်။
ဆင်သေချောင်း၏ မြောက်ဘက်ရှိ ရမည်းသင်းမြို့နယ်သည် မိုးပါး၍ ခြောက်သွေ့သောနယ်ဖြစ်၏။
ရမည်းသင်းခရိုင်တစ်ခုလုံးတွင် တောင်သူလယ်သမားတို့ စိုက်ပျိုးရေးကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် မိုးကို စိတ်မချရချေ။
အထူးသဖြင့် ရမည်းသင်းမြို့နယ်တွင် မိုးခေါင်မည်ကို တောင်သူလယ်သမားတို့ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြရလေသည်။
ပျဉ်းမနားမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ရမည်းသင်းမြို့နယ်တွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးရန်အတွက် မိုးရေမှာ မလုံလောက်သဖြင့် လယ်ယာများသို့ ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းဖြည့်တင်းပေးရသည်။
လူဦးရေ ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ရမည်းသင်းခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၅၁၈,၃၈၄ ဖြစ်ကာ ကျား ၂၄၄,၆၀၃နှင့် မ ၂၇၃,၇၈၁ ဖြစ်သည်။
ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်သည် ရမည်းသင်းမြို့နယ်ထက် လူဦးရေ ပိုများသည်။
ခရိုင်လူဦးရေ၏ ၁၁.၆ရာခိုင်နှုန်းသည် မြို့ပြတွင် နေထိုင်ကြသည်။
စီးပွားရေး ရမည်းသင်းခရိုင်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စီးပွားရေးကောင်းမွန်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သီးနှံပွဲရုံများ အဓိကလုပ်ကိုင်ကြပြီး မွေးမြူရေးကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ပဲ၊ ငရုပ်၊ ဆီထွက်သီးနှံများ၊ မန်ကျည်းသီး၊ စပျစ်သီး၊ ကွမ်း၊ ဝါ၊ မုန့်ကြွပ် စသည်ဖြင့် ထွက်ရှိပြီး ရန်ကုန်၊ မန္တလေးသို့ တင်သွင်းသည်။
ရမည်းသင်းခရိုင် မြေညီပိုင်းတွင် ဆန်စပါးကို အများဆုံး စိုက်ပျိုး၍ မိုးခေါင်ရေရှား အသီးအနှံများကို ယာများ၌ စိုက်ပျိုးကြသည်။
ခရိုင်မြောက်ပိုင်း အနောက်ဘက်ရှိ ရိုးမတောင်ခြေ အရပ်ဒေသများ၌ မိုးခေါင်ရေရှားရပ်ဝန်းသီးနှံပင် သက်သက်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
ရေရနိုင်သော ချိုင့်ဝှမ်းများ၌ကား ဆန်စပါးကို စိုက်ကြသည်။
ရမည်းသင်းခရိုင် သစ်တောနယ်မှာ ကျယ်ဝန်းလှသဖြင့် ငလိုက်ချောင်းကို နယ်ခြားသတ်မှတ်ထား၍ ချောင်း၏ မြောက် ဘက်ကို ရမည်းသင်းသစ်တောနယ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်ကို ပျဉ်းမနားသစ်တောနယ်ဟူ၍လည်းကောင်း သီးသန့်ခွဲခြားထားခဲ့သည်။
ယခုတွင် ရမည်းသင်းနယ်သာ ရှိ​တော့သည်။
သစ်တောမှ သစ်များကိုထုတ်ယူရာတွင် ဆင်များကို အသုံးများသည်။
မီးရထားလမ်းမကြီးနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော သံလမ်းများတစ်လျှောက်မှ သစ်ဆွဲမီးရထားကလေးများဖြင့်လည်း သစ်များကို ထုတ်ယူကြသည်။
ရမည်းသင်း သစ်တောနယ်တွင် ဆင်သေချောင်းအားဖြင့် မျှောချကြသည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ရမည်းသင်းခရိုင်သည် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သည်။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးသို့ ဝင်ရာအပေါက်ဖြစ်ကာ ရန်ကုန်-မန္တလေး ပြည်ထောင်စုလမ်းသည် ခရိုင်အတွင်း ရမည်းသင်းနှင့် ပျော်ဘွယ်မြို့များကို ဖြတ်သန်းကာ မိတ္ထီလာသို့ ဆက်လက်ရောက်ရှိသည်။
ထို့အပြင် မိတ္ထီလာ-တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ ပြည်ထောင်စုလမ်းနှင့် ရန်ကုန်-မန္တလေး ပြည်ထောင်စုလမ်းကို ဆက်သွယ်သည့် ဖြတ်လမ်းသည် ပျော်ဘွယ်မြို့အဝင်မှ ဖြတ်သန်းသွားကာ မိတ္ထီလာခရိုင် သာစည်မြို့နယ်၊ ဘုရားငါးဆူရွာအနီးတွင် သွား၍ဆုံသည်။
ထို့အပြင် နတ်မောက် - ပျော်ဘွယ်လမ်းဖြင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသို့သွားလာနိုင်ကာ ထိုလမ်းမှတဆင့် ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းသို့ တက်ရောက်နိုင်သည်။
ပညာရေး ရမည်းသင်းခရိုင်တွင် အခြေခံပညာကျောင်းများအပြင် နည်းပညာတက္ကသိုလ် တစ်ခု တည်ရှိသည်။
ကျန်းမာရေး ရမည်းသင်းမြို့တွင် ခုတင်(၁၀၀)ဆံ့ ခရိုင်ဆေးရုံ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ခုတင်(၅၀)ဆံ့ မြို့နယ်ဆေးရုံများအပြင် တိုက်နယ်ဆေးရုံများလည်းတည်ရှိကာ ခုတင် (၃၂၆) ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သည်။
ရမည်းသင်းမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်ပြီး ရမည်းသင်းခရိုင်နှင့် ရမည်းသင်းမြို့နယ်တို့၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေး မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့မှ ရန်ကုန်-မန္တလေး မော်တော်ကားလမ်းအတိုင်း ၂၉၉ မိုင် ကွာဝေး၍ မီးရထားလမ်းအတိုင်း ၂၇၄ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း အပူပိုင်း ဒေသတွင် ပါဝင်သော်လည်း နေခင်းထိုင်ခင်း အကောင်းမွန်ဆုံးမြို့ဟု အဆိုရှိသည်။
မြို့၏ မြေမျက်နှာအသွင်အပြင်မှာ မို့မောက်၍ တစ်ဖက်လျှင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၅ဝ မြင့်သော အပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရမည်းသင်းမြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၇,၆၉၈ ဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးမှာ အများစုဖြစ်လေသည်။
သမိုင်းကြောင်း ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်ကျမ်းအရ ပုဂံခေတ်နောက်ပိုင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၆၅ ခုနှစ်တွင် ရမည်းသင်းမြို့ကို ဆင်ဖြူမယ်မိဖုရား တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုသို့ တည်ခဲ့ရာ၌ ကျုံးတော်ကို တူးဖော်ခဲ့ရာ စိမ့်ထွက်လာသော ရေများကို မြည်းစမ်းကြည့်သောအခါ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အရသာရှိသည်။
ရေကို မြည်းရာ၌ သင့်သည်၊ ရေမြည်းသင့်ဟူ၍ ခေါ်ရာမှ စကားရွေ့ပြီးလျှင် ရမည်းသင်း ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုမှတစ်ပါး ဆင်ဖြူမယ်သည် မြို့တည်မည့်နေရာမှ တောကြီးကို ရှင်းရာတွင် နွားမည်းတစ်သင်း၊ ယင်းမှတစ်ဆင့် နွားမည်းသင်း၊ ထိုမှတစ်ဖန် ရမည်းသင်း ဖြစ်လာသည်ဟုလည်း ဆိုကြလေသည်။
ထိုနောက်တွင် ရမည်းသင်းမြို့သည် မြန်မာမင်းအဆက်ဆက် မြို့စားများ ခန့်ထားအုပ်ချုပ်စေခြင်းကို ခံခဲ့ရ၍ ရမည်းသင်းစား သီလဝကား မြန်မာရာဇဝင်တွင် ထင်ရှားသူ ဖြစ်လေသည်။
စီးပွားရေး ရမည်းသင်းမြို့တွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများထက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကိုသာ အဓိကထား၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
ရေ စစ်ကိုင်း၊ လှိုင်း ပခန်းငယ်၊ လယ်တောင်တွင်း၊ စပါးရမည်းသင်း ဟူသော ရှေးအဆိုနှင့်အညီ မြို့နယ်ထွက်ကုန်များအနက် စပါးသည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည့် အပြင် ငရုတ်၊ ပဲ၊ ဝါ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ မန်ကျည်း စသည်တို့လည်း ထွက်သည်။
2024 စက်တင်ဘာလ ရေကြီးမှုများကြောင့် စီးပွားရေး ကျဆင်းခဲ့သည် thumb|၂၀၁၄ခုနှစ်က​တွေ့ရစဉ် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရမည်းသင်းမြို့သည် ရန်ကုန်-မန္တလေး မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းများ ဖြတ်သန်းရာမြို့ ဖြစ်သည့်အတိုင်း လွယ်ကူစွာ ကူးသန်းသွားလာနိုင်သဖြင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် မြို့နယ်ခရိုင် လူထုအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။
ထို့ပြင် တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ် ဆင်တောင်၊ ကလောသို့ သွားရောက်နိုင်သော လမ်းများနှင့် မကွေးခရိုင်ဘက်သို့ သွားလာနိုင်သော လမ်းများလည်း ရှိခြင်းကြောင့် စစ်ရေးတွင်ဖြစ်စေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဖြစ်စေ၊ ကူးသန်းသွားလာရေးတွင်ဖြစ်စေ အရေးပါသောမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်လေသည်။
ရမည်းသင်းမြို့ စည်ပင်သာယာရေးအတွက် ရမည်းသင်း မျူနီစီပယ်က ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှ အစပြု၍ စီမံအုပ်ချုပ်သည်။
ထိုနောက်တွင် မြို့မကောင်စီဟူ၍ ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းကာ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်မှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ထင်ရှားသော နေရာဒေသများ ရမည်းသင်းမြို့သည် ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည့်အလျောက် နယ်ဘက် အုပ်ချုပ်ရေးအားဖြင့် ခရိုင်အမှုဆောင်ရုံးများ၊ တရားဌာနရုံးများ ရှိလျက် ဒေသန္တရ အဖွဲ့ရုံးများလည်း ရှိသဖြင့် အမှုထမ်း အရာထမ်းများလည်း မြို့မရပ်ကွက်တစ်ခုအဖြစ် နေထိုင်ကြရပေသည်။
ထိုအစိုးရရုံးများအပြင် ဆေးရုံ၊ အထက်တန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်းများလည်း ရှိသည်။
ရမည်းသင်းမြို့တွင် မြန်မာဘုရင်များခေတ်မှ စ၍ တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော စေတီပုထိုးများနှင့်တကွ ဗြိတိသျှ ခေတ် ခရစ်ယန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ မွတ်စလင်တို့၏ ပလီဝတ်ကျောင်းများလည်း ထင်ရှားရှိပေသည်။
စေတီပုထိုးများမှာ ရွှေမုဋ္ဌောဘုရား၊ ရွှေပြည်သာဘုရား၊ ရန်အောင်မြင်ဘုရား၊ မင်းသမီးစေတီ၊ မင်းနံသူဘုရား၊ ရွှေစည်းခုံစေတီ၊ ရွှေမြင်တင်စေတီတို့ ဖြစ်၏။
မင်းနံသူဘုရားမှာ အကြောင်းကိစ္စ မှုခင်းတစ်ရပ်တွင် အမှန်တရား ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် သစ္စာပြုရာဘုရား ဖြစ်သည်။
ရွှေမြင်တင်စေတီမှာ ရမည်းသင်းမြို့ အရှေ့ဘက် ခြောက်မိုင်ခန့်အကွာရှိ ရွှေမြင်တင်တောင်ပေါ်၌ တည်ရှိသော တန်ခိုးကြီး စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်၍ နှစ်စဉ် တပေါင်းလတွင် ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပသည့်အခါ ခရိုင်အတွင်းမှသာမက မိတ္ထီလာ၊ ကျောက်ဆည်၊ မြင်းခြံ၊ မကွေးခရိုင်များရှိ မြို့ကြီးများမှပင် ဘုရားဖူးများ ရောက်လာကြသည်။
ရမည်းသင်းမြို့တွင် ရှေးဟောင်း စေတီ ပုထိုးများသာမက ရှေးကျောင်းကြီးများလည်း ထင်ရှားရှိသေးရာ ယင်းတို့မှာ မင်းသမီးကျောင်း၊ ရွှေကူကျောင်း၊ သိမ်ဦးကျောင်း၊ စံလွတ်ကျောင်းနှင့် ဆင်ကျုံးတောရကျောင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ရမည်းသင်းမြို့တွင် နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်းလ၌ ကျင်းပလေ့ရှိသော ဘုံကထိန် အလှူပွဲတော်ကြီးကား အယူဝါဒရေး ဆိုင်ရာ အဓိကရပွဲတော်ကြီး ဖြစ်လေသည်။
သီလဝ (သက္ကရာဇ် ???-၇၅၇) သည် အင်းဝခေတ်တွင် ရမည်းသင်း မြို့စားမင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရုံးရည် ထူးချွန်ပြီး ဆင်စီး အလွန်တတ်သည်။
မွေးချင်း ညီ မဟာပြောက်နှင့် ညီမ ခမည်းမိ ဟူ၍ မွေးချင်းနှစ်ယောက် ရှိသည်။
ခမည်းမိကို မင်းကြီးစွာစော်ကဲ တောင်နန်းတင်သည်။
မဟာပြောက်မှာ သီလဝလွန်သော် ရမည်းသင်းစား ဖြစ်လာသည်။
ရမည်းသင်းကို စားခြင်း သတိုးမင်းဖျားလက်ထက် ရမည်းသင်းကို စားရသည်။
ဆင် ၆၀၊ မြင်း ၈၀၀ နှင့် ဗိုလ် ၁၀ ၀၀၀ ရှိသည်။
ဘဝရှင်အရာကို ပယ်ငြင်းခြင်း သတိုးမင်းဖျား နတ်ရွာစံသော် မှူးမတ်အပေါင်းညီညွတ်ကြကာ သီလဝအား မင်းပြုရန် တောင်းပန်ကြသည်။
သီလဝလည်း ငါသည် တနေ့ စကားသုံးလေးခွန်းမျှမပြော၊ မင်းအဖြစ်ကို ငါလည်း အလိုမရှိ။
အမြင့်စား တရဖျားစောကဲသည် မင်း၏ယောက်ဖတော်လည်း ဖြစ်သည်။
နှလုံးလက်ရုံးလည်း ကုံသည်။
စော်ကဲကို မင်းမြှောက်လေဟု ဆိုကာ စည်းစိမ်ကို ငြင်းသည်။
ရည်ရွယ်ရင်းမရှိဘဲ သီလဝ၏ အကြံပေးချက်အရ စော်ကဲမင်းဖြစ်ရသည်ကို ရည်၍ မရွယ်ဘဲစော်ကဲမင်းဖြစ် ဟူသောစကား ပေါ်လာလေသည်။
မိုးညှင်းရှမ်းတို့ကို နှိပ်နင်းခြင်း သက္ကရာဇ် ရ၅၄ ခုတွင် မိုးညှင်းရှမ်းတို့သည် ဆင်မြင်းအလုံးအရင်းနှင့် ချီ၍ မြေဒူးကိုတိုက်ကာ ဗမာတို့ကို ထိပါးသည်။
မင်းကြီးစွာစော်ကဲသည် သိင်္ခသူစောနှောင်း၊ အင်းယဉ်တုရင်၊ လယ်ကိုင်းငခရာသား ငရွှေတို့နှင့်အတူ ကိုယ်တော်တိုင် ရေအားကြည်းအားဆန်၍ ခုခံရန်ချီတက်၏။
သို့ရာတွင်သိင်္ခသူစောနှောင်းနှင့် အင်းရည်တုရင်တို့သည် မြင်းကိုသာကျွမ်း၍ ဆင်မှာမကျင်။
လယ်ကိုင်းငခရာသား ငရွှေသည် ကာကိုသာတတ်၍ မြင်း၌မလည်သောကြောင့် ဗမာတပ်ပျက်၍ ဆုတ်ရသည်။
ထိုအခါ မင်းကြီးစွာလည်း အင်းဝကို ခိုင်ခံ့အောင် စီရင်တော်မူ၍ တောင်ငူစား၊ တောင်တွင်းစား၊ ရမည်းသင်းစား၊ ဝတီးစား၊ ညောင်ရမ်းစား၊ ပေါက်မြိုင်စား၊ ပင်လယ်စားတို့ကို စုရုံးသည်။
အများမရောက်မီ ရမည်းသင်းစားသီလဝသည် အပြင်းချီလာ၍ ထီးပေါင်းကားမှ ကူးပြီးလျှင် သိင်္ခသူစောနှောင်းကို မြင်းတင်၍ လက်ယာက နေစေ၏။
အင်းယဉ်တုရင်ကို မြင်းတင်၍ လက်ဝဲက နေစေသည်။
ငခရာသား ငရွှေနှင့်မယားယုံ တိတလတို့ကို ကာကိုင်စေ၏။
သီလဝမှာမူ စောရဲစွာဟူသောဆင်ကိုစီး၍ တိုက်လေသည်။
ရှမ်းတပ် ၁၅ တပ်လုံးပျက်၍ စစ်ကိုင်းမှ ရွာသစ်တိုင်အောင် အလောင်းအတိ ဖြစ်၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) သုံးခါသာ ရယ်ခြင်း ဘဝတလျှောက်လုံး အောက်ပါ ၃ ကြိမ်တွင်သာ ရယ်ပြုံးဖူးသည်ဟု မှန်နန်း၌ ဆိုသည် − တခါသော် တောတွင်းသားတယောက် ကြက်လက်ဆောင်ဆက်မည်ဟူ၍ လာသည်။
မင်းကိုမမြင်၍ လက်ဆောင်နှင့်ဆင်းသွားသည်ကို စောပုလဲမြင်လျှင် ငါရှိလျက် မပေးဘဲ ပြန်သည်။
မယားဟူသည်ကားယောက်ျားဘုန်းကိုမှီ၍ အသက်မွေးရချေသည်ဟု အသိဝင်သည်။
သီလဝလာသော် ဆီး၍ ရွှေဖလားနှင့် ခြေဆေးပေးသည်။
ထိုအခါ ငါ့မယားကား ယနေ့ အကြောင်းရှိမည်ဟု သိ၍ ပြုံးလေသည်။
တရံတွင် မြို့ထိပ်၌ နေဆာလှုံနေခိုက် လူထွက်တယောက် ဦးရစ်ဗေါင်းထုပ်နှင့်တကွ ကျုံးထဲတွင် ရေငုပ်၍ချိုးသည်ကို မြင်လျှင် ရယ်သည်။
တကြိမ်မှာ ရမည်းသင်းမြို့ဝန်းကျင် ရှမ်းစစ်သည်အထပ်ထပ် ရောက်လာသည်ကို ကြက်ပွဲက မထ။
စောပုလဲလည်း ရင်ဘတ်တီး၍ ရင်ဝတ်အကျွတ်ကျွတ် ဦးဆံဖားလျားဖြင့် လူအပြည့်ရှိသည့် မြို့ပြင်ကြက်ပွဲသို့ ပြေး၍ လာပြောသည်။
ဤတွင် "ငါ့မယား ဗျာပါကြီးလှလေသည်" ဟု ပြုံးရယ်ပြီးလျှင် သူရဲကောင်း မယားယုံ တိတလတို့နှင့် ထွက်တိုက်သည်။
မိသားစုဘဝ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ နှမရင်း စောပုလဲနှင့် စုံဖက်ရာ သမီး မင်းလှမြတ်ကို မြင်သည်။
မင်းလှမြတ်မှာ ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်လာသည်။
ဆင်ဖြူရှင်လွန်သော် မင်းလှမြတ်အား မင်းခေါင်ကြီး၊ မိုးညှင်းမင်းတရားတို့ မိဖုရားမြှောက်ကြောင်း ကျောက်စာတို့၌ ဆိုသည်။
ဘဝနိဂုံး သက္ကရာဇ် ၇၅၇ ခုတွင် ကံကုန်သည်။
ရဝေရှင်ထွေး ရဝေ ရှင်ထွေးသည် ကေတုမတီ တောင်ငူရွှေနန်းတည် မဟာဓမ္မရာဇာမင်း (သက္ကရာဇ် ၉၄၆-၉၇၁ ခုနှစ်)၏ နန်းတွင်း ကိုယ်လုပ်တော်ဖြစ်သည်။
တောင်ငူမြို့ကို အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီး အလိုတော်ပြည့်လျှင် ရဝေရှင်ထွေးကို အင်းဝသို့ ခေါ်ဆောင်သွား၍ အင်းဝတွင် နန်းတွင်းစာဆိုအဖြစ် ခစားရ သည်။
ရဝေရှင်ထွေးဟူသော အမည်သည် အင်းဝသို့ရောက်မှ ရသောအမည် ဖြစ်သည်။
ရဝေ-နန်း၊ ရှင်ထွေး-မထွေး၊ နန်းတွင်းသူ မထွေးဟူ၏။
အချို့ကလည်း စာဆိုသူ မထွေး၏အမည်မှန်မှာ ရေဝေရွာ ဇာတိဖြစ်သည်ကို အစွဲပြု၍ ရေဝေရှင်ထွေး ဖြစ်သည်ဟု ဆို သည်။
စာဆိုတော်ဦးမင်းသည်လည်း ရေဝေရွာသားပင် ဖြစ်၏။
ရေဝေရှင်ထွေးဟူသော အမည်သည် စလေဦးပုည၊ ကျည်းကန် ရှင်ကြီး၊ ဝံတောင်လယ် ဘုန်းတော်ကြီးတို့ကဲ့သို့ ဇာတိကိုလိုက် ၍ တွဲ မှည့်ဆိုသောအမည်မျှ ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် တောင်ငူမြို့ကို အလိုတော်ပြည့်လျှင် နတ်သျှင်နောင်ကိုပင် လက်အောက်ဘုရင်ခံ အဖြစ် ထားခဲ့၍ အင်းဝသို့ ပြန်တော်မူ၏။
နတ်သျှင်နောင် လည်း အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီးသို့ ကောင်းနိုးရာရာ လက်ဆောင်များ ဆက်သမည်ဟု ရှာဖွေရာ မင်းတရားကြီး၏ ညီတော်က သီချင်းအဲအန်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူများကို အလို ရှိသည်ဆို၍ နန်းတွင်းစာဆိုတော်များထဲမှ ကြိုက်ရာကို ရွေး ကောက်ခေါ်ယူသွားစေသည်တွင် ရဝေရှင်ထွေးလည်း အင်းဝသို့ ပါသွားလေသည်ဟု အချို့စာများတွင် ဆိုသည်။
ရဝေရှင်ထွေးသည် အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီး၏ လက်ထက် (သက္ကရာဇ် ၉၆၇-၉၉ဝ ပြည့်နှစ်)တွင် အန်ချင်း တစ်ပုဒ်ကို စပ်ဆိုသည်။
ထိုအန်ချင်းသည် ရှေးပုဂံမင်းတို့ လက်ထက် အသုံးပြုသော ဥသျှောင်ထုံးနည်း ၅၅ မျိုးကို ကဗျာလင်္ကာဖြင့် ဖွဲ့ဆိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
( ဆံထုံး) ထိုအန်ချင်းကို ကြည့်ရှုခြင်းအားဖြင့် ပုဂံခေတ်က ဆံထုံး ထုံးနည်းများကို သိရသည်။
ရှေးခေတ်အခါက အပြုအမူ များကို မေ့ပျောက်တိမ်မြုပ်၍ မသွားအောင် ယင်းကဲ့သို့ အမှတ် တရ တရိုတသေ ကဗျာလင်္ကာဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားခဲ့သောကြောင့် ယခုခေတ်အဖို့ များစွာ ဗဟုသုတ ဖြစ်ရလေသည်။
စာဆို ရဝေ ရှင်ထွေးသည် ပုဂံခေတ် ဆံထုံးထုံးနည်းများ တိမ်ကောပပျောက် သွားမည်စိုး၍ ကဗျာဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆံထုံး နည်း ၅၅ မျိုးကို ပဒအပို မပါရအောင် စေ့စပ်စွာ ချုံး၍ ဖွဲ့နွဲ့ စပ်ဆိုခဲ့ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာဆိုတော်များ။
ပျို့၊ လင်္ကာ၊ ကဗျာနှင့် ဇာတ်တို့ကို အလင်္ကာနည်းများနှင့် ညီညွတ်အောင် ဖွဲ့နွဲ့ စီကုံးထားလျှင် ထိုပျို့၊ လင်္ကာ၊ ကဗျာနှင့် ဇာတ်တို့၏သဘောအနက်ကို ဆင်ခြင်အောက်မေ့သောအခါတို့၌ နှစ်သက်အပ်သော သဘောမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာတတ်လေသည်။
ထိုသဘောမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို ရသ ဟူ၍ ခေါ်သည်။
တစ်နည်း ဆိုလျှင် ပျို့၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာနှင့် ဇာတ်တို့ကို အလင်္ကာနည်းများနှင့် ညီညွတ်အောင် ဖွဲ့နွဲ့စီကုံးထားလျှင် ထို ကဗျာလင်္ကာ စသည်တို့ကို ဖတ်ရှုတွေ့မြင်၊ ဆင်ခြင်အောက်မေ့ နားထောင်ကုန်သော သူတို့၏အတွင်း စိတ်ဓာတ်၌ တဖျတ်ဖျတ် ဖြစ်ပေါ်၍လာ သော ပြုံးရွှင်ခြင်း၊ ရယ်မောခြင်း၊ ချစ်ကြိုက်ခြင်း၊ သနားကြင်နာခြင်း၊ လွမ်းဆွတ်ခြင်း၊ ကြေကွဲခြင်း၊ အံ့ဩခြင်းစသည့် အကျိုးတရားများကို ရသဟု ခေါ်သည်။
ကဗျာ၊ လင်္ကာ စသည်တို့၏ အရသာဟု ဆိုလိုလေသည်။
ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ သီချင်း စသည်တို့ကို ရေးသားရာ၌ - ဘာဝ၊ ဝိဘာဝနှင့် အနုဘာဝ ဟူသော အချက်ကြီး သုံးချက် ပါရှိအောင် ရေးသားရလေသည်။