kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာ အသက် တစ်ဆယ့်သုံးနှစ် ပြည့်သော အာနယ်ရဲ့မွေးနေ့ (၁၉၄၂ခု ဇူလိုင်လ ၁၂ရက်နေ့) တွင် သူသိပ်ချစ်သော သူ့ကိုလည်း သိပ်ချစ်သော သူ့ဖခင်က အာနယ့်ကို "မှတ်စုစာအုပ်" ကလေးတစ်အုပ် လက်ဆောင်ပေးလာသည်။
ထိုစာအုပ်ကလေးကို စတိုးဆိုင်၏ ရှိုးကေ့စ်ထဲတွင် ပြသထားစဉ်ကတည်းက အာနယ်က တွေ့ဖူးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အဖြူအနီ အကွက်ကြားစ ကလေးနှင့်ဖုန်းထားပြီး သော့လည်းခတ်လို့ရသော ထိုစာအုပ်ကလေးသည် ဒိုင်ယာရီစာအုပ်ကလေးတစ်အုပ်တော့ မဟုတ်ခဲ့ပါ။
အမှတ်တရများ၊ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းများအကြောင်း၊ ဓာတ်ပုံများ ကဗျာများ ရေးမှတ်ကြရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ချုပ်ထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်မျှသာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုစာအုပ်ကို အာနယ်က နေ့စဉ်မှတ်တမ်း ရေးရန်စာအုပ်အဖြစ် သုံးမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့သည်။
စာအုပ်ကလေး လက်ဆောင်ရခဲ့သော ဇွန် ၂ရက်နေ့တွင် တော့သူက တစ်ကြောင်းစနှစ်ကြောင်းစ အစပျိုးခဲ့ပြီး သူ့မွေးနေ့ပြီး၍ နှစ်ရက်မြောက်သောနေ့မှာတော့ စာအုပ်ထဲမှာ သူ့အကြောင်း၊ သူ့မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းတွေအကြောင်း၊ ကျောင်းစာသင်ခန်းကြီးနဲ့အိမ်နီးနားချင်းတွေအကြောင်း စ၍ရေးပါတော့ သည်။
သူ့ဘဝနှင့် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်အကြောင်းတွေကို ရေးလက်စမှာပင် အာနယ်က နယ်သာလန်ကို ပြောင်းလာခဲ့ရသော ဂျူးလူမျိုးတို့၏တစ်နေ့တခြား ဆိုးဝါးလာသည့် ဒုက္ခတွေအကြောင်းကို တစေ့တစောင်း တင်ပြလာသည်။
သူရေးသည့် အကြောင်းများထဲတွင် ဂျူးတွေက ခြောက်ထောင့်ကြယ်ပုံစံ ဂျူးတံဆိပ်ကို အင်္ကျီမှာ မချိတ်မနေရ ချိတ်ဆွဲရခြင်းမှအစ ဂျာမန်တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် တစတစ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံး လိုက်ရသော ဂျူးပြည်သူတို့၏ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကိုပါ ဖော်ပြထားသည်။
ထိုမှတ်စုစာအုပ်ကလေး၏ အရေးအပါဆုံး အပိုင်းတစ်ခုကတော့ သူတို့မိသားစု ၁၉၄၂ခု ဇူလိုင်လ ၆ရက်နေ့ ပရင်ဆန်ဂရတ်ခ်ဒ် ၂၆၃ (Prinsengracht 263) မှာရှိသော အိမ်နောက်ခြမ်းမှာ စတင်ပြီး ပုန်းခိုရဖို့ဖြစ်လာသည့် အချိန်မှစတင်ခဲ့သည်။
ပုန်းခိုနေကြရသော ရက်တွေကြာလာလေလေ၊ ပုန်းနေရသူတွေ၏ အသက်ရှုတွေဟာလည်း ကြပ်လာလေလေပဲဖြစ်သည်။
ပုန်းနေရင်း ဘာကိုမှ ဟုတ်တိပတ်တိ လုပ်စရာ မရှိသည့်အပြင် မလှုပ်သာ မလှည့်သာ အခြေအနေတွေသည် ပုန်းနေသူတွေ၏ကြားတွင် ပြဿနာများကို စတင်စေခဲ့သည်။
အပြင်သို့လည်းထွက်ခွင့်မရ၊ နေ့ခင်းဘက်တွင်ပင် တံခါးများလိုက်ကာများကို အလုံပိတ်ပြီးနေနေရပြီး သူငယ်ချင်းဟူ၍လည်း ရှိခွင့်မရတော့သော အာနယ်အတွက် သူ့ရဲ့မွေးနေ့လက်ဆောင် "နေ့စဉ်မှတ်တမ်း" စာအုပ် ကလေးသည် သူ့အတွက် စကားပြောစရာ၊ ရင်ဖွင့်စရာ၊ အားထားယုံကြည်စရာ မိတ်ဆွေအဖော်မွန်ကောင်း တစ်ယောက်ဖြစ်လာပါတော့သည်။
စက်တင်ဘာလကုန်ပိုင်းကတည်းကစ၍ အာနယ်သည် သူ့စာတွေကို "ပို့စာ" အသွင်နဲ့ရေးခဲ့တာကို တွေ့ကြရသည်။
သူ့စာများကို လိပ်မူသောအခါ သူဖတ်ဖူးသော ဝတ္တုထဲမှ "ကစ်တီ၊ ကော်နီ၊ အယ်မီ၊ ပေါ့ပ် နဲ့ မာရီယာ" စသော မိန်းကလေး နာမည်များကို သုံးခဲ့ကြောင်းတွေ့ရသည်။
စာရေးသောအခါတွင်လည်း သူ၏ စိုးရိမ်ပူပန်နေမှုများနှင့် ချစ်ခင်နှစ်သက်မှုများကြောင်းကို သူ့ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူများထံ တိုင်တည်ပြီးရေးဟန်မျိုးနှင့် ရေးလေ့ရှိသည်။
ပထမပိုင်းတွင်တော့ အာနယ်က သူတို့၏သာမန်မဟုတ်သော ဘဝအကြောင်း - ပုန်းအောင်းနေရခြင်း၏ ကျဉ်းကြပ်မှုများ အကြောင်း၊ ပွဲတော်ရက်မျိုးမှာ သူထင်မထားသော အံ့ဩဝမ်းသာစရာအကြောင်းတချို့၊ အခန်းဖော်တို့ အတူနေသူတို့နှင့် ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာအမျိုးမျိုး စတာတွေကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
တရံတခါမှာ ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူတွေသည် သူ့ကို နားမလည်ကြဘူးလို့ သူ့ကိုယ်သူထင်ကြောင်း အာနယ်က ဆိုသည်။
သူဖြည့်စွက်ရေးသားထားသော စာအုပ်၏ နိဒါန်းတွင် သူသည် သူတွေးမိသမျှ၊ သူခံစားရသမျှတွေကို ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ ရင်ဖွင့်တိုင်တည်စရာ "မိတ်ဆွေစစ်" တစ်ဦးကို အလိုရှိသည့်အကြောင်း ရေးသားထားသည်။
သူ့အဆိုအရ သူ့မှာ သူငယ်ချင်းဆိုသူ၊ သူ့အတွက် လေးစာလောက်သော မိတ်ဆွေဆိုသူတွေ များစွာရှိကြောင်း၊ သို့သော် သူတို့သည် "မိတ်တွေစစ်" တွေတော့မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
"ဂျက်ကလင်း" တို့ဟာ သူ့ရဲ့မိတ်ဆွေစစ် ဂုဏ်ပုဒ်ကို အထိုက်အလျောက်တော့ ပိုင်ဆိုင်ကြကြောင်း၊ "ဟဲလ်မွတ်" ကလည်း သူ့အတွက် သူငယ်ချင်းကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်နိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း သူက ဖြည့်စွက်ထားသည်။
ဤသို့ဆိုသောအခါ သူ့အတွက် သူ ၏ "မှတ်တမ်းစာအုပ်" လောက် စိတ်ချအပ်သောလူ မရှိဘူးဆိုသည်မှာ သေခြာပါသည်။
သူ့အရေးအသားတွေကိုကြည့်လျှင် သူ ၏ အပျိုဖော်ဝင်စ စိတ်ကစားတတ်မှုအကြောင်းနှင့် သူထက် နှစ်နှစ်သုံးနှစ်လောက်ကြီးသော "ပီတာ" (Peter van Pels) ကို စိတ်ဝင်စားနေခဲ့တဲ့အကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သူတို့၏ ၂၅လ ကြာမြင့်စွာ ပုန်းခိုနေခဲ့ရသော ဘဝမှာ အာနာ၏ မှတ်တမ်းစာအုပ်သည် သူ့အတွက် အကြောက်တရားများကို တိုင်တည်ရာ၊ ယုံကြည်မျှော်လင့်မှုတွေအတွက် အားထားရာ မိတ်ဆွေစစ် မိတ်ဆွေမှန် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
ဤစာအုပ်ကပဲ မိန်းကလေးတစ်ယောက်၏ ဖွံ့ဖြိုးရှင်သန်လာသော နှလုံးသည်းပွတ် နှင့် တစ်ခါတစ်ခါမှာ သူ့ကိုယ်ပိုင်အိပ်မက်အတွေးတွေထဲမှာ သူကိုယ်သူနစ်မျောနေခဲ့သည့် အကြောင်းများကို သက်သေထူနေ ခဲ့ပါတော့သည်။
အာနာဟာ စာရေးစာဖတ်ခြင်းကို သူ့အဖေဆီမှ အမွေရကြောင်းနဲ့ သူဟာ ဒီအလုပ်တွေလုပ်နေရရင် မအိပ်နိုင် မစားနိုင် ဖြစ်ရကြောင်း ပြောပြပါသည်။
အိမ်နောက်ခြမ်းမှာ ပုန်းခိုနေရစဉ်အတွင်းမှာပင် သူသည် မြောက်မြားစွာသော စာအုပ်တွေကို ဖတ်ခွင့်ရခဲ့ပြီး အဲဒီစာအုပ်တွေကပဲ သူ ၏ဂန္ထဝင်မြောက်သော အရေးအသားများနှင့် စကားလုံးအသုံးအနှုန်းတွေကို တစနဲ့တစ တိုးတက်ခိုင်မြဲစေခဲ့သည်။
အချိန်နှင့်အမျှ သူ၏ မှတ်တမ်းများသည်လည်း အဆင့်မြင့်သထက်မြင့်လာပြီး အကြောင်းအရာတွေသည်လည်း နက်နဲသထက် နက်နဲလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဥပမာ ဘုရားသခင်နဲ့ ယုံကြည်မှု ဆိုသည့်အကြောင်းမျိုး။
သူ၏ ဘဝရည်မှန်းချက်အကြောင်းကိုရေးသောအခါ သူသည် တစ်နေ့တစ်ချိန်တွင် စာရေးဆရာတစ်ယောက်အနေနှင့် နာမည်ရလိုကြောင်းပါရှိသည်။
သူရေးနေကျ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းအပြင် သူသည် တခြား စာပေများကိုလည်း စတင်ရေးသားခဲ့ပါတော့သည်။
သူ ၏ အရေးအသား အရည်အသွေးကို ကြည့်မည်ဆိုလျှင် အာနယ်သည် အရွယ်နှင့်မလိုက်အောင်ပင် ထူးချွန်ထက်မြက်သူကလေးဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။
အာနယ်သည် သူ၏ ဒိုင်ယာရီကို စတင်ပြုစုကတည်းက သူ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အတွေးများ၊ စိတ်ကူးများကို ရေးမှတ်ဖို့ဖြစ်ပြီး မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမှလည်း ပေးဖတ်ခွင့် မပြုခဲ့ပါ။
ထိုအကြောင်းကိုလည်း သူက သူ့ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများကို ထပ်ကာထပ်ကာ သတိပေးနေခဲ့သည်။
၁၉၄၄ခု မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင်တော့ သူ့ရဲ့ စိတ်ကူးကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ပါသည်။
နိုင်ငံခြားကို ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်နေရသော နယ်သာလန်နိုင်ငံ ပညာရေးဝန်ကြီးဟောင်းက ရေဒီယိုမှတဆင့် ပြည်သူများကို ဟောကြားသည်မှာ စစ်ကြီးအပြီးမှာ နာဇီလက်အောက်ခံ ပြည်သူတို့၏ အတိဒုက္ခများကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာနှင့် ပြုစုချင်သည့်အတွက်ကြောင့် တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ဖြစ်နိုင်သလောက် နေ့ စဉ်ဖြစ်ပျက်သမျှကို မှတ်တမ်းရေးသင့်သည် ဆိုသည့်အကြောင်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍အာနယ်က သူမ၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းကို တစ်နေ့တွင် စာအုပ်တစ်အုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေရန်စိတ် ပိုင်းဖြတ်လိုက်ပါသည်။
ဒီရည်ရွယ်ချက်နှင့် သူသည် မေလမှ စ၍သူရေးခဲ့ပြီးသမျှ စာပိုဒ်များကို ပြန်လည် အချောသတ်ခဲ့သည်ဟု သူ့နေ့စဉ်မှတ်တမ်းမှာ သူကိုယ်တိုင်ပဲ ရေးသားခဲ့သည်။
သူသည် စာဖတ်သူတွေ စိတ်မဝင်စားလောက်ဘူးထင်သည့် စာသားများ၊ စာဖတ်သူတွေအတွက် မဆီလျော်ဘူးထင်သော စာပိုဒ်များကို သူ့ဖာသာသူပင် ပြန်လည် ပြုပြင် တည်းဖြတ်ခဲ့ပါသေးသည်။
ထို့အပြင် သူရေးထားပြီးသမျှ ပို့စာများအားလုံးကို လိပ်မူသောအခါ သူ၏မှတ်တမ်းစာအုပ် ဒုတိယပိုင်း မှာကဲ့သို့"ကစ်တီ" တစ်ဦးတည်းကိုသာ ပြင်ဆင် လိပ်မူပါတော့သည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း Category:နိုင်ငံတကာ စာအုပ်များ‎။
တောနေရသေ့က မွေးစားထားသော မိန်းကလေး။
သမင်မနို့ရည်ကို တိုက်ကျွေးကာ ကြီးပြင်းလာသည်မှ ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်ယုံကြည်မှု။
တောနေရသေ့၏ကျင်ငယ်ရေကိုလာသောက်လေ့ရှိသော သမင်မကမွေးသည့် လူသားစင်စစ်မိန်းကလေးဟုသာဆိုကြသည်။
ရသေ့ကမွေးစားထားပြီး အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ လက်ညှိုးမှ နို့ချိုထွက်စေကာ တိုက်ကျွေးမွေးမြူစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြောင်းလည်းပါဝင်သည်။
မွေးရာပါ မျက်စေ့ကွယ်နေသဖြင့် ရေမျှောစွန့်ပစ်ခံရသော စူဠသမ္ဘာဝနှင့်မဟာသမ္ဘာဝ ညီနောင်မျက်စေ့မြင်လာပြီးနောက်ပိုင်း အပေါက်ကျဉ်းဘူးသီးခြောက်တစ်လုံးဖြင့် ရေခပ်နေသော မဗေဒါအားတွေ့ဆုံကာဗူးပေါက်ကိုချဲ့ထွင်ပေးခဲ့သည်။
(ရသေ့ကြီးက ကျောင်းသင်္ခန်းနှင့်မအပ်စပ်သော မိန်းမသားဖြစ်နေ၍ ရေခပ်ရင်းအချိန်ကုန်နေအောင်စီစဉ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟုအဆိုရှိသည်။
) ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ထောက်ပို့တပ် (၆၂၆) ၏ အခြေစိုက်မှာ လားရှိုးမြို့တွင် ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့။
frame | right | Java ရင်းမြစ်ကုဒ် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာတွင် ရင်းမြစ်ကုဒ် (source code) သည် ပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာစကား တစ်ခုတွင် အသုံးပြုသော စာကြောင်း (statement) သို့မဟုတ် ဂုဏ်သတ္တိအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (declaration) အစဉ်များဖြစ်ပြီး လူဖတ်နိုင်သော ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာစကား တစ်ခုခုဖြင့်ရေးသားထားသည်။
ပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာစကား တစ်ခုတွင် သုံးသော ရင်းမြစ်ကုဒ်ကို အဓိပ္ပာယ်ကွဲလွဲခြင်းမရှိစေရန် ရှင်းလင်းထားသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဖြင့်ရေးလေ့ရှိသည်။
ရင်းမြစ်ကုဒ်သည် ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်သူများကို ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်သွယ်ပေးသော ညွှန်ကြားချက်များဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။
အဓိကအားဖြင့် သဘာဝဘာသာစကား(natural language)တွင် အသုံးပြုသော စကားလုံးအချို့ကိုသုံးထားသော ဘာသာစကားဖြင့် ကွန်ပျူတာအပေါ် ညွှန်ကြားချက်၏ ပထမအဆင့် ဖြစ်သည်။
ပရိုဂရမ်တစ်ခုတွင် ပါဝင်သော ရင်းမြစ်ကုဒ်ကို တစ်ခု သို့ တစ်ခု ပိုမိုသော text file များတွင် သိမ်းဆည်းထားပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ database များတွင် stored procedure အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စာအုပ် သို့ အခြား နေရာများတွင် code snippet အဖြစ်လည်းကောင်း တွေ့နိုင်သည်။
ရင်းမြစ်ကုဒ် များကို directory tree အဖြစ် သိမ်းဆည်းလေ့ရှိပြီး ၎င်းကို source tree ဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်။
ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ် များ၏ ရင်းမြစ်ကုဒ် များသည် ဖိုင် အစုအဝေး ဖြစ်ပြီး လူဖတ်နိုင်သော ပုံစံမှ ကွန်ပျူတာ အသုံးပြုနိုင်သော ပုံစံသို့ ပြောင်းပေးနိုင်သည်။
ရင်းမြစ်ကုဒ် များကို executable ဖိုင်လ် အဖြစ်သို့ compiler များဖြင့် ပြောင်းလည်း၍၎င်း သို့မဟုတ် interpreter ဖြင့် on the fly execute လုပ်နိုင်သည်။
programming လုပ်ငန်း တစ်ခု၏ code base သည် အားလုံးသော ပရိုဂရမ် များ၏ အလွန်များပြားသော ရင်းမြစ်ကုဒ် အစုအဝေးပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းလုပ်ငန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် လိုင်းနက်စ်အင်ဖော်မေးရှင်းပရောဂျက်(Linux Information Project) မှ ရင်းမြစ်ကုဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်သည်။
The Linux Information Project. "Source Code Definition". (အရင်းအမြစ် (source) (သို့) ကုဒ် (code) ဟုလည်းခေါ်ကြသော) ရင်းမြစ်ကုဒ် ဆိုသည်မှာ လူသားတစ်ဦးက (ကွန်ပျူတာထဲသို့ စာလုံးအယ်ဒီတာ (text editor သို့မဟုတ် IDE editor)ကို အသုံးပြု၍) ရေးသားခဲ့သည့် (လူသားများ ဖတ်နိုင်သည့် အက္ခရာနှင့် နံပါတ်စာလုံးများ)ဖြစ်သော သင်္ကေတစာလုံးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဆော့ဖ်ဝဲ ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
(ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ၎င်းကို ကွန်ပျူတာနားလည်သော ကုဒ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပြီးမှသာ ၎င်းကွန်ပျူတာအပေါ်တွင် ပရိုဂရမ်တစ်ခုအဖြစ် သုံးစွဲနိုင်သည်။
ကွန်ပျူတာနားလည်သောကုဒ်များကို ဘိုင်နရီ(binary) သို့မဟုတ် အော့ဘဂျက်ကုဒ်(object code)ဟုခေါ်ပြီး လူသားတစ်ဦးမှ တိုက်ရိုက်ဖတ်ရှုပါက သဘာဝဘာသာစကား(natural language)အနေဖြင့် နားမလည်နိုင်ပေ။
) ကိုးကား Category:ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရေးသားခြင်း။
ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင် သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ၏ ဇနီး ဖြစ်သည်။
သားသမီးရှစ်ဦး ရှိသည်။
အာရှတိုက် တိုင်းပြည်နိုင်ငံများ (၁၃၆၉-ခု၊ ၂၀၀၇-ခုနှစ် စာရင်း) အရှေ့အာရှ တရုတ်နိုင်ငံ ဟောင်ကောင် (တရုတ်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသ)၊ မကာအို(တရုတ်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသ)၊ ထိုင်ဝမ် ဂျပန် မြောက်ကိုရီးယား တောင်ကိုရီးယား မွန်ဂိုးလီးယား တိုင်ပေ မြောက်အာရှ ရုရှ ဖက်ဒရေးရှင်း တောင်အာရှ အာဖဂန်နစ္စတန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဘူတန် အိန္ဒိယ မောလ်ဒိုက်ဗ် နီပေါ ပါကစ္စတန် သီရိလင်္ကာ ဗဟိုအာရှနိုင်ငံများ ကာဇက်စတန် ကရယ်ဂစ်စတန် တာဂျီကစ္စတန် တတ်ခ်မန်နစ္စတန် ဥဇဗက်ကစ္စတန် အရှေ့တောင်အာရှ ဘရူနိုင်း ဒါရူဆလမ် ကမ္ဘောဒီးယား အင်ဒိုနီးရှား လာအို မလေးရှား မြန်မာ ဖိလစ်ပိုင် စင်္ကာပူ ထိုင်း အရှေ့တီမော ဗီယက်နမ်။
တီမောမှလွဲ၍ ကျန် ၁၀-နိုင်ငံ မှာ အာဆီယံ (ASEAN) အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည်။
အနောက်အာရှ နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း အီရန် အဇာဘိုင်ဂျန် ဘာရိန်း အီရတ် ဂျော်ဒန် ကူဝိတ် လက်ဘနွန် အိုမန် ပါလက်စတိုင်း ကာတာ ဆော်ဒီအာရေဗျ ဆီးရီးယား အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံ ယီမင် Category:ပထဝီဝင်။
(an Arab ) အာရပ် (Arabic: عربي‎, ʿarabi) ဆိုသည်မှာ မျိုးနွယ်စု၊ယဉ်ကျေးမှု သို့မဟုတ် ဘာသာစကားကိုအခြေခံ၍ သတ်မှတ်ထားသော လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အများကိန်းဖြစ်သော Arabs (အာရပ်များ) ဆိုသည်မှာ သမိုင်းစဉ်တစ်လျောက် အာရေးဗီးယား ဒေသ (Arabia) တွင်အုပ်စိုးနေထိုင်ခဲ့ကြသော ဆမ်မစ်တစ် (Semitic ) မိသားစုဘာသာစကားကိုပြောဆိုသော လူမျိုးစု ကို ရည်ညွှန်းသည်။
အာရပ်ဗ်များသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိဒေသများ တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
thumbnail|ဒေါ်ဦးဇွန်း ပထမလူမှုဝန်ထမ်းဒေါ်ဦးဇွန်း (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃ဝ-၁၃ဝ၆) သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထမြောက်အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော ဘိုးဘွားများ (ဝါ) လူအိုများ စောင့်ရှောက်ရေး လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းကို မြန်မာလူမျိုးများထံမှ ပထမဦးစွာ မျိုးစေ့ချခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။
ပရဟိတလုပ်ငန်းတစ်ခုကို `ဗွေဆော်ဦး´ လုပ်ဆောင်ခဲ့သူတစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။
== မြန်မာ့ပထမဦးဆုံး ဘိုးဘွားရိပ်သာကို စစ်ကြိုခေတ်က သက်ကြီးရွယ်အိုများ စုဝေးနေထိုင်ရာဌာနဖြစ်၍ လူအိုရုံဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်းမှ လူအိုရုံအစား ဘိုးဘွားရိပ်သာဟု ခေါ်ကြသည်။
၁.ဇူလိုင်လ.၂၀၁၅ ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ မြန်မာအမျိုးသမီးများနေ့ကို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါးအဖြစ် ထွန်းလှိုင် (မြိုင်) ရေးသားခဲ့သော မြန်မာ့ဘိုးဘွားရိပ်သာများ၏ မိခင် ဒေါ်ဦးဇွန်း) များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ ဒေါ်ဦးဇွန်းကို မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော် (မန္တလေးမြို့) ၌ ၁၈၆၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၀ပြည့်ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၅ရက်) သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မိဘများမှာ ပိုးကုန်သည် ဦးအိနှင့် ဒေါ်မျှင် တို့ ဖြစ်ကြပြီး တစ်ဦးတည်းသောသမီး ဖြစ်သည်။
ငယ်အမည်မှာ မဦးဇွန်းပင် ဖြစ်သည်။
လူထုဒေါ်အမာ၏ အစ်မကြီး နဂါးဒေါ်ဦး၏ ငယ်မည်မှာလည်း မဦးဇွန်းပင်ဖြစ်သည်။
(ထိုခေတ်၌ မန္တလေးတွင် သမီးဦးမိန်းကလေး မွေးလျှင် မဦးဇွန်းဟု အမည်မှည့်လေ့ရှိကြောင်း၊ ထို့ပြင် သမီးလေးကို ဦးခေါင်းဆံပင်အား ဦးစွန်းဖုတ်ကလေးထားပေးပြီး ချစ်စနိုးဖြင့် မဦးစွန်းဟုလည်း မှည့်ခေါ်တတ်ကြောင်း စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာက ပြောဆိုဖူးကြောင်း သိရသည်။
) ဦးအိသည် အမရပူရမြို့ ရက်ကန်းစင်များမှ ပိုးထည်၊ ချည်ထည်တို့ကို ရောင်းဝယ်သော ပိုးကုန်သည်ကြီး ဖြစ်ရာ ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွယ်၀ချမ်းသာသည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ အမူအကျင့်၊ စိတ်နေသဘောထားနှင့် ပတ်သက်၍ စာပေဗိမာန်ထုတ် ‘ဖွားဦးဇွန်း’ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၌ ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
“သူမသည် ရုပ်ရည်လည်း လှပတင့်တယ်၏။
သို့သော် မာနထောင်လွှားခြင်းမရှိ၊ စိတ်နေသဘောထား အမူအကျင့် မွန်မြတ်လှသည်။
” မဦးဇွန်းကလေးသည် ငယ်စဉ်ကပင် သူတော်ကောင်းမိဘများ၏ သွန်သင်ချက်အရ ဘာသာရေးကို အထူးကိုင်းရှိုင်းသော အမျိုးကောင်းသမီးဖြစ်ခဲ့လေရာ ခုနစ်နှစ်အရွယ်ကပင် ပုပ္ဖာရုံကျောင်းအမဝိသာခါထုံး နှလုံးမူကာ နေ့စဉ် ငါးပါးသီလကိုစောင့်ထိန်း၍ ရှစ်ရက်သီတင်း လပြည့်လကွယ်တို့၌ အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသောသီလကို အမြဲမပြတ် ဆောက်တည်ခဲ့လေသည်။
မိဘများအားလည်း မပြတ်လုပ်ကျွေးပြုစုလေသည်။
အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်မှစ၍ ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် မိဘလုပ်ငန်းဖြစ်သော ပိုးကုန်သည်အလုပ်ကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ပိုးထည်အရောင်းအဝယ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမြို့မြို့သို့ ကူးသန်းသွားလာရသောကြောင့် အမြို့မြို့၌ မိတ်ဆွေများရှိသည်။
လူပေါင်းဆန့်သည်။
ဗဟုသုတကြွယ်ဝသည်။
မင်္ဂလာတရားတော်နှင့်အညီ မောက်ကြွားဝင့်ဝါခြင်းမရှိ ခြိုးခြံစွာကျင့်သုံးနေထိုင်၍ လှူသင့်လှူထိုက် ပေးသင့်ပေးထိုက်သူအားမူ ရက်ရောစွာပေးကမ်းတတ်သည်။
သို့ရာတွင် အိမ်ထောင်သားမွေးကား မပြုခဲ့။
အပျိုကြီးဘဝဖြင့် အရိုးထုတ်ခဲ့လေသည်။
မဦးဇွန်း ၁၇ နှစ်သမီးအရွယ်သို့ ရောက်သောအခါတွင်မှ သီပေါမင်း ပါတော်မူခဲ့လေသည်။
ကျောင်းအမ ဒေါ်ဦ:ဇွန်း ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ပတ္တမြားဆရာတော်အား အုတ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ပတ္တမြားအုတ်ကျောင်းအမ ဒေါ်ဦးဇွန်း ဟူ၍ လူသိများလာသည်။
လူအိုရုံများ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပုံ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၂-ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၉၀-ပြည့်နှစ်) တွင် မဦးဇွန်း အသက် ၂၂ အရွယ်တွင် မိဘနှစ်ပါးသည် တစ်နှစ်အတွင်း ရှေ့ဆင့်နောင်ဆင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မိခင်ဘခင်တို့ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဒေါ်ဦးဇွန်း၌ မိမိနေထိုင်သောတိုက်အိမ်၊ ငွေသားတစ်သိန်းခွဲခန့်နှင့် လယ်ယာမြေစသော အမွေအနှစ်များကိုရလိုက်သည်။
အမရပူရမြို့မှ ပိုးထည်စသည့်ကုန်တို့ကို တစ်ဦးတည်း ကိုယ်စားလှယ်ယူကာ ရန်ကုန်၊ သထုံ၊ မော်လမြိုင်၊ ပဲခူး၊ ပုသိမ် စသော အောက်ပြည်နယ်များသို့ ပို့သောအလုပ်ကိုလုပ်သည်။
သို့ရာတွင် သူမသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မည်မျှပင် တိုးတက်ကောင်းမွန်နေစေကာမူ မိဘများကွယ်လွန်သည့်အချိန်မှစ၍ မိဘများအား လွမ်းဆွတ်သောစိတ်ကြောင့် ဘဝတွင်မပျော်ပိုက်၊ မိဘများကို လွမ်းဆွတ်တမ်းတသောကြောင့် စိတ်ပြေလက်ပျောက် ရန်ကုန်သို့ သွားရောက်လေသည်။
ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ ကန်တော်လေးရပ်ရှိ ပြင်သစ်လူမျိုး ခရစ်ယာန်ဗရင်ဂျီဘုန်းကြီး ဘီဂင်ဒစ်တည်ထောင်သည့် ဘုန်းကြီးနှင့်သီလရှင်များ သာသနာပြုလူအိုရုံသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုရာမှ သားထောက်သမီးခံမရှိသော လူအိုများအား မိဘများကိုယ်စား စောင့်ရှောက်ကျွေးမွေးရသော် သင့်မည်ဟု အကြံဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။
တင်နိုင်တိုး, "ခေတ်ဟောင်းသတင်းစာများကပြောသော ၁၂ လရာသီ အဖြစ်အပျက်များ", သူရိယစာပေ, ၂၀၀၉ မိရိုးဖလာအားဖြင့် ငယ်စဉ်ကပင် ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်လာကြပါလျက် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တစ်ခုတည်းသာရှိသော ပြင်သစ်သာသနာပြုလူအိုရုံတွင် ခိုလှုံကြရပါက ဘာသာရေးအခက်အခဲ ဖြစ်ကြရတော့မည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။
ထို့ကြောင့် မိမိကိုးကွယ်သောဘာသာကိုလည်း မထိခိုက်စေပဲ မိမိတို့အလိုအလျောက်ကိုးကွယ်လိုသောဘာသာကို ကိုးကွယ်ခွင့်ရှိစေရန် လူအိုများစောင့်ရှောက်ရေးဌာန တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်မည်၊ မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာတွင်လည်း ထိုမျှ မွန်မြတ်သော လုပ်ငန်းမျိုးရှိသင့်သည်၊ မိမိကပင် ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုမည်၊ ထိုမှသာ ကွယ်လွန်သူ မိဘနှစ်ပါးကိုယ်စား ခိုကိုးရာမဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် စိတ်ချမ်းသာမှုရနိုင်တော့မည်ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
မင်းကွန်းလူအိုရုံရှိ ဒေါ်ဦးဇွန်း ရုပ်တု ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ ပထမဦးဆုံး လူအိုရုံတည်ဆောက်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မန္တလေးမြို့ရှိ မြို့မျက်နှာဖုံးလူကြီးများနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခဲ့သည်။
ထိုဆွေးနွေးပွဲတွင် “ကျွန်မတို့ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာလူမျိုးတွေဟာ အဆင်မသင့်လို့ စင်မြင့်ကနေဆင်းပြီး သူတစ်ပါးလက်အောက်ခံနိုင်ငံဖြစ်နေရတာ၊ ကျွန်မတို့ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ်ရပ်ပြီး ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင် ဦးစီးတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာလူအိုရုံကို ဘာကြောင့် တည်ထောင်လို့မရမှာလဲ၊ ရအောင် တည်ထောင်မယ်။
” ဆိုပြီး ဒေါ်ဦးဇွန်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။
မန္တလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး အရိယမဂ္ဂင်ချောင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား လျှောက်ထား၍ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး တည်ရာအနီးတွင် ဘီအိုင်အေ ဦးမောင်ကြီး၊ ဦးဘချမ်း တို့နှင့်အတူ ဒေါ်ဦးဇွန်းကိုယ်တိုင် ခုတ်ထွင်မြေညှိပြီးလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းသုံးကျောင်း စတင်ဆောက်လုပ်ကာ လူအိုရုံကို ၁၂၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်သည်။
ရှေးဦးစွာ အဖိုးအိုတစ်ယောက်၊ အဖွားအို နှစ်ယောက် (အသက် (၉၅) နှစ်ရှိ အဘိုး ဦးဖိုးဆင့်၊ အသက် (၉၂) နှစ်ရှိ အဘွား ဖွားဆိုး၊ အသက် (၈၁) နှစ်အရွယ်ရှိ အဘွား ဖွားမယ်) လက်ခံ၍ ဒေါ်ဦးဇွန်းကိုယ်တိုင် အဖော်မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ပြု၍ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်ခဲ့ရာ ၁၉၁၈ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဘိုးဘွား ၂ဝ ခန့်ကို လက်ခံစောင့်ရှောက်နိုင်သည့်အခြေသို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။
ယင်းနှစ်နှစ်အတွင်း ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့်ပင် ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့၍ ၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ အလှူပါဝင်လိုသူများထံမှ သဒ္ဓါကြေးလက်ခံကာ လူအိုရုံအသင်းကို စတင်တည်ထောင်သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် မင်းကွန်းလူအိုရုံအသင်းကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အသင်းတည်ထောင်စဉ်က အားပေးကူညီသူနည်းပါးပြီး ရှစ်နှစ်တွင် ရန်ပုံငွေရှစ်ထောင်ကျပ်သာရရှိခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင် ရုန်းကန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
သို့သော် မကြာမီ ရန်ပုံငွေ လေးသိန်းကျော်အထိ တိုးရရှိခဲ့ပြီး ဘိုးဘွား ၂၅၀ ထိ လက်ခံနိုင်ခဲ့သည်။
မင်းကွန်းဗုဒ္ဓဘာသာ လူအိုရုံလုပ်ငန်း အတော်အထမြောက် အောင်မြင်လာသောအခါ ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် မူလရည်ရွယ်ချက်များအတိုင်း ၁၂၈၉ ခုနှစ်တွင် သထုံမြို့ မြသပိတ်တောင်ခြေ၌လည်းကောင်း၊ ၁၂၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပေါင်းတည်မြို့၌ လည်းကောင်း၊ ၁၂၉၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ နှင်းဆီကုန်း၌ လည်းကောင်း၊ ၁၂၉၉ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့၌လည်းကောင်း အသီးသီး လူအိုရုံများကို မိမိပိုင်ငွေဖြင့် မတည်၍ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း၊ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း စုစုပေါင်း နှစ်သိန်းခန့်ကို လူအိုရုံများသို့ လှူဒါန်းလိုက်လေသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံဝန်ကြီးများဖြစ်သော ပညာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဘမော်၊ သစ်တောရေးရာဝန်ကြီး ဦးဘဖေ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် သခင်နုတို့ မင်းကွန်းလူအိုရုံသို့ လာရောက်လေ့လာခဲ့သည်။
မင်းကွန်းလူအိုရုံအသင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းရေးသားခဲ့သည်။
တည်ထောင်ခဲ့သော ဘိုးဘွားရိပ်သာများ မင်းကွန်း ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့ - တည်ထောင်သောခုနှစ်(၁၉၁၅-ခုနှစ်) သုဝဏ္ဏဘူမိ ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ သထုံမြို့ - တည်ထောင်သောခုနှစ်(၁၉၂၃-ခုနှစ်) ပေါင်းတည် ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ ပေါင်းတည်မြို့ - တည်ထောင်သောခုနှစ်(၁၉၂၉-ခုနှစ်) နှင်းဆီကုန်း ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ ရန်ကုန်မြို့ - တည်ထောင်သောခုနှစ်(၁၉၃၃-ခုနှစ်) ပခုက္ကူ ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ ပခုက္ကူမြို့ - တည်ထောင်သောခုနှစ်(၁၉၃၇-ခုနှစ်) နိဂုံး ထိုနောက် ၁၂၉ဝ ပြည့်နှစ်အသက် ၆ဝ အရွယ်တွင် ပေါင်းတည်လူအိုရုံ၌ ဝတ်ကြောင်ကိုစွန့်၍ သီလရှင်ဝတ်လိုက်သည်။
သီလရှင်ဘွဲ့မှာ ဖွားသုမာလာတည်း။
သို့ရာတွင် ဒေါ်ဦးဇွန်း ဟူသောအမည်ဖြင့်ပင် ထင်ရှားသည်။
ကျောင်းအမကြီး ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ ကိုယ်ကျိုးစွန့်သော တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့သည် အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် တီပီအက်စ်ခေါ် တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးဆောင်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်လေသည်။
မီးရထား၊ မီးသင်္ဘောတို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား ပထမတန်းမှ အခမဲ့ စီးနင်းသွားလာခွင့်ကိုလည်းပေးထားလေသည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် “လူအိုများအကျိုးကို ဟန်ဆောင်ကူညီကြသည့် လောဘအတ္တသမားများ တွေ့ရှိပါလျှင် နှိမ်နှင်းဖယ်ရှားနိုင်ပါစေ” ဟု မိန့်ကြားခဲ့သည်။
ပင်ပန်းကြီးစွာ ဗုဒ္ဓဘာသာလူအိုရုံတည်ထောင်ခဲ့သော လူအိုရုံများ၏မိခင် ကျောင်းအမကြီး ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် လူအိုများအတွက် စည်းစိမ်နှင့်လုပ်အားကို ၂၈ နှစ်လုံးလုံး ပေးအပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၃ဝ၆ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့ (၁၉၄၄ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်) တွင် အသက် ၇၆ နှစ် အရွယ်၌ မင်းကွန်းလူအိုရုံတွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ကြေးရုပ်ကို ထုလုပ်၍ မင်းကွန်းလူအိုရုံတွင် ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ထားရှိသည်ကို တွေ့နိုင်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား တက္ကသိုလ်စိန်တင် ၏ ဘွားဦးဇွန်း (၂၀၀၇၊ဒီဇင်ဘာလ) Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ‎။
ဦးချစ်ညို (၁၉၂၄–၁၉၈၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့ ၈၃ လမ်း စစ်ကိုင်းတန်းရပ်၌ အဖ ဦးဖိုးမင်း (ဦးမင်း)၊ အမိ ဒေါ်မမကြီး တို့က ၁၉၂၄ ခု ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် (မလိခ ကမူ ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက် ဟု ဖော်ပြသည်) တွင် ဖွားမြင် ခဲ့သည်။
မွေးချင်း လေးယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်၍ ကျားဘညိမ်း၏ ညီ ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးဘသိန်း ဖြစ်၏။
မန္တလေး စိန့်ဂျိုးဇက် ဒိုင်အိုနှင့် ဝက်စလီယံ ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။
၁ဝ တန်းထိ ပညာ သင်ယူ ပြီးနောက် ရေဒီယို အော်ပရေတာ သင်တန်း တက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ တွင် လူထုဂျာနယ်၌ တွဲဖက် အယ်ဒီတာအဖြစ် ဘာသာပြန် ဆိုင်ရာ တာဝန် များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
လူထုဂျာနယ်ကို သတင်းစာ အဖြစ် ပြောင်းလဲ ထုတ်ဝေသောအခါ လုပ်ငန်းခွင်မှ ထွက်ခွာ၍ ဘာသာပြန် လုံးချင်း ဝတ္ထုများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့နောက် လူထု သတင်းစာတိုက်သို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်ကာ၊ နိုင်ငံခြား သတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၅၂ အထိ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ တွင် ချစ်ညို ပုံနှိပ်တိုက်နှင့် မန္တလေး စာအုပ်တိုက် တို့ကို တည်ထောင် ခဲ့သည်။
၁၉၆ဝ - ၆၂ အထိ မန္တလေးမြို့ ပြည်ကြီး ကျက်သရေ ရပ်ကွက် ပထမ မြူလူကြီး အဖြစ် အရွေး ခံခဲ့သည်။
မြန်မာ ကျားကစား လောကတွင် ထင်ရှားသည်။
မြန်မာပြည်တွင် ကျားကစားနည်း စာအုပ်ကို ဒုတိယမြောက် ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံမောင့် လုပ်ငန်းကို တီထွင် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ် ကပင် စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် မြန်မာ ကျား ကစားနည်းတွင် ဝါသနာ ထုံခဲ့သည်။
၁၉၄၅ တွင် လူထု ဂျာနယ်၌ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခြင်းဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ သွေးသောက်နှင့် အခြား မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတို များစွာ ပါဝင် ရေးသား ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ခေါင်းလောင်း (၁၉၄၆)၊ အမေ (၁၉၅ဝ)၊ ကိုယ့်အမျိုး ချစ်သူမို့ [၂ တွဲ] (၁၉၅၂)၊ လေသူ ရဲမယ် (၁၉၅၄)၊ ချစ်တနေ့ သေတနေ့ (၁၉၅၈) စသော ဘာသာပြန် စာအုပ်များ၊ သုံးတလပ်နှင့် ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၅၈) ပင်ကိုရေးနှင့် စနစ်တကျ ကျား ကစားနည်း (၁၉၆၆) စာအုပ် များမှာ ထင်ရှားသည်။
နောက်ဆုံး ရေးလက်စ စာမူမှာ ကျွန်တော့် အစ်ကို ကျားဘညိမ်း ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၈၇ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီတွင် မန္တလေး မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်(၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) စာညွှန်း မလိခ။
မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၁)။
စာ ၂၂ဝ - ၂၂၁။
စာ ၄၅။
ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ ရှုမဝ (ဇွန် ၁၉၈၇)။
စာ ၁၄၉။
နာရေးကြော်ငြာ၊ ကြေးမုံ (၁၁ - ၅ - ၈၇)။
မိုးဝေ စာတည်း အဖွဲ့။
ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ မိုးဝေ (ဇွန် ၁၉၈၇)။
စာ ၁၃၆။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ပထမ မြန်မာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
“ပြိတ္တာ” ဟူသောစကားရပ်သည် “ပေတ္တိ” နှင့် “ပေတ”ပေတ (တိ) [(၁) ပရ+က္က+တ။
ဓာန်၊ဋီ၊၄ဝ၅။
(၂) ပ+က္က+တ။
ပ+က္ကတ။
ပ+အပ+ဣ+တ။
ပေတဘာဝ-ကြည့်။
ထီ-၌ ပေတီ၊ ပေတိနီ။
ပြေတ-သံ။
] (၁) ကွယ်လွန်-သေ-သော၊ တမလွန်ဘဝ သွားသော၊ သူ(သူသေ)။
(၂) ပြိတ္တာ။
(အချို့ဆရာတို့ကား “ပေတ”ကို ရဟန္တာဟုလည်းဆိုကြသည်၊ မသင့်။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉။
) ပြိတ္တာပူး ဝင်နေသော သူသေကောင်။
(၃) နတ်။
(၁) ကွယ်လွန်-သေ-သော၊ တမလွန် ဘဝသွားသော၊ သူ(သူသေ)။
ဝိပဿီ ကုမာရော ပေတံ ကာလင်္ကတံ ဒိသွာ။
ဒီ၊၂၊၂၂။
သုတ္တနိ၊၃၇၂။
(ဒီ၊၃၊၁၅၄။
အံ၊၂၊၃၇။
အံ၊၃၊၄၇၈။
ခုဒ္ဒက၊၈။
) ပေတန္တိ ဣတော ပဋိဂတံ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၇။
ပေတံ တံ သာမ မဒ္ဒက္ခိံ။
ဇာ၊၂၊၁၈၃။
ပေတန္တိ သာမ အဟံ တံ မတံ အဒ္ဒသံ။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆၊၁၁၅။
(ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၀။
) တီသု ပေတော ပရေတော စ။
ဓာန်၊၄၀၅။
ပရံ လောကံ ဧတိ ဂစ္ဆတီတိ ပေတော။
ပရေတော စ၊ တော၊ ပုဗ္ဗေ ရလောပေါ။
ဓာန်၊ဋီ၊၄၀၅။
ပေတေ ပရလောကံ ဂတေ။
ဓာန်၊ဋီ၊၁၁၁၀။
ပေတာ (သံ၊၁၊၆၀)တိ သုသာနေ ဆဍ္ဍိတာ ကာလင်္ကတမနုဿာ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၇။
ပေတာတိ ဝိဂတဇီဝိတာ မတာ။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၅၈။
ပေတာနိ ဘောတိ ပုတ္တာနိ၊ ခါဒမာနာ တုဝံ ပုရေ။
ထေရီ၊ ၄၁၄။
ပေတာနီတိ မတာနိ၊ ပုတ္တာနီတိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဝုတ္တံ၊ ပေတေ ပုတ္တေတိ အတ္ထော။
ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၂၄၁။
ပေတေ ကာလင်္ကတေ သတိ။
ပေတ၊၁၃၇။
ဇာ၊၁၊၁၂၂။
ပေတေတိ အာယုဥသ္မာဝိညာဏတော အပဂတေ။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၅၈။
ပေတေတိ ပရလောကံ ပဋိဂတေ။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၂။
မယိ ပေတေ အာမိဿတိ။
ဇာ၊၁၊၃၅၉။
ပေတေတိ အမ္ဗပက္ကံအလဘိတွာ ပရလောကံ ဂတေ။
မတေတိ မတော။
အတ္ထော။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၈။
ပေတော ဝုစ္စတိ မဟာနိ၊၉၈။
ပေတော မနုဿရူပေန၊ သံ-သရန္တော ဂမိဿတိ။
ပေတောတိ အပေတော တံတံ ဘဝံဥပပဇ္ဇိတွာ တတော အပဂတော။
ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၁၂၈။
(အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂၂။
ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၁၆၊ ၁၇၉။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၊ ၁၈၁။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၉။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၀၊ ၃၆၉။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၆၇။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၄။
)(၂) ပြိတ္တာ။
တသ္မိဉ္စ သရီရေ ပေတော အဓိဝတ္ထော ဟောတိ။
ဝိ၊၁၊၇၂-၃။
ပကဋ္ဌေန သုခတော ဣတာ ဂတာတိ ပေတာ။
ဝိဘာဝိနီ၊၁၆၁။
ပကဋ္ဌေန ဣတာတိ ပေတာတိ အယံ ပိဏ္ဍတ္တော။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၃။
ပကဋ္ဌေန သုခတောတိ သုခတော ဒူရဘာဝေန။
ဂတာတိ ပဝတ္တာ။
ပကဋ္ဌေန ဣတာတိ ပေတာ။
ဧတံ ဗီဇံ ကသိ ခေတ္တံ၊ ပေတာနံ ဒါယကဿ စ၊ တံ ပေတာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။
ပေတ၊၁၂၇။
ယဒိ ဒါယကော ပေတေ ဥဒ္ဒိဿ ဒါနံ ဒေတိ၊ ပေတာနဉ္စ ဒါယကဿ စ။
... ဧတံ ဗီဇံ ဧသာ ကသိ ဧတံ ခေတ္တံ ဥပကာရာယ ဟောတီတိ အဓိပ္ပာယော။
ကေစိ ပနတ္ထ ပေတာအရဟန္တော အဓိပ္ပေတာတိ ဝဒန္တိ။
တံ တေသံ မတိမတ္တံ ပေတာတိ ခီဏာသဝါနံ အာဂတဋ္ဌာနဿေဝ အဘာဝတော... ပေတယောနိကာနံ ယုဇ္ဇမာနတ္တာ စ။
ပေတာ(ပေတ၊၂၁၅)တိ ခုပ္ပိပါသာဒိဘေဒါ ပေတာ။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅၅။
ပေတာတိ ပေတ္တိဝိသယိကာ။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၅၀၃။
ယမပုရိသာနံ သန္တိကေတိ ပေတာနံ သမီပေ။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။
ပေတာနဉှိ အတ္တနော အနုမောဒနေန ဒါယကာနံ ဥဒ္ဒေသေန ဒက္ခိဏေယျသမ္ပဒါယ စာတိ တီဟိ အင်္ဂေဟိ ဒက္ခိဏာ သမိဇ္ဈတိ၊ တင်္ခဏေ ဖလနိဗ္ဗတ္တိကာ ဟောတိ။
ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၇၆။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅။
တံ သရီရံ ဥဋ္ဌဟိတွာတိ ပေတော အတ္တနော အာနုဘာဝေန တံ သရီရံ ဥဋ္ဌာပေသိ။
တံ ဉတွာ ပေတော အာသာယ အာကာသေန တတ္ထ ဂစ္ဆန္တော ရာဇဂဟံ သမ္ပာပုဏိ။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉၉။
ကာမဉ္စေတ္ထ အင်္ကုရော ပေတော န ဟောတိ၊ တဿ ပန စရိတံ ယသ္မာ ပေတသမ္ဗန္နံ၊ တသ္မာ တံ အင်္ကုရပေတဝတ္ထူတိ ဝုတ္တံ။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၀၄။
အရိယဓမ္မာ အပက္ကန္တော၊ ယထာ ပေတော တထေဝဟံ။
ဇာ၊၁၊၁၈၂။
ယထာ ပေတောတိ ယထာ မတော ပေတော ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဇီဝမာနောယေဝ တထာ မနုဿပေတော ဇာတောသ္မီတိ အတ္ထော။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၄၄-၅။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၉။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၆၊ ၃၂၁၊ ၃၉၉။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၂၂။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၊၈၊ ၂၁၊ ၂၄၊ ၉၇၊ ၁၅၇၊ ၁၇၀၊ ၁၇၂၊ ၁၇၄၊ ၁၇၇၊ ၁၈၀။
စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၀။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၉။
မ၊ဋီ၊၁၊၃၈၆။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၃၂။
အနုဋီ၊၃၊၁၅၀။
) ပေတိယာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိ။
ဝိ၊၁၊၄၆။
ဣဒံ သတ္တရိ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ နန္ဒံ နာမ ပေတိံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈၄။
(ဝိ၊၂၊၃၁။
ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၂။
ဝိမတိ၊၁၊၁၅၉။
) အယျာ, ပုရိသာ နာမ ကုဒ္ဓကာလေ အတ္တနော ပဇာပတိယော ယက္ခိနိယောပိ ကရောန္တိ ပေတိနိယောပိ။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂၁။
ပေတေ ဟိ ဥဒ္ဒိဿ ဒိယျမာနံ ဒါနံ တေသံ ပူဇာ နာမ ဟောတိ။