kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်ကြိုခေတ်ထက် စစ်ပြီးခေတ်တွင် အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သော စာဆိုရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့၏။
ဒေါ်သိန်းရွှေအမည်ရှိ မွန်-မြန်မာ ကပြားအမျိုးသမီးနှင့်လက်ထပ်ပြီး သားနှစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။
မောင်စိန်ဟန် နှင့် မောင်ဌေးစံဟု အမည်ရသည်။
တက္ကသိုလ်စိုး တီးဝိုင်းတွင် ကိုမြကြီး၊ ကိုစိုးအောင်၊ ကိုမြင့်စိုး၊ ကိုစိုးသန်း၊ မာမာဝေ၊ ရီရီဝေ၊ ကိုစိုးလွင်၊ လွင်လွင်အေး၊ ကိုစိုးမင်း၊ တက္ကသိုလ်သိန်းလွင်၊ ကိုညွန့်လွင်၊ ကိုစိုးအောင်၊ ခင်ထားမေ၊ မေ စသည့် အဆိုတော်များ ပါဝင်သီဆိုကြပြီး ကျော်ကြားခဲ့သော တေးများမှာ ကိုမြကြီး၏ မေ၊ နွဲ့ဆိုး၊ ညိုပြာညက်ကလေး၊ ငွေနှင်းစိုစို၊ ဧရာဝတီ၊ ရက်ကန်းသံ၊ ပုစွန်ဆိတ်ကလေး၊ သဘာဝခင်ပျို၊ ဂီတဗိမာန်၊ မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင်လတန်ဆောင်တိုင်၊ ကိုစိုးအောင်၏ ချာတိတ်မလေး၊ စာကလေးတစ်စောင်၊ ပျိုဝိသာခါ၊ ပြန်လာမယ်၊ လေချွန်သံ၊ သူဇာ၊ အောက်မေ့တယ်၊ ကိုမြင့်စိုး၏ ချားမင်းပျိုဖြူ၊ စမတ်ပျိုမေ၊ တစ်ခါလာလည်းဘီအေ၊ အလိမ္မာလေး၊ သူနဲ့ကျွန်တော်၊ စောဖေက နောကြေ၊ ကိုစိုးသန်း၏ လိုက်ခဲ့မယ်၊ ခမောက်နဲ့မေ၊ စိတ်ကောင်းတစ်ခုထားကြပါ၊ ရွှေခြေကျင်းမေ၊ မာမာဝေ၏ ရွှေမိုးလေးက ညိုတယ်၊ ရွှေကျေး၊ ချစ်ဖော်၊ တစ်မိုးအောက်တစ်ယောက်၊ မာလာရုံ၊ သနားမေတ္တာ၊ ပျို့ကျေးရွာ၊ အောင်၊ အပျင်းပြေ၊ အမောက်နဲ့အစ်ကို၊ ရီရီဝေ၏ ကိုကြီးသာရင်၊ ကောက်ရိပ်ချိန်၊ တောကပွဲတော်၊ လယ်တောကကိုကို၊ အေးတင့်ရေ၊ ကိုစိမ်းပင်၊ ဂျိုကာ၊ ပေါ်လာငယ်နိုး၊ ညာတဲ့အကို၊ မြိုင်၊ ကိုစိုးလွင်၏ ရွှေပြောင်ပြောင်၊ ခေါ်သံ၊ လမ်းပေါ်ကလူ၊ လွင်လွင်အေး၏ စက်လည်းမရွှင်၊ လေညှင်းခံ၊ ဓာတ်ပုံထဲကလူ၊ တက္ကသိုလ် သိန်းလွင်၏ အဝေးမြို့သူ၊ ကိုညွန့်လွင်၏ ချစ်ရည်မတူ၊ တောနဲ့တောင်စွယ်၊ ကိုစိုးလင်း၏ မင်္ဂလာ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဤကျော်ကြားခဲ့သော သီချင်းများရေးစပ်ခဲ့သကဲ့သို့ စစ်ကြိုခေတ်တွင်လည်း မေရှင်၏ ဇွတ်ချစ်မယ်၊ ပြည်လှဖေ၏ ခုံးမျက်စ သီချင်းများမှာ ယနေ့တိုင် လူငယ်ကြိုက်သီချင်းများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဆရာတက္ကသိုလ်စိုး၏ တေးများကြောင့် ကျော်ကြားလာသူများမှာ ကိုမြကြီး၊ ကိုစိုးအောင်၊ မာမောဝ၊ ကိုစိုးသန်း၊ ဒဂုန်ခင်နှင့် အခြားအဆိုတော်များ ဖြစ်လေသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့လေသည်။
တစ်ချိန်က အောင်သုခရုပ်ရှင်တွင် ကိုယ်ပိုင်ဂီတမှူး၊ ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာ အဖြစ်နှင့် တူရိယာလုံမေ တေးဂီတပြဇာတ်ကို ထူးခြားစွာ တင်ဆက်ခဲ့လေသည်။
အခြေခံဆိုရေးတီးပညာနှင့် ခေတ်သုံးခေတ်တေးဂီတသမိုင်း - စန္ဒရားလှမိုး ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ။
တက္ကသိုလ်ဖေစန်း (စန်းသော်တာ)၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးဖေစန်းဖြစ်သည်။
ဦးဖေစန်းအား ၁၉၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၉)ရက်နေ့ ပြည်မြို့တွင် စက်ရှင်တရားသူကြီးဦးဘရင် ဒေါ်ကျော့ရှင်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
တေးရေးအမည်မှာ စန်းသော်တာ ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ရှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်ပြီး၊ ဥပစာတန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အနုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ စောင်း၊ မယ်ဒလင်၊ ဘင်ဂျို၊ တယော၊ ဂီတာ၊ စန္ဒရားတို့ကို ကောင်းစွာတီးတတ်ပြီး အသက် (၁၈)နှစ်မှ (၂၇)နှစ်အတွင်း တေးရေး၊ တေးဆို၊ သရုပ်ဆောင် လုပ်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံးအေဝမ်းသံစုံသွင်း ဇာတ်ကားဖြစ်သော ဖူးစာရှင် ဇာတ်ကားတွင် အလောင်းတော်များတောင် ရှောင်နိုင်ခဲတယ် သီချင်းကို ကိုယ်တိုင် သီဆိုခဲ့သည်။
လပြာသို၊ တစ်လိမ်နှစ်လိမ်၊ ရည်းစားဓားပြ၊ ချစ်စနိုးဇာတ်ကားများအတွက် ဇာတ်ဝင်တေးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
သဘင်ဝန် ဓာတ်ပြားထုတ်ချိန်တွင် ရုပ်ရှင်သီချင်းများနှင့် ဓာတ်ပြားသီချင်း အများဆုံးသွင်းခဲ့သည်။
အသက် (၂၇)နှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ဝါသနာအလျောက် ပြည်မြို့၊ ပေါင်းတည်မြို့ မြတ်စွယ်တော်လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲတွင် ယိမ်းများအတွက် နှစ်စဉ်တေးသီချင်းများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
ဦးဖေစန်းရေးသားခဲ့သော တေးသီချင်းများမှာ လွှတ်တော်ရုံးတော်၊ မြတ်ပန်းခွေ၊ ပျို့ကျေးရွာ၊ မယ့်ဒါလီ၊ မယ့်သဉ္ဇာ၊ ရွှေမိုးညို၊ ရွှေတံငါ၊ ရွှေဝါဖူး၊ မယ့်ရင်သွေး၊ ကျောင်းပိတ်ရက်၊ လဲ့လဲ့ဝင်း၊ လေသာဆောင်၊ ဆုထူးရွယ်၊ ချစ်လို့ခေါ်မယ်၊ ချစ်၍ခေါ်ရာ၊ တို့မြေဆီ၊ ချစ်သည်းစွဲ၊ တစ်လိမ်နှစ်လိမ်နှင့် ပါးချိုင့်လေး စသည့် ထင်ရှားကျော်ကြား လူကြိုက်များသည့် သီချင်းများဖြစ်သည်။
ပါးချိုင့်လေးနှင့် တို့မြေဆီသီချင်းကို တက္ကသိုလ်ဖေစန်းအမည်ဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး အလုပ်အကိုင်အဖြစ် ဒီအမ်ဒီဇူဇာတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဇနီးဒေါ်ခင်မြင့်နှင့် သားသမီး (၃)ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
အသက် (၈၂) နှစ် အရွယ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စန်းသော်တာ၏ တတိယသမီး ဒေါ်ကြည်စန်းက ပေးပို့သည်။
တက္ကသိုလ်လှ(မောင်မောင်လှ) အဘ MR.A.C Bhatacharji- အမိဒေါ်ခင်တို့မှ မွေးဖွားပါသည်။
(၁၉၁၇) ဇူလိုင်လ၊ (၂၉)ရက်နေ့ မွေးဖွားပါသည်။
မောင်နှမ (၈)ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
B.A (ပါဠိ) Honsနှင့် ဘွဲ့ရပြီး Burrma Railways တွင် C.R.A(Contorller of Railways Accounts)ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အသက်(၂၄)နှစ်အရွယ်တွင် လူပျိုဘဝဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြို့မသီးသည် သူ၏တပည့်ရင်းဖြစ်သည့်အတွက် သီချင်း Notes အများစုသည် မြို့မသီးထံ၌သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်လှရေးသားသော သီချင်းများအနက် ချိန်တန်ပြီ၊ ရွှင်ပြုံးသူ၊ စိတ်ကူးနေမယ်၊ ကို့ကို့မျက်နှာ၊ သုံးပန်လှ၊ မမုန်းနိုင်၊ ချစ်အမျှ၊ သူဇာလှ၊ ထူးတဲ့လူ့ရွာ၊ ခြောက်ပြစ်ကင်း၊ ချစ်ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေနွယ်ရိုး၊ မက်မပြယ်၊ ရွှေချိုးကူသံ၊ ချစ်စရာ၊ ရွှေစံပယ်ရုံ၊ ချူမယ့်သူများ မှာ အကျော်ကြားဆုံးသော သီချင်းများဖြစ်သည်။
ဒေါ်သန်းသန်းအောင်(တက္ကသိုလ်လှ၏မြေး)၏ ရေးသားပေးပို့ချက် ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ။
ပြည်သန်းနွယ် ၁၂၈၁ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၁၂) ရက်နေ့တွင် ပြည်မြို့ ဦးဘတင်နှင့် ဒေါ်ပုတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
သားသမီး (၅)ယောက်အနက် ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးသန်းမြင့် ဖြစ်သည်။
အနုပညာကို ငယ်စဉ်ကပင် ဝါသနာကြီးလှ၍ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာပြီး သီချင်းရေးဆရာ ဒဂုန်ဆရာတင်နှင့်အတူ နေထိုင်၍ ပညာများ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်ဦးပိုင်းတွင် အေဝမ်းသဘင်ဝန် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီထုတ် ချစ်ဒုက္ခအမည်ရှိ တေးထပ်မှာ နာမည်ကျော်ခဲ့၏။
ရာဇဝင် ပါမောက္ခဖြစ်လာမည့် ဦးဘညွန့်မှာလည်း ချစ်ဒုက္ခဦးဘညွန့်ဟု အမည်တွင်သည်အထိ ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ဝိဇယပြဇာတ်၊ လူပျိုပါပဲအပျိုပါပဲ၊ အမေ့ချွေးမ စသော ပြဇာတ်၊ ချစ်ဒေါသ၊ မောင့်ရင်သွေး ပြဇာတ်များ၊ မိုးဒေဝါပြဇာတ်များတွင် ပြဇာတ်သီချင်းများ ရေးခဲ့ရသည်။
အာရှလူငယ် ရန်ပုံငွေအဖြစ် ကပြသော မျိုးချစ်မျိုးနှစ် ပြဇာတ်တွင် ဒါရိုက်တာ သီချင်းရေးဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းကြောင့် ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ် ချစ်စိတ်မကုန် ပြဇာတ်နှင့် ချစ်ဋီကာ ပြဇာတ်များတွင် ဂီတလုလင်မောင်ကိုကို တီးဝိုင်းနှင့်တွဲဖက်၍ သီချင်းများ ရေးသားခဲ့ရသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ် မြို့တော်ခန်းမ၌ ကပြသော ဒါရိုက်တာဆရာသုခ၏ သာယာရွှေပြည် ပြဇာတ်မှာ တပ်မတော်သားများ ပါဝင်ကြပြီး ကွယ်လွန်သူ မင်းသားဗိုလ်ဗကိုမှာ သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့၍ ဆရာပြည်သန်းနွယ်က သီချင်းများ ရေးသားခဲ့ရသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာပင် ကာဌေးရုံ၌ ဆရာပြည်သန်းနွယ် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ပြသခဲ့သော ချစ်ပန်းသဇင် ပြဇာတ်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံး ငြိမ်းချမ်းရေးငွေဒိုင်းဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ယခုအချိန်တွင် ဆရာပြည်သန်းနွယ် (ဦးသန်းမြင့်)မှ အသက်(၈၀) အရွယ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်၍ သားနှစ်ယောက်၊ သမီးလေးယောက် ထွန်းကားပြီး၊ ကျောက်မြောင်း ဒဂုန်သီရိလမ်း၊ အမှတ် (၃၄)၊ (၅)လွှာတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
တေးရေးဆရာကြီး ပြည်သန်းနွယ်နှင့် ကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံ မေးမြန်းချက် ဖြစ်သည်။
ဦးဖူးညို(၁၈၆၂-၁၉၂၉)သည် မြန်မာ့ရုပ်သေးလောကတွင် “အပြောဦးဖူးညို အဆိုဦးပု” ဟုဆိုစမှတ်ပြုရသော ရုပ်သေး အနုပညာရှင်ကြီးနှစ်ဦးအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ မောင်ဖူးညိုသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဇွန်မြို့နယ်၊ နတ်ကြီးရွာတွင် ၁၂၃၃-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော်(၇)ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မိဘများမှာ ဦးမင်းသား+ဒေါ်မင်းအံ့ တို့ဖြစ်သည်။
ကိုဖူးညိုသည် အသက်(၂၄)နှစ်အရွယ်တွင် မိမိ၏ ဇာတိရွာသူ မခို နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့သည်။
ကိုဖူးညို၏ ရုပ်သေးအဖွဲ့သည် သီပေါဘုရင်မင်းမြတ်၏ အသုံးတော်ခံ မင်္ဂလာစင်တော် တစ်ခုဖြစ်လာသည်။
သီပေါမင်းတရားသည် ကိုဖူးညို အမှုထမ်း အသုံးတော်ခံပုံကို နှစ်သက် အားရတော်မူသဖြင့် မဓုသဒ္ဒရွှေတောင်ကျော်စွာဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်တော်မူသည်။
ကိုဖူးညိုသည် လင်ကွဲမယားကွဲဇာတ်လမ်းများကို ခင်းကျင်းပြသလေ့ရှိသည်။
စုံနံသာမြိုင် ရှာပုံတော်ကြီးကို နတ်လမ်းညွန်များ နှင့်တကွ ညဉ့်လုံးပေါက် ကပြသည်။
ထိုခေတ်က “လင်ပျောက်ရှာ” “ဟေမဝန်ဗွေ” “ဟေဝန်မြိုင်” စသည်တို့မှာ လူကြိုက်များလှသော ရှာပုံတော်သီချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
သီပေါမင်းပါတော်မူပြီးနောက်တွင် ၁၂၄၉-ခုနှစ်၌ ကိုဖူးညိုက“သီဟာပျံနန်းဘုံမြင့်မှာလ၊ ညီလာခံဖျန်း လှုံတင့်စဉ်က၊ ဆန်းစုံဝေဆင့် ပတ္တမြားပလ္လင်မှာနော်ရှင်၊ စန်းယုန်ငွေပွင့် မခြားသွင်းပါ” ဟူ၍ အရှင်သခင် သီပေါမင်းကို တမ်းတလွမ်းလှည့်တေးကို ဖွဲ့ဆိုလိုက်သောအခါ များစွာသော ပရိသတ်တို့မှာ မိမိတို့၏အရှင်သခင် ဘုရင်မင်းကို များစွာလွမ်းဆွတ် တသကြရသည် နှင့်အမျှ နယ်ချဲ့တို့ကို မကျေမချမ်း စောင်းမြောင်းထားသော အဖွဲ့အစပ်များကို ကြားရသဖြင့်လည်း မျိုးချစ်စိတ်များ တဖွားဖွား ပေါ်ပေါက်လာကြရလေသည်။
နွားကျောင်းသားဘဝမှ ဘုရင့်အသုံးတော်ခံ ရုပ်သေးမင်းသမီးအဖြစ်အထိ တက်လှမ်းခဲ့ပြီးလျှင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရခေတ်တွင်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရအရာရှိကြီးများ၏ ရွှေတံဆိပ်များဖြင့် ဆုချီးမြှင့်ခြင်း အဖုံဖုံခံရသော သဘင်အနုပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည့် ရုပ်သေးမင်းသမီးဦးဖူးညိုသည် အသက်(၆၈)နှစ်အရွယ် ၁၂၉၁-ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလပြည့်ကျော် (၇)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း Encyclopedia Myanmar 1998-1999 ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ။
ဘင်ဂျို ဦးသာဒွန်း ဘင်ဂျိုကိုသာဒွန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၏ အသံထွက် တီးဝိုင်းတွင် ဂီတာသောင်၊ ဆရာတောက်၊ စန္ဒရား ကိုသာနု၊ တယော ကိုချစ်လှ စသည့် တူရိယာပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်၍ ဘင်ဂျိုတီးခဲ့သည်။
ကျိုက်ထီးရိုး သီချင်းကို ခင်မောင်ရင်၊ ခင်ခင်ရီတို့ သီဆိုရန်အတွက် ရေးပေးခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုအဖွဲ့တွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရင်း (၁၉၅၈)ခုနှစ် အသက် (၄၅)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စစ်ကြိုခေတ်အငြိမ့် လူရွှင်တော်ကြီး ဦးဒန်ပေါက်သည် ဘင်ဂျို ကိုသာဒွန်း၏ ဦးလေးအရင်းဖြစ်သည်။
အကယ်ဒမီဂီတလုလင်ဦးကိုကို၏ ပြောပြချက်။
မောင်မောင်လတ် အမည်ရင်း မောင်မောင်လတ်၊ အဘဦးထွန်းစိန်၊ အမိဒေါ်မမလေးတို့မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မကွေးတိုင်း၊ စလင်းမြို့ ဇာတိဖြစ်သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်မှစတင်၍ ဂီတနယ်ပယ်သို့ တေးရေးတေးဆိုအဖြစ် ဝင်ရောက်သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်တေးယဉ်ယဉ် အပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့၊ ထိုနောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဂီတဉ္စလီတူရိယာအဖွဲ့ ကို ဦးဆောင်ပြီး မြန်မာ့အသံမှ တေးသီချင်းများ အသံလွှင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်မှစ၍ အေဝမ်း၊ လျှပ်စစ်၊ မောင်တင်ဦး၊ မြဇော် စသည့် ရုပ်ရှင်တို့တွင် ရုပ်ရှင်သီချင်း အများအပြား ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုယ်တိုင်သီဆိုသော သီချင်းများအနက် ချိုပြုံး၊ ပန်းကောက်လှည့်ပါ၊ ကိုယ်သာ၊ ချစ်သူတို့နားနေရာ၊ အလွမ်းပြေအမေ့စာ၊ လှိုင်းပုတ်သံကြောင့် ဗျိုင်းလန့်ပျံသည် သီချင်းများ ထင်ရှားသည်။
အခြား အဆိုတော်များ သီဆိုသော သီချင်းများအနက် တင်တင်မြ၏ အချစ်ဆိုသောအရာ၊ မာမာအေး၏ သူနဲ့တွေ့ရင်၊ မဉ္ဇူမြင့်၏ ချစ်ဦးမောင်၊ လွမ်းအောင်သူချွဲ၊ လာမချော့နဲ့မောင်၊ အေဝမ်းတင်တင်လှပြုံးယောင်ပြုံးတုံ့၊ တင်တင်အောင်၏ မေတ္တာရွှေရည်၊ ကြည်ကြည်ဝင်း၏ ချစ်မြားရှင်၊ မြင့်မြင့်စိန်၏ ရွက်ကြမ်းရေချို၊ သောင်းသောင်းနု၏ အညာမိသူလေး၊ ကိုစိန်လင်း၏ လန်းလန်းလှလှ ကြူကြူလွင်လွင်၊ ကိုတင်ထွတ်၏ ပြစ်မျိုးမှဲ့မထင်၊ စန္ဒရားလှထွတ်၏ တိမ်တမန်သီချင်းများ ထင်ရှားသည်။
ထိုပြင် စာပေလောကတွင်လည်း ၁၉၅၀ ခုနှစ်မှစ၍ ယနေ့အထိ ကလောင်အမည် နောင် ဖြင့် ကဗျာများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မနက်ဖန်အတွက် လှသက်လက်ဆောင် ကဗျာစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လူမှုထူးချွန် (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရပြီး မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာ၀ဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့၍ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဒုအထွေထွေမန်နေဂျာ (စီမံခန့်ခွဲရေး)/ညွှန်ကြားရေးမှူး (ပြန်ကြားရေး) ရာထူးများမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သိင်္ဂီအေးသည်လည်း ရေဒီယိုအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သားသမီး ၄ ယောက် ရှိသည်။
လက်ရှိ မြန်မာ့အသံ ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စာပေဗိမာန် စာပေဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ Category:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ။
ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်ကလေး ဇာတိဖြစ်သည်။
ဘင်ဂျို ဆရာဖြစ်ပြီး မင်းသား မောင်မောင်အေး၊ မင်းသမီး ခင်ခင်ကြည်တို့ ပါဝင်သော ရွှေဘုန်းတော်ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားအတွက် ပဏာမ သီချင်းကို သီချင်းရေးဆရာ ၁၂ လမ်း ဆရာဖောင်မအား၍ ဝင်ရေးစပ်ပေးခဲ့ရာ ထိုသီချင်းဖြင့်ပင် သီချင်းရေးဆရာအဖြစ် ထင်ရှားသွားခဲ့သည်။
ထို ပဏာမ သီချင်းမှာ အဆိုတော်ကြီး ဥဩဘသောင်း သီဆိုသော ဗုဒ္ဓ သာသနာရောင် သီချင်းဖြစ်သည်။
ယင်းသီချင်းကို ကိုလံဘီယာ ကုမ္ပဏီမှ ဥဩဘသောင် ဖြင့်ပင် ဓာတ်ပြားသွင်း ရောင်းချခဲ့ရာ များစွာ ကျော်ကြားသွားသည်။
မြကလောင်သည် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားနှင့် ဗြိတိသျှဘားမား အဆိုတော်များအတွက် သီချင်းများ အများဆုံးရေးပေးခဲ့ရသည်။
အေဝမ်းဓာတ်ပြားအဖြစ် ပြည်လှဖေ သီဆိုသော ဇွဲသီချင်းမှာလည်း ကျော်ကြားသော သီချင်းဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အဆိုတော်များ သီဆိုနေကြဆဲ သီချင်းဖြစ်သည်။
စစ်ပြီးခေတ်အထိ ဇာတ်သဘင်နှင့် ဓာတ်ပြားသီချင်းများရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၇၁ ခု၊ ဧပြီလ(၄)ရက် အသက်(၆၆)နှစ်အရွယ်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သွာခဲ့သည်။
မြန်မာညွန့် ဆရာတင် (၁၈၉၆-၁၉၇၂) မြန်မာညွန့်ဆရာတင် အမည်ခံ မောင်တင်ကို အဘဦးမှတ်ကြီး၊ အမိဒေါ်တု တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၈(၁၈၉၆)တွင် ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း ၃ယောက်အနက် သားကြီးဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့ လမ်း ၃ဝ နှင့် ၃၁ လမ်း၊ ၈ဝ နှင့် ၈၁ လမ်း အကြားရှိ အမျိုးသားကျောင်း (ယခင်အခေါ်နေရှင်နယ်ကျောင်း၊ ယခု အမှတ် ၂ အထက)၏ အရှေ့ဘက်ကပ်လျက်ရှိ အထက်ဆင့်ဝင်း (ယခင် နီပါးဝင်း)တွင် ဖွားမြင်သည်။
မောင်တင်၏ ပညာရေးမှာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ပညာရေးဖြစ်သည်။
ဂီတပညာတွင်မူ လက်ထပ်သင်ဆရာမရှိဘဲ အမြင်အကြားဖြင့်သာ ဆည်းပူးတတ်ကျွမ်းခဲ့ရသည်။
အထက်ဆင့်ဝင်းအနီးတွင် မြန်မာညွန့်ဦးချစ်မောင်၊ ဦးချစ်ဖွယ်+ဒေါ်စိန်သုံ၊ ဆိုင်း-စိန်ဗေဒါကြီး၊ ဆိုင်းဆရာစိမ့်+ဒေါ်တိုးတို့ နေထိုင်ကြသည်။
ဆရာတင်၏ ညီငယ်ဖြစ်သူ မောင်မောင် (ကိုရွှေမောင် နောင်တွင်လေပါတီမမြရင်၏ “တစ်နာရီထဲချစ်ပါရစေ” သီချင်းရေးသူ)မှာလည်း အကိုနှင့်အလားတူ ဂီတဝါသနာပါသည်။
ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကပင် ညီအစ်ကို၂ဦး ဇာတ်ထုပ်ကခြင်း၊ တေးဆိုခြင်းဖြင့် ကစားလေ့ရှိကြသည်ဟုဆိုသည်။
အရွယ်ရောက်လျှင် မငြိမ်း (မန္တလေးခြင်းဦးဘသိန်း၏ ဇနီးဒေါ်သိန်း၏ ညီမ)နှင့် လက်ဆက်သည်။
သားတစ်ဦးသာ ထွန်းကား၍ ငယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်သည်။
ဆရာတင်က မူလကအင်္ကျီချုပ်၍ ဇနီးကအိမ်ဆိုင်ဖွင့်သည်။
ဝါသနာအခံကြောင့် အပျော်တမ်းတေးရေးရာမှ နောင်တွင် မြန်မာညွန့်အငြိမ့် မာဃအဖွဲ့ (မြို့မနှင့်အပြိုင်ပေါ်သည်) အခြားအငြိမ့်များတွင် တေးရေးဆရာဖြစ်သည်။
ရွှေမန်းတင်မောင်၊ စိန်အောင်မင်း တို့ဇာတ်များတွင် နှစ်ပါးသွားတေးများ၊ ဇာတ်ထုပ်များကို ရေးပေးခဲ့သည်။
စိန်အောင်မင်းဇာတ်တွင်မူ စိန်အောင်မင်းနှင့် စတွဲချိန်မှစ၍ ဇာတ်နှင့်အတူ လိုက်ပါခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန် မတိုင်မီအထိ ဇာတ်နှင့်အတူ မလိုက်ပါနိုင်တော့လင့်ကစား လိုအပ်သည်များကို လမ်းညွှန်ပေးခဲ့၊ တေးရေးပေးခဲ့သေးကြောင်း သိရသည်။
ရတနာ၃ပါးကို ကိုင်းရှိုင်း၍ ရတနာ၃ပါးနှင့် ပတ်သက်သောတေးများကိုလည်း ရေးခဲ့သည်။
မန္တလေးမြို့တွင် မြန်မာလူမျိုးပိုင် မြန်မာညွန့်ရုပ်ရှင်ရုံ တည်ထောင်သောအခါ တီးဝိုင်းတွင် ဆရာတင်ကိုယ်တိုင် နှစ်အတန်ကြာ တေးဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာညွန့်အငြိမ့် ထောင်သည့်အခါ မြန်မာညွန့်အငြိမ့်မှ မင်းသမီးများအတွက် အငြိမ့်တေးများ ရေးပေးခဲ့သည်။
မင်းသမီး ဥက္ကလာအေးကြည်၊ ဩဘာသောင်း၊ လေဘာတီမမြရင်၊ မြခြေချင်း မငွေမြိုင်၊ ဘာမေးနီးယားမြသီ၊ နေပြည်တော်မြရီ၊ ဥဩမယ်ရတနာတင်(ဥဩမယ်တင်)တို့နှင့် မင်းသား စံပယ်တင်၊ ဇီးကွက်ဖေသက်၊ ဘာဂျာဘအေးတို့အတွက် တေးများရေးပေးခဲ့သည်။
ဆရာတင်၏ နာမည်ကျော်ကြားသော တေးများမှာ ဥဩမယ်တင်၏ “အာယားမ”သီချင်း (မြန်မာညွန့်အငြိမ့်တွင် သီဆိုရန်ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
) နောင်တွင် မန္တလေး ပန်တျာနီနီဝင်းအား ပြန်လည်သီဆိုစေသည်မှ ယခုတိုင် ခေတ်စားခဲ့သည်။
နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်ဟု အမှတ်မှားကြကြောင်း ဆရာတင် ကိုယ်တိုင်ပြောပြခဲ့သည်) ဘာမေးနီးယားမြသီ၏ “တိန်းချိုချို”သီချင်း၊ မာဃအဖွဲ့မှ ဦးဘဦး(အဆိုတော်ကိုအံ့ကြီး၏အစ်ကို) သီဆိုခဲ့သော “ချစ်သွေးညီ”သီချင်းတို့ဖြစ်သည်။
အခြားတေးများရှိသေးသော်လည်း ၁၉၈၄ခု မန္တလေးမြို့ မီးကြီးလောင်စဉ်က မှတ်တမ်းများပျောက်ပျက်ခဲ့သည်။
စိန်အောင်မင်း၏ဇာတ်တွင် ၁၉၄၆ ခုမှစ၍ လိုက်ပါကာ အော်ပရာ၊ ဇာတ်ထုပ်များရေးခဲ့သည်။
ကျော်ကြားသည့် နောက်ပိုင်းဇာတ်ထုပ်များမှာ (၁)အောင်သပြေတိုင်းက မောင်ရွှေမှိုင်း၊ (၂)မြန်မာ့ဘုန်းရောင်၊ (၃)နန်းညွန့်ရင်၊ (၄)သာသာနာ့ထိပ်တင်တို့ဖြစ်သည်။
(၃ နှင့် ၄ မှာ ဓာတ်ပြားသွင်းပြီးဖြစ်သည်)။
လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းစဉ် ကာလများကလည်း အမျိုးသားရေးလှုံ့ဆော်တေးများ ရေးခဲ့သေးသည်။
မြန်မာညွန့်ဆရာတင်၏ ထူးခြားချက်မှာ တေးသီချင်းများစွာ ရေးခဲ့သော်လည်း မည်သည့်တူရိယာကိုမျှ မတီးတတ်။
စည်းကိုသာသိ၍ လေချွန်၍ အသံရှာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် သူ၏တေးများတွင် ခက်ခက်ခဲခဲဆိုရသော အသံများကိုတွေ့ရသည်။
အငြိမ့်တေးများကို မင်းသမီးများအား ကိုယ်တိုင်သီချင်းချပေးလေ့ရှိသည်။
စိတ်ကြိုက်အသံ မရမချင်း ကိုယ်တိုင်ဆိုပြလေ့ရှိသည်။
ဆရာတင်သည် ၁၉၇၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ၊ အသက် ၇၆နှစ် အရွယ်တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် မန္တလေးမြို့၊ ဗောဓိကုန်းရပ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်ငြိမ်းနှင့် ကိတ္တိမသားဖြစ်သူ မောင်ကိုကိုကြီးတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဂျူဗလီစိန် (ခန့်မှန်း ၁၉၀၇-၁၉၆၁) သည် မြန်မာ တေးရေး ဖြစ်သည်။
အနုပညာခရီး အမည်ရင်းမှာ ဝင်းမောင် ဖြစ်သည်။
စစ်ကြိုခေတ်က (၁၀)တန်း အောင်သော်လည်း ဝန်ထမ်းမလုပ်ဘဲ အနုပညာနယ်ပယ်တွင် ကျင်လည်ခဲ့သည်။
သဟာယဆရာတင်ထံတွင် တေးစပ်မှုကို နည်းခံပြီး တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခဲ့သည်။
အေဝမ်း ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည့် ပြည်လှဖေ၏ နဂါးနိုင်မင်း၊ မင်းမဟာဂီရိ နှင့် ဣန္ဒာနွယ် တို့မှာ ဂျူဗလီစိန်၏ ထင်ရှားသော သီချင်းများဖြစ်သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် အရှေ့ပိုင်းတူရိယာအဖွဲ့တွင် တင်တင်မြ၊ ခင်စန်းကြည်၊ ဘေဘီနွဲ့၊ နုနုဝေ၊ တင်တင်အောင်၊ မြင့်စိုး၊ တင်မောင်လှ၊ ကိုကျော်စိန်၊ မယ်ဒလင် တိုးဝင်း၊ ကိုလှဝင်းတို့အတွက် ရေဒီယိုသီချင်းပုဒ်ရေ (၇၀) ကျော် ရေးသားပေးခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်ကားများတွင်လည်း အရန်သရုပ်ဆောင် အဖြစ်လည်း ပါဝင်ဖူးသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၆၁ ခု၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဇနီးနှင့် သား (၁) ယောက်၊ သမီး (၂) ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ဆရာဉာဏ်သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၆ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၈၆၄/၁၈၆၅)တွင် စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ သင်းတွဲရွာ၌ ဖွားမြင်သည်။
အချုပ်တန်းဆရာဖေ၏ တပည့်ဖြစ်ပြီး အသက် ၂၅နှစ်အရွယ် ၁၉၀၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ကုန်းဘောင် သီချင်းကိုရေးစပ်ခဲ့ပြီး ရုပ်သေးစင်တော်မင်းသမီးကြီး အမေပု ခေါ် ဆရာပုမှ သီဆိုခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရက သီချင်းစာသားများအတွက် စစ်ဆေးမေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရက စာသားများကို စိစစ်ကန့်သတ်ပြင်ဆင်ပြီးမှ သီဆိုခွင့်ပြုခဲ့သည်။
၎င်းနောက် ပါတော်မူ စည်တော်သံ သီချင်းကိုရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးနှင့် တေးဂီတ(မေမြို့မိုးကြည်)၁၉၇၈ (စာပေဗိမာန်) ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ။
ဆရာတောက် (၁၈၉၉-၁၉၇၈) သည် မြန်မာ ဂီတပညာရှင်နှင့် တေးရေး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၈၉၉ ခု၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်တွင် မြန်အောင်မြို့၊ ဆယ်ရွာ၌ ဦးသော့၊ ဒေါ်ဖော့တို့မှ မွေးသည်။
မွေးချင်း (၆) ယောက်အနက် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။
ဇာတ်မင်းသား ကိုတောက် အလွန်နာမည်ကြီးနေ၍ မောင်တောက် ဟု အမည်တွင်သည်။
အနုပညာခရီး သံဖြူအတတ်၊ ပန်းထိမ်အတတ်တို့ သင်ကြားရာမှ ဦးသန်း၊ ဦးကြင်၊ ပဲခူးမြို့မှ ဆိုင်းဆရာ ဦးချစ်လှတို့ထံတွင် လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့ရပြန်သည်။
ဆိုင်းသင်ရာတွင် ရှေးရိုးအတိုင်း ပတ္တလားကိုပါ တွဲသင်ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် စန္ဒယားဦးသိန်းဖေထံမှ စန္ဒယားသင်ပြီး မြန်မာအဆွေ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ ရိုက်ကူးသော တောင်မြိုင်စွန်းက လွမ်းအောင်ဖန် ဇာတ်ကားတွင် စန္ဒယားစတီးရသည်။
ရုပ်ရှင်တေးများအား စန္ဒယားဖြင့် အသံသွင်းခဲ့ပြီး တေးရေးခြင်းကို လှည်းတန်း ဦးလူလေးထံမှ သင်ယူခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ကံဘဲ့ဆရာအတတ်သင်ကျောင်း၌ ဂီတနည်းပြအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် မြန်မာ့အသံ သီချင်းကြီးစိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်နှင့် ဂီတအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရေးသားသော သီချင်းများ နိဂြောဓသမင် စိတ် ဥပေါသထ ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၈ ခု အသက် (၇၉) နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာတူရိယာဂီတပညာကျော်များ (ပန်တျာမြင့်အောင်) စာပေဗိမာန်စာအုပ်တိုက် ၁၆-၇-၆၂ ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ Category:၁၈၉၉ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၇၈ ကွယ်လွန်သူများ။
ဆရာထာ (၁၉၀၁-၁၉၇၉) သည် မြန်မာ ဂီတပညာရှင်နှင့် တေးရေး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၀၁ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ဦးစံခိုင်၊ ဒေါ်မတို့မှ မွေးသည်။
ငယ်စဉ်က အင်းကန်တိုက် ရွှေကျောင်းတွင် မြန်မာစာသင်ပြီး ဦးထွန်းရင်ထံမှ သီချင်းရေးခြင်းနှင့် အကပညာကို ယူသည်။
အနုပညာခရီး အစ်မဖြစ်သူ မစိန်သုံ အငြိမ့်တွင် စည်တီး၊ ဒိုးတီး လုပ်ကိုင်ရင်း ထိုအငြိမ့်၌ပင် စန္ဒရားတီးသူ ဆရာမောင်ထံမှ စန္ဒရားသင်ပြန်သည်။
သရဲလေး အောင်စိန်၊ စိန်အုပ်၊ အောင်မောင်း၊ စိန်ကတုံးနှင့် စိန်အောင်မင်းတို့အတွက် ဇာတ်သီချင်းများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
စိန်အောင်မင်း၏ နာမည်ကျော် ဘဒ္ဒကလျာဏီ သီချင်းသည် ဆရာထာ ရေးစပ်ခဲ့သော သီချင်းဖြစ်သည်။
အငြိမ့်မင်းသမီးများဖြစ်သော ယူနီဗာစီတီ မြသန်းကြည်၊ ရွှေလိပ်ပြာနှင့် မကြည်အောင်တို့အတွက် အငြိမ့်သီချင်းများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
မန္တလေးမှ ဥဩမယ်တင်၊ ဥက္ကလာ အေးကြည်၊ ဩဘာသောင်း၊ လေဘာတီ မြရင်၊ လှကလေးစိန်၊ ပျော်တော်ဆက် မတင်အောင်တို့ အငြိမ့်များတွင် ပတ္တလားဝင်တီးပေးရင်း သီချင်းရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
ဆရာထာသည် ရွှေမန်းဇာတ်သဘင်တွင် မန်နေဂျာအဖြစ် ဝင်ရောက်ရင်း ရွှေမန်းဇာတ်အတွက် သီချင်းပေါင်းများစွာ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ ဒေါ်မမလေးနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး ခင်အုန်းမြိုင် (မင်းသမီး ရွှေမန်းသူ ခင်အုန်းမြင့်)၊ အေးကို (စန္ဒယား အေးကို)၊ ခင်ဝင်းမေ (ကောလိပ် ခင်ဝင်းမေ) နှင့် ဇာနည်ဝင်းမော် (မင်းသမီး) ဟူသော သားသမီးလေးယောက် ထွန်းကားသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၉ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဆရာပု ရုပ်သေးမင်းသမီး ဆရာပု(ခေါ်) အမေပုကို အဖဦးထိုက်၊ အမိဒေါ်အေးတင်တို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၂ခုနှစ်တွင် တဘက်ဆွဲရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
(တဘက်ဆွဲရွာမှာ ကျောက်ဆည် လယ်တွင်း ကိုးခရိုင်နယ်အတွင်းဖြစ်၍ ပန်းလောင်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် ရှိလေသည်။
) မောင်ပု (၅)နှစ်သားအရွယ်တွင် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်အေးတင် အနိစ္စရောက်ပြီး (၂)နှစ်အကြာ ဖခင်ဖြစ်သူက နောက်အိမ်ထောင်ပြုသဖြင့် (၇)နှစ်သားအရွယ် ကတည်းက မိထွေးနှင့်နေခဲ့ရပြီး နောက်အိမ်ထောင်မှ ပေါက်ဖွားလာသော ကလေးများကို ထိန်းရသည်။
တစ်နေ့သောအခါ မိထွေးဖြစ်သူက မန်ကျည်းရွက်ခူးခိုင်းသဖြင့် ပန်းလောင်မြစ်ကမ်းပါးရှိ မန်ကျည်းပင်ကြီးပေါ်တက်၍ မန်ကျည်းရွက်ခူးရင်း စိတ်ညစ်ညစ်နှင့် ရရာ အလွမ်းသီချင်းကို ဟစ်၍ ဟစ်၍ ငိုသံပါကလေးနှင့် ဆိုမိ၏။
သူ၏အသံကို မြစ်ကမ်းပါးရှိ ရုပ်သေးလှေကြီးမှ ဦးသာပြောနှင့် ဦသာဇံတို့က ကြားကြသောကြောင့် သဘောကျပြီး ၎င်းတို့၏ ရုပ်သေးအဖွဲ့နှင့် လိုက်ပါလိုသည်လားဟု လိုလိုလားလား မေးမြန်းကြရာ နဂိုက မိထွေးနှင့်နေရပြီး စိတ်အားငယ် စိတ်ညစ်နေသော မောင်ပုမှာ လိုက်ခဲ့မည်ဟုဆိုကာ လိုက်ပါသွားတော့၏။
ဦးသာပြော၊ ဦးသာဇံတို့ မင်္ဂလာစင်တော်ကြီးမှာ ဘုရင့်အသုံးတော်ခံ စင်တော်မဟာဖြစ်၍ ဘုရင်နှင့်မိဘုရား ရှုစားလိုသည့်အခါတွင် တောင်စမုတ် အနောက်ဘက် ပွဲကြည့်ဆောင်၏တောင်ဘက်တွင် စင်ဆောက်၍ ကပြရမြဲဖြစ်သည်။
ဆရာပုဖြစ်လာမည့် မောင်ပုမှာ ပညာဆည်းပူးရင်း နောက်ပါးမှ ပါခဲ့ရပေသည်။
အသက် (၁၄)နှစ် အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ ဆီးသီးကောက်မင်းသမီးအဖြစ် စ၍ နေရာပေးကြ၏။
(ဆရာပု၏အသံမှာ မိန်းကလေး ၏အသံနှင့်တူလွန်းလှ၍ ယောက်ျားစင်စစ်က ရုပ်သေးမင်းသမီးဘဝ ရောက်ရခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်ထိုအခါက ရုပ်သေးစင်မြင့်ပေါ်သို့ မိန်းမများ တက်ရောက်အသုံးတော်ခံရခြင်းမရှိဟု မှတ်သား ရသည်။
) ဦးသာပြောနှင့် ဦးသာဇံတို့၏ စင်ပေါ်သို့ရောက်လာချိန်တွင် မောင်ပုကို မြေတောင်မြှောက်ကာ အနုပညာရပ်များ သင်ကြားပေးကြ၏။
နဂိုက အနုပညာဗီဇပါလာသော မောင်ပုမှာ တစ်နေ့တခြား ရုပ်သေးမင်းသမီး အဆိုအငို အပြောပညာများ ပြည့်ဝလာတော့၏။
မောင်ပု၏ ဆရာ့ဆရာကြီးများမှာ မင်းသမီးဦးပါတူ၊ ကျောက်ကာမှ မင်းသားဆရာမိုး၊ အာလကပ္ပမှ မင်းသမီးဆရာမူ၊ မင်းသားဆရာရိုက်တို့ဖြစ်ကြ၏။
အရွယ်ရောက်၍ ပညာစုံလာပြီဖြစ်သော ဆရာပုသည်၎င်း၏ဆရာကြီးများ မရှိကြတော့သည့်အခါ ကိုယ်တိုင် မဟာစင်တော်ကြီး တည်ထောင်ကပြလေတော့သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တော်တွင် ဆရာပုမှာ စင်တော်ကလေးအဖြစ် ကပြ၍ ၎င်းနောက် စုဘုရားလတ်၏ စင်တော်၊ ထို့နောက် သီပေါဘုရင်၏ စင်တော်ကြီးအဖြစ် ကပြလေသည်။
ဆရာပုကို “နေမျိုးသီရိ မဓုသဒ္ဒရွှေတောင်”ဟူသော ဘွဲ့နှင့် ချီးမြှောက်ကာ မြင်းခြံအနီး သမုန်းကိုင်း(၁၂)ရွာကို စားစေသည်။
ဆရာပုသည် ခေတ်အဆက်ဆက်ကိုမီ၍ မင်းသားအမျိုးမျိုးနှင့် တွဲခဲ့သည်။
ပြည်မြို့သို့ ရုပ်သေးသွားကရင်း ဦးဘညွန့် (နောင်အခါ မြန်မာအဆွေ သူဌေးကြီး ဦးဘညွန့်)နှင့် တွေ့ဆုံ၍ ခေတ်ပေါ် အသံသွင်း ဓာတ်လုံးဖြင့် သီချင်းများ၊ ဇာတ်ထုပ်များ သွင်းခဲ့ရပါ၏။
မကြာမီပင် ဓာတ်ပြားခေတ် ပေါ်ပေါက်လာပြီး အမေပု(ခေါ်)ဆရာပု မင်းသားဦးဘကျော့နှင့် တွဲစဉ်အခါ ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီက ဓာတ်ပြားသွင်းရန် ရန်ကုန်သို့ခေါ်၏။
ဆရာပုတို့အဖွဲ့က ပွဲလက်ခံများရှိနေသဖြင့် ရန်ကုန်မလာနိုင်ကြသောအခါ မန္တလေးသို့ လိုက်လာကြပြီး ဇာတ်တစ်ထုပ်ကို ငွေ၃၀၀ဝိ/ ပေး၍ ဓာတ်ပြားသွင်းယူကြ၏။
ဇာတ်ထုပ်တစ်ထုပ်လျှင် ဓာတ်ပြားချပ်ရေ (၃၅)ပြား၊ (၃၆)ပြားခန့် ရှိသည်။
သွင်းယူသည့် ဇာတ်ထုပ်များမှာ ဖိုးထောင်ဝါနုဇာတ်၊ အောင်ဖြူဇာတ်၊ မင်းထင် ရွှေမှန်ဇာတ်ထုပ်များ ဖြစ်သည်။
ဆရာပုမှာ အသက်(၅၄)နှစ် သဘင်သက် (၄၀)အရ (၁၉၁၄)ခုနှစ်တွင် အနိစ္စရောက်ရှိသည်။
ဇနီး ဒေါ်လေးကြီးနှင့် သားသမီးများမှာ ဦးကြင်၊ ဦးတင်၊ ဦးရှင်၊ ဒေါ်အုန်းတင်၊ ဒေါ်အမ၊ ဦးသွင်၊ ဦးအောင်ဘတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ဆရာပု(ခေါ်) အမေပုမှာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပထမဆုံးရောက်ရှိလာသော အသံသွင်းဓာတ်လုံးကို သွင်းဖူးသည့် ရုပ်သေးပညာရှင်ကြီးဖြစ်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ရမည် ဖြစ်သည်။
လူထုဒေါ်အမာရေးသားသော ပြည်သူချစ်သောအနုပညာသည်များ စာအုပ်ပါ အချက်အလက်များ ဖြစ်သည်။
ဆရာမြိုင်ကလေး (စန္ဒရား) ဆရာမြိုင်ကလေး၏ မိဘများမှာ ပဲခူးမြို့ ရွှေပန်းထိမ်ဆရာ ဦးဖိုးဆင်၊ ဒေါ်သော့ တို့ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၀၃ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့အနီး မင်းရွာတွင်မွေးဖွားသည်။
ရွှေနန်းထွက်မဟာဂီတကျမ်းပြုစုသူ၊ ဥက္ကလာပမြို့ဘွဲ့ ပတ်ပျိုးရေးသူ စန္ဒရားဆရာ မြိုင်ကြီးနှင့် အမည်တူသဖြင့် ဆရာမြိုင်ကလေးဟုလည်းကောင်း၊ ပဲခူးမြို့သားဖြစ်သောကြောင့် ပဲခူးဆရာမြိုင်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ပန်တျာကျောင်း၌ စန္ဒရားနှင့်ပတ္တလား နည်းပြအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အတွက် ပန်တျာဆရာမြိုင်ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဆရာမြိုင်၏ ပထမဆရာအရင်းမှာ အပျော်တမ်း ပတ္တလားဆရာကြီး ပဲခူးဦးမောင်တင်ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်သို့ရောက်သောအခါ စောင်းနှင့်ပတ္တလားပညာရှင် ဦးထွန်းဖေထံတွင် ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးသည်။
ထို့ပြင် စောင်းဆရာကြီး ဦးမောင်မောင်လတ်၊ ဆိုင်းဆရာကြီး ပတ္တလားဆရာနွဲ့နှင့် စောင်းဆရာမကြီး အုပ်ဆက် ဒေါ်ခင်ခင်လေးတို့ထံမှ မဟာဂီတသီချင်းများ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၆ခုနှစ်တွင် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၌ စန္ဒရားနှင့်ပတ္တလား ဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီက ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီထူထောင်သည့်အခါ ခွေးတံဆိပ်ကုမ္ပဏီမှ နုတ်ထွက်ပြီး ဗြိတိသျှဘားမားသို့ ကူးပြောင်းလာသည်။
၁၉၃၇ခုနှစ် ဗြိတိသျှဘားမား၏ ပွဲဦးထွက် ဓာတ်ပြားများဖြစ်သော ခင်ခင်ရီ၏ အောင်စေတီ၊ ဣဋ္ဌာရုံ၊ မေမေဝင်း၏ မာလာမြိုင်၊ မြတ်သာ၏ မုန့်ပေါင်းစုံ၊ လှတင်ကြီး၏ အပွေးမြင်အပင်သိတို့တွင် ဆရာမြိုင်၏ စန္ဒရားလက်သံများကို စတင်ကြားရသည်။
စန္ဒရားဆရာမြိုင်ဟု ကျော်ကြားသော်လည်း ဆရာရင်းမှာ ပတ္တလားဆရာဖြစ်သည့်အလျောက် ပတ္တလားလည်း အလွန်ကောင်းသည်ဟု သိရသည်။
ခင်မောင်ရင်၏ တောသားကြီးနှင့် မေမေဝင်း၏ ဆယ့်နှစ်လရာသီ သီချင်းများတွင် ကြားရသည့် ပတ္တလား လက်သံမှာ ဆရာမြိုင်၏လက်သံဖြစ်သည်။
၁၉၅၁ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘားမားမှ ဒါရိုက်တာဆရာခန့်၏ တောပန်းလေးမို့ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ဂီတမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပန်တျာကျောင်းတွင် နည်းပြဆရာ လုပ်ကိုင်နေစဉ် အသက်၆၀ မပြည့်မီ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ဦးမောင်မောင်လတ်(နောင်)ပြုစုသည်။
The Doors သည် အမေရိကန် ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့၌ အဆိုရှင် ဂျင် မော်ရင်ဆန်၊ ကီးဘုတ်တီးသူ ရေး မန်ဇာရက်၊ ဂစ်တာသမား ရော်ဘီ ကရင်ဂါ၊ နှင့် ဒရမ်တီးသူ ဂျွန် ဒန်စမိုးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မော်ရင်ဆန် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဖွဲ့ကို ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
thumb|နာမည်ကြီးဒါရိုက်တာ ဦးတင်ယု နာမည်ကြီးဒါရိုက်တာဖြစ်လာမည့် မောင်တင်ယုကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့၊ မြန်မာ့ ပထမဆုံးအသံတိတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား 'မေတ္တာနှင့်သူရာ'ကို ရုံတင်ပြီး သုံးရက်အကြာအောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာဦးတင်ယုသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ပေါ်ဦးစခေတ်ကတည်းက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မြန်မာအဆွေ(အေဝမ်း ရုပ်ရှင်)မိသားစု၏ မျိုးဆက်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဦးတင်ယုသည် ဦးလေးဖြစ်သော မင်းသားကြီး ဦးတင်မောင်၊ ပထမဆုံးမြန်မာ ရုပ်ရှင်မင်းသား ဦးညီပုတို့ထံမှာ ရုပ်ရှင်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
အေဝမ်းတစ်ခြံလုံးက စတူဒီယိုလုပ်ထားသည့်အတွက် အေဝမ်းမိသားစုတစ်စုလုံးက ရုပ်ရှင်လုပ်သားများလို ဖြစ်နေသည်။
လိုအပ်သောအခန်းများမှာ ကလေးပဲလိုလို၊ လူကြီးပဲလိုလို အေဝမ်းမိသားစုက ဝင်ရိုက်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ငယ်ငယ် လေးကတည်းက ရုပ်ရှင်ဝါသနာပါသော ဦးတင်ယုသည် ဦးလေးများနောက် လိုက်ပြီး သူတို့ရိုက်ကူးခဲ့သောရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် ဇာတ်လမ်းမှတ်တမ်းတင်သူ၊ တည်းဖြတ်သူ အဖြစ်နဲ့ ဝင်ကူရင်း ရုပ်ရှင်လောကတည်းကို ရောက်လာခဲ့သည်။