kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
များမကြာမီ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ကျောက်ကြီးရောဂါကို ယခင် ကလောက် စိုးရိမ်စရာ မရှိအောင် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းနိုင်ကြ လေသည်။
ကျောက်ဆေးထိုးခြင်းသည် ကျောက်ကြီးရောဂါ ကာကွယ်ရေးအတွက် အလွန်ထိရောက်သဖြင့် ယဉ်ကျေးသော တိုင်းပြည်ဟူသ၍၌ ကျောက်ဆေးမထိုးဘဲ မနေရဟူသော ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ထားကြလေသည်။
ကျောက်ဆေးကို ၁ ကြိမ်ထိုးရုံဖြင့် ကျောက်ကြီးရောဂါကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ကာကွယ်နိုင်သော်လည်း တစ်သက်လုံးအတွက် လုံလောက်ပြီဟု မယူဆသင့်ပေ။
အနည်းဆုံး ၇ နှစ် ၁ ကြိမ် ထပ်ကာ ထိုးပေးမှသာ ထိုရောဂါကို အမြဲတမ်းကာကွယ်ပေးရာ ရောက်လေသည်။
ကျောက်ဆေးထိုးခြင်းသည် ကျောက်ကြီး ရောဂါ ဖြစ်သည့်တိုင်အောင်လည်း အသက်ဘေးအန္တရာယ် အတွက် စိုးရိမ်စရာ မရှိချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:ပြည်သူ့ ကျန်းမာရေး။
ငှက်ကျား () ကို မြင်ရုံနှင့် ငှက်ကျားမှန်း သိသာနိုင်သည်။
ရှည်လျားသော ခြေထောက်၊ လည်တံ၊ နှုတ်သီးတို့သည် အခြားငှက် များမှာထက် ထူးကဲစွာ ပေါ်လွင်လျက်ရှိသည်။
ငှက်ကျားသည် ရေစပ်တွင် ကျက်စားလေ့ရှိသော ငှက်မျိုး ဖြစ်သည်။
အလျား ၅ ပေခန့်ရှိသည်။
သာမန်ငှက်ကျားဖြူ၏ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'စီကိုနီးယား အဲလဗာ' ဖြစ်သည်။
ထိုငှက်ကျားမျိုးကို ဥရောပတိုက်တွင် ဆွီဒင်၊ စပိန်၊ ဂရိ၊ ဒိန်းမတ်၊ ဟောလန်နိုင်ငံများ၌ တွေ့ရ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကား မရှိ။
ဆောင်းရာသီ၌ ငှက်ကျားများကို အာဖရိကတိုက်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။
ဩစတြေးလျနှင့် တောင်အမေရိကတိုက်တို့တွင်လည်း ငှက်ကျားများ အသင့်အတင့်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ တွေ့ရသော ငှက်ကျားမျိုးမှာ 'အိုင်ဗစ်လျူကို စက်ဖာလပ်' ဖြစ်သည်။
အလျား လက်မ ၄ဝ ရှိ၏။
နှုတ်သီး နှင့် မျက်နှာ၌ လိမ်မော်ရောင်ရှိ၏။
အမြီးအရောင်သည် ပန်းရောင်ဟူ၍ ထင်ရသော်လည်း အမှန်မှာ အမွှေးအတောင်တို့၏ အတွင်းဖက်ပိုင်း၌သာ ပန်းရောင်ရှိသည်။
ပျံသန်းသော အခါ ကိုယ်ထည်ဖြူ၍ အတောင်နှင့်အမြီး မည်းနေသည်ကို တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေလျှံသော လယ်ကွင်း၊ ရေအိုင်ဘေးနှင့် ရွှံ့တော ဗွက်တောဒေသများတွင် ကျက်စားလေ့ရှိ၏။
ကမ်းခြေရှိ လတာပြင်များတွင် အအုပ်အသင်းနှင့် နေသည်ကို တွေ့ရ၏။
ငှက်ကျားသည် အသိုက်ကိုအဆောက်အအုံများပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်များပေါ်တွင်လည်းကောင်း ပြုလုပ်တတ်သည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ငှက်ကျားများအတွက် အသိုက်ဆောက်လုပ်ရန် နေရာ များကိုပင် ပြုလုပ်ပေးကြသည်။
ငှက်ကျားများသည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အသိုက်ဟောင်းနေရာသို့ ပြန်လာလေ့ရှိကြသည်။
ငှက်ကျားများ စားသောအစာမှာ ဖားနှင့် ပိုးမွှားများဖြစ်သည်။
ငှက်ကျားသည် အသံမပြုတတ်ဟု ဆိုသည်။
၎င်းတွင် နက်ပြောင်သော အမွှေးအတောင်များရှိ၏။
နံဘေးနှင့် ရင်အုပ်တို့မှာ ဖြူ၏။
အမြီးကို ဦးခေါင်းနှင့် ထိလုနီးပါး ကော့ထောင်ထားတတ်သည်။
ငှက်မသည် ငှက်ဖိုနှင့် အသွင် အပြင် တူ၏။
သို့ရာတွင် အရောင်အဆင်းမှာ ငှက်ဖိုလောက် မနက်လှဘဲ ညိုတိုတို ဖြစ်သည်။
ဤငှက်ကျားကို လတာပြင်ဒေသများနှင့် ချုံပုတ်တောများတွင် အတွေ့ရများသည်။
အသံမှာ ကျောက်ခတ်သံမျိုးကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
သာယာသောအသံဖြင့်လည်း မြည်ကြွေးတတ်သည်။
ပိုးတုံးလုံး၊ ပေါက်ဖတ်နှင့် တီကောင်များကို စားလေ့ရှိသည်။
ဧပြီလမှ ဇွန်လအတွင်း ငှက်ကျားငယ်များ ပေါက်သည်။
အသိုက်ကို ပင်မြင့်ပေါ်တွင် မလုပ်ဘဲ မြေပြင်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ မြက်ခင်းအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ကျင်းများတွင်လည်းကောင်း ပြုလုပ်သည်။
ခွက်ငယ်နှင့်တူသောအသိုက်ကို မြက်ပင်၊ သစ်မြစ်များဖြင့် ပြုလုပ်၍ ဘေးပတ်လည်တွင် အမွှေးအမှင်များဖြင့် သပ်ရပ်စွာ ကာရံထားတတ်သည်။
တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၅ ဥအထိ ရှိသည်။
ဥ အရောင်မှာ ပြာလဲ့လဲ့ သို့မဟုတ် အဖြူတွင် ပန်းနုရောင်ဖြစ် သည်။
အညိုပြောက်ကလေးများကိုလည်း တွေ့ရ၏။
ဤငှက်ကျားမျိုးကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့နိုင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ။
ကျောက်ချဉ်တုံး ကျောက်ချဉ်သည် သဘာဝတွင်းထွက်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောက်ချဉ်သည် အရောင်ကင်း၍ ရှစ်မြှောင့် ခရစ္စတယ် ကလေးများအဖြစ် ဖွဲ့စည်းနေသော အခဲဖြစ်သည်။
ထိုအခဲတွင် ရေ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပါဝင်၏။
ကျောက်ချဉ်ကို Alum လို့ ခေါ်ပြီး အလျူမီနီယမ် ဆာလဖိတ်(ဓာတ်ဆား) နှင့် ပိုတက်ဆီယမ်ဆာလဖိတ် (ဓာတ်ဆား)နှစ်မျိုးကို အညီအမျှရောစပ်ကာ အရည်ဖျော်၍လုပ်လျှင် ရှစ်မြှောင့် ခရစ္စတယ်ကျောက်ချဉ်ခဲကလေးများ ဖြစ်လာသည်။
ကျောက်ချဉ်ကို သယံဇာတအဖြစ်ဖြင့် တူးဖော်ရရှိနိုင်သည်။
သို့သော် ကျောက်မီးသွေးမှ ဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်ယူရာတွင် ကျောက်ချဉ်ကို ဘေးထွက်ပစ္စည်းအနေဖြင့် အမြောက်အမြား ရရှိနိုင်သည်။
ရှေးခေတ်အခါက လူများသည် ကျောက်ချဉ်ပါသော ကျောက်တုံးကို မီးဖုတ်၍ ကျောက်ချဉ်ကို ထုတ်ယူကြသည်။
အလယ်ခေတ် လောက်က ဥရောပနိုင်ငံများ၌ အသုံးပြုသော ကျောက်ချဉ်ကို ဥရောပအရှေ့ဘက်ရှိ မွတ်စလင်နိုင်ငံများမှ ရရှိသည်။
၁၅ ရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါမှ ကျောက်ချဉ်တွင်းများကို အီတလီနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိကြလေသည်။
ကျောက်ချဉ်၏ ထူးခြားသော အချက်တစ်ရပ်မှာ ကျုံ့စေ ချုပ်စေတတ်သော သတ္တိဖြစ်၏၊ ဥဒါဟရုဏ် ကျောက်ချဉ်တစ်ခဲကို နှုတ်ခမ်းတွင် ပွတ်တိုက်ကြည့်လျှင် နှုတ်ခမ်းသည် ကျုံ့ယုံ့ တင်းမာသွားသည်ကို တွေ့ရမည်။
ကျောက်ချဉ်ကို ဆေးဝါးအဖြစ်ဖြင့် အမျိုးမျိုး အသုံးပြုနိုင်ရာ သွေးတိတ် အောင်ပြုခြင်း၊ အနာစိမ်းများ ကုသခြင်းတို့အတွက် ကောင်း၏။
ထို့ပြင် အထည်အလိပ်များ ဆေးဆိုးရာတွင်လည်း ဆေးရောင်ကို ချုပ်ရန်အတွက် အသုံးဝင်သည်။
သို့ရာတွင် ဤသို့ ချုပ်ဆေးအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုသော ကျောက်ချဉ်၌ သံဓာတ် မပါအောင် သတိပြုရသည်။
သားရေနယ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ စက္ကူလုပ်ငန်းတွင် စက္ကူကို မင်အစုတ်နည်းအောင် ပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ နောက်ကျိသောရေကို ကြည်လင်အောင် ပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ကျောက်ချဉ်ကို အသုံးပြုကြ၏။
ရေကို ကြည်လင်စေရန် ရေတိုင်ကီများတွင် တစ်ခါတစ်ရံ ကျောက်ချဉ်သက်သက်ကို ဖြစ်စေ၊ ထုံးဖြင့်ရော၍ ဖြစ်စေ အသုံးပြုတတ်ကြသည်။
ကျောက်ချဉ်သည် ဆေးဝါးဖက်တွင် အသုံးဝင်သော်လည်း တန်ရုံထက်လွန်၍ စားသုံးမိလျှင် ဥပါဒ်ပေးတတ်သည်။
ကျောက်ချဉ်ကို မီးဖုတ်ကြည့်လျှင် ရေသည် အငွေ့ဖြစ်သွား၍ အမှုန့်သာ ကျန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကျောက်ချဉ်ကို ရှေးဟောင်းအာယုဗေဒ ဆေးပညာရှင်ကြီးများက သီဝနတ်ဘုရားနှင့် ခိုင်းနှိုင်းတင်စားလေ့ရှိသည်။
အဆိပ်ဟူသမျှသည် သီဝနတ်ဘုရား၏ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ် ကျရောက်သွားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အဆိပ်ပြေသွားကြရသည်။
ကျောက်ချဉ်သည်လည်း အဆိပ်ပြေစေသော သတ္တိရှိသည့်အတွက် သီဝနတ်ဘုရားနှင့် ခိုင်းနှိုင်းခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးကျမ်းများတွင် ကျောက်ချဉ်သည် ဖန်သည်၊ ချိုသည်၊ ချဉ်သည်။
ဒေါသ၊ ဓာတ်၊ မလတို့ကို ခန်းခြောက်စေ၍ လူကို ပိန်စေတတ်သော ဂုဏ်ရှိသည်။
အဖျားရောဂါ၊ ဝမ်းတွင်းပိုး၊ အဆိပ်တို့ကို နိုင်သည်။
အနာများကို အသားနုတက်စေသည်။
အစာကို ကြေစေသည်။
သည်းခြေအားနည်းသည်ကိုလည်း ပြုတတ်သည်။
များစွာသော ဆေးတို့နှင့် ရောနှောအသုံးပြုကြသည်။
သွေး၊ သည်းခြေ၊ လေ၊ သလိပ်တို့ အပူလွန်ခြင်း၊ အူသိမ်၊ အူမတွင် ပြည်နာဖြစ်ခြင်း၊ သလိပ်ခြောက်ခြင်း၊ အစားမကြေခြင်း၊ လေ၊ သည်းခြေ၊ သလိပ်ဟူသော ဒေါသသုံးပါကြောင့်ဖြစ်သော အပုပ်နာ၊ ကုတ်ဟီးချောင်းဆိုးနာ၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲသောအနာ၊ သွေး၊ အသားခြောက်ကပ်သောအနာ၊ ငန်းနာ၊ အဖျားကြောင့်ဖြစ်သော နူနာ အဖျား၊ မျက်စိနာ၊ ဆီးအောင့်သော အနာ၊ သူငယ်နာ၊ မြင်းသရိုက်၊ လိပ်ခေါင်းရောဂါတို့ကိုနိုင်၏ဟု ဆိုထားသည်။
တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော တိုင်းရင်းဆေးဌာနသုံး ဆေးနည်းများ စာအုပ်မှာ ကျောက်ချဉ်သည် အေး၊ ချဉ်၊ ဖန် အရသာရှိပြီး ဝမ်းချုပ်စေခြင်း၊ လေချုပ်စေချင်း၊ သွေးချုပ်စေခြင်း၊ မပုပ်မသိုးအောင် ကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ အနာများကို အသားနုတက်စေခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဒွါရပေါက် (ဝစ္စမဂ်နဲ့ ပဿာဝမဂ်) (ကျင်ကြီးပေါက်၊ ဆီးပေါက်)ကို ကျုံ့စေ၊ ကျဉ်းစေခြင်းစသည့် အကျိုးသွားရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ထိမိခိုက်မိ၍ ဒဏ်ရာ အနာတရဖြစ်လျှင်၊ အရေပြားမှာ သွေးခြေဥလျှင် ကျောက်ချဉ်ကို ရေသန့်သန့်နှင့် သွေး၍ လိမ်းပေးနိုင်သည်။
အနာ အမြန်ဆုံးကျက်ပါသည်။
ဆံပင်၊ မုတ်ဆိတ်ရိတ်လျှင် ဓားရှမိသော အခါမှာလည်း ကျောက်ချဉ် လိမ်းပေးရသည်။
ရှေးက ဆတ္တာသည်များသည် ကျောက်ချဉ်ကို အမြဲတမ်း ဆောင်ထားလေ့ရှိပြီး ကျောက်ချဉ်ပွတ်ပြီးမှ မုတ်ဆိတ်ရိတ်ပေး ကြသည်။
ဒေါက်တာအောင်နိုင်(ဆေးသုတေသန) ဖွေဖွေရှာရှာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ကဏ္ဍ:ရိုးရာ ဆေးပညာ။
ကျောက်ခွဲပင်သည် 'ဆက်စီဖရာဂေးစီး' (Saxifragaceae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ဆက်စီဖရိတ်မှာ လက်တင်ဘာသာ စကားဖြစ်၍ ကျောက်ခွဲပင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အမည်နှင့် လိုက်အောင် ထိုအပင်များသည် ကျောက်မြေ ကျောက်ခဲများရှိသော နေရာများတွင်သာ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိပြီး အမြစ်များသည် မြေကြီးမှ ရေနှင့် ဓာတ်သတ္တုများ ရရှိရေးအတွက် ကျောက်မြေများကို ခွဲဖောက်ကာ စွဲမြဲစွာ ပေါက်ရောက်တတ်သည်။
ထို့ကြောင့် ကျောက်ခွဲပင်များသည် အပင်လောကတွင် အတော်အတန် ထင်ရှားသည်။
ယင်းတို့ကို စိုက်ပျိုးရန် လွယ်ကူသည်။
အချို့ ကျောက်ခွဲပန်းမျိုးမှာ အလွန်လှပသောကြောင့် ဥယျာဉ်ခြံမြေများတွင် စိုက်ပျိုးကြ၏။
ကျောက်ခွဲပင်များ ပေါက်ရောက်ပုံမှာ ထူးဆန်းသည်။
အချို့မှာ တောင်များပေါ်တွင် ရေညှိကမ္ဗလာ ခင်းသကဲ့သို့ စိုစိုပြည်ပြည် စု၍ပေါက်ကြသည်။
အချို့မှာ တစ်ပင်စီ ခပ်ခွာခွာ ပေါက်သည်။
ရွက်လွှာကလေး များမှာ မွဲပြာရောင်ရှိ၍ နူးညံ့သည်။
အပွင့်ကလေးများမှာ အဖြူ အနီ ပန်းရောင်နှင့် မရမ်းစေ့ရောင် စသည်ဖြင့် အရောင်ကွဲ အမျိုးမျိုးရှိသည်။
ပွင့်ရာတွင် အုံလိုက်စု၍ ပွင့်ညှာခိုင်အဖျားတွင် ပွင့်ကြသည်။
အလွန်လှပသော တောင်ကျောက်ခွဲ ပန်းရိုင်းတစ်မျိုး၏ အဝါရောင် အပွင့်ကလေးများတွင် အနီစက်ကလေးများ ပါရှိသည်။
အချို့အမျိုးမှာ အပွင့်သီးခြား မပွင့်ကြဘဲ ပင်စည်ဘေးရှိ ဖူးထွက်သော သစ်ဖုလုံးကလေးများမှ ထွက်၍ ပွင့်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ။
right|ကျောက်ဂွမ်း thumb|ဩစတေးလျမှ ကျောက်ဂွမ်းပြာ။
ပေတံသည် ၁ စင်တီမီတာကို ပြသည်။
thumb|ကျောက်ဂွမ်းပြာမှ ဖိုင်ဘာမျှင်များကို ပြနေပုံ ခရစ္စတယ်ပုံရှိ၍ အမျှင်များပါရှိသော ကျောက်မျိုးကို ကျောက်ဂွမ်း ဟုခေါ်သည်။
ဤကျောက်မျိုးမှ ကျောက်သားများကို ဖယ်ရှား၍ အမျှင်များကို ထုတ်ယူပြီးလျှင် သိုးမွှေးကဲ့သို့ ရက်ယူနိုင်သည်။
ကျောက်ဂွမ်းတွင် မီးခံနိုင်သော သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် မီးကာပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရာ၌ဖြစ်စေ၊ မီးခံပစ္စည်းများပြုလုပ်ရာ၌ဖြစ်စေ၊ အသုံးပြုသည်။
သိပ္ပံဝေါဟာရအလိုအားဖြင့် ကျောက်ဂွမ်းကို အက်စဗက်စတော့ဟု ခေါ်သည်။
ဤစကားမှာ ဂရိဝေါဟာရဖြစ်၍ “မီးမငြိနိုင်” ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကျောက်ဂွမ်းတွင် မီးခံခြင်းနှင့် သိုးမွှေးကဲ့သို့ ရက်ယူနိုင်ခြင်းဂုဏ်တို့ ရှိကြောင်းကို အလွန်ရှေးကျသော ခေတ်ကပင် လူတို့ သိရှိခဲ့ကြသည်။
ရှားလမိန်း ဘုရင်ထံ၌ ကျောက်ဂွမ်းဖြင့် ရက်လုပ်ထားသည့်စားပွဲခင်း ရှိသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုစားပွဲခင်းကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင် လုပ်လိုတိုင်း မီးမြိုက်ပေးရသည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပြောစမှတ်ရှိခဲ့လေသည်။
ကျောက်ဂွမ်းမှ အမျှင်များကို အထည်ကဲ့သို့ရက်လုပ်ခဲ့သော ပထမဆုံးနိုင်ငံကား အီတလီနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဂွမ်းမှ အထည်များမပြုလုပ်မီ ပထမဆုံး ကျောက်ကို ကြိတ်စက်များတွင် ထည့်၍ ကြိတ်ပြီးလျှင် အမျှင်များကို ထုတ်ယူသည်။
အမျှင်ကောင်းကောင်းရအောင် အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ ပြုပြင်ပေးရသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ခြည်မျှင်များဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကြေးနီ သို့မဟုတ် ကြေးဝါနန်းကြိုးများဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ပူး၍ အမျှင်များဖြစ်အောင် ကျစ်ယူသည်။
ထိုအမျှင်များမှတစ်ဖန် အထည်များရက်ယူကြသည်။
ကျောက်ဂွမ်းထည်ကို အသုံးလိုက်၍ အမျိုးမျိုးပြုလုပ်နိုင်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်နှစ်တစ်နှစ်လျှင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော ကျောက်ဂွမ်းတန်ချိန် ၃၅၈ဝဝဝ အနက် ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းကို ကနေဒါ တစ်နိုင်ငံတည်းမှပင် အများအပြားရရှိလေသည်။
ထို့ကြောင့် ကျောက်ဂွမ်းသည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဝင်ငွေကောင်းလှသော ထွက်ကုန်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ကျောက်ဂွမ်း အသင့်အတင့် ထွက်ကြသော အခြားနိုင်ငံများမှာ ရိုးဒီဇီးယား၊ ရုရှ၊ တောင်အာဖရိက ပြည်ထောင်စု၊ အီတလီနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ရေနွေးငွေ့ပိုက်များတွင် သုံးရန် အပူကာပစ္စည်းများကို ရက်ဖိုက် (ခဲနက်) အမဲဆီတို့ဖြင့် ကျောက်ဂွမ်းကို ရောစပ်စီမံယူကြသည်။
ဇာတ်ရုံတွင် အသုံးပြုသည့် မီးခံကန့်လန့်ကာများမှာ ကျောက်ဂွမ်းပြားများ ဖြစ်သည်။
ဤမီးခံကျောက်ဂွမ်းပြားများသည် အပြင်အပမှ အနှောင့်အယှက်ပေးမည့် မလိုလားအပ်သော အသံများကို အသင့်အတင့်သက်သာရာရစေရန် တားဆီးထားနိုင်သည့်ပြင် ရာသီဥတုကြောင့်ဖြစ်ပေါ်သော စိုထိုင်းမှုကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်း စမ်းသပ်သုံးစွဲသဖြင့် သိရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:ဘူမိဗေဒ ကဏ္ဍ:လုပ်ငန်းသုံး တွင်းထွက်များ။
ယေးလ်တက္ကသိုလ် (Yale University) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်နက်တီကက်ပြည်နယ် နျူးဟယ်ဗင်တွင် တည်ရှိသည့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် တက္ကသိုလ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
၁၇၀၁ ခုနှစ်တွင် ကနက်တစ်ကက် ကိုလိုနီနယ်၌ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ယင်းတက္ကသိုလ်သည် အမေရိကန် တက္ကသိုလ် များအနက် တတိယမြောက် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ကျောင်းဖြစ်သည်။
ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီများက ၁၇ ရာစုနှစ်တွင် ‘ကောလိပ်ကျောင်း’ အမည်ဖြင့် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ကိုလိုနီနယ်အတွက် ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးများနှင့် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ ပျိုးထောင်ပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
၁၇၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ အကြီးအကဲ အယ်လီဟူ ယေးလ် (Elihu Yale) အား ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ယေးလ်ကောလိပ်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။
၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် မဟာ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံဌာနသည် အမေရိကန်တွင် ပထမဦးဆုံး ပါရဂူဘွဲ့အပ်နှင်းသည့် ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်လာသည်။
၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကျောင်းသားများ အဆောင်နေစနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ရာမှ ယေးလ်ကောလိပ်သည် အသွင် ပြောင်းလဲ လာသည်။
လက်ရှိတွင် အဆောင် ၁၂ ခု ရှိပြီး နောက် ၂ ခု ဆက်လက် တည်ထောင်ရန် လျာထားသည်။
ယေးလ်တက္ကသိုလ်တွင် ဆရာ ၁၁၀၀၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ၅၃၀၀၊ မဟာတန်းကျောင်းသားနှင့် ဆေးပညာ၊ ဆေးဝါးပညာ၊ သူနာပြု၊ ဥပဒေနှင့် စက်မှုကျောင်းသား ၆၁၀၀ ခန့်ရှိသည်။
တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများအတွက် နှစ်စဉ် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အတန်း ၂၀၀၀ ကျော် ဖွင့်လှစ်လေ့ရှိသည်။
ယေးလ်တက္ကသိုလ်တွင် စာအုပ်ပေါင်း ၁၂.၅ သန်းကျော် သိမ်းဆည်းထားသည့် စာကြည့်တိုက်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ရှိကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယ အကြီးဆုံး တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက် ဖြစ်သည်။
ယေးလ်တက္ကသိုလ်မှ အမေရိကန် သမ္မတ ၅ ဦး၊ အမေရိကန် တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီး ၁၉ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှ ခေါင်းဆောင် အတော်များများကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
မကန်း ကို "ဏာန်း" ဟူ၍ အသံထွက်ဖက်ရန်။
မကန်းလူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။
မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် မွင်း(mon)လူမျိုးများနှင့် အတူတကွ နေထိုင်ကြသည်။
ယဉ်ကျေးသိမ် မွေ့သောလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
ဏာန်းနယ်မြေတွင် ထင်ရှားသောတောင်တန်းနှစ်ခု ရှိသည်။
(yan pa)ရန်ပါနင့် မိုးပီးတောင် ဖြစ်သည်။
ရန်ပါတောင်တန်းကြီးသည် ဏာန်းလူမျိုးများ၏ ပျော်မွေ့ရာ တောင်တန်းကြီး ဖြစ်သည်။
(zan -ဆိုသည်မှာ ညီညာကျယ်ပြန်ပြီး၊ pa-မှာအဖေ၊ အထီး၊ ယောက်ျားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မိုးပီးတောင်သည် (mopichung)နတ်များ၏ တံခါးဝဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မိုးပီးတောင်သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး တောင်ဖြစ်သည်။
ရန်ပါတောင်တန်းကြီးကို အင်္ဂလိပ်လက်ထက်တွင် တပ်စခန်းများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဏာန်းလူမျိုးများသည် နတ်ပဆိုင်းများကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးယခင်က(mon) နယ်မြေတွင် မိုးရည်ရှားပါးမူဖြစ်ခဲ့ရာ ဟီးလောင်ကျေးရွာမှ နတ်ဆရာ(မာန်ထန်း)မှ နတ်တင်ပူဇော်ပသရာတွင် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ၊ ထိုအချိန်တွင်(zan pa ) ခေါ် တောင်တန်းသို့ ရောက်လာပြီး ဏာန်းတို့၏ နတ်ဆရာ(ခေါ်ဟုန်း)နဲ့ တွေ့ပြီး နတ်အတူတင်ခဲ့ကြသည်။
ကျောက်ခဲများကို စနစ်တကျစီကာ ထိုကျောက်ပေါ်တွင် နွားနောက်၊ ဝက်၊ ကြက်တို့ကို သတ်၍ ကောင်းကင်ကြည့်ပြီး အကြီးဆုံးသောဘုရားဟု တိုင်တည်၍ နှစ်ဦးစလုံးမှ တောင်းခံခဲ့ကြရာ မိုးရေကို ရရှိကြသည်။
ထိုကြောင့် ထို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တောင်ယာကို စတင်မီးရှို့ရန် နတ်များက စေခိုင်းသည်ဟုဆိုကာ ဏာန်းလူမျိုးများထဲတွင် ကြုတ်ရွာ၌ စတင်ကာ ဟီးလောင်ရွာတွင် ဒုတိယမီးရှို့ခဲ့သည်မှာ ယခုတိုင်ဖြစ်သည်။
ဏာန်းလူမျိုးများသည် မွန်လူမျိုးများနဲ့အတူ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည်။
ဏာန်းလူမျိုးများသည်လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဒိုင်လူမျိုးမှ ခွဲထွက်လာကြသည်။
ရှေးယခင်က မင်းတပ်နယ်တွင် ဒိုင်လူမျိုး မရှိပါ၊၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပလက်ဝနယ်မှာ စတင်၍ လာခဲ့သည်၊၊ ပြီးနောက် မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် စတင်လာကြသည်၊၊ မင်းတပ်နယ်တွင် စကားပုံရှိသည် (mon la kaang kcho la vai) ဟူ၍ စာဆိုခဲ့ကြသည်၊။
အဓိပ္ပာယ်မှာ(မွန်လူမျိုးနဲ့ ဏာန်းလူမျိုး၊ ချိုးလူမျိုးနဲ့ ဗမာလူမျိုး)ဟု ဖြစ်သည်၊။
thumb|ငါးဒုက္ခ ငါးဒုက္ခသည် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တွေ့ရတတ်သော အင်းအစားအစာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများ တီလားဘီးယားငါး (ငါးဥပါ) ခရမ်းချဉ်သီး ဂျင်း ကြက်သွန်မြိတ် ငရုတ်သီးစိမ်း သံပရာသီး ကြက်သွန်ဖြူ တို့ ဖြစ်သည်။
ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့် ရေဆေးပြီးသော တီလားဘီးယားငါးကို ဗိုက်ထဲမှ ငါးဥအား ထုတ်ပြီး သတ်သတ် ဖယ်ထားပါ။
ငါးဥကို နုပ်နုပ်စဉ်း ထားသည့် ခရမ်းချဉ်သီး၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ချင်းတို့နှင့် မွှေချက်ချက်ပါ။
ချက်ထားသော ငါးဥချက်ကို တစ်ဝက်ချန်ပြီး ကျန်တာကို ငါးဗိုက်ထဲထည့်ပြီး အပြင်ပြန်ထွက် မကျအောင် နှီးနှင့် နှစ်ပတ်သုံးပတ်လောက် ချည်ပြီး ဆီပူထဲ ထည့်ကြော်ပါ။
ကြွပ်နေသော ငါးကြော်ကိုဆယ်ပြီး အပေါ်ကနေ ချန်ထားတဲ့ ငါးဥချက်ကို တင်လိုက်ရင်တော့ ရနံ့မွှေးမွှေးနှင့် ငါးဒုက္ခကို စားနိုင်ပါပြီ။
တွဲဖက် စားရန်အတွက် ကြက်သွန်နီနှင့် ငရုတ်သီးစိမ်းကို ထောင်းပြီး သံပရာရည်ညှစ်၍ ဆော့စ် ပြုလုပ်နိုင်သည်။
The Myanmar Times ကိုးကား Category:အစားအစာ။
thumb|အင်ဒိုနီးရှား မုန့်လက်ဆောင်း မုန့်လက်ဆောင်း(Lod Chong/Lot Chong)သည် မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်အချိန် နွေရာသီ တွင် အဓိက စားသောက်သည့် မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအစာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
မုန့်လက်ဆောင်းကို မုန့်လက်ဆောင်း အုန်းနို့တွဲ၍ လည်းကောင်း၊ မုန့်လက်ဆောင်း ထန်းလျက်တွဲ၍လည်းကောင်း၊ မုန့်လက်ဆောင်းနှင့် ထန်းလျက်တွဲ၍လည်းကောင်း၊ မုန့်လက်ဆောင်းဖတ်ကို သကြားရည်၊ နှမ်းရည်မွှေးရော၍လည်းကောင်း၊ မုန့်လက်ဆောင်း ဖတ်ကို အုန်းနို့အစား နွားနို့ဖြင့် တွဲ၍လည်းကောင်း၊ မုန့်လက်ဆောင်း၊ သာဂူကျို၊ အုန်းနို့ တွဲ၍လည်းကောင်း၊ မုန့်လက်ဆောင်း၊ သာဂူပျဉ်၊ ကောက်ညှင်းပေါင်း၊ အုန်းနို့ ကျောက်ကျော၊ ပေါင်မုန့်ဖြင့် တွဲကာ ရေခဲထည့်၍ ရွှေရင်အေးလုပ်၍လည်းကောင်း နည်းအမျိုးမျိုး စီမံပြုလုပ်၍ စားတတ်ကြသည်။
မုန့်လုပ်ဆောင်းဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
မုန့်လုပ်ဆောင်းသည် ယိုးဒယားစကား(Lot chong)https://en.m.wikipedia.org/wiki/Cendol Lot chongမှ ဆင်းသက်လာသည်။
လုပ်ဆောင်း (ကြမ်း ပေါက်မှကျွံကျသောမုန့် (ဝါ) ဆန်ခါတိုက်မုန့်)ဖြစ်သည်။
ခင်မောင်စော (ဘာလင်) – မြန်မာစကားတွင်ပျောက်ကွယ်သွားလုပြီ ဖြစ်သည့် မွေးစားဝေါဟာရများ (အပိုင်း ၁) (မိုးမခ) ဒီဇင်ဘာ ၂၃၊ ၂၀၁၄ ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ ဆန်ကြမ်း - ၄ နို့ဆီဘူး ထုံးကြက်တက်ရည် - ၁ ဂါလံ ဆွမ်းမွှေးရွက် - ၁ဝ ရွက် အုန်းနို့ရည်အတွက် အုန်းသီး - ၅ လုံး ရေ - ၁ဝ နို့ဆီဘူး ဆား - ၁ ၂/၁ စားပွဲဇွန်း နို့စိမ်း - ၁ ဘူး သကြားရည်အတွက် သကြား - ၂၅ ကျပ်သား ရေ - ၁/၂ နို့ဆီဘူး ထန်းလျက်ရည်အတွက် ထန်းလျက် - ၂၅ ကျပ်သား ရေ - ၁/၂ နို့ဆီဘူး ထုံးကြက်တက်ရည်ပြုလုပ်ပုံ ထုံးကိုရေဖျော်ပြီး ကျောက်ချဉ်ထည့်ပါ။
ရေကြည်လာလျှင် အပေါ်အရည်ကြည်မှာ ထုံး ကြက်တက်ရည် ဖြစ်သည်။
ပြုလုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် ဆန်ကို တစ်ည ရေစိမ်ကြိတ်ပြီး ရေစစ်ပါ။
ဆွမ်းမွှေးရွက်ကို ညက်အောင်ထောင်းပြီး အဝတ်ထဲထည့် အရည်စစ်ယူပါ။
မုန့်နှစ်ကို အစေး ပေါက်အောင် နယ်ပြီး ထုံးကြက်တက်ရည်နှင့် ရော၍ ကျိုပါ။
ဆွမ်းမွှေးရည်ပါ ထည့်ပါ။
ဆန်၏ အစေးကို ကြည့်၍ ရေအနည်း အများကို ချိန်ဆထည့်ရပါမည်။
မုန့်များ ကျက်၍ ပျစ်ခဲလာလျှင် မုန့်လက်ဆောင်းဖတ် ပြုလုပ်ရန် အနေသို့ ရောက်ပြီ ဖြစ်သည်။
မုန့်ပြုလုပ်ရန်အတွက် အထူးစီမံထားသော မုန့်လက်ဆောင်းဖတ်လုပ် သံဆန်ခါဖြစ်သည့် သံပြားဝိုင်းကြီးကြီး၏ မျက်နှာပြင်တွင် တစ်ခြမ်းပိတ်၊ တစ်ခြမ်း အပေါက်ဖောက် ပုံစံဖြင့် အနေတော် ဖောက်ထားသည့် ဆန်ခါကို ရေအေး ထည့်ထားသည့် ခံအိုး (သို့) ရေဇလုံပေါ်တွင် တင်ကာ ၎င်းဆန်ခါပေါ်သို့ ပူပြီးပျစ်ခဲနေသည့် မုန့်နှစ်သားကို ခပ်တင်ပါ။
မုန့်နှစ်များကို ဖိတုံးဖြင့် ဖိပေးလျှင် ခံအိုးရှိ ရေထဲသို့ အပေါက်ငယ် ပုံသဏ္ဌာန် အဖတ် လေးများ ကျပြီး ခဲလာပါ လိမ့်မယ်။
ကျလာသည့် မုန့်ဖတ်လေးများကို ဆန်ခါတပ် ယောက်မဖြင့် ဆယ်ယူကာ အဝတ် ခင်းထားသည့် တောင်းထဲထည့်ပါ။
ဤသို့ အဆက် မပြတ် ပြုလုပ်သွားရာတွင် အထူးသတိထားရမည့် အချက်မှာ ခံအိုးအတွင်းရှိ ရေအေးကို မကြာခဏ လဲလှယ်ပေးရန် ဖြစ်သည်။
ခံအိုးထဲတွင် အေးသောရေများရှိနေမှသာလျှင် အပေါ်မှလောင်းချသည့် မုန့်ဖတ်နှစ် အပူများက မုန့်ဖတ်အခဲ ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်လာမည် ဖြစ်သည်။
မုန့်လက်ဆောင်း အချိုပွဲအတွက် အုန်းသီးကို ခြစ်ပြီး အုန်းနို့ရည် မပျစ်မကျဲအနေ (၁၀) နို့ဆီဘူးလုပ်ပါ။
ဆားရောမွှေပါ။
နို့စိမ်းရော၍ ထပ်မွှေပါ။
သကြားနှင့် ရေကိုရော၍ အနေတော်ရအောင်ကျိုပါ။
ထန်းလျက်ခဲ ကိုလည်း ရေဖြင့် မပျစ်မကျဲအနေ ကျိုပါ။
မုန့်လက်ဆောင်းပွဲပြင်ရန် ဖန်ခွက်(သို့) မုန့်ပန်းကန်စောက်တွင် မုန့်လုပ်ဆောင်းဖတ်အနေတော်ထည့်ပါ။
ရေခဲ တုံးလေးများ စိပ်ထည့်ပါ။
အုန်းနို့ရည်ကို ၁း၂ အနေထည့်ပါ။
သကြားရည် နှစ်သက် သလောက်ထည့်ပါ။
ပြီးမှ အပေါ်ယံတွင် ထန်းလျက်ရည် ဆမ်းပါ။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား Category:အစားအစာ။
ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ်သည် တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
thumb|ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ် ပါဝင်သောပစ္စည်းများ တောင်စွန်ဖက်ရွက် ကောက်ညှင်းဆန် အဆီအသားရောနေသော ဝက်သား ပြုတ်ထားသော ဘဲဥဆားစိမ် ကြက်သွန်ဖြူအမွှာကြီး မှိုခြောက်ပွင့် သီဟိုဠ်စေ့ ငရုတ်ကောင်းမှုန့် တရုတ်မဆလာ ဆီ ဟင်းခတ်မှုန့် ဆား ပဲငံပြာရည်အနောက် ဂျင်း ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့် ပထမဆုံးအနေနဲ့ကတော့ ဖက်နဲ့ထုပ်တဲ့ အချိန်မှာ ရေမဝင်အောင်လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။
ဝက်သား ကောက်ညှင်းထုပ် ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုမည့် တောင်စွန်ဖက်များကို ရေဆေး၍ ရေစင်အောင်သုတ်ပါ။
ကောက်ညှင်းဆန်များကိုလည်း ရေဆေး၍ အသင့်ရေစိမ်ထားပါ။
အဆီအသားရောနေသော ဝက်သားကို ရေးဆေး၍ အတုံးသေးများတုံးကာ ပဲငံပြာရည် အနောက်၊ ဆား၊ ဟင်းခတ်မှုန့်တို့နှင့် ရောနယ်ထားပါ။
ဝက်သားမနှစ်သက်ပါက ကြက်သားကို သုံးလို့ရပါတယ်။
ပြုတ်ထားသော ဘဲဥ ဆားစိမ်ကိုလည်း အစိပ်သေးသေးလေးများ လှီးထားပါ။
ပုစွန်ခြောက်ကြိုက်ရင် ထည့်လို့ရပါတယ်။
မှိုခြောက်ပွင့်ကိုလည်း ရေစိမ်ကာ အသေးလေးများ ဖြစ်အောင် လှီးထားပါ။
ကြက်သွန်ဖြူ အမွှာကြီးများကို အခွံနွှာကာ လေးစိပ်စိပ်ပါ။
ကြက်သွန်ဖြူ အမွှာသေးများနှင့် ဂျင်းကိုမူ ရောပြီးညက်နေအောင် ထောင်းပါ။
အာလုံး အဆင်သင့်ဖြစ်ရင် ဆီအနည်းငယ်ကို ပူအောင်တည်ကာ ဂျင်းနှင့်ကြက်သွန်ဖြူများ ညက်နေအောင် ထောင်းထားသည်များကို ဆီသတ်ကာ ဝက်သားများကိုလည်းထည့်၍ နူးလာအောင် ချက်ပေးပါ။
မှိုခြောက်ပွင့်၊ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်နှင့် တရုတ်မဆလာတို့ကိုလည်း ထည့်ချက်ပေးပါ။
ဟင်းကျက်လာသော အချိန်တွင် ရေစိမ်ထားသော ကောက်ညှင်းဆန်များကို ဟင်းထဲသို့ ထည့်၍ မကျေအောင်မွှေပေးပါ။
သီဟိုဠ်စေ့နှင့် ပုစွန်ခြောက် အကောင်ကြီးတို့ကိုလည်း ထည့်မွှေပေးပါ။
ပြီးရင် အအေးခံထားပါ။
ပြီးနောက် တောင်စွန်ဖက်ကို ကတော့ပုံစံပြုလုပ်၍ ကောက်ညှင်း၊ အသား၊ မှို၊ သီဟိုဠ်စေ့နှင့် ပုစွန်ခြောက်တို့ကို မျှအောင်ထည့်ပေးပါ။
ပြုတ်ထားသော ဘဲဥကိုလည်း ကောက်ညှင်း အလယ်တွင်ထည့်ပေးပါ။
ထို့နောက် လုံအောင်ထုပ်၍ ကြိုးချည်ကာ ရေနွေးငွေ့ခံပေါင်းအိုးတွင် ထည့်ကာမိနစ်သုံးဆယ်၊ လေးဆယ့် ငါးမိနစ်နီးပါး ကျက်လာသည်အထိ ပေါင်းပေးပါ။
ဝက်သားအဆီများ ကောက်ညှင်းအတွင်း စိမ့်ဝင်ပြီး အသားများနူးလာချိန်တွင် ကောက်ညှင်းထုပ်ကို ကျက်သောအနေအထားနှင့် တွေ့ပြီး အရသာရှိလှသော ဝက်သားကောက်ညှင်းစားစရာ အမယ်တစ်မျိုးကို ရရှိပေလိမ့်မည်။
အုန်းထမင်း သည် ထမင်းကို အုန်းနို့တွင် စိမ်၍လည်းကောင်း၊ အုန်းနို့နှင့် ချက်၍သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်သော စားသောက်ဖွယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အုန်းသီးနှင့် ဆန် တို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အပူပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသည့်အတွက် အုန်းထမင်းကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ယဉ်ကျေးမှုများစွာတို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်း ပေါ်ဆန်းမွှေး (ဆန်ဟောင်း) အုန်းသီး ဆီ သကြား ကြက်သွန်နီ ဆား ပြုလုပ်ခြင်း အိုးတွင် ဆန်၊ ဆီ၊ သကြား၊ ဆားနှင့် အုန်းနို့ရည်များ ထည့်ကာ အဖုံးပိတ်၍ ချက်သည်။
ငါးထမင်းနယ်၊ ဟင်းခါး နှင့် အချဉ်ကို ပြင်ဆင်ထားပုံ ငါးထမင်းနယ်သည် တောင်ကြီး၊ အင်းလေးဒေသများ၌ ရရှိသော တိုင်းရင်းသား အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ ရှမ်းဆန်၊ ငါးရံ့၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ဂျူးမြစ်၊ ငရုတ်သီးတောင့်။
thumb|ပဲကုလားဟင်း ပဲကုလားဟင်းသည် အိန္ဒိယ လူမျိုးတို့၏ ဟင်းလျာဖြစ်သည်။
ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ ပဲစင်းငုံ - ၁ဝ ကျပ်သား ဆီ - စားပွဲတင်ဇွန်း ၂ ဇွန်း ဒန့်သလွန်သီး - ၄ တောင့် ကြက်သွန်ဖြူ/နီ - ၂ လုံး မုန်လာဥဖြူ - ၁ဝ ကျပ်သား အာလူး - ၁၅ ကျပ်သား ဘူးသီး - တစ်စိပ် ပဲသီး - ၁၅ ကျပ်သား ဂေါ်ရခါးသီး - ၁ လုံး မန်ကျည်းမှည့် - အနည်းငယ် ဆား - အနည်းငယ် Gold ဟင်းခတ်မှုန့် - အနည်းငယ် ငရုတ်သီးခွဲခြမ်း - အနည်းငယ် ဆီသတ်ရွက် - အနည်းငယ် ပြုလုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် ပဲစင်းငုံကို ရေဆေးပြီး ရေစိမ်ထားလိုက်ပါ။
ပြီးလျှင် နူးသွားအောင် ပေါင်းအိုးနှင့် ပေါင်းပြီး သတ်သတ်ဖယ်ထားပါ။
အထက်ပါ အသီးအနှံများကို အခွံနွှာ၍ သင်ထားပါ။
ပထမဆုံး အိုးထဲသို့ ဆီထည့်ပြီး ပူလာလျှင် ကြက်သွန်ဖြူ/နီကို ဆီသတ်ပါ။
ပြီးလျှင် ငရုတ်သီး ခွဲခြမ်းထည့်ပါ။
အရောင်လေးရဲလာပြီး အနံ့လေးမွှေးလာရင် အိုးထဲက ခဏဖယ်ထားပါ။
အိုးထဲမှာ ဆီသတ်ပြီး ကျန်တဲ့ထဲကို ပြုတ်ထားတဲ့ ပဲကို ထည့်ပါ။
အရင်ဆုံး မာပြီး မကျက်နိုင်မည့် မုန်လာဥဖြူ၊ ဒန့်သလွန်သီး၊ ဂေါ်ရခါးသီး၊ အာလူးနဲ့ ခရမ်းသီးများကို ထည့်ပါ။
ပြီးလျှင် ရေနည်းနည်းထည့်ပြီး အုပ်ထားပါ။
နူးလောက်ပြီဆိုရင် နူးလွယ်တဲ့ ပဲသီး၊ ဂေါ်ဖီ၊ ရုံးပတေသီး၊ ဘူးသီးများကို ထည့်ပြီး မန်ကျည်းရည် ထည့်ပါ။
ပြီးလျှင် သတ်သတ်ဖယ်ထားသော ကြက်သွန်နှစ်များကို ထည့်အုပ်ပါ။
ချခါနီးမှာ မဆလာ၊ ငရုတ်သီးတောင့်ရှည်၊ ဟင်းခတ်မှုန့်များထည့်၍ အပေါ့ အငန် မြည်းပြီး သုံးဆောင်နိုင်ပါပြီ။
ထောပတ်ထမင်း သည် ထမင်းကို ထောပတ်နှင့် အခြားအမွှေးအကြိုင်တို့ကိုထည့်ကာ ထောပတ်အရသာထွက်သော ထမင်းဖြစ်ရန် ဖန်တီးထားသော စားဖွယ်တမျိုးဖြစ်သည်။
တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် စားလေ့ရှိပြီး အမွန်အမြတ်စားဖွယ်အဖြစ် အလှူအတန်းများတွင် ချက်ပြုတ်တည်ခင်းလေ့ရှိသည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ (လူ ၁ဝ ဦးစာ) ပေါ်ဆန်းမွှေး(ဆန်ဟောင်း) - နို့ဆီဘူး ၆ ဘူးပဲနီလေး - ၁ဝ ကျပ်သားရေအေး - နို့ဆီဘူး ၁ဝ ဘူးထောပတ် - ၇ ၁/၂ ကျပ်သားဆီ - ၂ ၁/၂ ကျပ်သားသစ်ကြံပိုး(၂” အရွယ်) - ၂ ခေါက်ကရဝေးရွက် - ၆ ရွက်လေးညှင်းပွင့် - ၆ ပွင့်ဖာလာစေ့ - ၆ စေ့သကြား - စားပွဲဇွန်း ၃ ဇွန်းဆား - လက်ဖက်ဇွန်း ၂ ဇွန်း ပြုလုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် ဆန်ကို ရေဖြင့် နှစ်ကြိမ်ခန့် လျင်မြန်စွာဆေးပြီး ရေစစ်ပါ။
ပဲနီလေးကို အမှိုက်သန့်စင်အောင် ရေဆေးပြီး ရေစစ်ပါ။
အိုးတစ်လုံးဖြင့် ရေဆူအောင်တည်ပြီး ဆန်နှင့် ပဲနီလေးထည့်ပါ။
ရေပြန်ဆူ၍ ဆန်ကြောတင်းလာလျှင် ဆန်သားမာမာအနေအထား၌ ချ၍ ငှဲ့ပါ။
ချက်မည့်အိုးတွင် ထောပတ်နှင့် ဆီကို ပူအောင်လုပ်ပါ။
အငွေ့ထွက်၍ ပူလာလျှင် သစ်ကြံပိုး၊ ကရဝေး၊ လေးညှင်း၊ ဖာလာထည့်ပြီး ဆီသတ်ပါ။
ရေငှဲ့ပြီး ထမင်းအိုးထဲသို့ သကြား၊ ဆား ထည့်မွှေပါ။
အပေါ်မှနေ၍ ထောပတ် အမွှေးအကြိုင်ဆီနှံ့အောင်လောင်း၍ ခပ်ဖွဖွမွှေပါ။
အဖုံးပိတ်ပြီး အောက်မီးရှိန်လျှော့ပါ။
အငွေ့ထွက်လျှင် အဖုံးဖွင့်ပြီး အသာအယာမွှေကာ အထက်အောက်လှန်ပါ။
အိုးကို ဖိုပေါ်တွင် အိုးနားပတ်လည် အစွန်းများ မီးရှိန်မျှတစွာရရန် အကြိမ်ကြိမ်လှည့်ပတ်ပေးပါ။
ခေတ္တမျှ လှည့်ပေးလျှင် ထမင်းနပ်ပြီ ဖြစ်သည်။
ကြက်ကချင်ချက်သည် ကချင်တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာ အစားအစာဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ ကြက်သား - ၃ဝ ကျပ်သား ကြက်သွန်ဖြူ (တစ်လုံးဥ) - (၂၀) လုံး ချင်း - အနည်းငယ် ကချင်ငရုတ်ကောင်း (မကျန်စေ့) - အနည်းငယ် ရှမ်းနံနံ - ၂ စည်း ပင်စိမ်း - ၂ ခွဲသား နံနံပင် - အနည်းငယ် ဖတ်ဖယ်ရွက် (မခေါနမ်) - အနည်းငယ် ငရုတ်သီးစိမ်း - မိမိကြိုက်နှစ်သက်သလို မက်လင်ခြောက် - အနည်းငယ် ဆီ - ၂ ကျပ်ခွဲသား ဆား - အနည်းငယ် သကြား - အနည်းငယ် ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့် ပထမဆုံး ကြက်သားကို ရေစင်အောင်ဆေး၍ အရိုးထွင်ပြီး အတုံးလေးများဖြစ်အောင် လှီး၍ ပန်းကန်လုံးတစ်ခုထဲသို့ ထည့်ထားပါ။
ရှမ်းနံနံ၊ ပင်စိမ်းနှင့် ဖတ်ဖယ်ရွက်များကို ပါးပါးလှီးပါ။
ငရုတ်ဆုံထဲသို့ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချင်းနှင့် ကချင်ငရုတ်ကောင်းကို ညက်အောင် ထည့်ထောင်းပါ။
အတုံးတုံးထားသော ကြက်သားပန်းကန်ထဲသို့ ပါးပါးလှီးထားသော အရွက်များ၊ ထောင်းထားသော ကြက်သွန်နှစ်များ၊ ဆားအနည်းငယ်၊ သကြားအနည်းငယ်၊ ဆီအနည်းငယ်၊ မက်လင်ခြောက် အနည်းငယ်ထည့်၍ သမအောင် ဖိနယ်ပါ။
ပြီးလျှင် ငရုတ်သီးစိမ်းများကို ထပ်ခြမ်းခွဲထည့်ပါ။
အစပ်ကြိုက်လျှင် များများထည့်နိုင်သည်။
ဒယ်အိုးထဲသို့ ဆီထည့်ပြီး ဆီပူလာလျှင် သမအောင် နယ်ထားသော ကြက်သားများကို ထည့်ပါ။
ပြီးလျှင် ကြက်သွန်ထောင်းထားသော ငရုတ်ဆုံထဲသို့ ရေအနည်းငယ် ထည့်ကျင်း၍ ကြက်သားမြုပ်ရုံထည့်ပါ။
ကြက်သားများ နူးသွားပြီဆိုလျှင် ပန်းကန်ထဲ ထည့်၍ နံနံပင် အပေါ်မှဖြူးပြီး သုံးဆောင်နိုင်ပါပြီ။
ကာတွန်းမောင်မောင်အောင်ကို ၁၉၅၆ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၄)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားပါသည်။
အဖ ဦးလွန်းမောင်၊ အမိ ဒေါ်သန်းတင် တို့ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်းဝင်းမောင်၊ ကာတွန်းသော်က၊ ကာတွန်းမောင်မောင်လေး၊ ကာတွန်းဆွေမြင့်တို့ထံတွင် သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့ သည်။
မောင်မောင်အောင်သည် ၁၉၇ဝခုနှစ်မှစ၍ အပတ်စဉ်နှင့် လစဉ်ထုတ် ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကာတွန်းများကို စတင်ရေးဆွဲခဲ့သော ကာတွန်းပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၇၇ခုနှစ်တွင် ကာတွန်းပြပွဲနှင့် ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် တခြားသော ပန်းချီပြပွဲများကို ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။
သူသည် ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်းနာအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ မဂ္ဂဇင်း၊ စာအုပ် မျက်နှာဖုံးပန်းချီဆရာအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှင်ပိုစတာနှင့် ကြေညာရေးဆွဲသော ပန်းချီ ဒီဇိုင်းနာအဖြစ်သော်လည်းကောင်း ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့သည်။
၂၀၀၁ခုနှစ် မှစတင်ကာ အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့တွင် ၁၀နှစ်ခန့် နေထိုင်ခဲ့သည်။