kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အဘိဓမ္မာနည်းအားဖြင့် ဝေဖန် ဟောကြားရာ၌ “နာမပစ္စယာ ဖဿော” မနောဝိညာဏဓာတ်ဟူသော နာမ်တရားကြောင့် ဖဿဖြစ်၏။
“ဆဋ္ဌာယတနပစ္စယာ ဖဿော” မနာယတနကြောင့် ဖဿဖြစ်၏။
“ဝေဒနာ ပစ္စယာ ဖဿော” ဝေဒနာကြောင့် ဖဿဖြစ်၏။
“ဖဿပစ္စယာ နာမံ” ဖဿကြောင့် မနောဝိညာဏဓာတ် ဖြစ်ပေါ်၏။
“ဖဿပစ္စယာ ဆဋ္ဌာယတနံ”ဖဿကြောင့် မနာယတန ဖြစ်ပေါ်၏။
“ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ” ဖဿကြောင့် ဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်၏။
ဤသို့ အပြန် အလှန် အကျိုးဆက်စပ် ဟောကြားတော်မူ၏၊ (အဘိ၊ဝိ၊၁၄၈) ဤသို့ သုတ္တန်နည်းနှင့် အဘိဓမ္မာနည်း ကွဲပြားရခြင်းမှာ သုတ္တန်နည်းသည် စိတ္တက္ခဏအားဖြင့် ရှေ့နောက်ကာလ ကွဲပြားသော တရားများကို အကြောင်းအကျိုး ဆက်ပြခြင်းဖြစ်၍ အဘိဓမ္မာနည်းသည် စိတ္တက္ခဏတစ်ခုအတွင်း၌ တကွဖြစ်ဖော် ဖြစ်ဖက် ယှဉ်ဖော်ယှဉ်ဖက်တရားများကိုအနုစိတ်အားဖြင့် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြခြင်းကြောင့် နည်းနှစ်ပါး မတူကွဲပြားရခြင်း ဖြစ် လေသည် (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၉။
မူလဋီ၊၂၊၁၃၃)။
အဘိဓမ္မာနည်းအားဖြင့် အနုစိတ်ကာ အကြောင်းအကျိုးဆက်ပုံကို ပို၍ရှင်းလင်း စေရန် ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းကျေးဇူးပြုပုံကိုပြဦးအံ့။
ဖဿနှင့်ပဋ္ဌာန်း သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၌ ပဋ္ဌာန်းနည်း ကြောင်းကျိုးဆက် စပ်ဟန်ကား မဇ္ဈိမာယုကဖြစ်၍ အတီတဘွင် နှင့် ဥပါဒ်ပြိုင်သော (စက္ခုဝတ္ထု) စက္ခုပသာဒ ရုပ်သည် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်နှင့် ယှဉ်သော ဖဿအား နိဿယ, ပုရေဇာတ, ဣန္ဒြိယ ဝိပ္ပယုတ္တ, အတ္တိ, အဝိဂတဟူ၍ ပစ္စယသတ္တိ ခြောက်ပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒတို့၌လည်း ဤ နည်းတူ သိအပ်၏။
မနာယတနဖြစ်သော လောကီဝိပါက်စိတ်သည် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော မနောသမ္ဖဿအား သဟဇာတ, အညမည, နိဿယ, ဝိပါက, အာဟာရ, ဣန္ဒြိယ, သမ္ပယုတ္တ, အတ္ထိ, အဝိဂတဟူ၍ ပစ္စယသတ္တိ ကိုးပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံသည် စက္ခုသမ္ဖဿအား အာရမ္မဏ, ပုရေဇာတ, အတ္ထိ, အဝိဂတဟူ၍ ပစ္စယသတ္တိလေးပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
သဒ္ဒါရုံစသည်၌လည်းဤ နည်းအတူပင် သိအပ်၏။
ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ နိပ္ဖန္နရုပ် ဓမ္မာရုံတို့သည် မနောသမ္ဖဿအား အာရမ္မဏ, ပုရေဇာတ, အတ္ထိ, အဝိဂတ ဟူသော ပစ္စယသတ္တိလေးပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူး ပြု၏။
အတိတ် အနာဂတ် ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော အာရုံခြောက်ပါးသည် မနောသမ္ဖဿအား အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
သဠာယတနကြောင့် ဖဿဖြစ်သည်ဟုဆိုရာ၌ အာယတနအားလုံးကြောင့် ဖဿတစ်ခုဖြစ် ပေါ်လာသည်လည်း မဟုတ်၊ အာယတန တစ်ပါးတည်းကြောင့် ဖဿခြောက်ပါးလုံး ဖြစ်ပေါ် နိုင်သည်လည်း မဟုတ်၊ အာယတန အများကြောင့် ဖဿတစ်ပါးပါး ဖြစ်ပေါ်လ ခြင်းသာတည်း။
ဖြစ်ပေါ် လာပုံမှာ စက္ခာယတန, ရူပါယတန, စက္ခုဝိညာဉ်ဟု ဆိုအပ်သော မနာယတန, စက္ခုဝိညာဉ်စိတ်၌ ယှဉ်နေသော ဖဿကြဉ် ဝေဒနာ, သညာ, စေတနာ, ဧကဂ္ဂတာ, ဇီဝိတိန္ဒြေ မနသိကာရ ဟူသော သမ္ပယုတ်ဓမ္မာယတနကြောင့် စက္ခု သမ္မဿ (စက္ခုဝိညာဉ်၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကျန်ဖဿများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို နည်းမှီး၍ သိပါ။
ယင်းသို့ ဖြစ်ပေါ်လာရာ၌ ပဋ္ဌာန်းနည်း အရ အကြောင်းအကျိုးဆက်သွယ်ပုံမှာ စက္ခာယတန, ရူပါယတနတို့က စက္ခုသမ္ဖဿအား ကျေးဇူးပြုပုံကို အထက်၌ ပြဆိုခဲ့ပြီး ဖြစ်ပေသည်။
စက္ခုဝိညာဉ်ဟူသော မနာယတနက စက္ခုသမ္ဖဿအား သဟဇာတ, အညမည, နိဿယ, ဝိပါက, အာဟာရ, ဣန္ဒြိယ, သမ္ပယုတ္တ, အတ္ထိ, အဝိဂတဟူ၍ ပစ္စယသတ္တိ ကိုးပါးဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။
သမ္ပယုတ်ဓမ္မာယတနက စက္ခုသမ္ဖဿအား အထက်ပါ ကိုး ပစ္စည်းနှင့် ကမ္မ ဤ ဆယ်ပစ္စယသတ္တိဖြင့် ယထာရဟ ကျေးဇူးပြုသည်။
ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုဟန်ကား— စက္ခုသမ္ဖဿစသော ဖဿ ငါးပါးသည် မိမိ ယှဉ်ဘက်ဖြစ်သော ဝေဒနာငါးပါးအား သဟဇာတ, အညမည, နိဿယ, ဝိပါက, အာဟာရ, သမ္ပယုတ္တ, အတ္ထိ, အဝိဂတဟူ၍ ပစ္စယသတ္တိရှစ်ပါးဖြင့် အသီးသီး ကျေးဇူးပြု၏။
စက္ခုသမ္ဖဿစသော ဖဿ ငါးပါးသည် သမ္ပဋိစ္ဆိင်း၌ ယှဉ်သော ဝေဒနာအား အနန္တ, သမနန္တရ, ဥပနိဿယ, နတ္ထိ, ဝိဂတဟူ၍ ပစ္စယသတ္တိငါးပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူး ပြု၏။
စက္ခုသမ္ဖဿ စသော ဖဿငါးပါးသည် သန္တီရဏ, တဒါရုံ၌ယှဉ်သော ဝေဒနာအား ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူး ပြု၏။
မနောဒွါရဝီထိ၌ တဒါရုံ၌ယှဉ်သော မနောသမ္ဖဿသည် ထိုတဒါရုံ၌ယှဉ်သော ဝေဒနာအား သဟဇာတ, အညမည, နိဿယ, ဝိပါက, အာဟာရ, သမ္ပယုတ္တ, အတ္ထိ, အဝိဂတ ဟူသော ပစ္စယသတ္တိရှစ်ပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူး ပြု၏။
ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်, စုတိ စိတ်တို့၌ ယှဉ်သော မနောသမ္ဖဿသည် မိမိယှဉ်ဖက် ဝေဒနာအား ထိုနည်းအတူ ရှစ်ပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၌ ယှဉ်သောမနောသမ္ဖဿသည် တဒါရုံ၌ယှဉ်သော ဝေဒနာအား ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
ဤကား နည်းရရုံမျှ သဲလွန်စ ပြခြင်း ဖြစ်၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၇-၁၇၀။
မူလဋီ၊၂၊၁၁၉-၁၂၀။
အနုဋီ၊၂၊၁၃၁-၂)။
ဖဿကြောင့်သံသရာရှည်ပုံ ဝတ္ထုအာရုံ ဝိညာဏ်သုံးပါးတို့ ပေါင်းဆုံထိခိုက်မှု ဖြစ်လတ်သော် ခံစားမှု (ဝေဒနာ)ဖြစ်၏။
ဝေဒနာဖြစ်လတ်သော် သာယာတပ်မက်မှု (တဏှာ)ဖြစ်၏။
ထိုတပ်မက်မှုတဏှာကြောင့် ပြင်းစွာစွဲလမ်းမှု ဥပါဒါန်ဖြစ်၏။
ထိုဥပါဒါန်ကြောင့် အာရုံများကို တွေ့ထိခံစားနိုင်ရေးအတွက် ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး ကံအမျိုးမျိုးကို ပြု၏။
ထိုကံကြောင့် ဘဝသစ်၌ ဆက်ကာ ဆက်ကာ ဖြစ်ရပြန်၏။
ထိုကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကြောင်းရင်းကား ဖဿ ပင်တည်း။
ဖဿချုပ်လျှင် ကံလည်းချုပ်၍ သံသရာပြတ်တော့၏ (အံ၊၂၊၃၆၃)။
ထိုထို အာရုံဝတ္ထုနှင့် ထိုထိုဘုံဘဝကို ရရန်အတွက် စေ့ဆော်အားထုတ်မှု စေတနာကံသည် တဏှာ အရင်းခံ၍ဖြစ်၏။
ထိုတဏှာခေါ် ကာမရာဂသည် အလိုရှိအပ် နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော ကာမဂုဏ်ငါးပါးကို စွဲလမ်းတပ်မက်၏။
ထိုသို့ စွဲလမ်းတပ်မက်မှု တဏှာရာဂသည် ဖဿလျှင် အကြောင်းရင်းရှိ၏။
လောကီအာရုံနှင့်တွေ့မှု ဖဿဖြစ်လတ်သော် တဏှာရာဂဖြစ်၏။
ဖဿ ချုပ်သော် တဏှာရာဂချုပ်၏(အံ၊၂၊၃၅၉)။
တဏှာဖြင့် တပ်မက်စွဲလမ်းစေရန် သညာက အမျိုးအမည်ခွဲခြားကာ နာမည်အသီးသီး တပ်ပေး၏။
ဤကား ယောကျ်ား, ဤကား မိန်းမ, ဤကား သား, ဤကား မယားဟု အမည်တပ်ကာ အမျိုးအစားခွဲပေး၏။
ထိုသညာဖြစ်ပေါ်ရန် အကြောင်းရင်းကားဖဿ ပင်တည်း။
ဖဿချုပ်သော် သညာချုပ်၏။
သညာချုပ်သော် တဏှာချုပ်၍ ဘဝဇာတ် သိမ်းလေပြီ (အံ၊၂၊၃၆၁)။
တဏှာဖြင့် စွဲလမ်းတပ်မက်ခြင်း, သညာဖြင့် မှတ်သား၍ အမည်အမျိုးမျိုး တပ်ခြင်းသည် ခံစားမှု ဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်၏။
ထိုဝေဒနာ၏ အကြောင်းကား ဖဿတည်း။
ဖဿချုပ်လျှင် ဝေဒနာချုပ်၏။
ဝေဒနာချုပ်လျှင် တဏှာဥပါဒါန်ဘဝစသည်တို့ ချုပ်ငြိမ်း၍ ဝဋ် ဆင်းရဲကုန်ဆုံးလေပြီ (အံ၊၂၊၃၆၀)။
အာရုံကို တွေ့ထိမှု ဖဿအရင်းခံ၍ သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာ, ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့ ဖြစ်ရ၏။
သုခဝေဒနာကို သာယာစွဲလမ်းသော သူအား ရာဂါနုသယဖြစ်၏။
ဒုက္ခဝေဒနာ ခံစားရသောအခါ စိုးရိမ်ပင်ပန်းရ၏။
ရင်ဘတ် စည်တီး ငိုကြွေး၏။
တွေဝေ၏။
ထိုသူအား ပဋိဃာနုသယဖြစ်၏။
ဥပေက္ခာဝေဒနာ ခံစား ရသောအခါ၌ ထိုဥပေက္ခာဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကို၎င်း၊ ချုပ်ကြောင်းကို၎င်း၊ သာ ယာဖွယ်ကို၎င်း၊ အပြစ်ကို၎င်း၊ ထွက်မြောက်ရာကို၎င်း၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိ၊ ထိုသူအား အဝိဇ္ဇာနုသယဖြစ်၏။
ဤရာဂါနုသယ, ပဋိဃာနုသယ, အဝိဇ္ဇာနုသယတို့ကို နုတ်ပယ်ခြင်းမပြုနိုင်လျှင် ဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ရှည်ကြာဦး မည်သာဖြစ်၏ (မ၊၃၊၃၃၃။
ဖဿ၌ တပ်မက်မှု တဏှာရာဂရှိငြားအံ့။
ဝိညာဏ်သည် ထိုဖဿ၌ ထောက်တည်ရာရ၍ စည်ပင်ကြီး ပွား၏။
ထိုအခါ နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး ဖြစ်ပေါ်၏။
ထိုနာမ်ရုပ်နှစ်ပါး၌ စေတနာကံသင်္ခါရတို့ တိုးပွားလာ၏။
ကံသင်္ခါရတို့ တိုးပွားလျှင် နောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှုနာမှု သေမှု စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်၏။
ဥပမာကား ပန်းချီဆရာသည် အရုပ်ရေးရန် နံရံပျဉ်ချပ် အဝတ်စသော အောက်ခံ ကားချပ် ရှိပါမှ ဆေးရောင်စုံဖြင့် ယောက်ျားရုပ် မိန်းမရုပ်စသည်တို့ကို ဖန်ဆင်းရေးချယ် နိုင်ပေလိမ့်မည်။
ဤနည်းအတူ ဖဿရှိပါမှ တဏှာဖြစ်မည်။
တဏှာဖြစ်မှ ဝိညာဏ်နာမ် ရုပ်စသော တရားများ ဆက်လက်ဖြစ်၍သံသရာစက်ကြီး လည်နိုင်ပေမည် (သံ၊၁၊၃၂၅)။
ဖဿကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောကြောင့် ဖဿ၌ တပ်မက်၏။
တပ်မက်မှုနှင့် ယှဉ်၍ တွေဝေလျက် သာယာမှုကို ရှုမြင်နေ သောသူအား နောင်အခါ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးတို့သည် ဆည်းပူးစုဆောင်းမိ၏။
ဘဝ သစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော တပ်မက်မှုတဏှာ ရာဂသည် တိုးပွားလာ၏။
ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ပူပန်ဆင်းရဲခြင်းတို့သည် တိုးပွားကုန်၏(မ၊၃၊၃၃၅)။
ဖဿက အာရုံကိုတွေ့ထိမှုမပြုလျှင် ခံစားမှု (ဝေဒနာ), မှတ်သားမှု (သညာ) စေ့ဆော် (စေတနာ-ကံ), သာယာတပ်မက်မှု (တဏှာ)အစရှိသော သံသရာရှည်ကြောင်း နာမ်တရားအပေါင်းသည် ဖြစ်ပေါ်နိုင်မည် မဟုတ်ချေ။
ထို့ကြောင့် “ဖဿသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ”ဟု ဟောတော်မူ၏(အံ၊၃၊၁၅၃၊ ၂၄၁)။
ဖဿချုပ်က သံသရာပြုတ်ပုံ ဖဿချုပ် က ဝေဒနာချုပ်၏။
ဝေဒနာချုပ်က တဏှာ, ဥပါဒါန်, ဘဝချုပ်ငြိမ်း၍ သံသရာဇာတ် သိမ်းလေပြီ (အဘိ၊ဝိ၊၁၀၉)။
ဖဿ၌ တပ်မက်စွဲလမ်းမှု တဏှာရာဂ မရှိသောအခါ ဝိညာဏ်သည် ထောက်ရာတည်ရာ မရှိတော့ချေ။
ထိုအခါ နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး ဖြစ် ပေါ်ခြင်း မရှိနိုင်။
စေတနာကံ သင်္ခါရတို့သည် တိုးပွားခြင်းမရှိ။
ထိုသို့ ကံသင်္ခါရတို့ တိုးပွားခြင်းမရှိလျှင် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်း နောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း, အိုရခြင်း, သေရခြင်း, စသည်တို့ မဖြစ်တော့ချေ။
ဥပမာကား စုလစ်မွန်းချွန် အထွတ်တပ်ထားသော အိမ်၏အရှေ့ဘက် လေသာပြူတင်းပေါက်ကို ဖွင့်ထား၏။
အရှေ့မှ နေထွက်သောအခါ ပြတင်းပေါက်မှ ဝင်လာသော နေရောင်ခြည်သည် အနောက်ဖက်နံရံ၌တည်၏။
အကယ်၍ ထိုနံရံမရှိမူ ထိုနေရောင်သည် မဟာပထဝီ မြေကြီး၌တည်၏။
အကယ်၍ မြေကြီးမရှိမူ ရေ၌တည်၏။
အကယ်၍ ရေမရှိမူ ထိုနေရောင်သည် တည်ရာမရှိတော့ချေ။
ထို့အတူ ဖဿ မဖြစ်လျှင် တပ်မက်မှုရာဂမရှိ။
တပ်မက်မှု မရှိလျှင် ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သင်္ခါရ, ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ပေါ်မှုများ မရှိတော့ချေ (သံ၊၁၊၃၂၅)။
ထိုသို့ မူလအကြောင်းရင်းဖြစ်သော ချုပ်ငြိမ်းလျှင် အကျိုးဆက်ဖြစ်သော ဝေဒနာတဏှာ စသည်တို့ ချုပ်ငြိမ်းပုံကို ဤဥပမာဖြင့် သိအပ်၏။
ထင်းနှစ်ချောင်း ပွတ်တိုက်လျှင် အပူဓာတ် မီးဓာတ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
ထိုထင်းနှစ်ချောင်းကို တခြားစီထားလျှင် အပူဓာတ် ချုပ်ငြိမ်းသွား၏။
ဤနည်းအတူ ဖဿမဖြစ်လျှင် ဝေဒနာ စသည်တို့လည်း မဖြစ်တော့ချေ (သံ၊၂၊၄၁၆)။
အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မဇ္ဈေသုတ်၌-ဖဿ၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ပစ္စုပ္ပန်အတ္တဘောသည် တစ်ခုသောအဖို့ (အန္တ) မည်၏။
ဖဿလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသော အနာဂတ် အတ္တဘောသည် နှစ်ခုမြောက်သောအဖို့ (အန္တ) မည်၏။
ဖဿ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ကား ထိုနှစ်ခုသော အဖွဲ့၏ အလယ်တည်း။
ဤသို့ သိခြင်းသာ သစ္စာလေးပါးကို သိသည်မည်၏။
သစ္စာလေးပါးကို ပိုင်းခြားသိသူသည် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ပင်လျှင် ဝဋ်ဆင်းရဲ ကုန်ဆုံးမှုကို ပြုသူဖြစ်၏ (အံ၊၂၊၃၅၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၂)။
ဝေဒနာသည် ဖဿကို စွဲ၍ဖြစ်၏။
ထိုဖဿသည်လည်း သဠာယတန စသော အကြောင်း တရားကို စွဲ၍ဖြစ်သော တရားတည်း။
အကြောင်းတရားတို့သည် ပြုပြင် စီရင်အပ်သော (သင်္ခတ) တရားတည်း။
ထို့ကြောင့် ဖဿသည် မမြဲသောတရား အနိစ္စဖြစ်၏။
အကြောင်းဖြစ်သောဖဿ မမြဲလျှင် အကျိုး ဖြစ်သော ဝေဒနာသည် အဘယ်မှာ မြဲအံ့ နည်း။
ဤသို့လျှင် ဖဿဝေဒနာတို့၏ မမြဲခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်း၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်း၊ တပ်မက် ဖွယ်မရှိခြင်း၊ စွန့်ပစ်စရာမျှ ဖြစ်ခြင်းကို ရှုဆင်ခြင်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဖဿဝေဒနာတို့၌ တပ်မက်မှု (ရာဂါနုသယ), မကျေနပ်မှု (ပဋိဃာနုသယ) တွေဝေမှု (အဝိဇ္ဇာနုသယ)တို့ကို ပယ်နိုင်၏။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤခန္ဓာ ကိုယ် ပျက်စီးသေဆုံးသောအခါ ဤဘဝ၌ပင်လျှင် အလုံးစုံသော ဝေဒနာတို့သည် ချုပ်ငြိမ်းလေပြီ (သံ၊၂၊၁၄၅)။
ဤသို့လျှင် ဖဿချုပ်ငြိမ်းက ဝဋ်ဒုက္ခ ကုန်ဆုံး၍ သံသရာ ဆိတ်သုဉ်းလေတော့၏။
ဖဿနှင့် ပရိညာသုံးပါး ဤသို့ သံသရာ ကုန်ဆုံးစေလိုလျှင် ဖဿချုပ်ငြိမ်း အောင် အားထုတ်ရမည်။
ဖဿချုပ်ငြိမ်းစေလိုလျှင် ထိုဖဿကို ဉာတပရိညာ, တီရဏပရိညာ, ပဟာနပရိညာ သုံးပါးတို့ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိရမည်။
အလုံးစုံသောရုပ်တရား နာမ်တရားတို့ကို လက္ခဏ, ရသ, ပစ္စုပဋ္ဌာန်, ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့်၎င်း၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလောမ ပဋိလောမ နည်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမြင်ခြင်းသည် ဉာတပရိညာ မည်၏။
ထိုနာမ်တရား ရုပ်တရားတို့ကို စူးစမ်းဆင်ခြင် သုံးသပ်သော ဉာဏ်သည် တီရဏပရိညာမည်၏။
ထိုနာမ်တရား ရုပ်တရား၌ တွယ်တာသော ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ခွါသော မဂ်ဉာဏ်သည် ပဟာနပရိညာမည်၏။
ဖဿ၌ ပရိညာသုံးပါးဖြစ်ဟန်ကား ဖဿသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာဖြစ်၏။
ထိုဖဿနှင့် ယှဉ်သော ဝေဒနာသည် ဝေဒနာက္ခန္ဓာဖြစ်၏။
သညာသည် သညာက္ခန္ဓာဖြစ်၏။
စိတ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာဖြစ်၏။
ထိုဖဿ ဝေဒနာစသည်တို့၏ မှီရာဝတ္ထုရုပ်နှင့် အာရုံရုပ်တရားတို့သည် ရူပက္ခန္ဓာမည်၏။
ဤခန္ဓာငါးပါးသည် အကျဉ်းအားဖြင့် နာမ်ရုပ်မည်၏။
ထိုနာမ်ရုပ် သဘောလက္ခဏာကို ပိုင်းခြား မှတ်သား၍ ထိုနာမ်ရုပ်၏ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်)ကို ရှုမြင်၏။
ဤသို့ ဖဿနှင့် ဆက်နွယ်၍ အလုံးစုံသော ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို အကြောင်းနှင့်တကွ သိမြင်ခြင်းသည် ဉာတပရိညာ မည်၏။
ထိုနာမ်ရုပ်တို့ကို လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့တင်၍ အနိစ္စာနုပဿနာ, ဒုက္ခာနုပဿနာ, အနတ္တာနုပဿနာ, နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ, ဝိရာဂါနုပဿနာ, နိရောဓာနုပဿနာ, ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာဟူ၍ အနုပဿနာ (၇)ပါးတို့ဖြင့် ရှုဆင်ခြင်သော ဉာဏ်သည် တီရဏပရိညာမည်၏။
ထိုရုပ်နာမ်၌ တွယ်တာ ငြိကပ်သော ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ခွါသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် ပဟာနပရိညာ မည်၏ (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၃)။
(၂) အတွေ့အထိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ။
(၁) သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော။
ဝိ၊၃၊၁။
သံ၊၁၊၂၄၃၊ ၃၃၅။
(၂) ဧဝံ ရူပါ ရသာ သဒ္ဒါ၊ ဂန္ဓာ ဖဿာ စ ကေဝလာ။
ရေဝိုင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ပကာရီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရောင်းမော်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ရောင်းမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
Place codes (Pcodes) | MIMU ၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၀.၇၆၀ဧက ရှိသော အလကကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၁၅ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၄၃၆ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၉ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
အထကမူကြိုကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၂ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၅၀ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၅ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
ရေတွင်း ၁တွင်းရှိပြီး အိမ်ခြေ ၅၀ ကိုသောက်သုံးရေရရှိနေသည်။
မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းလုပ်ငန်း၌ အိမ်ခြေ ၃၇၂၊ အိမ်ထောင်စု ၃၇၂ စုအား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ခွင့်ပြုထားသည်။
သမိုင်းဝင်ဂျောစေတီ သမိုင်းဝင်ဂျောစေတီတော်မြတ်သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ရှိ ရောင်းမော်ရွာအဝင်ရွာထိပ်တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းစေတီကိုထားဝယ်(အခေါ်)လှည်းကြောင်းတောစေတီဟု အများစုကခေါ်ကြသည် (ရှေးအခေါ်) ဂျောလဲစေတီ၊လဲဂျောစေတီဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။
ယွန်းမောင်နှမ နန်းလုကြ သမန္တမင်း ပြောင်းရွှေ့၍ မင်းမဲ့ဖြစ်နေသည့် မှိုင်းကာရီမြို့ကို [[ယွန်းပြည်မှ စောလွန်းရွှေ ခေါ် ယွန်းမင်း လာရောက်အုပ်ချုပ်စိုးစံတော်မူလေ၏။
ယွန်းမင်းကြီး စောလွန်းရွှေ နတ်ရွာစံတော်မူလျှင် သားတော် စောထွတ်မင်းသား နှင့် သမီးတော် စောမြဒေဝီ တို့သည် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို သူအုပ်စိုးသင့် ငါအုပ်စိုးသင့်ဟူ၍ ငြင်းခုံလုယက်နေကြသည်ကို မှူးမတ်များ ဖြေဖြန်ပေးကြသော်လည်း ကျေနပ်ခြင်း မရှိကြသဖြင့် တရားအဆုံးအဖြတ် တော်သည်ဟု သတင်းကျော်ကြားသော် တကူမြို့ (ယခုဝဲကျွန်းရပ်နှင့် ဆင်ဆိပ်ရပ်)ကို အုပ်စိုးသော တကူမင်းကြီး ထံ အဆုံးအဖြတ်ခံရန် သွားကြလေသည်။
တကူမင်းကြီး၏ အဆုံးအဖြတ်ကို ခံယူခြင်း တကူမင်းကြီးက " ကျွန်ုပ် ဆုံးဖြတ်သည့်အတိုင်း နာခံကြမည်လော " ဟု မေးတော်မူလျှင် မောင်နှမ(၂)ဦးတို့က နာခံပါမည်ဟု သဘောတူဝန်ခံကြလေ၏။
ယင်းအခါ တကူမင်းကြီးက အကြောင်းစုံကို မေးပြီး ဆုံးဖြတ်သည်မှာ " အသင်တို့မောင်နှမ(၂)ဦးသည် မိမိတို့ပိုင်သည့်နယ်အတွင်း သင့်လျော်သည့်မြေတွင် အမြင့်ဉာဏ်တော်ညီမျှသည့် ဘုရားစေတီတစ်ဆူစီ တည်ကြလော့၊ အလျင်ပြီးသူက ထီးနန်းအုပ်ချုပ်လေ " ဟု ဆုံးဖြတ်ပေးတော်မူလေ၏။
ဘုရားပြိုင် တည်ကြခြင်း တကူမင်းကြီး ဆုံးဖြတ်သည့်အတိုင်း မောင်နှမ(၂)ဦးတို့သည် သဘောတူစွာဖြင့် အမတ်ကြီးများနှင့် တိုင်ပင်ကြကာ ဘုရားတည်မည့် နေရာကိုရွေးချယ်ပြီး ရက်ကောင်းနေ့မြတ် အချိန်အခါတွင် ဘုရားပြိုင်တည်လုပ်ကြလေ၏။
မတော် စောမြဒေဝီ သည် မနိမ့်မမြင့်သော တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ နောင်တော် စောထွတ်မင်းသား ကားယင်းတောင်ခြေရင်းအနီး တောတန်းကလေးအဝတွင်လည်းကောင်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း တည်လုပ်ကြလေ၏။
ဂျောဘုရား မိုးကြိုးခ ပြိုလဲခြင်း ယင်းအခါ နောင်တော် စောထွတ်မင်းသားသည် အလျင်စလိုအမြန်ပြီးစီးရန် အကောက်ကျင့်ဉာဏ်ဖြင့် ဝါးကို စေတီပုံ ဂျော(ခြင်း) ရက်ပြီးလျှင် ပြီးစီးကြောင်းကို ပြောပြရာ အမတ်ကြီးများက ရင်သပ်,အံ့ဩရှုမောမကုန် ဖြစ်ကြုံကြလေ၏။
နှမတော် စောမြဒေဝီက နောက်တော်၏ အကြံဉာဏ်ကို ရိပ်စားမိသဖြင့် သစ္စာပြုလျင် နတ် သိကြား တို့ထံ တိုင်တမ်းလေရာ အချိန်အခါမဲ့ မိုးလုံး ထစ်ထစ်ချုန်း၍ အုံးအုံးဆူညာ အာကာတစ်ခွင် ထက်ကောင်းကင်မှ စက်ရှင်လက်နက် မိုးကြိုးချက်ကြောင့် ` ခြင်းရက်စေတီသည် မတည်ပျက်ပြိုကာ လဲရှာရလေတော့၏ '။
ယင်းကြောင့် စောထွတ်မင်းသားမှာ မိမိ၏အကောက်ကျင့်ဉာဏ် ထင်ပေါ်သဖြင့် မျက်နှာမပြရဲဘဲ တောခိုကာ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရှာရလေ၏။
နှမတော် စော‌မြဒေဝီမှာ နောင်တော်၏ မတရားလုပ်ပုံကို မနှစ်သက်သော်လည်း နောက်တော်အရင်းဖြစ်၍ ခမည်းတော် , မယ်တော်တို့ ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် " အစ်ကိုကြီးက အဖအရာ " ဆိုသည့် အတိုင်း အားကိုသမူပြုနေရာမှ ယခုအခါ ခွဲခွာသွားရရှာသည့်အတွက် စိတ်မချမ်းမြေ့ဘဲ ဖြစ်ရှိနေရင်း မိမိ၏ ကုသိုလ်တော်စေတီကို ဆက်လက် မွမ်းမံလျက် ရှိနေလေ၏။
ရဲအိုင်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ မောင်မယ်ရှောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
လိပ်ကြယ်ပြောင်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ပကာရီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဝကုန်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဝကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ အမက မူကြိုကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၁ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၁၁ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၁၁ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းလုပ်ငန်း၌ အိမ်ခြေ ၈၃၊ အိမ်ထောင်စု ၉၂ စုအား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ခွင့်ပြုထားသည်။
ဝကုန်းချောင်းဖျားရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဝကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဝဇွမ်းချောင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဟိန္ဒားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဝမော်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကျောက်ရပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သင်္ဃန်းတုံးရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ပကာရီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သင်္ဃန်းတုံးကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲရှိသည်။
သဗျာရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ သဗျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းလုပ်ငန်း၌ အိမ်ခြေ ၁၄၄၊ အိမ်ထောင်စု ၁၄၅ စုအား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ခွင့်ပြုထားသည်။
သဗြုချောင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ မြေးခံဘော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သဗြုချောင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ပျားသားချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သဗြေချောင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ သပြေချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၀.၈၃ဧက ရှိသော မူလွန်ကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၁၈ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၃၆၃ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၀ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
ကုတင်၁၀၀ ဆံ့သော အစိုးရ တပ်မတော်ဆေးရုံကုတင်(၁၀၀) ဆေးပေးခန်းရှိသည်။
သရက်ငုတ်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ပကာရီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဟာမြင်းကြီးရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဟာမြင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဟာမြင်းကြီးကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲရှိသည်။
ဟိန္ဒားရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဟိန္ဒားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၅.၀၂၀ဧက ရှိသော အထကကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၂၇ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၇၀၉ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၆ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
၂.၆၀ဧက ရှိသော မူလွန်ကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၆ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၉၄ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၁၆ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
ဟိန္ဒားပြင်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဟိန္ဒားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အင်းတပုံရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အညာဖျားရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အညာဖျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၀.၄၉ဧက ရှိသော အလက(ခွဲ)ကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၉ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၁၇၅ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၁၉ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
အညာဖျားကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲရှိသည်။
မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းလုပ်ငန်း၌ အိမ်ခြေ ၁၆၈၊ အိမ်ထောင်စု ၁၇၇ စုအား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ခွင့်ပြုထားသည်။
အမြားရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အမလာထာရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အမိုရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အယူရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အလယ်ကုန်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကနိုင်းဒါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ အမက မူကြိုကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၂ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၄၀ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၀ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
အိုင်ဝိုင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကလစ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အောင်သာဝရရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဥယျာဉ်ကြီးရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အညာဖျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
မဲချောင်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ သဗျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
မြောက်ပြင်သည် ("မြောက်နန်းမတော်မိဖုရား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) သည် ပုဂံခေတ်ကာလတွင် နန်းတက်ခဲ့သော ညောင်ဦး စောရဟန်း၊ ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူနှင့် စုက္ကတေး မင်းသုံးပါးတို့၏ မိဖုရား ဖြစ်ပြီး ပုဂံမင်းနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သော အနော်ရထာ၏ မိခင် ဖြစ်သည်။
Yazawin Thit Vol. 1 2012: 93 အကျဉ်းချုပ် တော်ဝင်ရာဇဝင်ကျမ်းများအဆိုအရ မြောက်ပြင်သည် သည် မင်းမျိုးမင်းနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး မွေးချင်းညီအစ်မ သုံးဦးတွင် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ညီအစ်မသုံးဦးသည် ညောင်ဦး စောရဟန်းမင်း (ခန့်မှန်း ၁၀၀၀ ခုနှစ်)နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
သူမ၏ အစ်မတော်နှစ်ဦးမှာ တောင်ပြင်သည် ("တောင်နန်းမတော် မိဖုရား") နှင့် အလယ်ပြင်သည် ("အလယ်နန်းမတော် မိဖုရား")တို့ ဖြစ်ကြကာ သူမသည် မြောက်ပြင်သည် ("မြောက်နန်းမတော် မိဖုရား") ဖြစ်သည်။
မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၂၂၇ ၁၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ညောင်ဦးစောရဟန်းကို ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူက လုပ်ကြံကာ နန်းသိမ်းခဲ့ရာ ညီအစ်မသုံးဦးသည် ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ၏ မိဖုရားများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပြင်သည် သည် သားတော် မင်းစော (အနော်ရထာ ဖြစ်လာမည့်သူ) အား မွေးဖွားခဲ့သည်။
ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၉၅ မြောက်ပြင်သည်သည် နောက်ပိုင်းတွင် တောင်နန်းမတော် မိဖုရား ခေါ် မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၀၂၁ တွင် ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ၏ မွေးစားသားတော် နှစ်ဦးဖြစ်သော ကျဉ်စိုးနှင့် စုက္ကတေးတို့က ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူအား နန်းချကာ ရဟန်းဝတ်စေခဲ့သည်။
မြောက်ပြင်သည်နှင့် သားတော် မင်းစောကိုလည်း ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်း ရဟန်းဝတ်ရာ ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးသို့ ပြောင်းရွှေ့နေစေခဲ့သည်။
၁၀၄၄ ခုနှစ်တွင် စုက္ကတေးမင်း နန်းတက်လာပြီးနောက် မြောက်ပြင်သည်အား မိဖုရားအဖြစ် အတင်းအဓ္မ တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၂၂၈ ထို့ကြောင့် မင်းစောသည် အမျက်ထွက်ကာ ပုန်ကန်လေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၀၄၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်တွင် မင်းစောသည် စုက္ကတေးမင်းနှင့် မြင်းစီးချင်းတိုက်ကာ အနိုင်ရပြီး ထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
Per Zata's horoscope section (Zata 1960: 83) as translated by the editors of (Yazawin Thit Vol. 1 2012: 95, footnote #1). ရာဇဝင်ကျမ်းများ အဆိုအရ မြောက်ပြင်သည်သည် သားတော်မင်းစောက စုက္ကတေးအား အောင်နိုင်ကြောင်း ကြားသိရသဖြင့် ပုတ္တလင် နှင့် ရင်ဝတ်ကျွတ် ဟူသော ဘုရားနှစ်ဆူကို တည်ခဲ့သည်။
မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၂၂၉–၂၃၀ရာဇဝင်သစ် အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၉၅ မှတ်စု ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:ပုဂံခေတ် မိဖုရားများ ကဏ္ဍ:၁၀ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ။
မြောက်ပြင်သည် သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံခေတ်ကာလက တော်ဝင်အသုံးအနှုန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး "မြောက်နန်းမတော်မိဖုရား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အောက်ဖော်ပြပါ မိဖုရားများသည် ထိုခေတ်ကာလတွင် အခြားသော ဘွဲ့နာမည် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အမည် မှတ်တမ်းရှိမနေသော မြောက်ပြင်သည် များ ဖြစ်ကြသည်။
မြောက်ပြင်သည် (ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ): ပုဂံပြည် မြောက်နန်းမတော် မိဖုရား (?–၁၀၁၄၊ ၁၀၄၄)၊ မိဖုရားခေါင် (၁၀၁၄–၁၀၂၁) မြောက်ပြင်သည် (နရသူ): မြောက်နန်းမတော် မိဖုရား (၁၁၆၇–၁၁၇၁) ဒုတိယ မြောက်ပြင်သည် (နရပတိစည်သူ): မြောက်နန်းမတော် မိဖုရား (၁၁၉၀ ဆယ်စုနှစ်–၁၂၁၁) မြောက်ပြင်သည် (ထီးလိုမင်းလို): မြောက်နန်းမတော် မိဖုရား (၁၂၁၁–၁၂၃၁?)။
အဂ္ဂမဟေသီ သည် ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်း၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်သည်။
သူမအား တောင်နန်းမတော် မိဖုရား ("တောင်ပြင်သည်")ဟုလည်း သိကြသည်။
သူမ၏ တစ်ဦးတည်းသော သားတော် စောလူးသည် ပုဂံထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သည်။
ရာဇဝင်သစ်၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၀၇ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:ပုဂံခေတ် မိဖုရားများ ကဏ္ဍ:၁၁ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ။
ဦးဆောက်ပန်း သည် ပုဂံခေတ် စောလူးမင်း၏ မိဖုရားခေါင်တစ်ပါး ဖြစ်ပြီး အလောင်းစည်သူမင်း၏ အဘွားတော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။
ဦးဆောက်ပန်းသည် စောလူးမင်း ပုဂံထီးနန်းတက်ပြီးများမကြာမီတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးဆောက်ပန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိဖုရားခေါင် ဖြစ်လာသူမှာ မဏိစန္ဒာ ဖြစ်သည်။
ရာဇဝင်သစ် အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၀၈ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:ပုဂံခေတ် မိဖုရားခေါင်များ Category:၁၀၇၀ ဆယ်စုနှစ် ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၁ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ။
ကျောက်ကြီးတောင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၂ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကြီးတောင်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။
ကျောက်ကြီးတောင်(ရွာမ)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၃ ဖြစ်သည်။
တောင်ပြင်သည် ("တောင်နန်းမတော်မိဖုရား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) သည် ပုဂံခေတ် အလောင်းစည်သူမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
တော်ဝင်ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် မိဖုရား၏ အခြား ငယ်အမည်နှင့် အခြားဘွဲ့အမည်များ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။
တောင်နန်းမတော် မိဖုရားဘွဲ့အရ သူမသည် မိဖုရားခေါင်အဖြစ် ယူဆရမည် ဖြစ်သော်လည်း ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် သူမအား ရတနာပုံ၊ တိလောက စန္ဒာဒေဝီနှင့် ရာဇကုမ္မာရီတို့၏နောက် စတုတ္ထနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၂၈၇ ထို့အပြင် ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ အလောင်းစည်သူမင်းနန်းတက်သည့် အခမ်းအနားတွင် မိဖုရားခေါင်တစ်ပါးသာ ပါဝင်ရမည့်အစား မိဖုရားလေးပါးစလုံး ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
တောင်ပြင်သည်နှင့် အလောင်းစည်သူမင်းတွင် သမီးတော်နှစ်ပါး ထွန်းကားခဲ့ပြီး တောင်ဖျားနှင့် ရွှေကျူ တို့ဖြစ်ကြသည်။
တောင်ပြင်သည်၏ ညီမတော်သည် ခင်ပွန်းလေးယောက်နှင့် မုဆိုးမ လေးကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရာ အလောင်းစည်သူမင်းက ခင်ဦးအမည်ဖြင့် မိဖုရားမြှောက်ခဲ့သည်။
ရာဇဝင်သစ်၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၂၀ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:ပုဂံခေတ် မိဖုရားများ ကဏ္ဍ:၁၁ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ။
ကျောက်ကြီးတောင်(ရွာသစ်)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၄ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကြီးတောင်(ဥယျာဉ်)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၅ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကြီးတောင်ဥယျာဉ်တွင် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ဖြင့် မီးရရှိသည့် အိမ်ခြေ ၂၀ အိမ်ရှိသည်။
ကျွန်းတောစုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၆ ဖြစ်သည်။
ညောင်ပင်တောင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၈ ဖြစ်သည်။
တောင်ခုလပ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၇ ဖြစ်သည်။
မကျည်းတောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၂၉ ဖြစ်သည်။
ကျောက်တံခါးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၃၃ ဖြစ်သည်။
ကျောက်တံခါးကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။
နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ဖြင့် အိမ်ခြေ ၅၀ မီးလင်းသည်။
ကျောက်တံခါး(အထက်)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၃၄ ဖြစ်သည်။
ကျောက်တံခါး(အောက်)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၃၅ ဖြစ်သည်။
​ကျောက်တံခါးအောက်တွင် အိမ်ခြေ ၅၆ လုံး မီးလင်းအောင် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် အသုံးပြုသည်။
ကွင်းချောင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၁၆ ဖြစ်သည်။
ရာဇကုမ္မာရီ သည် ပုဂံခေတ် အလောင်းစည်သူမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၂၈၇ သူမတွင် သားသမီး ထွန်းကားခြင်း မရှိပေ။
မိဖုရား တိလောက စန္ဒာဒေဝီ သည် ရာဇကုမ္မာရီ၏ အစ်မတော် ဖြစ်သည်။
ရာဇဝင်သစ်၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၂၀ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:ပုဂံခေတ် မိဖုရားများ။