kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤသို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင်ပြုပြင်လာခဲ့ကြရာ၊ ၁၅ ရာစုနှစ်ဆီတွင် ယခုခေတ် စန္ဒရားများ၏အစဖြစ်သော'ကလာဗီခေါ့'ခေါ် လေးထောင့်ရှည်သေတ္တာပုံ လက်နှိပ်ခလုတ်ဖြင့်တီးရသော ကြိုး တူရိယာမျိုးပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ကလာဗီခေါ့မှာ လေးထောင့်ရှည် သေတ္တာပုံတွင် အလျားလိုက်ကြိုးများ ပြိုင်တန်းလျက်ညှိကာ ထိုကြိုးများကို လက်နှိပ်ခလုတ်နှင့် ဆက်လျက်ရှိသော မောင်းတံဖြင့် ရိုက်ခတ် အသံထွက်စေသော တူရိယာဖြစ်၏။
အသံမြည်အောင် တီးခတ်ရန်အတွက် လက်နှိပ်ခလုတ်များသာမက လိုသောအသံအနိမ့်အမြင့်ကို ဖိပေးသောမောင်းတံများလည်း စန္ဒရား၌ တပ်ဆင်ထားသည်။
ခလုတ်တန်းမှာ ယခုခေတ် စန္ဒရားများတွင် တွေ့မြင်ရသော ခလုတ်တန်းကဲ့သို့ပင် အဖြူ နှင့် အနက် ခလုတ်များထားပုံ အစီအစဉ်တူသော်လည်း၊ အသံစဉ်ထားပုံမှာ ခြားနားသည်။
ကလာဗီခေါ့မှာ သေတ္တာရှည်ခပ်ပြား⁠ပြားကဲ့သို့ဖြစ်၍ ကြမ်းပေါ်တွင်ချ၍ဖြစ်စေ၊ စားပွဲပေါ်တွင်တင်၍ဖြစ်စေ၊ တီးနိုင်သည်။
၁၆ ရာစုနှစ်ဖက်သို့ ရောက်သောအခါ၊ ကလာဗီခေါ့တူရိယာများကို အများ အပြားသုံးလျက်ပင် ရှိသော်လည်း၊ အလားတူ အခြားတူရိယာတစ်မျိုးပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။
ထိုတူရိယာမှာ ကလာဗီခေါ့ ကဲ့သို့ပင်ဖြစ်၍၊ အောက်မှ ခြေထောက်များတပ်ဆင်ထားသည်။
ခလုတ်တန်းမှာလည်း ကလာဗီခေါ့အတိုင်းပင်ဖြစ်၏။
သို့ရာတွင် ခလုတ်နှင့် မောင်းတံအစီအရင်တွင် မတူသောကြောင့် အသံတွင်လည်း မသိမသာကွဲပြားမှုရှိသည်။
မောင်းတံတွင် ငှက်တောင်ကလေးများ တပ်ဆင်၍ ခလုတ်မှ နှိပ်လိုက်သောအခါ ထိုငှက်တောင်က ကြိုးကိုခတ်မိပြီး အသံမြည်စေရန် စီမံထားသည်။
ဤတူရိယာများကို အင်္ဂလန်ပြည်တွင် မိန်မပျိုကလေးများ အသုံးများသဖြင့် 'ဗါဂျင်နယ်'ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်တွင်လေသည်။
ဤဗါဂျင်နယ် စန္ဒရားများမှတစ်ဆင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ ခလုတ်မောင်းစနစ်အမျိုးမျိုးကြံဆပြုပြင်၍ တီးခဲ့ကြရာ၊ ၁၇ ရာစုနှစ် အစဆီတွင် အင်္ဂလန်ပြည်၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော 'စပင်းနက်' စန္ဒရားမျိုးမှာ အသုံးများသော တူရိယာဖြစ်လာသည်။
ဗာဂျင်နယ်နှင့် စပင်းနက်တို့မှာ ကလာဗီခေါ့၏ စနစ်ကိုအခြေခံ၍ တပ်ဆင်ရသော်လည်း၊ ကြိုးနှင့်မောင်းတံချိန်ပုံ၊ အသံကိုထိန်း၍ ထားပုံတို့မှာ ကလာဗီခေါ့ထက် ကောင်းမွန်သည်။
ကြိုးများကို လိုရာအသံညှိရာတွင်လည်း ကလာဗီခေါ့ကဲ့သို့ ခလုတ်နှင့်ဖိ၍ ပေးရန်မလိုဘဲ၊ အသံစဉ်အလိုက် ညှိအပ်သောကြိုးကို အတိုအရှည် အစဉ်လိုက်ထား၍ တပ်ဆင်သည်။
စပင်းနက်မှာ စောင်းကဲ့သို့ သုံးထောင့်သဏ္ဌာန်စားပွဲပုံဖြစ်၍၊ ယခုခေတ်တွင် တွေ့မြင်ရသော 'ဂရင်း' ခေါ် စားပွဲစန္ဒရားကြီးများကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။
ဗာဂျင်နယ်၊ စပင်းနက်တို့နှင့် တစ်ခေတ်တည်းပေါ်ပေါက်ခဲ့သော စန္ဒရားတစ်မျိုးမှာ ဟာ့ပ်ဆီ‌ကော့ဒ် ခေါ် စားပွဲစန္ဒရားကြီး တစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။
ဟာ့ပ်ဆီ‌ကော့ဒ် ခလုတ်မောင်းတံနှင့် အသံမြည်စေသော စနစ်မှာ ငှက်တောင်များဖြင့် ကြိုးကိုပွတ်ခတ်သော စနစ်ပင်ဖြစ်သော်လည်း၊ ပမာဏကြီးခြင်း၊ ခလုတ်တန်း ၂ တန်း အထိ ထားရှိခြင်းတို့ကြောင့် အသံမြိုင်သည်။
ကလာဗီခေါ့၊ ဗာဂျင်နယ်၊ စပင်းနက်နှင့် ဟော့ပဆီခေါ့ တူရိယာများကို ၁၇ ရာစုနှစ် အကုန်အထိ ဥရောပတိုက်နိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် နှစ်သက်စွာသုံးစွဲခဲ့ကြရာ၊ အဆိုပါ တူရိယာများ ဖြင့် ဥရောပတိုက် ဂီတသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ဂီတပညာရှင်ကြီးများဖြစ်သည့် ဗါခ်၊ ဟန်းဒယ်၊ မိုးဇတ်၊ ဟိုင်းဒင် အစရှိသူများ ထွန်းကားခဲ့ကြသည်။
ဤသို့ ဂီတပညာရှင်များ ထွန်းကားလျက်ရှိသည်နှင့်အမျှ ဂီတတူရိယာလုပ်သူ များကလည်း မနေမနား အားထုတ်လုပ်ကိုင်တီထွင်ကြရာ၊ ၁၇ဝ၉ ခုနှစ်ခန့်တွင် အီတာလျံလူမျိုး ဟာ့ပ ဆီခေါ့ ပြင်သူခရီစတော့ဖိုရီသည် တိုးတက်ကောင်းမွန်သော စနစ်သစ်ဖြင့် အသံကျယ်၍ညက်ညောသော 'ပီယာနိုဖိုတီ'ခေါ် စန္ဒရားတစ်မျိုးကို ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
အီတာလျံဘာသာ 'ပီယာနိုဖိုတီ'မှ 'ပီယာနို'ဟူသော အခေါ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ပီယာနိုဖိုတီ သို့မဟုတ် ပီယာနိုများမှာ ကြိုးတပ်ဆင်ပုံ ခလုတ်တန်းထားပုံတို့၌ ရှေးစန္ဒရားများနှင့် တူသော်လည်း မောင်းတံဖြုတ်ကြိုးကို ရိုက်ခတ်ပုံမှာ မတူချေ။
ခရီစတော့ဖိုရီ၏ စနစ်မှာ ခလုတ်နှင့်မောင်း တစ်ဆက်တည်းမဟုတ်ဘဲ၊ နှိပ်လိုက် သောအခါမှ ထိစေရန်ချိန်၍၊ အလွတ်ထားကာ မောင်းတံထိပ် တွင် သက္ကလတ်စ တူကလေးများဖြင့် ကြိုးကိုတီးခေါက် အသံ ထွက်စေရန် စီမံသည်။
ခလုတ်ကို နှိပ်လိုက်သောအခါ၊ မောင်း တံကို ပင့်တင်ပေးပြီးလျှင် မြောက်တက်သွားသော မောင်းတံ၏ အဖျားရှိ သက္ကလတ်စတူကလေးက ကြိုးကိုခေါက်သည်။
ထိုသို့ စီမံထားရုံမက ကြိုးကို တီးခေါက်ရာတွင် ကောင်းမွန်မှန်ကန် သော အသံကိုရရှိစေရန် မောင်းတံကို ထိန်းသည့်အစီအမံများ လည်း တပ်ဆင်ထားသည်။
ခရီစတော့ဖိုရီတွင် တပည့်များရှိသော်လည်း၊ သူ၏လုပ် ငန်းကို အဖွဲ့နှင့် မလုပ်ကိုင်ခဲ့သောကြောင့် ၁၇၃၁ ခုနှစ်တွင် သူကွယ်လွန်သောအခါ သူ၏ တပည့်များသည် ဤလုပ်ငန်းကို ဆက်လက်၍ မလုပ်ကိုင်နိုင်ကြတော့ချေ။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဂျာမနီပြည်မှ ဩဂင်နှင့် စန္ဒရား(ကလာဗီခေါ့၊ ဟာ့ပဆီခေါ့)များ လုပ်သူ ဂေါ့ဖရိုက် ဆီးလဗားမန်း ဆိုသူသည် ခရီစတော့ဖိုရီ၏ ပီယာနိုဖိုတီမျိုးကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ခရီ စတော့ဖိုရီ မကွယ်လွန်မီက စန္ဒရားများကို အထူးကောင်းမွန် အောင်ပြုပြင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသူများတွင် ရှရိုးတားအမည်ရှိ ဂျာမနီ ပြည်သား တစ်ဦးသည်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဆီးလဗားမန်း သည် ရှရိုးတား၏ ပုံစံကို အခြေပြုသည်ဟုလည်း အချို့က ယူဆကြသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဆီးလဗားမန်း၏ စန္ဒရားများ သည် ခရီစတော့ဖိုရီ၏ စန္ဒရားများနှင့် တစ်စနစ်တည်းဖြစ်လာ သည်။
ထို့နောက်တွင် ဂျာမနီပြည်သား ဖရက် ဒရီဆီသည် လေးထောင့်စားပွဲပုံ စန္ဒရားကြီးများကို ထွင်၍လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြန် သည်။
ထိုလေးထောင့်စားပွဲ စန္ဒရား ကြီးများသည် နောက်ထပ် ဆက်လက်၍ မပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း ထိုစနစ်ကိုယူ၍ ဗရပ် ဆဲမြို့မှ ဗစ်တာမာအီယွန်းသည် ၁၇၄၅ ခုနှစ်တွင် ထောင်လိုက် စန္ဒရားများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ၊ ထိုစန္ဒရားသည်၊ 'ဖရက် ဒရီဆီ၏ ထောင်လိုက်စန္ဒရား' ဟုတွင်သည်။
ထိုအခါမှစ၍ ပြားလိုက်ဖြစ်သော ခရီစတော့ဖိုရီ၏ စန္ဒရားမျိုး၊ ဖရက်ဒရီဆီ၏ လေးထောင့်စားပွဲ စန္ဒရားမျိုးနှင့် မတ်တတ်(ထောင်လိုက်) စန္ဒရားမျိုးဟူ၍ သုံးမျိုးသုံးစားရှိခဲ့ သည်။
ပထမအမျိုးဖြစ်သော ပြားလိုက် စန္ဒရားမျိုးကို ဂရင်းဟု ခေါ်တွင်သည်။
လေးထောင့်စားပွဲ စန္ဒရားမျိုးကား ယခုအခါ မသုံးစွဲကြတော့သလောက်ပင် တိမ်မြုပ်သွားပြီဖြစ်၍၊ မတ်တတ် စန္ဒရားများကိုကား အများအပြားပင် သုံးစွဲလျက်ရှိပေသည်။
ဤသို့လျှင် အပြည်ပြည်မှ ဂီတပညာရှင်များနှင့် ဂီတတူရိ ယာပါရဂူများသည် တစ်စထက်တစ်စတိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင် လုပ်ကိုင်၍လာခဲ့ကြရာ၊ ယခုအခါ အလွန်ကောင်းမွန် သော ဂရင်း သို့မဟုတ် မတ်တတ်စန္ဒရားကြီးများသည် ကမ္ဘာ တစ်ဝှန်းလုံးရှိ ဂီတလောကတွင် ခေတ်စားတွင်ကျယ်လျက် ရှိလေသည်။
အထက်၌ ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဥရောပတိုက်မှ ပီယာနိုဖို တီများဖြစ်လာပုံ အဆင့်ဆင့်သမိုင်းစဉ်ကို အမြွက်မျှသိခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုပီယာနိုဖိုတီသည် မည်သည့်အခါက မြန်မာ ပြည်သို့ ရောက်ရှိလာ၍၊ မည်သည်ကိုအစွဲပြုကာ စန္ဒရားဟူ သော မြန်မာ ဝေါဟာရဖြင့် ခေါ်တွင်ခဲ့သည်ကို လေ့လာရန် လို အပ်ပေသေးသည်။
မြန်မာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ စန္ဒရားဟူသော ဝေါဟာရကို သုံးခဲ့သော အစောဆုံးကာလကို ရှာသည်ရှိသော်၊ ပုဂံဝန်ထောက် ဦးတင် ရေးသော ကဗျာဗန္ဓသာရကျမ်း၌ 'သဘင်သည် ၃၇ ရပ်' ကျောက်စာများတွင်ပါပုံကို ဖော်ပြရာတွင် '၅၉၇ ခုနေ့စွဲပါသော မင်းဆရာပိတရစ်ကျောက်စာတွင် စန္ဒရားသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သိခြင်းသည် (သီချင်းသည်) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ စည်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရေးသား ပါရှိသည်' ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။
ထို့ကြောင့် စန္ဒရားမှာ ပုဂံခေတ်လောက်ကပင် ရှိနေသည်ဟုဆိုရပေမည်။
သို့သော် ထိုအချက်ကို ခိုင်လုံစေမည့် အခြားအထောက်အထားများကိုမူ မတွေ့ရချေ။
ထို့ပြင် ထိုကဗျာဗန္ဓသာရကျမ်းအရ (၁) စည်မျိုး ၁၃ ပါး၊ (၂) ကြေးမျိုး ၁ဝ ပါး၊ (၃) တံပိုးမျိုး ၈ ပါး၊ (၄) အငြိမ့်မျိုး ၆ ပါးဟူ၍ ရကင် ၃၇ ချင်း (ဝါ) တူရိယာ ၃၇ ချင်းရှိရာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၇၆-၁ဝ၉၅ ခုနှစ်အတွင်း အင်းဝဘုရင် တနင်္ဂနွေမင်း တရားကြီးလက်ထက် စီရင်ရေးသားသော ဦးကုလား၏ မဟာရာဇဝင်ကြီးတွင် 'အငြိမ့် မျိုး ၆ ပါးဟူသည် ကား၊ စောင်းလည်းတစ်ပါး၊ ငြင်းလည်း တစ်ပါး၊ မိကျောင်းလည်း တစ်ပါး၊ အောင်းကလေးလည်း တစ်ပါး၊ စန္ဒရားလည်း တစ်ပါး၊ တရောလည်းတစ်ပါး၊ ဤ ခြောက်ပါးတည်း'ဟူ၍ ဖော်ပြထား၏။
စန္ဒရားကို အစောဆုံး ဖော်ပြထားသည့် အထောက်အထားဖြစ်ပေသည်။
သို့သော် ဦးကုလားရာဇဝင်ကို အခြေခံပြု၍ ချဲ့ထွင်ရေးသား အပ်သော မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၌မူ၊ စန္ဒရား၏နေရာတွင် ပတ္တလားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ထို့ပြင် မာဃဒေဝလင်္ကာသစ်၌လည်း 'စောင်းငြင်း၊ မိကျောင်း၊ အောင်းပတ္တလား၊ တရောအားဖြင့် ခြောက်ပါးငြိမ့်မျိုး'ဟူ၍ အငြိမ့်မျိုး ခြောက်ပါးတွင် စန္ဒရားနေရာ၌ ပတ္တလားကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုထားသည်ကိုတွေ့ရ၏။
သို့ရာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁⁠၁၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စပ်ဆိုသော တွင်းသင်းမင်းကြီး၏ ဝေဿန္တရာပျို့၌ သားတော် ဝေဿန္တရာမင်းသားကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန်အတွက် စေတုတ္ထရာပြည်မှ ဝင်္ကပါ တောင်သို့ ဆိုက်အောင် ပွဲလမ်းသဘင်များစီရင်စေခန်းတွင် 'စောင်းငြင်းမိကျောင်း၊ အောင်ကလေးကျော်၊ သံငေါ်လက်ခုပ်၊ စည်းဆုပ်ပတ္တလား၊ စန္ဒရားတို့၊ ထွေပြားရေးရာ၊ တေးတျာအေးမြတ်၊ ငြိမ်သက် သီးသီး၊ နားမငြီးအောင်၊ မှုတ်တီးလိုက်လား၊ အငြိမ့်သားသည်၊ သံထားညင်းညင်း ပွန်စေတုံ'ဟူ၍ အငြိမ့်သားတို့ တီးမှုတ်ရမည့် တူရိယာတွင် ပတ္တလားနှင့် စန္ဒရားနှစ်မျိုးလုံးကို ထည့်သွင်း ရေးစပ်ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ ပြန်သည်။
ယင်းသို့သော တွေ့ရှိရချက်တို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးအခါကပင် စန္ဒရားဟုခေါ်သော တူရိယာတစ်မျိုးရှိခဲ့ပေမည်ဟု ယူဆရ၏။
သို့သော် ထိုခေတ်က စန္ဒရားခေါ်သော တူရိယာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို အတိအကျမသိရပေ။
ထိုစန္ဒရားခေါ်သော တူရိယာသည် ယခုခေတ်တွင် စန္ဒရားဟူ၍ ခေါ်နေကြသည့် ပီယာနိုများမှာ သိုးဆောင်းသံစဉ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော တူရိယာများဖြစ်သည်။
ပီယာနိုဖိုတီတူရိယာသည် မြန်မာပြည်သို့ ခရစ် ၁၈၇၂ ခုနှစ်၊ မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်က အီတာလျံသံများ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာအဖြစ် ယူဆောင်လာ၍ ရှေးဦးစွာရောက်ရှိလာသည်ဟုဆိုသည်။
"ခရစ်နှစ်-၁၂၃၅ ခုနှစ်ထိုး မင်းဆရာ ပိတရစ် ကျောက်စာတွင် သိခြင်သည်(သီချင်းသည်)၊ စန္ဒြသည်(စန္ဒရားသည်) စသည်ဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။
" မြန်မာ့ဂီတသမိုင်းကြောင်း၊ တင်နိုင်တိုး၊ ဒေးလီးအလဲဗင်း နေ့စဉ် (၁.၇.၂၀၁၄) ထိုအခါက နန်းတွင်းဂီတပညာသည်များမှ ပတ္တလားဆရာ ဆရာညွှန့်သည် ပီယာနိုဖိုတီ၏ သံစဉ်သဘောကို စမ်းသပ်လေ့လာပြီးလျှင် ပတ္တလားလက်ကွက်အတိုင်းညှိကာ မြန်မာသီချင်းတီး၍ ရွှေနားတော်သွင်းခဲ့သည်ဟု သိရပေသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ မြန်မာပြည်နှင့် ဥရောပတိုက် အဆက်အသွယ်များလာသော အနောက်ခေတ်တွင် စန္ဒရားများကို ငွေကြေးတတ်နိုင်သူ မြန်မာဂီတပညာရှင်တို့လည်း ဝယ်ယူသုံးစွဲလာခဲ့ကြရာ၊ ထိုတူရိယာ၏ သဘောအမှန်ကို တွေ့ရှိလာကြသဖြင့် စန္ဒရားတီး၍ ကျော်ကြားသူများပင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပေသည်။
မြန်မာလူမျိုးထဲမှ ရှေးဦးစွာ စန္ဒရားဝယ်၍ တီးခဲ့သူမှာ ဦးဧမောင် ဆိုသူဖြစ်၍၊ ထို့နောက်တွင် စန္ဒရားဆရာမောင်၊ စန္ဒရားဘအုန်း စန္ဒရားမမကြီး၊ စန္ဒရားချံပီယန် မောင်ကျော် စသည်ဖြင့် ထင်ရှားသူများသည် တစ်ခေတ်ပြီး တစ်ခေတ်ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:တူရိယာ ကဏ္ဍ:အီတလီ တီထွင်မှုများ။
တဆက်တည်း ဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ (Continuous Signal) သို့မဟုတ် အချိန်တဆက်တည်း ဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ (Continuous Time Signal) ဆိုသည်မှာ အချိန်နှင့် တပြေးညီ ပြောင်းလဲနေသော ဆစ်ဂနယ်များကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့သော ဆစ်ဂနယ်များကို ဂရပ်ဖြင့် ဖော်ပြရာတွင် အိတ်စ် ဝင်ရိုးတွင် အချိန် ကို ဖော်ပြပြီး ဝိုင်ဝင်ရိုးတွင် ဆစ်ဂနယ်၏ ပမာဏ အနည်းအများ (Amplitude) ကို ဖော်ပြလေ့ ရှိသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်နေသော အသံ၊ အပူချိန် စသည်တို့ကို ဆစ်ဂနယ် အဖြစ် ပြောင်းလဲလျှင် ပထမဆုံး အနေဖြင့် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ အဖြစ် ရရှိလေ့ ရှိသည်။
သင်္ချာကိန်းဖြင့် ဥပမာ ပြရလျှင် ဆိုင်းဖန်ရှင် (Sine Function) နှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှန် (Cosine Function) စသည်တို့သည် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကဏ္ဍ:မက္ကင်းနစ် Category:နည်းပညာ။
right|thumb|ဒစ်ဂျယ်တယ် ဆစ်ဂနယ်များ အပိုင်းအခြားဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ (Discrete Signal) မှာ ဆစ်ဂနယ်များကို တဆက်တည်း ပြသခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြားဖြင့် ဖော်ပြထားသော ဆစ်ဂနယ်များကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ဖော်ပြခြင်း အားဖြင့် ဆစ်ဂနယ်ကို အချိန်တိုင်းတွင် မတွေ့ရပဲ ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ကာလများတွင်သာ ဆစ်ဂနယ်ကို တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့် တစ်စက္ကန့်လျှင် ဆစ်ဂနယ် ၁၀ ခုမျှ ဖမ်းယူမည် ဆိုပါက ဆစ်ဂနယ်၏ ဖော်ပြချက်ကို ၁စက္ကန့် ၏ ၁၀ ပုံ ၁ပုံ၊ ၁စက္ကန့်၏ ၁၀ ပုံ ၂ ပုံ စသော အချိန် အပိုင်းအခြားများတွင်သာ တွေ့ရသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ်များ ကို အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြားဖြင့် နမူနာယူခြင်း (sampling) ဖြင့် အပိုင်းအခြားဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ် များအဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။
ထိုသို့ အပိုင်းအခြား ဖြစ်နေသော ဆစ်ဂနယ် အဖြစ် ပြောင်းလဲပြီးမှသာ ပမာဏ အပိုင်းအခြား သတ်မှတ်ခြင်း (Quantization) ပြုလုပ်၍ ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆစ်ဂနယ် များအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ဖိုရီယာ ထရန်စဖောင်း (Fourier transform) ဆိုသည်မှာ ဆစ်ဂနယ်များကို အချိန်ကာလ အလိုက် ပြောင်းလဲမှု အဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းမှ ကြိမ်နှုန်း (Frequency) ပြောင်းလဲမှု အဖြစ် ပြောင်းလဲဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
သင်္ချာ အခေါ်အဝေါ်ဖြင့် ပြောရမည် ဆိုလျှင် ဆစ်ဂနယ်၏ ဖော်ပြချက်ကို အချိန် ဒိုမိန်း (Time Domain) မှ ကြိမ်နှုန်း ဒိုမိန်း (Frequency Domain) သို့ ပြောင်းလဲ ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ပြုလုပ်ရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်းမှာ ဆစ်ဂနယ်နှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းရာတွင် တခါတရံ ကြိမ်နှုန်း ဒိုမိန်းတွင် ဖြေရှင်းပါက သင်္ချာနည်းအရ ပိုမို လွယ်ကူစေသော ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် အချိန်ဒိုမိန်း မှ ပြဿနာကို ကြိမ်နှုန်းဒိုမိန်း သို့ ဖိုရီယာ ထရန်စဖောင်းနည်းဖြင့် ပြောင်းလဲ၍ ဖြေရှင်းကြသည်။
ထိုမှ တဖန် ရလဒ်ကို အချိန် ဒိုမိန်းသို့ ပြောင်းပြန် ဖိုရီယာ ထရန်စဖောင်းနည်း (Inverse Fourier Transform) ဖြင့် ပြန်လည် ပြောင်းလဲ ရယူခြင်းဖြင့် အချိန်ဒိုမိန်း တွင် မိမိတို့ လိုအပ်သော အဖြေကို ရရှိနိုင်သည်။
သင်္ချာနည်းဆန်ဆန်ပြောရလျင် ဖိုရီယာ ထရန်စဖောင်းဆိုသည်မှာ differential ညီမျှခြင်းများမှ algebra ညီမျှခြင်းများသို့ ကူးပြောင်း ပေးခြင်း ဖြစ်စဉ်လည်း ဖြစ်ပါသည်။
hello Category:သင်္ချာဆိုင်ရာ ရူပဗေဒ။
အင်တီဂရေးရှင်း (Integration) သည် သင်္ချာဘာသာ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဒစ်ဖရန်ရှေးရှင်း (Differentiation) နှင့် တွဲဖက်၍ ကဲကုလပ် သင်္ချာဘာသာဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိသည်။
ပါဠိဘာသာတွင် သမူဟပြုသည် ဟု သုံးနှုန်း လေ့ရှိသည်။
အင်တီဂရေးရှင်း နည်းကို အသုံးပြုခြင်း အားဖြင့် ပုံသဏ္ဌာန် မမှန်သော အရာဝတ္ထုတို့၏ ဧရိယာ၊ ဒြပ်ထု စသည်တို့ကို တွက်ချက် ရယူနိုင်သည်။
Redirect အလိုက်ပြောင်းနှုန်း တွက်ထုတ်ခြင်း။
စွမ်းအင်တည်မြဲမှု နိယာမ (Law of Conservation of Energy) အရ စွမ်းအင်ဆိုသည်မှာ ဖန်တီး၍မရ။
ဖျက်စီး၍မရ။
စွမ်းအင် အသွင်တစ်မျိုးမှ အခြားတစ်မျိုးသို့သာ ကူးပြောင်း၍ ရနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
ပြင်ပစွမ်းအင်၏အထောက်အပံ့မပါဘဲ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်သို့ စွမ်းအင်များ မထုတ်ပေးနိုင်ပေ။
Planck, M. (1923/1927). Treatise on Thermodynamics, third English edition translated by A. Ogg from the seventh German edition, Longmans, Green & Co., London, page 40. ဥပမာ မော်တော်ကား တစ်စင်းကို မောင်းနှင်ရာတွင် ဓာတ်ဆီ ဒီဇယ်ဆီ ကဲ့သို့သော လောင်စာဆီများကို အသုံးပြု၍ မောင်းနှင်ရသည်။
ထိုသို့သော လောင်စာဆီများမှ ရရှိသော စွမ်းအင်မှာ ဓာတု စွမ်းအင် (Chemical Energy) ဖြစ်သည်။
မော်တော်ကား ရွေ့လျားသည့် အခါတွင် လောင်စာဆီမှ ဓာတုစွမ်းအင်များသည် အရွေ့စွမ်းအင် (kinetic energy) အဖြစ် ပြောင်းလဲ ပေးရသည်။
သို့သော်လည်း ဓာတု စွမ်းအင်များ အားလုံးမှာ အရွေ့စွမ်းအင် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခြင်း မဟုတ်ပေ။
လောင်စာဆီဖြင့် မော်တော်ကားကို ရွေ့လျားစေရာတွင် အချို့သော ဘေးထွက် စွမ်းအင်များဖြစ်သည့် အပူစွမ်းအင်၊ အသံစွမ်းအင် စသည်တို့လည်း ထွက်ရှိ လေ့ ရှိသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် လောင်စာဆီများမှ စွမ်းအင်များသည် ပျက်စီးသွားခြင်း မဟုတ်ဘဲ အခြားစွမ်းအင် တစ်မျိုးသို့ ပြောင်းလဲသွားခြင်းသာလျှင် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့နိုင်သည်။
ကျမ်းကိုး ကဏ္ဍ:သာမိုဒိုင်းနမစ် နိယာမများ။
စီအက်စ်အမ်အေ (CSMA) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ခြင်းများတွင် အသုံးပြုလေ့ ရှိသော နည်းလမ်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေ အပေါ်တွင် အခြေခံ ဖန်တီးထားပြီး ကွန်ယက်ကြိုး (network cable) အစရှိသည့် ကြားခံနယ်ကို ရယူသုံးစွဲသည့် နည်းလမ်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
စီအက်စ်အမ်အေ၏ အင်္ဂလိပ် အခေါ်အဝေါ်မှာ (Carrier sense multiple access) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
စီအက်စ်အမ်အေသည် OSI မော်ဒယ်လ်၏ ဒုတိယအလွှာ (Layer 2) တွင် သုံးစွဲလေ့ ရှိသည်။
စီအက်စ်အမ်အေ အသုံးပြုထားသော ကွန်ယက်သည် မိမိ ပေးပို့လိုသော ဒေတာ အချက်အလက်များကို မပို့လွှတ်မီ အချိန်တွင် ကြားခံနယ်တွင် လက်ရှိ ထုတ်လွှင့်နေသူ ရှိမရှိ ဦးစွာ စစ်ဆေးလေ့ ရှိသည်။
ထို့အပြင် စီအက်စ်အမ်အေ အသုံးပြုထားသော ကွန်ယက်တွင် ကြားခံနယ်တစ်ခုထဲကို ဝေမျှ သုံးစွဲနေသူ တစ်ဦး ထက်မက ရှိနိုင်သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် multiple access ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စီအက်စ်အမ်အေ စနစ်သည် အက်စ် အလိုဟာ (S-ALOHA) ဟု ခေါ်သည့် စလော့တက် အလိုဟာ နည်းလမ်း၏ အားနည်းချက်များကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
စီအက်စ်အမ်အေ အပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ထပ်မံမွမ်းမံထားသော ပရိုတိုကောလ်များမှာ စီအက်စ်အမ်အေ/စီအေ (CSMA/CA) နှင့် စီအက်စ်အမ်အေ/စီဒီ(CSMA/CD) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အလိုဟာ (Aloha) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်စနစ် များတွင် အစောဆုံး အသုံးပြုခဲ့သော နည်းစနစ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဟာဝိုင်ယီ တက္ကသိုလ် မှ တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အလိုဟာ နည်းလမ်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် စတင် အသက်ဝင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် နှင့် ပထမဆုံး ကြိုးမဲ့ကွန်ယက် ဖြစ်သည်။
အလိုဟာဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်မှာ ဟာဝိုင်အီကျွန်းစုတွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နှုတ်ဆက်သည့်အခါ Hello(ဟလို)ကို အလိုဟာ ခေါ်ဆိုကြပြီး အလိုဟာမှာ Hello ဟုပြောသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သည်။
အလိုဟာ ကွန်ယက်သည် အလိုဟာ ကြားခံနယ်မြေ အသုံးပြုနည်းလမ်း ဟုခေါ်သည့် စတေရှင်များ ကျပန်း အချိန်တွင် ကြားခံနယ်ကို ရယူသုံးစွဲသည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုထားပြီး ယူအိက်ဖ်အက်ဖ် (UHF) ဟု ခေါ်သည့် အလွန်ကြိမ်နှုန်းမြင့်သည့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကို သုံးစွဲထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ကြိုးမဲ့ကွန်ယက် အဖြစ် တည်ဆောက်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဟာဝိုင်ယီ တက္ကသိုလ်သည် ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်း ဖြစ်ပြီး အနီးနား တစ်ဝိုက်ရှိ ကျွန်းများတွင် ရှိနေသော ကွန်ပျူတာများနှင့် ကွန်ယက်ကို အသုံးပြု၍ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
thumb|အော်ဆီလေတာ ပတ်လမ်း အီလက်ထရွန်းနစ် အော်ဆီလေတာ (Electronic Oscillator) ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းသော အီလက်ထရွန်းနစ် ဆစ်ဂနယ်များကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ထပ်တလဲလဲ ထုတ်လွှင့်သော အီလက်ထရွန်းနစ် ပတ်လမ်း တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ဆိုင်းဝေ့ဗ် (Sine Wave) စကွဲယား ဝေ့ဗ် (square wave) စသည်တို့ ကို ထုတ်လွှင့်လေ့ ရှိသည်။
ထိုပတ်လမ်းများကို အမျိုးမျိုးသော အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများတွင် ထည့်သွင်း သုံးစွဲလေ့ ရှိသည်။
အော်ဆီလေတာမှ ဆစ်ဂနယ် ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ဥပမာ ပြရမည် ဆိုပါက ရေဒီယို နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်စက်များ၊ ကွန်ပျူတာကို ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်သော ကလော့ခ် ဆစ်ဂနယ်များ၊ ကွပ်ဇ် နာရီများ၊ အီလက်ထရွန်းနစ် အသံပြုစက်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော အသံများနှင့် ဗွီဒီယိုဂိမ်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဆီးမင်းန် မှ ထုတ်လုပ်သော S7 ပီအယ်လ်စီကို စင်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဝဲမှယာ ပါဝါဆပ်ပလိုင်း၊ ဗဟို ပရိုဆက်ဆင်း ယူနစ်၊ အဝင်အထွက် လမ်းကြောင်းဆက် ယူနစ် နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ပရိုဆက်ဆာ ပီအယ်လ်စီ (PLC) ဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားလုံး programmable logic controller များကို အတိုကောက် ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပီအယ်လ်စီများကို ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ၊ ဓာတု လုပ်ငန်းများ၊ ရေနံနှင့် ဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းများ၊ သင်္ဘောများ စသည်တို့၏ ထိန်းချုပ်စနစ်များ အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
ပီအယ်လ်စီသည် အသေးစား ကွန်ပျူတာ ပမာပင် အချက်အလက် ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး ထိန်းချုပ်ရေး စနစ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ဒေတာ အချက်အလက်များကို အဓိကထား၍ ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းလေ့ ရှိသည်။
ပီအယ်လ်စီ (PLC) ဖြစ်ပေါ်လာပုံ PLC ( Programmable Logic Controller ) ဆိုသည်မှာ Machine Control နဲ့ Process Control တွေမှာသုံးရန် အထူးစီမံထုတ်လုပ်ထားတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးကွန်ပျူ တာ Industrial Computer တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
Automation လို့ခေါ်တဲ့ Automatic Control System မှာ PLC ကိုသုံးကြပြီး Industrial Robot တွေကို PLC မပေါ်ခင်ကတည်းက အသုံးပြုနေကြပြီဖြစ်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ U.S Patent No. 2988237 နဲ့မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ Unimate လို့ခေါ်တဲ့ Robot ကို George Devol ကတည်ထွင်ခဲ့သည်။
General Motors Coporation ရဲ့ မော်တော်ကားထုတ်လုပ်တပ်ဆင်တဲ့ လမ်းကြောင်း assembly line ပေါ်မှာ spot welding လုပ်ဖို့နဲ့ သံရည်ကျိုသွန်းလောင်းထားတဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေ ချီမ ပို့ဆောင် နေရာချဖို့အတွက် Unimate Robot ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်ကတည်းက Computer ကိုအသုံးပြူ နေပြီဖြစ်သော်လည်း IBM1710 ကဲ့သို့ ရှေးကွန်ပျူ တာများသည် အရွယ်အစားကြီးမားပြီး ဖုန်မှုန်နှင့်အပူအအေးဒဏ်မခံနိုင်သဖြင့် အထူးစီမံထားသောအခန်းများတွင်သာ ထားရသည်။
ထိုအခက်အခဲများကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် အကြမ်းခံပြီး ပိုကောင်းသော PLC ကိုတီထွင်ရန် ကြိုးစားလာကြသည်။
၎င်းကြိုးပမ်းကြသူများထဲတွင် Richard Morely သည် Modicon 084 ဟုအမည်ပေးထားသည် တကယ်အသုံးဝင်သော PLC ကိုတည်ထွင်ခဲ့သည်။
Richard Morely ကို Dick Morely ဟုလည်ခေါ်ပြီး သူ့ကို Father of PLC လို့ အသိအမှတ်ပြု ကြသည်။
ပထမဆုံးထုတ်လုပ်တဲ့ PLC ကို Modicon 084 လို့အမည်ပေးရခြင်းက Bedford Associates ၏ ၈၄ ခုမြောက် ပရော့ဂျက်ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။
PLC ထုတ်လုပ်ရန် အပြိုင်ကြိုးစားကြသော ကုမ္ပဏီ လေးခုမှာ --- Information Instruments, Inc. ( ၁ နှစ်ကြာသောအခါ Allen Bradley ရဲ့အပိုင်ဖြစ်သွားသည်) Digital Equipment Corp (DEC) Century Detoit Bedford Associates တို့ဖြစ်ကြသည်။
Bedford Associates ရဲ့ အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Richard Morely ဟာ PLC မှာပါဝင်ရမယ့် အချက်အလက်အသေးစိတ်ကို ၁၉၆၈ ၊ ဇန်နဝါရီ ၊ ၁ ရက်နေ့မှာ အပြီးသတ်ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။
သူ့ရဲ့ U.S Patent No. က 3761893 ဖြစ်သည်။
Bedford Associates ရဲ့ အင်ဂျင်နီယာများဖြစ်ကြသည့် --- Richard Morely Mike Greenberg Jonas Landau George Schwenk Tom Boissevain တို့ ငါးဦးဟာ PLC ထုတ်လုပ်ရန် Midicon ဆိုသည့် ကုမ္ပဏီအသစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
Modicon ဆိုတဲ့နာမည်မှာ Modular Digital Controller လို့အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
Modular type PLC ထုတ်လုပ်ရန်ကြိုးစားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လုပ်ဆောင်ချက် ဖန်ရှင်တစ်မျိုးကို Unit တစ်ခု၊ Board တစ်ခု၊ Module တစ်ခု၊ အဖြစ် တည်ဆောက်ထားလျှင် ပျက်၍ပြင်သောအခါ Module တစ်ခုကိုသာ အစာထိုးလဲလယ်ရခြင်းဖြစ်၍ လွယ်ကူအချိန်ကုန်သက်သာသည်။
မော်တော်ကားထုတ်လုပ်တဲ့ General Motors Corporation က အင်ဂျင်နီယာများသည် Auto System မှာ Relay များစွာကိုသာ အသုံးပြု ထားရသဖြင့် ကားမော်ဒယ်တစ်ခုပြောင်းတိုင်း Relay Logic အသစ် ပြန်တည်ဆောက်ရသဖြင့် ၎င်းပြဿနာကိုဖြေရှင်းရန် Bedford Associates မှ PLC ကိုဝယ်လိုကြသည်။
ပထမအသုတ်အနေဖြင့် ဒေါ်လာ ၁ သန်းဖိုးတွင် ပထမဆုံး PLC ဖြစ်တဲ့ Modicon 084 ကို ၁၉၆၉ နိုဝင်ဘာလတွင် General Motors မှ စတင်လက်ခံအသုံးပြု ခဲ့သည်။
သုံးရ အဆင်ပြေသဖြင့် နောက်ထပ် ဒေါ်လာ ၁ သန်းဖိုးဝယ်ကာ PLC မူပိုင်ခွင့် OEM ( Original Equipement Manufacturer ) ကိုလည်း General Motors ကရယူသွားသည်။
၁၉၇၇ မှာ Modicon ကို Gould Electronics ကလွှဲပြောင်းရယူပြီး PLC ကိုထုတ်လုပ်သည်။
ထို့နောက် ဂျာမန်ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သည့် AEG က Modicon ကိုဆက်လက်လွှဲပြောင်းရယူသည်။
၁၉၇၃ တွင် Michael Greenberg ကပုံစံထုတ်သည့် Modicon 184 ကိုထပ်မံထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ မှာ Modicon 284 ကို microprocessor သုံးပြီး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ မှာ Modicon ကို ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Schneider Electronic က ဆက်လက်လွှဲပြောင်းရယူထားသည်မှာ ယနေ့အထိဖြစ်သည်။
ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများ ပီအယ်လ်စီများတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထိန်းချုပ်ပေးပို့သော ပါဝါဆပ်ပလိုင်း၊ ပရိုဂရမ် ထည့်သွင်းရန် နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် အတွက် ဗဟို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည့် ယူနစ် (Central Processing Unit) စသည့် အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခု အဓိက ပါဝင်တတ်ပြီး အာရုံခံကိရိယာ (Sensor) များမှလာသည့် ဆစ်ဂနယ်များကို လက်ခံနိုင်သည့် အဝင်လမ်းကြောင်းယူနစ် (Input Unit) များ မော်တာ၊ ဆော်လီနွိုက် ဘား စသည့် အထွက်ဆစ်ဂနယ်များကို ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အထွက်လမ်းကြောင်းယူနစ်များ ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။
အချို့သော ပီအယ်လ်စီ အသေးစားများတွင် အဝင်လမ်းကြောင်း ယူနစ်နှင့် အထွက်လမ်းကြောင်းယူနစ်များကို ဗဟိုယူနစ်တွင် တပါတည်း ထည့်သွင်း တည်ဆောက်ထားလေ့ ရှိသည်။
ပရိုဂရမ်းမင်း IEC-61131-3 စံသတ်မှတ်ချက်အရ ပီအယ်လ်စီများတွင် ရေးသားနိုင်သည့် ပရိုဂရမ်းမင်း နည်းစနစ် များမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။
လက်ဒါ ပုံစံ (Ladder Diagram) ဖန်ရှင် ဘလောက် ပုံစံ (Function Block Diagram) စထရပ်ချာ တက်စ် ပုံစံ (Structured Text) အင်စထရပ်ရှင်း လစ်စ် ပုံစံ (Instruction List) စီကွင်ရှယ် ဖန်ရှင် ချတ် ပုံစံ (Sequential Function Chart) အင်တာလော့ကင်း နည်းစနစ် (Interlocking Method) မာစတာ ရီလေး နည်းစနစ် (Master Relay Method) ရှစ်ဖ် ရယ်ဂျစ်စတာ နည်းစနစ် (Shift Register Method) စသည်တို့ ဖြစ်ကြပြီး ပရိုဂရမ်မာ၏ ရွေးချယ်မှု အပေါ်မူတည်၍ နည်းလမ်း တစ်မျိုး သို့မဟုတ် တစ်မျိုးထက် ပို၍ အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
အသုံးပြုသူ နှင့် အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ခြင်း ပီအယ်လ်စီများကို အသုံးပြုသူ ဖြင့် အပြန် အလှန် ဆက်သွယ်ရာတွင် အဖွင့်အပိတ် ခလုတ်များ၊ အချက်ပြမီးလုံးများ စသည့် အရိုးရှင်းဆုံးသော နည်းလမ်းများမှ အစပြု၍ ပီအယ်လ်စီ အများအပြားကို ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ကာ ကွန်ပြူတာမှ တဆင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သော နည်းလမ်း အထိ အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
အရိုးရှင်းဆုံး နည်းလမ်းဖြင့် ဆိုပါက အသုံးပြုသူက ခလုပ်ကို ဖိနှိပ်ခြင်းဖြင့် ပီအယ်လ်စီကို အချက်ပေးပြီး ပီအယ်လ်စီမှ အမှားအယွင်း ရှိသည့် အခြေအနေ တွင် မီးနီပြခြင်း၊ အမှားအယွင်း မရှိသည့် အချိန်တွင် မီးစိမ်းပြခြင်း စသည့် နည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုသူအား လက်ရှိ လုပ်ကိုင်နေသည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာ အကြောင်းကို ပြန်လည် သတင်းပေးပို့သည်။
ထို့ထက် ပို၍ အဆင့်မြင့်သော နည်းတွင် ဖိနှိပ်နိုင်သည့် မှန်သားပြင် (Touch Panel) ကို အသုံးပြု၍ အသုံးပြုသူမှ လုပ်ငန်းဆောင်တာ အတွင်း လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ပီအယ်လ်စီသို့ ပေးပို့နိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ပီအယ်လ်စီမှ ထိန်းချုပ် မောင်းနှင် နေသည့် မော်တာ၏ အရှိန်နှုန်းကို ထိန်းညှိခြင်း၊ ပီအယ်လ်စီ အတွင်း လက်ရှိ အလုပ်လုပ်နေသော တိုင်မာများ၊ ကောင်တာများ၏ တန်ဖိုးကို ညှိနှိုင်းခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဖိနှိပ်နိုင်သော မှန်သားပြင် အများစုမှာ ပီအယ်လ်စီများနှင့် အလွယ်တကူ ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသည့် အပြင် စက်ရုံသုံး လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် အသုံးများသော ယူဆာ အင်တာဖေ့စ် များကို အလွယ်တကူ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲနိုင်ရန်လည်း ပြုလုပ်ထားသည်။
ထိုမျှသာ မက ပီအယ်လ်စီ အများအပြားကို ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်၍ စကာဒါ (SCADA သို့ Supervisory Control And Data Acquisition) စနစ်ဖြင့် လွယ်ကူစွာ ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်စောင့်ကြည့်နေသူနှင့် အလွန်ဝေးကွာသော အရပ်တွင် ရှိနေသော ပီအယ်လ်စီများကို စောင့်ကြည့်ကြည့်ရှု ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
အထူး အစိတ်အပိုင်းများ ပီအယ်လ်စီများသည် ဒစ်ဂျစ်တယ် အထွက်လမ်းကြောင်း နှင့် အဝင်လမ်းကြောင်း ကို ပရိုဂရမ် ရေးသား ထိန်းချုပ်ရန် အဓိက ဒီဇိုင်း ပြုလုပ်ထားသော်လည်း အထူးအစိတ်အပိုင်းများကို ပီအယ်လ်စီနှင့် အတူ တွဲဆက် တပ်ဆင်ခြင်းအားဖြင့် အခြားသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ကိုလည်း လုပ်ကိုင်နိုင်သည်။
ပီအယ်လ်စီနှင့် အတူ တွဲဖက် တပ်ဆင်လေ့ ရှိသော အထူးအစိတ်အပိုင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဆက်သွယ်ရေး အစိတ်အပိုင်းများ ဆက်သွယ်ရေး အစိတ်အပိုင်းများ (Communication Modules) များကို တပ်ဆင်ခြင်း အားဖြင့် ပီအယ်လ်စီအား စီရီယယ် ဆက်သွယ်ရေး (Serial Communication) နှင့် အီသာနက် ဆက်သွယ်ရေး (Ethernet Communication) စသည်တို့ကို ပီအယ်လ်စီမှ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
အင်နာလော့ အဝင်လမ်း အစိတ်အပိုင်းများ အင်နာလော့ အဝင်လမ်းများ (Analog Input Module) နှင့် သက်ဆိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများကို အသုံးပြုခြင်း အားဖြင့် အင်နာလော့ အဝင်လမ်းများကို ဒစ်ဂျစ်တယ် တန်ဖိုး ပြောင်းလဲ၍ ဖတ်ရှုနိုင်သဖြင့် အင်နာလော့ အထွက်လမ်း ရှိသော ကိရိယာများကို ပီအယ်လ်စီ နှင့် အလွယ်တကူ တွဲချိတ်နိုင်သည်။
ရွေ့လျားမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း အစိတ်အပိုင်းများ ရွေ့လျားမှုကို ထိန်းချုပ်သည့် အစိတ်အပိုင်း (Motion Control Module) ကို တပ်ဆင်ခြင်း အားဖြင့် စတက်ပါ မော်တာ နှင့် ဆာဗို မော်တာ ကဲ့သို့သော နေရာ အတိအကျ ရွေ့လျားရသော မော်တာများကို ပီအယ်လ်စီ သုံး၍ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
ကျမ်းကိုး 1. ဦးစိုးတင့် ( A Guide to Programmable Logic Controller ) Category:အော်တိုမေးရှင်း။
အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း (object-oriented programming) သို့ အိုအိုပီ သို့ အော့ဂျက် အ‌ခြေပြုပရိုဂရမ်းမင်း ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် ဂရိ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်တို့၏ အော့ဗ်ဂျက် ခေါ် ဒြပ်ရှိ အရာဝတ္ထု နှင့် ကလပ်စ် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် ပေါ်တွင် ဆက်စပ်နေသော ဆက်နွယ်ချက် အိုင်ဒီယာပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဖန်တီးထားသော ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်းမင်း နည်းစနစ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် လူသုံးများသော စီရှပ်၊ ဂျာဗား၊ ပိုင်သွန် အစရှိသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားများသည် အိုအိုပီကို အခြေခံ၍ အလွယ်တကူ ရေးသားနိုင်ရန် ရည်ရွယ် ဖန်တီးထားကြသည်။
ကလပ်စ် နှင့် အော့ဗ်ဂျက်များ ကလပ်စ် (class) ဆိုသည်မှာ ယေဘူယျ သဘောတရားကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
ဥပမာ အားဖြင့် ဆိုရလျှင် လူသည် ကလပ်စ် တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
လူ ဆိုသည့် ကလပ်စ်တွင် ကလေးငယ်၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ စသည့် လူအားလုံးတို့ ပါဝင်သည်။