kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အနိစ္စဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အထက် သုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဒုက္ခဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အထက်သုတ် အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... ၊ ဒသမသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အနတ္တဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အထက် သုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ --- အဋ္ဌကထာအဖွင့် ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္န (တရားနှင့်လျော်ညီစွာ ကျင့်သူ) ၃၉-၄၂။
ခုနစ်ခုမြောက် အခန်းတွင် ပါရှိသော "ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နဿ" ဟူသည် လောကုတ္တရာတရားကိုးပါး (မဂ်လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါး၊ နိဗ္ဗာန်) ကို ရရှိရန်အတွက် အနုလောမဓမ္မ (လျော်ညီသောတရား) ဖြစ်သည့် ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါ (ရှေ့ပိုင်းကျင့်စဉ်) ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်ညွှန်းသည်။
--- ဝေါဟာရရှင်းလင်းချက် "အယမနုဓမ္မော" ဟူသည် "ဤသည်မှာ အနုလောမဓမ္မပင်ဖြစ်သည်" ဟု ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
"နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော" ဟူသည် "ငြီးငွေ့မှုများပြားသူ" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။
"ပရိဇာနာတိ" ဟူသည် ပရိညာသုံးပါး (ဉာတပရိညာ - သိခြင်း၊ တီရဏပရိညာ - ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ ပဟာနပရိညာ - ပယ်စွန့်ခြင်း) ဖြင့် ပိုင်းခြားသိမြင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
"ပရိမုစ္စတိ" ဟူသည် မဂ်စိတ်ဖြစ်ပေါ်သည့်အခိုက်အတန့်၌ ပယ်စွန့်ခြင်းပရိညာ (ပဟာနပရိညာ) ဖြင့် လုံးဝလွတ်မြောက်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
--- ဤသုတ္တန်တို့၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက် ဤသုတ္တန်လေးခုတွင် မဂ်တရားအကြောင်းကိုသာ အဓိက ဟောကြားထားသည်။
ဤသုတ္တန်တို့၌ အနုပဿနာ (ရှုမှတ်ခြင်း) ကို မည်သည့်ရှုမှတ်နည်းကိုမဆို သတ်မှတ်မထားဘဲ လွတ်လပ်စွာ ဟောကြားထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ တိကျသေချာစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။
ထို့ကြောင့် ဤသုတ္တန်၌လည်း အနုပဿနာကို သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်းသာ သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အနုပဿနာသုံးမျိုး (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) အနက် တစ်မျိုးမျိုးမပါရှိဘဲ ငြီးငွေ့ရန် (နိဗ္ဗိန္ဒိတုံ) သော်လည်းကောင်း၊ ပိုင်းခြားသိရန် (ပရိဇာနိတုံ) သော်လည်းကောင်း မဖြစ်နိုင်သောကြောင့်တည်း။
ဤတို့မှာ ခုနစ်ခုမြောက် အခန်းစသော အပိုင်းတို့၏ ရှင်းလင်းချက်များဖြစ်သည်။
--- နိဂုံးချုပ် ဤအဋ္ဌကထာသည် မြတ်စွာဘုရားဟော သုတ္တန်များတွင်ပါရှိသော ပါဠိဝေါဟာရတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုရှင်းပြထားသည်။
အဓိကအားဖြင့် လောကုတ္တရာတရားများကို ရရှိရန်အတွက် မှန်ကန်သောကျင့်စဉ် (ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါ) ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် တရားတို့ကို ပိုင်းခြားသိမြင်ကာ (ပရိညာသုံးပါးဖြင့်) ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်၍ (မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်) နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
(သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၆- ၇။
) ကိုးကား Category:သံယုတ္တနိကာယ်။
-သံ၊၂၊၁၄-၆။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၃-၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၁-၂။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁-နကုလပိတုဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ကို မဖူးမြင်ဘူးသော, အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏တရား၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာခြင်းမရှိသော, အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏တရား၌ ဆုံးမမှုမရှိသော အကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရုပ်ကို အတ္တ-ဟု ရှု၏။
အတ္တကို ရုပ်ရှိ၏-ဟု ရှု၏၊ အတ္တ၌ ရုပ်-ဟု ရှု၏၊ ရုပ်၌ အတ္တ-ဟု ရှု၏၊ ထိုသူ၏ ထိုရုပ်သည် ဖောက်ပြန်၏၊ တမျိုးတဖုံပြောင်းလဲ၍ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်၏ဖောက်ပြန် ခြင်းသို့ အစဉ်လိုက်သော ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်၏။
ထိုသူအား ရုပ်၏ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ အစဉ်လိုက်သောဝိညာဏ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တောင့်တမှု အကုသိုလ်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းတို့သည် ကုသိုလ်စိတ်ကို ကုန်စေ၍ တည်ကုန်၏၊ ကုသိုလ်စိတ်ကို ကုန်စေခြင်းကြောင့် ထိတ်လန့်ခြင်း, ပင်ပန်းခြင်း, ငဲ့ကွက်မှုမရှိခြင်းတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်စွဲလမ်း၍လည်း တောင့်တ၏-အစရှိသည်ဖြင့် ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ဖြစ်ပုံကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူပါသည်၊ ထိုမှပြန်၍ အကြားအမြင်များသော အရိယာသာဝကအား ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဥပါဒါပရိတဿနာမရှိပုံကိုလည်း အကျယ် ဝေဖန်၍ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၄၇။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၃၈-၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၄) ၄-ကုက္ကုလဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရူပက္ခန္ဓာ၌ များစွာသော နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်ဖြင့် ရှုနေသောရဟန်းသည် ရူပက္ခန္ဓာကို ပိုင်းခြား၍သိ၏။
ယင်းသို့သိလျှင် ရူပက္ခန္ဓာမှလွတ်၏။
ဇာတိ ဇရာ မရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသတို့မှ ဆင်းရဲအစုမှ လွတ်မြောက် ၏ဟု သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတ ရဟန်းတော်အား သင့်လျော်သောတရားပေတည်းဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၂၆-၈။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၁၇-၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၃-၄။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၅-၆။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၀)၅-ပုပ္ပဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
မမြဲ မမြဲဟူသော အမှတ် “အနိစ္စသညာ”ကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့ အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် ကာမဂုဏ်၌ စွဲမက်မှု ကာမရာဂအားလုံး၊ ရုပ်၌ စွဲမက်မှု ရူပရာဂအားလုံး၊ ဘဝ၌ စွဲမက်မှု ဘဝရာဂအားလုံးကို ကုန်ခမ်းစေနိုင်၏။
ငါဟူသော မာန် (၉) ပါးတို့ကို ပယ်နိုင်၏-ဟု သရဒသမယ၌ လယ်ထွန်သော ဥပမာ၊ ဖြူးဆံမြက်ရိတ်သော ဥပမာ၊ သရက်သီးခိုင် ဥပမာ၊ အိမ်၏အထွတ် ဥပမာ၊ အကျော်နံ့သာ ဥပမာ၊ စန္ဒကူးနီ ဥပမာ၊ မိုးစွေ (မြတ်လေး)ပန်း ဥပမာ၊ စကြာမင်း ဥပမာ၊ လဗိမာန် ဥပမာ၊ နေဗိမာန် ဥပမာ-ဟူသော ဥပမာဆယ်မျိုးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ ဟောတော်မူသည်။
ခန္ဓာငါးပါး၊ ခန္ဓာငါးပါးဖြစ်ကြောင်း၊ ခန္ဓာငါးပါး၏ ချုပ်ငြိမ်းရာကို ခွဲစိတ်သိမြင်အောင် ပွားများရမည်။
ဤသို့ အနိစ္စသညာကို ပွားများသည်ရှိသော် ကာမရာဂအားလုံး၊ ရူပရာဂအားလုံး၊ ဘဝရာဂအားလုံး၊ အဝိဇ္ဇာအားလုံးကို ကုန်ခမ်းစေပြီး၊ ငါဟူသော မာန (၉) ပါးကို အမြစ်ပြတ်ပယ်နုတ်နိုင်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၈၂-၅။
သံ၊မြန်၊၂၊၇၈-၈၁။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၂-၃။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၈၃-ခဇ္ဇနိယဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတော် မိဂါရမာတု ပြာသာဒ်၌ သီတင်းကျွတ်လပြည့် မဟာပဝါရဏာ ဥပုသ်နေ့ ညဉ့်၌ ရဟန်းသံဃာတော် များခြံရံလျှက် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အညတရ ရဟန်းက “မြတ်စွာဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူမည်ဆိုလျှင် ပြဿနာမေးလျှောက်လိုပါကြောင်း လျှောက်ထားမှုကို ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူပါသဖြင့် မေးလျှောက်သောပြဿနာတို့ကို = ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏပါဒါနက္ခန္ဓာတို့သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ပေတည်း။
= ဤဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးတို့သည် လိုချင်မှု “ဆန္ဒ”လျှင် အကြောင်းရင်းရှိကုန်၏။
စွဲလမ်းမှု “ဥပါဒါန်”သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးလည်းမဟုတ်၊ စွဲလမ်းမှု “ဥပါဒါန်”သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးမှ တစ်ခြားလည်းမဟုတ်၊ စင်စစ်သော်ကား ထိုဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးတို့၌ လိုချင်စွဲမက်မှုသည် ဥပါဒါန် မည်၏။
= ရဟန်း ... ဤလောက၌ အချို့သောသူအား အနာဂတ်ကာလ၌ ဤသို့ ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရဝိညာဏ်-ရှိသူဖြစ်လို၏ဟု ဤသို့ဖြစ်၏။
ရဟန်း ... ဤသို့လျှင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးတို့၌ လိုချင်စွဲမက်မှု “ဆန္ဒရာဂ၏ ထူးခြားခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်၏။
ရဟန်း ... အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်၊ အတွင်း/အပြင်၊ အကြမ်း/အနု၊ အယုတ်/အမြတ်၊ အနီးအဝေးလည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို ရူပက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနာအားလုံးကို ဝေဒနက္ခန္ဓာ၊ သညာအားလုံးကို သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရ အားလုံးကို သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏ်အားလုံးကို ဝိညာဏက္ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်၏။
ခန္ဓာတို့၏ ခန္ဓာဟူသောအမည်သည် ဤမျှလောက်ရှိ၏။
=မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် ရူပက္ခန္ဓာကို ပညတ်ရန် အကြောင်းအထောက် အပံ့ဖြစ်ကုန်၏။
=ဖဿသည် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညာက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရက္ခန္ဓာပညတ်ရန် အကြောင်း အထောက်အပံ့ဖြစ်ကုန်၏။
=နာမ်ရုပ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာကိုပညတ်ရန် အကြောင်းအထောက်အပံ့ ဖြစ်၏။
=ဤလောက၌ အကြားအမြင်မရှိသော အရိယာတို့ကို မမြင်ဖူးသော၊ အရိယာ တရား၌ မလိမ္မာသော၊ အရိယာတရား၌ ထင်ရှားစွာ သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ် ပညာမရှိသော၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို မဖူးမြင်ဖူးသော၊ သူတော်ကောင်း တရား၌ မလိမ္မသော၊ သူတော်ကောင်းတရား၌ အထူးအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ်ပညာမရှိသော ပုထုဇဉ်သည် ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟုရှု၏။
ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို ရုပ်ရှိ၏၊ ဝေဒနာရှိ၏။
သညာရှိ၏။
သင်္ခါရရှိ၏။
ဝိညာဏ်ရှိ၏ဟုရှု၏။
= အတ္တ၌ ရုပ်၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကိုရှု၏။
= ရုပ်၌၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၌၊ သင်္ခါရ၌၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တကိုရှု၏။
ဤသို့လျှင် “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ” သည်ဖြစ်၏။
=ဤလောက၌ အကြားအမြင်ရှိသော၊ အရိယာတို့ကို ဖူးမြင်ဖူးသော၊ အရိယာ တရား၌လိမ္မာသော၊ အရိယာတရား၌ အထူးအားဖြင့် သိတတ်သောဉာဏ် ပညာရှိသော၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို ဖူးမြင်ဖူးသော၊ သူတော်ကောင်းတရား၌ လိမ္မာသော၊ သူတော်ကောင်းတရား၌ အထူးအားဖြင့် သိတတ်သောဉာဏ် ပညာရှိသော အရိယာတပည့်သည်- -ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟုမရှု။
-အတ္တကို ရုပ်ရှိ၏၊ ဝေဒနာရှိ၏၊ သညာရှိ၏၊ သင်္ခါရရှိ၏၊ ဝိညာဏ်ရှိ၏ဟု မရှု။
-အတ္တ၌ ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကိုမရှု။
-ရုပ်၌၊ ဝေဒနာ၌၊ သညာ၌၊ သင်္ခါရ၌၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တကိုမရှု။
ဤသို့လျှင် “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ပေ။
= ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို စွဲ၍ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာခြင်း, စိတ်ချမ်းသာခြင်းသည် ရုပ်၏၊ ဝေဒနာ၏၊ သညာ၏။
သင်္ခါရ၏၊ ဝိညာဏ်၏ သာယာဖွယ်ပေတည်း။
= ရုပ်၏၊ ဝေဒနာ၏၊ သညာ၏။
သင်္ခါရ၏၊ ဝိညာဏ်၏ မမြဲသောသဘော, ဆင်းရဲသောသဘော, ဖောက်ပြန်သောသဘောသည် ရုပ်၏၊ ဝေဒနာ၏။
သညာ၏။
သင်္ခါရ၏၊ ဝိညာဏ်၏ အပြစ်ပေတည်း။
= ရုပ်၌၊ ဝေဒနာ၌၊ သညာ၌၊ သင်္ခါရ၌၊ ဝိညာဏ်၌ လိုချင်စွဲမက်မှု “ဆန္ဒရာဂ”ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း, ပယ်ခြင်းသည် ရုပ်မှ၊ ဝေဒနာမှ၊ သညာ၊ သင်္ခါရမှ၊ ဝိညာဏ်မှ လွတ်မြောက်မှုပေတည်း။
= အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်၊ အတွင်း/အပြင်၊ အကြမ်းအနု၊ အယုတ်/အမြတ်၊ အဝေး/အနီးလည်းဖြစ်သော- ရုပ်အားလုံးကို၊ ဝေဒနာအားလုံးကို၊ သညာအားလုံးကို၊ သင်္ခါရအားလုံးကို၊ ဝိညာဏ်အားလုံးကို ဤရုပ်သည်၊ ဤဝေဒနာသည်၊ ဤသညာသည်၊ ဤ သင်္ခါရသည်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ မဟုတ်, ငါ၏ကိုယ် “အတ္တ”မဟုတ်, ငါ့ဥစ္စာမဟုတ်-ဟု ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့်ရှု၏။
ဤသို့ သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်အား ဤဝိညာဏ်ရှိသော ကိုယ်၌ဖြစ်စေ၊ အပြင် အပဖြစ်သော နိမိတ်အားလုံးတို့၌ဖြစ်စေ၊ ငါဟုစွဲယူသော ဒိဋ္ဌိ၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု “တဏှာ၊ ထောင်လွှားမှု “မာနာနုသယ”တို့သည် မဖြစ်ကုန်။
ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား “အချင်းတို့ ... ဤသို့ ရုပ်သည်၊ ဝေဒနာသည်၊ သညာသည်၊ သင်္ခါရသည်၊ ဝိညာဏ်သည် အတ္တမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အတ္တမဟုတ် ဘဲပြုအပ်သော အမှုတို့သည် အဘယ်အတ္တသို့ ရောက်နိုင်ကုန်လိမ့်မည်နည်းဟု စိတ်အကြံအစည် ဖြစ်ပေါ်လေသည်။
ထိုရဟန်း၏ စိတ်အကြံအစည်ကို စိတ်တော်ဖြင့် သိတော်မူခြင်းကြောင့် ဘုရားရှင်က “ရဟန်းတို့ ... ဤလောက၌ သိမြင်လိမ္မာသော ဉာဏ်မရှိ၊ တွေဝေ ခြင်းသို့ရောက်သော အချို့သော မောဃပုရိသသည် “အချင်းတို့ ဤသို့ ရုပ်သည်။
ဝေဒနာသည်၊ သညာသည်၊ သင်္ခါရသည်၊ ဝိညာဏ်သည် အတ္တမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အတ္တမဟုတ်ဘဲ ပြုအပ်သောအမှုတို့သည် အဘယ်အတ္တသို့ ရောက်နိုင်ကုန်လိမ့်မည်နည်း”ဟု တဏှာကြီးစိုးနေသောစိတ်ဖြင့် ဘုရားမြတ်စွာ သာသနာကို ကျော်လွန်သင့် သည်”ဟု မှတ်ထင်သောအကြောင်းရှိပေ၏။
ရဟန်းတို့ ... ထိုထိုအရာ ထိုထိုတရားတို့၌ တဖန်မေးမြန်းခြင်းဖြင့် သင်တို့ကို ဆုံးမခဲ့ကုန်၏။
-ရဟန်းတို့ ... ရုပ်သည် မြဲသလော? မမြဲသလော? -မမြဲပါ မြတ်စွာဘုရား။
အစရှိသည်ဖြင့် အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော် နည်းဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်အောင် အသီးအသီး ခန္ဓာတစ်ပါး စီဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။
ထိုပြဿနာမေးလျှောက်သော ရဟန်းတော်သည် ရဟန်းငါးရာတို့၏ ဆရာဖြစ်ပုံ၊ ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ ရဟန်းတော်ငါးရာတို့ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာများ ဖြစ်သွားကြသည်ဟု ပြဆိုထားပါသည်။
-သံ၊၂၊၅၉-၆၀။
သံ၊မြန်၊၂၊၅၇-၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၇-၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၇-၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁- ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၆) ၁-ပယဝဂ္ဂ။
ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်သုံးတော်မူစဉ် ပညာရှိ သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် မတားမြစ်အပ်, မစွန့်အပ်သော ခန္ဓာငါးပါးနှင့် ဆက်စပ်နေသော “အဟောသိ” “ဘဝိဿတိ” “အတ္ထိ” ဟူသော သဒ္ဒါ, အမည်ပညတ်တို့ကို ရှေးကလည်း မစွန့်အပ်, ယခုလည်း စွန့်ဆဲမဟုတ်, နောင်လည်းစွန့်လတ္တံ့ မဟုတ်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရှင်းလင်း၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဟေတုကဝါဒ, အကိရိယဝါဒ, နတ္ထိကဝါဒတို့ကို တီထွင်ခဲ့သော ဥက္ကလာ ဇနပုဒ်သား ဝဿနှင့် ဘညတို့လည်း ကဲ့ရဲ့ပုတ်ခတ်, ပြစ်တင်, စွပ်စွဲမည်ကို ကြောက်သောကြောင့် ကဲ့ရဲ့ဖွယ်, တားမြစ်ဖွယ်ဟု မထင်ခဲ့ပုံကိုလည်း ဟောတော်မူပါသည်။
-သံ၊၂၊၂၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၃-ဘာရဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါးသည် ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ပျက်စီးနေခြင်းသဘောရှိပုံ၊ ခန္ဓာငါးပါး၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ, ငြိမ်းအေးရာ, ချုပ်ပျောက်ရာမှန် နိဗ္ဗာန်သည် ပျက်စီးခြင်းသဘောမရှိပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဆင်းရဲတရားနှင့် တဏှာသုံးပါးဟူသော ဆင်းရဲ၏ အရင်းမူ လတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အတိတ်-သံ၊၂၊၁၈။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၆။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁-နကုလပိတုဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာသည် အနတ္တဖြစ်သည်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ခန္ဓာသည် အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း (အနတ္တသာတည်း) ဤသို့ သိမြင်သော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝကသည် အတိတ်ခန္ဓာ၌ ငဲ့ကွက်မှုမရှိ၊ အနာဂတ် ခန္ဓာ၌ လွန်စွာမတပ်မက်တော့၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၌ ငြီးငွေ့ခြင်းငှာ တပ်မက်မှုကင်းရန် ချုပ်ငြိမ်းရန် ကျင့်၏-ဟု ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ ခွဲခြား၍ ဘုရားရှင်, ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ကာလတ္တယသုတ္တန်လာ ပစ္စုပ္ပန်တရားကိုရှုပွားခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သည်မှာ ဖတ်ပါ။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကာလတ္တယအနိစ္စ (ဒုက္ခ - အနတ္တ) သုတ္တန် ကိုးကား Category:သံယုတ္တနိကာယ် Category:ဝိပဿနာ။
သံ၊၂၊၁၇။
သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁-နကုလပိတုဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
အတိတ် အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာသည် ဒုက္ခသာတည်း၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာသည် အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း (ဒုက္ခသာတည်း) ဤသို့ သိမြင်သော အကြားအမြင်ရှိ သော အရိယာသာဝကသည် အတိတ်ခန္ဓာ၌ ငဲ့ကွက်မှုမရှိ၊ အနာဂတ်ခန္ဓာ၌ မတပ်မက် တော့၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၌ ငြီးငွေ့ရန်, တပ်မက်မှုကင်းရန်, ချုပ်ငြိမ်းရန် ကျင့်၏-ဟု ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ ခွဲခြား၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၅၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၄၃-၄။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၅) ၅-ဒိဋ္ဌိဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်ဟူသော ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းမိခြင်းကြောင့် အနှောင်အဖွဲ့သံယောဇဉ်, မှားမှား ယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းမှု “အဘိနိဝေသ”, ပိတ်ပင်တားမြစ်မှု “ဝိနိဗန္ဓ” တရားတို့ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏ဟု မိန့်တော်မူပြီး အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ဆက်လက်၍ ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၄၄။
-သံယုတ္တနိကာယ ... နဝမသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးရှိလျှင် ယင်းခန္ဓာကို အကြောင်းပြု၍ ယင်းခန္ဓာကို မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းခြင်းကြောင့် အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဉ်” နှလုံးသွင်း မှားမှု “အဘိနိဝေသ”, ပိတ်ပင်တားမြစ်ကြောင်း “ဝိနိဗန္ဓ” တဏှာဖြင့် သက်ဝင်မျိုသိပ် ပြီးဆုံးစေမှု ‘အဇ္ဈောသာန” တရားတို့ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီခွဲစိတ်၍ ဟောတော်မူပြီး အနတ္တလက္ခဏသုတ်တော်နည်းအတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၂၆-၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၂)၂-ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးသည် ဥပါဒါနိယတရား၊ ယင်း၌ဖြစ်သော ဆန္ဒရာဂသည် ဥပါဒါန တရားဖြစ်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၀၉။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၀၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၁)၁-ယောဂက္ခေမိကဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါးသည် ဥပါဒါနိယ၊ ယင်း၌ဖြစ်သော ဆန္ဒရာဂသည် ဥပါဒါန-အစရှိသည်ဖြင့် အာယတန ၁-ပါးစီ ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၁)၁-အန္တဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါး၌ ဆန္ဒ, ရာဂ, နန္ဒီ, တဏှာကို ပယ်စွန့် (နိုင်အောင်အားထုတ်)ကြ၊ ဤသို့ ပယ်စွန့်နိုင်သည်ရှိသော် ခန္ဓာငါးပါးကို ဥစ္ဆိန္နမူလ တာလာဝတ္ထုကတ အနဘာဝံကတ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မဖြစ်အောင် ပယ်စွန့်နိုင်မှု ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၃၁-၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၂၂-၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၁)၁-အန္တဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ဆန္ဒ ရာဂ နန္ဒီ ဥပယုပါဒါန-စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယကို ပယ်စွန့်နိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်ဟု ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၇၇-၈၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၇၄-၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၁-၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၈)၃-ခဇ္ဇနီယဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ငြင်းခုံ၍ မညီမညွတ်သော ကောသမ္ဗီမြို့သား ရဟန်းများကို စွန့်ခွါတော်မူပြီး ပါလိလေယျကရွာ၏အနီး ပါလိလေယျက တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်အာနန္ဒာဦးဆောင်၍ ရောက်ကြလာကြသော ရဟန်းတော် ငါးရာအနက် အညတရရဟန်း၏ အကြံအစီကိုအကြောင်းပြု၍ စူစမ်းပြီးမှ ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူပုံ၊ အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်- ၁။
ရုပ်ကို အတ္တအားဖြင့်ရှုမြင်ပုံ၊ ၂။
အတ္တကို ရုပ်ရှိ၏ဟု ရှုမြင်ပုံ၊ ၃။
အတ္တ၌ ရုပ်ကိုရှုမြင်ပုံ၊ ၄။
ရုပ်၌ အတ္တကိုရှုမြင်ပုံ၊ ဤနည်းတူ နာမက္ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ရှုမြင်ပုံ ထိုရှုမြင်မှုသင်္ခါရသည် အဝိဇ္ဇာနှင့် ယှဉ်သော တွေ့ထိမှုဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိအပ်သော တဏှာကြောင့်ဖြစ်ပုံ၊ ထို သင်္ခါရ, တဏှာ, ဝေဒနာ, ဖဿ, အဝိဇ္ဇာတို့သည် အသီးအသီး “အနိစ္စ, သင်္ခတ, ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နဖြစ်ပုံဟူသော “သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှစ်ဆယ်” သဿတ ဒိဋ္ဌိ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ, ဝိစိကိစ္ဆာဟူသောသင်္ခါရသည် အဝိဇ္ဇာနှင့်ယှဉ်သော တွေ့ထိမှုဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိအပ်သော တဏှာကြောင့်ဖြစ်ပုံ၊ ထိုသင်္ခါရ တဏှာ, ဝေဒနာ, ဖဿ အဝိဇ္ဇာတို့သည် အနိစ္စ, သင်္ခတ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နဖြစ်ပုံကို သိမြင်သော ဝိပဿနာဉာဏ်၏အခြားမဲ့၌ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဖြစ်၏ဟု-နှစ်ဆယ့် သုံးပါးသောဌာနတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့တော်၌ ရဟန်းများ ငြင်းခုံမှုကို ၃-ရက်တိုင်တိုင် ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသော်လည်း ငြင်းခုံမြဲငြင်းခုံမှုကြောင့် တစ်ပါးတည်း ရွာစဉ်အတိုင်း ကြွတော်မူပုံ၊ ဗာလကလောဏာကာရရွာ အရှင်ဘဂုထေရ်, ပါစီနဝံသ မိဂဒါယ အရှင်အနုရုဒ္ဓါအမှူးရှိသော မထေရ်သုံးပါးတို့အား တစ်ပါးတည်းနေခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပုံ၊ ပါလိလေယျကတောအုပ်သို့ ကြွတော်မူပြီး တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံးတော်မူပုံအစရှိသော အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့်တကွ ဤသုတ်ကို ဟောတော်မူပုံအစရှိသော သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ပြတော်မူပါသည်။
ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပြည့်စုံစွာ ပါရှိပါသည်။
-သံ၊၂၊၄၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၁။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၀။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၆)၁-အတ္တဒီပဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနိစ္စသာဖြစ်သော ရုပ်တရားကို အနိစ္စဟုရှုမြင်သော ရဟန်းတော်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ၊ မှန်ကန်စွာ သိမြင်လျှင် နိဗ္ဗိန္ဒဖြစ်ပုံ၊ နန္ဒီကုန်ခြင်းကြောင့် ရာဂကုန်ပုံ၊ ရာဂကုန်ခြင်းကြောင့် နန္ဒီကုန်ပုံ၊ နန္ဒီရာဂကုန်ခြင်းကြောင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီးသောစိတ်ကို “သုဝိမုတ္တ” ဟုဆိုအပ်ပုံ ဟောတော်မူပါသည်။
ဤနည်းတူ ကြွင်းခန္ဓာ (၄)ပါးကိုလည်း တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရှုမြင်လျှင် “သုဝိမုတ္တ” ဖြစ်သည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၂-၃။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၁-၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၆) ၁-အတ္တဒီပဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ရုပ်ကိုယောနိသောမနသိကာရတို့ ဖြစ်အောင် နှလုံးသွင်းကြ၊ ရုပ်၏ အနိစ္စဖြစ်ပုံကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်အောင် အဖန်ဖန်ရှုကြ၊ ယင်းသို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်အောင် အဖန်ဖန်ရှုသော ရဟန်းသည် ရုပ်တရား၌ နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်ဖြစ်၏။
နန္ဒီကုန်ခြင်းကြောင့် ရာဂကုန်ပုံ အစရှိသည်ဖြင့် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အထက်သုတ်တော်အတိုင်း သုဝိမုတ္တ ဖြစ်သည်အထိ ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁-နကုလပိကုဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
အတိတ် အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာသည် အနိစ္စတည်း၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာသည် အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း (အနိစ္စသာတည်း) ဤသို့ သိမြင်သော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝကသည် အတိတ်ခန္ဓာ၌ ငဲ့ကွက်မှုမရှိ၊ အနာဂတ်ခန္ဓာ၌ မတပ် မက်တော့၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၌ ငြီးငွေ့ရန် တပ်မက်မှုကင်းရန်, ချုပ်ငြိမ်းရန် ကျင့်၏-ဟု ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ ခွဲခြား၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ကာလတ္တယသုတ္တန်လာ ပစ္စုပ္ပန်တရားကို ရှုပွားခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက် သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်လာ ကာလတ္တယသုတ္တန် (သံ၊၂၊၁၇-၁၈) ၌ မြတ်စွာဘုရားသည်- "ရဟန်းတို့၊ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ဖြစ်သော ရုပ် (ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်) သည် အနိစ္စတည်း။
ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ရုပ်၌ အဘယ်မှာ ဆိုဖွယ်ရာ ရှိအံ့နည်း။
" (ရူပံ ဘိက္ခဝေ အနိစ္စံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ။
) ဟု ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဆိုလိုရင်းမှာ: အတိတ်သည် ဖြစ်ပျက်ပြီး၍ မရှိတော့သဖြင့် အနိစ္စဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။
အနာဂတ်သည်လည်း ဖြစ်မလာသေး၍ မရှိသေးသဖြင့် အနိစ္စဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။
ထိုသို့ မရှိတော့သော အတိတ်နှင့် မရှိသေးသော အနာဂတ်ကိုပင် အနိစ္စဟု သိမြင်လျှင်၊ ယခု မျက်မှောက် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်နေပြီး ချက်ချင်းပင် ချုပ်ပျောက်နေသော ပစ္စုပ္ပန်တရားသည် အနိစ္စဖြစ်ကြောင်းကို ပြောနေရန်ပင် မလိုတော့ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အကျိုးကျေးဇူး: ဤသို့ ကာလသုံးပါးလုံးရှိ ခန္ဓာငါးပါး၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောကို မှန်ကန်စွာ မြင်သော အရိယသာဝကသည်- အတိတ်ခန္ဓာ၌ ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိ (အနပေက္ခော ဟောတိ)။
အနာဂတ်ခန္ဓာကို မနှစ်သက် မတောင့်တ (နာဘိနန္ဒတိ)။
ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၌ ငြီးငွေ့ခြင်း (နိဗ္ဗိဒါ)၊ တပ်မက်မှုကင်းခြင်း (ဝိရာဂ)၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်း (နိရောဓ) အလို့ငှာ ကျင့်ကြံအားထုတ်သည် (ပဋိပန္နော ဟောတိ)။
အဋ္ဌကထာ၏ ရှင်းလင်းချက်: ဤဒေသနာတော်ကို ဟောရခြင်းမှာ တရားအားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်များသည် အတိတ်နှင့် အနာဂတ်၏ အနိစ္စသဘောကို ကောင်းစွာပိုင်းခြားနိုင်သော်လည်း၊ ပစ္စုပ္ပန်တရား၏ အနိစ္စသဘောကို ထိုးထွင်းမြင်ရန် ပင်ပန်းနေကြသောကြောင့် (ပစ္စုပ္ပန္နေ ကိလမိံသု) ထိုရဟန်းတို့၏ အလိုအဇ္ဈာသယနှင့် လျော်ညီစွာ ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပထမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကာလတ္တယအနိစ္စ (ဒုက္ခ - အနတ္တ) သုတ္တန် ကိုးကား Category:ဝိပဿနာ Category:သံယုတ္တနိကာယ်။
-သံ၊၂၊၁၄၈။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၃၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၄)၄-ကုက္ကုဠဝဂ္ဂ၊ စုဒ္ဒသမသုတ်။
ယုံကြည်မှု အပြည့်အဝဖြင့် ရဟန်းပြုလာသော အမျိုးကောင်းသား၏ တရားအစဉ်ဖြစ်ပုံကို ဟောမူသည့်သုတ်။
ဤသုတ်၌ ခန္ဓာငါးပါး၌ “အနတ္တ” ဟုအဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်။
ယင်းသို့ရှုမှတ် နေလျှင် ခန္ဓာငါးပါးကို ပိုင်းခြား၍ သိမြင်နိုင်၏၊ ပိုင်းခြား၍ သိမြင်လျှင် ခန္ဓာငါးပါးမှ လွတ်မြောက်၏၊ ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု, သေမှု, စိုးရိမ်မှုငိုကြွေးမှု၊ ကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု, ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုတို့မှ လွတ်မြောက်၏။
ဆင်းရဲအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ပြီဟု ငါဘုရားမိန့်တော်မူ၏-ဟုဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၄၀၆။
အံ၊မြန်၊၂၊၅၁၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၂-အနုသယဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
အလုံးစုံသော တရားတို့၌ အနတ္တ-ဟု ရှုမြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်ခုနစ်ဦးတို့ ရရှိနိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးခုနစ်မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၄) ၄-ကုက္ကုဠဝဂ္ဂ၊ တေရသမသုတ်။
သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတကုလပုတ္တအား တရားအစဉ်ဖြစ်ပုံ၊ ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ဒုက္ခဟုရှုလျက် နေသည်ရှိသော် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ပိုင်းခြား၍ သိမြင်ပုံ။
ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီမှ လွတ်မြောက်ပုံ၊ ဇာတိ ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ ဒေါမနဿ, ဒုက္ခအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်၏ဟု ဟောတော်မူပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၂-အနုသယဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့၌ ဒုက္ခဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက် ဒုက္ခဟု အမှတ် သညာရှိသည်ဖြစ်၍ ဒုက္ခဟု ထင်ရှားစွာ သိသည်ဖြစ်၍ အမြဲမပြတ် (တစ်ပါးသော စိတ်တို့နှင့်) မရောမပြွမ်းမူ၍ စိတ်ဖြင့်နှလုံးသွင်းပြီး ပညာဖြင့် သက်ဝင်လျက်နေ၏။
(၁) အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခြင်းကြောင့် အနာသဝ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ပညာဝိမုတ္တိကို မျက်မှောက်ပြုလျက် ပြီးပြည့်စုံစေလျက် နေသောပုဂ္ဂိုလ်။
(၂) မရှေးမနှောင်း အာသဝပရိယာဒါန ဇီဝိတပရိယာဒါန ဖြစ်သောပုဂ္ဂိုလ်။
(၃) အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီပုဂ္ဂိုလ် (၄) ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီပုဂ္ဂိုလ် (၅) အသင်္ခါရ ပရိနိဗ္ဗာယီပုဂ္ဂိုလ် (၆) သသင်္ခါရ ပရိနိဗ္ဗာယီပုဂ္ဂိုလ် (၇) ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်(၇)ယောက်တို့သည် အာဟုနေယျ ပါဟုနေယျ ဒက္ခိဏေယျ အဉ္ဇလိကရဏီယ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ ဖြစ်၏ဟု အသီးအသီး ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၄)၄-ကုက္ကုဠဝဂ္ဂ၊ ဒွါဒသမသုတ်။
ယုံကြည်ချက်အပြည့်အဝဖြင့် ရဟန်းပြုသော အမျိုးကောင်းသား၏ သန္တာန်၌ ဤသို့သော တရားအစဉ်ဖြစ်နေရမည်။
ခန္ဓာငါးပါး တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ အမြဲမရှိဟု ရှုမှတ်နေရမည်။
ဤသို့ ရှုမှတ်နေလျှင် ခန္ဓာငါးပါးကို ပိုင်းခြား၍ သိမြင်လာသည်။
ပိုင်းခြား၍ သိလျှင် ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ, ဥပါယာသ, ဒုက္ခအားလုံးမှ ထွက်မြောက်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၄၀၅။
အံ၊မြန်၊၂၊၅၁၃-၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၈-၉။
အံ၊ဋီ၊၃၊၁၅၅-၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၂-အနုသယဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဖော်ပြလတ္တံ့ပါ ပုဂ္ဂိုလ်ခုနစ်ဦးတို့သည် အာဟုနေယျဂုဏ်, ပါဟုနေယျဂုဏ်, ဒက္ခိဏေယျဂုဏ်, အဉ္ဇလီကရဏီယဂုဏ်, အနုတ္တရံပုညက္ခေတ္တလောကဿဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
ဤသာသနာတော်၌ အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်သည် သင်္ခါရအားလုံးတို့၌ အမြဲမရှိဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက် အမြဲမရှိဟူသော အမှတ်သညာရှိလျက် အမြဲမရှိဟုထင်ရှားစွာသိလျက် အမြဲမပြတ် တပါးသောစိတ်တို့နှင့် ရောနှောခြင်း အလျင်းမရှိသောစိတ်ဖြင့် နှလုံးသွင်းပြီး ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာဖြင့် သက်ဝင်လျက်နေ၏။
ထိုသို့ ရှုမှတ်အားထုတ်ခြင်းကြောင့် (၁) အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်သောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) ကိလေသာကုန်ခြင်းနှင့်အသက်ကုန်ခြင်းတို့ တပြိုင်နက်ဖြစ်သော သမသီသီရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၄) ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၅) အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၆) သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၇) ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်-တို့ဖြစ်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌ -သမသီသီပုဂ္ဂိုလ် (၅) မျိုးနှင့် အထက်ပါ ပုဂ္ဂိုလ်များကို သိမှတ်ဖွယ်များ ပြည့်စုံစွာဖွင့်ပြထားပါသည်။
-သံ၊၂၊၁၃၈။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၂၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၂)၂-ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂ၊ ဒွါဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “အဘယ်ကဲ့သို့မြင်လျှင် ဤသဝိညာဏကကာယ, ဗဟိဒ္ဓသဗ္ဗနိမိတ္တတို့၌ “ငါ”ဟု စွဲယူမှု “ဒိဋ္ဌိ”၊ ငါ့ဥစ္စာ-ဟု တပ်မက်မှု “တဏှာ၊ ထောင်လွှားမှု “မာနာနုသယတို့ မဖြစ်ပါကုန်သနည်း-ဟု အရှင်ကပ္ပ၏ မေးလျှောက်မှုကို အကြောင်းပြု၍ အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည်၊ ဤသို့ သိမြင်လျှင် ဤသဝိညာဏကကာယ, ဗဟိဒ္ဓနိမိတ္တတို့၌ အဟင်္ကာရ, မမင်္ကာရ, မာနာနုသယတို့ မဖြစ်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၃၉။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၃၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... တေရသမသုတ်။
ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော ဘုရားရှင်အား “အဘယ်သို့ သိမြင်လျှင် ဤသဝိညာဏကကာယ, ဗဟိဒ္ဓ သဗ္ဗနိမိတ္တတို့၌ အဟင်္ကာရ, မမင်္ကာရ မာနာနုသယတို့ကင်း၍ မာန်အဖို့အစုကို လွန်မြောက်သော ငြိမ်သက်သော ကိလေသာမှလွတ်မြောက်သော စိတ်ဖြစ်ပါသနည်း-ဟု မေးလျှောက်သော အရှင်ကပ္ပထေရ်အား ဘုရားရှင်က အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်၊ ဤသို့သိမြင်လျှင် အဟင်္ကာရ-စသည်ကင်း၍ ကိလေသာမှလွတ်မြောက်သော စိတ်ဖြစ်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၄၆၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၄၇၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၁၆)၁-ဣန္ဒြိယဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အသင်္ချေယျကပ် လေးမျိုးကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-သံဝဋသုံးမျိုးနှင့် သံဝဋသီမာသုံးမျိုးတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာ၌-သံဝဋ္ဋကပ် အစရှိသောပုဒ်အဖွင့်များနှင့် ဗုဒ္ဓခေတ်အကြောင်း ဖွင့်ပြချက်များ ပါရှိပါသည်။
-သံ၊၂၊၁၅၄။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၄၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၆၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ၁-ပဌမဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။