kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဒဏ္ဍာရီရုပ်ရှင်တွင် မေသန်းနုနှင့်တွဲဖက်၍ အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပထမဆုံး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲတွင် မြင့်မြတ်နှလုံးသားရုပ်ရှင်ဖြင့် ပထမအကြိမ် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးကို သီးခြားလွတ်လပ်သော အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်ရာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် သက်တမ်းမပြည့်မီ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်တွင် လေးနှစ်ကြာကျင်းပပြီးမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွက် အခမ်းအနားကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် ဖွဲ့စည်းပေးသည့် အောင်ဆန်းရုပ်ရှင်ဖြစ်မြောက်ရေးအဖွဲ့တွင် မင်းထင်ကိုကိုကြီး၊ ဝိုင်း၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို၊ ဒေါက်တာအိအိခိုင်၊ ဇာဂနာ၊ လူမင်းတို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြေတီဦး၊ မိုးဟေကို၊ ဝတ်မှုန်ရွှေရည်တို့နှင့်အတူ နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယမြောက် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံရာ ထပ်မံရွေးချယ်ခံရသည်။
မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်သည်ဟုဆိုကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံရသည်။
ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သော်လည်း အောက်တိုဘာလအတွင်း ပြန်လည်ဖမ်းဆီးခံရသည်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ဇင်ဝိုင်းကို အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်စိန်လွင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ရီရီရှိန်တို့က ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်းငါးယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်ပြီး၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးဌေးလွင်ဖြစ်သည်။
ဒေါ်ခင်နွဲ့နွဲ့ထွန်းနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ကြည်သာဌေးလွင်နှင့် ကျော်ကျော်ဌေးလွင်ဟူသော သားနှစ်ယောက်ထွန်းကားသည်။
ကျော်ကျော်ဌေးလွင်မှာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် မင်းမော်ကွန်းပင် ဖြစ်သည်။
ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်း Year Award Category Nominated work Result ၁၉၈၅မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု သင်္ကြန်မိုး ၁၉၉၇ မြင့်မြတ်နှလုံးသား ၂၀၁၄ နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် ၂၀၁၆ ချစ်လှစွာသော အမုန်း ၂၀၁၉နိုင်ငံကြီးသား ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ထန်းတပင်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ကို (၁၉၈၆) ခုနှစ်မှ စတင်၍ ရန်ကုန်မြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက် (၂၇)ခုနှင့် ကျေးရွာစု (၃)စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် တိကျသော မြို့ကွက်အနေအထားရှိသည်။
လမ်းများသည် စတုရန်း သို့မဟုတ် ထောင့်မှန်စတုဂံပုံစံဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာ ယှက်ဖြာနေပေသည်။
ပန်းခြံအကွက်များလည်း ဖော်ထုတ်ကာ ပန်းခြံအကွက်တစ်ခုလျင် အလယ်၌ထောင့်မှန်စတုဂံပုံ မြေလွတ်ကွက်တစ်ခုစီထားရှိပေးခဲ့သည်။
သို့သော် ရေထုတ်စနစ်သည် အစောပိုင်းကာလများကဲ့သိုပင် ဆိုးမြဲဆိုးနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ၏ နယ်နိမိတ်ထဲတွင် ပါဝင်သော်လည်း အချို့ဝန်ဆောင်မှုများ (အမှိုက်သိမ်းဝန်ဆောင်မှု) များမှာမူ လိုအပ်လျက်ရှိသေးသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ကာလ(၂၀၁၃ မှ ၂၀၁၈) အတွင်း မြို့နယ်သည် သိသိသာသာတိုးတက်လာခဲ့သည်။
လမ်းအများစုသည် ကောင်းမွန်ပြီဖြစ်သည်။
အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ရပ်ကွက်များသည် အစိုးရအရာရှိအငြိမ်းစား အများစုနေထိုက်သည့် ရပ်ကွက်များပင်ဖြစ်သည်။
ပညာရေး အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၅၀) ကျောင်းနီးပါး အလယ်တန်းကျောင်း (၂၀) ကျောင်း၊ အထက်တန်းခွဲကျောင်း (၁၀)ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်းရှိသည်။
ထို့အပြင် ကျောင်းပြင်ပပညာရေးလုပ်ငန်းများလည်းရှိနေပြီဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (University of Computer Studies, Yangon− (UCSY)နှင့် အစိုးရစက်မှုလက်မှုအင်စတီကျုတို့သည် လှော်ကားနှင့် မြင်းလှည်းဂိတ် တို့၌ တည်ရှိသည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ရှိ ထင်ရှားသောကျောင်းများမှာ အထက ၁၊ အလက ၃ (ယခု ထခွဲလ ၃)၊ အထက ၃၊အထက ၅ ကျောင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် ဆင်ခြေဖုံးမြို့နယ်များတွင်ပါဝင်သောကြောင့် အများအားဖြင့် အစိုးရကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။
ငွေကြေးတတ်နိုင်သော အချို့မိသားစုများသည် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများစွာ ရှိသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရွှေပြည်သာတံတားအား ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအား ဆက်သွယ်ပေး ထားသည်။
ရွှေပြည်သာဘူတာသည် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
အမှတ်(၄)လမ်းမကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့၏အဓိကဝင်ရာထွက်ရာ လမ်းမကြီးများထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
YBS ယာဉ်လိုင်းများ ၆၅၊ ၃၉၊ ၉၄၊ ၇၈၊ ၄၂၊ ၇၇၊ ၄၀ စသောယာဉ်လိုင်းများသည် ရန်ကုန်မြို့တွင်းနှင့် ရွှေပြည်သာအား ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။
အဓိကယာဉ်လိုင်း ၄၀ နှင့် ၆၅ တို့မှာ အားအထားရဆုံးဖြစ်သည်။
၄၀ သည် ဘုရင့်နောင်လမ်း၊ ကမ်းနားလမ်း တစ်လျှောက်မှ သခင်မြပန်းခြံသို့လည်းကောင်း၊ ၆၅ သည် အင်းစိန်လမ်းမှ မြေနီကုန်း တာမွေ ကိုဖြတ်ကာ ဗိုလ်တထောင် သို့လည်းကောင်း ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။
၃၉၊ ၉၄ နှင့် ၇၈ တို့မှာ မြို့ပြင်ယာဉ်လိုင်းများဖြစ်သဖြင့် ခေတ်မီလေအေးပေးစက်တပ်ဆင်ပြီး ကားများဖြစ်သော်လည်း မြို့တွင်းနေလူထုအတွက် အားထားစရာမဖြစ်နိုင်ပေ။
မြို့နယ်တွင်းသည် အလွန်တရာကျယ်ဝန်းလှသဖြင့် အဓိကအနေနှင့် ဆိုင်ကယ်စီးနင်းသူ များပြားလှသည်။
ရေကြောင်းအနေဖြင့် ရန်ကုန်ရေကြောင်းဘတ်စ် ဆိုက်ကပ်ရန် သင်္ဘောဆိပ်မရှိသောကြောင့် ထိုပို့ဆောင်ရေးသည် သက်ရောက်မှုမရှိပေ။
ထို့အပြင် မီးရထားအသုံးပြုသူများ ရှိသော်လည်း ဘတ်စ်ကားအသုံးပြုသူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အလွန်ပင်နည်းပါးလှသည်။
လူနေထိုင်မှု ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးထဲတွင် လူနေထူထပ်သောမြို့နယ်များအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် အစောပိုင်း၌ အင်းစိန်မြန်မာ့ဆေးဝါးစက်ရုံမှဝန်ထမ်းများ၊ သမိုင်းရပ်ကွက်တစ်ဝိုက်တွင် မီးဘေးသင့်၍ အစိုးရမှ နေရာချထားပေးသော အိမ်ထောင်စုများနှင့် မူရင်းလယ်သမားများ နေထိုင်ကြသည်။
ယခုအခါ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းများ၊ ရန်ကုန်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် လာရောက်နေထိုင်သူများသည် အိမ်များပေါင်းစပ်ငှား၍ နေထိုင်ကြသည်။
ရွှေပြည်သာ၏ လူအထူအထပ်ဆုံးနေရာမှာ ပတ္တမြားဈေးဝန်းကျင်ပင် ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည်သာမှာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည်လည်း စနစ်တကျတည်ရှိသည်။
ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းအများစုသည် ရပ်ကွက်အသီးသီးရှိ ရပ်ကွက်ပတ်လမ်းများတွင် တည်ရှိနေပြီ ရွှေပြည်သာမြို့ကို ဝန်းရံပေးထားသကဲ့သို့ တည်ရှိနေပါသည်။
ရန်ကုန်ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်(ရွှေပြည်သာ) တည်ရှိပြီး ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများ မိဘမဲ့စောင့်ရှောက်ရေးကျောင်းများ ဘိုးဘွားရိပ်သာနှင့် ကျောင်းပြင်ပပညာရေးကျောင်းများ စာသင်တိုက်များ ရိပ်သာကျောင်းများရှိသည်။
ပရဟိတအသင်းအဖွဲ့များလည်းရှိပြီး ရွှေပြည်သာစာပေ ရွှေပြည်သာမော်ကွန်းကဲ့သို့သော စာပေအဖွဲများ နှင့် အနုပညာရှင်အဖွဲ့များလည်း ရှိသည်။
‌ စီးပွားရေး ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် စက်မှုဇုန်မြို့ဟူ၍ တင်စားရလောက်အောင် စက်မှုဇုန်များ အလွန်များပြားလှသည်။
ရွှေပြည်သာစက်မှုဇုန်၊ သာဓုကန်စက်မှုဇုန် နှင့် ဝါးတရာစက်မှုဇုန်များသည် မြို့နယ်၏ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် ဝိုင်းရံထားသည်။
ထို့ကြောင့် နယ်ဝေးမှ လုပ်သားများသည် လာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်ကြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ AEON Orange Supermarket သည် ဇီးကုန်း၌ လည်းကောင်း၊ City Mart Supermarket သည်လည်း ကန်သာယာ၌လည်းကောင်း၊ Capital Express သည် (၇)ရပ်ကွက် နဝရတ်ဈေးအနီး နဝရတ်ဈေး YBS မှတ်တိုင်အနီး၌ ဖွင့်လှစ်ထားပြီ ဖြစ်သည်။
ယခင် ရုပ်ရှင်ရုံကိုလည်း မွမ်းမံ၍ ရွှေပြည်သာအဆင့်မြင့်ရုပ်ရှင်ရုံအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားပြီဖြစ်သည်။
ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြစ်၏ အနောက်တောင်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တွံတေးတူးမြောင်း၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် တွံတေးမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုသည် မြန်မာဘုရင်တို့လက်ထက် ဒဂုံ၊ ဒလ၊ သန်လျင်တို့ထင်ရှားချိန်ကတည်းက ရှိခဲ့သည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်က ဒလ၊ တွံတေး၊ ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုတို့သည် တစ်ချိန်က တစ်ဆက်တည်း တည်ရှိခဲ့ပြီး ၁၈၇၃ခုနှစ်ကာလ တွံတေးတူးမြောင်း ဖောက်လုပ်ပြီးချိန်တွင် တစ်ဖက်စီဖြစ်ခဲ့ရသည်။
လှေများ၊ သင်္ဘောများဆိုက်ကပ်ရန် ဆိပ်ကမ်းကောင်းများတည်ရှိ၍ ဆိပ်ကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
မွန်ဘာသာတွင် "ခနောင်"ဆိုသည်မှာ ဝဲကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ခနောင်တိုချောင်းသည် ဝဲ ပေါများသောကြောင့် "ခနောင်တို" ဟူသောအမည်အား ထပ်မံထည့်သွင်း‌၍ "ဆိပ်ကြီးခနောင်တို"ဟု ခေါ်ဝေါ်လာကြသည်။
ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၈ပေအထက်တွင်တည်ရှိသောကြောင့် ထူးကဲဒီရေဒဏ်ကို အမြဲခံရလေ့ရှိသည်။
ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက် (၉)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ရန်ကုန်မြို့လယ်‌‌ခေါင်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော်လည်း ယခင်က ဆက်သွယ်ထားသော တံတားမရှိသေး၍ ဤမြို့နယ်မှာ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှု နည်းပါးသေးသည်။
ယခုအခါ ရန်ကုန်-လှိုင်သာယာ-တွံတေး ကားလမ်းပေါ်သို့တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားသော ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုကြိုးတံတား တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ပြီးဖြစ်၍ ယခင်ကထက် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အထူးကောင်းမွန်လာပြီဖြစ်သည်။
ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်တွင် အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၁၆) ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၁) ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်းခွဲတစ်ကျောင်းရှိသည်။
မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဗဟန်းမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကျောက်တံတားမြို့နယ်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ပုစွန်တောင်ချောင်းနှင့် ဒေါပုံမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၀)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဤမြို့နယ်တွင် နေထိုင်သူလူဦးရေပေါင်း တစ်သိန်းနီးပါးရှိသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လူနေထူထပ်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၂၂) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၆) ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ရန်ကုန် ဘူတာကြီးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အားကစားကွင်းတို့သည် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်သည် ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှ မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် ဘီသယ်ဟမ်လူသာလန် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁၈၁-၁၈၃၊ သိမ်ဖြူလမ်း ကန်တော်ကလေးဗလီ ဗလီ ၁၀၆၊ အထက်ပန်းဆိုးတန်းလမ်း မက်သဒစ်အဖွဲ့အစည်းဌာနချုပ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၂၀-၂၂၊ အလံပြဘုရားလမ်း စိန့်အန်ထော်နီ ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၂၄၊ အထက်ပန်းဆိုးတန်းလမ်း စလီ ဟာနုမာန်ဘုရားကျောင်း ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ၂၁၊ ကန်ရိပ်သာလမ်းသွယ် ရှရီမာရီယမ္မန်မယ်တော်ကြီးဘုရားကျောင်း ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ဒေါ်သိန်းတင်လမ်းသွယ်နှင့် ၉၄လမ်းထောင့် စလီ နဂါသန် စူလမဏိ ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ၅၇၊ စက်ရုံလမ်းသွယ် သုံးထောင့်ဗလီ ဗလီ ၃၅၊ အထက်ပန်းဆိုးတန်းလမ်း ရန်ကုန်ဘူတာကြီး ဘူတာရုံ ကွမ်းခြံလမ်းသွယ် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနသည် ယခင်က လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်​အောက်တွင် ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာ့ဆည်မြောင်းစီမံကိန်းများသည် ပုဂံအင်ပါယာခေတ်(အေဒီ ၈၄၉-၁၂၉၇) ကာလမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
၁၈၆၁ ခုနှစ်၊ ကိုလိုနီခေတ်တွင် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနအဖြစ် အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ‘အဆောက်အဦးလမ်းဌာနခွဲ’ နှင့် ‘ဆည်မြောင်းဌာနခွဲ’ အဖြစ် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနအောက် တွင် ခွဲခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဆည်မြောင်း (၉)ခရိုင်အတွင်း ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနကို လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၇)ရက်နေ့တွင် ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ( ၁၅ )ရက်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနနှင့် ရေအရင်းအမြစ်အသုံးချရေးဦးစီးဌာန၊ ဌာန (၂) ခုတို့ကို ပူးပေါင်း၍ ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာန အဖြစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ( ၁ )ရက်နေ့ မှစတင်၍ ယခင် လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေး နှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအား သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ မွေးမြူရေး၊ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းလျက် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဝန်ကြီးရုံး(၃)ရုံးအားဝန်ကြီးရုံး(၁)ရုံးအဖြစ် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းပြီး ဝန်ကြီးရုံးအောက်တွင် ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာန အပါအဝင်ဌာန(၁၂) ခု ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ- ဆည်မြောင်းစီမံကိန်းအသစ်များအား ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရန်၊ ဆည်မြောင်းစီမံကိန်းအသစ်များအား စီမံကိန်းနှင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ တည်ဆောက်ပြီး ရေပေးဝေရေးနှင့် ရေထုတ်စနစ်များအား လုပ်ငန်းလည်ပတ်ခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန်၊ နွေစပါးချောင်း/မြောင်းပိတ်လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန်၊ ကျေးရွာတာတမံနှင့် တူးမြောင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် နည်းပညာကူညီပေးရန်၊ ရေပေးတူးမြောင်းတစ်လျှောက်တွင် အသေးစား ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ တပ်ဆင်ပေးရန်၊ လယ်ကွက်အတွင်း ရေစီမံခန့်ခွဲမှုသင်တန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ ဆည်မြောင်းဝန်ထမ်းများအား သင်တန်းပေးရန် နှင့် စက်မှုလယ်ယာထူထောင်နိုင်ရန်အတွက် လယ်ယာမြေပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးရန် တို့ဖြစ်သည်။
တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်ရုံးခွဲများ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနလက်အောက်တွင် တိုင်းဒေသကြီး(၉) ခု၊ ပြည်နယ်(၇) ခုနှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီ နယ်မြေတို့တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး(သို့မဟုတ်) ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့်ရှိ အရာရှိများဦးဆောင်လျက် ရှိသည့် ထိန်းသိမ်းရေးရုံး(၁၇)ရုံးမှ တည်ဆောက်ပြီး ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်း၍ ရေပေးဝေခြင်း၊ ရေဘေးကာကွယ်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် သွားလာရလွယ်ကူသည့် အချက်အချာကျသည့် မြို့ကြီး(၉)မြို့၌လည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့် အုပ်ချုပ်လျက် ရှိသည့် တည်ဆောက်ရေးရုံး (၉)ရုံးရှိပြီး ဆည်မြောင်းစီမံကိန်းအသစ် တည်ဆောက်ခြင်း၊ အကြီးစားပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းစသည့် ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေလျက် ရှိသည်။
တည်ဆောက်၊ ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများတွင် တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ စက်ယန္တယားကြီးများကို အသုံးပြုရသဖြင့် ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနလက်အောက်တွင် စက်မှုဌာနခွဲတစ်ခု ထားရှိပြီး အင်ဂျင်နီယာချုပ်(စက်မှု) မှ ဦးဆောင်လျှက် စက်မှုတိုင်း(၄)ခုဖြင့် နိုင်ငံအနှံ့ ဖြန့်ခွဲဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
မြန်မာ့လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်သည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၅၃ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁) ရက်နေ့တွင် “နိုင်ငံတော်စိုက်ပျိုးရေးဘဏ်” အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၊ ပြည်သူ့ဘဏ်၏ စိုက်ပျိုးရေးချေးငွေဌာန အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဘဏ်ဥပဒေအရ ၁-၄-၁၉၇၆ မှ စတင်၍ “မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးဘဏ်” အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် “မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်” ဟုလည်းကောင်း၊ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁၄) ရက်နေ့တွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာနမှ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ လွှဲပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၃၀)ရက် နေ့စွဲပါ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် ကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေအရ မြန်မာ့လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ မြန်မာ့လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ- နိုင်ငံပိုင်စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ မွေးမြူရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ သမဝါယမ အသင်းများ၊ ပုဂ္ဂလိကများ၊ ကျေးရွာဘဏ်များ၊ တောင်သူလယ်သမားများ၊ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမားများအား လိုအပ်သော စည်းကမ်းချက်များကို သတ်မှတ်၍ နှစ်စဉ်၊ နှစ်တို၊ နှစ်ရှည်ချေးငွေများထုတ်ပေးခြင်း၊ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကို အခြေခံ၍ အပ်ငွေများလက်ခံခြင်း၊ အာမခံနှင့် ဖြစ်စေ၊ အာမခံမဲ့ဖြစ်စေ၊ ချေးငွေများ ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် ကြိုတင်ထုတ်ပေးခြင်း (သို့မဟုတ်) အပ်ငွေထက်ပို၍ ငွေထုတ်ခွင့်ပြုခြင်း၊ ကျေးရွာဘဏ်များဖွဲ့စည်းခြင်း၊ အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်း၊ ကျေးရွာ ဘဏ်များ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို သတ်မှတ်ခြင်း၊ ငွေလွှဲလက်မှတ်များ၊ ကြေးနန်းငွေလွှဲစာများ၊ ငွေပေးအမိန့်လက်မှတ်များနှင့် အခြားငွေလွှဲစာများကို ထုတ်ပေးခြင်း၊ ဝယ်ယူခြင်း၊ ဘဏ်၏လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်တွင်းဖြစ်စေ၊ ပြည်ပမှဖြစ်စေ ငွေချေးယူခြင်း၊ ဘဏ်၏လုပ်ငန်းများကို ပိုမိုချောမွေ့စေမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ထိုလုပ်ငန်းနှင့်ဆက်စပ်နေသော ထိုလုပ်ငန်းကို အထောက်အကူပြုသော စီမံ ခန့်ခွဲမှုနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များပေးခြင်းနှင့် ရယူခြင်း၊ ဝန်ကြီးဌာနက သဘောတူညီသော လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
သာကေတမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
သာကေတမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပဲခူးမြစ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဒေါပုံမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ပုဇွန်တောင်ချောင်းသည် ဤမြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။
မူလက ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်အတွင်း တည်ရှိရာမှ ၂၀၂၂ခုနှစ်၊ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်အတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သာကေတမြို့နယ်ကို ၁၉၅၉ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၄.၉၃စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ရပ်ကွက် ၁၉ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သာကေတမြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်လက်များ၊အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၄၆) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
သန်လျင်မြို့နယ်နှင့် တာမွေမြို့နယ်များသို့ တံတားများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ပဲခူးမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် ဆိပ်ကမ်းသုံးခု ရှိသည်။
မီးရထားလမ်းသည် မြို့နယ်နယ်နိမိတ်အတွင်း ၅မိုင်မျှ ဖြတ်သန်းသွားသော်လည်း ဘူတာ မရှိပေ။
အမှတ်(၁)(၂)(၃)(၅)(၇) ဈေးများနှင့် ခိုင်ရွှေဝါဈေး၊ ဥယျာဉ်ဈေး၊ ဓမ္မာရုံဈေးတို့ ရှိသည်။
တစ်ရာ့ရှစ်တောင်စေတီ၊ ဇိနမာန်အောင်စေတီ၊ ရွှေအုတ်ဂူစေတီတို့ ထင်ရှားသည်။
ကြယ်သုံးပွင့်ဟိုတယ် တစ်ခု၊ ကြယ်နှစ်ပွင့်နှင့် ကြယ်တစ်ပွင့်ဟိုတယ် နှစ်ခုစီ ရှိသည်။
သာကေတမြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်လက်များ၊အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန အထင်ကရနေရာများ မိချောင်းမွေးမြူရေးကန် သာကေတ မိကျောင်းမွေးမြူရေးစခန်း ရှုခင်းသာပန်းခြံ (ဝါးတားဘွန်းမ်း) ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားကျေးရွာ ဇိနမာန်အောင်စေတီ တစ်ရာ့ရှစ်တောင်စေတီ ရွှေအုတ်ဂူစေတီ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အညာဒေသများ၌ ကြက်ပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
လူမှာအမျိုး ကြက်မှာအရိုး ဆိုသကဲ့သို့ တိုက်ကြက် ၁ ကောင်၏ မျိုးရိုးသည် အရေးကြီးလှသည်။
မျိုးရိုးပေါ်မူတည်ပြီး အရောင်အသွေး (ပြင်ပအသွင်အပြင်)၊ စိတ်ဓာတ် (ကြက်သည်း)၊ ခွပ်လမ်း (တိုက်ခိုက်မှုနည်းလမ်း) အမျိုးမျိုးရှိသည်။
အရာင်အသွေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး ဇိမ်း၊ ဗြာ၊ ဖောင်း၊ ခရမ်း၊ အူပန်း၊ ကြန်၊ မဂို/မဂဲ ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
လည်ဆံ၊ ခါးဆံအနီရှိကြက်ဖများအား (ကြက်နီချိတ်) ဟုခေါ်သည်။
စိတ်ဓာတ် ကြက်ကောင်းတစ်ကောင်သည် အသေခံတိုက်ခိုက်ရဲသော စိတ်ဓာတ်ရှိရသည်။
(ရေထဲ မိုးထဲရောက်လျှင် ကြက်သည်းသည် အလွန်စကားပြောသည်)။
တိုက်ကြက်များတွင်တွေ့ရသော ယေဘုယျ သွင်ပြင်လက္ခဏာများ (၁) အမြီးမှာ တံဇဉ်ကောက် (၂) အသံမှာ ပေါက်ဆိန်ပေါက် (၃) အမောက်မှာ နဂါးနွယ် (၄) ခြေထောက်မှာ သုံးဆယ် (ဝိုင်းကြီးကမယ်) (၅) အမြီးမှာစပါးရိတ်ပေါ်တဲ့ သဇဉ်ကဲ့သို့ကောက်နေရမည်။
(၆) အသံတိ-ကနဲပြတ်အောင် တွန်ပေါ်ကြက်ဖြစ်ရမည် (၇) နဂါးအမောက်ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ ချွန်နေရမည်။
(၈) ခြေထောက်အကြေးရစ်ပေါင်း ၃၀ ရှိရမည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ကောင်စီသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များနှင့် ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများ မိတ်သဟာယဖွဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်သာသနာလုပ်ငန်းဆိုင်ရာများတွင် စုစည်းညှိနှိုင်းလက်တွဲဆောင်ရွက်ရန်အတွက် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကောင်စီ၏ ရည်ရွယ်ချက် ခရစ်ယာန်ကောင်စီဆိုသည်မှာ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ၊ ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများတို့၏ အဖွဲ့ချုပ်၊ အသင်းချုပ်မဟုတ်ပေ။
သက်ဆိုင်ရာ အသင်းတော်များ အသင်းအဖွဲ့များ အတူတကွ စုဝေးတိုင်ပင်နိုင်ရန်နှင့် အားလုံးတို့အတွက် အကျိုးတူလုပ်ငန်းများ ဖော်ထုတ်ကြရန်အတွက် စုစည်းထားသောအဖွဲ့တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကောင်စီတွင် ပါဝင်ကြသောအသင်းတော်နှင့်အသင်းအဖွဲ့များအတွက် ဥပဒေပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်သောအခွင့်အာဏာမရှိပါ။
ကောင်စီများကိုထူထောင်ဖွဲ့စည်းရခြင်းသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များနှင့် ခရစ်ယာန်သာသနာ၏အကျိုးအတွက်လည်းကောင်း၊ အခြားဘာသာဝင်များအားလုံး အကျိုးအတွက်လည်းကောင်း ခရစ်ယာန်များစုပေါင်းလက်တွဲလုပ်ဆောင်ကြနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းကြခြင်းဖြစ်သည်။
ရူပါရုံ ဘုရားသခင်၏သာသနာတော်မြတ်တည်းဟူသော မြန်မာနိုင်ငံရှိအသင်းတော်များ တစ်လုံးတစ်၀တည်းဖြစ်ခြင်း၊ လူသားတစ်ရပ်လုံးညီညွှတ်ခြင်းနှင့် တလောကလုံးပြည့်စုံကြွယ်၀သော အသက်တာအတွက်မြန်မာ့ရေခံမြေခံနှင့်လျှော်ညီစွာအသင်းတော်များအားလုံး စုစည်းလက်တွဲအစေခံဝန်ထမ်းရန်။
အဖွဲ့ဝင်များ မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အဖွဲ့ချုပ် မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်အသင်းတော် (အင်္ဂလီကန်) အထက်မြန်မာပြည်မက်သဒစ်အသင်းတော် မာရာဧဝံဂေလိအသင်းတော် မြန်မာနိုင်ငံပရက်စ်ဘီတေးရီးယာန်အသင်းတော် အောက်မြန်မာပြည်မက်သဒစ်အသင်းတော် လွတ်လပ်သောပရက်စ်ဘီတေးရီးယာန်အသင်းတော် လုသာရင်ဗက်လင်ဟမ်အသင်းတော် စိန့်ဂါဗြေလအသင်းတော်သမဂ္ဂ မြန်မာပြည်ကယ်တင်ခြင်းတပ်အသင်းတော် အမျိုးသားချင်းထောက်ပံ့သည့်ကရင်နှစ်ခြင်းသာသနာပြုအသင်း မြန်မာနိုင်ငံလီဆူခရစ်ယာန်အသင်းတော် လွတ်လပ်သောဧဝံဂေလိအသင်းတော် လွတ်လပ်သောတိုင်းရင်းသားသာသနာပြုအသင်းတော် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းအဖွဲ့များ။
ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်သည် မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ မြန်မာ့မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ကို အများနှင့်သက်ဆိုင်သောကုမ္ပဏီအဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းထားသော အများပိုင်ဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာ့မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ကို မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍတိုးတက်စေရန်၊ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုနှင့် ပြည်ပပို့ကုန်အဖြစ် အရေးပါသည့် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည့် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းရှင်များအပြင် အခြားစီးပွားရေး ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည့် ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်း အသီးသီးတို့တွက် ငွေကြေး လိုအပ်ချက်များ ဖြည့်ဆည်းပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ၁၉၉ဝ ခုနှစ် ပြဋ္ဌာန်းသော မြန်မာနိုင်ငံ ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ လိုင်စင်အမှတ်၊ မဗဘ/ ပီ-၁၅/(၂)၉၆ ဖြင့် (၁၅-၂-၁၉၉၆) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်း ဖွင့်လှစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက်ကို စတင်တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်ချိန်တွင် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန(ယခင် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)မှ ကြပ်မတ် ကွပ်ကဲခဲ့သော်လည်း ယခင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ (၆-၉-၁၉၉၈) ရက်စွဲပါစာဖြင့် ညွှန်ကြားချက်အရ လုပ်ငန်းသဘာဝ နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည့် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနသို့ (၁-၁-၁၉၉၉) ရက်နေ့တွင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
မြန်မာ့မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက်သည် ဘဏ်စတင် တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်စဉ်ကတည်းက မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍအပြင် အခြားစီးပွာရေးကဏ္ဍ အသီးသီးသို့လည်း ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများပေးလျက်ရှိသော ဘဏ်တစ်ဘဏ် ဖြစ်သည်။
ဘဏ်၏အမည်သည် မွေး/ရေကဏ္ဍတစ်ခုတည်းကိုသာ ဦးစားပေးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ အခြားဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံအသီးသီးသို့ ဘဏ်လုပ်ငန်း ဝန်ဆောင်မှုများကို ပုဂ္ဂလိကစစ်စစ် အသွင်ဖြင့် သီးခြားလွပ်လပ်စွာ အထောက်အပံ့ပေး နိုင်ရန်အတွက်လည်းကောင်း ရည်ရွယ်ပြီး မြန်မာ့မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်အမည်မှ ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်(အများနှင့်သက်ဆိုင်သောကုမ္ပဏီ) အမည်သို့ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မတည်ရင်းနှီးငွေ ဘဏ်စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ၁၉၉၆ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဘဏ်၏မတည်ရင်းနှီးငွေမှာ အစုရှယ်ယာတစ်စုလျှင် ကျပ်(၅)သိန်းတန်ဘိုးရှိ အစုရှယ်ယာပေါင်း(၄၀၀၀)၊ ကျပ်သန်းပေါင်း(၂၀၀၀) သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ကျပ်သန်း(၁၀၀၀)အား မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်(ဝန်ထမ်း/သက်သာ)မှ ချေးငွေအဖြစ် ရယူခဲ့သည်။
ချေးငွေအဖြစ်ရယူခဲ့သော ကျပ်သန်း(၁၀၀၀)နှင့် အတိုးငွေများအား ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ် (ဝန်ထမ်း/သက်သာ)သို့ ပြန်လည် ပေးဆပ်ခဲ့ပြီး အများပိုင်ဘဏ်(Public Bank)အနေဖြင့် ဆက်လက်ရပ်တည် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
အများပိုင်ရှယ်ယာအဖြစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ထားသော အစုရှယ်ယာပေါင်း(၄၀၀၀)၊ ကျပ်သန်းပေါင်း(၂၀၀၀)အား အများပြည်သူသို့ အပြည့်အဝ ရောင်းချခဲ့ပြီးနောက် ဘဏ်၏မတည်ရင်းနှီးငွေ (Paid-up Capital)အား အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့်တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျပ်သန်း(၂၀၀၀)မှ ကျပ်သန်း(၅၀၀၀) ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ကျပ်သန်း(၅၀၀၀) မှ ကျပ်သန်း(၁၀၀၀၀) ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျပ်သန်း(၁၀၀၀၀) မှ ကျပ်သန်း(၂၀၀၀၀) ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျပ်သန်း(၂၀၀၀၀)မှ ကျပ်သန်း(၃၅၀၀၀) ၂၀၁၃ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျပ်သန်း (၃၅၀၀၀)မှ ကျပ်သန်း (၇၀၀၀၀) ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေလအတွင်းတွင် လက်ရှိမတည်ရင်းနှီးငွေ ကျပ်သန်း(၃၅၀၀၀)၊ အစုပေါင်း (၇၀၀၀၀)အား အများပြည်သူသို့ အပြည့်အဝ ရောင်းချပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ဝန်ဆောင်မှုများ ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်မှ ဆောင်ရွက်ပေးနေသော ဝန်ဆောင်မှုများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ငွေစုဘဏ်အပ်ငွေစာရင်း အချိန်ပိုင်းအပ်ငွေ စာရင်းရှင်အပ်ငွေ နိုင်ငံခြားငွေစာရင်း Certified Cheque Payment Order Performance Guarantee ပြည်တွင်းငွေလွှဲခြင်းလုပ်ငန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေလွှဲလုပ်ငန်း ချေးငွေ အရစ်ကျငွေချေစနစ် အကိုးအကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ။
တာဟန်းရပ်ကွက်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော မီဇိုးတိုင်းရင်းသား Mizo (Chin) များ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၇ မှတ်တမ်းအရ တားဟန်ရပ်ကွက်တွင် လူဦးရေ ၃သောင်းခန့် နေထိုင်ပြီး၊ အများစုမှာ ခရစ်ယာန် ချင်းတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကာ ဗမာလူမျိုး၊ တရုတ်လူမျိုး နှင့် ကုလားလူမျိုး အနည်းစုလည်း တွေ့ရသည်။
ရပ်ကွက်ထဲတွင် လှပသော ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများလည်း တွေ့ရသည်။
တာဟန်းရပ်ကွက်၏ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ ရပ်ကွက်ထဲတွင် တွေ့မြင်ရသော ကောင်းမွန်လှပသည့် လူနေမှု ရိုးရာကျင့်ဝတ်ပင် ဖြစ်သည်။
ဤလူမှုဝန်းကျင်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် သီလသည် တလောမ်(ဂ)ငိုက်နာ "Tlawmngaihna" ဟု မီဇိုးဘာသာဖြင့် ခေါ်ဆိုသည့် လူမှုဘ၀ပုံစံမှ ပေါက်ဖွားလာပြီး ယခုတိုင် လွမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။
လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ် နှစ်စုလောက်မှစ၍ စီးပွားရေးဘက်တွင် အစဉ်တစိုက်တိုးတက်နေခြင်းကြောင့်လည်း လူသိများပါသည်။
တာဟန်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများနှင့် နယ်စပ်ဒေသများမှ ကုန်စည်များဝင်ရောက်ရာ အချက်အချာဒေသတွင် တည်ရှိခြင်းသည် စီးပွားရေးကောင်းမွန်းခြင်း၏ အဓိက အကြာင်းရင်းဖြစ်သည်။
“အသက် ၁၅ နှစ်သမီးအရွယ်တွင် ယောက်ျား ရှစ်ဦး၏ အဓမ္မကျင့်ခြင်းကို ခံရပြီးနောက် လူကုန်ကူးခြင်းခံရသူများကို ရှာဖွေကယ်တင်ပေးသူ၊ ခိုကိုးရာမဲ့ အမျိုးသမီးတို့ဘဝကို နားခိုရာရှာပေးသူဖြစ်လာသည်” “မိသားစုရဲ့ လုံခြုံနွေးထွေးတဲ့ စောင့်ရှောက်မှုကို ခံနေရသူတွေကတော့ အဓမ္မကျင့်တယ်ဆိုတာ ဘယ်နားလည်ပါ့မလဲ။
အဲဒီလို လူတွေကို ဘဝပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုတဲ့စကားကို နားလည်အောင် ဘယ်လိုပြောရမလဲ” ထိုစကားကို ပြောလိုက်သူမှာ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
သူမ၏စကားတွေက ဒေါသသံတွေလွှမ်းနေသဖြင့် ဒေါသ သင့်သော စကားများဟု ဆိုနိုင်သည်။
တစ်နည်းဆိုရလျှင် သူမ၏စကားတွေကို တရားမျှတမှုကို တောင်းဆိုနေသည်။
မီဒီယာ၏ လစ်ဟာချက်များကို ထောက်ပြနေသည်။
လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း၏ စိတ်ပျက်စရာများကို ဖော်ထုတ်ပြသလိုဖြစ်နေ သည်။
ထိုဒေါသစကားများကို ပြောကြားသည့်သူမှာ ဆူနီသာ ခရစ်ရှနန်ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ခေတ်အစားဆုံး မုဒိမ်းကျင့်မှုကို ကိုယ်တွေ့ခံစားခဲ့ရသူဖြစ်သည်။
သူတို့လူ့ဘောင်တွင် မုဒိမ်းအကျင့်ခံရသူတစ်ယောက်ကို အသိုင်းအဝိုင်းကဖယ်ကြဉ်ထားလေ့ရှိ သဖြင့် ထိုဒုက္ခကိုခံစားရသော်လည်း ဘဝကို အရှုံးမပေးခဲ့သူတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။