kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုသို့ပြောင်းရွှေ့ပြီး မကြာမီ ထိုအိမ်သည် J. R. Jayewardene နှင့် Elina တို့၏ သေဆုံးသည်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည့် နေအိမ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
သူ၏ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ရှိစဉ်ကာလအတွင်း မြေငှားရမ်းမှုများတွင် Jayewardenes သည် ဘရေမာကို သမ္မတ၏ အိမ်အဖြစ် တရားဝင်ကျန်ရှိနေစေခဲ့သည်။
ဒိုင်းမွန်းပလာဇာ () သည် မန္တလေးမြို့ရှိ ဈေးဝယ်စင်တာများအတွင်းမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြို့၏ အချက်အချာနေရာဖြစ်သော ၇၈လမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
ထိုနေရာသည် ယခင်က ရတနာပုံဈေးကြီးဖြစ်ကာ ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။
မီးလောင်ခဲ့သော ရတနာပုံဈေး၏ တစ်ပြပတ်လည် မြေနေရာအား ဒိုင်းမွန်းပလာဇာ၊ ရတနာပုံစူပါစင်တာ၊ ရတနာပုံဈေးများအဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ကာဂီးစကွဲ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဂျက်ဖနာမြို့ (Jaffna ) တွင် တည်ရှိသည့် ဈေးဝယ်စင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂျက်ဖနာဆေးရုံ၏ မျက်နှာချင်းတဆိုင်၊ ဆေးရုံလမ်းနှင့် မဟတမဂန္ဒီလမ်းဆုံ မြို့တော်၏ အချက်အချာနေရာတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Rs.500 တန်ဖိုးရှိသည် ဈေးရောင်းဝယ်ရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရးလုပ်ငန်းများသည် ဤစင်တာတွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
စင်တာ၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဤဈေးဝယ်စင်တာကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သများမှာ ကိုလံဘိုအခြေစိုက် MMGS ဗိသုကာပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကာဂီးအစားအသောက်စူပါမားကတ်သည် ၇၄၀၀၀ စတုရန်းပေ (၆၉၀၀ စတုရန်းမီတာ) ရှိပြီး KFT စားသေကာ်ကဆိုင်၊ မျက်နှာပြင်များစွာပါရှိသည့် ရုပ်ရှင်ရုံများ၊ စားသောက်ရန်နေရာ၊ ဘဏ်၊ ဈေးဆိုင်များစွာနှင့် မြေအောက်ထပ်၌ ကားပါကင်များ ပါဝင်သည်။
မျက်နှာပြင်များစွာပါရှိသည့် ရုံရှင်ရုံသည် လူ ၁၂၀၀ ဝင်ဆံပြီး ၎င်းကို ကာဂီးမိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် C T Holdings (ယခင်က Ceylon Theatres Group ဟု သိကြ) က လုပ်ကိုင်လျင်ရှိသည်။
ရတနာပုံဈေးသည် မန္တလေးမြို့ရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံးဈေးကြီးဖြစ်သည်။
မြို့၏ အဓိကကျသော နေရာဖြစ်သည့် ၇၈လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၀၃ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ပြီး ထိုစဉ်က မန္တလေးမြို့၏ ခေတ်အမီဆုံးဈေးဖြစ်ကာ ဈေးချိုတော်ပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံးဈေးဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်မီးလောင်ခဲ့သဖြင့် ဈေးတစ်ခုလုံး ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မူလရတနာပုံဈေး၏ တစ်ပြပတ်လည်မြေနေရာအား ဒိုင်းမွန်း ပလာဇာနှင့် ရတနာပုံစူပါစင်တာဟူ၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရတနာပုံဈေးအား ရတနာပုံစူပါစင်တာဘက်အခြမ်းတွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဒုတိယအကြိမ်မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သော်လည်း အချိန်မီ မီးထိန်းနိုင်ခဲ့၍ ပထမအကြိမ်ကဲ့သို့ ဆုံးရှုံးမှုမများခဲ့ပေ။
ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း မူလရတနာပုံဈေးမှာ အလျား ၄၀၈ပေ၊အနံ၃၄၀ပေ၊အမြင့် ၅၆ပေနင့် ၅ထပ်အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။
မီးလောင်ခဲ့သော ရတနာပုံဈေးကို ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဒိုင်းမွန်းပလာဇာနှင့် ရတနာပုံစူပါစင်တာဟူ၍ နှစ်ခြမ်းခွဲကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
အလျား ၄၆၈ပေ၊ အနံ၄၅၀ပေနှင့် မြေအောက်ထပ်+ အာစီ၆ထပ်ရှိ အဆောက်အဦးကို မြန်မာ၊ထိုင်း၊စင်ကာပူ ပညာရှင်များ ပူးပေါင်းတည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
အဆောက်အဦး၏ အပေါ်ဆုံးထပ်တွင် ရေဂါလန် ၃၀၀၀၀၊အောက်ဆုံးထပ်တွင် ရေဂါလန်၅၀၀၀၀ ဆံ့သော ရေကန်များ၊အလိုအလျောက် မီးငြှိမ်းသတ်စနစ်၊မီးခိုးငွေ့ အာရုံခံစနစ်များ ပါရှိသည်။
ဒိုင်းမွန်းပလာဇာနှင့် ရတနာပုံဈေးကြားတွင် ပေ၄၀အကျယ် မီးသတ်ကားအဝင်အထွက်လမ်းရှိသည်။
ရတနာပုံဈေးဘက်ခြမ်းတွင် မြေအောက်ထပ်နေရာအချို့နှင့် မြေညီထပ်တွင် ဈေးဆိုင်ခန်းများ ပထမထပ်၌ Sky Walk Shopping Center၊ ဒုတိယထပ်၌ ကျောက်မျက်ရတနာဆိုင်များပါဝင်သည့် မန္တလေးရတနာမောလ်၊ တတိယထပ်၌ ကွန်ပျူတာသင်တန်းခန်းမ၊စတုတ္ထထပ်၌ မန္တလေးစက်မှုလက်မှုကုန်သည်များအသင်း၊အထက်မြန်မာပြည်ဓာတ်ပုံပညာရှင်များအသင်း၊ပဉ္စမထပ်တွင် ကွန်ပျူတာသင်တန်းခန်းမ၊ဆဌမထပ်တွင် လူသုံးကုန်ပစ္စည်း အရောင်းဆိုင်များ ပါရှိသည်။
မီးလောင်မှု ပထမအကြိမ် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းမှစတင်ကာ ရတနာပုံဈေးတွင် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။
မီးမှာ များလာခဲ့ပြီး မထိန်းနိုင်ဘဲဖြစ်လာခဲ့ရသည်။
ခေတ်မီ မီးငြှိမ်းသတ်ခြင်းများ မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ၁၃နာရီကြာ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး ဈေးဆိုင်ခန်းများ၊ ကွန်ပျူတာသင်တန်းများ၊ပရိဘောဂဆိုင်များ စသည့်ဆိုင်ခန်းပေါင်း ၂၅၀၀ကျော်နှင့် ကျပ်သန်းပေါင်း ၂၆၄၅သန်း ဆုံးရှုံးခဲ့ကာ ၂၁ယောက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ်မီးလောင်မှု ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၇ရက်နေ့ ည၆နာရီခန့်မှစတင်ကာ Sky Walk Shopping Centerဘက်ခြမ်းမှစတင်၍ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။
မီးလောင်ကျွမ်းမှုကို အဆင့်(၅)အထိ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး မန္တလေးခရိုင်၊ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်များမှ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီတို့မှ ငြှိမ်းသတ်ခဲ့ကြသည်။
ခေတ်မီမီးသတ်ယာဉ်များနှင့် ခေတ်မီမီးငြှိမ်းသတ်စနစ်များကြောင့် မီးမှာ စတင်လောင်ကျွမ်းသည့် ပထမအထပ်တွင်သာ လောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး ၁၈ရက်နေ့နံနက် ၅နာရီတွင် အပြီးသတ် ငြှိမ်းသတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ်မှာ ပထမအကြိမ်ကဲ့သို့ ဈေးတစ်ခုလုံး မဆုံးရှုံးခဲ့ရဘဲ ပထမအထပ်သာ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။
ဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုး ကျပ်သိန်းပေါင်းတစ်သောင်းရှိခဲ့သည်။
အဆောက်အဦးတွင် ခေတ်မီမီးငြိမ်းသတ်စနစ်များ ပါဝင်သော်လည်း မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ရခြင်းမှာ စနစ်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ လူကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း အစိုးရဘက်မှပြောဆိုကာ ပထမအထပ်မှ စနစ်များအလုပ်မလုပ်ခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုင်ခန်းရှင်အချို့မှ ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
thumb|ဒုတိယအကြိမ်မီး​လောင်ပြီး​နောက် ​တွေ့ရစဉ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေး။
ချာဗကတ်ချီရိဆေးရုံ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ချာဗကတ်ချီရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အစိုးရဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂျက်ဖနာမြို့တော်အစိုးရက ကြီးကြပ်လျက်ရှိသည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်၌ ခုတင် ၁၁၁ လုံး ရှိသည်။
ဤဆေးရုံကို ချာဗကချီရိနယ်မြေဆေးရုံ သို့မဟုတ် ချာဗကချီရိခရိုင်ဆေးရုံ စသဖြင့် ခေါ်ကြသည်။
အထွေထွေဆေးဝါးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို ဤဆေးရုံတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
၎င်းဝန်ဆောင်များများတွင် ဆီးချို၊ သွားကုသမှု၊ ကလေးနှင့်မိခင်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၊ ကင်ဆာကုသမှု၊ မျက်လုံးကုသမှု၊ ကလေးကုသမှု၊ စိတ်ရောဂါကုသမှုနှင့် အဆုတ်ရောင်ရောဂါများကို ကုသပေးလျက်ရှိသည်။
ဆေးရုံတွင် အရေးပေါ်ဌာနတစ်ခု၊ X-ray ရောင်ခြည်ခန်းတစ်ခုနှင့် ရောဂါရှာဖွေရေးဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အတွင်းလူနာအဖြစ် ၉၈၂၂ ဦးရှိပြီး အပြင်လူနာအဖြစ် ၁၂၅၀၀၃ ဦး ရှိသည်။
ဆေးဝါးကုသသူ အရေအတွက်သည် ၂၀၃၅၂ ဦးရှိသည်။
ပြင်ပလင့်များ Base Hospital Chavakachcheri, Jaffna Regional Directorate of Health Services ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံများ။
မန်းမြန်မာ ပလာဇာ (မန်းမြန်မာဈေးချိုပလာဇာ)သည် မန္တလေးမြို့ ဈေးချိုတော်၏ တောင်ဘက်တွင်ရှိသော အထပ်မြင့် အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။
ဂရမ်းပတ်ခ် ဟိုတယ် မပြီးစီးခင်အထိ မန္တလေးမြို့၏ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
အဆောက်အဦး၏ အောက်ခြေ ၆ထပ်သည် ပလာဇာဖြစ်ကာ အပေါ်ပိုင်းတွင် ၂၅ထပ်အမြင့်ရှိသော အမြွှာ အဆောက်အဦး၂ခု ပါဝင်သည်။
စစ်ကိုင်း​တောင်​ပေါ်မှ မြင်ရ​သော အ​ဆောက်အဦး ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေး ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ။
ဂရမ်းပတ်ခ်ဟိုတယ် (တော်ဝင်ဥယျာဉ်ဟိုတယ်) သည် မန္တလေးမြို့ရှိ ဟိုတယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဒိုင်းမွန်းအင်းလျားပဲလေ့စ် အဆောက်အဦးပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက် အထပ်ရေအများဆုံး အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်ဧရိယာပြင်ပတွင် အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦးဖြစ်ကာ ၃၁ထပ်ပါဝင်သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ယခင်က မန္တလေးမြို့၏ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦးဖြစ်သော မန်းမြန်မာ ပလာဇာကို ကျော်လွန်ပြီး မြို့၏ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဟိုတယ်များ။
ချဒ်ဒီကူလမ်ဘူတာ ( Ceṭṭikuḷam toṭaruntu nilaiyam) () သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချဒ်ဒီကူလမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုက်ဆိုင်သည်။
ဤဘူတာသည် မန်နာရထားလမ်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မန်နာကျွန်းကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွင်း ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများကြောင့် လုပ်ဆောင်မှုများ ရပ်တန့်ခဲ့သည်။
ချဒ်ဒီကူလမ်ဘူတာပါဝင်သည့် မန်နာရထားလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ Medawachchiya နှင့် Madhu လမ်းအကြား လမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ။
တရုတ်ပင်လယ်အော်ဘူတာ (ချိုင်းနားဘေးဘူတာ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း၊ Trincomalee အနီး တရုတ်ပင်လယ်အော်တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ရထားလမ်းလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။
Trincomalee ရထားလမ်းပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ Trincomalee ခရိုင်နှင့် ကိုလံဘိုမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
ချိုလီးဆွရမ်ကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Trincomalee ခရိုင်၊ ကန်တလိုင်မြို့ (Kantalai)၊ ပီရရု (Peraru) တွင် တည်ရှိသည့် ၁၀ ရာစုခေတ် Chola Dynasty Solesvara ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းကို ဘုရင် Raja Raja Chola က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
အပျက်အစီးများတွင် ကျောက်ထွင်းစာများကို တွေ့ရှိရသည်။
၎င်းစာများတွင် ကျောင်းတော် တည်ထောင်မှု၊ Trincomalee ရှိ ရှေးဟောင်းကျောင်းတော်တစ်ခုဖြစ်သည့် ကုန်းဆွရမ်ကျောင်းတော်နှင့် ဆက်နွယ်မှုများ ရှိနေပုံ စသည်တို့ကို ရေးသားထားသည်။
၎င်းကို Chola ခေတ်ကာလ Dravidian ဗိသုကာလက်ရာများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
မင်္ဂလာဈေးသည် မန္တလေးမြို့ရှိ အဓိကဈေးများအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၉၈ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ရက်နေ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
လေးထပ်အဆောက်အဦးဖြစ်ကာ ဈေးဆိုင်ခန်းများနှင့် လူနေတိုက်ခန်းများပါဝင်သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၂၂ရက်နေ့ ညတွင် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး ဆက်လက်သုံးစွဲရန် မသင့်လျော်တော့သဖြင့် ဖြိုချခဲ့သည်။
မီးလောင်မှုကြောင့် ရုံးခန်း ၇ ခန်း၊ အရောင်းပြခန်း ၆ ခန်း၊ ဈေးဆိုင်ခန်း ၄၈၁ ခန်း၊ လူနေတိုက်ခန်း ၅၆ ခန်း စုစုပေါင်း အခန်း ၅၅၀ နှင့် ပျံကျဈေးဆိုင်များ အပါအဝင် အခန်းပေါင်း ၇၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ကျပ်သန်းပေါင်း ၁​​ထောင်ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
ယာယီမင်္ဂလာဈေးအား ၃၅လမ်းရှိ ဂေါ်ရာကွင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
မူလဆိုင်ခန်းပိုင်ရှင်များ၊မြို့တော်စည်ပင်နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတို့ ညှိနှိုင်း၍ မရသဖြင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်အတွင်းက တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့မှ ထိုနှစ်အတွင်း ၈ထပ်(သို့မဟုတ်)၁၀ထပ်ရှိသော ဈေးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ခရစ်ချတ် (တံခါးပွင့်ချတ်ကျောင်း ဟုလည်း သိကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Dehiwala-Mount Lavinia တွင် တည်ရှိသည့် Anglican ချတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် Dehiwala လမ်းဆုံမှ ၀.၃၅ ကီလိုမီတာခန့် (၀.၂၂ မိုင်) အကွာ on Colombo-Galle လမ်းမ (A2) တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကို ၁၈၄၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်ရှိ သုသာန်မြေတွင် ဂူလေးခု ရှိသည်။
၎င်းနေရာကို သီရိလင်္ကာအစိုးရက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့်ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
၎င်းကို အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၅၅၃ တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
သမိုင်း ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ။
ချွန်နကမ်ဘူတာ ( Cuṉṉākam toṭaruntu nilaiyam) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချွန်နကန်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမီးရထား၊ ပြည်နယ်ရထားလမ်းလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။
မြောက်ပိုင်းရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သည့် ရထားဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ မြောက်ပိုင်းနှင့် ကိုလံဘိုမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးသည့် ဘူတာဖြစ်သည်။
လူသိများသည့် Yarl Devi အမြန်ရထားသည် ဤဘူတာတွင် ဆိုက်သည်။
ရထားလမ်းသည် ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ကြားကာလတွင် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှုမရှိခဲ့ပေ။
မြောက်ပိုင်းရထားလမ်းပေါ်ရှိ ဂျက်ဖနာနှင့် Kankesanthurai ကြားကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ဝန်ဆောင်မှုများ ဤရထားဘူတာမှ အောက်ပါလမ်းကြောင်းများအတိုင်း ပြေးဆွဲကာ ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံတကာ အလံဗေဒဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့များ ဖက်ဒယ်ရေးရှင်း (International Federation of Vexillological Associations) ၏အလံ အလံဗေဒ (၊ ) အလံများနှင့် အလံဆိုင်ရာ သင်္ကေတများကို လေ့လာသည့်ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
Smith, Whitney. Flags Through the Ages and Across the World New York: McGraw-Hill, 1975. Print. "Vexillology" ဟူသောဝေါဟာရတွင် "vexillum" ခေါ် ရောမခေတ်စစ်ပွဲသုံးအလံ နှင့် ဂရိအဆုံးစကားလုံးဖြစ်သော "-logy" (လေ့လာခြင်း) တို့ကိုပေါင်းစပ်ထားသည်။
ထိုစကားလုံးကို ၁၉၅၉ တွင် စတင်၍အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အလံ‌လေ့လာသည့်သူကို "vexillologist"၊ အလံရေးဆွဲသည့်သူကို "vexillographer"၊ ထိုသို့ဒီဇိုင်းဆွဲခြင်းကို "vexillography"၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အလံကိုနှစ်သက်သည့်သူကို "vexillophile" ဟူ၍ အသီးသီးခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း အလံဗေဒဘာသာရပ်ကို ပထမဆုံးအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သူမှာ အလံလေ့လာသူ ဝှစ်တနေ စမစ် (Whitney Smith) ဖြစ်သည်။
သူသည် နိုင်ငံတကာ အလံဗေဒ ကွန်ဂရတ် (International Congress of Vexillology (ICV))၊ မြောက်အမေရိက အလံဗေဒအသင်း (North American Vexillological Association)၊ နိုင်ငံတကာ အလံဗေဒဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့များ ဖက်ဒယ်ရေးရှင်း (International Federation of Vexillological Associations (FIAV)) စသောအလံဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သူသည် အလံဗေဒဟူသည့် အခေါ်အဝေါ်အကြောင်းကို ရေးသားရာ၌ "အလံအသုံးပြုမှုသည် ရှေးအကျဆုံးသော လူထုအသိုင်းအဝိုင်းကာလကပင် ရှိနေခဲ့သော်လည်း အလံလေ့လာမှုသည် အသစ်အဆန်းဖြစ်နေသောကြောင့် ထိုအလံလေ့လာခြင်း၏ အခေါ်အဝေါ်သည် ၁၉၅၉ မတိုင်မီက ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ" ဟူ၍ရေးသားခဲ့သည်။
စိတ်ဝင်စားမှုများ အလံလေ့လာမှုသည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသောကြောင့် အင်တာနက်တစ်ခွင် ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။
သာဓကအားဖြင့် r/vexillology ဟူသော subreddit သည် လူသိများဆုံး အလံလူမှုကွန်ရက်ဖြစ်သည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် အလံဗေဒဆိုင်ရာအခေါ်အဝေါ်များ အလံဗေဒဆိုင်ရာသင်္ကေတများ ဗက်ဆီလမ် ဒီဇိုင်းအလိုက်နိုင်ငံတော်အလံများ ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ: အလံဗေဒ။
စင်နမွန်ဂရန့်ဟိုတယ် (ယခင်က Hotel Lanka Oberoi ဟု ခေါ်ကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ရှိ ဇိမ်ခံဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုလံဘိုမြို့၊ Kollupitiya ဆင်ခြေဖုန်း, အနောက်ပိုင်းစီရင်စု၊ 77 Galle လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဟိုတယ်၌ ဗုံးတစ်လုံးပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် ဟိုတယ်ကို Hotel Lanka Oberoi ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
အလုပ်သမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် အီစတာဗုံးပေါက်ကွဲမှု ခရစ်ယန်သာသနာဝင်တို့ ယေရှူသခင်ပြန်လည် အသက်ဝင်ခြင်းကို ရည်စူးသောပွဲတော်ဖြစ်သည့် အီစတာနေ့တွင် အကြမ်းဖက်ဗုံးခွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာရှိ ထင်ရှားသည့် မင်းသမီးဖြစ်သည့် အိန္ဒိယတမီလ်လူမျိုး Raadhika Sarathkumar သည် ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်တွင် ရုပ်ရှင်တစ်ခုအတွက် လတ်စသတ်အလုပ်လုပ်ပြီးနောက် ဟိုတယ်တွင် ရှိနေခဲ့ပြီး သူမသည် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုမှ ကပ်သီကလေး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဟိုတယ်များ။
စင်နမွန်ရဒ်ကိုလံဘို သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ကြယ်သုံးပွင့်အဆင့်ဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အထပ် ၂၆ ထပ် ပါဝင်သည်။
Kollupitiya, 59 Ananda Coomaraswamy Mawatha တွင် တည်ရှိသည်။
Rs. 3.5 တန်ဖိုးရှိသည့် ဤအဆောက်အဦးကို သုံးဦးစပ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသုံးဦးမှာ John Keels Holdings (30%), Sanken Construction (51%) နှင့် Singaporean 3rd party (19%) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဤဟိုတယ်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် စီပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီး Basil Rajapaksa က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ဤဟိုတယ်သည် John Keells Group ၏ လက်အောင်ရှိ စင်နမွန်ဟိုတယ်များနှင့် အပန်းဖြေနေရာများစီမံကိန်းထဲမှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဟိုတယ်သည် ကိုလံဘိုရှိ အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံးသော "Lean Luxury" ဟိုတယ်ဖြစ်သည်။
ဟိုတယ်သည် ယခင်က စားဖိုခန်းပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆုများရရှိခဲ့သည်။
ကိုလံဘိုဒတ်ချ်ပြတိုက် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဒတ်ချ်ကိုလိုနီခေတ်ကာလသမိုင်းကြောင်းများကို ပြသထားသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဆောက်အဦ ပြတိုက်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ , Pettah (Colombo 11), မင်းသားလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
နှစ်ထပ်အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။
ကိုလံဘိုမြို့ကို ဒတ်တို့သိမ်းပိုက်ပိုင်ဆိုင်ခဲ့စဉ်အချိန် (၁၆၅၆ - ၁၇၉၆) တွင် ဤအဆောက်ဦကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဒတ်ချ်သီရိလင်္ကာအစိုးရ Thomas van Rhee (1634 - 1701) က သူ၏ သက်တမ်းကာလတွင် ၁၆၉၂ မှ ၁၆၉၇ ကာလအထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဤအဆောက်အဦကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ကာလကပင် အမျိုးမျိုးအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဆရာများလေ့ကျင့်ရေးကောလိပ်နှင့် ရဟန်းများညွှန်ကြားရေးအင်စတီကျုအဖြစ်လည်းကောင်း ၁၆၉၆ မှ ၁၇၉၆ ကာလအတွင်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် ကိုလိုနီအရာရှိ August Carl Fredrick Von Ranzow (1759 – 1844) နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဒတ်အရှေ့အိန္ဒီကုမ္ပဏီ၏ ငွေကြေးထောက်ပံမှုနှင့် ဘုန်းကြီးများ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် မိဘမဲ့ကလေးဂေဟာအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၈၀၀ ပြည့် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် ၎င်းကို စစ်တန်းလျားအဖြစ်၊ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရဲများလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းအဖြစ် ဗြိတိသျှတို့သည့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ၎င်းကို ပတ်တက်စာတိုက်ရုံး (pettah) အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ကြီးမားစွာမိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် အပြင်ဘက်နံရံများသည် ပြိုကျကုန်ပြီး အဆောက်အဦကို ပစ်ထားခဲ့သည်။
Royal Asiatic Society နှင့် the Dutch Burgher Union တို့က အဆောက်အဦကို ဖျက်ဆီးပစ်မည့် အစီအစဉ်ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၇၃ တွင် သီရိလင်္ကာခရီးသွားဘုတ်အဖွဲ့၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန၊ သီရိလင်္ကာရှိ နယ်သာလန်ကျောင်းသားဟောင်းများ၊ အမျိုးသားစာပေတိုက် စသည့်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ကော်မတီတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထိုအဖွဲ့က အဆောက်အဦကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်နှင့် ဒတ်ချ်ကိုလိုနီခေတ်ကာလအကြောင်း ပြသသည့် ပြတိုက်အဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။
ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
နယ်သာလန်အစိုးရမှ ငွေကြေးကူညီပေးပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အများပြည်သူသို့ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
အဆောက်အဦတွင် တမူထူးခြားသည့် ဒတ်ကိုလိုနီခေတ်အိမ်များ၏ ဗိသုကာလက်ရာများကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာအစိုးရက အဆောက်အဦအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့သတ်မှတ်သည်ကို ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့ အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၈၈၅ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
ပြတိုက်တွင် ပြသထားသည့် ဒတ်ကိုလိုနီခေတ် အသုံးအဆောက်ပစ္စည်းများတွင် ပရိဘောဂများ၊ ကြွေထည်မြေထည်များ၊ ငွေကြေးစေ့များ၊ စစ်လက်နက်များ၊ နယ်သာလန်တို့၏ ဘဝနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာများ စသည်တို့ကို ပြသထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ။
ကိုလံဘိုပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းပြတိုက် (වරාය අධිකාරය මූදුබඩ කෞතුකාගාරය ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့၊ ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းအနီး၊ 19 Chaithya လမ်းတွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယခင်က ဒတ်ချဒ်အကျဉ်းထောင်အဖြစ ၁၆၇၆ တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအဆောက်အဦသည် ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းဧရိယာတွင် ကျန်ရှိနေခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။
အဆောက်ဦကို အရောင်တင်ကာ မွမ်းမံခြင်း၊ ရှေးဟောင်းလက်ရာများကို ပြုပြင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို Rs 25 သန်း ကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဆိပ်ကမ်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီး M. H. M. Ashraff သည် လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်း၊ မွမ်းမံခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဆိပ်ကမ်းကုန်သွယ်ခြင်း၊ ဆိပ်ကမ်းများ တိုးတက်ရေးနှင့် အရှေ့ပိုင်းနှင့် မူဆလင်ဘာသရေးအဖွဲ့ ဝန်ကြီး , Rauff Hakeem က တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာပင်သမုဒ္ဒရာပတ်ဝန်းကျင်နှင့် စပ်ဆက်နေ့သည့် သမိုင်းဝင်ပစ္ည်းများ၊ ဆိပ်ကမ်းပစ္စည်းများ၊ ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံများ စသည်တို့ကို ပြသထားသည်။
Vijeya ဘုရင်၏ ရုပ်တုနှင့် အခြားသော လက်ရာများကိုလည်း သင်္ဘောပုံစံဒီဇိုင်းနှင့်အတူ ပြသထားသည်။
အနုပညာလက်ရာများ၊ ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းဖွံ့စနစ်တကျတိုးတက်မှုပုံစံများကို ပုံစံငယ်များဖြင့် ပြသထားခြင်း၊ အချိန်ကာလများအလျောက် ဆိပ်ကမ်းလည်ပတ်သည့်လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများကိုလည်း ပြသထားသည်။
ကိုလံဘိုပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ, Colombo 07 တွင် တည်ရှိသည့် နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း ကိုလံဘိုစာကြည့်တိုက်နှင့် Pettah စာကြည့်တိုက်တို့ကို ပေါင်းကာ ၁၉၂၅ တွက် ကိုလံဘိုစာကြည့်တိုက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အစပထမ၌ စာကြည့်တိုက်၌ ဌာန ၃ ခုရှိသည်။
စာဖတ်ခန်း၊ စာအုပ်ငှားခန်း၊ စာအုပ်တိုက်ခန်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
ဝန်ထမ်း ၇ ဦးရှိကာ Mr. S.C Blok သည် စာကြည့်တိုက်မှူးဖြစ်သည်။
Sir Marcus Fernando mawatha ရှိ လက်ရှိ အဆောက်အဦအသစ်သို့ မပြောင်းခင် ၁၉၃၅ မှ ၁၉၉၀ အထိ စာကြည့်တိုက်သည် Sirinivasa တွင် ရှိခဲ့သည်။
အချိန်မှတ်တမ်း ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စာကြည့်တိုက်၌ သီရိလင်္ကာတက္ကသိုလ်နှင့် တိုင်ပင်ညှိနှိုင်းကာ Koha FOSS စာကြည့်တိုက်ထိန်းသိမ်းရေးစနစ်ဖြင့် အပြည့်အဝ လည်ပတ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဒီဂျစ်တယ်စာကြည့်တိုက်စီမံကိန်းကို ကိုလံဘိုပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်၌ သီရိလင်္ကာသတင်းအချက်အလက်ဆက်သွယ်ရေးအေဂျင်စီက လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အေဂျင်စီနှင့်အတူ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်နှင့် စာရွက်စာတမ်းဝန်ဆောက်မှုအဖွဲ့က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကိုလံဘိုအမျိုးသားဒီဂျစ်တယ်စာကြည့်တိုက်ကို တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် စာကြည့်တိုက်စနစ်ကို သီရိလင်္ကာတက္ကသိုလ်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် နောက်ဆုံးဗားရှင်းသို့ အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
အခွဲများ Kirulapone Library (High level road, Kirulapone, Colombo 06) Mihindu Mawatha Library (Mihindu Mawatha, Colombo 12) Elliot Place Library (Elliot Place, Colombo 12) Kettarama Library (Kettarama Mawatha, Colombo 14) Mattakkuliya (Central Road, Colombo 15) Gunasinghe Park Little Library (Gunasinghe Park, Colombo 11) Kotahena Library (Kotahena, Colombo 13) Sri Sucharitha Library (Sucharitha Mawatha, Colombo 12) Peterson Lane Library (Peterson lane, Colombo 06) Belmont Street Library (Belmont Street, Colombo 12) Henry Pediris Children's Library (Pediris Park, Colombo 05) Bonavista Library (Bonavista Park, Colombo 15) Eli House Park Library ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ http://pdfs.island.lk/2008/07/15/p11.pdf Colombo Public Library ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ စာကြည့်တိုက်များ။
260px|ဥပမာအဖြစ် ဖော်ပြထားသော အင်ဒိုနီးရှား ဆွန်ဒန်ဟင်းလျာပွဲ - အီကန် ဘာကာ (ငါးကင်), နာဆီ တင်းဘဲ (ငှက်ပျောဖက်တွင်းထုပ်ထားသော ထမင်း), အာယမ် ဂိုရင်း (ကြက်ကြော်)၊ ဆမ်ဘယ်၊တန်ပေးကြော်နှင့် တို့ဟူးနှင့် ဆာယု အာဆမ်၊ ကိုဘိုကန်ဟုခေါ်သော လက်ဆေးရန် သံပရာသီးထည့်ထားသော ရေဇလုံဖြစ်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများသည် ကျွန်းစုနိုင်ငံဖြစ်သည့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဟူ၍ ဖြစ်လာစေခဲ့သော မတူကွဲပြားသော ဒေသများ၏ ရိုးရာချက်ပြုတ်နည်းစုစည်းမှုဖြစ်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် လူမျိုးစု ၁၃၀၀ ခန့် နှင့် ကျွန်းစုပေါင်း ၁၇,၅၀၈ ကျွန်းတွင် လူနေထိုင်ရာကျွန်းပေါင်း ၆၀၀၀ နီးပါး ရှိသော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးသော ကျွန်းစုနိုင်ငံ"Indonesian Cuisine." Epicurina.com . Accessed May 2021. ဖြစ်ပြီး ပေါကြွယ်ဝသော အမျိုးစုံသည့် ဟင်းချက်နည်းနှင့် ဟင်းလျာများသည် တိုင်းပြည်၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသဖွယ်ဖြစ်နေခဲ့သည်။
များစွာသော ဒေသဟင်းလျာများသည် ဒေသယဉ်ကျေးမှုတွင် အခြေတည်ပြီး ပင်လယ်ရပ်ခြားလွှမ်းမိုးမှုအနည်းငယ်ရှိသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် ရိုးရာဟင်းချက်နည်းပေါင်း ၅,၃၅၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ ၃၀ ခန့်ကို အရေးကြီးသော ဟင်းလျာများအဖြစ် မှတ်ယူထားသည်။
သာမန်ဒေသစားသောက်ဆိုင်များမှ လမ်းဘေးစားသောက်ဆိုင်များထိနှင့် ထိပ်တန်း ဒေါ်လာဖြင့်ပေးချေရသော အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများတွင် ဆန်၊ ခေါက်ဆွဲနှင့် ဟင်းရည်တို့ ပါဝင်ကြသည်။
အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှု များစွာရှိပြီး အခြား မတူခြားနားသည့် လွှမ်းမိုးမှု များစွာလည်းရှိသည်။
"Indonesian food." Belindo.com . Accessed July 2011. ဥပမာအားဖြင့် ဆူမားတြားဟင်းလျာများတွင် ဂူလိုင်နှင့် ကာရီ(Curry)ကဲ့သို့ မဆလာနိုင်သော အသားနှင့်အရွက်ဟင်းတို့တွင် မကြာခဏဆိုသလို အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယလွှမ်းမိုးမှုများကို တွေ့ရပြီး ဂျာဗားဟင်းလျာများသည် ဒေသဟင်းလျာပိုဆန်ပြီး တရုတ်လွှမ်းမိုးမှု အနည်းငယ်တွေ့ရသည်။
အရှေ့အင်ဒိုနီးရှားမှ ဟင်းလျာများသည် အိုးရှန်းနီးယားဒေသဟင်းလျာများ (ပိုလီနီးရှန်းနှင့် မဲလန်းနီးရှန်းဟင်းလျာများ)နှင့် တူညီသည်။
အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများတွင် တရုတ်ဟင်းလျာ၏ ပါဝင်ပစ္စည်းများဖြစ်သော ခေါက်ဆွဲ၊ အသားလုံးနှင့် spring rolls(လွန်ပီယား) ကဲ့သို့သော အစားအစာများကိုတွေ့နိုင်သည်ဟု လုံးဝနီးပါး လက်ခံထားကြသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသမိုင်းတလျှောက်တွင် နိုင်ငံ၏ တည်နေရာနှင့် သဘာဝရင်းမြစ်များ ပေါကြွယ်မှုကြောင့် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားဒေသခံတိုင်းရင်းသားတို့၏ နည်းပညာနှင့် အဆောက်အဦတို့သည် အိန္ဒိယ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် တရုတ်တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုများရှိနေပြီး ဥရောပ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကိုပါ တွေ့မြင်ရသည်။
ဒတ်ချ်တို့မှ ကျွန်းစုအများစုအား ကိုလိုနီမပြုမီ စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီကုန်သည်တို့သည် ကမ္ဘာသစ်(New World)ထုတ်ကုန်များကို သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းများဖြစ်သည် မာလုကူကျွန်းများသည် “ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်ကျွန်းများ”ဟု နာမည်ကျော်ကြားပြီး အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ကမ္ဘာ့ဟင်းလျာများသို့ လေညင်းနှင့် ဇာတိပ္ဖိုလ်သီးအစရှိသည့် ဒေသထွက်ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များကို အသုံးပြုနိုင်စေရန် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများသည် တိကျသေချာသော ပါဝင်ပစ္စည်းများနှင့် ဘွန်ဘူ အမွှေးအကြိုင်အနှောတို့မှရရှိသော စုံလင်များပြားသည့် အနံ့အရသာတို့ဖြင့် တည်ခင်းလေ့ရှိသည်။
အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများသည် အနံ့အရသာ ကြွယ်ဝကြပြီး ချို၊ချဉ်၊ငံ၊ခါး စသည့် အခြေခံအရသာများပေါင်းစပ်ပါဝင်သည့် အနံ့ကဲပြီး ပူစပ်သော ဟင်းလျာများအဖြစ် အများအားဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
ပူစပ်သော အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာအများစု၏ အနံ့အရသာသည် ဆမ်ဘယ် ဟုခေါ်သော ပူစပ်သည့် အင်ဒိုနီးရှားငရုပ်ဆော့စ်တစ်မျိုးမှ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး ပုဇွန်စိတ်ကလေးငါးပိ၊ ကြက်သွန်နီကလေးတို့ပါဝင်ကာ မတူကွဲပြားသော စိတ်ကြိုက်ပါဝင်ပစ္စည်းများဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ၎င်းသည် အင်ဒိုနီးရှားထမင်းဝိုင်းများတွင် အဓိကစားဖွယ်အဖြစ် ပါဝင်လေ့ရှိသည်။
အဓိကအင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာချက်နည်း ၇ မျိုးမှာ ကြော်ခြင်း၊ ကြပ်တိုက်ခြင်း၊ ကင်ခြင်း၊ ပြုတ်ခြင်း၊ ပေါင်းခြင်း၊ Roasting၊ လှော်ခြင်း၊ ဆီပူထိုးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
Opor ayam (curry style), gulai, ketupat, diced potatoes with spices, and bawang goreng served during Lebaran (Eid al-Fitr) in Indonesia အချို့သော နာမည်ကျော်သည့် အင်ဒိုနီးရှား အစားအသောက်များဖြစ်သော နာဆီ ဂိုရင်း ၊ ဂါဒိုး-ဂါဒိုး၊ ဆာတေး နှင့် ဆိုတို ကဲ့သို့သော ဟင်းလျာများကို နိုင်ငံအနှံအပြားတွင် တွေ့ရပြီး အမျိုးသားဟင်းလျားများအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။
သို့ပေမယ်လည်း အင်ဒိုနီးရှား၏ အမျိုးစုံလင်သော ဟင်းချက်နည်း ရိုးရာတို့၏ မတူကွဲပြားမှုတို့နှင့် ချည်နှောင်ထားသော ဟင်းလျာ ဖြစ်သောကြောင့် ဟူ၍ တန်ပန်း အား တရားဝင် အမျိုးသား ဟင်းလျာအဖြစ် အင်ဒိုနီးရှား ခရီးသွားနှင့် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းဖန်တီးမှု ဝန်ကြီးဌာနမှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ရွေးချယ်ခဲ့သော်လည်း ထိုဝန်ကြီးဌာနမှပင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၌ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား ဟင်းလျာ ၅ မျိုးကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့မှာ ဆိုတို၊ ဆာတေး၊ ရန်ဒန်း၊ နာဆီ ဂိုရင်း နှင့် ဂါဒိုး-ဂါဒိုး တို့ဖြစ်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဆာတေး တို့၏ မူလဒေသဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားဟင်းလျာထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတစ်လျှောက်တွင် မတူကွဲပြားသော အမျိုးအစားများရှိကြသည်။
ယနေ့အချိန်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံမှ မူလအစဖြစ်သော အချို့သော နာမည်ကျော်ဟင်းလျာများသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံများတွင်လည်း စားသုံးမှုများရှိ၍နေသည်။
ဆာတေး၊ အမဲသား ရန်ဒန်း နှင့် ဆမ်ဘယ် အစရှိသော အင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာများသည် မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတွင်လည်း ကျော်ကြားသော ဟင်းလျာများဖြစ်ကြသည်။
ပဲပုပ်ကို အခြေခံသော တိုဖူးနှင့် တန်ပေး တို့၏ မတူကွဲပြားသော ပုံစံများနှင့် ဟင်းများသည်လည်း အလွန်နာမည်ကျော်ကြားကြသည်။
တန်ပေးအား ဂျာဗားလူမျိုးတို့၏ တွေ့ရှိမှုဟု မှတ်ယူကြပြီး ပဲပုပ်ကို အခြေခံထားသော အစားအစာအား အချဉ်ဖောက်၍ ထုတ်လုပ်ထားခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
အခြားသော အချည်ဖောက်သည့် အစားအစာတစ်မျိုးမှာ အွန်ဂျွန်းဖြစ်ပြီး တန်ပေးပြုလုပ်ပုံနှင့် အချို့မှာ တူညီပြီး အသုံးပြုသည့် မှိုအမျိုးအစားများကို ကွဲပြားပြီး အခြားမတူကွဲပြားသော အခြေခံပစ္စည်းများကို အသုံးပြုထားကာ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်တွင် နာမည်ကျော်ကြားလှသည်။
SBS Australia မှ အင်ဒိုနီးရှားအစားအစာများသည် “အနံပြင်းပြင်းနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမျိုးအစားအရောင်အသွေး စုံလင်သော အစားအစာများထဲမှ တစ်ခု” ဟုဖော်ပြကြသည်။
Kira Jane Buxton of Mashed တွင် “နှံစပ်ကျယ်ပြန့်သော” နှင့် “မတူကွဲပြားသော” ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း 300px|၉ ရာစုနှစ် ဗောရောဗုဓောဘုရားကြီး၏ ကာ‌မာဝီဟန်ဂါပြတိုက်ရှိ ဖောင်းကြွရုပ်တုတွင် စပါးကျီနှင့် စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းတွင် ကြွက်များသောင်းကျန်းသည့် ကပ်ဆိုက်ရောက်နေပုံအား သရုပ်ဖော်ထားသည်။