kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထောင်အတွင်း ဆိတ်ဖလူးပန်းရနံ့များ သင်းပျံ့နေသော နေရာတွင် ထိုအမည်ကို ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
သံညှင်း၊ သံသာ၊ သံဝါ၊ ချိုအေး - ဟေမာနေဝင်း (အပိုင်း ၁)၊ ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ၊ Kamayut Online TV ဟေမာနေဝင်းဖက်ရှင် ဖက်ရှင် ဝါသနာပါ၍ မိခင် နှင့် အဒေါ်တို့ ကြောင့် ဖက်ရှင်ကို ဂရုစိုက်သူ ဖြစ်လာသည်။
မိခင်ကလည်း ရှိုးပွဲ၊ ရုပ်သံ၊ ကြော်ငြာ ရိုက်ကူး‌ရေး များ အတွက် သမီး ဖက်ရှင် ကို ခေတ်နှင့် အညီဖြစ်ရန် အထူး ဂရုစိုက်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ကြီးပြင်း‌သော အမျိုးသမီးငယ်များအကြား ‌ဟေမာနေဝင်းဖက်ရှင်၊ ဟေမာနေဝင်းစတိုင် ဟေမာနေဝင်း ဆံပင်ပုံစံများ ခေတ်စားခဲ့သည်။
‌ဆံပင်ဒီဇိုင်နာများမှာ ကေမီ နှင့် ယူကီ တို့ ဖြစ်သည်။
ဂီတလမ်း ဟေမာနေဝင်းသည် ငယ်စဉ်က အနုပညာဝါသနာပါသော်လည်း ဗီဇကို သိသိသာသာ မပြခဲ့ချေ။
အနုပညာရှင် ဖခင်ကြီးကလည်း သူမအား တိုက်တွန်းခြင်း၊ ဆွဲခေါ်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
သို့သော် သူမသည် ငယ်စဉ်ကပင် သီချင်းများကို အကြားဖြင့် အလွတ်ရ၍ သီဆိုနေတတ်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ် အိမ်တွင် စန္ဒရားနှစ်လုံးရှိသည်။
ဖခင်က အနောက်တိုင်း ဂန္ဓဝင်တေးများတီး၍၊ ဦးလေး ဒဂုန်တာရာက မြန်မာသံစဉ်များ တီးလေ့ရှိသည်။
ဖခင် နှင့် ဦးလေးတို့ စန္ဒရားတီးချိန်တွင် ဟေမာနေဝင်းက သီချင်းဆိုလေ့ရှိရာ အနောက်တိုင်းတေး နှင့် မြန်မာသံစဉ်များနှင့် ရင်းနှီးခဲ့ရသည်။
သံညှင်း၊ သံသာ၊ သံဝါ၊ ချိုအေး - ဟေမာနေဝင်း (အပိုင်း ၃)၊ ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၊ Kamayut Online TV ဂီတ အားပေးသူများမှာ ဒဂုန်တာရာ နှင့် အဒေါ်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်နွယ်နီတို့ ဖြစ်သည်။
သီချင်းဆိုတတ်မှန်းသိသဖြင့် ဖခင်ဆုံးပါးသည့်အချိန်တွင် ဖခင်၏ အပေါင်းအသင်းမိတ်ဆွေများက သူမအား တေးစီးရီးထုတ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ကြသည်။
ထိုမှစတင်၍ သီချင်းများ စတင်အသံသွင်း သီဆိုဖြစ်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်ရိုက်ရန် ကမ်းလှမ်းခံရဖူးသော်လည်း ခံစားချက် အမူအရာ များ အလုပ်တတ်သဖြင့် မရိုက်ခဲ့။
အသက်ငယ်ရွယ်သေးချိန် ဂီတလောကတည်းကို စတင်ဝင်ရောက်သည့်အခါတွင် L.P.J တေးဂီတအဖွဲ့မှ သိန်းတန်(မြန်မာပြည်)က သူမအား စတိတ်ရှိုးများ ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ဟေမာနေဝင်းသည် မေဆွိ၏ “ဘင်ဘို” သီချင်းကို စင်ပေါ်တွင် စတင်သီဆိုခဲ့သည်။
စင်ပေါ်တွင်သီဆိုသည်ကို စံပါယ်ဦး ဦးသန်းလွင်က တွေ့ရှိပြီး ပထမဆုံးစီးရီး ထုတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကိုင်ဇာရေးဖွဲ့ပေးသည့် “လိပ်ပြာ”သီချင်း၊ သုခမိန်လှိုင်ရေးဖွဲ့ပေးသည့် “အချစ်ဘယ်ကစ” သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံး သူမ၏ တေးအယ်လ်ဘမ်မှာ “ချစ်လူဆိုး” ဟု အမည်ရသည်။
သူမကို ပရိသတ်များ သိသွားသည့် သီချင်းမှာ "မင်းကြောင့်" တေးအယ်လဘမ်ထဲမှ "ယုံလား” ဖြစ်သည်။
မောင်သစ်မင်း ရေးပေးသော ထိုသီချင်းကို မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား တေးဂီတအစီအစဉ်တွင် ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်ရာမှ ဟေမာနေဝင်း နာမည်ကို ထည့်ဆိုထားသော သီချင်းကိုရော အဆိုတော်ကိုပါ ပရိသတ်များက အားပေးနှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။
ရုပ်သံရိုက်ကူး‌ေး ပထမဆုံး သီချင်းမှာ သုခမိန်လှိုင် ရေးပေးသော "အချစ်ဘယ်ကစ" သီချင်းဖြစ်သည်။
ဟေမာနေဝင်းသည် အဆိုတော်သက်တမ်းတစ်လျှောက် တစ်ကိုယ်တော်၊ နှစ်ယောက်တွဲ နှင့် အုပ်စုလိုက် အယ်လ်ဘမ်များ၊ စုံတွဲသီချင်းများ အရေအတွက် တစ်ရာ့ လေးဆယ်ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မြန်မာသံစဉ် သီချင်းများလည်း သီဆိုခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် မင်းကြောင့်၊ ဂြိုဟ်တုသတင်း၊ ဟေမာနေဝင်းနှစ်ယောက် တေးအယ်လ်ဘမ်များကို ဆက်တိုက်ဆိုသလို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၈၈ တွင်ထွက်ရှိသော "ခွင့်လွှတ်နော်" အယ်လ်ဘမ်သည် သူမကို ထိပ်ဆုံးနေရာမှ အဆိုတော်တစ်ယောက်အဖြစ် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
ထိုအယ်လ်ဘမ်ပြီးနောက် "ပြန်လျော်ပေး"၊ "ချစ်ကောင်လေး" တေးအယ်လဘမ်များထွက်ရှိပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နေထိုင်သော ဆွေမျိုးများထံ အလည်ခရီးသွားခဲ့သည်။
သုံးနှစ်ကျော် နေခဲ့သော အမေရိကားတွင် သူမကို စတိတ်ရှိုးပွဲ စီစဉ်ပေးသည့်အတွက် နိုင်ငံခြားတွင် ပထမဦးဆုံး တစ်ဦးတည်းဖြင့် စတိတ်ရှိုးလုပ်သည့် မြန်မာအဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
အမေရိကားတွင်ရှိနေစဉ် “ပိုးဖလံ" အမည်ရှိ သီချင်းခွေတစ်ခွေ အသံသွင်း၍ မြန်မာပြည်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ချိန် ၁၉၉၁-၁၉၉၅ ခုနှစ်များအတွင်း "ပိုးဖလံ ၂"၊ "ချစ်ပြမယ်"၊ "အိမ်အပြန်"၊ "မှ..သို့..ချစ်သူ"၊ "ပိုးဖလံ ၃" စသည့် စတီဒီယိုတေးအယ်လဘမ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သလို၊ "ပြိုင်ပွဲကြီး"၊ "ဆောင်းကတ္တီပါ"၊ "အမုန်းခွန်အားပေးသနားပါ" စသည့် မြန်မာသံတေးအယ်လဘမ်များကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဟေမာနေဝင်းသည် ကြော်ငြာနောက်ခံသီချင်းများစွာကို သီဆိုပေးခဲ့ရာ၊ "ရွှေစင်" ရွှေဆိုင်ကြော်ငြာသီချင်းကို လူကြိုက်များခဲ့သည်။
မှန်ချိုသလိပ်ပျော်ဆေးကြော်ငြာနှင့် Lux ဆပ်ပြာမွှေးကြော်ငြာတို့တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ၊ လူအများနှစ်ခြိုက်သဘောကျခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ အကောင်းဆုံးတေးများအား ပြန်လည်အသက်သွင်းသည့် "ကြယ်တစ်ပွင့်မွေးဖွားခြင်း" Live Show တစ်ခုကို ဖျော်ဖြေတင်ဆက်၍ တေးအယ်လဘမ်ထုတ်ခဲ့သည်။
အယ်လ်ဘန် အမည်ကို ထိုစဉ်က အောင်ပန်းမြို့တွင် အနားယူနေသူ ဒဂုန်တာရာက ပေးခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် "ရန်ကုန်လိုက်မယ်" Live Show တေးစီးရီးကို သိန်းတန်(မြန်မာပြည်)နှင့်တွဲဖက်သီဆို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
right|thumb|Integrated Drive Electronics Cable IDE ကို Integrated Drive Electronics လို့ခေါ်ပါတယ်။
IDE ကို Advanced Technology Attachment သို့မဟုတ် Advanced Technology Attachment Packet Interface လို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။
IDE ဟာ SATA တွေရဲ့ ရှေ့ပြေး နည်းပညာ ဖြစ်ပါတယ်။
IDE ကို Hard Drive တွေ ROM တွေနဲ့ Computer data transfer ပြုလုပ် နိုင်ရန်အတွက် အသုံးပြု ကြပါတယ်။
IDE တွေရဲ့ Transfer rate မှာ 16MB, 33MB, 66MB, 100MB, 133MB ဖြစ်ကြပါတယ်။
IDE Cable တွေရဲ့ အရှည်ဟာ 18 inches (48 centimeters) သို့မဟုတ် 32 inches (91 centimeters) ရှည်ပါတယ်။
IDE Cable ကို Computer interface Drive တွေနဲ့ တွဲဖက် အသုံးပြုရလို့ အရွယ်အစား အတိအကျ သတ်မှတ်ထားရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
thumb|ဂျိမ်းဂျွိုက်စ် ဂျိမ်း ဩဂတ်စတင်း အလွိုင်းစစ် ဂျွိုက်စ် (; ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၈၂ – ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၁) သည် အိုင်ယာလန် ဝတ္ထုတို စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် ၂၀ ရာစု၏ ဩဇာအလွှမ်းမိုးဆုံး စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
Ulysses (၁၉၂၂) သည် သူ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော ဝတ္ထုရှည်ကြီးဖြစ်ခဲ့ပြီး Finnegans Wake (၁၉၃၉) သည် သူ၏ အမြင့်မားဆုံးသော စာပေလက်ရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထုတိုများအနေဖြင့် ဒပ်ဘလင်မြို့သားများ (၁၉၁၄) နှင့် ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပတ္တိဖြစ်သော အနုပညာသမား လူငယ်တစ်ယောက်၏ ပုံတူ (၁၉၁၆) တို့သည် ထင်ရှားသော လက်ရာများ ဖြစ်သည်။
ဂျိမ်းဂျွိုက်စ် ကို ၁၈၈၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒပ်ဘလင်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဂျွိုက်စ်သည် အသက် ၅၈နှစ်အရွယ် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဇူးရစ်ချ်မြို့မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာဖြစ်သော ဂျွိုက်စ်သည် မော်ဒန် (Mordernism) နှင့် ပုံရိပ် (Imagism) ဝါဒီတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
left|Dubliners, 1914 ထင်ရှားသည့် လက်ရာအခြားများမှာ အတိုဝတ္ထုစုစည်းမှု Dubliners (၁၉၁၄)၊ ဝတ္ထု A Portrait of the Artist as a Young Man (၁၉၁၆) နှင့် Finnegans Wake (၁၉၃၉) တို့ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ကဗျာစာအုပ်သုံးအုပ်၊ ဇာတ်လမ်းပြဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်၊ စာအကြောင်းအရာများနှင့် သတင်းစာဆောင်းပါးအချို့လည်း ရေးသားခဲ့သည်။
ဒတ်ဘလင်မြို့၌ အလယ်တန်းလွှာမိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့သော ဂျွိုက်စ်သည် ကောင်တီ ကီလ်ဒဲရာရှိ ယေရှုဆရာတော်များကြီးထိန်းသည့် Clongowes Wood College တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ခဏတာအတွင်း Christian Brothers စီမံထိန်းသည့် O’Connell School တွင်လည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သူ၏အဖေ၏ ငွေကြေးမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် မိသားစုဘဝ ရှုပ်ထွေးပေမယ့်၊ ယေရှုဆရာတော် Belvedere College တွင် ထူးချွန်စွာ ပညာသင်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၀၂ တွင် University College Dublin မှ ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် သူ၏ အနာဂတ်ဇနီးဖြစ်သူ Nora Barnacle နှင့် တွေ့ဆုံကာ ဥရောပပြည်မကြီးသို့ ရွှေ့သွားခဲ့သည်။
Pola (ယခု ခရိုအေးရှားနိုင်ငံရှိ) တွင် ခဏတာ အလုပ်လုပ်ပြီးနောက်၊ အော်စထရိုး–ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ Trieste မြို့သို့ ပြောင်းသွားကာ အင်္ဂလိပ်စာအကြားဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ရောမမြို့တွင် စာပြန်စာရေးကောင်အဖြစ် ရုံးအလုပ်လုပ်ခဲ့သည့် ရက်ရှည်ရွေ့လျားမှု ရှစ်လလောက်နှင့် ဒတ်ဘလင်သို့ ပြန်သွားသည့် ခရီးသုံးခေါက်လောက် အပြင်၊ ၁၉၁၅ ထိ Trieste တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
Trieste မြို့တွင် Chamber Music ကဗျာစာအုပ်နှင့် Dubliners အတိုဝတ္ထုစုစည်းမှုတို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ A Portrait of the Artist as a Young Man ကို အင်္ဂလိပ်မဂ္ဂဇင်း The Egoist တွင် စီးရီးအဖြစ် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းပိုင်း များစုစုပေါင်းကာလတွင် ဇူးရစ် (ဆွစ်ဇာလန်) တွင် နေထိုင်ကာ Ulysses ကို ရေးသားခဲ့သည်။
စစ်ပြီးနောက်၊ ခဏတာ Trieste သို့ ပြန်သွားပြီး ၁၉၂၀ တွင် ပဲရစ်မြို့သို့ ပြောင်းနေခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၀ ထိ ပဲရစ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
Ulysses ကို ပထမဆုံး ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ပဲရစ်မြို့၌ ထုတ်ဝေခဲ့သော်လည်း၊ ယင်းစာအုပ်အား ပေါ်လစီမကောင်းဟုထင်မြင်ကြသဖြင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် ထုတ်ဝေခြင်းအား တားမြစ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် စာအုပ်မိတ္တူများအား နှစ်နိုင်ငံစလုံးသို့ လျို့ဝှက်ဖြင့်သယ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး၊ မူခွင့်မဲ့ထုတ်ဝေမှုများလည်း ၁၉၃၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်အထိ ရှိနေခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်သာ တရားဝင်ထုတ်ဝေရန်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
Ulysses သည် မကြာခဏ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးစာအုပ်စာရင်းများတွင် ထိပ်တန်းက ထိပ်တန်းတွင်ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ ဂျွိုက်စ်၏ လက်ရာများကို သုတေသနပြုလေ့လာသည့် ပညာရေးစာပေအကြောင်းအရာများလည်း ရှည်လျားပြင်းထန်စွာ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
စာရေးဆရာများ၊ ရုပ်ရှင်သမားများနှင့် အနုပညာရှင်အများအပြားသည် သူ၏ စတိုင်ဆိုင်ရာတီထွင်ဆန်းသစ်မှုများ – အသေးစိတ်အချက်အလက်များအား သေချာစွာဖော်ပြခြင်း၊ အတွင်းစိတ်独对白 (interior monologue) အသုံးပြုခြင်း၊ စကားလှည့်ပျက်ကွက် (wordplay) အသုံးများခြင်း၊ နှင့် ရိုးရာဇာတ်လမ်းအတွေးအခေါ်နှင့် သရုပ်ဖော်နည်းများအား ပြီးပြတ်စွာပြောင်းလဲခြင်းများမှ သက်ရောက်မှုခံယူခဲ့ကြသည်။
သူ၏ လူကြီးဘဝအများစုသည် နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ဖြတ်သန်းခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ စိတ်ကူးယဉ်စာပေကမ္ဘာသည် ဒတ်ဘလင်မြို့အား အခြေခံထားပြီး၊ မိသားစုဝင်များ၊ ရန်သူများနှင့် မိတ်ဆွေများနှင့် ဆင်တူသည့် ဇာတ်ကောင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
Ulysses သည် ဒတ်ဘလင်မြို့၏ လမ်းများနှင့် လမ်းခွဲများတွင် အခြေခံထားသည်။
ဂျွိုက်စ်က “ငါ့အနေနဲ့ ဒတ်ဘလင်အကြောင်းသာ ရေးမယ်၊ ဒတ်ဘလင်ရဲ့ နှလုံးသားကို ရောက်နိုင်ရင် ကမ္ဘာ့မြို့ကြီးအားလုံးရဲ့ နှလုံးသားကိုလည်း ရောက်နိုင်မယ်။
အသေးစိတ်ထဲမှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပါဝင်နေတယ်” ဟု ပြောခဲ့သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဂျွိုက်စ်သည် သူ၏ နောက်ထပ် အရေးကြီးသော လက်ရာ Finnegans Wake ကို စတင်ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၁၉၃၉ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဤနှစ်များအတွင်း သူသည် နိုင်ငံအသီးသီးသို့ ခရီးစဉ်များထွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၁ တွင် သူနှင့် Nora တို့သည် လန်ဒန်မြို့၌ နိုင်ငံရုံးတွင် အိမ်ထောင်ထိမ်းမြားခဲ့ကြသည်။
မျက်လုံးပြဿနာများ များစွာလျော့နည်းစေရန်နှင့် သူ၏သမီး Lucia အတွက် စိတ်ကျန်းမာရေးကုသမှု ရှာဖွေရန် အကြိမ်ကြိမ် ဆွစ်ဇာလန်သို့ သွားခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလတွင် ဂျာမနီက ပြင်သစ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ချိန်တွင်၊ ၁၉၄၀ တွင် ဇူးရစ်မြို့သို့ ပြန်လှည့်ခဲ့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် အစာအိမ်အပေါက်ပေါက်ခြင်းကြောင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူပြီးနောက်၊ အသက် ၅၈ နှစ်မှာ ဆုံးပါးခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ ကျော်အောင် ကို ပခုက္ကူမြို့ ပေါင်းလောင်းရှင်ရပ် အဖ ဒိစတြိတ်ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဦးကြင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်တင်မြင့်တို့က ၁၉၂၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ (မူကွဲ - ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈)တွင် မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်းနှစ်ယောက်ရှိသည့်အနက် အငယ်ဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ အောင်ကြည်၊ အမည်ရင်း ဦးကျော်အောင် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ငါးနှစ်အရွယ်မှ ရှစ်တန်းအောင်သည်အထိ ပခုက္ကူမြို့ ဝက်စလီယံ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။
ရှစ်တန်းအောင်သည့်နှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဝိဇ္ဇာပညာရပ်သို့ ပြောင်းလဲသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၄ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် စာပေရေးရာ ၁၉၄၄ ခုတွင် ဗမာ့တပ်မတော်သို့ ဝင်သည်။
ပဉ္စမပတ် မင်္ဂလာဒုံဗိုလ်သင်တန်းတက်သည်။
၁၉၄၅ ခု ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးတွင် တိုင်း (၁) ၁ဝ၉ တပ်ရင်း (မင်းရှင်နောင်တပ်ရင်း)၌ ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် အင်းစိန်ခရိုင်ပြည်သူ့ရဲဘော်၏ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၆)၊ ပခုက္ကူခရိုင် ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၆)၊ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အမှုဆောင် (၁၉၄၇ - ၄၉)၊ စာပေသစ် မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် (၁၉၅ဝ)၊ ဆေးသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း (၁၉၅ဝ - ၅၁) မြန်မာစာတည်း၊ ဆေးကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၁ - ၅၂)၊ မြန်မာ - ဆိုဗီယက် ယဉ်ကျေးမှု အသင်း၏ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၂ - ၅၃)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန် ဌာန (၁၉၅၅ - ၅၆)၊ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင် (၁၉၅၆ - ၅၇)၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန (၁၉၅၇ - ၈၇)တွင် လက်ထောက် စာတည်း၊ စာတည်း၊ စာတည်းမှူး စသည် ထမ်းဆောင် ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၇ တွင် စာတည်းမှူး အဖြစ်မှ သက်ပြည့် ပင်စင် ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်၊ အမျိုးသား စာပေဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေး ကော်မတီဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ (၂၂ - ၆ - ၉၈ မှ ၁၃ - ၂ - ၂ဝဝဝ ထိ) ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ဂျပန်၊ ဟောင်ကောင် နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ များသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၄၅ ခု နှောင်းပိုင်းတွင် သုံးဆယ်မြို့၌ ဓူဝံစာစောင် ထုတ်ဝေပြီး ကလောင်မွေးခဲ့သည်။
၁၉၄၇ (မူကွဲ ၁၉၄၆) တွင် ပြည်သူ့ရဲဘော် ဂျာနယ်၌ စာစတင်ရေးသည်။
ပင်ကိုရေးဝတ္ထုများတွင် 'ကြွေကြွေကာနွမ်းလေပြီကွယ်' (၁၉၅၄)၊'အနီထဲက ကြယ်ဖြူပွင့် ' (၁၉၆၄)၊ 'လူ့သမိုင်း' (၁၉၆၅)၊ 'သမဂ္ဂအလံတော် အောက်ဝယ်' (၁၉၆၉)၊'နိဗ္ဗာန်ဘုံပျောက်ဆုံးခြင်း' (၁၉၆၉)၊ 'အရေးကြီးပြီ သွေးစည်းကြစို့' (၁၉၇၁)၊ 'အမှောင်ခေတ်က ချစ်သူများ' (၁၉၇၃)၊ 'အကောင်းမြင်သမား'၊ ' နှလုံးလှ ဆရာဝန်' (၁၉၆၅)၊ 'တောရိုင်းမြေ' (၁၉၆၅/၆၇)၊ 'ဆမ်းမားဆက်မွန်၏ ဝတ္ထုတိုများ'၊ 'ချက်ကော့၏ သတို့သမီးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ'၊ 'အိုဂျေရုဆလင်'၊ 'ကူလီ'(၁၉၅၄)၊ 'မက်ဝါဒလမ်းညွှန့်' (၁၉၆၄)၊ 'နေဝင်ဘုရင်များ ' (၁၉၉၈) တို့သည် လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။
' တောရိုင်းမြေ 'စာအုပ်သည် (၁၉၆၇)အမျိုးသားစာပေဆု(ဘာသာပြန်)ကို လည်းကောင်း၊'အိုဂျေရုဆလင်' စာအုပ်သည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ သုတ) ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
ကျော်အောင်သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီမှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ဒုတိယအဆင့်) ကိုရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် အမျိုးသားစာပေဆု လေးကြိမ်နှင့် ၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ စာပေဆုရရှိခဲ့သော စာရေးဆရာကျော်အောင်သည် ၁၃-၂-၂၀ဝ၀ ပြည့်နှစ်၊ ညနေ (၄)နာရီ တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ထင်ရှားသောစာအုပ်များ ပင်ကိုရေး ဝတ္ထုများတွင် အနီထဲက ကြယ်ဖြူပွင့် (၁၉၆၄)၊ သမဂ္ဂ အလံတော် အောက်ဝယ် (၁၉၆၉)နှင့် အရေးကြီးပြီ သွေးစည်းကြစို့ (၁၉၇၁) တို့သည် လည်းကောင်း၊ ဘာသာပြန် ဝတ္ထု များတွင် ကူလီ (၁၉၅၄) နှလုံးလှ ဆရာဝန် (၁၉၆၅) တောရိုင်းမြေ (၁၉၆၇) မြစ်ကမ်းပေါ်က စက်ရုံကလေး (၁၉၇၂) အမှောင်ခေတ်က ချစ်သူများ (၁၉၇၃) အကောင်းမြင်သမား (၁၉၇၆) သင်၏ သစ္စာမရှိသော (၁၉၇၇) ပြိုင်ချင် ဆိုင်ချင် နိုင်ချင် (၁၉၇၇) မြန်မာပြည် အတွေ့အကြုံများ (၁၉၈၄) မာကိုပိုလို (၁၉၉၂) အိုဂျေရုဆလင် (၁၉၉၅) နေဝင်ဘုရင်များ (၁၉၉၈) ဆမ်းမားဆက်မွန်၏ ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၁) ပါရီရုပ်ပုံလွှာ (၂၀၀၄) သူရဲကောင်း တံဆိပ်နီ (၂၀၀၇) ဇလာတာ၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်း (၂၀၀၉) မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ (၂၀၁၁) တို့သည် လည်းကောင်း၊ ကျမ်းစာအုပ် များတွင် ကမ္ဘာ့ ဂန္ထဝင် တစ်ဆယ် (၁၉၇၄)နှင့် ကမ္ဘာကျော် စာအုပ် ၁ဝဝ [မင်းကျော်၊ ညွန့်ကြူးနှင့် တွဲ၍ 'နွယ်သစ်' ကလောင် အမည်ဖြင့်] (၁၉၇၅) တို့သည် လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။
ဆုတံဆိပ်ရရှိမှုများ တောရိုင်းမြေ [၁၉၆၇ အမျိုးသား စာပေဆု (ဘာသာပြန်)]၊ အရေးကြီးပြီ သွေးစည်းကြစို့ [၁၉၇၁ အမျိုးသား စာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်)]၊ အိုဂျေရုဆလင် [၁၉၉၅ အမျိုးသား စာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ သုတ)]၊ နေဝင်ဘုရင်များ [၁၉၉၈ အမျိုးသား စာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ သုတ)] ရရှိ ခဲ့သည်။
၁၉၈၆ တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ဒုတိယ အဆင့်၊ အရှေ့တောင်အာရှ စာပေဆု (S.E.A Writers Award) [၁၉၉၉] ချီးမြှင့် ခံရသည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ(၁၃)ရက်၊ ညနေ(၄)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော `၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း´ စာအုပ် ၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် စာညွှန်း မလိခ။
မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန်(၁)။
စာ ၁၃၈ - ၁၄ဝ။
မြန်မာ ဝတ္ထု အညွှန်း (၅)။
စာ ၁၆၄ - ၁၈ဝ။
စာ ၂၇၂ - ၂၇၄။
စာ ၁၆၄ - ၁၆၇။
စာ ၁ - ၄။
မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၂ဝဝဝ)။
စာ ၂၅၆။
ကိုဆောင်း။
သို့မဟုတ် ဘာသာပြန် ပါရဂူ၊ ကြေးမုံ သတင်းစာ (၁၄ - ၃ - ၂ဝဝ၁)။
စာ ၆။
၁၉၉၈ ခုနှစ် အတွက် အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဆု စိစစ် ရွေးချယ်ရေး ကော်မတီ အစီရင် ခံစာနှင့် ဆုရသူများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းချုပ် (၈ - ၁၂ - ၉၉)။
စာ ၂၅ - ၂၆။
] ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|မင်နီဆိုးတားပြည်နယ် စိန့်ပေါလ်ရှိ ကက်ပီတိုလ် အဆောက်အအုံအနီးမှ လိဖ် အဲရစ်ဆင် အထိမ်းအမှတ် ရုပ်တု လိဖ်အဲရစ်ဆင်(၉၇၀-၁၀၂၀) သည် ပထမဦးဆုံး ဥရောပမှ မြောက်အမေရိကသို့ နယ်မြေသစ်ရှာဖွေသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ချမ်းမြေ့ဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ရွှေကျင်ဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၂၆၁-၁၃၃၉)။
thumb|250px အက္ခရာ ဆိုသည်မှာ အရေး နှင့် အဖတ် အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကားတိုင်း၊ စာပေတိုင်းအတွက် အသုံးပြုသော ဗျဉ်း၊ သရ အစရှိသည့် အသံအနှိမ့်အမြင့်များကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အရေးပုံစံ စံစာလုံးများကို ဆိုလိုသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာသာစကားတိုင်းတွင် အက္ခရာပုံစံများ မူပိုင်ထားရှိသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာသာစကားအတော်များများသည် ထိုသဘောကို လိုက်နာကျင့်သုံးအကောင်အထည်ဖော်ပြီး ကြပြီဖြစ်သည် နှုတ်ဖြင့် ပြောသောစကားသံများကို မြင်သာသောအမှတ်အသားဖြင့် တစ်ဆင့်မှတ်တမ်းတင်ကာ “စာအရေးအသား”ကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။
ဘာသာစကား အတော်များများတွင် ကိုယ်ပိုင်စာ အရေးအသား စနစ်များရှိကြပြီးဖြစ်သည်။
စာအရေးအသားပေါ်ပေါက်လာသည့်အတွက် များစွာ အကျိုးရှိသည်ကား အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
စာအရေးအသားဖြင့် ထိန်းသိမ်းမှတ်တမ်းတင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဘာသာစကားဆိုသော စကားသံများသည် လေထဲမှာ ချက်ချင်းပျောက်မသွားတော့ဘဲ အချိန်ကြာကြာခံသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်လာသည်။
နေရာဝေးဝေး ပျံ့နှံ့အောင် လုပ်နိုင်သော အခြေအနေသို့ ရောက်လာသည်။
စာအရေးအသား၏ ကျေးဇူးကြောင့် ရှေးလူတို့၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို နှောင်းလူတို့က ဆက်ခံပြီး ဆက်လက်တိုးတက်အောင် ဖန်တီးနိုင်လာကြသည်။
ဤသို့ဖြင့် လူ့ယဉ်ကျေးမှုသည် ပို၍ပို၍ ဖွံ့ဖြိုးလာရသည်။
“နှစ်ပေါင်း ရာထောင်မကသော အချိန်က ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးမျိုး၏ အဆိုအမိန့်များ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ယနေ့တိုင် သိနိုင်ခြင်းမှာ စာအရေးအသား၏ ကျေးဇူးကြောင့်ဖြစ်သည်။
စာအရေးအသားသည် သိစရာမှတ်စရာ ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးကို သိုမှီးထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် မှတ်သားစရာများကို အားလုံးဦးခေါင်းထဲမှာ ထည့်ထားစရာမလိုတော့ပဲ စာဖြင့် မှတ်ထားနိုင်သည်။
ဤမျဆိုလျင် စာအရေးအသား၏ အရေးပါပုံမှာ ထင်ရှားလောက်ပါပြီ...” မြန်မာဘာသာစကားတွင်လည်း ကိုယ်ပိုင်စာအရေးအသား စနစ် အခိုင်အမာရှိနေပြီးဖြစ်သည်။
စာအရေးအသားစနစ်တွင် အသုံးပြုသော ကောက်ကောက်ကွေ့ကွေ့ အမှတ်သင်္ကေတများကို “အက္ခရာ”ဟုခေါ်သည်။
၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်သော မြန်မာစာကျမ်းပြုဆရာကြီး မောင်ခင်မင်{ဦးခင်အေး}(ဓနုဖြူ)၏ ၁၉၈၇ခုနှစ်၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆုရ သုတပဒေသာ(ဝိဇ္ဇာပညာရပ်) “မြန်မာစကား မြန်မာစာ ရုပ်ပုံလွှာ” မြန်မာ အက္ခရာများ မြန်မာအက္ခရာသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်မှ အေဒီ ၃၀၀ ကျော်အထိ အိန္ဒိယဒေသတွင် ထွန်းကားခဲ့သည့် ဗြာဟ္မီအရေးအသား၌ မြစ်ဖျားခံသည်ဟု လက်ခံကြသည်။
မြန်မာအရေးအသားစနစ်သည် ဗြာဟ္မီအရေးအသားစနစ်ကဲ့သို့ပင် ဗျည်းအက္ခရာများ၊ ဗျည်းတွဲသင်္ကေတများ၊ သရအက္ခရာများ၊ သရသင်္ကေတများ၊ နိဂ္ဂဟိတ် (သေးသေးတင်)၊ ဝိသဇ္ဇနီ (ဝစ္စပေါက်) သင်္ကေတများဟူသော ပစ္စည်းအဆောက်အဦများဖြင့် တည်ဆောက်သည့် အရေးအသားစနစ်ဖြစ်သည်။
ဗြာဟ္မီအရေးအသားကို အသုံးပြုသည့် အခြားစကားများနှင့် မြန်မာစကားတို့၏ ခြားနားမှုများကြောင့် ဗျည်းအရေအတွက်၊ သရအရေအတွက်၊ သင်္ကေတအမျိုးအမည်နှင့် အရေအတွက် အနည်းငယ်ကွာခြားမှု ရှိစေကာမူ မြန်မာအရေးအသားစနစ်သည် ဗြာဟ္မီအရေးအသားစနစ်နှင့် အခြေခံအားဖြင့် တူညီသည်။
ဗြာဟ္မီဗျည်းအက္ခရာ၊ ဗျည်းတွဲသင်္ကေတ၊ သရအက္ခရာ၊ သရသင်္ကေတ၊ နိဂ္ဂဟိတ်၊ ဝိသဇ္ဇနီတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်များ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြောင်းလဲပုံကို ခြေရာခံကြည့်သည့်အခါတွင်လည်း မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ၊ ဗျည်းတွဲသင်္ကေတ၊ သရအက္ခရာ၊ သရသင်္ကေတ၊ နိဂ္ဂဟိတ်၊ ဝိသဇ္ဇနီတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်ကို အထင်အရှား တွေ့နိုင်ပေသည်။
မြန်မာအက္ခရာများကို ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာ ရေးသားရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
မြန်မာ အက္ခရာများသည် စက်ဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ရှေးအခါက ပေရွက်ပေါ်တွင် စာရေးရာ၌ မျဉ်းဖြောင့်များ ရေးသားရာတွင် ပေရွက်ကို ပျက်စီးစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
မွန် အက္ခရာများ အခဝ်မန် 200px|မွန် အက္ခရာများ တလပညာမန်တအ် ကေတ်ဂိုအ်နင် အခဝ်မန် နူကု ပဒေသ အေန်ဒိအာ သကုတ်သလုင်ကျာ က္လာ ခရေတ်ဟဂိုအ် ကတိုဝ်ဒဟ်ဏိမ်ရ၊၊ လိက်တ္မအ်တိုင် စကာအခရ်မန်တုယ် ချူ က္လုင်လဝ် နူကု သတဝဟ် century ၄ ခရေတ်တေအ်ရ၊ အခဝ်မန်တအ် ဂိုအ်ဆိုဝ်ကေတ် ပဍဲရာၑ်မန်တရေမ် ဒွာရဝတိ၊ ဟရိဘုဉ်ၛ၊ သုဝဏ်ဏဘုမ်၊ ဟံင်သာဝတိ၊ ပိုင်ၜဳ ဨရာဝတိ၊ ပုကာမ်၊ ကျာက်ဇြာ၊ တအ်အလုမ်ဒေသအိုတ်ရ၊၊ နူကု အခဝ်မန် က္လာယ် ဗဒဟ်က္လုင် အခဝ်ဗမာ၊ သေမ်တာယ်ယာယ်၊ ပအိုဝ်၊ ကရေင်မန်(ပိုဝ်) ကရေင်ဗမာ (စကော)၊ နာနာတအ်အိုတ်ရ၊၊ အခဝ်မန်တမ်လာတေအ် မစကာမံင် ကပဍဲလိက်တ္မအ်နာနာတအ် ဂဟ် ကဝေန်ကဝံက်၊ ဂ္လိင်ဇာဝ် မံင်တုယ် လက်ကရာဝ်ဏအ် ချူတိုန် မအခဝ်မင်ဂ္လန်၊ နူဂဟ် သဂိုအ်ကေဟ်ချူ အခဝ်မင်ဂ္လန်လတူ သ္လရိုတ် သ္လတာ စာက်ထောင်လောယ်တုယ် ကေဟ်က္လုင်အခဝ်ခဍမ်ခဍမ်ရ၊၊ ရှမ်း အက္ခရာများ ရှမ်း အက္ခရာများ ရခိုင် အက္ခရာများ ကိုးကား Category:ဘာသာစကား Category:စာပေ။
စာရေးဆရာတင့်ဆန်း (၁၉၁၇-၁၉၉၅)သည် ကပ္ပိယ စုံထောက်ကြီး ဦးဖြူသီးကို အသက်သွင်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
စုံထောက်ဝတ္တု လျှို့ဝှက်သဲဖို ဇာတ်လမ်းများ ရေးသားခဲ့သည်။
စုံထောက်ဖျောက်ဆိပ် အသက်၉နှစ် ဝတ္တုကိုရေးခဲ့သည်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် တင့်ဆန်းကို ၁၂၇၉ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လကွယ်၊ကြာသပတေးနေ့၊၁၉၁၇ခုနှစ်ဩဂုတ်လ၁၆ရက်၊ကြာသပတေးနေ့ တွင် ဦးဘိုးအောင်၊ ဒေါ်ဝါနုတို့က ဖောင်ကြီးရွာအနီး ဥယျာဉ်ချောင်းဘေးရှိ လယ်တဲတွင် ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်ဘက်မှ လယ်သမား မျိုးရိုးဖြစ်ပြီး မိခင်ဘက်မှာ ကုန်သည်မျိုးရိုး ဖြစ်သည်။
တင့်ဆန်းသည် အတန်းကျောင်းတွင် တလကျော်ကျော်မျှသာ နေဖူးသည်။
ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင်သာ ပညာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။
၁၆ နှစ် အရွယ်တွင် မိခင် ဆုံးသည်။
တင့်ဆန်းသည် ဖခင်နှင့် နှစ်ယောက်တည်း လယ်ထဲတွင် နေရသည်။
အိမ်ထောင်ထိန်းသိမ်းမှု တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရသည်။
စစ်ပြီးသောအခါ တင့်ဆန်းတို့ မိသားစု လှည်းကူးသို့ ပြောင်းခဲ့သည်။
တင့်ဆန်းသည် စာကြည့်တိုက် လုပ်ငန်း၊ အာရှလူငယ် လုပ်ငန်းများတွင် တတ်နိုင်သမျှ ဝင်ရောက် လုပ်ဆောင်သည်။
သူ၏ ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာမှာ ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခံရသည့် "ရီပြာပြာ" ကဗျာ ဖြစ်သည်။
ကလောင် အမည်မှာ တင့်ဆန်း (လှည်းကူး) ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်သို့ ဝတ္ထု၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးပို့ခဲ့သည်။
ထိုမှတဆင့် "လယ်ကူလီ" ဝတ္ထုကို စာပဒေသာသို့ ပို့သည်။
ရှုမဝသို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း ခံရသည်။
အယ်ဒီတာ ဦးကြီးမောင် (ငွေဥဒေါင်း) ထံမှ ရွေးချယ်ထားကြောင်း ကလောင်အမည် တင့်ဆန်း (လှည်းကူး) မှ လှည်းကူးကို ဖြုတ်လိုက်ကြောင်း ပြန်စာရရှိသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည် တင့်ဆန်း ဖြစ်လာရသည်။
တင့်ဆန်းတို့ မိသားစုသည် လှည်းကူးတွင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ အဆင်မပြေသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။
တင့်ဆန်းသည် မြင်းလှည်း စပယ်ယာ၊ သံဖြူသမား၊ ဆံသဆရာ စသည်ဖြင့် အလုပ်မျိုးစုံကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်သော "ပုလဲငွေရည်ဦး" ကို စုံထောက် ဦးဆန်နီ၏ ခေတ်ပြင်စာပေမှ ထုတ်ဝေသည်။
စုံထောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် တနေ့ နှစ်ကျပ်စား၊ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် သိမ်းမဂ္ဂဇင်းတွင်လည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် ခြောက်လခန့် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
တင့်ဆန်းသည် စုံထောက်မဂ္ဂဇင်းနှင့် လျှို့ဝှက်သည်းဖို မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အယူသည်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ကပ္ပိယ စုံထောက်ဝတ္ထုတိုများကို ရေးသားခဲ့သည်။
ပြားခြောက်ဆယ်တန်ခေတ် (၁၉၆၀-၆၁) တွင် ပြားခြောက်ဆယ်တန် ဝတ္ထု ဆယ်အုပ်ခန့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
တပေါင်းဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
တင့်ဆန်းသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဦးတင်မောင်ဝင်း (၁၉၃၈ - ၁၉၉၉) သည် ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ ဗဟို ကော်မတီဝင်၊ ပြည်ချစ် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်၊ အထူး တပ်ရင်း (၁) ၏ တပ်ရင်းမှူး (စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး တာဝန်ခံ) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အဖ ဦးဝင်း (သတိုးမဟာ သရေစည်သူ) နှင့် အမိ ဒေါ်မြမြဝင်းတို့က ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း လေးယောက်အနက် ဒုတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။
ငယ်နာမည်မှာ 'မောင်တွတ်' ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန် ပြည်လမ်းရှိ တီတီစီကျောင်းတွင် ၁ဝ တန်းအထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖခင်ကြီး ဦးဝင်း သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ကျရာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ လိုက်ပါ သွားခဲ့ပြီး၊ Western High School, George Town University တို့တွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လာပြီး မန္ဈလေး တက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တို့တွင် ဆက်လက် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့ရာ၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ (ပညာရေး)၊ B.A., B.Ed. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝတွင် သန့်ရှင်း ဖဆပလ ကျောင်းသား လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ စစ်တပ်မှ အာဏာ သိမ်းပြီးနောက် ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည် ထွန်းကားရေးအတွက် ရန်ကုန်ခရိုင် မြေပေါ် လှုပ်ရှားမှုများနှင့် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးပါ ဆင်နွှဲရန် အတွက် 'ဗမာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက် ကျောင်းသားများ အဖွဲ့ချုပ်' (All Burma Secret Organization) ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့တွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
လျှို့ဝှက် ကျောင်းသားများ အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌများ မထားရှိဘဲ ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့နှင့် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး တဦးသာ ထားရှိပြီး၊ အဖွဲ့ချုပ် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးမှာ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် ကိုမြင့်သိန်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဦးမောင်မောင်ကြီး - ဒေါ်မြမြတို့၏ သမီး ခင်မျိုးအေး (ခ) ဘေဘီနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခု၊ ဇွန်လထဲတွင် စစ်ထောက်လှမ်းရေးများ၏ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ လကုန်ပိုင်းမှာမှ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဝင်းနှင့် တရက်တည်း အင်းစိန်ထောင်မှ ပြန်လွှတ်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၆၉ ဒီဇင်ဘာလထဲတွင် ဖခင်ကြီးနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးပြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု ဦးစီးတဲ့ ပီဒီပီ (ခေါ်) 'ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ' (Parliamentary Democracy Party, PDP) သို့ သွားရောက် ပူးပေါင်း လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အတူလာသူ ဖခင်ကြီး ဦဝင်းမှာ လမ်းခရီး တဝက်တွင်ပင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးတင်မောင်ဝင်းသည် 'ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ' တွင် ဗဟို ကော်မတီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ 'ပြည်ချစ် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်'၊ အထူး တပ်ရင်း (၁) ၏ တပ်ရင်းမှူး (စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး တာဝန်ခံ) အဖြစ် လည်းကောင်း၊ 'ပြည်ချစ်လူငယ် တပ်ပေါင်းစု' ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဗဟို စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေး ဌာန၊ ပြည်ချစ် လူငယ် တပ်ပေါင်းစု အသံလွှင့် ဌာန၏ တာဝန်ခံ အဖြစ် လည်းကောင်း နိုင်ငံရေး စစ်ရေး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပီဒီပီ ပါတီအတွင်း သူ့လူ ကိုယ့်လူ မွေးမှု ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အကွဲအပြဲမှ စပြီး၊ နယ်မြေခံ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၏ 'ခွဲထွက်လိုက ခွဲထွက်ခွင့်' တောင်းဆိုမှုကြောင့် အကွဲအပြဲသည် ညှိုနှိုင်းလို့ မရနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားသွားပြီး၊ ပထမဆုံး ပေါ်ထွက်လာသည့် ပီဒီပီ အကွဲအပြဲမှာ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး နေရှင်း ဦးလောရုံ နုတ်ထွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
မေလတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုပါ ဥက္ကဋ္ဌ နေရာက နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လက်ျာ၊ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဦးသွင်တို့က ဆက်လက် ဦးဆောင်မှု ပေးခဲ့ကြသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ကေအဲန်ယူနှင့် ပီဒီပီတို့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေပါ ဖြစ်လာပြီး၊ ကေအဲန်ယူတို့ ပီဒီပီ စခန်းကို ဝင်တိုက်ရာမှာ ၁၉၇၈ နိုဝင်ဘာ ၂၇ တွင် ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လက်ျာ ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လက်ျာ ကျဆုံးပြီးနောက် ဦးသွင်က ဆက်လက် ဦးဆောင်မှု ပေးခဲ့သော်လည်း ကွဲပြီးရင်း ကွဲဖြစ်ကာ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော မဆလ အစိုးရ၏ လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခွင့် အမိန့် ၂/၈ဝ သည် ပီဒီပီ၏ နိဂုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဦးတင်မောင်ဝင်းသည်လည်း ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခဲ့သဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ နိုင်ငံရေး ခိုလှုံ့ခွင့် တောင်းခံကာ သွားရောက် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှာ နေထိုင်ရင်း၊ ၁၉၈၆ စက်တင်ဘာလတွင် ဝါရှင်တန်၌ 'စီအာရ်ဒီပီ' ခေါ် 'မြန်မာပြည် ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည် တည်ဆောက်ရေး ဦးစီး ကော်မတီ' (Committee for Restoration of Democracy in Burma, CRDB) ကို ဦးရဲကျော်သူ၊ ဦးဘသောင်း၊ ဦးတင်မောင်သော်၊ ဦးတင်မောင် (သတင်းစာ ဆရာကြီး ကြေးမုံ ဦးသောင်း) တို့နှင့်အတူ ဦးစီး ထူထောင်ခဲ့သည်။