kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သို့သော် တစ်ကမ္ဘာလုံးကတော့ သူ့ကို မာလာလာ ဟုသာ ချစ်စနိုးခေါ်ကြသည်။
https://www.mizzimaburmese.com/article/90903၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ကလေး တစ်ယောက်မျှသာ ရှိသေးသော်လည်း မကြာသေးမီ သူမ အသက် ၁၆ နှစ်ပြည့်မြောက်သည့်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂသို့တက်ပြီး စကားပြောခွင့်ရသည်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ အထူးဧည့်သည်တော်ကြီးများသာ ထိုင်ရလေ့ရှိသော အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘန်ကီမွန်း ဘေးတွင် ထိုင်ခွင့်ရပြီး ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များနှင့် တစ်တန်းတည်းထားကာ ဆက်ဆံခြင်းခံခဲ့ရသည်။
မာလာလာသည် ပါကစ္စတန် အနောက်မြောက်ပိုင်း ခီဘာ ပတ်တွန်ခဝါပြည်နယ်၊ ဆွပ်ဒေသအတွင်းရှိ မင်ဂိုရာမြို့ငယ်လေး တစ်ခုတွင်မွေးဖွားခဲ့သော သာမန် မိန်းကလေးတစ်ဦးသာဖြစ်သည်။
ဆွပ်တောင်ကြားဒေသတွင် တာလီဘန်တို့ စိုးမိုးလျက် ရှိပြီး အမျိုးသမီးများ ကျောင်းတက်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်ထားရာဒေသတွင် သူမ လူဖြစ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၉-ခုနှစ် အစောပိုင်း၊ မာလာလာ အသက် ၁၂ နှစ်သမီးအရွယ်တွင် ဘီဘီစီ blog သို့ အမည်ဝှက်ဖြင့် တာလီဘန်တို့ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် နေထိုင်ရသော အမျိုးသမီးတို့ဘဝအကြောင်း ရေးသားပေးပို့လိုက်သည်။
တာလီဘန်တို့ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် အမျိုးသမီးတို့သည် ပညာသင်ကြားခွင့်မရသဖြင့် အမျိုးသမီးများ ပညာသင်ကြားခွင့်ရရေးကို သူမအမြင်ဖြင့် စာရေးကာ ပေးပို့လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်နှစ်နွေရာသီတွင် နယူးယော့ခ်တိုင်းမ်းသတင်းစာကြီးက ဖြစ်ရပ်မှန် မှတ်တမ်းတင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတိုလေးတစ်ခုကို သူမကို အခြေပြုပြီး လာရိုက် သွားသည်။
ထိုဒေသသို့ သတင်းအဖွဲ့က ခက်ခဲစွာလာရောက်ပြီး စွန့်စားရိုက်ကူးသွားသည့် သတင်းတိုလေးအား ကမ္ဘာသို့ ထုတ်လွှင့်ပြသလိုက်ခြင်းကြောင့် မာလာလာနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ တာလီဘန်တို့လက်အောက်တွင် နေထိုင်ရသည့် အမျိုးသမီးတို့ အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးနေခြင်းကို ကမ္ဘာက သိရှိသွားတော့သည်။
ထိုမှတ်တမ်းရုပ်ရှင်လေးကြောင့် မာလာလာကို လူသိများသွားခဲ့သည်။
သတင်းမီဒီယာနှင့် ရုပ်သံဌာနများကလည်း လာရောက် ပြီး စုံစမ်းမေးမြန်းကာ သတင်းမီဒီယာများတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များဆိုင်ရာ ပညာသင်ခွင့်အတွက် သူမလှုပ်ရှားမှုများကို ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုသည့် အနေဖြင့် ဒက်စ်မွန် တူးတူး ပေးအပ်သည့် နိုင်ငံတကာကလေးများ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လျာထားခြင်းခံရသလို၊ ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဗယ်ဆုများလည်းပေးရန် လျာထားခြင်းခံရသည်။
ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အသက်အငယ်ဆုံး ထိုဆုများကို လျာထား ခြင်းခံရသူလည်းဖြစ်သည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကိုလည်း ပထမဦးဆုံး ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် မာလာလာနှင့် သူငယ်ချင်းများ ကျောင်းမှအိမ်သို့ပြန်လာသည့် ဘတ်စ်ကားကို တာလီဘန်တို့သည် ရပ်ခိုင်းပြီး မာလာလာ၏ ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်းတို့ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်ကာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
ဦးခေါင်းသေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် သတိမေ့သွားပြီး အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည့် အနေအထားသို့ရောက်ခဲ့သည်။
ပါကစ္စတန် ဆေးရုံးမှတစ်ဆင့် အခြေအနေစိုးရိမ်ရသောကြောင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ဘာမင်ဟမ်ရှိ ကွင်း အဲလိဇဘတ်ဆေးရုံကြီးသို့ ပေးပို့လိုက်ရ သည်။
အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်ရှိ အစ္စလမ်မစ် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ၅၀ သည် သူမကို သတ်ရန် အားထုတ်ခဲ့သည့် တာလီဘန်တို့ကို အစ္စလမ် ဓမ္မသတ်နှင့် ဆန့်ကျင်သူများဟု ကြေညာခဲ့သည်။
တာလီဘန်တို့ကလည်း မာလာလာကို မသေမချင်း ထပ်လုပ်ကြံမည့်အပြင် သူမ၏ ဖခင်ကိုပါ သတ်ပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ကြသည်။
ယခင် ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ယခု ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေးအထူးသံတမန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဂေါ်ဒန် ဘရောင်းကလည်း ကုလသမဂ္ဂ၏ ပန်ကြားလွှာတွင် မာလာလာ၏အမည်ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကလေးများအားလုံး ကျောင်းသို့ရောက်ရန် လှုံ့ဆော်သည့် ဆောင်ပုဒ်အဖြစ်သုံးရန် တင်ပြခဲ့သည်။
ထိုဆောင်ပုဒ်မှာ I am Malala ဖြစ်သည်။
ထိုဆောင်ပုဒ်ကို ပါကစ္စတန် သမ္မတ အဆစ် အလီ ဇာဒါရီထံ ဂေါ်ဒန် ဘရောင်းက လာမည့် နိုဝင်ဘာလတွင် လွှဲပြောင်းပေးအပ်မည်ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် မစ္စတာ ဘန်ကီမွန်းကလည်း ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ (မာလာလာမွေးနေ့) ကို “မာလာလာနေ့” အဖြစ်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။
အဓိကဦးတည်ချက်မှာ ကလေးများအတွက် ပညာရေးပန်းတိုင် မပျောက်ရေးကို ဦးတည်လုပ်ဆောင်ကြရန်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ Time မဂ္ဂဇင်း မျက်နှာဖုံးတွင် ကမ္ဘာကို အလွှမ်းမိုးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀ စာရင်းဝင်အဖြစ် မာလာလာကို ဂုဏ်ပြုဖော်ပြခဲ့သည်။
သူမကို ဂုဏ်ပြုသည့်ဆောင်းပါးကိုလည်း ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် အမေရိကန် သမ္မတဟောင်း ဘီလ် ကလင်တန်၏ သမီးဖြစ်သူ ချဲလ်ဆီးလ် ကလင်တန်က ရေးသား ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ မာလာလာ ၁၆ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့တွင်ပြန်လည်ကျန်းမာလာသည့် မာလာလာကို ကုလသမဂ္ဂ လူငယ်ညီလာခံ၌ တက်ရောက် မိန့်ခွန်းပြောကြားခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသို့ ဆရာအသစ်များ၊ ကျောင်းများ၊ စာအုပ်များနှင့်ရရှိရေးအတွက် ထောက်ပံ့ရန်နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကလေးတိုင်း ကျောင်းတက်ခွင့်ရရေး၊ ပညာသင်ခွင့်ရရေးကို တိုက်တွန်းတောင်းဆိုခဲ့သည်။
မာလာလာကို ဖခင်ဖြစ်သူ ဇီယာအူဒင် ယူဆပ်ဇိုင်ယာက အိမ်တွင်ခိုးပြီး ပညာသင်ကြားပေးခဲ့သည်။
သူ့ဖခင်သည် ကဗျာဆရာ တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး၊ ကျောင်းတစ်ကျောင်းလည်း ဖွင့်ထားသည်။
သူသည် ပညာရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး အစဉ်အလာကို ဆန့်ကျင် သော တက်ကြွသည့် လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
သူ့ကျောင်းအမည်မှာ ခူရှာလ်ပြည်သူ့ကျောင်း ဖြစ်သည်။
မာလာလာ သည် ဆရာဝန်ဖြစ်ချင်သော်လည်း ဖခင်က နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်စေချင်ခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ညမအိပ်မီ သမီးနှင့် နှစ်ယောက်သား နိုင်ငံရေးအကြောင်းများကို ညဉ့်နက်သည်အထိ ပြောဆိုဆွေးနွေး ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်လောက်တွင် မာလာလာကိုယ်တိုင်က အမျိုးသမီးများ ပညာသင်ကြားခွင့်ရရှိရေးအတွက် စတင်ပြောကြားလာခဲ့သည်။
သူမဖခင်က ပတ်ရှ်ဝါမြို့ရှိ သတင်းဌာနတစ်ခုသို့ ခေါ်သွားပြီး သမီးကို စကားပြောစေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
“တာလီဘန်တွေက ကျွန်မဆီကနေ ပညာသင်ကြားပိုင်ခွင့်ကို သိမ်းပိုက်ထားလို့ရသလား” ဆိုသည့် သူမ၏ ရဲရဲတောက် ပြောကြားမှုများသည် သတင်းစာများနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားများတွင် ဖော်ပြခြင်း ခံလိုက်ရပြီး ဒေသတစ်လုံးသို့ပြန့်နှံ့သွားကာ တာလီဘန်တို့ကိုလည်း စိန်ခေါ်လိုက်သလိုဖြစ်သွားခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မာလာလာသည် ဘီဘီစီ အူရ်ဒူအစီအစဉ်သို့ စာတစ်စောင်ရေးပို့လိုက်သည်။
ဘီဘီစီသတင်းထောက် အဘဒူဟိုင် ကာကာအား မာလာလာ၏ဖခင်က တာလီဘန်တို့လက်အောက်ရှိ အမျိုးသမီးတို့၏ ပညာသင်ကြားရသည့်ဘဝကို စာဖြင့် ရေးသားပေးပို့ရန် ဖိတ်ခေါ်ခိုင်းခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က တာလီဘန်စစ်ရေးခေါင်းဆောင်မှာ မော်လာနာ ဖာဇ်လူလာဖြစ်သည်။
မော်လာနာသည် ဆွပ်တောင်ကြားဒေသကို သိမ်းပိုက်ပြီး စိုးမိုးနေသူလည်းဖြစ်သည်။
သူက ရုပ်မြင်သံကြားကြည့်ခွင့်၊ သီချင်းနားထောင်ခွင့်၊ မိန်းကလေးများ ပညာသင်ကြားခွင့်နှင့် မိန်းကလေးများ ဈေးဝယ်ထွက်ခွင့်တို့ကိုပါ ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့သည်။
ပြည်သူများကို ခြိမ်းခြောက်သည့် အနေဖြင့် ခေါင်းဖြတ်ထားသည့် ရဲများ၏ အလောင်းများကို မြို့လယ်ရှိ ကွက်လပ်တွင် ချိတ်ဆွဲပြသထားခဲ့သည်။
မာလာလာဖခင်ကျောင်းမှ အီရှာဆိုသူက ဘီဘီစီထံ စာတစ်စောင်ရေးရန် သဘောတူခဲ့သော်လည်း မိဘများက တာလီဘန်တို့ သတ်ဖြတ်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် အစီစဉ် ပျက်သွားခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် မာလာလာက ဘီဘီစီထံစာရေးရန် သဘောတူလိုက်ပြီး စာရေးပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်နေ့တွင် မာလာလာ၏ စာကို ဘီဘီစီ အူရ်ဒူပိုင်းအစီအစဉ်ကို လွှင့်ထုတ်ဖတ်ပြခဲ့သည်။
ဆွပ်နယ် တွင် တာလီဘန်တို့သည့် ကျောင်းတက်နေသည့် အမျိုးသမီးများကို လိုက်လံတားမြစ်ခဲ့သည့်အပြင် မာလာလာတက်နေသည့် ကျောင်းကိုလည်း ပိတ်လိုက်တော့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တာလီဘန်တို့က မင်ဂိုရာ၌ မည်သည့် မိန်းကလေးမှ ကျောင်းမတက်ရအမိန့်ထုတ်လိုက်သည်။
ထို့ပြင် အမျိုးသမီး ကျောင်းပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ကိုလည်း ဗုံးများဖြင့် ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
မာလာလာတက်နေ သည့်ကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ကြီးကလည်း ကျောင်းသူများကို ကျောင်းလာလျှင် ကျောင်းဝတ်စုံဝတ်မလာဘဲ သာမန်ဝတ်စုံများဖြင့်သာ လာကြရန်ပြောခဲ့သည်။
မာလာလာက ထိုအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး “သမီးကတော့ သမီးအကြိုက်ဆုံး ပန်းရောင် ဝတ်စုံလေးကို ဝတ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။
အခြား မိန်းကလေးတွေလည်း ကျောင်းကို အဝတ်အစား အမျိုးမျိုးတွေနဲ့ ရောက်လာကြတယ်။
ကျောင်းက ကျောင်းနဲ့ မတူတော့ဘူး အိမ်လိုဖြစ်သွားတယ်” ဟုသူ့ blog တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
မာလာလာသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး အမျိုးသမီးများ ပညာသင်ကြားခွင့် ရရေးကို သူမ၏ blog မှလည်းကောင်း၊ ကျောင်းများ ဒေသများအတွင်းသို့ လှည့်လည်သွားလာ၍လည်းကောင်း ဟောပြောစည်းရုံး လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
သူမအတွက် ဖခင်ကသာ နောက်မှ မားမားမတ်မတ်ရပ်တည်ပေးပြီး လှုပ်ရှားမှုတိုင်းတွင် လိုက်ပါ ကူညီခဲ့သည်။
၂၀၀၉-ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် မာလာလာသည် “စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးအစီရင်ခံစာအဖွဲ့” တွင် ပါဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ထိုပရောဂျက်သည် သတင်းမီဒီယာသင်တန်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျောင်းပေါင်း ၄၂ ကျောင်းနှင့်ပတ်သက် ပြီးလေ့လာသုံးသပ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
သူတို့ဆန်းစစ်ချက်များကို ပြည်တွင်းထုတ် သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြခွင့်များ ရရှိခဲ့သည်။
ထိုသင်တန်းတွင် တက်ရောက်သည့် အမျိုးသမီးများထဲ၌ မာလာလာသည် အငယ်ဆုံးနှင့် အတက်ကြွဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
https://www.duwun.com.mm/article/talibaanko-aantukhete-athetangesaon-ngyeinkhyaanyaenobaesauyahin-p-id54597 သူ့ဖခင်က မျှော်မှန်းနေသည်မှာ မာလာလာဖောင်ဒေးရှင်း တစ်ခုထောင်ပြီး ဆင်းရဲသည့် မိန်းကလေးများကို ကျောင်းပို့ပေးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။
မာလာလာကလည်း ဖော်ဒေးရှင်းတစ်ခု ထူထောင်နိုင်ရန် အပြင်းအထန် ကြိုးစားနေပြီး ၂၀၁၂ ဧပြီလတွင် အမျိုးသမီးများပညာရေးအတွက် ဗီဒီယိုအစီအစဉ် တစ်ခုကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မာလာလာကို မီဒီယာများက အလေးပေးလာပြီး ကမ္ဘာကသိလာသည်ကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်လာသည့် တာလီဘန်များက သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ပြီး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာ သူမအိမ်သို့ စာများပို့ကာ ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်တွင် သူမအကြောင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး လုပ်ကြံရေးသားချက်များတင်ခြင်းစသည်တို့နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
သို့သော် အမျိုးသမီးများ ပညာသင်ခွင့်ရရေးကို မည်သည့်အကြောင်းပြချက်နှင့်မျှ မရပ်နားရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ပိုမိုခိုင်မြဲစေခဲ့သည်။
ခြိမ်းခြောက်တိုင်း မကြောက်သည့် မာလာလာကို တာလီဘန်တို့က အကြမ်းဖတ်သတ်ဖြတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြောင်း ကြေညာလိုက်သည်။
တစ်နေ့ ပါကစ္စတန် ဆွပ်တောင်ကြားတွင် ဘတ်စ်ကားတစ်စီး မောင်းလာနေသည်။
ထိုကားပေါ်တွင် စာမေးပွဲဖြေပြီး ပြန်လာ သည့် ကျောင်းသားလေးများ ပါလာကြသည်။
ကားကို မျက်နှာဖုံးစွပ် လက်နက်ကိုင်သူပုန်များက ရပ်ခိုင်းပြီး ကားပေါ်တက်လာခဲ့ကြသည်။
သေနတ်ကိုင်ထားသည့် တစ်ယောက်က “ဘယ်သူ မာလာလာ လဲဟေ့” ဟုအော်ပြောလိုက်သည်။
ပြီးလျှင် “ပြောရင်ပြော မပြောရင် အားလုံးကို ပစ်သတ်မယ်” ဟုလည်း အော်လိုက်သည်။
မာလာလာက သူမဖြစ်ကြောင်း မတ်တပ်ထပြီး ပြောလိုက်သည်။
တာလီဘန်သူပုန်တွေက သူမ မျက်နှာကို သေနတ်ဖြင့် တစ်ချက်ပစ်လိုက်သည်။
ပြီးတော့ လည်ပင်းကို နောက်တစ်ချက် ထပ်ပစ်လိုက်ပြန်သည်။
နောက်တစ်ချက် ပခုံးကို ထပ်ပစ်လိုက်သည်။
ပစ်ခတ်မှုတွင် အခြား မိန်းကလေးနှစ်ဦးကိုလည်း ကျည်တွေထိကုန်သည်။
ထိုတိုက်ခိုက်မှုအကြောင်းကို မာလာလာအားပစ်ခတ်စဉ် ထိခိုက်ခဲ့သော ရီရာ့ဇ်နှင့် ရမ်ဇမ်ဆိုသည့် မိန်းကလေးနှစ်ဦးက ဒဏ်ရာရနေသည့်ကြားမှ သတင်းထောက်များကို ပြောပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
သေနတ်ဒဏ်ရာများဖြင့် မေ့မြောနေသော မာလာလာကို ပတ်ရှာဝါစစ်ဆေးရုံကြီးသို့ ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ချက်ချင်း ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ဦးနှောက်ကို ထိထားသည့် အပိုင်းမှလွဲပြီး ခွဲစိတ်ကုသပေးခဲ့သည်။
ကျည်ဆန်က ခေါင်းကို ဖောက် ထွက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။
သုံးနာရီအကြာ ခွဲစိတ်ပြီး လည်ပင်းနှင့် ပခုံးထဲမှ ကျည်များကို ထုတ်ခဲ့ရသည်။
ခွဲစိတ်မှုများ မလုပ်မီအချိန်အထိ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာလှသော မာလာလာသည် လက်နှင့် ခြေထောက်များကို လှုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရပြီးစတွင်လည်း ဆရာကို စကားပြောသွားခဲ့သေးသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မာလာလာကို ပါကစ္စတန်စစ်ဆေးရုံကြီးမှ ဗြိတိန်သို့ ပို့ဆောင်ကုသရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မာလာလာ မေ့မြောနေပြီး ဦးနှောက်မပျက်စီးရန် ကုသဖို့လိုကြောင်း အဲလိဇဘတ်ဆေးရုံကြီးက ကြေညာ ခဲ့သည်။
၂၆ ရက်နေ့တွင် အခြေအနေပြန်ကောင်းလာသည်။
နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် အခြေအနေကောင်းလာသဖြင့် ကုတင်ပေါ်ထိုင်ပြီး ဓာတ်ပုံအရိုက်ခံနိုင် ခဲ့သည်။
မာလာလာသည် အမျိုးသမီးများ ပညာသင်ကြားခွင့်ရရေး၊ ကျောင်းနေအရွယ်ကျောင်းသားတိုင်း ပညာသင်ကြားခွင့်ရရေးကို စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာစွာဖြင့် ဆက်လက် လုပ်ဆောင် နေခဲ့သည်။
သေလောက်သည့်ဒဏ်ရာများဖြင့် မိန်းမောနေခဲ့သည့်တိုင် သူမစိတ်ကူးထဲတွင် ကလေးတွေကို စာတွေသင်နေသည်။
အမျိုးသမီးတွေကို ကျောင်းပို့နေသည်။
မာလာလာသည် ထိုအချိန်က အသက် ၁၆ နှစ်သာရှိသေးသည်။
အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် ကလေးတစ်ယောက်၏ လှုပ်ရှား ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများကား အံ့ဩစရာပင်။
လူတစ်ယောက် တစ်ခါသာ သေသည်ဟု ဆိုသည်။
သူမသည် တကယ်တော့ တစ်ခါသေခဲ့ပြီးပြီ။
မသေမီ အားလုံးအတွက် ပညာရေးကို ဟစ်ကြွေးပေးခဲ့သည်။
“ကျွန်မ မာလာလာ” ဆိုသည့် ဆောင်ပုဒ်ဖြင့် ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးတိုင်းကို ကျောင်းပို့ပေးခဲ့သည်။
သူမနောက်တစ်ကြိမ် ပြန်နိုးထလာသည်။
ယခုတစ်ကြိမ် သူမ ကြွေးကြော်ချက်က ကြက်သီးထစရာဖြစ်သည်။
“ကလေးတစ်ယောက်၊ ဆရာတစ်ယောက်၊ စာအုပ်တစ်အုပ်နဲ့ ကလောင်တစ်ချောင်းဟာ ကမ္ဘာကြီးကို ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်” ဟူ၍ဖြစ်သည်။
မာလာလာသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုကို ဆတ္တရာသီနှင့်အတူ ပူးတွဲချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ထိုအချိန်တွင် သူမ၏အသက်မှာ ၁၇-နှစ်သာရှိသေးပြီး ကမ္ဘာ့ အငယ်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ရမည်ဖြစ်သည်။
https://burma.irrawaddy.com/news/2014/10/10/65828.html ကိုးကား Category:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ရဲအရာရှိ အမီတက် သာကာသည် နှစ်ပေါင်းကြာခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း ကယ်လာ့ရှ် ဆတ္တရာသီကို ပထမဆုံးတွေ့ခဲ့ရသည့် အဖြစ်အပျက်ကို မမေ့နိုင်အောင်ဖြစ်နေသည်။
ဆတ္တရာသီ ဆိုသူမှာ လွန်ခဲ့သည့် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့က ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရရှိသူအဖြစ် ကြေညာထားခြင်းကို ခံထားရသူဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်က ဆတ္တရာသီသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲနေသည်။
သူ့ခေါင်းတွင် သွေးတွေ အလွန်အမင်းထွက်နေသည်။
သူ့ကို လူတစ်စုက သစ်သားဘတ်တံများ၊ သံချောင်းများဖြင့် ရိုက်နှက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုလူစုသည် ဂရိတ်ရိုမင်ဆပ်ကပ်အဖွဲ့တွင် အလုပ်လုပ်နေကြသူများဖြစ်သည်။
ဆပ်ကပ်အဖွဲ့အမည်ခံထားပြီး နီပေါနိုင်ငံမှ မိန်းကလေးများကို အကမယ်များအဖြစ် ရောင်းစားသည့် လူကုန်ကူးအဖွဲ့တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
ဆတ္တရာသီသည် အဖြူရောင် ချည်သားဝတ်စုံကို ဝတ်ထားပြီး ဖမ်းထားသော မိန်းကလေးများကို လာပြီးလွှတ်ပေးသောကြောင့် ထိုသို့ ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ထားခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ် သည်။
ရဲအရာရှိ သာကာသည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ဆတ္တရာသီမှာ အပြင်းအထန်ရိုက်နှက်ထားခြင်း ခံရသောကြောင့် လူမှန်းသူမှန်း မသိတော့။
“ကျွန်တော်မှတ်မိတာကတော့ အဲဒီကို ရောက်သွားချိန်မှာ သူအတော်လေး အခြေအနေဆိုးနေပြီ။
ကျွန်တော်သူ့ကို ကြည့်ပြီး တော့ အတော်လေးစိတ်ပျက်သွားမိတယ်။
သူဘာဖြစ်လို့ ဒီလောက် အသက်အန္တရာယ်များတဲ့ အလုပ်ကို လိုက်လုပ်နေရသလဲ လို့လည်း တွေးမိတယ်” ဟု သာကာကဆိုသည်။
ဆတ္တရာသီသည် သူနှင့်အတူ နိုဘယ်ဆု တွဲဘက်ရသည့် မာလာလာလောက် နိုင်ငံတကာက လူသိမများသူ တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
သို့သော် အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း ကလေးလုပ်သား ကျေးကျွန်များဘဝကို သူလိုက်လံ ကယ်တင်ပေးနေသည်ကတော့ နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်ခန့်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။
သူသည် သူ့ဆန္ဒအတိုင်း ကင်မရာတစ်လုံးနှင့် အမှောင်ခန်းအတွင်း အသက်ရှူစရာ လေနည်းသည့်ကြားမှာ အလုပ်လုပ်နေကြရရှာသည့် ကလေးများ၊ မိုင်းတွင်းများထဲ၌ ထိန်းသိမ်းထားသည့် ကလေးများကို လိုက်လံဖော်ထုတ်ကာ ကျေးကျွန်ဘဝ၊ အဓမ္မခိုင်းစေခြင်း ခံနေရသည့် ဘဝများက လွတ်မြောက်စေရန် ဆောင်ရွက်ပေးနေသူ လည်းဖြစ်သည်။
ဆပ်ကပ်တွင် သူအရိုက်ခံလိုက်သည့်အတွက်ကြောင့်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အနှောင်အဖွဲ့အတွင်း အဓမ္မခိုင်းစေနေသည့် အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်သမားများရှိနေကြောင်းကို လူအများ သိရှိသွားခဲ့ရသည်။
ထိုသို့ အဓမ္မခိုင်းစေခြင်း ခံနေရသူများထဲတွင် ဇာတ်အမျိုးအနွယ်ပေါင်းစုံ၊ ဘာသာကိုးကွယ်မှုအမျိုးမျိုး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအဆင့် အမျိုးမျိုးပါဝင်ကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အသက် ၆ နှစ်မှ ၁၄ နှစ်အတွင်း အလုပ် လုပ်နေကြသည့် ကလေးသူငယ်ပေါင်း ၂၈ သန်းခန့်ရှိကြောင်း ကုလသမဂ္ဂကလေးများအဖွဲ့ ယူနီဆက်ဖ်၏ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ သိရှိရသည်။
ဆတ္တရာသီ အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း လှုပ်ရှားလုပ်ကိုင်နေသည့် အဖွဲ့အမည်ကို BBA (Bachpan Bachao Andolan) ဟုခေါ်ကြသည်။
“ကလေးသူငယ်များကယ်တင်ရေးအဖွဲ့” ဟုလည်း လူသိများသည်။
ယခုအချိန်အထိ သူနှင့် သူ့ အဖွဲ့လွှတ်ပေးခဲ့သော ကလေးပေါင်း ၇၀၀၀၀ ကျော်ခန့်ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။
သူ့ကို အရင်ကဘာတွေလုပ်ကိုင်ခဲ့သနည်းဟု မေးကြည့်သည့်အခါတွင် ဆတ္တရာသီက သူ့ကလေးဘဝအကြောင်းကို ပြန်ပြောင်း ပြောပြသည်။
သူပထမဆုံးကျောင်းလာတက်သည့်နေ့က သူနှင့်သက်တူရွယ်တူခန့်ရှိမည့် ကောင်လေးတစ်ယောက်သည် သူ့ကို ကျောင်းဂိတ် ပေါက်ဝမှစောင့်ကြည့်နေကြောင်း တွေ့လိုက်ရသည်။
ထိုကောင်လေးသည် ဖိနပ်ချုပ်သမားတစ်ဦး၏ သားဖြစ်သည်။
သူက ဘာကြောင့်သူ့လို ကျောင်းမတက်သည်ကို သိလိုသောကြောင့် ဖိနပ်ချုပ်သမားထံ အရဲစွန့်ကာသွားလိုက်ပြီး အဘယ်ကြောင့် သားဖြစ်သူကို ကျောင်းမတက်ခိုင်းရသနည်းဟု သွားမေးလိုက်သည်။
ဖိနပ်ချုပ် သမားက “ဆရာ… ကျွန်တော်တို့က အလုပ် လုပ်ဖို့ မွေးလာတဲ့သူတွေပါ” ဟုဖြေလိုက်သည်။
“ကျွန်တော် အရမ်းစိတ်မကောင်းဖြစ်သွားရတယ်။
ဘာဖြစ်လို့ ကျွန်တော်တို့မှာပဲ စိတ်ကူးယဉ် အိပ်မက်တွေရှိပြီး သူတို့မှာ မရှိရသလဲလို့လည်း မေးခွန်းထုတ်မိတယ်။
အဲဒီမေးခွန်းက ကျွန်တော့် နှလုံးသားထဲကို စွဲနစ်သွားတယ်။
ဒါကြောင့်လည်း ကျွန်တော် ဆင်းရဲသားတွေအတွက် အလုပ်စလုပ်ဖြစ်တာ။
ကျွန်တော်တို့တိုင်းပြည်မှာ သူတို့ဟာ ဘယ်နေရာမှာမှ အရာအသွင်း မခံရတဲ့သူတွေ” ဆတ္တရာသီသည် အိန္ဒိယလူမျိုးများထဲတွင် ရှစ်ယောက်မြောက် နိုဘယ်ဆုရရှိထားသူဖြစ်သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆု အနေနှင့်ကား မာသာ ထရီဆာပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ရရှိသူဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ဟုဆိုရမည်။
လူလတ်တန်းစားများ စီးပွားတက် လာသော ကြောင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေလည်း တိုးတက်များပြားလာသည်။
ပြည်တွင်း၌ အလုပ် လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ကျိုးနွံသောလုပ်သား၊ အမိန့်ပေးလျှင် တသွေမတိမ်းလုပ်ဆောင်နိုင်သည့် လုပ်သားအများအပြား လိုအပ်လျက်ရှိသည်။
ထိုလုပ်သားများအတွက် ကလေးသူငယ်များသာ အဆင်အပြေဆုံးဖြစ်နေသောကြောင့် ကလေးအလုပ်သမား ရှာဖွေ စုဆောင်းခြင်း၊ ရောင်းဝယ်ခြင်းတို့သည် ဈေးကွက်ကြီးတစ်ခုလို ထွန်းကားလာခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း အလုပ်သမားဥပဒေကလည်း ကလေးသူငယ်များကို ခိုင်းစေခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ထိရောက်စွာ အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်မှုများ အားနည်းနေသေးကြောင်းတွေ့ရသည်။
သတင်းစာများတွင် ကလေးများ အရောင်းအဝယ်လုပ်သည့် သတင်းများ မကြာခဏပါနေသော်လည်း အရေးယူနိုင်ခြင်းများ မရှိခဲ့ပေ။
ကလေးများသည် လုပ်ခလစာမရခြင်း၊ အစား အသောက်များ မကျွေးသည်အထိ ရက်စက်စွာ ပြုမူဆက်ဆံခြင်း ခံနေကြရသည်။
ကလေးများကို နယ်လှည့်ပြီး ဝယ်သူ တွေကဝယ်၊ ငါ့ဝမ်းပူဆာ မနေသာဆိုသလို ရောင်းသည့် မိဘတွေကလည်းရောင်း၊ ဆင်းရဲတွင်းနက်သည့်အထဲတွင် ရုန်းမထွက်နိုင်ကြသည့်အတွက် ကလေးများသည် ဓားစာခံများ ဘဝနှင့် ဇာတ်သိမ်းနေကြရရှာသည်။
ဆတ္တရာသီနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ မိတ်ဆွေများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည့် ဆိုင်မွန် စတေနီက ကလေးသူငယ်လုပ်သားများ လျှော့ပါး သွားစေရန်အတွက် အစိုးရနှင့် ဥပဒေပြုသူများတွင် တာဝန်ရှိကြောင်း ပြောကြားသည်။
“ကျွန်တော်ထင်တယ် ဆတ္တရာသီက ၁၆၈ သန်းလောက်ပမာဏရှိတဲ့ ကလေးတွေကို သွားကယ်ကြရအောင်လို့တော့ ပြောနိုင်ဦးမယ် မထင်ဘူး” ဟု သူကဆိုသည်။
သို့သော် ဆိုင်မွန်က သူ့သူငယ်ချင်းသည် အောက်ခြေသို့ ဆင်းပြီး လုပ်သင့် လုပ်ထိုက်သည်များကို အရေးတကြီးလုပ်ဆောင်နေကြောင်း၊ သတင်းများကို စုဆောင်းပြီး ထုတ်ပြန်ပေးနေသူဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
“သေသေချာချာ လိုက်စုံစမ်းမယ်ဆိုရင် ရထားတွေပေါ်မှာ ကလေးတွေကို လူကုန်ကူးနေတာတွေ အများကြီး တွေ့ရလိမ့်မယ်။
သူတို့ပဲ အဲဒီကလေးတွေကို ဘူတာတွေမှာ လိုက်ကယ်နေကြတာ” ဟု ဆိုင်မွန်ကဆိုသည်။
ဆိုင်မွန်သည် နိုင်ငံတကာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ ILO တွင် လုပ်ကိုင်နေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
“ရထားတစ်စင်းဆိုက်လာပြီဆိုရင် သူတို့အဖွဲ့ပဲ ရထားတွေပေါ်တက်ပြီး ကလေးတွေကို ကယ်တင်လာကြတာ” ဟု သူကဆိုသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ခြောက်နှစ်ခွဲခန့်ကာလတွင် မွေးဖွားလာသည့် ဆတ္တရာသီသည် ယခုအခါ အသက် ၆၀ ခန့်ရှိပြီဖြစ်သည်။
သူသည် မဟတ္တမ ဂန္ဒီကြီး သင်ကြားပို့ချမှုများကို ငယ်စဉ်ကတည်းက အလွန်လေးစား တန်ဖိုးထားသူ ဖြစ်သည်။
လူငယ်ဘဝကတည်းက သူသည်ဇာတ်အမျိုးမြင့်မြတ်သူများ၊ လူကုံတန်များကို စည်းရုံးပြီး ဇာတ်နိမ့်များအပေါ် နှိမ့်ချဆက်ဆံခြင်းအား တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။
သူကထိုသို့ ဇာတ်နိမ့် အနှိမ်ခံများအတွက် လိုက်လံလုပ်ဆောင်နေသောကြောင့် မိဘများကပင် သူ့ကို စွန့်ပယ်ထားခဲ့ကြသည်။
သူသည် မိဘများ၏ ဇာတ်ခွဲခြားမှုကို စိတ်ပျက်သောကြောင့် သူ့မိဘများ၏ မျိုးရိုးဗြဟ္မဏအမည်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ဆတ္တရာသီဆိုသည့် အမည်ဖြင့်သာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဆတ္တရာသီဆိုသည်မှာ “အမှန်တရားကို ရှာဖွေသူ” ဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်ရသောကြောင့် ထိုအမည်ကိုပင် သူသည် ကျေနပ်စွာဆက်ခံခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အင်ဒီယာ ဂန္ဒီသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးရပြီးနောက် နိုင်ငံအတွင်း အရေးပေါ် အခြေအနေ ထုတ်ပြန်သည့် အချိန်တွင် ဆတ္တရာသီသည် အင်ဂျင်နီယာကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားနေချိန်ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲကိုလည်း ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာလိုက်သည်။
ကောလိပ် ကျောင်းသားဘဝတွင် မာ့ခ်စ်ဝါဒီ တစ်ဦး ဖြစ်နေသူ ဆတ္တရာသီသည် ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတိုင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး ဖမ်းဝရမ်းမကြာခဏ အထုတ်ခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်း ဆတ္တရာသီသည် ကလေးသူငယ်များကို ခိုင်းစေသည့်လုပ်ငန်းခွင်များအား ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး ကလေးများကို လွှတ်ပေးသည့် လုပ်ငန်းများကို စတင်လုပ်ကိုင်လာခဲ့သည်။
သူသည် ကလေးဝယ်သူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အလုပ်ရှင် အဖြစ်လည်းကောင်း ဟန်ဆောင်ပြီး ကလေးလုပ်သားများ စုဆောင်း ခိုင်းစေနေမှုများကို ဖော်ထုတ်ကာ လိုက်လံဖမ်းဆီးသည့် လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
A2002 ဆိုသည့် PBS ကမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ဗီဒီယိုအခွေတွင် ဆတ္တရာသီသည် နံနက် ၅ နာရီအချိန်တွင် အလုပ်သမားများ နေထိုင်သည့် တိုက်တန်းလျားတစ်ခုအတွင်း ဝင်စီးပုံကို ရိုက်ကူးထားသည်။
ထိုတိုက်တန်းလျားကြီးထဲတွင် သူသည် ကလေးလုပ်သားပေါင်းများစွာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အချို့သောကလေးများက သူ့ကိုဖက်ပြီး ငိုနေကြသည်။
ကလေး များသည် သူတို့ပိုင် ပစ္စည်းလေးများကို အထုပ်လေးများထုပ်ကာ ခေါင်းပေါ်တွင် ရွက်ထားကြသည်။
သူသည် ကလေးပေါင်း ၅၂ နှစ်ယောက်ကို ထရပ်ကားကြီးတစ်စင်းဖြင့် တင်ဆောင်သွားပြီး လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
“သူတို့ကို ပြန်ဖမ်းမိသွားရင် ကောင်းကောင်း အပြစ်ပေးခံရမှာ သေချာတယ်။
သူတို့ ရက်ရက်စက်စက် အရိုက်ခံရ လိမ့်မယ်။
ဆေးလိပ်မီးနဲ့ထိုးတာ၊ သစ်ပင်မှာ ဇောက်ထိုးဆွဲပြီး ခဲနဲ့ပေါက်တာတွေကိုပါ ခံကြရမှာ။
သူတို့ကို လွတ်မြောက်အောင် ကယ်ဖို့ဆိုတာ တကယ့်ကို မလွယ်တဲ့အလုပ်ပါ” ဟု သူက ကင်မရာကိုကြည့်ပြီး ပြောကြားခဲ့သည်။
နယ်မှလာသော ကလေးများသည် သူတို့နေရပ်များသို့ မပြန်မီ BBA စခန်းတွင် ခေတ္တခိုလှုံခွင့်ရကြသည်။
စခန်းအတွင်း နေထိုင်သူများထဲတွင် မိုဟာမက် မာနန် အန်ဆာရီဆိုသည့် ကောင်လေးတစ်ယောက်လည်းပါသည်။
သူသည် အသက် ၆ နှစ်သားလောက်ကတည်းက အဖြိုက်နက်သတ္တုတွင်းတစ်ခုတွင် တူးဖော်သည့် အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသူဖြစ်သည်။
ယခုအခါ အန်ဆာရီသည် ကောလိပ်ကျောင်းသားတစ်ယောက်ဘဝဖြင့် ကျန်ဘဝများကို ရပ်တည်ခွင့်ရတော့မည်ဖြစ်သည်။
သူက သူ့သူငယ်ချင်းများ မိုင်းတွင်းပြိုပြီး ပိတ်မိသွားသည့်မြင်ကွင်းကို ယနေ့တိုင် မျက်စိထဲက မထွက်နိုင်သေးကြောင်း ပြောပြ သည်။
မစ္စတာ ဆတ္တရာသီသည် သူ၏ကယ်တင်ရှင်ဖြစ် သောကြောင့် ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ကျေးဇူးဆပ်မကုန်တော့ကြောင်း ပြောရှာသည်။
“ကျွန်တော့်အပျော်ဆုံးအချိန်ကို ပြောပါဆိုရင် BBA အဖွဲ့က ကျွန်တော်တို့ကို လာကယ်တဲ့ အချိန်ပဲ။
ခုတော့ မစ္စတာ ဆတ္တရာသီ နိုဘယ်ဆုရတယ်ဆိုတာ သိလိုက်ရတော့ ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ ဒုတိယအပျော်ဆုံးနေ့လို့ပဲ ပြောရတော့မယ်။
ကျွန်တော် ဘယ်လောက် ပျော်သလဲဆိုတာ စကားနဲ့တောင် ဖော်ပြလို့ မရတော့ပါဘူးဗျာ” ဟုသူက ဆိုလိုက်သည်။
ကယ်လာ့ရှ် ဆတ္တရာသီ (ကိုယ်ရေးအကျဉ်း) ဆတ္တရာသီကို ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မဒရာ ပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ် ဗီဒီရှား၌ မွေးဖွားသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကလေးအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်သူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ဘွဲ့လွန် အင်ဂျင်နီယာသင်တန်းများကိုလည်း တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ဘိုပါးကောလိပ်တွင် ဆရာ အဖြစ်နှစ်အနည်းငယ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆရာအလုပ်မှထွက်ပြီး Bonded Labor Liberation Front တွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် BBA (Bachpan Bachao Anolan) အဖွဲ့ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
ထိုအဖွဲ့ကို “ကလေးသူငယ်များကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့” ဟုလူသိများသည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ Global Campaing for Education အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ သည်။
သူသည် Rugmark ဆိုသည့် ကော်ဇောစက်ရုံကို ထူထောင်ကာ တောင်အာရှတွင် ကလေးသူငယ်များ၏ လုပ်အားကို မသုံးသည့် ကော်ဇောစက်ရုံအဖြစ်ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ ယင်းကော်ဇောစက်ရုံကို Goodweave ဟု ပြောင်းလဲထား သည်။
သူသည် ကလေးသူငယ်များအခွင့်အရေးကို ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် တိုက်ပွဲများဝင်ခဲ့သည်။
ဆင်းရဲခြင်း၊ စာမတတ်ခြင်း၊ အလုပ်အကိုင်မဲ့ခြင်းများကြောင့် ကလေးသူငယ်များကို ကလေးလုပ်သားများအဖြစ် ခိုင်းစားနေ ကြောင်းသိသဖြင့် “အားလုံးအတွက်ပညာရေး” ကို ရှေ့ဆောင်လှုပ်ရှားခဲ့သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဆတ္တရာသီသည် ယခုအခါ နယူးဒေလီတွင် ဇနီး၊ သားတစ်ဦး၊ ချွေးမ၊ သမီးတစ်ယောက်နှင့်အတူ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
သူသည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစတင်ပြီး ကလေးသူငယ်များအခွင့်အရေးကို အကာအကွယ်ပေးခဲ့ရာ ကလေးပေါင်း ၈၃၀၀၀ ကျော်ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပြီဟုဆိုသည်။
သူ့ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံမှ မာလာလာ ယူဆပ်ဖ်ဇိုင်ယာနှင့် အတူ ပူးတွဲချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနသည် ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ ရွေးချယ်ရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးကိစ္စများကို တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ ထက်မြက်ထိရောက်မှု ရှိစေရေးအတွက် ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့က တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အရည်အသွေး ပြည့်ဝသော ရုံးလုပ်ငန်းများနှင့် လိုအပ်မည့် သတင်းအချက်အလက်များဖြင့် ထောက်ကူ ဆောင်ရွက်ပေးရေးသည် ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာန၏ ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်သည်။
လုပ်ဆောင်ချက် ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနသည် အောက်ပါ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ ရွေးချယ်ခြင်း၊ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဆင့် ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားရန် ဝန်ကြီးဌာနများမှ အဆိုပြုချက်အပေါ် စိစစ် သဘောတူညီချက်ပေးခြင်း။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများကို လေ့ကျင့်ခြင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ခြင်းဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များကို စုဆောင်းခြင်းနှင့် သုတေသနပြုခြင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းရေးရာကိစ္စများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်သွယ် ဆောင်ရွက်ခြင်း။
အလုပ်ခန့်ထားခြင်း နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ ရွေးချယ်ခန့်ထားနိုင်ရန် အလို့ငှာ ဝန်ထမ်းရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနသည် အောက်ပါ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆောင်ရွက်ရသည်။
ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများက ဝန်ထမ်းရွေးချယ်ပေးရန် အဆိုပြုချက်အပေါ်စိစစ်ခြင်း၊ လစ်လပ်ရာထူးများအတွက် ကြော်ငြာခေါ်ယူခြင်း၊ ရာထူးလျှောက်လွှာများကို လက်ခံခြင်း၊ စိစစ်ခြင်း၊ အရည်အချင်းစစ် ရေးဖြေစာမေးပွဲ ကျင်းပခြင်းနှင့် လူတွေ့စစ်ဆေးမည့် ဦးရေ သတ်မှတ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဝန်ထမ်းရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့၊ အဖွဲ့ဝင်များက လူတွေ့စစ်ဆေးရာတွင် ရုံးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ရာထူးရွေးချယ်ခံရသူများကို ကြေညာခြင်း။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သည့် ဝင်ပေါက်ရာထူး အဆင့် (၆)ခုရှိရာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ထမ်း (အုပ်ချုပ်ရေး/လူမှုရေး) အဆင့် (၁) နှင့် (၂) စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ထမ်း (စီးပွားရေး) အဆင့် (၁) နှင့် (၃) ပညာရှင်ဝန်ထမ်းအဆင့် (၁)၊ (၂) နှင့် (၃) စာရေးဝန်ထမ်းအဆင့်(၁) ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းအဆင့် (၁) နှင့် (၈) ရုံးအကူဝန်ထမ်းအဆင့် (၁) အဆိုပါဝင်ပေါက်ရာထူးအဆင့် (၆)ခုအနက် ဝန်ထမ်းရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့က လက်ရှိ ကြော်ငြာခေါ်ယူ ရွေးချယ်လျက်ရှိသော ရာထူးအဆင့်သည် လစာနှုန်း (၈၀၀၀၀)-(၂၀၀၀)-(၉၀၀၀၀) အဆင့်ဖြစ်သော ပြန်တမ်းဝင် ရာထူးအဆင့် ဖြစ်သည်။
အခြားကျန်ရှိသော ဝင်ပေါက် ရာထူးများတွင် ရွေးချယ်ခန့်ထားရန် လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန/အဖွဲ့အစည်း အကြီးအကဲများက နိုင်ငံတော်၏ လက်ရှိပြဋ္ဌာန်း ထုတ်ပြန်ထားသောစည်းမျဉ်း စည်းကမ်းများနှင့်အညီ ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်ရသည်။
ဝန်ကြီးဌာန/အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် လစာနှုန်း (၈၀၀၀၀)-(၂၀၀၀)-(၉၀၀၀၀) အဆင့်ထက်မြင့်သော ရာထူးနေရာများတွင် ခန့်အပ်ရန်လိုအပ်ပါက ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့သို့ အဆိုပြုညှိနှိုင်းနိုင်ပြီး ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့က ညှိနှိုင်းရရှိချက်ကို ဆက်လက် ထောက်ခံကာ နိုင်ငံတော်၏ အမြင့်ဆုံးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထံ တင်ပြခွင့်ပြုချက် ရယူပေးသည်။
ရွေးချယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ဝန်ကြီးဌာန/အဖွဲ့အစည်းများအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနနှင့် လုပ်ငန်းများသည် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဆင့် လစ်လပ်ရာထူးများသို့ ဖြည့်စွက် ခန့်ထားရန်လိုပါက သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးနှင့် အကြီးအကဲတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လစ်လပ်ရာထူးအတွက် ကြော်ငြာခေါ်ယူပေးရန် ဝန်ထမ်း ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့က သက်မှတ်ထားသော အဆိုပြုလွှာတွင်ဖြည့်စွက်ကာ ဝန်ထမ်း ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနသို့ ပေးပို့နိုင်သည်။
ဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်နှင့် တာဝန်ရှိသူများက အဆိုပြုလွှာအပေါ် အဆင့်ဆင့်စိစစ်၍ သီးခြား ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးစရာ မရှိပါက ဝန်ထမ်းရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေး အဖွဲ့အစည်းသို့ တင်ပြ၍ ကြော်ငြာထုတ်ပြန်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်သည်။