kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Chernow, pp. 9, 734–35. ဟာမီတန်ကိုလည်း ၁၇၅၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် မည်သည့်နှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့ခြင်းကို ခိုင်မာစွာ ပြောနိုင်ခြင်းမရှိပေ။
ဟာမီတန်၏ ရေးသားချက်များအပါအဝင် ဟာမီတန်အနောက်အမေရိကကို ရောက်ရှိပြီးနောက် သမိုင်းအထောက်အထားအများစုသည် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟုသော အဆိုနှင့်ကိုက်ညီကြသည်။
Newton (2015), pp. 19–30. ဟာမီတန်သည် ကိုလိုနီ ၁၃ နယ်(the Thirteen Colonies)ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိစဉ်က သူ၏မွေးနှစ်ကို ၁၇၅၇ ခုနှစ်ဟု စာရင်းသွင်းခဲ့ပြီး သူ့မွေးနေကို ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် သူ၏အသက်ကို ခန့်မှန်းအနေနှင့်သာ ပေးခဲ့သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များသည် ၁၉၃၀ ခုနှစ်ထိ သူ၏မွေးနေ့ကို ၁၇၅၇ ခုနှစ်ဟု လက်ခံခဲ့သည်မှာ ကာရစ်ဘီယံတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အစောပိုင်းဘဝ၏ ကနဦးတွင် ဒိန်းမတ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော အထောက်အထားတချို့ ကို တွေ့ရှိရသည့်အချိန်ထိဖြစ်သည်။
၁၇၆၈ ခုနှစ် စိန်ခရိုအစ်ကျွန်း (St. Croix)ရှိ ဟာမီတန်မိခင်သေဆုံးပြီး ရေးသားထားသော ကွယ်လွန်စာရင်း၌ သူ၏အသက်ကို ၁၃ နှစ်ဟု စာရင်းသွင်းထားသည့်အတွက်ကြောင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်များဆီမှစ၍ သမိုင်းပညာရှင်များအား ၁၇၅၅ ခုနှစ်သည် မွေးနှစ်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံရန် အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။
Chernow, p. 17. thumb |left |alt=The Museum of Nevis History, Charlestown |နီဗစ်ကျွန်း၊ ချားလ်စ်တောင်းမြို့ရှိ အလက်ဇန္ဒားဟာမီတန်နေအိမ်ပြတိုက်။
အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန် မွေးဖွားပြီး ကလေးဘဝက နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူသော အိမ်ကို အပျက်အစီးများမှ လက်ရှိအနေအထားအတိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များသည် သမိုင်းအထောက်အထားများထဲမှ ကွဲလွဲနေသည့် မွေးနှစ် နှစ်ခုဟု ကွဲပြားမှုအပေါ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြောင်းပြချက်များကို စူးစမ်းဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။
အကယ်၍ ၁၇၅၅ ခုနှစ်သာ အမှန်ဆိုပါက ဟာမီတန်သည် သူ၏ ကောလိပ်အတန်းဖော်များထက် အသက်ငယ်ပုံပေါက်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ကြီးနေခြင်းအား ရှောင်းရှားလို၍ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။
အကယ်၍ ၁၇၅၇ ခုနှစ်သာ အမှန်ဆိုပါက ၁၇၅၅ ခုနှစ်ကို ညွှန်းဆိုနေသော သေတမ်းစာ အထောက်အထားတစ်ခုတည်းကသာ မှားယွင်းမှုဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ဟာမီတန်သည် သူ၏မိခင်သေဆုံးချိန်ပြီးနောက် သူ၏အသက်ကို ၁၃ နှစ်ဟု ထားရှိခြင်းဖြင့် အသက်ကြီးပြီး အလုပ်ပိုမိုရရှိနိုင်ရန် လွယ်ကူစေရန် ကြိုးပမ်းပုံပေါက်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များသည် ကွယ်လွန်စာရင်းအထောက်အထား၌ အခြားခိုင်လုံမှုမရှိသော အထောက်အထားများ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် လုံးလုံးလျားလျား ယုံကြည်ဖို့ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။
ရစ်ချက် ဘရွတ်ခိုင်ဇာ( Richard Brookhiser)သည် "လူတစ်ယောက်သည် သူ့မွေးနေကို ခုံတရားရုံးထက် ပိုသိနိုင်ချေရှိသည်"ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
" ဗားဂျင်းကျွန်းများကို ဒိန်းမတ်တို့ အုပ်စိုးစဉ်ကာလတွင် ဟာမီတန်မိခင်သည် ဒိန်းမတ် သို့မဟုတ် ဂျာမန်ကုန်သည်Newton (2015), p. 14.တစ်ဦးဖြစ်သူ ယိုဟန် မစ်ချယ် လာဗီယန်(Johann Michael Lavien)နှင့် စိန့်ခရိုအစ်ကျွန်းChernow, pp. 10–12.တွင်ပင် လက်ထပ်ခဲ့ဖူးသည်။
သူတို့တွင် ပီတာ လာဗီယန်ဆိုသော သားတစ်ဦးရှိသည်။
၁၇၅၀ ခုနှစ်တွင် ဖူးဆက်သည် သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့် ပထမသားတို့ကို ထားခဲ့ပြီးနောက် စိန့်ကစ်ကျွန်းဘက်ကို သွားခဲ့ရာမှ ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဟာမီတန်နှင့် ဖူးဆက်တို့သည် သူမ၏ ဖခင်ထံမှ အမွေဆက်ခံခဲ့သော ပင်လယ်ကမ်းခြေမြေကွက်ရှိရာ သူမ၏ မွေးရာဇာတိဖြစ်သည့် နီးဗစ်ကျွန်းကို ပြောင်းခဲ့ကြသည်။
နောက်တွင် ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်သည် ရေချယ်ဖူးဆက်အား "ဒိန်းမတ်ဥပဒေအောက်တွင် အိမ်ထောင်ဖောက်ပြားမှုနှင့် စွန့်ပစ်မှုတို့အတွက် သူမအား ကွာရှင်းရန် သူမ၏ ပထမခင်ပွန်းမှ ကြိုးစားထားသည်ကို တွေ့ရှိပြီးနောက်" ရေချယ်နှင့် သူ့သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော ဂျိမ်းစ် ဂျူနီယာနှင့် အလက်ဇန္ဒားတို့ကို ထားပစ်ခဲ့သည်။
အဲဒီနောက် ရေချယ်သည် သူမသားနှစ်ယောက်နှင့်အတူ စိန့်ခရိုအစ်ကျွန်းသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်စတက်မြို့တွင် ကုန်စုံဆိုင်အသေးလေးဖွင့်ခဲ့သည်။
သူမသည် အဝါရောင်အဖျား(Yellow fever)နှင့် ထိတွေ့ခဲ့ပြီး ၁၇၆၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက် မနက်ခင်း ၁ နာရီ ၂ မိနစ်တွင် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဟာမီတန်တို့မှာ မိဘမဲ့ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ဒါဟာ ၁၈ ရာစု ကလေးဘဝ၏ စံနှုန်းများနှင့်ပင်လျှင် သူ့အတွက် ကြီးမားတဲ့ စိတ်ခံစားမှု အကျိုးဆက်ရှိခဲ့သည်။
E.g., Flexner, passim. ခုံတရားရုံးတွင် ဖူးဆက်၏ ပထမခင်ပွန်းသည် သူမ၏အိမ်ကိုသိမ်းခဲ့ပြီး အိမ်သုံးငွေအချို့အပါအဝင် သူမပိုင်ဆိုင်သော တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းအနည်းငယ်ကို ရရှိခဲ့သည်။
ပစ္စည်းအများအပြားကို လေလံတင်ရောင်းချခဲ့သော်လည်း သူငယ်ချင်းတစ်ဦးမှ မိသားစုစာအုပ်များကို ဝယ်ယူပြီး ဟာမီတန်ထံသို့ ပြန်ပေးခဲ့သည်။
Chernow, pp. 25–30. thumb|ဟာမီတန် ငယ်ရွယ်စဉ်က ဟာမီတန်သည် နယူးယောက်နှင့် နယူးအင်္ဂလန်တို့တွင် ကုန်သွယ်မှုပြုသော ‌ဒေသသွင်းကုန်-ထုတ်ကုန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော ဘီခ်မန်းနှင့် ခရူဂျာ(Beekman and Cruger) ကုမ္ပဏီတွင် စာရေးတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
Chernow, [ p. 29]. သူနှင့် ဂျိမ်းစ် ဂျူနီယာတို့ကို သူတို့၏ ဆွေးမျိုးနီးစပ်ဖြစ်သူ ပီတာလေတန်(Peter Lytton)မှ ခဏတာခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သော်လည်း ၁၇၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လေတန်မှာ ဆုံးပါးခဲ့သဖြင့် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ သူ၏ ကတော်နှင့်သူ့သားတို့အား ထားခဲ့သဖြင့် ဟာမီတန်ညီအကိုတို့မှာ ကွဲကွာခဲ့ရပြန်သည်။
ဂျိမ်းစ်သည် ဒေသခံလက်သမားတစ်ဦးထံတွင် အလုပ်သင်အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ် အလက်ဇန္ဒားကို နီဗစ်မှ ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သော သောမတ် စတီဗင်အိမ်သို့ ပေးခဲ့သည်။
အချို့သော သဲလွန်စများသည် စတီဗင်အား အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်၏ ဖခင်အရင်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူ၏သားဖြစ်သည် အက်ဒွပ် စတီဗင်နှင့် ဟာမီတန်တို့သည် အရင်းနှီးဆုံးသူငယ်ချင်းများဖြစ်ပြီး သူတို့နှစ်ယောက်မှာ အတော်လေးတူသည်ဟု ဖော်ပြကြရုံမက နှစ်ယောက်လုံးမှာ ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ညက်နေအောင် ပြောဆိုတက်ကြသည့်အပြင် ဝါသနာများလည်း တူညီကြသည်။
သို့ပေမယ်လည်း ဒီစွပ်စွဲချက်တွေသည် လူနှစ်ယောက်၏ ဆင်တူနေမှုအပေါ် တင်မိုသီ ပီကာရင်း(Timothy Pickering)၏ မှတ်ချက်များကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်ပြီး မရှင်းလင်းသည့်အဖြစ် အထောက်အကူလည်း မဖြစ်ချေ။
Lodge, Henry Cabot (1882). Alexander Hamilton, appendix. အလက်ဇန္ဒားကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်က ရေချယ်ဖူးဆက်သည် စိန့်ကစ်နှင့် နီဗစ်ကျွန်းတွင် နှစ်အတော်ကြာအောင်နေထိုင်ခဲ့ချိန်၌ သောမတ် စတီဗင်သည် အန်တီကွာနှင့် စိန့်ခရိုအစ်ကျွန်းတွင် နေထိုင်နေသည့်အပြင် ဂျိမ်းဟာမီတန်သည်လည်း မည်သည့်အခါမျှ အဖေမဟုတ်ကြောင်း မငြင်းဆိုခဲ့လို နောက်ပိုင်းနှစ်များ၌ ဟာမီတန်ဆီရေးခဲ့သော စာများတွင် "သင်၏ချစ်လှစွာသော ဖေဖေ"ဟုပင် ရေးထိုးခဲ့သည်။
Newton (2015), p. 32. Archived from ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်တွင်ရှိနေသော်လည်း ဟာမီတန်သည် ၁၇၇၁ ခုနှစ်တွင် ပိုင်ရှင်သည် ပင်လယ်ထဲသို့ ခရီးထွက်နေစဉ် ကုမ္ပဏီအား ငါးလကြာအုပ်ချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ကုန်သည်တစ်ယောက်အဖြစ် လုံလောက်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။
Archived from သူသည် စာဖတ်ဝါသနာပါသူတစ်ဦးအဖြစ် ရှိနေခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင်း စာရေးခြင်းကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။
သူသည် သူနေထိုင်ရာ ကျွန်း၏ အပြင်ဘက်တွင် ဘဝတစ်ခု စတင်လိုစိတ်ဖြစ်၍ လာခဲ့သည်။
သူသည် သူ့ဖခင်ထံသို့ ရေးခဲ့သည့် စာတွင် ၁၇၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့က တိုက်ခတ်ခဲ့သော ခရစ်ယာန်စတက်မြို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်းအကြောင်းကို အသေးစိတ်ရေးသားခဲ့သည်။
ဟာမီတန်၏ ကျူတာနှင့် ဆရာဖြစ်သူ သိက္ခာတော်ရ ဆရာတော် ဟျူးနော့ခ်မှ တော်ဝင် ဒတ်ချ်-အမေရိကန် ‌ဂေဇတ်တွင် ပုံနှိပ်ရန်အတွင် စာကို ပေးပို့ပေးခဲ့သည်။
ထိုစာကို အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသားသူ ရွန်ချာနိုး(Ron Chernow)မှ တွေ့ရှိသည့်အခါ အချက်နှစ်ချက်ကြောင့် အံဩမင်သက်ဖြစ်ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
ပထမချက်အချက်မှာ "လေကြီးလေကျယ်အပိုတွေအားလုံးအတွက် ဒါဟာ ကိုယ်တိုင်လေ့လာခဲ့ရသော စာရေးတစ်ဦးမှ ဤကဲ့သို့ မာန်ပါသော အရေးအသားဖြင့် ရေးနိုင်ခြင်းမှာ အတော်လေး အံဩဖို့ကောင်းပါတယ်" ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်ချက်မှာ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် ကောင်လေးတစ်ဦးက ဟာရီကိန်းမြင်ကွင်းကို "ဘုရားသခင်က လူသားတို့၏ ဝင့်ကြွားမှုနှင့် ဟိတ်ဟန်ကြီးမှုတို့ကို ကြိမ်းမောင်းခြင်း"အဖြစ် ရှုမြင်သော ပျက်ဆီးခြင်းသဘောဖြစ်သည့် "မီးနှင့်ကန့် တရား" (Fire and brimstone)ကို သုံးနှုန်းခဲ့မှုတို့ ဖြစ်သည်။
Chernow, p. 37. ဤစာသည် ဟာမီတန်အား မြောက်အမေရိကကိုလိုနီနယ်သို့ သူ့ပညာရေးအတွက် ပို့ရန် ဘဏ္ဍာငွေစုဆောင်းခဲ့ကြသော ရပ်ရွာလူကြီးတွေကို သဘောကျစေခဲ့သည်။
ပညာရေး အလက်ဇန္ဒားနှင့် ဂျိမ်းစ်ဟာမီတန် ဂျူနီယာတို့ကို သူတို့၏ မိဘများသည် တရားမဝင်လက်ထပ်ထားခြင်းကြောင့် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်မှ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခွင့်ပြုခြင်းမရှိခဲ့ပဲ ဘုရားကျောင်းတော် စာသင်ကျောင်းများ၌ ပညာသင်ကြားခြင်းကို ခွင်မပြုခဲ့ပေ။
ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဂျူးကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးဦးဆောင်သော ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွင် တက်ခြင်းနှင့် တဦးခြင်း သင်ကြားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
အလက်ဇန္ဒားသည် မိသားစုစာကြည့်တိုက်မှ စာအုပ် ၃၄ အုပ်ဖြင့် သူ့ပညာရေးအတွက် အပိုဆောင်းသင်ကြားခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
Chernow, p. 34. ၁၇၇၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သင်္ဘောဖြင့် ခရီးနှင်လာခဲ့သော ဟာမီတန်သည် ဘော်စတွန်ဆိပ်ကမ်းသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုမှ နယူးယောက်မြို့သို့ သွားခဲ့သည်။
ဟာမီတန်သည် သူ့၏ကျေးဇူးရှင် ကုန်သည်၏ အကိုအဖြစ် အိုင်းရစ်နွယ်ဖွား ဟာကျူလီ မူလီဂန်နှင့် အခန်းအတူငှားခဲ့ကြပြီး ထိုသူသည် ဟာမီတန်အား ပညာရေးနှင့် အခြားသော အထောက်အပံ့များအတွက် ပေးချေရန် ကုန်စည်များ ရောင်းချရာ၌ အကူအညီပေးခဲ့သည်။
Newton (2015), p. 64. ၁၇၇၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကောလိပ်အတွက် လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် နယူးဂျာစီပြည်နယ် အဲလီဇဘက်မြို့ရှိ ဖရန်စစ် ဘာဘာဦးစီးသော အဲလီဇဘက်မြို့အကယ်ဒမီ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတွင် လေ့လာခ့သည်။
သူသည် ကာလအတန်ကြာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော ဒေသ ဉာဏနှင့် တော်လှန်ရေးဦးဆောင်သူ ဝီလီယံ လစ်ဗီးစတန်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Newton (2019), [ pp. 227–228]. "Thus, when Alexander Hamilton arrived in Elizabethtown in October 1772 and moved in with the Livingstons, they lived in this house rented from Jacob De Hart."Adair and Harvey. thumb|ယနေ့ခေတ် မြို့တော်ခန်းမပန်းခြံရှိ New York Commons ကပ်လျက်ရှိ ဘုရင့်ကောလိပ် (၁၇၅၆ ခုနှစ်) ဟာမီတန်သည် မူလီဂန်တက်ခဲ့သော နယူးယောက်မြို့ရှိ ဘုရင့်ကောလိပ်(ယခု ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်)သို့ ၁၇၇၃ ခုနှစ် ဆောင်းဦးတွင် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၇၇၄ ခုနှစ် မေလတွင် တရားဝင်ဝင်ခွင့် မရမီထိ မူလီဂန်နှင့်အတူ ပေါင်းနေခဲ့သည်။
Newton (2015), p. 69. သူ၏ ကောလိပ် အခန်းဖော်နှင့် တသက်တာ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ရောဘတ် ထရု့ပ်(Robert Troup)က ဘုရင့်ကောလိပ်ရှိ လစ်ဘာတီတိုင်(Liberty Pole)၌ ၁၇၇၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဟာမီတန်သည် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လူထုရှေ့တွင် စကားပြောခဲ့သည်ကို မှတ်ချက်ပြုပြီး ဗြိတိန်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ မျိုးချစ်တွေအကြောင်း တိုတိုတုတ်တုတ် ရှင်းပြတဲ့ ဟာမီတန် ပြတ်ပြတ်သားသားဆိုခဲ့မှု၏ ကြီးကျယ်မှုအကြောင်း ပြောခဲ့သည်။
Randall, p. 78. ဟာမီတန်၊ ထရု့ပ်နှင့် အခြားဘွဲ့ကြိုလေးယောက်တို့သည် အမည်မဖော်ခဲ့သည် စာပေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းအဖွဲ့အစည်းကို ဖီလိုလစ်စီယန်အဖွဲ့အစည်း(Philolexian Society)အား ဖွဲ့စည်းနိုင်မည့် အကြိုဖွဲ့စည်းခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
Chernow, p. 53. အင်္ဂလန်ဘုရားကျောင်းတော်မှ ဘုန်းတော်ကြီး ဆင်မြူရယ် ဆီဘာရီ(Samuel Seabury)သည် ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရအပေါ် သစ္စာစောင့်သိမှု၏ ကောင်းခြင်းတို့ကို ရေးသားထားသော လက်ကမ်းစာစောင်အတွဲများကို ထုတ်ဝေရာ ဟာမီတန်သည် သူ၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးအရေးအသားများဖြစ်သည့် A Full Vindication of the Measures of Congress နှင့် The Farmer Refuted တို့ကို အမည်မဖော်ပြပဲ ရေးသားတုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
ဆီဘာရီသည် ကိုလိုနီနယ်များအတွင် အကြောက်တရားအား ရိုက်သွင်းပေးရန်နှင့် သူ၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ ကိုလိုနီနယ်များအကြား ပေါင်းစည်းလာမည့် အလားအလာကို ရပ်တန့်ရန်ဖြစ်သည်။
Miller, p. 9. မှတ်ချက်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများ။
thumb| ဆွီဒင်ရေအိုင်မှသက်ရှိများ၏ အစာကွင်းဆက်။
အခွံမာရေနေသတ္တဝါများကို စားသော ဘလိခ်ငါးသည် ပါ့ချ်ငါး၏ အဓိကအစာ သားကောင်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည်လည်း မြောက်ပိုင်း ပိုက်ငါး၏ အဓိက အစာဖြစ်နေပြန်ကာ ၎င်းပိုက်ငါးကိုယ်တိုင်သည်လည်း ဝန်လက်ငှက်၏ အစာအဖြစ် အဓိက အမဲလိုက် စားသုံးသော သားကောင်ဖြစ်နေလေသည်။
အစာကွင်းဆက်ဆိုသည်မှာ လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းချိတ်ဆက်နေသော အစာကွန်ယက်အတွင်းမှ ကွင်းဆက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အစာ မူလထုတ်လုပ်သူ သက်ရှိရုပ်စုများ(မြက် သို့မဟုတ် အပင်များကဲ့သို့ နေရောင်ခြည်ကိုအသုံးပြု၍ ကိုယ်ပိုင်အစာထုတ်လုပ်နိုင်သော သက်ရှိများ) ထံမှ စတင်မြစ်ဖျားခံကာ ထိပ်တန်းသားရဲမျိုးစိတ်များ(ကျား သို့မဟုတ် သားသတ်ဝေလငါးကဲ့သို့သော)၊ အဆွေးအမြေ့စားသုံးသော ပိုးမွှားများ(တီကောင်များ သို့မဟုတ် သစ်ပိုးများကဲ့သို့သော) သို့တည်းမဟုတ် အပုပ်အသိုးအညစ်အကြေးစားသော မျိုးစိတ်များ(မှို သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားကဲ့သို့သော) အစရှိသည့် သက်ရှိမျိုးစိတ်များထံတွင် အဆုံးသတ်လေ့ရှိသည်။
အစာကွင်းဆက်တစ်ခုသည် သက်ရှိများအချင်းချင်း ၎င်းတို့ စားသုံးသော အစားအစာအရ မျိုးစိတ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခု မည်ကဲ့သို့ဆက်စပ်နေသည်ကိုလည်း ပြသပေးနိုင်၏။
အစာကွင်းဆက်တစ်ခုစီ၏ အဆင့်တိုင်းသည် မတူညီသော အာဟာရတန်ဖိုး(trophic) အဆင့်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အစာကွင်းဆက်သည် မတူညီသော သက်ရှိများ၏ အစာအာဟာရမှီဝဲခြင်းဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးသော ကွန်ယက်ချိတ်ဆက်မှုကို စုစည်းထားပြီး ကွင်းဆက်တစ်ခုချင်းစီသည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာလမ်းကြောင်းအတိုင်းသာ လိုက်နာချိတ်ဆက်သွားသောကြောင့် အစာကွင်းဆက်များသည် ကွဲပြားသွားရခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းအစာကွင်းဆက်များအကြားရှိ သဘာဝအတိုင်း အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်မှုများကြောင့် သက်ရှိအားလုံး၏ အစာကွန်ယက်ကို ဖြစ်လာစေလေသည်။
အယူအဆနှင့် သဘောတရားရေးရာ အစာကွန်ယက်အား တည်ဆောက်ထားသော အစာအာဟာရတန်ဖိုး(Trophic)ကို တိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသော မက်ထရစ်မှာ ၎င်းအစာကွင်းဆက်၏ မည်မျှအထိ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်ဆိုသော အတိုင်းအတာ အထွာပင်ဖြစ်သည်။
အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံဖြင့် ကွင်းဆက်တစ်ခု၏ သက်ရောက်မှုအတိုင်းအတာ အထွာသည် အာဟာရမှီဝဲစားသုံးသူနှင့် ကွန်ယက်၏အောက်ခြေအဆင့် အကြားတွင်ရှိသော ချိတ်ဆက်နေမှု အရေအတွက်ပင်ဖြစ်သည်။
ကွန်ယက်တစ်ခုလုံး၏ ကွင်းဆက်ပျမ်းမျှ အတိုင်းအတာပမာဏသည် အစာကွင်းဆက် တစ်ခုချင်းစီ၏ ဂဏန်းသင်္ချာဆိုင်ရာ ပျှမ်းမျှပမာဏဖြစ်၏။
ထိုမျှသာမက သဘောတရားရေးရာအရ အစာကွင်းဆက်သည် စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ ပုံကြမ်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်နေလေ၏။
အစာကွင်းဆက်တစ်ခုသည် ကနဦးစားသုံးသူများမှ အာဟာရအလို့ငှာ မှီဝဲစားသုံးသော မူလအစာထုတ်လုပ်သူများမှ စတင်သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိခဲ့ကြပြီးဖြစ်လေသည်။
ကနဦးစားသုံးသူအဆင့်ထိ ပါဝင်သော မျိုးစိတ်များကို ယေဘူယျပုံသေမှတ်ယူ၍ ရနိုင်ပြီး ၎င်းအားထပ်မံ စားသုံးသူ အဆင့်ဆင့်သော အဆင့်များကို ကျွန်ုပ်တို့ ပုံသေမှတ်ယူ၍မရနိုင်ပေ။
ဥပမာအားဖြင့် အစိမ်းရောင်ရှိသော အပင်တစ်ပင်မှစတင်သည့် အစာကွင်းဆက်တစ်ခုတွင် ၎င်းအပင်သည် အစာမူလ ထုတ်လုပ်သူဖြစ်ပြီး ၎င်းကိုစားသော ခရုသည် ကနဦးစားသုံးသူဖြစ်၏။
ထို့နောက် ခရုကိုစားသုံးသော အဆင့်တွင် မြွေများလည်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ဖား ကဲ့သို့သော သတ္တဝါများလည်း ဖြစ်နိုင်လေ၏။
အစာ မူလ ထုတ်လုပ်သူ သက်ရှိများ အစာကွင်းဆက်များသည် မျိုးစိတ်အများစု၏ ရှင်သန်မှုအတွက် အလွန်အရေးကြီးလှပေသည်။
အကယ်၍များ အစာကွင်းဆက်တစ်ခုတွင်ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမျှလောက်သာ ဖယ်ရှားမိလိုက်ပါက အချို့သောသက်ရှိမျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းသွားစေနိုင်သည်အထိ သက်ရောက်မှုရှိ၏။
အစာကွင်းဆက်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်မှာ မူလထုတ်လုပ်သူများပါဝင်သော အစုအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
မူလထုတ်လုပ်သူများ သို့မဟုတ် အလိုအလျှောက် အာဟာရတန်ဖိုးရှိသော မူလထုတ်လုပ်သူများသည် နေရောင်ခြည်မှရရှိသော စွမ်းအင်ကိုအသုံးပြု၍ ရှုပ်ထွေးသော သက်ရှိရုပ်စုဒြပ်ပေါင်းများကို ဖန်တီးနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့ထက် အစာအာဟာရတန်ဖိုး ပိုမြင့်မားသော အဆင့်တွင်ရှိသည့် မျိုးစိတ်များသည် ထိုကဲ့သို့ ပြုလုပ်နိုင်စွမ်းမရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့အား အာဟာရအလို့ငှာ မှီဝဲစားသုံးရလေသည်။
နေ၏အလင်းရောင်သည် အစာချက်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် လိုအပ်သောကြောင့် နေရောင်ခြည်ပျောက်ကွယ်သွားပါက သက်ရှိအများစုသည် တည်ရှိနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
သို့ပါသော်လည်း အချို့သော ဓာတုစွမ်းအင်သုံး၍ အစာထုတ်လုပ်သည့် ဇီဝမျိုးစိတ်များသည် (Hydrothermal Vent) ဟုခေါ်သည့် နက်ရှိုင်းသော ပင်လယ်ရေအောက်ကြမ်းပြင်ရှိ ကမ္ဘာ့အတွင်းပိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူစွမ်းအင်မှတဆင့် chemosynthesis ဟုခေါ်သော ဓာတုဓာတ်ပေါင်းကို အသုံးပြု၍ အစာချက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်ကို မကြာသေးမီကာလများက သိပ္ပံပညာရှင်များ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ကြလေသည်။
ထိုသက်ရှိများ၏ အစာကွင်းဆက်ဆိုင်ရာ အာဟာရတန်ဖိုးအား ဓာတုအာဟာရတန်ဖိုးအဆင့်များ (chemotrophs) ဟုခေါ်လေသည်။
ထို့ကြောင့် အချို့သော သက်ရှိများသည် ၎င်းတို့ရှင်သန်ရန်အတွက် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် မလိုအပ်ကြောင်းကို ပြသနေလေသည်။
စွမ်းအင် ပြန်လည်ကူးပြောင်းပေးသည့် သက်ရှိများ သေဆုံးသွားသော ဇီဝရုပ်ကြွင်းများကို စားသုံးသည့် အဆွေးအမြေ့စားများသည် ဇီဝဒြပ်ပေါင်းများကို စွမ်းအင်အသွင်ကူးပြောင်း၍ မြေဆီလွှာသို့ အာဟာရပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးသည့် ရိုးရှင်းသော အစာအာဟာရဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ထိုအရာများသည် အပင်များ သက်ရှိရုပ်စုဒြပ်ပေါင်းများဖန်တီးရန်အတွက် လိုအပ်သော ရိုးရှင်းသည့် အာဟာရများဖြစ်လေ၏။
ကွဲပြားခြားနားသော အဆွေးအမြေ့စား မျိုးစိတ်များ ၁ သိန်းကျော်ခန့် ရှိကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။
ခရာကျသော မျိုးစိတ်များ အစာကွန်ယက်များတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်သော ခရာကျသော မျိုးစိတ်များ () အသီးသီးရှိကြသည်။
၎င်းခရာကျသောမျိုးစိတ်များ၏ တည်ရှိခြင်း / ပျောက်ကွယ်ခြင်း ကိစ္စရပ်များသည် ယင်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်အသိုင်းအဝိုင်းအပေါ်သို့ ကြီးမားသော အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိရုံသာမက အစာကွင်းဆက်သို့ပါ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်စေနိုင်လေသည်။
ခရာကျသောမျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းသေဆုံးသွားပါက အစာကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးအား ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းထားနိုင်ခြင်း ရှိမည်မဟုတ်ပေ။
ခရာကျသောမျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တိရစ္ဆာန်များ၊ အပင်များ အစရှိသည့် ဇီဝမျိုးစိတ်အားလုံးကို မပျက်စီးစေရန်နှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် မျိုးသုဉ်းခြင်းများ မဖြစ်ပေါ်စေရန် ကာကွယ်ပေးသည်။
အယူအဆနှင့် သဘောတရားရေးရာ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်များ အစာကွင်းဆက်ဆိုင်ရာ အယူအဆများကို ၁၀ ရာစုခန့်က အာရပ်သိပ္ပံနှင့် တွေးခေါ်ပညာရှင် အယ်ဂျာဟစ် (Al-Jahiz) ဆိုသူမှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ချားလ် အယ်တန် (Charles Elton) ဆိုသူမှလည်း ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် သူထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်၏ နောက်ပိုင်းတွင် အစာကွန်ယက်ဆိုင်ရာ အယူအဆကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။
အစာကွင်းဆက်အတိုင်းအတာ thumb| Chesapeake ပင်လယ်အော် မှ ရေငှက်များ၏ အစာကွန်ယက်သည် အစာကွင်းဆက်များ၏ ကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အစာကွင်းဆက်တစ်ခု၏ အရှည်သည် အနိမ့်ဆုံးမှ အမြင့်ဆုံး အာဟာရတန်ဖိုး အဆင့် (စားသုံးခြင်း) အထိ ချိတ်ဆက်မှုများမှတစ်ဆင့် တိုးပွားလာသည့် စွမ်းအင်ကူးပြောင်းရယူမှုနှင့် ဂေဟဗေဒဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အညွှန်းကိန်းများကို ပေးဆောင်သည့် စဉ်ဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲနိုင်သောပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂေဟဗေဒပညာရှင်များ သည် အစာကွင်းဆက်အရှည်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဂေဟဗေဒပုံစံများ၏ သဘောသဘာဝနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ယူဆချက်ဖြစ်သည့် ဂေဟစနစ် အရွယ်အစားနှင့် သက်ရောက်မှု အတိုင်းအတာ တိုးလာခြင်း၊ အဆင့်တစ်ခုစီတွင် စွမ်းအင်လျှော့ချခြင်း သို့မဟုတ် ရှည်လျားသော အစာကွင်းဆက်အရှည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း စသည့် အယူအဆများကို တီထွင်စမ်းသပ်ခဲ့ကြသည်။
စားနပ်ရိက္ခာကွင်းဆက် လေ့လာမှုများအတွက် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍများ၊ အာဟာရတန်ဖိုး သက်ရောက်မှုလမ်းကြောင်းများနှင့် ခြေရာကောက်လေ့လာမှုများ အစရှိသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အစာကွင်းဆက်သည် လွန်စွာအရေးပါလေသည်။
အပင်များကဲ့သို့ ထုတ်လုပ်သူများသည် ကစီဓာတ်ကို ပေါင်းစပ်ရန်အတွက် နေရောင်ခြည် သို့မဟုတ် ဓာတုစွမ်းအင်ကို အသုံးပြုသည့် သက်ရှိများဖြစ်သည်။
အစားအသောက်ကွင်းဆက်အားလုံးသည် ထုတ်လုပ်သူ ဇီဝသက်ရှိများမှ စတင်ရသည်သာ ဖြစ်သည်။
စားသုံးသူများသည် အခြားသက်ရှိများကို စားသုံးသော သက်ရှိများသာဖြစ်လေသည်။
အစာကွင်းဆက်တွင် ကနဦးအစာထုတ်လုပ်သူ သက်ရှိမှလွဲ၍ ကျန်သက်ရှိအားလုံးသည် စားသုံးသူများသာဖြစ်သည်။
အစားအစာကွင်းဆက်တစ်ခု၏ ထိရောက်မှုသည် အဓိကထုတ်လုပ်သူများမှ ပထမဆုံးရယူအသုံးပြုသည့် စွမ်းအင်ပေါ်တွင်မူတည်သည်။
ကနဦးစားသုံးသူများသည် အစာ မူလထုတ်လုပ်သူများထံမှ စွမ်းအင်ကိုရယူသည်။
တတိယအဆင့်စားသုံးသူသည် အစာကွင်းဆက်တွင် နံပါတ်လေးနေရာတွင်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂေဟဗေဒ။
အန်ယူနမ်နီယမ် (Ununennium) သည် ဓာတုဗေဒ သင်္ကေတ Uue ဖြင့် အက်တမ်နံပါတ် ၁၁၉ ရှိသော အဆိုပြု ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်တခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အယ်လ်ကာလီ သတ္တုများ။
ဒေါက်တာမြသော် ( ၁၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၅ မွေးဖွား) သည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) မန္တလေး သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော မြန်မာ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ပါမောက္ခဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဒေါက်တာမြသော်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါက်တာမြသော်သည် သွားဆရာဝန် ဒေါက်တာခင်ဝင်းမေနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီးသမီးတစ်ယောက်နှင့် သားတစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
သားဖြစ်သူ ဇေယျာသော် သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အခြားကြည့်ရန် မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်း မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆေးကောင်စီ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်များ။
မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်းသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင် ၄,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်းဂျာနယ်ကိုအသင်းမှ နှစ်စဉ် ထုတ်ဝေသည်။
FDI ကမ္ဘာ့သွားဘက်ဆိုင်ရာအသင်းချုပ်မှ ဟောပြောပို့ချမှုများ ပြုလုပ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံကိုလည်း စီစဉ်ဆောင်ရွက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆေးကောင်စီတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ သွားဆရာဝန်များအတွက် ကျွမ်းကျင်အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင်များ မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာအောင်သန်း (၁၉၇၉-၁၉၈၄)၊ ဒေါက်တာခင်မောင်လေး (၁၉၈၅-၁၉၉၅)၊ ဒေါက်တာမြင့်နိုင် (၁၉၉၆-၁၉၉၈)၊ ဒေါက်တာဘမြင့် (၁၉၉၈-၂၀၀၈)၊ ဒေါက်တာသိန်းထွဋ် (၂၀၀၉-၂၀၁၁)၊ ဒေါက်တာပွင့်ဖူး (၂၀၁၂-၂၀၁၅) ဒေါက်တာသိန်းကြူ (၂၀၁၆-၂၀၁၉)၊ ဒေါက်တာမြင့်ထိန် (၂၀၂၀ - လက်ရှိ) အခြားကြည့်ရန် သွားရောဂါကုပညာ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆေးကောင်စီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ဆေးပညာနှင့် ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်းများ။
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ () သည် မယ်စကြဝဠာပြိုင်ပွဲကြီး သို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကျင်းပခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံအလှမယ်ပြိုင်ပွဲကြီး ဖြစ်သည်။
လက်ရှိအနိုင်ရရှိထားသူမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ Myanmar Expo (Fortune Plaza) ၌ ကျင်းပခဲ့သော မယ်စကြဝဠာမြန်မာ ၂၀၂၅ တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပြင်ဦးလွင်ကိုယ်စားပြုအလှမယ် မြတ်ရတနာစိုး ဖြစ်သည်။
မြတ်ရတနာစိုး သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ကျင်းပမည့် Miss Universe ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်သည်။
သမိုင်း မယ်စကြဝဠာပြိုင်ပွဲကြီးကို မြန်မာ့ကိုယ်စားပြု အဖြစ် ၁၉၅၉ ၌ မယ်ဗမာသန်းသန်းအေး မှ စတင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် မယ်ဗမာ (ခေါ်) မြန်မာနိုင်ငံ အလေးမနှင့် ကာယဗလအဖွဲ့ချုပ်မှ ၁၉၆၀ ၌ မြင့်မြင့်မေ၊ ၁၉၆၁ ၌ ခင်မြင့်မြင့် စသည်ဖြင့် အသီးသီးစေလွှတ်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ နောက်ပိုင်းတွင် မယ်ဗမာပြိုင်ပွဲ များကို မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု နှင့်မကိုက်ညီသောကြောင့်ဟုဆိုကာ ပိတ်သိမ်းလိုက်သည်။
ထိုကြောင့် ၁၉၆၂ မှစတင်၍ မယ်စကြဝဠာပြိုင်ပွဲကြီး သို့သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ချေ။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ ရွေးချယ်ရေးတာဝန်ခံ ဒေါ်စိုးယု‌‌ဝေက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးယောက်၌ ရှိသောမယ်စကြဝဠာရုံးချုပ်သို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မယ်စကြဝဠာ၂၀၁၂ Olivia Culpo မယ်စကြဝဠာအဖွဲ့အစည်း၏တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ထို့နောက် မယ်စကြဝဠာအဖွဲ့အစည်း၏ တိုက်တွန်းမှု‌ကြောင့် နှစ်၅၀ကျော်အတွင်း ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိသော မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ‌ရွေးချယ်ခြင်းကို ၂၀၁၃ခုနှစ်၌ တဖန်ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲဝင် ရွေးချယ်ခြင်း မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့အသီးသီးမှ ကိုယ်စားပြုများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ကြသည်။
ယင်းတို့ အနက်မှ မြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ရွေးချယ်သော (City Miss) ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း မြို့နယ် အသီးသီး ကျင်းပခဲ့ရာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
မယ်စကြဝဠာ ပဲခူး မယ်စကြဝဠာ ဗန်းမော် မယ်စကြဝဠာ ထားဝယ် မယ်စကြဝဠာ မန္တလေး မယ်စကြဝဠာ မြစ်ကြီးနား ပြိုင်ပွဲ အောက်ဖော်ပြပါဇယား ၂၀၁၃ခုနှစ်မှ စတင်ကျင်းပခဲ့သော မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲများဖြစ်သည်။
ခုနှစ်အကြိမ်ရေနေ့ရက်ပြိုင်ပွဲ ကျင်းပသည့်နေရာမြို့ပြိုင်ပွဲဝင် ၂၀၁၃ ၁ကြိမ် ၃ အောက်တိုဘာ အမျိုးသားဇာတ်ရုံ (ရန်ကုန်) ရန်ကုန် ၂၀ ၂၀၁၄ ၂ကြိမ် ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀ ၂၀၁၅ ၃ကြိမ် ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၅ Gandamar Grand Ballroom၂၀ ၂၀၁၆ ၄ကြိမ် ၂၀၁၇ ၅ကြိမ် ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၆ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်၊ ရန်ကုန် ၂၀ ၂၀၁၈ ၆ကြိမ် ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ Gandamar Grand Ballroom, Gandamar Wholesale ၃၀ ၂၀၁၉ ၇ကြိမ် ၃၁ မေ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်၊ ရန်ကုန် ၂၆ ၂၀၂၀ ၈ကြိမ် ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၃၆ ၂၀၂၁ ပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်းမရှိ ၂၀၂၂ ၉ ကြိမ် ၁ အောက်တိုဘာ ဂရမ်းဘောရွန်း၊ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်၊ ရန်ကုန် ရန်ကုန် ၁၄ ၂၀၂၃ ၁၀ ကြိမ် ၁၄ စက်တင်ဘာ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်၊ ရန်ကုန် ၃၂ ၂၀၂၄ ၁၁ ကြိမ် ၇ ဇွန် ရန်ကုန် ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ (YCC)၊ ရန်ကုန် ၅၂၂၀၂၅၁၂ ကြိမ်၁၇ ဇွန်Myanmar Expo (Fortune Plaza၊ ရန်ကုန်၃၅ အနိုင်ရရှိသူများ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ Runners-upFirstSecondThirdFourthFifth၂၀၂၅မြတ်ရတနာစိုး ပြင်ဦးလွင်နန်းအဉ္ဇလီ ဟားခါးခိုင်ဆွေဇင်သင်း စစ်တွေဇူလှိုင်ဝင့်ထည် မိတ္ထီလာမျိုးကိုကိုစန်း မိုးကုတ်Mary Ja Doi Awng မြစ်ကြီးနား ၂၀၂၄ သက်စံအန်ဒါစံ ရန်ကုန် (မြောက်)ချယ်ရီမိုး မိတ္ထီလာဟန်လေး မူဆယ်အိမ့်မြတ်ချယ် မော်လမြိုင်သော်တာစန်း တောင်ငူMary Htoi Ra မြစ်ကြီးနား ၂၀၂၃ အမရာဘို ကျိုင်းတုံ ဒီး မော်လမြိုင် ခေမား ဗန်းမော် နန်းနန္ဒာလင်း တာချီလိတ် နိုနိုမေ ပုသိမ် သင်းစန္ဒာပြည့်သီဟအောင် ပြင်ဦးလွင် ၂၀၂၂ ဇာလီမိုး ဗန်းမော် ယမုံ ရန်ကုန် သင်ဇာမင်းထက် ရွှေဘို Kendra ရန်ကုန် ကေဇင်ခန့် ရန်ကုန် ၂၀၂၁ colspan="6" align="center" ၂၀၂၀ သူဇာဝင့်လွင် ဟားခါး ဟန်လေး မြဝတီ မေသဇင်ဦး မြစ်ကြီးနား ရေချယ် ရန်ကုန် (တောင်) မြစန်းသီတာborder|23px ပုသိမ် နော်ခရစ္စတင်း ဗန်းမော် ၂၀၁၉ ဆွေဇင်ထက် ဘားအံ မွှေးသက် မြိတ် ထက်သီရိဇော် မန္တလေး ထွန်းပလဲရတနာ မင်းဘူး လင်းထက်ထက်ကျော် မြစ်ကြီးနား စုစုဆန္ဒီborder|23px ပုသိမ် ၂၀၁၈ နှင်းသွေးယုအောင် ပဲခူး ဆုမြတ်ဖူး နေပြည်တော် နန်းမွေ့ဖောင်လုံ တာချီလိတ် မြင့်မိုလ်မေ ဘားအံ ရိုစလင်းဆိုင်းနုနုပန် မြစ်ကြီးနား ၂၀၁၇ ဇွန်သံစဉ် ရန်ကုန် ရွှေအိမ်စည်(ရုပ်သိမ်းခြင်း) ရန်ကုန် ဂျာဒင်ကိုင် မြစ်ကြီးနား ထွန်းဝတီ လားရှိး ခင်လပြည့်ဇော် ရန်ကုန် ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ထက်ထက်ထွန်း ရန်ကုန်ဟန်လေး မန္တလေးချိုချိုထွန်း စစ်တွေအိဖြိုးသွယ် မော်လမြိုင် မေဘရဏီသော် ရန်ကုန် ၂၀၁၄သျှားထွဋ်အိန္ဒြာ ရန်ကုန် ယွန်းမီမီကျော် မန္တလေး ရွှေစင်ကိုကို မော်လမြိုင် ၂၀၁၃ မိုးစက်ဝိုင် ရန်ကုန် အေးချမ်းမိုး ရန်ကုန် မြတ်နှင်းဖြူ ရန်ကုန် နှင်းယမုံဦး ကော့သောင်း မေချစ်ပုံ ရန်ကုန် မြို့အလိုက် ဆုရရှိမှု HometownTitlesWinning Years ရန်ကုန်52013, 2014, 2015, 2016, 2017 ပြင်ဦးလွင်12025 ရန်ကုန် (မြောက်)2024 ကျိုင်းတုံ2023 ဗန်းမော်2022 ဟားခါး2020 ဘားအံ2019 ပဲခူး2018 နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲ လက်ရှိယှဉ်ပြိုင်နေသည့် ပြိုင်ပွဲများ မယ်စကြဝဠာ မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၌ အနိုင်ရရှိသူသည် မယ်စကြဝဠာ ပြိုင်ပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားပြု အဖြစ် သွားရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်။
အကယ်၍ အနိုင်ရရှိသူသည် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်းမရှိပါက 1st Runner-Up (ဒုတိယနေရာ) ရရှိသူသည် အနိုင်ရရှိသူ ကိုယ်စား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမည်။
ခုနှစ်မြို့/ခရိုင်ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်ခေါင်းစဉ်နေရာရှိမှုအထူးဆုများ ၂၀၂၄ colspan=5 ၂၀၂၃ ကျိုင်းတုံ အမရာဘို မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃ ၂၀၂၂ ဗန်းမော် ဇာလီမိုး မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂ ၂၀၂၁ colspan="5" ၂၀၂၀ ဟားခါး သူဇာဝင့်လွင် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀ ဆန်ကာတင် ၂၁ဦး ၂၀၁၉ ဘားအံ ဆွေဇင်ထက် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉ ၂၀၁၈ ပဲခူး နှင်းသွေးယုအောင် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈ ၂၀၁၇ ရန်ကုန် ဇွန်သံစဉ် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇ ၂၀၁၆ ရန်ကုန် ထက်ထက်ထွန်း မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၆ ၂၀၁၅ ရန်ကုန် မေဘရဏီသော် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅ ၂၀၁၄ ရန်ကုန် သျှားထွဋ်အိန္ဒြာ မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၄ ၂၀၁၃ ရန်ကုန် မိုးစက်ဝိုင် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃ မယ်ဗမာ ယခင်က မယ်စကြဝဠာ ပြိုင်ပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားပြု အဖြစ် သွားရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရန် မယ်ဗမာ ပြိုင်ပွဲ မှကိုယ်စားပြုရွေးချယ်ခဲ့သည်။