kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စွန်ပလွံပင်သည် အသက်ရှည်သော သစ်ပင်ဖြစ်ရာ နှစ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်အထိ နှစ်စဉ်ဆက်ကာ အသီးများသီးလေ့ရှိသည်။
အသီးကို အမှည့်အတိုင်းဖြစ်စေ၊ အခြောက်လှန်း၍ဖြစ်စေ စားသုံးကြသည်။
အချို့အသီးခိုင်ကြီး များတွင် တစ်ခိုင်လျှင် အသီးပေါင်း ၁ဝဝဝ ကျော်ပါ၍ အလေး ချိန်အားဖြင့် ပေါင် ၂ဝ ကျော်မျှ ရှိသည်။
အီရတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စွန်ပလွံ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသော တိုင်းပြည်ဖြစ် ရာ ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်များသို့ စွန်ပလွံသီး အမြောက်အမြား တင်ပို့လေသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၌လည်း စွန်ပလွံပင်ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
ဥရောပတိုက်ရှိ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေတစ် လျှောက်၌ စွန်ပလွံပင်များကို အလှအပသက်သက် စိုက်ပျိုးကြ သည်။
စွန်ရဲအင်းနှင့် စွန်ရဲရွာသည် မြန်မာရာဇဝင် သမိုင်းလေ့ လာမှုတွင် အရေးပါသော နေရာများဖြစ်သည်။
ကျောက်ဆည်ခရိုင် မြေပြန့်၏ အရှေ့မြောက် အစွန်ဆုံးတောင်ကုန်းတို့၏ အခြေတွင် တည်ရှိသော စွန်ရဲအင်းသည် ဘဲလင်းဘူတာ၏ အရှေ့စူးစူး ၆ မိုင်ကွာ လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ံ၁၂' နှင့် ၉၆ ံ၁၅' စပ်ကြား၊ လတ္တီတွဒ် ၂၁ ံ၄ဝ ' နှင့် ၂ဝ ံ၄၂' စပ်ကြားလောက်တွင် တည်ရှိသည်။
စွန်ရဲရွာသည် စွန်ရဲအင်း၏ အနောက်ဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ခရစ် ၉ ရာစုနှစ်မတိုင်မီက၊ ဤဒေသတွင် မွန်၊ ပလောင်၊ ဝနှင့် သက်၊ ကဒူးတို့နေထိုင်ခဲ့ကြ၍၊ ခရစ်နှစ် ၈ဝဝ ကျော်လောက်တွင် မြန်မာတို့ဝင်ရောက်လာကြသည် ဟု သမိုင်းဆရာများက ယူဆကြ၏။
တောင်ခြေနှင့် အနီးကပ်ဆုံးဖြစ်၍ လွယ်ကူစွာ လုပ်ကိုင်စားသောက်နိုင်သော ဤဒေသ တစ်ဝိုက်၌ မြန်မာတို့ စတည်းချ နေထိုင်ခဲ့ကြဟန်တူသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမြေပြန့်တွင် မြန်မာတို့ ရှေးဦးစွာအခြေစိုက်ခဲ့သော နေရာဖြစ်ကြောင်းကို သမိုင်းသုတေသီ ပါမောက္ခ လု(စ)နှင့် အခြားပညာရှင်များက အခိုင်အမာဆိုသည်။
ရှေးကျောက်စာတို့တွင် စွန်ရဲကို စွန်ရယ်ဟု ရေးထိုးသည်၊ စွန်ရဲနှင့်တကွ မြေပြန့်ဖက်ပတ်လည် ၆ မိုင်အတွင်းရှိ ဘဲလင်း၊ သင်တောင်း၊ ငဇွန်၊ မြင်စိုင်း စသော ဒေသတို့တွင် တွေ့ရှိသော ကျောက်စာတို့ကို ထောက်ထား၍ ဤဒေသသည် ပုဂံခေတ်နှင့် ပင်းယခေတ်တို့တွင် စည်ကားဝပြောကြောင်းသိရသည်။
စွန်ရဲ ရွာတစ်ဝိုက်၌ပင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၅၉၊ ၅၉၄၊ ၆၉၈၊ ၆၉၂ တို့ပါသော ကျောက်စာတိုင် ၆ တိုင်တွေ့ရ၏။
ယင်းအထောက်အထားကြောင့် စွန်ရဲရွာ၏ ရှေးကျမှုကို ကောင်းစွာခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။
သင်တောင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ဤရွာသည် ရှေးအခါက ယခုထက် ပိုမိုစည်ကားသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။
ဤရွာတွင် ပုဂံခေတ်အမတ်ကြီးများ၊ သံဃာတို့၏ အကြီးအကဲဖြစ်သော မဟာထေရ်မြတ်များ အလှူဒါနပြုခဲ့ကြောင်းနှင့် ရွာသူကြီးအပြင် ကလန်သံပျင်တို့ပါရှိခဲ့ကြောင်းကို ကျောက်စာများအရသိရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ။
စွန်လွှတ်နေပုံ သစ်ထွင်းပန်းချီ။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ မိုးဦးရာသီ နေသာသော သညနေခင်းအချိန် တွင် ကောင်းကင်သို့ ကြည့်လိုက်လျှင် အရောင်မျိုးစုံရှိသော စွန် (လေတံခွန်)များကို တွေ့ကြရပေမည်။
ကလေးလူကြီးမရွေး စွန်ကို အပျော်လွှတ်ကစားကြသည်။
စွန်ကို ပုံအမျိုးမျိုးချိုး၍ လုပ်တတ်ရာ အဓိကအားဖြင့် ကုလားစွန်နှင့် မြန်မာစွန်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။
ကုလားစွန်မှာ ဝါးခြမ်းတံငယ် နှစ်ချောင်းပါ၍ တစ်ချောင်းကို ကျောရိုးတံအဖြစ် ထားပြီးလျှင် အခြားတစ် ချောင်းကို ပထမဝါးခြမ်းတံ အထက်ပိုင်းနားတွင် ဖြတ်လျက် ကွေးထားသည်။
ကျောရိုးတံ ထိပ်နှစ်ဖက်နှင့် ကိုင်းတံ ထိပ်နှစ် ဖက်တို့ကို အစွန်းလေးဖက် အဖြစ်ထား၍ အရွယ်တော်သင့် အောင် ဖြတ်ထားသော စက္ကူပါးဖြင့် ဝါးခြမ်းတံများပေါ်တွင် ကော်နှင့်ကပ်ထားသည်။
ကျောရိုးတံနှင့် ကိုင်းတံ ဆုံသောနေရာ တွင် တစ်ချက်၊ ကျောရိုးတံပေါ်အောက်ဘက် အလေးချိန်မျှတ စေမည့်နေရာ၌ တစ်ချက်၊ ခွလျက် ဆိုင်းကြိုးတပ်ရသည်။
ယင်းသို့ ဆိုင်းကြိုးတပ်၍ပြီးလျှင် စွန်သည် လွှတ်ရန်အသင့် ဖြစ်သည်။
မြန်မာစွန်မှာ ကုလားစွန်မူအတိုင်းပင် ဖြစ်သော်လည်း အနည်းငယ်အနုစိတ်လျက် ပြုလုပ်ထားသည်။
မြန်မာစွန်သည် အပ်ခြည်ကြိုးများနှင့် အရိုးတံများကို ဆိုင်းထားခြင်း၊ အမြီးကို ရိုးရိုးအမြီးမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ ငကြင်းမြီးသဏ္ဌာန်တပ်ထားခြင်း စသည်မျှလောက်သာ ကုလားစွန်နှင့် ခြားနားသည်။
စွန်တွင် အမြီးရှည်ကြီးများ တပ်ပေးခြင်းမှာ လေထဲတွင် ငြိမ်၍နေစေ ရန်ပင်ဖြစ်သည်။
ကုလားစွန်မှာ လေးထောင့်ပုံ မကျတကျ ဖြစ်၍ မြန်မာစွန်၏ပုံမှာ ကုလားစွန်၏ ပုံထက်ရှည်သည်။
ကုလားစွန်သည် လေထဲ၌ ငြိမ်သက်စွာနေသည်။
ထို့ကြောင့် ကုလားစွန်ကို စွန်ဖြတ်ကစားရန် လွတ်ကြပြီးလျှင် မြန်မာစွန် ကိုမူ စိတ်ကူးဉာာဏ်အတိုင်း အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်၍ အလှလွှတ်ကြလေသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် စွန်လုပ်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပေါ့ပါး၍ အကြောဖြောင့်စင်းသည့် သစ်သားတုတ် ချောင်းအရှည်၏ အထက်ပိုင်းခပ်ကျကျနေရာ၌ တုတ်ချောင်း အတိုကို ကန့်လန့်ဖြတ်ထားကာ၊ ဆုံရာနေရာ၌ ခိုင်မြဲစွာ ချည် နှောင်ထားသည်။
တုတ်ချောင်း အစွန်းလေးဖက်ကို ကြိုးများ ဖြင့်ဆက်ကာ ချည်ထားသည်။
ထို့နောက် ကြိုးဘောင်ပုံသဏ္ဌာန် အတိုင်း စက္ကူပါး သို့မဟုတ် အဝတ်ပါးကို အပေါ်မှ ကပ်ပေး သည်။
ဆိုင်းကြိုးတပ်ပုံမှာ တုတ်ချောင်းများ၏ အစွန်းများ၌ တပ်ဆင်ရသည်ဖြစ်၍ ကျွနု်ပ်တို့၏ စွန်များကဲ့သို့ နှစ်ခွမဟုတ် ဘဲ၊ လေးခွဖြစ်လေသည်။
စွန်များ လေထဲ၌ ပျံဝဲပုံမှာ ရွက်လှေ လွှင့်ပုံ၊ လေယာဉ် ပျံသန်းပုံကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။
အများအားဖြင့် လေသည် မြေပြင် နှင့် မျက်နှာပြင်ညီ တိုက်ခတ်လေ့ရှိ၏။
လေညာမှနေလျက် ရစ်လုံးရှိကြိုးကို ဖြေလျှော့၍ စွန်ကို အထက်သို့လွှတ်လိုက် သောအခါ စွန်၏ အထက်သို့တွန်းတင်ပေးသည်။
ထို့ကြောင့် ပင် စွန်သည် အထက်သို့ မြင့်တက်နိုင်လေသည်။
စွန်လွှတ်ခြင်းမှာ ပျော်ရွှင်မှုသက်သက်အတွက် ကစားရန် သာမဟုတ်၊ သိပ္ပံပညာ၌လည်း အတော်ပင်အရေးကြီးသည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ဘူးလေသည်။
ခရစ် ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် အက်ဒင်ဗာရာမြို့မှ သိပ္ပံကဝိ တစ်ဦးသည် စွန်၌ အပူချိန်ပြဒါး တိုင်များကို ပူးတွဲ ထည့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် အထက်လေယူ၏ အပူချိန်ကို တိုင်းတာနိုင်ခဲ့လေသည်။
၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗင်ဂျ မင် ဖရန်ကလင်သည် မိုးကြိုး ထစ်ချုန်းနေစဉ်အတွင်း စွန်ကို လျှပ်စစ်ပြက်ရာ တိမ်များဆီသို့ လွှတ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် လျှပ်စစ် ပြက်ခြင်းသည်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်ပင် ဖြစ်ကြောင်းကို သိခဲ့ရ ဘူးသည်။
စွန်များသည် မိုးလေဝသဌာနအတွက် လွန်စွာအသုံး ကျပေသည်။
စွန်တွင် မိုးလေဝသတိုင်းတာသော ကရိယာများ ကို ပူးတွဲတပ်ဆင်ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် အလိုရှိသည့် အတိုင်း အတာများကို သိနိုင်သည်။
ရိုးရိုးစွန်များအပြင် သေတ္တာ ပုံသဏ္ဌာန် စွန်များလည်းရှိသေးသည်။
ထိုစွန်တို့သည် ရိုးရိုးစွန် ထက်ပိုမို၍ လေးလံသောအရာဝတ္ထုတို့ကို သယ်ယူနိုင်လေသည်။
သိပ္ပံပညာ၌ အသုံးပြုသော စွန်များမှာ ကြီးမား၍ အတွဲများကို လည်း ပြုလုပ်ထားတတ်ကြသည်။
ထိုစွန်များကို ၁ဝ မိုင်မျှ ရှည်လျားသော ကြိုးဖြင့် အမြင့် ၅ မိုင် ခန့်တိုင်အောင် လွှတ် နိုင်ပေသည်၊ ကြိုးတံတားများ ပြုလုပ်ရာတွင် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း မှကြိုးကို အခြားတစ်ဖက်ကမ်းသို့ စွန်များဖြင့်ပို့ပေးနိုင်ပေသည်။
စွန်လွှတ်ခြင်းကို ကစားခြင်းတစ်မျိုးဟူ၍ ယူဆကြလေ သည်။
သို့ရာတွင် ရှေးအခါက ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နှစ်သစ်ကူး အခါများ၌ ဘာသာရေးနှင့်စပ်ဆိုင်သည့် စွန်လွှတ်ပွဲကြီးများကို အကြီးအကျယ်ကျင်းပသော အစဉ်အလာ ရှိခဲ့လေသည်။
တရုတ် နိုင်ငံတွင်လည်း နှစ်တိုင်း ၉ လ၊ ၉ ရက်နေ့သည် စွန်လွှတ်ပွဲ တော်နေ့ဖြစ်လျက် ထိုနေ့ကို အားလပ်ရက် တစ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ စွန်လွှတ်ကြသည်မှာ အလှ လွှတ်ရန်သာမဟုတ်၊ တစွန်နှင့် တစွန်ဖြတ်ရန်လည်း လွှတ်ကြ သည်။
အချို့အရပ်များတွင် စွန်ဖြတ်ပွဲများကို အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
စွန်ဖြတ်ရန် အပ်ခြည်ကြိုးကို မှန်စာရည် ဖြင့် သုတ်လိမ်းပြီးလျှင် အခြောက်ခံထားသည် မှန်စာရည်ကို ဖန်မှုန့်နှင့် ကျွဲကော်ရည် ရောစပ်၍ ဖော်ယူသည်။
ထိုကြိုးကို စွန်ချင်းယှဉ်ပြိုင်၍ ဖြတ်ရာတွင် လေညာအရပ်ကို ရအောင်ယူ၍ အခြားစွန်ကြိုးကို ထိုးစိုက်ပြီး ဖြတ်တောက်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)တ ကိုးကား Category:တရုတ် တီထွင်မှုများ။
200px|ဆရာတော် ဦးကဝိ(စွန်းလွန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး) စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၉ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလဆန်း ၂ ရက်၊ တနင်္လာနေ့ နံနက် ၃ ချက်တီးကျော်အချိန်၌ အထက်မြန်မာပြည်၊ မြင်းခြံမြို့အနီး စွန်းလွန်းရွာ အဖဦးသန့်၊ အမိ ဒေါ်တုတ်တို့မှ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။
ကျော်စောထင်ရှားသော နိမိတ်များကြောင့် မောင်ကျော်ဒင်ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့သည်။
မောင်ကျော်ဒင်ကို ငယ်စဉ်က မြင်းခြံမြို့မင်းကျောင်းဆရာတော်ထံ အပ်နှံ၍ စာပေ သင်စေခဲ့သော်လည်း၊ ပါရမီနုံ့သောကြောင့် စာကောင်းစွာ မတတ်မြောက်သည်နှင့် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် မြင်းခြံမြို့ အရေးပိုင်ရုံး၌ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းစေသည်။
အရွယ်ရောက်သောအခါ တစ်ရွာတည်းနေ မရွှေရီနှင့် သင့်မြတ်၍ သားသမီးငါးယောက် ထွန်းကားခဲ့၏။
လေးယောက်မှာ ငယ်စဉ်ကပင် ပျက်စီးသဖြင့် သားတစ်ယောက်သာ ရှိတော့သည်။
အသက် ၃ဝ အရွယ်တွင် အလုပ်မှ ထွက်ပြီးနောက် မိဘတို့၏လက်ငုတ် တောင်ယာအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးခဲ့လေသည်။
ဦးကျော်ဒင်သည် စာပေကျမ်းဂန်များကို မသင်ကြားရသော်လည်း၊ ကျွတ်ချိန်တန်သည့်အလျောက် ၁၂၈၁ ခုနှစ် တန်ခူးလမှစ၍ တရားအရသာကို ရှာခဲ့လေသည်။
ဦးကျော်ဒင်သည် ထွက်သက်၊ ဝင်သက်၊ အာနာပါဏ မှစ၍ ထိ၊ သိ၊ သတိ အစရှိသော တရားအားထုတ်မှုများကို သဒ္ဓါ ဝီရိယ၊ ဇွဲသန်သန်နှင့် နေ့ညမပြတ် အားထုတ်သွားရာ ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ ည ၁ဝနာရီအချိန်တွင် ပထမအကြိမ် တရားထူးကို တွေ့ရလေသည်။
တစ်ဖန် ၁၂၈၂ ခုနှစ် ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ စနေနေ့ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်သည်။
ထို့နောက် ၁၂၈၂ ခုနှစ် တော်သလင်းလပြည့် ကျော် ၁၃ ရက်၊ တနင်္လာနေ့ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် မိမိခန္ဓာကိုယ်၌ ပြင်းပြလှသော ဝေဒနာများကို ခံစားရပြီးနောက် တတိယအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်၏။
၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်လေသည်။
ဤကား ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် ယာခင်းမှ နွားတစ်ရှည်းကို ဘေးမဲ့လွှတ်ခဲ့ ပြီးနောက် စွန်းလွန်းရွာ၊ ဘုန်းတော်ကြီး ဦးကျောက်ကျောင်းသို့သွား၍ သာမဏေပြု၏။
၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁၂ရက်၊ တနင်္လာ နေ့ညနေ ၄ နာရီ ၉ မိနစ် အချိန်တွင် မိတ္ထီလာမြို့၊ ရေလယ် ကျောင်းတိုက်၊ ခဏ္ဍသိမ်ပ ရဟန်းအဖြစ်သွတ်သွင်း ချီးမြောက်ခြင်းခံရသည်။
ရဟန်းအမည် ရှင်ကဝိဖြစ်သည်။
ရဟန်းဘဝ၌ စွန်းလွန်းရွာတောင်ဘက်တွင် သွားရောက်၍ တရားအားထုတ်လေသည်။
စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို ရခြင်းမှာ ယင်းရဟန်းဘဝနှင့်ဖြစ်လေသည်။
စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိသည် လာရောက်ဆည်းကပ်ကြသော ရဟန်း၊ ရှင်လူအပေါင်းတို့အား သမထ၊ ဝိပဿနာနှင့် ပဋ္ဌာန်းတရားတော်များကို သင်ကြားပြသခြင်း၊ တရားရေအေးအမြိုက်ဆေးကို တိုက်ကျွေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) မြင်းခြံမြို့ စွန်းလွန်းဂူကျောင်းတိုက်အတွင်းတွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်သွားသည့် စွန်းလွန်းဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ရုပ်ကလာပ် မှာ မပုတ်မသိုး မပျက်စီးပဲ တည်ရှိနေသည်။
ဆခွဲကိန်းများ နှစ်ဂဏန်း သို့မဟုတ် နှစ်ဂဏန်းထက်ပိုသော ကိန်းတို့၏ မြောက်လဒ်သည် ပေးထားသော ကိန်းနှင့် ညီမျှလျှင် ထိုကိန်းများကို ပေးထားသောကိန်း၏ ဆခွဲကိန်းများဟုခေါ်သည်။
ဥပမာ ၂× ၃ ×၅ = ၃ဝ။
ထို့ကြောင့် ၂၊ ၃၊ ၅ ဟူသော ဂဏန်းများသည် ၃ဝ ၏ ဆခွဲကိန်းများ ဖြစ်သည်။
သာမန်အားဖြင့် ၃ဝ ကို ၁ နှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ၃ဝ နှင့်သော်လည်းကောင်း ပြတ်အောင်စားနိုင်သည်။
ထိုအပြင် ၃၀ ၏ ဆခွဲကိန်းများ အချင်းချင်းကို မြှောက်၍ရသောမြှောက်လဒ်များဖြစ်သည့် ၆၊ ၁ဝ၊ ၁၅ တို့သည်လည်း ၃ဝ ကိုပြတ်အောင် စားနိုင်သည်။
သို့သော် အခြားကိန်းများနှင့် စားလျှင်မူကား အကြွင်းကျန်သည်။
ဆခွဲကိန်းများဖြစ်ကြသော ၂၊ ၃၊ ၅ ဂဏန်းများကို ၁ သို့မဟုတ် ဆိုင်ရာဆခွဲကိန်းရင်းမှလွဲ၍ အခြားဂဏန်းများဖြင့် စားလျှင်မပြတ်ချေ။
ထို့ကြောင့် ဤဂဏန်းမျိုးကို သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းများဟု ခေါ်သည်။
ယခု အသုံးပြုလျက်ရှိကြသော ဆယ်လီစိတ်စနစ်၏ အခြေခံကိန်းမှာ ၁ဝ ဖြစ်သည်။
၁ဝ ၏ ဆခွဲ ကိန်းများသည် ၂ နှင့် ၅ ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ အပိုင်းဂဏန်း တစ်ခုတွင် ပိုင်းခြေ၏ ဆခွဲကိန်း များသည် ၂ နှင့် ၅ မှ လွဲ၍ အခြားဂဏန်းများဖြစ်လျှင် ထိုအပိုင်း ဂဏန်းကိုတိကျသော ဒသမဂဏန်း ဖြစ်အောင် ဖွဲ့၍မရနိုင်ပါ။
ဤနည်းဖြင့် အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခုကို တိကျသော ဒသမဖြစ်အောင် ဖွဲ့၍ရ၊ မရကို ကျွန်ုပ်တို့ စစ်ဆေးကြည့်ရှုနိုင်သည်။
ဆခွဲကိန်းများကို အသုံးပြု၍ အချို့သော အစားပုစ္ဆာများကို လွယ်ကူမြန်ဆန်စွာ တွက်ယူနိုင်သည်။
ပုစ္ဆာ – ၃၆၄ ကို ၂၈ နှင့်စားပါ။
တွက်နည်း – ၂၈ ၏ ဆခွဲကိန်းများမှာ ၄ နှင့် ၇ ဖြစ်ကြသည်။
ဤဂဏန်းများသည် ၃၆၄ တွင်ဝင်နိုင်သည်ဟုစိတ်တွင်ယူမှတ်ပြီးနောက် ၃၆၄ ကိုပထမ ၄ နှင့်စားပါ။
စားလဒ် ၉၁ ကို ၇ နှင့်ထပ်၍စားပါက ၁၃ ကိုရသည်။
ထို့ကြောင့် ၃၆၄ ၏ ဆခွဲကိန်းများမှာ ၄၊ ၇၊ ၁၃ တို့ဖြစ်ကြသည်။
၃၆၄ = ၇ × ၄ × ၁၃၃၆၄ ÷ ၂၈ = ၁၃၂၈ = ၇ × ၄ ဆခွဲကိန်းဖွဲ့ရာတွင် အောက်ပါအချက်များသည် အလွန်အသုံးဝင်သဖြင့် ၎င်းတို့ကို မှတ်သားထားသင့်သည် – ပေးထားသောကိန်းတွင် ခုဂဏန်းသည် ၂၊ ၄၊ ၆ ကဲ့သို့ စုံဂဏန်းဖြစ်လျှင် ထိုကိန်းကို ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်။
ပေးထားသော ကိန်းသည် ဝ သို့မဟုတ် ၅ နှင့်ဆုံးလျှင် ထိုကိန်းကို ၅ နှင့်စား၍ပြတ်သည်။
ပေးထားသောကိန်းတွင်ပါသည့် ဂဏန်းအားလုံး၏ပေါင်းရကိန်းကို ၃ နှင့်စား၍ပြတ်လျှင်၊ ပေးထားသည့်ကိန်းကို ၃ နှင့်စား၍ပြတ်သည်။
ပုစ္ဆာ – ၂၇၃ဝ ၏ဆခွဲကိန်းများကို ရှာပါ။
တွက်နည်း – ၂၇၃ဝ ၏ ခုဂဏန်းသည် ဝ ဖြစ်သောကြောင့် ၂ နှင် ၅ သည် ၎င်းကိန်း၏ ဆခွဲကိန်းများ ဖြစ်သည်။
တစ်ဖန် ၂ + ၇ + ၃ + ဝ = ၁၂ ဖြစ်ပြီး ၁၂ ကို ၃ နှင့် ပြတ်အောင် စားနိုင်သောကြောင့် ၃ သည်လည်း ထိုကိန်း၏ ဆခွဲကိန်းဖြစ်သည်။
၂၇၃ဝ = ၂၇၃ × ၅ × ၂ = ၉၁ × ၃ × ၅ × ၂ ၉၁ ကိုထပ်မံ၍ ဆခွဲကိန်းဖွဲ့လျှင် ၁၃ နှင့် ၇ ကိုရ သည်။
၂၇၃ဝ = ၁၃ × ၇ × ၃ × ၅ × ၂ အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံး အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံးဆိုသည်မှာ ပေးထားသော ကိန်းနှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသည့် ကိန်းအားလုံးကို ပြတ်အောင်စားနိုင်သော အကြီးဆုံးကိန်းဖြစ်သည်။
ပုံစံအားဖြင့် ၃၂၊ ၄၈၊ ၇၂ ဟူသော ကိန်းသုံးခုလုံးကို ပြတ်အောင်စားနိုင်သော အကြီးဆုံးကိန်းသည် ၈ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၈ ကို ၃၂၊ ၄၈၊ ၇၂ တို့၏ ဆခွဲမြှောက်ကိန်းတူ အကြီးဆုံးဟုခေါ်သည်။
ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံး အောက်ပါ ၆ နှင့် ၈ တို့၏ ဆတိုးကိန်းများကို စစ်ဆေးကြည့်ပါ။
၆၊ ၁၂၊ ၁၈၊ ၂၄၊ ၃ဝ၊ ၃၆၊ ၄၂၊ ၄၈ ၈၊ ၁၆၊ ၂၄၊ ၃၂၊ ၄ဝ၊ ၄၈ ၄၈ သည် ၆ နှင့် ၈ တို၏ ဘုံဆတိုးကိန်းဖြစ်သည်။
၂၄ သည်လည်း ၆ နှင့် ၈ တို့၏ ဘုံဆတိုးကိန်းဖြစ်သည်။
ဤဆတိုးကိန်းနှစ်ခုတွင် ၂၄ သည် ၄၈ ထက်ငယ်သောကြောင့် ၂၄ ကို ၆ နှင့် ၈ တို့၏ ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးဟုခေါ်သည်။
ဆခွဲကိန်းကိုအသုံးပြုကာ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံးနှင့် ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံး ကို တွက်ယူနိုင်သည်။
ပုစ္ဆာ – ၁၃၅ နှင့် ၂၂၅ တို့၏ အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီး ဆုံးကိုရှာပါ။
တွက်နည်း – အထက်ပါဆခွဲကိန်း ဖွဲ့နည်းကို အသုံးပြု၍ ၁၃၅ နှင့် ၂၂၅ ကို ခွဲခြမ်းသောအခါ အောက်ပါဆခွဲကိန်းများကို ရရှိသည်။
၁၃၅ = ၂၇ × ၅ =၅ × ၃ × ၉ =၅ × ၃ × ၃ × ၃ ၂၂၅ = ၄၅ × ၅ =၅ × ၅ × ၉ =၅ × ၅ × ၃ × ၃ ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးကို ပြတ်အောင် စားနိုင်သော ဂဏန်းများမှာ ၅ × ၃ × ၃ တို့ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံးသည် ၄၅ ဖြစ်သည်။
ဖြေရှင်းချက်။
ပေးထားသည့် ကိန်းတို့၏ အခွဲမြှောက်ကိန်းတူ အကြီးဆုံးကိုလိုလျှင်၊ ထိုကိန်းများတွင် ပါရှိသော ဆခွဲကိန်းတူများကို မြောက်ယူပါ။
၃ × ၃ × ၃ ဟူသော ဆခွဲကိန်းနှင့် ၁၃၅ ကိုစား၍ ပြတ်သော်လည်း၊ ယင်းနှင့် ၂၂၅ ကိုစား၍ မပြတ်ပါ။
အကြောင်းမှာ ၃ × ၃ × ၃ သည် ၂၂၅ ၏ ဆခွဲကန်းမဟုတ် ၃ × ၃ သာလျှင် ၂၂၅ ၏ ဆခွဲကိန်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုနည်းတူ ၅ × ၅ သည် ပေးထားသောကိန်း ၂ ခုနှင့် သက်ဆိုင်သော ဆခွဲကိန်းမဟုတ်။
၅ သာလျှင် ကိန်း ၂ ခုလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ၅ × ၃ × ၃ သာလျှင် ဆခွဲမြှောက်ကိန်းတူ အကြီးဆုံးဖြစသည်။
ပုစ္ဆာ – ၁၂ဝ၊ ၁၄၄၊ ၉၆ တို့၏ ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးကို ရှာပါ။
အထက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် ဆခွဲကိန်း ဖွဲ့ယူနည်းဖြင့် ၁၂ဝ = ၁၂× ၅ × ၂ = ၆ × ၂ × ၅ × ၂ = ၃ × ၂ × ၂ × ၅ × ၂ ၁၄၄ = ၃ × ၄၈ = ၃ × ၃ × ၁၆ = ၃ × ၃ × ၂ × ၂ × ၂ ၉၆ = ၃ × ၃၂ = ၃ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂ ထို့ကြောင့် ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံး = ( ၂ × ၂ × ၂ ×၂ × ၂ ) × ( ၃ × ၃ ) × ၅ = ၁၄၄ဝ ဖြေရှင်းချက်။
လိုအပ်သော ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးတွင် ၂ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂ ဟူသော ဆခွဲကိန်းပါရှိမှသာလျှင် ထိုဘုံဆတိုးကိန်း အငယ်ဆုံးကို ၉၆ နှင့်စား၍ ပြတ်မည်။
ထိုနည်းတူ ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးတွင် ၃ × ၃ ဟူသော ဆခွဲကိန်းမပါလျှင် ထို ဘုံဆတိုးကိန်း အငယ်ဆုံးကို ၁၄၄ နှင့် ပြတ်အောင်မစားနိုင်ပါ။
ထို့နောက် ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးတွင် ၅ ဟူသော ဆခွဲကိန်းမပါရှိလျှင် ထိုဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးကို ၁၂ဝ နှင့်စား၍မပြတ်ပါ။
ထို့ကြောင့် လိုအပ်သော ဘုံဆတိုးကိန်း အငယ်ဆုံးသည် (၂ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂) × (၃ × ၃) × ၅ = ၁၄၄ဝ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:သင်္ချာ။
ဆဒုံးမြို့ သို့မဟုတ် ဆဒေါင်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မြစ်ကြီးနားမြို့အရှေ့ဘက် မိုင် ၄ဝ ခန့်အကွာ ပေ ၄ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော တောင်တန်းတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရာသီဥတုမျှတသော မြို့ဖြစ်သည်။
မြစ်ကြီးနားမှ တရုတ်နယ်စပ်ရှိ ကမ်ပိုင်တိတောင်ထိပ် သွားရာကားလမ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ကားလမ်းခရီးဖြင့်သာ သွားလာနိုင်သည်။
ယခင်က ကချင်တောင်တန်းဒေသကို အုပ်ချုပ်သော နယ်ခြားဝန်ထောက် ရုံးစိုက်ရာ ဌာန ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ။
အပင်တို့သည် များသောအားဖြင့် ကလိုရိုဖီခေါ် အစိမ်း ဓာတ်ရှိမှ မိမိတို့အလို အလျှောက်အာစာရကို ဖြစ်ထွန်းစေနိုင် သည်။
အရပ်သုံးစကားနှင့်ဆိုသော် မိမိတို့ဖာသာ မိမိတို့ အစာချက်ယူ နိုင်သည်ဟု ဆိုရမည်။
မှိုနှင့်ကျောက်ခက်ပင် တို့၌ ကလိုရိုဖီမရှိ၍ မိမိတို့ဖာသာ အစာမချက် လုပ်နိုင်ကြ ပေ။
ထိုအပင်မျိုးတို့သည် အသက်ရှင်လျက်ရှိသော အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များမှ၎င်း၊ အသက်သေပြီး ဖြစ်သော အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များမှ၎င်း၊ အစာရရှိကြသည်။
သက်ရှိအပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များမှ အစာရရှိသော အပင်မျိုးကို ပါရဆိုက်ဟုခေါ် သည်။
သေပြီးအပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များမှ အစာရရှိသောအပင် မျိုးကို ဆပရိုဖိုက်ဟုခေါ်သည်။
ဆပရိုဖိုက်တို့သည်အင်ဇိုင်းခေါ် ပစ္စည်းများကိုထုတ်၍၊ သေပြီးအပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့ကို ဆွေး မြေ့စေသည်။
ဤသို့ဖြင့် မိမိတို့အတွက် အစာလည်းရရှိ၍ လူတို့အားအန္တရာယ်ဖြစ်စေမည့် ပုပ်သိုးသော အရာများကိုလည်း ပပျောက်အောင် ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။
ပါရဆိုက်တို့သည်ကား ရောဂါအမျိုးမျိုး ကျရောက်စေနိုင်သဖြင့် ဆပရိုဖိုက်တို့ကဲ့သို လူတို့အား အကျိုးမဖြစ်စေနိုင်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:သိပ္ပံ ကဏ္ဍ:ဂေဟဗေဒ။
ဆပင်စာ ဟားဗတ် ဟားဗတ် ဆပင်စာသည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ယထယဘူတ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍၊ ၁၈၂ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့၌ အင်္ဂလန်ပြည် ဒါဗီမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။
သူ၏ ဖခင်မှာ ကျောင်းဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူသည် ထုံးထမ်းစဉ် လာတို့ကို လိုက်နာလက်ခံသူ မဟုတ်ချေ။
ထို့ကြောင့် ဖခင် ဖြစ်သူ၏ သွန်သင်မှုကိုခံယူခဲ့သော ဆပင်စာမှာ အတွေးအခေါ် အမြေ|ာ်အမြင်ကြီး သူတစ်ယောက်ဖြစ်လာလေသည်။
သူသည် ဓမ္မတာအလျှောက် အဆင့်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးကြီးပွားလာခြင်းနှင့် ပြောင်းလဲမှုများကိုသာ တွေးခေါ်ကြံဆနေတတ်သူဖြစ်သည်။
သူ့ခေတ်တွင် ထွန်းကားလျက်ရှိသော သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ အတွေ့ သစ်များကို မှီငြမ်းပြုလျက် ဘာသာရပ်များအားလုံးတွင် အသုံးပြုနိုင်မည့် ယထာဘူတ ပညာတစ်ရပ်ကို ဖော်ထုတ်ရန် အထူးကြိုးစားခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း ကျော်ကြားခဲ့ပေသည်။
ဆပင်စာသည် ၁၈၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၆ ခုနှစ်အထိ လန်ဒနှ်င့် ဗာမင်ဂမ်မီးရထားကုမ္ပဏီတွင် အင်ဂျင်နီယာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီးနောက်၊ ထိုအလုပ်ကိုစွန်လွှတ်၍၊ 'စီပွားရေး' သတင်းစာတွင် လက်ထောက် စာတည်းအဖြစ်ဖြင့် ၁၈၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၅၃ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ယင်း စာပေပညာရပ် အမျိုးမျိုးတို့ကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။
သူသည် သိပ္ပံပညာ၊ ယထာဘူတပညာတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော အကြောင်းရပ်များစွာ ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သူ၏ 'သမ္ဘာရ ယထာဘူတပညာရပ်'ဆိုင်ရာ စာစဉ်များကို စတင် ထုတ်ဝေလိုက်၏။
အထင်ရှားဆုံးသော စာစဉ်များမှာ 'ရှေးဦး အခြေခံ သဘောတရားများ'၊ 'ဇီဝဗေဒအခြေခံသဘောတရား များ'၊ 'စိတ်ပညာအခြေခံသဘောတရားများ'၊ 'လူမှုရေးရာ အခြေခံသဘော တရားများ'နှင့် 'လူ့ကျင့်ဝတ်အခြေခံ သဘော တရားများ' စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဆပင်စာသည် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ် ဒီဇင်္ဘာလ (ဂ) ရက်နေ့တွင် ဗရိုက်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန် လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ‎။
ဆပင်စာ အက်ဒမန် အယ်လစ်ဇဗက် ခေတ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ကဗျာစာဆိုများအနက် အက်ဒမန် ဆပင်စာသည် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
၁၅၅၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
'မားချင့်တေလာကျောင်း'မှ တစ်ဆင့် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသို့ ကူးပြောင်း၍ ပညာသင်ယူခဲ့၏။
၁၅၇၉ ခုနှစ် ကျောင်းမှထွက်စတွင် ဆပင်စာသည် 'သရှက်ပတ် ကယ်လင်ဒါ' ခေါ် ကဗျာကို သူ၏မိတ်ဆွေ ဆာ ဖိလစ် ဆစ်ဒနီအား ရည်ညွှန်းလျက် ရေးသားခဲ့၏။
ဆာဖိလစ်၏ ဦးရီးတော် လက်စတာမြို့စား၏ အကူအညီဖြင့် ၁၅၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အိုင်ယာလန် ပြည်ဘုရင်ခံ၏ အတွင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အိုင်ယာလန်ပြည်တွင် ပုန်ကန်ထကြွမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ 'အိုင်ယာလန်ပြည်၏ လက်ရှိအခြေအနေနှင့်ကျွန်ုပ်၏အမြင်' ခေါ်စာစောင်မှာ အယ်လစ်ဇဗက် ခေတ်အိုင်ယာလန်ပြည်ကို ဖိနှိပ်သောဝါဒအား အကျိုးပြုသော စာစောင်ဖြစ်လေရာ၊ ဆပင်စာသည် ကော့ခရိုင်တွင် မြေဧက ၃ဝဝဝ နှင့် ကီလကိုမန် ရဲတိုက်ကို ဆုလာဘ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံ ရလေသည်။
ဆပင်စာအား ကျော်စောထင်ရှားလာစေသော ကဗျာမှာ အခန်း ၁၂ ခန်းဖြင့် ဖွဲ့ဆိုသီကုံးသော 'ဖယ်ရီကွင်း'ဟူသော လင်္ကာကြီး ဖြစ်ပေသည်။
ထိုလင်္ကာ၏ ဖွဲ့ပုံဖွဲ့နည်းတို့မှာ ကဏ္ဏသုခ ဖြစ်စေသောကြောင့်၊ အင်္ဂလိပ်ကဗျာ စာဆိုအပေါင်းက ဆပင်စာကို ကဗျာစာဆိုတို့၏ ကဝိဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
ထိုလင်္ကာကြီးကို ဆပင်စာသည် အိုင်ယာလန်ပြည်၌ နေထိုင်စဉ် ရေးသားစီကုံး၍၊ ဆာဝေါ်လတာရော်လီ၏ အကူအညီဖြင့် အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မ၏ ရှေ့မှောက်သို့ ဝင်ရောက်၍ ယင်းလင်္ကာကြီးကို ဆက်သခွင့်ရခဲ့သည်။
ခရစ် ၁၅၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆပင်စာသည် ၁၅၉၄ ခုနှစ်တွင် အယ်လစ်ဇဗက် ဗွိုင်းနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြား၍၊ ကီလကိုမန်ရဲတိုက်၌ ဆက်လက် နေထိုင် ခဲ့သည်။
သို့သော် အိုင်ယာလန်ပြည်နှင့် စပ်လျဉ်းသော သူ၏ ပြင်းထန်သည့် ဖိနှိပ်ရေးအယူအဆတို့ကြောင့် အိုင်ရစ်သူပုန်များ ထကြွလာသောအခါ၊ ဆပင်စာသည် သူ၏ဇနီးနှင့်အတူ လက်လွတ်ထွက်ပြေးရသည်။
နေထိုင်ရာ ရဲတိုက်မှာလည်းသူပုန်တို့ မီးတင်ရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းကို ခံရသည်။
သူပုန်ရန်မှ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်၍၊ လန်ဒန်မြို့သို့ ပြန်ရောက်ပြီး တစ်လမျှအကြာတွင်၊ ၁၅၉၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့၌ ဆပင်စာ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်လေသည်။
သူ၏ရုပ်ကလာပ်ကို ဝက်စမင်စတာ အက်ဗေးတွင် သင်္ဂြီုဟ်မြှုပ်နှံထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား ကဗျာဆရာများ။
ဆပင်နိုဇာ ဆပင်နိုဇာ ဗီ (ခရစ် ၁၆၃၂-၁၆၇၇) ဗာရွတ် ဆပင်နိုဇာ (Baruch Spinoza)သည် ၁၆၃၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဟော်လန်နိုင်ငံ၊ အမ်စတာဒမ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သော ယဟူဒီမျိုးနွယ်ယထာဘူတ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူ၏ မိဘများမှာ ခရစ်ယန် သာသနာရေးဆိုင်ရာ တရားရုံးတော်၏ ပညတ်ချက်တို့ကြောင့် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံမှ အမ်စတာဒမ်မြို့သို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်လာခဲ့ကြသော အယူသည်း ယဟူဒီလူမျိုး များတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
သူ့အား ငယ်စဉ်က ယဟူဒီ ကျောင်း တစ်ကျောင်းတွင်ထားကာ မိရိုးဖလာ ဟီဗြူစာပေ ပညာကိုသာ သင်ကြားစေခဲ့သော်လည်း၊ သူသည်ဘာသာစကား များ၊ သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒပညာရပ်တို့ကို အပြင်တွင်လေ့လာသင် ကြားတတ်မြောက်ခဲ့၏။
သူသည် လွတ်လပ်စွာ တွေးတောကြံ ဆလိုသူဖြစ်ရာ၊ ၁၈ နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်လျှင် ယဟူဒီတို့၏ အယူအဆများကို လက်မခံနိုင်တော့ကြောင်းတွေ့ရလေသည်။
သူ၏ရင်တွင်း၌ ပေါ်ပေါက်လာသော ယုံမှားသံသယများကို လူအများအား ဖွင့်ဟ ပြောဟောခြင်း မပြုရန်အတွက် သာသနာ ရေးဆိုင်ရာတို့က လာဘ်ထိုးတောင်းပန်ခဲ့ဘူးသည်။
သို့သော် ငြင်းပယ်ခဲ့သောကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က သေကြောင်းကြံစည် သည်ကို ခံခဲ့ရသည်။
ကံကောင်းထောက်မ၍ မသေချေ။
သို့ရာ တွင် ၁၆၅၆ ခုနှစ်၌ ယဟူဒီတို့က သူ့အား ကြဉ်လိုက်ကြလေ သည်။
ထို့နောက် ဆပင်နိုဇာမှာ မိတ်ဆွေတစ်ဦးထံတွင် မှီခိုနေ ထိုင်၍၊ မှန်ဘီလူးများသွေးသော အလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးဝမ်း ကျောင်းလျက် အေးဆေးစွာနေခဲ့၏။
ယင်းပညာကို သူသည် အတော်ပင် ကျွမ်းကျင် တတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။
ထိုစဉ်က ဟော်လန်ပြည်သည် လွတ်လပ်စွာ တွေးတောကြံဆလိုသူများ၏ ခိုလှုံရာ ဖြစ်ခဲ့၏။
သို့ဖြစ်ရာ၊ ဆပင်နိုဇာသည် ထိုလွတ်လပ်စွာ တွေးတောတတ်သူ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့လေသည်။
သူသည် ဒေးကတ်၏ ယထာဘူတပညာရပ်ကို အထူးသဖြင့် နှစ်သက်သဘောကျခဲ့သည်။
၁၆၆ဝပြည့်နှစ်မှ ၁၆၇၅ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်သော အချိန်ကာလအတွင်း သူသည် 'အက်သစ်' ခေါ်နီတိကျမ်းတစ်စောင်ကို ရေးသားပြုစု ခဲ့၏။
ထိုကျမ်းတွင် သူ၏ ယထာဘူတပညာရပ်ဆိုင်ရာ အဆို များကို ဖော်ပြထားလေသည်။
သူသည် ပင်ပန်းစွာလုပ်ကိုင်စား သောက်ခဲ့ရသဖြင့် အသက်အရွယ် ငယ်ငယ်နှင့်ပင် ၁၆၇၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့၌ အနိစ္စရောက်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ။
ဆမိုးဝါးကျွန်းစု () သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကျွန်းစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျွန်းကြီး ကိုးကျွန်းနှင့် ကျွန်းငယ် ငါးကျွန်းပါဝင်၏။
ထိုကျွန်းများသည် တွန်းဂါးကျွန်စုမှ မြောက်ဘက် ၁၃ဝ မိုင် အကွာတွင် ရှိ၍၊ ဖီးဂျီးကျွန်းမှ အရှေ့မြောက်ဘက်မိုင် ၄ဝဝ မှမိုင် ၅ဝဝ အထိ ကွာဝေးလေသည်။
ထိုကျွန်းအားလုံးသည် မီးတောင်များမှ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ကျွန်းများဖြစ်ကြ၏။
ယင်းတို့ အားလုံးလိုလိုပင် သန္တာကျောက်တန်းများနှင့် ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ထိုကျွန်းများ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်မိုင် ၁၂ဝ၃ မိုင်မျှရှိ၍၊ လူဦးရေ ၁၁,ဝဝဝ ယောက်ရှိလေသည်။
ဆမိုးဝါးကျွန်းများတွင် တောင်ကုန်းများရှိ၍ အတွင်းဘက်၌ သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိ၏။
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ ကမ်းပါးစောက်များ ဖြစ်သည်။
တူးတုအီးလားကျွန်းရှိ ပါးဂိုးပါးဂိုးမြို့သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တောင်ပိုင်းတွင် သင်္ဘောဆိပ်ကောင်းတစ်ခုဖြစ်၍ အမေရိကန်ရေတပ်စခန်းမြို့လည်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုကျွန်းစု၏ ထွက်ကုန်များမှာ အုန်းသီးဆန်ခြောက်၊ ကိုကိုး၊ ကြက်ပေါင်စေး၊ ငှက်ပျောသီးနှင့် သစ်သီးများဖြစ်သည်။
ထိုကျွန်းစုကို ၁၇၂၂ ခုနှစ်က ပင်လယ်ခရီးသွား ဒပ်လူမျိုး တစ်ဦးက စတင်တွေ့ရှိခဲ့၏။
၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် ဗူးဂင်ဗီးကနဲဗီ ဂေးတားကျွန်းစုဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
၁၈၆၈ ခုနှစ်မှစ၍ ထိုကျွန်းစုရှိ တိုင်းရင်းသားအကြီး အကဲများသည် အချင်းချင်း တန်ခိုးအာဏာလုပွဲဖြစ်ကာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြ၏။
ထိုအခါ ဂရိတ်ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီနှင့် အမေရိကန်တို့သည် တိုင်းရင်းသားများအရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ကြပြီးလျှင်၊ ထိုကျွန်းစုများကို ပိုင်ဆိုင်လွှမ်းမိုးနိုင်ရန်ကို ကြိုးစားလာကြလေ၏။
၁၈၉၉- ၁၉ဝဝ ခုနှစ်များတွင်ကား သဘောတူ စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ကြရာ၊ ထိုစာချုပ်အရ ဂရိတ်ဗြိတိန်သည် ဆမိုးဝါးကျွန်းစုများတွင် ရရှိထားသော အခွင့်အရေးများကို စွန့်လွတ်၍၊ ဂျာမနီနှင့် အမေရိကန်တို့ကို အလျှော့ပေးရလေ၏။
ယင်းသို့ဖြင့် ထိုနိုင်ငံကြီးနှစ်နိုင်ငံက ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးမဖြစ်မီအထိ ထိုကျွန်းစုများကို ကြီးစိုးနေခဲ့၏။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသောအခါ၊ ဗြိတိသျှစစ်တပ်များသည် ဂျာမနီပိုင် အူပိုးလူကျွန်းရှိ အပီယာသင်္ဘောဆိပ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြ၏။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင်ကား နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီးက ဆမိုးဝါး ကျွန်းစုထဲမှ ဂျာမန်တို့ကြီးစိုးခဲ့သော ကျွန်းအားလုံးကို နယူးဇီလန်၏ ဩဇာခံအဖြစ် ထားပေးခဲ့၏။
ထိုကျွန်းများကို အနောက်ဘက်ဆမိုးဝါးနယ်ဟု ခေါ်သည်။
အမေရိကန်ပိုင်သော ဆမိုးဝါးကျွန်းများကို အမေရိကန်ရေတပ်က စောင့်ကြပ်အုပ်ချုပ်လျက်ရှိ၏။
တူးတုအီးလားမှာ အမေရိကန်ပိုင် ဆမိုးဝါးကျွန်းစုထဲတွင် အရေးပါဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
ထိုကျွန်းသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာဖက်ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများ၊ ရေကြောင်းခံတပ်များနှင့် ဆက်သွယ်ရာ၌ အရာရောက်လှသော ရေတပ်စခန်းဖြစ်၏။
ဆမိုးဝါးကျွန်း ချိုင့်ဝှမ်းဒေသတို့မှာ မြေဩဇာကောင်း၏။
ရာသီဥတုလည်း သင့်တင့်မျှတသည်။
ဆမိုးဝါးတိုင်းရင်းသားများသည် ပေါ်လီနီးရှင်း လူမျိုးစုမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။
အရပ် ထောင်ထောင်မောင်းမောင်းရှိ၍၊ အသားညိုလျက် ရုပ်ရည်တင့်တယ်သည်။
ရိုးရိုးနှင့် အေးအေးနေတတ်သည်။
စေတနာကောင်း၍ စိတ်ထားမြင့်မြတ်သူများလည်းဖြစ်ကြသည်။
များသောအားဖြင့် ခရစ်ယန်များ ဖြစ်ကြ၏။
အူပိုးလူကျွန်း၌ အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာကြီး ရောဗတ် လူဝီ စတီဗင်ဆန်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့၍၊ ထိုကျွန်း၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ၊ အပီယာမြို့အနီးတွင် မြှုပ်နှံထားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ပိုလီနီးရှား Category:ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းစုများ။
ဆာရာဝပ်ပြည်နယ်သည် ဘော်နီယိုကျွန်း အနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းခြေဒေသရှိ မလေးရှားနိုင်ငံ ပိုင် ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုနယ်၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံပိုင် ဆာဘားပြည်နယ် ရှိသည်။
ဆာရာဝပ်ပြည်နယ်သည် စတုရန်း မိုင် ၄၇ဝဝဝ မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်အတွက် လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၆ဝဝဝဝဝ ရှိသည်။
လူများစုမှာ ဒယက်လူမျိုး၊ မလေးလူမျိုးနှင့် တရုတ် လူမျိုးတို့ဖြစ်ကြသည်။
မြစ်ကြီးမြစ်ငယ် အသွယ်သွယ် တို့သည် ဆာရာဝပ်ပြည်နယ်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိကြသည်။
အချို့သော မြစ်များသည် လှေသင်္ဘောများ မိုင်ပေါင်းများစွာ ဆန်တက်သွားလာနိုင် လောက်အောင်ကြီးကျယ်လေသည်။
ဆာရာဝပ်ပြည်နယ်၏ ကမ်းရိုးတန်းမှာ မိုင် ၄၅ဝ မျှရှည်လျားသည်။
ဆာရာဝပ်ပြည်နယ်သည် အပူပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်စိုစွတ်သည်။
မိုးများစွာရွာသွန်း၍ သစ် တောကြီးများ ထူထပ်စွာပေါက်ရောက်သည်။
ကာဖီ၊ ငရုတ် ကောင်း၊ သာဂူ၊ ကော်ဖတ်၊ ပရုတ်၊ ပီလောပီနံစသော အသီး အနှံများကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဆာရာဝပ်ပြည်နယ်၏ အရေး ကြီးဆုံး တွင်းထွက်ပစ္စည်းမှာ ရေနံဖြစ်၍၊ မိရိဆိပ်ကမ်းမြို့အနီးတစ်ဝိုက်တွင် အများဆုံးထွက်သည်။
အခြား တွင်းထွက်ပစ္စည်းများမှာ ရွှေ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ခနောက်စိမ်း၊ စိန်၊ ကြေးနီနှင့် မန်ဂနိဖြစ်သည်။