kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ချောင်းရိုးခန်းသလို မျိုးရိုးမခန်း။
ဂျီကောင်ကလေးသည် အမေဂျီကောင်ကဲ့သို့ နီသည်။
နွားနောက် ဝင်ပြီးမှ စည်းရိုးကာသည်။
ဘာမဆို ကံကြမ္မာပေါ်မှာ တည်သည်။
မေတ္တာဖြင့် အရင်းတည်လျှင် မေတ္တာတုံ့ပြန်တတ်၍ ရန်ဖြင့် အရင်းတည်လျှင် ရန်တုံ့ပြန်တတ်သည်။
များများလိုချင်လျှင် နည်းနည်းရ။
သစ်ပင်ကြောင့် မိုးရွာ၍ မိုးကြောင့် သစ်ပင်ပေါက်ရသည်။
လူရှေ စကားပုံ ကောင်းသောလမ်းသည် မတ်စောက်ပြီး မကောင်းသောလမ်းသည် ညီညာသည်။
ကျားသောနွားနောက်က ကျားသောနွားနောက်ပင် မွေးတတ်၍၊ ကျားကလည်း ကျားကိုပင် မွေးတတ်သည်။
ဆီးဖြူပင်က အခြားသစ်သီးများ မသီးတတ်ချေ။
ပြောပြီးသောစကားနှင့် ဖိတ်ပြီးသောရေကို ပြန်မကျုံးနိုင်တော့ပါ။
လောဘကြီး၍ ကြမ်းကြုတ်သောသူ၏ ကြီးပွားခြင်းသည် ယာယီမျှသာ ဖြစ်သည်။
ဝေဝေမျှမျှ လုပ်တတ်သောသူသည် အသက်ရှည်တတ်၍၊ တကိုယ်ကောင်းကြံပြီး စားတတ်သောသူသည် အသက်တိုလေ့ရှိသည်။
တအာန်း စကားပုံ ကျီးလို ဝိုင်းကူညီပြီး၊ ကြက်သွန်ဖြူဥလို စုစည်းပါ။
ကျွဲနှစ်ကောင်ခတ်လျှင် လယ်ကန်သင်း ပျက်သည်။
ကြွေးယူတုန်းက ကျေးဇူးရှင်၊ ကြွေးဆပ်မည့်အခါ ရန်သူထင်။
ဉာဏ်အားပြိုင်လျှင် ပညာရ၍၊ လူအားပြိုင်လျှင် အနာရသည်။
မနေတတ်လျှင် နေစရာမြေ ကျဉ်းမည်။
မိဘစကား မနာယူက အမြီးပေါက်မည်။
ရဲသူမပြော၊ ပြောသူမရဲ။
လုပ်ခွင်မှာ နေထွက်သူသည် တသက်လုံး မဆင်းရဲ။
သူ့အိမ်ထမင်းစား၊ သူ့ခြံထဲ မစင်စွန့်သည်။
အိမ်တွင်းမီး အပြင်ဘက် မမွေးနှင့်၊ အပြင်မီး အိမ်တွင်း မယူလာနှင့်။
ထားဝယ် စကားပုံ ငါးမရှိတဲ့အရပ်မှာ ငါးဖျင်းသလက်သည် ငါးကောင်းဖြစ်သည်။
စပါးရှင် မျောက်လိုက်။
စာဗူးတောင်း အကြံကောင်းသဖြင့် အိမ်ကောင်းရာကောင်းနှင့် နေရသည်။
လိပ်ကြုံ့ လူမသိ။
လှည်းထက် ဘီးကြီး။
ဓနုနှင့် တောင်ရိုး စကားပုံ တစလောင်းကုန်လို့မှ လူးမှန်း ဆပ်မှန်းမသိ။
တွင်းဆိုးကျွံလျှင် နုတ်ရသည်၊ စကားကျွံသော် နုတ်မရ။
နွားပျင်း ချိုကုပ်၊ လူပျင်း မီးမှုတ်။
ယာနားနီးချင်း၊ ဆွေမျိုးရင်း။
လူဖျင်းရှိရာ လူဖျင်းလာ၊ အမှိုက်ရှိရာ ခွေးချေးလာ။
ပအိုး စကားပုံ ငါးမရှိတော့ ဖားစွံ၊ စောင်မရှိတော့ အဝတ်စုတ်က နွေး။
မှန်တဲ့စကားကို ပြောလျှင် နားထောင်ရခက်၊ ဖြောင့်တဲ့ သစ်ပင်ဟာ အတက်ရခက်။
အထဲက ဖျင်ကြမ်း၊ အပြင်က ဖဲ။
အလုပ်ကတလံ အပြောကတထွာ။
ဦးချိုကို ရွက်ထားတဲ့ နွားဟာ ဦးချိုကို ပြန်မမြင်ဘူး၊ ကံကို ရွက်ထားတဲ့ သူဟာ ကံကို ပြန်မမြင်ဘူး။
မွန် စကားပုံ ကဒတ်က အမြစ်လိုက်၊ သားသမီးက မျိုးရိုးလိုက်။
နွားကောင်းမကောင်း လှည်းဆွဲမှသိ၊ လူကောင်းမကောင်း အတူနေမှသိ။
နှီးကို အဖျားကဖြာပြီး၊ သားသမီးကို ငယ်စဉ်က ဆုံးမရာသည်။
မိခင်က သားကို ချစ်သလို၊ သားကပြန်ချစ်လျှင် နတ်ပြည်ကျဉ်းလတ္တံ့။
လွတ်သောငါး ကြီးပြီး၊ သေသောသား ဖွံ့သည်။
အောက်ခြေရောက်သည်အထိ ငုပ်၊ အဆုံးရောက်သည်အထိ သွား။
ရခိုင် စကားပုံ ရခိုင် စကားပုံများ ရှမ်း စကားပုံ ငါးစားလျှင် အရိုးကိုမကြောက်နှင့်။
ခလောက်မဆွဲသောကျွဲ ရှာရခက်။
အင်းလေး စကားပုံ ကဲပါး စောင်းတီး၊ ကလီးနား စာဖတ်။
(ကျွဲ၊ ကျီး) မရှိလျှင် ဖားတကောင်၊ ရှိလျှင် ကျားတကောင်။
မလို တမာခါး၊ လို သကာပျား။
မီးလောင်မှ ရေပွေ့ရိုးရှည် ရှာသလို။
လှေပျောက်မှ လှေကြိုးရှာ၊ အထည်ပျောက်မှ အိမ်အောက်ထရံကာ။
ရေ စကားပုံ လူသားအသက် ရေတစက်။
ထမင်းအသက် ခုနစ်ရက်၊ ရေအသက် တမနက်။
မီး မင်းဖြစ်တဲ့အခိုက် ရေလိုက်၍ မနိုင်။
မီးများ မီးနိုင် ရေများ ရေနိုင်။
မီးကနီးတယ်၊ ရေကဝေးတယ်။
ရေ နိမ့်ရာစီး၊ မီး မြင့်ရာလောင်။
အမှိုက်ကစ ပြဿဒ်မီးလောင်။
ဆန်ရှိသော်လည်း ရေနှင့်မီးရှိမှ ထမင်းဖြစ်၏။
ရေမှုတ်တဘက် မီးစတဘက်။
ရေစောင့်က ရေအတက်နှေး၊ ထမင်းစောင့်က ထမင်းအကျက်နှေး။
ထမင်းတလုတ် ရေတမှုတ်။
ကလေးကြီးရင်း ထမင်းစားရ၊ ရေကြီးရင် ငါးရ။
ရေရှိလို့ ငါးရှိ။
တနေ့တခြား ရေနည်းငါး။
ချောင်းကိုပစ်၍ မြစ်ကိုရှာ၊ ရေသာများ၍ ငါးမတွေ့။
အမိမဲ့သား ရေနည်းငါး။
ရေလိုက် ငါးလိုက်။
ရေဆေးငါးလို။
မီးကို ရေနဲ့ လောင်းလိုက်သလို။
ခြင်းကြားကြီးနဲ့ ရေသယ်။
မိချောင်းမင်း ရေကင်းပြ။
မိချောင်းကိုက်တဲ့ဆိပ် ရေချိုးမိလျက်သား။
ရေချိုးမှားလို့ သေတဲ့မသာ ရှိ၊ ရေမချိုးလို့ သေတဲ့မသာ မရှိ။
စူဠလိပ် ရေထဲလွှတ်။
ကြွက်စုတ် ရေနစ်သလို။
ဆင်သတ္တဝါ ကြီးသော်လည်း ရေတွင် ဖော့နိုင်။
ရေကူး ညာတင်။
ရေကူးလျှင် ကမ်းအရောက်ကူး။
ကံယုံပြီး ရေပေါ်မလျှောက်နှင့်။
ကုန်းပေါ်မှာ မြင်းပျံ၊ ရေထဲမှာ ဖျံ။
ရေကူးကျင်လည်က ရေနစ်သေ။
ရေမှာစွမ်းသူ ရေမှာသေရ။
ရေနစ်တဲ့လူ ဝါးကူနစ်။
ရေမရှိတဲ့ချောင်း နှာခေါင်းဖော်သေ။
လှေမျော ကမ်းတင်။
လှစေလိုလို့ သွားချောင်တိုက် ရေစီးကမ်းပြိုလိုက်။
ရေလာမြောင်းပေး။
စကားရိုးရိုးပြောလျှင် ပြီးလွယ်သည်။
ရေလွှတ်မြောင်း ဖြောင့်ဖြောင့်သွယ်လျှင် ရောက်လွယ်သည်။
ထုံးလိုချေ ရေလိုနှောက်။
အဆင်းမလှသောသူ စကားများ၏၊ ပညာနည်းသောသူ ထင်ရှားပြတတ်၏၊ ရေမပြည့်သောအိုး ချောက်ချားတတ်၏။
မပြည့်တဲ့အိုး ဘောင်ဘင်ခတ်။
ခေါင်းတလုံး ရေအိုးနှစ်လုံးရွက်။
အိုင်တွေ့တိုင်း ခြေဆေး။
ရေမရှိတဲ့တော ချေးကိုင်မိ။
တောကောင်းလျှင် ရေကောင်း။
တံလျှပ်ရေထင် ရွှေသမင်အလိုက်မှား။
ရေပြယ်လျှင် ရေပုပ်၏။
ချေးခြောက် ရေနူး။
ရေကုန် အိုင်ပျက်။
ဤအိုင်ထဲက ငါး စားလိုလျှင် ဤအိုင် ပြုပြင်ပါ။
ရေအိုင်သာယာလျှင် ငါးများသည်။
ရေသည် သစ်ပင်ရိပ်အောက်မှ။
ရေအေးလျှင် ငါးစုဝေး၊ ရေပူလျှင် ငါးပြန့်ကျဲ။
ငါးသည် ရေထဲမှာသာ အသက်ရှင်၏။
ရေအိုင်တိုင်း မကျယ် လူတိုင်းလည်း မကြီး။
ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ။
ရေစီးတခါ ရေသာတလှည့်။
ရေသာခို လှေကြုံလိုက်။
လူသည် တသက်လုံး မကောင်းနိုင်၊ ရေသည် တသက်လုံး မကြည်နိုင်။
ရေနောက်သည် ရေကြည်ကို မနိုင်။
ရေငယ်နိုင်လျှင် ရေကြည်သောက်ရ။
ရေနည်းလျှင် စစ်ပြီးမှ သောက်။
ရေမနောက်မှ လူသောက်။
ရေကို နှောက်ပြီးမှ သောက်လျှင် မချိုတော့။
ရေငတ်တုန်း ရေတွင်းထဲကျ။
ဖောင်စီးရင်း ရေငတ်။
ရေစီး ဖောင်ဆန်။
ရေတွင်းကောင်းမှ ရေအေးမြ။
ခုရေတွင်းတူး ခုရေကြည်သောက်ချင်၍ မရ။
ရေကန်ထဲ ရေပြည့်မှ ရေတွင်းထဲ ရေရောက်။
ချောင်းရေများလို့ မြစ်ရေကြီး။
ရေခန်းလျှင် တွင်းပြန်တူးပါ၊ လူနည်းလျှင် လူပြန်စုပါ။
စမ်းရှိမှ ရေထွက်။
ရေသည် ထွက်ရာသို့ ဘယ်တော့မှ မပြန်။
တောင်ထိပ်ဖျား မိုးရွာလျှင် တောင်ခြေ ရေရောက်။
ကုန်းမြင့်လျှင် ရေမတင်၊ ဂုဏ်မြင့်လျှင် လူမခင်။
ရေမြင့်လျှင် တောင်အထိ ရောက်သည်။
အကြောင်းတော် တောင်ပေါ်ရေစီး။
အစေးများ ရှိသောရေသည် ခြောက်သွေ့သောမြေကို မစွတ်စိုနိုင်။
စီးတဲ့ရေ ဆည်တဲ့ကန်သင်း။
ရေမလာခင် ကန်သင်းမိုး။
အချိန်နှင့် ဒီရေသည် လူကိုမစောင့်။
တန်ခူးရေကုန် ကဆုန်ရေခန်း။
ရေနက်ငါးကြီး အရေးနက်လူကြီး။
ခဲလေသမျှ သဲရေကျ။
ရေနက်နက်ကြီးမှာ ကျောက်ခဲ မမြင်ရ။
ရေငုပ်လျှင် သဲရောက်အောင် ငုပ်။
အလုပ်မရှိ ကြောင်ရေချိုး။
နွားရေကူးတဲ့ မျက်နှာ။
ကျောက်ကျော ရေပက်လို့ မဝင်။
ကျောက်ကျော ရေပက်ထားသလို။
ဗေဒါလို ရေလာလျှင် ရွေ့။
ရေကြောင့် ညွန်မြင်။
ကြာကို မြင်လျှင် ရေကိုသိ၊ မြက်ကို မြင်လျှင် ရေကိုသိ။
ရေမရောက် ကြာမပေါက်။
ကြာရိုးကြာနွယ် မြင်လျှင် ရေအတိမ်အနက်သိ။
ရေကြီးလျှင် လှေမြင့်၊ ရေမြင့်လျှင် ကြာတင့်။
ရေမှာလက်ကြား လူမှာကပြား။
ရေမှာရေး အရုပ်မထင်။
ရေမကြီးမီ တံတားဆောက်။
ကျောက်စောင်းထက် ရေစောင်းထက်။
ကျောက်ပြား ရေပေါ် ဗူးသီးခြောက် ရေမြုပ်။
ဗူးသီးခြောက် ရေမနစ်။
ရေဗူးနဲ့ ဖိနပ်မပါ နွေခါမှ သိ။
ကြမ်းကြားလေနှင့် ဗူးခါးရေ။
နားမထွင်သည့်ဗူး ရေနှစ်လို့မဝင်။
ရေဗူးတရာ အပေါက်ပိတ်လို့ရ ပါးစပ်တပေါက် ပိတ်မရ။
ကရားက ရေသွန်သလို။
ရေပက်မဝင်။
အရက်ဖျက် ရေတစက်။
သောက်လေသောက်လေ ငတ်မပြေ။
တရားရေအေး အမြိုက်ဆေး။
ကြောင်ခိုင်းလို့ နှင်းမတွေ့၊ ခွေးစေလို့ ရေမရ။
အများသောက်တဲ့ ရေအိုးစင်လို။
မျက်မမြင်သောက်သောရေ အကြည်ဆုံး။
အများမိုးခါးရေသောက် ကိုယ်လည်းသောက်။
ပိန်းကြာဖက်တွင် ရေမတင်သကဲ့သို့။
ကုလားခပ်တဲ့ရေ ကုလားဖင်ဆေးလို့ ကုန်။
ရေလည်းကုန် မီးလည်းငြိမ်း။
တောင် စကားပုံ တမတ်စောက်စောက် ခရီးရောက်။
တောင်တက်မနား တောင်ဆင်းသတိထား။
ပလောင် တောင်တက်နှေးစေ။
တောင်ထိပ်မှာ မိုးရွာရင် တောင်အောက် ရေရောက်။
တောင်ကို လှစေသည်မှာ သစ်ပင်ဖျား၊ ချောင်းကို လှစေသည်မှာ ကျောက်တောင် ကျောက်ကမ်းပါး။
ခြတောင်ပို့ မကောင်းလျှင် မှိုမပေါက်သလို တောင်မကောင်းလျှင် မသာယာ။
ခြတောင်ပို့သည် တောင်ထက် မြင့်၏။
နားရွက်သည် ဦးချိုထက် ရှည်၏။
ရေကြီးလျှင် တောင်အထိ ရောက်သည်၊ စကားအပြောကြီးလျှင် လူကို ထိခိုက်သည်။
ခွေးများသည် တတောင်တက်ဆင်း နေလင့်ကစား အရိုးသာ ကိုက်ရသည်၊ ကြောင်မူကား ကျပ်ခိုးစင်ပေါ် အိပ်ရင်း သားငါး စားရ၏။
အိုး စကားပုံ အိုးကောင်းလို့ နာနာခတ်။
အိုးသည် အိုးကောင်းမသုံးရ။
(အိုးသယ်) အိုးတော်လုပ် ဖုတ်ရင်းက မကျက်။
မဖုတ်သေးသည့်အိုး ကျိုးလွယ်ပဲ့လွယ်။
အဖိုးနည်းတော့ အိုးကွဲနှင့်တွေ့။
ကောက်ရိုးနှင့်လဲ အိုးကွဲသာရ။
အိုးကွဲ ရေမလို။
အိုးကွဲချိပ်ဖာ ချိပ်ဖိုးကသာ။
အိုးကောင်း ရေစိမ်။
မတူးဘဲ ရွှေအိုးရ။
ပညာရွှေအိုး လူမခိုး။
သားရွှေအိုး ထမ်းလာ ကရင် ထန်းလျက်အိုးတွေ့။
ကြက်ကန်း ဆန်အိုးတိုး။
ထန်းရည်အိုးနဲ့ စကားပြော။
အမဲရိုးနှယ် ဟင်းအိုးမှ အားမနာ။
အိုးတန် ဆန်ခတ်။
သောက်တော့ ရေအိုးစင်၊ နေတော့ ဇရပ်။
သူ့အိုးနဲ့ သူ့ဆန် တန်ရုံ။
ရာဇဝတ်အိုး တုတ်နဲ့ထိုး။
ပိဋကတ်အိုးကွဲ။
အိုးမလုံ အုံပွင့်။
တိုးတိုး တိုးတိုးနှင့် ငါးပိတအိုးလုံး ကုန်။
အိုးရွဲ့ စလောင်းရွဲ့။
ဆင်ဖြူတော် ပြုတ်စားချင်ပေမယ့် အိုးရှိမှ။
ခေါင်းတလုံးတည်း အိုးနှစ်လုံး မရွက်နိုင်။
အိုးချင်ထား အိုးချင်းထိ။
မီးဖိုနား ယမ်းအိုးထားသလို။
အိုးလှေ မိကျောင်းတက်။
အိုးကမပူ စလောင်းကပူ။
ရေတအိုး မိုးတပေါက်။
လည်ပင်းအိုးဆွဲ ရေထဲဆင်းသေ။
ခွေး စကားပုံ ခွေးကျိုးနှင့် ယုန်လိုက်။
ယုန်တောင်ပြေး ခွေးမြောက်လိုက်။
ဖြစ်မယ့်ခွေး အမွေးတခြား။
ငရဲခွေး ရဲဆေးတင်စရာမလို။
တောခွေး ကျားမကြောက်။
ခွေးအိုကြီး လက်ပေးသင်။
ခွေးဖြူ တောမတိုးဝံ့။
ထီးဝန်းနှင့် မှိုဖြူ၊ ခွေးဖြူနှင့် ခြင်္သေ့။
ခွေးရူးလျှင် မြွေနမ်း။
ကျွန်လိမ္မာ နောက်ဆုတ်၊ ခွေးလိမ္မာ အမြီးကုပ်။
မင်းထုထု ခွေးသေသေ။
မင်းကတော် ကျွန်ပုံပေါက်၊ ခွေးလောက် မကောင်း။
ဒေါသကြီးသူ ခွေးနှင့်တူ။
လူပု စိတ်တို၊ ခွေးပု ရန်လို။
လူမလေး ခွေးမခန့်။
ခွေးအလုပ် မြင်းလုပ်တော့၊ ဘေးကို ဝါးရင်းတုတ်နှင့် အတီးခံရ။
ခွေးသူခိုး ရွာလည်။
ချေးတုံး ခွေးနိုင်။
ပပ်ကြားအက်ထဲကချေး ခွေးယူမရ။
စည်သားရေ ခွေးမျှော်။
ခွေးသူခိုး အိုးလည်ပင်းစွပ်မိသလို။
အစားအသောက် မီးလိုတောက်၊ အလုပ်အကိုင် ခွေးလိုမှိုင်။
ခွေးသူခိုးလာ အိမ်ခွေးအမြီးနန့်။
ခွေးကျင့် ခွေးကြံ။
တသိန်းတန် ရွှေခွက် ခွေးသေးနှင့်ပက်။
ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်။
ခွေး နေရာမရ။
ခွေးစားဝက်စား စား၊ ခွေးအိပ်ဝက်အိပ် အိပ်။
ဝက်ခြေရာ ခွေးခြေရာဆံ့။
ခွေးနိုင် ဝက်နိုင်။
ဆင့်နောက် ခွေးပါ။
ဆင်ခေါင်း ခွေးချီ။
ဆင်ပေါ်ကလူ ခွေးမောင်း။
ဆင်ကိုလို၍ မြီချေး ခွေးနှင့်နယ်။
ဆင်မြီး ခွေးမျှော်။
ခွေးမရောက် အိမ်ခေါင်မိုး၊ လူမရောက် မြင်းမိုရ်တောင်။
အိမ်ခေါင်ခွေးတက် စီးပွားပျက်။
ကြောင်ကျ မကျ ခွေးကျ ကျ။
ယာရှင် မျောက်မောင်း အိမ်ရှင် ဧည့်ခေါင်း၊ ခွေးကိုမောင်းစေ။
ခွေးစကား ကြောင်ယုံ။
ခွေးမှာအရောင် ကြောင်မှာအမွေး။
ခွေးဖိုးတထောင် ကြောင်ဖိုးတသိန်း။
ဖျံနှစ်ကောင် အငြင်းပွား၊ ငါးကြင်းအလယ်သား ခွေးရလို့သွား။
သောင်ပြင်လွှတ်တဲ့ ခွေး။
ခွေးဝမ်းသာအောင် လေလည်ပြ။
ခွေးဟောင်တိုင်းထကြည့်၊ အိပ်ရေးပျက်။
လင်စံရွေး လင်ခွေးနှင့်ညား။
ဟောင်လွန်းသောခွေး လူမလေး။
ခိုးစား ခွေးဟောင်၊ လုပ်စား မိုးခေါင်။
မုဆိုးမ အိမ်ထောင်၊ ခွေးပင် မဟောင်။
ဆန်ပါ၍ ထမင်းရည်ရ၊ ခွေးပါလျှင် ငတ်။
ကံကောင်းချင်တဲ့ ခွေး၊ ပြေးရင်းလွှားရင်း ချေးပုံဟပ်မိ။
မွဲချင်တဲ့ခွေး ပြာပုံတိုး။
မီးယုံလို့ ခွေးမတိုး။
ခွေးလက်နှင့် မီးလျက်။
ခွေးလှေးခုန်လို့ ဖုန်မထ။
ခွေးလေးအရောဝင် ပါးလျက်နားလျက်။
ခွေးဖင်ထိ ဧည့်သည်ရောက်။
ရှားစေးဝယ်ပါဆို ခွေးချေးဝယ်။
ခွေးကိုရိုက်လျှင် ခွေးရှင်မျက်နှာ ကြည့်။
ခွေးလို ရှူးတိုက်တိုင်း မကိုက်နှင့်။
ရှူးတိုက်တိုင်းကိုက် အရိုက်ခံရ။
ခွေးကောင်ပုပ်လေ လင်းတကြိုက်လေ။
ခွေးနာ လောက်ကိုက်။
ခွေးဝင်စား သနားလို့ လက်မခံနှင့်။
ခွေးရူးနှင့် ခွေးကောင်းကိုက်၊ ခွေးကောင်းနားရွက် ဖြတ်ခံရ။
ခွေးရူးကောင်းစား တမွန်းတည့်။
ခွေးအိုကြီး ရှိခိုးသင်။
ခွေးပါးစပ်က နတ်စကားထွက်။
သားရေပေါ်အိပ် သားရေနားစား။
ခွေးကြီးမှ ရန်လုံမှည့်။
ခွေးဖြစ်မှ မစင်မကြောက်နှင့်။
ခွေးသုန်လျှင် ချေးကုန်သက်သာ။
ဆင် စကားပုံ ကိုင်းတော ဆင်နင်းသလို။
လယ်ပြင်မှာ ဆင်သွားသလို။
ဆင်အသက်ကြီးလျှင် သူ့နှာမောင်း သူနင်းသလို။
ဆင်ဖြူ့မျက်နှာ ဆင်မည်း မကြည့်ဝံ့။
ဆင်မှာတော့ ကျင်ငယ်၊ ယင်မှာတော့ ပင်လယ်။
(ဆင်မှာကျင်ငယ်၊ ယင်မှာပင်လယ်) ဆင်ကန်း တောတိုး။
ပစ်တော့သမင်၊ မှန်တော့ဆင်။
ဆင်မကြောက် ဗိုက်အောက်ရောက်။
ထိုးမည့်ဆင် နောက်ဆုတ်။
(ထိုးမည့်ဆင် နောက်တလှမ်းဆုတ်) ဆင်မကြောက် ဆင့်ဖိနပ်ဖြစ်။
လဲရာ ဆင်နင်း။
ဆင်လိုက်မှ သစ်ပင်ရှာ။
ဆင်လိုက်ရာ လမ်းကောင်းလမ်းဖြောင့် မရွေးသာ။
ဆင်လိုက်ရာ ဝါကြီးဝါငယ် မစဉ်သာ။
ဆင်သည် လူကို တနေ့သုံးခါကြံ။
ဆင်ကြံ ကြံ။
ဆင်ဝန်မင်း အရိပ်နဲ့ ဖောင်ဆိပ်မှာ ဓားပြတိုက်။
ဆင်စီးလို့ မြင်းရံ။
ဆင်နင်းလို့ မြင်းကန်။
ဆင်ဝန်ကတော် ကြောင့်ကျကြီး။
ဆင့်နားရွက် ဝက်တပ်။
ဆင်မယဉ်သာ သွားသလို။
ကောက်နှောင်းတော့ ဆင်စာဖြစ်။
ဆိတ်မှာ ဆိတ်စာ၊ ဆင်မှာ ဆင်စာ။
ဆင်ချေးတတုံး ဆိတ်ချေးတရာ။
ဆင်အိပ်ရာ ဆိတ်နှိုး။
ဆင်ကျီစား အလကားမမှတ်နှင့်၊ ဆင်ကျီစားရာ ဆိတ်မခံသာ။
ဆင်လည်း ဆင့်အတောင်နှင့် ပြဲသလို၊ ဆိတ်လည်း ဆိတ်အတောင်နဲ့ ကွဲ။
ဆင်ပြ ဆန်တောင်း။
ဆင်ကိုလို၍ မြီချေး ကြွေးနဲ့နှိမ်။
ခေါင်း ဆင်နင်း။
အိပ်လို့မပျော် ဆင်အော်လို့မနိုး။
လင်နေစ ဆင်သေမှ။
ဆင်ခေါင်း ခွေးမချီနိုင်။
ဆင်သေကို ဆိတ်ရေနှင့် ဖုံး။
ဆင်သတ် အရပ်ဝေ။
ဆင်စွယ်မှန်ရင် ပိုးမထိုး။
ထွက်ပြီးသော ဆင်စွယ် ဝင်တယ်လို့မရှိ။
ကြည့်တော့ဆင်၊ မြင်တော့ထီး။
မျက်မမြင်ပုဏ္ဏားခြောက်ယောက် ဆင်ကိုမှန်းပြီး လက်နဲ့စမ်းသလို။
ဆင်သတ္တဝါ ကြီးသော်လည်း ရေမျောနိုင်။
ဆင်ကောင်ကြီးသလောက် မျက်လုံးသေး။
ဆင်ဟုတ်ကြောင်း နှာမောင်းသက်သေ။
ဆင်ဗွေမြင်းဗွေထက် နှုတ်ဗွေက ပိုဆိုး။
ဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင်။
တောဆင်ရိုင်း ခမဲပေး။
ဆင်ပေါက် ကောက်ရိုးခိုး။
အလံနှင့်ပြေးသည့် ဆင်လို။
ကိုယ့်တပ်ကိုယ်ပြန်နင်းတဲ့ ဆင်။
ဆင်ချည်တဲ့ကြိုး ကြက်ချည်၊ ကြက်ချည်တဲ့ကြိုး ဆင်ချည်။
ပွဲ နေ့ဝင်၊ ဆင် ညကောက်။
တောဆင် ထူးမကြောက်။
တောဆင်ရိုင်း ကျုံးသွင်း။
ချွန်းအုပ်မှ ဆင်နိုင်၊ ချွန်းကိုင်မှ ဆင်ကြောက်။
ဆင်ဖိုးထက် ချွန်းဖိုးကြီး။
ယောက်ျားလက်မောင်း ဆင့်နှာမောင်း။
ဆင်ဖြူတော်ဝင်မှာ ချည်တခင်နဲ့ ကျိန်းကြေ။
ဆင်ကြမ်းက ကျုံး၊ လူကြမ်းက ထိပ်တုံး။
ဆင်သွားတော့ လမ်းဖြစ်။
ဆင်လိမ္မာ ချွန်းသာသာအုပ်။
ဆင်ဖြူတော်မှန်ရင် ချွန်းမလို၊ ထူးမလို။
ဆင်ပေါ်ကလူး ခွေးဟောင်။
ဆင့်အမြီး ခွေးမျှော်။
ဆင်သွားရာ ကျားပါ။
ကျားနှင့်ဆင် လယ်ပြင်မှာတွေ့။
ဆင်ပွဲမှာ ပဝါပျောက်။
အဆင်မတော် ဆင်တော်နဲ့ ခလောက်။
(အမြင်မတော် ဆင်တော်နှင့် ခလောက်) ဆင့်ပါးစပ် နှမ်းပက်။
ဆင်ဖြူတော်မှီပြီး ကြံစုပ်။
ဆင်ပိန် ကျွဲလောက်။
ဆင်ဖြူတော် ပြုတ်စားချင် အိုးရှိမှ။
စကားထာ ဆိုသည်မှာ `တစ်ဖက်သား၏ ဉာဏ်ကို စမ်းလိုသောကြောင့် ကွယ်ဝှက်သော အနက်အဓိပ္ပာယ်တို့ဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် အဆိုအမိန့်၊ အဖွဲ့အနွဲ့၊ အမေးပုစ္ဆာ၊ ပဟေဠိ ဟူ၍ ဖွင့်ဆိုသည်။
မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် စကားထာသည် (စကားဓာရ) မှ (စကားဓာ)(စကားထာ) ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဓာရသည် ဆောင်သည်ဟူသော အနက်ရှိသဖြင့် ဆောင်ထားအပ်သော စကားဟူ၍ ဖြစ်နိုင်သည်။
တဖန် ပါဠိဘာသာ ဌာပန သက္ကတဘာသာ သ္ထာပန မြန်မာဘာသာ ထားခြင်း အနက်ကို ဆောင်ပေသည်။
မုန့်ကို ဌာပနာ သကဲ့သို့ စကားကိုလည်း ဌာပနာသည်ဟု သုံးစွဲရာမှ စကားဌာပနာ၊ စကားထာ ဖြစ်လာလေမည် ဟု စဉ်းစားကြသေးသည်။
ဦးအေးချို၏ မြန်မာ့စကား စကားထာ ဆိုသည် မိမိရည်ညွှန်းလိုသော အရာကို သွယ်ဝိုက်ကာ ဝှက်ထားသော စကားစုကို ခေါ်ဆိုသည်။
စာမတတ်ခင်က မြန်မာတွေရဲ့ "ပါးစပ်စာပေ"ထဲမှာ မြန်မာစကားထာတွေလည်းပါဝင်သည်။
စကားထာအကြောင်းအရာများက တောတောင်သဘာဝ နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်းဆိုင်ရာ သားငှက် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာ အပင် တို့နှင့်ပတ်သတ်သည့် အကြောင်းများဖြစ်ပြီး ချစ်မှုရေးရာစကားထာများလည်း သီးခြားတည်ရှိသေးသည်။
အမြစ်ကိုစားသုံးသည့် အပင် စကားထာ စကား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ကွယ်ဝှက်၍ ပုစ္ဆာထုတ်ခြင်းသည် စကားထာ ဖြစ်သည်။
ဤသို့ ပုစ္ဆာထုတ်ခြင်းကို စကားထာ ဝှက်သည်ဟု ခေါ်သည်။
စကားထာဝှက်သည်ကို မဖြေနိုင်လျှင် ပန်းပေးသည်ဟု ဆိုရသည်။
ထိုအခါ စကားထာဝှက်သူက အဖြေကို ပြောပြရသည်။
စကားထာဝှက်ခြင်းသည် မြန်မာတို့၏ ရှေးဟောင်းဓလေ့ဖြစ်သည်။
အခြားလူမျိုးတို့သည်လည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဉာဏ်စမ်းရန် စကားထာဝှက်တတ်၏။
စကားထာကို မိန်းကလေးများက စတင်ဝှက်၍ ယောက်ျားလေးများက ဖြေကြရသည်။
မဟောသဓာ ဇာတ်တော်တွင် ဘုရားအလောင်း မဟောသဓာသည် အမရာကို တွေ့ရာဝယ် အမည်ကို မေးလေ၏။
အမရာက ထိုအမေးကို ဖြေရာ၌ 'ကျွန်ုပ်၏အမည် သည် ဖြစ်ဆဲ၊ ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်လတ္တံ့သော ကာလသုံးပါးတွင် မရှိ သော အမည်ပါတည်း'ဟု စကားထာဝှက်၍ ဆို၏။
ဤတွင် မဟောသဓာက ကာလသုံးပါး၌ မရှိ သောအမည်ကား အမရာ ဖြစ်၏ဟု စကားထာ၏အဖြေမှန်ကို ဖော်လိုက်၏။
အမရကား မသေခြင်းကိုဆိုသည်။
ထို့အပြင် အမရာက မိမိ၏ဖခင်သည် သင်္ချိုင်းကုန်း၌ လယ်လုပ်ကြောင်းကို စကားဖြောင့်ဖြင့် မဆိုဘဲ၊ လူတို့တစ်ကြိမ်ရောက်က တစ်ခေါက် ပြန်မလာသောအရပ်၌ လယ်လုပ်သည်ဟု စကားထာဖြင့် ဝှက်၍ဆို၏။
ဤကား မိန်းကလေးများက မေး၍ ယောက်ျားလေးများက ဖြေသော စကားထာ နမူနာတည်း။
မြန်မာမှုတွင် စကားထာ အမျိုးမျိုးရှိသည်။
ကာရန်အားဖြင့်ဝှက်သော စကားထာ၊ ဥပမာအားဖြင့်ဝှက်သော စကားထာ၊အနက်အားဖြင့်ဝှက်သော စကားထာ၊ စကားလိမ်အားဖြင့် ဝှက်သော စကားထာ၊ သင်္ချာအားဖြင့်ဝှက်သော စကားထာ ဟူ၍ အမျိုးမျိုးရှိသည်။
ကာရန်အားဖြင့်ဝှက်သော စကားထာများနှင့် အဖြေများမှာ (မေး) တောင်ကြိုတောင်ကြား၊ ပေါက်သည့်ဝါး၊ အဖျားခပ်သွယ်သွယ်။
(ဖြေ) အိမ်ကြိုအိမ်ကြား၊ ပေါက်သည့်သား၊ စကားခပ်ကြွယ်ကြွယ်။
(မေး) ညောင်ပင်ပတ်လည်၊ ချစ်ခုံတည်၊ ဈေးသည်မလား၊ ချည်ချလား။
(ဖြေ) မောင်ရှင်သစ်ကယ်၊ လူထွက်တယ်၊ ဆန်းတယ် လလား၊ သည်လလား။
(မေး) ထားဝယ်ချောင်းမှာ ဒေါင်းတွေ့တယ်။
(ဖြေ) ငယ်ကပေါင်းမို့၊ အောက်မေ့တယ်။
ဟူသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဝှက်သောစကားထာများမှာ 'ရေပက်လည်ဆောင်၊ အလယ်ခေါင်သောင်ထွန်း၊ မိန်းမလှကျွန်း' ဟူသော စကားထာ၊ 'မဖွပ်ဘဲဖြူသည့် နတ်ပုဆိုး၊ မလောင်းဘဲပြည့်သည့် နတ်ရေအိုး'ဟူသည့် စကားထာနှင့် 'ကျူပင်ကြို၊ ကျူပင်ကြား၊ လောင်းကလေးနှင့်သွား' ဟူသည့်စကားထာမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။
ထိုစကားထာတို့၏ အဖြေကို ဝှက်ထားသည့် စကားထာတွင်ပါသော ဥပမာနှင့် ကိုက်ညီအောင် ရှာရသည်။
ကျောက်ပျဉ်သည် အမျိုးသမီးများ အလှပြင်ရန်ဖြစ်၍ ဘေးပတ်လည်တွင် ရေမြောင်းပါရှိနေသည့်အတွက် ရေဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကလေးကဲ့သို့ ဖြစ်နေသောကြောင့် 'ရေပတ်လည်ဆောင်၊ အလည်ခေါင် သောင်ထွန်း၊ မိန်းမလှကျွန်း'ဟူ၍ ကျွန်းကို ဥပမာ ပေးကာ ကျောက်ပျဉ်ကို စကားထာ ဝှက်လေသည်။
အုန်းသီးဆံသည် မဖွပ်ဘဲနှင့် အလိုအလျောက် ဖြည့်သူမရှိဘဲ ပြည့်နေသည်ကို ရည်ရွယ်၍ 'မဖွတ်ဘဲဖြူသည့် နတ်ပုဆိုး၊ မလောင်းဘဲ ပြည့်သည့် နတ်ရွှေအိုးဟု နတ်ပုဆိုး၊ နတ်ရေအိုး တို့ကို ဥပမာပေးလျက် အုန်းသီးကို စကားထာဝှက်လေသည်။
ကျူပင်အကြား၌ လောင်းလှေတို့ လှော်ခတ်သွားလာသကဲ့သို့ ကျူပင်နှင့်တူသော ရက်ကန်းလွှာ ၂ ခုအကြားဝယ် လောင်းလှေ နှင့်တူသော ရက်ကန်းလွန်းအိမ်သည် လူးလာတုံ့ခပ်သွားလာနေ သည့်အတွက် ရက်ကန်းလွန်းအိမ်ကို 'ကျူပင်ကြို ကျူပင်ကြား၊ လောင်းကလေးနှင့်သွား'ဟူ၍ ဥပမာတင်စားကာ စကားထာဝှက်ကြလေသည်။
အနက်အားဖြင့် ဝှက်သော စကားထာတို့မှာ 'ရင်၌ထား သားလည်းမဟုတ်၊ မြေမသက် ငှက်လည်းမဟုတ်၊ အမြီးကောက် မျောက်လည်းမဟုတ်၊ မုတ်ဆိတ်ဖွား ကုလား မဟုတ်' ဟု စောင်းကောက်ကို ဝှက်သောစကားထာ၊ 'တစ်ဆယ့်ခြောက်ပြည် အပိုင်စိုးသော်လည်း မင်းမျိုး မဟုတ်ပါ၊ ရှေး ကုသိုလ် ကံမကောင်း၍ ခေါင်းခြေလက်မပါ'ဟု ၁၆ ပြည်ဝင်တင်းတောင်းကို ဝှက်သောစကားထာ၊ 'သဒ္ဒါလည်းမတတ်၊ ပရမတ်ကိုလည်းမကြေ၊ လူ့ရှေ့မှာအမြဲနေ၊ မှန်လျှင်မှန်စေ၊ မမှန်လေက လျှာထုတ်ပြ'ဟု ချိန်ခွင်ကိုဝှက်သောစကားထာများ ဖြစ်ကြ၏။
သင်္ချာအားဖြင့် ဝှက်သောစကားထာတို့မှာ'အလံတရာ မြွေ၊တွင်းမှာခွေ၊တနေ့လက်နှစ်သစ်၊ကျွန်တော်မ သက္ကရာဇ်ဟု မိန်းကလေးက မိမိ၏အသက်ကို ဝှက်သော စကားထာနှင့် 'ခိုမှာ ကားခွဲ၊ ဝမ်းဘဲငါးကျပ်၊ စာတမတ်ကို၊ မပြတ်နေ့ည၊ ရောင်းဝယ်ကြသည်၊ ငှက်လှအစိတ်၊ ကြေးအစိတ်'ဟု လင်္ကာစပ်ဆိုလျက် ဝှက်ခဲ့သော စကားထာစသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။
ယင်းနှစ်ခုတွင် ပထမစကားထာကို တွက်လျှင် အလံတစ်ရာကို လက်သစ်ဖွဲ့သော် ၉၆ဝဝ ရရှိ၏။
ထို ၉၆ဝဝ လက်သစ်ကို တနေ့လျှင် လက်နှစ်သစ်ဆိုသည့်အတွက် လက်နှစ်သစ်နှင့် စားသော် ရလဒ်သည် ၄၈ဝဝ ဖြစ်သည်။
ထိုအတွက် ထိုမိန်း ကလေး၏အသက်မှာ ရက်ပေါင်း ၄၈ဝဝ ဖြစ်သည်။
ထိုရက်ပေါင်းကို လဖွဲ့လျှင်လပေါင်း ၁၆ဝ ရ၍ နှစ်ဖွဲ့သော် ၁၃ နှစ်နှင့် ၄လ ရသည်။
မွေးသက္ကရာဇ်ကို လိုသော် ကောဇာသက္ကရာဇ်မှ ယင်း ၁၃ နှစ်နှင့်၄လကို နုတ်သော်မွေးသက္ကရာဇ် ရသည်။
ဒုတိယ စကားထာဖြစ်သော 'ခိုမှာကားခွဲ၊ ဝမ်းဘဲငါးကျပ်၊ စာတမတ်' ကို ဖြေကြားရာ၌ 'ခိုမှာနှစ်မတ်၊ ဝယ်မှတ်လည်းပြု၊ ဆယ့်ရှစ်ခုကို တွက်စုကြေးမှာ၊ ကိုးကျပ်သာတည့်၊ ငှက်သာဝမ်းဘဲ၊ ဝယ်မြဲ သုံးခု၊ တစ်ခု ငါးကျပ်၊ ရလဒ်တွက်ဖွယ်၊ တစ်ဆယ်ငါးကျပ်၊ ရမြဲလဒ် ဟု၊ လေးခုစာမှာ၊ မတ်စီသာလတည့်၊ များစွာ ပေါင်းငြား၊ ငှက်ကားအစိတ်၊ ကြေးအစိတ်။
' ဟူ၍ ရှေးပုဂ္ဂိုလ်များ တွက်ချက်၍ ရသည့်သင်္ချာတို့ကို လင်္ကာဖြင့် အထက်ပါအတိုင်း ဖြေကြားခဲ့လေသည်။
စကားလိမ် အားဖြင့်ဝှက်သော စကားထာ၌၊ စကားလိမ်၏ သဘောမှာ တစ်ပါးသူတို့ မသိနားမလည်နိုင်ကြစေရန် မူရင်း စကားလုံး များ၏ အသံကာရန်ကို ရှေ့နောက် ပြောင်းပြန်ပြု ထားခြင်းဖြင့်၎င်း၊ အသံကာရန်ကို လိုက်၍ စကားလုံးပို ထည့်သွင်း အသုံးပြုခြင်းဖြင့်၎င်း စကားဝှက်၍ ပြောခြင်း ဖြစ်သည်။
ပမာဆိုသော် လောကဓံကို လံကဓော၊ အဝိဇ္ဇာကို အဝါဇိတ်၊ နောင်မသိကို နိမသောင်ဟူ၍ စကားကိုလိမ်ကာ ရေးသား ပြောဆိုခြင်းမျိုးဖြစ်၏။
ထို့ပြင် အောက်တွင်ဖော်ပြမည့် ဥပမာ စကားထာများမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် ငုံမွှေ၊ မာလုံ ဟူသော စကားလုံးများသည် ငွေမှုံ၊ မုံလာဟူသော စကားများ၏ စကားလိမ်များ ဖြစ်ကြသည်။
စကားလိမ်အားဖြင့် ဝှက်သောစကားထာများမှာ 'စပယ်ဖူးစ၊ ဆီးယောင်းမ'ဟူသော စကားထာဖြစ်သည်။
စပယ်ဖူးစမှာ ငုံသည်။
ဆီးယောင်းမမှာ မွှေရသည်။
နှစ်ခုပေါင်းသော် ငုံမွှေ၊ ငွေမှုံဟူ၍ ဖြစ်၏။
ထိုအတူ 'ကျောက်စရစ်ခဲ စောင်ဖြူခြုံ' ဟူသော စကားလိမ်မှာ ကျောက်စရစ်ခဲသည် မာ၍၊ စောင်ဖြူခြုံက လုံသည်။
ထိုကြောင့် အဖြေမှာ မာလုံ၊ မုံလာဖြစ်၏။
ရှေးသူဟောင်း တို့၏ စကားထာမှာ ဩကာသလောက ပတ်ဝန်းကျင်ကိုမှီး၍ ဝှက်ဆိုကြသည်ဟု ဂရိပညာရှိ အရစ္စတိုတယ်က ဆိုသည်။
ပမာဆိုသော် လေကိုဝှက်ရာ၌ 'မရပ်မနား အမြဲတစေ ပျံသန်းနေသည်ကား အဘယ်နည်း'ဟူ၍ ဝှက်သည်။
ရှေးခေတ်ဂရိလူမျိုးတို့သည် စကားထာဝှက်သည်ကို များစွာ နှစ်ခြိုက်ကြ၏။
စကားထာ ဝှက်တမ်း ကစားရာ၌ အသက်ကိုပင် အပေါင်ပြုကြလေသည်။
သို့ဖြင့် စကားထာ ဝှက်ရာ၌ အသက်ပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြဖူးသည်။
ဂရိကဗျာဆရာကြီး ဟိုးမားသည် စကားထာတစ်ခုကို မဖြေဆိုနိုင်သောကြောင့် အရှက်ရကာ စိတ်ထိခိုက်သဖြင့် သေဆုံးရသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ကမ္ဘာ အနှံ့အပြားတွင် စကားထာများ ခေတ်စားသည်။
ခရစ်ယန်ကျမ်းစာ၊ ကိုရန်ကျမ်းစာများတွင် စကားထာများကို တွေ့နိုင်သည်။
အာရေဗျန်နှင့်ပါးရှင်း စကားထာများလည်း ရှိသေးသည်။
မြန်မာကျမ်းစာ၊ ပုံပြင်များတွင်လည်း စကားထာများ၊ ပဟေဠိများ တွေ့ရ၏။
စကားထာ ပညာသည် အကျိုးအကြောင်း နှိုင်းဆမှုကို အထောက်အပံ့ပြုသည်။
တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ကြံဆရသဖြင့် အထောက်အပံ့ပြုသည်။
ဉာဏ်ကို ရွှင်စေသည်။
စိတ်ကူးကောင်းကို ရစေသည်။
သို့သော် ယခုခေတ်၌ကား စကားထာပညာကို လူငယ်လူရွယ်တို့သည် စိတ်ပျော်ရွှင်ရုံမျှ လေ့လာကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကားချက် Category:မြန်မာဘာသာစကား Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ယိုဟန် ဆီဘက်ရှန်း ဘက်ရှ် (ဂျာမန်: (Johann Sebastian Bach) ယိုဟန် ဆေဘာဆတီးယန်း ဘာ့ခ်) သည် ဂျာမန်လူမျိုး တေးရေးဆရာနှင့် အော်ဂင်တီးသူ တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
သူအပါအဝင် သူ၏မိသားစုသည် ဂီတလောကတွင် အရေးပါအရာရောက်သောမိသားစုပင်ဖြစ်လေသည်။
သူသည် ဘာရော့ကာလ၏ နှောင်းပိုင်းတွင် ကြီးပြင်းနေထိုင်ခဲ့သည်။
ဗာခ်ကို ၁၆၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ သူရင်းဂျီယာပြည်နယ် အိုက်ဇနတ်မြို့၌ ဖွားမြင်လေသည်။
ဗာခ်တို့၏မျိုးရိုးသည် အနှစ် ၂ဝဝ အတွင်းတွင် အရေးပါသည့် ဂီတဖက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များဖြစ်၏။
ဗာခ်အသက် ၁ဝ နှစ်မပြည့်မီပင် မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
ထိုကြောင့် ဗာခ်သည် သူ့အစ်ကိုအကြီးဆုံး ဂျိုဟန်းခရစ်စတော့ထံတွင် နေထိုင်ခဲ့ရ၏။
သူ့အစ်ကိုက ဗာခ်အား ကလာဗီခေါ့နှင့် ဟာပဆီခေါ့တို့ကို အတီးသင်ပေးလေသည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် ၁၇ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမဦးစွာ အဆိုတော်အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထိုနောက် တရောဆရာ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း လူနီဗတ်မြို့ရှိ စိန်မိုက်ကယ် ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းတွင် လုပ်ကိုင်ကာ အသက်မွေးမှုကို စတင်ခဲ့လေ သည်။
ထိုနောက် ဗိုင်းမားမြို့ရှိ ဘုရင့်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တီးဝိုင်းအဖွဲ့တွင် တရောဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့၏။
၁၇ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ဩဂင်စန္ဒယားတီးဆရာ ဖြစ်လာလေသည်။
ထိုနှစ် တွင်ပင် သူ၏နှမဝမ်းကွဲ မာရီယာ ဗာဗရာဗာခ်နှင့် လက်ထပ် လိုက်၏။
၁၇ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုင်းမားတွင် နန်းတွင်းဩဂင်စန္ဒား ဆရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထိုနောက် နန်းတွင်းကပွဲဆရာအဖြစ် ဖြင့် လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့လေသည်။
ကောက်ထင်းမြို့ လီယိုပိုမင်းသားထံတွင်လည်း နန်းတွင်းကပွဲဆရာအဖြစ်ဖြင့်ပင် အမှုထမ်းခဲ့သေး၏။
၁၇၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဇနီးသည် ကွယ်လွန် ခဲ့၍ နောင်တစ်နှစ်၌ အင်နာမော့ဒယ်လီနာဗူကန် ဆိုသူနှင့် နောက်အိမ်ထောင်ပြုလိုက်လေသည်။
ထိုဇနီးသည်၏ နာမည်မှာ သူ့အတွက် စပ်ထားခဲ့သော သီချင်းများကြောင့် ယခုတိုင် မပျောက်ကွယ်ဘဲ ရှိနေခဲ့သည်။
၁၇၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ လိုက်ပဆစ်မြို့ရှိ စိန်တောမတ်ဘုရား ရှိခိုးကျောင်း တူရိယာမှူးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ တက္ကသိုလ် ဂီတ ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်းကောင်း အနိစ္စရောက်သည်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့ အမှုထမ်းယင်း သူ၏ထူးခြား သော ဂီတသီချင်းများကို စပ်ဆိုခဲ့၏။
၁၇၃၆ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်နန်းတွင်း သီချင်းရေးဆရာအဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။
၁၇၄၇ ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားဘုရင် ဖရက်ဒရစ်- သ-ဂရိတ်ကို ပို့စဒမ်မြို့တွင် သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့၏။
ဘုရင် ဖရက်ဒရစ်၏အကြံပေးချက်အရ ဗာခ်သည် ဂီတလက်ဆောင် ကို ရေးသားခဲ့လေသည်။
ဗာခ်သည် ငယ်စဉ်ကပင် အစ်ကိုဖြစ်သူ၏ ဂီတဆိုင်ရာ စာများကို ညဉ့်အခါ လရောင်အောက်၌ ခိုး၍ ကူးယူရသည့် ဒဏ်ကြောင့် အသက်ရလာသောအခါ မျက်စိမွဲလာ၍၊ နောက် ဆုံးတွင် လုံးဝကွယ်သွားလေသည်။
ယင်းသို့ မျက်စိအလင်း မရသော်လည်း သီချင်းရေးစပ်ခြင်းကိုမူ လက်မလျှော့ခဲ့ပေ။
သူကနှုတ်ဖြင့် စပ်ဆိုပေး၍ တစ်ဦးအား လိုက်၍ ရေးစေ၏။
ဗာခ်သည် တစ်သက်လုံးပင် ဂီတကို လိုက်စားခြင်းဖြင့်သာ အချိန်ကုန်လွန်ခဲ့ရသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ထိုခေတ်က ဂီတပညာ သည် အကျော်အမော်တို့ တီးမှုတ်ရာသို့ မိုင်ပေါင်းများစွာ ခြေလျင်သွားကာ နားထောင်ခဲ့လေသည်။
ဗာခ်သည် ခလုပ်နှိပ် တူရိယာကို လက်ငါးချောင်းလုံးဖြင့် ပထမဦးဆုံး အတီးသင် သူတစ်ယောက် ဖြစ်၏။
အသက်ထင်ရှားရှိစဉ်က ဗာခ်သည် ဩဂင်စန္ဒယားတီး ကောင်းသူတစ်ယောက်အဖြစ် ပိုမိုကျော်စောခဲ့၍ သီချင်းရေး ဆရာတစ်ယောက်အဖြစ်ကား လူသိမများလှပေ။
သူကွယ် လွန်ပြီးနောက် အနှစ် ၁ဝဝ ကျော်ကြာမှပင် သူ၏သီချင်း များကို အများအပြား ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေကာ၊ သဘောပေါက် နားလည် နှစ်သက်စွဲမက်ကြသူလည်း များလာ၏။
ထိုကြောင့် ဗာခ်ကို ရှေးသီချင်းရေးဆရာများကလည်း လိုက်မမှီအောင် ကောင်းမွန်သည့် သီချင်းရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြကြလေ သည်။
ယခုခေတ်ထင်ရှားလှသည့် ဂီတစာဆိုများကပင်လျှင် ဗာခ်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အသိအမှတ်ပြုကြရ၏။
ဗာခ်သည် လိုက်ပဆစ်မြို့၌ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့၏။
ဗာခ်တွင် ပထမဇနီးနှင့် သားသမီး ၇ ယောက်၊ ဒုတိယဇနီးနှင့် ၁၃ ယောက်ပေါင်း သားသမီး ၂ဝ မွေးဖွားခဲ့ရာ၊ ဂီတဘက်တွင် ထင်ရှားသူများပင် ဖြစ်၏။
ယင်း တို့အနက် အထူးချွန်ဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သူမှာကား ဖိလစ်အီမန်နျူယယ်ဗာခ်ဆိုသူဖြစ်၍ ဗာခ်၏ တတိယသားပင် ဖြစ်၏။
ဗာခ်၏ မွေးဖွားရာနေအိမ်ကို ယခုအခါ ဗာခ်ပြတိုက် အဖြစ် ပြုလုပ်ထားကြလေသည်။
သူသည် မွေးရာဒေသမှ ခရီးဝေး မသွားပဲ ဘဝတလျှောက်လုံးကို ဂျာမနီနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင်ပင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။
သူသည် သူတို့ခေတ်ကာလက တေးရေးဆရာတို့၏ ဂီတသံစဉ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သလောက် လေ့လာခဲ့သည်။
သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ဂီတကို ကြည့်လျှင် သူသည် အီတလီ၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီ တေးရေးဆရာတို့ထံမှ လေ့လာထားသည် ဆိုသည့် အချက်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
သူသည် ဆွေကြီးမျိုးကြီး တို့၏ ခုံရုံးတွင် နှစ်ကာလ အတော်ကြာ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုနေရာတွင် သူသည် ချိန်ဘာဂီတနှင့် အော်ခက်စထရာ ဂီတတို့ကို ရေးစပ် သီကုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူသည် ဘဝအချိန် အတော်များများတွင် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် အချိန်ကုန်လွန်ခဲ့ပြီး ဘုရားကျောင်းအတွက် ဂီတသံစဉ်များကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။
ဘက်ရှ်သည် အော်ပရာ အမျိုးအစားမှ လွဲ၍ အခြား ဂီတသံစဉ် အမျိုးစုံကို ရေးသား သီကုံးခဲ့သည်။
သူ၏ ဘဝ နှောင်းပိုင်းအချိန်တွင် တေးရေးဆရာ အတော်များများက ကလပ်စစ်ကယ် စတိုင်လ်ဟု ခေါ်သော ဂီတအမျိုးအစားသစ်ကို ရေးစပ်နေကြသော်လည်း ဘက်ရှ်ကမူ ဘာရော့ခ် စတိုင်လ်ကိုသာ ဆက်လက် ရေးသား နေခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အချို့သူတို့က သူ့အား ခေတ်မမီသူဟု ထင်မြင်ခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ယနေ့ခေတ်တွင် ဘာရော့ခ်ဂီတ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာများကို ဘက်ရှ် ရေးသားခဲ့သည် ဆိုသော အချက်ကို အားလုံးက သိမြင်နေကြပြီ ဖြစ်သည်https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-6002278195http://www.classical.net/music/comp.lst/bachjs.phphttps://www.naxos.com/person/Johann_Sebastian_Bach_17648/17648.htmhttps://www.biography.com/musician/johann-sebastian-bach မှတ်စုများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသား ဂီတပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:၁၈ ရာစု ဂျာမန်တေးရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အော်ဂန်တေး‌ရေးဆရာများ။
350px| မိုးဇက် ၏ ဆိုနာတာ XI မှ ပထမဆုံး ၂ ဘားကို တိုင်းတာထားခြင်းပုံ။
ဂီတသံစဉ်၏ တင်န်ပိုကို "Andante grazioso" ဟုသတ်မှတ်ထားပြီး ခေတ်သစ် အရေးအသားဖြင့် " = 120" ဟု ရေးသားသည်။
ဂီတပညာတွင် တင်န်ပို (tempo) ဆိုသည်မှာ သီချင်း သို့မဟုတ် ဂီတသံစဉ်၏ အမြန်နှုန်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အီတလီဘာသာတွင် အချိန် ရွေ့လျားမှုဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
တင်န်ပိုသည် ရေးစပ်သီကုံးမှု၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ သီချင်းနှင့် ပတ်သက်သော ခံစားမှုနှင့် ရေးသားရန် ခက်ခဲခြင်းအပေါ်တွင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိနိုင်သည်။
တင်န်ပိုသတ်မှတ်ချက် တင်န်ပိုကို "Beats per minute" (bpm) တစ်မိနစ်အတွင်း ရိုက်ခတ်သော အကြိမ်ရေဖြင့်ပြသည်။
ရှေးဂန္ထဝင် သီချင်းများတွင်မူ အီတာလျံစကားလုံး များဖြင့်ပြသည်။