kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆရာပြောချင် ပရိယာယ်ဆင် တစ်နေ့သ၌ လူတို့သည် ပုဏ္ဏားတို့အား မင်္ဂလာရွတ်ရန် ပင့်ဖိတ်ကြကုန်၏။
ဆရာကြီးသည် ကောရဏ္ဍိယကို ခေါ်၍ “အမောင် … မင်္ဂလာရွတ်ရာသို့ ငါ မလိုက်လို၊ ပုဏ္ဏားလုလင် ငါးရာကို ခေါ်၍ သင်သွားလေ၊ ပူဇော်သက္ကာရ အလှူဝတ်ကို ခံယူ၍ ငါ့အဖို့လည်း ဆောင်ယူခဲ့လော့” ဟု မှာကြားလိုက်၍ လွှတ်လိုက်၏။
ကောရဏ္ဍိယလုလင်သည် မင်္ဂလာရွတ်ရာသို့သွား၍ ပြန်လတ်သော် ခရီးလမ်းကြား၌ ချောက်တစ်ခု မြင်လျှင် ငါတို့ဆရာသည် မတောင်းဘဲ မြင်တိုင်း မြင်တိုင်းသော သူတို့အား သီလကို ပေးဘိ၏၊ ယနေ့မှစ၍ တောင်းသောသူတို့အားသာလျှင် သီလပေးအောင် ငါ ပြုမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် တစ်ပါးသော လုလင်တို့ ချမ်းသာစွာနေကုန်စဉ် ထ၍ ကြီးစွာသော ကျောက်ခဲတို့ကို ချီ၍ ချောက်ထဲသို့ အဖန်ဖန် ချလေ၏။
ဆရာလောမေး အဖြေပေး ထိုအခါ ကောရဏ္ဍိယလုလင်ကို တစ်ပါးသော လလင်တို့သည် “ဆရာ … အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြုဘိသနည်း” ဟု မေးကြသော်လည်း တစ်စုံတစ်ခုသော စကားကိုမျှ မဆို၊ ထိုအခါ လုလင်တို့သည် လျင်စွာ သွားကုန်၍ ဆရာကြီးအား ထိုအကြောင်းကို ပြောကြကုန်၏။
ဆရာကြီးလည်း လျင်စွာ လာလတ်၍ - “ကောရဏ္ဍိယ … သင်သည် တော်ထဲ၌ လျင်မြန်စွာ ကျောက်ခဲကြီးတို့ကို ယူ၍ ယူ၍ အဖန်ဖန် ချောက်ထဲသို့ ချဘိ၏၊ ဤချောက်ကို ဖို့ရာ၌ သင့်အား အဘယ်အကျိုးရှိသနည်း” ဟု ကောရဏ္ဍိယအား မေးလေ၏။
ကောရဏ္ဍိယသည် ဆရာကြီး၏ စကားကို ကြားလျှင် - “ဆရာကြီး … မြစ်သမုဒ္ဒရာတို့ တည်ရာဖြစ်သော ဤမြေကြီးကို မြေတောင်ကျောက်တောင်တို့ကို ဖြို၍ လက်ဝါးပြင်ကဲ့သို့ ညီညွတ်အောင် ပြုမည်၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ကျောက်ခဲကြီးတို့ကို ယူ၍ ယူ၍ ချောက်ထဲသို့ ချပါ၏” ဟု ဆရာကြီး ပြန်ကြားပြောဆိုလေ၏။
ဥပမာပြောမှ သတိရ ကောရဏ္ဍိယ စကားကိုကြားလျှင် ဆရာကြီးသည် - “ကောရဏ္ဍိယ … တစ်ယောက်တည်းသော လူသည် လက်ဖြင့်ပြုလုပ်၍ ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်း၊ ဤချောက်ကိုပြည့်စေခြင်းငှာ ကျောက်ခဲတို့ကို ရှာစဉ် သင်သည် အသက်ရှည်သော လူ့ပြည်ကို စွန့်ရလိမ့်မည်ဟု ငါထင်မိ၏ - ဟု ကောရဏ္ဍိယအား အကြောင်းပြကာ ပြောဆိုပြန်၏။
ကောရဏ္ဍိယလုလင်သည် ထိုစကားကို ကြားလျှင် - “ဆရာကြီး … လူတစ်ယောက်ဖြစ်သော အကျွန်ုပ်သည် ဤမြေကြီးကို ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ အကယ်၍ မစွမ်းနိုင်ပါမူ ဤအတူ ဆရာကြီးလည်း အထူးထူး အပြားပြား များစွာသော အယူရှိကုန်သော ဤသူတို့ကို သင့်အလိုသို့ ဆောင်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်လိမ့်မည် မဟုတ် ” – ဟု ဆရာကြီးကို ဥပမာ ဥပမေယျဖြင့် ပြောဆိုပြန်၏။
တပည့်ဉာဏ်စွမ်း ဆရာချီးမွမ်း ထိုအခါ ဆရာကြီးသည် မိမိ၏ အမူအရာကို မနှစ်သက်၍ ပြုလုပ်ကြောာင် သိသဖြင့် “ကောရဏ္ဍိယ … သင်သည် သင့်လျော်သောစကားကို ဆိုဘိ၏၊ ယခုအခါ ငါသည် ဤသို့ သဘောရှိသောအမှုကို မပြုတော့အံ့” ဟု ဝန်ခံကာ မိမိကိုယ်ကို ဆန့်ကျင်သောအဖြစ်ကို သိသဖြင့် - “ကောရဏ္ဍိယ … သင်ကား ငါ့ကို အကျဉ်းချုပ် ဥပမာဖြင့် အကျိုးစီးပွားကို ပြောဆိုဘိ၏၊ သင့်စကားသည် သင်ဆိုတိုင်း မှန်ပေ၏၊ ဤမြေကြီးကို ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသကဲ့သို့ ထို့အတူ လူတို့ကို ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းပေ” – ဟု ကောရဏ္ဍိယကိုလည်း ချီးမွမ်းပြီးလျှင် အိမ်သို့ခေါ်၍ သွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ တက္ကသိုလ်ဆရာကြီးသည် - ယခုအခါ သာရိပုတ္တရာ။
ကောရဏ္ဍိယလုလင်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) တောင်းခံလာကြ၊ ကျင့်သီလ၊ ပေးမှသင့်သည်သာ။
(၂) မြင်မြင်တိုင်းလူ၊ ပေးပြန်မူ၊ စောင့်သူရခဲစွာ။
(၃) လူဟူသမျှ၊ ကျင့်သီလ၊ ညီမျှပြုခဲစွာ။
(၄) တောင်, ချိုင်, မြစ်တွေ၊ တည်သည့်မြေ၊ ညီစေပြုခဲစွာ။
ကောရဏ္ဍိယဇာတ် ပြီး၏။
မဏိကုဏ္ဍလဝဂ် -(၃၅၇) - လဋုကိကဇာတ် ရန်သူဖြစ်သည့် အားကြီးသော ဆင်ပြောင်ကြီးကိုပင် အားနည်းသော သူတို့နှင့် မိတ်ဆွေဖွဲ့ကာ သေအောင် ပြုစွမ်းနိုင်သော နှံစုတ်ငှက်မ အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု သနားကင်းမှု နိုင်ထက်ပြု နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်၏၊ နိုင်ထက်ကလူ ပြုမူတတ်၏၊ သတ္တဝါတို့၌ သနားခြင်း ကရုဏာမျှပင် မရှိ။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ဒေဝဒတ်အကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်း သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ … ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌ သာ သနားခြင်း ကရုဏာ မရှိသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း သနားခြင်း ကရုဏာမရှိ”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ဝမ်းရေးအတွက် အစာရှာထွက် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဆင်မျိုး၌ ဖြစ်၍ ကြည်ညိုဖွင်သောအဆင်းရှိ၏၊ ကြီးသောကိုယ်ရှိ၏၊ ဆင်အပေါင်း ရှစ်သောင်း ခြံရံလျက် ဆင်မင်းဖြစ်၍ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေ၏။
ထိုအခါ နှံစုတ်ငှက်မတစ်ကောင်သည် ဆင်တို့သွားရာ အရပ်ဝယ် အသိုက်ပြုကာ အဥတို့ကို ထား၏။
ထိုအဥတို့သည် ရင့်လတ်သော် ငှက်ငယ်တို့ ပေါက်ဖွားကုန်၏။
အမွေး အတောင် မစုံသေး၍ မပျံနိုင်သေးမီလျှင် ဆင်မင်းသည် ဆင်ရှစ်သောင်း ခြံရံကာ အစာရှာသွားအံ့သောငှာ လာလတ်၏။
သားသမီးတွက် တောင်းပန်ချက် နှံစုတ်ငှက်မသည် ဆင်မင်းကိုမြင်လျှင် ဤဆင်မင်းသည် ငါ့သားငယ်တို့ကို နင်း၍ သတ်လိမ့်မည်ဟု စိုးရိမ်သဖြင့် အရံအတား ဖြစ်စေရန် ဆင်မင်းကို တရားနှင့်ညီညွတ်သော အစောင့်အရှောက်ကို တောင်းမည်ဟု ကြံစည်လျက် အတောင်နှစ်ဖက်တို့ကို ယှက်ကာ ဆင်မင်း၏ရှေ့တွင် ရပ်တည်လျက် - “အို ဆင်မင်း … နှစ်ပေါင်း ခြောက်ဆယ်ရှိသော ကာလ၌ အားယုတ်လျက် တော၌ ကျက်စားလေ့ရှိ၍ ဆင်အပေါင်းတို့ မင်းဖြစ်ကာ အခြံအရံများလှသော သင်ဆင်မင်းကို ရှိခိုးပါ၏၊ အတောင်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် လက်အုပ်ချီပါ၏၊ အားနည်းလှသော အကျွန်ုပ်၏ သားငယ်တို့ကို မသတ်ပါလင့်” – ဟု ပြောဆိုကာ ဆင်မင်းအား ခယတောင်းပန်လေ၏။
မစိုးရိမ်ပါလင့်၊ သင့်သားငယ်တို့ကို ငါ စောင့်ရှောက်မည် ဆို၍ သားငယ်တို့အထက်၌ ရပ်လျက် ဆင်ရှစ်သောင်းတို့ကို သွားစေပြီးလျှင် နှံစုတ်ငှက်မကိုခေါ်၍ “အို - နှံစုတ်ငှက်မငယ် … ငါတို့နောက်၌ တစ်ကောင်တည်းသာ ကျက်စားလေ့ရှိသော ဆင်သည် လာလိမ့်မည်၊ ထိုဆင်သည် ငါတို့စကားကို နားမထောင်၊ ထိုဆင် လာလတ်သော် ရှိခိုးတောင်းပန်ကာ သားငယ်တို့ကို ချမ်းသာအောင် ပြုရစ်ပါလေ” ဟု မှာထား၍ သွားလေ၏။
တောင်းပန်သော်လည်း အချည်းနှီး နှံစုတ်ငှက်မသည် တစ်ကောင်းတည်း ကျက်စားလေ့ရှိသော ဆင် လာသည်ကို မြင်ပြန်လျှင် ခရီးဦးကြိုဆို၍ အတောင်နှစ်ဖက်တို့ကို ယှက်ကာ လက်အုပ်ချီပြီးလျှင် - “ဆင်မင်း … တစ်ကောင်တည်းသာ ကျက်စားလေ့ရှိ၍ တော၌ နေလျက် ကျောက်တောင် မြေတောင်တို့၌ အစာကိုယူလေ့ရှိသော သင်ဆင်မင်းကို အကျွန်ုပ်ရှိခိုးပါ၏၊ အတောင်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် လက်အုပ်ချီပါ၏၊ အားနည်းလှသော အကျွန်ုပ်၏ သားငယ်တို့ကို မသတ်ပါလင့်” – ဟု ပြောဆိုကာ တောင်းပန်ပြန်၏။
ထိုတစ်ကောင်တည်း ကျက်စားလေ့ရှိသော ဆင်သည် နှံစုတ်ငှက်မစကားကို ကြားလျှင် - “ဟယ် - နှံစုတ်ငှက်မငယ် - သင်၏သားတို့ကို ငါ သတ်မည်၊ သင်ကား အားနည်းလှ၏၊ ငါ့အား အဘယ်သို့ ပြုအံ့နည်း၊ သင်တို့လို ငှက်မမျိုး တစ်သိန်းတို့ကို လည်း ငါသည် လက်ဝဲခြေဖြင့် နင်း၍ သတ်မည်” – ဟု ပြောဆို ကြိမ်းမောင်းကာ နှံစုတ်ငှက်မ၏သားငယ်တို့ကို ခြေဖြင့်နင်း၍ အပေါ်၌ ကျင်ငယ်စွန့်၍ ကျင်ငယ်တွင် မျောစေလျက် မြည်ဟည်းကာ သွားလေ၏။
ရန်တုံ့ချေမှု မိတ်ဆွေပြု နှံစုတ်ငှက်မသည် သစ်ခက်၌ နားနေရင်း ထိုအခြင်းအရာကိုမြင်လျှင် “ဟယ် ဆင်မိုက် … သင်ကား ယခု မြည်ဟည်းလျက် သွား၏၊ နှစ်ရက် သုံးရက်ဖြင့် ငါ့အစွမ်းကို မြင်ရလိ်မ့်မည်၊ ကိုယ်အားထက် ဉာဏ်အားက ကြီးကြောင်းကို သင် မသိလေ၊ သင် နေနှင့်ဦး၊ သင့်ကို ငါသတ်မည်” ဟု ခြိမ်းခြောက်ပြီးလျှင် - “ဟယ် - ဆင်မင်းယုတ် … ကိစ္စအလုံးစုံ၌ ကိုယ်အားဖြင့်သာ ပြုလုပ်အပ်သည် မဟုတ်၊ စင်စစ် ကိုယ်အားမှာ လူမိုက်တို့အား သတ်ဖြတ်ဖို့ရန် ဖြစ်လာ၏၊ သင်သည် အားနည်းသော ငါ့သားငယ်တို့ကို သတ်ဘိ၏၊ သင့်အကျိုးမဲ့ကို ပြုလုပ်တော့မည်” – ဟု ဆင်ကြီးအား ပြောဆိုပြီးလျှင် နှစ်ရက် သုံးရက် အတွင်းမှာပင် ကျီးကို ခစားကာ မိတ်ဖွဲ့လေ၏။
ဆင်ယုတ် သေအောင် ပရိယာယ်ဆောင် ထိုအခါ ကျီးသည် အလွန်နှစ်သက်သဖြင့် “အဆွေ … ဘယ်အမှုကို ပြုရမည်နည်း” ဟု မေး၏၊ “အရှင် … အကျွန်ုပ်အား အခြား ပြုဖွယ်ကိစ္စ မရှိပါ၊ တစ်ကောင်းတည်း ကျက်စားသော ဆင်ကြီး မျက်စိတို့ကို နှုတ်သီးဖြင့်ဆိတ်၍ ဖောက်ပေးပါ” ဟု ပြော၏။
“အဆွေ … ကောင်းပြီ၊ စိတ်ချပါ” ဟု ဝန်ခံလေ၏။
နှံစုတ်ငှက်မသည် တစ်ဖန် ယင်မမဲရိုင်းကို ခစားကာ မိတ်ဆွေဖွဲ့ပြန်လေ၏။
ထိုအခါ ယင်မမဲရိုင်းသည် နှစ်သက်သဖြင့် “အဆွေ … ဘယ်အမှုကို ပြုရမည်နည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင် … တစ်ကောင်တည်း ကျက်စားသော ဆင်ကြီးမျက်စိတို့ ပေါက်လတ်သော် ထိုအပေါက်တို့၌ ပိုးလောက်တို့ကို လွှတ်ပေးပါ” ဟု ပြောပြန်၏။
“အဆွေ … ကောင်းပြီ စိတ်ချပါ” ဟု ဝန်ခံပြန်လေ၏။
တစ်ဖန် ဖားကို ခစားကာ မိတ်ဖွဲ့ပြန်လေ၏။
ဖားလည်း နှစ်သက်သဖြင့် “အဆွေ … ဘယ်အမှုကို ပြုရမည်နည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင် … တစ်ကောင်တည်း ကျက်စားတတ်သော ဆင်ကြီးသည် မျက်စိကန်း၍ ရေရှာလိမ့်မည်၊ ထိုအခါ တောင်ထိပ်ကနေ၍ အော်ပါ၊ နောက် ရေရှိသည်မှတ်၍ တောင်ထိပ်သို့ တက်လာသောအခါ ဆင်းသက်ပြီး တောင်ကမ်းပါးပြတ်ကနေ၍ အော်ပါ” ဟု ပြောပြန်၏။
နှံစုတ်ငှက်မသည် ဤသို့အသင့်စီမံပြီးလျှင် ဆင်ကြီး ပျက်စီးရန်ကိုသာ မျှော်လင့်ကာ နေလေ၏။
အားနည်းပေါင်းလေ အားရှိသေ တစ်နေ့သောအခါ နှံစုတ်ငှက်မ စီမံသောအတိုင်း ကျီးသည် ထိုဆင်ကြီး မျက်စိတို့ကို နှုတ်သီးဖြင့် ဆိတ်၍ ဖောက်လေ၏။
အပေါက် ဖြစ်လာသောအခါ ယင်မမဲရိုင်းသည် ပိုးလောက်တို့ကို လွှတ်လေ၏။
ထိုအခါ ဆင်ကြီးသည် လောက်ကိုက်သဖြင့် မျက်စိကန်းလျက် ကြီးစွာသော ဆင်းရဲဝေဒနာသို့ ရောက်လေ၏။
ရေအလွန်ငတ်လှသဖြင့် ရှာဖွေလတ်သော် ဖားအော်သံ ကြားရာတွင် ရေရှိသည် ထင်မှတ်၍ တောင်ထိပ်သို့ တဖြည်းဖြည်း တက်လေ၏။
ဖားလည်း ဆင်ကြီး တောင်ထိပ်သို့ရောက်သောအခါ အောက်သို့ဆင်း၍ တောင်ကမ်းပါးပြတ် ချောက်ထဲကနေ၍ အော်ပြန်၏။
ထိုအခါ ဆင်ကြီးသည် တောင်ထိပ်တွင် ရေကို မတွေ့ရသဖြင့် ဖားအောင်သံကြားရာသို့ လိုက်ပြန်ရာ တောင်ကမ်းပါးပြတ်ကြီးမှ ချောက်ထဲသို့ကျကာ သေဆုံး ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။
အားရှိ အားမဲ့ မေတ္တာဖွဲ့ ထိုအခါ နှံစုတ်ငှက်မသည် ဆင်သေသည် အဖြစ်ကို သိ၍ ရန်သူ ပျက်စီးခြင်းကို မြင်ရပေပြီဟု နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်လျက် ဆင်ကြီးကျောပေါ်တွင် ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် သွားလာလျက် အောင်ပွဲခံလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ … ခိုက်န်မည်သည်ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူနှင့် မပြုအပ်၊ ဤသို့လျှင် ခွန်အားဗလနှင့် ပြည့်စုံသော ဆင်ကြီးကိုစဉ် လျက်လည်း အားနည်းသော သတ္တဝါလေးကောင်တို့သည် တပေါင်းတည်း ညီညွတ်လျက် သေကျေပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်အောင် ပြုနိုင်စွမ်းကုန်၏” ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင် - “ရဟန်းတို့ … နှံစုတ်ငှက်၊ ကျီး၊ ဖား၊ ယင်မမဲရိုင်း ဤလေးကောင်သော သတ္တဝါတို့ကို ရှုကြလော့၊ ထိုလေးကောင်သော သတ္တဝါတို့သည် ဆင်ပြောင်ကြီးကို သတ်ကြကုန်၏၊ ရန်သူတို့ ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်းကို ရှုကြလော့၊ ထိုကြောင့် မချစ်သော တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူနှင့်တကွ ခိုက်ရန်ကို မပြုရာ” ဟု ဟောတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ တစ်ကောင်တည်း ကျက်စားသော ဆင်သည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ခိုက်ရန်ပြုခြင်း၊ တုံ့မူခြင်း၊ ချင်းချင်းပျက်စီးရာ။
(၂) ကြီး, ငယ်မခြား၊ ခိုက်ရန်ကား၊ မီးပွားတူသည်သာ။
(၃) ကိုယ်အား ဉာဏ်အား၊ ပြိုင်ဆိုင်ငြား၊ ဉာဏ်အားသာမြဲရာ။
(၄) ဆင်ပြောင်နိုင်ရ၊ နှံစုတ်မ၊ ရ၍ မိတ်များစွာ။
လဋုကိကဇာတ် ပြီး၏။
မဏိကုဏ္ဍလဝဂ် -(၃၅၈) စူဠဓမ္မပါလဇာတ် မိဖုရားကို အမျက်ထွက်ကာမျှနှင့် ၇-နှစ်မျှသာရှိသော မိမိသားရင်း သည်းခံခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသည့် ဓမ္မပါလမင်းသားအား လက်ခြေ ဖြတ်ကာ အသက်ကို အဆုံးစီရင်သဖြင့် မြေမြိုခံရသော မဟာပတာပမင်း အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ရန်ငြိုးဖွဲ့လတ် ဒေဝဒတ် နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို သတ်ရန် လုံ့လပြုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု မိမိသားပင် ရန်ငြိုးတင် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် မဟာပတာပမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်း၏ စန္ဒာဒေဝီမည်သော မိဖုရားကြီးဝမ်း% ဖြစ်၍ ဓမ္မပါလ ဟူသောအမည်ကို မှည့်ကြကုန်၏။
ထိုဓမ္မပါလမင်းသား ခုနစ်လအရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ မယ်တော် မိဖုရားကြီးသည် သားတော်ကို နံ့သာရေဖြင့် ချိုးပြီးလျှင် ကစားလျက်နေ၏။
မင်းကြီးသည် မိဖုရားနေရာသို့ သွားလတ်သော် မိဖုရားသည် သားတော်နှင့်ကစားကာ သား၌ ချစ်ခြင်းဖြင့် မင်းကိုမြင်သော်လည်း နေရာမှ မထလေ။
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ဤမိဖုရားကား ယခုကပင်လျှင် သားတော်ကို အမှီပြု၍ ငါ့ကို မာနထားဘိ၏။
တစ်စုံတစ်ခုမျှ မမှတ်။
သားတော် ကြီးပြင်းလာလျှင် ကား ငါ့အပေါ်၌ လူဟူသောအမှတ်ကိုပင် ပြုလိမ့်မည် မဟုတ်၊ ယခုပင်လျှင် သားတော်ကို သတ်မည်ဟု ကြံစည်၍ ပြန်လည်ကာ မင်း၏နေရာ၌ နေ၍ မိမိ အစီအရင်ဖြင့် ငါ့ထံသို့လာစေဟု ခိုးသူသတ်ကို ခေါ်စေ၏။
သားကိုယူစေ အမိန့်ပေးလေ ခိုးသူသတ်သည် ဖန်ရည်စွန်းသော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်လျက် နီသောပန်းကို ပန်၍ ပုဆိန်ကို ပခုံ၌ ထားကာ စဉ်းတီတုံးကို ယူဆောင်လျက် မင်းကြီးထံသို့လာ၍ ရှိခိုးကာ - “အရှင်မင်းကြီး … အဘယ်မှုကို ပြုရအံ့နည်း” ဟု လျှောက်၏။
“အချင်း … အသရေရှိသော အိပ်ရာတိုက်ခန်းသို့သွား၍ ဓမ္မပါလ သတို့သားကို ဆောင်ယူချေလော့” ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။
မိဖုရားကြီးလည်း မင်းကြီး အမျက်ထွက်၍ ပြန်သွားသောအဖြစ်ကိုသိ၍ ဓမ္မပါလ သတို့သားကို ရင်ခွင်၌ ထားကာ ငိုလျက်နေ၏။
ခိုးသူသတ်လည်း သွား၍ မိဖုရားကြီးကျောကို ပုတ်ခတ်လျက် ဓမ္မပါလ သတို့သားကို ယူပြီးလျှင် မင်းကြီးထံသွားကာ “အရှင်မင်းကြီး … အဘယ်သို့ ပြုရအံ့နည်း” လျှောက်ပြန်၏။
“အချင်း … ပျဉ်ချပ်တစ်ခုကို ယူဆောင်ကာ ရှေ့မှာချပြီးလျှင် ဓမ္မပါလကို အိမ်စေလော” ဟု အမိန့်ပေးပြန်၏။
ခိုးသူသတ်လည်း မင်းကြီး အမိန့်ပေးတိုင်း ပြုလေ၏။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးလည်း နောင်မှ ငိုလျက် လိုက်၍ လာ၏။
သားငယ်လက်တွေ ဖြတ်ခိုင်းလေ တစ်ဖန် ခိုးသူသတ်သည် “အရှင်မင်းကြီး … အသို့ပြုရအံ့နည်း” ဟု လျှောက်ပြန်၏။
“အချင်း … ဓမ္မပါလ၏ လက်တို့ကို ဖြတ်လော့” ဟု အမိန့်ပေးပြန်၏။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးသည် “အရှင်မင်းကြီး … ခုနစ်လသာ ရှိသော အကျွန်ုပ်၏ သားငယ်ကလေးသည် တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မသိပါ၊ သားငယ်ကလေးအား အပြစ်မရှိ၊ အပြစ်ဖြစ်ပါလျှင် အကျွန်ုပ်၌ သာ ဖြစ်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်၏လက်တို့ကို ဖြတ်ပါ ဟု လျှောက်လိုရကား - “အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်သာလျှင် အရှင်မင်းကြီး၏ အပြစ်ကို ပြုပါ၏၊ အကျိုးစီးပွားကို ဖျက်ဆီးပါ၏၊ အရှင်မင်းကြီး … ဤဓမ္မပါလကို လွှတ်ပါလော့၊ အကျွန်ုပ်လက်တို့ကို ဖြတ်ပါလော” – ဟု မင်းကြီးကို လျှောက်ထားပြန်၏။
မင်းကြီးလည်း ခိုးသူသတ်ကို ကြည့်၏။
ထိုအခါ ခိုးသူသတ်သည် “အရှင်မင်းကြီး … အသို့ပြုရအံ့နည်း” ဟု လျှောက်၏။
“အချင်း … မကြာမြင့်စေလင့်၊ လက်တို့ကို ဖြတ်လော့” ဟု အမိန့်ပေးပြန်၏။
ထိုခဏ၌ ခိုးသူသတ်သည် ထက်လှစွာသော ပုဆိန်ဖြင့် နုလှစွာသော ဝါးညှောက်ကို ဖြတ်သကဲ့သို့ ဓမ္မပါလ၏ လက်တို့ကို ဖြတ်လေ၏။
မင်းသားသည် မျက်ရည်မယို မငိုကြွေးဘဲလျှင် ခန္တီမေတ္တာကို ရှေ့ထား၍ သည်းခံလေ၏။
ခြေနှစ်ဖက်ပါ ဖြတ်စေရာ စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးကား ပြတ်သော လက်စွန်းတို့ကို ယူ၍ ခါးပိုက်၌ ထည့်ကာ သွေးလိမ်းကျံလျက် ငိုကြွေးကာ နေ၏။
တစ်ဖန် ခိုးသူသတ်သည် “အရှင်မင်းကြီး … အဘယ်သို့ ပြုရအံ့နည်း” ဟု လျှောက်ပြန်၏။
“အချင်း … ခြေနှစ်ဖက်တို့ကို ဖြတ်လော့” ဟု အမိန့်ပေးပြန်၏။
ထိုအခါ စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးသည် - “အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်သာလျှင် အရှင်မင်းကြီး၏ အပြစ်ကို ပြုပါ၏၊ အကျိုးစီးပွားကို ဖျက်ဆီးပါ၏၊ ဤဓမ္မပါလကို လွှတ်ပါ၊ အကျွန်ုပ်၏ ခြေတို့ကို ဖြတ်ပါလော” – ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။
မင်းကြီးလည်း တစ်ဖန်သူသတ်ကို စေခိုင်းပြန်၏။
သူသတ်သည် ခြေနှစ်ဖက်တို့ကို လည်း ဖြတ်ပြန်၏။
ရက်စက်စွာလတ် ဦးခေါင်းဖြတ် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးသည် ခြေပြတ်တို့ကို ကောက်ကာ ခါးပိုက်၌ ထည့်ပြီးလျှင် ငိုကြွေးလျက် “အရှင်မင်းကြီး … လက်ခြေမရှိသော သားကို အမိ လုပ်ကျွေးရပါ၏၊ အကျွန်ုပ်လုပ်ကျွေးပါမည်၊ သားကို အကျွန်ုပ်အား ပေးပါ” ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။
သူသတ်လည်း “အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်ကိစ္စ ပြီးပြီလော” ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။
“အချင်း … မပြီးသေး” ဟု ပြောပြန်၏။
“အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်သာလျှင် အရှင်မင်းကြီး၏ အပြစ်ကို ပြုပါ၏၊ အကျိုးစီးပွားကို ဖျက်ဆီးပါ၏၊ ဤဓမ္မပါလကို လွှတ်ပါ၊ အကျွန်ုပ်၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်ပါလော” – ဟု လျှောက်ထားပြန်၍ မိမိဦးခေါင်းကိုစင်း၍ ခံလေ၏။
သူသတ်လည်း ဓမ္မပါလ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်ပြန်၏။
ခန္ဓာကိုယ်လေး သန်လျက်ကျွေး စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးသည် ပြတ်သော ဦးခေါင်းကို ကောက်ယူကာ ခါးပိုက်တွင် ထည့်ပြန်၏။
တစ်ဖန်သူသတ်သည် - “အရှင်မင်းကြီး … အဘယ်သို့ပြုရမည်နည်း” ဟု လျှောက်ပြန်၏။
“အချင်း … သန်လျက်သွားဖြင့် ဓမ္မပါလကို ခံ၍ သန်လျက်ပန်း မည်သည်ကို ပြုလော့” ဟု အမိန့်ပေးပြန်၏။
သူသတ်လည်း ဓမ္မပါလကို ကောင်းကင်သို့ပစ်၍ သန်လျက်သွားဖြင့် အောက်ကခံကာ သန်လျက်ပန်း မည်သည်ကို ပြုလေ၏။
အသားအသွေးတို့သည် ပြာသာဒ်အပြင်ဝယ် ဖရိုဖရဲကြဲ၍ ကျလေ၏။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးလည်း ဓမ္မပါလ၏ အသားတို့ကို ကောက်ယူ၍ ခါးပိုက်တွင် ထည့်ကာ ပြာသာဒ်အပြင်၌ ငိုကြွေးမည်တမ်းလျက် - “အချင်းတို့ … အကျွန်ုပ်တို့ မင်းကြီးကို အရှင်မင်းကြီး … ရင်သွေးဖြစ်သော သားတော်ကလေးကို မသတ်ပါလင့်ဟု ပြောဆို တားမြစ်ကြမည့် စိတ်နှလုံးနူးညံ့သော ဆွေးမျိုးဉာတိတို့ မရှိကုန်ယောင်တကား” - ဟု ဟစ်အော်လျက် ငိုကြွေးမြည်တမ်းကာ လက်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် ရင်သားကိုမလျက် - မင်းယုတ်မာကို မြေကမျို “အရှင်မင်းကြီး … ထီးမွေနန်းမွေခံဖြစ်သော ဓမ္မပါလ သတို့သားကလေး၏ စန္ဒကူးနှစ်တို့ဖြင့် လိမ်းကျံအပ်ကုန်သော လက်မောင်းနှစ်ဖက်တို့သည် မြေ၌ ပြတ်ကုန်၏၊ အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်၏ အသက်တို့သည် နာကျင်လှပါကုန်၏” – ဟု ငိုကြွေးမြည်တမ်းစဉ် ငပင် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီး၏ နှလုံးသည် မီးလောင်သော ဝါးဝယ် ဝါးကွဲကဲ့သို့ ဖျန်းဖျန်းကွဲကာ သေဆုံးလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ပြာသာဒ်အပြင်မှ မြေသို့ ကျလေ၏။
မြေကြီးလည်း မဟာပတာပ မင်းကြီး၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ရွက်ဆောင်ထားရန် မတတ်နိုင်တော့သဖြင့် နှစ်ဖြာကွဲ၍ ဟင်းလင်းဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ အဝီစိငရဲကြီးမှ မီးတောက် မီးလျှံ တက်လာပြီးလျှင် ကမ္ဗလာနီ ခြုံသကဲ့သို့ မဟာပတာပမင်းကြီးကို ယူ၍ အဝီစိငရဲကြီး၌ ပစ်ချလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မပာာပတာပ မင်းသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးသည် - မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ။
ဓမ္မပါလမင်းသားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) နည်းနည်းများများ၊ အကုကား၊ လားကြောင်းအပါယ်သာ။
(၂) ခုနစ်လသား၊ ရင်၌ သား၊ သတ်ငြားရက်စက်စွာ။
(၃) မဟာပတာပ၊ ကြမ်းကြုတ်လှ၊ ခံရဝီစိမှာ။
စူဠဓမ္မပါလဇာတ် ပြီး၏။
မဏိကုဏ္ဍလဝဂ် -(၃၅၉) -သုဝဏ္ဏမိဂဇာတ် ရွှေသမင်မင်း ကျော့ကွင်း၌ မိရာ သမင်မသည် ထွက်မပြေးဘဲ သတ်မည်ပြုသော မုဆိုးအား လူ့ဘာသာစကား ပြောကြား၍ တောင်းပန်သဖြင့် အသက်ဘေးမှ ချမ်းသာရသော ရွှေသမင်မင်း အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု လက်ထပ်မှုရေး မျိုးနွယ်မေး နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အမျိုးသမီးတစ်ယောက်သည် သာဝတ္ထိပြည်၌ အဂ္ဂသာဝက နှစ်ပါးတို့ အလုပ်အကျွေး ဖြစ်၏။
ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုမြတ်နိုး၏။
ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မွေ့လျော်၏။
ထိုအမျိုးသမီးကို မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အမျိုးသားအတွက် တောင်းလာ၏။
ထိုအခါ မိဘတို့သည် “ငါတို့သမီးကး ဗုဒ္ဓဘာသာအယူရှိ၏၊ သင်တို့သားကား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူရှိ၏၊ အယူချင်းမတူ။
ငါတို့သမီးကို ပေးလိုက်၍ သင်တို့အိမ်ရောက်လျှင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုရတော့မည်မဟုတ်” ဟု ပြောဆိုကာ ငြင်းပယ်လေ၏။
အမျိုးသမီးလိမ္မာ ပင့်လျှောက်ကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအမျိုးတို့သည် “ငါတို့သားနှင့် သင်တို့သမီးမှာ အယူမတူသော်လည်း အိမ်သို့ရောက်လျှင် မတားမြစ်ပါ၊ အလိုရှိတိုင်း ကိုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုခွင့်ပေးပါမည်” ဟု ဝန်ခံ၍ အမျိုးသမီးကိုတောင်းယူကာ အိမ်သို့ ဆောင်ယူကြကုန်၏။
အမျိုးသမီးသည် အိမ်သို့ရောက်လျှင် လင်ကို နတ်ကဲ့သို့ လုပ်ကျွေး၏။
ယောက္ခကို ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ကိုလည်း မချွတ်ယွင်းရေအောင် ပြုစု၏။
တစ်နေ့သ၌ အမျိုးသမီးသည် ဆရာမထေရ်တို့အား အလှူပေးရန် လင်ယောကျ်ားထံ ခွင့်ပန်၍ အိမ်သို့ ပင့်ဖိတ်ကာ ကြီးစွာသော ပူဇော်သက္ကာရကိုပြု၏။
မထေရ်တို့ကို လည်း “အရှင်ဘုရားတို့ … အကျွန်ုပ် တောင်းပန်ပါ၏။
ဤအမျိုးကား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအမျိုးဖြစ်ပါသည်၊ ရတနာသုံးပါး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မသိပါ၊ ရတနာသုံးပါး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သိလာသည်တိုင်အောင် ဤအိမ်သို့ အမြဲဆွမ်းခံကြွပါကုန်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
မထေရ်တို့လည်း ဝန်းခံကာ နေ့စဉ် ဆွမ်းခံကြွလာကြလေကုန်၏။
တိုင်ပင်ညီကြ မဂ်ဖိုလ်ရ ထိုအခါ အမျိုးသမီးသည် လင်ယောကျ်ားအား မထေရ်တို့ နေ့စဉ် ကြွလာကြောင်း၊ ဖူးမြော်ရန်ခေါ်၍ မထေရ်တို့ထံ ဆည်းကပ်ကြကုန်၏။
ပဋိသန္ဓာရပြုပြီးလျှင် ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် တရားဟောလေ၏။
လင်ယောကျ်ားသည် မထေရ်တို့ကို ကြည်ညို၍ နေ့စဉ် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ပြုကာ မိစ္ဆာအယူကို ပယ်စွန့်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာအယူကို ယူလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ မထေရ်တို့သည် တရားဟော၍ သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ လင်မယားနှစ်ယောက်လုံး သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်ကြကုန်၏။
ထိုအခါမှစ၍ ယောကျ်ား၏ အမိအဖတို့ကို အစပြု၍ ကျေးကျွန် အမှုလုပ်တို့သည်လည်း မိစ္ဆာအယူကို ပယ်စွန့်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာအယူကို ယူပြီးလျှင် ရတနာသုံးပါး၌ ကြည်ညိုလေးမြတ်ကြကုန်၏။
တစ်နေ့သောအခါ အမျိုးသမီး လင်မယားတို့သည် တစ်ဦးထံတစ်ဦး ခွင့်ပန်ပြီးလျှင် တိုင်ပင်ညီညွတ်၍ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုကြပြီးလျှင် ဝိပဿနာကို ပွားများကြသဖြင့် မကြာမြင့်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ကြကုန်၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ထိုရဟန်းမိန်းမငယ်၏ အကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုေနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်တို့ … ထိုရဟန်းငယ်မသည် ယခုအခါ၌ သာ လင်ကို ရာဂကျော့ကွင်းမှ လွတ်စေသည်မဟုတ်၊ ရှေးပညာရှိတို့ကို လည်း သေခြင်းတည်းဟူသော ကျော့ကွင်းမှ လွတ်စေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း အတိတ်ဝတ္ထု သမင်များဓိပတိ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သမင်မျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် အလွန်အဆင်းလှ၏။
ဆန်းကြယ်သော သမင်ရှစ်သောင်းတို့၏ အကြီးအမှူးမင်းဖြစ်၏။
ထိုသမင်မင်း၏ မယားလည်း နုပျို၏။
ကြည်ညိုဖွယ် ရှုချင်စဖွယ်ရှိ၏။
ထိုအခါ မုဆိုးတို့သည် သမင်တို့ သွားလာရာလမ်း၌ ကျော့ကွင်းတို့ကို ထောင်၍ ထားကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ သမင်မင်းသည် သမင်အပေါင်းတို့ရှေ့မှ သွားလတ်သော် ခြေ၌ ကျော့ကွင်းမိလေ၏။
ဖြတ်ရန် ဆွဲငင်ရုန်းကန်၏။
ထိုအခါ အရေသည် ပြတ်ခဲ့၏။
တစ်ဖန်ဆွဲငင်ပြန်လျှင် အသားသည် ပြတ်ခဲ့၏။
တစ်ဖန်ဆွဲငင်ပြန်လျှင် အကြောသည် ပြတ်ခဲ့၏။
ကျော့ကွင်းသည် အရိုးသို့ထိလေ၏။
သမင်မအားပေး လွတ်မြောက်ရေး ထိုအခါ သမင်မင်းသည် ကျော့ကွင်းကို ဖြတ်အံ့သောငှာ မတတ်နိုင်သဖြင့် သေဘေးမှကြောက်ရကား ကျော့ကွင်းမိသောအသံမျိုးဖြင့် အော်လေ၏။
သမင်းအပေါင်းတို့သည် အော်သံကိုကြားလျှင် ပြေးကြကုန်၏။
မယား သမင်မလည်း ပြေးပြီးလျှင် သမင်းအပေါင်းတို့တွင် လင်ယောကျ်ားသမင်ကို ကြည်ရှုလတ်သော် မမြင်၍ ဤသေဘေးကား ငါ့ချစ်လင်အး ဖြစ်သောဘေး ဖြစ်ရာသည်ဟု လျင်မြန်စွာ ပြေးသွား၍ မျက်ရည်ယိုစီးကာ ငိုကြွေးလျက် - “ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော ခြေရှိသော သမင်မင်း … ဆွဲငင်ပါလော့၊ ဆွဲငင်ပါလော့၊ သားရေလွန်ကျော့ကွင်းကို ဖြတ်ပါလော့၊ အကျွန်ုပ်သည် တစ်ကောင်ထီးတည်း တော၌ မပျော်မွေ့နိုင်ပါ” – ဟု တိုက်တွန်းအားပေးလေ၏။
သမင်မင်းသည် သမင်မစကားကို ကြားလျှင် - “ရှင်မ … ငါသည် ဆွဲငင်ပါ၏။
သားရေကျော့ကွင်းကိုဖြတ်ရန် မတတ်နိုင်ပါ၊ ပြင်းသောအဟုတ်ဖြင့် မြေကို ကျောက်ကန်ပါ၏။
သားရေကျော့ကွင်းသည် မြဲမြံလှ၏။
ငါ၏ခြေပတ်လည်၌ အရေ အသား အကြောတို့ကို ဖြတ်ဘိ၏” – ဟု သမင်မအား ပြောကြားလေ၏။
မုဆိုးတောင်းပန် လွှတ်ဖို့ရန် ထိုအခါ သမင်မသည် “အရှင် … မကြောက်ပါလင့် အကျွန်ုပ်သည် မိမိကိုယ်စွမ်းဖြင့် မုဆိုးကို တောင်းပန်ကာ အရှင်၏အသက်ကို ချမ်းသာစေမည်၊ အကယ်၍ တောင်းပန်မရပါမူ အကျွန်ုပ်အသက်ကိုပေး၍ အရှင်၏အသက်ကို ကယ်ဆယ်ပါမည်” ဟု ပြောဆို၍ သမင်မင်းအား သက်သာရာကို ရစေပြီးလျှင် သမင်မင်းကို မိမိကိုယ်၌ မှီစေလျက် ရပ်တည်လေ၏။
မုဆိုးသည် သန်လျက်နှင့်လှံကိုယူ၍ ကမ္ဘာမီးလောင်သကဲ့သို့ လာလေ၏။
သမင်မသည် မုဆိုးကိုမြင်လျှင် “အရှင် … မုဆိုးလာချေပြီ မကြောက်ပါလင့်” ဟု အားပေးကာ မုဆိုးအား ခရီးဦးကြိုဆိုကာ ရှိခိုးလျက် “အရှင် … အကျွန်ုပ်၏လင် ရွှေသမင်မင်းသည် အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံပါ၏။
ရှစ်သောင်းသော သမင်တို့၏ မင်းဖြစ်ပါ၏” ဟု ရွှေသမင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုပြောဆို၍ လည်ပင်းကိုစင်းလျက် မိမိအား သတ်ခြင်းငှာ တောင်းပန်ပြီးလျှင် - “အို - မုဆိုး … သင်သည် ပေါက်ဖက်တို့ကို ခင်းပါလော့၊ သန်လျက်ကို အိမ်မှထုတ်ပါလော့၊ ရှေးဦးစွာ အကျွန်ုပ်ကိုသတ်ပြီးမှ သမင်မင်းကို သတ်ပါ” ဟု မုဆိုးကို လူတို့ဘာသာစကားဖြင့် သာယာစွာ ပြောကြားလေ၏။
မေတ္တာရှေ့ပြေး လွှတ်၍ ပေး မုဆိုးကြားလျှင် လူဖြစ်သော မိန်းမသည်လည်း လင့်အတွက် အသက်ကို မစွန့်ပေ၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်လျက် အသက်ကိုစွန့်ဘိ၏။
လူတို့ဘာသာစကားဖြင့်လည်း သာယာစွာပြောဆိုဘိ၏။
ယနေ့ ငါသည် သမင်မအား လည်းကောင်း သမင်မင်းအား လည်းကောင်း အသက်ကို ပေးတော့မည်ဟု ကြံစည်လျက် - “ကောင်းမြတ်လိမ္မာသောရွှေသမင်မ … ငါသည် ဤအခါမှ ရှေး၌ လူတို့ဘာသာစကားကို ပြောဆိုသော သမင်မကို ကြားလည်း မကြားဖူး၊ မြင်လည်း မမြင်ဖူး၊ သင်လည်း ချမ်းသာပါစေ၊ ဤသမင်မင်းလည်း ချမ်းသာပါစေ” – ဟု ပြန်ကြားပြောဆိုကာ သမင်မကို နှစ်သက်စေ၍ သမင်မင်းထံသို့ သွားပြီးလျှင် သားရေလွန်ကိုဖြတ်၍ ခြေ၌ ငြိသော သားရေကျော့ကွင်းကို မနာကျင်ရအောင် အသာဖြေ၍ အသား-အသားချင်း၊ အကြော-အကြောချင်း၊ အရေ-အရေချင်း ဆက်စပ်၍ ခြေကို လက်ဖြင့် ဆုပ်နယ်လေ၏။
ထိုခဏ၌ ပင်လျှင် သမင်မင်း၏ ခြေသည် ပါရမီ၏ အာနုဘော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မုဆိုး၏ မေတ္တာကြောင့် လည်းကောင်း၊ သမင်မင်း၏ အဆွေခင်ပွန်း၌ စောင့်ရှောက်သော တရား၏ အာနုဘော်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ အရေ၊ အသား၊ အကြောတို့သည် အချင်းချင်း ဆက်စပ်ပြီးလျှင် အနာပျောက်ကင်းလျက် ပကတိအတိုင်း ဖြစ်လေ၏။
မေတ္တာတုံ့ရေး ဥစ္စာပေး သမင်မသည် ချမ်းသာသောလင် သမင်မင်းကို မြင်ရ၍ - “အို - မုဆိုး … အကျွန်ုပ်သည် ယနေ့ကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်သော သမင်မင်းကို မြင်ရ၍ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ သင်မုဆိုးသည် ဆွေမျိုးဉာတိ အလုံးစုံတို့နှင့်တကွ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ပါစေ” – ဟု မုဆိုးအား အနုမောဒနာ ပြုလေ၏။
ထိုအခါ သမင်မင်းသည် ဤမုဆိုးကား ငါ၏ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်ပေပြီ၊ ငါသည်လည်း မုဆိုး၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သင့်၏ဟု နှလုံးသွင်းကာ မိမိတို့ကျက်စားရာအရပ်၌ မြင်ခဲ့သော ပတ္တမြားတုံးတစ်ခုကို မုဆိုးအားပေး၍ “အသင်မုဆိုး …ယနေ့မှစ၍ ပါဏာတိပါတ စသည်ကို မပြုပါလင့်၊ ဤပတ္တမြားတုံးဖြင့် ဥစ္စာကို ဖြစ်စေ၍ သားမယားကို မွေးမြူကာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုပါလော့” ဟု တိုက်တွန်းဆုံးမပြီးလျှင် တောသို့ဝင်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မုဆိုးသည် - ယခုအခါ ဆန္န။
ရွှေသမင်မသည် - ရဟန်းမိန်းမငယ်။
သမင်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မိမိချစ်လင်၊ နိဗ္ဗာန်ခွင်၊ ဝင်စေမယားမြတ်။
(၂) မိ,တိရစ္ဆာန်၊ သက်စွန့်ပြန်၊ လွတ်ရန်ကျော့ကွင်းမှတ်။
သုဝဏ္ဏမိဂဇာတ် ပြီး၏။
မဏိကုဏ္ဍလဝဂ် -(၃၆၀) - သုယောနန္ဒီဇာတ် ဗာရာဏသီမင်းလက်မှ ဂဠုန်မင်း ဆောင်ကြဉ်းကာ မွေ့လျော်နေစဉ် မှာပင် သဂ္ဂခေါ်စောင်းသမားနှင့် မွေ့လျော်ပြန်သော သုယောနန္ဒီ မိဖုရား အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု တဏှာအရင်းပြု ပျင်းရိမှု နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တန်ဆာဆင်အပသော မိန်းမကိုမြင်၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု မိဖုရားဂဠုန်မြင် ချစ်ကြိုးငင် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် တမ္ဗမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော ထိုမင်းအား သုယောနန္ဒီ အမည်ရှိသော မိဖုရားကြီး ရှိလေ၏။
ထိုမိဖုရားကြီးသည် မြတ်သော အဆင်းကို ဆောင်၏။
ထိုအခါ ဘုရားအလောင်းသည် ဂဠုန်မျိုး၌ ဖြစ်၍ ရှေးအခါ [နာဂဒီပ] ထိုစဉ် အခါ [သေဒုမ] အမည်ရှိသော ကျွန်းဂဠုန်ပြည်၌ နေလေ၏။
ထိုဂဠုန်မင်းသည် ဗာရာဏသီပြည်သို့သွား၍ လုလင်အသွင် ဖန်ဆင်းကာ တမ္ဗမင်းကြီးနှင့်အတူ ကြွေအန်ကစားလေ့ရှိ၏။
အလုပ်အကျွေးတို့သည် ကြွေအန်ကစားသော လုလင်ကိုမြင်လျှင် သုယောနန္ဒီမိဖုရားကြီးအား ရုပ်ရည်လှပသော လုလင်တစ်ယောက်သည် အကျွန်ုပ်တို့ မင်းကြီးနှင့် မပြတ်ကြွေအန်ကစားလေ့ရှိ၏ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။
ထိုအခါ မိဖုရားကြီးသည် ထိုလုလင်ကို မြင်လိုသဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ မင်းကြီး ကြွေအန်ကစားရာသို့ သွားလေ၏။
ဂဠုန်မင်းနှင့် သုယောနန္ဒီမိဖုရားကြီးတို့အချင်းချင်း မြင်ကြလျှင် အလွန်တပ်စွန်းသော စိတ်ရှိကြကုန်၏။
နန်းလုံးမိုက်မှောင် မိဖုရားဆောင် ဂဠုန်မင်းသည် သုယောနန္ဒီကို ခိုးယူမည်ဟု ကြံစည်လျက် မိမိဂဠုန်တို့ အာနုဘော်ဖြင့် ဗာရာဏသီတစ်ပြည်လုံးကို လေပြင်းမုန်တိုင်းကျစေ၏။
နန်းတွင်းရှိလူတို့သည် နန်းတော်ကြီးတုန်လေ၏။
ထိုအခါ နန်းတွင်းရှိလူတို့သည် နန်းတော်ကြီး ပြိုလိမ့်မ်ညကို ကြောက်သောကြောင့် အလျင်အမြန် အပြင်သို့ ထွက်ကြကုန်၏။
ဂဠုန်မင်းသည် တစ်ဖန် အမိုက်မှောင်ကို ကျစေလျက် မိဖုရားကြီးကို ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ဆောင်ယူကာ ဂဠုန်ပြည် မိမိဗိမာန်၌ ထားလေ၏။
မိဖုရားကြီးရောက်ရာအရပ်ကို သိသောသူ မရှိလေ။
ဂဠုန်မင်းလည်း သုယောနန္ဒီနှင့်တကွ အလိုရှိတိုင်း မွေ့လျော်၍ တမ္ဗမင်းကြီးထံ သွားကာ ကြွေအန်ကစားမြဲ ကစားလေ၏။
တမ္ဗမင်းကြီးလည်း မိဖုရားကြီး ရောက်ရာအရပ်ကို မသိသဖြင့် သဂ္ဂ မည်သော စောင်းသမားကိုခေါ်၍ “အမောင် … မိဖုရားကြီး မည်သည့်အရပ်သို့ ရောက်နေသည်ကို မသိ၊ သို့အတွက် အမောင်၏ အစွမ်းဖြင့် အနှံ့အပြား ရှာဖွေလျက် မိဖုရားကြီး ရောက်ရာအရပ်ကို သိအောင် စုံစမ်းချေ” ဟု စေလွှတ်လိုက်လေ၏။
စောင်းသံအတွက် သင်္ဘောပျက် သဂ္ဂစောင်းသမားသည် ရိက္ခာအပြည့်အစုံကိုယူ၍ မြို့တော်မှထွက်ကာ စုံစမ်းလျက် သွားလတ်သော် [ကုရုကစ္ဆ] သင်္ဘောဆိပ်သို့ ရောက်လေ၏။
ထိုအခါ ကုန်သည်တို့သည် သုဝဏ္ဏဘူမိသို့သွားရန် လှေတို့ကို ပြင်ဆင်လျက် ရှိကြကုန်၏။
သဂ္ဂစောင်းသမားသည် ကုန်သည်တို့ထံကပ်၍ “အရှင်တို့ … အကျွန်ုပ် စောင်းသမားဖြစ်ပါ၏။
လိုက်ပါရစေ၊ လှေခအတွက် စောင်းတီး၍ ပြပါမည်” ဟု တောင်းပန်လေ၏။
ကုန်သည်တို့လည်း ကောင်းပြီ လိုက်ခဲ့ဟု ခွင့်ပြုကာ သမုဒ္ဒရာ၌ အတူသွားကြကုန်၏။
ကုန်သည်တို့သည် အတော်သွားမိကြလျှင် စောင်းသံကို နားထောင်လိုသဖြင့် စောင်းသမားကိုခေါ်၍ “အမောင် … စောင်းတီးပါ နားထောင်လိုကြ၏” ဟု ပြော၏။