kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ကြောင့် သားရေများနူးညံပျော့ပြောင်းလာစေရန် အမဲဆီမျိုးကဲ့သို့ ဆီမျိုးဖြင့်ပွတ်တိုက်ပေးရသည်။
ထို့နောက်သားရေပျော့ပြောင်း ပြန့်ပြူးသွားစေရန်သားရေဖြန့်စက်၊ သားရေဖြန့်ခုံ စသည်တို့ဖြင့်ဖြန့်ပေးရသည်။
ထိုနောက်သားရေကို လိုသည့်အရောင်ရရှိစေရန် ဆေးဆိုးပေးရသည်။
တွေ့မြင်နေကျဖြစ်သော အနက်ရောင်၊ သို့မဟုတ်အညိုရောင် အပြင်အဖြူ၊ အနီ၊ အပြာ စသောရောင်စုံဆေးများဖြင့်လည်း သားရေကိုအရောင်ဆိုးပေးနိုင်သည်။
သားရေကိုအရောင်ဆိုးသည့်အတတ်မှာ အနုပညာ တစ်ရပ်ပင်ဖြစ်လေသည်။
ထို့ကြောင့်သားရေကိုဆေးဆိုး သည့် လုပ်ငန်းတွင်ကျွမ်းကျင်မှုလိုသည်။
သို့မှသားရေပေါ်တွင် ဆေးရောင် ညီညာစွာရှိနေပေမည်။
သားရေတစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးဆေးရောင်တင်သည့်နည်းစံနစ်ချင်းမတူကြချေ။
သားရေတစ်ချပ်တည်း၌ပင် အရောင်ဆိုးသည့်အခါ ကွက်ကျားကျားရှိနေတတ်သည်။
ထို့နောက်သားရေကို အသုံးချလိုသည့်အလိုက်ထပ်မံ၍ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုပြင်ပေးရသည်။
ဖိနပ်အောက်ခံသားရေနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့အတွက် ကကြိုးတန်ဆာသားရေမျိုးကိုလိုလျှင် ထိုသားရေမှာမာ၍ ခိုင်ခန့်ရမည်ဖြစ်သည့်အလျောက် ဖိများတပ်ဆင်ထားသော စက်ကရိယာတွင် ကျပ်ကျပ်ဖိနှိပ်ပေးရသည်။
သားရေပါး သားရေနုများကိုလိုလျှင် သားရေချပ်မှာ ပါးလွှားသော အထပ်များကိုခွာယူ၍ ပျော့ပျောင်းလာအောင်အလိုရှိသည့်အတိုင်း ပြုပြင်ပေးရသည်။
ဖိနပ်များ၏အပေါ်လွှာကဲ့သို့ အရောင်တောက်ပြောင်နေသည့် သားရေမျိုးကို လိုသည့်အခါ သားရေ၏အပြင်ထပ်ကို အရောင်တင်၍ မှန်ဒလိမ့်တုံးများဖြင့် ဖိနှိပ်ပေးခြင်းအားဖြင့်သားရေရောင်မှာ တောက်ပြောင် လာပေမည်။
အကယ်၍သားရေအမျိုးမျိုးပေါ်တွင် မိကျောင်းရေကွက်မျိုးကိုဖြစ်စေ၊ မြွေရေခွံအကွက်များကိုဖြစ်စေ အကွက်တုများ ဖော်မည်ဆိုလျှင်လည်း ဒလိမ့်တုံးများဖြင့် ဖော်ပေးနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့်ခေတ်မီစက်ကရိယာများဖြင့် သားရေအမျိုးမျိုးအစားစားကို ရရှိအောင်ပြုပြင်ပေးနိုင်သည်။
သားရေများ၏ငါးပုံလေးပုံခန့်ကို ဖိနပ်ချုပ်ရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
ကျန်သားရေတို့ကို ထိုင်ဖုံ၊အဖုံးများ စက်ရုံများတွင်ရှိသော ဘီးများတွင်တပ်ဆင်ရန် သားရေကြိုး၊ ကကြိုးတန်ဆာ၊ သားရေသေတ္တာ၊ သားရေဝတ်သားရေထည်၊ စာအုပ်ဖုံးအစရှိသည်များကို ပြုလုပ်ရန်အသုံးပြုကြသည်။
နွားကြီးသရေနှင့်နွားကလေးသရေကို များသောအားဖြင့် ဖိနပ်ချုပ်ရာ၌အသုံးချသည်။
နွားသားရေမှာအထူးသဖြင့် ခိုင်ခန့်သောသားရေမျိုးဖြစ်သည်။
သိုးနှင့်ဆိတ်များမှရရှိသောသားရေမှာ သားရေနုမျိုး ဖြစ်သဖြင့် မိန်းမစီးဖိနပ် ၊ကလေးစီးဖိနပ်နှင့်လက်အိတ်များ ချုပ်လုပ်ရန်အတွက်အထူးသင့်လျော်သည်။
လူကြီးစီး ဖိနပ်အပေါ်လွှာများကိုလည်း သိုးသားရေ သို့မဟုတ် ဆိတ် သားရေတို့ဖြင့် ချုပ်လုပ်တတ်ကြသည်။
နွားသားရေတွင်လည်း သားရေအစားစားရှိ၍ ပြုပြင်ပေးထားပုံချင်း ကွဲပြားသည့်အလျောက် သားရေ အမည်အမျိုးမျိုးရှိလေသည်။
ထိုသားရေအမည်တို့အနက် ဗောက်စကတ်ခေါ်သားရေမျိုးမှာ နွားကလေးသားရေပေါ်တွင် ရိတဂံပုံယောင်ယောင် အကွက်များဖော်ထားသော သားရေဖြစ်သည်။
ဝက်စကတ်သားရေမှာ ထူထဲသော နွားကလေးသား ရေကိုဖယောင်းဆီ သုတ်လိမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
စူအစ်ကတ်ခေါ် နွားကလေးသားရေမျိုးကို တစ်ခါတစ်ရံ ဆိတ်သား ရေဖြင့် ြ့ပုလုပ်ကြသည်။
ထိုသားရေမှာသာမန် သားရေကဲ့သို့ ပြောင်ချော၍မနေဘဲ တဘက်၌အဖုကလေးများကို စက်ဖြင့်ဖော်ထားလေသည်။
ဒါးလကတ်သို့မဟုတ် ဂန်းမက်တဲကတ်ခေါ်သားရေမှာ အရောင်ပြောင်လက်ခြင်းမရှိ၊ အရောင်ထိုင်းသော သားရေချောမျိုးဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက စပိန်နိုင်ငံတွင်ရှိသောကော်ဒိုဗာမြို့၌ မြင်းသားရေဖြင့် ချပ်လုပ်ထားသော ဖိနပ်များမှာ ကျော်ကြားသဖြင့်မြင်းသားရေကို ကော်ဒိုဗန်သားရေဟု အမည်ပေးထားကြသည်။
မြင်းသားရေမှာ အလွန်ခိုင်ခန့်၍ ရေလုံသည်။
ယခုအချိန်အခါတွင်နွားသားရေဖြင့် ကော်ဒိုဗန်သားရေတုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိကြသည်။
ရှံမွားသားရေမှာ မူလက အက်လပတောင်ပေါ်တွင် ကျက်စားသော ရှံမွားဆိတ်၏သားရေပင်ဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ၌ ထိုရှံမွားဆိတ်၏သားရေစစ်စစ်ကို ရခဲသည်ဖြစ်ရာ သိုးမှရရှိသောသားရေကို ရှံမွားသားရေနှင့် တူအောင် ပြုပြင်၍ရှံမွားသားရေအဖြစ် ရောင်းချလျက် ရှိကြသည်။
( ရှံမွားဆိတ်·။
) ဗတ်စကင်းခေါ်ဒရယ်သားရေမှာ ဝါကြန့်ကြန့် သို့မဟုတ်ကြက်ဥနှစ်အရောင်ဖြစ်၍ အထည်သားလောက်နီးနီး ပျော့ပျောင်းနူးညံ့သဖြင့် လက်အိတ်များချုပ်လုပ်ရာ၌ အသုံးများသည်။
သို့သော်ဒရယ်သားရေစစ်စစ်ကို ယခုအခါတွင် လိုသလောက်မရနိုင်သဖြင့် နွားကလေး သားရေနှင့်ဆိတ်သားရေတို့ကို ဒရယ်သားရေနှင့်တူအောင် ပြုပြင်ကာ အစားထိုး၍သုံးစွဲလျက်ရှိကြသည်။
သားရေပြောင်ခေါ်အရောင်တောက်နေသည့် သားရေမျိုးမှာ အရောင်တင်ဆေး အထပ်ထပ်သုပ်လိမ်းထားသော သားရေနုဖြစ်၏။
ဤကဲ့သို့အရောင်တင်ဆေး အထပ်ထပ် သုတ်လိမ်းရသဖြင့် သားရေပြောင်သည် အခြောက်လွန်၍ သာမန်သားရေကဲ့သို့ ဆွဲသာဆန့်သာ မရှိနိုင်တော့ချေ။
ဆေးခိုင်နေစေရန် နောက်ဆုံး၌ သားရေကိုပေါင်းရသည်။
မိုရော့ကိုနယ်ရှိဆိ်တ်မှရသော မိုရော့ကိုသားရေကို စာအုပ်ဖုံးများ၌သုံးသည်။
မိုရော့ကို သားရေအချောစားမျိုး ဖြစ်သည်။
သို့သော်အခြား ဆိတ်သားရေများကို မိုရော့ကို သားရေတုများပြုလုပ်ကာ သုံးစွဲလျက်ရှိကြသည်။
ရုရှနိုင်ငံတွင်နွားကလေးသားရေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သားရေ အကောင်းစားတစ်မျိုးရှိ၏။
ထိုသားရေကို ရပ်ရှင်းသားရေဟုခေါ်သည်။
ထိုရပ်ရှင်းသားရေကို ဗုဇပတ်ပင်မှရသောဆီဖြင့်ပြုပြင်ထားသဖြင့် ထူးခြားသော အနံ့ထွက်နေသည့်ပြင် အနီရောင်ရင့်ဆိုးထားသည်ဖြစ်ရာ လှပသောသားရေမျိုးဖြစ်ပေသည်။
သို့သော်ယခုအခါ၌ ဥရောပတစ်ခွင် နှင့်အမေရိကတိုက်တွင် ထူထဲသော သားရေအမျိုးမျိုးဖြင့်အညိုရောင်၊ ဇော်ဂျီရောင်နှင့်အနက်ရောင် ရပ်ရှင်းသားရေတို့ကို ပြုလုပ်လျက်ရှိကြသည်။
ရပ်ရှင်း သားရေသည် ခိုင်ခန့်၍ ရုတ်တရက်ရေမဝင်နိုင်သည့်အပြင် ပိုးမွှားများမဖျက်ဆီးနိုင် သဖြင့် မိုရော့ကိုသားရေကဲ့သို့ စာအုပ်ဖုံးများအတွက်အသုံးချကြသည်။
ဖွတ်သားရေ၊ မြွေသားရေ၊ မိချောင်းခေါင်းရှည်သားရေ စသော သတ္တဝါတို့၏သားရေများဖြင့် လှပသော သားရေ သေတ္တာများ၊ မိန်းမစီးဖိနပ်များကိုချုပ်လုပ်သုံးစွဲကြသည်။
ခရီးဆောင်သားရေ သေတ္တာများကိုများသောအားဖြင့် မိချောင်းခေါင်းရှည်သားရေဖြင့် ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
ဖွတ်နှင့် မြွေတို့၏သားရေကိုမူ မိန်းမစီးဖိနပ်များအတွက် အသုံး ချကြသည်။
ပိုက်ဆံအိတ်၊ လက်ဆွဲအိတ်နှင့် အခြား အသုံးအဆောင်များကို ဆန်းဆန်းပြားပြားသားရေများဖြင့် လုပ်တတ်ကြသည်။
ထိုဆန်းပြားသောသားရေများတွင် ပင်လယ်ဖျံသားရေ၊ ဖားသားရေနှင့်ငှက်ကုလားအုပ်သားရေတို့ မှာ အသုံးများသဖြင့်ထင်ရှားသည်။
သို့ရာတွင် သာမန် နွားသားရေ၊ ဆိတ်သားရေစသည်တို့တွင်အထက်ဖော်ပြပါ ဆန်းပြားသော တိရစ္ဆာန်တို့၏ အကွက်အစက်တို့ကို စက်ကရိယာတို့ဖြင့်ဖော်နိုင်ကြသဖြင့် ထိုတိရစ္ဆာန်သားရေများကို တု၍ အဆန်းထွင်ထားသော သားရေများကိုလည်း ပြုလုပ်သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။
သားရေသည်တစ်နေ့တစ်ခြား လူသုံးများလာသော ပစ္စည်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အလျောက် သားရေဈေးမှာလည်း ကြီးမြင့်၍ သာလာတော့သည်။
ယင်းသို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သားရေကိုအစားထိုးရန်သားရေတုများကို တီထွင်၍ ထားကြလေသည်။
သားရေတုများမှာ သားရေစစ်နှင့် ခွဲခြား၍မရနိုင်လောက်အောင် အဘက်ဘက်တွင် တူညီသည်ဟုဆိုရစေကာမူ သားရေတုသည် သားရေစစ်ကဲ့သိုမခိုင်ခံ့ချေ။
သားရေတုများကို ခိုင်ခံ့သောအထည်များနှင့် ကိုလိုဒီယန်ကော့တွန်းခေါ် ဖော်စပ်ထားသောအရည်ဖြင့် ပေါင်းဖက်၍ပြုလုပ်ကြသည်။
သို့ရာတွင်အထူးသဖြင့်ဖိနပ်ချုပ်လုပ်ငန်း၌ သားရေစစ်ကို အစားထိုး၍ ရသောပစ္စည်းဟူ၍ ရှာမတွေ့သေးချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:သားရေ။
မြန်မာဘာသာစကားတွင် သိကြားမင်း ဟုခေါ်ဆိုသော နတ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ စကြဝဠာအယူအဆ၌ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ကို အစိုးရသောသူဖြစ်၍ နတ်တို့သနင်း သိကြားမင်း ဟူ၍ တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဝေါဟာရရင်းမြစ် သက္ကတဘာသာစကား တွင် "သကြ" ဟူ၍ ခေါ်သည်။
သက္ကတဘာသာ "သကြ" ဟူသော ပုဒ်တွင် သ၌ မှီသော "အ" သရကို "ဣ/အိ"၊ "ကြ" ၌ မှီသော"အ" သရကို 'အား' သို့ပြောင်းလည်း၍ မြန်မာဘာသာတွင် သိကြား ဟုခေါ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဟတ္ထိပါလကိုးခန်းပျို့တွင် သက္ကသကြ၊မာဂဓနှင့်၊ သက္ကတဘာသာ၊ ဝေါဟာအပြား၊ ထိုနှစ်ပါးတွင်၊ "ဣ" "အား" အက္ခရာ၊ လွှဲကာလည်းပြု၊ မြန်မာမှုဖြင့်၊ ယခုလူတွင်၊ သိကြားထင်သည် ဟု ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရက စပ်ဆိုတော်မူခဲ့သည်။
ပါဠိဘာသာစကားတွင် "သက္က" ဟူ၍ သုံးနှုန်းသည်။
အရည်အချင်းများ အဘိဓာန်ကျမ်းတွင်[which?] သက္ကော= အသုရာကို အောင်စွမ်းတတ်သောသူ။
ပုရိန္ဒဒေါ=အလှူလက်ဦးပေးတတ်သောသူ။
ဒေဝရာဇာ =နတ်တို့၏မင်း။
ဝဇိရပါဏိ=ဝဇိရစိန်လက်၌ရှိသောသူ။
သူဇမ္ပတိ= သူဇာ၏အရှင် သဟဿက္ခော=များစွာ သောနတ်လူတို့၏ ကြံစည်အောက်မေ့တတ်သော ကိစ္စကို မြင်နိုင်စွမ်းသူ။
မဟိန္ဒော=များစွာသောနတ်တို့၏ အရှင်။
ဝဇိရာဝုဓော=ဝဇိရစိန်လက်နက်ရှိသူ။
ဝါသဝေါ= နတ်၌ဖြစ်သော ရတနာ၏အရှင်။
သတနယနော= အမြင် မျက်စိအထောင်ရှိသောသူ။
တိဒိဝါဓိဘူ=နှစ်ပြည်နှစ်ထပ်ကို အစိုးရသောသူ။
သုရနာထော= နတ်တို့၏ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်သောသူ။
ဝဇိရ ဟတ္ထော= ဝဇိရစိန်လက်နက်ရှိသောသူ။
ဘူတပတိ=သတ္တဝါတို့ကိုအစိုးရသောသူ။
မဃဝါ=ပူဇော် အပ်သောသူ။
ကောသိယော= ကောသိယအနွယ် ဖြစ်သောသူ။
ဣန္ဒော= အစိုးခြင်းစည်းစိမ်ရှိသောသူ။
ဝတြဘူ= ဝတ္တမည်သော အသုရာကိုနှိမ်နင်းတတ်သောသူ။
ပါကသာသနော=ပါကမည်သောအသုရာကိုဆုံးမတတ်သောသူ။
ဝိဍဇော=တစ်ကိုယ်လုံးနှံ့တတ်သောဩဇာရှိသောသူ ဟူ၍ သိကြားပရိယာယ်ပုဒ် ၂ဝ ပြသည်။
တာဝတိံသာနတ်ပြည် သိကြားမင်း၏ စိုးစံရာဖြစ်သော ပြည်ကား မဟာသုဒဿနအမည်ရှိသော တာဝတိံသာနတ်ပြည်ဖြစ်၏။
ထိုတာဝတိံသာသည် အရှေ့အနောက်လည်း ယူဇနာတစ်သောင်း၊ တောင်နှင့်မြောက်လည်း ယူဇနာတစ်သောင်းရှိ၏။
မြို့ တစ်မျက်နှာ တစ်မျက်နှာလျှင် တံခါးပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ်စီရှိသောအားဖြင့် တံခါးပေါင်းလည်း တစ်ထောင်ရှိ၏။
အရှေ့မျက်နှာ၌ အဝန်းယူဇနာ တစ်ထောင်ရှိ၍ ရတနာမျိုးတို့ဖြင့် တံတိုင်းဝန်းကျင်၌ ရံအပ်သော နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်ရှိ၏။
ထိုဥယျာဉ်အတွင်း၌ ကြာငါးပါးဖြင့်ဖုံးလွှမ်းလျက် ချမ်းကြည်စိမ်းမြစွာသော မဟာနန္ဒာ၊ စူဠနန္ဒာဟူသည့် ရေကန်နှစ်ကန်ရှိ၏။
တောင်မျက်နှာ၌ ရတနာမျိုးတို့ဖြင့်ပြီးသော တံတိုင်း မုခ်တံခါးတို့ဖြင့် ဝန်းကျင်ရံအပ်သော ဖာရုသကာ ဥယျာဉ်ရှိ၍ အဝန်း ယူဇနာခုနစ်ရာရှိသည်။
ထိုဥယျာဉ်အတွင်း၌ ဘဒ္ဒါ၊ သုဘဒ္ဒါဟူ၍ ရေကန်နှစ်ကန်ရှိ၏။
အနောက်မျက်နှာ၌ ရတနာ မျိုးဖြင့်ပြီးသော တံတိုင်း မုခ်တံခါးဖြင့် ဝန်းကျင်ရံအပ်သော စိတ္တလတာဥယျာဉ်ရှိ၍ အဝန်းယူဇနာငါးရာရှိသည်။
ထိုဥယျာဉ်တွင်း၌ ဝိစိတ္တာ၊ စူဠဝိစိတ္တာဟူ၍ ရေကန်နှစ်ကန်ရှိ၍ အာသဝတီနွယ်ပင် ပေါက်သည်။
မြောက်မျက်နှာ၌ ရတနာတို့ဖြင့် အတိပြီးသော တံတိုင်းမုခ်တံခါးဖြင့် ဝန်းကျင်ရံအပ်သော မိဿက ဥယျာဉ်ကား အဝန်းယူဇနာငါးရာရှိ၍ ထိုဥယျာဉ် တွင်း၌ ဓမ္မာ၊ သုဓမ္မာဟူ၍ ရေကန်နှစ်ကန်ရှိသည်။
မြို့၏အရှေ့မြောက်ထောင့်၌လည်း မဟာဝန်ဥယျာဉ်ရှိ၍ အဝန်းယူဇနာခုနစ်ရာရှိ၏။
ထိုဥယျာဉ်တွင်း၌ သိကြားမင်းစံရာ ရတနာခုနစ်ပါးတို့ဖြင့်ပြီးသော ပြာဿဒ်ကွန်းဘုံဗိမာန်ကား တစ်သောင်းမျှလောက် အရေအတွက်ရှိ၏။
တာဝတိံန်သာပြည်၏အရှေ့မြောက်ပင်လယ် ကသစ်ပင်၏အနီး၌ နတ်အပေါင်းတို့ညီလာခံရာ သုဓမ္မာသဘင် ရှိ၏။
ထိုသုဓမ္မာသဘင်ကား အလျားအနံအားဖြင့် ယူဇနာသုံးရာ၊ အဝန်းယူဇနာကိုးရာ၊ အမြင့်ယူဇနာငါးရာရှိ၏။
သုဓမ္မာသဘင်၏မြေပြင်သည်ဖလ်ဖြင့်ပြီး၍ တိုင် အခြင် ထုတ် လျောက်စသည်တို့ကား ကိုးပါးသောရတနာ တို့ဖြင့် ခြယ်လယ်စီမံကံလျှင် အကြောင်းပြု၍ ဥတုသမုဌ် နတ်မလုပ်ဘဲပြီးစေအပ်၏။
ထိုသုဓမ္မာသဘင်အနီးရှိ ပင်လယ် ကသစ်ပင်ကားအမြင့် အချင်းယူဇနာတစ်ရာရှိ၏။
လူတို့၏အရေအတွက် အနှစ်တစ်ရာတိုင်မှ တစ်ကြိမ်ပွင့်၍ ပင်လယ် ကသစ်ပွင့်၏အရောင်အဝါကား ကသစ်ပင် ပတ်ဝန်းကျင် ယူဇနာတစ်ရာတိုင်တိုင်ထွက်၍ ပျံ့နှံ့၏။
မွှေးသောအနံ့သည် အကြေသို့ ယူဇနာတစ်ရာ တိုင်တိုင်လှိုင်၏။
သိကြားမင်းသည် ထိုသုဓမ္မာသဘင်စရပ်၌ အချိန်အခါရောက်၍ နတ်တို့အစည်းအဝေးပြုလိုလတ်သော် ဝေဇယန္တာ ပြာဿာဒ်နန်း၌ နေလျက် ဝိဇယုတ္တရ မည်သောခရုသင်းကိုမှုတ်၏။
ထိုခရုသင်းသည် အတောင် နှစ်ရာခန့်ပမာဏရှိ၍သိ ကြားမင်းမှုတ်သော ခရုသင်း၏ အသံသည်ကား ယူဇနာတစ်သောင်းကျယ်သော တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလုံးကိုနှံ့လျက် လူတို့အရေအတွက်အားဖြင့် လေးလတိုင်မှာအသံစဲ၏။
သိကြားမင်း ထိုသဘင်သို့ ထွက်စံရာတွင် စီးတော်မူသောဆင်ကား ဧရာဝဏ်ဆင်မည်၏။
ထိုသုဓမ္မာသဘင်အစည်းအဝေး၌ ရံခါရံခါလည်း တရားဟောတတ်သော နတ်တို့ကို တရားဟောပလ္လင်ထက်သို့ တက်၍ဟောစေ၏။
ရံခါရံခါလည်းသိကြားမင်းကိုယ်တိုင် ဟော၏။
ရံခါရံခါလည်း သနင်္ကုမာရိမည်သောဗြဟ္မာမင်းသည် နတ်အစည်းအဝေးသို့လာလတ်ပြီးသော် ပုဂ္ဂိုလ်ခင်မှ တရားမင်သည်ဖြစ်၍ နတ်အပေါင်းတို့မြင်ချင်ရှုချင် ချစ်မြတ် နိုးချင်ရှိသော ပဉ္စသီခနတ်သား၏ အသွင် ဖန်ဆင်းလျက် တရားဟော၏။
ထိုနတ်တို့အစည်းအဝေးကား လူတို့၏အရေအတွက်အားဖြင့် လေးလတိုင်မှပြီး၏။
ထိုသုဓမ္မာသဘင်၊ ပင်လယ်ကသစ်ပင် ကျောက်ဖျာတို့ကား မြို့၏အရှေ့မြောက်ဘက်၌ တည်ရှိလေသည်။
တာဝတိံသာပြည်၏အလယ်၌ သိကြားမင်းစံရာ ဝေဇယန္တာနန်းပြာဿဒ်သည် အမြင့်ယူဇနာခုနစ်ရာရှိ၏။
ထိုပြာဿာဒ်ကိုခြံရံ၍ ပတ်ဝန်းကျင်အောင်လံ တံခွန်ကြီးတို့ဖြင့် အများအပြားစိုက်ဆောက်ထား၏။
ထိုအလံတို့၏အမြင့်ကား ယူဇနာသုံးရာမြင့်၏။
ရဲရဲညီးသောရွှေအလံတိုင်၌ ပတ္တမြားညို၊ မြ၊ နီလာ အလံအရွက်တို့ရှိ၏။
မြ၊နီလာ၊ပတ္တမြား အလံတိုင်၌ ရွှေဖြင့်ပြီးသောတံခွန်ရွက်တို့ရှိ၏။
ဥန္တာအလံတိုင်၌ ပုလဲအလံရွက်တို့ရှိ၏။
၌ုလဲအလံတိုင်၌သန္တာ အလံရွက်တို့သည် ဤသို့သောနည်းဖြင့် အသင့်ခြယ်လယ်စီမံ၍ အလုံးစုံသော အလံတိုင်အလံရွက်တို့သည် ရတနာ ခုနစ်ပါးတို့ဖြင့် ပြီးကုန်၏။
မာတလိနတ်သားအမှူးရှိသောသိကြားမင်း၏ ဝေဇယန္တာရထားသည်ကား ရထားဦးရှေ့မှသည် အဖျားတိုင်အောင် ယူဇနာတစ်ရာ့ငါးဆယ်ရှိရာ ရှေ့ဦး ကရထားအထိယူဇနာငါးဆယ်၊ အလယ်ရထားအိမ်လည်း ယူဇနာငါးဆယ်၊ နောက် စွန်းသည်ယူဇနာငါးဆယ်ဖြစ်သည်။
အနံကားယူဇနာငါးဆယ်ရှိ၍ အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာလေးရာရှိ၏။
ရထားအိမ်၏ အလယ်၌သိကြားမင်းနေရာ ရတနာပလ္လင်ကား တစ်ယူဇနာအမြင့်အကျယ်ရှိသည်။
ထိုပလ္လင်၌စိုက်ဆောက်ဖြန့်မိုးအပ်သောထီးဖြူအဝန်းကား သုံးယူဇနာရှိ၏။
ထိုရထား၏တခုတည်းသောထမ်းပိုး၌ အာဇာနည်သိန္ဓောမြင်းပျံတစ်ထောင် တို့ကို တစ်ပေါင်း တစ်စည်းတည်းကစေ၏။
ထိုမြင်းတစ်ထောင်ကား တိရစ္ဆာန်မြင်းမဟုတ်၊ သိကြား မင်း၏အမှုတော်ဝန်ကို ထမ်းရွက်သောနတ်သားတို့သည် ကမ္မဇိဒ္ဓိတန်ခိုးအစွမ်းအားဖြင့် ဖန်ဆင်းအပ်သောမြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ထိုရထား၌ စိုက်ဆောက်အပ်သောအောင်လံတို့ကား ယူဇနာ တစ်ရာ့ငါးဆယ်မြင့်ကုန်၏။
အလံရွက်တို့သည်လည်း ရတနာခုနစ်ပါးတို့ ဖြင့်ပြီး၏။
စည်မျိုးငါးပါးဖြင့် တိီးမှုတ်အပ်သောအသံတို့ကဲ့သို့ လေခတ်တိုင်းလှုပ်သော အလံရွက်တို့မှ အသံတို့သည် ညံညံညိမ့်ညိမ့်နှစ်သိမ့် သာယာနာ၍ မငြီးနိုင်အောင်ထွက်ကုန်၏။
ထိုမှတစ်ပါး ရထား၌စီယင်အပ်သော တန်ဆာတို့သည် အတိုင်းအရှည် ပမာဏမရှိ အထူးအဆန်းတင့်တယ်လေသည်။
right|1 - morula, 2 - blastula 1 - blastula, 2 - gastrula with blastopore; orange - ectoderm, red - endoderm. ပိုးဖလံနှင့် လိပ်ပြာဥများ၊ ငှက်နှင့်တွားသွား သတ္တဝါများ၏ ဥများကို ကျွနု်ပ်တို့တွေ့ဖူး မြင်ဖူးကြသည်။
ထိုဥများမှပေါက်လာသော သက်ရှိကလေးများသည် ဥထဲ၌ အချိန်ယူ၍ တဖြည်းဖြည်းဖွံ့ဖြိုး ရင့်သန်ကြီးပွားလာပြီးမှ အပြင် လောကသို့ အင်္ဂါစုံသက်ရှိအဖြစ်ဖြင့် ရောက်ရှိလာကြခြင်းဖြစ် သည်။
အပင်လောကတွင်လည်း မျိုးအောင်သည့် ဆဲတစ်ခုသည် အပင်၏အစေ့အိမ်တွင် တဖြည်းဖြည်းကြီးပွားလာရာမှ မျိုးစေ့ ဖြစ်လာသည်။
ဤနေရာ၌ ဥနှင့်မျိုးစေ့နှစ်မျိုးစလုံးသည် မဖွံ့ဖြိုး မရင့်သန်သေးသော သက်ရှိများဖြစ်ကြသည့် ပင်လောင်းနှင့် သန္ဓေလောင်းများသာဖြစ်ကြသည်။
အမြင့်တန်းစား သတ္တဝါများ တွင်ကား ဥဆဲသည် မိခင်၏သားအိမ်ထဲ၌ပင် ဆက်လက်ရင့် သန်ကြီးထွား၍ အမိကဲ့သို့ အင်္ဂါစုံလင်သောအခြေသို့ ရောက်ရှိ လာသောအခါမှသာ ပြင်ပလောကသို့ မွေးဖွားလာကြသည်။
သားပိုက်ကောင်မျိုးကဲ့သို့သော အချို့တိရစ္ဆာန်များတွင်မူ မွေးဖွား လာသောသားငယ်သည် မိခင်၏သားပိုက်အိတ်တွင် ရက် အနည်းငယ်မျှနေ၍ မိခင်၏ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုကို ခံနေရ သေးသည်။
သို့မှသာ ဆက်လက်၍အသက်ရှင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
အင်ဗရီယိုလိုဂျီခေါ် သန္ဓေဗေဒဆိုသည်မှာ အပင်နှင့် သတ္တဝါများသည် သီးခြားသက်ရှိများအဖြစ်ဖြင့် မဖြစ်ထွန်း မတည်တံ့မီက ကနဦးက ဆဲများအဖြစ်ဖြင့် တည်လျက်ရှိပြီး လျှင် ထိုဆဲများအဖြစ်မှ တစ်သျှူးများအဖြစ်သို့၊ တစ်သျှူးများ အဖြစ်မှတစ်ဖန် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်သို့ အဆင့်ဆင့် ရင့်သန်ကြီးထွားလာသည့်အခြင်းအရာကို လေ့လာသောပညာရပ် ဖြစ်သည်။
ယင်းပညာရပ်သည် ဇီဝဗေဒခေါ် သိပ္ပံပညာရပ်ကြီးမှ ခွဲထွက်ဆင်းသက်လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။
သက်ရှိအားလုံး သည် မူလဆဲတစ်ခုကိုအခြေခံ၍ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ် သည်။
ထိုမူလဆဲမှ အစိတ်စိတ်ကွဲပွားသွားပြီးနောက် သန္ဓေသား လောင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
သတ္တဝါအသီးသီးတို့တွင် သန္ဓေလွယ်ချိန် အမျိုးမျိုးကွဲပြားလျက် ရှိကြသည့်အလျောက် ထိုသန္ဓေလွယ်ချိန် ကုန်ဆုံးသည့်အခါ မူလဆဲသည် ရှုပ်ထွေး ဆန်းကြယ်သော သက်ရှိဖြစ်လာပြီးလျှင် ပြင်ပလောကသို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။
ကြက်ငှက်ဥကဲ့သို့သော ဥတွင်ကနဦးကတည်းက အစာ လုံလောက်စွာပါရှိသောကြောင့် အတွင်းရှိကြက်ငှက်သန္ဓေလောင်း မှ ခြေလက်အင်္ဂါစုံသည်အထိ ထိုအစာကိုစားသောက်နေနိုင် သည်။
အပင်မျိုးစေ့တွင်လည်း ဗီဇဆဲပတ်လည်တစ်ဝိုက်တွင် အလားတူအစာများပါရှိသည်။
ဥမအုပဲအကောင်လိုက်မွေးသော သတ္တဝါများတွင် သန္ဓေသားသည်ချက်ကြိုးမှတစ်ဆင့် အစာနှင့် သွေးကို မိခင်ထံမှရရှိသည်။
ထိုချက်ကြိုးတည်းဟူသော အသက်သွေးကြောကို သန္ဓေသားပြင်ပလောကသို့ ရောက်ရှိလာ သောအခါမှသာ ဖြတ်လိုက်ရလေသည်။
အချို့ နို့တိုက်သတ္တဝါ များတွင် မိခင်သည်သားငယ်ကို မွေးဖွားလာပြီးသည့်နောက် အချိန်အတော်ကြာမျှ နို့ချိုတိုက်ကျွေး၍ ဆက်လက်မွေးမြူကြ သေးသည်။
ငှက်များသည် အမွေးအတောင်မစုံလင်သေးသော မိမိတို့၏သားငယ်များကို အမွေးအတောင်စုံ၍ ခုခံကာကွယ်နိုင် သောအခြေသို့ ရောက်သည့်တိုင်အောင် အစာများရှာဖွေကျွေးမွေး ကြသည်။
သန္ဓေသား ကြီးပွားတိုးတက်လာမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှေး အယူအဆများသည် ကွဲကွဲပြားပြားမရှိဘဲ အလွန်မှ လုံးထွေး လှပေသည်။
သန္ဓေသားသည် ဥထဲတွင် အင်္ဂါစုံစုံလင်လင်ဖြင့် အကောင်အထည်ပေါ်ပြီး သားရှိနှင့်နေပြီ။
သို့သော် အရွယ်မှာ အလွန့်အလွန်မှ သေးငယ်နေသေးသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ရင့်သန်ကြီးပွားလာမှုမှာ သေးငယ်သောအဆင့်မှကြီးသောအဆင့် သို့ ကြီးထွားလာခြင်းမျှသာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ခေတ်သစ်အင်ဗရီယိုလိုဂျီပညာ၏ ဖခင်ဖြစ်သော ကေ၊ အီးဖွန်ဗေးယား (ခရစ် ၁၇၉၂-၁၈၇၆)က အားလုံးသော တစ်သျှူးနှင့် အင်္ဂါများသည် ဗီဇလွှာများမှ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည် ဟု ထုတ်ဖော်ပြခဲ့လေသည်။
ဗီဇလွှာတစ်လွှာသည် နာဗ်ကြော များဖြစ်လာ၍ အခြားတစ်လွှာမှ အရေပြား၊ အမွေးအတောင်၊ သို့မဟုတ် သားမွေးများဖြစ်လာပြီးလျှင် တတိယအလွှာမှ အတွင်းအင်္ဂါများ၊ အရိုး စသည်တို့ဖြစ်လာကြသည်။
ဤသည် ကား ဗီဇလွှာ၏ဝါဒပင်တည်း။
အချို့သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများနှင့် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများဟူ၍ ပိုင်းခြားထားသည့် အစဉ်အလာကို ချိုးဖျက်၍ အမြင့်တန်းစားသတ္တဝါများသည် ရှုပ်ထွေးခြင်းမရှိ၊ ရှင်းလင်းသောတ္တဝါများမှ မည်သို့ကြီးပွားတိုးတက်လာသည်ကို ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ကြက်ပေါက်စနှင့် လူကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် သန္ဓေတည်နေချိန်၌ ငါးကဲ့သို့ ပါးဟက်ကွဲရာများရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထိုပါးဟက်များသည် ကုန်းသတ္တဝါများတွင် သန္ဓေသားကြီးပွားလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ် သွားသည်ဟုဆိုသည်။
သို့ဖြင့် အင်ဗရီယိုလိုဂျီပညာသည် သက်ရှိတို့၏ ဘဝသမိုင်းကို နောက်ကြောင်းပြန် စုံစမ်းရှာဖွေ သည့်အပြင် အမြင့်တန်းစားသတ္တဝါများသည် အနိမ့်တန်းစား သတ္တဝါများမှ စနစ်တကျဆင့်ကဲတိုးတက် ပြောင်းလဲလာခဲ့ သည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကိုလည်း ထောက်ခံသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:သန္ဓေသားဗေဒ။
ငြိမ့်ညောင်းသာယာတေးထံတျာ လူတို့နှစ်သက်မြတ်နိုးဆုံးသောအနုပညာတစ်ရပ်၊ သီချင်းဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ အယူဝါဒရေးရာ ပူဇော် ပသ ပွဲတော်များသည် တေးဂီတနှင့်မကင်းပုံ၊ ခံစားချက်များကိုဖော်ပြသောရိုးရာသီချင်း၊ ကြံ စည်တီထွင် ရေးစပ်သောသီချင်း၊ အနောက်တိုင်းဂီတနှင့်အရှေ့တိုင်းဂီတ၊ ဂီတ၏ထက်မြက် သောစွမ်းရည်၊ နိုင်ငံတစ်ခု၏အဆင့်အတန်း၊ လူမျိုး၏အဆင့်အတန်းကို ဂီတဖြင့်အကဲခတ်ပုံတို့ကိုဖော်ပြထားသည်။
သီချင်း(ဂီတ) သာယာငြိမ့်ညောင်းသောအသံတို့သည် နရီစည်းချက်မှန်မှန် အသံအနိမ့်အမြင့်ပြေပြစ်စွာ ဖြင့်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကိုဂီတဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
ဂီတသည် အသံကိုအကြောင်းပြု၍ဖြစ်ပေါ်သည်။
လောကတွင်အသံ အမျိုးမျိုးတို့သည် သဘာဝအလျောက်ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။
မိုးထစ်ချုန်းသံ၊ လေပြင်းမုန်တိုင်းသံ၊ လှိုင်းတံပိုးသံတို့ကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ဖွယ် အသံတို့လည်း ရှိသည်။
သစ်ရွက်သစ်ခက်တို့အကြား တိုးဝှေ့တိုက်ခတ်သွားသော လေပြေလေ ညှင်းသံ၊စမ်းရေကျသံ၊ အခေါင်းပေါက်ရှိသော အရာဝတ္ထုတို့ကိုလေတိုးသံကဲ့သို့ သာယာကြည်နူးဖွယ် ကောင်းသောအသံ တို့လည်းရှိသည်။
လူနှင့်အခြားသတ္တဝါတို့သည် ဝမ်းသာခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ အမျက်ထွက်ခြင်းအစရှိသဖြင့် စိတ်ထိခိုက် လှုပ်ရှားမှု ရှိသည့်အခါ အော်ဟစ်ခြင်း၊ ငိုကြွေးခြင်း၊ မြည်တမ်းခြင်း စသောအသံမျိုးကိုပြုကြသည်။
သတ္တဝါတို့တွင်လူသည် စိတ်ကူးဉာဏ်စွမ်းအရှိဆုံးဖြစ်သည်။
လူတို့သည် လှပသောအရာများနှင့် သာယာသောအသံများကို နှစ်သက်သည်။
ထိုအရာများကိုထပ်တလဲလဲကြားလိုမြင်လိုသောဆန္ဒ ရှိကြသည်။
လောကသဘာဝ၏အလှနှင့် သာယာသောအသံတို့သည် လူတိုင်းအလိုရှိတိုင်းဖြစ်နေသည် မဟုတ်ရကား၊ ထိုအရာများကိုမိမိတို့အလိုရှိတိုင်း မြင်နိုင်ကြားနိုင်လေအောင် လူတို့ ဖန်တီး တီထွင်ကြလေသည်။
ထိုကြောင့်သာယာနာပျော်ဖွယ်ရှိသောအသံတို့ကို တေးဂီတ၊ သို့မဟုတ် သီချင်းဖြစ်အောင်လူတို့သီကုံးလာကြသည်။
စာရေးစာဖတ်အတတ်မပေါ်မီကပင် ဂီတသည် ပညာတစ်ရပ်အနေဖြင့်ရှိနှင့်နေသည်ဟု ယူဆကြသည်။
သာယာသောအသံတို့အနိမ့်အမြင့်ပြေပြစ်စွာဖြစ်ပေါ်ပြီးလျှင်စည်းဝါးမှန်ကန်စေရန်လက်ခုတ်တီး၍လည်းကောင်း၊ ဖနောင့်ဆောင့်၍ လည်းကောင်းအချက်ပေးကြရာမှ သီဆိုကျူးရင့်မှုနှင့် တွဲဖက်၍တီးမှုတ်နိုင်သော တူရိယာပစ္စည်းများကိုလည်းတီထွင်လာကြသည်။
သီဆိုတီးမှုတ်မှုနှင့်အတူ ကခုန်ခြင်းကိုလည်း ပြုလာကြလေသည်။
ကမ္ဘာ့လူမျိုးတိုင်းတွင်ယဉ်ကျေးသည်ဖြစ်စေ၊ မယဉ်ကျေးသည်ဖြစ်စေ သီဆိုတီးမှုတ်ကခုန်မှုအတတ်သည် ရှေးပဝေဏီကပင်ရှိခဲ့ကြသည်သာဖြစ်သည်။
တေးဂီတ ပေါ်ဦးစခေတ်က သီချင်းများသည် ယခုလူရိုင်းများ၏ သီချင်းမျိုးကဲ့သို့ သီချင်းတစ်ပုဒ်တွင် စကားလုံး အနည်းငယ်သာပါသော တိုတောင်းသည့်သီချင်းမျိုးဖြစ်သည်။
တေးသွားသည်တစ်မျိုး တည်းလိုလိုပင်ဖြစ်၍ တိုတောင်းသော ထိုသီချင်းကိုပင် ထပ်တလဲလဲသီဆို ကြမည်ဟု ယူဆရသည်။
ထိုစဉ်ကသီချင်း၊ သို့မဟုတ် တေးဂီတတို့သည် တေးသွားဆန်းပြားခြင်းမရှိဘဲ အသံအနိမ့်အမြင့်ပြေပြစ်မှုနှင့် စည်းဝါးကိုက်မှုတို့ကို ထောက်ဆ၍သာသီချင်းဟူ၍ခေါ်ဆိုရပေမည်။
လူနေမှုစံနစ်တိုးတက်လာ၍ စကားလုံးဝေါဟာရ ကြွယ်ဝလာသည်နှင့် အမျှတေး သီချင်းဖွဲ့နွဲ့ သီကုံးသီဆိုခြင်းသည်လည်း တစ်စတစ်စ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာလေသည်။
သဘင်ပညာတွင်တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်သော သီချင်းသီဆိုတီးမှုတ်ခြင်းအတတ်သည် စိုက်ပျိုးရေးစသော လူတို့၏စားဝတ်နေရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဘာသာအယူဝါဒ ကိုးကွယ်မှုနှင့် အုပ်ချုပ်သူ ဘုရင်စိုးမင်းတို့ကို အခြေပြု၍ တိုးတက်ကြီးပွားလာသည်။
သီဆိုကခုန်ခြင်းသည် ပျော်ရွှင်မြူးတူးခြင်းဖြစ်သည်။
လုပ်ငန်းဆောင်တာတို့ကို ဆောင်ရွက်ရင်းအငြီးပြေ စေရန်လည်းကောင်း၊ လုပ်အားရှိစေရန်လည်းကောင်း၊ သီချင်းငြီးရာမှ ရိုးရာသီချင်းများပေါ်ပေါက်လာသည်။
အထူးသဖြင့် လူစုလူဝေးနှင့် တပျော်တပါးလုပ်ကိုင်ကြသည့်အခါ တေးသီလေ့ရှိကြသည်။
စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသည်အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းအတွက် အဓိကဖြစ်သောကျွန်ုပ်တို့မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကောက်စိုက်သီချင်း၊ ကောက်ရိတ်သီချင်း၊ မောင်းထောင်းသီချင်း၊ရက်ကန်းသီချင်းတို့သည် ဤသို့ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင်လူတို့သည် မိမိတို့ခံစားချက်ကလေးများကိုလည်း လုပ်ငန်းဆောင်တာများကိုဆောင်ရွက်ယင်းတေးသီကာ ဖွင့်ထုတ်လေ့ရှိကြသည်။
ထို့ကြောင့်ရိုးရာသီချင်းများသည် ခေတ်၏လူနေမှုစံနစ်နှင့် အခြေအနေတို့ကိုထင်ဟပ်ပြသော ခေတ်၏ကြေးမုံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သို့သော်ရိုးရာသီချင်းများသည် တွေ့ရာမြင်ရာကိုဂီတသံနှော၍ သီဆိုသွားခြင်းလည်း ရှိသဖြင့် နောင်ပေါ်ပေါက်လာသော တမင်ကြံစည်တီထွင်ရေးစပ် ဖွဲ့နွဲ့ထားသည့်သီချင်းအဆင့်အတန်းမျိုး မရှိသေးပေ။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ၊ ခရစ်ယန်အယူဝါဒတို့မပေါ်ပေါက်မီက လူတို့သည်နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုပြုခဲ့ကြသည်။
ကိုးကွယ်သည့် နတ်များကိုရိုသေသမှုပူဇော်ပသကြရာ၌ သီဆိုခြင်း၊ တီးမှုတ်ခြင်း၊ ကခုန်ခြင်းတို့ကိုလည်းပြုခဲ့ကြသည်။
ယဉ်ကျေးမှု စတင်ထွန်းကားရာဖြစ်သော အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယစသည့် နိုင်ငံကြီးများ၌သီဆိုတီးမှုတ်ခြင်းများပြု၍ နတ်ပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြောင်းသိရသည်။
ဂရိတို့သည် ဒိုင်အိုနိုင်းဆပ် နတ်မင်းအားပူဇော်ပွဲ၌ယိမ်းအဖွဲ့ကဲ့သို့ သံပြိုင်တေးဆိုပူဇော်သမှုပြုခဲ့ကြ လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ဗုဒ္ဓသာသနာမပျံ့နှံ့မီက နတ်ကိုးကွယ်မှုပြုကြသည်။
နတ်ပွဲများကျင်းပသည့်အခါ သီဆိုကြသည့် နတ်ချင်းဟူသော သီချင်းအဖွဲ့အနွဲ့တစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဗုဒ္ဓသာသနာပျံ့နှံ့ရောက်ရှိလာပြီး နောက်တွင်လည်းအယူဝါဒဆိုင်ရာ သီချင်းများစပ်ဆို သီကုံးမှုရှိခဲ့ကြောင်းအထောက်အထားများရှိခဲ့သည်။
သရေခေတ္တရာ ခေတ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ချစ်ကြည်ရေး သွားရောက်သော ပျူယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့သည် ထိုနိုင်ငံတွင် ဘုရားဂုဏ်တော်ကိုချီးကျူးသော သီချင်းများသီဆိုကပြခဲ့ကြောင်း တရုတ်မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြသည်။
မြန်မာသီချင်းများ ထိုကြောင့် ကိုးကွယ်မှုအယူဝါဒကိုအခြေပြု၍ သီချင်းသီကုံးစပ်ဆိုမှု တိုးတက်ခဲ့မည်မှာ ယုံမှားဖွယ်ရာမရှိချေ။
ရှေးခေတ်အီဂျစ်တွင် နတ်ပူဇော်ပွဲများပြုလုပ်ရာ၌ သီဆိုတီးမှုတ်မှု တို့လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဘုရင်စိုးမင်းတို့ကလည်း ဂီတကိုအားပေးခြီးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။
အီဂျစ်ဂီတသည်ထီးသုံးနန်းသုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုကြောင့် ရှေးခေတ်အီဂျစ်နိုင်ငံတွင်ခမ်းနားကြီးကျယ်သော သံစုံတီးဝိုင်းကြီးများပင် ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။
မြန်မာမင်းခမ်းမင်းနားများ၌လည်းခံ့ညားသော သီဆိုတီးမှုတ်မှုသည် တစ်စိတ်တစ်ဒေသအဖြစ် ပါဝင်သည်။
မြန်မာဘုရင်များသည် ဂီတစာဆိုများကိုလည်းခြီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ထိုကြောင့် ရှေးမြန်မာသီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့်များသည် ဂီတလောကတွင် ထယ်ဝါခံ့ညား စွာဖြင့် မြန်မာ့ဂုဏ်ကျက်သရေကို ဆောင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
သို့ဖြစ်လေရာ ဘုရင်စိုးမင်းတို့၏ ခြီးမြှင့်မှုကြောင့်လည်း သီချင်းဂီတ၏ အခြေအနေအဆင့်အတန်း တိုးတက်ခဲ့လေသည်။
ရှေးခေတ်အီဂျစ်တို့၏ ဂီတသည် ဂရိနှင့်ယဟူဒီတို့ထံသို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်၊ ဂရိတို့သည်ဂီတကိုအလွန်မြတ်နိုး၍ဂီတဖက်တွင် အလွန်တိုးတက် ခဲ့ကြသည်။
ဂရိနိုင်ငံတွင် အလွမ်းပြဇာတ်များ ခေတ်စားချိန်အခါက ပြဇာတ်ဆရာကြီးအချို့သည်ပွဲကြည့် ပရိသတ်အား လွမ်းခန်းကိုချည်းကြည့်၍ ငြီးငွေ့ခြင်း မဖြစ်ရလေအောင် စိတ်လက်ပေါ့ပါး သက်သာစေမည့် တေးဂီတသီဆိုရသော အခန်းမျိုးထည့်သွင်းပေးခဲ့ကြသည်။
ဘီစီခုနစ်ရာစု၊ ခြောက်ရာစု၊ ငါးရာစုနှစ်များအတွင်း၌ စောင်းတူရိယာမျိုး ဖြင့် သီဆိုရသော တေးသီချင်းမျိုး ဂရိနိုင်ငံတွင် ခေတ်စားခဲ့လေသည်။
ဂရိဂီတထွန်းကားသော ခေတ်တွင်ဂီတသင်္ကေတများ ကိုအသုံးပြု၍ သီဆိုတီးမှုတ်ခဲ့သည်ဟု အချို့ကဆိုသော်လည်း ထောက်အထားအခိုင်အလုံမပြနိုင်သေးပေ။
ဂရိနိုင်ငံကိုရောမတို့လွှမ်းမိုးပြီးနောက်တွင် ဂရိဂီတသည် ရောမတို့ထံသို့ရောက်ခဲ့သည်။
ရောမတို့၏ ခေတ်တွင် တီးမှုတ်မှုများ ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း ရောမတို့သည် ဂရိတို့လောက်ဂီတအရာ၌ထက်မြက်ခြင်း မရှိကြ၍ သီချင်းသီကုံး စပ်ဆိုမှုနည်းပါးခဲ့လေသည်။
ဂရိတို့ကောင်းစားစဉ်ကဂီတကိုအယူဝါဒဆိုင်ရာ အခမ်းအနားတွင်သာမက လူမှုရေးကိစ္စများ၌လည်းအများဆုံး အသုံးပြုခဲ့လေသည်။
ယဟူဒီတို့သည်ကား ဂီတကိုအယူဝါဒ ရေးရာ၌အသုံးများလေသည်။
အရှေ့နိုင်ငံများဖြစ်ကြသော တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ယိုးဒယား၊ ဂျားဗားစသည်တို့တွင်လည်း ရှေးပဝေဏီက အစပြု၍ဂီတပညာထွန်းကားခဲ့သည်။
တရုပ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံများသည် အီဂျစ်၊ ဂရိတို့နှင့်တစ်ခေတ်တည်းတွင် ဂီတအရာ၌ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ခဲ့ကြသည်။
ကျန်အာရှိတိုက်နိုင်ငံများသည်များသောအားဖြင့် နီးစပ်ရာ တရုတ်ဂီတ၊ အိန္ဒိယဂီတများ၏ လွှမ်းမိုးရာဖြစ်ခဲ့သည်။
အရှေ့ပိုင်းဂီတနှင့်အနောက်တိုင်းဂီတတို့ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာပုံမှာခြားနားသည်။
အရှေ့တိုင်းတွင်ခရစ်တော် မပေါ်မီကပင်ထွန်းကားနေခဲ့သော ဂီတပညာသည် မည်သည့်အခါတွင်မျှ တိမ်မြုပ်သွားသည်ဟူ၍မရှိခဲ့။
တိုးတက်ပြောင်း လဲမှုသည်လည်း တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်းသာဖြစ်သည်။
အနောက်တိုင်းဂီတပညာသည်မူ ဂရိနှင့် ရောမတို့ ခေတ်ကုန်အထိ အထူးတိုးတက်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ကာလအတန်ကြာဆုတ်ယုတ်သွားခဲ့သည်။
ခရစ်တော်ပေါ်ပြီး နောက်တွင်မှပြန်လည်အသက် ဝင်လာပြီးလျှင် လှုပ်ရှား တိုးတက်မှုများ ရှိလာသည်။
ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်သော ခရစ်တော်အား တိုင်တည်ဆုတောင်းမှုကိုအခြေခံသည့် ဓမ္မသီချင်းသံတို့သည် သာယာနာပျော်ဖွယ်ရာ တေးဂီတများ ဖြစ်ကြပေသည်။
ထိုဓမ္မသီချင်းများသည် များသောအားဖြင့် ယဟူဒီတို့၏ ဂီတသံအများဆုံးပါဝင်သည်။
ဤအချိန်အခါက ခရစ်ယာန်အယူဝါဒဆိုင်ရာဂီတတို့သည် ယခုခေတ် ဘုရားဝတ်ကျောင်းဂီတတို့နှင့် တူချင်မှတူမည်ဖြစ်သော်လည်း အခြေခံအားဖြင့်မူတစ်သဘောတည်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မတေးသံတို့သည် ရှေးဦးအစကကဲ့သို့ ကယ်တင်ရှင် ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းသက်သက်မှပေါ်ထွက်သော တေးဂီတများသာမက ဝမ်းမြောက်ခြင်းကိုဖြစ်စေသော ဓမ္မသီချင်းများကိုလည်း သီဆိုတီးမှုတ်ခဲ့ကြသည်။
သီချင်းသီဆိုခြင်းသည် အယူဝါဒရေးရာအခမ်းအနားများ၌ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လာသည်။
အယူဝါဒဆိုင်ရာဂီတများတစ်တစ်စတိုးတက်လာစဉ် အယူဝါဒရေးရာနှင့်မသက်ဆိုင်သော တေးဂီတတို့သည်လည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
အရပ်သူအရပ်သားတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံ သီချင်းများ၊ မောင်ဘွဲ့မယ်ဘွဲ့သီချင်းများလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း ယင်းတို့သည် လူတို့၏အကျင့်စာရိတ္တကို ထိခိုက်စေသည်ဟူ၍ အယူဝါဒရေးဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ပိတ်ပင်ခဲ့သဖြင့် တိုးတက်သင့်သလောက်မတိုးတက်ခဲ့ချေ။
ထိုကြောင့် ထိုခေတ်တွင် ဓမ္မသီချင်းများကိုသာ အများအပြား သီကုံးခဲ့ကြသည်။
တူရိယာများကိုလည်း အလွတ်တီးမှုတ်ခြင်း မပြုဘဲ သီချင်းဆိုရာ၌သာတွဲဖက်တီးမှုတ်ကြသည်။
အလယ်ခေတ် ၏အစပိုင်းလောက်တွင် ဂီတသံများကို သင်္ကေတများဖြင့် ရေးမှတ်ရန်အားထုတ်ခဲ့ကြရာ ရှေးဂရိသင်္ကေတများထက်စံနစ် ပို၍ကောင်းသော်လည်း နားလည်ရန်ခဲယဉ်းလေသည်။
အလယ်ခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် ဝတ်ကျောင်းတေးဂီတများတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အယူဝါဒဆိုင်ရာတို့၏ ပိတ်ပင်မှု လျော့ပါးလာသဖြင့် အရပ်သီချင်း၊ ရိုးရာသီချင်းများ ခေတ်စားလာသည်။
၁၁ရာစုနှစ်ခန့်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ လူကုံထံတို့သည် ဓမ္မသီချင်းမှအပဖြစ်သော တေးဂီတများကို လိုက်စားကြသည်။
မြောက်ပိုင်းတွင်မူ အရပ်သားများကသာ လိုက်စားကြသည်။
အခြားဥရောပ နိုင်ငံများတွင်လည်း ဂီတလိုက်စားမှုကိုပြုလာကြသည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံတွင်လည်း မင်းခစားလူကုံထံများသည် မိမိတို့ခစားရသော မှူးကြီးမတ်ရာနှင့် ကတော်များအား မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ရေးစပ်သောသီချင်း များကိုသီဆိုကာစောင်းတီးဖြေဖျော် ခဲ့ကြသည်။
ပြင်သစ်သီချင်းများသည် ချစ်မေတ္တာကိုဖွဲ့ဆိုသော သီချင်းမျိုး၊ အမျိုးဂုဏ် နှင့်အချစ်အတွက် စွန့်စားပုံများကို ဖွဲ့ဆိုသောသီချင်းမျိုးဖြစ်ကြသည်။