kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဘုရင်နတ်ရွာစံသည့်အခါ၌လည်း ဝမ်းနည်းသော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ကြေကွဲဖွယ်ဖြစ်အောင် ထိုးတတ်ကြသည်။
ထိုမှတစ်ပါး အစည်းအဝေးခေါ်သည့် ခေါင်းလောင်း၊ ကျောင်း တက်ကျောင်းဆင်းချိန်၌ ထိုးသော ခေါင်းလောင်းများအပြင်၊ နှိုးစက်ပါသောနာရီ၌ တပ်ဆင်ထားသည့် ခေါင်းလောင်း၊ အိမ်၊ ရုံး၊ ဟိုတယ်စသည်တို့၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုသည့် လူခေါ် ခေါင်းလောင်းများလည်း ရှိပေသေးသည်။
ခေါင်းလောင်းတွင် လက်ဖြင့်ထိုးရသော ခေါင်းလောင်း၊ ကြိုးဖြင့် ဆွဲရသော ခေါင်းလောင်း၊ စက်တပ်ထားသော ခေါင်းလောင်းဟူ၍ အမျိုး မျိုးရှိသည်။
သံစုံထိုးနိုင်လောက်အောင် အသံအမျိုးမျိုးထွက် သော ခေါင်းလောင်းအများ တပ်ဆင်ထား သည့်နေရာများ လည်း ရှိ၏။
အင်္ဂလန်ပြည် ဗဲလဖတ်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော စိန့်ပက်ထရစ် ခေါင်းလောင်းသည် ၆ ရာစုနှစ်လောက်က ပြုလုပ်ခဲ့သော ခေါင်းလောင်းဖြစ်ပေသည်။
ထိုရှေးခေါင်းလောင်းသည် ထောင့် မှန်စတုဂံပုံဖြစ်၍ သတ္တုပြားများကို စို့များဖြင့် တေ့ဆက်ကာ ပြုလုပ်ထားသည်။
နောင်သော် သတ္တုကို အရည်ကျို၍ ပုံသွင်း သည့်အတတ် ထွန်းကားလာသည့်အတိုင်း၊ ယခုအချိန်တွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ခေါင်းလောင်းများကို သွန်းလုပ်ယူလာကြ သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထင်ရှားကျော်စောသော ခေါင်းလောင်းကြီး များအနက် ရုရှနိုင်ငံ မောစကိုမြို့မှ 'ဇာကို လိုကော'အမည်ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးမှာ ကမ္ဘာတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်၏။
တန်ချိန် ၂ဝဝ ကျော်စီး၍၊ အမြင့် ၁၉ ပေ ၃ လက်မ၊ အဝန်းပေ ၉ဝ၊ ၉ လက်မ၊ အထူ ၂ ပေ ရှိ၏။
ထို ခေါင်းလောင်းကြီးကို ၁၈၃၃ ခုနှစ်တွင် သွန်းလုပ်ခဲ့ရာ ခေါင်းလောင်းတစ်နေရာတွင် ပဲ့သွား၍၊ ထိုပဲ့သွားသည့်အစပင်လျှင် ၇ ပေမြင့်ကာ ၈ ပေ ကျယ်ပြီးလျှင် အလေးချိန် ၁၁ တန်စီးသည်ဟု သိရသည်။
ကမ္ဘာတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးခေါင်းလောင်းသည်လည်း မောစကို မြို့မှာပင် ရှိ၍၊ ထိုခေါင်းလောင်း၏ တန်ချိန်မှာ ၁၂၈ တန် ရှိလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် မင်းကွန်း စေတီတော်ကြီးအနီး၌ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ် ခဲ့လေသည်။
ထိုခေါင်းလောင်းကြီးကို သတ္တုပြားဖုံးထားသော သုံးချောင်းပူးယက်မကြီး၌ ဆွဲထားသည်။
ထိုယက်မကြီးသည် ကျွန်းတိုင်ကြီးများကို ငုံ၍ ဆောက်ထားသော အုတ်တိုင်နှစ်ခု ပေးတွင် တင်ရှိသည်။
ခေါင်းလောင်းကြီးသည် မလွှဲနိုင်ချေ။
ခေါင်းလောင်းကြီးကို ထောင်ထားသည့်တိုင်ကြီးများသည် မြေ ငလျင်၏ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းနေကြသဖြင့် ခေါင်း လောင်းကြီး အောက်သို့ ပြုတ်မကျစေရန် သစ်သားတုံးကြီး များဖြင့် ထောက်ပေးထား ရသည်။
ထိုခေါင်းလောင်းကြီးကို ကြေးညိုနှင့် သွန်းလုပ်သည်။
ရွှေစ ငွေစများကို ခေါင်းလောင်း ကြီး၏ ကြေးသားထဲတွင် မြှုပ်ထားသည်။
ထိုခေါင်းလောင်းကြီး၏ အပြင်ဘက်အချင်းသည် နှုတ်ခမ်းဝ၌ ၁၆ ပေနှင့် ၃ လက်မ ရှိသည်။
အတွင်းဘက် နှုတ်ခမ်းဝ၊ အထက် ၄ ပေနှင့် ၈ လက်မနေရာ၌ အချင်းသည် ၁ဝ ပေ ရှိသည်။
ခေါင်းလောင်းကြီး၏ အတွင်းဘက်အမြင့်သည် ၁၁ ပေနှင့် ၆ လက်မရှိ၍ အပြင်ဘက်အမြင့်သည် ၁၂ ပေ ရှိသည်။
အတွင်းပိုင်း၏ အချင်းသည် ၈ ပေနှင့် ၆ လက်မ ရှိသည်။
ခေါင်းလောင်းကြီး၏ အထူသည် ၆ လက်မမှ ၁၂ လက်မအထိ ရှိ၍ အလေးချိန်မှာ အကြမ်းအားဖြင့် တန်ချိန် ၈ဝ ခန့် ရှိမည်ဟု အင်္ဂလိပ်တို့က ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။
ထို အလေးချိန်အရ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးသည် ကမ္ဘာတွင် တတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ထိုခေါင်းလောင်းကြီးအကြောင်းကို ကုန်းဘောင်ခေတ် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဘိုးတော်ဘုရားသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၇ဝ ပြည့်နှစ် ကဆုန်လဆန်း ၅ ရက်နေ့တွင် သွန်းလုပ် သည်ဟု ပါရှိသည်။
ခေါင်းလောင်းကြီး၏ အတိုင်းအတာကို လည်း အဝအချင်း ၃၁ တောင် ၄ သစ်၊ (၁၆ ပေ ၈ ၁/၄ လက်မ) လုံးပတ် ၃၃ တောင် ၁ မိုက် ၄ သစ် (၅ဝ ပေ ၃/၄ လက်မ) စောက် ၁၃ တောင် ၁ မိုက် ၄ သစ် (၂ဝ ပေ၊ ၃ လက်မ)ရှိသည်။
အလေးချိန်မှာ ကြေးအချိန်ပိဿာ ၅၅၅၅၅ ဖြစ်သည်ဟူ၍ ဖော်ပြထားလေသည်။
ထိုပိဿာချိန်ကို တန်ချိန် ဖွဲ့လျှင် ၉ဝ ့၅၂ တန် ရသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ ပီကင်းမြို့ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးမှာ ၅၃ တန် အချိန်စီး၍၊ နန်းကင်းမြို့ရှိ ခေါင်းလောင်းမှာ ၂၂ တန် အချိန် စီးသည် ထိုခေါင်းလောင်းများအောက် ငယ်သော ခေါင်းလောင်း များလည်း ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ အများပင် ရှိသေးသည်ကို တွေ့ရ သည်။
ရှေးလူများ စတင်အသုံးပြုခဲ့သော ခေါင်းလောင်းများမှာ လေးထောင့်ပုံ ခေါင်းလောင်းကလေးများသာ ဖြစ်ကြ၍ အချို့မှာ အလုံပိတ်ဖြစ်သော ခလောက်ကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။
အဆိုပါ ခလောက်ကလေးမျိုးကို ခွေးနှင့် ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်တို့၏ လည်ပင်း၌ အလှဆွဲပေးခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ်က ဟီဗြူဘုန်းကြီး အချို့၏ ဝတ်ရုံများ၌လည်း ရွှေဖြင့်လုပ်သော ချူကလေးများကို တပ်ဆင်ခဲ့ကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခလောက်ကို ဆင်၊ ကျွဲ၊ နွား စသော တိရစ္ဆာန်များတွင် ဆွဲပေးတတ်ကြသည်။
ထိန်း ကျောင်းရသော တိရစ္ဆာန်များအား ခလောက်ဆွဲထားခြင်းကြောင့် တစ်စိုက်စိုက် လိုက်လံကြည့်ရှုရန် မလိုတော့ချေ။
ခလောက်သံကို နားထောင် ၍ နွားကျောင်းသားသည် ကျွဲ၊ နွားများ မပျောက်အောင် ထိန်း သိမ်းနိုင်လေသည်။
ခလောက်ကို အများအားဖြင့် သစ်သားကို ထွင်းပြီး လုပ်လေ့ရှိသော်လည်း ဆင်စွယ်ခလောက်၊ သတ္တု ခလောက်များလည်း ရှိသည်။
ချူများကိုမူကား အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ၏ လည်ပင်းတွင် အလှတပ်ဆင်ပေးတတ်ကြသည်။
ချူမှာကြေးဝါဖြင့်လုပ်ထား သော ခေါင်းပွအလုံးကလေးဖြစ်၍ အထဲတွင် အဆံထည့်ထားပြီး အောက်ဘက်တွင် ကွဲကြောင်း ဖောက်ထားသည်။
ချူများကို သားရေတွင် ဖောက်၍ ချူကုံးပြုလုပ်ကာ လှည်းယဉ်ဆွဲသော နွားများတွင် တပ်ဆင်ပေးတတ်ကြသည်။
ချူသံတချွင်ချွင်နှင့် လှည်းယဉ်များကို တောရွာများ၌ တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။
ကုလား လူမျိုးများသည် ချူများကို ကြိုးဖြင့် သီကုံး၍ လက်ကောက် ဝတ်နှင့် ခြေချင်းဝတ်တို့တွင် စည်းပြီးလျှင် စည်းဝါးကျ ချူသံ ပေး၍ ကလေ့ရှိကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:စည်းချက် တူရိယာများ။
လယ်ယာလုပ်ငန်းတွင် မရှိမဖြစ်သည့် ကျွဲနွားများ သေဆုံး ပါက တောင်သူလယ်သမားများသည် ကျွဲနွားများကို အစားထိုး ဝယ်ယူ၍ လယ်ယာလုပ်ငန်းကို အဟန့်အတားမရှိ စဉ်ဆက် မပြတ် ဆောင်ရွက်သွားနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ မြန်မာ့အာမခံ လုပ် ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်းက ခိုင်းကျွဲ၊ ခိုင်းနွား အာမခံလုပ်ငန်းကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ဤအာမခံစံနစ်သည် ကျေးရွာများတွင် ကျွဲအုပ်စု၊ နွားအုပ်စု သီးခြားစုစည်း၍ အုပ်စုအလိုက် အာမခံ ထားသည့်စနစ် ဖြစ် သည်။
အာမခံထားသော ငွေကို ကျပ် ၁၀၀၀ မှ ကျပ် ၁၅၀၀ ထိ သတ်မှတ်ထားသည်။
အာမခံကြေးနှုန်းထားမှာ အာမခံထား ငွေ ကျပ် ၁၀၀ ကျပ် တစ်နှစ်အတွက် တစ်ကျပ်ဖြစ်၍ တစ်နှစ် အာမခံထားရှိ ပြီးသည့် ကျွဲ၊ နွားများကို ဆက်လက်၍ အာမခံ ထားရှိမည် ဆိုပါက ကျွဲနွားအတွက် ကျသင့်သည့် အာမခံကြေး မှ နှစ်ကျပ်လျော့၍ ပေးသွင်းခွင့်ပြုထားသည်။
ဥပမာ အာမခံ ထားငွေကျပ် ၁၀၀၀ ဖြစ်ပါက တစ်နှစ်အတွက် ၁၀ ကျပ် ပေးသွင်းရမည့်အစား ရှစ်ကျပ်သာ ပေးသွင်းရန် ဖြစ်သည်။
အာမခံခွင့်ပြုထားသည့် ကျွဲနွား၏ အသက်သည် လေးနှစ်မှ ၁၂ နှစ်အတွင်းရှိရမည် ဖြစ်သည်။
အာမခံထားသည့် ကျွဲနွားများသည် ကပ်ရောဂါ ကာကွယ် ဆေးထိုးပြီး ဖြစ်ရမည်။
အာမခံထားလိုသောကျွဲနွား၏ အသက်၊ ကျွဲနွားတွင်ရှိသည့် အမှတ်အသား၊ အရောင်၊ လိင် စသည့် အချက်များကို ဖော်ပြရသည်။
အာမခံထားသည့် ကျွဲနွားများကို အာမခံထားပြီးကြောင်း အရေးပြားပေါ်တွင် မှတ်ပုံတင်တံဆိပ်အမှတ် ရိုက်နှိပ်သည်။
အာမခံထားရန် အဆိုပြုပြီး စိစစ်ရေးအဖွဲ့မှ လက်ခံသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ကျသင့်သည့် အာမခံကြေးငွေကို ပေးသွင်းရသည့် အာမခံစာချုပ်ကို ကျေးရွာများရှိ ကျွဲအုပ်စု၊ နွားအုပ်စုအလိုက် ကျေးရွာ တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံးအမည်ဖြင့် ထုတ် ပေးသည်။
အာမခံထားသည့် ကျွဲ၊ နွားများကို မရိုးမဖြောင့်သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သေစေခြင်းမှအပ အာမခံထားသော ကျွဲနွား များ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် သေဆုံးသည်ဖြစ်စေ အာမခံ ထားသူသည် အကျိုးခံစားခွင့် ရရှိသည်။
ခိုင်းကျွဲ၊ ခိုင်းနွား အာမခံလုပ်ငန်းကို ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ခုနစ်ခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၁၃၉ မြို့နယ်တွင် စတင် အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ၂၃ မြို့ နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းတွင် ၂၈ မြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းတွင် ၁၅ မြို့ နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းတွင် ၂၃ မြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်တွင် ၁၀ မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်း တွင် ၁၄ မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ၂၆ မြို့နယ် ဖြစ်သည်။
အာမခံထားရှိပြီးသော ကျွဲ၊ နွား ပိုင်ရှင်သည် အပြောင်း အလဲ ရှိသော်လည်း အကောင်အထည်ဖော်ထားသည့် နယ်မြေ အတွင်းဖြစ်ခဲ့လျှင် အာမခံသည် ဆက်လက် တည်မြဲခွင့်ရှိသည်။
ထိုနယ်မြေများမှ ကျော်လွန်၍ ရောင်းချပြောင်းလဲခဲ့လျှင် အာမခံ ပျက်ပြယ်သည်။
မူလပိုင်ရှင်သည် ကျွဲ၊ နွားကို လက်ပြောင်း လက်လွှဲ ပြုလုပ်ပြီးသောအခါ တိုင်းအာမခံ ကွင်းဆင်းတာဝန်ခံ ကို အကြောင်းကြားရမည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:အာမခံလုပ်ငန်း။
ခန်းတောက်မြစ်သည် အစွမ်းထက်သော တိုင်းရင်းပရဆေး တစ်မယ်ဖြစ်သည်။
ခန်းတောက်ပင်သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၏ မြောက်ဘက်ရှိ ဂျန်အုံးနှင့် စိနပ်တောင်တန်းများ၌ အမြင့်ပေ ၆ဝဝဝ နှင့် ၉ဝဝဝ ကြားတွင် အလေ့ကျပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။
ယင်းတောင် ထိပ်များသည် ဆီးနှင်းများ၊ ရေခဲများ ဖုံးအုပ်နေပြီး အပူချိန် ၂ဝံမှ ၃ဝံဖာရင်ဟိုက် အထိ အေးသောနေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
ခန်းတောက်ပင်သည် အပင်ပျော့မျိုး ဖြစ်သည်။
အပင်သည် ခြောက်လက်မမှ ဆယ်လက်မထိ မြင့်သည်။
အမြစ်မှာ တစ်လက်မမှ သုံးလက်မထိရှည်သည်။
မြေပေါ်ပင်စည်ဟူ၍ မရှိချေ။
အပွင့်၊ အရွက်၊ အသီး၊ အစေ့နှင့် မြေအောက်ပင်စည်ဟုသာရှိသည်။
အမြစ်ဆုံမှ အမြစ်မွှာများထွက်နေပုံမှာ ဂျူးမြစ်နှင့်သဏ္ဌာန် တူသည်။
မြေအောက် ပင်စည်သည် အမြစ်နှင့် ဆင်တူရိုးမှား ရှိနေ၍ အမြစ်နှင့် မြေအောက်ပင်စည်တို့ကိုရောနှောပြီး တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း အမြစ်ဟုသာ ခေါ်လေ့ရှိကြလေသည်။
စိုက်ပျိုးရန်နှင့် မျိုးဖြန့်ရာ၌ အစေ့မှ လည်းကောင်း၊ မြေအောက်ပင်စည်နှင့် အမြစ်ဆုံများကို မြေတွင် မြှုပ်၍လည်းကောင်း စိုက်ပေးရသည်။
ခန်းတောက်ပင်၏ သက်တမ်းမှာမြေ ပေါ်တွင် တစ်နှစ်သာရှိသော် လည်း မြေအောက်အမြစ်များမှာ နှစ်ကြာခံအပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
အရွက်နုများသည် ဝါဆိုလနှင့် ဝါခေါင်လ များတွင် ထွက်လာကြပြီး တစ်နှစ်ပြည့်ခါ နီးတွင် အပွင့်ပွင့်ခြင်း၊ အသီးသီးခြင်းကိစ္စများ ပြီးဆုံးပြီးနောက် အရွက်များ၊ အရိုးများသည် ရင့်ရော်ကြွေကျ၍ မြေပေါ်၌ ခေတ္တပျောက်ကွယ်သွားလေ့ရှိသည်။
အမြစ်များမှ တစ်ဖန် အပင် သစ်များ ပြန်လည် ပေါက်ပွားလာကြပြန်သည်။
အမြစ်ဟု ယူဆခေါ်တွင်သည့် ဆေးဘက်ဝင်သောမြေအောက်ပင်စည် အစိတ်အပိုင်းမှာ အပြင်ဘက်၌ ညိုဝါရောင်ရှိပြီး နှစ်ပိုင်းချိုးကြည့်ပါက အတွင်းသားသည် ရွှေဝါရောင်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ခန်းတောက်မြစ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ရွှေဝါမြစ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ကချင်စကားဖြင့် နမ်းရင်း၊ ခန္တီးရှမ်းစကားဖြင့် ခန်းတောက်၊ လီဆူးစကားဖြင့် စူကြီး၊ ရဝမ်စကားဖြင့် ရှင်စာ၊ မြန်မာစကားဖြင့် ခန်းတောက်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဆေးစွမ်းကောင်း တစ်လက်အနေဖြင့် ၁၇ ရာစုနှစ်ကပင် အရှေ့အာရှနိုင်ငံများနှင့် ဥရောပနိုင်ငံအချို့တွင် သုံးစွဲသည်။
၎င်းတွင် - Berberine Coptine Coptisine Jatrorhizine နှင့် Palmatine ခေါ် အယ်လ်ကလွိုက်ဓာတ် ငါးမျိုးပါဝင်ရာ၌ ဘာဘာရင်း ဓာတ်သည်သာလျှင်ဆေးဝါးအာနိသင် မြောက်သည်ဟု သိရ၏။
ဝီဟီမားဆိုသူ ဓာတုဗေဒပညာရှင်၏ သုတေသနပြုချက်အရ ဘာသာရင်းဓာတ်ပါ ဝင်နှုန်းမှာ ၇ ဒသမ ၁ မှ ၈ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း ပါရှိသည်ဟု ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ချာတာဂျီ၏ သုတေသန မှတ်တမ်းတွင် ၉ ရာခိုင်နှုန်းဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၌ ချိုပရာ၏မှတ်တမ်းတွင် ၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုသုတေ သနအဖွဲ့မှ ဒေါ်တင်တင်အုန်းနှင့် ဒေါက်တာမောင်မောင်ကလေး တို့၏ သုတေသနမှတ်တမ်းတွင် ကချင်ပြည်နယ် ခေါ်ဘူဒဲဒေသ မှ သက်ရင့်ခန်းတောက်မြစ်များတွင် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းဟူ၍ လည်း ကောင်း၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ် ရုက္ခ ဗေဒဌာနမှ ဒေါ်ခင်ဝင်းမြင့်၏ ရုက္ခဗေဒ မဟာသိပ္ပံ သုတေသန ကျမ်းတွင် ၃ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းဟူ၍ လည်းကောင်း တွေ့ရှိရ သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်၌ ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရဌာနမှ ထုတ်ဝေသော ဂျပန်နိုင်ငံဆေးကျမ်းတွင် ခန်းတောက်မြစ်၌ ဘာဘာရင်းဓာတ် ၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းထက်မနည်း ပါဝင်ရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထား လေသည်။
ခန်းတောက်မြစ်၏ အစွမ်းထက်မှုကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ သိပ္ပံပညာရှင်များက စုံလင်စွာ မှတ်တမ်း တင်ထားကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုကဲ့သို့ ရောဂါမျိုးစုံကို အမှန်တကယ် နိုင်နင်းခြင်း ရှိမရှိကို ယခုအခါတွင် အတည်ပြု သုတေသနများ ပြုလုပ်လျက် ရှိကြလေသည်။
သုတေသန ပြုစုကြရာ၌ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဟန် ယွန်ဆူက ခန်းတောက်မြစ်သည် ကာလဝမ်းရောဂါ ဗက်တီးရီး ယား ပိုးကို နိုင်နင်းသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မာကာဝီဆိုသူ သုတေသနပညာရှင်က အရေပြားပေါ်တွင် အနာ စိမ်းဖြစ်စေသော ဗက်တီးရီး ယားပိုးကို နိုင်နင်းသည်ဟူ၍ လည်း ကောင်း၊ ချင့်ဆိုသူ ပညာရှင်ကလည်း ဦးနှောက်မြှေးရောင်ရောဂါ ဖြစ်စေသော ဗက်တီးရီးယားပိုးကိုနိုင်နင်းသည်ဟူ၍လည်းကောင်း ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဒတ်တာနှင့်ပင်ဆီဆိုသူ ဆရာဝန်နှစ်ဦးကဝမ်း ရောဂါပိုးများကို ကလိုရမ်ဖီနီကောနှင့် တက်ထရာ ဆိုက်ကရင်း ပဋိဇီဝ ဆေးများထက်ပင် အစွမ်းထက်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း တင်ပြကြလေသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ခန်း တောက်မြစ်သည် လူတို့အတွက် အထွေထွေ အားတိုးဆေးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အစာကိုခြေနိုင်စွမ်းမရှိသော ရောဂါအတွက်လည်း ကောင်း၊ ဆီးချိုရောဂါအတွက် လည်းကောင်း၊ အဖျားကျဆေး အဖြစ်လည်းကောင်း သုံးစွဲကြသည်ဟုဆိုသည်။
ချန်ချန်နှင့် လိုင် ယင်ဆိုသူ ပညာရှင်တို့က ခန်းတောက်မြစ်သည် သွေးတိုးရောဂါ ကို ကျဆင်းစေသည့်အပြင်ရင်အုံ၌ နာကျင်ပြီးအသက်ရှူ၍လည်း မဝသည့် နှလုံးရောဂါတစ်မျိုးကိုလည်း သက်သာစေသည် ဟုဆို ကြသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဗြိတိသျှဆေးကျမ်း၌ ခန်းတောက်မြစ်မှ ထုတ်လုပ်ရရှိသော ဘာဘာရင်း ဆာလဖာတာ ထိုးဆေးအား အရှေ့တိုင်း အနာစိမ်းကို ကုသရန်ပြဋ္ဌာန်းထားလေ သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဘာဘာရင်းဓာတ်သည် အနာစိမ်း တစ်မျိုးကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု သုတေသီ တစ်ဦးက တင်ပြ သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် လာဟီရိနှင့် ဒတ်တာတို့က ဘာဘာ ရင်းဓာတ်သည် ကာလဝမ်း ရောဂါကို နိုင်နင်းသည့်အပြင် လူတို့ ၏အူအတွင်း၌ ရောင်ရမ်းနေသော အမှေးပါးများကိုလည်း လျင် မြန်စွာ သက်သာ ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုထားကြသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာနမှ ဦးမြင့်ဦး နှင့် ဦးစိန်ဂွမ်တို့က ဘာဘာရင်း ဓာတ်သည် ဝမ်းကိုက်သွေးပါ ရောဂါ ဖြစ်စေသော ပိုးကို နိုင်နင်းကြောင်းဖြင့် သုတေသနစာ တမ်း တင်ပြကြသည်။
ထိုဌာနမှ ဦးမြင့်ဦးနှင့် ဒေါ်ခင်အုန်းလွင် တို့ကပင် ဘာဘာရင်းဓာတ်သည် အမျိုးသမီးများမှ ရိဖြူကျဆင်း သောပိုးကို နိုင်နင်းကြောင်း သုတေသန စာတမ်း တင်ပြကြပြန် သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အာတာဆိုသူ သိပ္ပံပညာရှင် ကလည်း ခန်းတောက်မှ ဓာတ်ဆားဘာဘာရင်း ဆာလဖိတ်သည် အရောင် အရမ်းကို ကျဆင်းစေသည်ကို တွေ့ရှိလာပြန် သည်။
ထို့ကြောင့် ဘာဘာရင်း ဓာတ်ဆား၊ ဘာဘာရင်း ဟိုက်ဒရို ကလိုရိုဒ်ကို မျက်စဉ်းဆေး အချို့တွင် ထည့်သွင်းသုံးစွဲကြသည်။
မျက်ဆက် မြှေးရောင်ရမ်းနာကို ကုသရန်အတွက်လည်း ညွန်းထားလေသည်။
ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ တိုင်းရင်း သမားတော်များအနေ ဖြင့် ခန်းတောက်မြစ်ကို သုံးစွဲကြသည်။
ဥပမာ ကချင်ပြည်နယ် တွင် ခန်းတောက်ပြုတ်ရေကို ဗိုက်နာ၊ ဝမ်းကိုက်၊ ဝမ်းဖော၊ ဝမ်း ရောင်၊ ဝမ်းကိုက်သွေး ပါနှင့် အညောင်းအညာ အကိုက်အခဲများ ပျောက်ကင်းစေရန်သာမက ငှက်ဖျားနှင့် ရိုးရိုး အဖျားများကိုကျ ဆင်း စေရန်လည်းသောက်သုံးကြသည်။
မျက်စိနာသောအခါများ တွင် ခန်းတောက်မြစ်ကို သွေးပြီးလူနို့ရည်နှင့်ရော၍ မျက်စဉ်းခပ် ပေးကြသည်။
သွေးထွက်သံယို၊ ထိခိုက်ပွန်းပဲ့၊ သံစူး၊ သံရှအနာ များတွင် ခန်းတောက်မြစ်ကို အမှုန့်ထောင်း၍ သိပ်ပေးကြသည်။
တိုင်းရင်းဆေးကောင်စီမှ သမားတော်ကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဦးစံ တင့်၊ ဦးမာဃ၊ ဦးတင်ဦး၊ ဒေါက်တာတင်ဦးနှင့် ဦးခင်မောင်ဝင်း တို့ကလည်း ခန်းတောက်မြစ်အား ဆေးစွမ်းကောင်းတစ်လက် အ နေဖြင့်အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
အထူးသဖြင့် ဝမ်းဖော၊ဝမ်းရောင် နှင့် ဝမ်းကိုက်ရောဂါများအတွက် အထူးအသုံးဝင်သော ဆေးတစ် မျိုးဖြစ်လေသည်။
ခန်းတောက်ပင် ပေါက်လေ့ရှိသော နေရာများမှာ တောင်ပေါ်၊ ကုန်းမြေနှင့် တောင်ကမ်းပါးယံများ ဖြစ်သည်။
နိမ့်လွန်းသော မြေကွက်များနှင့် ချိုင့်မြေများတွင် ပေါက်လေ့ မရှိချေ။
မြေကြောကိုလိုက်၍ အုပ်စုငယ်များဖွဲ့၍ ကွက်ကျား ကွက်ကျား ပေါက်ရောက်လေ့လည်း ရှိသည်။
မြေအောက်ပင် စည်သည် မြေအတွင်း ၌ဆိုသော်လည်း မြေကြီးအတွင်းသို့နက် ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်လေ့ မရှိချေ။
သဲဆန်သောမြေနှင့်မြေဆွေး များကို နှစ်သက်သည်။
ရေဝပ်သော နေရာမျိုးတွင်ရှင်သန်လေ့ မရှိပေ။
ယခုအခါ မြစ်ကြီးနားအနီး ခေါ်ဘူဒဲဒေသတွင် ကချင် လူမျိုးများက ခန်းတောက်ပင်များကို စိုက်ပျိုးကြပြီး ခန်းတောက် မြစ်များကို တူးဖော်ရောင်းချကြသည်။
ဤပရဆေးမှာဈေးကောင်း ရသော ကချင်ပြည်နယ်မှ ထွက်ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်၍ ပူတာအိုနှင့်မြစ် ကြီးနားတို့မှ တစ်ဆင့် ပြည်ထောင်စုအတွင်းသို့ လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြားမှ ပရဆေးကုန်သည်များလက်သို့လည်းကောင်း ဖြန့်ဖြူး ရောင်းချလေ့ ရှိသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
အသက်နု မြေအောက်ပင်စည်ရှိ အမြစ်များတွင် အာနိ သင်နည်းသည်။
သုံးနှစ်ကျော်သောအပင်များ သို့မဟုတ်ထို့ထက် အသက်ရင့်သောအပင်များမှ မြေအောက်ပင်စည်များသည်သာလျှင် အာနိသင်ပြည့်ဝသည်။
ဘာဘာရင်းဓာတ် အနည်းဆုံး ၃ ဒသမ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်မှသာ ဆေးဝါးအာနိသင်မှီသည်ဟုဆို နိုင်သည်။
အမြစ်အစစ်အမှန်များကို ဖယ်ရှားထားသော မြေအောက် ပင်စည် ကိုသာလျှင် ပရဆေးဟုခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
သေးငယ်သော အမြစ် များနှင့် ပြည့်နှက်နေသော အမြစ်ခေါ် မြေအောက်ပင်စည်များ သည် မမှီဝဲအပ်သော ခန်းတောက်မြစ်ဟုယူဆထားသည်။
ဥပမာ မီးခြစ်ဆံအလုံးထက်ကြီးသော အမြစ်ခေါ် မြေအောက်ပင်စည်ကို သာ သုံးစွဲ မှီဝဲသင့်သည်။
ထို့ထက်သေးငယ်ပါက၊ အာနိသင် နည်းသည်ဖြစ်၍ မှီဝဲခြင်းမပြုအပ်ဟု ဆိုထားလေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၀ ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် နှစ်ကြာခံပင်စည်မဲ့ ပင်ပျော့မျိုးဖြစ်သည်။
ဍရင်ကောက် အပင်ငယ်မျိုးနှင့်တူသည်။
အရွက် လက်ဝါး ရွက်ပေါင်းဖြစ်သည်။
အရွက် ပြောင်ချောသည်။
ရွက်ညှာ ၆-၁၂ လက်မရှည်သည်။
ရွက်နားဟိုက်၍ အတွန့်များပါရှိသည်။
အပွင့် ပန်းပွင့်အလွန်သေး၍ စိမ်းသည်။
ကဆုန်၊နယုန်တွင် ပွင့်သည်။
အမြစ် အမြစ်သည် မြေတွင် တွားသွားသည်။
အမျှင်နှင့် သားတက်ဥ များရှိသည်။
သားတက်များသည် ရွှေဝါရောင်ရှိ၍ အသားထူသည်။
အရသာအလွန် ခါးသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : မြစ်ဥ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : အရှေ့မြောက်ပိုင်း ပေ ၈၀၀၀ ကျော် အမြင့် တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ သဘာ၀အလျောက်ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ မြစ်ဥသည် ခါး၏။
ဝမ်းတွင်းသို့ရောက်သောအခါ ပူ၏။
ဝမ်းကို သက်စေ၏။
ဝမ်းမီးကိုတောက်စေ၏။
အစာကို ကြေစေ၏။
ရက်ကြာအဖျားရောဂါကို နိုင်၏။
ငှက်ဖျားရောဂါ၌ အထူးအသုံးဝင်၍ အလွန်ပူပြင်း သော အဖျား ကျ၍ အပူကိုလျင်စွာ လျော့နည်းစေ၏။
အားကိုတိုးစေ၏။
အသုံးပြုပုံ- မြစ်ဥ ၁။
ခန်းတောက်မြစ်၊ ငရုတ်ကောင်းတို့ကို ညက်အောင် ကြိတ်၍ ပဲစေ့မျှလုံးထားပြီး နံနက် ည တစ်လုံးစီ သောက်သော် သလိပ်၊ချောင်းဆိုး၊ပန်းနာရင်ကျပ် ရောဂါပျောက်၏။
ခန်းတောက်မြစ်မှုန့်နှင့် ငရုတ်ကောင်းမှုန့်တို့ကို ဘောက်ခွေးရွက် ညှစ်ရည်ဖြင့် ကြိတ်၍ ငရုတ်ကောင်းစေ့ခန့်လုံးပြီး နံနက် ည ၂ လုံးစီသောက်သော် ရေဖျဉ်းရောဂါ၊အစာအိမ်သစ် အားနည်းသော ရောဂါနှင့် သလိပ်ကြောင့်ဖြစ်သော ဝမ်းပျက်ရောဂါ၊ ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်စေ၏။
ခန်းတောက်မြစ်ကို တောအရက်နှင့် စိမ်သောက်သော်ငှက်ဖျားရောဂါပျောက်၏။
ခန်းတောက်မြစ်ကို ပျစ်ပျစ်သွေး၍ မျက်စိတွင်ကွင်းပေး သော် မျက်စိနာခြင်းနှင့် မျက်စိ၌ဖြစ်သောရောဂါများပျောက်၏။
ခန်းတောက်မြစ်အနည်းငယ်ကို ရှားစောင်းကြီးအစေးသို့မဟုတ် မရိုးစေးဖြင့် ကြိတ်၍ မြွေကိုက်သော နေရာ ကိုလိမ်းပေးပြီး ခန်းတောက်မြစ်အနည်းငယ်နှင့် မအေးခြင်ထောင်ဥ အနည်းငယ်တို့ကို ငရုတ်ကောင်းနှင့် ကြိတ်သောက်သော် မြွေဆိပ်ပြေ၏။
ခန်းတောက်မြစ် တစ်ရွေးသား လေးညှင်းတစ်ပွင့် ငရုတ်ကောင်း တစ်စေ့တို့ကိုမိခင်နို့နှင့် သွေးတိုက် သော် ကလေးများအဆုပ်ရောင်ရောဂါ ပျောက်၏။
ခန်းတောက်မြစ်၊ရွှေတံတိုင်းမြစ်ခေါက်နှင့် ဘောက်ခွေးမြစ်ခေါက်တို့ကို အမျှယူ၍ အမှုန့်ပြုပြီး အခိုးအဖြစ် ရှူပေးသော် ပန်းနာ ရင်ကျပ်ရောဂါနှင့် ချောင်းဆိုး ရောဂါပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=67 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
thumb|ဟာမင်းခန်းနှင့် အင်တာဗျူးနေစဉ် အနာဂတ်အမြင် ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဟာမင်းခန်းကို ၁၉၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယူးဂျာစီပြည်နယ် ဘေယိုနေမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
ဟာမင်းခန်းသည် သင်္ချာပညာရှင်ဖြစ်သည်သာမက လက်ရှိ အခြေအနေကို တွေးတောသုံးသပ်၍ အနာဂတ်အတွက် ဟောကိန်း ထုတ်သော အနာဂတ်အမြင် ပညာရှင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် နှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား စက်မှုသိပ္ပံတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်၌ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ ရသည်။
ဟာမင်းခန်းသည် ဒေါက်ကလပ်လေယာဉ် ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွင် သင်္ချာပညာရှင်အဖြစ် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ် အထိ လုပ်ကိုင်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နော့ရပ်လေကြောင်း အတတ်ပညာဌာနသို့ သင်္ချာပညာ ရှင်အဖြစ်နှင့်ပင် ပြောင်းရွှေ့ လုပ်ကိုင်သည်။
ထို့နောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ်၏ စစ်ရေးမဟာဗျူဟာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ သုတေသနပညာရှင်အဖြစ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉ ခုနှစ်အထိ ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဟတ်ဆန်အင်စတီကျုတို့ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းသည်။
ဟာမင်းခန်း သည် ဘိုးအင်းလေကြောင်းဌာနတွင် လည်းကောင်း၊ စတန်းဖို့ဒ် သုတေသနဌာနတွင် လည်းကောင်း အတိုင်ပင်ခံ အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်သည်။
ဟာမင်းခန်းသည် အတွေးအခေါ်ရဲရင့်ပြတ်သားသော အနာဂတ် အတွေးအမြင် ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၎င်း၏ သာမိုနျူးကလီးယားစစ်ပွဲ စာအုပ်တွင် ပါဝင်သော အတွေး အမြင် အယူအဆများသည် ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားများအား လှုပ်လှုပ် ရှားရှား ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ဟာမင်းခန်းသည် စီးပွားရေး တိုးတက်လာမည့် ဂျပန်နိုင်ငံ ၏ အနာဂတ်ကို ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ရှေ့အနှစ် ၂ဝ အတွင်း သယံဇာတများ အလျှံ ပယ် ထွက်ရှိ၍ ကြွယ်ဝဖွံ့ဖြိုးပြီး တစ်ခေတ်ဆန်းလာလိမ့်မည် ဟူ၍လည်း ဟောကိန်းထုတ်သည်။
ထို့အပြင် အမေရိကန် စာပို့ လုပ်ငန်းတွင် အီလက်ထရွန်းစနစ်ဖြင့် စာပို့ရေးကိစ္စ၊အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက် ပြဿနာ၊ ဆိုဗီယက် ပြည် ထောင်စု၏ ရေတပ်အင်အား စသည်တို့ တွေးတောသုံးသပ်၍ ဖြစ်နိုင်မည့် အခြေအနေကို ထုတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဟာမင်းခန်းသည် အမေရိကန်သမ္မတ ထရူးမင်းမှစ၍ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတအဆက်ဆက်အား ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးဝါဒနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အကြံဉာဏ်များပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။
သမ္မတရေဂင်သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မိမိ၏ ဝါဒရေးရာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဟာမင်းခန်းထံမှ အကြံဉာဏ်များ ရယူခဲ့သည်။
သာမင်းခန်းရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များအနက် သာမို နျူကလီးယားစစ်ပွဲ (၁၉၆၁)၊ မတွေးရဲသော ပြဿနာကို တွေးတောခြင်း(၁၉၆၂)၊ သက္ကရာဇ် ၂ဝဝဝ မှာ (၁၉၆၇)၊ ဂျပန်၏ စိန်ခေါ်သံ (၁၉၇၉) စာအုပ်များသည် ထင်ရှားသည်။
နိဂုံး ဟာမင်းခန်းသည် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်တွင် နယူးယောက်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဂျိန်းနှင့် သားတစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ‎။
ကြက်ငှက်မွေးမြူခြင်း ယခုအခါ တိုင်းပြည်တိုင်း၌လိုပင် ကြက်ငှက်တို့ကို အသား စားရန်နှင့် ဥစားရန်အတွက် အနည်းနှင့်အများ မွေးမြူလျက်ရှိ ကြသည်။
မွေးမြူတတ်ကြသော ကြက်ငှက်တို့မှာ၊ ကြက်၊ ဝမ်းဘဲ၊ ငန်း၊ ရစ်ကြီးနှင့် ကြက်ဆင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် များသောအားဖြင့် ကြက်ဥများကိုသာ အရေးပေး၍ ရောင်းဝယ်လေ့ရှိကြသဖြင့်၊ ကြက်မွေးမြူခြင်းသည် ဝမ်းဘဲ၊ ငန်း စသည်တို့ကို မွေးမြူခြင်းထက် ပို၍ အရေးပါ လေသည်။
ခေတ်မှီနည်းများဖြင့် ကြက်ငှက်တို့ကို စံနစ်တကျ မွေးမြူ လျှင် ကြက်မွေးမြူခြင်းသည် အကျိုးထူး ဖြစ်ပေါ်စေမည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဩစတြေးလီး ယားတိုက်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အခြားတိုင်းပြည် အချို့တို့တွင် ကြက်ငှက် မွေးမြူသည့်လုပ်ငန်းကို အလွန်အရေး ထား၍ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ကြက်မွေးရာ၌ ကြက်သားကို ရောင်းစားရန် မွေးမြူသည် ထက် ကြက်ဥအတွက် မွေးမြူသည်က ပို၍ ဝင်ငွေကောင်း သဖြင့်၊ ဒိန်းမတ်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် ကြက်ငှက်မွေးမြူသူ တို့သည် အသင်းအပင်းဖွဲ့၍ စံနစ်တကျ ကြက်ဥများကို ရောင်း ဝယ်ကြသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတို့တွင်ကား ကြက်ငှက်မွေးမြူသူအချို့တို့သည် အကောင်ဖောက်၍ ရောင်းချကြသည်။
အဥကောင်းသောကြက်မ မျိုးသည် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ဥပေါင်း ၁၂ဝ မျှ ဥနိုင်၏။
ဥအများဆုံး ဥနိုင်၍ ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော ကြက်မ တို့သည် တစ်နှစ်လျှင် ဥပေါင်း ၃ဝဝ ကျော်အထိ ဥနိုင်ကြ သည်။
နယူးဇီလန်ကျွန်းမှ ကြက်မတစ်ကောင်သည် တစ်နှစ် လျှင် ကြက်ဥပေါင်း ၃၆၁ လုံးမျှ ဥခဲ့ဘူးလေသည်။
ကြက်များ အသားထွက်ပိုရန်နှင့် ဥအရေအတွက်ပိုလာရန် မွေးမြူနည်းမှာ ကြက်အုပ်ထဲမှ မျိုးအကောင်းဆုံးကိုသာ ရွေး ချယ်၍ မွေးမြူခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ကြက်အုပ် ထဲမှ ကြက်ဥအများဆုံးဥသော ကြက်မများကို သီးသန့်ရွေးချယ် ထား၍ ထိုကြက်မတို့၏ ဥများကို အကောင်ဖောက်လိုက်ခြင်း ဖြင့် ကြက်ဥများများဥသော ကြက်မျိုးကို ရရှိလာပေမည်။
တစ်ဖန် ထိုဒုတိယကြက်မအုပ်ထဲမှ ဥအများဆုံးဥသော ကြက်မ များ၏ ဥများကို ဆက်၍ သားဖောက်ရလေသည်။
ယင်းကဲ့သို့ ဆက်ကာ ဆက်ကာ မျိုးသန့်လိုက်ခြင်းဖြင့် အခြားကြက်ရိုးရိုး ထက် ကြက်ဥပေါင်းများစွာ ပို၍ဥနိုင်သော ကြက်မျိုးကို ရရှိ လာမည် ဖြစ်၏။
ကြက်များကို မွေးမြူသောအခါ သီးသန့်ထားသောအိမ်များ ဖြင့် မွေးမြူရ၏။
ကြက်အိမ်များမှာ သန့်ရှင်းလျက် နေရောင် ခြည်နှင့် လေကောင်းများ ရရှိနိုင်သောအိမ်များ ဖြစ်ရပေမည်။
ကြက်များကို သင့်လျော်သော အစာများကိုသာ ကျွေးမွေးရမည်။
ကြက်များသည် နေအလင်းရှိသမျှ တစ်ချိန်လုံး အစာကို မြေကြီးတွင် ယက်ပက်ရှာဖွေ စားသောက်လေ့ရှိသဖြင့် စားနိုင် သမျှအစာကို လုံလောက်စွာ ပေးထားရမည်။
အနောက်နိုင်ငံ များတွင် နေ့တာတိုသော ဆောင်းအခါ၌ ကြက်များ ဥမဥဘဲ နေတတ်သဖြင့် နံနက်စောစောနှင့် ညနေစောင်း အချိန်များ၌ ကြက်အိမ်များတွင် မီးထွန်းပေးလေ့ရှိသည်။
ထိုသို့ မီးထွန်းပေး ထားခြင်းကြောင့် ကြက်များသည် နွေအခါကဲ့သို့ အစာကို အချိန်ကြာကြာ စားရသဖြင့် ဥများမပြတ် ဥတတ်ကြသည်။
ကြက်များကို ဘာသာဘာဝအလျောက် လွှတ်ထားမည်ဆိုလျှင် ၁၂ လုံးမှ ၁၅ လုံးအထိသာ ဥ၍ ကြက်တင်းတွင် ဝပ်နေချင် တတ်ကြသည်။
ရက်သတ္တသုံးပတ်မျှ ဝပ်လိုက်လျှင် ကြက် ကလေးများ ပေါက်လာတတ်ကြသည်။
ထိုကြက်ကလေးများကို ၂ လတန်သည် ၃ လတန်သည် စသည်ဖြင့် ကြက်မကြီးက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် နေရပြန်သည်။
ဤကဲ့သို့ ကြက်မများကို ဝပ်စေခြင်း သားထိန်းစေခြင်းဖြင့် ကြက်ဥများကို ရသင့်သလောက် မရနိုင်သောကြောင့် ကြက်မွေး သူတို့သည် ကြက်မများ မဝပ်နိုင်အောင် တင်းကို ဖျက်ပစ်ရ လေသည်။
ဝပ်ချင်နေသော ကြက်မများကို သီးသန့်ထားသော အိမ်များ၌ လှောင်ထားလိုက်လျှင် မကြာမီ ဝပ်ချင်စိတ် ပျောက် သွားတတ်ပေသည်။
ကြက်မများ ဝပ်ချင်လာသည့်အခါတိုင်း တင်းဖျက်လိုက်လျှင် ကြက်ကလေးများ မည်သို့ ပေါက်လာကြ မည်နည်းဟု မေးဖွယ်ရှိ၏။
ကြက်ဥများကို အပူငွေ့ပေးခြင်းဖြင့် ကြက်ကလေးများ ပေါက်လာနိုင်ကြသည်။
အပူငွေ့ဖြင့် အကောင် ဖောက်သည့် နည်းမှာ နည်းသစ်နည်းဆန်း မဟုတ်ပေ။
ရှေးခေတ် အီဂျစ် လူမျိုး တို့ အုတ်မီးဖိုများတွင် ကြက်ဥများကို ထည့်၍ နွေးရုံ လောက်သာ အပူရှိန်ပေးခြင်းဖြင့် ကြက်ကလေးများကို ဖောက် ယူခဲ့ကြသည်။
ယခုခေတ်ပေါ် ကြက်ဥဖောက်စက်သည် ကြက်ဥ များမှ အကောင်ကလေးများ ပေါက်လာရန် လိုအပ်သော သဘာဝအခြေအနေတို့ကို အတုယူ၍ ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်၏။
ကြက်ဥများသည် ကြက်မဝပ်နေခြင်းဖြင့် ကြက်မ၏ ကိုယ်ငွေ့ အပူချိန်ကို ရရှိကြ၏။
ကြက်ဥများတွင် အပူငွေ့အညီအမျှ ရရှိစေရန်နှင့် လေသစ်လေအေး ဝင်စေရန် ကြက်မသည် ဥများကို နေ့စဉ် နှုတ်သီးဖြင့် လှန်လျောပေး၏။
ကြက်ဥဖောက် စက်တွင် အထက်ဖော်ပြပါ အချက်အလက်များ စုံလင်စွာ ပါရှိ အောင် မီးအိမ်များဖြင့် လိုအပ်သောအပူရှိန်ကို ရရှိစေသည့် အပြင် ကြက်မကြီးကဲ့သို့ ပထမရက်သတ္တပတ်အတွင်း ကြက်ဥ များကို လှန်လှောပေးနိုင်ရန် စက်ကိရိယာများကိုပါ တပ်ဆင် ထားလေသည်။
ဥဖောက်စက်ဖြင့် အကောင်ဖောက်သည့်အခါ ၇ ရက် တစ်ကြိမ်၊ တစ်ဖန် ၁၄ ရက်တစ်ကြိမ်၊ ကြက်ဥများကို စစ်ဆေး၍ မအောင်မြင်သော သံချောင်ဥတို့ကို ပယ်ပစ်ရသည်။
၂၁ ရက်အကြာတွင် ကြက်ဥများ အတွင်းမှ ကြက်ကလေးများ တစ်ကောင်ပြီးတစ်ကောင် ဖောက်ထွက်လာကြသည်။
ပေါက် လာသည့် ကြက်ကလေးတို့ကို လှောင်အိမ်တွင် ထွေးထွေး နွေးနွေးထား၍ အစာရေစာများ တိုက်ကျွေးပေးရသည်။
ကိုယ်တိုင်အစာများကို ယက်ပက်ရှာဖွေ စားသောက်နိုင်မှ အပြင်သို့ထုတ်လိုက်ကြသည်။
ဥဖောက်စက် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိသည်တွင် အချို့မှာ တစ်ကြိမ်လျှင် ကြက်ဥ ၃၊ ၄ ဒါဇင်ကို ထည့်၍ အကောင်ဖောက်နိုင်သည်။
တစ်ကြိမ်လျှင် ကြက်ဥပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ခန့် အကောင်ဖောက်နိုင်သော ဥဖောက် စက် အကြီးစားများလည်း ရှိသေးသည်။
အချို့ ဥဖောက်စက် တို့တွင် အပူငွေ့ရရှိစေရန် ဆီမီးအိမ်များကို တပ်ဆင်ထားလျှက် အချို့မှာမူ ရေနွေးဖြင့် အပူငွေ့ပေးကြသည်။
မြန်မာနည်းဖြင့်လည်း ကြက်ဥ၊ ဘဲဥများကို လွယ်ကူစွာ အကောက်ဖောက်ယူနိုင်ပေသည်။
ဤနည်းမှာ ဥဖောက်လိုသော ကြက်ဥ၊ ဘဲဥအရေအတွက်ကို ခန့်မှန်း၍ မြေကျင်းရှည်ရှည် တူးရသည်။
ထိုကျင်းကို မြေခိုးမြေငွေ့နှင့် ပိုးမွှားများမှ ကင်း ရှင်းရန် ကောက်ရိုးမီးဖြင့် သင်းပေးရသည်။
အေးသွားသော အခါ ထိုကောက်ရိုးပြာများကို ထုတ်ပစ်ပြီး ဖွဲကြမ်းများကို ကျင်းပြည့်အောင် ထည့်ရသည်။
ထိုဖွဲကြမ်းများတွင် မိမိထည့် လိုသည့် ကြက်ဥဘဲဥများကို အထက်အောက် နှစ်ထပ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခု မထိခိုက်စေဘဲ ထည့်ရသည်။
အချို့သုံးလေး ထပ်ဆင့်၍ ထည့်သော်လည်း နှစ်ဆင့်ထည့်က သာ၍ ကောင်းသည်။
ဥများကို မထိခိုက်ဘဲ ဖော်ယူသည့်အခါလည်း လွယ်သည်။
ထိုနောက် ဖွဲကြမ်းအပေါ်မှာ ဓနိသက်ငယ်၊ ကောက်ရိုး တစ်ခု ခုဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားရသည်။
ထိုသို့ထားပြီး ၇ ရက် ၈ ရက် အကြာတွင် ဖော်ယူ၍ နေရောင်၌ ထောင်ကြည့်ပြီးလျှင် မကောင်းသောဥများကို ထုတ်ပယ်ပစ်ရသည်။
တစ်ဖန် ကောင်းသောဥများကို ပြန်ထည့်ပြီးနောက် ၁၄ ရက် ၁၅ ရက် ကြာသောအခါ နောက်တစ်ကြိမ်ဖော်၍ အထက်ပါနည်းအတိုင်း စမ်းသပ်ပြီးလျှင် မကောင်းသောဥများကို ထုတ်ပစ်ရပြန်သည်။
ဥများသည် ၁၆ ရက်နှင့် ၁၇ ရက်တွင် ပေါက်တတ်ကြပေ သည်။
အရက် ၂ဝ အထက် မကျော်တတ်ပေ။
ဥများပေါက် ရက် နီးလာလျှင် အကောင်ကလေးများ၏အသံကို အထူးသတိ ထား၍ နားထောင်ရပေသည်။
ထိုကြောင့် ပေါက်လာသော အကောင်ကလေးများကို အပူအအေးမှ ကာကွယ်နိုင်အောင် အထူးသတိပြု မွေးမြူကြရလေသည်။
ကြက်ငှက်များကို မွေးမြူရာ၌ ယင်းတို့၏ ကျန်းမာရေးကို အထူးဂရုစိုက်ကြရသည်။