kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နခါဝိဟာရဝိဟာရ () သည် အနုရာဓပူရခေတ်နောက်ပိုင်း ၇ - ၁၀ ရာစုတွင် တည်ခဲ့သည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
စေတီတော်ကို စတုရန်းပုံစံရှိသည့် အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
စေတီတော်၏ ပုံစံသည့် မြင်နေကျမဟုတ်သည့် ထူးဆန်းသည့်ပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Polonnaruwa တွင် ရှိသည့် အထပ်ခုနစ်ထပ်ရှိသည့် Satmahal Prasadaya နှင့် ဆင်တူနေသည်။
တူးဖော်ပြီးစီးပြီးသည့်အခါ ထိုနေရာမှ မြေစေးကြုတ်များစွာရရှိခဲ့သည်။
သဘာဝတရားရိပ်သာ (သန်လျင်မြို့နယ်) သည် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ယောဂီများ၊ ခိုကိုးရာမဲ့များနှင့် ဂိလာနများကို စောင့်ရှောက်ထားသောနေရာဖြစ်ပြီး သန်လျင်မြို့နယ် ကျိုက်ခေါက်ဘုရားအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
သဘာဝတရားရိပ်သာ(သံလျှင်မြို့နယ်)မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း မှ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးနှင့် သဘာဝတရားရိပ်သာသို့ လှုဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
MPT ၅ ဧပြီ ၂၀၁၅ကနဦး မြေနေရာ ၃ ဧကကို တပ်မတော်အငြိမ်းစားအရာရှိ ဦးကျော်အေးက လှူဒါန်းခဲ့ပြီး ရိပ်သာအနီးရှိ မြေနေရာများကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၅၈ ဧကအထိ ကျယ်ဝန်းနေပြီဖြစ်သည်။
ခိုကိုးရာမဲ့သူများအတွက် ဓမ္မရိပ်မြုံ Frontier Myanmar ၃ ဧပြီ ၂၀၁၆ ယခုအခါ ဆရာတော် အရှင်ဥတ္တမသာရမှ ကျောင်းထိုင် အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
သဘာဝတရားရိပ်သာ(သံလျှင်မြို့နယ်) ကိုးဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်ခြင်း သဘာဝတရားရိပ် သာ၌ သံဃာတော်၊ သီလရှင်နှင့် ယောဂီအဘိုးအဘွား ၄၀၀၀ ခန့် ရှိပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်အထိ ၂၂၄၁ ဦးကို ကိုးဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုး ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခဲ့ရာ ၄၀၇ ဦးတွင် ရောဂါပိုး တွေ့ခဲ့သည်။
သန်လျင်သဘာဝတရားရိပ်သာရှိ သံဃာတော်၊ သီလရှင်နှင့် အဘိုးအဘွား ၄၀၇ ဦးအထိ ရောဂါကူးစက်ခံရ 7Day News ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ ကိုးကား။
မင်းလတ်ရဲခေါင် ခေါ် ကိုစိမ်းမောင်သည် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကာလ ၁၉၄၇-၄၈ ခုနှစ်အတွင်း ရန်ကုန်ကျောင်းသား သမဂ္ဂအသိုင်းအဝိုင်းတွင် လူသိများထင်ရှားခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်ကာလအတွင်းက အောင်မြင်သော ရသ ဝတ္ထုစာရေးဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
စစ်ပြီးခေတ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂလှုပ်ရှားမှုများတွင် ထဲထဲဝင်ဝင်တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဗကပ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ရဲဘော်ခင်မောင်ကြီးနှင့်အတူ မြေအောက် ကျောင်းသားကလာပ်စည်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၄၇ ခု ချက်ကိုစလိုဗက်နိုင်ငံ ပရာဟာမြို့တော်တွင့် ကျင်းပမည့် နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ (International Student Union - IUS) ညီလာခံကို မြန်မာနိုင်ငံက ကိုယ်စားလှယ်စေလွှတ်ပေးဖို့ ဖိတ်ကြားခဲ့ရာ ရဲဘော်ခင်မောင်ကြီးကို တက်ရောက်ရန် ဗကပ ယူဂျီကလာပ်စည်းက ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားသမဂ္ဂများ ညီလာခံကို တက်ရောက်လိုသောဆန္ဒပြင်းပြနေသော မင်းလတ်ရဲခေါင်က မိမိအစီအစဉ်နှင့်မိမိ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။
ပရာဟာတွင်ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာကျောင်းသားသမဂ္ဂများညီလာခံတွင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ညီလာခံပြီးချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြည်တွင်းစစ် စတင်ဖြစ်ပွားချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသဖြင့် ပြန်လာခွင့်မရခဲ့ပေ။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်တွင် အလုပ်လုပ်ရင်း ပရာဟာတက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းဆက်တက်ခဲ့သည်။
မင်းလတ်ရဲခေါင်သည် ပရာဟာတက္ကသိုလ်တွင် ဘာသာဗေဒအထူးပြုဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ ရယူခဲ့သည်။
သူ၏ ဘွဲ့ယူကျမ်းအမည်သည် (Modernization of Burmese Litrature) ဖြစ်သည်။
ဤကျမ်း မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် မြန်မာစာပေလောကကို ဂယက်ရိုက်စေခဲ့သည်။
သူ့ကျမ်းပါအယူအဆဖြစ်သော မြန်မာစာကို ပြောတဲ့အတိုင်းရေးဖို့ တိုက်တွန်းချက်ကို အကြောင်းပြု၍ အထက်မြန်မာပြည်စာရေးဆရာများနှင့် အောက်မြန်မာပြည်စာရေးဆရာမား အပြင်းအထန် အငြင်းပွားခဲ့ကြသည်။
မင်းလတ်ရဲခေါင်သည် ပရာဟာတက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာဌာနမှူးအဖြစ် ပါမောက္ခရာထူးလည်း ရယူဖူးသည်။
အကိုးအကား https://www.myanmar-now.org/mm/news/5375 ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
လင်ပြောင် (ဒီဇင်ဘာ ၅၊ ၁၉၀၇ – စက်တင်ဘာ ၁၃၊ ၁၉၇၁) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ စစ်သေနာပတိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း ကွန်မြူနစ်အောင်ပွဲများတွင် အဓိကပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် လင်ပြောင်သည် ယန်စီမြစ်ကို ဖြတ်ကူးကာ ကူမင်တန်တပ်များကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ပြီး တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ်များကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
စစ်သေနာပတိ ၁၀ ဦးတွင် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။
လင်ပြောင်သည် မော်စီတုန်းကို လုပ်ကြံခြင်း (သို့မဟုတ်) တရုတ်ပြည်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စစ်အာဏာသိမ်းရန် ဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၀၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၇၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:တရုတ် ကွန်မြူနစ်များ။
ပရိဝါ (; Parivara) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ ပဉ္စမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးကျမ်းစာဖြစ်သည်။
ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် ဘိက္ခုဝိဘင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်း၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝါ၊ စူဠဝါ၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။
ပရိဝါရပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါကျမ်းစာကို ဓမ္မပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ (အမေးအဖြေပုံစံဖြင့် ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသော အနှစ်ချုပ်အချက်များ) ပုံစံဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားကာ လက်စွဲကျမ်းသဘောမျိုးနှင့် တူပေသည်။
ဝိနည်းကျမ်းများတွင်ပါရှိသော စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်း၊ ဥပဒေ၊ ဆောင်ရွက်ပုံစသည်များအားလုံးကို သီးသန့်အပိုင်းများဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကိုင်တွယ်ထားသည်။
ပရိဝါကျမ်းသည် ရဟန်းတို့၏ အမူအကျင့်များကို စည်းကမ်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် သံဃာအဖွဲ့အစည်း၏ အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာများကို စည်းကမ်းဖြင့်သတ်မှတ်ရန်အတွက် သံဃာအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းဥပဒေများကို မည်သို့မည်ပုံရေးဆွဲထားသည်ကို ရှင်းပြထားသည်။
ထို့အပြင် ဤကျမ်းစာ၌ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို အာဂုံဆောင်ခဲ့ကြသော အရှင်ဥပါလိမှစ၍ အရှင်သီဝအထိ ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းတော်များကို စဉ်ဆက်ပြသဖော်ပြထားသည်။
ပရိဝါကျမ်းစာသည် ငြင်းခုံမှုများ ရဟန်းတို့ကြားပေါ်ပေါက်လာပါက ပြေလည်စေရန် သံဃာဝိနိစ္ဆယဆောင်ရွက်ချက်များ ကျင့်သုံးမှုဆိုင်ရာ မူများ၊ လမ်းညွှန်ချက်များကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းဖော်ပြထားသည်။
ဤကျမ်းစာတွင် သီဟိုဠ်မှ ရဟန်းတော်အမည်များလည်းပါဝင်သဖြင့် ဤကျမ်းစာကို သီဟိုဠ် (သို့) သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင်ပြုစုသော ကျမ်းဟူ၍ အချို့ကယူဆကြသည်။
ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု အပိုင်းအနေဖြင့် ၁၉ ပိုင်းဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂ ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂ သမုဋ္ဌာနသီသင်္ခေပ အန္တရပေယျာလ သမထဘေဒ ဧကုတ္တရိကနယ ဥပေါသထာဒိပုစ္ဆာဝဿဇ္ဇနာ ဂါထာသင်္ဂဏိက အဓိကရဏဗေဒ အပရဂါထာသင်္ဂဏိက စောဒနာကဏ္ဍ စူဠသင်္ဂါမ မဟာသင်္ဂါမ ကထိနဘေဒ ဥပါလိပဉ္စက အတ္ထာပတ္တိသမုဋ္ဌာန ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိက သေဒမောစနဂါထာ ပဉ္စဝဂ္ဂ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်။
​အောက်ပါတို့မှာ ကရင်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာပွဲတော်များဖြစ်သည်။
အော်ပွဲ အော်ပွဲဟူသော အခေါ်အဝေါ်မှာ ဗမာများ၏ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက ဩပွဲဟု ဗမာ များက ခေါ်သည်။
ကရင် အပျို လူပျိုများသည် ဩသံကြီးဖြင့် ကဗျာ လင်္ကာတေးသီချင်းများကို အပြန်အလှန် ဆွဲဆွဲငင်ငင် အောဆို ကျူးရင့်ခြင်းကြောင့် ဩပွဲဟု ခေါ်ရာမှ ယခုအခါ အော်ပွဲ ဟုပြောင်းလဲခေါ်ဆိုလာခြင်း ဖြစ်သည်။
အော်ပွဲကို အရှေ့ရှို(ပိုး) ကရင်ဘာသာစကားဖြင့် ဆ်ုအာင်လင် (ချအိုင်လောင်) ဟုခေါ်သည်။
မြန်မာဘာသာအားဖြင့် လက်ဝှေ့ရေးပြပွဲဟု တိုက်ရိုက် အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အော်ပွဲဆိုသည်မှာ လူပျိုကာလသားများ၏ ကာယဗလပြပွဲဖြစ်သည်။
လူပျိုကာလသားများသည် အင်္ကျီ ကို ချွတ်၊ ခါးတောင်းမြှောင်အောင်ကျိုက်၍ မိမိတို့၏ကျန်းမာထွားကျိုင်းသော ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် သန့်ရှင်းသောကိုယ်အရေပြားကို အမျိုးသမီးပရိသတ်ရှေ့တွင် ထုတ်ဖော်ဝင့်ကြွားပြသသောပွဲ၊ လက်ခမောင်း ကို တဖြောင်းဖြောင်း ခတ်၍ လက်ဝှေ့ရေးပြသသော ပွဲဖြစ်သည်။
ယင်းပွဲသို့ ယောက်ျားမပီသသူများ၊ ကိုယ် အရေပြားရောဂါရှိသူများ၊ မမာမကျန်းသူများ မလာဝံ့ကြချေ။
တစ်နည်းအားဖြင့် အော်ပွဲဆိုသည်မှာ အတန်းအစားမရွေး အရပ်လေးမျက်နှာမှ ရောက်လာကြသော မောင်မယ်များ အော်ပွဲ၌ တွေ့ဆုံကြ၍ မိတ်ဖွဲ့ကြရာ၊ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်း ဖြစ်ကြရာ၊ မိမိတို့၏ ဖူးစာဖက် ရာသက်ပန်ပေါင်းဖော်သွားရမည့် ကြင်ဖော်ကို ရှာဖွေ ရွေးချယ်ကြရာ၊ မောင်မယ်တူစုံ မေတ္တာပြိုင်ရာဖြစ်သော ပွဲဖြစ်၍ အပျိုလူပျိုပွဲဟုလည်း ခေါ်နိုင်သည်။
အခြားနည်းအားဖြင့် အော်ပွဲဆိုသည်မှာ အပျိုလူပျိုများ၏ ဉာဏဗလယှဉ်ပြိုင်ပွဲလည်းဖြစ်သည်။
အပျိုလူပျိုများသည် စာပေ ဗဟုသုတ နှံ့စပ်မှု၊ ကဗျာလင်္ကာဉာဏ်စွမ်းများကို အကြိတ်အနယ် ပြိုင်ဆိုင်သောပွဲဖြစ် သည်။
သီချင်းကြီး သီချင်းခန့်များ၊ ဇာတ်နိပါတ်များ၊ ရာဇဝင်များ၊ စကားထာ၊ ပဟေဠိများကို ကဗျာလင်္ကာသီကုံး ၍ အပြန်အလှန် အမေးအဖြေပြုလုပ်ကြသည်။
အော်ပွဲများကို ကရင်လူမျိုးများသည် စပါးပုံပွဲ (ကောက်သိမ်းပွဲ)၊ ဘုရားပွဲ၊ အသုဘအခမ်းအနားများ၊ အရိုးကောက်ပွဲ၊ ဧည့်ခံပွဲများတွင် ပြုလုပ်ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။
စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်သက်သောပွဲတော်များ ကောက်သစ်စားပွဲကို ကရင်အမျိုးသားတို့လည်း ရိုးရာထုံးစံအရ ကျင်းပပြုလုပ်မြဲပင်ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရာသီတစ်ချိန်လုံး ခွန်အားစိုက်ထုတ် လုပ်ကိုင်လာခဲ့ရသော တောင်ယာ၊ လယ်ယာမြေမှ ကောက်နှံများဖြစ်ထွန်းလာသည်ကို မြင်ရသည့်အခါ တောင်သူဦးကြီးတို့အဖို့ ဝမ်းသာမဆုံးဖြစ်ကြရသည်။
မိမိတို့တောင်ယာများမှ ရိတ်သိမ်းချိန်တန်ပြီးဖြစ်သော ကောက်ညှင်းစပါးတို့ကို ကောက်သစ်စားပွဲအတွက် အနည်းငယ်စီ စတိအဖြစ်ရိတ်ပြီး၊ ထမင်းဟင်းလျာများ ချက်ပြုတ်၍ ရပ်ရွာရှိလူအများအား ဖိတ်ကျွေးကြသည်။
ဖိတ်ခေါ်ကျွေးမွေးပြီးမှ ကျန်စပါးများကို ရိတ်သိမ်းကြသည်။
ဤကဲ့သို့ ကောက်ပင်သီးနှံများ စပေါ်ချိန်တွင် ကောက်ဦးကောက်ဖျားကောက်သစ်စားပွဲကို တန်ဆောင်မုန်းလကွယ်တွင် ပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။
လူမှုရေးနှင့်ပတ်သက်သောပွဲတော်များ ကရင်အမျိုးသားတို့သည်လည်း အိမ်သစ်များ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးလျှင် အိမ်သစ်တက်မင်္ဂလာပွဲ ဆင်နွှဲလေ့ရှိကြသည်။
အိမ်သစ်ဆောက်လုပ်ရာ၌ စုပေါင်းလုပ်အားဖြင့် ဝိုင်းဝန်းဆောက်လုပ်ကြသည်။
ဤသို့ ကူညီဆောင်ရွက်ကြသူများအား ကျေးဇူးတုံ့ပြန်သည့် အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ အိမ်သစ်တွင် မင်္ဂလာရှိစေရန်၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာရရှိစေရန် ရိုးရာနတ်ကို ပူဇော်သည့်အနေဖြင့်လည်းကောင်း အိမ်သစ်တက်ပွဲကို ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
တောင်ယာ၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများပြီးဆုံး၍ အားလပ်ချိန်များတွင် သစ်၊ ဝါးတို့ စုဆောင်းပြီး အိမ်သစ်၊ ယာသစ်များကို ဆောက်လုပ်ကြသည်။
အိမ်သစ်ဆောက်လုပ်ပြီးစီး၍ နေထိုင် ရန်အသင့်ဖြစ်လျှင် တပို့တွဲ၌ အိမ်သစ်တက်မင်္ဂလာပွဲကို ပြုလုပ်ကြသည်။
ကရင်အမျိုးသားများ၏ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် ကရင်အမျိုးသားများ၏ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်မှာလည်း ထင်ရှားသော ပွဲတော်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
ကရင်အမျိုးသားများသည် နှစ်ဟောင်းကုန်ပြောင်း၍ နှစ်သစ်မင်္ဂလာကို ကြိုဆိုခြင်း၊ နှစ်သစ်တွင် ကောက်ပဲ သီးနှံပေါများရန် ဆုတောင်းခြင်းကိုပြုလုပ်ကြသည်။
ကရင်အမျိုးသားတို့သည် နှစ် သစ်ကူးမင်္ဂလာပွဲတော်ကို ပြာသိုလဆန်း(၁)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။
ကောက်ဦးပေါ်ချိန်ဖြစ်၍ ရရှိသောသီးနှံများကို ဘုရားအား ရည်စူးပြီး ဦးဦးဖျားဖျား အလှူဒါန ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
မင်္ဂလာအခါဖြစ်သည့် နှစ်သစ်ကူးပွဲတွင် တပျော်တပါးစုပေါင်းစားသောက်ကြပြီး စုဝေးရောက်ရှိလာ သူများ စုပေါင်း၍ကကြသည်။
စုစည်းမှု သရုပ်ဖော် ဒုံးအကများလည်းကလေ့ရှိသည်။
အရိုးကောက်ပွဲ အရိုးကောက်ပွဲသည် လူသေအလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး ကြွင်းကျန်သော အရိုးများကို ပြန်ကောက်ကာ သေသူ၏ ဆွေမျိုး ရင်းချာများက သေသူအားနောက်ဆုံးအနေနှင့် အစားအသောက်၊ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများဖြင့် တိုက်ကျွေး ပြုစုခြင်း၊ မိဘ ဘိုးဘွားများနှင့် အရိုးရေစက်ချခြင်း၊ အရိုးပြာများကို အရိုးတောင်သို့ ပို့ခြင်းဖြစ်တယ်အဲ့ပွဲတော်ကို ရှို(ပိုး) ကရင်အမျိုးသားတို့ က ‘ချချာ’ ဟုခေါ်ပြီး မြန်မာတို့က အရိုးကောက်ပွဲ ဟုခေါ်သည်။
အရိုးကောက်ပွဲကို သံလွင် ခရိုင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စဝှော်(စကော) ကရင်များ လူသေပြီး ခုနစ်ရက်အတွင်း အပြီးကျင်းပကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်နှင့် နတ်စား အရှေ့ရှို(ပိုး) ကရင်များကမူ တစ်နှစ်မှ ဆယ့်ငါးနှစ်အတွင်း ကြိုက်သည့်အချိန်တွင် အရိုးကောက်ပွဲကိုပြုလုပ်ကျင်းပသည်။
ဆွေမျိုးရင်းချာများအနက် မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး အရိုး မကောက်ရသေးလျှင် တစ်ကြိမ်တည်း၊ တစ်ပြိုင်တည်း စုပေါင်း အရိုးကောက်ပွဲပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
အရိုးကောက်ပွဲများကို တပို့တွဲ လပြည့်ကျော်မှ စ၍ပြုလုပ်ကျင်းပကြသည်။
တပေါင်းလတွင် လဆန်း ရက်များ၌ မပြုလုပ်ဘဲ လပြည့်ကျော်မှ ပြုလုပ်တတ်သည်။
တန်ခူးလကို အများအားဖြင့်ရှောင်ကြဉ်သည်။
အရိုးကောက်ပွဲ လုပ်လိုသူများသည် တန်ခူးလပြည့်ကျော်လျှင်လုပ်နိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် ကဆုန်လတွင် အရိုးကောက်ပွဲ ပေါများသည်။
တောင်ယာစူးထိုးပွဲ တောင်ယာစူးထိုးပွဲမှာ ခုတ်ထွင်မီးရှို့ပြီးသော တောင်ယာကို မိုးဦးကျ၌ စူးထိုး၍ စပါးစိုက်ပျိုးသည့်အခါ တွင်လည်း တစ်ရွာလုံး ဝိုင်းဝန်းကူညီလုပ်ကိုင်ပေးလေ့ရှိသည်။
ထိုသို့ ဝိုင်းဝန်းလုပ်ကိုင်ပြီးသောအခါ လုပ်ငန်းရှင် က ကြက်၊ဝက်၊အရက်၊ ခေါင်ရည်စသည် တို့ဖြင့် ဧည့်ခံကျွေးမွေးရသည်။
လူပျိုအပျိုများက အဝတ်အစားသစ်များ ကို ဝတ်ဆင်၍ ကဗျာ လင်္ကာတေးသီချင်းများကို သီဆိုကာ တပျော်တပါး စူးထိုးစိုက်ပျိုးကြခြင်းဖြစ်သည်။
‘တောင်ယာစူးထိုးပွဲ’ သည် တောင်ယာလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ ရာသီပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရေမြောင်း တာတမံနတ်ပူဇော်ပွဲ ကရင်လူမျိုးများသည် တောင်ကြားချိုင့်ဝှမ်းအရပ်များ၌ လယ်ယာများကို ရေမြောင်းများ ဖောက်လုပ် ၍ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည်။
နယုန်လတွင် ရေမြောင်းများ ဖောက်လုပ်သည့်အခါ ကြက်၊ဝက်၊အရက်၊ ကြက်သွေး၊ ဝက်သွေးများဖြင့် ရေမြောင်းကို ဆေးကြောပေးပြီး ရေမြောင်းစောင့်နတ်ကိုပူဇော်ကြသည်။
ယင်းပူဇော်ပွဲကို ‘ရေမြောင်း တာတမံနတ်ပူဇော်ပွဲ’ ဟုခေါ်သည်။
တောင်ယာ စပါးရိတ်သိမ်းပွဲ တောင်ယာစပါးရိတ်သိမ်းပွဲမှာ တောင်ယာစပါးများကို တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော် လများတွင် ရိတ်သိမ်း လေ့ရှိရာ တစ်ရွာလုံး ဝိုင်းဝန်းကူညီ လုပ်ကိုင်ပေးရသည်။
ထိုသို့ ရိတ်သိမ်းရာတွင် ကျွဲချိုကို အမြတ်တနိုးထား၍ တစ်နေ့လုံးမှုတ်သည်။
တောင်ယာစူးထိုးပွဲကဲ့သို့ပင် တောင်ယာစပါးရိတ်သိမ်းပွဲတွင်လည်း အကျွေးအမွေးများဖြင့် တပျော်တပါး ဧည့်ခံသည်။
စပါးပုံ လိပ်ပြာခေါ်ပွဲ စပါးပုံ လိပ်ပြာခေါ်ပွဲမှာ ကောက်လှိုင်းများ တလင်းကွင်း၌နယ်၍ ပြီးသောအခါ စုပုံထားသော စပါးပုံကြီး အတွက် လိပ်ပြာခေါ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
လိပ်ပြာခေါ်ပြီးမှ ခြင်တွယ်ပါက စပါးပိုမို ထွက်သည်ဟု ယုံကြည်ကြ သည်။
ကျီသွင်းသောအခါတွင်လည်း စပါးလိပ်ပြာ မလွင့်နိုင်ဟု အယူရှိကြသည်။
စပါးပုံလိပ်ပြာခေါ်ပွဲကို အရှေ့ရှို (ပိုး) ကရင်ဘာသာစကားဖြင့် ကောဝ်ဖီ့ၜူးယဝ် (ကိုးဖီးဘူးယော်) ဟုခေါ်သည်။
အဘွားစပါးလိပ်ပြာခေါ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မြန်မာလို ကောက်ဆိုင်ပုံ ထိုးသည်ဟူ၍ လည်းခေါ်သည်။
ကောဝ်ဖီ့ၜူးယဝ် (ကိုးဖီးဘူးယော်) ပသပုံမှာ ကောက်လှိုင်းသိမ်းအပြီး တလင်းအတွင်း ကောက်လှိုင်းများစုပုံရောက်ရှိပြီးသည့်အခါ ကောက်လှိုင်းပုံပတ်လည်တွင် ဝါးတိုင်ကိုးတိုင်ထူ ရသည် ကောက်လှိုင်းပုံထက်မြင့်ရသည်။
ဝါးတိုင်ထိပ်တွင် ခြင်းငယ်ဖြင့် ကောက်ညှင်း (၇) ထုပ်၊ ငှက်ပျောသီး (၇) လုံး၊ ကြက်မောက်ပန်း (၇) ခက်တင်ရသည်။
ဝါးတိုင်များသည် ကောက်လှိုင်းပုံဘက်သို့ ညွှတ်ကိုင်းနေရသည်။
စပါးနယ်ခါနီးတွင် ဝါးတိုင်များကိုဖြုတ်၍ စပါးပုံပေါ်တင်ရသည်။
ထို့နောက် ကလေးများက လုယူစား သောက်ကြသည်။
ဤသည်ကို ကောဝ်ဖီ့ၜူးယဝ် (ကိုးဖီးဘူးယော်) ပသပွဲ ဟုခေါ်သည်။
ဤပသပွဲမှာ တစ်ဒေသနှင့် တစ်ဒေသမတူချေ။
မြေပြန့်နေ အရှေရှို(ပိုး) ကရင် အမျိုးသားများသည် လယ်ယာကိုင်းကျွန်းများ လုပ်ကိုင်ရာတွင် နတ်တင် ကြရသည်။
နတ်မတင်ဘဲ လုပ်ကိုင်ပါက လုပ်ကိုင်သူ လူ (သို့) ကျွဲ၊နွား၊ တိရစ္ဆာန် များကို ဒုက္ခပေးတတ်သည်။
စိုက်ပျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ပျက်စီးတတ်သည်၊ အထွက်ညံ့တတ်သည် စသည်ဖြင့် ယုံကြည်စွဲလမ်းကြ သည်။
ထို့ကြောင့် ဆိုင်ရာနတ်များကို ဓလေ့ထုံးစံအတိုင်း ကျွေးမွေးတင်မြှောက်ပသကြသည်။
ပသတင်မြှောက် ပြီးနောက် တပျော်တပါး စုဝေးစားသောက်ကြသည်။
လယ်နတ် တင်ပွဲ လယ်နတ်ကို တၠာတာ် (တလာတိုက်) ဟုခေါ်သည်။
နယုန်၊ ဝါဆိုလများတွင် လယ်ကွင်းထဲ၌ လယ်နတ် တင်ကြ သည်။
ကန်သင်းဘေး၌ တဲအိမ်ငယ်ဆောက်လုပ်၍ ငါးသုံးကောင်၊ ထမင်းတစ်ပန်းကန်၊ ကွမ်းတစ်ယာ၊ ဖယောင်းတိုင် တစ်တိုင်ဖြင့် လယ်နတ်တင်ကြသည်။
ယင်းသို့ တင်မြှောက်ပြီး လယ်ကိုကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ရန် လူနှင့် တိရစ္ဆာန်များ ဘေးရန်မှ ကင်းဝေးရန်၊ ပိုးမွှားစသော အနှောင့်အယှက် အဖျက်အဆီးများမှ ကင်းဝေးရန်၊ ဆန်စပါး ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်စေရန်ဆုတောင်းရသည်။
အချို့ဒေသများတွင် တော်သလင်းလ၌ လယ်နတ်တင်သည်။
ကောက်ညှင်း၊ နှမ်း၊ ရေ၊ ဖယောင်းတိုင်တို့ဖြင့် သက်သတ်လွတ်တင်ကြသည်။
အလားတူ ဆုတောင်းရသည်။
ယင်းသို့ လယ်နတ်ကို မတင်ပါက လူ၊ တိရစ္ဆာန်တို့ကို ဒုက္ခပေးတတ်သည်၊ စပါးပျက်စီးတတ်သည်၊ အထွက် ညံ့တတ်သည်ဟု ယုံကြည်စွဲလမ်းကြသည်။
တောင်ယာ နတ်တင်ပွဲ တောင်ယာနတ်ကို တောင်ယာခုတ်ပြီးလျှင်ပြီးချင်း မတင်သေးဘဲ အပင်စိုက်တော့မည့် အချိန်ကျမှတင် သည်။
ထို ‘တောင်ယာ နတ်တင်ပွဲ’ တွင် အရက် နှစ်ပုလင်း၊ ကြက်ဖ တစ်ကောင်၊ ကြက်မ တစ်ကောင်ကို ပြုတ်၍ ခြေထောက် နှစ်ချောင်းစီ၊ တောင်ပံ နှစ်ဖက်စီ၊ ခေါင်း၊ အသည်းများကို ငရုတ်သီး၊ ကြက်သွန်၊ မရန်းပြားများနှင့် ရောထည့်ပြီး ထမင်း တစ်ပန်းကန်၊ ဆေးလိပ်တစ်လိပ်၊ ရေတစ်ခွက်နှင့် တင်ရသည်။
ယင်းသို့ တင်မြှောက်ပြီး လျှင် အထိအခိုက် အပျက်အစီး မရှိရန်နှင့် သီးနှံဖြစ်ထွန်းရန် ဆုတောင်းရသည်။
နတ်တင်ပြီးနောက် အရက်နှင့် ကြက်သားများကို တပျော်တပါး စုဝေးစားသောက်ကြသည်။
တောင်ယာနတ်စားပွဲ တောင်ယာနတ်စားပွဲမှ တောင်ယာမြေသစ် ရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်တွင် ကြက်၊ဝက်၊အရက် စသည်တို့ဖြင့် တောင်ယာနတ်အားပူဇော်ပသ၍ မြေနေရာကောင်း မကောင်းကို နိမိတ်ဖတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ။
ဂန့်ဂေါတောင်တန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းမြေနိမ့်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေး ထီးချိုင့်မြို့မြောက်ဘက် မြသိန်းတန်စေတီတည်ရှိရာ တောင်ကုန်းမှစတင်ပြီး တောင်မှမြောက်သို့ တောင်စဉ်တန်းတဖြောင့်တည်း တည်ရှိသည်။
မြောက်ပိုင်း မိုးကောင်းမြို့နယ်တောင်ဘက် ဆားမှော်ကျေးရွာအရှေ့ဘက် တောင်မှမြောက်သို့စီးဆင်းသော နန့်ရင်းချောင်း ကမ်းခြေတွင် ဂန့်ဂေါတောင်တန်း ပြီးဆုံးသည်။
တောင်တန်းကြီး၏ တောင်မြောက်အလျားသည် မိုင် ၁၁၀ ကျော်ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးနေရာ၏ အမြင့်ပေသည် ကျော်သည်။
ဂန့်ဂေါတောင်တန်းတလျောက် ဘေးဝဲယာမြို့ရွာများမှာ တောင်တန်းကြီးစတင်ရာ ထီးချိုင့်မြို့၊ တောင်တန်းကြီး၏အနောက်ဘက် အင်းတော်မြို့၊ မော်လူး၊ နန်းဆီးအောင်၊ မော်ဟန်၊ မိုးညှင်းမြို့၊ ဟိုပင်မြို့၊ ဆားမှော်၊ မိုးကောင်းမြို့တောင်ဘက်ထိပ်တို့ဖြစ်ပြီး၊ ဂန့်ဂေါတောင်တန်းကြီး၏အရှေ့အရပ်တွင် ရှိသော တစ်ခုတည်းသောမြို့မှာ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ဂန့်ဂေါတောင်တန်းကြီးကြား ကသာခရိုင် ကသာမြို့ တစ်မြို့တည်းသာ တည်ရှိသည်။
တောင်ရိုးရှည်ကြီးသည် ရေချိုစိမ့်စမ်းအလွန်ကောင်းပြီး ချောင်း၊ မြောင်း၊ ရေတံခွန်ကြီးများတည်ရှိသောကြောင့် သစ်ဝါးများ ပေါက်ရောက်ပေါများသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်။
The main statue of Gautama Buddha in Thích Ca Phật Đài Buddhist temple. သကျမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် (Thích Ca Phật Đài) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကမ်းခြေမြို့တော် Vung Tauတွင် တည်ရှိသည့် ထင်ရှားသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် Lớn တောင်တန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်အထိ တည်ဆောက်ခဲ့ရသည်။
ရုပ်ပွားတော်ကို ၅ ဟက်တာကျယ်သည့် မြေနေရာတွင် တည်ထားသည်။
ထိုမြေနေရာ၏ အောက်ခြေတွင် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ရှိပြီး အပေါ်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို တည်ထားသည်။
ဇင်ကျောင်းတော်သည် အစိုးရက ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် တရားဝင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အုတ်ကျောင်းငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်ကို ပြင်ဆင်ရန် ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထို့အပြင် တောင်ပေါ်တွင် စကြာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို တည်ထားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
လာရောက်လည်ပတ်ဖူးမြော်သူများအတွက် အဆင်ပြေစေရန် အခြားသော တည်းခိုရန်နေရာများကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီပုထိုးများ။
ရီချယ်ကာ သို့မဟုတ် ရီချယ်ကားရဲ (၊ ) သည် ဉာဏ်သစ်အရေးတော်ပုံခေတ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ဘရော့ခ်ခေတ်ဦးပိုင်းအကြားကာလ၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော သီချင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
Ricercar ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "လေ့လာရှာဖွေခြင်း" ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ရီချယ်ကာကိုရေးသားရာတွင် မိုတီးဖ်တစ်ခုကို မည်သို့မွမ်းမံရမည်ကို စဉ်းစား၍ရေးသားရသည်။
ထိုသို့ရေးသားဟန်ကြောင့် ရီချယ်ကာကို စောပိုင်းကာလ ဖျုဂ် (Fugue) ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုကြသည်။
ဖျုဂ်နှင့်ကွာခြားချက်မှာ ရိချယ်ကာ‌၏ Subject ခေါ်ပင်မတေးသံ၏ နုတ်တန်ဖိုး (Note value) များသည် ရှည်လျားသည်။
ယိုဟန် ဆီဘက်ရှန်း ဘက်ရှ် ရေးသားထားသော ရီချယ်ကာတစ်ပုဒ်မှ မိုတီးဖ်တစ်ခု ကိုးကားချက်များ Arthur J. Ness, "Ricercar", Harvard Dictionary of Music, fourth edition, edited by Don Michael Randel, 729–31. Harvard University Press Reference Library. Cambridge: Belknap Press for Harvard University Press, 2003. . "Ricercar," "Fugue," "Counterpoint" in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ကဏ္ဍ:ဂီတသီအိုရီ ကဏ္ဍ: အနောက်တိုင်း ဂီတပုံစံများ ကဏ္ဍ:ဂီတရေးသားသည့်ပုံစံ။
သမိုင်းကြောင်း ရှေးဘုရင်မင်းများလက်ထက်ကပင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူပြည်သားများသည် တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တစ်လင်တစ်မယား စနစ်နှင့် ပတ်သတ်၍ ဆရာကြီးဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်းက ၁“အင်းဝနေပြည်တော်တွင် မိုးညှင်းမင်းတရားနန်းစံနေစဉ်၊ ခရစ်နှစ် ၁၄၃၅ ခုနှစ်က၊ အီတလီပြည် ဗင်းနစ်မြို့မှ နီကိုလိုဒီကွန်တီသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိခဲ့ဖူး၏။
သူသည်မြန်မာတို့၏ ဓလေ့ထုံးတမ်း များကို မှတ်တမ်းတင်ရာ၌၊ ထိုးကွင်းမင်ကြောင် ထိုးနှံခြင်းဓလေ့နှင့် ရတနာသုံးပါး ကိုးကွယ်မှုတို့ အကြောင်းကို သာမန်မျှသာ မှတ်တမ်းတင်၏။
တအံ့တဩ ရင်သပ်ရှုမော မှတ်တမ်းတင်ရသော အကြောင်းအရာမှာ မြန်မာတို့၏ “တစ်လင်တစ်မယား” စနစ် ပေတည်း။
” ဟူ၍ ကျေးလက်ရိုးရာ မြန်မာမှုဓလေ့များ စာအုပ်တွင် ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
ကျေးလက်ရိုးရာ မြန်မာမှုဓလေ့များ(ဒုတိယတွဲ)၊ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း၊ ၁၉၉၀။
မျက်မှောက်ခေတ် တစ်လင်တစ်မယားစနစ် မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ကျင့်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ ကိုအောက်ပါအတိုင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
အခန်း (၁) အမည်၊ သက်ဆိုင်ခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်၁။
ဤဥပဒေကို တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ကျင့်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေဟု ခေါ်တွင် စေရမည်။
ဤဥပဒေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သူအားလုံးနှင့် လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပြင်ပတွင် နေထိုင်သော နိုင်ငံသားနှင့်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်စဉ် နိုင်ငံသားနှင့် ထိမ်းမြားသော နိုင်ငံခြားသားနှင့်လည်းကောင်း သက်ဆိုင်စေရမည်။
ဤဥပဒေတွင်ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်စေရမည်-(က) နိုင်ငံသား ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေတွင် နိုင်ငံသားအဖြစ် ဖော်ပြထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံသားကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် ဧည့်နိုင်ငံသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူလည်း ပါဝင်သည်။
(ခ) မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သူ ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမြဲဖြစ်စေ၊ ယာယီဖြစ်စေ နေထိုင်သူကို ဆိုသည်။
(ဂ)ယောက်ျား ဆိုသည်မှာ အသက်အရွယ်ကြီးသည်ဖြစ်စေ၊ ငယ်သည် ဖြစ်စေ လူယောက်ျားကို ဆိုသည်။
(ဃ) မိန်းမ ဆိုသည်မှာ အသက်အရွယ်ကြီးသည်ဖြစ်စေ၊ ငယ်သည် ဖြစ်စေ လူမိန်းမကို ဆိုသည်။
အခန်း (၂) ရည်ရွယ်ချက်များ၄။
ဤဥပဒေ၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-(က) ဥပဒေနှင့်အညီ ထိမ်းမြားကြသော လင်နှင့်မယားတို့ တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး သစ္စာရှိစွာဖြင့် သာယာချမ်းမြေ့သည့် အိမ်ထောင် တည်ဆောက်နိုင်စေရန်၊(ခ) တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် အမျိုးသမီးများ တရားမဝင် မယားအဖြစ် ရောက်ရှိခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်၊(ဂ) အိမ်ထောင်ဖက် တစ်ဦးထက်ပို၍ ယူခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် အိမ်ထောင်ရေး ပြဿနာနှင့် အိမ်ထောင်ရေး မှုခင်းများကို တားဆီးနိုင်ရန်၊(ဃ) အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများ၏ ကိုယ်ကျင့်တရား ပိုမိုထိန်းသိမ်းနိုင်ကြစေရန်။
အခန်း (၃) တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ဖြင့် ထိမ်းမြားခြင်း၅။
မည်သည့်ယောက်ျားနှင့်မိန်းမ မဆို ဤဥပဒေပါပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်ပါက တည်ဆဲဥပဒေ တစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်း အရ ဖြစ်စေ တရားဝင်ထိမ်းမြားခြင်း ပြုနိုင်သည်။
ဤဥပဒေအာဏာတည်ပြီးနောက် ယောက်ျားနှင့် မိန်းမတို့သည် ဥပဒေ တစ်ရပ်ရပ် အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ ဖြစ်စေ ထိမ်းမြားမှု ပြုလုပ်ရာတွင် တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ကျင့်သုံးခြင်းသာလျှင် တရားဝင် အတည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အချင်းချင်း ထိမ်းမြားခြင်းသည် ဤဥပဒေနှင့် မဆန့်ကျင် သရွေ့ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ပါက တရားဝင် အတည်ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မိန်းမနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မဟုတ်သော ယောက်ျားတို့ ထိမ်းမြားခြင်း သည် ဤဥပဒေနှင့်မဆန့်ကျင်သရွေ့ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မိန်းမများ အထူး ထိမ်းမြားခြင်း ဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်ပါက တရားဝင် အတည်ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မဟုတ်သူအချင်းချင်း ယင်းတို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဥပဒေ၊ ဘာသာ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့်အညီ ထိမ်းမြားခြင်းသည် ဤဥပဒေနှင့် မဆန့်ကျင်သရွေ့ အတည် ဖြစ်သည်။
အခန်း (၄) တားမြစ်ချက်များ၁၀။
ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းအရ ဖြစ်စေ လင်နှင့်မယားတစ်ဦး သို့မဟုတ် တစ်ဦးထက်ပို၍ တရားဝင် ထိမ်းမြားပြီး သည့် ယောက်ျား သို့မဟုတ် မိန်းမသည် အဆိုပါထိမ်းမြားမှု တည်မြဲနေစဉ် ကာလအတွင်း ဤဥပဒေ အာဏာတည်သည့်နေ့မှစ၍ အခြားသူ တစ်ဦးနှင့် ထပ်မံ ထိမ်းမြားခြင်း မပြုရ သို့မဟုတ် လင်မယားအဖြစ် တရားမဝင် နေထိုင် ပေါင်းသင်းခြင်း မပြုရ။
ယောက်ျား သို့မဟုတ် မိန်းမသည် ယခင်က ထိမ်းမြားခဲ့ဖူးလျှင် ယင်းသို့ ထိမ်းမြား ခဲ့ဖူးကြောင်း အသိပေးကြေညာ၍ ယခင်အိမ်ထောင်နှင့် တရားဝင် ကွာရှင်းပြတ်စဲပြီး ဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာသည့် အထောက်အထားတင်ပြနိုင်လျှင် အခြားသူတစ်ဦးနှင့် ထပ်မံ၍ ထိမ်းမြားနိုင်သည်။
မည်သူမျှ ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းအရဖြစ်စေ ထိမ်းမြားမှုအတည်ဖြစ်နေစဉ် ထပ်မံ၍ ထိမ်းမြားမှု မပြုရ သို့မဟုတ် လင်မယားအဖြစ် တရားမဝင် နေထိုင်ပေါင်းသင်းခြင်း မပြုရ။
အခန်း (၅) ပြစ်ဒဏ်များ၁၃။
မည်သူမဆို ပုဒ်မ ၁၀ သို့မဟုတ် ပုဒ်မ ၁၂ ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကို ခုနစ်နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ရမည့် အပြင် ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။
တည်ဆဲဥပဒေ တစ်ရပ်ရပ်အရ ဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရ ဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်း အရဖြစ်စေ ထိမ်းမြားမှု အတည်ဖြစ်နေစဉ် လင် သို့မဟုတ် မယားသည် အခြားသူနှင့် ထပ်မံ၍ ထိမ်းမြားလျှင် ဤဥပဒေအရ အိမ်ထောင်ရေးပြစ်မှုကို ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်၍ ကျန်သည့် မယား သို့မဟုတ် လင်က လင်မယား ကွာရှင်းခွင့် ရှိသည်။
ပုဒ်မ ၁၄ အရ လင်မယားကွာရှင်းရာတွင် အိမ်ထောင်ရေးပြစ်မှု ကျူးလွန်သူသည် နှစ်ဦးပိုင် ပစ္စည်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ၎င်း၏ အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးခြင်း ခံရမည်။
ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းအရ ဖြစ်စေ ထိမ်းမြားပြီးသော ယောက်ျားတစ်ဦးသည် အဆိုပါ ထိမ်းမြားမှု အတည် ဖြစ်နေစဉ် အခြားမိန်းမတစ်ဦးနှင့် ထပ်မံထိမ်းမြားပါက တရားမဝင် ထိမ်းမြားခြင်း ဖြစ်သဖြင့် နောက်မိန်းမသည် ထိုယောက်ျား၏ အမွေကို ဆက်ခံခွင့်မရှိစေရ။
နောက်မိန်းမယူသည့် ယောက်ျားသည်လည်း ပထမမိန်းမနှင့် နောက်မိန်းမတို့၏ အမွေကို ဆက်ခံခွင့်မရှိစေရ။
မည်သူမဆို ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရ ဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းအရဖြစ်စေ ထိမ်းမြားပြီးသော ယောက်ျား သို့မဟုတ် မိန်းမတစ်ဦးဦးသည် အဆိုပါထိမ်းမြားမှု အတည်ဖြစ်နေစဉ် ယင်းထိမ်းမြားမှုကို ထိမ်ချန်၍ အခြား ယောက်ျား သို့မဟုတ် မိန်းမတစ်ဦးကို ထပ်မံထိမ်းမြားပါက ၁၀ နှစ် ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ရမည့်အပြင် ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။
အခန်း (၆) အထွေထွေ၁၈။
ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာဘာသာအရဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းအရ ဖြစ်စေ ထိမ်းမြားပြီးသော ယောက်ျား သို့မဟုတ် မိန်းမတစ်ဦးဦးသည် အဆိုပါ ထိမ်းမြားမှု အတည်ဖြစ်နေစဉ် ယင်းထိမ်းမြားမှုကို ထိမ်ချန်၍ အခြားယောက်ျား သို့မဟုတ် မိန်းမတစ်ဦးကို ထပ်မံထိမ်းမြားပါက နစ်နာသူသည် တရားမကြောင်းအရ တရားစွဲဆိုပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
ဤဥပဒေ အာဏာမတည်မီက တည်ဆဲဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာအရ ဖြစ်စေ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းအရဖြစ်စေ တရားဝင်အတည်ဖြစ်သည့် ထိမ်းမြားခြင်းကို ဤဥပဒေက မထိခိုက်စေရ။
တရားမဝင်ထိမ်းမြား လက်ထပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိမ်ချန်ထိမ်းမြား လက်ထပ်ခြင်း ကြောင့် ရရှိလာသော သား၊ သမီးများသည် ကလေးသူငယ်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးခြင်း မရှိစေရ။
ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မိန်းမများ အထူး ထိမ်းမြားခြင်း ဆိုင်ရာ ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ထိခိုက်ခြင်း မရှိစေရ။
ဘရားသားဂျွန် ( (ဖရဲရယ် ဂျားကယ်(စ်))၊ ) သည် ပြင်သစ်ကလေး‌တေးကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ဘုရားကျောင်းဘရားသားတစ်ဦး အိပ်ရာထနောက်ကျ၍ နံနက်ဘုရားရှိခိုးရန် ခေါင်းလောင်းတီးခတ်ရမည့်အကြောင်းကို ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။
သီချင်းစာသား ပြင်သစ်ဘာသာ Frère Jacques, Frère Jacques, Dormez-vous? Dormez-vous? Sonnez les matines! Sonnez les matines! Ding, dang, dong. Ding, dang, dong. အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် Brother Jacques, Brother Jacques, Are you sleeping? Are you sleeping? Ring [the bells for] matins! Ring [the bells for] matins! Ding, dang, dong. Ding, dang, dong. အင်္ဂလိပ်စာသား Are you sleeping? Are you sleeping? Brother John, Brother John, Morning bells are ringing! Morning bells are ringing! Ding, dang, dong. Ding, dang, dong. Sheet music as a round "Frère Jacques" ကို "ဘရားသားဂျွန်"ဟု ပြန်ဆိုထားသော်လည်း ဂျားကဲ(စ်) (Jacques) ၏ဘာသာပြန်အမှန်မှာ ဂျိမ်းစ် (James) သို့မဟုတ် ဂျာကော့ (Jacob) ဖြစ်သည်။
ဂျောန် (Jean) ကိုဘာသာပြန်မှသာ ဂျွန် (John) ဟူ၍ပြန်ကြသည်။