kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အာရှ လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင် အသင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သော Awzar Thi (အာဇာ သီ) အဆိုအရ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် အာရှဒေသ အ များစု တွင်ရှိသော တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့မှာ အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မတည်ရှိခြင်း တို့ဖြစ်သည် ဟူ၏- နိုင်ငံများနှင့်ဒေသအများအပြားရှိသည်မှလွဲ၍ တိုက်ကြီးတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများဆိုင်ရာ စကားလုံးများ နှင့်လက်တွေ့ဘဝအကြား ကြီးမားသော ကွာဟချက်ရှိနေသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရဲသားအင်အားစုမှာ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကမ္ဘောဒီးယားတွင် တရားသူကြီးများသည် အုပ်ချုပ်နေသော နိုင်ငံရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သည်…. တရားသူကြီးတစ်ဦးသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာမျက်စိမှိတ်ဘက်လိုက်မှုကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ဥပဒေကိုမမျှတစွာ သက်ရောက်စေခြင်း တို့သည် အာရှဒေသတွင် သာမန်ရာဇဝတ်မှု တရားခံတစ်ဦးအတွက် အသေး ငယ်ဆုံးသော စိတ်ပူပင်စရာမျိုးဖြစ်သည်။
အခြားသော ခပ်ဆင်ဆင် ကိစ္စများမှာ ရဲတို့မှ သက်သေအထောက်အထားကို လုပ်ကြံပြောဆိုမည်လား၊ တရားလိုမှ လာရောက်အစစ်ခံရန် ဒုက္ခခံပေးနိုင်မည်လား။
တရားသူကြီးများ အိပ်ပျော် သွား မည်လား၊ ထောင်ထဲတွင်ငါ့ကို အဆိပ်ခပ်သတ်မလား၊ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း ငါ့အမှုကိစ္စပြီးပြတ်ပါ့မလား ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် ဗီယက်နမ် ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကူးပြောင်းမှုသည် တရားဥပဒေ စိုးမိုး မှုများ စီသို့ တစ်လှမ်းတိုးလာသည့် အဓိကအချက်ပင်ဖြစ်သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများသည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် စီးပွားရေး ဖွ့ံဖြိုးတိုးတက်မှုတို့အတွက် အရေးကြီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
တရုတ် နိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်တို့ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများရှိ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများတွင် စီးပွားရေးရာကိစ္စရပ်များသို့ ကန့်သတ် ထိန်းသိမ်းပေးမည်၊ မပေးမည် သို့မဟုတ် အခြားသော အပိုင်းများသို့လည်း ပျံ့နှ့ံသွားမည် ထိုသို့ပျံ့နှ့ံသွားမှုသည် ဒီမိုကရေစီ နှင့် လူ့အခွင့်အရေးကဲ့သို့သော ဆက်နွယ်နေသည့်တန်ဖိုးများအတွက် အကျိုးအမြတ် ဖြစ်ထွန်းလာနိုင် သည်၊ မနိုင်သည် တို့မှာ လက်ရှိအထိ ရှင်းလင်းမှုမရှိသေးပေ။
တရုတ်နိုင်ငံ၏တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု သည် တရုတ်တွင် တရားဝင်ပညာရှင်တို့နှင့် နိုင်ငံရေးသမားတို့အကြား ကျယ်ပြန့်စွာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ တွင် ၁၉၅၀ ကတည်းက ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကျမ်း နှင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
အိန္ဒိယ၏ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေ သည် တရားစီရင်ရေးလုပ်ပိုင်ခွင့်အတွက် အခွင့်အရေးတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင် သည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ပေးအပ်ရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း အခြေခံဥပဒေတွင် ပုံနှိပ်ခြင်း ပိုမိုပါဝင် သည်နှင့် ဥပဒေရေးရာမှ တရားဥပဒေအရပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း ကိုပြုလုပ်ရန် အခွင့်အရေး ပိုများလေဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ စာနယ်ဇင်းဆရာ Harish Khare (ဟာရစ် ခါရီ) အဆိုအရ “တရားဥပဒေစိုးမိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ [သည်] ပင် တရားသူကြီးတို့၏စည်းမျဉ်းများနှင့် အစားထိုးခံရမည့် အန္တရာယ်တွင်ရှိသည်” ဟူ၏။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်ခင်ကပင် ဂျပန် တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာသော ထုံးတမ်း ဥပဒေများရှိခဲ့သော်လည်း လူမှု ဝန်းကျင်အတွက် အထူးပြုရေးဖွဲ့ထားသော သဘောတရားများမဟုတ်ဘဲ အုပ်ချုပ်သူအစိုးရ၏ အာဏာကို လည်း ထိန်းချုပ်ထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစု အစပြုသည်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရှေ့နေ နှင့် တရားသူကြီးတို့ ရာခိုင်နှုန်း သည် အနောက်ဥရောပ နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်နည်းနေခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဥပဒေပြု ထားခြင်းသည် တိုတိုပြတ်ပြတ် နှင့် ယေဘုယျ ကျနေသည့်ပုံရှိရာ ဗျူရိုကရက်တို့လက်ထဲသို့ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ပိုင်ခွင့် များစွာပေးထားသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။
အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရှင်တို့၏ ဆောင်ရွက်မှုများ များစွာသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရှင်တို့မှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့ကို ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအတွေးအခေါ်အတွက် ၎င်းတို့ပိုနှစ်သက်သော ဖွင့်ဆိုချက်ပုံစံကို မူတည်၍ နေရာများလည်းယူခဲ့ကြသည်။
ကုလသမဂ္ဂ ကုလသမဂ္ဂ၏အတွင်းရေးမှူးချုပ် မှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို ဤသို့ဖွင့်ဆိုထားသည်- အုပ်ချုပ်ရေး၏ သဘောတရားတစ်ခုဖြစ်သော အားလုံးသော လူသား၊ အဖွဲ့အစည်းများ နှင့်သီးခြားရပ်တည်မှုများ၊ နိုင်ငံတော်ကိုယ်တိုင်အပါအဝင် အများပြည်သူဆိုင်ရာနှင့် ပုဂ္ဂလိကဆိုင်ရာတို့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အ ရေး ခေါ်ဆိုမှုများ အဆင့်အတန်းများ နှင့် ညီညွတ်သည့် အများသိကြေညာထားသော၊ ညီမျှစွာလက်ခံထားစေသော၊ လွတ်လပ်စွာ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်သော တရားဥပဒေကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ဥပဒေ၏ အကြီးမြင့် ဆုံးသော အခြေခံသဘောတရား၊ ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် သာတူညီမျှရှိခြင်း၊ ဥပဒေကိုလိုက်နာလက်ခံခြင်း၊ ဥပဒေ လုပ်ငန်းစဉ် တို့တွင် တရားမျှတခြင်း၊ အာဏာအခွင့်တို့ကို ခွဲခြားခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ပြုလုပ်ရာတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ တရားဥပဒေအရ တိကျသေချာခြင်း၊တစ်ဖက်သက် ထင်ရာစိုင်း၍ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ရှောင်ရှားခြင်း နှင့် တရားဥပဒေ၏ စစ်ကြောမှုခံနိုင်ခြင်းတို့ကို လိုက်နာမှုရှိခြင်းကို သေချာစေရန် တိုင်းတာမှု များလိုအပ်သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်မှစတင်၍ အထွေထွေညီလာခံသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို ဆောင်ရွက်ရန်လုပ်ငန်းစဉ်ကိစ္စများအဖြစ် မှတ်ယူထားပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အသစ်ထည့်သွင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့နှင့် ပြန်လည်အဖြေထုတ်ဖော် ထားခြင်းတို့ကို ၎င်း၏နောက်ဆုံး ကျင်းပမှုသုံးကြိမ်တွင် လက်ခံယူခဲ့သည်။
လုံခြုံရေးကောင်စီမှ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုအပေါ်တွင် များစွာသော အာဘောင်အာရင်းသန်သန်ငြင်းခုံမှုများ ပြုလုပ်ပြီးအမျိုးသမီးများ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး နှင့် လုံခြုံရေး၊လက်နက်ကိုင်စွဲမှု ပဋိပက္ခများအတွင်းမှ ကလေးသူငယ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများကြားမှ နိုင်ငံသားတို့အား ကာကွယ်ခြင်းတို့နှင့်ဆက်စပ်သည့်အကြောင်းအရာများ၏ အရေးပါမှုကို အထူးပြုထားသည့် ပြန်လည် အဖြေထုတ်ဖော်ထားခြင်းတို့ကို လက်ခံယူခဲ့သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်ရေးကော်မရှင် သည်လည်း ၎င်း၏ လုပ်ငန်းစဉ် ပေါ်တွင်ရှိသော နိုင်ငံများအား ထောက်ထားဂရုပြုခြင်းဖြင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ပုံမှန် ညွှန်ပြမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတရားမျှတမှုစီမံကိန်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားမျှတစေရေး စီမံကိန်း ဟု အသုံးပြုထားသည့်အတိုင်း— အကျိုးအမြတ်မမျှော်ကိုးဘဲ ကမ္ဘာအနှ့ံ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ဖွ့ံဖြိုးရေးအတွက် ဖွဲ့ထားသော အဖွဲ့အစည်း- တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုဟူသည် အောက်ပါ အကြွင်းမဲ့ မှန်ကန်သော သဘောတရားများကို လက်ခံသည့် စည်းမျဉ်းများအခြေခံသော စနစ်ကို ရည်ညွှန်းသည်- အစိုးရနှင့် ၎င်း၏အရာရှိများ၊ ကိုယ်စားပြုသူများသည် ဥပဒေအောက်တွင် နာခံရမည်၊ ဥပဒေများသည် ရှင်းလင်းရမည်၊ အများပြည်သူသိရမည်၊ တည်ငြိမ်ရမည်၊ သင့်မြတ်ရမည် နှင့် အသက်၊ အိုးအိမ် စည်းစိမ် လုံခြုံရေးတို့အပါအဝင် အခြေခံကျသော အခွင့်အရေးများတို့ကို ကာကွယ်ပေးရမည်၊ ထိုဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲခြင်း နှင့် ခံယူစေခြင်းတို့ပြုသည့် လုပ်ငန်းများသည် နားလည်ရန်လွယ်ရမည်၊ သင့်မြတ်ရမည်၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိရမည်၊ တရားမျှတမှုရယူနိုင်ရန် အရည်အချင်းပြည့်သော၊ ဘက်လိုက်မှုမရှိသော၊ ကျင့်ဝတ်နှင့်ညီသည့် စစ်ဆေး ဆုံးဖြတ် သူများ၊ ရှေ့နေများ သို့မဟုတ် ကိုယ်စားလှယ်များ နှင့် အရေအတွက်အားဖြင့် လုံလောက်သော၊ ပြည့်စုံကုံလုံ မှုရှိသော၊ မိမိတို့ထမ်းဆောင်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ တည်ဆောက်ပုံကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်သော တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အရာရှိ များတို့မှ ထမ်းဆောင်ရမည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတရားမျှတရေးစီမံကိန်း မှ အတိုင်းအတာကိုချင့်ချိန်ရန် မည်သည့်နိုင်ငံများမှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့ကို လက်တွေ့တွင် လိုက်နာသည့် ရည်ညွှန်းချက် တစ်ခုကို ပြုလုပ်လိုက်သည်။
WJP (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားမျှတရေး စီမံကိန်း) တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ရည်ညွှန်းချက်သည် အခြေခံအကြောင်း ၁၀ ချက်နှင့် အချက်ခွဲ ၄၉ ချက်တို့နှင့် ဖွဲ့စည်း ထားသည်။
ယင်းတို့မှ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိများသည်လည်း ဥပဒေလက်အောက်တွင် တာဝန်ခံယူခြင်း ရှိ၊ မရှိ နှင့် တရားရေးအဖွဲ့အစည်းတို့မှ အခြေခံကျသော အခွင့်အရေးတို့ကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် သာမန်ပြည်သူတို့ တရားမျှတမှုကို ရယူနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ တို့ကဲ့သို့သော ဥပဒေစည်းမျဉ်းများ၏ အမျိုးမျိုးသောအတိုင်းအတာတို့ကို ကာကွယ်ထားသည်။
Albert Dicey (အဲ(လ်)ဘတ် ဒိုင်စီ) ၁၈၈၅ တွင် ဗြိတိန်ဥပဒေပညာရှင် A. V. Dicey (အေ.ဗွီ ဒိုင်စီ) သည် "တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" ဟူသည့်စကားစုကို တွင် ကျယ်စေခဲ့သည်။
Dicey (ဒိုင်စီ) သည် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု၏ ကဏ္ဍသုံးခုပေါ်တွင် အထူးပြုခဲ့သည်။
(၁) မည်သူမှ ပုံမှန် တရားရုံးတစ်ခု အတွင်း သက်သေပြုသည့် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုမှ လွဲ၍ ပြစ်ဒဏ်ပေးခံရခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက် ခံရခြင်း မရှိစေရ၊ (၂) မည်သူမှ ဥပဒေ၏ အထက်တွင်မရှိ၊ ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးရာ အဆင့်အတန်း မည်သို့ပင်ရှိစေ လူတိုင်းသည် အတူတူပင်ဖြစ်သည်၊ နှင့် (၃) တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုတို့တွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတို့အား ဆုံးဖြတ်ထားသည့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ ရလဒ်တို့ ပါဝင်သည်။
မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ် ရေကာတာသည် တရုတ်ပြည်၏ အရှည်ဆုံးမြစ် ယန်ဇီမြစ်ပေါ်ရှိ ဟူပေပြည်နယ် ဆန်းတုန်ဖိန်မြို့ အနီးတွင် တည်ဆောက်ထားသည့် ရေကာတာဖြစ်သည်။
၎င်းသည်လည်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၁၈၂၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်စွမ်းရှိသည်။
ရေကာတာကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့ကာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှစ၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံတွင် ဓာတ်အား ၇၀၀ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်ပေးနိုင်သည့် တာဗိုင်ပေါင်း ၂၆ ခုရှိသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအပြင် ယန်ဇီမြစ်တလျှောက် ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး စွမ်းအားကို မြှင့်တင်ပေးကာ မြစ်ရေကြီးမှုများကို လျော့ပါးစေသည်။
တရုတ်အစိုးရက ယင်းရေကာတာကို ဆောက်လုပ်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဘက်ပေါင်းစုံတွင် အောင်မြင်သည့် သမိုင်းဝင် စီမံကိန်းတစ်ရပ်ဟု ဂုဏ်ယူခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ရေကာတာ ဆောက်လုပ်ခြင်းကြောင့် ယန်ဇီမြစ်ကမ်းဘေးတစ်လျှောက်ရှိ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ၊ လူနေရပ်ကွက်များ ရေအောက်နစ်မြုပ်သွားခဲ့သလို လူဦးရေ ၁.၃ သန်းခန့် ဌာနေကို စွန့်ခွာကာ အခြားနေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည့်အပြင် မြေပြိုခြင်းစသည့် ပတ်ဝန်းကျင် အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် အန္တရာယ် ပိုမိုကြီးမား လာစေသည်။
See also: အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၅ ဘီလီယံ အကုန်ခံ ဆောက်လုပ်ထားသည့် မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ် ရေကာတာကြီးကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုများ၊ ပထဝီ မြေအနေအထားအပေါ် ထိခိုက်မှုများ၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ရှိနေကြောင်း တရုတ်အစိုးရက ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဝန်ခံပြောကြားခဲ့သည်။
စိတ်ချရသော လိင်ဆက်ဆံမှု ဟူသည်မှာ ကိုယ်ဝန်ရရှိခြင်း နှင့် HIV/AIDS (အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ၊ အေအိုင်ဒီအက်စ်) တို့ကဲ့ သို့သော လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်တတ်သောရောဂါများ (STIs) ကို ကာကွယ်ရန် အကာအကွယ်တို့ပြုလုပ်၍ ဆောင်ရွက်သော လိင်ဆက်ဆံမှုဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ယင်းကို ပိုမိုစိတ်ချရသောလိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ သို့မဟုတ် အကာအကွယ်ပြု လိင်ဆက်ဆံခြင်း ဟုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။
စိတ်မချရသောလိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံမှုပြုခြင်း ဟူသည် လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သောရောဂါများကို ကာကွယ်ရန် မည်သည့် အကာအကွယ်မှ မသုံးခြင်းဖြစ်သည်။
အချို့ရင်းမြစ်များတွင် ပိုမိုစိတ်ချလုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံမှု ဟူသည့် အခေါ်အ ဝေါ်ကို ပိုမိုအသုံးပြုကြသည်။
ယင်းမှာ ထိုကာကွယ်မှုများမှ ရောဂါကူးစက်မှုကိုလျော့ချပေးသည်ဟူသော အချက်ကို ပိုမိုတိကျစွာ ရောင်ပြန်ဟပ်ပြနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။
ရောဂါကူးစက်မှုများ လျော့ချနိုင်သော်လည်း ရောဂါကူးစက် ပြန့်ပွားမှု အန္တရာယ်ကို အရှင်းပျောက်ကင်းစေနိုင်သည် မဟုတ်ပေ။
၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းတွင် အေအိုင်ဒီအက်စ် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုအကျိုးဆက်ကြောင့် စိတ်ချရသော လိင်ဆက်ဆံမှု အလေ့ အကျင့် တို့မှာ ပိုမို ထင်ရှားလာသည်။
လုံခြုံစိတ်ချရသော ကာမဆက်ဆံမှု ကို တိုးပွားစေခြင်းသည် လိင်မှုဆိုင်ရာ ပညာပေးခြင်း ၏ရည်ရွယ်ချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
လူမှုဝန်းကျင်ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် လုံခြုံစိတ်ချရသော လိင် ဆက်ဆံမှုအား အန္တရာယ်လျော့ချရေးကို ဦးတည်သည့် ထိခိုက်နစ်နာမှုလျော့ချခြင်း နည်းဗျူဟာအဖြစ် သတ်မှတ် နိုင်သည်။
စိတ်ချရသော လိင်ဆက်ဆံမှုကြောင့် အန္တရာယ်လျော့ချနိုင်ခြင်းမှာ အကြွင်းမဲ့မဟုတ်ချေ။
ဥပမာ- အိတ်ချ်အိုင်ဗွီပိုး သွေးထဲတွင်ရှိနေသူထံမှ ကွန်ဒုံးသုံးစွဲခြင်းမရှိသည့်အခါ သက်ဆိုင်ရာတွဲဖော်သို့ အိတ်ချ်အိုင်ဗွီပိုး ကူးစက်ခံရခြေမှာ ကွန်ဒုံး သုံးစွဲသည့်အခါနှင့် ယှဉ်လျှင် အန္တရာယ်ကို လျော့ချနိုင်မှုမှာ လေးဆမှ ငါးဆခန့် အထိရှိသည်။
အချို့သော လုံခြုံစိတ်ချရသော လိင်ဆက်ဆံမှု အပြုအမူများသည် သန္ဓေတားဆီးမှုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း သန္ဓေတားမှုပုံစံ အများစုတို့မှာ လိင်ဆက်ဆံမှုမှတဆင့်ကူးစက်သည့် မည်သည့်ရောဂါများကိုမှ ကာကွယ်နိုင်ခြင်း မရှိချေ။
ထိုနည်းတူစွာ တွဲဖော်ရွေးချယ်ခြင်း နှင့် အန္တရာယ်နည်းစေသော ကာမဆက်ဆံခြင်းအပြုအမူ ကဲ့သို့ လုံခြုံ စိတ်ချသော လိင်ဆက်ဆံမှု အပြုအမူ အချို့တို့သည် သန္ဓေတားဆီးမှုအတွက် ထိရောက်သော ပုံစံမျိုးများ မဟုတ်ချေ။
စိတ်ချရသော လိင်ဆက်ဆံမှု အကာအကွယ်များ ကိုယ်ခန္ဓာခြင်း ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ကျဉ်ခြင်း ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ဖြင့် လိင်ကိစ္စပြုမူခြင်း၊ ဟူသော တကိုယ်ရည် လိင်ဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်မှုပြုခြင်းသည် နှိုင်းယှဉ်ပြောရလျှင် စိတ်ချရသည်။
မိမိ၏ ကာမအင်္ဂါကို လှုံ့ဆော်ခြင်းအပြုအမူ ဖြစ်သော တကိုယ်ရည် ကာမအရာ ပြီးမြောက်စေ ခြင်း သည်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာခြင်း ထိတွေ့မှု ပြုလုပ်ခြင်းမရှိသည့်အားလျော်စွာ တပါးသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှထွက်သော အရည်တို့နှင့် ထိတွေ့ခြင်းမရှိသဖြင့် စိတ်ချရမှုရှိသည်။
အခြားသော အပြုအမူများဖြစ်သည့် "ဖုန်းပြော၍ ကာမမှုပြုခြင်း" နှင့် "အင်တာနက်မှတဆင့် ကာမမှုပြုခြင်း" တို့သည် တွဲဖက်တို့အား ကာမဆက်ဆံမှုအပြုအမူတို့တွင် အခန်း တစ်ခုတည်းတွင် အတူတူရှိစရာမလိုဘဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ အရည်များ အလဲအလှယ်ပြုခြင်းဖြင့် ရနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကိုလည်း ပယ်ဖျက်ရာရောက်သည်။
ထိုးသွင်းမှု မပါဝင်သော လိင်ဆက်ဆံခြင်း လိင်ဆက်ဆံမှု အပြုအမူတစ်မျိုးဖြစ်သည့် တခါတရံတွင် "ထိုးသွင်းခြင်းမပါသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း"ဟု လည်းခေါ်ပြီး ၎င်းကို ရောဂါ အန္တရာယ်နှင့် ကိုယ်ဝန်ရရှိမှုတို့ကို သိသာထင်ရှားစွာ လျော့ကျသောကြောင့် အသုံးပြုကြသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ Bill Clinton (ဘီလ် ကလင်တန်) ၏ အထွေထွေခွဲစိပ်ကု ဆရာဝန် Dr. Joycelyn Elders (ဒေါက်တာ ဂျွိုင်းစီလင်း အယ်(လ်)ဒါး) မှ ထိုနည်းလမ်းများကို လူငယ်များအကြား သုံးစွဲမှုပြုရန် အားပေးမှုပြု ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း သူမအား အိမ်ဖြူတော်ကိုယ်တိုင် အပါအဝင် ထွက်ပေါက်မျိုးစုံမှ ကန့်ကွက်မှုကိုကြုံခဲ့ရပြီး ၁၉၉၄ ဒီဇင်ဘာတွင် သူမအား သမ္မတ ကလင်တန်မှ အလုပ်ထုတ်ခဲ့သည်အထိ အကျိုးဆက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ထိုးသွင်းခြင်းမပါဝင်သော ကာမဆက်ဆံခြင်းတွင် နမ်းရှုံ့ခြင်း၊ အပြန်အလှန် လှုံ့ဆော်မှုပြု၍ လိင်ပြီးမြောက်စေခြင်း၊ ပွတ်တိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပွတ်သပ်ခြင်း တို့ပါဝင်ပြီး အနောက်ပိုင်းဩစတြေးလျ ကျန်းမာရေးဌာန အဆိုအရ ထိုသို့သော လိင်ဆက်ဆံမှုအလေ့အထမှာ ကိုယ်ဝန်ရရှိခြင်း နှင့် လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သောရောဂါအများစုကို ကာကွယ်မှု ပြုနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
သို့သော် ထိုးသွင်းခြင်းမပါဝင်သော ကာမဆက်ဆံမှုသည် အရေပြားခြင်း ထိတွေ့မှုမှ ကူးစက်သည့် ရေယုံ နှင့် လိင်အင်္ဂါတွင်ဖြစ်သောကြွက်နို့ တို့မှ ကာကွယ်ခြင်းမပြုနိုင်ပါ။
အတားအဆီးသုံး၍ ကာကွယ်ခြင်း ကာမဆက်ဆံမှုပြုနေစဉ်အတွင်း သွေး၊ မိန်းမကိုယ်မှထွက်သော အရည်၊ သုတ်ရည် သို့မဟုတ် အခြားသော ရောဂါပိုး ကူးစက်နိုင်စေသည့် (ဥပမာ အရေပြား၊ ဆံပင် နှင့် မျှသုံးသောပစ္စည်းများ) တို့နှင့် ထိတွေ့မှုကို ရှောင်နိုင်ရန် ကာကွယ်မှုပစ္စည်းမျိုးစုံ တို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
ထိုပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ ကာမဆက်ဆံမှုပြုလုပ်ခြင်းကို အကာအကွယ်ပြု လိင်ဆက်ဆံခြင်း ဟုခေါ်သည်။
လိင်ဆက်ဆံမှုပြုနေစဉ်တွင်း အမျိုးသားလိင်အင်္ဂါကို ကွန်ဒုံး မှ ကာကွယ်ထားသည်။
ယင်းတို့မှာ များသောအားဖြင့် ရာဘာအပျော့ နှင့် ပြုလုပ်ထားလေ့ရှိပြီး polyurethane (ပိုလီယူရီသိန်း) အပါအဝင်အခြား အတုပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းများဖြင့်လည်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
အမျိုးသမီးသုံးကွန်ဒုံးများအား မိန်းမအင်္ဂါ တွင်းသို့ လိင်ဆက်ဆံခြင်းမပြုမီတွင် ထည့်သွင်းရသည်။
အံကပ်အကာအကွယ် (သွားဖက်ဆိုင်ရာတွင် မူလအသုံးပြုသည်) သည် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံမှုပြုခြင်းတွင် ကာကွယ်ရန်အတွက် ရာဘာအပျော့အချပ်ပြား ဖြစ်သည်။
ယင်းအား အဓိကအားဖြင့် ပါးစပ်နှင့် မိန်းမ အင်္ဂါအဝ ကြား မိန်းမအင်္ဂါကို စုပ်ပေး၊ လျက်ပေးခြင်း ပြုစဉ်တွင် သို့မဟုတ် ပါးစပ်နှင့် စအိုအကြား စအိုနှင့် ပါးစပ်ခြင်းပြုသည့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း ပြုစဉ်တွင် အကာအကွယ်အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာသုံးလက်အိတ်များ သည် ရာဘာအပျော့၊ ဗီနိုင်း ၊ nitrile (နီတရိုင်းလ်) သို့မဟုတ် polyurethane (ပိုလီယူရီသိန်း) တို့နှင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းပြုစဉ်တွင် အံကပ်အကာ အကွယ်အဖြစ်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် တကိုယ်ရည်ကာမဆက်ဆံခြင်း ကဲ့သို့သော ကာမဆက်ဆံမှု ဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်ခြင်းပြုစဉ်တွင် လက်များကို ကာကွယ်ရန် အတွက်လည်းကောင်း မရှိသုံးအဖြစ် သုံးနိုင်သည်။
လက်များတွင် မမြင်နိုင်သော ထိခိုက်ရှနာများ ရှိနိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် အခြား ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း သို့မဟုတ် ဆက်ဆံဖော်အား ပိုးမွှားဖြင့် ညစ်ညမ်းစေခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါဖြစ်စေသော ပစ္စည်းများကို ခွင့်ပြုခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ရောဂါပိုးမွှားကူးစက်ပျံ့နှံ့ခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ရန် အခြားသောနည်းမှာ အကာအကွယ်ဖြင့် သို့မဟုတ် သေချာကျနစွာ သန့်ရှင်းထားသည့် အမျိုးသားအင်္ဂါအတု နှင့် အခြားသော ကာမမှုပြည့်ရန်သုံးသည့်အရုပ်များကို သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ ကာမမှုပြည့်ရန်သုံးသည့်အရုပ်တစ်ခုကို အပေါက်ဝတစ်ခုထက်ပို၍ သို့မဟုတ် ဆက်ဆံဖော် တစ်ဦးထက်ပိုသုံးမည်ဆိုလျှင် ကွန်ဒုံးကို ယင်းအပေါ်တွင်ခံသုံးပြီး အရုပ်ကိုဖယ်ထုတ်သည်နှင့် လဲလှယ်ရမည်။
ကွန်ဒုံးသုံးမှု ရာဘာအပျော့ အကာအကွယ်တို့ကို သုံးသည့်အခါ အဆီကိုအခြေခံသော ချောဆီ တို့သည် ရာဘာပျော့၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ပျက်စီးစေပြီး ယင်းမှပေးသော အကာအကွယ်ကို ပျက်စေသည်။
ကွန်ဒုံး (အမျိုးသား သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးသုံး) များကို လိင်ဆက်ဆံမှုမှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများမှ ကာကွယ်ရန် သုံးပြီး သန္ဓေတားဆီးမှု အကျိုးသက်ရောက်မှုတိုးတက်စေရန် အခြားသော သန္ဓေတားဆီးသည့် ပုံစံများနှင့်လည်း တွဲသုံးသည်။
ဥပမာ - အမျိုးသားသုံးကွန်ဒုံး နှင့် သုတ်ရည်သတ်သည့်ဆေး (သီးခြားစီထည့်ရန်၊ ချောဆီအဖြစ် ကြိုထည့်ရန်မဟုတ်) တို့ကို တပြိုင်နက်သုံးခြင်း သည် ထိုသို့ထည့်သွင်းသုံးစွဲသူများ အကြားတွင် ကိုယ်ဝန်ရရှိနိုင်မှုနှုန်းကို လျော့ချရန် လုံးဝကောင်းသောသုံးစွဲမှု အဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။
သို့သော်လည်း ကွန်ဒုံး နှစ်မျိုးလုံးကို တပြိုင်နက် အသုံးပြုလျှင် (အမျိုးသားကွန်ဒုံးအား အမျိုးသမီးကွန်ဒုံးအထက်တွင်ထား၍ သို့မဟုတ် အမျိုးသားကွန်ဒုံးအား အမျိုးသမီးကွန်ဒုံးအတွင်းတွင်ထည့်၍) ကွန်ဒုံးသုံးမှု မအောင်မြင်နိုင်သည့်အခွင့်အရေး ကိုတိုးစေ နိုင်သည်။
ကွန်ဒုံးကဲ့သို့သော အကာအကွယ်များကို စနစ်တကျသုံးခြင်းသည် အကာအကွယ်၏မျက်နှာပြင် သန့်ရှင်းမှု ပေါ်တွင်မူတည်သည်။
ဂရုစိုက်ခြင်းမရှိဘဲ ကိုင်တွယ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါပိုးတို့ကို အကာအကွယ်၏မျက်နှာပြင်များ တစ်ခုမှ တစ်ခုစီသို့ ရောက်ရှိစေနိုင်သည်။
ရာဘာပျော့ ကွန်ဒုံး၏ အသုံးပြုစဉ်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို လေ့လာမှုများမှ ပြဲထွက်ခြင်း နှင့် ချော်ထွက်ခြင်း နှုန်းမှာ ၁.၄၆% မှ ၁၈.၆၀% ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ခန္ဓာကိုယ်မှထွက်သောအရည် တို့ အလဲအလှယ်ပြုလုပ်ခြင်း မတိုင်ခင်တွင် ကွန်ဒုံးများကို ဝတ်ဆင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပါးစပ်ဖြင့်ကာမဆက်ဆံမှု ပြုစဉ်တွင်လည်း အသုံးပြုရမည် ဖြစ်သည်။
အခြားသော အကာအကွယ်ယူခြင်းများ အခြားသောသူတစ်ယောက်နှင့် လုံးဝဥဿုံ အန္တရာယ်ကင်းသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ရရှိနိုင်ရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း လက်ခံထားသဖြင့် စိတ်ချလုံခြုံသောကာမဆက်ဆံခြင်းကို ထောက်ခံသူတို့မှ အောက်ပါအချို့သောနည်းလမ်းများမှာလည်း လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများ ပြန့်ပွားကူးစက်ခြင်း နှင့် မလိုချင်ဘဲ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရခြင်းတို့ အန္တရာယ်ကို လျော့ချရန် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။
လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်နိုင်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးများအား ကာကွယ်ရန် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း။
ထိုးလေ့ရှိသော ကာကွယ်ဆေးမှာ ကြွက်နို့ရောဂါကာကွယ်ဆေး ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ကို ဖြစ်တတ်သော ဗိုင်းရပ်စ်များအနက်မှ အဖြစ်အများဆုံး human papillomavirus (ကြွက်နို့ ဗိုင်းရပ်စ်) ကို ကာကွယ်သည်။
နောက်တစ်မျိုးမှာ အသည်းရောင်အသားဝါဘီရောဂါပိုးကာကွယ်ဆေး ဖြစ်သည်။
လိင်မှုရေးရာများ စတင်ခြင်း မရှိသေးစဉ်တွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် အကျိုးသက်ရောက်မှု တိုးပွားစေသည်။
အမျိုးသားတို့တွင် တန်ဆာထိပ်အရေပြားဖြတ်ခြင်း နှင့် အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ - ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်း (WHO) မှအချို့သော လတ်တလောသုတေသနများနှင့် အကြံပြုချက်များမှ အကြံပြုထားသည်မှာ အချို့နိုင်ငံများ တွင် အမျိုးသားများတွင် တန်ဆာ၏ထိပ်အရေပြားကို ဖြတ်ထားခြင်းသည် အိတ်ချ်အိုင်ဗွီရောဂါ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်သည် ဟူ၏။
အမျိုးသားများ တန်ဆာထိပ်အရေပြားဖြတ်ခြင်း သည် WHO (ဒဗယ်လျူအိတ်ချ်အို) မှ အမျိုးသမီးများထံမှ အမျိုးသားများထံသို့ HIV (အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ) ကူးစက်ပြန့်ပွားခြင်းကို ကာ ကွယ်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခု အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
ကျူးဘားနိုင်ငံတွင် ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသော သရုပ်ဆောင်များအကြား အခါအားလျော်စွာ လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများအား စစ်ဆေးခြင်းသည်လည်း ကာမဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်သော ရောဂါများ လျော့ချရန်တွင် အသုံးပြုသည်။
ကျူးဘားနိုင်ငံသည် အေအိုင်ဒီအက်စ် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွင် မဖြစ်မနေ ဆေးစစ်ခြင်း နှင့် စောစီးစွာဖယ်ထုတ်ခြင်းဟူသော အစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။
တလင်တမယားစနစ် သို့မဟုတ် ပုံသေလူများနှင့်သာအမြဲဆက်ဆံခြင်းကို သစ္စာရှိစွာကျင့်သုံးခြင်းသည် အဖော်တွဲသူအားလုံးတို့မှာ ရောဂါရှိသူများမဟုတ်လျှင် အလွန် လုံခြုံစိတ်ချရသည် (လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများနှင့် ပတ်သက်သမျှအတွက်ဖြစ်သည်)။
သို့သော်လည်း တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကျင့် သုံးသော သူများစွာမှာလည်း လိင်မှုရေးရာစောင့်ထိန်းမှုမရှိသော၊ မူးယစ်ဆေးကိုအကြောထဲထိုးသွင်းသော သို့မဟုတ် ယခင်တုန်းက ဆက်ဆံခဲ့သူထံမှကူးစက်ထားသော အဖော်တို့ကြောင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများ ကူးစက်ခြင်းကို ခံနေရသည်။
ထိုကဲ့သို့ပင် အန္တရာယ်သည် ပုံသေလူများနှင့်သာ အမြဲဆက်ဆံသည့် သူတို့တွင်လည်း ထိုပုံသေလူအရေအတွက်အုပ်စုတွင်း လူဦးရေများလာသည်နှင့် လိုက်၍ ပိုမိုကြီးမားသော အန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။
တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကို မကျင့်သုံးသူများအတွက် တစ်ဦး၏ ဆက်ဆံသူအဖော်များ အရေအတွက်ကို လျော့ချခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ခြေမြစ်စွာမသိသော လိင်ဆက်ဆံသူအဖော်များ ကိုလျော့ချခြင်းသည် တစ်ဦး၏ လိင် ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်သောရောဂါများနှင့် ထိတွေ့နိုင်မှု အလားအလာကို လျော့ချနိုင်လိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
ထိုနည်းတူစွာ တစ်စုံတစ်ဦး၏ ကာမဆက်ဆံဖော် စာရင်းကို ယုံကြည်ရသူများဖြင့်ဖွဲ့ထားသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းသို့ ကန့်သတ်ပေးထားနိုင်သည်။
ယင်းမှာ အချို့သော ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ နှင့် အခြားသော တလင်တမယားစနစ် မကျင့်သုံးသည့်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပြုလေ့ရှိကြသည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
ကာမဆက်ဆံမှုပြုရန် အဖော်ကိုရွေးချယ်သောအခါ အချို့သော ဝိသေသလက္ခဏာများသည် လိင်ဆက်ဆံမှု ပြုရာမှ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ကူးစက်ရရှိရန် အန္တရာယ် များစေနိုင်သည်။
ယင်းတို့တွင် အသက်အရွယ် ငါးနှစ်မက ကွာခြားခြင်း၊ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း လိင်ဆက်ဆံမှုမှတဆင့် ကူးစက်သည့်ရောဂါတစ်ခု ရထားခြင်း၊ အရက်သေစာနှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာများရှိခြင်း၊ ပြီးခဲ့သည့်တစ်နှစ်အတွင်း အခြားသော သူများနှင့် လိင်ဆက်ဆံမှုများ ပြုခဲ့ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
တစ်ဦးဦး၏ လိင်ဆက်ဆံသူအဖော်(များ) ဆက်သွယ်မှုပြုထားခြင်း သည် ပိုမိုလုံခြုံစိတ်ချမှုကို ဖြစ်စေသည်။
လိင်မှုဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုများ မစတင်မီတွင် တွဲဖော်များမှ မည်သည့် ဆောင်ရွက်မှုမျိုးကို လက်ခံမည် နှင့် လက်ခံမှုမပြုမည်တို့နှင့် မည်သည့် အကာအကွယ်ပြုမှုတို့ကို ပြုလုပ်မည် တို့ကို ဆွေးနွေးမှုများ ပြုနိုင်သည်။
ယင်း သည် "အချစ်စိတ်မွှန်နေချိန်အတွင်း" အန္တရာယ်ရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ပြုလုပ်နိုင်သည့် အခွင့်ကို လျော့ပါးစေ နိုင်သည်။
လူတစ်ဦးသည် အခြားသောအဖော်အမြောက်အမြား နှင့် ဆက်ဆံမှုတက်ကြွစွာပါဝင်နေလျှင်၊ ဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန် လိင်မှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သည့် လက္ခဏာများ သတိထားမိသည်တွင် ဆေးဝါးကုသရန် အကြံဉာဏ်ကို ချက်ချင်းရှာသင့်သည်။
HIV (အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ) နှင့် အခြားသော ကူးစက်တတ် သည့် ရောဂါပိုးများသည် ရောဂါလက္ခဏာမပြခြင်း သို့မဟုတ် သူတို့ကိုယ်တိုင်ကိုပင် မှားယွင်းစွာ ရောဂါအမည်တပ်မိစေသည့် သိသာထင်ရှားမှုမရှိသော လက္ခဏာများသာပြခြင်း တို့လည်းရှိနိုင်သည်။
ကန့်သတ်ချက်များ ကွန်ဒုံးကို အသုံးပြုခြင်းသည် HIV (အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ)နှင့် အခြားသောကူးစက်တတ်သည့် ရောဂါပိုးတို့ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ကို လျော့ချနိုင်သည်ဖြစ်သော်လည်း လုံးဝဥဿုံမဟုတ်ပေ။
လေ့လာထားမှုတစ်ခုမှ အကြံပြုထားသည်မှာ ကွန်ဒုံးများသည် HIV (အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ) ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို ၈၅% မှ ၉၅% ထိလျော့ချပေးနိုင်ခြေရှိသည်။
၉၅% ထက်ကျော်လွန်သော ထိရောက်မှုမတွေ့ရခြင်းမှာ လျှောထွက်ခြင်း၊ ပေါက်ပြဲခြင်း နှင့် မှန်ကန်စွာသုံးစွဲမှုမပြုခြင်း တို့ကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။
ထို့ကြောင့်ပင် လက်တွေ့တွင် မှန်ကန်စွာသုံးစွဲမှုမပြုခြင်းသည် ကွန်ဒုံး အကျိုးသက်ရောက်မှုအားလုံးအပေါ်တွင် ၆၀ မှ ၇၀% သို့နိမ့်ကျသွားစေသည် ဟုဆိုသည်။
အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိသော နည်းလမ်းများ အချို့သော "ထိုးသွင်းခြင်းမပါသောလိင်ဆက်ဆံခြင်း" ပုံစံများ နှင့် အကာအကွယ်သုံးခြင်း နည်းလမ်းများတို့မှအပ သန္ဓေတားခြင်းနည်းလမ်းအများစုသည် လိင်ဆက်ဆံရာမှတဆင့် ကူးစက်သောရောဂါများ ပျံ့နှံ့မှုကို ကာကွယ်ရာတွင် ထိရောက်မှုမရှိပေ။
ယင်းတို့မှာ သန္ဓေတားဆေးလုံးများ၊ ယောက်ျားသားကြောဖြတ်ခြင်း၊ မိန်းမ၏ ဥပြွှန်ကိုချည်ခြင်း၊ ရက်ရှောင်ခြင်း နှင့် အားလုံးသော ကိုယ်ဝန်ရှိခြင်းကို တားဆီးသည့် အကာအကွယ်သုံးခြင်းမဟုတ်သည့် နည်းလမ်းများ ပါဝင်သည်။
အမျိုးသမီး ကွန်ဒုံး သို့မဟုတ် သန္ဓေတားသည့်ရေမြှုပ်တို့သည် အချို့သော အမျိုးသမီးများကို အချို့လိင်ဆက်ဆံခြင်း မှတဆင့်ကူးစက်သော ရောဂါပိုးများမှ ပိုမိုကာကွယ်မှုပြုနိုင်သော်လည်း အားလုံးသော လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက် သည့် ရောဂါများအတွက် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိပါ။
ဟော်မုန်းအသုံးပြု၍ကာကွယ်ခြင်း နည်းလမ်းများသည် လိင်ဆက်ဆံမှုမှကူးစက်သည့် ရောဂါများ ပျံ့နှံ့ကူးစက်ခြင်း အတွက် အကျိုးသက်ရောက်မှုလုံးဝမရှိသော်လည်း မလိုချင်ဘဲ သန္ဓေတည်ခြင်းအတွက် ၉၅% ထက်ပင်ပို၍ အကျိုး သက်ရောက်မှုရှိပေသည်။
အသုံးအများဆုံး ဟော်မုန်းသုံးခြင်း နည်းလမ်းမှာ သန္ဓေတားသောက်ဆေးလုံးများ၊ ဒက်ပို ဆေးထိုးခြင်း၊ အမျိုးသမီးအင်္ဂါတွင်း ကွင်းထည့်ခြင်း နှင့် ကပ်ခွာကပ်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
သားအိမ်တွင်း ထည့်ရသည့် ကြေးနီ သန္ဓေတားပစ္စည်း နှင့် သားအိမ်တွင်းထည့်ရသည့် ဟော်မုန်းသုံး သန္ဓေတား ပစ္စည်းတို့မှာ သန္ဓေရခြင်းမှ ၉၉% အထက် ကာကွယ်မှုပေးသော်လည်း ကာမဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့်ကူးစက်သော ရောဂါများ ကိုကာကွယ်နိုင်ခြင်းမရှိချေ။
သားအိမ်တွင်းထည့်သည့် ကြေးနီ သန္ဓေတားပစ္စည်းသုံးထားသူ အမျိုးသမီး များသည် အထူးသဖြင့် gonorrhea (ဆီးပူညောင်းကျရောဂါ ) သို့မဟုတ် chlamydia (အမျိုးသမီးများအား အဖြူဆင်းစေသော ရောဂါ) တို့ပြင် အခြားသော လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါမျိုးများနှင့် ထိတွေ့မှု ရှိရန် ပိုမိုအခွင့်ရှိနေပါသည်။
လိင်ဆက်ဆံမှုတွင် ဟန့်တားခြင်း (သို့မဟုတ် "ပြင်ပသို့ထုတ်ယူခြင်း") အမျိုးသား၏ အင်္ဂါပစ္စည်းအား သုတ်ရည် ထုတ် လွှတ်ခြင်း မပြုခင်တွင် အမျိုးသမီးအင်္ဂါ၊ စအို၊ သို့မဟုတ် ပါးစပ်တွင်းမှ ဖယ်ထုတ်ခြင်းသည် လုံခြုံစိတ်ချရသော လိင် ဆက်ဆံခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကာမဆက်ဆံခြင်းမှကူးစက်သောရောဂါ ပြန့်ပွားကူးစက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ယင်းမှာ သုတ်ရည်ထုတ်လွှတ်မှုမတိုင်ခင် အခြေအနေတွင် အမှန်တကယ် သုတ်ရည်ထုတ်လွှတ်ခြင်းမတိုင်မီ ဆီးပြွှန်မှ အရည် တို့မှာ စိမ့်ထွက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး ယင်းတွင် အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ ကဲ့သို့သော ရောဂါဖြစ်စေသည့်ပိုးများ ပါဝင်နိုင်သည်။
ထပ်ပေါင်းပြောရလျှင် လိင်အင်္ဂါတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ကြွက်နို့များ နှင့် ကာလသားရောဂါ အပါအဝင် အချို့ သော ရောဂါများကို ဖြစ်စေသည့် ပိုးမွှားများသည် ဆက်ဆံဖော်မှ နှုတ်ဖြင့်၊ အမျိုးသမီးအင်္ဂါဖြင့် သို့မဟုတ် စအိုဖြင့် ကာမဆက်ဆံခြင်းပင် မပြုစေကာမူ အရေပြားအချင်းချင်း ထိမိရာမှလည်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။
ရှောင်ကျဉ်ခြင်း လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သောရောဂါများမှာ လိင်ဆက်ဆံမှုမဟုတ်သော နည်းလမ်းများမှလည်း ကူးစက်နိုင်ခြင်း ရှိသော်လည်း လိင်ဆက်ဆံမှုရှောင်ကျဉ်ခြင်းသည် တခါတရံ လိင်ဆက်ဆံမှု နှင့်ဆက်နွယ်သော အန္တရာယ်များကို ရှောင်ကျဉ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အထောက်အကူပြုသည်။
အိတ်ချ်အိုင်ဗွီသည် ရောဂါပိုးပါဝင်နေသော အပ်များကိုသုံး၍ ဆေးမင်ကြောင်ထိုးခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်တွင် အပေါက်များဖောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးထိုးသွင်းခြင်း တို့မှတဆင့် ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။
ဆေးပညာ သို့မဟုတ် သွားနှင့်ခံတွင်း ဆောင်ရွက်မှုများတွင် ရောဂါပိုး ကပ်ပါနေသော အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကိုသုံးခြင်းသည် အိတ်ချ်အိုင်ဗွီကို ပျံ့နှံ့စေသည်။
အချို့သော ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ပေးသူတို့မှာ အိတ်ချ်အိုင်ဗွီကို လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ မတော်တဆ အပ်များနှင့်ထိုးမိ ဒဏ်ရာရခြင်းတို့မှတဆင့် ကူးစက် ခံနေရသည်။
ရှောင်ကျဉ်မှုပြုထားသော သူများအား လိင်ဆက်ဆံမှုမှကူးစက်သောရောဂါများနှင့် ကိုယ်ဝန်ရရှိခြင်းတို့မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ကွန်ဒုံးများကို အရေးပေါ်အခြေအနေအတွက် ဆောင်ထားရန်လည်း အကြံပြုထားသည်။
စအိုကိုသုံး၍ လိင်ဆက်ဆံခြင်း အကာအကွယ်မသုံးစွဲဘဲ စအိုကိုသုံး၍ ထိုးသွင်းမှုပြုခြင်း သည် ကာမဆိုင်ရာနှစ်လိုမှု မည်မျှရှိပါစေကာမူ အလွန် အန္တရာယ်များသော အပြုအမူဖြစ်သည်။
အချို့သော သုတေသနပြုသူများမှ မိန်းမလျာတို့မှာ စအိုကိုသုံးစွဲခြင်းဖြင့် လိင် ဆက်ဆံမှုပြုရန် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော်လည်း၊ လိင်တူလိင်ကွဲဆက်ဆံသူ စုံတွဲများသည် ထိုသို့ပြုလုပ်စဉ်တွင် ကွန်ဒုံး သုံးစွဲမှု မရှိကြသည်ကို ထောက်ပြကြသည်။