kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လုပ်ငန်းမှရရှိသောအမြတ်/အရှုံး () ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ဝင်ငွေများမှ ၎င်းဝင်ငွေများရရှိစေရန် ဆက်နွှယ်ပတ်သက်နေသည့်လုပ်ငန်းအားလုံးအတွက် ကုန်ကျသောစရိတ်ကို နှုတ်ထားသည့် လက်ကျန်အမြတ် (သို့မဟုတ်) အရှုံးဖြစ်သည်။
ချေးငွေကြောင့်ကုန်သည့်စရိတ် () ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်းမှ အခြားအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုမှ ရယူထားသော ချေးငွေကြောင့်ကုန်ကျသောစရိတ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် အတိုး () ကဲ့သို့ စရိတ်မျိုးဖြစ်သည်။
အခွန်မပါဝင်သည့်အမြတ်/အရှုံး () သည် လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ အခွန်မစည်းကြပ်ရသေးသော အမြတ် (သို့မဟုတ်) အရှုံးဖြစ်သည်။
အခွန် () သည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေအရ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုအနေဖြင့် ၎င်း၏ ဝင်ငွေအပေါ်ဖြစ်စေ၊ အမြတ်အပေါ်ဖြစ်စေ ယင်းနိုင်ငံအစိုးရသို့ ပေးဆောင်ရန်တာဝန်ရှိသော ပမာဏဖြစ်သည်။
အသားတင်အမြတ်/အရှုံး () သည် လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ ရရှိသောဝင်ငွေအားလုံးမှ လုပ်ငန်းကကုန်ကျသောစရိတ်အားလုံး နှုတ်ထားသည့် အမြတ် (သို့မဟုတ်) အရှုံးဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:စာရင်းကိုင် ဝေါဟာရများ။
thumb|မွန်ဘိုင်းရှိ ကုန်စုံဆိုင်တစ်ဆိုင် ကုန်စုံဆိုင်ဆိုသည်မှာ လက်လီရောင်းရသော ဆိုင်မျိုးဖြစ်သည်။
လက်လီရောင်းဆိုသည်မှာ ကုန်ပစ္စည်းများကို အနည်းငယ်စီ လီ၍ရောင်းခြင်းဖြစ်သည်။
လက်လီရောင်းသောဆိုင်သည် ကုန်ပစ္စည်း စတင်ထုင်လုပ်သည် ပင်ရင်းဌာနနှင့် အသုံးပြုသည့် ပရိသတ်အား ဆက်သွယ်ပေးရာဌာနဖြစ်သည်။
ကုန်စုံဆိုင်သည် လက်လီရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ကျောရိုးသဖွယ် အရေးပါအရာရောက်လေသည်။
ကုန်စုံဆိုင် သုံးမျိုး ကုန်စုံ ဆိုင်များကို အကြမ်းအားဖြင့် - စားဖွယ်သောက်ဖွယ်ရောင်းသည့်ဆိုင် ဝတ်ရုံဆင်ယင်ဖွယ်ရောင်းသည့်ဆိုင် အထွေထွေသုံးဆောင်ဖွယ် ရောင်းသည့်ဆိုင် ဟူ၍ သုံးမျိုးခွဲနိုင်သည်။
သို့ရာတွင် ထိုတစ်မျိုးစီမှ အမျိုးပေါင်းမြောက်မြားစွာ ထပ်ခွဲနိုင်သေးသည်။
စားဖွယ်သောက်ဖွယ်ရောင်းသည့်ဆိုင်မျိုးမှ မုန့်ပဲသွားရည်စာဆိုင်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆိုင်၊ သားဆိုင်၊ ငါးဆိုင် စသည်ဖြင့်ခွဲနိုင်သည်။
ဝတ်ရုံဆင်ယင်ဖွယ်ရာင်းသည့်ဆိုင်မျိုးထဲမှ အထည်ဆိုင်၊ ထီးဆိုင်၊ ဖိနပ်ဆိုင်၊ ရွှေထည်ဆိုင်၊ ငွေထည်ဆိုင် စသည့်ဖြင့် ခွဲနိုင်သည်။
အထွေထွေသုံးဆောင်ဖွယ် ရောင်းသည့်ဆိုင်မျိုးမှ ပန်းကန်ဆိုင်၊ မှန်ဆိုင်၊ သံဆိုင်၊ စာအုပ်ဆိုင် စသည်ဖြင့် အမျိုးအစားမြောက်မြားစွာ ခွဲနိုင်သည်။
ကုန်စုံဆိုင်၏ထူးခြားချက် ကုန်စုံဆိုင်ဆိုသည်မှာ မည်မျှပင်သေးငယ်စေကာမူ အရင်းအနှီးကြီးနှင့်လုပ်ကိုင်သော ဆိုင်ကြီးများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရောင်းနိုင်သော သတ္တိထူးရှိသည်။
ကုန်စုံဆိုင်ပိုင်ရှင်သည် မိမိဖောက်သည်များနှင့် ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံနိုင်သော အခွင့်အလမ်းရှိသည်။
ဖောက်သည်များ၏ သဘောစရိုက်၊ လိုအင်ဆန္ဒများကို သိရှိနားလည်အောင် လေ့လာစုံစမ်းနိုင်သော အခွင့်အရေးကို ရရှိနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ဖောက်သည်များအလိုရှိ၍ ကြိန်းသေပေါက်ရောင်းရမည့်ကုန်ပစ္စည်းများကိုသာ ဆိုင်တွင် တင်ရောင်းနိုင်သည်။
ဖောက်သည်များ၏ သဘောစရိုက်ကို သိရခြင်း၊ ရောင်းသူဝယ်သူ ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံနိုင်ခြင်းသည် ဆိုင်၏ ရေရှည်တည်မြဲရေးအတွက် ထိရောက်သော အချက်ကြီးတစ်ချက်ပင် ဖြစ်သည်။
ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ပြောဆို၍ ရောင်းခြင်းသည် ဝယ်သူ၏စိတ်ကျေနပ်စေနိုင်သည်။
တစ်ခါတရံခရီးကြုံ၍ ဝင်ဝယ်သူကိုပင် အမြဲဝယ်သည့်ဖောက်သည်ဖြစ် ရောက်ရှိသွားစေနိုင်သည်။
အကိုးအကား ကုန်စုံဆိုင်လုပ်ငန်း။
ဦးအောင်မင်း(ဘီအေ)။
?၁၉၆၃၊ ဒုကြိမ်။
ကဏ္ဍ:လက်လီဖြန့်ချိသူများ။
ကွန်ဂိုသားတို့ နိုးထကြလော့ () သည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်း ဖြစ်သည်။
ယောသပ် လွီထွိမ်ဖာက စာသားပေးခဲ့ပြီး ဆီမွံဖီအဲရ် ဘိုကာ ဒီအုမ်ဖာဆီ ရွန်ဒီက ရေးစပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ La Zaïroise သည် နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ။
နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် (; အတိုကောက် NSA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော် နေပြည်တော် တွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ထိုတက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာပညာ၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဥပဒေပညာ၊ စီးပွားရေးပညာ၊ ဆေးပညာ၊ လူမှုရေးပညာနှင့် အားကစားပညာ မဟာဌာနများ ပါဝင်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေရှိ အစိုးရဝန်ထမ်းများ၏ သားသမီးများ အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ တက္ကသိုလ်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ပါမေက္ခချုပ်များ +စဉ်အမည်တာဝန်စတင်ခြင်းရင်းမြစ်၁။
ဒေါက်တာနုနုလွင်ဒုတိယပါမေက္ခချုပ် သတင်းများ ၂၀၂၃ မတ် ၁၇ တွင် ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ် Naypyitaw State Academy မှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၁,၁၁ ဦးအား China Foundation for Rural Development (CFRD) မှ ပေါက်ဖော်ပညာသင်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကျားဖြန့် သို့မဟုတ် ကျားဖျန့်ဟူ၍ လူသိများသည့် အသုံးအနှုံးမှာ တရုတ်ဘာသာစကား - 诈骗 (Zhàpiàn) ၏ အသံထွက်ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ်အရ လိမ်လည်မှုများ၊ ငွေကြေးလိမ်လည်မှုများ၊ ဖြားယောင်းသွေးဆောင်မှုများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားအရ Fraud ဖြစ်သည်။
What does 诈骗 (Zhàpiàn) mean in Chinese? ကျားဖြန့်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ တရုတ်ဘာသာစကားအရ လိမ်လည်မှုဖြစ်သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ကျားဖြန့်ကို နားလည်ထားကြသည်မှာ အွန်လိုင်း သို့မဟုတ် အင်တာနက်ကို အသုံးပြု၍ လိမ်လည်ခြင်းဖြစ်သည်။
အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းဟုလည်း နားလည်ထားကြသည်။
ကျားဖျန့်၊ လောက်ကိုင်နဲ့ ဒေသတွင်းနိုင်ငံသားတွေပါ အဓမ္မစေခိုင်းခံနေရတဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းဖမ်းဆီးမှုများရှိနေသည့်ကြားက အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ကြီးထွားနေ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းသည် ကမ္ဘောဒီယား၊ လာအို၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် မြန်မာ အစရှိသည့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများFraud factoryတွင် ကြီးမားကျယ်ပြန့်စွာ အခြေစိုက်၍ လည်ပတ်နေသော လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။
ကျားဖြန့်လုပ်ကိုင်သူများသည် လူကုန်ကူးမှု၊ လက်နက်မှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှု၊ လောင်းကစားမှု၊ ရာဇဝတ်မှုများ ထူပြောရာ နယ်စပ်ဒေသများတွင် အခြေတည်လေ့ရှိကာ မြန်မာစစ်တပ်က အာဏာသိမ်းထားသော မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ နိုင်ငံများ၌ စစ်အာဏာရှင်များနှင့် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ အကာအကွယ်ပေးမှုအောက်တွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်လေ့ရှိကြသည်။
အွန်လိုင်း ငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေ - မြန်မာနယ်စပ်မြို့တွေက ငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေ လူငယ်တွေကို အသုံးချနေ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်မှု ကမ္ဘာ့ကပ်ကာလအတွင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ကပ်ကာလပြီးနောက်ပိုင်း ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးလာကာတရုတ်မြေအောက်လောကနဲ့ သောင်ရင်းမြစ်ဘေးက နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်လုပ်ငန်းများ ယခုအခါ နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု အသင်းကြီး ဖြစ်နေကြောင်း အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) က ဆိုထားသည်။
တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ကို ထိန်းချုပ်ထား နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ ပညာတတ်ပြီး ဘာသာစကားကျွမ်းကျင်သည့် လူငယ်များစွာသည် မြင့်မားသော လစာမက်လုံးဖြင့် လူကုန်ကူးခံရကာ ကျားဖြန့် အွန်လိုင်းငွေကြေး လိမ်လည်သည့်လုပ်ငန်းတွင် လုပ်ကိုင်ရန် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးလုပ်အားစေခိုင်းခံနေကြရသည်။
အထူးသဖြင့် တရုတ်၊ ဟောင်ကောင်၊ အိန္ဒိယ၊ မလေးရှား၊ နီပေါ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ မြန်မာ အစရှိသည့် အာရှနိုင်ငံများနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများမှ အလုပ်ကောင်းနှင့် လစာကောင်း လိုအပ်နေကြသည့် ပညာတတ်လူငယ်လူရွယ်များစွာမှာ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းအတွက် လူကုန်ကူးခံနေကြရသည်။
အကြီးအကျယ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းသတ်ဖြတ်ခံနေရပြီး လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံနေကြရသည်။
ကျွန်ပြုခိုင်းစေမှု၊ ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းမှာ ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။
လူမှုကွန်ရက်တွင် သားကောင်ရှာဖွေခြင်း၊ အွန်လိုင်း၌ အမျိုးသမီးအဖြစ် အကောင့်အတုဖန်တီးပြီး အနောက်နိုင်ငံမှ အွန်လိုင်းသုံးစွဲသူ အမျိုးသားများကို ခရစ်တိုကာရန်စီ ဟုခေါ်ဆိုသည့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ငွေကြေးများ လွှဲပြောင်းလာအောင် ဖြားယောင်းခြင်း၊ လိမ်လည်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများပြုလုပ်ရန် အချစ်ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ဖြားယောင်းသွေးဆောင်ခြင်း၊ ဂိမ်းအပလီကေးရှင်း (App) အတုများ၊ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်စာမျက်နှာ (Website) အတုများ၊ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းအတုများဖြင့် ငွေကြေးအမြတ်အစွန်းများ မက်လုံးပေး၍ လိမ်လည်ခြင်းစသဖြင့် ကျားဖြန့်ပုံစံမျိုးစုံ ရှိနိုင်သည်။
ကျားဖြန့်လိမ်လည်ခံရမှုကြောင့် ဒေါ်လာဘီလီယံနှင့်ချီပြီး နစ်နာနေသောကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ဖမ်းဆီးနှိမ်နင်းမှုများ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ပြုလုပ်နေလျက်ရှိပါသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငွေကြေးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများ ကဏ္ဍ:ရာဇဝတ်မှုများ။
ငွေသားစီးဆင်းမှုရှင်းတမ်း () ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ ငွေသားအဝင်အထွက်စီးဆင်းမှု၊ အမြတ်/အရှုံးနှင့် ငွေသားလက်ကျန်အကြား ကွာဟမှု၊ ငွေသားပါဝင်သောလုပ်ဆောင်ချက်များ အစရှိသည်တို့ကိုဖော်ပြသော ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းဖြစ်သည်။
ငွေသားစီးဆင်းမှုရှင်းတမ်းကို နိုင်ငံတကာစာရင်းစံနှုန်းများအပိုဒ်-၁ (IAS-1) အရ အောက်ပါအတိုင်းရေးဆွဲသည်။
+ငွေသားစီးဆင်းမှုရှင်းတမ်းလုပ်ငန်းလည်ပတ်ခြင်းတွင် အသားတင်ရရှိသော/(ကုန်ဆုံးသွားသော)ငွေသားxx/(xx)ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် အသားတင်ရရှိသော/(ကုန်ဆုံးသွားသော)ငွေသားxx/(xx)ငွေကြေးဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အသားတင်ရရှိသော/(ကုန်ဆုံးသွားသော)ငွေသားxx/(xx)အသားတင် ငွေသားအတိုး/(အလျော့)xxx/(xxx)စာရင်းဖွင့်ငွေသားလက်ကျန်xx/(xx)စာရင်းပိတ်ငွေသားလက်ကျန်xxx/(xxx) ကဏ္ဍ:စာရင်းကိုင် ဝေါဟာရများ။
တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေးသည် မန္တလေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်တို့ မတ္တရာမြို့နယ်တွင် ပြုလုပ်လျက်ရှိသော စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောက်ခံ ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်တွင် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ပြုလုပ်လျက်ရှိသော ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် မန္တလေး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က တောင်သမန်စစ်ဆင်ရေးကို ဆင်နွဲမည်ဟု အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
အချိန်မှတ်တမ်း ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံကာ ရှမ်းပြည်နယ် နောင်ချိုမြို့နယ်နှင့် ကျောက်မဲမြို့နယ်များတွင် တိုက်ပွဲများဖြင့် တောင်သမန်စစ်ဆင်ရေးကို အောက်တိုဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့က မတ္တရာမြို့နယ် အရှေ့ပိုင်းတွင် TNKL ၏ ထိုးစစ်တစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။
ထိုနေ့မှာပင် စစ်ကောင်စီက ကင်းရွာကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၁၆-၁၇ တွင် ရွာအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ခဲ့ရာ အိမ်ခြေ ၇၀၀ ကျော် လောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။
မတ္တရာမြို့နယ်အတွင်း စစ်ဘေးရှောင်လူဦးရေမှာ ၈,၀၀၀ ခန့် ရှိခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မတ္တရာနှင့် စဉ့်ကူးမြို့နယ်အကြားရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ဆေးရေးစခန်းတစ်ခုကို TNLA က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးခံထားရသော စစ်ကောင်စီတပ်သားများအား ကယ်တင်ရန်ကြိုးပမ်းသည့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကြောင့် အနီးနားရှိ လက်ဘက်ရည်ဆိုင်ထိုင်နေသော အရပ်သား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မတ္တရာမြို့နယ်တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို PDF နှင့် TNLA တို့ ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အခြားကြည့်ရန် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ Category:မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ။
ဦးသစ်လင်းအုန်း(၁၉၆၂ ဖွား) သည် မြန်မာသံအမတ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် စစ်မှုထမ်းအဖြစ်မှ သံအမတ်ကြီး အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာသူ ဖြစ်သည်။
ယင်းမတိုင်မီက သူသည် တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် နောက်ဆုံး တာဝန်ထမ်းသည်။
တပ်မတော်သားဘဝ သူသည် စစ်တက္ကသိုလ် အပါတ်စဉ်(၂၅) ဆင်း ဖြစ်သည်။
တပ်မတော် တွင် နှစ် ၃၀ နီးပါး စစ်မှုထမ်းသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် မှ အငြိမ်းယူပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ကူးပြောင်းလာသည်။
သံအမတ်ကြီးဘဝ သူ့ကို သမ္မတဦးသိန်းစိန် က ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် မေလ ၂၄ ရက်နေ့ မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၀ ရက်နေ့ အထိ တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းသည်။
ယင်းနောက် သူသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့သည်။
သမ္မတဦးဝင်းမြင့်က ထိုတာဝန်ကို အပ်နှင်းသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖနောင်ပင်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဘုရင်မင်းမြတ် ပရယ်ဘတ် ဆမ်ဒက် ပရယ် ဘိုရိုနစ် နိုရိုဒွန် သီဟာမိုနီထံ သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး သံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ကမ္ဘာဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်း အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌသည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။
ထင်ရှားဖြစ်ရပ် ၂၀၁၅ကိုးကန့်တိုက်ပွဲ အတွင်း တပ်မတော်ဘက်က ပစ်ခတ်လိုက်သော လက်နက်ကြီးကျည် တရုတ်နိုင်ငံဘက်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲကာ ၄ဦးသေ၊၉ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်အား တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် သံတမန်အရ ဖြေရှင်းပေးခဲ့ရသည်။
ရရှိခဲ့သော ဘွဲ့ထူး ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၎င်းအား ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းသည်။
ကဗျာဆရာ ရိုးဒီကို မန္တလေးမြို့၌ အဖ ဦးအေးမောင်၊ အမိ ဒေါ်တင်တင်မာတို့က ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။
အမည်ရင်း ထွန်းထွန်းစိုး ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်၌ မန္တလေးမြို့၊ ရတနာပုံတက္ကသိုလ်မှ ရုက္ခဗေဒ အဓိကဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပါသည်။
မောင်နှမ (၃) ယောက်ရှိပြီး သူ၏ အကိုအရင်းဖြစ်သူ မျိုးမင်းစိုးသည် မြန်မာ့ဒီဇိုင်နာလောကတွင် အောင်မြင်သော ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်နာတစ်ယောက် ဖြစ်ပြီး ရွှေသားဝတ်စုံများ၊ ရတနာဝတ်စုံများ ဖန်တီးချုပ်လုပ်ခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။
"အသံမစုံတဲ့ တေး" ကဗျာဖြင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ၊ မြားနတ်မောင်မဂ္ဂဇင်းတွင် စတင်ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပါသည်။
ကဗျာဆရာ ရိုးဒီ ကွယ်လွန်ခြင်း ၆ လပြည့် အထိမ်းအမှတ် တောင်သမန်မှာ ပြုလုပ်ကဗျာစာဆို ရိုးဒီဆိုတာ ဒဏ်ရာရသူများ စာရင်း၊ ပြီးခဲ့သော ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း၊ Made in Mandalay၊ ငါ့နားထင်ကို တေ့ထားတဲ့ သီချင်း၊ သေတမ်းစာ၊ မြန်မာမေ၊ စစ်၊ သူမ၊ မိကဗျာ၊ ကဗျာပတ်လည် ရက် ၈၀၊ အသံ မစုံတဲ့ တေး၊ အမေ့အတွက် သီချင်း၊ မိုးသားတွေအကြောင်း (သို့) အဘွား၊ ဆေးရုံ၊ သီချင်းတစ်ပုဒ် ပြီးဆုံးချိန်၊ ငြိမ်းချမ်းရေး Remix ကဗျာတို့ မှာ လူသိများခဲ့ပါသည်။
ပြီးခဲ့သော ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း (ထွဏ်းသွေးအိမ်၊ ကိုအိမ့်တို့နှင့် - ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ)၊ တစ်ကိုယ်တော် သုံးယောက်ကဗျာများ (မိုးရင့်ကြယ်၊ လင်းဝေဟင်မိုးတို့နှင့် - ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ)၊ ၁၂ ယောက် ၁၂ ပုဒ် ဂီတကဗျာ (နေမျိုး၊ ကိုထက် (ရေဦး)၊ မောင်နီဦး၊ ထွန်းလွင်သွယ် (ဆူးဖြူရိပ်)၊ စံညိမ်းဦး၊ မောင်နိုင်လင်း (ကောလင်း)၊ ထွဏ်းသွေးအိမ်၊ မိုးရင့်ကြယ်၊ မျိုးနေနွယ်၊ မင်းနဒီခ၊ နေညိုအောင်တို့နှင့် ကဗျာဂီတီစီဒီချပ်) အပါအဝင် စုပေါင်းကဗျာစာအုပ်များစွာ၌ ပါဝင်ရေးသားခဲ့ပါသည်။
တစ်ကိုယ်တော်အနေဖြင့် ရိုးဒီ+ရိုးဒီ (၂၀၁၁ ခုနှစ်)၊ ရိုးဒီ+၃၈ ၃၈+ကဗျာ (၂၀၁၄ ခုနှစ် - ဇော်ထွန်းရဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်နှင့်အတူ)၊ ရိုးဒီ=၄၀ ၄၀=ကဗျာ (၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ - ဇော်ထွန်းရဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်နှင့်အတူ)၊ ကန္တာရပန်းကလေးသို့ (၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ - ဇော်ထွန်းရဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်နှင့်အတူ) ဟူသည့် ကဗျာစာအုပ် (၄) အုပ်နှင့် "ရိုးဒီရေးတဲ့ ကျွန်ုပ်စာစုများ" စကားပြေစာအုပ် (၁) အုပ် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။
ကဗျာဆရာ ရိုးဒီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် Poetry House ကဗျာသီးသန့် စာအုပ်အရောင်းဆိုင်ကို တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။
Poetry House အနေဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် နေမျိုးနှင့် ကိုထက် (ရေဦး) "နှစ်ယောက်တွဲ နှစ်လမ်းသွား" ကဗျာစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခြင်း၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ထဲမှာပင် ဆရာအောင်ချိမ့်၏ "ဂန္ထဝင်မမ" (ပဉ္စမအကြိမ်ထုတ် ကဗျာစာအုပ်) ကို Poetry House တစ်နှစ်တာ အကြိုက်ဆုံး ကဗျာစာအုပ်ဆုအဖြစ် ပေးအပ်ခြင်း၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ၌ ရာမျိုးနှင့် သားဦး နှစ်ယောက်တွဲ "နှစ်ရောင်စပ်" ကဗျာစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခြင်း၊ ဆက်လက်၍ ခင်ဇော်မြင့်နဲ့ စံညိမ်းဦး နှစ်ယောက်တွဲ ကဗျာစာအုပ်ကို စီစဉ်ခြင်း၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မေလ၌ ကဗျာဆရာ ၁၂ ယောက်ပါဝင်သည့် " ၁၂ ယောက် ၁၂ ပုဒ် ဂီတကဗျာ" ကဗျာစီဒီတစ်ချပ်ကိုပါ မန္တလေးမြို့၊ Misty Moon Studio တွင် အသံသွင်းပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၌ ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။
ကဗျာဆရာ ရိုးဒီသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၄၁ နှစ်ပြည့်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။
ရိုးဒီ = ၄၀ မှ ၅၀ ...၆၀ . . .+ ကဗျာ သို့ ဆုတောင်းခဲ့ပေမယ့်လည်း အခုတော့။
ဆောပိုလိုပြည်နယ် () သည် ဘရာဇီး၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၉၅.၈၃၈ စတုရန်းမိုင် (၂၄၈.၂၁၉ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) တွင် လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄ သန်းမျှ နေထိုင်သဖြင့် ဆောပိုလိုသည် ဘရာဇီးတွင် လူဦးရေအများဆုံး နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ဒွါဒသမမြောက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
ဆောပိုလိုသည် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် လူဦးရေ အများဆုံး နိုင်ငံတွင်း ဒေသ ဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ ဆောပိုလိုမြို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ။
မင်္ဂလာဆိုသည်မှာ လိုလားတောင့်တချက် အားလုံးကို ပြည့်စုံစေတတ်သော အကြောင်းတရား, ကြီးပွားတိုးတက်မှု အားလုံးကို ပြည့်စုံစေတတ်သော အကြောင်းတရား, လူချမ်းသာ နတ်ချမ်းသာ စည်းစိမ်ချမ်းသာ အားလုံးကို ပြီးစီးစေတတ်သော အကြောင်း-တရားတွေကို မင်္ဂလာဟု ခေါ်သည်။
မင်္ဂလန္တိ ဣဒ္ဓိကာရဏံ ဝုဒ္ဓိကာရဏံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိကာရဏံ။
မင်္ဂလ (ပု၊ န) [မင်္ဂ = မဂိ+အလ။
မင်္ဂန္တိ သတ္တာ ဧတေန ဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တိတိ မင်္ဂလံ။
မောဂ်၊၇၊၁၈၂။
နီတိ၊ ဓာ၊ ၂၇။
ဓာန်၊ဋီ၊၈၁။
] (န) (၁) ကြီးပွား-တိုးပွား-ကြောင်းတရား၊ ကောင်း မြတ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာ။
(န) (၁) ကြီးပွား-တိုးပွား-ကြောင်း:၊ ကောင်းမြတ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာ။
ဗဟူ ဒေဝါ မနုဿာ စ၊ မင်္ဂလာနိ အစိန္တယုံ။
သုတ္တနိ၊၃၁၈။
(—မဟာနိ၊၇။
မင်္ဂလန္တိ (မင်္ဂန္တိ?) မဟန္တိ ဣမေဟိ သတ္တာတိ မင်္ဂလာနိ၊ ဣဒ္ဓိံ ဝုဒ္ဓိံ စ ပါပုဏန္တိတိ အတ္ထော။
ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၀၃။
မင်္ဂလန္တိ ဣဒ္ဓိကာရဏံ ဗုဒ္ဓိကာရဏံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိကာရဏံ။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉။
(မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၇။
) (၂) ဒိဋ္ဌသုတ စသော မင်္ဂလာ။
(ခေတ်အားလျော်စွာ အကောင်းဟု သမုတ်အပ်သော အာရုံများကို မြင်ရခြင်းသည် ဒိဋ္ဌိမင်္ဂလာမည်၏။
အကောင်းဟုသမုတ်အပ်သော အသံများကို ကြားရခြင်းသည် သုတမင်္ဂလာမည်၏။
အကောင်းဟု သမုတ်အပ်သော အနံ့, အရသာ, အတွေ့အာရုံများကို ခံစားရခြင်းသည် မုတမင်္ဂလာမည်၏။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁။
) (ပု)(၂) ဒိဋ္ဌသုတ စသောမင်္ဂလာ။
မင်္ဂလံ ပစ္စေတိ နောကမ္မံ။
အံ၊၂၊၁၈၁။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁၀။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂။
မင်္ဂလံ ပစ္စေတီတိ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာဒိဘေဒံ မင်္ဂလမေဝ ဗဟူပတ္တိ သာယတိ။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၂၈၃။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၁၉၁။
မ၊ဋီ၊၁၊၂၄၀၊ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၅။
အံ၊ဋီ၊၃၊၅၃။
(ပု) (၃) မင်္ဂလဘုရား။
(ယင်းဘုရား၏ ဗုဒ္ဓဝင်ကို မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပ-တွဲ၊ ဒု-ပိုင်း၊ နှာ။
၃၁၃-၃၃၄-ကြည့်။
) ကောဏ္ဍညဿ အပရေန၊ မင်္ဂလော နာမ နာယကော။
ဗုဒ္ဓံဝံ။
၃၂၆၊ ၃၁၂။
(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၃။
) (၄) မင်္ဂလရသေ့။
(ဤရသေ့သည် ဂေါတမ ဘုရားလောင်းဖြစ်သည်။
မဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ ပ-တွဲ ဒု-ပိုင်း၊ နှာ။
၄၅၆-၇-ကြည့်။
) အဟံ တေန သမယေန၊ မင်္ဂလော နာမ တာပသော ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၅၈။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၇။
) (၅) မင်္ဂလပုဏ္ဏား။
(ဤပုဏ္ဏားလည်း ဂေါတမ ဘုရားလောင်းပင် ဖြစ်၏၊ မင်္ဂလ ရသေ့နှင့် တစ်ဘဝတည်း ဖြစ်သည်၊ ရသေ့ မဝတ်မီ မင်္ဂလပုဏ္ဏား ဟုအမည်ရသည်။
) တဒါ အမှာကံ ဗောဓိသတ္တော သုရသေနနဂရေ မင်္ဂလော နာမ ဗြာဟ္မဏေ ဟုတွာ။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၆၅။
(၆) မင်္ဂလလုလင်။
(မန္ဒာရဝပုပ္ဖိယ မထေရ်၏ အလောင်းလျာ ဖြစ်သည်။
ဝိပဿီ ဘုရားရှင်အား မန္ဒာရဝနတ်ပန်း လှူခဲ့သည်။
အပ၊၁၊၃၃၁။
မင်္ဂလဘုရားလောင်းဖြစ်သော လုလင်ကိုလည်း မင်္ဂလ သတို့သားဟု ခေါ်သည်။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၇၁။
) တာဝတိံသာ ဣဓာ-ဂန္တွာ၊ မင်္ဂလော နာမ မာဏဝေါ။
(၇) မင်္ဂလကျွန်။
တွံ မင်္ဂလော နာမ၊ တွံ ပေါဋ္ဌိယော နာမာတိ ဝတွာ။
မဋ္ဌ၊၃၊၇၉။
(၈) မင်္ဂလ ပြာသာဒ်၊ (၈) မင်္ဂလပြာသာဒ်။
မင်္ဂလော နာမ ပါသာဒေါ၊ ဝိဿကမ္မေန မာပိတော။
အပ၊၂၊၃၁။
(၉) မင်္ဂလဆင်။
(တိ) (ဂန္ထဆင် ၁၀-ကောင်အားကို ဆောင်နိုင်သည်။
) ယံ ဒသန္နံ ဂန္ဓဟတ္ထိနံ၊ တံ ဧကဿ မင်္ဂလဿ။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃၁၊ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၁။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၀။
(တိ) (၁၀) မင်္ဂလာ ရှိသော၊ သူ။
(၁၀) မင်္ဂလာရှိသော၊ သူ။
မင်္ဂလမဟာပုရိသ-ကြည့်၊တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၆ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မင်္ဂလသုတ် မင်္ဂလာတရား ၃၈-ပါး ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ။
အဆိုပါ မစ်ဆူဘီရှီ G4M သည်အမြွှာအင်ဂျင်၊ကုန်းပေါ်အခြေစိုက် အလတ်စားဗုံးကြဲလေယာဉ်၊ ယခင်က မစ်ဆူဘီရှီလေယာဉ်ကုမ္ပဏီ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု မစ်ဆူဘီရှီ Heavy Industries,နှင့် ဂျပန်အင်ပါယာရေတပ် (၁၉၄၀ ကနေ ၁၉၄၅)။
၎င်း၏တရားဝင်အမည်မှာ ဂျပန်ရေတပ်မှလေယာဉ်မှူးများက("Ye Xun" သို့"ဆေးပြင်းလိပ်" ၎င်းသည် စာသားအရ "လှိမ့်ထားသောရွက်များ" ကို ဆိုလိုသည်)ကိုယ်ထည်ရဲ့ဆလင်ဒါသည်ကျည်နဲ့ထိမှန်ပြီးနောက်မှအမြန်လောင်ကျွမ်းတဲ့အလားအလာကြောင့်ပါ။
Mitsubishi G3M ကို လက်ရှိအသုံးပြုနေသော Mitsubishi ကိုအောင်မြင်ရန် တင်းကျပ်သော သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော G4M သည် အလွန်ကောင်းမွန်သော စွမ်းဆောင်ရည်နှင့်အလွန်ကောင်းမွန်‌သောခရီးအကွာ‌ဝေးတင်ပြခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင်အကောင်းဆုံးမြေပြင်အခြေစိုက်ရေတပ်ဗုံးကြဲလေယာဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ၎င်း၏ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပေါ့ပါးမှုနှင့် သံချပ်ကာတပ်ထားခြင်း သို့မဟုတ် self-sealing fuel tanks မပါဘဲ အမှုထမ်းများအတွက် အကာအကွယ်လုံးဝနီးပါးမရှိခြင်းကြောင့် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
G4M ကို ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီလ 2 ရက်နေ့တွင် တရားဝင် လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း အထက်ဖော်ပြပါ ပြဿနာများသည် ပြင်းထန်သော အားနည်းချက်တစ်ခုအဖြစ် သက်သေပြနိုင်ကာ မကြာခဏ ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများကို ခံစားနေကြရသည်။
မဟာမိတ် တိုက်လေယာဉ် မှူးများက G4M ကို "The Flying Lighter" ဟုခေါ်တွင်ပြီး အနည်းငယ်တိုက်ခိုက်ထိမှန်ပြီးနောက် မီးလောင်လွယ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ G4M သည် ရေတပ်၏ အဓိက မြေပြင်အခြေစိုက် ဗုံးကြဲလေယာဉ် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်တို့၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံး ဗုံးကြဲလေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ပစိဖိတ်စစ်ပွဲအတွင်းတိုက်ပွဲအားလုံးနီးပါးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
G4M နှင့် G3M ဗုံးကြဲလေယာဉ်များ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် တော်ဝင်ရေတပ်စစ်သင်္ဘော HMS Prince of Wales နှင့် battlecruiser HMS Repulse တို့ နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပါသည်။
G4Ms နှင့် G3Ms တို့သည် Rennell ကျွန်းတိုက်ပွဲအတွင်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အကြီးစားခရူဇာ USS Chicago နစ်မြုပ်သွားပါသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုပါ လေယာဉ်သည် စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များအတွင်း သင်္ဘောများတိုက်ခိုက်ရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သင်္ဘောဖျက် အသေခံလက်နက်ဖြစ်သည့် Yokosuka MXY-7 Ohka ကို သယ်ဆောင်သည့် မိခင်လေယာဉ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထုတ်လုပ်ခဲ့သော G4Ms အစီးရေ 2,435 စီးတွင်၊ လေယာဉ်အများအပြားသည် ပြန်လည်မွမ်းမံထားသော အပျက်အစီးများအဖြစ် သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြီးစီးမှုအခြေအနေတွင် ရှိနေပါသည်။
မပျက်မစီးသော လေယာဉ်မကျန်ရစ်ခဲ့ပါ။
ဒီဇိုင်းနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု G4Ms ၏ရှေ့ဆက်ဖြစ်သော Mitsubishi G3M သည် 1937 ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ စတင်ဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။
နှစ်လအကြာတွင် ဂျပန်ရေတပ်သည် မစ်ဆူဘီရှီအား သတ်မှတ်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က မကြုံစဖူးသော သတ်မှတ်ချက်များအရ အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် ကုန်းတွင်းအခြေစိုက် တိုက်ခိုက်ရေး ဗုံးကြဲလေယာဉ်တစ်စင်းကို ထိပ်တန်းအမြန်နှုန်း ၊ အမြင့် နှင့် အကွာအဝေး (ဗုံးများနှင့် တော်ပီဒိုများမပါဘဲ) ၈၀၀ ကီလိုဂရမ် (၁,၈၀၀ ပေါင်)တိုပီဒိုသို့မဟုတ် တူညီသောအလေးချိန်‌ရှိ လေယာဉ်ဗုံး တင်ဆောင်ပြီး အကွာအဝေး ၃၇၀၀ကီလိုမီတာ(၂၃၀၀မိုင်)သွားနိုင်ရန်မှတ်ချက်များချထားပါသည်။
G4M သည် ၎င်း၏မိတ်ဆက်ချိန်တွင် အကွာအဝေးနှင့် မြင့်မားသောအမြန်နှုန်းအတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။
ရေတပ်၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီစေရန်အတွက် Kiro Honjo ဦးဆောင်သော Mitsubishi အဖွဲ့သည် အလေးချိန်ကို ချွေတာပြီး အကွာအဝေးကို သက်တမ်းတိုးရန် ကိုယ်တိုင်အလုံပိတ် ဆီတိုင်ကီများ နှင့် သံချပ်ကာများ ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိပေ။
ယင်းကြောင့် G4M နှင့် Zeroတို့သည် (Mitsubishi သည် တူညီသော ဒီဇိုင်းအင်္ဂါရပ်များကို အသုံးပြုထားသည်) စက်သေနတ်နှင့် အမြောက်မြားအလွယ်တကူ တိုက်ခိုက်၊ဖျက်စီးနိုင်ပါသည်။
ထို့ကြောင့်၊မဟာမိတ် တိုက်လေယာဉ်မှူးများက ၎င်းအား နာမည်ပြောင်ပေးခဲ့ကြသည်။
အချို့သော လှောင်ပြောင်သော အမည်ဝှက်များဖြစ်သည့် "ပျံသန်းနေသောမီးခြစ်" "တစ်ခါသုံးမီးခြစ်" "ပျံသန်းနေသော Zippo" "ပျံသန်းနေသောဆေးပြင်းလိပ်"ဟူ၍‌ပေးထားပါသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းရဲ့တောင်ပျံများသည် အပစ်ခံရပါကမီးလောင်လွယ်တောကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။
G3M သည်တိုက်‌လေယာဉ်များခုခံရာတွင်အထဲမှာ ချို့ယွင်းချက်တွေ ရှိသောကြောင့်‌ လေယာဉ်ခေါင်း၊လေယာဉ်ကိုယ်ထည့်အပေါ်ပိုင်းနှင့်ဘေးနှစ်ဘက်၊အမြီးပိုင်းတွင် ၇.၇မမ(၀.၃၀ လက်မ)အမြောက်၊အမြီးတွင် ၂၀မမ အမြောက်(၀.၇၉ လက်မ)တစ်လက်တပ်ဆင်ထားပါသည်။
ထောက်ပံ့ရေးစခန်း၊လေယာဉ်ကွင်း၊ဆိမ်ကမ်း စသည့်‌ မြေပြင်အခြေစိုက်ပစ်မှတ်တွေကိုတိုက်ခိုက်ရာအသုံးပြုသောအခါ တားစီးဖို့ခက်ခဲ့ပါတယ်။
G4M သည်ကြိုက်ရာနေရာ၊ဒေသ အနေထွက်‌‌ပေါ်နိုင်ပြီး၊တိုက်လေယာဉ်များမရောက်ခင် အလျှင်မြန်ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်ပါတယ်။
၎င်း၏အမြီးဘက်ရှိ 20 မမ အမြောက်သည် နှစ်နိုင်ငံတန်းတူဗုံးကြဲလေယာဉ်ထက်ပိုကြီးသည်။
အနောက်ဘက်မှ တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် မဟာမိတ်လေယာဉ်များအတွက် ခက်ခဲပြီး တော်တော်အန္တရာယ်များပါတယ်။
တစ်ခါတစ်ရံမှာ လေယာဉ်ပစ်အမြောက်(သို့)ရန်သူ့တိုက်လေယာဉ် ပစ်ခတ်ထိမှန်ပြီး မီးမလောင်ပါကG4M သည် ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးနေသော်လည်း လေထဲတွင် ပျံသန်းနိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ Rennell ကျွန်းတိုက်ပွဲအတွင်း 751 Kōkūtai (Air Group) USS Chicago (CA-29)ကိုတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်‌သောလေယာဉ် လေးပုံသုံးပုံခန့်သည် အင်ဂျင်တစ်လုံးဖြင့် ပြန်လာဆဲဖြစ်သည်။
စစ်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဗုံးကြဲလေယာဉ်ဒီဇိုင်းများ အကောင်အထည်မဖော်နိုင်သဖြင့် မစ်ဆူဘီရှီသည် မစ်ရှင်အသစ်အမျိုးမျိုးကို ဖြည့်ဆည်းရန်နှင့် အင်ဂျင်နှင့် လက်နက်မျိုးကွဲများအပါအဝင် ဒီဇိုင်းပိုင်းရှိ အားနည်းချက်များကို ဖယ်ရှားရန် နောက်ထပ်ဗားရှင်းများကို စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။
လိုက်ပါနိုင်သောလူဦးရေ plane cockpitပုံမှန်အားဖြင့် လူ 7 မှ 8 ဦးအထိရှိသည်။
ဗဟိုလေယာဉ်မှူး၊ တွဲဖက်လေယာဉ်မှူး၊ လေယာဉ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဗုံးကြဲသူ၊ ဗဟိုကင်းထောက်၊ လက်ထောက်ကင်းထောက်၊ ကြေးနန်းအော်ပရေတာ။
ကပ္ပတိန်ကို ဗဟိုကင်းထောက်ကတာဝန်ယူသည်။
လိုအပ်ပါက ဖွဲ့စည်းရေးတပ်မှူး(formation commander)တစ်ဦး လိုက်ပါသွားမည်ဖြစ်သည်။
ပထဆုံးပျံသန်းခြင်း ပထမဆုံး G4M ရှေ့ပြေးပုံစံကို စက်တင်ဘာလ ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် ပျံသန်းခဲ့သည်။
မစ်ဆူဘီရှီ နာဂိုယာ စက်ရုံမှ ကိုယ်ထည်အစိတ်ပိုင်းများကိုဖျက်သိမ်းပြီး နွားဖြင့်ဆွဲသော လယ်ယာသုံးယာဉ် ငါးစီးဖြင့် မြောက်ဘက် ၄၈ ကီလိုမီတာ အကွာ Kyehara လေဆိပ်သို့ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ အောက်တိုဘာ ၂၃ရက်တွင် စမ်းသပ်မောင်းနှင်သူ Katsuzo Shima မှ G4M ရှေ့ပြေးပုံစံကိုမောင်းနှင်ခဲ့သည်။
ရီယိုဒီဂျနေးရိုးပြည်နယ် () သည် ဘရာဇီး၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၁၆.၈၇၁ စတုရန်းမိုင် (၄၃.၆၉၆ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) တွင် လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇ သန်းမျှ နေထိုင်သဖြင့် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးသည် ဘရာဇီးတွင် ၃ ခုမြောက် လူဦးရေအများဆုံး နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက် အသေးဆုံး ဖြစ်သည်။
မြို့တော်နှင့်အကြီးဆုံးမြို့မှာ ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦး ၆.၇၄၇.၈၁၅ ရှိသည်။
ပါရာနာပြည်နယ် () သည် ဘရာဇီး၏ တောင်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၇၆.၉၄၉ စတုရန်းမိုင် (၁၉၉.၂၉၈ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) တွင် လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁.၅ သန်းမျှ နေထိုင်သဖြင့် ပါရာနာသည် ဘရာဇီးတွင် ၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများဆုံး နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ဆယ့်ငါးမြောက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
မြို့တော်နှင့်အကြီးဆုံးမြို့မှာ ကျူရတီးဘာမြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦး ၂ သန်း ရှိသည်။
ကျူရတီးဘာမြို့ () သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ပါရာနာပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်စစ်တမ်းအရ လူဦးရေ ၁.၉၆၃.၇၂၆ ယောက်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
သတိ (ထီ) [သရ+တိ။
၆၃၂။
သရန္တိ ဧတာယ, သယံ ဝါ သရတိ, သရမဏမတ္တမေဝ ဝါ ဧသာတိ သတိ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၈။
(သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၂။
၁၄၉)။
သံ-သပတိ။
ဓမ္မသတ် ကျမ်းကိုလည်း ဟောသည်။
သဣ၊ သတိ-ပြာ၊ အဒ္ဓမာဂဓီ။
] (၁) သတိ— (က) အောက်မေ့-အမှတ်ရ-တတ်သော တရား။
(ခ) အောက်မေ့-အမှတ်ရ-ကြောင်း တရား။
(ဂ) အောက်မေ့-အမှတ်ရ-ခြင်း။
(၁) သတိ— (က) အောက်မေ့-အမှတ်ရ-တတ်သောတရား။
ယာ တသ္မိံ သမယေ သတိ အနုဿတိ ပဋိဿတိ သတိ သရဏတာ— သမ္မာသတိ။
ဥပဋ္ဌိတာ သတိ အသမ္မုဋ္ဌာ။
တေသံ အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာနံ ဝိဟရတံ သတိ သမ္မုဿတိ။
ဒီ၊၁၊၁၈။
ရူပံ ဒိသွာ သတိ မုဋ္ဌော။
သံ၊၂၊၂၉၆။
(သံ၊၁၊၃၅၁။
အံ၊၂၊၂၇၁။
အဘိ၊ဝိ၊၂၅၉။
အဘိ၊က၊၁၂၁-၃။
ပဋိသံ၊၂၂၊ ၁၇၀။
ထေရ၊၂၃၀။
အပ၊၁၊၃၆၃။
မဟာနိ၊၈။
စူဠနိ၊၂၃။
မိလိန္ဒ၊၃၂၊ ၈၂-၃။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၄။