kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လက်ရာ ခုနှစ်ခေါင်းစဉ်မှတ်ချက်1987SlalomWizards & Warriors1988R.C. Pro-AmWheel of FortuneJeopardy!Anticipation1989Marble MadnessWorld GamesWWF WrestleManiaJohn Elway's QuarterbackCalifornia GamesTaboo: The Sixth SenseSesame Street ABCHollywood SquaresWho Framed Roger RabbitJordan vs. Bird: One on OneCobra TriangleIronsword: Wizards & Warriors IIWheel of Fortune Junior EditionJeopardy! Junior EditionSilent Service1990Double DareWheel of Fortune Family EditionJeopardy! 25th Anniversary EditionCaptain SkyhawkDigger T. RockPin*BotSnake Rattle 'n' RollNARCA Nightmare on Elm StreetSuper Glove BallCabalTime LordArch RivalsWWF WrestleMania ChallengeSolar Jetman: Hunt for the Golden WarpshipThe Amazing Spider-ManWizards & Warriors Chapter X: The Fortress of FearSuper Off Road1991Sesame Street ABC & 123Battletoads (Game Boy)Super R.C. Pro-AmSneaky SnakesWWF SuperstarsBattletoadsBeetlejuiceHigh Speed1992Wizards & Warriors IIIDanny Sullivan's Indy HeatR.C. Pro-Am IIChampionship Pro-Am1993Battletoads & Double DragonBattletoads in BattlemaniacsX The Ball1994Battletoads ArcadeMonster MaxDonkey Kong CountryWith Robin Beanland and Eveline FischerRare: Scribes (21 December 2005) at Internet Archive "Robin did Funky's Fugue, Eveline did Simian Segue, Candy's Love Song, Voices of the Temple, Forest Frenzy, Tree Top Rock, Northern Hemispheres and Ice Cave Chant, and the rest was the doing of Mr. Wise."1995Donkey Kong LandWith Graeme NorgateDonkey Kong Country 2: Diddy's Kong Quest1996Donkey Kong Land 2DKC 2 soundtrack converted to the Game Boy by Grant Kirkhope.Donkey Kong Country 3: Dixie Kong's Double Trouble!With Fischer.Rare: Scribes (9 February 2006) at Internet Archive"…everything is by Eveline except for Dixie Beat, Crazy Calypso, Wrinkly's Save Cave, Get Fit A-Go-Go, Wrinkly 64, Brothers Bear and Bonus Time (along with Bonus Win and Bonus Lose), which were by Dave." Wrote new soundtrack for 2005 GBA port.1997Diddy Kong Racing1999 Mickey's Racing Adventure2000Donkey Kong Country (GBC version)With Beanland and Fischer2001Super Smash Bros. MeleeOriginal Game Staff2002 Star Fox AdventuresWith Ben Cullum.2004It's Mr. PantsWith Beanland and Fischer ("Squeaky Pants")2005Donkey Kong Country 3 GBA2007Diddy Kong Racing DS2008Viva Piñata: Pocket ParadiseWar WorldXbox 360 versionBanjo-Kazooie: Nuts & BoltsThe Rare Family2013Sorcery!2014Tengami Donkey Kong Country: Tropical FreezeWith Kenji Yamamoto2015Rare ReplaySpecial thanksStar Drift2016Star Ghost2017Snake PassYooka-LayleeWith Grant Kirkhope and Steve Burke2019 Yooka-Laylee and the Impossible Lair With Grant Kirkhope, Dan Murdoch and Matt Griffin2020BattletoadsOriginal themes, special thanksTamarinWith Graeme Norgate2023Everhood: Eternity EditionRatatan 2024Nikoderiko: The Magical WorldGimmick! 22025Lucid99 Fails With Pawel Pachniewski ဖျက်သိမ်း ခေါင်းစဉ်ထုတ်လုပ်သူပလက်ဖောင်းHarmonyNintendo / Retro StudiosNintendo Switch ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်း (tropical cyclone, 热带气旋) သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်၏ အပူချိန် ၂၆.၅ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ထက် ကျော်လွန်သည့် အခြေအနေများတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော ပြင်းထန်သည့် မုန်တိုင်းကြီးများ ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည် လေပြင်းများ တိုက်ခတ်ခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းနှင့် မုန်တိုင်း ဒီရေလှိုင်းကြီးများ ပါဝင်သော ပြင်းထန်သည့် မိုးလေဝသ အခြေအနေများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းများကို ဒေသအလိုက် အမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။
ဥပမာ၊ မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့နှင့် အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းတစ်ဝိုက်တွင် "ဟာရီကိန်း"၊ တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ဝိုက်တွင် "တိုင်ဖွန်း"၊ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းတဝိုက်တွင် "ဗားဂယို"၊ အာရေဗျပင်လယ်နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် "ဆိုင်ကလုန်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်သည်။
ဖြစ်ပေါ်ပုံ အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများသည် ပူနွေးသော သမုဒ္ဒရာ ရေမျက်နှာပြင်အထက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော မိုးကြိုးမုန်တိုင်းငယ်များမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။
ဤမိုးကြိုးမုန်တိုင်းငယ်များသည် လေဖိအားနည်း ရပ်ဝန်းတစ်ခုအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာပါက၊ ထိုလေဖိအားနည်း ရပ်ဝန်းသည် ခရုပတ်ခွေကဲ့သို့ လည်ပတ်လာနိုင်သည်။
ပူနွေးစိုစွတ်သော လေများသည် သမုဒ္ဒရာမျက်နှာပြင်မှ အပေါ်သို့ မြင့်တက်လာသောအခါ လေဖိအားနည်းသော ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေဖိအားများသော လေများသည် ထိုနေရာသို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ရောက်နေရာယူသည်။
ဝင်ရောက်လာသော လေများသည် သမုဒ္ဒရာမျက်နှာပြင်မှ အပူဓာတ်ကို စုပ်ယူပြီး ပူနွေးစိုစွတ်လာကာ အပေါ်သို့ ပြန်လည်မြင့်တက်သည်။
ထိုလေထုသည် အေးမြလာပြီး အစိုဓာတ်သည် တိမ်တိုက်များနှင့် မိုးသက်မုန်တိုင်းများကို ဖန်တီးပေးသည်။
ဤသဘာဝဖြစ်စဉ်သည် သံသရာလည်နေပြီး၊ မိုးတိမ်များနှင့် မိုးသက်မုန်တိုင်းများသည် သမုဒ္ဒရာ၏ အပူချိန်ကို စုပ်ယူကာ ပိုမိုအားကောင်းလာသည်။
လက္ခဏာများ အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများ၏ သက်တမ်းသည် ရက်ပေါင်းများစွာမှ သီတင်းပတ်ပေါင်းများစွာအထိ ကြာမြင့်နိုင်သည်။
ဥပမာ၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ရှိ ဆိုင်ကလုန်းများ၏ သက်တမ်းသည် များသောအားဖြင့် တစ်ပတ်ထက် မပိုပါ။
၎င်းတို့၏ လမ်းကြောင်းသည် ပုံမှန်အတိအကျ မရှိဘဲ မကြာခဏ ပြောင်းလဲလေ့ရှိသည်။
ကုန်းမြေသို့ ဝင်ရောက်သွားလျှင်ဖြစ်စေ၊ အေးမြသော သမုဒ္ဒရာပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားလျှင်ဖြစ်စေ အားပျော့ပြီး ပျက်ပြယ်သွားလေ့ရှိသည်။
သို့သော် ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက်တွင်ပင် မိုးရွာသွန်းမှုသည် မိုင်ရာပေါင်းများစွာအထိ ဆက်လက်သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းနိုင်ပြီး ရေကြီးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
မုန်တိုင်း၏ ဗဟိုချက် (မျက်စိ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားချိန်တွင် လေတိုက်နှုန်း လျော့ကျသွားပြီး ကောင်းကင် ကြည်လင်လာသည်။
သို့သော် ၎င်းသည် ခေတ္တခဏသာ ဖြစ်ပြီး ဗဟိုချက် ဖြတ်ကျော်သွားသည်နှင့် လေပြင်းများ ပြန်လည်တိုက်ခတ်လာမည်ဖြစ်သည်။
အမည်ပေးပုံ အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းများကို နာမည်ပေးရာတွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ မြောက်ပိုင်းရှိ ပင်လယ်အနားသတ် နိုင်ငံများ (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ အီရန်၊ မော်လ်ဒိုက်၊ မြန်မာ၊ အိုမန်၊ ပါကစ္စတန်၊ ကာတာ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း၊ အာရပ်စော်ဘွားများ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယီမင်) မှ မုန်တိုင်းအမည်များကို ရွေးချယ်ပြီး ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသဌာန (WMO) သို့ ကြိုတင်ပေးထားရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် ကပ္ပလီပင်လယ် အနားသတ် ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် မုန်တိုင်းအမည်ပေးရမည့် နိုင်ငံစာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အဆင့်သတ်မှတ်ချက် အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများကို ၎င်းတို့၏ အပြင်းဆုံး လေတိုက်နှုန်းအပေါ် မူတည်၍ အားအပျော့ဆုံး အဆင့် (၁) မှ အားအကောင်းဆုံး အဆင့် (၅) အထိ ခွဲခြားထားသည်။
အဆင့် (၃) နှင့် အထက်ရှိသော မုန်တိုင်းများကို "အဓိက ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများ" အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကြီးမားစွာ ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းရှိသည်။
အဆင့် (၁): ပျမ်းမျှ လေတိုက်နှုန်း ၆၃-၈၈ ကီလိုမီတာ/နာရီ၊ အမြင့်ဆုံး လေတိုက်နှုန်း ၁၂၅ ကီလိုမီတာ/နာရီ အောက်။
အိမ်များ ပျက်စီးမှု မရှိသလောက်ဖြစ်ပြီး အပင်များနှင့် စိုက်ပျိုးသီးနှံများ ပျက်စီးနိုင်သည်။
အဆင့် (၂): ပျမ်းမျှ လေတိုက်နှုန်း ၈၉-၁၁၇ ကီလိုမီတာ/နာရီ၊ အမြင့်ဆုံး ၁၂၅-၁၆၄ ကီလိုမီတာ/နာရီ။
အိမ်များကို အနည်းငယ် ပျက်စီးစေနိုင်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှုနှင့် စိုက်ပျိုးသီးနှံများ ဆိုးဝါးစွာ ပျက်စီးနိုင်သည်။
အဆင့် (၃): ပျမ်းမျှ လေတိုက်နှုန်း ၁၁၈-၁၅၉ ကီလိုမီတာ/နာရီ၊ အမြင့်ဆုံး ၁၆၅-၂၂၄ ကီလိုမီတာ/နာရီ။
ကြီးမားသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး အိမ်များ၏ အမိုးလွင့်သွားနိုင်သည်။
အဆင့် (၄): ပျမ်းမျှ လေတိုက်နှုန်း ၁၆၀-၁၉၉ ကီလိုမီတာ/နာရီ၊ အမြင့်ဆုံး ၂၂၅-၂၇၉ ကီလိုမီတာ/နာရီ။
အိမ်ယာများ ကြီးမားစွာ ပျက်စီးနိုင်ပြီး ကျယ်ပြန့်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်। အဆင့် (၅): လေတိုက်နှုန်း ၂၅၂ ကီလိုမီတာ/နာရီ နှင့် အထက်။
ဆက်ဖာဆင်ပ်ဆွန်စကေး (Saffir-Simpson Scale) အရ အဆင့် ၃ မှ ၅ အထိ မုန်တိုင်းများသည် ကပ်ဘေးဖြစ်သည်အထိ ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးနိုင်ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
တွဲဖက်ပါလာသော အန္တရာယ်များ အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများသည် လေပြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းနှင့် မုန်တိုင်းဒီရေတက်ခြင်း ဟူသည့် အဓိက အဖျက်စွမ်းအား သုံးမျိုးကို သယ်ဆောင်လာသည်။
လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း: မုန်တိုင်း၏ အဓိက အဖျက်စွမ်းအား တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းသို့ မုန်တိုင်းဖြတ်ကျော်ပါက အများဆုံး လေတိုက်နှုန်း ၁၂၀-၁၃၀ မိုင်/နာရီ အထိ ရှိနိုင်သည်။
မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း: ရေကြီးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး၊ မုန်တိုင်းအားပျော့သွားပြီးနောက်တွင်ပင် ကုန်းတွင်းပိုင်း မိုင်ရာပေါင်းများစွာအထိ ဆက်လက်ရွာသွန်းနိုင်သည်။
မုန်တိုင်းဒီရေ/လှိုင်းကြီးများ: ကမ်းခြေသို့ ဦးတည်တိုက်ခတ်သော လေပြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ၁၀ ပေကျော် (၃ မီတာကျော်) အထိ မြင့်တက်နိုင်သည်။
မုန်တိုင်းဒီရေသည် ကမ်းရိုးတန်းမြစ်ဝများမှတစ်ဆင့် ကုန်းတွင်းပိုင်းအထိ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၏ သက်ရောက်မှု ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုသည် အင်အားကြီးမားသော အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသည်။
ကျောက်မီးသွေး၊ စက်သုံးဆီနှင့် ဓာတ်ငွေ့များ လောင်ကျွမ်းမှုမှ ထွက်ရှိသော ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့များသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၏ အဓိက အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ ပင်လယ်ပြင် အပူချိန်သည် ၁၈၅၀-၁၉၀၀ နှင့် ၂၀၁၁-၂၀၂၀ ကြားတွင် ၀.၈၈ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၀-၂၀၂၀ အတွင်း ၀.၆၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် မြင့်တက်ခဲ့သည်။
အပူချိန်မြင့်မားလာခြင်းသည် ရေငွေ့ပျံနှုန်းကို မြန်ဆန်စေပြီး မုန်တိုင်းများသည် ပိုမိုပူနွေးသော သမုဒ္ဒရာများမှ အပူဓာတ်နှင့် ရေငွေ့ကို စုဆောင်းကာ လေတိုက်နှုန်း ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်। သိပ္ပံပညာရှင်များအကြား ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၏ သက်ရောက်မှုအပေါ် ဘုံသဘောတူညီမှု မရှိသေးသော်လည်း၊ မုန်တိုင်း၏ ဖြစ်ပေါ်ပုံ၊ အားကောင်းလာပုံနှင့် ဝိသေသလက္ခဏာများအပေါ် ရိုက်ခတ်မှုရှိကြောင်း လက်ခံထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မုန်တိုင်းများ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆိုင်ကလုန်း၊ ငလျင်၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် မီးလောင်ခြင်း စသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် နှစ်စဉ်လိုလို ဝင်ရောက်နေသည်။
မေလသည် မုန်တိုင်းဝင်ရောက်နိုင်ခြေ အများဆုံးကာလ ဖြစ်သည်။
နာဂစ်မုန်တိုင်း (၂၀၀၈): လူပေါင်း ၈၄၅၃၇ ဦး သေဆုံးပြီး ၅၃၈၃၆ ဦး ပျောက်ဆုံးကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၁ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
မုန်တိုင်းဒီရေလှိုင်းသည် ၇.၀၂ မီတာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
မာလာမုန်တိုင်း (၂၀၀၆): လူပေါင်း ၃၇ ဦး သေဆုံးစေခဲ့ပြီး မုန်တိုင်းဒီရေလှိုင်း ၄.၅၇ မီတာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
ဂွမုန်တိုင်း (၁၉၈၀): ပုံမှန်လမ်းကြောင်းနှင့် သွေဖည်ခဲ့သည်။
ယာဂီမုန်တိုင်း (၂၀၂၄): အာရှ၏ တစ်နှစ်တာ အားအပြင်းဆုံး မုန်တိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ရာနှင့်ချီသော လူသေဆုံးမှုနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ကာဂျီကီမုန်တိုင်း: ဗီယက်နမ်နှင့် လာအိုသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လေတိုက်နှုန်း ၁၀၃ မိုင်/နာရီမှ ၈၃ မိုင်/နာရီအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။
ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် ဘေးကင်းရေး မုန်တိုင်းအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ရန် အောက်ပါ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ လိုအပ်သည်။
မုန်တိုင်းမတိုက်ခတ်မီ မိုးလေဝသသတင်းများကို ဂရုစိုက်နားထောင်ရန်။
မုန်တိုင်းခိုအဆောက်အဦနှင့် ဘေးကင်းလမ်းကြောင်းကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရန်။
အရေးပေါ်လက်စွဲအသုံးအဆောင်ကို ပြင်ဆင်ထားရန် (ငွေသား၊ စာရွက်စာတမ်းများ၊ ဖုန်းနံပါတ်များ)။
အိမ်များကို ခိုင်ခံ့အောင် ပြုပြင်ထားရန်။
လျှပ်စစ်မီး၊ ဂတ်စ်နှင့် ရေဝန်ဆောင်မှုများကို ပိတ်ရန်။
မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်နေစဉ် အဆောက်အဦ၏ အခိုင်ခံ့ဆုံး အစိတ်အပိုင်းတွင် ခိုလှုံရန်။
ဓာတ်ခဲအားသုံး ရေဒီယိုဖြင့် သတင်းများကို နားထောင်ရန်။
မုန်တိုင်း၏ ဗဟိုချက် (လေငြိမ်ရပ်) ကို သတိထားရန်။
မလိုအပ်ဘဲ ရေထဲတွင် လှုပ်ရှားခြင်း မပြုရန်။
မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ပြီးနောက် တရားဝင် "အန္တရာယ်ကင်းရှင်းကြောင်း" ကြေညာမှုကို စောင့်ဆိုင်းရန်။
ပြိုလဲနေသော ဓာတ်မီးကြိုးများမှ ဝေးဝေးနေရန်။
ရေစိုနေသော နေရာများကို အခြောက်ခံပြီး သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရန်။
ကလေးများတွင် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ပြီး လိုအပ်ပါက ဆရာဝန်ထံ ဆက်သွယ်ရန်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရနိုင်သော ဒေသများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ မုန်တိုင်းဒဏ်၊ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းနှင့် ပင်လယ်လှိုင်းဒဏ်ကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသများ: မုန်တိုင်းဘေးအန္တရာယ်ရှိသော ဒေသများဖြစ်သည်။
ရခိုင်မြောက်ပိုင်းတွင် ဒီရေတောများက မုန်တိုင်းလှိုင်းဒဏ်မှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကာကွယ်ပေးသော်လည်း၊ မြစ်ဝများက အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေသည်။
ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ: ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ အမြင့်နည်းပါးခြင်း၊ မြစ်ခွဲများနှင့် ခေါင်းလောင်းပုံ မြစ်ဝကျယ်များ ရှိခြင်းကြောင့် မုန်တိုင်းဒီရေလှိုင်းဒဏ် ခံရနိုင်ခြေ အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
အခြားဒေသများ: ချင်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မကွေးတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မွန်ပြည်နယ်တို့သည် မိုးကြီးခြင်းနှင့် လျပ်တပြက်ရေကြီးခြင်း ကြုံတွေ့ရနိုင်သည်။
တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းသည် မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရနိုင်ခြေ အတန်အသင့်နည်းပါးသော်လည်း၊ နာဂစ်ကဲ့သို့ လမ်းကြောင်းရွှေ့ပြောင်းမှုများက အန္တရာယ်ကို တိုးမြင့်စေနိုင်သည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:အပူပိုင်း ဆိုက်ကလုန်းများ ကဏ္ဍ:မုန်တိုင်း ကဏ္ဍ:ရာသီဥတု ဘေးအန္တရာယ်များ။
ခဆတောင် (笠ヶ岳, Kasa-ga-take) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂျိဖုစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ဟိဒတောင်တန်များထဲတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၂၈၉၇ မီတာ (၉၅၀၅ ပေ) မြင့်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဤတောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ထီး နှင့်ဆင်တူသည့် တြိဂံ ပုံစံ ရှိသည်။
ထို့အတွက် တောင်၏ အမည်ကို ထီးဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည့် "ခဆ" ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "ခဆ" ဟူသည့်အမည်ရှိသည့် တောင်များစွာရှိပြီး ထိုအထဲတွင် ဤတောင်သည် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၆၈၃ ခုနှစ် - ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော် အန်းခူး (Enku) သည် တောင်ပေါ်သို့ စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၈၂၃ ခုနှစ် - ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော် ဘန်းရူး သည် တောင်ထိပ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ထိပ်တွင် ကြေးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ထားရှိခဲ့သည်။
၁၈၉၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက် - အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဝေါ်တာဝက်စတန် (Walter Weston) သည် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ - အုဆုအိခိုဂျိမ (Usui Kojima) သည် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ် - တောင်ပေါ်တွင်တည်းခိုရန်တဲငယ် "ခဆတောင်ပေါ်တဲငယ်" (笠ヶ岳山荘) ကို တောင်ထိပ်အနီးအနားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက် - ထိုဒေသဧရိယာကို "ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်" တွင် ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
တောင်တက်ခြင်း တောင်တက်လမ်းများ Hida Mountains and Mountain hut (Kasa Mountain Cottage) from the top တောင်ပေါ်သို့တက်ရောက်ရန် အဓိကတောင်တက်လမ်း (၃) ခု ရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ - Kasa-shin-dō Shin-Hotaka Onsen (新穂高温泉) – Mount Nukedo – Kasa Mountain Cottage – Mount Kasa Valley Kuriya Nakao-Kōgen-guchi (中尾高原口) – Valley Kuriya – Mount Kasa Traverses Route of Northern Japanese Alps (Hida Mountains) from north side Mount Sugoroku – Mount Yumiori – Mount Nukedo – Kasa Mountain Cottage – Mount Kasa ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
၂၀၂၅ နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ သည် နီပေါနိုင်ငံအတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၈ ရက်က စတင်၍ ဖြစ်ပွားသည့် လူငယ်များဦးဆောင်သော ဆန္ဒပြပွဲ ဖြစ်သည်။
နီပေါနိုင်ငံအနှံ့၌ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများဟု အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားကြပြီး၊ကျောင်းသားများနှင့် လူငယ်များအဓိက ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများ၊ စီးပွားရေး မရေရာမှုများ နှင့် ရုန်းကန်နေရသည့် နီပေါနိုင်ငံအတွက် ဆယ်စုနှစ်များ အတွင်း အဆိုးရွားဆုံး မငြိမ်မသက်မှုတခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ဤဆန္ဒပြပွဲများသည် နီပေါအစိုးရ၏ ဆိုရှယ်မီဒီယာများပိတ်ပင်ခြင်း၊ အစိုးရ အရာရှိများ၏ အကျင့်ပျက် ခြစားမှုများ နှင့် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာများကို မမှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲမှုများအပေါ် အခြေခံခဲ့ကြသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၄ ရက် တွင် နီပေါအစိုးရသည် နိုင်ငံအတွင်း သတင်းတုများဖြန့်ဝေခြင်း၊ အမုန်းစကားများပြန့်ပွားခြင်းတို့ကိုတိုက်ဖျက်ရန် အကြောင်းပြချက်ခေါင်းစဥ်ဖြင့် နီပေါနိုင်ငံတွင် WhatsApp၊ Facebook၊ Instagram၊ X၊ LinkedIn နှင့် YouTube အပါအဝင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ ၂၆ မျိုးကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
သက်ရောက်မှုများ ဤဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများသည် နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် နိုင်ငံရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးပေါ်တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖော်ဆောင် နိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆက်တွဲတွင် နီပေါဝန်ကြီးချုပ် ကေပီ ရှာမာ အိုလီ (K. P. Sharma Oli ) အပါအဝင် အစိုးရအရာရှိအချို့သည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြရသည်။
နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်စဉ်များ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက် နီပေါနိုင်ငံ၊ ခတ္တမန္ဒုမြို့တွင် လူမှုကွန်ရက်များကို အစိုးရက ပိတ်ပင်ခြင်းအား Gen Z များ ဦးဆောင်ပြီး ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြကြသည်။
ထိုဆန္ဒပြသူများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး လူ ၁၉ ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ရာကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြကြသူများသည် နီပေါလွှတ်တော် ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း သေဆုံးသူများရှိခဲ့သည့်အတွက် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အပါအဝင် ဝန်ကြီး ၃ ဦး ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့ကြသည်။
နီပေါအစိုးရသည် သမ္မတအိမ်တော်နှင့် ဖက်ဒရယ်ပါလီမန်အပါအဝင် အစိုးရအဆောက်အအုံအားလုံး၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး အဆောက်အအုံများအား အကြမ်းဖက် မီးရှို့မှုများနှင့်အတူ လွှတ်တော်ရုံးအား ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်းတို့ဖြင့် လူထုဆန္ဒပြပွဲများသည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။
ဖက်ဒရယ်ပါလီမန်အဆောက်အအုံသည် ဆန္ဒပြသူများ၏ ဝင်ရောက်စီးနင်းခံရခြင်းနှင့်အတူ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။
နီပေါ ဆက်သွယ်ရေး၊သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာဝန်ကြီး Prithvi Subba Gurung သည် ပြီးခဲ့သည့်တစ်ပတ်ကစတင်၍ ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည့် ဆိုရှယ်မီဒီယာများအား ပိတ်ပင်ခဲ့မှု ရုပ်သိမ်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
ကြေညာမှုနှင့်အတူ ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ app များ အားလုံး နီပေါနိုင်ငံ တွင် ပြန်လည် အသုံးပြုခွင့်ရရှိခဲ့ကြသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဂျာလာ နာ့သ် ခါနယ် ၏ ဇနီးဖြစ်သူ ရာဘီ လက္ချမီ ချီတရာကား သည် ၎င်းတို့၏ နေအိမ်ကို မီးရှို့တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုအတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာဇူး ရာနာ ဒူဘာ နှင့် ၎င်း၏ခင်ပွန်း ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ရှာ ဘဟာဒူး ဒူဘာ တို့သည် ၎င်းတို့၏ နေအိမ်တွင် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။
ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘီရှနူး ပရာဆတ် ပေါဒယ် သည် ခတ္တမန္ဒူမြို့၏ လမ်းမများပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများ၏ ရိုက်နှက်ဆွဲခေါ်သွားခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး၊ နောက်ဆုံးအခြေအနေကိုမူ မသိရသေးပေ။
သမ္မတ ရမ် ချန်ဒရာ ပေါဒယ် ၏ ကိုယ်ပိုင်နေအိမ်သည်လည်း ဆန္ဒပြသူများ၏ ဝင်ရောက်စီးနင်း ဖျက်ဆီးခြင်းကိုခံခဲ့ရသည့်အပြင် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ (UML) နှင့် နီပေါကွန်ဂရက်ပါတီတို့၏ ဌာနချုပ်များမှာလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။
ဘာဂမာတီပြည်နယ်၊ လာလစ်ပူခရိုင်ရှိ နာခူအကျဉ်းထောင်ကို ဆန္ဒပြသူများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ကြသည်။
ဤစီးနင်းမှုတွင် ထင်ရှားသည့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ရာဘီ လာမီချာနီ အပါအဝင် အကျဉ်းသားအားလုံး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
အကျဉ်းထောင်သည် မီးရှို့ခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံအတွင်း ရှုပ်ထွေးနေမှုများကြောင့် ခတ္တမန္ဒူမြို့၏ ထရီဘူဗန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် သည် ယာယီ ပိတ်ထားရကာ လေကြောင်းလိုင်းအများအပြားလည်း နီပေါနိုင်ငံသို့ ပျံသန်းမှုများကို ဆိုင်းငံ့ထားကြသည်။
နီပေါစစ်တပ်သည် လေဆိပ်ကို ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။
နီပေါ ဝန်ကြီးချုပ် K. P. Sharma Oli နှင့်အတူ အခြားသော အစိုးရဝန်ကြီး အများအပြားသည် ရာထူးမှ တရားဝင် နုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။
ဤသို့ဖြင့် နီပေါအစိုးရအဖွဲ့သည် ပြုတ်ကျသွားသည်။
နီပေါအစိုးရ ပြုတ်ကျပြီးနောက် မြို့တော် ခတ္တမန္ဒုမြို့၏ လုံခြုံရေးကို စစ်တပ်သည် လွှဲယူခဲ့သည်။
နီပေါစစ်တပ် အကြီးအကဲ Ashok Raj Sigdel သည် ဆန္ဒပြသေဆုံးသူများအတွက် ဝမ်းနည်းစကား ပြောကြားသည်။
ယင်းအပြင် ဆန္ဒပြပွဲ အစီအစဉ်များအား ရပ်တန့်ကြရန် နှင့် စကားဝိုင်းတွင် ပါဝင်ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးကြရေး တောင်းဆိုခဲ့သည်။
“လက်ရှိ ခက်ခဲနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ဖြေလျှော့ဖို့၊ နိုင်ငံတော်အမွေအနှစ်တွေ၊ အများပိုင်နဲ့ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ၊သံတမန်ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ပြည်သူတွေကို လုံခြုံမှုပေးဆောင်ဖို့ အဓိက ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီတိုင်းပြည်ကို ဒီအခြေအနေဆိုးကနေ ငြိမ်းချမ်းစွာ ရုန်းထွက်နိုင်ရေးအတွက် ဆန္ဒပြမယ့် အစီအစဉ်တွေကို ဖျက်သိမ်းပေးဖို့နဲ့ ပါဝင်ဆွေးနွေးကြဖို့တွေကို တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။
” ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက် နံနက်အစောပိုင်းတွင် နိုင်ငံ၏မြို့တော် ခတ္တမန္ဒုမြို့ ၏ အရေးကြီးနေရာများကို စစ်တပ်က ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး၊ ဆန္ဒပြပွဲများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
စစ်တပ်အကြီးအကဲသည် ဆန္ဒပြပွဲပြုလုပ်နေသူများအား ငြိမ်းချမ်းစွာ လုပ်ဆောင်ကြရန် အကြံပေးစကားပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဆန္ဒပြပွဲများသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြသူများသည် နိုင်ငံပိုင်ရုံးများနှင့် အစိုးရအရာရှိများ၏ နေအိမ်များအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြသည်။
လက်နက်များ ခိုးယူခံရသည့်သတင်းများလည်း ဗီဒီယိုဖိုင် နှင့်အတူ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။
နီပေါနိုင်ငံရှိ အကျဉ်းထောင်များ ထောင်ဖောက်မှုနှင့်အတူ အကျဥ်းသား ၁၃,၅၀၀ ကျော် သည်လည်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့ကြသည်။
နီပေါနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကြား၌ လက်ရှိ ၁၅ ဦးမြောက် ခတ္တမန္ဒုမြို့ မြို့တော်ဝန် ရက်ပ်သီချင်းများသီဆိုသည့် ဘာလန်ဒရာရှားသည် ကြားဖြတ်အစိုးရတရပ်အား ကိုယ်စားပြုရန် လူငယ်များအကြား ရေပန်းစားနေခဲ့သည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆန္ဒပြလူငယ်များသည် နီပေါနိုင်ငံ၏တရားသူကြီးချုပ်ဟောင်း ဆုရှီလာ ကာ့ရ်ကီ အား ကြားဖြတ်အစိုးရ အား ဦးဆောင်လိုခဲ့ကြသည်။
ညနေပိုင်းတွင် နီပေါ စစ်ဦးစီးချုပ် အရွှတ် ရာ့ဂျ် ဆစ်ဂ်ဒယ်လ် နှင့် Gen Z ဆန္ဒပြအင်အားစုများ၏ ကိုယ်စားလှယ်များ စစ်ရုံးချုပ်၌ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
သက်ဆိုင်သူများနှင့် တိုင်ပင်ညှိနှိုင်းခဲ့သည့်အကြောင်းအားလည်း စစ်တပ်ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်က နိုင်ငံအား သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့သည်။
Gen Z ကိုယ်စားလှယ်များ နီပေါ စစ်ရုံးချုပ် ၌ စုဝေးညှိနှိုင်းကြစဥ် တရားသူကြီးချုပ်ဟောင်း ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ ကိုသာ ယာယီဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့ပေးပေးရန် နှင့် လွှတ်တော်ဖျက်သိမ်းရေးသာ အဓိကထား သဘောတူ ဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ဆန္ဒပြပွဲများသည် ရပ်တန့်ခြင်း မရှိသေးဘဲ ဆက်လက် ရှိနေကြသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ ညနေပိုင်းတွင် နီပေါနိုင်ငံ၏တရားသူကြီးချုပ်ဟောင်း ဆုရှီလာ ကာ့ရ်ကီ သည် ဝန်ကြီးချုပ် ကေပီ ရှာမာအိုလီ ၏ စက်တင်ဘာ ၉ ရက် နုတ်ထွက်မှုအပြီး ကြားဖြတ်အစိုးရဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် သမ္မတ ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလအပါအဝင်၊ နိုင်ငံခြားသံတမန်များနှင့် အခြားသူများ၏ရှေ့မှောက်တွင် ကြားဖြတ်အစိုးရဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
ကာ့ရ်ကီ နှင့် ၎င်း၏ ကြားဖြတ်အစိုးရသည် ဝန်ကြီးဌာနများအားလုံးကို ကိုင်တွယ်မည်ဖြစ်ပြီး အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ခြောက်လအတွင်း(၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ် ၅ရက်) ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံကို ကတိပြုခဲ့ကြသည်။
နီပေါ ဒေသစံတော်ချိန် ည ၁၁း၀၀ နာရီမှစ၍ နီပေါနိုင်ငံ၏ အောက်လွှတ်တော် ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
နီပေါဆန္ဒပြမှုအတွင်း ဆန္ဒပြသူ ၂၁ ဦး၊ အကျဉ်းသား ၉ ဦး၊ ရဲအရာရှိ ၃ ဦးနှင့် အခြား ၁၈ ဦး အပါအဝင် သေဆုံးသူ ၅၁ ဦးအထိရှိခဲ့သည်။
တနိုင်ငံလုံးတွင် လူပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၃ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ဆန္ဒပြပွဲများသည် လျော့နည်းလာကာ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။
မြို့တော် ခတ္တမန္ဒူဧရိယာတွင် ညမထွက်ရအမိန့်ကို ပြန်လည် ရုတ်သိမ်းခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ကာ့ရ်ကီ သည် ဒဏ်ရာရ ဆန္ဒပြသူများအား ဆေးရုံများသို့ သွားရောက် သတင်းမေးခဲ့သည်။
မွန်းလွဲပိုင်းတွင် နိုင်ငံအတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ နီပေါနိုင်ငံ သမ္မတ ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ သည် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကြားဖြတ်အစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ် ဆုရှီလာ ကာ့ရ်ကီ ၏ အစိုးရအဖွဲ့ ပထမဆုံးဝန်ကြီးသုံးဦးကို ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုမှုပြုလုပ်စေခြင်းဖြင့် ခတ္တမန္ဒူမြို့ရှိ သမ္မတရုံးခန်း တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးဌာနအတွင်းရေးမှူးဟောင်း Rameshore Prasad Khanal သည် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ နီပေါ လျှပ်စစ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း Kulman Ghising သည် စွမ်းအင်၊ ရေအရင်းအမြစ်နှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ ဆောက်လုပ်ရေးနှင့်ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြို့ပြဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာနများ၏ဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ခတ္တမန္ဒူ မြို့တော်ဝန်၏ ဥပဒေအကြံပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ရှေ့နေ Om Prakash Aryal သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဥပဒေရေးရာနှင့်လွှတ်တော်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များဝန်ကြီးဌာနများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ခုနှစ် ဆန္ဒပြပွဲများ။
လူ့ဘဝတစ်ခုတွင် မိမိပြုခဲ့သော ကောင်းမှု၏ အကျိုး (ကုသိုလ်ကံ) သို့မဟုတ် မကောင်းမှု၏ အပြစ် (အကုသိုလ်ကံ) ကို ဝိပါက် ဟုခေါ်သည်။
ဤနေရာ၌ ဝိပါက်တော် ဟူသော စကားရပ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ လေးစားထိုက်သော ဂုဏ်တော်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။
ထို့ကြောင့် ဝိပါက်တော် ဟူသည် ဗုဒ္ဓမဖြစ်မီ ယခင်ဘဝများတွင် ပြုခဲ့မိသော အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဘုရားအဖြစ်နှင့်ပင် ရံဖန်ရံခါ ခံစားရသော အပြစ်တော်ကို ဆိုလိုသည်။
ဤဝိပါက်တော် ၁၂-ပါးကို မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် အနောတတ်အိုင်အနီးရှိ ကျောက်ဖျာထက်၌ ထိုင်တော်မူလျက် "ရဟန်းတို့၊ ငါပြုခဲ့သော ရှေးကံဟောင်း၏ အကျိုးဆက်သည် ဘုရားအဖြစ်၌လည်း အကျိုးပေးလျက်ရှိ၏" ဟု အစချီ၍ ဂါထာပါဒများဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
(အပဒါန၊၁၊၃၄၆) မှတ်ချက်။
ပါဠိတော်လာ အစဉ်အတိုင်းမဟုတ်ဘဲ မှတ်သားရလွယ်ကူစေရန် အဋ္ဌကထာများနှင့် ညှိ၍ အစဉ်အနည်းငယ် ပြောင်းလဲ ဖော်ပြထားပါသည်။
ဝိပါက်တော် ၁၂-ပါး စာရင်း သုန္ဒရီ လူသတ် စိဉ္စမန် ကျောက်လှိမ့်ထိ သွေးစိမ်းတည် ခွဲစိတ်ခံ နာဠာဂိရိ ခေါင်းကိုက် ခါးကိုက် မုယောဆွမ်း ဝမ်းသွေးသွန် ခြောက်နှစ် သုန္ဒရီ ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် ဘုရားလောင်းသည် မုနာဠိ အမည်ရှိ အရက်သမားအဖြစ် ရှိခဲ့ဖူးသည်။
ထိုဘဝ၌ သုရဘိ အမည်ရှိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ပါး မြို့ပြင်သို့ ဆွမ်းခံကြွရန် သင်္ကန်းရုံနေစဉ် အနီးမှ ဖြတ်သွားသည့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မြင်၍ "ဤရဟန်းသည် မေထုန်မှီဝဲသူဖြစ်သည်၊ အကျင့်မကောင်းသူဖြစ်သည်" ဟု မမှန်မကန် စွပ်စွဲခဲ့ဖူးသည်။
ဤအကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဘုရားအဖြစ်တွင် ကြည်ညိုသူများပြားသည်ကို မနာလိုသော တိတ္ထိတို့က သုန္ဒရီ မည်သော ပရိဗိုဇ်မကို ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ညအိပ်ခိုင်းပြီး နံနက်မှ ပြန်ခိုင်းခဲ့သည်။
ရက်အတန်ကြာသော် သုန္ဒရီကို လူသတ်သမားများအား ငွေပေးသတ်ခိုင်းကာ အလောင်းကို ဇေတဝန်ကျောင်းအနီး ပစ်ထားစေပြီး ရဟန်းတို့က သတ်သည်ဟု ကောလာဟလဖြန့်ခဲ့သည်။
လူသတ် သုန္ဒရီအဖြစ်အပျက်၌ မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သာဝကများ လူသတ်မှုဖြင့် စွပ်စွဲခံရခြင်းမှာ ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် လူအများလေးစားရသော ဗြာဟ္မဏဆရာကြီးအဖြစ်ဖြင့် တပည့်များအား အဘိညာဉ်ရ ရသေ့တစ်ပါးကို "ကာမဂုဏ်ခံစားသူ" ဟု ပြောဆိုခဲ့ခြင်း၊ တပည့်များကလည်း ထိုစကားကို ဝမ်းသာအားရဖြင့် ဆွမ်းခံအိမ်များသို့ တိုင်အောင် မဟုတ်မမှန် ပြောခဲ့ခြင်းတို့၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
စိဉ္စမန် သဗ္ဗာဘိဘူ မည်သော ဗုဒ္ဓဘုရား၏ တပည့် အရှင်နန္ဒကို အမျိုးသမီးနှင့် စွပ်စွဲခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်မှာ စိဉ္စမာန် (မူရင်းအမည် စိဉ္စမာဏဝိကာ) အဖြစ်အပျက်ဖြစ်သည်။
သူမသည် မန်ကျည်းပင်နှင့် ပတ်သက်မှုရှိ၍ ထိုအမည်တွင်သည်။
အလွန်လှပသော ဤအမျိုးသမီးကို မနာလိုသော တိတ္ထိများက မြတ်စွာဘုရား တရားဟောနေစဉ်တွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဟန်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားအား မိမိကိုယ်ဝန်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်ဟု လက်ညှိုးထိုး စွပ်စွဲခဲ့သည်။
ကျောက်လှိမ့်ထိ ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် ပစ္စည်းဥစ္စာကို မက်မော၍ ဖအေတူ မအေကွဲညီကို သတ်ပြီး တောင်ချောက်ကြားသို့ ပစ်ချကာ ကျောက်တုံးဖြင့် ကြိတ်ချေခဲ့ဖူးသည်။
ဤအကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဒေဝဒတ်က ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်မှ ကျောက်တုံးကို လှိမ့်ချရာ၌ လွင့်စဉ်ကျလာသော ကျောက်စတစ်တုံးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေမတော်ကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။
သွေးစိမ်းတည် ကလေးဘဝက လမ်းပေါ်၌ ဆော့ကစားနေစဉ် ဆွမ်းခံကြွလာသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်အား "ဦးပြည်းရဟန်း ဘယ်ကိုသွားနေတာလဲ" ဟုဆိုကာ ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ခဲ့ရာ ခြေမတော်ကို ထိမှန်ပြီး သွေးစိမ်းတည်ခဲ့သည်။
ဤအကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဒေဝဒတ်လှိမ့်ချသော ကျောက်စ ထိမှန်ချိန်တွင် ခြေမတော်၌ သွေးစိမ်းတည်ခဲ့သည်။
ခွဲစိတ်ခံ ဒေဝဒတ်၏ ကျောက်လွှာထိမှန်၍ ခြေမတော်တွင် သွေးစိမ်းတည်ခဲ့သော အနာကို ပျောက်ကင်းစေရန် ဆရာဇီဝကက ဓားဖြင့် ခွဲစိတ်ခဲ့ရသည်။
၎င်းမှာ ပတ္ထိဝ အမည်ရှိ မင်းအဖြစ်နှင့် ယောက်ျားတစ်ဦးကို လှံဖြင့် ထိုးသတ်ခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
"န ဟိ ကမ္မံ ဝိနဿတိ၊ ကံဟူသည် ပျောက်ပျက်ရိုး လုံးဝမရှိ"။