kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သို့ရာတွင် နေ့ည ညီချိန်ဖြစ်သော အီကွေတာနှင့် နေသွားလမ်းတို့ဖြတ်ရာ အချက်နှစ်ခုသည် အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ တစ်ရွေ့ရွေ့နှင့် ရွေ့နေသည့်အတွက် ကမ္ဘာသည် နေကို အနောက်မှ အရှေ့သို့ လှည့်ပတ်ရာတွင် တစ်ပတ်တိတိ မပြည့်မီ မိနစ် ၂ဝ စက္ကန့် ၂၃ ခန့်အလိုမှာပင် နေကို အကြောင်း ပြုထားသော အနေအထားအရ၊ တစ်ပတ်ပြည့်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားလေသည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ ပထမ မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့၌ဖြစ်သော နေ့ည ညီချိန်အမှတ်မှ ဒုတိယ မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့၌ဖြစ်သော နေ့ညညီချိန် အမှတ်သို့ ရောက်ရန် အချိန်မှာ မိနစ် ၂ဝ၊ စက္ကန့် ၂၃ ခန့် လျော့သွားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤကဲ့သို့ နေ့ညညီချိန် အမှတ်တစ်ခုမှ ထိုနေ့ည ညီချိန်အမှတ်သို့ နောက်တခါ ဆိုက်ရောက်သည်အထိကြာသော အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြားကို နေနှစ်ဟု ခေါ်၍ နေနှစ်၏အချိန်တာမှာ ၃၆၅ ရက် ၅ နာရီ ၄၈ မိနစ် ၄၅.၅၇၅ စက္ကန့် ဖြစ်လေသည်။
ကြယ်နှစ်မှာ သတ်မှတ်ထားသော ကြယ်ကို ကမ္ဘာ့ ဗဟိုချက်က ပထမဖြတ်သည်မှ နောက်တစ်ခါ ဖြတ်သည်အထိ ကြာသောအချိန်ကာလဖြစ်၍ ထိုအချိန်ကာလမှာ ၃၆၅ ရက်၊ ၆ နာရီ ၉ မိနစ် ၈၉၇ စက္ကန့် ဖြစ်လေသည်။
လောင်ဂျီတွဒ်တစ်ခုတည်းပေါ်တွင်ရှိသော နေရာများသာလျှင် ပျမ်းမျှ နေအချိန်ကို တညီတည်း သတ်မှတ်နိုင်ကြသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေသည် တစ်နာရီလျှင် လောင်ဂျီတွဒ် ၁၅ ဒီဂရီကျ အနောက်ဘက်သို့ ရွေ့သွားနေရာ ဒေသတိုင်းတွင် နေအချိန်ကို အသုံးပြုကြမည် ဆိုပါက တစ်ဒေသနှင့် တစ်ဒေသတွင် အရှေ့ အနောက် ကွဲလွဲပုံကိုလိုက်၍ အချိန်ချင်း တူညီကြမည် မဟုတ်ပေ။
ထိုအခါ အထူးသဖြင့် ခရီး အသွားအလာများအတွက် အချိန်သတ်မှတ်ရန် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။
ထိုကြောင့် နိုင်ငံအသီးအသီးတွင် ဒေသတစ်ခုလုံးအတွက် တစ်ချိန်တည်း သတ်မှတ်ထားသော စံတော်ချိန်ကိုသာ အသုံးပြု ကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ စံတော်ချိန်အရဆိုလျှင် ရန်ကုန်မြို့ တွင် ၁၂ နာရီအချိန်သည် မော်လမြိုင်မြို့၊ စစ်တွေမြို့တို့တွင် လည်း ၁၂ နာရီအချိန်ပင် ဖြစ်သည်။
နေရာအလိုက် အချိန် ကိုသာ အသုံးပြုမည် ဆိုပါက ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်တို့တွင် နေအချိန်ချင်း တူညီကြမည် မဟုတ်ပေ။
နိုင်ငံတိုင်းသည် လန်ဒန်မြို့ ဂရင်းနစ် စံတော်ချိန်ကို ဗဟိုစံတော်ချိန်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
ဂရင်းနစ်ကို ဖြတ်သော လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းကို သုညဒီဂရီအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂရင်းနစ် အရှေ့ဘက် ၁ ဒီဂရီ ကျသော လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းတွင် နေထွက်ချိန် ၄ မိနစ်စော၍ ဂရင်းနစ် အနောက်ဘက် ၁ ဒီဂရီ ကျသော လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းတွင် နေထွက်ချိန် ၄ မိနစ် နောက်ကျသည်။
ထိုနည်းဖြင့် နိုင်ငံတိုင်းသည် ဂရင်းနစ် လောဂျီတွဒ်မှ ကွာဝေးသောဒီဂရီများအတိုင်း စံတော်ချိန်များကို သတ်မှတ်ကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဂရင်းနစ် မီရီဒီယန်၌ မွန်းတည့် ၁၂ နာရီ ဖြစ်လျှင် အရှေ့ဘက် လောင်ဂျီတွဒ် ၁ဝ၅ ဒီဂရီ၌ ညနေ ၇ နာရီဖြစ်မည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက် လောင်ဂျီတွဒ် ၉ဝ ဒီဂရီ၌ နံနက် ၆ နာရီဖြစ်မည်ဟူလည်းကောင်း သိမှတ်ကြလေ noသည်။
ရှေးက အချိန်ကို ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရန်အတွက် နေနာရီ၊ သဲနာရီ၊ ရေနာရီများကို အသုံးပြုကြခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် စက်မှု လက်မှုနှင့် သိပ္ပံပညာ ထွန်းကားလာပြီးနောက်တွင်ကား သံပတ်စက်ဖြင့် အချိန်မှန်သွားလာသော နာရီများကိုသာ ကမ္ဘာအနှံ့ သုံးစွဲလာကြလေတော့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အချိန် ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ။
အချိန်ခလုတ်ဆိုသည်မှာ အချိန်ကျရောက်သောအခါ လှုပ်ရှားလာပြီးလျှင် လျှပ်စစ် ဆာကစ်ကို ပွင့်အောင်ဖြစ်စေ၊ ပိတ်မိအောင်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်ပေး သည့် ခလုတ်ကို ဆိုသည်။
ဤခလုတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အရိုးဆုံး ကိရိယာမျိုးမှာ နာရီနှိုးစက် ဖြစ်သည်။
နံနက်တိုင်း အချိန်ကျသောအခါ ချိတ်ဆက်နှစ်ခုကို ပိတ်သွားစေ၍ လျှပ်စစ်ခေါင်းဆောင်း၊ သို့မဟုတ် ရိုးရိုးနှိုးစက်ကို မြည်လာစေသည်။
အခြား အသုံးအဆောင်မျိုး မှာ လှေကားတွင် မီးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် တိုက်များ၌ အသုံးပြုသောစက်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် လှေကား ပေါ်သို့ မတက်မီ မီးခလုတ်ကို ဖွင့်လိုက်သည်။
ထိုသို့ ဖွင့်ထား သည့်မီးကို နာရီစက်ဖြင့် လည်သော ကိရိယာတစ်ခုကြောင့် အချိန်အတန်ငယ် ကြာသောအခါ အလိုအလျောက် ပိတ်သွား သည်။
ဤထက်ပို၍ ရှုပ်ထွေးသော စက်မျိုးသည် အချိန်ကျရောက် သည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်အထိ လည်သွားနိုင် သည်။
ကျောင်းများတွင် အချိန်စာရင်းနာရီသည် ၄၅ မိနစ် လျှင် တစ်ကြိမ်ကျစီ တီးလေ့ရှိ သည်။
ထိုနာရီသည် မုံ့စားချိန် တစ်နာရီလုံးတွင်ဖြစ်စေ၊ စနေနေ့နှင့် တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် ဖြစ်စေ အလုပ် မလုပ်ဘဲ နေသည်။
အခြားစက်မျိုးသည် အချိန် တန်လျှင် ဝိုင်ယာလက်စက်မှ ပိတ်လိုက်ဖွင့်လိုက် ပြုလုပ်ပေး သဖြင့် ဝိုင်ယာလက်စက်မှ ကျွန်ုပ်တို့ ကြားချင်သော သတင်း များကိုသာ ကြားစေသည်။
လမ်းမီးများနှင့် ဆိုင်များတွင် မီးများကို အချိန်အတန်ကြာလျှင် ပိတ်ရန်နှင့် ဖွင့်ရန်အပြင် မီးရောင်ပေး၍ ရိုက်ရသော ဓာတ်ပုံရိုက် ကိရိယာတွင် အချိန်ကို တိုင်းတာရန်အတွက် ဤခလုတ်မျိုးကိုပင် အသုံးပြုလေသည်။
အချိန်အတိုင်း လှုပ်ရှားသော စက်မျိုးကို မက္ကင်းနီကယ်၊ ဆိုင်ကရိုနပ်နှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ဟူ၍ သုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။
မက္ကင်းနီကယ် အမျိုးတွင် နာရီစက်ကို သုံးသည်။
နာရီစက်ဖြင့် လည်နေသည့် ချပ်ဝိုင်းပေါ်ရှိ အပ်များသည် မောင်းတံများကို လှုပ်ရှား သွားစေသောအခါ ခလုတ်ကို လှုပ်ရှားသွားစေသည့် စက်သည်လည်း လည်သွားသည်။
ဆိုင်ကရိုနပ်အမျိုးတွင် အလားတူ အလုပ်လုပ်ပုံ သဘောကို အသုံးပြုထားသည်။
ဤစက်နှစ်မျိုးတွင် အဓိက ခြားနားချက်မှာ စက်ကို ခုတ် မောင်းရာတွင် နာရီစက်ကို အသုံးမပြုပဲ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် သွားသော နာရီများကဲ့သို့ ဆိုင်ကရိုနပ် မိုတာကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤနှစ်မျိုးစလုံးတွင် ချို့ယွင်းချက်များ ရှိသည်။
ဥဒါဟရုဏ်အားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပြတ်တောက်မှုရှိလျှင် စည်းချက် မကျပဲ ရှိတတ်သည်။
နာရီစက်များတွင်မူကား အနည်းဆုံး ရက်သတ္တတပတ်လျှင် တစ်ကြိမ်၊ သို့မဟုတ် နှစ် ပတ်လျှင်တစ်ကြိမ် သော့ပေးရန် လိုသည်။
လမ်းများတွင် မီးထွန်းရန်အတွက် သုံးသောအခါ ခလုတ် နှစ်မျိုးစလုံးကိုပင် နေဝင်၍ နာရီဝက်ခန့်ကြာ သောအခါ မီးကို ထွန်းပေးရန်နှင့် နေမထွက်မီ နာရီဝက်ခန့်ကြိုတင်၍ မီးငြိမ်း ပစ်ရန် စီစဉ်ပေးလေ့ ရှိသည်။
ဤသို့ ပြုလုပ်နိုင်စေရန် ဤ ခလုတ်များတွင် ဆိုလဒိုင်ယမ်ခေါ် ဒိုင်ခွက်တစ်မျိုးကို တပ်ဆင် ပေးထားသည်။
ဤကိရိယာသည် နေ့စဉ် ချိတ်ဆက်ကို အနည်း ငယ် ပြောင်းသွားအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။
ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေး ရခြင်းမှာ နွေနှင့် ဆောင်းတွင် နေထွက်ချိန်နှင့် နေဝင်ချိန်သည် တစ်ချိန်နှင့်တစ်ချိန် မတူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အလွန် တိုတောင်းလှသည့် ကြားကာလ အချိန်ကို လိုသော အခါ စက်ဖြင့် လည်သွားစေသည့် ခလုတ်မျိုးသည် အချိန် မမှန်တတ်ပေ။
ဤကိစ္စအတွက် အချိန်ကို တိကျမှန်ကန်စေရန် အီလက်ထရွန်နစ် ကိရိယာများကို အသုံးပြုသည်။
သတ္တုကို ဆက်ယူသော လုပ်ငန်းများတွင် အချိန်ကို အလွန်မှန်ကန်စေရန် အီလက်ထရွန်နစ် ကိရိယာမျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:လျှပ်စစ်။
အင်္ဂလန်ပြည် သမိုင်းတွင် ၁၆၈၈ ခုနှစ် သွေးမြေမကျ တော်လှန်မှုကြီးအားဖြင့် ဒုတိယဂျိမ်းဘုရင်၏ နေရာတွင် တတိယ ဝီလျံနှင့် မေရီတို့သည် ထီးနန်းဆက်ခံ ခဲ့လေသည်။
ဝီလျံနှင့်မေရီ မင်းနှစ်ပါးတို့ ထိုသို့ အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းကို မဆက်ခံရသေးမီ အောက်လွှတ်တော်သည် အခွင့်အရေးကျေညာ စာတမ်းတစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲအတည်ပြုကာ ထီးနန်းဆက်ခံမည့် နန်းလျာများထံ တင်ပြ၍ သဘောတူစေခဲ့၏။
ထိုအခွင့်အရေး ကျေညာစာတမ်းတစ်ရပ် ရေးဆွဲအတည်ပြုကာထီးနန်းဆက်ခံမည့် နန်းလျာများထံ တင်ပြ၍ သဘောတူစေ၏။
ထိုအခွင့်အရေး ကျေညာစာတမ်းကိုပင် ၁၆၈၉ ခုနှစ်တွင်ဥပဒေကြမ်းအဖြစ် ရေးဆွဲကာ ပါလီမန် လွှတ်တော်တွင် တင်ပြအတည်ပြုခဲ့လေသည်။
ဝီလျံဘုရင်များ(အင်္ဂလိပ်) ထိုဥပဒေကြမ်းတွင် နန်းကျဘုရင် ဒုတိယဂျိမ်း၏ ဥပဒေ လက်လွှတ် ပြုမူပုံများနှင့် ဤသို့ ပြုမူသဖြင့် လူထု မကျေနပ် သောကြောင့် ထီးနန်းစွန့်ရပုံများကို ဖော်ပြ၍ လူတို့၏ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ကာကွယ်ထားသည့် အပိုဒ်များကို ထည့်သွင်း ထားလေသည်။
ပါလီမန်၏ သဘောတူညီချက်မရပဲ ဘုရင့် အမိန့်ဖြင့် တရားဥပဒေများ အကျိုးသက်ရောက်ခွင့်ကို ရပ်ဆိုင်း ထားခြင်း၊ တရားဥပဒေများ အသုံးပြုရန် ဖြစ်ပါလျက် မသုံးပဲ နေနိုင်ခွင့်အာဏာ (တရားလက်လွတ် ပြုမူခြင်း)၊ အထူး တရား ရုံးတော်များ ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ ပါလီမန်၏ သဘောတူညီချက် မရပဲ ဘုရင့် အထူးအခွင့်အရေးအရ အခွန်ကောက်ခံခြင်း၊ နိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းနေသည့်အခါတွင် ပါလီမန်၏ သဘောတူညီချက်မရပဲ နိုင်ငံတွင်း စစ်တပ် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခြင်း စသည်တို့မှာ တရားဥပဒေအရ မဟုတ်ဟု ဖော်ပြထား၏။
ထို့ပြင် ဘုရင် ထံသို့ အလွှာတင်သွင်းခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ပါလီမန် ရွေးကောက် ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ခွင့်၊ ပါလီမန်အတွင်း လွတ်လပ်စွာ အချေ အတင် စကားပြောဆိုခွင့်၊ ပါလီမန်ကို မကြာခဏ ဆင့်ခေါ်နိုင် ခွင့် စသည်တို့ကိုလည်း ဤအခွင့်အရေး ဥပဒေကြမ်းတွင် အတိအလင်း ဖော်ပြ ထည့်သွင်းလေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်သမိုင်းတွင် မဂ္ဂနာကာတာ စာချုပ်ကြီး ပြီးခဲ့သည့်နောက် အင်္ဂလိပ် လွတ်လပ်ရေး၏ အကွယ်အကာကြီး တစ်ခုပင် ဖြစ်ပေသည်။
ဤမျှလူ့အခွင့်အရေးကို တရားမျှတစွာ ကာကွယ်ခဲ့သဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် အဆမတန် အာမခံ တောင်းမှုနှင့် ဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ချက်များ အပါအဝင် ပထမ ပြင်ဆင်ချက် ၁ဝ ခုမှာ ထအင်္ဂလိပ် အခွင့် အရေး ဥပဒေကြမ်းကို မှီးခဲ့ရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:ဥပဒေCategory:သမိုင်း။
ယခုခေတ်တွင် နိုင်ငံအသီးသီး၌ ပြည်သူလူထု၏ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ အေးချမ်းစွာနေထိုင်နိုင်ရေးနှင့်တကွ အထွေထွေ အကျိုးစီးပွား တိုးတက်ရေး စသည်တို့အတွက် အစိုးရက တာဝန်ယူ၍ ဆောင်ရွက်ပေးရိုး ဖြစ်သည်။
ပြည်သူတို့၏ ကျန်းမာရေးအတွက် အမြို့မြို့တွင် ဆေးရုံများ ဖွင့်ပေးရသည်။
ပညာရေးအတွက် စာသင်ကျောင်း များ တည်ထောင်ပေးရသည်။
ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်တပ် များ၊ ရဲအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားရလေသည်။
ယင်းကဲ့သို့ ပြည်သူ တို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးရသောကြောင့် ကုန်ကျသော စရိတ် ကြေးငွေများကို ကာမိရန် နိုင်ငံအစိုးရသည် တိုင်းသူပြည်သား တို့ထံမှ ကောက်ခံ ရလေသည်။
သို့ဖြစ်လေရာ နိုင်ငံတကာရှိ အစိုးရများသည် အခွန်အတုတ် ကောက်ခံခြင်းကို လုပ်ငန်း တစ်ရပ် အနေနှင့် တာဝန်ယူကာ ဆောင်ရွက်ရသည်။
စင်စစ် အားဖြင့် အခွန်အတုတ်များ မကောက်ခံပဲနှင့်လည်း ပြည်သူ လူထုအတွက် ငွေကြေး စိုက်ထုတ်ကာ နိုင်ငံကို ချောမော ပြေပြစ်စွာ အုပ်ချုပ်နိုင်မည် မဟုတ်ချေ။
အခွန်အတုတ်များသည် နိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးကို ဖြည့်တင်း ပေးသည်။
ဘဏ္ဍာရေး တောင့်တင်းမှသာ နိုင်ငံကို ချောမော ပြေပြစ်စွာ အုပ်ချုပ်နိုင်၏။
အုပ်ချုပ်ရေး စက်ယန္တရားကြီးလည်း မှန်မှန် လည်နိုင်ပေမည်။
ထိုကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခေတ်မှီ၍ စံနစ်ကျသည့် အုပ်ချုပ်ရေးရှိသော နိုင်ငံအသီးသီး၌ အခွန် အတုတ်များကို နည်းစံနစ် အမျိုးမျိုးဖြင့် ကောက်ခံလေ့ရှိကြ သည်။
ကောက်ခံသော နည်းစံနစ်များမှာကား တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ မတူညီကြချေ။
တစ်ဖန် နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်း၌ပင်လျှင် အခွန်အတုတ်များကို စံနစ်အမျိုးမျိုး၊ နာမည် အစားစားနှင့် ကောက်ခံကြလေသည်။
အခွန်အတုတ် ကောက်ခံပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အင်္ဂလန်ပြည် တွင် ရှေးဦးစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဘောဂဗေဒ ပညာရှင် အဒမ်စမစ်က အခွန်တော် ကောက်ခံရာတွင် ပေးနိုင် မပေး နိုင်ကို စဉ်းစားပြီးနောက် ပေးနိုင်သည့် အချိုးအစားအလိုက် တိုင်းသူပြည်သားတို့က လွယ်လင့်တကူ ပေးဆောင်နိုင်အောင် စရိတ်နည်းနည်းနှင့် ကောက်ခံနိုင်အောင် အခွန်အတုတ်ကို အတိအကျ သတ်မှတ် ကောက်ခံသင့်သည်ဟု ဆို၏။
နာမည်ကျော် ပြင်သစ် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ကိုးလဗားကမူ ငန်းကို အမွေးနုတ်ရာတွင် သိပ်မအော်စေပဲ အမွေးများများ ရနိုင်သမျှ ရအောင်နုတ်ပါဟု ပြောခဲ့ဘူးလေသည်။
ဆိုလိုရင်းမှာ တိုင်းသူပြည်သားများထံမှ အခွန်အတုတ် ကောက်ခံရာတွင် ဆူပူမှု နည်းနိုင်သမျှ နည်းစေပြီးလျှင် အခွန်ငွေ ရနိုင်သမျှ ရအောင်ကောက်ပါဟူ၍ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအစိုးရသို့ ပေးဆောင်ရသော အခွန်အတုတ်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် တိုက်ရိုက် ပေးဆောင်ရသော တိုက်ရိုက် ခွန်နှင့် သွယ်ဝိုက်၍ ပေးဆောင်ရသော သွယ်ဝိုက်ခွန်ဟု နှစ်မျိုး နှစ်စား ခွဲခြားထားသည်။
သွယ်ဝိုက်၍ ပေးဆောင်ရသော အခွန် တစ်မျိုးမှာ နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းသော ကုန်များပေါ်တွင် စည်းကြပ်သည့် အကောက်ခွန် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားမှ ကုန် များကို တင်သွင်းသော ကုန်များသည် အစိုးရအား အကောက် ပေး ဆောင်ရသည်။
သူတို့ကတစ်ဖန် ထိုသို့ အကောက်ပေးဆောင်ရသည့်အတွက် ကုန်များ ပေါ်တွင် အကောက်အတွက် ကာမိအောင် ဈေးတင်၍ ရောင်း ချသည်။
သို့ဖြစ်လေရာ နောက်ဆုံးတွင် ကုန်များကို ဝယ်ယူ သုံးစွဲသော တိုင်းသူပြည်သားများကသာ ပေးဆောင်ရသည့် အဖြစ်သို့ ရောက်သွားလေသည်။
ပွဲခွန်နှင့် ရောင်းခွန် စသည် တို့မှာလည်း သွယ်ဝိုက်၍ ပေးဆောင်ရသော အခွန်တော်မျိုးပင် ဖြစ်၏။
အချို့က ထိုကဲ့သို့သော အခွန်မျိုးသည် လူချမ်းသာ မျာထက် ဆင်းရဲသားများကို ပို၍ ထိခိုက်စေသည်ဟု ဆိုကြ သည်။
သို့ဖြစ်၍ ယခုအခါ တိုက်ရိုက်ခွန်များကိုသာ တိုး၍ ကောက်ခံလေသည်။
တိုက်ရိုက်ခွန်မှာကား သွယ်ဝိုက်ခွန်ကဲ့သို့ တိုင်းသူပြည် သားများအပေါ်သို့ လွှဲချ၍ မရချေ။
တိုက်ရိုက်ခွန်သည် အခွန်စည်းကြပ်ခံရသူ၏ ပိုင်ငွေနှင့် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင် နေသော အခွန်မျိုးဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
အမြတ်ခွန်၊ အပိုခွန်၊ အမွေခွန်၊ အမွေဆက်ခံရန်ခွန် စသည်တို့သည် တိုက်ရိုက် ပေးဆောင်ရသော အခွန်များ ဖြစ်သည်။
ထိုမှတစ်ပါး ဝင်ငွေတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ နှုန်းပို၍ ပေးဆောင်ရသော အခွန်မျိုးနှင့် ဝင်ငွေ တိုးတက် လာသည်နှင့် နှုန်းလျော့၍ ပေးဆောင်ရသော အခွန်မျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားပြန် သေးသည်။
အမြတ်ခွန် အပါအဝင် တိုက်ရိုက်အခွန်များမှာ ပထမအခွန် အမျိုးအစား ဖြစ်ပေသည်။
အထက်ပါ အခွန်များအပြင် အခြား အခွန်အတုတ်မျိုးများလည်း ရှိပေသေးသည်။
အချို့သော လုပ်ငန်းနှင့် အကြောင်းကိစ္စများအတွက် အမိန့်လိုင်စင် ထုတ် ပေးရသောကြောင့် အခွန်အတုတ် ကောက်ခံသည်။
ရုပ်ရှင်ရုံ လိုင်စင်ခများ၊ ပျော်ပွဲစားရုံ လိုင်စင်ခများ၊ သေရည်သေရက် ဆိုင် လိုင်စင်ခများ၊ မော်တော်ကား လိုင်စင်ခများသည် ထိုကဲ့သို့သော ကောက်ခံသော အခွန်အတုတ်များ ဖြစ်၏။
သေရည်သေရက် ချက်လုပ်ခွင့် လိုင်စင်ခများနှင့် ရောင်းချ ခွင့် လိုင်စင်ခများသည် အစိုးရ ဘဏ္ဍာတော်ကို အလွန်တိုးတက် စေသော အခွန်အတုတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
အကြောင်းမှာ ထို သေရည်သေရက် ချက်လုပ် ရောင်းချခွင့် လိုင်စင်များကို လေလံ တင်၍ အများဆုံး ပေးနိုင် သူများကို ရောင်းချလေ့ ရှိသောကြောင့် ဖြစ်၏။
ထိုမှတစ်ပါး လောင်းကစားခြင်းများပေါ်တွင် ကောက်ခံသော လောင်းကစားခွန်နှင့် ကုန်စည် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်များပေါ်တွင် စည်းကြပ်သော အခွန်အတုတ်များ လည်း ရှိသေးသည်။
နိုင်ငံတွင်း၌ ပြုလုပ်သော ကုန်ပစ္စည်းများ အပေါ်တွင်လည်း နိုင်ငံဖြစ်ပစ္စည်းခွန် (ယစ်မျိုးခွန်) စည်းကြပ် လေသည်။
ထို့ပြင် ကျန်အခွန်အတုတ်အချို့မှာ လူခွန်၊ မြေခွန်၊ သဿမေဓခွန်နှင့် လယ်မြေများပေါ်တွင် စည်းကြပ်သော လယ်ခွန်များ ဖြစ်ကြသည်။
အစိုးရသို့ ပေးဆောင်ရသော အခွန်အတုတ်များအပြင်၊ ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များသို့ ပေးဆောင်ရသော အခွန် အတုတ်များလည်း ရှိပေသေးသည်။
ယင်းတို့မှာ မြေခွန်၊ အိမ်ခွန်၊ မီးခွန်၊ ရေခွန်၊ အမှိုက် သရိုက်ခွန်၊ မိလ္လာခွန် စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
များလှစွာသော လူတို့သည် အခွန်အတုတ်ကို ကြည်ဖြူစွာ မပေးဆောင်လိုကြချေ။
အခွန် ပေးဆောင်ရာတွင်လည်း အချိန်ဆွဲနိုင်သမျှ ဆွဲထားတတ်ကြ၏။
တချို့ကလည်း စာရင်းအင်း အမှန်ကို မပြပဲ အခွန် စည်းကြပ်ခြင်းမှ ကင်း လွတ်အောင်၊ သို့မဟုတ် အခွန်အပေးရ နည်းနိုင်သမျှ နည်း အောင် ဉာဏ်နီဉာဏ်နက် အမျိုးမျိုး ထုတ်ကြသည်။
သူတို့၏ စိတ်တွင် အစိုးရကလည်းကောင်း၊ သေန္တရ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ များက လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့များက လည်းကောင်း ထိုသို့ အခွန်စည်းကြပ်ခြင်းများမှာ မတရား ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ထင်နေတတ်ကြသည်။
စင်စစ် အားဖြင့်ကား ထိုသို့ မဟုတ်ချေ။
သို့ဖြစ်လေရကား နိုင်ငံကြီး သား ပီသ၍ ပြည်သူ့ဝတ်တရားကို သိသော နိုင်ငံသူနိုင်ငံသား တိုင်းသည် အစိုးရအား အခွန် အတုတ် ပေးဆောင်ရန် မနှောင့်နှေးသင့်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category: အုပ်ချုပ်ရေး။
thumb|Dasyprocta coibae အဂူးတီကောင်သည် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ တောင်ဘက် တောင်အမေရိကတိုက်တစ်လျှောက်ရှိ ပူနွေးသော တောနက်များ၌နေ၍ ထိုဒေသရှိ ကြံခင်းများ၊ ငှက်ပျောခင်းကြီးများကို အလွန်ဖျက်ဆီးတတ်သည့် ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်သည်။
ပူးများကဲ့သို့ အက်စီ ပရော့တီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ဇီဝဗေဒအလိုအရ ဒက်စီပရော့တား အဂူးတီဟု ခေါ်သည်။
ယုန်နှင့် အတော်အတန် တူသည်။
သို့သော် နားရွက်မှာ တို၍ ဝိုင်းသည်။
ကိုယ်အလျား ၁၈ လက်မခန့် ရှည်သည်။
အမြီးမှာ မရှိသလောက် တိုသည်။
ခြေလက်များသည် ရှည်၍ သေးသွယ်သည်။
ပြေးသောအခါ သမင်ကလေးပြေးသည်နှင့် တူသည်ဟု ဆိုသည်။
အဂူးတီကောင်သည် နီညိုညိုအရောင်ရှိ၍ အသားမှာ ဖြူ၏။
စား၍ ကောင်းသဖြင့် လူကြိုက်များသည်။
အခြား မျိုးတူရွက်စား သတ္တဝါကလေးများကဲ့သို့ ညဉ့်အခါ အကောင် ၂ဝ လောက်အုပ်ဖွဲ့၍ လှည့်လည် ကျက်စားတတ်ကြသည်။
တောကြောင်၊ ကျား၊ ကျားသစ်များက ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်စားခြင်းကို ခံကြရသည်။
နေ့အချိန်တွင် သစ်ခေါင်းများ၌ဖြစ်စေ၊ မြေတွင်းများ၌ဖြစ်စေ ပုန်းအောင်းနေတတ်ကြသည်။
အဂူးတီကောင်သည် သစ်မြစ်များ၊ အရွက်များ၊ အသီးမာများကို စားသည်။
အလွန် ရေကူးကောင်းသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါများ။
thumb|အငွေ့ပျံသော ရေနွေးငွေ့များ ရေကို ဆူအောင် ကျိုသောအခါ ရေမျက်နှာပြင်မှ အငွေ့တစ်ထောင်း ထောင်း ထပြီးနောက် မကြာမီပင် ရေအားလုံး ခန်းခြောက်သွားသည်။
ဤသို့ အရည်ဘဝမှ အငွေ့ ဖြစ်ပြီး လွင့်ပျံသွားခြင်းကို အငွေ့ ပျံသည်ဟု ဆိုစမှတ် ပြုကြသည်။
သို့ရာတွင် ရေတစ်ခွက်ကို လေသလပ် ခံထားလျှင် တဖြည်းဖြည်း ခန်းခြောက်သွားခြင်း၊ ဖွပ်လျှော်ပြီး အဝတ်များကို လှန်းထားစဉ် တဖြည်းဖြည်း ခြောက်သွေ့သွားခြင်းကို ထောက်လျှင် ရေသည်ဆူပွက်သောအခါမှ အငွေ့ပျံသည် မဟုတ်၊ သာမန်ချိန်များ၌လည်း အငွေ့ပျံလျက်ရှိသည်မှာ ထင်ရှားလေသည်။
တစ်ဖန် ရေနှင့်စာလျှင် အရက်၊ အရက်ပြန်၊ ရေနံ၊ ဓာတ်ဆီစသော အရည်များက သာ၍ပင် အငွေ့ပျံလွယ် ကြပေသေးသည်။
အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့တွေးလျှင် အငွေ့ပျံခြင်းသည် ဘာမျှ အရေး ပါ အရာရောက်လိမ့်မည်ဟု မထင်ရပေ။
သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ နေထိုင်လျက်ရှိသော ဤကမ္ဘာကြီးတွင် အထူးသဖြင့် ရေငွေ့ပျံ ခြင်းသာ မရှိဟု ဆိုပါက ကျွန်ုပ်နှင့်တကွ တိရစ္ဆာန်ရော သစ်ပင်တို့ပါ အသက်ရှင်နေနိုင်ကြရန် လမ်းရှိမည် မဟုတ်ပေ။
ကျွန်ုပ်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေထုထဲ၌ လိုအပ်သော ရေငွေ့ အလုံအလောက်ရနေခြင်း၊ နေ့နှင့်ညဉ့် အပြောင်းအလဲ၊ ရာသီ ဥတု အပြောင်းအလဲတို့၌ အပူချိန် အတက်အကျ မျှတလျက် ရှိခြင်း၊ မိုးသားတိမ်လိပ်များတက်ကာ ကျွန်ုပ်တို့ မှီခို စားသောက်နေရသည့် အသီးအနှံပင်များအတွက် မိုးနှင့် ဆီးနှင်း တို့ ရွာသွန်းခြင်း အားလုံးတို့မှာ အမှန်စင်စစ် သမုဒ္ဒရာ အင်းအိုင် ချောင်းမြောင်းတို့မှ ရေငွေ့ပျံလျက်ရှိခြင်းကြောင့် သာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။
ရေငွေ့ပျံခြင်းသည် လေထု၏ ရေငွေ့မည်ရွေ့မည်မျှကို လက်ခံနိုင်သည်ဟူသော အင်အားအပေါ်တွင် အမှီပြု၍ လေထု၏ ရေငွေ့ကို လက်ခံနိုင်သည့် အင်အားက အပူချိန်အပေါ်တွင် တစ်ဖန် အမှီပြုပြန်လေသည်။
ပင်လယ်ရေမြှုပ်သည် ရေကိုစုပ်ယူထားနိုင်သကဲ့သို့ လေ သည်လည်း ရေငွေ့ကို စုပ်ယူလက်ခံထားနိုင်သည့် သတ္တိ ရှိသည်။
ဤသို့ စုပ်ယူရာတွင် လေမှာ ပူ၍ ခြောက်သွေ့ လေလေ ရေငွေ့ကို လျင်မြန်စွာနှင့် အများ အပြား စုပ်ယူ နိုင်လေလေ ဖြစ်သည်။
စိုထိုင်းသောလေသည် ရေငွေ့ကို ခပ်ဖြည်းဖြည်းသာ စုပ်ယူနိုင်သည်။
သဲကန္တာရဒေသများတွင် အမှန်အားဖြင့် မိုးရွာသည့်အခါများ ရှိ၏။
သို့သော် အလွန်ပူပြီး ခြောက်သွေ့လျက်ရှိ သောလေက စုပ်ယူလိုက်သဖြင့် ရွာချလာ သော မိုးရေတို့မှာ မြေပေါ်သို့ မရောက်မီပင် တစက်မျှမကျန် အောင် အငွေ့ပျံပြီး ခန်းခြောက်သွားလေသည်။
ရေငွေ့ကို သစ်ပင်ဝါးပင်တို့မှလည်း ထုတ်ပေး၍ သစ်ပင် တစ်ပင်ရှိ အရွက်များမှ တစ်နေ့တည်းတွင် ရေဂါလံပေါင်း များစွာကိုပင် ရေငွေ့အဖြစ် ထုတ်ပေးနိုင်လေသည်။
စိုစွတ်သော ဒေသများတွင် အပင်များမှ ရေငွေ့ အမြောက်အမြား ထွက်နိုင် စေခြင်းငှါ ရေငွေ့ထွက်ရာ မျက်နှာပြင်ဖြစ်သော အရွက်များကို ကြီးအောင် သဘာဝက ဖန်တီပေးထားသည်။
သဲကန္တရကဲ့သို့ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် သစ်ရွက်များသည် သေးငယ်၍ နည်းပါးစွာ ရှိတတ်သည်။
ရှားစောင်းပင်များမှာ ဆိုလျှင် အပင်တွင်းရှိ ရေငွေ့များ မလွတ်မြောက် နိုင်ရလေ အောင် ထူထဲသော အကာများဖြင့်ပင် ဖုံးလွှမ်းထားပေသေး သည်။
အငွေ့ပျံခြင်း၏ အဓိက အကျိုးထူးတစ်ရပ်မှာ အပူချိန်ကို လျော့ကာ အေးစေသော သတ္တိပင် ဖြစ်သည်။
အလွန်ခြောက် သွေ့သော ရာသီတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အသားအရေသာမက နှာရောအာပါ ခြောက်သွေ့ပြီးလျှင် မိုးရာသီကဲ့သို့ စိုစွတ်သော ရာသီဥတုမျိုးတွင်မူ ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်မှ ထွက်သောချွေးမှာ လျင်မြန်စွာ ခြောက်လွယ်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် စေးထိုင်း ထိုင်းနှင့် အနေရခက်တတ်ပုံကို သတိထားမိကြပေလိမ့်မည်။
သို့ရာတွင် ပူအိုက်သော နေ့တစ်နေ့တွင် ချွေးထွက်သော်လည်း ထိုထွက်သော ချွေးမှာ ခြောက်လွယ်ပါက အခါတိုင်း ထက် အနေရ သက်သာအောင် အေးသလိုလို ရှိတတ်လေသည်။
ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းမှာ ကိုယ်မှထွက်သောချွေး လွယ်ကူစွာ အငွေ့ ပျံသည့်အတွက် ဖြစ်လေသည်။
တစ်ဖန် လေတိုက်နေမည် ဆိုပါက လေက ချွေးကို ပိုမို လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံစေသည့် အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သာ၍ပင် အေးလာပေ သေးသည်။
အငွေ့ပျံရာတွင် အေးပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းမှာ ပျံထွက်သွား သောအငွေ့က အပူကို သယ်ဆောင်သွားသောကြောင့် ဖြစ်၍ လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံလေလေ ပို၍ အေးလေလေ ဖြစ်လေသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ လက်ကို ဓာတ်ဆီ၊ သို့မဟုတ် အရက်ပျံနှင့် ဆွတ် လိုက်သောအခါ ရုတ်တရက် အအေးဓာတ်ကို ခံစားရခြင်းမှာ ဓာတ်ဆီနှင့် အရပ်ပျံတို့ အငွေ့ပျံလွယ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေ သည်။
အလွန်လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံလွယ်သော အရည်ဖြစ်က ရေခဲလောက်အောင်အေးသော အအေးဓာတ်ကိုပင် ဖြစ်ပေါ်စေ နိုင်သည်။
ရေခဲစက်များ၌ ရေကိုခဲအောင် ပြုလုပ်ရာတွင် အမ်မိုးနီးယားရည်ကို အငွေ့ပျံစေခြင်းဖြင့် ရေမှ အပူကိုစုပ် ပြီး ခဲသွားအောင် ပြုလုပ်ယူလေသည်။
ဆရာဝန်များ ခွဲစိတ်ရာတွင် တစ်ခါတစ်ရံ အီသာဟုခေါ်သော အရည်တစ်မျိုးကို ထုံဆေး အဖြစ် အသုံးပြုတတ် လေသည်။
ဤသို့ပြုခြင်းမှာ အီသာဆွတ် လိမ်းသောနေရာတွင် အီသာ၏ လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံမှုကြောင့် နာရမှန်း မသိလောက်အောင် ရုတ်တရက် ထုံသွားနိုင်သည့် အတွက် ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဓာတ်ငွေ့များ ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ။
thumb|ဝါပင် ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်-- တစ်နှစ်ခံ သို့မဟုတ် နှစ်ရှည်ခံ ပင်များ ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၄ ပေ ခန့်ထိ ရှိသည်။
အမွှေးထူ သို့မဟုတ် ပြောင်ချော သည်။
အခေါက် အရောင် ညိုမည်း၏။
အမြစ် အလွန်ဖွာ ၍ ဖြူဝါရောင် ရှိ၏။
အရွက်-- ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
လက်ဝါးပုံ ဖြစ်ပြီး အဝိုက်များ ၃-၅ ခုထိ ပါသည်။
ရွက်ထိပ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း ဝိုင်းသည်။
အရွက် ထက်အောက် မျက်နှာပြင် နှစ်ဖက်လုံး၌ အမွေးနု များရှိ၍ နူးညံ့၏။
ရွက်စွယ် လှံစွပ်ပုံ ဖြစ်သည်။
အပွင့်-- ပွင့်တည်း ဖြစ်၏။
အဝါရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင် ဖြစ်၏။
ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။
ချဉ်ပေါင်ပွင့် နှင့် ဆင်၏။
အသီး-- အက်ကွဲသီး ဖြစ်သည်။
ဘဲဥပုံ ဖြစ်ပြီး လုံးဝိုင်းသည်။
၃-၅ မြောင်း ရှိသည်။
အစေ့ ၂၅-၄၀ ထိပါ၍ အညိုရောင် ရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အစေ့၊ အမြစ်၊ အပွင့် ၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက် သော်လည်း မိုးနည်းသော အရပ်တွင် ပိုမို ဖြစ်ထွန်းသည်။
စိုက်ပျိုးပုံ- (က)မြေပြုပြင်ခြင်း-- စိုက်ခင်းမြေ အား ကောင်းစွာ မှုန့်ညက်အောင် ပြုပြင် သင့်သည်။
(ခ)စိုက်ပျိုးခြင်း--အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်သည်။
တစ်တန်းနှင့် တစ်တန်း ၂-၄ ပေ၊ တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၂-၄ ပေ မြေ၏ အခြေအနေ ကိုကြည့်၍ စိုက်သင့်သည်။
နှမ်း ၊ ပဲ စသည် တို့နှင့်လည်း သီးညှပ် အဖြစ် ရောနှော စိုက်နိုင်သည်။
(ဂ)ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း-- ပေါင်းသုတ်သင်ခြင်း၊ ပိုးမွှား ကာကွယ်ခြင်း၊ ပင်ကျပ် နုတ်ခြင်း တို့ကို လိုအပ်သလို ပြုစုပေး ရမည်။
(ဃ)ကောက်သိမ်းခြင်း-- ဝါပေါက် ကောင်းစွာ ကွဲအက် လာသော အခါတွင် ကောက်ယူ ရမည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ ဝါဖူးသည် ချို၏။
နို့ကို ပွားစေ၏။
သည်းခြေ ရောဂါ ၊ သလိပ် ရောဂါ များကို ကင်းဝေး စေ၏။
ရေငတ်ခြင်း ကို ပြေပျောက် စေ၏။
စိတ်ပျံ့ လွင့်ခြင်း၊ သတိမေ့ခြင်း များကို ကင်းဝေးစေ၏။
အရွက်သည် လေရောဂါ ကိုနိုင်၏။
သွေးကို တိုးပွားစေ၏။
နားရောဂါ နှင့် စပ်လျဉ်းသော ရောဂါများ ကို ကင်းဝေး စေ၏။
အစေ့ သည် နို့ကို ပွားစေ၏။
ကာမအား ကိုတိုးစေ၏။
ဝါပင်၏ အစိတ် အပိုင်း အားလုံးသည် အရေပြား ရောဂါ၊ မြွေဆိပ်၊ ကင်းဆိပ် နှင့် သားအိမ်၌ ထိုးကျင်ခြင်း တို့ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
ဝါစေ့ အဆံကို ကြိတ်၍ မီးလောင်နာ များကို လိမ်းပေးက ပူလောင်ခြင်း ပျောက်၏။
ဝါစေ့ အတွင်းသား အဆံကို နွားနို့နှင့် ကျိုစားက ဦးနှောက် အားနည်းခြင်း ပျောက်၏။
ဝါစေ့ နှင့် ချင်းခြောက် ကို ရေနှင့် သွေးလိမ်းသော် လိင်ဥ ရောင်ခြင်း ပျောက်၏။
ဝါစေ့ကို ပြုတ်ငုံသော် သွားနာ သွားကိုက် ပျောက်၏။
ဝါစေ့ကို ကြိတ်၍ မီးကင်ပြီး အပြားလေး များပြုကာ အသမာ နှင့် သွေးစုနာ များကို အုံပေး၊ ကပ်ပေး ပါက အနာများ ပျောက်၏။
ဝါမြစ်ကို ကျက်ကျက် ပြုတ်သောက်က ဆီးပူရောဂါ နှင့် ဆီးသွားသော အခါ နာကျင်ခြင်း ပျောက်၏။
ဝါမြစ်ခေါက် ကို ပြုတ်သောက်သော် မီးယပ် လာစဉ် သွေးလွန်သော ရောဂါ ပျောက်၏။
ဝါမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေးသောက် သော် မီးယပ်ဖြူဆင်း သောရောဂါ ပျောက်၏။
အပွင့်-- ၁။
ဝါပွင့်ကို ရှာလပတ် ရည်လုပ် သောက်သော် စိတ်နောက်ခြင်း၊ ရူးသွပ်ခြင်း ပျောက်၍ စိတ်ကို ရွှင်လန်း စေသည်။
ဝါပွင့်ကို ပြာချ၍ သိပ်ပေး ပါက အနာစိမ်း အနာစက် များ အသားနု တက်၍ ပျောက်၏။
ဝါရွက်ကို ကြိတ်ညှစ်၍ သောက်သော် အစာ မကြေ ဝမ်းသွား ရောဂါ ပျောက်၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဇီဝလောင်စာများ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အမျှင်ပါသော အပင်များ။
ပခုက္ကူရေဘေးကြောင့် ကမ်းတင်ကျန်နေသော အပျက်အစီးပုံများ (EMG News မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။
) ပခုက္ကူရေဘေး ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း ဝေဟင်မှ မြင်တွေ့ရပုံ (EMG News မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။
) ရေလှိုင်းကြောင့် တိုင်းရင်းမှ ကျွတ်ထွက် မျောပါသွားသော အိမ်တစ်လုံးနှင့် နွားလှည်း (EMG News မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။
) ပခုက္ကူရေဘေးဒုက္ခသည်များအား ကယ်ဆယ်ရေးစခန်း တွင် တွေ့ရပုံ (EMG News မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။
) ပခုက္ကူရေဘေးကြောင့် ကျိုးသွားသော ရွှေချောင်းတံတား (EMG News မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။
) ဖြစ်ပွားသောအချိန် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၂၀)ရက် နံနက်ပိုင်း။
ဖြစ်ပွားသောနေရာ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့။
ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော မုန်တိုင်းငယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ရာမှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်နှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တို့တွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခဲ့သည်။
ဒေသခံများ၏အဆိုအရ အောက်တိုဘာလ၊ (၁၉) ရက်နေ့ နေ့လယ်ကတည်းက မိုးစရွာနေခဲ့ကြောင်း၊ ည (၁၂) နာရီ လောက်မှစပြီး မိုး ပိုသည်းလာကြောင်း၊ နောက်နေ့ (အောက်တိုဘာလ (၂၀)ရက်နေ့) မနက် (၆) နာရီ အထိ အဆက်မပြတ် ရွာသွန်းကြောင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်နဲ့ ပခုက္ကူမြို့နယ် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် အောက်တိုဘာလ၊ (၁၇) ရက်နေ့ကလည်း မိုးတစ်ကြိမ်ရွာထားပြီး ဆည်၊ကန်များတွင် ရေပြည့်နေပြီးကြောင်း၊ အောက်တိုဘာလ (၁၉)ရက်နေ့ နှင့် (၂၀)ရက်နေ့တွင် မိုးသည်းသည်းမည်းမည်းဆက်ရွာသွန်းမှုကြောင့် မြိုင်တောင်ဖျားမှ စီးဆင်းလာသော ထန်းငယ်တောချောင်းနဲ့ ကျောက်ဆောက်ချောင်းတို့ ချောင်းရေကျပြီး ရွှေချောင်းချောင်း ထဲကို အလုံးအရင်းနဲ့ရေဝင်ရောက်လာကြောင်း၊ အောက်တိုဘာ (၂၀) ရက်နေ့ နံနက် ၄ နာရီ တွင် ရွှေချောင်း ချောင်းတစ်လျှောက် ရေလွှမ်းမိုးမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး ချောင်းဘေးဝဲယာတွင် တည်ရှိသော ရွာများအားလုံး ရေဘေးဒဏ် သင့်ခဲ့ရကြောင်း သိရှိရသည်။
ပခုက္ကူမြို့ဘေးမှ ဖြတ်စီးသော ရွှေချောင်းချောင်း တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသူများ အိမ်အလုံးလိုက် ရေထဲ မျောပါသေဆုံးကြသည်။
ထို့ပြင် ဒေသခံအများစုမှာ သိုး၊ ဆိတ်များ မွေးမြူကြသည့်အတွက် သိုးများ၊ဆိတ်များ ချောင်းရေနဲ့အတူ မျောပါပြီး ဆုံးရှုံးမှု ကြီးမားခဲ့သည်။
မိုးရေချိန် အဆိုပါနေ့က ရွာသွန်းခဲ့သော မိုးရေချိန်များမှာ ပခုက္ကူမြို့တွင် ၄. ၉၂ လက်မ၊ မြိုင်မြို့တွင် ၃.၇ လက်မ၊ ပေါက်မြို့တွင် ၇.၄၇ လက်မ၊ ရေစကြိုမြို့တွင် ၄. ၃ လက်မ ရွာသွန်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
Home - Eleven Media Group မြေပြင်အနေအထား မြိုင်မြို့နယ်တောင်ပိုင်းမှ ပခုက္ကူ ရွှေချောင်းအထိ ချောင်းရိုးတစ်လျှောက်တွင် ဆည်ပေါင်း (၆)ခုနှင့် ရေကန်ကြီး (၁၅)ခုရှိသည်။
ရွှေချောင်းထဲကို ထန်းငယ်တောချောင်းနဲ့ ကျောက် ဆောက်ချောင်းတို့ စီးဝင်သည်။
ထန်းငယ်တောချောင်းတွင် ဆည်တစ်ခု၊ ကျောက်ဆောက်ချောင်းတွင် ဆည် ငါးခုရှိသည်။
ရေအခံရှိပြီးသား အချိန်မှာ မိုးသည်းသည်းမည်းမည်း ရွာသွန်းသည့်အတွက် ဆည်များ၊ကန်များ ရေလျှံမှုဖြစ်ပေါ်ရသည်။
သင်းပေါင်းကန်ဆည်နှင့် သစ်ကြီးတောဆည်မှ ရေလျှံကျလာသည်။
ရှင်မတောင် အနောက်ဖျားနှင့် မြိုင်တောင်ဖျားမှ ရေများ ရွှေချောင်းချောင်းထဲသို့ အလုံးအရင်း စီးဝင်လာခဲ့သည်။
ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ကနဦးသတင်းအရ ရေနစ်မြုပ်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၄၀ ဝန်းကျင် ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိပြီး ၁၅၀၀ ကျော် အား ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းဖွင့်လှစ် ကယ်ဆယ်ထားရကြောင်း သိရှိရသည်။
ရေနစ်မြုပ်မှုဒဏ် အပြင်ထန်ဆုံး ခံစားရသော ရပ်ကွက်မှာ ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ် (၃)ရပ်ကွက်ဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ (၂၀၀) ကျော်မှာ ရေလွှမ်းမိုးခံရကြောင်း၊ ပခုက္ကူမြို့ တိလောကရာမကျောင်း တွင် ကယ်ဆယ်ရေးစခန်း ဖွင့်လှစ်ကာ အောက်တိုဘာလ (၂၁)ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း အထိ လူ (၁၅၀၀) ကျော်အား ကယ်ဆယ်ထားရကြောင်း သိရသည်။
ပခုက္ကူ အရှေ့ဘက်က မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၊ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး များအနီးရှိ တံတားမှာ ကျိုးသွားပြီး ကျူးကျော်ရပ်ကွက်ဖက်မှ အိမ်ခြေ (၁၀၀)ခန့် ချောင်းရေထဲ မျောပါသွားခဲ့သည်။
ပခုက္ကူမြို့ အမှတ်(၁)ရပ်ကွက် ပေါက်လမ်းမပေါ်ရှိ ရွှေချောင်းတံတား၏ ရေလယ်တိုင်အမှတ်(၉) မှ (၁၃) အထိ ရေတိုက်စားခြင်းခံရပြီး ရေလယ်တိုင် သုံးတိုင်ကျိုးကာ နှစ်တိုင်ကျန်ခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီအထိ လူ ၁၄၇ ဦး သေဆုံးကြောင်း သိရှိရသည်။
ဒေသခံများအဆိုအရ အိမ် ၂လုံးစာ ၃လုံးစာခန့်မြင့်သော ရေလှိုင်းလုံးကြီးများ ရုတ်တရက်ထိုးဆင်းလာကြောင်း သိရသည်။
နောက်ဆုံးသိရသောစာရင်းအရ ပခုက္ကူမြို့နယ် အတွင်းရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၁၅ ရွာ၊ အိမ်ခြေ ၂၀၀၀ ဝန်းကျင် ရေမြုပ်စေခဲ့ပြီး အိမ်ခြေ ၈၀၀ နီးပါး ပျက်စီးခဲ့သည်။