kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆရာတော်၏ ကြွင်းကျန်သော အလောင်းတော်ကို ဘုရင်မင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ထီးဖြူလေးစင်း အုပ်မိုးစေတော်မူ၍ ရွှေသံလျင်ဖြင့် ဆောင်တော်မူပြီးလျှင် မီးသင်္ဂြိုဟ်တော်မူခဲ့လေသည်။
ထိုနှစ် ပြာသိုလသို့ရောက်သောအခါ၌လည်း ဆရာတော်၏ အသုံးအဆောင်ပရိဘောဂတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဓာတ်တော်တို့ဖြင့် လည်းကောင်း စစ်ကိုင်းမြို့မြောက် မုဋ္ဌောနောက်၌ ရွှေမှောက်ဘုန်းထင် ဆင်များရှင်၏ ရှေ့တွင် မဝေး လမ်းထိပ်မှေး၍ ညွတ်ရှေးစိတ်ကြည် စေတီတည်တော်မူသည် ဟု အရိုးအိုးစေတီကျောက်စာ၌ ဖော်ပြထားလေသည်။
ပြုစုသော ကျမ်းဂန်များ သဒ္ဒါဘက်ဆိုင်ရာ ပုဒ်စစ် သုတ်စစ် သဒ္ဒါစစ် နည်းလေးဆယ်၊ သံဝဏ္ဏနာများကို မြန်မာစကားသွား တိတိကျကျ မိမိရရ ရေးသားသောကြောင့် မြန်မာစာအရာ၊ သဒ္ဒါအရာမှာ ကျေးဇူးများသဖြင့် ယခုထက်ထိ သာသနာတော်မှာ အစဉ်အဆက် သင်ကြား၍ ထင်ရှားသော ကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်လေသည်။
ထို့အပြင် အဘိဓမ္မာ အကောက်ကျမ်းများ၊ ဆေးကျမ်းများ၊ ဓာတ်ကျမ်းများ၊ နက္ခတ်ကျမ်းများ၊ ဗေဒင်ကျမ်းများနှင့် အင်းအိုင် တောတောင် မြို့ပြဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများစွာပါသော ဇမ္ဗူ့တန်ဆောင်ကျမ်း၊ ဇမ္ဗူကွန်ချာကျမ်း၊ ရတုလင်္ကာများ၊ ဆုံးမစာများကို ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မင်းလက်ဝဲသုန္ဒရ၊ မင်းလက်ဝဲ နော်ရထာ စသော အမတ်ပညာရှိများ မေးလျှောက်ထားသော အမေးပုစ္ဆာ ပြဿနာများကိုလည်း တခဏအတွင်း ရုတ်ခြည်း ဖြေဆိုတော်မူသည်။
ထိုအမေးအဖြေများ ပါသော `အမေးတော်အဖြေကျမ်း´များလည်း မှတ်သားဘွယ်ရာ အနှစ်သာရ အတိနှင့် ပြည့်စုံလျက် ရှိပေသည်။
ဤမျှ မကသေး သီဟိုဠ်၊ ယိုးဒယား၊ တရုတ်၊ ဇင်းမယ်၊ ကသည်း၊ မဏိပူရပြည်များက မေးအပ်သောပုစ္ဆာ ပြဿနာများ ကိုလည်း ကောင်းစွာ လွယ်ကူ ဖြေဆိုတော်မူသည်။
ကျမ်းများ အောက်ပါတို့သည် ဆရာတော် ပြုစုတော်မူခဲ့သည့် ကျမ်းများ ဖြစ်သည် - ဝီထိလက်ရိုးကျမ်း၊ ဂမ္ဘီရတ္ထဒေသနာအရကောက်ကျမ်း၊ ဒွါဒသရာသီကျမ်း၊ ဒွါဒသစိန္တာနက္ခတ်ကျမ်း၊ အာဒိကပ္ပကျမ်း၊ ကပ္ပါလင်္ကာရကျမ်း၊ ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း၊ လက်ရိုးဗေဒင်ဋီကာကျမ်း၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာကျမ်း ၉−တွဲ၊ ဆနုဝုတိဆေးကျမ်း၊ အသီတိဓာတ်ကျမ်း၊ ဇမ္ဗူတန်ဆောင်ကျမ်း၊ ဇမ္ဗူဦးဆောင်းကျမ်း၊ ဇမ္ဗူကွန်ခြာကျမ်း၊ အာချတ်သာမိနိယံကျမ်း၊ သမ္ဗန္ဓဆက္ကဝဏ္ဏနာကျမ်း၊ သုတ္တမာလာ ဝုတ္တိမာလာကျမ်း၊ ပုဒ်ဆစ် သဒ္ဒါဆစ်၊ သံဝဏ္ဏနာကျမ်း၊ နည်းလေးဆယ်၊ သဒ္ဒါငယ်ကစ္စာယနသာရအကောက်၊ ဉာသ်ကောက်၊ နေတ္တိဟာရအကောက်၊ ဇော်ကဝိဇ္ဇာကျမ်း (ဒွါဒရာသီအဖွင့်။
) အင်္ဂဝိဇ္ဇာမဟာဋီကာကျမ်းရင်း၊ ဒွါဒသိန်ကျမ်း၊ လက်ဝဲနော်ရထာလျှောက်ထုံး အဖြေ၊ ကလျာဏီရွှေကျောင်းမော်ကွန်းဂါထာပါဌ်နိသျ၊ သဒ္ဒါကြီးဂဏ္ဌိပဗ္ဗ ဘဝနိဂုံး မိမိ ဒကာတော်ရင်းဖြစ်သော နောင်တော်ကြီးမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၄-ခု၊ သက်တော် ၃၉-နှစ်၊ ဝါတော် ၁၉-ဝါ တွင် စစ်ကိုင်းမြို့သို့ ကြွတော်မူခိုက် လေရောဂါဖြင့် ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူသည်။
မှတ်ချက် အတုလဆရာတော် ခင်ကြီးဖျော် အပြင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ကိုးကွယ်သော ဒီပဲယင်းမြို့၊ ဥသျှစ်ကျေးရွာဇာတိ လူမည် ဦးပန်းထွေး၊ ရဟန်းဘွဲ့ အရှင်ယသသည်လည်း `အတုလယသ မဟာဓမ္မရာဇဂုရု´ဘွဲ့တံဆိပ်ဖြင့် အတုလ သာသနာပိုင် ဆရာတော်တစ်ပါး ရှိသေးသည်။
ထိုဆရာတော်သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် အတင်-အရုံကွဲပြားကြရာ ရှုံးသောကြောင့် ရာဇဝတ်တော်ဖြင့် လူထွက်ရသည်။
ဦးတင်မြင့် ပထမကျော်ရေး မြန်မာ့ရိုးရာ လူမှုရေးပဒေသာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဘုရားဆိုသည်မှာ ပူဇော်အထူးကို ခံယူတော်မူထိုက်သော၊ အလုံးစုံသော တရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော သဗ္ဗေညုတဉာဏ်တော်ရှင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကို ဆိုလိုသည်။
ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ထူးကိုလည်း ဉာဏ်ပညာတစ်မျိုးတည်းသာ ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်းဖြင့် ဘုရားဟု ဆိုသည်မဟုတ်။
ဇာတိမဟတ္တ၊ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း။
ပုညမဟတ္တ၊ ဘုန်းသမ္ဘာ ကုသိုလ်ပါရမီအားဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း။
သီလမဟတ္တ၊ အကျင့်သီလအားဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း။
သမာဓိမဟတ္တ၊ တည်ကြည်ခိုင်ခံ့သော သမာဓိအားဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း။
ဣဒ္ဓိမဟတ္တ၊ တန်ခိုးအာနုဘော်အားဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း။
ဗုဒ္ဓိမဟတ္တ၊ ဉာဏ်ပညာအားဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်းဟူ၍ လောကတွင် ရှိရှိသမျှ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာသတ္တဝါတို့ထက် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း အမျိုးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကိုသာလျှင် ဘုရားဟု ဆိုရသည်။
နာထနာထ (ပု) [နာထ (နာဓ) +အ။
နီတိ၊ ဓာ၊ ၇၁။
ဓာန်၊ဋီ၊၁။
သူစိ။
နာထ+ဏ။
သမ္မော၊ ယော။
] -စကားလုံးမှ ဘုရား၏ အဓိပ္ပွါယ် (၁) လိုလား တောင့်တတော် မူတတ်သော ဘုရား၊ ဝေနေယျတို့၏ စီးပွားချမ်းသာကို မေတ္တာ၏ အစွမ်းဖြင့် လိုလား တောင့်တတတ်သော ဘုရား။
(၁) လိုလားတောင့်တတော်မူတတ်သော ဘုရား။
နာထတီတိ နာထော၊ ဝေနေယျာ နံ ဟိတသုခံ မေတ္တာယနဝသေန အာသီသတိ ပတ္ထေတီတိ အတ္ထာ။
သာရတ္ထ၊၁၊၈။
(–ဝိမတိ၊၁၊၂။
မူလဋီ၊၂၊၁။
) နာထ ပတ္ထနာယံ။
ပါရာ၊ ယော။
နာထ အာသီသာယံ။
သမ္ဗော၊ ယော။
(၂) ပူပန်စေ တတ်လောင်မြိုက်တတ်သောဘုရား၊ (က) သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော ကိလေသာတို့ကို–ပူပန်စေတတ်-လောင်မြိုက်တတ်-သော ဘုရား။
(၂) (က) သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကိလေသာတို့ကို-ပူပန်စေတတ်-လောင်မှိုက်တတ်–သော ဘုရား၊ အထနာထတိ ဝေနေယျဂတေ ကိလေသေ ဥပတာပေတီတိ အတ္ထော။
)နာထ ဥပတာပနေ။
နာထ ဥပတာပေ။
(ခ) ရဟန်းတို့၏လွန်ကျူးမှု အားလျော်စွာ သိက္ခာပုဒ် ဥပဒေတော်ကို ပညတ်တော်မူခြင်းအားဖြင့် မျက်မှောက် တမလွန် ဘဝ၌ဖြစ်သော ဘေးရန်ကို ကရုဏာဖြင့်–ပူပန်စေတတ်-လောင်မြိုက်တတ်-သောဘုရား။
(ခ) ရဟန်းတို့၏ လွန်ကျူးမှုအားလျော်စွာ သိက္ခာပုဒ် ဥပဒေတော်ကို ပညတ်တော်မူခြင်းအားဖြင့် မျက်မှောက် တမလွန်ဘဝ၌ဖြစ်သော ဘေးရန်ကို ကရုဏာဖြင့်-ပူပန်စေတတ်-လောင်မြိုက်တတ်-သော ဘုရား။
ဘိက္ခူနံ ဝီတိက္ကမာရူပံ သိက္ခာ ပဒပညာပနေန ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကာယ စ ကရုဏာယ ဥပဂန္တွာ တပတိ။
ဝဇိရ၊၈။
(ဂ) သုတ္တန်ဒေသနာ၏ အစွမ်းဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကိလေသာတို့ကို ကရုဏာ, ပညာဖြင့်-ပူပန်စေတတ်-လောင်မြိုက်တတ်သော ဘုရား။
(ဂ) သုတ္တန်ဒေသနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော ကိလေသာတို့ကို ကရုဏာပညာဖြင့်–ပူပန်စေတတ်–လောင်မြိုက်တတ်-သောဘုရား။
သုတ္တန္တဝသေန ဝါ တေသံ သဗ္ဗသတ္တာနံ အနုသယိတေ ကိလေသေ ကရုဏာယ စ ပညာယ စ ဥပဂန္တွာ တပတိ။
(ဃ) အဘိဓမ္မာဒေသနာ၏ အစွမ်းဖြင့် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တအားဖြင့် ရှုလျက် ကိုယ်တော့်သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကိလေသာတို့ကို ပညာဖြင့် ပိုင်းခြားပြီး သိ၍ ပူပန်စေတတ်သော ဘုရား။
(ဃ) အဘိဓမ္မာ ဒေသနာ၏ အစွမ်းဖြင့် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တအားဖြင့် ရှုလျက် ကိုယ်တော် သန္တာန်၌ဖြစ်သော ကိလေသာတို့ကို ပညာဖြင့် ပိုင်းခြားသိ၍ ပူပန်စေတတ်သော ဘုရား။
အဘိဓမ္မဝသေန ဝါ တေ သင်္ခါရေ အနိစ္စာဒိလက္ခဏဝသေန ဥပပရိက္ခိတွာ အတ္တနော ကိလေသေ ပညာယ ဥပေစ္စ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ တပတီတိ တပနဋ္ဌေနာပိ နာထတေတိ နာထော။
(၃) တောင်းပန်တတ်သောဘုရား၊ သတ္တဝါတို့၏ ထိုထို ဟိတပဋိပတ်ကို ကျင့်ခြင်း၌-တောင်းပန်–တိုက်တွန်း–နှိုးဆော်–တတ်သောဘုရား။
(၃) တောင်းပန်တတ်သောဘုရား။
နာထတီတိ ဝါ ယာစတီတိ အတ္ထော။
ဘဂဝါ ဟိ “သာဓု ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္ထသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခေယျာ”တိ အာဒိနာ သတ္တာနံ တံ တံ ဟိတပဋိပတ္တိံ ယာစိတွာပိ ကရုဏာယ သမုဿာဟိတော တေ တတ္ထ နိယောဇေတိ။
(ဝဇိရ။
ဝိမတိ၊၁၊၂။
) နာထ ယာစနေ။
သမ္မာ၊ ယော။
(၄) စိတ်ကို အစိုးရခြင်း ရှိသော ဘုရား။
(၄) စိတ်ကိုအစိုးရခြင်းရှိသောဘုရား။
ပရမေန စိတ္တိဿရိယေန သမန္နာဂတော ... နာထောတိ ဝုစ္စတိ။
ပရမေန စိတ္တိဿရိယေန သမန္နာဂတော နာထော၊ တဒ္ဓိတဝိဂ္ဂဟော။
(သာရတ္ထ၊၁၊၈။
) (၅) အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သော ဘုရား။
(၅) အလုံးစုံသောသက္ကဝါတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သော ဘုရား။
သဗ္ဗသတ္တေ ဤသတိ အဘိဘဝတီတိ ပရမိဿရော ဘဂဝါ “နာထော” တိ ဝုစ္စတိ။
နာထတိ ဝါ သဗ္ဗသတ္တေ ဤသတိ အဘိဘဝတီတိ နာထော။
နာထ အဘိဘဝနေ။
(ဝဇိရ၊၈။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဗုဒ္ဓဝင် သိဒ္ဓတ္ထ ဂေါတမ သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုတည်ထောင်ခဲ့သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အဓိကပုဂ္ဂိုလ်မြတ်စွာဘုရားသခင် ဖြစ်သည်။
" ဗုဒ္ဓ" အဓိပ္ပာယ်သည် "နိုးကြားလာသောတစ်ဦး" သို့မဟုတ် "ဉာဏ်အလင်းရသောတစ်ဦး" ဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၆၂၃ တွင် ဗုဒ္ဓ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဗုဒ္ဓသည် (ခရစ်တော်မပေါ်မီနှစ်ပေါင်း ၆၂၃) လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း၂၆၀ဝ ကျေကျော်က အရှေ့တိုင်း အိန္ဒိယတိုက်တွင် ဗုဒ္ဓဝါဒ ကိုစတင်တည်ထောင်ခဲ့သော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မဟာလူသားတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။
သမိုင်းပညာရှင်များသည် သူ၏ မွေးဖွားချိန်အား ဘီစီ ၆၂၃ သက်တမ်းသတ်မှတ်ကြသည်။
ကျင့်ကြံအားထုတ် ခဲ့သဖြင့် ဘီစီ 588 တွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မြတ်စွာဘုရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Buddha Purnima 2017 – The Birthday of Buddha – Significance, Celebration & Date in 2018 ယနေ့ကမ္ဘာတွင် သာသနာ သက္ကရာဇ်ကို ဗုဒ္ဓ ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူသည့် BC 543 မှစပြီး ရေတွက်သောကြောင့်၊ ဥပမာ-ခရစ်နှစ် ၂၀၁၂ တွင်၂၅၅၅ ဗုဒ္ဓ သာသနာနှစ် (၂၀၁၂+ဘီစီ ၅၄၃=၂၅၅၅ ဗုဒ္ဓ သာသနာနှစ်) ဖြစ်နေသည်။
ထိုသို့ တွက်ချက်နည်းမှာ မမှန်ကန်ကြောင်း နှင့် ဗုဒ္ဓ သာသနာနှစ် ကို မှန်ကန်စွာ တွက်ချက်လိုပါက ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားက ဗုဒ္ဓဝါဒ ကို စတင်တည် ထောင်ခဲ့သော ဘီစီ ၅၈၈ မှစပြီး ရေတွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာ့သမိုင်းပညာရှင် ဦးမြင့်ကြွယ် (မြို့မ မြင့်ကြွယ်) က မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာ သက်တမ်း သည် ရွှေတိဂုံ စေတီတော်၏ သက်တမ်းနှင့် အတူတူဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများအရ အတည်ပြု မှတ်သားနိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာ သက်တမ်း တွက်ချက်ပုံကို မြို့မ-မြင့်ကြွယ် ရေးသားခဲ့သော "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အထူးမှတ်သားဖွယ်နှင့် လူငယ်ရေးရာ မှတ်စုများ စာအုပ်" တွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။
http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/viewuser.jsp?userId=23631&penname=About+Shwedagon+Pagoda လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၆၀၀ ကျော် BC 588 လောက်က ပွင့်တော်မူသော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားကား ဆိုခဲ့ပြီးသော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း အမျိုးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် လောကသုံးပါးတွင် ဘုရားစင်စစ် ဖြစ်တော်မူသည်။
ရှေးရှေးကမ္ဘာ့ကမ္ဘာက ပွင့်တော်မူခဲ့ကြသော ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက များလှစွာသော ဘုရားများ၊ လွန်ခဲ့သော ဆယ့်ခြောက် အသင်္ချေအတွင်း ပွင့်တော်မူခဲ့ကြသော ဗြဟ္မာဒေဝစသော ဘုရားများ၊ လွန်ခဲ့သော လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းအတွင်း ပွင့်တော်မူသော တဏှင်္ကရာ ဘုရားအစ၊ သဿပဘုရား အဆုံးရှိသော နှစ်ကျိပ်ခုနစ်ဆူသော ဘုရားများလည်း လောကသုံးပါးတွင် ဘုရားစင်စစ် ဖြစ်တော်မူကြသည်။
ထိုဘုရားတို့တွင် ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား၏ ဖြစ်တော်စဉ် အကျဉ်းကား ဤသို့တည်း။
ဂေါတမ မြတ်စွာ ဘုရားကား ဘိုးတော် အဉ္စနမင်း ဖြိုကြွင်းသက္ကရာဇ် ၆၈ ခု ကဆုန်လပြည့် သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။
ဌာနကား အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကပိလဝတ် နေပြည်တော်၊ ခမည်းတော်ကား သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၊ မယ်တော်ကား သီရိမဟာ မာယာမိဖုရားကြီး၊ အမည်တော်ကား သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ဖြစ်လေသည်။
အရွယ်တော် ဆယ့်ခြောက်နှစ်မှစ၍ နှစ်ဆယ့်ကိုးနှစ် အတွင်း ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားသည်။
မိဖုရားကြီးကား ယသောဓရာ မာယာဒေဝီ၊ သားတော်ကား ရာဟုလာဖြစ်သည်။
သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ နှင့် ရဟန်းအသွင် ဟူသော နိမိတ်ကြီး လေးပါးကို မြင်သဖြင့်၊ သတိ သံဝေဂ ရလျှက် ၉၇ ခု ဝါဆိုလပြည့် တနင်္လာနေ့တွင် တောထွက်၍၊ ရဟန်းပြု တော်မူသည်။
ခြောက်နှစ်ပတ်လုံး ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို ကျင့်ပြီးလျှင် ၁ဝ၃ ခု ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဗောဓိပင် ရင်းဝယ်၊ သဗ္ဗေညုတဉာဏ်တော်ကိုရ၍၊ လောကသုံးပါးတွင် ဘုရားစင်စစ် ဧကန် ဖြစ်တော်မူလေသည်။
ဘုရားဖြစ်ပြီးနောက်၊ ၄၅ ဝါပတ်လုံး တရားဟောကာ၊ အညာတကောဏ္ဍညအစ၊ သုဘဒ္ဒအဆုံးရှိသော ဝေနေယျများစွာ သတ္တဝါတို့ကို နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ မှန်ကန်စွာပို့ဆောင်တော်မူပေးပြီးလျှင်၊ ၁၄၈ ခု ကဆုန်လပြည့် အင်္ဂါနေ့တွင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူသည်။
၄၅ ဝါပတ်လုံး နေ့စဉ် ပြုလုပ်အပ်သော လုပ်ငန်းများကား ပုရေဘတ္တကိစ္စ---နံနက်ဆွမ်းခံကြွခြင်း၊ ပစ္ဆာဘတ္တကိစ္စ---ညနေတွင် ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတို့အား တရားဟောခြင်း၊ ပူရိမ ယာမကိစ္စ---ညဉ့်ဦးယံတွင် ရဟန်းများအား တရားဟောခြင်း၊ မဇ္ဈိမယာမကိစ္စ--- ညဉ့်လယ်ယံတွင် နတ်များအား တရားဟောခြင်း၊ မစ္ဆိမယာမကိစ္စ--- ညဉ့်နောက်ဆုံးယံကို သုံးပုံပုံကာတစ်ပုံကို စင်္ကြံသွားခြင်း၊ တစ်ပုံကို ကျိန်းစက်ခြင်း၊ ကျန်တစ်ပုံကို ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါတို့ကို ကြည့်ရှု့ခြင်း ဟူ၍ ငါးပါးဖြစ်သည်။
ဂုဏ်တော်၏အနက်ကား - အရဟံ --- လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာတို့၏ ပူဇော်အထူးကို ခံတော် မူထိုက်ခြင်း၊ ကိလေသာရန်သူတို့ကို ပယ်သတ်တော်မူပြီး ဖြစ်ြခင်း၊ စိတ်ကွယ်ရာ၌ပင် မကောင်းမှုကို မပြုခြင်း၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ --- ေဥယျဓံတရား အလုံးစုံကို အကုန် အစဉ် သိမြင်တော်မူခြင်း၊ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဇ္ဈ --- ဝိဇ္ဇာသုံးပါး၊ ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး၊ စရဏ တစ်ဆယ့်ငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း၊ သုဂတော --- ကောင်းသောစကား(အကျိုးရှိသော ဟုတ်မှန်သော)ကိုဆိုတော်မူခြင်း၊ လောကဝိဒူ --- လောကသုံးပါးကို သိတော်မူခြင်း၊ အနုတ္တရောပုရိသ ဓမ္မသာရထိ --- ဆုံးမသင့် ဆုံးမထိုက်သော သူတို့ကို ဆုံးမရာ၌ အတုမရှိ မြတ်တော် မူခြင်း၊ သတ္ထာဒေဝ မနုဿနံ --- နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူခြင်း၊ ဗုဒ္ဓ --- သစ္စာလေးပါးကို သိတော်မူခြင်း၊ ဘဂဝါ --- ဘုန်းတော်ခြောက်ပါး နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း၊ ဟူ၍ကိုးပါးဖြစ်သည်။
(အကျယ် ဘုရားဂုဏ်တော် ) ထိုမှတစ်ပါး မက္ခလိ၊ ပူရဏ၊ အဇိတ၊ ပကုဒ္ဓ၊ နိဂဏ္ဌ၊ သဉ္စယဟူ၍ အယူဝါဒကို ပြုလုပ်တတ်သော တိတ္ထိဆရာကြီး ခြောက်ဦးကိုလည်း ဘုရားဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
ထိုသို့ခေါ်ဆို ကြသော်လည်း၊ ယင်းဆရာကြီး ခြောက်ဦးတို့မှာ ယခင်ပြဆို ခဲ့သော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း အမျိုးမျိုးနှင့် မပြည့်စုံသည့် အတွက် ဘုရားမမည်နိုင်ပေ။
(ဦးကြီးဖေ)မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဘုရားရတနာ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
frame| ရွှေသာလျောင်းဘုရား၏ ခြေတော် စက်လက္ခဏာတွင် စကြဝတေးမင်းပုံ စကြဝတေးမင်းသည် အလျားယူဇနာ(၁၀ဝ)၊ အနံယူဇနာ(၂၅၀)၊ အဝန်းယူဇနာ(၉၀ဝ)ရှိသည့် မဇ္ဈိမဒေသ အရပ်မှာ ဖြစ်သည်။
မဇ္ဈိမဒေသ အရပ်သည် ဘုရား ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက စသည့် မြင့်မြတ်သူများ ဖြစ်ရာအရပ်ဖြစ်သည်။
ပစ္စန္တရစ်အရပ်၌ မဖြစ်ပေ။
စကြဝတေးမင်း၏ ရတနာ(၇)ပါး စကြာရတနာ ပတ္တမြားရတနာ မိဖုရားရတနာ ဆင်ရတနာ မြင်းရတနာ သူဌေးရတနာ သားကြီးရတနာ တို့ဖြစ်သည်။
ကဗျာ ::`စကြာ၊ ဆင်ဖြူ၊ မြင်းပျံဟူ မှတ်ယူ၊ ပတ္တမြား၊ မြောက်ကျွန်းသူနွယ်၊ သားနန်းနွယ် မှတ်ဖွယ်၊ သူဌေးအား။
´ စကြဝတေးမင်း ပေါ်သောအခါ ရတနာ(၇)ပါးအနက် စကြာရတနာ အရင်ရောက်ရှိလာသည်။
ဆင်ရတနာ၊ မြင်းရတနာများသည် သာမန် ဆင်၊ မြင်းများထက် သာသည်။
မိဖုရားရတနာသည် အဆင်းလှသည်။
ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသည်။
မြင့်ခြင်း၊ နိမ့်ခြင်း ဟူသော အပြစ်ခြောက်ပါး ကင်းသည်။
ကိုယ်နံ့သည် စန္ဒကူးနံ့၊ ခံတွင်းနံ့သည် ကြာညိုနံ့ သင်းသည်။
မဒ္ဒတိုင်း မင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
မြောက်ကျွန်းသူ ဖြစ်သည်။
သူဌေးရတနာသည် မြေကြီးအတွင်း တစ်ယူဇနာတိုင်တိုင် အရှင်ရှိပြီး မြှုပ်ထားသော ဥစ္စာ၊ အရှင်မဲ့ မြှုပ်ထားသော ဥစ္စာများကို မျက်စိနှင့် မြင်နိုင်သည်။
စကြဝတေးမင်း စုံစမ်းခိုင်းသည့်အခါ ရတနာများကို ယူပေးသည်။
သားကြီးရတနာသည် ပညာရှိသည်၊ လိမ္မာသည်၊ သူတပါး၏ အကြံအစည်ကို သိနိုင်သည်။
စကြဝတေးမင်း သေပြီး (၇)ရက်မြောက်တွင် စကြာရတနာ ကွယ်သည်။
ဆင်၊ မြင်းရတနာ သေသည်။
မြရတနာ ပျောက်ကွယ်သည်။
မိဖုရားရတနာ တန်ခိုးအာနုဘော် ကွယ်သည်။
သူဌေးမျက်စိသည် သာမန်မျက်စိသာရှိတော့သည်။
သားကြီး၏ ဉာဏ်ပညာသည်လဲ သာမန်ပညာသာ ဖြစ်တော့သည်။
စကြဝတေးမင်း ကျင့်ဝတ် (မဟာသုဒဿနသုတ်)အရ သုံးပါး ဒါန = အလှူပေးခြင်း၊ ဒမ္မ = က္ကန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်း၊ သံယမ = ငါးပါး၊ ရှစ်ပါးသီလတို့ကို ဆောက်တည်ခြင်း၊(တနည်း) ကိုယ်နှုတ်တို့ကို စောင့်စည်းခြင်း၊ (ဒီဃနိ ကာယ် ပါထိကဝဂ် စက္ကဝတ္တိသုတ်) အရ ဆယ်ပါး ၁။
သားမယားတို့ကို သီလ၌ ဆောက်တည်စေခြင်း၊ အဝတ် ပုဆိုး၊ နံ့သာ၊ ပန်း စသည်တို့ကို ပေးခြင်း၊ဘေးဥပဒ် မရှိအောင် စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ၂။
အဘိသိက် ခံလေပြီးသော မင်းတို့အား မြည်း၊ မြင်း၊ အဿဇနေယျ စသော ရတနာတို့ကို ပေး၍ ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ၃။
မိမိထံ၌နေသော မင်းတို့ကို ထိုက်သည့်အားလျှော်စွာ ယာဉ်၊ သံလျင်းပေး၍ နှစ်သက်စေခြင်း၊ ၄။
ပုဏ္ဏားတို့အား ထမင်း၊ အဖျော်၊ ပုဆိုး စသောလှူဖွယ်ဝတ္တုကို ပေးခြင်း၊ သူကြွယ်တို့အား မျိုးစေ့၊ ထွန်တုံး၊ ထွန်သွား၊ နွားလား စသည်တို့ကို ပေးခြင်း၊ ၅။
နိဂုံး၊ ဇနပုဒ် နေသူတို့အား ထမင်း၊ မျိုးစေ့၊ ရိက္ခာ၊ ထွန်တုံး၊ ထွန်သွား၊ ကျွဲ၊ နွား စသည်တို့ကို ပေးခြင်း၊ ၆။
ရဟန်းတို့အား ရဟန်းတို့နှင့်လျော်သော ပရိက္ခရာများ လှူဒါန်း၍ ပူဇော်ခြင်း၊ ၇။
သားရဲတိရစ္ဆာန်တို့အား ဘေးမဲ့ပေး၍ သက်သာရာကို ရစေခြင်း၊ ၈။
မတရားသော အမူအရာကို မပြုစေခြင်း၊ ၉။
ဥစ္စာ မရှိသောသူတို့အား ဥစ္စာကိုပေးခြင်း၊ ၁၀။
ရဟန်း၊ ပုဏ္ဏားတို့ထံသို့ကပ်၍ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အပြစ်ရှိ၊ အပြစ်မရှိ၊ မှီဝဲအပ်၊ မမှီဝဲအပ် စသော တရားကိုမေး၍ အကုသိုလ်ကိုပယ်၊ ကုသိုလ်ကို ဆောက်တည်စေခြင်း၊သမန္တစက္ခိ ဒီပနီ ကျမ်းရဝေနွယ်(အင်းမ)`ဘဝတိုင်း ဆုံတွေ့ချင်ပါသလား´ တန်ခိုးကြီးပုံ စကြဝတေးမင်းမှာ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း နှင့် အရံကျွန်းငယ် (၂၀ဝ၀) ကို အစိုးရသော မင်းဟု ကျမ်းဂန်များက ဆိုသည်။
ဇမ္ဗူဒိပ် မင်းအပေါင်းက ဝပ်တွား ခညောင်းရသော မင်းဖြစ်သည်။
အလိုခပ်သိမ်းကို ပြည့်စုံစေတတ်သော စကြာရတနာ ရရှိသဖြင့် စကြဝတေးမင်းဟု ခေါ်သည်။
ယင်းမှ အစွဲပြု၍ အစွမ်းထက်မြက်လှသော လှံ၊ ရထား၊ ခြေနင်း စသည်တို့ကို လှံစကြာ၊ ရထားစကြာ၊ ခြေနင်းစကြာ စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
စကြဝတေးမင်းကို မန္ဓာတု စကြာမင်း၊ မန္ဓတ်မင်း ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားအလောင်းသည် မဟာသမ္မတမင်းမှ စ၍ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ပါးသော မင်းတို့တွင် ခုနစ်ဆက်မြောက် မန္ဓတ်မင်း ဖြစ်ဖူး၍ ကျွန်းငယ် အရံ (၂၀ဝ၀) နှင်တကွ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်းတွင် စကြဝတေးမင်း စည်းစိမ်ကို ခံစားတော်မူသည်။
စကြဝတေးမင်းတို့သည် အံ့ဘွယ် လေးပါး ရှိမြဲဖြစ်သည်။
ယင်းတို့မှာ ဘုန်းကံ ပါရမီအလျောက် အလွန်အဆင်းလှ၍ အသံသာယာခြင်း၊ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ရွက်တတ်ခြင်း၊ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် သွားလာတတ်ခြင်း၊ တရားနှင့်အညီ စိုးစံတတ်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။
ယင်းဂုဏ်များကြောင့် အခြားသော မင်း၊ ပုဏ္ဏား၊ သူကြွယ်၊ ရသေ့၊ ရဟန်းတို့သည် အဆင်းကို ရှု၍မဝ၊ အသံကို ကြား၍မဝ၊ တရားစကား နှီးနှော၍ မဝ အောင် ဖြစ်ကြရသည်။
စကြာရတနာတန်ခိုးကြောင့် အခြားသော မင်းများ မတုပြိုင်နိုင်သော တန်ခိုးရှင်လည်း ဖြစ်သည်။
စကြာဝတေးမင်း တန်ခိုး တန်ခိုး ၄-မျိုးရှိသည်။
လူတကာတို့ထက်လွန်ကဲသော အဆင်းရှိခြင်း၊ လွန်ကဲသောအသက်ရှည်ခြင်း၊ အနာရောဂါကင်းခြင်း၊ အမျိုးလေးပါးတို့၏ ချစ်မြတ်နိုးခံရခြင်း။
သုတ်မဟာဝါ။
၁၄၅။
၂၂ဝ။
ဗုဒ္ဓဝင် လာ (၁)ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်သည် ကောဏ္ဍညမြတ်စွာဘုရားထံတော်၌ ဝိဇိတာ စကြာမင်းဖြစ်စဉ်က ရဟန်းအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း သုဇာတမြတ်စွာဘုရားထံတော်၌ စကြာမင်းဖြစ်စဉ်က ရဟန်းအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း ဗျာဒိတ်ခံယူတော်မူခဲ့သည်။
(၂)သိဒ္ဓတ္ထ မင်းသားကလေး၏ အင်္ဂါလက္ခဏာတို့ကို ပုဏ္ဏားတော်များကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစေရာ ပုဏ္ဏား ၇-ယောက်က စကြဝတေးမင်းသော်လည်းကောင်း ဘုရားသော်လည်းကောင်း ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဟောကြ၏။
အငယ်ဆုံးဖြစ်သော ကောဏ္ဍညအနွယ် ဖြစ်သည့် သုဒတ္ထ ပုဏ္ဏားကလေးကမူ လက်ညှိုးတစ်ချောင်းထောင်၍ မုချဘုရား ဖြစ်မည်ဟု တစ်ခွန်းတည်း အတပ် ဟောလိုက်သည်။
သတ်ပုံ `စကြာ´ သည် အမှားများသော သတ်ပုံသတ်ညွှန်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာစာလုံးပေါင်း သတ်ပုံကျမ်း မြန်မာစာလုံးပေါင်း သတ်ပုံကျမ်းတွင် `စကြဝတေးမင်း´၊ `စကြာ´ ဟု ဖော် ပြသည်။
`စက်ကြာ´ ဟုဖတ်သည်။
မြန်မာစာ မြန်မာစကား (မြန်မာစာ အဖွဲ) ရန်ကုန်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ခြောက်ထပ်ကြီး ရွှေသာလျောင်းဘုရား၏ ခြေတော် စက်လက္ခဏာတွင် စကြဝတေးမင်းပုံပါရှိသည်။
စက္ကဝတ္တိ = စကြာမင်း = THE CAKKAVATTI (THE UNIVERSAL MONARCH) ဟု ညွှန်းထားသည်။
ရဝေနွယ် စာအုပ်တွင်လည်း စကြဝတေးမင်း၊ စကြာရတနာ ဟု ပုံနှိပ်ထားသည်။
စကြဝတေးမင်း စကြဝတေးမင်းမှာ ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် ကျွန်းငယ် အရံ ၂ဝဝ၀ ကို အစိုးရသောမင်းဟု ကျမ်းဂန်များတွင် ဆိုသည်။
ဇမ္ဗူဒိပ်မင်းအပေါင်းက ဝပ်တွားခညောင်းရသော မင်းဖြစ်သည်။
အလိုခပ်သိမ်းကို ပြည့်စေတတ်သော စကြာရတနာ ရရှိ သဖြင့် စကြဝတေးမင်းဟု ခေါ်သည်။
ယင်းမှ အစွဲပြု၍ အစွမ်း ထက်မြက်သော လှံ၊ ရထား၊ ခြေနင်း စသည်တို့ကို လှံစကြာ၊ ရထားစကြာ၊ ခြေနင်းစကြာ၊ စသည်ဖြင့် အသီးသီး ခေါ်သည်။
စကြာမင်းကို မန္ဓာတုစကြာမင်း၊မန္ဓာတ်မင်းဟုလည်း ခေါ်သည်။
စကြာမင်းတို့သည် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌သာ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားအလောင်းသည် မဟာသမ္မတမင်းမှ စ၍ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ပါးသောမင်းတို့တွင် ခုနစ်ဆက်မြောက် မန္ဓာမင်း ဖြစ်ဘူး၍ ကျွန်းငယ်အရံ ၂ဝဝဝ နှင့်တကွ ကျွန်းကြီးလေးကျွန်း ၌ စကြဝတေးမင်းစည်းစိမ်ကို ခံစားတော်မူသည်။
စကြာမင်းတို့သည် ဘုန်းကံကြီးမားသည့် အလျောက် စကြာရတနာ၊ ကျောက်မျက်ရတနာ၊ မိဖုရားရတနာ၊ ဆင်ဖြူတော်ရတနာ၊ သားကြီးရတနာ၊ သူဌေးရတနာ၊ မြင်းရတနာ၊ ဟူသော ရတနာ ၇ပါး ပြည့်စုံမြဲဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် စကြဝတေးမင်းပင် ဖြစ်လျက် ပေးကမ်းမှုအလှူဒါနမရှိ၍၊ စကြရတနာ မရောက်သည်ကို သုတ်မဟာဝါပါဠိတော် စက္ကဝတ္တိ သုတ်၌ ဟောကြားသည်ကို ထောက်၍ စကြာရတနာ မရောက် သော စကြာမင်းလည်းရှိသေးသည်ဟု သိမှတ်ရာသည်။
စကြာမင်းတို့သည် အံ့ဖွယ်လေးပါးရှိမြဲဖြစ်သည်။
ယင်းတို့ မှာ ဘုန်းပါရမီအလျောက်၊ အလွန်အဆင်းလှ၍ အသံသာယာ ခြင်း၊ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ရွက်တတ်ခြင်း၊ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် သွားတတ်ခြင်း၊ တရားနှင့်အညီ စိုးစံခြင်း ဟူလေသည်။
ယင်းဂုဏ်များကြောင့် အခြားသောမင်းတို့သည် ၎င်း၊ ပုဏ္ဏားပရိသတ်တို့သည်၎င်း၊ သူကြွယ်ပရိသတ်တို့သည် ၎င်း၊ ရသေ့ရဟန်း ပရိသတ်တို့သည်၎င်း အဆင်းကို ရှု၍မဝ၊ အသံကို ကြား၍မဝ၊ တရားစကားနှီးနှော၍ မဝအောင် ဖြစ်ရသည်။
စကြာရတနာတန်ခိုးကြောင့် အခြားသောမင်းများ မတုပြိုင် နိုင်သော တစ်ဦးတည်းအရှင်သခင်ဖြစ်သည်။
ဂေါတမ မြတ်စွာ ဘုရားအလောင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသာ ဖွားသည်တွင် လက္ခဏာ ဖတ် ပုဏ္ဏားတို့က မင်းသားငယ်သည် ဘုရားသော်လည်းကောင်း၊ စကြဝတေးမင်းသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဗေဒင်ဟောကြားသည်ကို ထောက်၍ ဘုန်းကံအလွန်ကြီးမားလွန်းမှ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို သိရသည်။
ရှေးစာပေဟောင်းတို့တွင် အိုင်ဆဒ္ဒန်မှ၊ နတ်ဖန်ဆောင်သ၊ နေလတစ်ဆူ၊ ကြွေကျတူသို့၊ လေးဆူကျွန်းကြီး၊ ရံသီးပတ်ဝန်း၊ ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်၊ ကုန် အောင်ရစ်ခွေ၊ မြင်းမိုရ်ခြေတွင်၊ ရေပင်လယ်ဝိုက်၊ စက်နယ် တိုက်ကို၊ စိတ်လိုက်လိုပါ၊ လှည့်နိုင်စွာသော၊ စကြာမန္ဓာတ်၊ ဥက္ကဋ္ဌ်ရွှေဘုန်း၊ လူမင်းဆုံးတို့၊ (မန်လည်ဆရာတော်) မဟာနာဂိန်၊ ဂဇာသိရ်နှင့်၊ အရိန္ဒမာ၊ စကြာရွှေလှံ၊ မြင်းပျံအဿ၊ ဇာနေယျတို့၏သခင်၊ ဘုရင်မင်းမြတ်၊သမုနတ် ဖြစ်တော်မူသဖြင့်၊ရာဆူမကိုဋ်၊ သောင်းတိုက်ခွဲပါ၊ မဏ္ဍလာ ဝယ်နှံ ပဏ္ဏာ ဆက်သွင်းလျက်၊ အမင်းမင်းတို့၏ဦးညွတ်ရာ၊ စကြာ မန္ဓာတ်၊ (ဆတိုင်မွှတ် ဦးကူး)စသည်ဖြင့် ဖွဲ့ဆိုရေးသားကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) စကြဝတေးမင်းနှင့်စပ်၍ မှတ်သားဖွယ်များ ပဏ်-၂-ဋ္ဌ-၂၅၁၊ ပဏ်-၂-ပါ-၃၃၅။
ဒီဃ-၁-ဋ္ဌ-၂၂၃။
ပဏ်-၃-ပါ-၂၁၀၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၅၂။
ခုဒ္ဒက-ပါ-၅၊ ခုဒ္ဒက-ဋ္ဌ-၁၄၄။
သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၇၃၊ စကြဝတေးမင်း၏ ရတနာ ၇-ပါးနှင့် ထိုရတနာ ၇-ပါးရကြောင်း ကုသလမူလသုံးပါးကို ပြဆိုခန်း။
ဒီဃ-၁-ဋ္ဌ-၂၂၂၊ ဒီဃ-၁-ပါ-၈၃။
ဒီဃ-၂-ပါ-၁၄၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၃၅။
အကျယ်၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၁၄၁၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၀၉။
ဣတိ-ဋ္ဌ-၇၃၊ ဣတိ-ပါ-၂၀၅၊ စက္ကဝတ္တိအစ္ဆရိယသုတ်၊ အံ-၄-ပါ-၄၄၉၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၃၅။
ချီးကျူးခဏ်း၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၁၂၀၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၇၇။
စကြာရတနာလည်စေပုံ၊ သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၇၇။
စကြဝတေးမင်း မဖြစ်ပေါ်လာမီ နှစ်ပေါင်းတရာက ကြိုတင် ကြွေးကြော်ထားနှင့်ပုံ၊ (ကောလာဟလခဏ်း၌ ရေးခဲ့ပြီ)။
စကြဝတေးမင်းတို့မှာ ဘုရားရှင်တို့ ပွင့်ထွန်းသော ကမ္ဘာ၌သာ ဖြစ်ပေါ်ကြကြောင်း၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၃၅။
မဟာ-သံ-ပါ-၈၇၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၉၀။
ရတနာ ၇ ပါးကို ရရန် ကျင့်ဝတ်ကို ပြဆိုခဏ်း၊ ဒီဃ-၃-ပါ-၅၀၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၃၃၊ ၃၅။
(ရတနာ ၇-ပါး၊ စကြာရတနာ၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ပတ္တမြား၊ မိန်းမ၊ သေဌေးကြီး၊ သားကြီးရတနာ)။
စကြဝတေးမင်းတို့၏ တန်ခိုးလေးမျိုး၊ ပဏ်-၃-ပါ-၂၁၄၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၆၃။
ဒီဃ-၂-ပါ-၁၄၅၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၂၀။
(၁) လွန်ကဲသော အဆင်းရှိခြင်း၊ (ဝါ) အခြားလူတို့ထက် လွန်ကဲသော အဆင်းရှိခြင်း။
(၂) လွန်ကဲသော အသက်ရှည်ခြင်း၊ (၃) အနာရောဂါကင်းခြင်း။
(၄) အမျိုးလေးပါးတို့က ချစ်ခင်မြတ်နိုးလှခြင်း။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/411] စကြဝတေးမင်းတို့မှာ နှစ်ဦးပြိုင်၍ မဖြစ်ကြကြောင်း ပဏ်-၃-ပါ-၁၁၀၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၈၅။
အံ-၁-ပါ-၂၉၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၃၆၂။
အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၄၁၈၊ အဘိ-၂-ပါ-၃၄၉။
စကြဝတေးမင်းသုံး ပတ္တမြားရတနာမှာ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်အနီး ဝေပုလ္လတောင်တွင်ရှိ၍ ကုမ္ဘဏ်တထောင်စောင့်ရှောက်ထားကြောင်း မိန့်ဆိုထားပုံ၊ ဇာတက-ပါ-ဒု-အုပ်-၂၈၀၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-သ-အုပ်-၁၇၀၊ ၂၇၁။
စကြဝတေးမင်းတို့ အုပ်စိုးပုံကိုပြသော ဂါထာများ၊ အံ-၇-ပါ-၄၆၆၊ အံ-၇-ဋ္ဌ-၁၇၆၊ မေတ္တသုတ်။
စကြဝတေးမင်း ရဟန်းပြုသွားသော်၎င်း, သေပြီး ၇-ရက်ရှိသော်၎င်း စကြဝတေးမင်း၏ စည်းစိမ်အားလုံး ကွယ်သွားတော့ကြောင်း၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၂၈။
ဒီဃ-၃-ပါ-၄၉၊ စကြာရတနာပေါ် လာလျင် လူတို့မှာ ၎င်းကိုသာ (ရတနာသုံးပါးမရှိသော်) ပူဇော်လေးမြတ်ကြကြောင်း မိန့်ဆိုထားပုံ၊ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၃၂၄။
သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၇၂။
ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၃၅၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၁၄။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/412] စကြဝတေးမင်းကပင်လျှင် ယနေ့ပြုသစ်စ သာမဏေငယ်ကို ရှိခိုးထိုက်ကြောင်း မိန့်ဆိုထားပုံ။
ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၉၇။
သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၇၈၊ (အနာဂါရိက ရတနာ)။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/411] စက္ကရတနဝဏ္ဏနာအကျယ်၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၅၂၊ ပဏ်-၃-ပါ-၂၁၀။
ခုဒ္ဒက-ဋ္ဌ-၁၄၄၊ ၁၄၇၊ ပျံသန်းပုံကို ပြဆိုခန်း။
သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၇၆၊ ၂၇၇။
စကြာရတနာ နေရာရွေ့ခြင်းအကြောင်း သုံးပါး၊ ဗုဒ္ဓ-ဋ္ဌ-၇၆။
စကြာရတနာမှာ စကြဝတေးမင်းက လာစေလိုသော် လာရကြောင်း၊ မိလိန္ဒ-ပါ-၁၁၃။
စကြာရတနာကို စကြဝတေးမင်းက အရိုအသေပြုပုံ၊ ဗုဒ္ဓ-ဋ္ဌ-၁၇၇။
ဒီဃ-၃-ပါ-၅၁၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၃၅။
စကြာရတနာလည်စေပုံ ဓမ္မရာဇာသုတ်၊ အံ-၅-ပါ-၁၃၂၊ အံ-၅-ဋ္ဌ-၄၇။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/408] စိတ်ဖြင့် မှန်းဆ၍ ပူဇော်လှူဒါန်းရမှု သည်ပင် အကျိုးကြီးကျယ်လှပြီဖြစ်ကြောင်း၊ တိလောကဝိဇယ စကြဝတေး မင်းဝတ္ထု၊ အပ-ပါ-ပ-အုပ်-၂၊ အပ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၁၁၆။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/444] ဓမ္မပါသာဒပေါက္ခရဏီဝဏ္ဏနာ၌ ဒီဃ-၂-ပါ-၁၄၆၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၂၁၊ စကြဝတေး မင်း၏ ကုသိုလ်များကို ပြဆိုထားသည်၊ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/618] စေတီထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ် ၂-ဦး၊ အံ-၂-ပါ-၇၆၊ အံ-၂-ဋ္ဌ-၅၁။
ထူပါရဟသုတ်၊ အံ-၄-ပါ-၅၆၇၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၉၅၊ ၄-ဦး၊ (ဘုရားရှင်၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ ရဟန္တာ၊ စကြဝတေးမင်း)။
ထူပါရဟပုဂ္ဂလဝဏ္ဏနာ၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၁၁၇၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၇၅။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/423] ပရိဏာယက ရတနဝဏ္ဏနာ၌ စကြဝတေးမင်း၏ သားကြီး ဂုဏ်ပုဒ်များကို ပြဆိုခဏ်း၊ ပဏ်-၃-ပါ-၂၁၄၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၆၂၊ (စကြဝတေးမင်း အခန်းတိုင်း၌ ရှိ၏၊ ) မန္ဓာတုစကြဝတေးမင်းကြီးဝတ္ထု၌ ပဏ်-၁-ပါ-၃၀၊ ပဏ်-၁-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၃၀။
ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၇၃၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၂၈၁၊ ကာမတဏှာ ဖြည့်နိုင်ခဲလှစွာသောအကြောင်း။
ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၇၂။
မနပုဒ်ဝိဂ္ဂဟ။
(စိတ်ဟော)၊ ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၁၇၊ ၈၊ ပဋိသံ-ပါ-၁၈၈။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[02/224] မဟာသုဒဿနစကြဝတေးမင်းဝတ္ထု ဂေါမယပိဏ္ဍသုတ်၊ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၁၁၇၊ ခန္ဓ-သံ-ဋ္ဌ-၂၉၇၊ အနိစ္စလက္ခဏာကို ထင်မြင်စေရန် ဟောထားတော်မူ၏။
စရိယာ-ပါ-၃၈၇၊ စရိယာ-ဋ္ဌ-၄၀၊ ဒါနကိုကြီးကျယ်စွာပြုခဲ့ပုံ ဟောထား၏။
ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၂၂၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၄၁၅၊ အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာစသော ဂါထာ။
မဟာသုဒဿနသုတ် ဒီဃ-၂-ပါ-၁၃၉၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၀၈၊ ၎င်းစကြဝတေးမင်းအကြောင်းကို အကျယ်ဟောထား၏။
ဒီဃ-၂-ပါ-၁၂၁၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၇၈၊ အကျဉ်း။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[02/236] မိန်းမတို့မရနိုင်သော ရာထူးများမှာ (စကြဝတေးမင်း၊ သိကြားမင်း၊ မာရ်နတ်မင်း၊ ဗြဟ္မာမင်း၊ ဘုရားရှင်)၊ ပဏ်-၃-ပါ-၁၁၀၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၈၆။
အံ-၁-ပါ-၃၀၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၃၆၂။
နေတ္တိ-ပါ-၇၇၊ နေတ္တိ-ဋ္ဌ-၁၅၈၊ ဣတ္ထိလိင်္ဂဉ္စ ဟီနံ-ဟု ဖွင့်ပြထား၏ပေဋက-ပါ-၁၉၁။
ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၉၈။
အဘိ-၂-ပါ-၃၄၉၊ အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၄၁၈၊ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[02/278] ဗုဒ္ဓ-ဋ္ဌ-၁၆၉၊ သာလကလျာဏီအမည်ရှိသော သစ်ပင်မှာ ဘုရားပွင့်တော်မူခိုက်နှင့် စကြဝတေးမင်းတို့ ဖြစ်ထွန်းသောအခါ ၌သာရှိကြောင်း၊ တနေ့တည်းဖြင့်သာ မြေမှပေါ်ထွက် လာကြောင်း ဖွင့်ပြထားပုံ။
မိလိန္ဒ-ပါ-၃၅၉၊ မည်မျှကြီးကျယ် မြင့်မားစေကာမူ မြေအတွင်း၌ တည်ရှိကြောင်း ဟောထား၏၊ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[02/544] ဟတ္ထိရတနာဝဏ္ဏနာ၌ (စကြဝတေးမင်းသုံး ဆင်ရတနာ၏ ဂုဏ်ပုဒ်များကို ပြဆိုခဏ်း)၊ ပဏ်-၃-ပါ-၂၁၂၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၅၉။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[02/694] ဣတ္ထိရတနဝဏ္ဏနာ၌လည်း (စကြဝတေးမင်း၏ မိဖုရားရတနာကို ပြဆိုခန်း။
ပဏ်-၃-ပါ-၂၁၃၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၆၁။
စကြဝတေးမင်းကို ပြဆိုသော အခန်းတိုင်း၌ ရှိ၏။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/198] အခါမဲ့ အချိန်မဲ့ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာခြင်း အကြောင်း ၂-ပါးမှာ (စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ထွန်းသောအခါ, ဘုရားရှင် ပွင့်ထွန်းသောအခါ) ပဏ်-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၉၀။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/071]܀ ဂိလာနဒဿနသုတ်၌ သဠာ-သံ-ပါ-၄၉၁၊ သဠာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၃၉၊ နတ်များက စိတ္တသူကြွယ်ကို စကြဝတေးမင်း ဖြစ်စေလို၍ လာတောင်းပန်ကြရာ အနိစ္စ လက္ခဏာကို ဟောပြပုံ။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/387] သုတ္တန်များ စက္ကဝတ္တိသုတ် မဟာ-သံ-ပါ-၈၇၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၉၀၊ ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးကို စကြဝတေးမင်း၏ ရတနာ ၇-ပါးနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ဟောထား၏။
ဒီဃ-၃-ပါ-၄၈၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၂၉၊ စကြဝတေးမင်းနှင့်စပ်၍ သိမှတ်ဘွယ်အကျယ်။
စက္ကဝတ္တိပုဒ်အဖွင့်၊ စရိယာ-ပါ-၃၈၇၊ စရိယာ-ဋ္ဌ-၄၀။
မဟာ-သံ-ပါ-၂၉၈၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၀၇၊ စကြဝတေးမင်းဖြစ်ရသည်ထက် သောတာပန် ဖြစ်ရသည်က မြတ်ကြောင်း ဟောထား၏။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/408] အံ-၃-ပါ-၁၀၇၊ အံ-၃-ဋ္ဌ-၇၇၊ စကြဝတေးမင်းသည် စကြာရတနာကို လည်စေသကဲ့သို့ ဘုရားရှင်သည် တရားရတနာကို လည်စေတော်မူကြောင်း၊ စကြဝတေးမင်းသည် တရားနှင့်ညီစွာ ပြည်သူတို့ကို စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့ ဘုရားရှင်လည်း တရားနှင့်ညီစွာ သတ္တဝါများကို စောင့်ရှောက်တော်မူကြောင်း ဟောထား၏။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/435] ဒီဃ-၃-ပါ-၄၈၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၂၉၊ စကြဝတေးမင်းတို့ ကျင့်ဝတ်၊ အသက်တမ်း ဆုတ်ယုတ်သွားပုံ၊ ပြန်၍ ရှည်လျားလာပုံ၊ မေတ္တေယျဗုဒ္ဓဝင် အကျဉ်း စုပေါင်း ဟောထား၏။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/448] ဓမ္မရာဇာသုတ်၌ အံ-၅-ပါ-၁၃၂၊ အံ-၅-ဋ္ဌ-၄၇၊ စကြဝတေးမင်းက စကြာရတနာကို လည်စေပုံ၊ ဘုရားရှင်က တရားတော်ကို လည်စေပုံနှင့် မှီဝဲအပ်သော မမှီဝဲအပ်သော တရားများကိုလည်း ဟောထား၏။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/628] ကူဋာဒိသုတ်၌ မဟာ-သံ-ပါ-၄၀၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၇၀၊ အဆောက်အဦတွင် အထွဋ်၊ အမြစ်နံ့တွင် အကျော်၊ အနှစ်နံ့တွင် စန္ဒကူးနီ၊ အပွင့်နံ့တွင် မြလေး၊ မင်းတွင် စကြဝတေးမင်းတို့ အချုပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ တရားတွင် အပ္ပမာဒ အချုပ် ဖြစ်ကြောင်း ဟောထား၏။
܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/308] ဂေါမယပိဏ္ဍသုတ်၌ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၁၁၇၊ ခန္ဓ-သံ-ဋ္ဌ-၂၉၇၊ မဟာသုဒဿနစကြဝတေး မင်းအကြောင်း၊ အဆုံးတွင် ဧဝံ အနိစ္စာ ခေါ ဘိက္ခု သင်္ခါရာ စသည်ဖြင့် ဟောထား၏။