kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုသို့ ရေတပ်အင်အားတိုးချဲ့မှုသည် ထိုအချိန်က ပင်လယ်ပြင်ကို ချုပ်ကိုင်ထားသည့် ဗြိတိသျှတို့ကို စိန်ခေါ်သလိုဖြစ်နေသည်။
ထို့ကြောင့် ဥရောပ အင်အားကြီး အင်ပါယာများကြားတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အင်ပါယာနယ်မြေချဲ့ထွင်မှုများ၏ တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် အာဖရိက၊ အာရှ နှင့် ပစိဖိတ်ရပ်ဝန်းရှိ နယ်မြေများကို သိမ်းယူ ကိုလိုနီပြုခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထီးတည်းကြီး ဂျာမနီ ဗေဟမ်သည် နိုင်ငံတကာခုံမြင့်ပေါ်တွင် အရေးပါအရာရောက်သော ထုတ်ပြန်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ရာတွင် သူ၏ ဝန်ကြီးများနှင့် တိုင်ပင်ခြင်းမရှိသလို စိတ်ထဲရှိသည့်အတိုင်း ထုတ်ပြန်တတ်သည်။
ထိုသို့ထုတ်ပြန်တတ်ခြင်းကြောင့်လည်း အခြားနိုင်ငံများနှင့် မကြာမကြာဆိုသလို ထိပ်တိုက်တွေ့ခြင်းများ ဖြစ်ရသည်။
ထို့ကြောင့် အခြားနိုင်ငံများက ဂျာမနီအင်ပါယာရန်မှ ကာကွယ်ရန် မဟာမိတ်များဖွဲ့ကြသည်။
ဂျာမနီသည် အထီးကျန်သီးသန့် နိုင်ငံတော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ် ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ရန် စိုင်းပြင်နေချိန်တွင် ဗေဟမ်၏ ဩစတြီးယား-ဟန်ဂေရီ အင်ပါယာအပေါ် ထောက်ခံမှုက ပထမကမ္ဘာစစ် အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားသည်ထိ သက်ရောက်ခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဗေဟမ်သည် ဂျာမန်အင်ပါယာ၏ ဥသျှောင်အဖြစ်ဖြင့် အင်ပါယာကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် သူ၏ နိုင်ငံရေးလွှမ်းမိုးမှုသည် တပ်ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည့် ပေါဗွန်ဟိုက်ဒင်ဘက်၊ အီရစ် လူဒန်ဒေါ့ဖ် တို့နှင့်ယှဉ်လျှင် မဆိုသလောက်သာဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများကသာ တပ်ရေးတပ်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ၊ မူဝါဒများချမှတ်ရာတွင် ရှေ့တန်းရောက်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာတော်လှန်ရေးနှင့် နန်းစွန့်ရခြင်း ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျာမန်အင်ပါယာ စစ်ရှုံးပြီးနောက် ပြည်တွင်းမငြိမ်သက်မှုများ နေရာအနှံ့အပြားပေါ်ပေါက်လာကာ အလုပ်သမားများနှင့် စစ်သားများ ပါဝင်သည့် နိုဝင်ဘာတော်လှန်ရေးကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီအဓိပတိ မက်စ် ဗွန် ဗေဒန် က တော်လှန်ရေးပြေငြိမ်းစေရေးနှင့် ရှေ့လျှောက် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် အဓိကရုဏ်းများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် အလို့ငှာ ဂျာမန်ဧကရာဇ် ဗေဟမ် နန်းစွန့်ကြောင်း ကြေငြာခဲ့ရသည်။
ဗေဟမ်သည်လည်း နယ်သာလန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင်မှ တရားဝင်နန်းစွန့်ကြောင်း လက်မှန်ထိုးထုတ်ပြန်ကြေငြာခဲ့ရသည်။
ထိုအချက်ကြောင့် ဂျာမန်အင်ပါယာခေတ်သည် အဆုံးသတ်သွားပြီး ဝိုင်မာ သမ္မတ နိုင်ငံတော် ခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဘဝဇာတ်သိမ်း ဗေဟမ်သည် သူ၏ ကျန်ရှိနေသည့် သက်တမ်းတစ်လျှောက်ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ ဒေါင်းမြို့တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ရပြီး ဇွန်လ ၄ ရက် ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ အသက် ၈၂ နှစ်အရွယ်တွင် နတ်ရွာစံကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သူ့ကို လူအများအပြားက ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေမည့် မူဝါဒများကို အဓိကချမှတ်ခဲ့သူများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် အမြင်ရှိကြသည်။
နောဧသင်္ဘော (၊ ) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော ဘရာဇီး အိန္ဒိယ အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
Gullane၊ VideoFilmes၊ Globo Filmes အန်အိုင်ပီနှင့် Symbiosys Technologies မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဆာဂျီယို မာချာဒိုနှင့် အာလို့စ် ဒီ လီယိုမှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ ဘရာဇီး ပေါ်တူဂီအသံ ဗီနီ (Vini) အဖြစ် ရိုဒရီဂို ဆန်တိုရို တွမ် (Tom) အဖြစ် မာဆယ်လို အဒ်နက် နီနာ (Nina) အဖြစ် အဲလစ် ဘရာဂါ ဗာရုတ် (Baruk) အဖြစ် လာဇာရို ရာမို့စ် Alfonso အဖြစ် ဂရီဂိုရီယို ဒူဗီဗီယာ Kilgore အဖြစ် ဘရူနို ဂါဂလီယာဆို နောဧ (Noé) အဖြစ် ဂျူလီယို အန်ဒရာဒီ ဂေါ်ရီးလား (Gorila) အဖြစ် Eduardo Sterblitch ဆိုနီးယား (Sônia) အဖြစ် Ingrid Guimarães ဆရာမ မြွေပါကတိုးဖြူ (Dona Furona) အဖြစ် Heloisa Périssé ဆင် (Elefante) အဖြစ် မာဆယ်လို ဆီရာဒို ဝေလငါး (Baleia) အဖြစ် ဒေဘိုရာ နာစီမင်တို လွမ်ဘရီဂါ (Lombriga) အဖြစ် ဘာဘူ ဆန်တာနာ ဟိုင်အီးနားမ (Hiena fêmea) အဖြစ် မော်နီကာ အီယိုဇီ ဘုရား (Deus) အဖြစ် Seu Jorge ဆူဇာနာ (Suzana) အဖြစ် ရီဟာနား ဘာဘိုဆာ ရုသ (Ruth) အဖြစ် အက်ဒ်ဗာနာ ကာဗယ်လ်ဟို သစ်တောက်ငှက် (Pica-Pau) အဖြစ် Daniel Furlan ခြင်္သေ့မ (Leoa) အဖြစ် Louise D'Tuani ဆီဗီရီနို (Severino) အဖြစ် ချီကို ဆီဆာ ဇီးကွက်မငယ် (Corujinha) အဖြစ် အာဒရီယာနာ ကလ်ကင်ဟိုတို မြွေ #၁ (Serpente #1) နှင့် အေမီ (Amy) အဖြစ် Giovanna Ewbank မြွေ #၂ (Serpente #2) Sheyla၊ ဒရယ်ငယ် (Corça) နှင့် ခွေးတူဝက်တူ (Texugo) အဖြစ် Luís Miranda Zé Urso အဖြစ် Leandro Firmino ဂျိုက်ဂွါး (Onça) အဖြစ် လိုင်လာ ဂါရင် ဘဲ (Pato) အဖြစ် ရူဆို ပါဆာပူဆို ရစ်ကြီးငှက် (Galinha-d'angola) အဖြစ် လုဇ လာရီဆာ Bob၊ Bukovsky နှင့် ကြံ့ (Rinoceronte) အဖြစ် Guilherme Rodio အင်္ဂလိပ်အသံ ဗီနီ (Vini) အဖြစ် ရိုဒရီဂို ဆန်တိုရို တွမ် (Tom) အဖြစ် မာဆယ်လို အဒ်နက် နီနာ (Nina) အဖြစ် အဲလစ် ဘရာဂါ ဗာရုတ် (Baruk)၊ Bob နှင့် သားပိုက်ကောင် (Canguru) အဖြစ် Keith Silverstein နောဧ (Noé) နှင့် ပင်ဂွင်း (Pinguim) အဖြစ် Ian James Corlett Kilgore၊ ဘုရား (Deus)၊ ဟိုင်အီးနား #၁ (Hiena #1)၊ ဆင် (Elefante)၊ ပူး (Porquinho-da-índia) နှင့် သစ်တောက်ငှက် (Pica-Pau) အဖြစ် လူးဝစ် ဘာမြူဒက်ဇ် ဆူဇာနာ (Suzana) အဖြစ် လိုင်လာ မက်ကန် ရုသ (Ruth) နှင့် နွား (Vaca) အဖြစ် ဒက်ဘရာ ဝီလ်ဆင် Alfonso အဖြစ် Christopher Corey Smith ဆိုနီးယား (Sônia) နှင့် ဘေဘီ (Babe) အဖြစ် ထရီယာ လောင်း ဆရာမ မြွေပါကတိုးဖြူ (Dona Furona)၊ မြွေပါကတိုးဖြူ (Furão)၊ မြွေ #၂ (Serpente #2)၊ ဟိုင်အီးနား #၂ (Hiena #2)၊ သမင် (Cervo) နှင့် အေမီ (Amy) အဖြစ် ရေချယ်လ် ဘူတီရာ ဝေလငါး (Baleia)၊ Sheyla နှင့် ကြက်ဆင် (Peru) အဖြစ် မစ်စတီ လီး မြွေ #၁ (Serpente #1)၊ ကြံ့ (Rinoceronte) နှင့် ခွေးတူဝက်တူ (Texugo) အဖြစ် ရစ်ခ် ဇိဖ် ခြင်္သေ့မ (Leoa)၊ ဂျိုက်ဂွါး (Onça) နှင့် သစ်ကုလားအုတ် (Girafa) အဖြစ် Karen Strassman ဆီဗီရီနို (Severino) အဖြစ် မာ့ခ် လူးဝစ် Zé Urso အဖြစ် ဘီလ် ရိုဂျားစ် ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု +သုံးသပ်ချက်ရမှတ်များဝက်ဘ်ဆိုဒ်ရမှတ်အဒိုရိုစီနီမာ၁.၃/၅FilmAffinity၃.၇/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၉၈ ဦး)CineMagia၆.၆/၁၀PORT.hu၁/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၁ ဦး)MovieMeter၂.၅၀/၅ (သုံးသပ်သူ ၁ ဦး)ကီနိုဘာဆာ၇/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၃ ဦး)Kinorium၄.၈/၁၀ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ဘရာဇီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ဘရာဇီး ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:ပေါ်တူဂီဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (Mixed-member proportional representation, အတိုကောက် MMP သို့မဟုတ် MMPR) သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ် (winner-take-all သို့မဟုတ် First-past-the-post, အတိုကောက် - FPTP) နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီစာရင်းပါ တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ရောနှောမဲဆန္ဒနယ်မြေစနစ်အချို့မှ ပံ့ပိုးပေးသည့် ကိုယ်စားလှယ်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ဤစနစ်သည် အလုံးစုံအားဖြင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုမှု (proportional representation) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) ကဲ့သို့ပင် ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (MMP) သည် တစ်ခုတည်းသောစနစ်မဟုတ်ဘဲ အလားတူစနစ်များစွာ၏ အခြေခံမူနှင့် ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။
အချိုးကျဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ဖန်တီးထားသော စနစ်အချို့သည် အချိုးကျပြည့်ဝမှု မရှိသော်လည်း ရောနှောကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ထိုသို့သောကိစ္စမျိုးတွင် ၎င်းတို့သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အချိုးကျကိုယ်စားလှယ်စနစ် (semi-proportional representation) ကို ပေးသည်။
ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (MMP) တွင် မဲဆန္ဒရှင်များသည် မဲနှစ်မဲပေးရသည်။
ပထမမဲသည် ၎င်းတို့၏ တစ်ဦးချင်းမဲဆန္ဒနယ်မြေမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ရန်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယမဲသည် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအတွက် ဖြစ်သည်။
သို့သော် အချို့နိုင်ငံများတွင် မဲတစ်မဲတည်းပေးသည့် စနစ်ကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။
လွှတ်တော်တွင်းရှိ နေရာများကို အောင်မြင်သော မဲဆန္ဒနယ်ကိုယ်စားလှယ်များက ဦးစွာဖြည့်ဆည်းကြပြီး ဒုတိယအနေဖြင့် ပါတီတစ်ခုချင်းစီ ရရှိသည့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း သို့မဟုတ် ဒေသအလိုက် မဲရာခိုင်နှုန်းပေါ် မူတည်၍ ပါတီကိုယ်စားလှယ်များက နေရာယူကြသည်။
မဲဆန္ဒနယ်ကိုယ်စားလှယ်များကို ပထမရရှိသူ အနိုင်ရမဲစနစ် (FPTP) ဖြင့် ရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်း သို့မဟုတ် ဒေသအလိုက် ပါတီကိုယ်စားလှယ်များကို အများစုမှာ ပါတီစာရင်း အချိုးကျကိုယ်စားလှယ်စနစ် နှင့် ဆင်တူသည့် ထုတ်ပြန်ထားသော ပါတီစာရင်းများ မှ ရွေးချယ်ကြသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်း ကိုယ်စားလှယ်နေရာရရှိရန် ပါတီများသည် အနည်းဆုံး မဲဆန္ဒနယ်နေရာ အရေအတွက်တစ်ခု၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပါတီမဲ၏ အနည်းဆုံး ရာခိုင်နှုန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုစလုံးကို ပြည့်မီရန် လိုအပ်နိုင်သည်။
ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (MMP) ကို အသုံးပြုသည့်နိုင်ငံများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဂျာမနီ နယူးဇီလန် ဗိုလီးဗီးယား မက္ကဆီကို ဟန်ဂေရီ လက်ဆိုသို ထို့အပြင် စကော့တလန် (ယူကေ) နှင့် ဝေးလ်စ် (ယူကေ) ကဲ့သို့သော ဒေသဆိုင်ရာ လွှတ်တော်များတွင်လည်း MMP နှင့် ဆင်တူသည့်စနစ်များကို အသုံးပြုကြသည်။
အချို့နိုင်ငံများတွင် MMP နှင့် ဆင်တူသော စနစ်များကို အသုံးပြုသော်လည်း အခြားအမည်များဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဥပမာ- ဂျာမနီတွင် စတင်တီထွင်ခဲ့သော ဤစနစ်ကို additional member system (AMS) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုတတ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ယခင်ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲများသည် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) ဖြင့်သာ ကျင်းပခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလအောက်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကျင်းပမည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) တို့ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်- ပြည်သူ့လွှတ်တော်: မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) ဖြင့် ကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ် ၃၃၀ နယ်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်: ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (MMP) ဖြင့် ကျင်းပမည်ဖြစ်ရာ မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ၈၄ နယ်နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၂၆ နယ်၊ စုစုပေါင်း ၁၁၀ နယ်။
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်: ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (MMP) ဖြင့် ကျင်းပမည်ဖြစ်ရာ မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ၃၂၂ နယ်နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၄၂ နယ်၊ စုစုပေါင်း ၃၆၄ နယ်။
တိုင်းရင်းသားလူမျိုး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအတွက်: တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော်တွင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ရယူစနစ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရွေးကောက်ပွဲ စနစ်များ။
သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမျိုးသမီးများသည် ထူးခြားသော လူမှု အဆင့်အတန်း ရှိခဲ့ကြပြီး မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် တန်ဖိုးထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဒေါ်မြစိန်၏ သုတေသနပြုချက်အရ၊ မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူဘာသာတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိနေသော်လည်း "ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင် – မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်းမတိုင်မီကပင်" "မြင့်မားသော လွတ်လပ်မှု အတိုင်းအတာတစ်ခု" ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ "တရားဥပဒေအရနှင့် စီးပွားရေးအရ အခွင့်အရေးများ" ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ချိန်က ရေနံတွင်းများကို အမွေဆက်ခံနိုင်သည့် တစ်ဦးတည်းမူပိုင်ခွင့်နှင့် ကျေးရွာသူကြီးရာထူးကို အမွေဆက်ခံနိုင်ခွင့်တို့ ပါဝင်သော မိခင်အုပ်စိုးသည့်စနစ် ရှိခဲ့သည်။
မြန်မာဘုရင်များကလည်း မြန်မာအမျိုးသမီးများကို ရာထူးကြီးများတွင် ခန့်အပ်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားမများနှင့် မိဖုရားများ ဖြစ်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။
Daw Mya Sein. "Women in Burma", The Atlantic, Atlantic Magazine, February 1958. ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆန္ဒပြမှု ထဘီ သည် မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံများထဲမှ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဤခါးအောက်ပိုင်းဝတ်ရုံ သို့မဟုတ် ထမီစကို ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၇၅၂-၁၈၅၅) တွင် အမျိုးသမီးများက ခါးတွင်ပတ်၍ဝတ်ဆင်ရသော ထဘီအဖြစ် သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံတွင် "ခါး၏ ဘယ်ဘက်အလယ်ဗဟိုမှ အနည်းငယ်လွဲ၍ ဝမ်းဗိုက်ပေါ်တွင် တင်းကျပ်စွာ" ခေါက်ချိုး၍ ဝတ်ဆင်သည့် အဝတ်အစားတစ်ခုအဖြစ် ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် မြန်မာအမျိုးသားများသည် ပုဆိုး ဟုခေါ်သော ရိုးရာခါးအောက်ပိုင်းဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
Falconer, John and Luca Invernizzi Tettoni. Burmese Design and Architecture, Tuttle Publishing, page 189. မြန်မာအမျိုးသမီးများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဓမ္မတာဆိုင်ရာ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများသည် တိုက်ပွဲဝင် စစ်သည်များ၏ ဘုန်းတန်ခိုး [စွမ်းအား] ကို လုံးဝကျဆင်းစေရန် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော အယူသီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။
ရန်သူ့နယ်မြေတွင် ရှိနေစဉ် မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် ဤအယူသီးမှုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြပြီး "မျက်ရည်ယိုဗုံးများနှင့် ကျည်ဆန်များဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခံရသော်လည်း" အသုံးပြုပြီးသား ဓမ္မတာဆိုင်ရာ အသုံးအဆောင်များကို ဆန္ဒပြလမ်းများပေါ်တွင် တက်ကြွစွာ ချိတ်ဆွဲခဲ့ကြသည်။
ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်း ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းတရားရုံးများသို့ ရက်ပေါင်း ၂၁ ရက် ကြိုတင်အကြောင်းကြားလျှင် မြန်မာအမျိုးသမီးများနှင့် နိုင်ငံခြားသားအမျိုးသားများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ မေလတွင် မြန်မာအစိုးရက မြန်မာအမျိုးသမီးများနှင့် နိုင်ငံခြားသားအမျိုးသားများအကြား လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲများ ကျင်းပခြင်းကို ခွင့်မပြုတော့ပေ။
အကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခုမှာ လူကုန်ကူးမှုကို ရှောင်ရှားရန် ဖြစ်သည်။
Thae Thae. Burmese Women Not Allowed to Marry Foreigners, The Irrawaddy, 25 May 2010. မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် လူကုန်ကူးသူများ၏ သားကောင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြပြီး ပါကစ္စတန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့ရှိ လိင်လုပ်ငန်းများအတွက် ရောင်းစားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Trafficking , Burma/Myanmar, Factbook on Global Sexual Exploitation, Coalition Against Trafficking in Women အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ၊ မိဘများက စီစဉ်ပေးသော အိမ်ထောင်ပြုခြင်းသည်လည်း မြန်မာ့ရိုးရာဓလေ့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာအမျိုးသမီးများတွင် မိဘများက သူမအတွက် ရွေးချယ်ပေးသော ကြင်ဖော်လောင်းနှင့် စေ့စပ်ကြောင်းလမ်းရန် ကမ်းလှမ်းမှုကို ငြင်းပယ်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
လက်ရှိတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးငယ်များသည် အချစ်ကိုအခြေခံ၍ လက်ထပ်မည့်သူကို ရွေးချယ်နိုင်ကြသည်။
အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေး thumb|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် အာရှအမျိုးသမီးများ၏ ရင်းမြစ်ဖလှယ်ရေးအဖွဲ့ (AWORC) က Forum News (ဩဂုတ် ၁၉၉၈) မှ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူ့အခွင့်အရေး ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထိုအစီရင်ခံစာတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် မိခင်စိတ်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ငြင်းပယ်သူများဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ၊ အဆိုပါအမျိုးသမီးများသည် "မိမိတို့၏ သားသမီးများကို ဦးစားပေးရန်အတွက် မိမိတို့၏ လိုအပ်ချက်များကို အမြဲတစေ လျစ်လျူရှုကြသည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြအမျိုးသမီးများသည် ယိုယွင်းလာသော နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအခြေအနေကြောင့် ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရကြောင်း အစီရင်ခံစာက ထောက်ပြထားသည်။
Human Rights in Burma, Asian Women's Resource Exchange (AWORC), 2000 ဗြိတိသျှကိုလိုနီစနစ်ကြောင့် နိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြောင်းအလဲများ၏ ရလဒ်အဖြစ် မြန်မာမိသားစုများသည် "ကန့်သတ်ထားသော ရင်းမြစ်များအတွက် အမျိုးသားများ၏ အခွင့်အရေးကို အမျိုးသမီးများထက် ပိုမိုဦးစားပေးလာကြသည်။
" ဤအပြောင်းအလဲများသည် မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ အာဟာရ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ သက်မွေးပညာသင်တန်းများနှင့် အခြားသော ပညာရေးအခွင့်အလမ်းများ ရရှိမှုကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် စစ်တပ်အတွက် အခကြေးငွေမရသော ဝန်ထမ်းသမားများနှင့် အလုပ်သမားများအဖြစ် ဆန္ဒမပါဘဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ကျွန်ပြုခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ မုဒိမ်းကျင့်ခြင်းနှင့် တိုက်ခိုက်ခြင်းများကို ခံခဲ့ကြရသည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ မြို့ပြနေ မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် "လူမှုရေးဆိုင်ရာ ဩဇာအာဏာကို မြင့်မားစွာ ရရှိခဲ့ကြသော်လည်း" နောက်ပိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့် ကန့်သတ်ချက်များနှင့် ပုဂ္ဂလိကနှင့် အစိုးရရုံးများတွင် အဆင့်မြင့်ရာထူးများ ရယူရာ၌ အကန့်အသတ်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရသည်။
AWORC ၏ အဆိုအရ မြန်မာအမျိုးသမီး အနည်းငယ်မျှသာ မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် ဘေးကင်းသော သားဆက်ခြားနည်းလမ်းများဆိုင်ရာ ပညာပေးမှုကို ရရှိကြသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် HIV နှင့် AIDS ရောဂါများ ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေများသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးများအသင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် BBC News သတင်းဌာနက မြန်မာနိုင်ငံမှ ကယန်းအမျိုးသမီးများအကြောင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် လည်ပင်းတွင် ကြေးကွင်းများ ဝတ်ဆင်သည့် ဓလေ့ကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်သည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုကြေးကွင်းများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဝတ်ဆင်လာသည်နှင့်အမျှ "အမျိုးသမီးများ၏ ပခုံးနှင့် နံရိုးများကို အောက်သို့ဖိနှိပ်ထားသောကြောင့်" လည်ပင်းများ ရှည်ထွက်လာသကဲ့သို့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်စေကာ "သဘာဝမကျစွာ ရှည်လျားပြီး သစ်ကုလားအုတ်ကဲ့သို့သော လည်ပင်းများ" ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။
Harding, Andrew. Burmese women in Thai 'human zoo', 30 January 2008. ဝပြည်နယ်တွင် ဝအမျိုးသမီးများအသင်းသည် ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ မိဘမဲ့ကလေးများကို စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို မြှင့်တင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
တပ်မတော် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီသတင်းဌာနက နှစ်ပေါင်း ၅၀ အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မြန်မာ့တပ်မတော်က အမျိုးသမီးအရာရှိများကို ကြိုဆို ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သတင်းတစ်ပုဒ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထိုသတင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်တက္ကသိုလ်မှ အမျိုးသမီး ဗိုလ်လောင်းများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည့် ဗိုလ်လောင်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရဌာနများသည် "အားသစ်လောင်း" နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အဆုံးသတ်သုံးသပ်ချက်ဖြင့် အမှာစကား ပြောကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ထိုအချိန်ကာလဝန်းကျင်တွင် အမျိုးသမီးများကို တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့ရရှိနိုင်သည့် ရာထူးများနှင့် ပါဝင်နိုင်သည့် သင်တန်းများအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များအပြင် တင်းကျပ်သော လိုအပ်ချက်များလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် "၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော စစ်အစိုးရများလက်အောက်တွင် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမှ တားဆီးပိတ်ပင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်"။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Women's League of Burma Karen Women Organization Burmese women in Thai 'human zoo' The war on Burma's women။
ပျော်ဘွယ်ဦးမြ (၁၈၉၇ - ၁၉၅၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် အရေးပါသည့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၉ ရက် တွင် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရစဥ်၌ အသက်မသေဘဲ ကပ်လွတ်သွားခဲ့သည့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ထို့နောက်ပိုင်းတွင် လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော် (ယာယီပါလီမန်)ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နှင့် ယောက်ဖဝမ်းကွဲတော်စပ်သူလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ခေတ်သုံးခေတ်တွင် ဝန်ကြီး ရာထူးများ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း၊ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ကိုယ်ပိုင် အိမ်မရှိ၊ကားပိုင်မရှိ သည့် ဝန်ကြီးတစ်ဦး အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှုများ ဦးမြ သည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဘွဲ့ရသူ ၈ ဦးသာရှိခဲ့သည့် ၁၉၁၇ ခုနှစ် တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ ဗြိတိသျှအစိုးရဌာန အလုပ်အကိုင်ကို မရွေးချယ်ဘဲ မုံရွာမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်း နှင့် ပျော်ဘွယ်မြို့ အမျိုးသားကျောင်းတို့၌ အမျိုးသားကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်းဖြင့် ပညာရေးလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
၁၉၂ဝ ပထမ ကျောင်းသားသပိတ်နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် အမျိုးသားကျောင်းအုပ်ကြီးများထဲ ပျော်ဘွယ်ဦးမြ သည် ရန်ကုန် မြို့မဦးဘလွင်၊ မန္တလေးဦးရာဇတ်၊ မိတ္ထီလာဦးဘရင်၊ ပဲခူးဦးသာဒင် တို့နှင့်အတူ ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် အမျိုးသားကျောင်းအုပ်ကြီးများအဖြစ်မှ နိုင်ငံရေးလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပုံခြင်းလည်း တူညီခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း ကျင်းပသည့် ၁၉၃၆ အောက်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ ၌ ပျော်ဘွယ်မြို့လူထု၏ တောင်းဆိုမှုဖြင့် ဦးမြ အမတ်ဖြစ်လာပြီး နိုင်ငံရေးထဲသို့ စတင်ခြေချလာခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးတာဝန်ကို ကမ်းလှမ်းမှုရရှိခဲ့သော်လည်း ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး ဒေါက်တာဘမော် ၏ ဆင်းရဲသား ဝံသာနု အဖွဲ့ ပါတီ တွင် ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် တာဝန်ကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဘမော် အဖမ်းခံရချိန်တွင်မူ ပါတီကို သူသည် ခေါင်းဆောင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဗမာ့ထွက်ရပ်ဂိုဏ်း ၌လည်း သူက ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အာဇာနည်များလုပ်ကြံခံရမှု နှင့် ကပ်လွတ်ခြင်း ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၉ ရက် တွင် ရန်ကုန်မြို့ အတွင်းဝန်များရုံး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံခံရမှုအတွင်း ပျော်ဘွယ်ဦးမြသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်သည့် အစည်းအဝေးခန်းမထဲ ဗိုလ်ချုပ် ၏ ဘယ်ဘက်တွင် ဦးဘဂျမ်း၊ဦးအောင်ဇံဝေ၊မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး တို့နှင့် ခုံတစ်တန်းထဲတွင် ရှိနေခဲ့သူဖြစ်သည်။
သေနတ်သမားများက ဗိုလ်ချုပ်အား စတင်ပစ်ခတ်ချိန်၌ ဦးရွှေဘော် နှင့် ပျော်ဘွယ်ဦးမြ တို့သည် ပြတင်းပေါက်မှကျော်၍ အစည်းအဝေးခန်းမနှင့် ကပ်လျက်ရှိသော ဦးရွှေဘော်၏ ရုံးခန်းသို့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့ကြသည်။
သူသည် ဗိုလ်ချုပ်တို့အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံမခံရမီ အချိန်၌ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ငြိမ်း ဥရောပ သို့ ခရီးထွက်နေ၍ မူလ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ကျေးလက်စီးပွားရေးဌာန ဝန်ကြီးတာဝန် အပြင် ယာယီ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲယူထားရစဥ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ လုံခြုံရေးအတွက် တပ်စိတ်တစိတ်ကို ချထားကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သည်။
သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် ထိုတပ်စိတ် ကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့ရသည်။
ခေတ်သုံးခေတ် ဝန်ကြီး ဂျပန်ခေတ် ဒေါက်တာဘမော် အစိုးရလက်ထက်တွင် ဖွဲ့စည်းသည့် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပျော်ဘွယ်ဦးမြ သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့်စက်မှုလက်မှုဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် (၁-၈-၁၉၄၃ - ၂၇-၉-၁၉၄၃) တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
ယင်းနောက် စစ်အပြီး ဗြိတိသျှတပ်များပြန်ဝင်လာချိန် ကိုလိုနီခေတ် ဘုရင်ခံ နှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တို့၏ ကြားဖြတ်အစိုးရအဖွဲ့ တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ကျေးလက်စီးပွားရေးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း၊အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ကြားဖြတ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေး နှင့်အခွန်တော်ဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
လွတ်လပ်ပြီးနောက် လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ တာဝန်များ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးအစိုးရအဖွဲ့တွင် စဝ်ရွှေသိုက် သည် သမ္မတဖြစ်လာသည့်အခါ စဝ်ရွှေသိုက် တာဝန်ယူခဲ့သော ယာယီပါလီမန် (တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်)၏ ဥက္ကဋ္ဌ နေရာကို ပျော်ဘွယ်ဦးမြသည် ဆက်ခံရသည်။
သူသည် လွတ်လပ်ရေးရချိန် တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော် ယာယီပါလီမန် ၏ ပထမဦးဆုံး ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် လွတ်လပ်ရေးရကာစ မတူညီသည့် နိုင်ငံရေးအကွဲအပြဲများ နှင့် ပြည်တွင်းစစ်မီး ပြင်းထန်နေချိန်တစ်လျှောက်လုံး သူသည် လွှတ်တော်အကြီးအကဲ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေခဲ့ရသည်။
၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုလည်း သူက ၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ပျော်ဘွယ်ဦးမြ သည် ဒေါ်ခင်မြကြီး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဦးမျိုးလွင်၊ဦးမျိုးဆက်၊ဒေါ်မျိုးနွယ် (စာရေးဆရာမ- နန်းနွယ်နွယ်) နှင့် ဒေါ်မျိုးညွန့် ဆိုသည့် သားသမီး ၄ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်မြကြီး သည် ပင်း၊ နတ်မောက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်း သုံးမြို့ဝန် ဦးမင်းမောင် ၏ မြေးဖြစ်သည်။
အဖိုး ဦးမင်းမောင် ၏ အကိုမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အဖိုး ဗိုလ်မင်းရောင် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ပျော်ဘွယ်ဦးမြ ၏ဇနီး နှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တို့သည် မောင်နှမ ဝမ်းကွဲ တော်စပ်ကြသည်။
ပျော်ဘွယ်ဦးမြ၏ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်မျိုးညွန့် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၄)ဦးမြောက် လေတပ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းဒန် ၏ ဇနီး ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းဒန် သည် လေတပ်ဦးစီးချုပ်များသမိုင်း ၌ အသက်အငယ်ဆုံးဦးစီးချုပ် အဖြစ် စာရင်းဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ပျော်ဘွယ်ဦးမြသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် တွင် နှလုံးရောဂါ ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးသန်းစိုးသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ခန့်အပ်ခံထားရသည့် တတိယမြောက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈) အရ ခန့်အပ်ခံရသည့် ဆဋ္ဌမမြောက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။
စစ်မှုထမ်းခြင်း ဦးသန်းစိုးသည် တပ်မတော်သား စစ်မှုထမ်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူ၏ ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်မှာ ကြည်း ၁၆၇၃၅ ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်တွင် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ဖြတ်သန်းလာခဲ့သူ၎င်းသည် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ ခေတ်တွင် ထားဝယ်မြို့ အခြေစိုက် အမှတ်(၈)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၊ စကခ(၈) ၏ ဌာနချုပ်မှူး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဥ်က ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် လက်ထောက်စစ်ရေးချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
ထိုတာဝန်ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၁၈ ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၎င်းအား တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ၏ အဆိုပြုချက်အရ တပ်မတော်သားအမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုသို့ကြေညာခံရသည့်နေ့မှစ၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက် အထိ တပ်မတော်သားအမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုကာလတွင် ဗိုလ်ချုပ်သန်းစိုးသည် (၅၆)ဦးပါ တပ်မတော်သားအမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတွင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးတွင် သဘောထားတင်းမာသူတစ်ဦး အဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝင် ဦးသန်းစိုးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၈ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းကာ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အမြင့်ဆုံးအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုလည်း ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထိုပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ဦးသန်းစိုးအား ဥက္ကဋ္ဌရာထူး ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ယခင်ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဦးကိုကိုမှာမူ တာဝန်မှ အနားပေးခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့ခံရခြင်း လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ခံနေရသည့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုရှိသောကြောင့် ဦးသန်းစိုး အပါအဝင် နစကနှင့် စစ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များစွာသည် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံရသည်။
၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၇ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲများ Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ။
ပလဝမ် (Palawan) () သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ ပလဝမ်ပြည်နယ် (Palawan Province) ၏ အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် နိုင်ငံ၏ ပဉ္စမအကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် ဒသမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၀၂၃,၈၄၉ ဦး ရှိသည်။
ကျွန်း၏ အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ပလဝမ်ရေလမ်းကြား (Palawan Passage) တစ်လျှောက်တွင်ရှိပြီး၊ အရှေ့တောင်ကမ်းရိုးတန်းသည် ဆူလူပင်လယ်၏ မြောက်ဘက်နယ်နိမိတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။
C.Michael Hogan. 2011. Sulu Sea ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး အချို့က ၎င်းအား ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်းပါးသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ကြွယ်ဝသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၊ တောင်တန်းများနှင့် ဖြူလွသော ကမ်းခြေအချို့သည် ခရီးသွားများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအခွင့်အလမ်းရှာဖွေနေသော နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။
, Conde Nast Traveller. 16 January 2016. Retrieved 16 September 2016 ပလဝမ်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ် ၂၃ ခုအနက် မြို့တစ်မြို့နှင့် မြို့နယ် ၁၂ ခုသည် ဤကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ပြစ်ဒဏ်ကျင့်သုံးရေးဗျူရို (Bureau of Corrections) ၏ လည်ပတ်ရေးယူနစ် ခုနစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သော အိုင်ဝါဟစ်အကျဉ်းထောင်နှင့် ရဲဘက်လယ်ယာ (Iwahig Prison and Penal Farm) သည် ဤကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပထဝီဝင် ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ မန်တာလင်္ဂဂျန်တောင် (Mount Mantalingajan) ၌ ရှိသည်။