kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လျှပ်စစ်စက်ကွင်း၏ ဤသို့သော တပိုင်းချင်း ပြောင်းတုံပြန်လှည့် လှုပ်ခတ်မှုတို့မှာ ကပ်လျက်သောနေရာများတလျှောက် ပုံပါအတိုင်း ဖြစ်ပျက်သွားသဖြင့်၊ ခြုံကြည့်လျှင် လျှပ်စစ်စက်ကွင်း ဂယက်ထမှု လက်ဆင့်ကမ်းခြင်းမျိုး ဖြစ်၏၊ ဤသည်ကမျိုးကပင် ကိုယ်တွင်လျှပ်လှိုင်း (action potential) တကြောင်းချင်း ဖြစ်တော့၏။
နေ့စဉ်ဘဝ၏ တိုတောင်းမြန်ဆန်သော သိရှိမှုတိုင်း၌ ဤသို့သော လျှပ်လှိုင်းများစွာမှာ နျူရွန်ကွန်ရက်တို့အတွင်း ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းစဉ်များ (nerve signals) အဖြစ် စီးကူးသွားပြီး၊ ၎င်းတို့မှာ ဦးနှောက်အဖို့ ဖတ်ရှုဖွယ် ဘာသာစကားကဲ့သို့ ဖြစ်တန်ရာ၏။
နျုရွန် (ကိုယ်တွင်းလျှပ်ကူးဆဲလ်)များတလျှောက် ဖြစ်ပေါ်သော ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း () ၎င်းနျူရွန်၏ ဆဲလ်ပိတ်လွှာတလျှောက် ဆဲလ်တွင်းပြင် လျှပ်ညှို့အင် ဆောင့်တိုးလျော့တုံ ပြောင်းလဲသွားခြင်း (လျှပ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်တို့ ဆဲအတွင်းအပြင် ပြေးဝင်တုံပြေးထွက်တုံများ ကပ်လျက်အလျားတလျှောက် ဖြစ်ပျက်လက်ဆင့်ကမ်းသွားခြင်း)ကြောင့် လျှပ်စစ်စက်ကွင်း ပြောင်းယိမ်းဂယက် ကူးလျှောက်သွားခြင်း ဖြစ်၏။
နျူရွန်တခုချင်းအတွင်း၌ ခြုံငုံဖြစ်စဉ် အလျားလိုက်စံတိုင်မှာ အချိန် ဖြစ်ပြီး ထောင်လိုက်စံတိုင် လျှပ်ညှို့အင်(ဗှို့အား) ဖြစ်၍၊ ညာဘက်သို့အလျားတလျှောက် အနိမ့်အမြင့်များ ပြောင်းလဲမှု ဤဂရပ်ဖှ်သည် ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းဖြစ်ပေါ်စဉ်အတွင်း နျူရွန်အတွင်း၌ အချိန်(ကုန်ဆုံးမှု)နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲတည်ရှိသွားသော လျှပ်ညှို့အင် ပမာဏများကို ပြဆိုနေပေမည်။
အချိန်စံတိုင်ကို 1စက္ကန့်၏ တစ်ထောင်ပုံ တစ်ပုံစီ ရှိ‌သော် အလွှားစိပ်နှင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း တကြောင်းချင်းစီ၏ ဖြစ်ပျက်မှုကြာချိန်က ၅ မီလီစက္ကန့်ခန့် ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ၏။
သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်တွင်းဆဲလ်များ၌ လျှပ်ဓာတ်အဖို-အမတို့အနက် တမျိုးမျိုးဆောင်သော အမှုန်များက ပိုကဲနေတတ်သဖြင့်၊ လျှပ်စစ်စက်ကွင်း သဘောနှင့်လျှင် ဆဲလ်က လျှပ်ဖိုဖြစ်စေ လျှပ်မဖြစ်စေ လျှပ်ကွင်းခေါင်းသဖွယ် (electrically polarized) ဖြစ်နေတတ်၏။
ထို့ကြောင့် ဆဲလ်တွင်းနှင့် ဆဲလ်ပြင် ပျော်ရည်ထုတို့ချင်းကြား အတွင်းအပြင် လျှပ်ညှို့အင် စောင်းပေးမှု ရှိနေကာ တဘက်ဘက်မှ လျှပ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်များ တဘက်ဘက်သို့ ပြေးဝင်ပြေးထွက်ကြရန် တာစူသကဲ့သို့ ရှိအံ့။
နျူရွန်ဆဲလ်၏ အပြင်ခွံအပိတ်လွှာ အချို့နေရာများမှာ လျှပ်မှုန် တံခါးရှင် ခေါ် လျှပ်ဓာတ်ဆောင် အိုင်းယွန်းများကို ပေးဖြတ်လိုက်၊ ပိတ်ဆို့လိုက် ပြုလုပ်နိုင်သည့် ပရိုတီးန်ဖွဲ့ အင်္ဂါနုပ်လေးများ ရှိ၏။
နျူရွန်၏ အဝင်တံပွား (dendrites) လော၊ အလုံးကိုယ်ထည်(soma) လော၊ အထွက်တံ (axon) လော၊ ထိုသို့ နေရာအမျိုးမျိုးအလိုက် နျူရွန်၏ ဆဲလ်အပိတ်အလွှာရှိ လျှပ်မှုန်တံခါးရှင် (ion chanels) အမျိုးကွဲအသီးသီး ရှိ၏။
သို့ဖြင့် နျူရွန်အစိတ်အပိုင်း အချို့၌သာ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း တခုခုကို ဂယက်အစပြုနိုင်၏။
များသောအားဖြင့် အလုံးကိုယ်ထည်နှင့် အထွက်တံပိုင်းတို့၌ ဂယက်အစပြုမှု ဖြစ်တတ်ပြီး၊ ၎င်း အထွက်တံ၏ ကိုယ်ထည်လုံးနှင့်အစပ် အရင်းပိုင်းက ဂယက်အစပြုမှု အဖြစ်နိုင်ဆုံးဟု နောက်ပိုင်းလေ့လာမှု အချို့က ပြဆို၏။
ဂယက်အစပြုနိုင်သော ဆဲလ်အပိတ်လွှာ(မမ်ဘရိန်း) အပိုင်းတို့ရှိ လျှပ်ညှို့အင် (လျှပ်ဓာတ်ဆောင်အစုံများ စုဝေးမှုပုံစံနှင့် ထိုပုံစံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လျှပ်ဓာတ်ဆောင်အမှုန်တိုင်းပေါ် မောင်းနှင်အား အခင်းအကျင်း) တို့မှာ ဤသို့ ဖြစ်ပျက်၏။
မည်သည့် လျှပ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်တို့ကမျှ ဂယက်မပြုသေးလျှင် နေမြဲ လျှပ်ညှို့အင် (resting potential) ပမာဏတခုအတိုင်း ရှိနှင့်နေမည်။
အထွက်တံ အရင်းပိုင်း (axon hillock) တခု၌ သာမန်အားဖြင့် ရှိတတ်သော ဤနေမြဲလျှပ်ညှို့အင် ပမာဏမှာ –70 mV ခန့် ဖြစ်၏။
နေမြဲလျှပ်ညှို့အင်ကို တရွရွ လာနှောင့်ယှက်နေသည့် အမှုန်တို့ ဝင်ရောက်မှု အစဉ် ရှိနေသော်လည်း ထူးခြားသော နောက်ဆက်တွဲ အစဉ် မရှိပေ။
ဆောင့်လျှောရာ ဗှို့အား (threshold potential) [အထွက်တံ အရင်းပိုင်းအဖို့ သာမန်အားဖြင့်လျှင် –55 mV ခန့်] အထို ရောက်အောင် လျှပ်ညှို့အင် နှောင့်ယှက်ဆွဲတင် ခံရလျှင်မူ လျှပ်မှုန် တံခါးရှင် (အိုင်းယွန်း တံခါးရှင်)များ ရုတ်ချည်း ပြောင်းလဲကြ၍ အိုင်းယွန်းလျှပ်မှုန်တို့ များများမြန်မြန် စီးကူးကုန်ကာ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း (နျူရွန်အထွက်တံတလျှောက်) ဂယက်ထတော့၏။
ဆဲလ်တွင်းပြင် လျှပ်ညှို့အင် ပမာဏမှာ ဂရပ်ဖှ်ပုံ၌ ရုတ်ချည်း မြင့်တက်၏။
ထို့နောက် ရုတ်ချည်း ပြန်ဆင်း၏။
တချက်တချက်၌ နဂို နေမြဲ လျှပ်ညှို့အင်ပမာဏထက်ပင် လျော့ဆင်းကာ ခေတ္တရှိလျက် ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြန်တက်၏။
နောက်ဆုံးတွင်မှ အိုင်းယွန်းလျှပ်မှုန်တို့၏ ဖြန့်ကျက်လျှပ်ညှို့အင် တင်းမှုအခင်းအကျင်းက နေမြဲသို့ ပြန်ပြန်ရောက်သွားတော့သည်။
စမ်းသပ်ချက်များအရ နျူရွန်ဆဲလ် တစ်ခုချင်းစီ၏ ဖြစ်ပျက်သမျှ ၎င်းလျှပ်ညှို့အင် အတက်အဆင်းပမာဏ၊ ကြာချိန်တို့မှာ၊ ချွင်းချက်အချို့မှ လွဲ၍၊ အတူတူနီးပါးချည်း ဖြစ်၏။
များသောအားဖြင့်၊ နျူရွန်တခုတခု၌ ၁စက္ကန့်လျှင် ကိုယ်တွင်းလျှပ်စီး ၁၀ ချက်မှ အချက် ၁၀၀ အထိ ဖြစ်ပျက်နိုင်၏။
ကိုယ်တွင်းလျှပ်စီး တချက်စီ တကြောင်းစီ၏ ကြာချိန်မှာ အကြမ်းအားဖြင့် (သို့) (သို့) တစ်စက္ကန့်၏ တစ်ထောင်ပုံ ၅ပုံခန့် ဖြစ်၏။
. အကိုးအကား ကဏ္ဍ:အာရုံကြောသိပ္ပံ ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ ကဏ္ဍ:လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်။
thumb|ပုံတစ်မျိုးမကစီအဖြစ် ခံစားသိဖတ်မိနိုင်သော "နက္ကာ ကုဗတုံးပုံ" နှင့် "ရူဘင် ပန်းအိုးပုံ" စိတ်သဘော ပါရှိသော (အာရုံကြောစနစ် ရှုပ်ရှုပ်စွမ်းစွမ်း ရှိသော) သက်ရှိ တို့၏ လျှပ်ဖတ်သိရှိမှု (သို့) ခံစားသိရှိမှု () ဆိုသည်မှာ - တွေ့ကြုံလာရသော အကြောင်းအချက်များကို၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို သိနားလည်နိုင်ခြင်း အလို့ငှာ၊ လှုံ့ဆော်ချက်သဘော အကြောင်းအချက်များ (infromation) ကို သက်ရှိ၏ စိတ်အားဖြင့် စုစည်းခံစားခြင်း၊ ခွဲခြားသိရှိခြင်း၊ နောက်ဆုံး၌ သဘောလျာကာ နားလည်ယူခြင်း လုပ်ငန်းလေးများ ဖြစ်၏။
သက်ရှိတို့စိတ်၌ ခံစားသိရှိမှု ဖြစ်မြောက်တိုင်းတွင်၊ အာရုံကြောစနစ် အတွင်း ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းများ ပါဝင်နေသည်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အကြောင်းခံ ဖြစ်ထသော (လှုံဆော်မှုဟူသော ဒြပ်နှင့်စွမ်းအင်တို့ အဖြစ်မှ ဦးနှောက်ဖတ်ရှုဖွယ် လျှပ်လှိုင်းစဉ်များ အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသော) ထိခတ်လျှပ်ပြောင်းမှုတို့သည် ရူပ(ဓာတ်သရုပ်) နှင့် ဓာတု(ဓာတ်ပြုမှု) သဘောတရားများကြောင့် ဖြစ်ပျက်ကြ၏။
Goldstein (2009) pp. 5–7 သာဓကအားဖြင့် အမြင်အာရုံ ဟူသည့်အရာ ၏ အရင်းခံဖြစ်စဉ်မှာလည်း အလင်းစွမ်းအင်စလေးများ က မျက်လုံးအတွင်းရှိ အလင်းခတ်လွှာ (retina) ကို လာရောက် ထိမှန်ခြင်းကြောင့် (ဦးနှောက် ဖတ်ရှုဖွယ်) ဆိုင်ရာ လျှပ်လှိုင်းအချက်ပြမှုများကို အာရုံကြော ကွန်ရက် အတွင်းသို့ ထုတ်လွှတ်ပေးမိခြင်း ရူပ၊ ဓာတုသဘောတို့အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်၏။
အသံကြားခြင်း သို့မဟုတ် အကြားအာရုံ မှာလည်း ထိုနည်းတူ၊ အသံလှိုင်းတုန်ခါမှု (ဖိအားအပြောင်းအလဲ) တို့၏ ပုံစံအလျောက် ဆိုင်ရာ လျှပ်လှိုင်းအချက်ပြမှုများကို နားအတွင်း အာရုံခံအင်္ဂါငယ်လေးများမှ ထုတ်လွှတ်ပေးနေခြင်း ဖြစ်၏။
ထိုသို့ အလင်း၊ တုန်ခါမှု(အသံ) စသော ပြင်ပ လှုံဆော်ချက်များက တူညီနေသည့်တိုင်း သက်ရှိ တဦးနှင့်တဦး ဖမ်းယူခံစားမိပုံ (perception)ချင်း အထိုက်အလျောက် ကွာခြားနိုင်မှုကိုလည်း နယ်ပယ်အသီးသီး၌ လေ့လာလျက် ရှိကြပါ၏။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:အာရုံကြောသိပ္ပံ ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ။
thumb|ကြွက်ဦးနှောက်အတွင်းပိုင်း တနေရာရှိ နျူရွန်များ ချိတ်ဆက် ကွန်ယက်ဖော်နေပုံ မိုက်ခရိုစကုပ်ဖြင့် ကြည့်ထားသည်ကို ရုပ်ရှင်ပြု ဘက်လှည့်ပြထားခြင်း။
နျူရွန်ကွန်ရက် (ခေါ်) ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း ကွန်ရက် () ဆိုသည်မှာ - နျူရွန် (ကိုယ်တွင်းလျှပ်ကူးဆဲလ်)များ အဝင်လက်တံ အထွက်လက်တံတို့ဖြင့် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ထားခြင်း နျူရွန်လမ်းကြောင်း (neural circuit) တို့ အစုအဝေး ဖြစ်၏။
ဇီဝဗေဒ၊ နျူရိုစိုင်းယန့်စ် (ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း စိုင်းယန့်စ်) စသည့်နယ်ပယ်တို့တွင် အာရုံကြောစနစ် ၏ သဘောသဘာဝတို့ကို နားလည်နိုင်ခြင်းငှာ ဤ နျူရွန်ကွန်ရက်များကို လေ့လာကြရ၏။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:အာရုံကြောသိပ္ပံ ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ။
သတ္တဝါ မျက်လုံးထဲရှိ မျက်ကြောလွှာ သို့မဟုတ် မြင်လွှာ () ဆိုသည်မှာ ကျရောက်ရိုက်ခတ်သော အလင်းတန်းများ၏ အရေအတွက် ပမာဏနှင့် အလင်းတစ်စချင်းပါ စွမ်းအင် ပမာဏတို့ကို လိုက်၍ အာရုံကြောစနစ် အတွင်းသို့ ဦးနှောက်က အသုံးပြုသည့် သဘာသာစကားသဖွယ် လျှပ်လှိုင်းအချက်ပြမှုများ ထုတ်လုပ်ပေးသော အာရုံခံအင်္ဂါပိုင်း ဖြစ်၏။
ထိုသို့ ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ဆိုင်ရာ လျှပ်လှိုင်းအချက်များ ပုံသေထုတ်လုပ်နေမှုသည် ရူပ(ဓာတ်သရုပ်) နှင့် ဓာတု(ဓာတ်ပြုမှု) သဘောသဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပျက်နေခြင်းမျိုး ဖြစ်၏။
ကဏ္ဍ:အာရုံခံ စနစ်များ ကဏ္ဍ:အမြင် ကဏ္ဍ:လူ့မျက်လုံး ခန္ဓာဗေဒ။
အာရုံကြောစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သော နျူရွန်လမ်းကြောင်း () ဆိုသည်မှာ - ၎င်း သက်ရှိသတ္တဝါ၏ အတွေး၊ အပြော၊ အလုပ် တခုခု တွေး၊ ပြော၊ ပြုလုပ်ရန်၊ သို့တည်းမဟုတ်လည်း ခံစားသိရှိမှု တခုခု ဖြစ်ပေါ်ရန် လျှပ်တေ့များ အဆင့်ဆင့်ချိတ်ဆက်ထားသည့်၊ လတ်တလော ချိတ်ဆက်မှု ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နျူရွန်များကို စုတန်းခြုံငုံ ညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်၏။
ဤသို့ နျူရွန်လမ်းကြောင်း (neural circuit) များ တစ်ခုမက ချိတ်ဆက်နွယ်ယှက်နေလျှင် ထို နျူရွန်လမ်းကြောင်းအစုကို နျူရွန်ကွန်ရက် (neuron network) ဟု ခေါ်၏။
ကလော်ဒီယာရှိန်ဘမ်း (Claudia Sheinbaum) (၁၉၆၂ ဖွား) သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံရေးသမား၊ သိပ္ပံပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီး သမ္မတ ဖြစ်သည်။
သူသည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ လူကြိုက်အများဆုံးနိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည့် လက်ဝဲယိမ်း မိုရီနာ ( Morena)ပါတီ၏ သမ္မတလောင်းအဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရင်း အနိုင်ရခဲ့သည်။
သမ္မတ အန်ဒရီမန်နျူ လိုပတ်စ်အိုဘရာဒို (Andrés Manuel López Obrador) တာဝန်ပြီးဆုံးသည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ရက်တွင် သူသည် နိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် စတင် ထမ်းဆောင်သည်။
သူသည် မက္ကဆီကိုစီးတီး ၏ မြို့တော်ဝန် အဖြစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု သူသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မက္ကဆီကိုရွေးကောက်ပွဲအား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် မက္ကဆီကိုမြို့တော်ဝန်ရာထူး မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ၏ လူကြိုက်အများဆုံးနိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည့် လက်ဝဲယိမ်း မိုရီနာပါတီ က ပါတီ၏သမ္မတလောင်း ရွေးချယ်ခဲ့၍ ဖြစ်သည်။
ရှိန်ဘမ်းသည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်းနှင့်အနီးဆုံးပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် Xóchitl Gálvez နှင့် အလယ်အလတ်ဝါဒီ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း Jorge Álvarez Máynez တို့အား မဲအပြတ်အသတ်ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
နှစ်ပေါင်း၂၀၀ အတွင်း မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ၏ ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီး သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့သည့်အပြင် ဂျူးလူမျိုးနောက်ခံမှ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအမျိုးသမီးသမ္မတဖြစ်လာမည့်သူအဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးခြေလှမ်းအစ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ မက္ကဆီကိုအမျိုးသားတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝ က တည်းက တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားကောင်စီ ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
ရှိန်ဘမ်းသည် ၂၀၀၀ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ရက်နေ့တွင် မက္ကဆီကိုမြို့တော် ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသည်။
သူ၏ မြင့်မားသည့် နိုင်ငံရေးခြေလှမ်းအစဟု ဆိုနိုင်သည်။
အတွင်းဝန်သက်တမ်းအတွင်း မက္ကဆီကိုမြို့တော်အတွက် အီလက်ထရွန်နစ်ယာဉ်မှတ်ပုံတင်ရေးစင်တာတစ်ခု ဆောက်လုပ်ရန် တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။
ယင်းအပြင် မြို့တော်အတွက် သီးသန့်လမ်းများပါရှိသော ဘတ်စ်ကားစနစ်၊မြို့ပတ်လမ်း အစရှိသည်တို့အား ကြီးကြပ်ခဲ့ရသည်။
ရှိန်ဘမ်း သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် မက္ကဆီကို သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတလောင်းမဲဆွယ်မှု အတွက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဘာဝအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မက္ကဆီကို ဒီမိုကရက်တစ်တော်လှန်ရေးပါတီမှ ခွဲထွက်ခဲ့သော López Obrador ၏ခွဲထွက်လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ခု နှစ်ကုန်ပိုင်းမှစ၍ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Tlalpan ၏မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ထိုရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်။
မက္ကဆီကိုမြို့တော်ဝန်ရာထူးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုများပြုလုပ်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် မက္ကဆီကိုစီးတီး၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် ခြောက်နှစ်သက်တမ်းအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် မက္ကဆီကိုစီးတီး၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
သူမသည် မြို့တော်၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာပြီး ဂျူးလူမျိုးနောက်ခံမှ ပထမဆုံးသော ဖြစ်လာသည့် အမျိုးသမီးမြို့တော်ဝန်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပညာရေး သူ၏ အစောပိုင်းဘဝ ပညာရေးအား မက္ကဆီကိုစီးတီး တွင်ပင် သင်ကြားသည်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ မက္ကဆီကိုအမျိုးသားတက္ကသိုလ် တွင် ရူပဗေဒဘာသာရပ် အား သင်ကြားလေ့လာခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ကြိုဒီဂရီ၊ယင်းနောက် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မဟာဘွဲ့နှင့် ၁၉၉၅ ခုနှစ် တွင် စွမ်းအင်အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် ပါရဂူဘွဲ့ အတွက် လိုအပ်သောစာတမ်းအား အမေရိကန်နိုင်ငံ ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ အမျိုးသားဓာတ်ခွဲခန်းတွင် ပြုစုခဲ့သည်။
ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် အလုပ်လုပ်နေစဉ် မက္ကဆီကို၏သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍအတွက် စွမ်းအင်အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း နှင့် မက္ကဆီကို၏အဆောက်အအုံများအတွက် စွမ်းအင်အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ ခေတ်ရေစီးကြောင်း လေ့လာမှုများအား ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ မက္ကဆီကိုအမျိုးသားတက္ကသိုလ် အင်ဂျင်နီယာဌာနတွင် အလုပ်ဝင်သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ကပေးအပ်သော အင်ဂျင်နီယာနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဆိုင်ရာ အကောင်းဆုံး လူငယ်သုတေသီဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံဂျာနယ်များ၌ ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် တွင် ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ အစိုးရအချင်းချင်း အဖွဲ့(အိုင်ပီစီစီ)၏ စတုတ္ထအကဲဖြတ်အစီရင်ခံစာတွင် "ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုလျော့ပါးရေး" ခေါင်းစဉ်အတွက် စွမ်းအင်နှင့်စက်မှုလုပ်ငန်းနယ်ပယ်၌ ပံ့ပိုးကူညီရေးသားသူတစ်ဦးအနေဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သူမပါဝင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့သည် ထိုနှစ်က ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်လ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သူသည် အခြားစက်မှုလုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူ ၁၁ဦး နှင့်အတူ အိုင်ပီစီစီ၏ ပဉ္စမအကဲဖြတ်အစီရင်ခံစာကို ရေးခဲ့သည်။
"Industry Chapter10 IPCC Retrieved 2 July 2018 မိသားစုဘဝ သူ့ကို မက္ကဆီကိုစီးတီး တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၎င်း၏ ဖခင်ဘက်မှ အဘိုးအဘွားများသည် ဥရောပမြောက်ပိုင်းရှိ လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ သားများဖြစ်ကြပြီး မက္ကဆီကို သို့ ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။
အလားတူ သူ၏ မိခင်ဘက်မှ အဘိုးအဘွားများသည်လည်း ဥရောပတောင်ပိုင်းရှိ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ ဆိုဖီယာမြို့ မှ ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလများက မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသူများဖြစ်သည်။
သူ၏မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် သိပ္ပံပညာရှင်များဖြစ်ကြပြီး မိခင်ဖြစ်သူမှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ မက္ကဆီကိုအမျိုးသားတက္ကသိုလ်ရှိ သိပ္ပံဌာနမှ ဇီဝဗေဒပညာရှင်နှင့် ပါမောက္ခဖြစ်ကာ ၎င်း၏ဖခင် မှာ ဓာတုအင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူ၏အစ်ကို သည်လည်း ရူပဗေဒပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ။
upright=1.3|thumb|ရထားပေါ်၌ လမ်းလျှောက်နေသူ၏ နှိုင်းရအလျင်မှာ ရထား-တွေ့ကြုံရှုထောင့်အတွင်း၌ အရှေ့သို့ 10 km/h ဖြစ်ပြီး၊ ရထား၏ သွားနေနှုန်း နှိုင်းရအလျင်မှာမူ (လမ်းဘေးကျန်ရစ်သူ၏) ကျန်ရစ်မြေပြင်-တွေ့ကြုံရှုထောင့်အတွင်း၌ 40 km/h ဖြစ်အံ့။
သို့လျှင် လမ်းဘေးကျန်ရစ်သူ၏ မြေပြင်-တွေ့ကြုံရှုထောင့်၌ (ဂါလီ ပြောင်းကြည့်နည်းအရလျှင်) 10+40 = 50 km/h ဖြစ်တော့မည်။
တစ်နာရီကြာချိန်၌၊ ရထားပေါ်အတွင်း (ရထားရှုထောင့်တွင်) ထိုသူ၏ ရွေ့လျားအလျားမှာ 10km သာ ဖြစ်သော်လည်း၊ မြေပြင် အမှတ်ချအိမ် (ကိုဩဒီးနိတ်အိမ်) အတွင်း၌မူ လူ၏ သီးသန့်ရွေ့လျားမှုက 50 km စာ ရထားလမ်းတလျှောက် ဖြစ်တော့၏။
အရာတ္ထု(သို့မဟုတ် ကြည့်ရှုဇာတ်ကောင်) A အဖို့ အရာတ္ထု(သို့မဟုတ် ကြည့်ရှုဇာတ်ကောင်) B ၏ နှိုင်းရအလျင် () (သို့) (သို့) ဆိုသည်မှာ - A ၏ တွေ့ကြုံရှုထောင့်ထဲ၌ တွေ့ကြုံတိုင်းတာရရှိသည့် B ၏ အလျင် ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် သာဓကအားဖြင့် ၎င်း A နှင့် B တို့က လောကအတွင်း တူညီသော အလျင်(velocity) နှင့် တူညီစွာ ရွေ့လျားနေသော်၊ ၎င်းတို့ကြား တည်နေရာအကွာအဝေးက မပြောင်းမလဲ ရှိနေမည်ဖြစ်၍ တခုကိုတခု (တဦးကိုတဦး) "ငြိမ်ရပ်နေသည်၊ ဖြစ်နေသည်" ဟု တွေ့ကြုံတိုင်းတာမိမည် ဖြစ်၏၊ ဤသည်မှာ ၎င်းတို့၏ [[တွေ့ကြုံရှုထောင့် (frame of reference) အသီးသီးတွင် ကျန်တခု (ကျန်တဦး)၏ နှိုင်းရအလျင် ကို သုညအဖြစ် တွေ့ကြုံတိုင်းတာရခြင်း ဖြစ်၏။
ထို့နောက် တတိယဇာတ်ကောင် C ၏ တွေ့ကြုံရှုထောင့်အတွင်း၌မူ ၎င်း ၂ခုစလုံးက အချင်းချင်းကြားမူ အကွာအဝေးတူညီလျက် တပါတည်း ရွေ့လျားနေကြသည်ဟု တွေ့ကြုံရလျှင် A နှင့် B တို့၏ နှိုင်းရအလျင်များ သုညဖြစ်နေမည် မဟုတ်၊ ဤတွေ့ကြုံရှုထောင့်အတွင်း ရွေ့လျားမှု ဖြစ်ပေါ်နေမည် ဖြစ်တော့၏။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:အလျင် ကဏ္ဍ:အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ။
မွန်းစတားများနှင့်ဂြိုဟ်သားများ () သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
DreamWorks Animation SKG မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ကွန်ရက် ဗာနွန်နှင့် Rob Letterman မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ စူဇန် မာဖီ / ဂျီနော်မီကာ (Susan Murphy / Ginormica) အဖြစ် ရိစ် ဝီသာစပွန်း ဘော့ (B.O.B.) အဖြစ် Seth Rogen Dr. Herbert Cockroach Ph.D. အဖြစ် Hugh Laurie The Missing Link အဖြစ် Will Arnett ဂါလက်စ်ဆာ (Gallaxhar) အဖြစ် Rainn Wilson ဂါလက်စ်ဆာ၏ ကွန်ပျူတာ (Gallaxhar's computer) အဖြစ် Amy Poehler ဗိုလ်ချုပ် ဒဗ္ဗလျူ. အာရ်. မွန်ဂျာ (General W. R. Monger) အဖြစ် ကီဖာ ဆူသာလန် President Hathaway အဖြစ် စတီဖင် ကိုးလ်ဘတ် Derek Dietl အဖြစ် ပေါလ် ရပ်ဒ် ကားလ် မာဖီ (Carl Murphy) အဖြစ် Jeffrey Tambor ဝင်ဒီ မာဖီ (Wendy Murphy) အဖြစ် ဂျူလီ ဝှိုက် ကေတီ (Katie) အဖြစ် Renée Zellweger Cuthbert အဖြစ် John Krasinski ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု +သုံးသပ်ချက်ရမှတ်များဝက်ဘ်ဆိုဒ်ရမှတ်Rotten Tomatoes၇၃% (သုံးသပ်သူ ၂၁၇ ဦး)Metacritic၅၆/၁၀၀ (သုံးသပ်သူ ၃၅ ဦး)FilmAffinity၅.၈/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၁၃.၀၆၉ ဦး) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၀၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
မွန်းစတားများနှင့်ဂြိုဟ်သားများ () သည် အမေရိကန် အန်နီမေးရှင်းရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၂၀၁၃ မတ် ၂၃ တွင် နီကယ်လွန်း ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ စူဇန် မာဖီ / ဂျီနော်မီကာ (Susan Murphy / Ginormica) အဖြစ် Riki Lindhome ဘော့ (B.O.B.) အဖြစ် Eric Edelstein Dr. Herbert Cockroach Ph.D. အဖြစ် Chris O'Dowd The Missing Link အဖြစ် Diedrich Bader ဗိုလ်ချုပ် ဒဗ္ဗလျူ. အာရ်. မွန်ဂျာ (General W. R. Monger) အဖြစ် ကီဗင် မိုက်ကယ် ရစ်ချတ်ဆန် President Hathaway အဖြစ် ဂျိမ်းစ် ပတ်ထရစ် စတူးဝပ် Coverton အဖြစ် Jeff Bennett Sqweep အဖြစ် Haley Tju Sta'abi အဖြစ် Gillian Jacobs ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ် ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ။
right |thumb| ဟွမ် ဈန်ဖန်(၁၈၉၉ - ၁၉၈၂) ဟွမ် ဈန်ဖန် အမည်ရသူသည် မူရင်းအမည် Gan Jinying ဖြစ်ပြီး ဇိုင်ဝါအမျိုးသား လူမျိုးစုဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ထိုသူသည် တရုတ်သမိုင်းပညာရှင်၊ လူမှုဗေဒပညာရှင်၊ ပညာရေးပညာရှင်၊ လူမျိုးရေးပညာရှင်နှင့် လူမူရေးလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးအဖြစ် နာမည်ကြီးခဲ့သည်။
သူသည် ပေကျင်ပညာတော်သင်ကျောင်းတွင် သမိုင်းပညာကို ကိုးနှစ်ကြာလေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တိုကျိုအင်ပါယာတက္ကသိုလ်သို့ ထပ်မံလေ့လာရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။
.သူသည် သမိုင်းနှင့် လူမျိုးရေး သုတေသနကို ငါးဆယ်နှစ်ကြာ အပူတပြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယင်းနယ်ပယ်များတွင် ထူးချွန်ကျွမ်းကျင်မှုရရှိခဲ့ကာ အထွေထွေသမိုင်း၊ လူမှုသမိုင်း၊ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုသမိုင်း၊ လူမှုဗေဒပညာ၊ လူမျိုးရေးပညာ၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒစသည့် နယ်ပယ်များတွင် ထင်ရှားသော အထောက်အကူများ ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
သူသည် ဇိုင်ဝါ လေ့လာမှု၏ ခေတ်မီခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး လူမျိုးရေးပညာရေးကျောင်းဖြစ်သည့် "မြောက်ပြည် အကြောင်း" ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ခေတ်သစ်သမိုင်းလောက၌ "အကျွန်မရှိသောကျောင်း" ၏ တည်ထောင်သူအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ထိုသူသည် ခေတ်သစ်တရုတ်လူမျိုးရေးပညာ၏ တည်ထောင်သူများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
. သူသည် တက္ကသိုလ်များတွင် ပညာရေးကို မီမီနှစ်ငါးဆယ်ခန့်ရင်းနှီးကာ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏နောက်ဆုံးနှစ်များတွင် လီကျန်း အမေချာ တက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အထက်ပါကျောင်းသားများအပေါ် အလွန်မြင့်မားသော သက်ရောက်မှုကို ကျန်ထားခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် ကွမ်စီ ဆရာဝန်ကျောင်းတက္ကသိုလ် သည် "ဆရာပြာဖက် ဟွမ် ဈန်ဖန် မွေးနေ့ ၁၀၀ နှစ်ပြည့် အမှတ်တရ ဆွေးနွေးပွဲ" ကို ကြီးမားစွာကျင်းပခဲ့ပြီး "ဆရာပြာဖက် ဟွမ် ဈန်ဖန် မွေးနေ့ ၁၀၀ နှစ်ပြည့် အမှတ်တရ စာစုပုံတင်မှု" စာအုပ်ကို ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် စုစည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အသက်မွေးစွဲမှာ ဟွမ် ဈန်ဖန် က ပြည်တွင် ပြည်ထောင်စုပြည်သားလူအစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုပြည်တွင် လူမျိုးစုတွင် အပြင်အဆင်အားသည့် အာဏာသို့မဟုတ် နိုင်ငံနိုင်ငံခြားပညာရှင်များ၏ အာဏာဖြင့်ပညာရှင်များဖြစ်သည်။
ဒီဇင်ဘာ၊ အလယ်ပညာသော အခြေခံအက်ယ်စီအတွင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ်သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ပညာရေးအာဏာဖြင့် ဖြစ်သည်။
ထိုသောအလုပ်သည် တရုတ်မိုင်းပညာရှင်များနှင့် တစ်နိုင်ငံပြည်သားပညာရှင်များ၏ ပညာအာဏာရှင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ဦးဖြစ်ပါသည်။
သူ အနှစ် နှစ်ခြား တရုတ်မိုင်းပညာရှင်အစည်းအဝေး ကျင်းပခဲ့ပြီး တရုတ်သမိုင်းပညာရှင်များ၏ အကျိုးသားတစ်ဦးတွင် လိုအပ်သည်။
ဂျပန်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး သည် ဂျပန်နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးဖြစ်သည်။
နှစ်နိုင်ငံအကြား တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံရေးအား ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ရက်နေ့တွင် ထူထောင်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့တွင် မြန်မာသံရုံး ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဂျပန်သံရုံး ထားကာ သံအမတ်ကြီးအဆင့် များဖြင့် သံအဆက်အသွယ်ပြုသည်။
သမိုင်းကြောင်း အစောပိုင်းကာလ ဂျပန်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် အခြားသော အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများနှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့သည့် နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၇ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ပထမတောင်ငူအင်ပါယာ ကို ဆန့်ကျင်သည့် ရခိုင်ဘုရင်အတွက် ဂျပန်စစ်သည်တော်များ (ဆာမူရိုင်း)တို့က တက်ကြွသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သော အထောက်အထားများရှိသည်။
ယင်းအပြင် ယခင်ထိုင်းနိုင်ငံ မြို့တော် အယုဒ္ဓယ မှ ထွက်ပြေးလာသော ဆာမူရိုင်းအများအပြားသည် ကျိုင်းတုံစော်ဘွား များထံ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည် အထိ ဆက်ဆံမှုက နှစ်ပေါင်းရာချီသောကာလကတည်းကရှိခဲ့ဖူးသည်။
, pp.212-214 ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အစောပိုင်းဆက်ဆံရေး မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး အစောပိုင်းလှုပ်ရှားမှုတွင် အဓိကကျသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးဥတ္တမသည် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ တိုကျိုမြို့ရှိ ဗုဒ္ဓသိပ္ပံအကယ်ဒမီတွင် ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာရပ်များ သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ မှစ၍ ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ၏ ထင်ရှားသောမြန်မာ့အရေးတော်ပုံကြီးအများအပြားသည် ဂျပန်တို့နှင့် ပတ်သက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှမြန်မာပြည်၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သူ ဂဠုန်ဦးစောနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ပထမဆုံးသော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ညီပု တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ လေ့လာရေးခရီးသွားရောက်ခဲ့ကြပြီး စက်ရုံများ၊ စစ်ရေး၊ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းနှင့် ပညာရေးစနစ်များကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။
ဦးစောနှင့် ဦးဥတ္တမတို့သည် ဂျပန်အကူအညီဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်လာကြသူများဖြစ်သွားခဲ့ကြသည်။
ဂျပန်အင်ပါယာနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်(ကာလ) မြန်မာ-ဂျပန်ဆက်ဆံရေး ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုအတွက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အပါအဝင် ရဲဘော်သုံးကျိပ် တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ တိတ်တဆိတ်ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီလက်အောက်ခံတပ်များကို တိုက်ထုတ်ရန် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုရယူခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ်အခါက မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသားအရေးတော်ပုံ အား ပံ့ပိုးကူညီရန်အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံ က ဖွဲ့စည်းထားသော အထူးထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးကြီးဆူဇူကီး မှာ အထူးထင်ရှားသည်။
သူသည် မြန်မာလူငယ်အဖွဲ့၏ နည်းပြနှင့် အဓိက သင်တန်းဆရာဖြစ်ခဲ့သည်။
ရဲဘော်သုံးကျိပ် တို့သည် ဂျပန်မှစစ်ပညာဖြင့် ကိုလိုနီများအား ဂျပန်အကူအညီဖြင့် တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် ဂျပန်တို့က မြန်မာနိုင်ငံအား လွတ်လပ်ရေးကြေညာပေးခဲ့သည်။
ဂျပန်တို့က ဒေါက်တာဘမော် ဦးဆောင်သည့် ရုပ်သေးအစိုးရကို စင်တင်ပေးခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား စစ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ ဗမာ့ လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ကိုလည်း ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) ဟု ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။
ဂျပန်တပ်များပေးသည့် ရွှေရည်စိမ်လွတ်လပ်ရေးကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် သခင်သန်းထွန်း နှင့် သခင်စိုးတို့၏ အကူအညီဖြင့် ဂျပန်များအား တိုက်ထုတ်ရန် အိန္ဒိယပြည်ရှိ ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များနှင့် တိတ်တဆိတ် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ဖွဲ့ကာ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်တွင် ဂျပန်ကျူးကျော်သူများအား တိုက်ထုတ်ခဲ့သည်။
နောက်အကျိုးဆက် အနေဖြင့် ဂျပန်-မြန်မာ ဆက်ဆံရေးသည် အေးစက်သွားခဲ့ရသည်။
ထိုကာလက ဂျပန် က တင်မြှောက်ခဲ့သော ဒေါက်တာဘမော်အစိုးရမှာလည်း စစ်အတွင်း ပြိုလဲခဲ့ရသည်။
ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဂျပန်-မြန်မာဆက်ဆံရေးအား တည်ငြိမ်သောဆက်ဆံရေး အဖြစ် ပြန်လည် အသက်သွင်းရန် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များက ကြိုးပမ်းကြသည်။
စစ်ကြီးပြီးခါစ စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ အား ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံက ဆန်အမြောက်အမြားကို ပေးပို့ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးအား ခိုင်မာမှု ပြုခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ငြိမ်း နှင့် ဂျပန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Okazaki Katsuo တို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်နှင့် လျော်ကြေးပေးရေး သဘောတူညီချက်များ ပြုကြသည်။
အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ကို ဂျပန်ပါလီမန်က အတည်ပြုခဲ့ပြီး လျော်ကြေးငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀၀ နှင့် ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးတွင် လာမည့် ၁၀ နှစ်အတွင်း စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ ၏ ထင်ရှားသည့် အကူအညီများမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူမှု-စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးမှု အကူအညီ (ODA Grant) နှင့် ချေးငွေ (ODA Loan) များ ဖြစ်သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်က ၁၉၅၄ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ဒေါ်လာ သန်း ၁၄၀ ထပ်မံထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ဂျပန်နှင့်မြန်မာတို့သည် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို ဦးနေဝင်း၏ ၁၉၆၂ ခုနှစ် မြန်မာအာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်ကာလတွင် ဂျပန်နှင့် မြန်မာတို့သည် အာရှနိုင်ငံများကြားတွင် အခိုင်မာဆုံးသော ဆက်ဆံရေးအချို့ကို “အထူးဆက်ဆံရေး”ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။
၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း ဆက်ဆံရေး ၁၉၈၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဂျပန်နိုင်ငံက ၎င်းပေးအပ်နေသည့် ချေးငွေ(ODA Loan)ကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
သို့သော် အကူအညီ (ODA Grant) နှင့် နည်းပညာအကူအညီ (Technical Assistance) များ ဆက်လက် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုကာလများသည် မြန်မာ-ဂျပန် ဆက်ဆံရေး အနည်းငယ်အေးစက်သည့် ကာလများဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။
သို့သော် ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားသူများနှင့် ဂျပန်က နီးနီးကပ်ကပ်ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်သည်။
၂၀၀၀ပြည့်နှစ် ဇွန်လ တွင် တပ်မတော်အစိုးရ အတွင်းရေးမှူး (၁) ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ တရားဝင် သွားရောက်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံဘက်ကလည်း ၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Yoriko Kawaguchi အား မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်သည်။
ယင်းကာလကစပြီး မြန်မာ-ဂျပန်ဆက်ဆံရေး တစ်ရှိန်ထိုးခိုင်မာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးအကူးအပြောင်းဖြစ်သည့် ၂၀၁၀ပြည့်နှစ် မတိုင်မီအထိ မြန်မာထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်ပိုင်း၏ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ဂျပန်ခရီးစဉ် သည် (၇)ကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဆင့် ခရီးစဉ်က (၂)ကြိမ်၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးခရီးစဉ်က (၄)ကြိမ်ရှိခဲ့သည်။
အလားတူ ဂျပန်နိုင်ငံဘက်ကလည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဆင့် ခရီးစဉ်(၂)ကြိမ် နှင့်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အကြီးတန်း ဒုတိယဝန်ကြီး အဆင့် ခရီးစဉ် (၂)ကြိမ် အထိရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ရွေးကောက်ခံအစိုးရ တက်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်ရပ်ဆိုင်းထားသည့် တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးမှု ချေးငွေ (ODA Loan) များ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ၏ခရီးစဉ်များ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲပြီးနောက် သမ္မတဦးသိန်းစိန် ကို ဂျပန်အစိုးရက ၂၀၁၂ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ မြန်မာအဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အနေဖြင့် သမိုင်းဝင် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇိုအာဘေး ဘက်ကလည်း ၂၀၁၃ခုနှစ် မေလ တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ခဲ့သည်။
သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့ သက်တမ်းအတွင်း ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ဘက်က ၂၀၁၄ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံ သို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ထပ်မံလာရောက်ခဲ့သည့်အပြင် မြန်မာသမ္မတ ဘက်ကလည်း ၂၀၁၅ ဇူလိုင်လ တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် ထပ်မံသွားရောက်သည်အထိ ဆက်ဆံရေးအရှိန်မြှင့်ခဲ့ကြသည်။
ထိုကာလထဲမှာပင် ဒီမိုကရေစီအရေးတိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ က နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးထားရှိသည်။