kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုစဉ်က ဖြူးမြို့နယ်၏ နယ်မြေသည် အတော်အတန်ကျယ်ဝန်းပေရာ အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် ဖြူးမြို့နယ်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုခွဲထုတ်၍ မြို့နယ်သတ်သတ် တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီးလျှင် အုတ်တွင်းမြို့ကို မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-မန္တလေး မီးရထား လမ်းသည် မြို့နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းကိုဖြတ်ကျော်သွား၍ မြို့နယ် အတွင်း၌ အုတ်တွင်းအပါအဝင် ဘူတာရုံပေါင်း ငါးရုံရှိသည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေး မော်တော်ကားလမ်းသည်လည်း မြို့နယ်ကို ဖြတ်ကျော်သွားရာ မီးရထားလမ်း၏ အနောက်ဘက်ကျသည်။
မြို့နယ်တွင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ကူးသန်းသွားလာ ရေးအတွက် မီးရထားလမ်းကို အဓိကထားသည်။
အုတ်တွင်း မြို့နယ်အပါအဝင် တောင်ငူခရိုင်တစ်ခုလုံးသည် မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ပြီးသည့် နောက်ပိုင်းမှစ၍ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာသည်။
မီးရထားလမ်း ဖောက်ပြီးနောက်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြ၍ အုတ်တွင်းသည် ဆန်စပါးအထွက်များ သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေး မော်တော်ကား လမ်းကိုလည်း အသုံးများသည်။
မြို့နယ်ကို တောက်လျှောက် ဖြတ်သန်းသွားသော မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းတို့ အပြင် အုတ်တွင်းမြို့၏အနောက်ဘက် သုံးမိုင်အကွာရှိ ရေသိုး ရွာသို့လည်းကောင်း၊ အုန်းပင်ရွာသို့လည်းကောင်း ကုန်းလမ်း ခရီးပေါက်လေသည်။
မြို့နယ်အတွင်းထင်ရှားသော စေတီတစ်ဆူမှာ တစ်ဖက် ကွေ့အနီးရှိသော ရှင်ပင်ကျောက်ဆောက်စေတီဖြစ်သည်။
စေတီ သမိုင်းအရ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင်နုတော်မူစဉ် ကြက်မင်း ဘဝက နေထိုင်ကျက်စားခဲ့သော အရပ်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည့် ကျောက်ဆောက်အရပ်တွင် သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီးတည်ထား ခဲ့သော စေတီတစ်ဆူဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြလေသည်။
အုတ်တွင်းမြို့မှ လေးမိုင်အကွာတွင် အနန်းတောင် တောရဟုခေါ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာတစ်ခုရှိသည်။
ဝိပဿနာ အားထုတ်ကြသူများဖြင့် စည်ကား၍သာယာချမ်းမြေ့သောရိပ်သာ တစ်ခုဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) သမိုင်းကြောင်း မဟာသီရိ ဇေယျသူရဘွဲ့ခံမင်းကြီးညို သည် ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၇၂)ခုနှစ်တွင် ဒွါရဝတီမြို့ဟောင်းမှ ကေတုမတီမြို့သစ်ကို တည်ထောင်စိုးစံခဲ့ သည်။
မြို့လုံခြုံရေးအတွက် ကုန်းတွင်းပိုင်း ကင်းတပ်စခန်းများ တည်ဆောက်ခဲ့ရာတွင် အုတ်တွင်းမြို့ ယခုလက်ရှိ မြို့လယ်ဓမ္မရက္ခိတကျောင်း ယခင်ဂါတ်တဲကျောင်း အနီးသည်လည်း ကင်းတပ်စခန်းဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါမြေနေရာသည် ချင်းပြည်နယ်ဘက်မှ နွားကုန်သည်များနှင့် သစ်ကုန်သည်များ စခန်းချရာ နေရာလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
သစ်ပင်များ၏ အမြင့်ထက်မှ ငှက်ကလေးများ ဩတင်တွင်းဟု သာယာစွာမြည်သော အသံကို အစွဲပြု၍ အောတတွင်းစခန်းဟု မြန်မာများခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ရှမ်းတို့မှ ငှက် အော်စခန်းဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုမှကာလရွေ့ လျားကာအောတတွင်းမှ အုတ်တွင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အခြားသော မူကွဲတစ်ခုမှာ အထက်အညာဒေသမှ ကုန်သည်များ အောက်အရပ်သို့ ကုန်ကူး သန်းသွားလာရာတွင် ဦးစွာကြက်သွန်ခင်းဟု အမည်ရှိသောအရပ်တွင် စခန်းချရာမှ ထိုထက် ကောင်းမွန်သောနေရာကို ရှာဖွေကြရာ ယခုမဲကုန်းရပ် ဦးမင်းစိန်ဆီစက်ခြံလောက်တွင် အုတ်ရေတွင်း တစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
အုတ်ရေတွင်းကို အစွဲပြု၍ အုတ်တွင်းဟုခေါ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
ကထိကဦးစိန်လွင်လေး ကေတုမတီတောင်ငူ ရာဇဝင်အရ တောင်ငူဘုရင် မင်းကြီးညိုလက်ထက်တော် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၅၁၁ ခုနှစ်တွင် တီကိုးတီ၊ ကုန်းကိုးကုန်းဟူ၍ တည်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ တီကိုးတီတို့ကို ထည့်သွင်းထားခဲ့သဖြင့် အုတ်တွင်းမြို့ ကင်းတပ်စခန်းရှိသည့် အချိန်တွင် ကျွဲပွဲမြို့၏ အရှေ့ဘက် စစ်တောင်းမြစ်ကမ်းဘေးရှိ မြို့စိုးအရပ်သည် မြို့အဖြစ်တည်ရှိ စည်ကားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဗြိတိသျှတို့ မသိမ်းပိုက်မီက (၁၈၈၅) ခုနှစ်မတိုင်မီ ရေဆင်းမကောင်းသော ညွှန်တောကြီးအဖြစ်တည်ရှိခဲ့သည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေးရထားလမ်းကားလမ်းမဖြစ်မီ အခြေအနေအရ လက်ရှိအုတ်တွင်းမြို့၊ မဲကုန်းရပ်တွင်သာ လူနေထိုင်လျက်ရှိပြီး မဲပင်များပေါက်ရာဒေသဖြစ် သဖြင့် မဲကုန်းဟုတွင်သည် ကျန်နေရာများမှာ လယ်စောင့်တဲများအဖြစ်သာရှိပြီး ကသစ်ပင်များ ပေါက်ရာ အရပ်ကို ကသစ်တန်းဟုလည်းကောင်း၊ တရုတ်လူမျိုးများကြက်သွန်စိုက်ရာအရပ်ကို ကြက်သွန်ခင်း ဟုလည်းကောင်း၊ ယခုမဲကုန်းရပ်ကွက်တွင် တူးသူမဲ့အုတ်ရေတွင်းတစ်ခုရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ အုတ်ရေ တွင်းဟုခေါ်ရာမှ အုတ်တွင်းဖြစ်လာကြောင်းသိရှိရသည်။
အုတ်တွင်းမြို့တွင် ပါဝင်သည့် ညောင်ခြေထောက်၊ အုတ်တွင်း၊ ကျွဲပွဲမြို့များသည် (၁၈၉၈)ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတော်အောက်ပိုင်း မြို့ရွာရှိ မြေယာအက်ဥပဒေ(The Lawyer Burma Town and Village Lands Act 1898)အရ မြို့အဖြစ်ကြေညာရာတွင်ပါဝင်သည်။
(၁၉၀၈)ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ(၂၉)ရက်နေ့တွင် အခွန်တော်ဌာနမှ အမိန့်ကြော်ငြာစာနံပါတ် (၁၀၀)ဖြင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်မြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏(၂၄-၆-၁၉၇၂)ခုရက်စွဲပါစာအမှတ်၁၀၃၇၂၅ စိတ်(၁) ဖြင့် အုတ်တွင်းအား မြို့နယ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ (၂၅-၅-၁၉၇၃)ခုနှစ် နေ့စွဲပါစာအမှတ်၊၃/၁၆၇/အထ(၂) ကျေးရွာအုပ်စု(၄၇)အုပ်စုအား ကျေးရွာအုပ်စု အဖြစ် လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ကဗျာနေ့သည် မတ်လ ၂၁ရက်နေ့ ဖြစ်ကြောင်း UNESCO (the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) က ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ကြေညာ ခဲ့သည်။
'နိုင်ငံတကာ ဆိုင်ရာ၊ ဒေသန္တရ ဆိုင်ရာ၊ နိုင်ငံဆိုင်ရာ ကဗျာ လှုပ်ရှားမှုများကို တွန်းအားဖြစ်စေရန် နှင့် အသိမှတ်ပြုစေရန် ' ဖြစ်ကြောင်း UNESCO ရဲ့ ကြေညာချက်အရ အဆိုပါနေ့တွင် ကဗျာဖတ်ခြင်း၊ ကဗျာရေးသားခြင်း၊ ကဗျာ သင်ကြားခြင်း တို့ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ပြုလုပ်ကြသည်။
ယခင်က အောက်တိုဘာ (တစ်ခါတရံ အောက်တိုဘာ ၅ရက်) နေ့တွင် အများအားဖြင့် ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်း နှစ်များတွင်တော့ ဩဂတ်စတပ် ၏ လက်အောက်တွင် အမှုတော်ထမ်းခဲ့သော ရောမ ကဗျာရှည်ရေးသားသူ ကဗျာစာဆိုတော် ဗာဂီလ်၏ မွေးနေ့ ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း အားဖြင့် ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းများက အောက်တိုဘာ ၁၅ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာရှိ နိုင်ငံအများစုမှာတော့ အောက်တိုဘာ တွင် အစဉ်အလာ မပျက် ကမ္ဘာ့ကဗျာနေ့ကို ကျင်းပလျှက်ပင် ရှိကြသည်။
အောက်တိုဘာ သို့မဟုတ် နိုဝင်ဘာလ ၏ ရက်တစ်ရက်တွင် တစ်လှည့်စီ ကျင်းပကြသည် လည်းရှိသည်။
နယ်လှည့်ဓမ္မကထိကဆိုသည် နယ်လှည့်ပြီး တရားဟောပွဲများ ပြုလုပ်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တတ်ကျွမ်းသည့်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ခေါ်ဆိုသည်။
ဓမ္မကထိက တပါးဖြစ်ရန် စာပေ၊ ပရိယတ္တိကျမ်းဂန်များကို ကျွမ်းကျင်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှသာ ဓမ္မကထိက ဆရာဖြစ်သည်။
ရိုးရိုး စာသင်၊ စာချပြီး အောင်လက်မှတ် ရရုံ မဖြစ်ပါ။
ဓမ္မစရိယ အောင်မှဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ နယ်လှည့်ဓမ္မကထိက ၃ မျိုးရှိသည်။
ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်၊ သီလရှင်ပုဂ္ဂိုလ်၊ လူပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
thumb|ကာတွန်းရွှေမင်းသား မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီး ဦးရွှေမင်းသားကို ၁၉၄၂ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၂၇ရက်နေ့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖ ဦးလူရင်၊ အမိ ဒေါ်အေးတင် ဖြစ်သည်။
ဆင်ဖြူကျွန်း ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်းဦးဖေသိန်း၊ ကာတွန်းဦးအောင်ရှိန်တို့ထံတွင် လေ့ လာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၈ခုနှစ်၊ ကာတွန်းပဒေသာစာစောင်တွင် ကာတွန်း စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
အစပိုင်းတွင် ရုပ်ပြကာတွန်းဇာတ်လမ်းများ ရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် စာနယ်ဇင်းကာတွန်းကိုသာ အစဉ်တစိုက် ရေးဆွဲခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များမှာ ဘကြီးကဲနှင့် ဂြိုဟ်သားကလေး မစ်ကီဝေးတို့ ဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်ထိ စာနယ်ဇင်းများတွင် ကာတွန်းများ၊ သရုပ်ဖော်ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
အကန်တော့ခံ ကာတွန်းဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဆုပန်ထွာ သည် မြန်မာလူမျိုး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ ရဲနန္ဒသူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သည်။
အဆိုတော်ဘဝ အနုပညာ လောကတည်းကို စတင် မဝင်ရောက်ခင် ကတည်းက ဂီတဝါသနာကြီးမှုကြောင့် ဆိုနီကာရာအိုကေ သီချင်းပြိုင်ပွဲများနှင့် Mild Seven သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲများမှာ အသံစွမ်းပြသရင်း၊ သရုပ်ဆောင် သက်တမ်း(၁၁)နှစ် အတွင်းမှာ အောင်မြင်သော သရုပ်ဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့ရတဲ့ သရုပ်ဆောင် ဆုပန်ထွာရဲ့ တစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီး မတည့်အတူနေ အတွက် စာနယ်ဇင်း မိတ်ဆက် အသိပေးပွဲကို နိုဝင်ဘာ (၈)ရက်၊ နေ့လယ် (၂)နာရီ အချိန်က ရန်ကုန်မြို့၊ City Star Hotel မှာ ကျင်းပပြုလုပ် သွားခဲ့ပါတယ်။
အဆိုတော် ဆုပန်ထွာ အတွက် Lazy Club မှ ကိုနိုင်ဇော်၊ မထရေစီ၊ ရတနာမြိုင်မှ ဦးချန်ဟိန်းနှင့် ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်း (ရင်တွင်းဖြစ်)၊ တေးသံရှင်ဂူဂူး၊ ဦးအောင်သျှံဝိုင်း(ကျိုက်မရော)တို့မှ အမှတ်တရစကားများ အသီးသီးပြော ကြားသွားခဲ့ကြသည်။
မတည့်အတူနေတေးစီးရီးအတွက် တေးရေး-ရွှေဂျော်ဂျော်၊ အငဲ၊ စိုးလင်း၊ ဇဝါ၊ စိုးသီဟ(ရောင်စဉ်လှိုင်း)၊ ဖိုးကာ၊ ဟဲလေး၊ ဆင်ပေါက်တို့မှ ရေးသားပေးထားပြီး Featuring အတွက် စန္ဒီမြင့်လွင်၊ ဂူဂူး၊ Jenny၊ အေသင်ချိုဆွေတို့မှ သီဆိုပေးကာ၊ Ever Glades အဖွဲ့မှ ဟာမိုနီ လိုက်ပေးထားသည်။
ဆံပင်ဖြူလာခြင်း ဆိုသည်မှာ လူကြီးများတွင် မြင်တွေ့ရသော ပထမဆုံး မြင်သာသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။
ဒါပေမယ့် ယနေ့ ခေတ်လူငယ်များမှာ ဆံပင်ဖြူခြင်း ဆိုသည့်အချက် ဖြင့်ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာကို တွေ့လာရသည်။
ဒီ အဖြစ် ဟာ သဘာ၀ ထက်စောပြီး လူရဲ့ နုပျိုခြင်းကို ကျဆင်းလာခြင်း ဟုဆိုနိုင်သည်။
ဆံပင်မွှေး အိတ် တွေ ရဲ့အောက် ခြေ မှာ ရှိ တဲ့ မယ် လမင် (Melanin) လို့ ခေါ် တဲ့ အမည်းရောင် ခြယ် ထုတ် ပေး နေတဲ့ ဆဲလ်တွေရဲ့ စွမ်း ဆောင် ရည် ကျဆင်း လာပြီး မယ် လမင်း ထုတ် လုပ် မှု ရ ပ် ဆိုင်း သွား လျှင်၊ လျှော့ နည်း သွား ရင် ဆံပင် ဖြူ လာ ပါ တယ်။
ဒါပေမယ့် လူ ငယ် တွေ မှာ ဆံပင် ဖြူ လာ ရ တဲ့ အကြောင်း ရင်း ကတော့ရုပ်ပိုင်း ဆိုင် ရာ နဲ့ စိတ်ပိုင်း ဆိုင် ရာ ဖိစီး မှု တို့က အများ ဆုံး ဖြစ်စေ တဲ့ အကြောင်း လို့ သိ ရ ပါ တယ်။
အမြဲတမ်း ပူပင်သောကရာက် ၍ အတွေးများနေခြင်း နှင့် အာဟာရ ချို့တဲ့ခြင်းတို့ကလည်း အကြောင်းရင်းတွေပါဘဲ။
မျိုး ရိုး လည်းလိုက်တတ်ပါ တယ်။
အလှ ပြင် ဆိုင် တွေ မှာ တစ် ခုခု လုပ် လို့ရေ နွေး နဲ့ခေါင်းလျှော် ရ ခြင်း၊ လျှပ် စစ် Dryer ကြာကြာ သုံး ခြင်း၊ဆံပင်ဆို​းဆေးများ ဆိုခြင်း နှင့် ဦးရေ ပြား သန့်ရှင်း မှု ကိုဂရုမစိုက် ခြင်း တို့ ကလည်း အကြောင်းရင်း တွေ ဖြစ် ပါ တယ်။
ပညာ ရှင် များ ပြု စု ထားတဲ့အကြောင်း ရင်း များ ကတော့ စိတ်ဖိစီး မှု အလုပ် များကာ ပင်ပန်း လွန်းခြင်း နာမကျန်း ဖြစ်ဖြင်း (အချို့ရောဂါ များ သည် ဆံပင်ဖြူ စေ တတ် သည်။
) အာဟာရချို့ တဲ့ခြင်း နေရောင် နှင့်ထိတွေ့မှု များ ခြင်း မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးဆွဲခြင်း အပျော် တမ်း ခဏ ခဏ ပေါင်း တင် ခြင်း ၊ ဆံပင် အပေါ် ဆေး တစ် ခု ခု သုံး ရာ တွင် ကျွမ်း ကျင် မှု မရှိ သူ နှင့် ပြု လုပ် ခြင်း ၊ ကြိမ် ဖန်များ လွန်း ခြင်း။
ဆေး သုံး ရာ တွင် မစင် ခြင်း စတာ တွေ ကြောင့် လူ ငယ် တွေ မှာ ဆံပင် ဖြူ ရတယ် လို့ဆိုပါ တယ်။
ကာကွယ်ကုသရမယ့် နည်းလမ်းများကို ကျွမ်း ကျင် ပညာရှင်များရဲ့ပြောကြားချက် များ အတိုင်း ဖော် ပြ ပေးလို က်ပါသည်။
ဆေးလိပ်ဖြတ်ရန်နည်းလမ်း (၁) ရေအေးလေး တစ်ကျိုက်စီငုံ သေးသေးဖွဲဖွဲလေးတွေ စား ဝါး။
စီးကရက်ကို စုပ်ရှိုက်ရခြင်းကို အစားထိုးတာပဲ။
သုတေသနတွေ့ရှိ ချက်အရ ရေအေးလေးကို ပိုက်နဲ့စုပ်ငုံခြင်းက dopamine ထွက်စေတယ်။
dopamine သည် “မကောင်းစိတ်” တွေကို လျော့စေတယ်။
အစားနည်းနည်း နှင့် ဝါးစားခြင်း ကလည်း မီးခိုးငွေ့အလွမ်းကို လျော့စေတယ်။
အစားတော့ ရွေး နော်။
တော်ကြာနေ ဝလာဦးမယ်။
(၂) ကောင်းကျိုးစဉ်းစား စီးကရက်၊ ဆေးလိပ်မသောက်ခြင်းရဲ့ ကောင်းကျိုးတွေ ကို စဉ်းစားပါ။
ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် နိုင်ခြင်း၊ ငွေကုန် သက်သာခြင်း၊ အစားအသောက် အရသာပြည့်ပြည့် ဝဝ စားနိုင်ခြင်း၊ အမောခံနိုင်ခြင်း။
(၃) သွားခဏခဏတိုက် ခံတွင်းနံ့လေး ကောင်းလာတတ် တဲ့ ကောင်းကျိုးရရှိဖို့ ဖြစ်တယ်။
ခံတွင်းရနံ့လေးကို ချစ်ပါ။
(၄) အယ်လ်ကိုဟော ရှောင် အယ်လ်ကိုဟောသည် ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် သောက်လိုစိတ်ကို အားပေးတယ်။
အကြောင်းပြ ချက်များစွာရှိနေ ပါတယ်။
အယ်လ်ကိုဟောသည် လုပ်ချင်ရာ လုပ်မိအောင် အားပေးတတ် တာကလည်း တစ်ကြောင်းပေါ့။
(၅) မိမိကိုယ်မိမိ ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် ကန့်သတ်နယ်မြေသတ်မှတ် လူရှေ့သူရှေ့ မသောက်တာ၊ အလုပ်ထဲမှာ မသောက်တာ၊ လူကြီး သူမတွေရှိရင် မသောက်တာမျိုး။
(၆) အကြောင်းပြချက် သတိရ ကိုယ်ဘာကြောင့် ဒါတွေ ဖြတ်ချင်သလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက် ကိုယ်စီရှိကြမှာပါ။
အဲဒါလေးကို မပြတ်သတိရ။
(၇) နေ့စဉ် တက်ကြွလန်းဆန်း နေ့စဉ် လှုပ်ရှားတက်ကြွလန်းဆန်း လတ်ဆတ်ခြင်းကလည်း ဟိုဟာမလုပ်ရ မနေနိုင်၊ ဒီဟာမလုပ်ရ မနေနိုင် ဆိုတာတွေကို ဟန့်တားနိုင်တယ်။
(၈) ပြက္ခဒိန်မှာ မှတ် ဒီနေ့တစ်လိပ်မှ မသောက်ဖြစ်ရင် အဲဒီရက်ကလေးကို ပြက္ခဒိန်မှာ မှတ်လိုက်။
ရက်တွေ တိုးပွားလာစိတ် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။
(၉) ပါးစပ်ထဲ တစ်ခုခုထည့်ထား ပီကေ၊ မြေပဲ၊ နေကြာစေ့ စသည် (၁၀) အပေါင်းအသင်းလိုတယ် ယခင်က ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် သောက်ခဲ့ပြီး ယခုအောင်မြင်စွာ ဖြတ်ထားနိုင်ပြီးသော အပေါင်းအသင်း တစ်ယောက်ရှာပါ။
(၁၁) ကဖိန်းကန့်သတ် ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်ကို ဆိုလိုတယ်။
ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်သည် နံနက်ပိုင်းမှာ လန်းဆန်းစေတာ မှန်ပါတယ်။
သို့သော် စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိတ်လိုလားမှုတွေ များစေတယ်။
ဒီအတွက် ကန့်သတ်လျှော့ချ ရလိမ့်မယ်။
မကန့်သတ်ရင် ဆေးလိပ် ပြန်သောက်ဖြစ်မယ်။
(၁၂) မကောင်းတဲ့ အနောက်တွေကိုသတိပြု စိတ်ဆိုးတာ၊ စိတ်အလိုမကျတာ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာတွေ ဖြစ်လာရင် ကိုယ့်စိတ် ကိုယ်ပြန်ရှုမှတ်ပါ။
အဲဒီ မကောင်းစိတ်တွေက ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် ပြန်သောက်မိစေတယ်။
(၁၃) မကောင်းကျင့် အပေါင်းအသင်း ကိုရှောင် ဘယ်သူတွေနဲ့ဆုံရင် ပြန်သောက် မိသလဲ။
အဲဒီလူတွေကို ရှောင်ပါ။
(၁၄) စိတ်ရှည်ပါ...ပြေးလမ်းပေါ်မှာ ၁၄ ရက်ကြာ ပြတ်နိုင်ရင် ဒါ ပြေးလမ်းပေါ်ရောက်ပြီ။
ဒီအချိန်မှာ မိသားစုနဲ့ မိတ်ဆွေတွေနဲ့ ဝိုင်းဖွဲ့ စားသောက်ဖို့လိုတယ်။
ကိုယ်လက် လှုပ်ရှားမှုလုပ်ဖို.လိုတယ်။
ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် ပြတ်ခြင်း၊ မပြတ်ခြင်းသည် ကြားမှာ ပါးလွှာ လွန်းလှတယ်။
“တစ်လိပ်” ပဲခြားပါတယ်။
မီးခြစ်တစ်ခြစ်ပဲ ခြားပါတယ်။
ပြန်စသောက်မိရင် ပြန်ဖြတ်ပါ။
ကျန်းမာရေး ဂျာနယ် ကိုးကား Category:ကျန်းမာရေး။
ဘုရားရှင်တို့တွင် တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။
အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။
( ဒီမှာထူးခြားတာက နတ်ပြည်ကနေ စုတေကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူတာမျိုးမရှိပါဘူး..တဲ့။
ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာရင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့ စိတ်အထုံ လူ့ပြည်ကို ပါလာမယ်။
အဲလိုဆိုရင်အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေရင်လည်း မဇ္စိမပဋိပဋာ လမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မယ် လို့ ဆိုပါတယ်။
) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္ဘင် ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။
( အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူတွေရဲ့ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါဘူး။
အတည့်ပဲနေပါတယ်။
မယ်တော်ရဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။
မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်ကိုယ့်သန္ဓေသားကို ကိုယ် ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေနိုင်ပါတယ်။
ချဉ်ခြင်းတပ်ခြင်း ၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။
) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားပါသည်။
( ညစ်ပေမှု မရှိပါ ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရပါတယ် ၊ နောက် (၇) ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရပါတယ်။
သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် အတိုင်း မွေးပြီးပြီးချင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါတယ်။
) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။
ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို. ခြေ (၇) လှမ်းကြွကာ…… “ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း ၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း ၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာ မလိုတော့ပြီ “……ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။
(ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟု ဆို၏။
ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် ဘဝပေါင်း (၃) ခု၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။
မဟောသဓါ ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောင်ဆုံးဘဝ – (သုခမှတ်စု)) သူအို၊သူနာ၊သူသေ ၊ရဟန်း နိမိတ် (၄)ပါးမြင်ပြီး ၊ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။
( ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်ပါတယ်။
) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ ဒုက္ကရစရိယ ကျင့်သည်။
ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့တွင် နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။
( ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇) ပတ် ၊ (၄၉) ရက်စာ အာဟာရ ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလည်း မမြန် ၊ မြန်မြန်လည်း မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း ၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများအတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့တယ်။
) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။
အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။
( ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါန ကို လွန်စွာ ချီးမွမ်းတော်မူသည်။
ပါဠိတော်တွင်လည်း - ၁/ မဟာသတိပဌာနသုတ် ( ဒီ-၂ ၊ ၃၁ ) ၂/ မဟာသတိပဌာနသုတ် ( မ-၁ ၊ ရ၀ ) ၃/တတိယပါရာဇိက ပါဠိ ( ဝိ-၁ ၊ ၈၉ ) ၄/ အာနာပါနဿတိ သုတ် ( မ-၃ ၊ ၁၂၂ ) ၅/ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ် ( မ-၂ ၊ ၈၈ ) ၆/ ကာယဂတာသတိသုတ် ( မ-၃ ၊ ၁၃၀ ) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။
) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။
ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ …အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။
ဗောဓိပင်ရဲ့ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ သတ္တ သတ္တာယကျင့်တော်မူကြပါတယ်။
တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။
( ရ -သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း ၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာ နားလည်နိုင်မည်နည်း ဟု ဆင်ခြင် ကြည့်တော်မူပါတယ်။
မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကတော့ ဒီနေရာမှာ မြန်မြန်တရားထူးရမယ့် သူကို ရှေးဦးစွာ ဟောဖို့ ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်တယ်။
ဆင်ခြင်တဲ့ နေရာမှာ ဘုရားရှင်တွေဟာ ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောပါတယ်။
ဘာကြောင့် ဗုဒ္ဓစက္ခု ( ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တ ၊ အာသယာနုသယ ဉာဏ် (၂)ပါး ) ကို မသုံးတာလဲ ဆိုတာ မသိပါဘူး။
ပကတိမျက်စိနဲ့ပဲ ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့ တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမယ့် သူကိုမတွေ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအခါ ဘုရားရှင်ဟာ မချိတင်ကဲနဲ့ တစ်လောကလုံး အန္ဓတွေကြီးပါလား လို့ ညည်းတွားတော်မူပါတယ်။
ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟောတော့ဘူး၊ တစ်ကိုယ်တည်း ဖိုလ်ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မယ် ဆိုတဲ့ စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအခါမှာ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန် လျှောက်ရပါတယ်။
ဂေါတမဘုရားရှင်ကိုတော့ မဟာသဟမ္ပတိ ဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်တယ် လို့ဆိုပါတယ်။
ဒီဃနိကယ် မှာတော့ ဝိပဿီ ဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ အတိအလင်းရေးထားပါတယ်။
) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော ၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးကို ဟောတော်မူကြပါတယ်။
တပို့တွဲ လပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြပါတယ်။
ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းများကြသည်။
သာဝတ္ထိမြို့၌ သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာပြတော်မူပါသည်။
( ယမိုက် + ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။
ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော် ) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောပါတယ်။
( မြတ်စွာဘုရားသည် ပထမဝါကို မိဂဒါဝုန်မှာ ဝါကပ်တော်မူပြီး ဒုတိယဝါ၊ တတိယဝါ၊ စတုတ္ထဝါတို့ကို ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၊ ပဉ္စမဝါကို ဝေသာလီပြည်၊ ဆဋ္ဌဝါကို မကုဠတောင် စသည့် နေရာဌာနများ၌ ဝါကပ်တော်မူသည်။
သတ္တမဝါကို တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဝါကပ်တော်မူပြီး မယ်တော်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့် သန္တုဿိတ နတ်သားကို အမှူးထား၍ အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ကို ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး အသံမစဲ ဟောတော်မူသည်။
အဘိဓမ္မာ သင်တန်းမှာ မှတ်သားမိတာကတော့ ဝါတွင်း ( ၃ ) လ မှာ - ၁။
ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း ကို ( ၁၂ ) ရက် ၂။
ဝိဘင်္ဂ (ဝိဘင်းကျမ်း)ကို ( ၁၂ ) ရက် ၃။
ဓာတုကထာကျမ်းကို ( ၆ ) ရက် ၄။
ပုဂ္ဂလပညတ္တိ (ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်း)ကို ( ရ ) ရက် ၅။
ကထာဝတ္ထုကျမ်းကို ( ၈ ) ရက် ၆။
ယမက (ယမိုက်ကျမ်း)ကို ( ၂၀ ) ရက် ရ။
ပဋ္ဌာန (ပဋ္ဌာန်းကျမ်း)ကို ( ၂၅ ) ရက် ဟောတော်မူခဲ့သည်။
နတ်ပြည်မှာ ဘုရားရှင် ရဲ့ နုတ်ထွက်စကားပြောနှုန်း မြှင့်ပြီးဟောလို့ရတာဟာလည်း အကြောင်းတစ်ခုလို့ ဆိုပါတယ်။
ကျွန်တော် တွက်ကြည့်တာကတော့ လူ့ပြည် (၁၀၀) နှစ် = တာဝတိသာ(၁) ရက် ယမိုက်ကျမ်း-အရ လူ့ပြည် (၁) နှစ် = လူ့ပြည် (၁၂) လ = တာဝတိသာ ( ၀.၂၄ ) နာရီ လူ့ပြည် (၃) လ = တာဝတိသာ ( ၀.၀၆ ) နာရီ = တာဝတိသာ (၃.၆) မိနစ် နတ်တွေအတွက်တော့ (၃.၆) မိနစ် ပဲကြာပါတယ်။
သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါတယ်။
ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါတယ်။
နံနက်အခါ ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။
( နေ့ (၃) ခါ ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါတယ် ) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ နဲ့ တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောပါသည်။
ဆွေတော် ၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင်ကိုသာ ဟောတော်မူကြသည်။
ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကား ပြောတော်မူကြသည်။
ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော် ၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။
နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါးကို ပြုတော်မူသည်။
( ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး။
၁/ ပုရေဘတ္တကိစ္စ = နံနက်ပိုင်း၌ ဆွမ်းခံကြွတော်မူခြင်း၊ အလှူရှင် တို့အား အခွင့်အားလျော်စွာ အနုမောဒနာပြုခြင်း ကိစ္စ။
၂/ ပစ္ဆာဘတ္တကိစ္စ = နေ့လွဲအခါ နဲ့ ညနေပိုင်း၌ ပူဇော်ရန်လာသူတို့၏ အပူဇော်ခံပြီး သင့်တော်သော တရားဟောခြင်းကိစ္စ။
၃/ ပုရိမယာမ ကိစ္စ = ညဉ့်ဦးယံ၌ ရဟန်းတို့အား တရားဟောခြင်း၊ကမ္မဌာန်းပေးခြင်း စသော ကိစ္စ။
၄/ မဇ္စိုမယာမကိစ္စ = သန်းခေါင်ယံ ၌ စကြဝဠာ တိုက်တစ်သောင်းမှ လာရောက်ကြကုန်သော နတ်၊ဗြဟ္မာတို့၏ အမေးပုစ္ဆာပြဿနာတို့ကို ဖြေဆိုတော်မူခြင်းကိစ္စ။
၅/ ပစ္ဆိမယာမ ကိစ္စ = မိုးသောက်ယံ ၏ ၃ ပုံ ၊ ၁ ပုံ တွင် – ပထမတစ်ပုံ၌ စင်္ကြံကြွတော်မူခြင်း ၊ ဒုတိယတစ်ပုံ၌ သီဟသေယျဖြင့် လက်ယာနံတောင်း လျောင်းစက်တော်မူခြင်း၊ တတိယအပုံ၌ မဟာကရုဏာဖြင့် စတုတ္ထဈာန်သမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူ၍ ထိုကရုဏာသမာပတ်မှ ထတော်မူသောအခါ (အရုဏ်တက်ခါနီး) ယနေ့ ချွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါကို ဗုဒ္ဓစက္ခုဖြင့် လောက(၃)ပါးကို ကြည့်တော်မူခြင်း ကိစ္စ။
သုတ်သီလက္ခန် အဌကထာ – မှ ) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။
သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။
သရုပ်ဆောင် ဇော်လင်း၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးစန်းမောင် ဖြစ်ပြီး မော်လမြိုင်မြို့ တောင်ဝိုင်းရပ်၌ ဦးစံအေး ဒေါ်ဌေးတင်တို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မော်လမြိုင်ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ တင်အောင်မြင့်ဦး၏ 'ဘယ်ဆုတောင်းမလဲ ချစ်သူ' ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ယင်းဇာတ်ကားကို ၃၁ မတ် ၁၉၇၂ တွင် ရှေ့ဆောင်၊ တပင်ရွှေထီးနှင့် ဘုရင့်နောင် ရုပ်ရှင်ရုံတို့၌ တပြိုင်နက် ပြသခဲ့ရာ ဇော်လင်း၏ အမည်ကို ပရိသတ်များ သိရှိသွားကြ၏။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဇော်လင်း၏ ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများမှာ အချစ်ရူး၊ ဖက်ဖူးရောင်၊ ကျေးဂျူးကမ္ဘာ၊ သူ့ဘဝ ကိုယ့်အသည်း၊ စိတ်စေတသိက်၊ ပုပ္ပါးဖူးစာ၊ ချစ်စရာမို့ ချစ်ပါသည်၊ အဖေတစ်ခု သားတစ်ခု၊ ကမ္ဘာဆယ်သိန်း ချစ်ပါ့မယ် စသည့် ဇာတ်ကားများ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်အတွက် ဇာတ်ကား ၃၈ ကား အနက်မှ ဆန်ခါတင် ရွေးချယ်ခဲ့ရာ ဇော်လင်းမှာ တိုက်ပွဲခေါ်သံ ဇာတ်ကား အတွက် ဆရာဦးအုပ်စိုး အဖြစ် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ရာ၌ ပီပြင်လှသဖြင့် အမျိုးသား ဇာတ်ပို့ဆု ပေးအပ်ချီးမြှင့် ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်များ၊ ပညာရှင်များအား အကယ်ဒမီဆု ပေးအပ်ပွဲကို ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၇ တွင် ကျင်းပခဲ့ရာ သရုပ်ဆောင် ဇော်လင်းမှာ ၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၆ ကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
သူ၏ အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆုကို ဒါရိုက်တာ အေဝမ်းမောင်လှမျိုးက ကိုယ်စား တက်ရောက် ယူပေးခဲ့၏။
thumb|ထိပ်ပြောင်နေသော အမျိုးသားတစ်ဦး ထိပ်ပြောင်ခြင်းကို အမျိုးသားများတွင် အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိပြီး ထိပ်ပြောင်ရခြင်း အကြောင်းအရင်းများစွာရှိသည်။
ထိပ်ပြောင်ခြင်းဆိုသည် ဆံပင်လုံးဝ မပေါက်ခြင်း မဟုတ်ပါ။
ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း၊ တချို့ဆံပင်တွေ မပေါက်တော့ခြင်း အဓိကက ထွက်လာသည့် ဆံပင်များက အရမ်းကို ပါးလွန်းနေခြင်း မျိုးလည်းရှိသည်။
ဦးခေါင်းပေါ်တွင် အထူးသဖြင့် ငယ်ထိပ်၌ ဆံပင်များကျရာမှ လုံးဝမပေါက်တော့ဘဲ ရှင်းပြောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝမ်းတွင်းပါမဟုတ်ဘဲ အရွယ်ရောက်ပြီး သက်ကြီးပိုင်း၌ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
မိန်းမများတွင် အတွေ့ရနည်းပါးသည်။
မျိုးရိုးလိုက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
မွန်ဂိုမျိုးနွယ်နှင့် နီဂရိုးကပ္ပလီမျိုးနွယ်တို့၌ တွေ့ရခဲ၍ ကော့ကေးရှင်းမျိုးနွယ်တို့၌ တွေ့ရတတ်သဖြင့် မျိုးနွယ်ခွဲခြားရာ၌ အထောက်အထား ပြုတတ်ကြသည်။
ထိပ်ပြောင်ရခြင်း အကြောင်းရင်းများ မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း ထိပ်ပြောင်ရခြင်းသည် မျိုးရိုးလိုက်ကာ ပြောင်တတ်လေသည်။
မျိုးရိုးရှိက ထိပ်ပြောင်နိုင်ချေ များသည်။
ဟော်မုန်း ထိပ်ပြောင်ရခြင်း၏ အဓိကတရားခံသည် ကျားဟော်မုန်းပင် ဖြစ်ပေသည်။
အမျိုးသားများတွင် သန်သန်မာမာ ကျားကျားလျားလျားကြီးတွေဖြစ်ဖို့အတွက် ကျားဟော်မုန်းဓာတ်များ လိုအပ်ပေသည်။
သို့သော် Testosterone ဟုခေါ်သော ကျားဟော်မုန်းက Dihydrotestosterone (DHT) အဖြစ်ပြောင်းသွားသည်။
ဆံပင်များထွက်လာသည့် မွှေးညှင်းအိတ်များပေါ်မှာ DTH ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် မွှေးညှင်းအိတ်များ ကျုံ့သွားပေသည်။
ထို့ကြောင့် ထွက်လာသော ဆံပင်များက မသန်တော့ပေ။
ထို့နောက် တဖြည်းဖြည်းပါးလာကာ နောက်ဆုံး ပြောင်သွားသည်။
အသက်အရွယ် ထိပ်ပြောင်ရခြင်းသည် အသက်အရွယ်နှင့်လည်း ဆိုင်သည်။
ထိပ်ပြောင်တဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ထိပ်ပြောင်တဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ကုသမှု ကိုးကား Category:ဆံပင် ရောဂါများ။
ဥတ္တရဒေသသည် အိန္ဒိယပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ပြီးသောအခါ ဗြိတိသျှအစိုးရတို့လက်ထက်က ယူနိုက် တက်ပရောဗင့်ဟုခေါ်သောပြည်နယ်တွင် တိုင်းရင်းသားပဒေသရာဇ်နယ်ကလေးများ ပူးပေါင်းထည့်သွင်းကာဥတ္တရဒေသဟု ခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။
ယူနိုက်တက် ပရောဗင့်ဟု ခေါ် တွင်ခဲ့ခြင်းမှာ အာဂရာပြည်နယ် (ယခင်က အနောက်မြောက် ပြည်နယ်) နှင့် ဥဓပြည်နယ်နှစ်ခုကိုပေါင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ပူးပေါင်းသော ပဒေသရာဇ်နယ်ကလေးများမှာ ရမ်းပူ၊ တေရီဂါဝါး၊ ဗာရာဏသီမြို့တို့ဖြစ်ကြ၍ ယခင်က ယူနိုက်တက် ပရောဗင့်ပြည်နယ်အတွင်း၌ ပင်သီးသန့်ရှိခဲ့ကြသော ပဒေသရာဇ်နယ်ကလေးများဖြစ်သည်။
ထိုပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းသည် စတုရန်းမိုင် ၁၁၃၄၁ဝ ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၈၈၃၆၄၇၇၉ ယောက် (၁၉၇၅) ရှိသည်။
အိန္ဒိယပြည်ထောင်စုအတွင်း လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး သော ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အများစုသည် ဟိန္ဒူလူမျိုးများ ဖြစ်ကြ၍ ဟိန္ဒီဘာသာစကားကို အပြောများကြသော်လည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးပြုလုပ်ထားလေသည်။
အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဒေလီမြို့သည် ထိုပြည်နယ် အတွင်း၌ တည်ရှိသော်လည်း ဥတ္တရဒေသပြည်နယ်အစိုးရနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ ဗဟိုအစိုးရက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်လေသည်။
ဥတ္တရဒေသ၏မြောက်ဘက်၌ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းကြီး နှင့် နီပေါပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်၌ မဇ္ဈဒေသ၊ အရှေ့ဘက်၌ ဗီဟာပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်၌ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်နှင့် ရာဇဌာန်ပြည်နယ်တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ထိုပြည်နယ်ကို မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အားဖြင့် ပိုင်းခြား လိုက်လျှင် (၁) ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ပါဝင်သောမြောက်ပိုင်း၊ (၂) ဂင်္ဂါ၊ ယမုံနာ၊ ဂိုဂရာ၊ ဂန်ဒတ်မြစ် တို့၏ မြစ်နှစ်သွယ်ကြားကုန်းမြေ (ဒိုးအပ်မြေ) ဖြစ်သော အလယ်ပိုင်းနှင့် (၃) ဒက္ခိဏကုန်းပြင်မြင့်၏ မြောက်ဘက် တောင်စောင်းတန်းဖြစ်သော တောင်ပိုင်းဟူ၍ဖြစ်သည်။
မြောက်ပိုင်းကို ကူမုန်းဒေသဟုခေါ်၍ ယင်းသည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သဖြင့် ပေ ၂၅,ဝဝဝ ကျော်၍ ခန့်ညားမြင့်မားသော နန္ဒာဒေဝီ၊ ကမတ်၊ ဗဒြီနတ် တောင်ထွတ်တို့ကိုတွေ့ရသည်။
အနိမ့်ဆုံးအပိုင်းသည် ပေ ၁,ဝဝဝ ကျော်မြင့်သည်။
ပေ ၅,ဝဝဝ မှ ၁၂,ဝဝဝ အထိ မြင့်သောတောင်တန်းနှင့် တောင်ကုန်းများ၏ တောင်စောင်း အပေါ်ပိုင်းများသည် အမြဲစိမ်းရွက်ပြန့်သစ်တောနှင့် ထင်းရှူး တောများဖြင့် ထူထပ်စွာဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။
ပေ ၃,ဝဝဝအောက်နိမ့်သော အောက်ပိုင်းတောင်စောင်းများ၌မူ အင်ကြင်း စသော အပူပိုင်းရွက်ကြွေသစ်တောများရှိသည်။
သစ်တောများမှ အဖိုးတန်သစ်များထွက်သည်။
တောင်ကုန်းစောင်းများတွင် ကြံ့ ခိုင်သော ကူမုန်းဟိန္ဒူလူမျိုး အနည်းအကျဉ်းနေထိုင်ကြရာ ပြောင်း၊ ဘာလီ၊ ဘီသွာလျှော်နှင့် ဆန်စပါးအနည်းငယ်ကို လှေကားထစ်လယ်ယာများ ပြုလုပ်စိုက်ပျိုးကြသည်။
ထိုဒေသ တွင် အကြီးဆုံးမြို့သည် ဒေရာဒွန်းမြို့ဖြစ်၍ ယင်းမြို့တည်ရှိရာ တောင်ကြားဒေသသည် လက်ဖက်၊ သစ်သီးဝလံ၊ သစ်အမျိုးမျိုး နှင့် မီးသွေးဖုတ်လုပ်ငန်းတို့ဖြင့် ထင်ရှားသည်။
အခြားထင်ရှား သောမြို့များမှာ ဟာဒွါမြို့နှင့် တောင်စခန်းမြို့ကလေးများဖြစ်ကြ သော နိုင်နီတားနှင့် မျူဆူရီမြို့တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် ကာလီမြစ်တို့သည် ထိုမြောက်ပိုင်းဒေသမှ စတင်၍ မြစ်ကြီးတစ်မြစ်အဖြစ် အစပျိုးခဲ့ကြသည်။
ထိုဒေသ တွင် အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာဖြင့် စီးဆင်းသော ချောင်းကြီးချောင်း ငယ်များ ပေါများလေသည်။
ဥတ္တရဒေသ၏ အလယ်ပိုင်းသည် လွင်ပြင်ဒေသဖြစ် သည်။
ယင်းကို ဂင်္ဂါလွင်ပြင်ဒေသဟုခေါ်၍၊ ယင်းသည် ဥတ္တရ ဒေသ၏ အကြီးဆုံးသောအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။
ထိုလွင်ပြင်ဒေသသည် ဒေလီမြို့အနီး ယမုံနာမြစ်မှသည် ဂင်္ဂါ-ဂိုဂရာမြစ်ဆုံ အထိ မိုင် ၅ဝဝ ခန့်ရှည်လျားသည်။
ဂင်္ဂါလွင်ပြင်သည် ဟိမ ဝန္တာမှ မြစ်ဖျားခံလာကြသော ယမုံနာ၊ ဂင်္ဂါ၊ ကာလီ-ဆာဒါ၊ ဂိုဂရာ၊ ရွန်ဒက်မြစ်တို့၏ ရေဆင်းဒေသဖြစ်သဖြင့် ထိုမြစ်များ သယ်ယူလာသော အနည်အနှစ်များပို့ချရာ နုံးတင်မြေနုဒေသ ဖြစ်သည်။
ထိုလွင်ပြင်ဒေသ၏ အပူချိန်သည် အအေးဆုံးအချိန် ဒီဇင်ဘာလ၌ ဖာရင်ဟိုက်ဒီဂရီ ၆ဝ၊ အပူဆုံးအချိန် မေလ၌ ဖာရင်ဟိုက်ဒီဂရီ ၉ဝ ရှိသည်။
ဂင်္ဂါလွင်ပြင်တစ်လျှောက်သည် ဥတ္တရဒေသ၏ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းဆုံးသော အပိုင်းဖြစ်သည်။
သို့ သော် မိုးပါးသဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးကြရသည်။
အနောက်ပိုင်း (မိုးရေချိန် ၃၇.၁ လက်မ)သည် အရှေ့ပိုင်း (မိုးရေချိန် ၃၉.၃ လက်မ)ထက်အနည်းငယ် ပို၍ခြောက်သွေ့သည်။
သို့ရာတွင် ဆောင်းမိုးရွာသည်။
ထို့ကြောင့် အနောက်ပိုင်း၌ ဆန်စပါးအစား ဂျုံကိုစိုက်ပျိုးကြသည်။
ဥတ္တရဒေသ၏ အရေးပါသော ကောက် ပဲသီးနှံတို့မှာ ဆန်စပါးနှင့်ဂျုံအပြင် ပြောင်းနှင့်လူး(အထူးသဖြင့် ခြောက်သွေ့သော အနောက်ပိုင်း၌ စိုက်ကြသည်။
) ပဲအမျိုးမျိုး နှင့် ကြံဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဥတ္တရဒေသမှ ကြံ အများဆုံးထွက်သည်။
ဝါဂွမ်းနှင့် ဆီကြိတ်စေ့ အမျိုးမျိုးသည် လည်း ထိုဒေသ၏ အဓိကထွက်ကုန်များဖြစ်သည်။