kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရည်မှန်းချက်များအပေါ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကတိကဝတ်ပြုမှုသည်သူတို့၏အောင်မြင်မှုအလားအလာကိုမြင့်တက်စေနိုင်သည်။
MDGသည်ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးတွင်အများဆုံးထောက်ခံသည့်အရာဖြစ်ကြောင်းသတိပြုမိကြသည်။
United Nations. 2006. "The Millennium Development Goals Report: 2006." United Nations Development Programme, www.undp.org/publications/MDGReport2006.pdf (accessed 2 January 2008). MDGအောင်မြင်ခြင်းသည်စီးပွားရေးတိုးတက်မှုတစ်ခုတည်းပေါ်တွင်မူတည်သည်မဟုတ်ပါ။
MDG ၏ဖြစ်ရပ်အတွက်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကဲ့သို့သောဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကဲ့သို့သောကလေးငယ်သေဆုံးမှုကိုဝက်သက် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကဲ့သို့ဈေးသိပ်မကြီးသော်လည်းထိရောက်သောကြားဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်ကလေးသေဆုံးမှုကိုလျှော့ချနိုင်ကြောင်းပြသခဲ့သည်။
သို့သော်များစွာသောနိုင်ငံများတွင်အစိုးရအသုံးစရိတ်သည်သဘောတူညီထားသောအသုံးစရိတ်များကိုပြည့်မီရန်မလုံလောက်ပါ။
ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်များမှသုတေသနပြုချက်အရအရွယ်အစားအားလုံးနှင့်ကိုက်ညီမှုပုံစံသည်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏တစ်ဦးချင်းစီကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပရိုဖိုင်းများကိုလုံလောက်စွာမတုံ့ပြန်နိုင်ကြောင်း၊ သို့ရာတွင်လေ့လာမှုတွင်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးကိုမြှင့်တင်ရန်အကန့်အသတ်များရှိနေသည်။
၎င်းမှာစုပ်ယူနိုင်စွမ်းမရှိခြင်း၊ ကျန်းမာရေးစနစ်များအားနည်းခြင်း၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကန့်သတ်ချက်များနှင့်မြင့်မားသောကုန်ကျစရိတ်များအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လေ့လာမှုအရကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကိုတိုးချဲ့ရန်လိုအပ်သည့်အစီအမံများကိုဖုံးကွယ်ထားသည်။
ဤအစီအမံများတွင်နိုင်ငံရေး၊ စည်းရုံးရေးနှင့်လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအတိုင်းအတာကိုတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းများကိုပြုစုပျိုးထောင်ရန်လိုအပ်သည်တို့ပါဝင်သည်။
ကျားမဖြစ်ခြင်း၊ လူသားချင်းစာနာမှုနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအစီအစဉ်များနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတို့အကြားကွဲပြားမှုသည် MDGအောင်မြင်မှုရှိမရှိကိုဆုံးဖြတ်လိမ့်မည်ဟုပြည်ပဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန (ODI) မှသုတေသီများကဆိုသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးမိတ်ဖက် (IHP +) သည်ကျန်းမာရေးကဏ္ဍတွင်ထိရောက်သောအကူအညီများနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများကိုကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် MDG တိုးတက်မှုကိုအရှိန်မြှင့်တင်ရန်ရည်ရွယ်သည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်ကျန်းမာရေးအတွက်သိသာထင်ရှားသည့်ရန်ပုံငွေကိုအစိုးရများသည်နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးရေးမိတ်ဖက်များနှင့်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်သည့်ပြင်ပအရင်းအမြစ်များမှရရှိသည်။
လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နံပါတ်များတိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှရန်ပုံငွေစီးဆင်းမှုနှင့်ဗျူရိုကရေစီဆိုင်ရာတောင်းဆိုမှုများသည်ပြောင်းလဲလာသည်။
တစ်ခုတည်းသောအမျိုးသားကျန်းမာရေးမဟာဗျူဟာ၊ စောင့်ကြည့်အကဲဖြတ်မှုမူဘောင်တစ်ခုနှင့်အပြန်အလှန်တာဝန်ခံမှုတို့ကိုအားပေးခြင်းဖြင့် IHP+သည်အစိုးရ၊ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးမိတ်ဖက်များနှင့်အခြားကျန်းမာရေးအကျိုးသက်ဆိုင်သူများအကြားယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
တူညီမျှ MDGအောင်မြင်ရန်မဟာဗျူဟာများနှင့်ချဉ်းကပ်မှုများကိုပြန်လည်စဉ်းစားခြင်းတွင်ထပ်မံဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများမှာ ပြည်ပဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနမှသာတူညီမျှမှုအခန်းကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍သုတေသနပြုခြင်းများပါဝင်သည်။
Vandemoortele, Milo (2010) "The MDGs and Equity", Overseas Development Institute. ODI မှသုတေသီများကသာတူညီမျှမြှင့်တင်ခြင်းအားဖြင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုသည်တိုင်းပြည်၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင်ပါဝင်မှုနှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့်ဘဏ္ဍာရေးတည်ငြိမ်မှုကိုလျော့နည်းစေသည့် သီလ၀ န်းကျင်ကိုဖန်တီးရာတွင်သာတူညီမျှသောအခန်းကဏ္ဍဖန်တီးမှု၌မကြာသေးမီကတွေ့ရှိခဲ့သောတိုးတက်မှုများကြောင့်တိုးတက်မှုကိုအရှိန်မြှင့်နိုင်သည်ဟုပြောဆိုခဲ့သည်။
သို့သော်လည်းရှယ်ယာစီးပွားရေးဒါပေမယ့်လည်းအဖြစ်သက်သက်သာနားလည်သဘောပေါက်မဖြစ်သင့်သောနိုင်ငံရေးဘရာဇီးငွေသားလွှဲပြောင်းခြင်း၊ယူဂန်ဒါနိုင်ငံသုံးစွဲသူအခကြေးငွေများကိုဖယ်ရှားခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲအဆိုးရွားဆုံးသို့မဟုတ်အခြားမော်ရီတေးယပ်စ်လစ်ဘရယ်ဖြစ်ခြင်း အားလုံးပါဝင်သောတိုးတက်မှုနှင့်အားလုံးပါဝင်သောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသို့လမ်းမပေါ်သို့ကူညီခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ ထို့ကြောင့် ODI မှ သုတေသီများသည် MDGကိုပိုမိုလျင်မြန်စွာမည်သို့ရရှိနိုင်ကြောင်းပိုမိုရှင်းလင်းစွာနားလည်နိုင်ရန်အတွက်တန်းတူညီမျှမှုကိုလိဂ်ဇယားများတွင်တိုင်းတာရန်အဆိုပြုထားသည်ODIလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၀ MDG ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းအစည်းအဝေးတွင်တင်ပြခဲ့သည်။
မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုတိုးလာခြင်း၏အကျိုးဆက်များကိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမူးယစ်ဆေးဝါးမူဝါဒဂျာနယ်ကMDGရည်မှန်းချက်ကိုအဟန့်အတားအဖြစ်မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
အမျိုးသမီးပြဿနာများ thumb| ဟောလိဝုဒ်မှမင်းသမီး Geena Davisသည်နယူးယောက်ရှိ ရက်ဖောင်ဒေးရှင်းမှMDGနှစ်သစ်ကြိုဆိုပွဲ အစီအစဉ်တွင်မိန့်ခွန်းပြောကြားကာ၊သူမ၏အဖွဲ့အစည်း ဟောလိဝုဒ်တွင်မညီမျှမှုကို နှိမ်နှင်းခြင်းကဲ့သို့သောရုပ်ရှင်၌ကျားမအခန်းကဏ္ဍ နှင့်ပြဿနာများကိုတင်ပြခဲ့သည်။
ကျား၊ မရေးရာကိစ္စရပ်များအပေါ်ပိုမိုအာရုံစိုက်ခြင်းက MDG တိုးတက်မှုကိုအရှိန်မြှင့်နိုင်သည်။
Kabeer, Naila. 2003. Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millennium Development Goals: A Handbook for Policy-Makers and Other Stakeholders. Commonwealth Secretariat. တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်မိခင်အာဟာရချို့တဲ့မှုကြောင့်ကလေးငယ်များသည်ကိုယ်အလေးချိန်နိမ့်ကျခြင်းနှင့်သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားခြင်းတို့ကြောင့်မကြာခဏခံစားခဲ့ရသည်။
အခကြေးငွေပေး၍ရသောအလုပ်သည်အမျိုးသမီးများ၏ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်အာဟာရများကိုရရှိစေပြီးကလေးသေဆုံးမှုနှုန်းကိုလျှော့ချနိုင်သည်။
အမျိုးသမီးပညာရေးတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်လုပ်သားအင်အားပါဝင်မှုကဤသက်ရောက်မှုများကိုတိုးပွားစေသည်။
အမျိုးသမီးများအတွက်စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများပိုမိုကောင်းမွန်စေသည့်လိင်ဈေးကွက်တွင်ပါဝင်မှုကိုလည်းလျော့နည်းစေသည်။
အမျိုးသမီးများစွမ်းရည်မြှင့်တင်နိုင်သည့်နောက်တစ်နည်းမှာလခပေးသောအလုပ်ကိုလက်လှမ်းမီခြင်းဖြစ်သည်။
ဤအခွင့်အလမ်းအိမ်ထောင်စုများ၌အမျိုးသမီးများအေဂျင်စီများတိုးပွားလာသည်ဟုစီးပွားရေးနှင့်နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်များတွင်လည်းတိုးချဲ့ပြောဆိုခဲ့သည်။
မက္ကဆီကိုကျေးလက်ဒေသမှအမျိုးသမီးများအားလေ့လာမှုတစ်ခုအရစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်ပါ ဝင်သူများအိမ်ထောင်စုများ၌ပိုမိုလေးစားမှုရရှိရန်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင်တန်ဇန်းနီးယားမှနောက်ထပ်လေ့လာမှုတစ်ခုအရလုပ်အားခတိုးမြှင့်သုံးစွဲခြင်းသည်အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုကိုရေရှည်လျှော့ချနိုင်ကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးအနေဖြင့်အမျိုးသမီးများ၏အလုပ်အကိုင်နှင့်ဘဏ္ဍာရေးအရင်းအမြစ်များကိုလက်လှမ်းမီမှုသည်သူတို့၏နိုင်ငံရေးပါဝင်မှုကိုတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှမှအချက်အလက်များအရအသေးစားငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင်ပိုမိုပါဝင်မှုသည်နိုင်ငံရေးပါဝင်မှုပိုမိုမြင့်မားခြင်းနှင့်အစိုးရအစီအစဉ်များကိုပိုမိုလက်လှမ်းမီခြင်းစသည့်အပြုသဘောဆောင်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုများစွာရှိသည်။
ကျားမတန်းတူညီမျှမှုတိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကိုလျှော့ချရန်အရင်းအမြစ်များ၊ နည်းပညာများနှင့်ဗဟုသုတများရှိသော်လည်းနိုင်ငံရေးအလိုတော်မှာမကြာခဏပျောက်ဆုံးနေသည်။
အလှူရှင်များနှင့်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသည်ဦးစားပေးကဏ္ဍဒေသများခုနစ်ခုကိုအာရုံစိုက်မည်ဆိုလျှင် MDG ဆီသို့ ဦးတည်သောတိုးတက်မှုများစွာရရှိနိုင်သည်။
ဤရွေ့ကားခုနစ်ခုဦးစားပေးကဏ္ဍများပါဝင်သည် အလယ်တန်းကျောင်းမိန်းကလေးငယ်များ ပြီးစီးတိုးမြှင့်လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးအခွင့်အရေးများကိုအာမခံ, အမျိုးသမီးနှင့်မိန်းကလေးရဲ့အချိန်ထမ်းရွက်ဖြေလျှော့ရန်အခြေခံအဆောက်အဦများတိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးအမျိုးသမီးရဲ့ပစ္စည်းဥစ္စာပိုင်ဆိုင်မှုအခွင့်အရေးများကိုအာမခံအလုပ်အကိုင်အတွက်ကျားမမညီမျှမှုကိုလျှော့ချဖြင့်ကျင်းပထိုင်ခုံတိုးမြှင့်အစိုးရထဲမှာအမျိုးသမီးများအပေါ်အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး။
ဒါဟာစဉ်းစားသည်လက်ရှိ MDGရည်မှန်းချက်များသည်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးနှင့်အလုပ်အကိုင်အတွက်ကျားမမညီမျှမှုကိုခြေရာခံရန်လုံလောက်သောအလေးပေးမှုမထားကြောင်းကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့်နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာကိုယ်စားပြုမှုနှင့်သက်ဆိုင်သောကျားမရည်မှန်းချက်များသာရှိနေသည်။
Kabeer, Naila. 2003. Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millennium Development Goals: A Handbook for Policy-Makers and Other Stakeholders. Commonwealth Secretariat. Noeleen Heyzer. 2005. "Making the Links: Women's Rights and Empowerment Are Key to Achieving the Millennium Development Goals". Gender and Development, Vol. 13, No. 1, Millennium Development Goals (March 2005), pp. 9–12 ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးမူဝါဒများနှင့်ကျား၊ မရေးရာအချက်အလက်များစုဆောင်းခြင်းအပေါ်အမျိုးသမီးများအားစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် MDGများသို့တိုးမြှင့်နိုင်ရန်အတွက်ပိုမိုအလေးထားသင့်သည်။
] [ (December 2016)"}]]}" title="The material near this tag may use weasel words or too-vague attribution. (December 2016)" typeof="mw:ExpandedAttrs">ဘယ်သူ့အဆိုအရ? တိုးတက်မှု thumb| ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၁.၁.၂၅ နှင့် ၂၀၀၅ တွင်တစ်နေ့လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်ညီမျှအနီရောင်နှင့်ကမ္ဘာ့လူဦး ရေအချိုးအစားအပြာ၁၉၈၁ မှ ၂၀၀၈အထိကမ္ဘာ့လူဦး ရေအချိုးအစားအရကမ္ဘာ့ဘဏ်အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ နေထိုင်သည်။
ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရှိရန်တိုးတက်မှုသည်နိုင်ငံအနှံ့တွင်မညီမျှမှုရှိသည်။
ဘရာဇီးသည်ရည်မှန်းချက်များစွာကိုရရှိခဲ့ပြီး ဘီနင်ကဲ့သို့သောအခြားသူများသည်မည်သည့်အရာကိုမဆိုအကောင်အထည်ဖော်ရန်လမ်းကြောင်းမရှိသေးသော်လည်း အောင်မြင်သောနိုင်ငံများတွင်တရုတ်ဆင်းရဲမွဲတေမှုလူဦးရေ ၄၅၂ သန်းမှ ၂၇၈ သန်းသို့ကျဆင်းသွားသည်နှင့်အိန္ဒိယတို့ပါဝင်သည်။
ကမ္ဘာ့ဘဏ်ခန့်မှန်းချက်အရ MDG သည် တစ်နေ့လျှင်ဒေါ်လာ ၁ ဒေါ်လာအောက်သာရှိသောလူဦးရေထက်ဝက်ကို၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင်ရရှိခဲ့ပြီးအဓိကအားဖြင့်ဤနိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံနှင့်အရှေ့အာရှမှရလဒ်များကြောင့်ဖြစ်သည်။
Chen, Shaohua and Martin Ravallion, (29 February 2012) "An Update to the World Bank’s Estimates of Consumption Poverty in the Developing World" Development Research Group, World Bank, Retrieved 14 August 2012. ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းတွင်နီပေါနိုင်ငံသည်ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီးတောင်အာရှ၏အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံဖြစ်နေသည်။
ကျန်းမာရေးအသုံးစရိတ်များကိုနှစ်ဆတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်အဆင်းရဲဆုံးဒေသများတွင်အာရုံစိုက်ခြင်းတို့သည် ၁၉၉၈ နှင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်အကြားမိခင်သေဆုံးမှုနှုန်းထက်ဝက်ကျဆင်းခဲ့သည်။
Multidimensionalဆင်းရဲမွဲတေမှုအညွှန်းကိန်းခြေရာခံတိုင်းပြည်တိုင်းတွင်အကြီးမားဆုံးကျဆင်းမှုကိုတွေ့မြင်ခဲ့သည်။
၀ င်ငွေတိုးတက်မှုအနည်းငယ်ရှိသော်လည်းဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှတွင်တွေ့မြင်ခဲ့ရသောမွေးကင်းစနှင့်မိခင်သေဆုံးမှုတို့တွင်အကြီးမားဆုံးတိုးတက်မှုအချို့ကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်တစ်နေ့လျှင် ၁.၂၅ ဒေါ်လာအောက်သာနေထိုင်သောလူဦးရေသည် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အတွင်းလူဦး ရေ ၂ ဒသမ ၂ ဘီလီယံသို့ ၁.၂ ဘီလီယံသို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီးရည်မှန်းချက်မတိုင်မီ MDG 1A သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သို့သော်အကြီးမားဆုံးကျဆင်းမှုမှာတရုတ်နိုင်ငံတွင်ဖြစ်သည်။
သို့သော်ကလေးသေဆုံးမှုနှင့်မိခင်သေဆုံးမှုနှုန်းထက်ဝက်အောက်ကျဆင်းနေသည်။
သန့်ရှင်းရေးနှင့်ပညာရေးပစ်မှတ်များကိုလည်းလွဲချော်လိမ့်မည်။
ဘက်ပေါင်းစုံကြွေးမြီလျှော့ချရေး G-8ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးများအတွက်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးလန်ဒန်ဟာအဘို့အပြင်ဆင်မှုအတွက်ဇွန်လ 2005 ခုနှစ်တွင်Gleneaglesထိပ်သီးအစည်းအဝေးဇူလိုင်လအတွင်းနှင့်ကမ္ဘာ့ဘဏ်IMFနှင့်ရန်လုံလောက်သောရန်ပုံငွေများကိုသဘောတူညီခဲ့အာဖရိကဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် ဒေါ်လာ၄၀မှဒေါ်လာ ၅၅ကျန်ရှိနေသေးသော HIPC ဘက်ပေါင်းစုံကြွေးမြီဖျက်သိမ်း (AfDB) ဘီလီယံလက်ခံသူများသည်သီအိုရီအရကျန်းမာရေးနှင့်ပညာရေးအတွက်ကြွေးမြီငွေပေးချေမှုကိုပြန်လည်ပေးလိမ့်မည်။
Gleaneaglesအစီအစဉ်သည်ဘက်ပေါင်းစုံကြွေးမြီလျှော့ချရေးပဏာမခြေလှမ်း (MDRI)ဖြစ်လာသည်။
ချေးငွေဆိုင်ရာအေဂျင်စီကအတည်ပြုပြီးသည်နှင့်တိုင်းပြည်များသည်အရည်အချင်းပြည့်မှီလာခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့်AfDBသည် MDRI အား HIPCအစီအစဉ်ပြီးဆုံးသောနိုင်ငံများသို့ကန့်သတ်ထားသော်လည်း IMF ၏သတ်မှတ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီမှုရှိခြင်းသည် IMF ၏ထူးခြားသောတူညီသည့်ကုသမှုလိုအပ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီစေရန်ဖြစ်သည်။
HIPC နိုင်ငံများအတွက်အရည်အချင်းပြည့်မှီမှုကိုကန့်သတ်မည့်အစား၊ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၃၈၀ သို့မဟုတ်အကြွေးပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အရည်အချင်းမပြည့်မီသောမည်သည့်နိုင်ငံမဆို။
IMF သည်ဒေါ်လာ ၃၈၀ သတ်မှတ်ချက်ကိုလက်ခံခဲ့ပြီး HIPCတံခါးခုံအနီးကပ်နီးကပ်စွာရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဆာဟာရတောင်ပိုင်းအာဖရိက အောင်မြင်မှုတစ်ခုကတော့ဆာဟာရတောင်ပိုင်းအာဖရိကမှာဆန်ထုတ်လုပ်မှုကိုအားဖြည့်ဖို့ဖြစ်တယ်။
၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအလယ်လောက်တွင်ဆန်တင်သွင်းမှုသည် ၁ ဒေါ်လာနီးပါးရှိခဲ့သည်နှစ်စဉ်ဘီလီယံလယ်သမားများအနေဖြင့်အထွက်နှုန်းမြင့်သည့်သင့်တော်သည့်ဆန်မျိုးကိုမတွေ့ရပါအကျိုးအမြတ်မြင့်မားပြီးကောင်းမွန်စွာလိုက်လျောညီထွေရှိသည့်မျိုးစိတ်ဖြစ်သောအာဖရိကအတွက်ဆန်စပါးအသစ် (NERICA)ကိုကွန်ဂိုဘရာဇီဗီးလ်၊ ကော့သောင်း၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဂီနီ၊ ကင်ညာ၊ မာလီ၊ နိုင်ဂျီးရီးယားဒီမျိုးကွဲ ၁၈ မျိုးခန့်ကိုရရှိနိုင်ခဲ့ပြီးအာဖရိကလယ်သမားများအား၎င်းတို့၏မိသားစုများကိုကျွေးမွေးရန်နှင့်အပိုရောင်းချရန်အတွက်ဆန်အလုံအလောက်ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဒေသတွင်းတွင်လည်း MDG ဆီသို့ ဦးတည်သောတိုးတက်မှုများကိုပြသခဲ့သည်ပါဝင်သည်မိဘဆရာအစည်းအရုံးနှင့်ရပ်ရွာပံ့ပိုးမှုများကို ကျောင်းစာအုပ်အခကြေးငွေမသင်မနေရယူနီဖောင်းများနှင့်အခြားစွဲချက်ဆင်းရဲသားမိသားစုရဲ့ဝင်ငွေနီးပါးလေးပုံတစ်ပုံတက်ယူအပါအဝင်ဦးဆောင်နိုင်ငံများကြောင်းကျောင်းတွင်အခကြေးငွေဘူရွန်ဒီအကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံအီသီယိုးပီးဂါနာကင်ညာမာလာဝီမိုဇမ်ဘစ်တန်ဇန်းနီးယားနှင့်ယူဂန်ဒါ ထိုကဲ့သို့သောအခကြေးငွေဖယ်ရှားပစ်ရန်ကျောင်းအပ်တိုးမြှင့် ဥပမာအားဖြင့်၊ ဂါနာနိုင်ငံတွင်အဆင်းရဲဆုံးဒေသများရှိအစိုးရကျောင်းအပ်နှံမှုသည် ၄.၂ မှမြင့်တက်လာခဲ့သည် ၅.၄ မှသန်း၂၀၀၄ နှင့် ၂၀၀၅ အကြားသန်းပေါင်းများစွာကင်ညာတွင်မူလတန်းကျောင်းအပ်နှံမှု ၁.၂ ထပ်တိုးခဲ့သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင်သန်း ၇.၂ အထိမြင့်တက်ခဲ့သည်။
ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များ (MDGs)ကိုကျင့်သုံးပြီးနောက် ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင်ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှကမ္ဘာမြေတက္ကသိုလ်မှဂျက်ဖရီရက်သည် MDGကိုဦး ဆောင်သည့်ပညာရေးဆိုင်ရာပညာရှင်များနှင့်လေ့ကျင့်သူများဖြစ်သည်။
သူသည် MDG ၄ ၅ နှင့် ၆ ကိုထောက်ပံ့ရန်ဝင်ငွေနည်းနိုင်ငံများရှိကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေး၏ဘဏ္ဍာရေးကိုချဲ့ထွင်ရာတွင်အဓိကကျသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်ခဲ့သည့်မက်ခရိုစီးပွားရေးနှင့်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကော်မရှင် ၂၀၀၀-၂၀၁၁ တွင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
သူသည် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကိုဖီအာနန်နှင့် ၂၀၀၀-၂၀၀၁တွင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး အေအိုင်ဒီအက်စ်၊ တီဘီရောဂါနှင့်ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးအတွက်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ကိုစတင်တီထွင်ခဲ့သည်။
သူသည် အိပ်ခ်ျအိုင်ဗွီ အေအိုင်ဒီအက်စ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး PEPFAR အစီအစဉ်နှင့် ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရန် PMI စီမံချက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်ဂျော့ခ်ျဒဗလျူဘုရှ်အစိုးရ၏အဆင့်မြင့်အရာရှိများနှင့်လည်းသူအလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
အန်နန်ကိုယ်စား ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင်သူသည် MDG အောင်မြင်ရန်တိကျသောအရေးယူဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်တစ်ခုကိုရေးဆွဲရန်တာဝန်ရှိသော ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်စီမံကိန်းကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင်ကျင်းပသောအထူးအစည်းအဝေး၌ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်စီမံကိန်း၏အဓိကအကြံပြုချက်များကိုအတည်ပြုခဲ့သည်။
ကျေးလက်ဒေသအာဖရိကများအတွက်အကြံပြုချက်များကိုထောင်စုနှစ်ကျေးရွာများနှင့်နိုင်ဂျီးရီးယားကဲ့သို့သောအမျိုးသားအဆင့်တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်မှုများတွင်မှတ်တမ်းတင်ထားပြီးဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ ကျမ်းကိုးစာရင်း ပြင်ပလင့်များ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် MDGs ၏အခြေအနေတစ်ခုစာမျက်နှာဇယား ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်အလွန်အမင်းဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့်အငတ်ဘေးကိုဖယ်ရှားနိုင်သည် မီချီဂန်ပြည်နယ်တက္ကသိုလ် မှလက်တင်အမေရိကနှင့်ကာရစ်ဘီယံလေ့လာရေးဌာနမှ ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်ကို တင်ပြခဲ့သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကိုသေချာစေပါ မီချီဂန်ပြည်နယ်တက္ကသိုလ်မှလက်တင်အမေရိကနှင့်ကာရစ်ဘီယံလေ့လာရေးဌာနမှ ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်ကို တင်ပြခဲ့သည် ကုလသမဂ္ဂဖောင်ဒေးရှင်းမှအကြီးတန်းအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဂေလီယန် Sorensen သည်ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များကိုဆွေးနွေးခဲ့သည် "Vrinda စီမံကိန်း" - ဝီကီပီးဒီးယား နှင့်ချိတ်ဆက်ထားသော MDG အောင်မြင်မှုအတွက်ဆောင်ရွက်နေသော YouTube ရုပ်သံလိုင်း link= ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလက်စွဲစာအုပ် အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသမှထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များ။
အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် ကိုသိသင့်သည့်အချက် ၁၂ ချက်။
မဂ္ဂင်္ဂဒီပနီသည် လယ်တီဆရာတော် အသျှင်ဉာဏဓဇရေးသားတော်မူခဲ့သည့် ကျမ်းတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း စာအုပ်များ။
သမ္မာဝါစာသမ္မာဝါစာ (ထီ) [သမ္မာ+ဝစ+ဏ။
နိရုတ္တိ၊၈၀၁။
သမျဂွါစ်-သံ။
] သည် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ကောင်းစွာပြောဆိုတတ်-ကောင်းစွာပြောဆိုကြောင်းဖြစ်-ချီးမွမ်းအပ်-ကောင်းမြတ်-သော စကားကို ပြောဆိုကြောင်း ဖြစ်-သောတရား (ဝိရတိစေတသိက်)။
သုန္ဒရာ ပသတ္ထာ ဝါ ဝါစာ သမ္မာဝါစာ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၁။
သမ္မာဝဒတိ သမ္မာ ဝါ တာယ ဝဒန္တိ, ပသတ္ထာ သုန္ဒရာ ဝါ ဝါစာတိ သမ္မာဝါစာ။
သမ္မာ ဝဒတိ ဧတာယာတိ သမ္မာဝါစာ။
မ၊ဋီ၊၁၊၁၉၇။
သမ္မာဝါစာ (၄) ပါးရှိ၏။
သမ္မာဝါစာ (၄)ပါး မဟုတ်သည်ကို အဟုတ်ဟူ၍ ယူမှတ်အောင် ပြောဆိုခြင်း, ဟုတ်သည်ကို မဟုတ်ဟူ၍ ယူမှတ်အောင် ပြောဆိုခြင်းသည် မုသာဝါ၏ မည်၏။
ထိုမုသာဝါဒမှ လွတ်ကင်းအောင် ကြဉ်ရှောင်ခြင်းသည် “မုသာဝါဒဝိရတိ” မည်၏။
အချင်းချင်း ယုံကြည်လေးမြတ်၍ နေကုန်ကြသော နှစ်ဦးသောသူတို့ကို အယုံအကြည်အလေးအမြတ်ပျက်အောင် ပြောဆိုခြင်း, စိတ်ဝမ်းကွဲပြားအောင် ပြောဆိုခြင်း, နှစ်ဦးသောသူတို့အကြား၌ ကုန်းတိုက်ခြင်းသည် ပိသုဏဝါစာ မည်၏။
ထိုပိသုဏဝါစာမှ ကြဉ်ရှောင်ခြင်းသည် “ပိသုဏဝါစာဝိရတိ” မည်၏။
ဆဲရေးလိုသော ဒေါသစိတ်ဖြင့် သူတစ်ပါးအား အမျိုးကို ထိခိုက်အောင် ဆိုခြင်း, အနွယ်ကို ထိခိုက်အောင်ဆိုခြင်း, သဏ္ဌာန်ကို ထိခိုက်အောင် ဆိုခြင်း, အလုပ်အကိုင်ကို ထိခိုက်အောင်ဆိုခြင်း အစရှိသည်တို့သည် ဖရုသဝါစာ မည်၏။
ထိုဖရုသဝါစာမှ ကြဉ်ရှောင်ခြင်းသည် “ဖရုသဝါစာဝိရတိ” မည်၏။
လောက၌ ဆန်းကြယ်စွာ လုပ်ကိုင်၍ ထားကြကုန်သော ရာမဇာတ်ဝတ္ထု, အီနောင်ဇာတ်ဝတ္ထု, ငွေတောင်ဇာတ်ဝတ္ထု, ဘာရတဇာတ်ဝတ္ထု အစရှိကုန်သော ဒဏ္ဍာရီဝတ္ထုဇာတ်တို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထိုဇာတ်ဝတ္ထုတို့၌ ကြားနာသောသူတို့အား အလိမ္မာတိုးပွားရန် အတ္ထနှင့် စပ်ယှဉ်သောစကား, ဓမ္မနှင့် စပ်ယှဉ်သောစကား, ဝိနယနှင့် စပ်ယှဉ်သောစကားဟူ၍ မပါမရှိ၊ သက်သက်အားဖြင့် စိတ်ပျော်မွေ့ဖွယ်တို့ကို လုပ်ကြံထားသော စကားမျိုးသာ ပါရှိ၏။
အတ္ထ, ဓမ္မ, ဝိနယ “အတ္ထနှင့် စပ်ယှဉ်သောစကားမျိုး” ဆိုသည်မှာ အသက်ရှည်ခြင်း, အနာကင်းခြင်း, ဓမ္မိယလဒ္ဓဖြစ်သော စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့ကို ရနိုင်ခြင်း အစရှိသော ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး, နောက်ဘဝတို့၌ လူ့ချမ်းသာကို ရခြင်း အစရှိသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပြဆိုသော စကားမျိုး ဖြစ်သည်။
“ဓမ္မနှင့် စပ်ယှဉ်သောစကားမျိုး” ဆိုသည်မှာ ထိုအကျိုးတို့ကို ရရာရကြောင်း ဖြစ်သော နည်းလမ်း ဥပဒေသစကားမျိုး ဖြစ်သည်။
“ဝိနယနှင့် စပ်ယှဉ်သောစကား” ဆိုသည်မှာ လူ့ကျင့်ဝတ်တရား, ရှင်ကျင့်ဝတ်တရားတို့နှင့် စပ်ယှဉ်သော စကားမျိုး, လောဘကို ဖြေဖျောက်ရန် တရားမျိုး, ဒေါသကို ဖြေဖျောက်ရန် တရားမျိုး စသည်ဖြစ်သည်။
ဤ “အတ္ထ, ဓမ္မ, ဝိနယ” တို့နှင့် စပ်ယှဉ်သော စကားမျိုးတို့သည် ထိုဇာတ်ဝတ္ထုတို့၌ မပါရှိကုန်၊ ထိုသို့သော ဒဏ္ဍာရီဇာတ်ဝတ္ထုများကို သူတစ်ပါးတို့အား ဟောပြောခြင်းသည် သမ္ဖပ္ပလာပမည်၏။
ထိုသမ္ဖပ္ပလာစကားမျိုးမှ လွတ်ကင်းအောင် ကြဉ်ရှောင်ခြင်းသည် “သမ္ဖပလ္လာပဝိရတိ” မည်၏။
၂၃ ပါးသော တိရစ္ဆာနကထာ စကားမျိုးသည်လည်း သမ္ဖပ္ပလာပ သာမညမျိုး မည်၏။
အတ္ထ, ဓမ္မ, ဝိနယတို့၌ အလိမ္မာပွားစီးခြင်းကို အလိုရှိကုန်သော သူတို့သည် ထို ၃၂ ပါးသော တိရစ္ဆာနကထာ စကားမျိုးတို့နှင့် အချိန်နာရီကုန်ခြင်းကို ဝေးစွာကြဉ်ရှောင်ကြကုန်ရာ၏။
သမထဘာဝနာ, ဝိပဿနာဘာဝနာ အလုပ်များကို တည်ထောင်ကြကုန်သော သူတို့သည်မူကား အတ္ထ, ဓမ္မ, ဝိနယနှင့် စပ်ယှဉ်သော စကားမျိုးတို့ကိုသော်လည်း အတိုင်းအရှည်သိ၍ ပြောဆိုကြကုန်ရာ၏။
သမ္မာဝါစာ၏ အမျိုးအစားများ ကထာ သမ္မာဝါစာ: အကြောင်းအကျိုးနှင့်ညီညွတ်၍ အပြစ်ကင်းသော၊ ကောင်းမြတ်သော စကားသံကို ဆိုလိုပါသည်။
စေတနာ သမ္မာဝါစာ: အပြစ်ကင်းကောင်းမြတ်သော စကားကို ပြောဆိုရန် ဖြစ်ပေါ်လာသော စေတနာ ဖြစ်ပါသည်။
ဤစေတနာသည် ဝုဋ္ဌော (ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန)၊ အဘိညာဉ်ဇော၊ မဟာကုသိုလ်ဇော၊ မဟာကြိယာဇော စိတ်များနှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
ဝိရတိ သမ္မာဝါစာ: တစ်စုံတစ်ခုသော ကိစ္စအတွက် မဟုတ်မမှန် လိမ်လည်ပြောဆိုရန် အခြေအနေပေါ်လာသည့်အခါ ထိုသို့ မလိမ်ဘဲ ရှောင်ကြဉ်လိုက်ခြင်း သဘောတရား ဖြစ်ပါသည်။
ထိုသို့ ရှောင်ကြဉ်၍ မှန်သောစကားကို ပြောဆိုသည်ဖြစ်စေ၊ ဆိတ်ဆိတ်နေသည်ဖြစ်စေ ထိုရှောင်ကြဉ်မှုသဘော (ဝိရတိ) ပါဝင်နေပါသည်။
ဤ ဝိရတိ သမ္မာဝါစာသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် တိုက်ရိုက်မသက်ဆိုင်သော ဝစီဒုစရိုက်များ (လေးပါး) မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
အတိုချုပ်အားဖြင့် သမ္မာဝါစာဆိုသည်မှာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် မသက်ဆိုင်သော ဝစီဒုစရိုက် (၄) ပါးအနက် တစ်ပါးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သဘောတရားပင် ဖြစ်ပါသည်။
ဝိရတိ သမ္မာဝါစာ ပွားများရှုမှတ်ပုံ (လောကီပိုင်း) ဝိရတိ (ရှောင်ကြဉ်ခြင်း) စေတသိက်များကို ရှုမှတ်ပွားများရာတွင် ၎င်းတို့သည် ပစ္စုပ္ပန် လွန်ကျူးထိုက်သော ဒုစရိုက်၏ အာရုံဝတ္ထု (ဥပမာ - သူတစ်ပါးအသက်၊ ဥစ္စာ စသည်) ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် တရားထိုင်နေစဉ် ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရခြင်း မဟုတ်၍ ရှုရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် မိမိ ရှောင်ကြဉ်နေကျ သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ခဲ့ဖူးသည့် ဒုစရိုက်တစ်ခုခုကို အာရုံယူ၍ ရှုမှတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ဤသို့ ရှုမှတ်ခြင်းသည် ဝိရတိစေတသိက်က အတိတ်အာရုံကို ယူသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ အတိတ်က ထိုဒုစရိုက်ကို ရှောင်ကြဉ်ခဲ့စဉ်က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် နာမ်တရားစုများကို ပြန်လည်အာရုံယူ ရှုမှတ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အဘိဓမ္မာလာ အဆိုအရ အတိတ်ကံကို ပစ္စုပ္ပန် မနောဒွါရစိတ်ဖြင့် ပြန်လည်အာရုံယူနိုင်ပြီး၊ ထိုသို့ အာရုံယူရာတွင် ရှေးက ပြုခဲ့ဖူးသည်ဟူသော "ပုဗ္ဗေကတ သညာ" ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ယခုအသစ် ပြုလုပ်နေရသကဲ့သို့ "သမ္ပတိကတ သညာ" ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ထင်လာနိုင်ကြောင်း ရှင်းပြထားပါသည်။
သမ္မာဝါစာ စသည့် ဝိရတိကုသိုလ်ကံများကို ပြန်လည်အာရုံယူရာ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း မနောဒွါရ၌ ထင်လာနိုင်ပြီး ယင်းနာမ်တရားစုများကို သိမ်းဆည်းရှုမှတ်နိုင်ပါသည်။
သမ္မာဝါစာ ရှုကွက် နည်းလမ်းများ ရှုကွက်နည်းလမ်းများကို နှစ်မျိုး ဖော်ပြထားပါသည်- သမာဓိထူထောင်ပြီး ဘဝင်ကို သိမ်းဆည်း၍ သမ္မာဝါစာဖြစ်ဖူးသည့် အာရုံ (ဥပမာ - မုသားမှ ရှောင်ကြဉ်မှု) ကို အာရုံယူကာ ဘဝင်၌ ထင်လာသောအခါ ထိုအာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သမ္မာဝါစာနှင့်ယှဉ်သော နာမ်တရားစုများကို ဆက်လက်သိမ်းဆည်းခြင်း။
သမာဓိထူထောင်ပြီး သမ္မာဝါစာဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့် အချိန်ကာလသို့ ရုပ်နာမ်များကို တစ်ဆင့်ချင်း သိမ်းဆည်းသွားကာ ထိုအချိန်က ဘဝင်ကို သိမ်းဆည်း၍ ဘဝင်ကိုအစွဲပြုကာ ထိုအချိန်က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် သမ္မာဝါစာနှင့်ယှဉ်သော နာမ်တရားစုများကို ဆက်လက်သိမ်းဆည်းခြင်း။
ဤနည်းလမ်းများဖြင့် သမ္မာကမ္မန္တနှင့် သမ္မာအာဇီဝတို့ကိုလည်း အလားတူ ရှုမှတ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။
ဝီထိစိတ်အစဉ်ရှိ နာမ်တရားများ သမ္မာဝါစာနှင့်ယှဉ်သော နာမ်တရားစုများကို သိမ်းဆည်းရာ၌ ယေဘုယျအားဖြင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း (၁) ကြိမ်၊ ဇော (၇) ကြိမ်၊ တဒါရုံ (၂) ကြိမ် ပါဝင်သည့် မနောဒွါရဝီထိ ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
(တဒါရုံ ကျချင်လည်း ကျမည်၊ မကျချင်လည်း မကျမည်)။
မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၌ နာမ်တရား ၁၂ လုံး။
ဇောစိတ်တစ်ခုစီ၌ နာမ်တရား ၃၅ လုံး (ယခင် ၃၄ လုံးတွင် သမ္မာဝါစာ ၁ လုံး ထပ်ပေါင်း၍)။
တဒါရုံစိတ်တစ်ခုစီ၌ နာမ်တရား ၃၄ လုံး။
(ဝိရတိစေတသိက်သည် ဝိပါက်ဖြစ်သော တဒါရုံနှင့် မယှဉ်သောကြောင့် တဒါရုံ၌ ၃၄ လုံးဟု ဖော်ပြထားပါသည်။
) တဒါရုံသည် ဉာဏ်သမ္ပယုတ်/ဝိပ္ပယုတ်၊ သောမနဿ/ဥပေက္ခာ၊ အဟိတ်ဝိပါက် စသည်ဖြင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ရှောင်ကြဉ်ရမည့် ဝစီဒုစရိုက်များ (၄ ပါး) သမ္မာဝါစာ ဝိရတိဖြင့် ရှောင်ကြဉ်ရမည့် ဝစီဒုစရိုက် (၄) ပါးနှင့် ၎င်းတို့ကို အာရုံယူ ရှုမှတ်ပုံကို ဇယားဖြင့် ဖော်ပြထားပါသည်။
၎င်းတို့မှာ - မုသားစကား (မုသာဝါဒ) ကုန်းချောစကား (ပိသုဏဝါစာ) ကြမ်းတမ်းသောစကား (ဖရုသဝါစာ) ပြိန်ဖျင်းသောစကား (သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ) တို့ ဖြစ်ပါသည်။
တစ်မျိုးစီကို (၄) ချက်စီ ခွဲ၍ ရှုမှတ်နိုင်ပါသည်။
သဒ္ဓါနှင့် ပညာ၏ သဘော ဤရှုမှတ်မှုတွင် ပါဝင်သည့် သဒ္ဓါမှာ ကံနှင့် ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်မှုသဘောဖြစ်ပြီး၊ ပညာမှာ ကံနှင့် ကံ၏အကျိုးကို တတ်သိနားလည်မှု (ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ) သဘောဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ဆိုရှင်းပြထားပါသည်။
လောကီ, လောကုတ္တရာသမ္မာဝါစာ ဤ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ = မုသားစကားမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း စသော တရားတို့သည် ဤ မုသာဝါဒ စသည့် ဝစီဒုစရိုက်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်းသညာတို့၏ ထူးထွေကွဲပြားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရိယမဂ်၏ ရှေးအဖို့ ဖြစ်သော ပုဗ္ဗဘာဂ သတိပဋ္ဌာနမဂ်ဟူသော လောကီသတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်ပိုင်း၌ သမ္မာဝါစာလည်း ထူးထွေကွဲပြားမှု ရှိ၏။
အရိယမဂ်အခိုက်၌ကား ဤ ဝစီဒုစရိုက် (၄)ဌာနတို့၌ ဖြစ်သော ဒုဿီလျ = သီလမရှိသူ ဖြစ်ကြောင်း အကုသိုလ်စေတနာ၏ သွားရာလမ်းကြောင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်တောက်ပစ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်ခြင်းကို ပြီးစီးစေသည်၏ အစွမ်းဖြင့် မဂ္ဂင်္ဂ = အရိယမဂ်၏ အင်္ဂါကို ပြည့်စေလျက် တစ်မျိုးတည်း တစ်ပါး တည်းသာ ဖြစ်သော ကုသိုလ်ဖြစ်သော ဝိရတိသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ဤ ကုသလဝိရတိသည် သမ္မာဝါစာ မည်၏။
(မ၊၁၊၈၈။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၂။
)နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ သမ္မာဝါစာ ၂၀။
သမ္မာဝါစာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:ဝိပဿနာ။
ထီးခီးသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနယ်စပ်တွင်ရှိသော တနင်္သာရီတိုင်းတွင်ရှိသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဝင်/ထွက်ပေါက်တစ်ခု၏ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းဒေသအမည် ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ "ထီးခီး-ဖူနာရွန်"နယ်စပ်ဝင်/ထွက်ပေါက်ကို ၂၀၁၃-ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈-ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထီးခီးနယ်စပ်ဂိတ်ဟုလည်းခေါ်သည်။
ဤဒေသတွင် ထီးခီးကုန်သွယ်ရေးစခန်းကိုလည်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ လာရောက်ဖွင့်လင့်ထားသည်။
တည်နေရာ ဤဒေသသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ထီးခီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ထီးခီးနယ်စပ်ဂိတ်သည် ယခင်က ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး(KNU သို့မဟုတ် ကေအဲန်ယူ) တပ်မဟာ(၄)၏ ဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရာနေရာဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် မေလတွင် တရားဝင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ကေအဲန်ယူနှင့် မြန်မာအစိုးရတပ်တို့ နှစ်ဘက်လုံး ထိန်းချုပ်မှုရှိနေသည့် နေရာဖြစ်သည်။
ထီးခီးကုန်သွယ်ရေးစခန်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ထီးခီးကုန်သွယ်ရေးစခန်းကို ၂၀၁၃-ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁-ရက်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကျပ်ငွေ၊ ထိုင်းဘတ်ငွေနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာများကို အသုံးပြု၍ ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်နိုင်သည်။
ကုန်သွယ်မှု လမ်းကြောင်းအကွာအဝေးများ လမ်းကြောင်းအမည်အကွာအဝေးထားဝယ် - မေတ္တာမြို့ ၃၄-မိုင်မေတ္တာမြို့ - ထီးခီး ၆၃-မိုင်ထားဝယ် - ထီးခီး ၉၇-မိုင်ထီးခီး - ကမ်ချနပူရီ ၄၃-မိုင်ထီးခီး- ဘန်ကောက် ၈၇-မိုင် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ၂၀၁၆-ခုနှစ် မတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်က ပွန်ပီပက်ကုမ္ပဏီ(Myanmar Pongpipat Co. Ltd.)အား ဤဒေသတွင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဟိုတယ်ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကို မြေဧရိယာ ဧက ၅၀ ပေါ်တွင်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။
ဆက်စပ်စာမျက်နှာ ဖူနမ်ရွန် ကိုးကား။
ခြေလျင်တပ်ရင်းအမှတ် (၈) သည် အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ် (တမခ ၄၄) လက်အောက်ခံ ခြေလျင်တပ်ရင်း တစ်ရင်း ဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ်၊ ဘီးလင်းမြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။
ပေါင်ကျင့်ဟောက် (Pau Cin Hau) သည် ခန်တွမ်၏မြေး၊ စက္ကတေးမင်း၏ ၁၁ ဆက်မြောက်မျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
ပေါင်ကျင့်ဟောက်သည် ၁၈၉၀ တွင် မူရင်းချင်းစာကို တီထွင်ခဲ့သည်။
ပေါင်ကျင့်ဟောက်ကို တီးတိန်တွင် ၁၈၅၉ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၄၈ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပေါင်ကျင့်ဟောက်သည် ကောင်းကင်ဘုံမှ ပါရှန်းအမည်ရှိ ဘုရားသခင်၏ တမန်တော်ဖြစ်ကြောင်းဟောပြာမှုပြုခဲ့သည်။
၁၉၃၈ တွင် ၎င်း၏ ဟောကြားချက်များကို ယုံကြည်သက်ဝင်သည့် အိမ်ထောင်စု ရှစ်စုနှင့်အတူ တီးတိန်မြို့နယ်အနီးရှိ လိုင်လွီးရွာမှ စတင်ကာ ရှောင်စောန်းအသင်းတော်ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စာပေနှစ်ရပ်ကို တီထွင်ခဲ့ခြင်းနှင့် နတ်ကိုးကွယ်မှုများကို ဆန့်ကျင့်လျက် ငြိမ်းအေးသော သာသနာတစ်ရပ်ကို ဦးဆောင်လမ်းပြခဲ့ခြင်းတို့ကို အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် ဆာချမ်းစဖို့ (Sir. Chemsford) က စလွယ်တစ်ခု ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
တွန်းဇံ စော်ဘွား နာမကျန်းဖြစ်နေစဉ် ရေမန်းအသုံးပြု၍ ကုသပေးခဲ့သည့်အတွက် စော်ဘွားပြန်လည်ကျန်းမာလာသောအခါ ပေါင်ကျင့်ဟောက်အားရာသက်ပန် အခွန်တော်ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။
ပေါင်ကျင့်ဟောက်သည် ၁၉၄၈ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
တီးတိန်မြို့ အရှေ့မြောက်ဘက် သုံးမိုင်ခန့်အကွာရှိ ရှောင်စောန်းရွာတွင် ပေါင်ကျင့်ဟောက် တည်ထောင်ခဲ့သော ဘာသာတရားကို ယုံကြည်ကြသူများနေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား ကမ္ပည်းစာများနှင့် မြန်မာအသံထွက်စနစ်ကျမ်း။
သုတေသီမောင်မောင်။
ချမ်းသာစာပေ။
ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၉။
ကဏ္ဍ:၁၈၅၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ။