kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံ International Trading Co.Ltd INTRACO တွင် စီးပွားရေးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒုဗိုလ်မှူးကြီး သောင်းထိုက်သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရက ချီးမြှင့်သော လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယအဆင့်) နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်) တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ယခုအခါ အမှတ် ၄/၁၆ သဘာဝရိပ်ငြိမ် ၊ အောင်ဓမ္မရိပ်သာလမ်း ၊ လှိုင်မြို့နယ်နေအိမ်တွင် နေထိုင်ရင်း ၂၀ဝ၅ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်သောင်းသောင်းလေးနှင့်တကွ သားသမီးများဖြစ်ကြသော မမူမူထိုက် (B.Eco/Garman Dip.)၊ ကိုလူမော်ထိုက် (B.Sc-Geology) ၊ ကိုထင်အောင်ထိုက်၊ ဒေါက်တာထွန်းတင်ထိုက် (F.R.C.S) ၊ မခင်ဖြူဖြူထိုက် (B.A Geogpraphy) (အင်ဒိုနီးရှား ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီလီမိတက်)နှင့် ကိုဇော်ဝင်းထိုက် (B.A History) (ကွယ်လွန်) နှင့် မြေး (၁၂)ယောက်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီး သောင်းထိုက်သည် စာရေးဆရာလည်း တစ်ဦးဖြစ်ရာ ရေးသားထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ ဂျာမန် ဗိုလ်ချုပ်များပြောသော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်သမိုင်း (၁၉၇၇) ဝင်စတန်ချာချီလူငယ်ဘဝ (၁၉၈၀) မဟာဗျူဟာ (၁၉၈၁) ခေတ်သိပ္ပံနှင့် နာမ်လောက (၁၉၈၁) အထူးကွန်မန်ဒို (၁၉၈၂) စိတ်တန်ခိုးနှင့် သိပ်ပံစမ်းသပ်မှုများ (၁၉၈၂) ဂျပန်ခေတ် စစ်တက္ကသိုလ်နှင့် ဗြိတိန်ဆဲင်းဟတ်စ်ဘုရင့်စစ်တက္ကသိုလ် (၁၉၈၈) ဖို့တ်လီဗင်ဝပ်သ်-အမေရိကန်စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ် (၁၉၈၇) ပထဝီနိုင်ငံရေး (၁၉၉၁) အာရှမှာလိုနေသောအလုပ်များနှင့် သက္ကရာဇ် ၂၀ဝ၀ အထိ စီးပွားရေး ဟောကိန်း (၁၉၉၄) အမှန်တရားမြတ်နိုးခြင်း (၁၉၉၄) ပထဝီနိုင်ငံရေး (ဒုတိယအကြိမ်) (၁၉၉၅) ကမ္ဘာ့ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်ကြီးများ (၁၉၉၅) ပထဝီနိုင်ငံရေး (တတိယအကြိမ်) (၂၀၀၀) နပိုလီယံနှင့် သူ၏ စစ်သူကြီးများ (၂၀ဝ၀) ၂၀ ရာစု ကမ္ဘာနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် (၂၀ဝ၇) စစ်သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံ ဂန္ထဝင် တိုက်ပွဲများ (၂၀ဝ၈) ပြုစုပြီးစီး၍ မထုတ်ရသေးသည့် စာအုပ်များမှာ- ချာချီရူးစဗဲ့ ၊ စတာလင်-(သူတို့တိုက်ခဲ့သောစစ်နှင့် သူတို့ရှာခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေး) (ပ) (ဒု) (တ) ၃ တွဲ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
သခင်အောင်မင်း (၁၉၁၈-၁၉၈၂) နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)ရ သခင်အောင်မင်း (ခေါ် )ဦးဟာကီးဖေလိန်းကို ၁၉၁၈ ခုနှစ် ၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ၊ မင်းတပ်မြို့နယ် ၊ တောင်ကုန်းကျေးရွာ၌ အဖ မောတိုက်အုပ် (တောင်ပိုင်) ဦးကီးဖေ ၊ အမိ ဒေါ်ငိုင်းငြိမ်းတို့မှ မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က ဝမ်မသူရွာ အမျိုးသားမူလတန်းကျောင်းနှင့် ထီးလင်းမြို့ အစိုးရအလယ်တန်းကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ကျောင်းသားဘဝမှစတင်၍ အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ချင်းတောင် ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့တွင် အတွင်းရေးမှူးဖြစ်၍ သခင် အစည်းအရုံးဝင် ဖြစ်သည်။
သခင်အောင်မင်းသည် ခြွင်းချန်ထားသော တောင်တန်းဒေသများကို ၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေးအတွင်း ထည့်သွင်းပေးရန်နှင့် မြန်မာပြည်ဘုရင်ခံ၏ ပါလီမန်တွင် တောင်တန်းဒေသများမှ ကိုယ်စားလှယ်များအား ထည့်သွင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သော တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်အရပ်ရပ်ရှိ ကျောင်းသားများ၊ အလုပ်သမားများ သပိတ်မှောက်ခဲ့သည့် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် သခင်အောင်မင်းသည် သပိတ်မှောက်ခဲ့သည့် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် သခင်အောင်မင်းသည် သပိတ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကန်ပက်လက်မြို့တွင် နယ်လူထု ၅၀ဝ၀ ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
စစ်ပုလိပ်များနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်၍ ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် အဖမ်းခံရပြီး ၊ ကန်ပက်လက်၊ ဟားခါး ၊ ဖလမ်း ၊ မြင်းခြံ ၊ မန္တလေးနှင့် ကသာထောင်များတွင် ရွှေ့ပြောင်းချုပ်နှောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ် ၊ မတ်လတွင် ကသာထောင်မှ လွတ်မြောက်ပြီး အမရပူရရှိ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ)နှင့် ဆက်သွယ်ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
သခင်အောင်မင်းသည် ချင်းတောင်ငြိမ်းချမ်းရေး နှင့် ယာယီအုပ်ချုပ်ရေး ၊စစ်ရေး ၊ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းအပြင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ချင်းတောင် ဖဆပလအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် မြန်မာပြည် လုံးဝလွတ်လပ်ရေး ရရှိရေးအတွက် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအထိ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး လွတ်လပ်ရေးအတွက် နယ်ချဲ့ကိုတိုက်ရန် ချင်းအမျိုးသား လူငယ်များအား စည်းရုံးခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့လာသဖြင့် နိုင်ငံရေးမှ အနားယူခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ် မတ်လမှစတင်၍ လက်ထောက်ငွေတိုက်အရာရှိ (မြို့ပိုင်) ရာထူးတွင် ဆယ်နှစ်ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အစိုးရအလုပ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ တောင်ယာဥယျာဉ်ခြံလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီ အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ဝင်၊ ချင်းပြည်နယ် လုံခြုံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင်၊ နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးကော်မရရှင်အဖွဲ့ဝင်၊ အခြေခံဥပဒေပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်၊ ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့ကောင်စီ အဆင့်ဆင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အသီးသီး ပါဝင်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် ဖြစ်လာသည်။
ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင်လည်း မတူပီမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရပြီး နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်အဖြစ် ဆက်လက်ရွေးချယ်ခံရသည်။
တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် မတူပီမြို့ အမှတ် (၁) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ထပ်မံရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရပြီး နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်အဖြစ်လည်း ဆက်လက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ပထမအဆင့်ရ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် သခင်အောင်မင်းသည် ၁၉၈၂ ဇွန်လ (၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ရီအေးနှင့် သားသမီး (၁၁)ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သော သခင်လေးမောင်ကို ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ဝရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖိုးကွန်း ၊ အမိ ဒေါ်တင့်တို့က မုံရွာခရိုင် ၊ ချောင်းဦးမြို့နယ် အမြင့်ရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ကုန်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ ပညာရေးစနစ်ကို ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်သောအားဖြင့် ဘွဲ့ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပသော ကျောင်းသားပေါင်းစုံနှင့် လူငယ်ပေါင်းစုံ အစည်းအဝေးကြီးက မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ လူငယ်များ အစည်းအရုံး (All Burma Youth League) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ အမှုဆောင်အဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
သခင်လေးမောင်သည် တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ကို လက်ခံရယူခြင်းမရှိဘဲ လူငယ်များစည်းရုံးရေးအတွက် ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှစ၍ အချိန်ပြည့် ပါဝင်လှုပ်ရှား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ လူငယ်များ အစည်းအရုံးတွင် အကျိုးဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ် မေလ (၃)ရက်နေ့တွင် သခင်လေးမောင်သည် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ်သုံးလ ကျခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် 'တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး၌' ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ် မေလ (၃၀)ရက်နေ့တွင် ရေနံချောင်းမြို့ လည်ပေါ်တန်ဆောင်းကြီး၌ ကျင်းပသော တို့ဗမာအစည်းအရုံး ညီလာခံကြီးက ဌာနချုပ် အလုပ်အမှုဆောင်များကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ရာ သခင်လေးမောင်သည် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် ဇွန်လ (၂၇)ရက်နေ့မှာ (၂၉)ရက်နေ့အထိ သုံးရက်တိုင် မြင်းခြံမြို့နယ် ကိုးခန်းတန်ဆောင်းကြီး၌ ကျင်းပခဲ့သော ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ပြည်လုံးကျွတ် တို့ဗမာအစည်းအရုံးနှင့် လူငယ်များအစည်းအရုံးတို့၏ နှစ်ပတ်လည် ညီလာခံကြီးက သခင်လေးမောင်ကို ဌာနချုပ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ် ၊ မတ်လ (၂၂)ရက်နေ့တွင် ပြည်မြို့ ဘောလုံးကွင်းရှိ ညီလာခံမဏ္ဍပ်ကြီး၌ ကျင်းပသော တတိယအကြိမ်မြောက် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တို့ဗမာအစည်းအရုံး ညီလာခံသဘင်ကြီးက သခင်လေးမောင်အား ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရေနံမြေသပိတ်နှင့် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် အထွေထွေသပိတ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန် သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၉၄၃ ခုနှစ် ၊ ဩဂုတ်လ၌ မြန်မာအစိုးရအဖွဲ့တွင် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အလုပ်သမားပါတီ၌ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉ ခုနှစ်အထိ ကမ္ဘာငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ဂရက် (မြန်မာနိုင်ငံ World Peace Congress)တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ကမ္ဘာ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လှုပ်ရှားမှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အလုပ်သမားပါတီမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ် တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော တတိယ ကမ္ဘာ့လူငယ်ပွဲတော်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၌ ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက်သို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဘာလင်မြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ကမ္ဘာငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ဂရက် ဗြူရိုအစည်းအဝေး (Bureau Meeting of World Peace Congress) သို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သခင်လေးမောင်သည် ကျောင်းသားဘဝကပင် စာရေးဝါသနာပါခဲ့သည်။
တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်အဖြစ်နှင့် နိုင်ငံရေးစာပေများ ရေးသားခဲ့သည်။
ဗမာ့ရေနံ ပြဿနာ ၊ ရာဇဝတ်မှု ပြဿနာများစာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။
ရာဇဝတ်မှုပြဿနာများစာအုပ်သည် ၁၉၆၃ ခုနှစ် အနုပညာစာပေဆိုင်ရာဆု(နိုင်ငံရေးစာပေဆိုင်ရာ ဒုတိယဆု)ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ထို့ပြင် ကမ္ဘာအနှံအပြားသို့ လှည့်လည်ခဲ့စဉ် အတွေ့အကြုံများကိုလည်း ဒေသန္တရဆောင်းပါးများအဖြစ် အများအပြား ရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွင် တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ခဲ့သော သခင်လေးမောင်သည် ၁၉၉ဝပြည့်နှစ် ၊ မတ်လ (၃)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ ကဏ္ဍ:သခင် ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|ဦးအောင်သန်း ဦးအောင်သန်းသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အစ်ကိုတော်သူ ဖြစ်သည်။
အဖ ရှေ့နေဦးဖာ ၊ အမိ ဒေါ်စုတို့မှ ၁၉၁၁ မှ ၊ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၃ ခု ၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း (၉) ယောက်အနက် နို့ညှာ ဖြစ်သည်။
သူ၏ မွေးချင်းများမှာ မခင်ညွှန့် (လယ်ဝန်ကတော်)၊ မဝက် (အိမ်ထောင်မပြု)၊ မောင်ဘဝင်း (ဘီအေ၊ ဘီအက်စ်စီ၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ ကျဆုံးခဲ့သူ)၊ မရွှေမှန် (ငယ်စဉ်က ကွယ်လွန်)၊ မောင်နေအောင် (အမိန့်တော်ရရှေ့နေ)၊ မောင်ညိုမောင် (ငယ်စဉ်ကကွယ်လွန်)၊ မောင်ထွန်းလင်း၊ မောင်အောင်သန်း၊ မောင်အောင်ဆန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပညာသင်ဘဝ အသက် (၆) နှစ်အရွယ် နတ်မောက် ဦးသောဘိတ ကျောင်းတွင် စတင် ပညာသင်လျက် (၁၃)နှစ်အရွယ် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအလို ခုနှစ်တန်းအောင်သည်။
ထိုနှစ် ရေနံချောင်း နေရှင်နယ်ကျောင်းသို့ ပြောင်း၍ ဆက်လက်သင်ရာ ၊ ၁၉၂၅ ခု အောက်တိုဘာလတွင် နေရှင်နယ် ခုနှစ်တန်းအောင်လျက် ၊ ၁၉၂၆ ခု မတ်လတွင် အစိုးရစစ် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ခုနှစ်တန်း စကောလားရှစ် စာမေးပွဲအောင်သည်။
စကောလားရှစ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်း မခံရချေ။
၁၉၂၈ ခု မတ်လတွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ၁၀ တန်းကို မြန်မာစာတွင် ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်သည်။
သို့သော်လည်း သင်္ချာဘာသာမအောင်သဖြင့် တက္ကသိုလ် ဝင်ခွင့်မရချေ။
ထိုနှစ်သည် ၁၀ တန်းအောင်သူများကို 'က' နှင့် 'ခ' ခွဲသည့် ပထမဆုံးနှစ်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် နောင်တစ်နှစ် ၁၉၂၉ တွင် သင်္ချာဘာသာ တစ်ခုတည်း ဖြေဆိုခွင့်ရသော်လည်း ဘာသာအားလုံး ပြန်ဖြေရာ ဂဏန်းဘာသာတွင် ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်လျက် တက်ကသိုလ်ဝင်ခွင့်ရသည်။
(ထိုခေတ်က သင်္ချာဘာသာကို ဂဏန်းဘာသာ ၊ အက္ခရာသင်္ချာနှင့် ဂဲဩမေထရီဘာသာဟူ၍ ခွဲထားသည်။
) ၎င်းနှင့်တစ်နှစ်တည်း တက္ကသိုလ်ရောက်သူများမှ ကိုရှုမောင် (ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဝင်း)၊ ကိုချင်းစိန် (ရွှေညာမောင်) ၊ ကိုဝန် (မင်းသုဝဏ်) စသူတို့ ဖြစ်သည်။
၁၉၂၉ ခု ဇွန်လတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ပြီးနောက် ၁၉၃၁ ခု မတ်လတွင် ဥပစာတန်း (အိုင်အေ) အောင်ခဲ့သည်။
ဝိဇ္ဇာ (ဘီအေ) အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတန်း တက်ခွင့်ရသော်လည်း နောင်နှစ်၌ ရိုးရိုးတန်း ပြန်ဆင်းရသည်။
၁၉၃၂-၃၃ ခု စာသင်နှစ်တွင် ၎င်းသည် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (တကသ)တွင် ကွယ်လွန်သူ သခင်ဗစိန် ၊ ဝန်ကြီးဟောင်း ရာရှစ်တို့နှင့်အတူ အလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
မကွေးခရိုင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ အသင်းတည်ထောင်၍ ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
အင်းဝကျောင်းဆောင် သဟာယအသင်းအမှုဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အသင်းအမှုဆောင် ၊ အင်းဝကျောင်းဆောင်အတွက် အစားအသောက် ကော်မတီ စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သို့ကလို ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် စာမေးပွဲ ကျခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် စာကြိုးစား၍ ပြန်ဖြေရာ ဝိဇ္ဇာ (ဘီအေ) စာမေးပွဲကို အင်္ဂလိပ်စာပေ (English Language and Literature) ၊ ခေတ်သစ် ရာဇဝင်နှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံ (Political Science) ဘာသာများဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အယ်ဒီတာဘဝ ထို့နောက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော နယူးဘားမား (The New Burma) ဝံသာနုသတင်းစာတွင် လက်ထောက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ထိုစဉ်က အယ်ဒီတာချုပ်မှာ ကွယ်လွန်သူ ၉၁ ဌာနခေတ် ဝန်ကြီး ၊ ဂျပန်ခေတ် ဝန်ကြီးနှင့် သံအမတ် ဖြစ်သော ဒေါက်တာ သိန်းမောင်ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာ သိန်းမောင် အိန္ဒိယပြည်လုံးဆိုင်ရာ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် (Legislative Assembley of India) အတွက် မြန်မာပြည်ကို ကိုယ်စားပြုသော အမတ်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
(ထိုအချိန်က မြန်မာပြည်ကို အိန္ဒိယပြည်နှင့် တွဲထားသည်။
) နယူးဘားမား သတင်းစာမှာ နိုင်ငံရေး သတင်းစာဖြစ်သည့်အတိုင်း စီးပွားရေး မတောင့်တင်း၊ အလုပ်သမားများအား လစာများ မပေးနိုင်ရကား ဝံသာနု စိတ်ရှိသူများက ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရကလည်း သတင်းစာနှင့် အလုပ်သမားများကို အခါအခွင့်သင့်တိုင်း ဖိနှိပ်သည်။
မြို့အုပ်ဘဝ ဦးအောင်သန်းသည် ၁၉၃၆ ခု စက်တင်ဘာလတွင် ဝန်ထောက်လောင်း စာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ အမှတ်နည်းသဖြင့် မြို့အုပ်အဖြစ်သာ ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။
ထိုခေတ်က ဝန်ထောက် စာမေးပွဲကို 'မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ထမ်းနှင့် အခြားဌာနဝန် ထမ်းများစာမေးပွဲ' (Combined B.C.S and other Services Examination) ဟုခေါ်သည်၏ အဆိုပါ စာမေးပွဲကို အသက် (၂၁) နှစ်ပြည့်ပြီး၍ (၂၅)နှစ်ထက် မကျော်လွန်သူများသာ ဝင်ခွင့်ရှိသည်။
ထိုစာမေးပွဲထက်မြင့်သော အိုင်စီအက်စ် I.C.S ခေါ် အိန္ဒိယ ပဋိဉာဉ် ဝန်ထမ်း စာမေးပွဲကို အသက် (၂၃)နှစ်ကျော်လျှင် မဝင်ရချေ။
၁၉၃၇ ခု မတ်လ (၁၁) နေ့မှစ၍ ၁၉၄၂ ခု ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မြန်မာပြည်သို့ ကူးစက်လာသည်အထိ မြို့အုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံး၍ ဗြိတိသျှ အစိုးရပြန်ရောက်လာသောအခါ (၁၉၄၅ ခု အောက်တိုဘာလ)တွင် အစိုးရအလုပ်မှ ထွက်၍ နိုင်ငံရေးနယ်ထဲသို့ ခြေစုံပစ်ဝင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးသမားဘဝ နိုင်ငံရေး နယ်ထဲရောက်ပြီးနောက် တောင်တွင်းကြီးမြို့ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ တည်ထောင်ပြီး ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
နောက် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် ဖဆပလ ဥက္ကဋ္ဌ ၊ မကွေးခရိုင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၄၇ ဧပြီလတွင် ကျင်းပသော တိုင်းပြု ပြည်ပြု လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် မကွေး အရှေ့မြောက်ပိုင်း (နတ်မောက်နယ်)နှင့် ကွယ်လွန်သူ ဦးဉာဏ်ရှိနှင့်အတူ ပြိုင်ဘက်မရှိ အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၄၇ ခု ဩဂုတ်လ (၂၅) ရက်နေ့တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဌာန ပါလီမန် အတွင်းဝန်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။
ယင်းနောက် ဝန်ကြီးချုပ်၏ တွဲဖက်ပါလီမန်အတွင်းဝန်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဌာန တွဲဖက်ပါလီမန်အတွင်းဝန်၊ ပြည်ထဲရေးဌာနပါလီမန်အတွင်းဝန် စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၄၉ ခု ၊ ဧပြီလ (၂)ရက်နေ့တွင် အခြားဆိုရှစ်လစ်ပါတီများ ရဲဘော်များနှင့်အတူ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်။
၁၉၄၉ ခု အောက်တိုဘာလတွင် ဆိုရှယ်လစ် ခေါင်းဆောင်များ၏ အာဏာယစ်မူးမှုကို မကြိုက်သဖြင့် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီမှ နုတ်ထွက်သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် မတ်လကုန်ခါနီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုက သူ၏ ပါလီမန် အတွင်းဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် မြန်အောင် ဦးတင်မှ တစ်ဆင့် ကမ်းလှမ်းသည်ကိုလည်း လက်မခံခဲ့ပေ။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် မတ်လတွင် အာဏာလက်ရှိ ဖဆပလ အဖွဲ့အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် နုတ်ထွက်လိုက်လေသည်။
၁၉၅၁ ခု ဧပြီလကုန်ခါနီးတွင် ပြည်သူ့ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ ပေါင်းစု တည်ထောင်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ရဲဘော်ဖြူခေါင်းဆောင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်လရောင်နှင့် ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံး ခေါင်းဆောင် သခင်ထွန်းအုပ်တို့ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဆောင်ရွက်၍ တောင်ကြီးကိုထွန်းမြင့်က အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခု ဇွန်လတွင် ကျင်းပသော ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲ၌ လမ်းမတော်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝန်ကြီးချုပ်သခင်နုနှင့် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးနောက် 'ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ တပ်ပေါင်းစု' ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သည်။
တစ်ဆက်တည်းမှာပင် 'ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေး ကာကွယ်မှုကော်မတီ' ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ဆိုရှယ်နီပါတီ ဒေါက်တာဘမော်၏ မဟာဗမာပါတီနှင့် ပြည်သူ့ငြိမ်းချမ်းရေး အဖွဲ့ ပေါင်းစုသည့် 'သုံးပွင့်ဆိုင် မဟာမိတ်အဖွဲ့'လျက် လောလောဆယ် ဖြစ်ပေါ်နေသော နိုင်ငံရေး ပြဿနာများကို ပူးတွဲဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
နောက် တဖြည်းဖြည်းတိုးချဲ့လျက် ဦးဘဖေ ကဲ့သို့ နိုင်ငံရေးသမားဟောင်းကြီးများပါ ပါဝင်သော 'ပြည်ချစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့' ဖွဲ့လျက် လုပ်ငန်းတူများကို ပူးတွဲလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ထိုအချိန်က ထိပ်တန်းရောက်နေသော ပြဿနာမှာ တရုတ်ဖြူကျူးကျော်မှု ဖြစ်သည်။
မော်စီတုန်းတို့က တိုက်ထုတ်လိုက်၍ တရုတ်ပြည်မကြီးမှ ဖော်မိုဆာကျွန်း (ယခု တိုင်ဝမ်ကျွန်း) သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရသော ချန်ကေရှိတ်တပ်များသည် မြန်မာပြည်နယ်စပ်တွင် အမျိုးမျိုးနှိပ်စက်၊ သက်ဖြတ် ၊ လုယက်ဖျက်ဆီးနေသည်။
အာဏာလက်ရှိ ဖဆပလ အစိုးရသည် တရုတ်ဖြူအန္တရာယ်ကို ဖုံးအုပ်လျက် ထိရောက်စွာ အရေးမယူခဲ့ပေ။
၁၉၅၅ ခု ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရန်ကုန်မြူနီစီပယ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အလုံမဲဆန္ဒနယ်မှ အရွေးခံရသည်။
ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဆိုရှယ်နီပါတီ၊ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ၊ ပြည်သူ့ညီညွတ်ရေးပါတီနှင့် ပြည်သူ့ ငြိမ်းချမ်းရေး အဖွဲ့ပေါင်းစုကို အမာခံပြုလျက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး တပ်ပေါင်းစု (ပမညတ)ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခု ဧပြီလတွင် ကျင်းပသော ပါလီမန် (ပြည်သူ့လွှတ်တော်) ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန် ကြည့်မြင်တိုင်တောင်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံရာ မဲ ၁၇၀ဝ၀ သာ ရ၍ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် ၁၉၅၉ ခု ဧပြီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ပုဒ်မ ၅ နှင့် အဖမ်းခံရပြီးနောက် ကိုကိုးကျွန်း အကျဉ်းစခန်းသို့ အပို့ခံရသည်။
ကိုကိုးကျွန်းအကျဉ်းစခန်း၏ထူးခြားချက်မှာ အကျဉ်းသား များအား ထောင်ဝါရမ်းတွင် မည်သို့ပင်ရေးထားစေကာမူ အားလုံးကို သာမန်အကျဉ်းသားများ (‘ဂ’အကျဉ်းသား) အဖြစ်သာ ဆက်ဆံရန် အိမ်စောင့်အစိုးရက ညွှန်ကြားထားသည်။
ဦးအောင်သန်းသည် ကိုကိုးကျွန်းရောက်ပြီး ကျန်းမာရေးတဖြည်းဖြည်းဆိုးရွားလာသဖြင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဆေးဝါးကုသရန် ရန်ကုန် စံပြထောင် (ယခုသူနာပြုတက္ကသိုလ်) သို့ ပြန်ပို့ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၆၀ ပြည့် နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထောင်မှ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပါလီမန်ပြည်သူ့လွှတ်တော် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်ကြည့်မြင် တိုင် တောင်ပိုင်းမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ရွေးကောက်ပွဲ၌ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြန်သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ၂ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းဦးဆောင်၍ နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီက ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံထူထောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ရာ ဦးအောင်သန်းသည် တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ထောက်ခံခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီက ပေးအပ်သည့်တာဝန်များကို စတင်ထမ်းဆောင်ချိန်မှစ၍ အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးသမားဘဝ နိဂုံး ချုပ်ခဲ့ရသည်။
၈၈ ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံအပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ (People’s Democratic Party) တွင် နာယကအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးမျှ အရွေးမခံရသောကြောင့် နဝတအမိန့်အမှတ် (၂/၉၂) ဖြင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။
မိသားစုအခြေအနေ နှင့် ဘဝနိဂုံး ဦးအောင်သန်းသည် ၁၉၃၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နေ ဦးဘတင်၊ ဒေါ်စံတို့၏ တတိယသမီး ဒေါ်ခင်နု (သခင် ထွန်းအုပ်၏ဇနီး ဒေါ်ခင်တုတ်၏ညီမ) နှင့် လက်ထပ်၍ သားစောလှအောင်သန်း၊ သမီးရီရီအောင်သန်း၊ တီတီအောင်သန်း၊ သားချိုအောင်သန်း၊ သမီးငယ်မမသန်းတို့ ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဦးအောင်သန်းသည် စာပေဝါသနာထုံ၍ ၁၉၅၂ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာကို ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သို့သော် လုပ်ငန်းမကျွမ်းကျင်၍ ၄ လခန့်အကြာတွင် ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။
၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ဂျာနယ်ကို ထပ်မံထုတ်ဝေသည်။
သခင်မြသန်း က တာဝန်ခံအဖြစ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
ဂျာနယ်တွင် ဆောင်းပါးများရေးသား၍ လုံးချင်းစာအုပ်များအဖြစ် ၁၆နှစ် နိုင်ငံရေးအ တွေ့အကြုံများ (၁၉၆၂)၊ အောင်သန်း၏ အောင်ဆန်း (၁၉၆၅)၊ အောင်ဆန်းမိသားစု (၁၉၇၀) စသည့် စာအုပ်တို့ကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယအဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။
ဝါရင့်အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးသမားကြီး ဗိုလ်ချုပ်အစ်ကို ဦးအောင်သန်းသည် ရန်ကုန်မြို့ ရန်ကင်းမြို့နယ် နေအိမ်၌ ၁၉၉၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။
ဦးအောင်သန်းသည် ၁၉၃၉ တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နေ ဦးဘတင် ၊ ဒေါ်စံ တို့၏ တတိယသမီး ဒေါ်ခင်နုနှင့် လက်ထက်၍ သား စောလှအောင်သန်း ၊ သမီး ရီရီအောင်သန်း ၊ တီတီအောင်သန်း ၊ သား ချိုအောင်သန်း ၊ သမီးငယ် မမသန်း တို့ ထွန်းကားခဲ့သည်။
မလေးရှား လေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ် ခရီးစဉ် အမှတ် ၁၇ သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ အမ်စတာဒမ် ရှီပိုး လေဆိပ်မှ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သို့ ဦးတည်ပျံသန်းသော ပုံမှန် ခရီးစဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် မြေပြင်မှ ဝေဟင်သို့ ပစ်ခတ်သော ဒုံးကျည်ဖြင့် ပစ်ချ ခံခဲ့ရသည်။
ပြခန်း ကိုးကား Category:လေယာဉ်ဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်။
မလေးရှားလေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ်ခရီးစဉ်အမှတ် ၃၇၀ (MH370/MAS370) မှာ ကွာလာလမ်ပူမြို့ မှ ပေကျင်းမြို့သို့ ပုံမှန်ပျံသန်းသော ခရီးသည်တင် လေယာဉ် ခရီးစဉ် ဖြစ်ပြီး စတင်ပျံသန်းပြီး တစ်နာရီ မပြည့်မီ ၂၀၁၄၊ မတ်လ ၈ ရက် မလေးရှားစံတော်ချိန် မနက် ၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်တွင် တွင် လေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးစခန်းနှင့် အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက် သွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ စုပေါင်းရှာဖွေမှုမှာ သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး နှင့် အကုန်အကျ အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့ နှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်ပြင်မှ စတင်ခဲ့သည်။
ရက်အနည်းငယ် အကြာတွင် ရှာဖွေမှုကို မလက်ကာ ရေလက်ကြား နှင့် ကပ္ပလီပင်လယ်သို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် စစ်ဖက်သုံး ရေဒါမှ အချက်အလက် နှင့် လေယာဉ်နှင့် အင်မားဆက် ဂြိုဟ်တု အကြား ရေဒီယိုလှိုင်း ထုတ်လွှင့်မှုတို့ကို အခြေခံ၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများက လေယာဉ်သည် သူ၏ ဦးတည်ရာ လမ်းကြောင်းမှ သွေဖည်ပြီး အနောက်ဘက်သို့ ဦးတည်ကာ မလေးကျွန်းဆွယ်ကို ဖြတ်သန်း၍ အနောက်ဘက် နှင့် မြောက်ဘက် လမ်းကြောင်းများ အတိုင်း ၇ နာရီကြာမျှ ပျံသန်းသွားခဲ့သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
ထိုအခါ တောင်တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှာဖွေမှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ တောင်ပိုင်းသို့ ရှာဖွေရေး ပြောင်းလဲရာတွင် ဩစတြေးလျ ရေကြောင်း အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး အာဏာပိုင် အဖွဲ့မှ ရှာဖွေမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
မတ်လ ၂၄ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ လေကြောင်း မတော်တဆမှု စုံစမ်းရေး အဖွဲ့နှင့် အင်မားဆက်တို့မှ သီးသန့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု အရ လေယာဉ်သည် အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်းတွင် ပျောက်ဆုံးသွားကြောင်း မလေးရှာ အစိုးရမှ အတည်ပြုခဲ့သည်။
ဧပြီလ၏ ပထမ ၂ ပတ်တွင် လေယာဉ် နှင့် သင်္ဘောများတွင် လေယာဉ် ဘလက်ဘောက်စ်မှ တည်နေရာ ထုတ်လွှင့်မှုကို ဖမ်းယူနိုင်မည့် ကိရိယာများကို တပ်ဆင်ကာ ထောက်လှမ်းခဲ့သည်။
ဧပြီလ ၆ ရက်နှင့် ၈ ရက် အတွင်းတွင် အတည်မပြုနိုင်သော အချက်ပြထုတ်လွှင့်မှု ၄ ခုကို ဖမ်းယူ ရရှိခဲ့ပြီးနောက်တွင် ဘက်ထရီကုန်ခမ်း သွားသဖြင့် ဆက်လက် ထုတ်လွှင့်မှု မပြုတော့ဟု ယုံကြည်ရသည်။
မေလ ၂၈ ရက်တိုင်အောင် စက်ရုပ် ရေငုပ်သင်္ဘောများကို အသုံးပြု၍ ထိုနေရာတွင် ဆက်လက် ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း ပျက်စီးမှု အစိတ်အပိုင်းများကို မတွေ့ရှိခဲ့ပေ။
အတည်ပြုနိုင်သော လေယာဉ်ပျက်စီးမှု အပိုင်းအစနှင့် လေယာဉ်ပျက်ကျသည့် နေရာ ကို မတွေ့ရှိခဲ့သဖြင့် ပျောက်ဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ တရားဝင်မဟုတ်သော သီအိုရီများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
လေယာဉ်နှင့် ဂြိုဟ်တိုတို့၏ ဆက်သွယ်မှုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု အရ လေယာဉ်မှာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အတွင်း ပျက်ကျသွားကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ပါ့သ်မြို့ အနောက်ဘက် မိုင် ၁၂၀၀ (၂၀၀၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် ၂၃,၀၀၀ စတုရန်းမိုင် (၆၀,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ခန့် ကျယ်ဝန်းသော ရှာဖွေမည့် နေရာ အသစ်ကို ကြေညာခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ မှ စတင်ကာ ၁၂ လ ကြာမျှ ကြာမြင့်၍ ဩစတြေးလျ ဒေါ်လာ သန်း ၆၀ ( အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၆သန်း) မျှ ကုန်ကျမည့် ရှာဖွေမှု အသစ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ပျောက်ဆုံးလေယာဉ်၏ မည်သည့်အစိတ်အပိုင်းကိုမျှ မတွေ့ရှိခဲ့ရပေ။
ထိုရှာဖွေမှုအား ဩစတြေးလျက ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီတွင် ဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။
လိုက်ပါသွားသော မိသားစုဝင်များမှ ဖိအားပေးမှုများကြောင့် မလေးရှားအစိုးရဟောင်းသည် ထိုလေယာဉ်အား ပြန်လည်ရှာဖွေရန်အတွက် အမေရိကန် ရေအောက်ရှာဖွေရေးကုမ္ပဏီ Ocean Infinity နှင့် သဘောတူညီချက်ရယူခဲ့သည်။
frameless|right ရုရှားဘာသာသည် ဆလပ်ဗ်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။
ရုရှားဘာသာကို ရုရှားနိုင်ငံ၊ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ၊ ကာဂျစ်စတန်နိုင်ငံ၊ နှင့် ကာဇက်စတန်နိုင်ငံတို့တွင် အဓိကအားဖြင့် ပြောဆိုကြသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ၊ လတ်ဗီယာနိုင်ငံ၊ လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ၊ အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ နှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် ယခင်က ပါဝင်ခဲ့ဖူးသည့် နိုင်ငံများတွင် ရုရှားဘာသာစကားကို တရားဝင်မဟုတ်သော်လည်း ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုလျက်ရှိသည်။
. ရုရှားဘာသာသည် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုတွင် ပါဝင်သည့် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိပြောဆိုလျက်ရှိသော အရှေ့ဆလပ်ဗ်ဘာသာစကားသုံးခုအနက်မှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ရုရှားနိုင်ငံ၊ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ နှင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ တို့တွင် ရုရှားဘာသာစကားကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသော လူဦးရေ ၁၄၄ သန်းရှိသည်။
ရုရှားဘာသာသည် ၇ခုမြောက် လူပြောအများဆုံးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကား၆ခုအနက်မှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း ရုရှားဘာသာစကားသည် အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားမျိုးနွယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဆလပ်ဗ်ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရုရှား ဝေါဟာရများနှင့် စာပေအရေးအသားပုံစံတို့သည် အနောက်ဥရောပနှင့် အလယ်ဥရောပဘာသာစကားများဖြစ်ကြသည့် ဂရိ၊ လက်တင်၊ ပိုလန်၊ ဒတ်ခ်ျ၊ ဂျာမန်၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီ နှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတို့၏ လွှမ်းမိုးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
ယူရလ်လစ်၊ တူရကီ၊ ပါရှန်း၊ အာရေဗျ ဘာသာစကားတို့သည်လည်း ရုရှားဘာသာစကားအပေါ် အနည်းငယ်သက်ရောက်မှုရှိသည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ ဘာသာစကားလေ့လာရေးတက္ကသိုလ်တစ်ခု၏ အဆိုအရ ရုရှားဘာသာစကားသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောလူမျိုးများအတွက် လေ့လာရာတွင် ခက်ခဲသောဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ရုရှားဘာသာကို အလယ်အလတ်အဆင့်ပြောဆိုနိုင်ရန်အတွက် နာရီပေါင်း ၁,၁၀၀ ခန့်အထိ လေ့လာရန်လိုအပ်နိုင်သည်။
စံပြုရုရှားဘာသာစကား စံပြုရုရှားဘာသာစကားပုံစံကို ယေဘူယျအားဖြင့် ခေတ်သစ်ရုရှားစာပေအရေးအသား (современный русский литературный язык) ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
၁၈ရာစုအစပိုင်း၌ ဘုရင်မဟာပီတာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရုရှားစာပေကို ခေတ်မီအောင်ပြုလုပ်စေခြင်းဖြင့် ရုရှားခေတ်သစ်စာပေသည် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ယခင်ခေတ်ဟောင်းစာပေပုံစံတို့မှ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
မစ်ဟေး လိုမိုနိုဆိုဗ်သည် ၁၇၅၅ခုနှစ်တွင် စံပြုသဒ္ဒါကျမ်းကို ပထမဆုံး စာတမ်းပြုစုခဲ့ပြီး ရုရှားအကယ်ဒမီကျောင်း၏ ပထမဆုံး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကျမ်းဖြစ်သည့် ရုရှားအဘိဓာန်ကို ၁၇၈၃ခုနှစ်တွင် ထုတ်ခဲ့သည်။
၁၈ရာစုနှစ်အဆုံးပိုင်းနှင့် ၁၉ရာစုနှစ်များသည် ရုရှားဘာသာစကား၏ "ရွှေခေတ်"ဟု အသိများကြပြီး ထိုကာလများတွင် ရုရှားဘာသာ၏ သဒ္ဒါ၊ ဝေါဟာရစကားလုံးနှင့် အသံထွက်ပုံစံတို့သည် စံပြုစဖွယ် အခြေခိုင်လာပြီး ရုရှားတစ်ပြည်လုံးအနှံ့တွင် ရုရှားစာပေအရေးအသားသည် ကြီးပွားတိုးတက်လာခဲ့သည်။
၂၀ရာစုမတိုင်မီအထိ မျိုးရိုးမြင့်သောအဆင့်အတန်းမှ ဆင်းသက်လာသူများနှင့် မြို့နေလူတန်းစားများသာ စံရုရှားစကားပြောပုံစံကို ပြောဆိုကြပြီး ကျေးလက်ဒေသများတွင်နေထိုင်သည့် ရုရှားရွာသားတို့သည် သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဒေသိယဘာသာစကားများကို ဆက်လက်ပြောဆိုလျက်ရှိခဲ့ကြသည်။
၂၀ရာစုအလယ်ခန့်တွင် ထိုဒေသိယဘာသာစကားများသည် ဆိုဗီယက် အစိုးရမှ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ပညာရေးစနစ်နှင့် ရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြားစသော ပြန်ကြားဆယ်သွယ်ရေးနည်းများကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် ပျောက်ကွယ်ခဲ့ရသည်။
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားပြန့်နှံ့ခြင်း Competence of Russian in the countries of the former USSR, 2004 ဆိုဗီယက်ကာလအတောအတွင်း ကွဲပြားသော လူမျိုးစုဘာသာစကားများအပေါ် ထားရှိသည့် အစိုးရ၏မူဝါဒသည် မတည်မငြိမ်ခဲ့ပေ။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက်ပိုင်း ၁၉၉၁တွင် သီးခြားလွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံသစ်များပေါ်ပေါက်လာပြီး သူတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားများကို အားပေးအားမြှောက်ပြုခဲ့ကြသည်။