kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၅၄၄ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဗီဆေးလိယပ်သည် ဧကရာဇ်ဘုရင်ပဉ္စမချား၏ သမားတော်ချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီးနောက် သားတော် ဒုတိယဖိလစ်ဘုရင် လက်ထက်တွင်ပါ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရသည်။
သာသနာရေးဆိုင်ရာ တရားရုံးတော်က ဗီဆေးလိယပ်အား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအဖြစ် စွဲချက်တင်ကာ သတ်ရန် အမိန့်ချလိုက်သော်လည်း ဧကရာဇ်ဘုရင်က လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေး၍ ဟိုးလီး ဆီပါးလခါးသို့ ဘုရားဖူး လွှတ်လိုက်သည်။
ဘုရားဖူးရာမှ အပြန် ဇန်တီကျွန်းအနီး၌ သင်္ဘောမှောက်သဖြင့် ၁၅၆၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဗီဆေးလိယပ် ပြုစုခဲ့သော လက်ရာများကို စုပေါင်း၍ ၁၇၂၅ ခုနှစ်တွင် စာအုပ်အဖြစ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ) ကိုးကား Category:သိပ္ပံပညာရှင်များ။
ပြင်သစ်သဘာဝသိပ္ပံပညာရှိ ဂျော့ရှ် ကူးဗီယေ ၁၉ ရာစုအစလောက်တွင် လူသိအများဆုံးဖြစ်ခဲ့သော အနာတမီပညာရှင် ရှော့ရှကူး ဗီယေသည် ၁၇၆၉-ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ် နိုင်ငံ မွန်ဗေးလျားမြို့၌ ဖွားမြင်လေသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် သဘာဝသမိုင်းပညာရပ်၌ စိတ်ဝင်စားခဲ့၏။
ကူးဗီယေသည် စတတ်ဂတ်တက္ကသိုလ်တွင် ၄ နှစ်မျှ ပညာ သင်ကြားသည်။
ထိုသို့ပညာသင်ကြားနေစဉ်က စာကြည့်တိုက် ရှိ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်အားလုံးလိုလို ဖတ်ရှုခဲ့၍ တိရစ္ဆာန်ခွဲစိတ်နည်းကိုလည်း တတ်မြောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေ သည်။
ထိုနောက် ၁၉ နှစ်သားအရွယ်တွင် နော်မန်ဒီကမ်းခြေ အနီးရှိ ကန်းမြို့၌ လူကုံထံတစ်ဦး၏သားကို စာပေပို့ချ ရသော နည်းပြဆရာအလုပ်ကို ရရှိခဲ့လေသည်။
ကန်းမြို့၌ နေထိုင်ခဲ့စဉ် က ပင်လယ်ကမ်းခြေသို့မကြာခဏ သွားရောက်ခွင့် ရသည့် အလျောက် ငါး၊ ပုစွန်၊ ကနန်း အစရှိသော ရေသတ္တဝါတို့ကို ခွဲစိတ်လေ့လာနိုင်ခဲ့လေသည်။
ထို့ပြင် ကျောက်ဖြစ် ရုပ်ကြွင်း အမြောက်အမြားကိုလည်း တွေ့ရှိလေ့လာခဲ့ရ၏။
ထိုနောက် သူကဲ့သို့ပင် သဘာဝသမိုင်းပညာရပ်တွင် စိတ်ဝင်စား သူ အက်ဗေးတက်ဆီယေးဆိုသူနှင့် တွေ့ရှိခဲ့ရာ၊ တက်ဆီယေးက သူ့အား ပါရစ်မြို့သို့သွားရောက်၍ အလုပ်အကိုင်ကောင်းများ ရှာဖွေရန် တိုက်တွန်းခဲ့လေသည်။
ပါရစ်မြို့တွင် ကူးဗီယေသည် တဖြည်းဖြည်း နာမည် ကျော်ကြားလာခဲ့၏။
၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ပါရစ်မြို့ရှိ ဇာဒင်းဒါ ပလန့် ခေါ် ရုက္ခဗေဒနှင့် ပါဏဗေဒဆိုင်ရာ ဥယျာဉ်ကြီးတွင် ယှဉ်ပြအနာတမီပညာရပ်ဆိုင်ရာ လက်ထောက်ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရပြီးနောက်၊ ၁၈ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံတော်ပညာမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့သို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရ၏။
၁၈ဝ၂ ခုနှစ်တွင် နပိုလီ ယန် ကသူ့အားပညာဝန်အဖြစ်ခန့်ထားခဲ့၏။
၁၈ဝ၃ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံပညာတံခွန်အသင်း၏ အမြဲတမ်း အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ် ခြင်းခံရလေသည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်ပညာရေး ပြန်လည်ပြုပြင်မှုအတွက် ၁၈ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရပြီးနောက်၊ နပိုလီယန်အထွတ် အထိပ်မှ လျှောမကျမီကလေးတွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်လူကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသေးသည်။
ထိုနောက်တွင် ပါရစ်တက္ကသိုလ်အဓိပတိအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံရပြန်သည်။
၁၈ ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်လက်ထက်တွင် ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြီးလျှင် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ဒသမ ချားဘုရင် လက်ထက်တွင်ကား လွတ်လပ်စွာ ရေးသားဝေဖန်ခွင့်အတွက် ထောက်ခံပြောဆိုခဲ့သောကြောင့် ချားဘုရင်၏အငြိုအငြင်ကို ခံခဲ့ရလေသည်။
သို့သော် လူဝီဖိလစ် ဘုရင်လက်ထက်တွင် ဗဲရွန်ဘွဲ့ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည့်ပြင် ၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ရွေးချယ်ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရလေသည်။
ထိုသို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် နိုင်ငံတော်အကျိုးကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိစဉ် ၁၈၃၂ ခု မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် လေဖြတ်သဖြင့် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်လေသည်။
၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈ဝ၅ ခုနှစ်အတွင်း ထုတ်ဝေခဲ့သော သူ၏ယှဉ်ပြအနာတမီပညာဆိုင်ရာ ကျမ်း ၅ တွဲမှာ ထိုစဉ်က ထင်ရှားကျော်ကြားလေသည်။
ယှဉ်ပြအနာတမီပညာ စနစ် တကျလေ့လာရေးအတွက် ပထမဦးစွာပေါ်ထွက်လာသော စာအုပ်များ ဖြစ်ပေသည်။
၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် 'တိရစ္ဆာန်လောက' ခေါ်စာအုပ်ကို ရေးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့၏။
ယင်းစာအုပ်မှာ သူ၏အကောင်းဆုံး သောလက်ရာ ဖြစ်ပေသည်။
ထိုစာအုပ်တွင် သူလေ့လာစူးစမ်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော နည်းများအရ၊ တိရစ္ဆာန်တို့ကို အမျိုးအစား ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့လေသည်။
နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာပင် ပါဏဗေဒ ပညာရပ်အတွက် များစွာအထောက်အထားပြုခဲ့ရသော စာအုပ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
ထို့ပြင် ၁၈၁၂ ခုနှစ်တွင် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော ခြေလေး ချောင်းသတ္တဝါများဆိုင်ရာ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများ စာအုပ် ကြောင့်၊ ရှေးခေတ် ကျောရိုးသတ္တဝါများဆိုင်ရာ ရုပ်ကြွင်း ကျောက်ပညာ ပေါ်ထွန်းခဲ့ရသည်ဟုဆို၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကိုးကား Category:သိပ္ပံပညာရှင်များ‎။
အနာပေါက်ခြင်း အနာပေါက်ခြင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်၌ ပထဝီ၊ တေဇော၊ အာပေါ၊ ဝါယောဟု အထည်ကိုယ် အမာခံဓာတ်ကြီးလေးပါး ရှိသည်။
ယင်းဓာတ်ကြီးလေးပါးတို့တွင် ပြင်ပမှ အာပေါဓာတ်က ဖွဲ့စည်းချုပ်ကိုင်ထားသည့်အတွက် အကျဉ်းကျနေသော တေဇောဓာတ်မီး အခိုးအကင်းသည် လွန်ကဲကာ မိမိမှီရာ အိမ်ရှင် ပထဝီဓာတ်ကို ချိုးဖဲ့ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ရသော ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်၌ သွေးပြည်စုလျက် အဖု၊ အပိန့်၊ အလုံး၊ အခဲ အသေးအကြီး ဖြစ်လာသောရောဂါ ဖြစ်သည်။
ထိုရောဂါကို အနာပေါက်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ထိုကြောင့် ဆနဝုတိဆေးကျမ်း၌ ဆနဝုတိ၊ အမည်ရှိသား၊ ကျမ်းကြီးအလို၊ ထွက်ဆိုကြောင်းအင်၊ ဘယ်အသွင်ဖြင့်၊ ဘယ် တွင်ပေါက်လာ၊ ဘယ်အနာဟု၊ နေအရပ်၊ လွန်စေ့အပ်အောင်၊ ပညပ်သည်ကား၊ ကျယ်ပွားများ၏။
မှတ်သားစွဲလမ်း၊ မှီသည့် ငြမ်းသို့၊ ရွှေကျမ်းတဝ၊ နိဿယမူ၊ ရောဂဗိန္ဓု၊ သွေးစုသွယ် သွယ်၊ ငယ်ငယ်ကြီးကြီး၊ အသီးသီးကို၊ ဓာတ်မီးဦးကင်း၊ ထွက် ခြင်းကြောင်းချာ၊ သည်သာမသွေ၊ ခေါ်ဆိုပေတော့၊ မီးနေထွက် ချီ၊ ပထဝီ၌၊ ခိုက်ပြီဟူက၊ စူစူကြိတ်ခဲ၊ တည်မြဲကြမ်းခက်၊ အနာသက်ကား၊ ခြောက်ရက်လွန် မြောက်၊ အာပေါရောက် ၏ဟု စပ်ဆိုထားသည်။
ခန္ဓာကိုယ်၌ ပေါက်သောအနာတို့သည် ပေါက်သောနေရာ ဌာနကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း၊ ပေါက်ပုံ အခြင်းအရာ လက္ခဏာ အသွင်သဏ္ဌာန်ကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း လောက ဟိတရာသီကျမ်း၌ ပါရှိသော အနာပေါက်ကျမ်းတွင် အနာ အမျိုးမျိုးကို ခွဲခြားလျက် ပြဆိုထားသည်။
နဖူးပြင်တွင်ပေါက်သော် ဆင်နာ၊ မျက်ကွင်း မျက်ရည်ခံတွင်ပေါက်သော် ကြက်သမာနာ၊ နှုတ်ရည်ခံတွင် (မေးတွင်)ပေါက်သော် ဝက်ခြင်ဒေါင့်သိုးနာ၊ မေးရိုး ပါးပြင်တွင်ပေါက်သော် ဝက်သမာနာ၊ လည်ပင်းနားရွက် အောက်တွင်ပေါက်သော် တောင်စဉ်ခုနစ်ထပ်နာ၊ ရေမျိုမှ အသည်းညွန့်တိုင်အောင် ပေါက်သော် ဂန္ဓမာလာနာ၊ အသည်းညွန့်မှ ချက်အောက်တိုင်အောင်ပေါက်သော် အိုင်းချက် ကတိုနာ၊ သားထုတ်ခွင်တွင် (အဂ‡ါဇာတ်တစ်ခွင်တွင်) ပေါက်သော် ဖွတ်သိုနာ၊ ပေါင်တွင်းပေါင်ခြံတွင် ပေါက် သော် ဂရင်ဂျီနာ၊ (အဘိဓာန်နိဿယသစ်၌ ဝစ္စမဂ်၏ ပတ်ဝန်းကျင် လက်နှစ်သစ်အတွင်း အကျိတ်အဖုဖြစ်၍ ပေါက်တတ်သော အနာကို ဘဂန္ဓိုလ်-ဂရင်ဂျီနာဟု ဆို၏။
) ပေါင်လည်တွင်ပေါက်သော် ဂရင်ဂျီစမ္မနာ၊ ပုဆစ်ဒူးတွင် ပေါက်သော် အနာသစ်ငုတ်၊ သလုံးသားတွင်ပေါက်သော် ရေနာစိမ်း၊ ခြေမျက်စိ တွင်ပေါက်သော် အိုင်းလည်ကုတ်တိုနာ၊ ခြေဖမိုးတွင်ပေါက်သော် အနာဖအိုင်း၊ ဖဝါးစပ်တွင် ပေါက်သော် ရေမြွေစိမ်းနာ၊ ဖနောင့်၊ ဖဝါး ခေါင်းတွင်ပေါက်သော် ဖွတ်သိုနာ၊ ဖဝါးလည်တွင် ပေါက်သော် အနာချူပေ၊ ခြေသလုံးအတွင်းသို့ လျှောက်၍ ပေါက်သော် အထည်းသို့လျှို၍သွားသော် သက် တန့်ခေါင်းလျှိုနာ၊ ပေါင်အရိုးတွင်ပေါက်သော် လျှို၍သွားသော် အပေါက်ရှိခဲ့သော် သက်တန့် ခေါင်းလျှိုနာ၊ ပေါင်အရိုးတွင်ကွက်၍ကွက်၍ပေါက်သော် ငရှဉ့်ပွက်နာ၊ ဖရုံဆွဲတွင်ပေါက်သော် ငရှဉ့်ပွက်နာ၊ မြီးညောင်းတွင် ပေါက်သော် သက်တန့်ဖုံးနာ၊ မြီးညောင်းမှ လက်ပြင်ညွန့် တိုင်အောင် ပေါက်သော် အနာပဆုတ်၊ လည်ကုပ်တွင် ပတ်၍ ပေါက်သော် မြွေလည်ပတ်နာ၊ ဆံရင်းတွင် ပေါက်သော် ဆင်ကူလည်ပတ်နာ၊ ဆံရင်းအထက်ဦးထိပ် တွင်ပေါက်သော် အနာဆံကျင်၊ ထိပ်လည်တွင်ပေါက်သော် အနာမှန်ကင်း၊ နှာခေါင်းတွင်ပေါက်သော် အနာ ပတ္တမြား၊ ပခုံးတွင်ပေါက်သော် သန်လျက်ထမ်းနာ၊ လက်မောင်းကြွက်သားတွင် ပေါက်သော် သက်တန့် ခေါင်းလျှို နာ၊ တံတောင်ဆစ်တွင်ပေါက်သော် အိုင်းလက်ကတူးနာ၊ ဤသို့လျှင် အနာပေါင်း ၃၁ ကို ပြဆိုထားသည်။
ထိုသို့ ပြဆို ထားသော်လည်း နူနာ၊ ထွတ်မြင်းနာ၊ ကိန္နရာနာ၊ မွေးကျွတ်နာ၊ ကျောက်နာ၊ ဝက်သက်နာ စသည်ဖြင့် များစွာ ရှိသေး၏ အထူးအားဖြင့် ထိုအနာပေါက်ကျမ်းတွင် အနာအမျိုးမျိုး ကိုသာ ပြဆိုထားသည်မဟုတ်၊ အနာနှင့် သင့်လျော်သော ဆေးအမျိုးမျိုးကိုလည်း ပြဆိုထားသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:ရောဂါ။
ပါစပက်တစ်ရေးဆွဲနည်း ပန်းချီပညာသည် ရှေးနှစ်ပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာက စတင်ခဲ့ကြောင်းကို ကမ္ဘာဦးက ဂူနံရံပေါ်၌ ရေးခြစ်ထား ခဲ့ကြ သော ရုပ်ပုံအထောက်အထားများအရ သိရှိခဲ့ကြ ရသည်။
သို့သော် ပါစပက်တစ်ရေးဆွဲနည်းသည်မူ ၁၅ ရာစုခေတ် လောက်ကမှ စည်းကမ်းဥပဒေနှင့် စနစ်တကျ ဖြစ်လာလေ သည်။
ပါစပက်တစ်ရေးဆွဲခြင်းဟူသည် အနီးအဝေး၊ ရှေ့နောက် အမြင်သဘောကိုလိုက်၍ ရေးဆွဲခြင်းဖြစ်သည်။
ပါစပက် တစ် ရေးဆွဲခြင်းသည် ဥရောပပန်းချီစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
နံရံ၊ စက္ကူ စသည်တို့ကို အနီးအဝေးအလိုက် မြင်ရပုံအ တိုင်း ရေးဆွဲ ပြသခြင်းဖြစ်သည်။
ပုံစံအားဖြင့် မီးရထားသံလမ်းနှစ်ဘက်သည် မျဉ်းပြိုင် ပြုလုပ်ထားသဖြင့် မည်သည့်အခါမှ သံလမ်းတစ်ဖက် နှင့် တစ်ဖက်သည် တွေ့ဆုံမည်မဟုတ်ချေ။
သို့သော် ရှည်လျား သော မီးရထားလမ်းတစ်လျှောက်ကို လှမ်းမျှော်ကြည့်သည့်အခါ၊ သံလမ်းနှစ်ဘက်တို့သည် အဝေးသို့ရောက်လေ၊ တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် အနီးကပ်လေဟု ထင်မြင်ရကာ၊ တနေရာတွင် တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် တွေ့ဆုံကြသည်ဟု ထင်မြင်ရသည်။
ထိုပြင် ရှည်လျားဖြောင့်တန်းသောလမ်းတလျှောက်ရှိ အရွယ် တူညီသော သစ်ပင်၊ သို့မဟုတ် ကြေးနန်းတိုင်များကို ကြည့် ပါ။
ကြည့်နေသူနှင့် နီးကပ်သော သစ်ပင် သို့မဟုတ် ကြေး နန်းတိုင်တို့ကို ယင်းတို့၏ မူလအရွယ်အစားအတိုင်း တွေ့ရ သော်လည်း ကြည့်နေသူနှင့် အလှမ်းကွာဝေးသွားလေလေ၊ သစ်ပင်၊ ကြေးနန်းတိုင်တို့သည် ငယ်၍ ငယ်၍ သွားတတ် ပြီးလျှင်၊ မျက်စိတဆုံးတနေရာတွင် အစက်အပြောက်ကလေး များသာဟု ထင်မြင်ရတော့သည်။
ဤကား ပါစပက်တစ် သဘောတည်း။
ဤသဘောအတိုင်း စက္ကူ သို့မဟုတ် နံရံ စသော အပြားအပြင်ပေါ်တွင် နီးÝဝေးÝအမြင်အတိုင်း ရေးဆွဲ တင်ပြခြင်းကို ပါစပက်တစ် ရေးဆွဲခြင်းဟု ခေါ်လေသည်။
ပါစပက်တစ် ရေးဆွဲခြင်းတွင် စည်းကမ်းဥပဒေသများရှိ သေးသည်။
အရေးပါသော စည်းကမ်းချက်များ အနက် အမှတ်တစ်မှာ အလျားလိုက် မျဉ်းတို့သည် ကြည့်နေသူ၏ အဝေးသို့ ရောက်သွားလေလေ၊ အပေါ်သို့ ထော်ထက် စွေစောင်းသွားသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အောက်သို့ လျှောကျ စွေစောင်း သွားသည်ဟူ၍လည်းကောင်း ထင်မြင်ရသည်။
ကြည့်နေ သူ၏ မျက်စိ အမြင်အားဖြင့် မျက်စိနှင့် တစ်ပြေးတည်း ရှိနေသည့် မျဉ်းများအနက် အပေါ်ဘက်မှ အလျားလိုက် မျဉ်းများသည် အောက်သို့ လျှောက်စွေစောင်း၍၊ အောက် ဘက်မှ အလျားလိုက် မျဉ်းတို့သည် အပေါ်သို့ ထောင်တက် စွေစောင်းတက်လာသည်။
စည်းကမ်းချက် အမှတ်နှစ်မှာ ကြည့်နေသူနှင့် ဝေးလေလေ အပေါ်အောက်မျဉ်းတို့သည် အောက်သို့၎င်း၊ အပေါ်သို့၎င်း အသီးသီးပို၍ စွေစောင်း သည်။
စည်းကမ်း အမှတ်သုံးမှာ မျဉ်းပြိုင်ဖြစ်နေသော အလျားလိုက် မျဉ်းတို့သည် ကြည့်နေ သူနှင့် ဝေးလေလေ၊ မျဉ်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခု နီးကပ်ကာ တစ်နေရာတွင်တွေ့ဆုံ ကြသည်ဟု ထင်ရသည်။
စည်းကမ်းချက် အမှတ်လေးမှာ ထောင်လိုက်မျဉ်းတို့သည် ကြည့်နေသူနှင့် ဝေးသွားလေလေ၊ ပိုပြီး နိမ့်၍ နိမ့်၍ သွားသည်ဟု ထင်ရ ပြီးလျှင်၊ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု အကွာအဝေးသည် ပိုပြီး နီး၍နီး၍ သွားသည်ဟု ထင်ရသည်။
ယင်းတို့ကား ပါစပက်တစ် အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်သည်။
အလျားလိုက်လည်းမဟုတ်၊ ထောင်လိုက်လည်း မဟုတ်သော မျဉ်းများ၊ အရိပ်ထင်ခြင်းများ စသည်တို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော စည်းကမ်း ဥပဒေများလည်း ရှိသေးသည်။
ဖော်ပြပါ စည်းကမ်းဥပဒေများကို အတိအကျဖြစ်စေရန် ဂဏာန်း သင်္ချာနည်းများနှင့်လည်း တွက်ချက်ယူ၍ ရသည်။
သို့သော် ဆိုခဲ့သော စည်းကမ်းဥပဒေတို့သည် တစ်နေရာ တည်းတွင် တည်ငြိမ်စွာကြည့်ရှုမြင်ရချက် အတွက်ဖြစ်သည်။
စိုးစဉ်းမျှ နေရာပြောင်းလိုက်လျှင်ပင် အမြင်တစ်မျိုးပြောင်းသွား လေသည်။
ဆိုခဲ့သော ပါစပက်တစ် စည်းကမ်းဥပဒေများကို ထုတ်ခဲ့သူများကား ၁၅ ရာစုနှစ်က ထင်ရှားသော ပန်းချီ ကျော်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည့် အီတာလျံလူမျိုး လီယိုနာဒို ဒါဗင်ချိနှင့် ဂျာမန်လူမျိုး အားဗရက်ဒျူရာတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ရှေးရှေးခေတ်က ပန်းချီလက်ရာကို ဂူနံရံများ၌ ရှေးဦးစွာ ထင်ရှားခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသော ရှေးအီဂျစ်နှင့် အဆီးရီးယန်း လူမျိုးတို့ကား ပါစပက်တစ်သဘောတရားကို မသိကြသေးပေ။
ရှေးဂရိနှင့် ရောမလူမျိုးတို့သည်မူ အတော်အတန် သဘော ပေါက်လာသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။
သို့သော် ဥရောပအလယ်ခေတ်တွင် ပါစပက်တစ် ရေးဆွဲခြင်းသဘောကို အလေးတမူ အရေးတယူ မပြုကြဘဲ မေ့မေ့ ပျောက်ပျောက် ထားခဲ့ကြသည်။
အီတာလျံရီနေဆွန်း ခေတ်တွင်မှ ပါစပက်တစ် သဘောတရားကို ပြန်လည် ဖော်ထုတ်၍ အရေးတယူ ပြုလာ ကြသည်။
အီတာလျံပန်းချီ ကျော်တစ်ဦးဖြစ်သော ကော်ရက် ဂျိုအားလည်း ထိုနည်းအတူ ယူဆကြသည်။
ထိုခေတ်က ပါစပက်တစ်စံနစ် အလွန်ခေတ်စား ခဲ့ရာ အချို့ပန်းချီကျော်တို့၏ လက်ရာ ပန်းချီကားတို့မှာ ပါစပက်တစ်သဘောကို ပြသည့် ပန်းချီကားမျိုးချည်းသာ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ယခုခေတ်တိုင်အောင် ပန်းချီကျော် တစ်ဦးဖြစ်လိုလျှင် အခြေခံသင်ကြားဆည်းပူး၍ နိုင်နင်း တတ်မြောက် ထားရန် လိုအပ်သော ပန်းချီစနစ်တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။
သို့သော် ယခုထက် စံနစ်သစ် ပန်းချီများကို လေ့လာ လိုက်စားသူတို့အဖို့ကား၊ ပါစပက်တစ် ရေးဆွဲ နည်းကို လေ့လာဆည်းပူးရန် လိုအပ်ချင်မှ လိုအပ်ပေမည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ) ကိုးကား Category:ပန်းချီ။
လူနှစ်ဦးအား အနီအောက်ရောင်ခြည်ဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ထားပုံ အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည် (သို့) အနီအောက်ရောင်ခြည် ဆိုသည်မှာ အနီရောင်အပြင်ဘက်ရှိ ရောင်ခြည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၍ ထိုရောင် ခြည်မျိုးသည် ပူနေသည့်ပစ္စည်းများမှ ထွက်ပေါ်လာမြဲဖြစ်သည်။
အလင်းရောင် ထွက်ပေါ်လောက်အောင် တောက်လောင်နေသော ပစ္စည်းတစ်ခုခုမှ အလင်းရောင်ကို၊ ပုံပမာ· နေရောင်ကို သုံးမြှောင့်ဖန်တုံးခေါ် ပရစ်ဇမ်ဖြင့် ခံကြည့်သောအခါ သက်တံ့ မှာကဲ့သို့ ပြာ၊ စိမ်း၊ ဝါ၊ နီ စသော အရောင်ခုနစ်မျိုးပါသည့် ရောင်စုံသက်တံ့စင်းကိုရသည်။
ထိုရောင်စုံသက်တံ့စင်းကို စပက် ထရမ်ဟုခေါ်၏။
သက်တံ့စင်းသည် တစ်ဖက်တွင် အနီရောင် ဖြင့် အဆုံးသတ်၍ အနီရောင်အပြင်ဘက်၌ မျက်စိဖြင့်မြင်နိုင် သော အရောင်မရှိချေ။
သို့ရာတွင် အပူတိုင်းကရိယာဖြင့် စမ်းသပ်ကြည့်လျှင်ကား ရောင်ခြည်တစ်မျိုးရှိကြောင်းကို သိရ၍ ထိုရောင်ခြည်များမှာ အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်များပင် ဖြစ်ကြ ပေသည်။
အပူကိုဆောင်သော ရောင်ခြည်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ထိုရောင်ခြည်များကို တစ်ခါတစ်ရံ အပူရောင်ခြည်များဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ဥပမာပြရသော် မီးစွဲနေသည့် မီးသွေး တစ်ခဲကို မီးဖိုမှထုတ်ယူလိုက်လျှင် နီရဲသောအလင်းရောင်သည် တဖြည်းဖြည်း မှိန်သွားလိမ့်မည်။
သို့သော် အလင်းရောင် ပျောက်သွားပြီးသည့်တိုင်အောင် မီးခဲအနီး၌ လက်ကိုပြကြည့်ပါ က အပူရှိန်ရှိသေးကြောင်းကိုမူ ထင်ရှားစွာတွေ့ရလိမ့်ပေမည်။
ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းမှာ အင်ဖရာရက်ခေါ် အပူရောင်ခြည်များ ရှိခြင်း ကြောင့်ပင်ဖြစ်လေသည်။
အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်သည် အလင်းရောင်ခြည်များ နည်းတူ လှိုင်းသဘောဖြင့် ရွေ့လျားပျံ့လွင့်ကြ၍ ဒြဗ်ဝတ္ထု တစ်ခုခုပေါ်သို့ ကျရောက်သောအခါ အပူကိုဖြစ်စေသည်။
အချို့ သော အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်များ၏ လှိုင်းအလျားသည် အရှည် ဆုံးဖြစ်သော အလင်းလှိုင်းတို့ထက် အဆပေါင်း ၄ဝဝ ခန့် ပင် ပို၍ရှည်ကြသေးသည်။
ထိုသို့ လှိုင်းအလျား ရှည်ခြင်းကြောင့် သာမန်အလင်းရောင်ခြည်များ မဖြတ်သန်းနိုင်သော ပစ္စည်းများ ကို ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ကြသည်။
လူသားတို့သည် ၁ဝ၅ဝ နာနိုမီတာရှည်သောလှိုင်းအလျားကို မြင်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။
သို့ရာတွင် ဖန်နှင့်ရေကဲ့သို့ သော အချို့ပစ္စည်းများမှာမူ သာမန်အလင်းရောင်ခြည်များကို လွယ်ကူစွာ ဖြတ်သန်းသွားလာစေသော်လည်း အင်ဖရာရက် ရောင်ခြည်များကိုကား ဖြတ်သန်းခွင့် မပြုကြချေ။
ယခုအခါ အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်ဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူ နိုင်သည့်ဖလင်များကို တီထွင်ထားပြီဖြစ်ရာ ထိုဖလင်မျိုးဖြင့် လုံးဝမှောင်နေသည့်အခန်းထဲမှာပင် ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ဓာတ်ပုံ ရိုက်ယူနိုင်ပေသည်။
အင်ဖရာရက်ဓာတ်ပုံပညာ(အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်ဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းပညာ)သည် လေကြောင်းမှ ဓာတ်ပုံရိုက်ယူရေး တွင် အလွန်အရေးပါ၏။
ထိုဓာတ်ပုံရိုက်ကိရိယာမျိုးဖြင့် မိုးများ အုံမှိုင်းနေချိန်မှာပင် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူနိုင်ရာ ထိုကဲ့သို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်တို့သည် တိမ်တောင်တိမ်လိပ်များကို ဖောက်ထွင်းသွားလာနိုင်ကြသောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။
အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်၏ အသုံးကျမှုများမှာ မနည်း လှချေ။
ဤရောင်ခြည်များဖြင့် အကြော၊ အဆစ်ရောင်နာနှင့် အလားတူရောဂါများကို ကုသပျောက်ကင်းစေနိုင်၍ ထိုအတွက် အင်ဖရာရက်ရောင်ခြည်များကို အလိုရှိသည့်နေရာပေါ်သို့ လွှတ် ထုတ် ကျရောက်စေနိုင်သော အင်ဖရာရက်ဓာတ်မီးတစ်မျိုးကို တီထွင်ထားပေသည်။
Infrared (IR) ကိုတစ်ခါတစ်ရံတွင် infrared light ဟုခေါ်သည်ပြီး ပုံမှန်မြင်ရသောအလင်းများထက် လှိုင်းအလျားပိုရှည်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်ရောင်ခြည် (EMR) ဖြစ်သည်။
ယေဘူယျအားဖြင့် လူတို့၏ မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်၊ သို့သော် Pulse လေဆာရောင်ခြည်မှ ၁၀၅၀ နာနိုမီတာ (nm) s အထိလှိုင်းအလျားများရှိ IR ကိုအချို့သောအခြေအနေများအောက်တွင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။
IR လှိုင်းအလျားများသည်မြင်နိုင်သောရောင်စဉ်တန်း၏ အနီရောင်အစွန်းမှ ၁၀၀ မီလီမီတာ (၃၀၀ GHz) အထိနာနိုမီတာ ၇၀၀ (ကြိမ်နှုန်း 430 THz) အထိတိုးချဲ့သည်။
အခန်းအပူချိန်အနီးရှိအရာဝတ္ထုများမှထုတ်လွှတ်သောအပူဓာတ်ရောင်ခြည်အများစုသည်အနီအောက်ရောင်ခြည်ဖြစ်သည်။
EMR အားလုံးကဲ့သို့ IR သည်တောက်ပသောစွမ်းအင်ကိုသယ်ဆောင်ပြီးလှိုင်းကဲ့သို့၎င်းနှင့်၎င်း၏ကွမ်တန်အမှုန်ဖြစ်သည့်ဖိုတွန်ကဲ့သို့ပြုမူသည်။
အနီအောက်ရောင်ခြည်ဓာတ်ရောင်ခြည်ကို ၁၈၀၀ ခုနှစ်တွင် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်ဆာဝီလျံဟတ်ရှယ်လ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုသူသည် အပူမီတာအပေါ်သက်ရောက်မှုရှိသည့်စွမ်းအင်တစ်မျိုးအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ထိုစွမ်းအင်သည် အနီရောင်အလင်းထက်စွမ်းအင်ပိုမိုနိမ့်သောရောင်စဉ်တန်းအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး မမြင်နိုင်ချေ။
နေမှစွမ်းအင်စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် နောက်ဆုံး၌ [အဘယ်အချိန်၌] ကမ္ဘာကိုအနီအောက်ရောင်ခြည်ဖြင့်ရောက်ရှိလာသည်ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုအနီရောင်အောက်ရောင်ခြင်းအား စုပ်ယူခြင်းနှင့် ထုတ်လွှတ်ခြင်း မျှချေသည် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုစက်ဝန်းအပေါ် များစွာအကျိုးသက်ရောက်သည်။
အနီအောက်ရောင်ခြည်များ ရေဒီယိုသဘောတရားအရ တုန်ခါမှုလှုပ်ရှားမှုများကိုပြောင်းလဲသောအခါ ၎င်းတို့အား မော်လီကျူးများက ထုတ်လွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ်စုပ်ယူခြင်းပြုသည်။
၎င်းသည် dipole moment ပြောင်းလဲခြင်းတခုအတွင်းတွင် မော်လီကျူးတစ်ခုအတွင်းရှိတုန်ခါမှုပုံစံများကိုနှိုးဆွပြီး သင့်လျော်သောအချိုးကျမော်လီကျူးများအတွက်ထိုစွမ်းအင်အခြေအနေများလေ့လာရန်အသုံးဝင်သောကြိမ်နှုန်းအတိုင်းအတာဖြစ်စေသည်။
Infrared spectroscopy သည်အနီအောက်ရောင်ခြည်တွင်ဖိုတွန်များ၏စုပ်ယူမှုနှင့်ထုတ်လွှင့်မှုကိုဆန်းစစ်သည်။
အနီအောက်ရောင်ခြည်ကိုစက်မှုလုပ်ငန်း၊ သိပ္ပံပညာ၊ စစ်ရေး၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသုံးချမှုများတွင်အသုံးပြုသည်။
ညဘက်မြင်ရသောကိရိယာများတွင် တက်ကြွသောအနီအောက်ရောင်ခြည် သုံး၍ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်များအားသတိမထားမိစေဘဲ လေ့လာနိုင်အောင်ဖန်တီးထားသည်။
အနီအောက်ရောင်ခြည်နက္ခတ္တဗေဒကို ဖုန်ထူသောနေရာများဖြစ်သည့် မော်လီကျူးတိမ်များ၊ ဂြိုဟ်များကဲ့သို့အရာဝတ္ထုများကိုရှာဖွေရန်နှင့် စကြဝဠာ၏အစောပိုင်းကာလများက အနီရောင်ပြောင်းသွားသောအရာဝတ္ထုများကို ကြည့်ရှုရန်အတွက် အာရုံခံကိရိယာတပ်ဆင်ထားသောအဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းများတွင် တတ်ဆင်အသုံးပြုအသုံးပြုသည်။
အနီအောက်ရောင်ခြင်သုံး အပူ-ပုံရိပ်ဖမ်းကင်မရာများသည် အပူထိန်းချုပ်စနစ်များတွင် အပူဆုံးရှုံးမှုအားသိရှိရန်အတွက်၊ အရေပြားအတွင်းရှိသွေးပြောင်းလဲစီးဆင်းမှုကိုလေ့လာရန်နှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၏အပူလွန်ကဲမှုကိုရှာဖွေရန်အသုံးပြုသည်။
Infrared Thermometer principle and measurement စစ်ရေးနှင့်အရပ်ဘက်အသုံးချမှုများအတွက် ပစ်မှတ်ရယူခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ ညဘက်မြင်ကွင်း၊ ပစ်ခတ်ခြင်း နှင့် နောက်လိုက်ခြင်းစသည်တို့တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုသည်။
ပုံမှန်ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ရှိလူသားများတွင် အထူးသဖြင့် လှိုင်းအလျား ၁၀ မီလီမီတာ (မိုက်ခရိုမီတာ) တွင်ဖြာထွက်သည်။
စစ်ရေးမဟုတ်သောအသုံးပြုမှုများတွင် အပူထိရောက်မှုခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာစောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း၊ စက်မှုစက်ရုံစစ်ဆေးခြင်း၊ မူယစ်ဆေးဝါးရှာဖွေခြင်း၊ ဝေးလံသောအပူချိန်အာရုံခံခြင်း၊ တာတိုကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေး၊ ရောင်စဉ်တန်းနှင့် ရာသီဥတုခန့်မှန်းခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အနီအောက်ရောင်ခြည်။
မိုနာလီဆာ () သည် အီတလီလူမျိုး စွယ်စုံပညာရှင် လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ ရေးဆွဲသည့် ကိုယ်တစ်ပိုင်းပုံ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ပန်းချီကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ၁၉၆၂ ခုတွင် ထားသော အာမခံငွေ ဒေါ်လာ သန်း (၁၀၀) ကြောင့် ဂင်းနစ်စံချိန်လည်း ဝင်ခဲ့သည်။
၁၅၀၃-၀၆ ခုအတွင်း စဆွဲကြောင်း ယုံကြည်ကြသော်လည်း အပြီးသတ်သည့်အချိန်မှာ ၁၅၁၇ မှသာ ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်ဘုရင် ဖရန်စစ် (၁) က ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ၁၇၉၇ ခုမှစ၍ နိုင်ငံတော်ပိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ပါရီမြို့ရှိ လူဗာ (Louvre) ပြတိုက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားသည်။
အနုရုဒ္ဓါထေရ်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် ထင်ရှားသော ထေရ် တစ်ပါးဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ ညီတော်ဖြစ်သော သုက္ကောဒနမင်း၏ သားတော် အငယ်ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က အဆင်းလှ၍ ဘုန်းကံကြီးလျက် သိမ်မွေ့နူးညံ့သည်။
မရှိ ဟူသော စကားကို တစ်ရံခါမျှ မကြားစဖူးချေ။
တစ်ရံရောအခါ အနုရုဒ္ဓါမင်းသားသည် ဂုဏ်ဝါတူမျှသော အခြားသာကီဝင်မင်းသားတို့နှင့် အံကစားရင်း မုန့်များကို အလောင်းအစားပြုရာ ရှုံးသဖြင့် မုန့်‌ပေးရရာ မုန့်ကုန်ပြန်သော် မိခင်ထံသို့ စေလွှတ်၍ တောင်းသည်။
မိခင်သည် သုံးလေးကြိမ်ရှိသော် မရှိတော့ဟူ၍ ပြောလိုက်ရာ ထိုစကားကို မုန့်အမည်ပင် ထင်မှတ်၍ မရှိမုန့်ကို တောင်းသည်။
မိခင်က မရှိကြောင်းကို သိစေလို၍ ရွှေဖလားချည်း ပေးလိုက်ရာ နုစဉ်က ပစ္စေကဗုဒ္ဓတစ်ပါးအား ထမင်းလှူခဲ့သော မင်းသား၏ ဘုန်းကုသိုလ်ကံကြောင့် နတ်များက မုန့်ထည့်ပေးကြသည်။
ထိုအကြောင်းကို မိခင်သိလျှင် ငါ့သားသည် ဘုန်းရှိသော ယောက်ျားဖြစ်သည်။
ရှေးဆုတောင်း အကြောင်းကြီးစွာ ရှိလိမ့်မည်ဟု အောက်မေ့၍ မုန့်စားလို၍ တောင်းလျှင် အချည်းနှီးသော ရွှေခွက်ကို ဖုံးလျက်သာ ပေးလိုက်၏။
ထိုမှစ၍ အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်၌ နေသမျှကာလပတ်လုံး နတ်ပေးသော မုန့်များကို အစဉ် စားရ‌သည်။
အရွယ်ရောက်သော် နောင်တော်မဟာနန်မင်းသားက တိုင်ပင်လာသည့်အတိုင်း အခြား သာကီဝင်မင်းတို့ကဲ့သို့ ရဟန်းပြုရန် မယ်တော်အား တောင်းပန်ကာ မြတ်စွာဘုရားကျောင်းတော်သို့ သွားရောက် ရဟန်းပြုသည်။
အနုရုဒ္ဓါနှင့်အတူ အာနန္ဒာ၊ ဘဒ္ဒိယ၊ ကိမိလ၊ ဘဂု၊ ဒေဝဒတ်ဟူသော မင်းသားငါးပါးနှင့် ဆတ္တာသည် ဥပါလိ လိုက်ပါကြသည်။
မြတ်စွာဘုရား အထံတော်သို့ ရောက်လျှင် ဇာတိမာန်ခက်ထန်သော သာကီဝင် မင်းမျိုးအဖို့ ရဟန်းဖြစ်သောအခါ ရိုသေရာဖြစ်စေရန် ဥပါလိကို ဦးစွာ ရဟန်းပြုပေးပြီးမှ မင်းသားတို့ကို ရဟန်းပြုပေးသည်။
ရဟန်းဖြစ်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရလျှင် ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ကို ရတော်မူသည်။
ထို့နောက် ရှင်သာရိပုတ္တရာထံ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ကြားပြီး‌သောအခါ စေတိယတိုင်း ပါစီနဝံသမြို့သို့သွား၍ တရားအားထုတ်ရာ ပဋိသမ္ဘိဒါနှင့်တကွ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။
ထိုအခါ ရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်ဟု လွန်စွာ ထင်ရှားသည်။
ရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်သည် ပဒုမုတ္တရဘုရားလက်ထက်တွင် အပါကဋမည်သော သူကြွယ်တစ်ဦးဖြစ်၍၊ ဘုရားကျောင်းတော်သို့ သွားရောက်တရားတော်ကို နာကြားရာဝယ် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိဉာဉ်အရာ၌ ဧတဒဂ်ရသော ရဟန္တာတစ်ပါးကို အားကျ၍ ဘုရားရှင်အား အလှူပေးကာ ပန်ဆင်ခဲ့သည့် ဆုထူးကြောင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု အမြင်ထက်သန်ရာတွင် အထူးကဲဆုံး စွမ်းဆောင်နိုင်သဖြင့် ဒိဗ္ဗစက္ခုအရာတွင် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားက ချီးမြှောက်တော်မူသည်။
အနေကဇာတင်ခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တော် အစားပြု၍ ကိုးကွယ်ရန် ထုလုပ်အပ်သော ရုပ်ပွားတော်၊ ဆင်းတုတော် ဟူသော ဥဒ္ဒိဿကစေတီကို “အနေကဇာတိသံသာရံ”စသော ဂါထာတို့ကို အစပြု၍ ရွတ်ဆိုပူဇော်ကာ တင်ခြင်းကို ခေါ်သည်။
အနေကဇာ အနေကဇာ ဟူသော မြန်မာစကားသည် အနေကဇာတိဟူသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်၍ လာသောစကားဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူသင့်၏။
အနေကဇာတိသံသရံ စသောဂါထာတို့ကား ဥဒါန်းဂါထာ တို့တည်း။
ဥဒါန်းဟူသောပုဒ်သည် ဥဒါနဟူသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်လာသဖြင့် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်းအနက်ရှိသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်၍ ဆန္ဒပြီးမြောက်တော်မူသဖြင့် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်း ပီတိအဟုန်သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဂါထာများဖြစ်၍ ထိုဂါထာတို့ကို ဥဒါန်း ဂါထာဟုဆိုသည်။
အနေကဇာတင်ခြင်းကို နားလည်နိုင်ရန် ရှေးဦးစွာ စေတီအပြားကို သိသင့်ပေသည်။
ထိုသုံးမျိုးတို့တွင်- မြတ်စွာဘုရားခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဓာတ်တော်၊ မွေတော်၊ ညှပ်ရိုးတော်၊ နဖူး သင်းကျစ်တော်၊ စွယ်တော်၊ သွားတော်၊ ဆံတော်၊ မွေးညှင်းတော်၊ ခြေသည်းတော်၊ လက်သည်းတော်သည်၎င်း၊ ယင်းတို့ကို ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်၎င်း သာရီရိကစေတီ မည်၏။
ဘုရားလောင်း၏ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော ဝတ်လဲတော်ပုဆိုး၊ ဆံတော်စသည်လည်းကောင်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏အသုံးအဆောင် ဖြစ်သော ဗောဓိပင်၊ ကျောင်းတော်စသော အဆောက်အဦသည်၎င်း၊ သပိတ်တော်၊ သင်္ကန်းတော်၊ တောင်ဝှေးတော်စသော ပရိက္ခရာသည်၎င်း၊ ယင်းတို့ကို ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်၎င်း ပရိဘောဂစေတီမည်၏။
ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး၊ သံ၊ ခဲ၊ ကျောက်၊ အုတ်၊ အင်္ဂတေ၊ မြေ၊ သစ်သား စသည်တို့ကို ထုလုပ်ထားသော ရုပ်တုတော်ဆင်းတုတော်သည် ၎င်း၊ ဆေးမင်တို့ဖြင့် ရေးသားရိုက်နှိပ်ထားသော ဓာတ်ပုံဓာတ်ကားသည်၎င်း၊ ယင်းတို့ကို ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်၎င်း ဥဒ္ဒိဿကစေတီမည်၏။
မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စသော ပိဋကတ်တော်သည်၎င်း၊ ယင်းပိဋကတ်တော်ကို ရွှေပြား၊ ငွေပြား၊ ကြေးပြား၊ သံပြား၊ ခဲပြား၊ ကျောက်ပြား စသည်တို့၌ ရေးထွင်းကာ ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်၎င်း ဓမ္မစေတီမည်၏။
အနေကဇာတင်အပ်သော စေတီဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ဥဒ္ဒိဿကစေတီတစ်ခုကိုသာ အနေကဇာ တင်လေ့ရှိသည်။
ကြွင်းစေတီများကို အနေကဇာ တင်လေ့မရှိချေ။
ဥဒ္ဒိဿကံ အဝတ္ထုကံဟု ကာလိင်္ဂဗောဓိဇာတ် အဋ္ဌကထာ၌ လာရှိသည့်အတိုင်း ဥဒ္ဒိဿက စေတီမှာ အခြား သာရီရိကစေတီ၊ ပရိဘောဂစေတီ၊ ဓမ္မစေတီများကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရားနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပူဇော်ဘွယ်ဝတ္ထုဟူ၍ တစ်စုံတစ်ရာ မရှိ။
မြတ်စွာဘုရားကို ရည်ညွှန်း၍ ကိုယ်စားတော်ပြုထားအပ်သော စေတီမျှသာ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရှင်ဘုရင်များကို ဘိသိက်မြှောက်ခြင်းကဲ့သို့ အလေးဂရု အထူးပြုရန်အတွက် အနေကဇာတင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆဘွယ် ရှိ၏။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အနေကဇာတင်ခြင်းကို မည်သည့်အခါကာလကစ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု အတိအကျဖော်ပြနိုင်ရန် ကျမ်းဂန် အထောက် အထား မတွေ့ရချေ။
သို့သော် ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် သဒ္ဓါတရား ထက်သန် တိုးပွားစေရန် ရှေး ပညာရှိကြီးများ တီထွင်ထားသော နည်းစနစ်ကောင်းဟု ယူဆဖွယ်ရှိ၏။
သို့ဖြစ်၍ ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော် ဖြစ်ပေါ်လာ ရာကာလကို စိစစ်သင့်ပေသည်။
မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါကာလမှစ၍ ရုပ်ပွားတော် ဆင်းတုတော် ထုလုပ်ကိုးကွယ်လာကြောင်း ဝဓင်္ဂုလိ ရာဇဇာတ် စသည်တို့၌ ဆို၏။
ဝဓင်္ဂုလိရာဇာတ်၌ ကောသလမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ခွင့်ပြုတော် မူချက်အရ စန္ဒကူး နံ့သာကို ရုပ်တုတော် ထုလုပ်ကိုးကွယ်ကြောင်း အဆိုရှိ၏။
ဆကေသဓာတုဝင်၌လည်း မြတ်စွာဘုရား လက်ထက် ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကို မိန့်ကြားတော်မူချက်အရ သမုဒ္ဒရာနှင့် မနီးမဝေးသော ပစ္စန္တရစ်အရပ်၌ မြတ်စွာဘုရား၏ရုပ်တုတော်ကို သိကြားမင်း ဖန်ဆင်းကြောင်း အဆိုရှိ၏။
သတ္တနာဝိကထူပဝင်၌လည်း လှေသူကြီး ခုနစ်ဦးနှင့် ကျေးလူမျိုးကုန်သည်တို့သည် ဆံတော်ဓာတ်ဌာပနာတိုက် အတွင်း ဝယ် ဘုရားဆင်းတုတော် ထုလုပ်၍ ဌာပနာသွင်းသည်ဟု အဆိုရှိ၏။
ယခုပြဆိုချက်များမှာ သင်္ဂါယနာတင်ကျမ်းစာများလာ စကားမဟုတ်၍ အခိုင်အမြဲ စွဲယူမှတ်သားရန် သင့်လျော်မည် မထင်ပေ။
သမန္တစက္ခုဒီပနီ၌လည်း ဝဓင်္ဂုလိရာဇဇာတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယင်း ဝဓင်္ဂုလိရာဇဇာတ် စကားမှာ ယွန်းပဏ္ဏာသ ဇာတ်စကားဖြစ်သောကြောင့် တကြောင်း၊ သင်္ဂါယနာတင်ကျမ်းထွက်စကားမဟုတ်သောကြောင့် တကြောင်း ပညာရှိတို့ အမြတ်တနိုး မပြုကြကုန်ဟု မုံရွေးဆရာတော် ဝေဖန်ထားသည်။
မြတ်စွာဘုရား ရုပ်ပွားတော်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သုတေသန ပြုလုပ်ကြသော ကျောက်စာဝန်များက ရှာဖွေ လေ့လာခဲ့ရာ ဘုရားလက်ထက်က ထုလုပ်သော ရုပ်ပွားတော်ဟူ၍ တစ်ဆူကိုမျှ မတွေ့ရကြောင်း ဆိုကြ၏။
မြတ်စွာဘုရား ဒေသစာရီကြွတော် မူခိုက် ဘုရားကိုယ်စားတော် ပူဇော်အပ်သော စေတီအဖြစ်ဖြင့် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တံခါးမှာ ဗောဓိပင်စိုက်ခွင့်ပြုတော်မူ ကြောင်းသာ ကာလိင်္ဂဗောဓိ ဇာတ်အဋ္ဌကထာ၌ လာ၏။
သီရိဓမ္မာသောကမင်း လက်ထက်ကလည်း ဘုရားရုပ်ပွားတော်များ ထုလုပ်ကိုးကွယ် ရိုးထုံးစံ မရှိသေးဟု ထိုသုတေသန ပြုလုပ်သော ပညာရှိများက ဆို၏။
သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဖူးမြင်လိုသောကြောင့် ကာဠနဂါးမင်းကို မင်းအာဏာဖြင့် ခေါ်ယူ၍ ထီးဖြူမိုးကာသော ရတနာပလ္လင်တွင် နေစေပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို သင်ကိုယ်တိုင် မြင်ဖူးရသည်။
ငါမူကား မမြင်ရပါ။
ထိုဘုရားသဏ္ဌာန်ကို ငါ့အား ဖန်ဆင်း၍ပြပါလောဟု ဆို၏။
နဂါးမင်းလည်း ဘုရားနှင့်တူအောင် ဖန်ဆင်း၍ မပြနိုင်ကြောင်း ဆိုသောအခါ အလုံးစုံ တူအောင်မပြစွမ်းနိုင်လျှင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသမျှပင် ပြပါလောဟုဆိုရာ နဂါးမင်းသည် ဘုရားအသွင် ဖန်ဆင်းပြ ကြောင်း မဟာဝင် စသည်၌ လာရှိ၏။
ရှေးအခါ မဇ္ဈိမဒေသတွင် ဗုဒ္ဓဝါဒီ သူတော်စင်တို့ မြတ်စွာဘုရား၏ကိုယ်စားတော် ဗောဓိပင်ပုံ၊ စေတီ ပုထိုးပုံ၊ ဓမ္မစကြာ ပုံစသော အမှတ်လက္ခဏာများကိုသာ ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြ၏။
ယင်းသို့ရှိခဲ့ရာ အိန္ဒိယ အနောက်မြောက်ပိုင်းမှ ဂန္ဓာရ တိုင်းသားတို့ ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်လာကြသည်။
ယင်းတို့အထဲတွင် မိလိန္ဒမင်းကြီးသည် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏။
ထိုဂန္ဓာတိုင်း သားတို့သည် ကျောက်ဆစ်အနုပညာရပ်၌ အလွန်လိမ္မာ၏။
သူတို့လက်ထက်ကျမှပင် ဘုရားရုပ်ပွားတော်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုတေသနပြုလုပ်ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဆိုကြသည်။
ယင်းသို့ ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော်များကဲ့သို့ ဤအနေကဇာတင်ခြင်း အလေ့အထမှာလည်း ဇင်းမယ်ပြည်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျှင် ထိုမှတစ်ဆင့် ဤမြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်လာဟန်တူသည်ဟု ပညာရှိများဆိုကြသည်။
ဘုရားကိုးဆူ အနေကဇာတင်ခြင်း အကျိုး အနေကကဇာတင်ခြင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းဖြစ်၍ ယခုပစ္စက္ခဤဘဝ၌ပင် ကျက်သရေမင်္ဂလာ တိုးတက်၍ အသက် ရှည်ခြင်း အဆင်းလှခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာ အဖြာဖြာနှင့် ပြည့်စုံပြီးလျှင် နတ်ပြည်နိဗ္ဗာန်ရောက်နိုင်ခြင်း အကျိုးရှိ၏။
သာမန်ဖြစ်သော ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော်ကို အနေကဇာ တင်ပြီးသောအခါ သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားကဲ့သို့ အလွန် တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးမားလာသည်ဟု စိတ်တွင် ထင်မှတ်လာရသည်။