kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သူသည် ဘာရတီယဇနတာပါတီ (Bharatiya Janata Party - BJP) နှင့် ဟိန္ဒူအမျိုးသားရေးဝါဒ တပ်ပေါင်းစုကြီးဖြစ်သော Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) (ပါဠိမူ - ရဋ္ဌိယသယံသေဝကသင်္ဃ)တို့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် အိန္ဒိယအမျိုးသားကွန်ဂရက်ပါတီမှ မဟုတ်ဘဲ ဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်း အရှည်ကြာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
နရိန္ဒြာမိုဒီကို အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဂူဂျာရတ်ရှိ ဗဒ်နာဂါတွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာ၌ပင် အလယ်တန်းပညာကို ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
အသက် ၈ နှစ်အရွယ်တွင် RSS သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
အသက် ၁၈ နှစ်တွင် ဂျာရှိုဒါဗန် မိုဒီနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သော်လည်း မကြာမီပင် ခွဲခွာခဲ့ပြီး ဥပဒေအရ လိုအပ်သည့် လေးဆယ်စုနှစ်များစွာကြာပြီးမှ လူသိရှင်ကြား အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
မိုဒီသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဂူဂျာရတ်ရှိ RSS တွင် အချိန်ပြည့် လုပ်အားပေးတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
RSS က ၎င်းအား ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် BJP သို့ တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး ပါတီ၏ ရာထူးအဆင့်ဆင့်ကို တက်လှမ်းကာ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နရိန္ဒြာမိုဒီသည် ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး မကြာမီပင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်သို့ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဂူဂျာရတ်အဓိကရုဏ်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု သတ်မှတ်ခံရပြီး အဆိုပါ အကျပ်အတည်းကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမှုအတွက် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။
တရားဝင်မှတ်တမ်းများအရ လူပေါင်း ၁,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး လေးပုံသုံးပုံမှာ မူဆလင်များ ဖြစ်သည်။
သီးခြားရင်းမြစ်များကမူ သေဆုံးသူ ၂,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး အများစုမှာ မူဆလင်များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယတရားရုံးချုပ်မှ ခန့်အပ်ခဲ့သော အထူးစုံစမ်းရေးအဖွဲ့က သူ့အား တရားစွဲဆိုရန် အထောက်အထားမတွေ့ရှိခဲ့ပေ။
ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၎င်း၏မူဝါဒများသည် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို အားပေးခဲ့သည်ဟု ချီးကျူးခံရသော်လည်း ပြည်နယ်အတွင်း ကျန်းမာရေး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ပညာရေးညွှန်းကိန်းများကို သိသိသာသာ တိုးတက်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းအတွက် ၎င်း၏အုပ်ချုပ်ရေးကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် အိန္ဒိယအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နရိန္ဒြာမိုဒီသည် BJP ကို ပါလီမန်၌ အများစုအနိုင်ရအောင် ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပါတီတစ်ခုအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သည်။
၎င်း၏အစိုးရသည် တိုက်ရိုက်နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို တိုးမြှင့်ခဲ့သော်လည်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးအစီအစဉ်များအတွက် အသုံးစရိတ်များကို လျှော့ချခဲ့သည်။
နရိန္ဒြာမိုဒီသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သန့်ရှင်းရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အလုပ်သမားဥပဒေများကို အားနည်းစေခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်သိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ငွေစက္ကူများ တရားဝင်မှု ပျက်ပြယ်စေခြင်း (demonetisation) နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုအခွန် (Goods and Services Tax) မိတ်ဆက်ခြင်းတို့သည် အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
နရိန္ဒြာမိုဒီ၏ အစိုးရသည် ပါကစ္စတန်ရှိ အကြမ်းဖက်သမား လေ့ကျင့်ရေးစခန်းဟု သံသယရှိသည့် နေရာကို ပစ်မှတ်ထား၍ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဘာလာကော့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို စတင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု မအောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း ဤလုပ်ရပ်က အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။
ယင်းနောက်ပိုင်း ကျင်းပသော ၂၀၁၉ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နရိန္ဒြာမိုဒီ၏ ပါတီ အနိုင်ရခဲ့သည်။
၎င်း၏ ဒုတိယသက်တမ်းတွင် ဂျမ်မူးနှင့် ကက်ရှ်မီးယား၏ အထူးအခြေအနေကို ရုပ်သိမ်းခြင်းနှင့် နိုင်ငံသားဖြစ်မှု ပြင်ဆင်ရေးဥပဒေ (Citizenship Amendment Act) ကို မိတ်ဆက်ခြင်းတို့ကြောင့် ကျယ်ပြန့်သော ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒေလီအဓိကရုဏ်းများကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့ရာ မူဆလင်များအား ဟိန္ဒူအုပ်စုများက ရက်စက်စွာ တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာ လယ်ယာဥပဒေ သုံးခုကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ တောင်သူလယ်သမားများ ဆန္ဒပြထိုင်သပိတ်များ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် အဆိုပါဥပဒေများကို တရားဝင် ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။
နရိန္ဒြာမိုဒီသည် ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း အိန္ဒိယ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများကို ကြီးကြပ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၄.၇ သန်း သေဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နရိန္ဒြာမိုဒီ၏ ပါတီသည် ပါလီမန်အောက်လွှတ်တော်တွင် အများစုနေရာ ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို ဦးဆောင်၍ အစိုးရဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နရိန္ဒြာမိုဒီ၏ လက်ထက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဒီမိုကရေစီစနစ် နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်မှု သို့မဟုတ် ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂလိကအခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်များ အားနည်းလာခြင်းကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူသည် မြင့်မားသော ထောက်ခံမှုအဆင့်သတ်မှတ်ချက်များကို အစဉ်အမြဲ ရရှိခဲ့သည်။
နရိန္ဒြာမိုဒီအား လက်ယာနိုင်ငံရေးဘက်သို့ နိုင်ငံရေး ဦးတည်ချက် ပြောင်းလဲစေသူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
၎င်း၏ ဟိန္ဒူအမျိုးသားရေးယုံကြည်ချက်များနှင့် ဂူဂျာရတ်အဓိကရုဏ်းများ ကိုင်တွယ်မှုအပေါ် ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ယင်းကိစ္စရပ်များသည် အများစုကြီးစိုးရေးနှင့် အခြားသူများအား ဖယ်ကျဉ်သည့် လူမှုရေးအစီအစဉ်၏ သက်သေအဖြစ် ရည်ညွှန်းခံရသည်။
နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သော မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကြီးတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် စစ်အစိုးရသုံးဆက်၊ အရပ်သားအစိုးရတို့ ပါဝင်ကြသည်။
နဝရတ် ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
နဝရတ် ကိုးပါး နဝရတ် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်) နဝရတ်ရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်။
ကရင်အမျိုးသား ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့ ( အတိုကောက် KNDO ) သည် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့နှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ခုမှာ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) ဖြစ်သည်။
KNDO သည် KNU ၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အဖြစ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်အထိ KNLA ကို KNU ၏ တရားဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အဖြစ် မသတ်မှတ်မီအချိန်အထိ ဂျပန်အစိုးရ နှင့်မြန်မာအစိုးရ ကိုဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
KNDO သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တောင်းဆိုမှုမှ စတင်ကာ အစိုးရမှ လှုံ့ဆော်ပေးသော ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို လိုက်နာခဲ့သည်။
တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ကြေညာချက်တစ်ခုကို KNDO မှ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၅ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သော ၇၈ နှစ်မြောက် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDO) နေ့ အခမ်းအနားတွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) တပ်မဟာ (၇) နယ်မြေရှိ ဌာနချုပ်ဟောင်း မာနယ်ပလောဒေသ ပြန်လည်ရရှိရေး စစ်ဆင်ရေး၌ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည့် ရဲဘော် ၅၇ ဦးအား ဂုဏ်ပြုလွှာများ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဖားအံခရိုင်ရှိ KNDO ဗဟိုဌာနချုပ်၌ ကျင်းပသော အဆိုပါအခမ်းအနားတွင် မာနယ်ပလောဒေသ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသော KNDO တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၁ ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF) တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦး နှင့် Federal Wings ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး စုစုပေါင်း ရဲဘော် ၅၇ ဦးတို့ကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) ဗဟိုမှ ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ချီးမြှင့်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂုဏ်ပြုလွှာများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအပြင် KNDO တပ်ဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးကိုလည်း ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။
တပ်ရင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:ကရင်လူမျိုးစု။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (; ; အတိုကောက် PNA ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပအိုဝ်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့(ပအလဖ)နှင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ရလလဖ အဖွဲ့တို့မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ပေါက်ဖွားလာသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
PNA သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရှိ မြို့နယ်သုံးမြို့နယ်ဖြစ်သည့် ဟိုပုံး ၊ ဆီဆိုင် နှင့် ပင်လောင်းမြို့နယ်များ ပါဝင်သော PNO အုပ်ချုပ်သော ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို အကာအကွယ်ပေးသည်။
PNA အခြေပြုလှုပ်ရှားဒေသကို အထူးဒေသ-၆လို့ သတ်မှတ်ထားပြီး အထူးဒေသ-၆တွင် စစ်တိုင်း(၄)ခုနှင့် အင်းအထူးဒေသ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
စစ်တိုင်း(၄)ခုမှာ မျင်ꩻမိုရ်ႏခမ်း (မြင့်မိုရ်တိုင်း)၊ စန္တာႏခမ်း (စန္တာတိုင်း)၊ ခွန်ဖြားဗွာခမ်း (ခွန်ဖြားဗွာတိုင်း) နှင့် သူရိယခမ်း (သူရိယတိုင်း) တို့ဖြစ်သည်။
မျင်ꩻမိုရ်ႏခမ်း (မြင့်မိုရ်တိုင်း) သည် ကလော-တောင်ကြီး-လွိုင်လင်-နမ့်စန် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး မြောက်ဖက်ခြမ်းရှိ တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ် ၊ ပင်လုံ၊ မိုင်းပွန်၊ နမ့်စန်မြို့နယ် စသည့် မြို့နယ်မြောက်ဖက်ခြမ်း ဧရိယာများ ပါဝင်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။
https://myanmar-now.org/mm/news/58435/ စန္တာႏခမ်း (စန္တားတိုင်း) သည် ကလော(အောင်ပန်း)၊ ဟဲဟိုး တောင်ဖက်ခြမ်း၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်များဖြစ်သော အင်းလေးအနောက်ဖက်ကမ်းဒေသ ဧရိယာတို့ပါဝင်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။
ခွန်ဖြားဗွာခမ်း (ခွန်ဖြားဗွာတိုင်း) သည် တောင်ကြီးမြို့တောင်ဘက်မှ ကရင်နီ(ကယား)ပြည်နယ် နယ်စပ်အထိ အကျုံးဝင်သော အင်းလေးအရှေ့ဖက်ကမ်းဒေသ နယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ သူရိယတိုင်းသည် ဟိုပုံး-ဆီဆိုင်-လွိုင်ကော် ကားလမ်းမကြီး အရှေ့ဖက်ခြမ်းဒေသ ဟိုပုံးမြို့နယ် တောင်ဖက်ခြမ်းနှင့် မဲနယ်တောင်တန်းဒေသအပါအဝင် ဆီဆိုင်မြို့နယ်နှင့် မောက်မယ်မြို့နယ် အနောက်ဖက်ခြမ်းအထိ ပါဝင်သည်။
PNA သည် ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှုနှင့် မှောင်ခိုကူးခြင်းကို တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းသည့် အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF) နှင့် ကရင်နီတပ်မတော်တို့ နှင့် အလွတ်သဘော မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် PNA သည် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် အခြားသော ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ PNO/PNA အသွင်ပြောင်း ပြည်သူ့စစ်အနေဖြင့် ပြည်သူ့စစ်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး စစ်ကွပ်ကဲရေးရုံးချုပ်ကိုလည်း တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:ပင်လယ်လိပ်များ။
အီဗန် မီခါလိုဗစ်ခ်ျ ဒူးဘာ (; ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၃၁ – ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၂၂) သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသား စာပေဝေဖန်ရေးသမား၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ ဆိုဗီယက်အစိုးရဆန့်ကျင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ယူကရိန်းသူရဲကောင်းဘွဲ့ရရှိထားသူဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းအမျိုးသားသိပ္ပံအကယ်ဒမီ၏ ပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယမြောက် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှဗ်ချန်ကို အမျိုးသားဆုချီးမြှင့်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ယူကရိန်းစွယ်စုံကျမ်း အယ်ဒီတာအဖွဲ့၏ တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ခေတ်ပြိုင် မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာချုပ်၊ ခီးယဗ်စကာ စတာရောဗ်နာ (ရှေးဟောင်းခီးယဗ်)၊ ဆလိုဗိုအီချတ်စ်၊ ယက်ဗရိုအတ်တလန်းတစ်ကာ (ယူရိုအတ္တလန္တိတ်) ဟူသော သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်းများ၏ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်တို့အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အတ္ထုပတ္တိ ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် ဒိုးနတ်စ်က်ဒေသရှိ မီကိုလက်ဗကာရွာမှ လယ်သမားမိသားစုတစ်စုတွင် ဖွားမြင်သော ဒူးဘာသည် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်အထိ ရုရှားဘာသာတစ်မျိုးတည်းကိုသာ ပြောဆိုခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
Ivan Dziuba: In Europe there are no countries that do not have own universal encyclopedias... Except for Ukraine (Іван Дзюба: В Європі немає держав, які не мають універсальних енциклопедій... Крім України). Ukrayina Moloda. ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ပလိပ်ရောဂါကြောင့် ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ အနီးအနားရှိ နော်ဗိုးတရိုယစ်စကတ်ရွာသို့ ရှောင်တိမ်းခဲ့ရသေးသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အိုလန်နဗ်စကီကျောက်ကျင်း (ယခု ဒိုးကူးချယ်ယဗ်စ်က်မြို့) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုမြို့တွင်ပင် အလယ်တန်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဒိုးနတ်စ်က်ပညာရေးသိပ္ပံ၊ ရုရှားဝေါဟာရဗေဒမဟာဌာနမှ ဘွဲ့ရပြီး၊ ရှဗ်ချန်ကိုစာပေသိပ္ပံတွင်လည်း ဘွဲ့လွန်တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံးလက်ရာကို ၁၉၅၉ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၆၅ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် Internationalism or Russification? ဟူသော စာအုပ်တွင် ဆိုရှယ်လစ်လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း၏ အမျိုးသားဆက်ဆံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေမှုများအကြောင်း ရေးသားကာ ကွန်မြူနစ်အာဏာပိုင်များထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။
ယူကရိန်း ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၏ အထူးကော်မရှင်က စာအုပ်ပါအကြောင်းအရာများသည် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်၏ သရုပ်မှန်၊ ပါတီ၏ အမျိုးသားမူဝါဒ၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ကွန်မြူနစ်အယူဝါဒတို့ကို ပျက်ရယ်ပြုသည်ဟုဆိုကာ ဆိုဗီယက်ပြည်သူချင်း စည်းလုံးမှုပျက်ပြားစေမှု၊ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားပြည်သူများအကြား အမုန်းတရားဖြန့်ဝေမှုတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ငါးနှစ်၊ ပြည်နှင်ဒဏ် ငါးနှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။
၁၈ လကြာ ထောင်ဒဏ်ကျခံပြီးသည့်နောက်၊ အန်တိုနော့ဗ် စဉ်တိုက်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစက်ရုံ၏ အသနားခံမှုဖြင့် ၎င်းတို့ပိုင်သတင်းစာတိုက်တွင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံ သီးခြားလွတ်လပ်လာသောအခါ ဒူးဘာမှာ ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ယူကရိန်းလူထုလှုပ်ရှားမှုပါတီ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်လာပြီး၊ ၁၉၉၁ မှစတင်ကာ ဆူချတ်စ်နစ်တ်မဂ္ဂဇင်း၏ ပင်တိုင်ထုတ်ဝေသူလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်အထိ ယူကရိန်းယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ရှဗ်ချန်ကိုဆု၊ အိုဘီလတ်စကီးဆု၊ အန်တိုနိုဗစ်ခ်ျ နိုင်ငံတကာ ရန်ပုံငွေဆု၊ ဗိုလိုဒီမျာ ဗာနဒ်စကီးဆုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ မြို့တော် ခီးယဗ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၀ ရှိပြီဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၃၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:ယူကရိန်း စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အစိုးရဝန်ကြီးများ။
ကျပင်းထိပ်ခေါင်တင်၊ ငယ်မည်-မယ်မြတ်ရွှေ (၁၇၉၄ ဝန်းကျင်- ၁၈၇၄) သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ရှစ်ဆက်မြောက် မင်းဧကရာဇ်ဖြစ်သော သာယာဝတီမင်း၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်ပြီး နဝမမြောက်ဘုရင် ပုဂံမင်း၏ မယ်တော်ဖြစ်သည်။
မျိုးရိုးဆင်းသက်ပုံ မြတ်ရွှေ၊ ကျပင်းမင်းသမီးသည် ရာဇသွေးအပြည့်ရှိသော မင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး အလောင်းမင်းတရား၏မြစ်တော် တစ်ဖြစ်လဲ ဗဒုံမင်း၏ မြေးတော်ဖြစ်သည်။
အလောင်းမင်းတရားသည် ၎င်း၏မယ်တော်မင်းစောဦး ၏မောင်တော်စပ်သော မင်းသီရိရန္တဇ၏ သမီးတော်မယ်ယွန်းစံနှင့် လက်ဆက်၍ မင်းအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ စန္ဒာဒေဝီ ဘွဲ့နှင့် မိဖုရားခေါင်တင်သည်။
ထိုမိဖုရားခေါင်၏ နှမတော် မယ်နှိုင်းစံသည် ရတနာသိဃ်မြို့ဝန် သတိုးမဟာတရဖျား နှင့် ပေါင်းသင်းရာ ခင်မင်းလှ ကို မွေးသည်။
ခင်မင်းလှအရွယ်ရောက်ရာ မယ်တော်ဘက်မှ တစ်ဝမ်းကွဲ တော်စပ်သော [ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရား|ဆင်ဖြူရှင်]နှင့်ထိမ်းမြားရာ ဆင်ဖြူရှင် အရိုက်အရာဆက်ခံသေအခါ မိဖုရားခေါင်အဖြစ်သို့ရောက်၏။
ဆင်ဖြူရှင်နှင့်မိဖုရားခေါင် တို့မှ မင်းရွှေနန်းကိုရသည်။
တစ်ဖန် သမီးတော် မင်းရွှေနန်းသည် ဦးရီးတော်[ဗဒုံမင်း] ၏ သားတော် ပုဂံဘုရင်ခံ သတိုးမင်းဖျား(မောင်ပေ)နှင့် လက်ဆက်ရာ ကျပင်းမင်းသမီးကိုဖွား၏။
ကျပင်းမင်းသမီး၏ မိသားစုတွင်း၌ပင် မိဖုရားခေါင်(၄)ဆက်ဖြစ်တည်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့မှာ ဘေးမတော် မဟာမင်္ဂလာရတနာဓိပတိသီရိရာဇာစန္ဒာဒေဝီ ဘွဲ့ခံ မိဖုရားခေါင်ကြီး မယ်ယွန်းစံ ဘွားတော် သီရိအတုလမဟာ ပဒုမ္မာဒေဝီ ဘွဲ့ခံ မိဖုရားခေါင်ကြီး ခင်မင်းလှ ၎င်းကိုယ်တိုင် နှင့် သမီးတော် သီရိပဝရ အတုလတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိ ရတနာဒေဝီဘွဲ့ခံ စကြာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့ဖြစ်ကြသည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ ကျပင်းမင်းသမီး (မယ်မြတ်ရွှေ)ကို ခရစ်နှစ် ၁၇၉၄ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ပုဂံမြို့စားသတိုးမင်းဖျား ၏ ကြင်ယာတော်မင်းရွှေနန်း မှ ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဘိုးတော်ဘုရား ၏ တောင်ရွှေရေးမိဖုရားမှ မွေးသော သားတော်ဖြစ်ရာ ဘိုးတော်ဘုရား ၏မြေးမ တော်စပ်ပြီး တောင်ငူမြို့ကိုစားရသည်၊ နောင် ကျပင်းမြို့ကိုစားရသည်။
၁၈၁၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ဝမ်းကွဲအစ်ကိုတော်စပ်သူ မောင်ခင် (သာယာဝတီမင်း) နှင့် စုလျားရစ်ပတ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
မောင်ခင်မှာ ထိုစဉ်ကာလ က သရက်မြို့ကိုစားရသောကြောင့် ခင်ပွန်းသည်၏ စားရသောမြို့အမည်နှင့် တွဲ၍ သရက်ထားထား ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက် ခင်ပွန်းသည်မှာ သာယာဝတီမြို့ကိုစားရ၍ သာယာဝတီထိပ်ထား ဟုလည်းကောင်းခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
သရက်မြို့စားမင်းသား မောင်ခင်နှင့်ပေါင်းသင်းရာ ခရစ်နှစ် ၁၈၁၁၊ ဇွန် ၁၁ရက် တွင် မောင်လူကလေး(ပုဂံမင်းဖြစ်လာမည့်သူ) နှင့် ၁၈၁၃၊ဒီဇင်ဘာ၊၁၃ရက် ၌ စကြာဒေဝီမင်းသမီး ကိုလည်းကောင်း မွေးဖွားခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၉၆ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၃၄ ဝန်းကျင်ခန့်) တွင်ခဲအိုတော်ဘကြီးတော်မင်းတရားကြီး ကိုယ်တော် ကျန်းခန့်တော်မမူသောအခါ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးကို မိဖုရားခေါင်ကြီး မယ်နုနှင့် ၎င်း မောင်တော်စလင်းမြို့စားမင်းသားတို့အား လွဲအပ် ထားခိုက် စလင်းမြို့စားနှင့်အပေါင်းပါတို့က သာယာဝတီမင်းသားအပေါ် မှုခင်းရှာကြံ၍အိမ်တော်ကိုဝိုင်းသောကြောင့် သာယာဝတီမင်းသားသည် ကြင်ယာတော် ကျပင်းမင်းသမီးနှင့် အတူ ရွှေဘိုသို့ နောက်တော်ပါများနှင့် အတူထွက်ခွါ၍ အခိုင်နေလေသည်။
မကျန်းမမာဖြစ်နေသော နောင်တော်မင်းတရားကြီးသည် စလင်းမင်းသားနှင့်အပေါင်းပါတို့ကို ညီတော် သာယာဝတီ မင်းသားအားပေးအပ်၍ ၁၁၉၉ ခုနှစ်ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်နေ့(ခရစ်နှစ်-၁၈၃၇)တွင် ထီးနန်းကိုပါ လွှဲအပ်လေသည်။
သာယာဝတီမင်းသည် ရွှေထီးရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်းတော်မူပြီးလျှင်အမရပူရမြို့ကို ပြန်လည်ပြုပြင်၍ ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင်ပြောင်းရွှေ့စံတော်မူသည်။
၁၂၀၂ ခုနှစ်ဝါဆိုလဆန်း၁ဝ ရက်နေ့ (ခရစ်နှစ် ၁၈၄၀ခန့်)တွင် ကျပင်းမင်းသမီး နှင့်အတူ ဘိသိက်ခံတော် မူ၍ သီရိပဝရာဒိတျာလောကဓိပတိ ဝိဇယမဟာ ဓမ္မရာဇာဓိရာဇာ တံဆိပ်နာမံခံ တော်မူသည်။
ကျပင်းမင်းသမီးအား သီရိပဝရတိလောကမဟာရတနာ ပဒုမဒေဝီ ဘွဲ့ခံစေ၍ မိဖုရားခေါင် မြှောက်သည်။
မိဖုရားခေါင်ကြီး အဖြစ် တန်ခိုးထွားခဲ့ပုံ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် သုံးဆက်တိုင်တိုင်အာဏာ ကြီးခဲ့ပါတယ်။
မိမိရဲ့အာဏာအတွက် နန်းသွေးတော်တော်များများ ကို သုတ်သင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများပါရှိသည်။
သာယာဝတီမင်း ဟာ မိမိရဲ့ မိဖုရားခေါင်ကျပင်းမင်းသမီးကြီးက မွေးဖွားတဲ့ပုဂံမင်းသားထက် အလယ်နန်းမိဖုရားကဖွားမြင်တဲ့ သားတော်တွေ ဖြစ်တဲ့ ပခန်းမင်းသားနဲ့ပြည်မင်းမင်းသားကို အရေးပေးချစ်ခင်ခဲ့ပါသည်။
သာယာဝတီမင်းကြီး စိတ္တဇ ရောဂါစွဲကပ်တဲ့အချိန်ကစပြီး မိမိသားရဲ့ ထီးနန်းလုဘက်ဖြစ်တဲ့ပြည်မင်းသား၊ ပခန်းမင်းသားနဲ့တကွ မြောက်သားတော်အခြွေအရံတွေကို ဘုရင့်အမိန့်နဲ့ဖမ်းဆီးပြီး သုတ်သင်ပြစ်ခဲ့ပါသည်။
နောက်ပြီး ပုဂ္ဂလိက ရန်ငြိုးထားပြီး သာယာဝတီမင်းရဲ့သာမန်အရပ်သူ အနောက်နန်းမိဖုရားမမြလေးကိုလဲ ဘုရင့်အမိန့်သုံးကာ သာယာဝတီမင်းရဲ့သားတော်ပြည်မင်းသားနဲ့ဖောက်ပြန်သည်ဟုစွပ်စွဲပီး ဆင်နဲ့နင်း အဆုံးစီရင်စေသည်။
အဲ့ဒီအချိန်မှာသာယာဝတီမင်းကြီးရဲ့အခြေအနေဟာ တော်တော်ဆိုးရွားနေချိန် ဗေဒင်ဟောကိန်းအစီအရင်ဖြင့် ကြေးနဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ ထောင်ထဲမှာ သီးသန့်ထားပြီး သာမန်အဆင့်ကိုယ်လုပ်တော်ကမွေးဖွားတဲ့ ထီးနန်းလုနိုင်ခြေမရှိတဲ့ တရုတ်မြှော်မင်းသားလေးကို အစောင့်အနေနဲ့ထားရှိခဲ့သည်။
အဲ့ဒီနောက်မကြာခင်မှာပဲရွှေဘိုမင်းတရားကြီးဟာ သက္ကရာဇ် ၁၂၀၈ခု၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၄၆ နိုဝင်ဘာလတွင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။
ယုတ်စွအဆုံး မိမိရဲ့ လင်တော်မောင် ရွှေဘိုမင်းတရားကြီး ကိုပင် အဆိပ်ဆေးခပ်ပြီး အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်ဟု ကောလဟာလ ထွက်စေခဲ့သည်အထိ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
နောက်ပြီး မြန်မာတို့အတွက်အရေးပါလွန်းလှတဲ့ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်အပါအဝင် မြေကလားသော် သရက် ကုန်းကလားသော် တောင်ငူအထိ နယ်မြေတွေဆုံးရှူံးခဲ့ရတဲ့ အင်္ဂလိပ် မြန်မာဒုတိယ ကျူးကျော်စစ်ကြီးကို ဖြစ်စေခဲ့သူ အဖြစ် လက်ညှိုး ထိုးနိုင်ဖွယ်ရှိသူ ဖြစ်သည်။
ပုဂံမင်းလက်ထက် ရွှေဘိုမင်းနတ်ရွာစံပြီးသည့်နောက် သားတော်ပုဂံမင်း နန်းတက်ရာ မယ်တော်ကျပင်းမင်းသမီးအား မယ်တော်ကြီးအဖြစ် တောင်နန်းဆောင်၌သာ ဆက်လက်စံစေ၍ မင်းခမ်းမင်းနား အဆောင်အယောင်နှင့်ထားသည်။
ပုဂံမင်း၏ မိဖုရားခေါင်မင်းရွှေကျူ မှာ ဘိုးတော်ဘုရား၏ မက္ခရာသားတော်မှ မြင်သောသမီးတော်ဖြစ်သည့် အလျောက် ကျပင်းမယ်တော်ကြီး နှင့် ညီအစ်မဝမ်းကွဲ တော်စပ်ပြီး အနေအေးသူဖြစ်ရာ ကျပင်းမယ်တော်ကြီးသာလျှင် အနောက်ဆောင်၌ တန်ခိုးထွားခဲ့သည်။
ပုဂံမင်း မှာ တိုင်းပြည်ရေးထက် ဘိုင်ဆပ်၊ မောင်ပိန် တို့၏ မြှောက်ပေးမှု ဖြင့် ဖဲရိုက် ကြက်တိုက် အပျော်အပါးတို့၌သာ ယစ်မူးနေရာ မယ်တော်ကျပင်းမိဖုရားကြီးမှာ လွှတ်တော်ကိစ္စများတွင် စိတ်ကြိုက် ခြယ်လှယ်လေသည်။
နောင်တွင် ဘိုင်ဆပ်၊မောင်ပိန် တန်ခိုးထွားလာရာ မယ်တော်ကြီး ၏ အရှိန်အဝါကျဆင်းလာသည်။
မြို့ဝန် ဘိုင်ဆပ်တို့ အဖွဲ့မှ မိဖုရားငယ်များ၊ မောင်းမမိဿံ များအား အကျပ်ကိုင်ခြိမ်းခြောက်၍ အလောင်းအစားပွဲများ အတွက်ငွေကြေးတောင်းခံသည်။
ထိုအခြင်းအရာတို့အား မသိရှိသော ပုဂံမင်းမှာ တစ်နေ့၌ မြို့စောင့်နတ်၏ အိပ်မက် ပေးမှုဖြင့် ရုပ်သေးသဘင်ကျင်းပရာ မယ်တော်ကျပင်းမိဖုရားမှ ပုဂံမင်း၏ ဇကားမိဖုရား အကူအညီဖြင့် အနောက်ဝန်ထံ ခွင့်မတောင်းဘဲ ဝင်လာသော ဘိုင်ဆပ်တို့အား အလစ်ငိုက်ဖမ်း၍ ဘုရင့်ရှေ့တော်မှောက် ခေါ်သွင်းစေသည်။
ထိုနောက်စစ်ဆေးမေးမြန်းရာ ပုန်ကန်ခြားနားမှာ ပေါ်ပေါက်သဖြင့် ဘိုင်ဆပ်၊မောင်ပိန်နှင့် နောက်လိုက်များ ကွပ်မျက်ခံရသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် ကုန်တင်သင်္ဘော ကပ္ပတိန် ဟာရိုလူဝီနှင့် ရောဘတ်ရှက်ပတ်တို့သည် ရန်ကုန်မြစ်အတွင်း၌ ရှိနေစဉ် သင်္ဘော ပေါ်၌ လူသတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။
မြန့်မာရေပိုင်နက်အတွင်းတွင် ဖြစ်သည့်အတွက် ရန်ကုန်မြို့ဝန်က ဖမ်းဆီးဒဏ်ရိုက်သည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့က မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာထိခိုက်လျက်ရှိသော ပုဂံမင်းသည် ပြည်သူများက မိမိထက်ကြံရည်ဖန်ရည် ရှိသော မင်းတုန်း၊ ကနောင် ညီနောင်တို့အား အရေးပေးသည့်အပေါ် မရှုစိမ့်ဖြစ်၍ ပုန်ကုန်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ရာ မင်းသားညီနောင်တို့ ရွှေဘိုအရပ်သို့ တိမ်းရှောင်လေသည်။
သမိုင်းစာအုပ်များတွင် မင်းတုန်း ညီနောင် စွဲချက်တင်ခံရခြင်းမှာ ကျပင်းမိဖုရားကြီး ၏ ပယောဂမကင်းဟု ရေးသားဖော်ပြကြသည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် မင်းသားညီနောင် တို့၏ လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ကို မယှဉ်နိုင်ရကား ထီးနန်းစွှန့်သဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၃ တွင် မင်းတုန်းမင်းသား နန်းတက်သည်။
ကျပင်းမယ်တော်ကြီး မှာ ပုန်ကုန်မှု အစတွင် သားတော်ပုဂံမင်းဘက်မှ ပါဝင်သောလည်း အခြေအနေမလှ သဖြင့် မင်းတုန်းမင်း ဘက်ခိုလှုံသည်။
မင်းတုန်းမင်းလည်း ကျပင်းမယ်တော်ကြီးအား မိမိထံခိုလှုံသည်ကတစ်ကြောင်း၊နတ်ရွာစံဖခမည်းတော်၏မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်သည်ကတစ်ကြောင်း ထောက်၍ စည်းစိမ်အခြွေအရံ မလျော့စေဘဲ စံမြန်းစေသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီး နန်းတက်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ ကျပင်းမယ်တော်ကြီးရဲ့သမီးတော် စုဖုရားကြီး(စင်္ကြာဒေဝီ)ကိုတောင်နန်းတင်ပြီးမြှောက်စားခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီးရဲ့ မန္တလေးနန်းတော်ထဲမှာပဲ နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်နီးပါးစံနေခဲ့ရပါတယ်။
သမီးတော်စုဖုရားကြီး နတ်ရွာမစံမှီ တစ်နှစ်အလိုကျမှာသာ နတ်ရွာစံကံတော်ကုန်ခဲ့ပါတယ်။
နတ်ရွာစံပြီးတဲ့နောက်မှာလည်း စကြဝတေးမန္ဓတ်မင်းတို့၏ မိဖုရားကို သင်္ဂြိုဟ် သည့်နည်းအတိုင်းဟုဆိုကာ ခမ်းနားစွာ သင်္ဂြိုဟ် ခဲ့ပြီးတဲ့နောက်မှာ အရိုးကို လှော်ကားနဲ့ တင်ပြီး ဧရာဝတီမြစ် ထဲချခဲ့ပါတယ်။
မန်းလေးနန်းတွင်းက သင်္ဂြိုဟ် သည့်နေရာမှာလဲ ကျွန်းပြဿဒ် ဆောက်လုပ်ပြီး အမှတ်တရထားရှိခဲ့တာကို ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ကောင်းမှုတော်များ ရွှေဘိုမင်းတရားကြီးသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် တွင် မန္တလေးမြို့ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ ဇောင်းကလော‌ရေကန်အနီး၌ ဘုရားစေတီတော်တစ်ဆူ တည်ထားတော်မူ၍ ဘုရားစေတီ တော်ကို “လောကမဏိစူဠာစေတီတော်”ဟု ဘွဲ့တော်တည်ထား ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ထောင့်လေးထောင့်၌ အရံစေတီတော်တစ်ဆူစီ တည်ထားတော်မူသည်။
စေတီတော်၏ အနောက်မြောက်ထောင့်တွင် သမီးတော် စုဖုရားကြီး(နောင် စကြာဒေဝီ) မှ “သုံးလောကပရမေ” ဘွဲ့တော်တင်ပြီး စေတီတစ်ဆူတည်ထားတော် မူသည်။
စေတီတော်ကြီး၏ အရှေ့တောင်ထောင့်၌ မိဖုရားခေါင် ကျပင်းမင်းသမီး မှ “မဟာတိလောက” ဘွဲ့တော်တင်ပြီး စေတီတစ်ဆူတည်ထားတော်မူသည်။
စေတီတော်ကြီး၏ အနောက်တောင်ထောင့်၌ ဗန်းမော်မိဖုရားမှ “သုံးလူ့ထိပ်ပန်” ဘွဲ့တော်တင်ပြီး စေတီတစ်ဆူ တည်ထား‌တော်မူသည်။
စေတီတော်ကြီး၏ အရှေ့မြောက်ထောင့်၌ အနောက်နန်းမတော် မမြလေးမှ “ရတနာလောက” ဘွဲ့တော်တင်ပြီး စေတီတစ်ဆူတည်ထားတော်မူခဲ့သည်။
ထိုပြင့် ကျပင်းမိဖုရားကြီးသည် မင်းကွန်းအရပ်ရှိ မယ်တော်ကြီးဘုရား အား တည်ထားကိုးကွယ်သူ ဒါယိကာမ ဖြစ်သည်။
ဘုရားစေတီ၏ အမည်ခေါ်တွင်ပုံကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် ရွှေဘိုမင်းနတ်ရွာစံပြီးနောက် ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင် မယ်တော်ကြီးဖြစ်လာသည့်အချိန်၌ တည်ထားခဲ့ဟန်တူသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ်မိဖုရားများ ကဏ္ဍ:၁၈၇၄ ကွယ်လွန်သူများ။
ယူကရိန်းရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီ (; ) သည် ယူကရိန်းရုပ်ရှင်နယ်ပယ်မှ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များပါဝင်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ခေတ်မီယူကရိန်းရုပ်ရှင်လောက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်နှင့် ထောက်ပံ့ပေးရန် ရည်ရွယ်ချက်တို့ဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထိုရည်ရွယ်ချက်တို့နှင့်အညီ ၂၀၁၇ မှစ၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ရွှေဒီဂါရုပ်ရှင်ဆုကို ချီးမြှင့်လျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း В Україні створено Національну кіноакадемію та кінопремію «Золота дзиґа» ယူကရိန်းရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီကို အကျိုးအမြတ်မယူသော ပြည်သူပိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အဖြစ် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
Статут ГО «Українська Кіноакадемія» УК, 2017 ထိုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်အဆင့် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ချီးမြှင့်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်မည့်အကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
В Україні заснували національну кінопремію "Золота дзиґа". Перший канал. 20.02.2017. Процитовано 22.02.2017.В Україні з'явиться власний "Оскар". TCH.ua. 21.02.2017. Процитовано 22.02.2017. ယူကရိန်းရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီကို ယူကရိန်း နိုင်ငံတော်ရုပ်ရှင်အေဂျင်စီနှင့် စတော့ကုမ္ပဏီ "TASKOMBANK" တို့၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် အိုဒဲဆာ နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ТАСКОМБАНК — партнер Української Кіноакадемії та Національної Кінопремії. Офіційний сайт АТ "ТАСКОМБАНК". 20.02.2017. Процитовано 22.02.2017. ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီနှင့် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုတို့အတွက် အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာအဖြစ် အန်နာ မာချူးခ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုဖြစ်သည့် ရွှေဂျင်ရုပ်ရှင်ဆုချီးမြှင့်ခြင်း အခမ်းအနားကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီအသင်းဝင် အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်သုံးချက်အနက် တစ်ချက်ချက်နှင့်ကိုက်ညီပါက ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီ အသင်းဝင်အဖြစ် ပါဝင်နိုင်သည်။
၁၉၉၁ မှစတင်ကာ ရုပ်ရှင်လောကမှ ဖန်တီးသူလက်ရာရှင် (သရုပ်ဆောင်၊ ဇာတ်လမ်း၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာ၊ ကင်မရာမင်း၊ ထုတ်လုပ်ရေးစီစဉ်သူ၊ တေးရေး) အဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှင်တစ်ကားနှင့်အထက် သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်၊ ကာတွန်းရုပ်ရှင် သုံးကားနှင့်အထက် ထုတ်လုပ်သူအဖြစ်သော်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်နေသူ (ဖြန့်ချိသူများ၊ ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးသမားများ၊ နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော် ဥက္ကဋ္ဌများ အပါအဝင်) ယူကရိန်းရုပ်ရှင်လောက တိုးတက်ရေးအတွက် ထင်ရှားသိသာစွာဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ယဉ်ကျေးမှု၊ အနုပညာ၊ ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပြည်တွင်းရုပ်ရှင် စပွန်ဆာနှင့် နာယကများ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်မှ မတ်လ ၁၉ ရက်အထိ အသင်းဝင်လျှောက်လွှာများ လက်ခံခဲ့ရာ၊ လျှောက်ထားသူ ၃၄၃ ဦးအနက် ၂၄၂ ဦးကို အသင်းဝင်အဖြစ် လက်ခံအတည်ပြုခဲ့သည်။
Сформовано список членів Української Кіноакадемії на офіційному сайті Української кіноакадемії. Процитовано 06.04.2017Членами Української кіноакадемії стали понад 240 кіномитців. Детектор-медіа. 21 березня 2017. Процитовано 12.04.2017. ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်အထိကိုမူ ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ထပ်မံလက်ခံခဲ့ရာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အသင်းဝင်ဦးရေ ၃၅၅ ဦး ရှိပြီဖြစ်သည်။
«Золота дзиґа»: жанрове кіно, український IMDb і подив. Телекритика. 19.03.2019. Процитовано 21.03.2019.Список членів Української Кіноакадемії ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီ၏ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
Оголошено склад Правління Української Кіноакадемії. Українська кіноакадемія. 08.10.2017. Процитовано 09.11.2018.Українська кіноакадемія оголосила новий склад Правління та Наглядової ради. Детектор медіа. 18 листопада 2017. Процитовано 09.11.2018. ဗိုလိုဒီမျာ ဗိုအီတန်ကို (ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးသမား) — ဘူတ်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဆဲရ်ဂေအိ ဘော်ဒေးနျုခ် (ရိုက်ကူးရေးပညာရှင်) လျူဒ်မီလာ ဂေါရ်ဒဲလဒ်ဇီ (အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်) အီဗန်နာ ဒျာဒျူရာ (ထုတ်လုပ်သူ) ဒန်းနစ်အီဗာနော့ဗ် (ထုတ်လုပ်သူ) မီခယ်လို အီလျန်ကို (ဒါရိုက်တာ) ဆဲရ်ဂေအိ လဗ်ရန်နျုခ် (ထုတ်လုပ်သူ) ယူရီ မင်န်ဇျာနော့ဗ် (ထုတ်လုပ်သူ) ယဲဂေါရ် အိုလယ်ဆိုဗ် (ထုတ်လုပ်သူ) အန်ဒရီယ ရီဇောလ် (ထုတ်လုပ်သူ) ဗလဒ် ရယာရှင်း (ထုတ်လုပ်သူ) အီဂေါရ် ဆာဗိချန်ကို (ထုတ်လုပ်သူ) အန်ခတမ် ဆယ်အိတာဘလာယဗ် (ဒါရိုက်တာ၊ အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်) ဗလဲရီးယား ဆိုချီဗတ်စ် (ထုတ်လုပ်သူ) မာရီနာ စတပ်ပန်စကာ (ဒါရိုက်တာ) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကဏ္ဍ:ယူကရိန်း ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း။
ဘလက်လယ်ဗယ် () သည် ဒါရိုက်တာ ဗာလန်တိုင်း ဗာစယာနိုဗယာခ်ျ ရိုက်ကူးပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သည့် ယူကရိန်း ဒရာမာရုပ်ရှင်တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အကြိမ် (၉၀) မြောက် အကယ်ဒမီဆု (အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားစကားပြောရုပ်ရှင်ဆု) အတွက် ယူကရိန်းနိုင်ငံကိုယ်စားပြုရုပ်ရှင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။