kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
), ဒုက္ခသင်္ခယ = ဆင်းရဲ “ဒုက္ခ” အကြွင်းမဲ့ ကုန်ခန်းပျက်စီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ထေရ၊၂၉၄။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၁။
), ဒုက္ခူပသမ = ဆင်းရဲ “ဒုက္ခ”၏ ငြိမ်းအေးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိမတိ၊၁၊၃၂။
) ဒုက္ခုပသမဂါမီ-ကြည့်။
ဒုဒ္ဒသ = သိမြင်နိုင်ခဲ သက်ဝင်နိုင်ခဲသော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၃၊၅။
ဒီ၊၂၊၃၁၊ ၃၂။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၄၅။
), ဒုပ္ပဿ = မြင်နိုင်ခဲရောက် နိုင်ခဲသော “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊၄၇။
), ဒုရနုဗောဓ = ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သော်မှ ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာ ထိုးထွင်းသိအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၃၄၈။
) ဒေါမနဿိန္ဒြိယနိရောဓ = ဒေါမဿိန္ဒြေ၏ ကင်းပြတ်ချုပ်ငြိမ်း လက်စသိမ်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၁၈၈။
), ဒေါသက္ခယ = အမျက်ထွက်ပြစ်မှားမှု “ဒေါသ” ကုန်ခန်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၂၂၊ ၄၄၇။
သံ၊၃၊၇။
စူဠနိ၊၁၀၄၊ ၂၁၄။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၈၊ ၁၀၆။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၈။
မ၊ဋီ၊၁၊၃၀၇။
), ဒေါသဝိနယ = ဒေါသကိုပယ်ဖျောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၇။
) ဓမ္မ = အပါယ် ၄-ပါးသို့ မကျရောက်အောင် ဆောင်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်”, ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထုတ်ဆောင်ခြင်းကိစ္စ၏ ပြီးစီး ကြောင်းဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၅။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၂၇၆။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၁၇၂။
မ၊ဋီ၊၁၊၂၃၂။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၇။
), ဓမ္မကာယ = လောကုတ္တရာတရား ၉-ပါးအပေါင်းတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၈။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၃။
), ဓမ္မဓာတု = မိမိသဘောကို ဆောင်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၁။
), ဓမ္မပဒ = နိဗ္ဗာန်တရားအစု၊ အသင်္ခတ တရားအစုဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ ဋီ ၁။
), ဓမ္မရသ = တရားအရသာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”(စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၇၅။
), ဓမ္မဝရ = တရားမြတ် “နိဗ္ဗာန်", မြတ်သောတရားဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”, တောင့်တအပ်မြတ်သော တရားဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အပ၊၁၊၄၅။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၅၊), ဓမ္မသီသ = သင်္ခါရတရားတို့၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၃။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၇၃။
), ဓမ္မသောတ = အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ်တရားအယဉ် (အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၄။
) ဓူဝ = မြဲမြံတည်တံ့ခိုင်ခံ့သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁။
) နဂရ = သေက္ခ, အသေက္ခ, အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ကျက်စားရာမြို့ ရွာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၈၆။
), နာမ = အာရမ္မဏိကတရားတို့ကို မိမိသို့ ညွတ်စေတတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၄၀၉။
), နိက္ခန္တဗာဓက = အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ, အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့မှ ထွက်မြောက်သည်ဖြစ်၍ အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ညှင်းဆဲနှိပ်စက်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ မဟာဋီ၊၃၄။
), နိစ္စ = ဥပါဒ်-ဟူသော အစ, ဘင်-ဟူသော အဆုံးမရှိသောကြောင့် မြဲသော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၄၁၁။
အဘိ၊ဝတာရ၊၁၁၁။
ရူ၊ဋီ၊၃၁၃။
), နိဒ္ဒုက္ခ = ဆင်းရဲမရှိရာ “နိဗ္ဗာန်”, ဆင်းရဲကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၂။
), နိပုဏ = သိမ်မွေ့သော ဉာဏ်၏ကျက်စားရာ အာရုံပြုရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁။
), နိပ္ပပဉ္စ = သတ္တဝါတို့ကို သံသရာ၌ ကြာမြင့်စေတတ်သော တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိမရှိရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၆၊ ၂၂၇။
), နိဗ္ဗာနဓာတု = ရာဂ, ဒေါသ, မောတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်း သဘောဟုဆိုအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၇။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၉။
), နိဗ္ဗာနပဒ = အကျယ်ကိလေ သိန်းကုဋေတို့၏ ငြိမ်းအေးရာ နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော တရား အဖို့အစု (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၄။
), နိဗ္ဗာနပုရ = အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ သွားရောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်”(အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၉။
), နိဗ္ဗာနမဟာနဂရ = ဘုရား, ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ, ရဟန္တာတို့ စံပျော်ရာဖြစ်၍ မြို့မြတ်ဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၉။
), နိဗ္ဗူတိ = သံသရာမှ ထွက်မြောက်ခွင့်မပေးပဲ ပိတ်ဆို့တတ်သော တဏှာမှထွက်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (နီတိ၊ပဒ၊၉၅။
ဓာန်၊ ဓာန်၊ဋီ၊၉။
), နိဗ္ဗေဓ = လောဘခဲ, ဒေါသခဲ, မောဟခဲကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၂၁။
), နိမောက္ခ = အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉။
), နိရာမိသ = မစ္စုမာရ်, ကိလေသမာရ်တို့၏ အစာအာမိသမဟုတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၄၁၃), နိရာမိသာနိရာမိသတရဝိမောက္ခ = အာမိသတရားကင်းသည်ထက် အထူးသဖြင့် အာမိသတရားကင်းသည်ဖြစ်၍ ကိလေသာတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ထွက်ခွါရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၂၃၇။
), နိရုဒ္ဓဗာဓက = အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့မှ ချုပ်ချယ်သည် ဖြစ်၍ အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ, အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ညှင်းဆဲနှိပ်စက်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၇။
), နိရုပတာပ = ကိလေသာဟူသော ပူပန်ခြင်း အလျင်းမရှိရာ “နိဗ္ဗာန်” (ထေရီ၊၄၃၄။
ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၂၈၅၊ ၂၉၈။
), နိရုပဒ္ဒဝ = ဥပဒ္ဒဝေါ ဘေးရန်မရှိရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (မိလိန္ဒ၊၃၀၉။
), နိရုပဓိ = ခန္ဓုပဓိ-အစရှိသော ဥပဓိတို့ကင်းရာ မရှိရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဣတိဝုတ်၊၂၂၆။
), နိရောဓ = တဏှာနှင့် ဝဋ်ဆင်းရဲအားလုံး အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ဆုံးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၁၊၂၃၊ ၁၅၂။
ဣတိဝုတ်၊၂၂၆၊ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၈၅။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၇၄။
အဘိ၊ဝတာရ၊၇၇၅။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၄၉။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၃၉။
), နိရောဓဓာတု = ကိလေသာ အားလုံးတို့ ချုပ်ရာသဘောဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဣတိဝုတ်၊၂၂၆။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၈၈), နိဝါရ = အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ, အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို တားမြစ်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၇၊ ၃၈။
) နိဝါရဗာဓက = အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ, အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ပိတ်ဆို့တားမြစ်တတ်သည်ဖြစ်၍ အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲ, အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ညှင်းဆဲနှိပ်စက်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၈။
), နိဝုဏ = အလုံးစုံသောဝဋ်ဆင်းရဲ, အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ပိတ်ဆို့တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒမဟာဋီ။
၃၄၊ ၃၈။
), နိဿရဏ = ကိလေသာအားလုံး သင်္ခတတရား အားလုံးတို့မှ ကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၁၊၂၆၁။
), နေက္ခမ္မ = အလုံးစုံသော သင်္ခတတရားတို့မှ ထွက်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဣတိဝုတ်၊၂၇၁။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၃၀-၁။
သာရတ္ထ၊၁၊၄၄၆။
သာရတ္ထ၊၃၊၁၉၄။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၆၄။
), ပစ္စတ္တံဝေဒိတဗ္ဗ = မျက်မှောက်ပြုသူ ဝိညူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ကိုယ်တိုင်သိအပ်ခံစားအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၁၊၁၅၉။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ ၂၁၀။
), ပဉ္စက္ခန္ဓနိရောဓ = ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ ချုပ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၃။
) ပဋိနိဿဂ္ဂ = တပ်မက်ခင်တွယ်မှု “တဏှာ”ကို အဆုံးသတ်စွန့်လွှတ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဝိ၊၁၀၈။
) ပဋိပက္ခ = တပ်မက်မှု “တဏှာ”၏ ဆန့် ကျင်ဖက်ဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၈။
), ပဋိသောတ = ကိလေသာရေလျှံ သံသာရာမြစ်ညာသို့ ဆန်တက်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၄၃။
ပါစိတ်၊ ယော၊၁၉၉။
), ပဏီတ = အာရုံပြု၍ မတင်းတိမ်နိုင်အောင် မွန်မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၃၇၊ ၅၄၁။
), ပဏ္ဍိတဝေဒနီယ = ဘုရား စသော ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တို့သာ သိအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၃၄၉။
), ပတိဋ္ဌာ = ထောက်ရာတည်ရာမှီခိုရာ “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊၄၇။
), ပဒ = အသင်္ခတတရား အဖို့အစုဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်", အလွန်မွန် မြတ်သော ထောက်ရာတည်ရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”, အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မျက်မှောက်ပြုအပ်သောအားဖြင့် သွားရောက်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သင်္ဂဟ၊၄၆။
), ပပဉ္စနိရောဓ = တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-ဟုဆိုအပ်သော သံသရာနယ်ချဲ့ တရားတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ “နိဗ္ဗာန်”(အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၆၊ ၂၂၇။
), ပရ = အသင်္ခတဂုဏ်အားဖြင့် မွန်မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်”, ရာဂစသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဖက်လည်းဖြစ်, မွန်မြတ်သော တရားလည်းဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဝတာရ၊၇၇၃။
ဓာန်၊ ဓာန်၊ဋီ၊၆။
), ပရမ = တရားအားလုံးတို့ထက် အမြတ်ခေါင်းဖျားဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”, အကြွင်း အကျန်မရှိသော ကိလေသာဘိသင်္ခါရတို့၏ ငြိမ်းအေးရာ သဘောဖြစ်သဖြင့် မွန်မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သုတ္တနိ၊၂၉၄။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၆။
), ပရမတ္ထ = မဖောက်မပြန် မြတ်သောသဘောဖြစ်၍ မြတ်သောဉာဏ်၏ အာရုံပြုလျက် ကျက်စားရာ “နိဗ္ဗာန်”(ပဋိသံ၊၄၁၃။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၂၇။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၉၁။
), ပရမတ္ထသစ္စ = မဖောက်မပြန် မှန်ကန်တိမတ်သော “နိဗ္ဗာန်” ပရမတ္ထသစ္စာမည်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၅။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၈၂။
), ပရမသုခ = မြတ်သော ချမ်းသာခြင်းရှိရာ “နိဗ္ဗာန်” (မိလိန္ဒ၊၃၀၉၊ ၃၁၀။
) ပရမသုခုမ = အလွန်မွန်မြတ် သိမ်မွေ့ သော “နိဗ္ဗာန်” (ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၄။
), ပရမသုည = မွန်မြတ်၍ သင်္ခါရအားလုံးတို့မှ ဆိတ်သုဉ်းသော “နိဗ္ဗာန်", သင်္ခါရအားလုံးတို့မှ ဆိတ်သုဉ်းသဖြင့် မွန်မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၄၁၃။
), *ပရာမာသဝိပ္ပယုတ္တ = ပရာမာသတရား တို့နှင့်မယှဉ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဓ၊၂၈၅–၆။
), ပရာယဏ = သံသရာကို ဘေးဟု ရှုသူ များ၏ လည်းလျောင်းရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”, အရိယာသူမွန်တို့ တည်နေရောက်ရှိရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၂။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၃၄၈၊ အဘိ၊ဝတာရ၊ဋီ၊၂၊၁၉၈။
) ပဝိဝေက = ဥပဓိတို့မှ ကင်းဆိတ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅။
), ပါရ = သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၏ တဖက်ကမ်းအဖို့ဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်", သံသရာရေ အယဉ်, သံသရာသမုဒ္ဒ၏ ကမ်းသဖွယ်ဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”, အကန့်ဒေါက်ဆန်ဟုဆိုအပ်သော အဘိသင်္ခါရတို့ ကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁။
သံ၊၃၊၁၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၀၊ ၁၁၇၊ ၁၄၉၊ ၁၆၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၈၇၊ ၄၀၇၊ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၄၊ ၃၀၅။
အဘိ၊ဝတာရ၊ဋီ၊၂၊၂၉၈။
), ပါရိမတီရ = သံသရာ၏ထိုမှာ ဖက်ကမ်းဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၃၈၃။
) ပိပါသဝိနယ = ဝတ္ထုကာမတို့ကို သုံးဆောင်ခံစားလိုမှု “ပိပါသ” တဏှာချုပ်ပျောက် ပျက်စီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၁၊၂၃၊ ၁၅၂။
ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၃။
) ဗောဓိ = မဂ်ဉာဏ်, ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် သိအပ်, မျက်မှောက်ပြုအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၉၊ ၁၁၀။
သာရတ္ထ၊၁၊၃၅၁။
), ဗြဟ္မစရိယတ္ထ = မြတ်သောမဂ်အကျင့်ဖြင့် သိအပ်, ရောက်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၂၁။
), ဗြဟ္မညတ္ထ = အရိယာမဂ်ဖြင့်သိ အပ်, ရောက်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၂၁။
), ဘယရတ = ဘေးကင်းရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၉။
), ဘယရဟိတ = ဇာတိဘေး, ဇရာဘေး, မရဏဘေး အစရှိသော ဘေးတို့မှကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်”(အပ၊ဋ္ဌ၊၃၂၉), ဘဝသံယောဇနက္ခယ = ဘဝ သံယောဇဉ်တို့၏ကုန်ရာ “နိဗ္ဗာန်”, ဘဝတို့၌ သတ္တဝါတို့ကို ယှဉ်စေတတ်, နှောင်ဖွဲ့တတ်သော ၁၀-ပါးသော သံယောဇဉ်တို့၏ ကုန်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၂၊၃၁၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၆။
) မဒနိမ္မာဒန = မာန် “မာန”တို့၏ ကင်းပျောက်ပျက်စီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၁၊၂၃၊ ၁၅၂။
ဝိမတိ၊၁၊၁၀၃၊), မဟ = ဘုရား, ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ, အရိယာတို့ ပူဇော်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၅၂။
), မဟန္တ = အရိယာ၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်ရကား မြတ်သည်အဖြစ် ဟူသော အကြောင်းရှိသော “နိဗ္ဗာန်” (ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၈။
), မာနသင်္ခယ = မာနကုန်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဣတိဝုတ်၊၁၉၈။
), မာရာဂတိ = မစ္စုမာရ်, ဒေဝပုတ္တမာရ်, ကိလေသမာရ်၏ ကျက်စားရာ မဟုတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၁၊၁၃၄။
(အဂတိယတ္ထ မာရဿကို သမာသ်လုပ်၍ ဖေါ်ပြသည်။
), မုတ္တိ = တပ်မက်ခင်တွယ်မှု “တဏှာ” ဆင်းရဲ အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၂။
), မောက္ခ = သင်္ခတတရားတို့မှ လွတ် မြောက်ရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်", ဘဝအနှောင် အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း “နိဗ္ဗာန်”, ဘဝ နှောင်အိမ်မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်”, ရာဂ စသည်တို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဝတာရ၊၇၇၅။
), မောဟက္ခယ = တွေဝေမှု “မောဟ”၏ ကုန်ခန်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၆။
) မောဟဝိနယ = တွေဝေမှု “မောဟ”ကို ပယ်ဖျောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၇။
), ယောဂက္ခေမ = ယောဂ ၄-ပါးတို့ ကုန့်ကုန်ရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၉။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၅။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၇၄။
), ရာဂက္ခယ = တပ်မက်တွယ်တာမှု “ရာဂ” ကုန်ခန်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၇။
), ရာဂဝိနယ = တပ်မက်မှု “ရာဂ”ကို ပယ်ဖျောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၇။
-သံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၉), ရာဂဝိရာဂ = တပ်မက်မှု “ရာဂ”၏ တပ်ခြင်းကင်းရာ မဖြစ်ပေါ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၁၊၂၃၊ ၁၅၂။
) ရူပနိရောဓ = ရုပ်အစု၏ ကင်းပြတ်ချုပ်ငြိမ်း လက်စသိမ်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၁၃၂။
မ၊ဋီ၊၃၊၂၇၃။
), ရူပနိရောဓ-လည်းကြည့်။
ရူပသင်္ခယံ = ရုပ်တို့၏ကုန်ဆုံးရာ “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၂၇။
), လေဏ = ပုန်းအောင်းမှီခိုရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၂။
) လောကနိရောဓ = သင်္ခါရလောက၏ ချုပ်ရာ “နိဗ္ဗာန်”(သံ၊၁၊၆၁။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၉၈။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၄၆။
သာရတ္ထ၊၁၊၂၃၉။
ဝိမတိ၊၁၊၅၁။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၂၃၇။
), လောကနိဿရဏ = လောကမှထွက်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃၇။
), လောကန္တ = သင်္ခါရလောက၏ ဆုံးရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (နီတိ၊ပဒ၊၉၅၊), လောကုတ္တရဝိမောက္ခ = လောကသုံးပါးမှ လွန်မြောက်ပြီးဖြစ်၍ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၂၃၇။
), ဝဋ္ဋဒုက္ခက္ခယ = ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ ကုန်ဆုံးရာ “နိဗ္ဗာန်” (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၀။
) ဝဋ္ဋဒုက္ခနိဿရဏ = ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၆၃။
), ဝဋ္ဋဒုက္ခန္တ = ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ဆုံးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၇၄။
), ဝဋ္ဋဒုက္ခပရိမုတ္တိ = ဝဋ်ဆင်းရဲမှလွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊ဋီ၊၂၊၉၂။
), ဝဋ္ဋဒုက္ခမောစန = ဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋီ၊၁၊၁၀၁။
) ဝဋ္ဋဒုက္ခသမုစ္ဆေဒ = ဝဋ်ဆင်းရဲကို ပယ်ဖြတ် ဖျက်ဆီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၇၆။
), ဝဋ္ဋနိရောဓ = ဝဋ် ၃-ပါး၏ချုပ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊ဝိ၊၁၆၁။
), ဝဋ္ဋနိရောဓန = ဝဋ် ၃-ပါး၏ အပြီးတိုင်ချုပ်ငြိမ်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊ဋီ၊၁၊၂၂၂။
), ဝဋ္ဋနိဿရဏ = ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (မ၊ဋီ၊၁၊၃၈၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၆၁။
) ဝဋ္ဋုပစ္ဆေဒ = ကမ္မဝဋ်, ကိလေသဝဋ်, ဝိပါကဝဋ်တို့၏ ပြတ်စဲရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၁၊၂၃၊ ၁၅၂။
အံ၊၃၊၂၉၊ ၃၀။
), ဝဝဿဂ္ဂ = သင်္ခါရတို့ကို စွန့်လွှတ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၇၉။
) ဝါနည = တဏှာမှတစ်ပါးဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ၊ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၈။
), ဝါနဝိရဟ = တဏှာကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၅။
) တပ်မက်မှု “တဏှာ” မှ ဆိတ်သုဉ်းသော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ၊ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၈။
), ဝါနာဘာဝ = တဏှာမရှိရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၉။
ဓမ္မပဒ၊ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၈။
) ဝိညာဏ = ဉာဏ်အားလုံးတို့ထက် ထူးမြတ်သော အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ထင်ထင် သိမြင်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊၁၊၂၁၃။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၅-၆။
မ၊ဋီ၊၃၊၂၃၈။
), ဝိမလ = ရာဂအစရှိသော ညစ်ကြေး မတင်သန့်စင်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊၄၇။
), ဝိမုတ္တာနုတ္တရိယ = သင်္ခတ အားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်သဖြင့် အမြတ်ဆုံး “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၈၅။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၁၃။
) ဝိမုတ္တိ = သင်္ခါရတရားအားလုံးတို့မှ လွတ် မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၇။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၁၂။
), ဝိမုတ္တိရသ = သင်္ခါရ ခပ်သိမ်း ငြိမ်းအေးလွတ်မြောက်၍ ချီးမွမ်းအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၈၀။
), ဝိရဟ = တဏှာကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မပဒ၊ မဟာဋီ၊၃၄၊ ၃၈။
), ဝိရာဂ = တဏှာနှင့် ကိလေသာ အားလုံးတို့ အကြွင်းမဲ့ပျက်စီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိ၊၁၊၂၃၊ ၁၅၂။
သံ၊၂၊၅၄၂။
အံ၊၁၊၁၃၂။
အံ၊၂၊၂၉၊ ၃၀၊ ၁၄၅။
အံ၊၃၊၂၂၁-၃၊ ၃၄၄၊ ၃၅၄-၅။
မဟာနိ၊၂၁၊ ၅၇၊ ၁၀၀၊ ၁၀၉၊ ၂၃၈၊ ၂၆၅-၆။
စူဠနိ၊၁၄၂၊ ၁၉၆၊ ၂၂၇။
မိလိန္ဒ၊၃၁၁။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၂-၃။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၈၄-၅။
အံ၊ဋီ၊၂၊၉၉၊ ၂၃၈။
), ဝိဝဋ္ဋ = ဝဋ်မှကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်”, ကိလေသဝဋ်, ကမ္မဝဋ်, ဝိပါကဝဋ်တို့၏–မရှိ–ကင်း-ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၀၉။
အံ၊ဋီ၊၂၊၄၇။
), ဝိဝေက = အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့မှ ကင်းဆိတ်လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၂၊၃၂၄။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၉။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၇။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၇၆။
), ဝိသံယောဂ = ကိလေသာတို့နှင့် မယှဉ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၂၊၁၃၈။
), ဝိသင်္ခါရ = လွတ်မြောက်ရာသင်္ခါရတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်”, သင်္ခါရမဟုတ်သော “နိဗ္ဗာန်”, သင်္ခါရတို့၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၁၂။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊ ၄၂၁။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၆၅။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၄၈၄။
) ဝိသင်္ခါရ-လည်းကြည့်။
ဝိသညုတ္တဝိမောက္ခ = ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်၏အစွမ်းအားဖြင့် ကိလေသာ တရားတို့နှင့် မယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ခွါထွက်ရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၂၃၇။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၇၊ ၂၂၆၊ ၂၆၆။
), ဝိသလ္လ = ကိလေသာမြှားငြောင့်မှ ကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၄၁၁။
), ဝိသုဒ္ဓိ = ရာဂ-စသော ကိလေသာအညစ်အကြေးတို့မှ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၈၅။
) ဝိသောက = စိုးရိမ်ခြင်းကင်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊၄၇။
), ဝူပသမ = သင်္ခါရတရားတို့၏ ငြိမ်းအေးရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၈၇။
), ဝေါဿဂ္ဂ = ကိလေသာတို့ကို စွန့်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၆။
), သံယောဇနပ္ပဟာန = သံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်သတ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၂၂။
), သက္ကာယနိရောဓ = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော = ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ၅-ပါးနှင့် ယင်းဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ၅-ပါးတို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော တဏှာ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊၃၊၁၈၁။
), သင်္ခါရနိရောဓ = သင်္ခါရတို့၏ချုပ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သုတ္တနိ၊၃၃၄။
) သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၄။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၇။
သင်္ခါရနိရောဓ-လည်းကြည်။
), သစ္စ = စင်စစ်ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ မဖောက် မပြန်မှန်ကန်သော သဘောရှိသော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁။
), သညောဇနဝိပ္ပယုတ္တ = သံယောဇဉ်တို့နှင့် မယှဉ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဓ၊၂၂၇၊ ၂၈၀။
) သဒ္ဓမ္မ = အခါခပ်သိမ်း ထင်ရှားရှိသောသဘောဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၀။
), သန္တ = ကိလေသာပူလောင်မှု ကိလေသာချောက်ချားမှု မရှိရာ “နိဗ္ဗာန်”, ရာဂ-စသည်တို့ ငြိမ်းအေးကြောင်းဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁။
), သန္တိ = ကိလေသာတို့ ငြိမ်းအေးရာ “နိဗ္ဗာန်” (သုတ္တနိ၊၃၂၈။
မဟာနိ၊၂၆၆။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၇။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၉။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၂၇-၈။
), သန္တိပဒ = ကိလေသာဟူ အပူမလိမ်း ငြိမ်းအေးသောတရားအစုဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်”, အလုံးစုံသော ကိလေသာ အပူဘေးတို့၏ ငြိမ်းအေးရာဌာနဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၅၇-၈။
ဣတိဝုတ်၊၂၃၂။
မဟာနိ၊၂၆၃-၄။
စူဠနိ၊၁၄၁-၂။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၉၉၊ ၂၀၂။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၂၇။
), သန္တိလက္ခဏ = ငြိမ်းအေးခြင်းသဘော လက္ခဏာရှိသော “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၉။
), သန္တိဝရပဒ = ကိလေသာတို့၏ ငြိမ်းအေးရာလည်းဖြစ်, အာရုံပြုသောအားဖြင့် သွားရောက်လည်း သွားရောက်အပ်သော မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (မ၊၁၊၂၂၀။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၆။
), သန္တိသုခ = ငြိမ်းအေးချမ်းသာသော “နိဗ္ဗာန်” (အပ၊၁၊၃၇၀။
), သန္ဒိဋ္ဌိက = ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” ဝိသယီဖြစ်သော ချီးမွမ်းအပ်သော ဉာဏ် အမြင်ဖြင့် ကိလေသာတို့ကို အောင်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၁၊၁၅၉။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၀၉။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၂၇၆), သဗ္ဗဂန္ထပ္ပမောစ = ထုံးနှောင်ဖွဲ့ချီတတ်သော အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထအစရှိသော ဂန္ထတရားအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၁၊၂၁၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၄။
), သဗ္ဗတောပပ = အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန် ၄၀-(အာကာသ, အာလောက ကသိုဏ်းကြဉ် အလုံးစုံသော ၃၈-ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်း) ဆိပ်ကမ်းတို့ဖြင့် သက်ဆင်း ဝင်ရောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (မ၊ဋီ၊၃၊၂၃၈။
), သဗ္ဗတောပဘ = မိမိဟူသော နိဗ္ဗာန်သမုဒ္ဒရာသို့ သက်ဆင်းရာ များစွာသောကမ္မဋ္ဌာန်း ဆိပ်ကမ်းရှိသော “နိဗ္ဗာန်”, တစ်စုံတစ်ခုကြောင့် ညစ်နွမ်းမှုမရှိသဖြင့် ထက်ဝန်းကျင် အရောင်လက်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊၁၊၂၁၃။
), သဗ္ဗဒုက္ခပ္ပမောစန = ဆင်းရဲအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်”(သံ၊၁၊၄၆၆။
), သဗ္ဗမလဝိရဟိတ = အလုံးစုံသော အညစ်အကြေးတို့မှ ကင်းသော “နိဗ္ဗာန်” (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂။
), သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယ = သံယောဇဉ် အားလုံး ကုန်းဆုံးချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အံ၊၂၊၃၁၁။
ဇာ၊၂၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁။
), သဗ္ဗသင်္ခါရပဋိနိဿဂ္ဂ = အလုံးစုံသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတို့၏ စွန့်လွှတ်ငြိမ်း ချုပ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၃။
), သဗ္ဗသင်္ခါရဝိသံယုတ္တ = ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရလုံးတို့နှင့် မယှဉ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋီ၊၁၊၂၃၁။
), သဗ္ဗသင်္ခါရသမထ = အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့ ငြိမ်းအေးရာ “နိဗ္ဗာန်” (မ၊၂၊၉၉။
သံ၊၂၊၁၀၈၊ ၁၀၉။
အံ၊၂၊၁၄၅။
အံ၊၃၊၂၂၁၊ ၂၂၂၊ ၂၂၃၊ ၃၄၄။
မဟာနိ၊၂၁၊ ၅၀၊ ၁၀၀၊ ၁၀၉၊ ၂၃၈၊ ၂၆၅-၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၅၉။
အံ၊ဋီ၊၂၊၉၉။
), သဗ္ဗု (ဗ္ဗူ) ပဓိပဋိနိဿဂ္ဂ = အလုံးစုံသော ဥပဓိတို့၏ စွန့်လွှတ်ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (မ၊၂၊၉၉။
မဟာနိ၊၂၁၊ ၅၇၊ ၁၀၀၊ ၁၀၉၊ ၂၃၈၊ ၂၆၅–၆။
စူဠနိ၊၁၅၂၊ ၁၉၆၊ ၂၂၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၂၈၅၊ ၃၈၀၊ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၊ ၉၉၊), သဗ္ဘိ = တင့်တယ် မွန်မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်”, ကောင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သော “နိဗ္ဗာန်”, ကိလေသာတို့၏ ပြိုကွဲပျက်စီးရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (ဇာ၊၂၊၁၄၁။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၅၂၃၊ သမ-၅၂၄။
ဇာ၊ဋီ၊၂၁။
၅၃၇။
နီတိ၊ပဒ၊၉၅၊), သမ = ကိလေသာတို့၏ ငြိမ်းအေးရာ “နိဗ္ဗာန်” (နီတိ၊ပဒ၊၉၅၊), သမဘူမိဘာဂရမဏီယ = ကိလေသာဟူသော ငြောင့်တံသင်း ကင်းသဖြင့် ညီညာသော မြေအပြင်ရှိ သကဲ့သို့ဖြစ်၍ မွေ့လျော်ဖွယ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၈၉), သရဏ = အားထားကိုးကွယ်ရာ “နိဗ္ဗာန်", ဘေးကို ဖျက်ဆီးရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၂။
), သဿတ = အခါခပ်သိမ်း ထင်ရှားရှိသော “နိဗ္ဗာန်”, မြဲသော “နိဗ္ဗာန်” (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၆), သဠာယတနနိရောဓ = စက္ခုစသော အာယတန ၆-ပါးတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၃၁၉။
), သာတ = အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အစဉ်ထာဝရသာယာအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (မိလိန္ဒ၊၃၀၉။
), သာမညတ္ထ = အရိယာမဂ်ဖြင့် သိအပ်, ရောက်အပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၃၊၂၁။
), သာရ = ခိုင်မာသော အနှစ်နှင့်တူသော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၄၁၃။
), သိဝ = အသရေရှိသော “နိဗ္ဗာန်”, ချမ်းသာကြောင်းဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်", ညှင်းဆဲမှု အားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” သံသရာမှ ကြောက်ရွံ့သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ မှီဝဲအပ်သော “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၁-၂။
), သီတလ = ထာဝစဉ် ကြည်လင်အေးမြ ရာ “နိဗ္ဗာန်” (မိလိန္ဒ၊၃၀၉။
) သီတိဘာဝ = ငြိမ်းအေးခြင်းသဘောရှိသော “နိဗ္ဗာန်” (အပ၊၁၊၄၄။
), သုခ = ဖြစ်မှု, ပျက်မှုတို့အနှိပ်စက် မခံရခြင်း, ဆင်းရဲမှု၏ တည်ရာမဟုတ်ခြင်းကြောင့် ချမ်းသာသော “နိဗ္ဗာန်” (ပဋိသံ၊၄၁၁။
မိလိန္ဒ၊ ၃၁၉။
), သုခုမရူပဂတိက = သုခုမရုပ် ၁၆-ခုနှင့် ဓမ္မာယတန, ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်ခြင်းတူသော “နိဗ္ဗာန်” (အနုဋီ၊၃၊၃၀။
) (နိဗ္ဗာန်သည် အလွန်သိမ်မွေ့သောရုပ်နှင့် အလားတူသောကြောင့် သုခုမရူပဂတိက-ဟုဆိုသည်မဟုတ်။
) သုစိ = ကိလေသာအညစ်အကြေးမတင် စင်ကြယ်ရာ “နိဗ္ဗာန်”(မိလိန္ဒ၊၃၀၉။
), သုညတ = ရာဂ, ဒေါသ, မောဟစသော ကိလေသာတို့ ကင်းဆိတ်ရာ “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၈။
), သုဒုဒ္ဒသ = အလွန်နက်နဲသိမ်မွေ့သော သဘောရှိသည်ဖြစ်၍ အလွန်မြင်နိုင်ခဲသော “နိဗ္ဗာန်”(သံ၊၂၊၅၄၁။
) သုဒ္ဓိ = ရာဂ-အစရှိသော အညစ်အကြေးတို့ စင်ကြယ်ရာ စင်ကြယ်ကြောင်း “နိဗ္ဗာန်” (သံ၊၂၊၅၄၂။
ဓာန်၊ဋီ၊၉၊), သုသမ = (ကံ စိတ် ဥတု အာဟာရ ဟူသော) အကြောင်းတရားတို့၏ ငြိမ်းအေးရာ “နိဗ္ဗာန်”(ပဋိသံ၊၁၇၁။
), သေဋ္ဌ = အထူးသဖြင့် ချီးမွမ်းအပ် မြတ်သော “နိဗ္ဗာန်” (နေတ္တိ၊၄၇။
), ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တ = လောဘစသော ဟိတ်မရှိရာဖြစ်သော “နိဗ္ဗာန်” (အဘိ၊ဓ၊၂၁၈။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၂ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ရိုခုဂျိဇိုးဘူတာ (六地蔵駅 Rokujizō-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ဖုရှိမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ဘူတာအမှတ် KH73, JR West ဘူတာအမှတ်မှာ JR-D06, ကျိုတိုမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားလိုင်းဘူတာအမှတ် T01 ဖြစ်သည်။
ရထားလိုင်းများ အကြောင်းအရာ ဘူတာပုံစံ ခဲအိဟန်ရထားလိုင်း JR West ကျိုတိုမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားတိုးဇိုင်းလိုင်း သမိုင်းကြောင်း နာရရထားလိုင်းစတင်ခဲ့သည့် ၁၈၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက ဤဒေသတွင် ရှေးအကျဆုံးသော ဘူတာဖြစ်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ရိုခုဂျိဇိုးဘူတာ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ခဲအိဟန်ရထားလိုင်းစတင်ခဲ့သည့် ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင်မှ စတင်ခဲ့သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ နာရရထားလိုင်းအတွက် ရိုခုဂျိဇိုးတွင် ဘူတာအဖြစ် ရှိမနေခဲ့သည့်အတွက် ဖြစ်သည်။
ခဲအိဟန်ဘူတာကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိကာလ JR West ဘူတာကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မြေအောက်ရထားဘူတာကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် JR West ဘူတာများအားလုံးကို ဘူတာအမှတ်စဉ် သတ်မှတ်ခဲ့ရာ ဤဘူတာ၏ အမှတ်စဉ်မှာ JR-D06 ဖြစ်သည်။
အသုံးပြုမှု ဤဘူတာ၏ စီးနင်းသည့် ခရီးသည်အရေအတွက်မှာ အောက်ပါအချက်အလက်များအတိုင်း ဖြစ်သည်။
+YearKeihanJR WestKyoto Subway19995,4865,270Not opened20005,3735,34220015,2635,79520024,9076,12620034,7706,37420044,6036,4165,50820054,6166,5235,63220064,5786,6475,68320074,5366,7065,74220084,5216,8225,77520094,5406,7895,81620104,4586,9455,83720114,5037,2325,92920124,6857,3946,04220134,6057,6586,22220144,9047,5816,38720155,0877,7516,59720164,0667,6386,683 ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ ဘူတာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဟိုတယ်များ၊ ကြီးမားလှသည့် ဈေးဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ဖျော်ဖြေရေးစင်တာများ ရှိသည်။
Daizen-ji MOMO Kintetsu (Kintetsu Department Store) Kyoto Animation Studio 1 Ito Yokado Rokujizo Izumiya Rokujizo ကပ်လျက်ဘူတာများ ပြင်ပလင့်များ Rokujizo Station Keihan Electric Railway (Japanese) Rokujizou Station West Japan Railway Company (Japanese) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားဘူတာရုံများ။
ရောဟိတဿ နတ်သားသည် ဗုဒ္ဓစာပေ၌ ထင်ရှားသော နတ်သားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
သစ္စာလေးပါးသည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဖြစ်၏ သို့ရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်၌ နိဗ္ဗာန်မရှိကြောင်းကို ဘုရားရှင်နှင့် အမေး အဖြေ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စကြဝဠာလောကအကြောင်း မေး “အရှင်ဘုရား အစစွာ ဖြစ်လည်းမဖြစ်, အိုလည်းမအို, သေလည်းမသေ, ရွေ့လည်း မရွေ့ လျော, တဖန်လည်း ပဋိသန္ဓေမနေရာ ဖြစ်သော စကြဝဠာလောက၏ တစ်စိတ် တစ်ဒေသအရပ်ကို ခြေလျင်သွားခြင်းဖြင့် လောက၏အဆုံးကို သိခြင်း, မြင်ခြင်း, ရောက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်, ဖြစ်နိုင်ပါ၏လော ဘုရား”ဟု ရောဟိတဿ နတ်သားက ဘုရားရှင်အား မေးလျှောက်ရာ- သင်္ခါရလောကကို ဖြေ ဘုရားရှင်က-“ရောဟိတဿနတ်သား အစစွာ ဖြစ်လည်းမဖြစ်, အိုလည်းမအို, သေလည်းမသေ, ရွေ့လည်းမရွေ့လျော, တဖန်ပဋိသန္ဓေလည်း မနေရာဖြစ်သော (သင်္ခါရ) လောက၏ အဆုံးကို ခြေလျင်သွားခြင်းဖြင့် သိအပ်, မြင်အပ်, ရောက်အပ်၏ဟု ငါဘုရား ဟောတော်မမူ”ဟု ဖြေကြားတော်မူ၏။
ယင်းသို့ နတ်သားနှင့်ဘုရား အမေး အဖြေပြုရာ၌ နတ်သားက စကြဝဠာ လောကကို ရည်ရွယ်၍ မေးမြန်းလျှောက်ထား၏၊ ဘုရားရှင်က သင်္ခါရလောကကို ရည်ရွယ်၍ ဖြေကြားတော်မူသည်၊ ရည်ရွယ် ချက်ခြင်း မတူကြကုန်။
သို့ရာတွင် ရောဟိတဿနတ်သားက “မိမိမေးလျှောက်သည့် ပြဿနာကို အမေး နှင့်ကိုက်ညီအောင် ဖြေကြားတော်မူသည်"ဟု မှတ်ထင်ကာ ဘုရားရှင်အား ချီးမွမ်းထောမနာ ပြုလေသည်။
အတိတ်ဇာတ်ကြောင်း ၎င်းနောက် ရောဟိတဿနတ်သားက အောက်ပါအတိုင်း ထပ်မံလျှောက်ထားပြန် လေသည်... “အရှင်ဘုရား ရှေးအခါက တပည်တော်သည် ဘောဇမုဆိုးဖြစ်ပြီး တန်ခိုးကြီးမား၍ ကောင်းကင်ယံသို့ ပျံသွားနိုင်သော ရသေ့တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ဘူးပါသည်၊ ထိုအခါ တပည့်တော် (ရသေ့)မှာ လေး အတတ်၌ တစ်ဖက်ကမ်းခပ် တတ်မြောက်၍ ပစ်ခတ်မှု၌ လက်တည်သော လေးသမား ကျော် လေးပညာကျော်တစ်ယောက် ပစ်ခတ် အပ်သောမြှားဖြင့် ဖီလာကန့်လန့် တစ်မုဟုတ်ခြင်း မပင်မပန်းပဲ ထန်းပင်ရိပ်ကို ကျော်လွန် ကျစေနိုင်သော လျင်မြန်သည်အဟုန် (အစွမ်း) ရှိခဲ့ပါသည်။
၎င်းပြင်-အရှေ့သမုဒ္ဒရာမှ အနောက် သမုဒ္ဒရာလောက်ရှိသော အရပ်အထိ လွန်စွာ လွန်စွာ ကွာလှမ်းလှသော အရပ်ကို လှမ်း သွားနိုင်သော ခြေလှမ်းရှိခဲ့ပါသည်။
ယင်းသို့ လျင်မြန်သောအဟုန်နှင့် အလွန်ကျဲသော ခြေလှမ်းရှိသဖြင့် “ငါသည် ခြေလျင်သွားခြင်ဖြင့် လောက၏အဆုံးသို့ ရောက်စေအံ့”ဟု ကြုံးဝါး၍သွားပါသော်လည်း စားမှု, သောက်မှု, ခဲမှု, လျက်မှုကို လည်းကောင်း၊ ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်ကိစ္စကို လည်းကောင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်း, အပန်းဖြေခြင်းကိုလည်းကောင်း ကြဉ်ထား၍ ရာပေါင်းများစွာ အသက်ရှည်သော်လည်း လောက၏ အဆုံးသို့မရောက်ပဲ ထိုကာလအကြား၌သာ သေလွန်ခဲ့ရပါသည်ဘုရား”ဟု လျှောက်ထား၏။
သစ္စာလေးပါး နောက်ဆုံး၌ ဘုရားရှင်က “ခန္ဓာငါးပါး ရှိသောကိုယ်ကောင်ခေါ် ဤတစ်လံမျှ လောက်သော ရူပကာယအတ္တဘော၌ သင်္ခါ ရလောကဟူသော ဒုက္ခသစ္စာ, သင်္ခါရလောက၏ဖြစ်ကြောင်း သမုဒယသစ္စာ, သင်္ခါရလောက၏ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသစ္စာ (နိဗ္ဗာန်)သို့ ရောက်စေတတ်သော (ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော) အကျင့်ဟူသော မဂ္ဂသစ္စာအားဖြင့် ဤသစ္စာလေးပါးတရားသည် နိဗ္ဗာန် ရောက်ကြောင်း ဖြစ်၏”ဟု ဟောတော်မူသည်။
(သံ၊၁၊၆၁။
အံ၊၁၊၃၅၇။
) ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘော၌ နိဗ္ဗာန်မရှိ ဤသုတ်၌ ဟောတော်မူအပ်သော နိဗ္ဗာန်နှင့် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းအကျင့် သစ္စာလေးပါးတရားသည် ကဠေဝရ, သသညက, သမနက-ဟူသော ပုဒ် ၃-ပုဒ်ဖြင့် ပြအပ်သော ခန္ဓာ ၅-ပါးရှိသော သင်္ခါရလောက၌ ရှိ၏ဟု ဆို၏။
ရှင်းအံ့-ကဠေဝရ-ပုဒ်ဖြင့် ရူပက္ခန္ဓာကို ပြ၏၊ သသညက-ပုဒ်ဖြင့် သညာပြဓာန်းသော ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ-ဟူသော စေတသိက်ခန္ဓာ ၃-ပါးကိုပြ၏၊ သမနက-ပုဒ်ဖြင့် စိတ်ဟူသော ဝိညာဏက္ခန္ဓာကို ပြ၏၊ ဤသို့အားဖြင့် ခန္ဓာငါးပါးရှိသော သင်္ခါရ လောကဟု သိရာ၏။
ယင်းသို့ ဆိုသော်လည်း (စက္ခုံ လောကေ ပိယရူပံ)-စသော ပါဠိတော်များ၌ ဥပမာအားဖြင့်တင်စား၍ ဆိုသကဲ့သို့ ခန္ဓာငါးပါး၌ တင်စား၍ဆိုသဖြင့် ခန္ဓာငါးပါးကိုစွဲ၍ ပညတ်သောကြောင့် ဤတစ်လံမျှလောက်သော ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘော၌ နိဗ္ဗာန်မရှိ ဟု မှတ်အပ်၏။
(ဝိမတိ၊၁၊၅၁။
သာရတ္ထ၊၁၊၂၄၀။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၃၇။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၂ ကိုးကား။
သာသနာတော်တွင် အဝိဟာဗြဟ္မာဘုံ ဖြစ်ကာမျှ၌ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ကြသော ပုဂ္ဂိုလ် ၇-ဦးရှိသည်။
ယင်းတို့ကား— ဥပက, ပလဂဏ္ဍ, ပုက္ကုသာတိ, ဘဒ္ဒိယ, ခဏ္ဍဒေဝ, ဗာဟုရဂ္ဂိ, သင်္ဂိယ = သိင်္ဂိယတို့ ဖြစ်ကြသည်၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ် ၇-ဦးအနက် ဤခဏ္ဍဒေဝ မထေရ်သည် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်၊ ထိုတွင် ဥပကနှင့် ပုက္ကုသာတိတို့၏ အကြောင်းကိုသာ အကျယ်တွေ့ရသည်၊ ကျန်ပုဂ္ဂိုလ်များ အကြောင်းကို အကျယ်မတွေ့ရ။
ထို၇-ဦးနှင့် စပ်လျင်း၍ ဘုရားရှင်နှင့် ဃဋိကာရဗြဟ္မာတို့ အမေးအဖြေ ပြုလုပ်ပုံအကျယ်ကို သံ၊၁၊၃၂၅၉-တို့၌ကြည့်။
) ဘဒ္ဒိယော စ ခဏ္ဍဒေဝေါ စ၊ ဗာဟုရဂ္ဂိ စ သိင်္ဂိယော။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၆ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ Category:ရဟန္တာများ။
ခဏ္ဍနိမိတ္တသိမ်ဟူသည် နိမိတ်လောက်သော နိမိတ်ချင်း မစပ်ပဲ သမုတ်အပ်သည့် ဝိပတ္တိ သိမ်ပျက်တလုံး ဖြစ်သည်။
(ကင်္ခါ၊၈၇-၈။
ဝိနယာလင်္ကာရ၊ဋီ၊၁၊၃၀၇။
) ယင်းသိမ်သည် သိမ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်တို့၌ ထားအပ်သော နိမိတ်များရှိရာ ရှေးဦးစွာ အရှေ့အရပ်၌ နိမိတ်ကြား၍ အစဉ်အတိုင်း နိမိတ်ကြားပြီးနောက် ရှေးဦးကြားခဲ့သော အရှေ့အရပ်၌ တဖန်ထပ်၍ နိမိတ်မကြားတော့ပဲ သမုတ်အပ်သောသိမ်၊ နိမိတ်လောက်သော နိမိတ်တို့၏ အကြား၌ နိမိတ်မလောက်သော နိမိတ်တို့တွင် တစ်ခုခုကို နိမိတ်ထား၍ သမုတ်အပ်သော သိမ်ဟု နှစ်မျိုးရှိသည်။
(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၄၈-၉။
ဝိ၊သင်္ဂဟ၊၁၇၉၊ ၃၉၉။
ကင်္ခါ၊၈၈။
ဝိနယာလင်္ကာရ၊ဋီ၊၁၊၃၆၈။
) ကင်္ခါ၊ဋီ၊သစ်၊၁၃၇။
ကင်္ခါ၊ ယော၊ မဟာဋီ၊၁၊၁၀၁-တို့၌မူ နိမိတ် ၃-ခုတို့၏ အကြား၌ နိမိတ်မလောက်သော အရာဝတ္ထုများကို နိမိတ်တစ်ခုပြု၍ သမုတ်အပ်သော သိမ်ကို ခဏ္ဍနိမိတ္တသိမ်ဟု ဆိုပြီးနောက် နိမိတ်လောက်သော နိမိတ်လေးခု ငါးခုတို့၏ အကြား၌ နိမိတ်မလောက်သော အရာဝတ္ထုများကို နိမိတ်ပြု၍ သမုတ်အပ်သောသိမ်သည် နိမိတ်လောက်သော နိမိတ် သုံးခု အနည်းဆုံးရှိသောကြောင့် ခဏ္ဍနိမိတ္တ သိမ်မဖြစ်(နိမိတ္တသမ္ပတ္တိသိမ်ဖြစ်၏)ဟု ဆိုသည်၊ ယင်းအဆိုကို ကင်္ခါ၊ ရေစကြို၊ သျ။
၈၆ ၌ပယ်ထားသည်။
) ခဏ္ဍနိမိတ္တံ သီမံ သမန္နတိ။
ဝိ၊၅၊၃၈၁။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၆ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ။