kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အဆီးရီးယန်း ပန်းပုရုပ်တု အများအပြားနှင့် အခြားသော လက်မှုပစ္စည်းများကို ထိုနေရာတွင် တူးဖော်ရရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ ပြတိုက်များတွင် ပြသထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မက်ဆိုပိုတေးမီးယား။
ကိုးကား Colin Powell နှင့် အီရာခစ်စစ် (Iraq War) Colin Powell ၏ အနုပညာစစ်ရေးနဲ့ အစိုးရတွင် ပါဝင်မှုColin Powell နှင့် အီရာခစ်စစ် (Iraq War) Colin Powell ၏ အနုပညာစစ်ရေးနဲ့ အစိုးရတွင် ပါဝင်မှု Colin Powell သည် U.S. Secretary of State အဖြစ် 2001 - 2005 ခုနှစ်များအတွင်း George W. Bush ၏အစိုးရတွင် အရေးပါသော နေရာ တစ်ခုတွင် ရပ်တည်ခဲ့ပါသည်။
သူ၏ ပြည်ပ မူဝါဒ နှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ များသည် အီရာခစ်စစ်အတွင်း အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
အီရာခစ်စစ်၏ အကြောင်းအရာ Iraq War (2003) သည် George W. Bush အစိုးရ အောက်တွင် အီရာခစ်ကို စစ်တပ် ဖြင့် ကျူးကျော်ခဲ့သော စစ်ပွဲဖြစ်သည်။
အစိုးရက Saddam Hussein ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို သိမ်းပိုက်ရန် နှင့် အီရာခစ်တွင် အမှုခင်းစွပ်စွဲထားသော ကမ္ဘာ့အဆင့်ရှိ မီးလောင်မှုကိရိယာများ (WMDs) ရှိကြောင်းဆိုပြီး စစ်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
Colin Powell က သတင်းအချက်အလက် တင်ပြရာတွင် အီရာခစ်တွင် WMDs ရှိကြောင်း အားပေးခဲ့ပြီး 2003 ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကုလ အဖွဲ့အစည်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
သူ၏ ရုံးခန်းဝင်သည့် မူဝါဒ တင်ပြချက် သည် အစိုးရ၏ စစ်ပွဲဆွဲခြင်းကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခဲ့သည်။
အီရာခစ်စစ်ကာလတွင် အမှားများနှင့် အတိတ်အမှတ်တရ စစ်ပွဲအပြီးတွင် WMDs မတွေ့ခဲ့သောကြောင့် အစိုးရသည် အကျိုးသက်ရောက်မှုများအား ခံစားခဲ့ရပါသည်။
Colin Powell သည် WMDs ရှိကြောင်းဆိုသော်လည်း မတွေ့ရှိခြင်း အကြောင်းကို သတင်းအချက်အလက်မှားနေခြင်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး စိတ်မရှည်ကြောင်း ထင်မိသည်။
သူသည် အီရာခစ်စစ် ကို ပြည်သူများနှင့် စစ်သည်များအတွက် ဗိုက်ဆေးပေါက်ခြင်း ဟု ခံစားပြီး စစ်ဖြစ်ခြင်းကို နောက်ပြန်ကြည့်ကြသောအခါ အလေးအနက်တင်ခြင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
Colin Powell ၏ အခြား အမြင်များ Powell Doctrine: စစ်ပွဲအတွင်း၊ ပြည်သူများ၊ စစ်တပ်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များကို သေချာစွာ ရှင်းလင်းပြီး အင်အား တစ်သက်တည်း ဖြင့် တက်ကြွစွာ သွားရောက်ပြီးသာ စစ်ပြန်ကြသင့်တယ် ဟု သူ့သည် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
အီရာခစ်စစ်သည် Colin Powell ၏ အတွေးအမြင်၊ ပြည်သူတို့၏ နှလုံးသားကို လှည့်စားသော အရာ မဟုတ်ပါဘူး။
သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ရပ်တည်ချက် Colin Powell သည် Iraq War အတွက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အခါ ငါးမျိုးသော အချက်အလက်မှားများသည် မိမိ၏ ယုံကြည်မှုကို ချိုးဖျက်ခဲ့ပြီး ပို၍ နောက်တရားထွက်လာသည့် စစ်အခြေအနေများကို ကြုံခဲ့သည်။
ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေး၏ ရလဒ်များ ကြောင့်၊ Colin Powell သည် အစိုးရမှ တစ်ဦးတည်းဖြစ်လာပြီး ရိုက်ချက်များကို ရယူခဲ့ နှင့် မိမိကိုယ်ကို အမှားတစ်ခုအဖြစ် ခံစားခဲ့ တော့သည်။
Colin Powell ၏ သက်ရောက်မှု Colin Powell သည် Iraq War ၏ ရှေ့တန်းတွင် ထင်ရှားခဲ့ပြီး စစ်ပွဲဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အရေးကြီးဆုံး ပါဝင်သူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်ပွဲဆွဲခြင်း၏ အမှားများနှင့် အစိုးရ၏ ပြစ်မွှာချက်များ ကောင်တွင် သူ၏ အခြေအနေကို မကြာခင် ချိုးဖျက်ခဲ့ရ သည်ဟု ကျောင်းပညာအနေနှင့် အဆင့်မြင့်သော လူမှုကဏ္ဍများတွင် ထင်မြင်ချက်များ အပြောင်းအလဲများအဖြစ် တွေ့ရှိရပါတယ်။
Colin Powell သည် U.S. Secretary of State အဖြစ် 2001 - 2005 ခုနှစ်များအတွင်း George W. Bush ၏အစိုးရတွင် အရေးပါသော နေရာ တစ်ခုတွင် ရပ်တည်ခဲ့ပါသည်။
ချန်းအိ(၊ ၁၉၉၀ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့ဖွား)သည် တရုတ်လူမျိုး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တရုတ်ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သော Beauty World (၂၀၁၁) ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒရမ်မာ ဗဟိုအကယ်ဒမီ(Central Academy of Drama)မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည့် တရုတ်ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ခုဖြစ်သော Noble Aspirations တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့ခြင်းက တရုတ်ပြည်၌ သူ၏ ထင်ရှားကျော်ကြားမှုအား မြင့်မားလာစေခဲ့သည်။
အဓိက လူသိများထင်ရှားခဲ့ခြင်းမှာ Love and Redemption ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် "စီဖုန်း"အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးမှု မှတ်တမ်း ရုပ်ရှင် ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်အမည်တရုတ်အမည်ကဏ္ဍမှတ်ချက်၂၀၁၂Haunting Love詭愛စုယန် Too Late To Love You原谅我，来不及爱你လုရှောက်ချန် ၂၀၁၃Love Drifting 爱·漂移 ရှောက်ရီဇာတ်လမ်းတို၂၀၁၄Inside the Girls女生宿舍ကောင်းမုနန် Yue Meng Qi Yuan月梦奇缘ယုဇန်းဇာတ်လမ်းတို ၂၀၁၅Impossible不可思异ထန်ယီ ၂၀၁၈The Big Rescue营救汪星人အာလန် ရှန်း Television series ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်အမည်တရုတ်အမည်ကဏ္ဍရုပ်သံဌာန မှတ်ချက်၂၀၁၁Beauty World美人天下ဖန်ရှောင်ဘိုShandong TV၂၀၁၄Miss Dong懂小姐တုံးရှောင်ရီ၏ ရည်းစားMango TV, Youku ၂၀၁၆Noble Aspirations青云志လင်ကျင်းယုHunan TV၂၀၁၉ The Lost Tomb II: Explore with the Note 盗墓笔记II: 怒海潜沙&秦岭神树ကျန်းကျီလင်Tencent Video ၂၀၂၀ Love and Redemption 琉璃ယွီစီဖုန်းMango TV, Youku The Promise of Chang'an长安诺ရှောင်ချန်ရှုTencent၂၀၂၁ Stand by Me 与君歌 ချီယန် Hunan TV, Mango TV South Wind Knows My Mood 南风知我意ဖုယွင်ရှန်YoukuTBA 沉香如屑Youku Variety show ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်အမည် တရုတ်အမည် ကဏ္ဍ ရုပ်သံဌာန မှတ်ချက်၂၀၁၇Freshman一年级Cast member Hunan TV Discography ခုနှစ်အင်္ဂလိပ်အမည်တရုတ်အမည်အယ်ဘမ်မှတ်ချက်၂၀၁၇"Goodbye to the Past" 再见以前 ၂၀၁၉ "Living like Raging Wave" 生如狂澜 The Lost Tomb II: Explore with the Note OST ၂၀၂၀ "Guard" 守 Love and Redemption OST ဆုနှင့် ဆန်ကာတင်ဝင်ခဲ့မှုများ ခုနှစ် ဆု ကဏ္ဍ ဆန်ကာတင် ရလဒ် ကိုးကား ၂၀၁၆ 7th Donews Award Ceremony Newcomer Award ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဝံပိုမြီးဖြူ () သည် ကြီးမားသည့် သားကောင်ဖမ်းငှက်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လင်းယုန်မြီးဖြူ၊ ပင်လယ် လင်းယုန်၊ ပင်လယ် မြီးဖြူလင်းယုန် ဟူ၍လည်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။
၎င်းသည် လင်းယုန်၊ သိမ်းငှက်နှင့် စွန် ကဲ့သို့ သားရဲငှက်များပါဝင်သည့် အဂ်စစ်ပစ်တြီဒီး မျိုးရင်းဝင်ပင်ဖြစ်သည်။
ဝံပိုမြီးဖြူနှင့် အမေရိက၏ ဒေသရင်း လင်းယုန်မျိုးဖြစ်သော ခေါင်းပြောင်ဝန်လူတို့သည် အမျိုးအလွန်နီးစပ်သော်လည်း ဝံပိုမြီးဖြူမှာ ယူရေးရှား ဒေသရင်း လင်းယုန်ငှက်ဖြစ်သည်။
ဖော်ပြချက် left| နော်ဝေနိုင်ငံမှ အရွယ်ရောက် ဝံပိုမြီးဖြူ တစ်ကောင်၏ ရှည်လျားကျယ်ပြန့်သော ငှက်တောင်မွေးများဖြင့် တောင်ပံ၊ ကြီးမားသော နှုတ်သီးနှင့် သိမ်းပြီး ရုတ်ထားသည့် အမြီးကို ပုံတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
left အမြီးဖြူလင်းယုန်သည် အလွန်ကြီးမားသောငှက် ဖြစ်သည်။
အတိုင်းအတာအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အလျား နှင့် တောင်ပံဖြန့်အလျား အရှည်ပင် ရှိလေသည်။
အတောင်ပံအလျားသည် ပျမ်းမျှ ၇ ပေခန့်ထိရှိသည်ဟု သိရသည်။
၎င်းသည် မည်သည့်လင်းယုန်မျိုးတွင်မဆို အကြီးဆုံး လင်းယုန်မျိုးဖြစ်သည်။
left ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ။
အာခီယိုတီးရစ်ငှက် (Archaeopteryx) (, ) သည် ငှက်နှင့်တူသော ဒိုင်နိုဆောများ၏ မျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းဂရိဘာသာစကား (archaīos ရှေးဟောင်း) မှ ဆင်းသက်လာပြီး (ptéryx ငှက်မွေး သို့မဟုတ် အတောင်ပံ) ဟု ဆိုလိုသည်။
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အာခီယိုတီးရစ်ငှက် ကို နိခါတကဗေဒပညာရှင်များနှင့် ကျမ်းကိုးစာအုပ်များက ရှေးအကျဆုံးငှက်ဟု လက်ခံထားကြသည်။
ယင်းငှက်ထက် သက်တမ်းပိုရင့်နိုင်ခြေရှိသည့် Anchiornis, Xiaotingia နှင့် Aurornis ဟုခေါ်သော အခြားငှက်များကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
အာခီယိုတီးရစ်ငှက် သည် ဂျူယက်စစ် ကာလနှောင်းပိုင်း လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၁၅၀ အကြာက ယခု ဂျာမနီနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ငှက်ကျား အရွယ်အစားနှင့် ဆင်တူပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားမှာ ကျီးကန်း (raven) အရွယ်ခန့် ရှိနိုင်သည်။
အာခီယိုတီးရစ်ငှက်၏ အကြီးဆုံးမျိုးစိတ်သည် အလျား ခန့် ကြီးထွားနိုင်သည်။
ယင်းငှက်တို့သည် တွားသွားသတ္တဝါတစ်မျိုးမှ ငှက်အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းနေဆဲကာလတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော သွားများပါရှိသည့် သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ငှက်များကဲ့သို့ အတောင်ပံခတ်၍ ပျံသန်းခြင်းမပြုနိုင်သော်လည်း အတောင်ကိုဖြန့်၍ မြင့်ရာမှနိမ့်ရာသို့ လေဟုန်စီးပျံသန်းနိုင်သော သတ္တဝါဖြစ်သည်။
အာခီယိုတီးရစ်ငှက်သည် ငှက်၏မူလဇာတ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် အရေးပါသည်သာမက ဒိုင်နိုဆောများကို လေ့လာရာ၌လည်း အရေးပါအရာရောက်သည်။
၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အာခီယိုတီးရစ်ငှက်၏ နမူနာအပြည့်အစုံကို ကြေညာခဲ့သည်။
နှစ်အတော်ကြာသော် အာခီယိုတီးရစ်ငှက်၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း ၁၀ ခုကို ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
အာခီယိုတီးရစ်ငှက်၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများတွင် အတောင်ပံကို တွေ့ရှိခြင်းသည် အရေးပါလှသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အတောင်ပံများသည် အဆင့်မြင့်ပုံစံတမျိုးဖြစ်ပြီး ယင်းကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများက ညွန်ပြနေသည်မှာ အတောင်ပံများ၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုများသည် ဂျူယက်စစ် ကာလခေတ်နှောင်း မတိုင်မီကတည်းက စတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
အာခီယိုတီးရစ်ငှက်သည် ချားလ်စ်ဒါဝင်၏ ဆင်းကဲပြောင်းလဲမှု သီအိုရီကို ထောက်ခံပေးသည့် အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဟု ထင်မှတ်ရသည်။
ဖယ်ကွန်သိမ်းနှင့်အလားတူ ငှက်များ () သည် ရှင်သန်ဆဲဖြစ်သော မျိုးရင်း- Falconidae (ဖယ်ကွန်သိမ်းနှင့် ကယ်ရာကယ်ရာငှက်မျိုးရင်းများပါ)နှင့် မျိုးကွဲမှု ရှုပ်ထွေးဆန်းကျယ်သည့် Paleogene မျိုးစိတ်များအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုထားသည့် မျိုးစဉ်(Order) တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှေးရိုးအယူအဆအားဖြင့် သားကောင်ဖမ်းငှက်များ (Birds of prey) ဖြစ်ကြသည့်- Cathartidae (ကမ္ဘာသစ်လင်းတ (သို့) ကွန်းဒေါလင်းတ) ၊ Sagittariidae (ကလောင်ငှက်) ၊ Pandionidae (ဝံလက်ငှက်) ၊ Accipitridae (လင်းယုန်/ သိမ်းငှက်/စွန်ရဲ) စသည့် ငှက်အမျိုးအနွယ်များကို Falconiformes အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ အမျိုးမျိုးသော ငှက်မျိုးရိုးဗီဇများ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ နှိုင်းယှဉ်မှု ရလဒ်တစ်ခုအားထုတ်ပြန်ခဲ့ရာတွင် ဖယ်ကွန်သိမ်း (Falcons) များသည် Seriemas, ကြက်တူရွေး၊ စာကလေးမျိုးနွယ်များ ပါဝင်သည့် မျိုးတူအစုအဖွဲ့ (Clade) Australaves မှ တစိတ်တဒေသဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်ဟုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၎င်း ဖယ်ကွန်သိမ်းများပါဝင်သော Australaves မျိုးတူအစု Clade သည် ကြက်တူရွေး-စာကလေးများ မျိုးတူအစု Clade ဖြစ်သည့် Psittacopasserae နှင့် ပိုမိုနီးကပ်ဆက်နွယ်ပြီး ထိုငှက်များအားလုံးအား မျိုးစဉ်အထက်တွင်ရှိသည့် မျိုးတူစု Eufalconimorphae Clade အတွင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သိမ်းငှက်နှင့် ကွန်းဒေါလင်းတတို့သည့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် အခြေခံမျိုးတူအစု (Basal Clade) Afroaves သို့ ပါဝင်မှုမှတဆင့် Accipitrimorphae မျိုးတူအစု (Clade) ထဲသို့ ပါဝင်နေသည်။
၎င်းမျိုးတူအစု Accipitrimorphae Clade သည် ဇီးကွက်မျိုးစဉ်၊ သစ်တောက်ငှက်မျိုးစဉ်များနှင့် ပို၍နီးစပ်နေသည်။
မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဇယား Braun နှင့် Kimball ပညာရှင်များမှ မျိုးရိုးဗီဇ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည့် ရလဒ်ထုတ်ပြန်ချက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်) ကိုအခြေခံ၍ ပြုလုပ်ထားသည့် မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဇယားရုပ်ပုံကားချပ်ကို အောက်တွင်ကြည့်ရှုပါ - ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ။
ဆဲရူးကျောင်းတော် (青龍寺)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရိစီရင်စု၊ အအိုမိုရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဂိုဏ်းချုပ်ကျောင်းတော်တစ်ခု (Kōyasan Betsuin) ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို Great Acharya Ryūkou Oda (織田隆弘) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှောဝဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်၌ တည်ထားခဲ့သည်။
ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် အကြမ်းဖျဉ်းအားဖြင့် ၂၁.၃၅ မီတာ အမြင့်ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ထိုင်တော်မူကြေးညိုဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များထဲတွင် ဒုတိယမြောက် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ Official Website ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ။
ငန်းဗျိုင်း Great egret (Ardea alba) သည် အကြီးစား ဗျိုင်း တမျိုးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တို့တွင် မျိုးစိတ်ခွဲများ ၄ ခု ဖြင့် ကျယ်ပြန့်စွာ ကျင်လည်ကျက်စားသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ၏ အပူပိုင်းဒေသနှင့် ပူနွေးသောအပူချိန်ရှိသည့်နေရာတိုင်းနီးပါးတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ရေနှင့်နီးသော သစ်ပင်ပေါ်တွင် အသိုက်များ ဆောက်လုပ်တတ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ငှက်ကုလားအုတ်မျိုး () (Struthio) သည် အာဖရိက ငှက်ကုလားအုတ်ကြီး မျိုးစဉ်ရှိ ငှက်များ၏ မျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်း၏ အဖွဲ့ဝင်များတွင် ငှက်ကုလားအုတ် ပါဝင်သည်။
ယင်းသည် ငှက်ကုလားအုတ်ပု၊ ရီးယာငှက်၊ ကီးဝီးငှက်တို့ပါဝင်သော မတူကွဲပြားသည့် မပျံသန်းနိုင်သောငှက်များအုပ်စု၏ အစိတ်အပိုင်းတခုလည်းဖြစ်သည်။
ငှက်ကုလားအုတ်မျိုးစိတ် ၂ ခု ရှိပြီး ငှက်ကုလားအုတ်နှင့် ဆိုမာလီ ငှက်ကုလားအုတ်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းတို့သည် အာဖရိကတိုက်၏ သက်ရှိထင်ရှား ကုန်းနေတိရစ္ဆာန်များထဲတွင် ဥအကြီးဆုံးဥသည့် မပျံသန်းနိုင်သောငှက်များ ဖြစ်ကြသည်။
ငှက်ကုလားအုတ်မျိုးများကို ကမ္ဘာအနှံ့ မွေးမြူကြသည်။
အထူးသဖြင့် ယင်းတို့၏ အတောင်ပံများကို အလှဆင်ရန် အသုံးပြုကြသည်။
အရေးပြားများကိုလည်း သားရေထုတ်ကုန်များအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ငှက်ကုလားအုတ်မျိုးများကို အလေးလံဆုံးသော သက်ရှိထင်ရှားငှက်များအဖြစ် လူသိများသည်။
IUCN Red List ၏ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များ ( Critically Endangered - CR ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (ဝါ) တစ်စုသည် တောတွင်း၌ မျိုးသုဉ်းရန် အလွန်မြင့်မားသော အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်နေရကြောင်းကို နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းမှ ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း အမျိုးအစားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ IUCN မှ စောင့်ကြည့်နေသော မျိုးစိတ်ပေါင်း (၁၂၀,၃၇၂) မျိုးတွင် မျိုးစိတ် (၆,၈၁၁) မျိုးကို စိုးရိမ်ဖွယ် အန္တရာယ်ရှိသည့်မျိုးစိတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
IUCN အနီရောင်စာရင်းသည် တိရစ္ဆာန်၊ မှိုနှင့် အပင် မျိုးစိတ်များ၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းအချက်အလက်များ ဖော်ပြပေးသည်။
၎င်းစာရင်း၌ မျိုးစိတ်အသီးသီး၏ ဒေသရင်းနယ်မြေ၊ အကောင်ရေ (သို့) ဦးရေပမာဏ၊ နေရင်းဒေသများ၊ ခြိမ်းခြောက်ခံရမှု (သို့) အန္တရာယ်ကျရောက်မှုများ စသည်ဖြင့် ကွဲပြားခြားနားသော အဆင့်အတန်း အမျိုးအစား (၇) မျိုးခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။
အမျိုးအစားတစ်ခုချင်းစီသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျိုးသုဉ်းမှု အန္တရာယ်အဆင့်များ ကွဲပြားကြသည်။
မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များဟု ယူဆရသော မျိုးစိတ်များကို "ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်း" အမျိုးအစားတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
IUCN Red List သည် မျိုးသုဉ်းခါနီးမျိုးစိတ်များ၏ အရေးကိစ္စကိုသာ စဉ်းစားလုပ်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမို၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပစ်မှတ်ထား၍ စစ်တမ်းများ ကောက်ယူကာ ၎င်းစာရင်းများအရ မျိုးသုဉ်းရန် အလားအလာရှိနေသော မျိုးစိတ်များသည် ထိုအချိန်မှစကာ IUCN ၌ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များစာရင်းဝင်အဖြစ် အတည်ပြုသတ်မှတ်သည်။
အမျိုးအစားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်သည့် စံနှုန်းများ Red List တွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် ၎င်းမျိုးစိတ်သည် အောက်ပါ စံသတ်မှတ်ချက် (က - င) တစ်ခုခုနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်သည် ("3G / 10Y " ဆိုသည်မှာ မျိုးဆက် ၃ ဆက် (3 Generations) (သို့) အချိန်ကာလ ၁၀ နှစ် (10 Years) ဟု ဆိုလိုပြီး မည်မျှပင် သက်တမ်းရှည်သည်ဖြစ်စေ အများဆုံးသည် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ အထိသာ သတ်မှတ်ပြီး၊ "MI" ဆိုသည်မှာ တစ်ဦးချင်းအရွယ်ရောက်ပြီး ဦးရေ (Mature Individuals) ဟုဆိုလိုသည်။
) - ၁။
ဦးရေပမာဏ လျှော့ချခံရမှု (က) ၎င်းမျိုးစိတ်၏ လွန်လေပြီးသော ၁၀ နှစ်တာကာလဖြစ်စေ၊ မျိုးဆက် သုံးဆက်စာကာလဖြစ်စေ လျှော့ချခံရမှုနှုန်းကို တွက်ချက်သည်။
(ခ) ထိုသို့ ကျဆင်းရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းကို သိရှိနားလည်ထားပြီး ဖြစ်ရမည်။
(ဂ) ဦးရေ လျှော့ချခံရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းကိစ္စရပ်များ ထပ်မံဖြစ်မလာတော့ခြင်းနှင့် ဖြစ်စဉ်ကို သိသိသာသာပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခြင်း ရှိပါက ဦးရေ၏ ၉၀% အနည်းဆုံး လျှော့ချခံထားရပြီး ဖြစ်ရန်လိုအပ်သည်။
(ဃ) ထိုသို့မဟုတ်ပါက ဦးရေ၏ ၈၀% အနည်းဆုံးလျှော့ချခံထားရပြီး ဖြစ်နေခြင်း။
မြေပြင်နယ်နိမိတ်တလျှောက် အခြေအနေ (က) လျှော့ချခံရသည့် နယ်မြေဧရိယာသည် 100 km2 (သို့) တွေ့ရှိရသည့် နယ်မြေဧရိယာသည် 10 km2 ထက် ပို၍သေးငယ်ခြင်း (၁) အလွန်အမင်း ဆိုးရွားစွာဖြင့် ဒေသရင်း နယ်မြေများ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာကွဲနေခြင်း (သို့) နယ်မြေဒေသ တစ်ခု၌သာ နေထိုင်တည်ရှိခြင်း။
(၂) ကျဆင်းမှု ဖြစ်ပွားသည့် အတိုင်းအတာ၊ နေထိုင်နေသော ဧရိယာ၊ ကျက်စားရာ နယ်မြေ၏ (အရည်အသွေး/ ဧရိယာ/ ပမာဏ)၊ တည်နေရာ အရေအတွက်အလိုက် ဦးရေပမာဏ၊ တစ်ဦးချင်းအရွယ်ရောက်ပြီး ဦးရေပမာဏ။
(၃) အောက်ပါအချက်များ ပြောင်းလဲမှုပြင်းထန်ခြင်း - (ကက) တွေ့ရှိသည့် တည်နေရာအရေအတွက်။
( ခ ခ ) နေထိုင်ကျက်စားသည့် ဧရိယာ။
( ဂ ဂ ) တည်ရှိသောနေရာများ အရေအတွက်/ဒေသကွဲများမှ ဦးရေပမာဏ။
(ဃဃ) တစ်ဦးချင်းအရွယ်ရောက်ပြီး ဦးရေပမာဏ။
ကျဆင်းသည့် ဦးရေပမာဏ။
MI ဦးရေ ၂၅၀ အောက်သို့ ကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်စေ (သို့) အောက်ပါတို့ကြောင့်ဖြစ်စေ - (က) 3G/10Y အတွင်း ဆက်တိုက် ကျဆင်းမှု ၂၅% ရှိခြင်း။
(ခ) ဦးရေ ဆက်တိုက်ကျဆင်းမှုကို လေ့လာတွေ့ရှိရခြင်း၊ ကောက်ချက်ချခြင်း၊ ခန့်မှန်းခြင်းနှင့် အောက်ပါအချက် နှစ်ခုတွင် အနည်းဆုံးတစ်ခုနှင့်ကိုက်ညီနေခြင်း - (၁) အရွယ်ရောက်ပြီး ဦးရေ အရေအတွက် ၅၀ ထက် မပိုခြင်း။
(၂) မျိုးစိတ်တစ်ခုလုံး၏ အရွယ်ရောက်သည့် ဦးရေသည် နေရာတစ်ခုတည်းတွင် ၉၀% အနည်းဆုံးရှိခြင်း။
မျိုးစိတ်၏ အရွယ်ရောက်ပြီးဦးရေပမာဏသည် ၅၀ အောက် နည်းသည်ဟု ခန့်မှန်းရခြင်း။
ကိန်းဂဏန်းများကို ဆန်းစစ်မှုအရ နောင်လာမည့် (၁၀) နှစ် သို့မဟုတ် မျိုးဆက် သုံးဆက်စာ ကာလအတွင်း သို့မဟုတ် အချိန်ကာလပိုကြာသောအခါတွင် (အများဆုံး နောင်လာမည့်နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ အထိ) သဘာဝအခြေအနေတွင် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ရန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အနည်းဆုံး ၅၀% ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရခြင်း။
ဖြစ်ပွားခဲ့မှုများ thumb| Beluga sturgeon (Huso huso) သည် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်တစ်ခု၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းတို့၏ သားဥ caviar များအား အလွန်အကျွံရယူခြင်းကြောင့် ၎င်းငါးများ၏ သဘာဝ၌ ရှင်သန်နေသောဦးရေ အရေအတွက်သည် ကျဆင်းလာခဲ့သည်။
လက်ရှိမျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မှု အကျပ်အတည်းသည် သဘာဝသုဉ်းနှုန်းထက် ပိုမြန်သောနှုန်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။
၎င်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအပေါ် လူသားများ၏သက်ရောက်မှုများနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဆုံးရှုံးခြင်းတို့အတွက် အကြီးအကျယ်အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။
၎င်းသည် မျိုးစိတ်များကို စိတ်ဖိစီးမှုဖြစ်စေနိုင်သလို တိရစ္ဆာန် ဦး ရေကို မျိုးသုဉ်းစေမည့် သဘာဝအင်အားစုများနှင့်အတူ ရှိနေသည်။
တိရစ္ဆာန်များနှင့် အပင်များအပေါ် အန္တရာယ်မြင့်မားစွာကျရောက်လာရခြင်း၏ အထင်ရှားဆုံးအကြောင်းပြချက်တစ်ခုမှာ လူသားများ၏ အခြေချနေထိုင်သောနေရာများ တိုးချဲ့လာမှုကြောင့် ၎င်းတို့၏ နေရင်းဒေသများ ဆုံးရှုံးသွားရခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဇီဝမျိုးစိတ်များသည် ရှင်သန်ရန် လိုအပ်သောအရင်းအမြစ်များအတွက် ၎င်းတို့၏နေထိုင်ရာနေရာပေါ်တွင် မှီခိုနေကြသည်။
သူတို့၏ နေရင်းဒေသ ပျက်စီးပျောက်ကွယ်သွားလျှင် ၎င်းတို့၏ ဦးရေပမာဏကျဆင်းသွားသည်ကို တွေ့မြင်လိမ့်မည်။
၎င်းတို့နေရင်းဒေသများဆုံးရှုံးစေသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် ညစ်ညမ်းမှု၊ မြို့ပြများ ချဲ့ထွင်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး မြေနေရာများတိုးချဲ့ခြင်း တို့ပါဝင်သည်။
အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ အန္တရာယ်ကြုံလာရသည့် နောက်ထပ်အကြောင်းအရင်းမှာ ဒေသရင်းမဟုတ်သည့် ကျူးကျော်မျိုးစိတ်များကို မိတ်ဆက်ခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။
ကျူးကျော်မျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် နောက်ဆုံးတွင် ထိုနေရာအားသိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
ထိုလုပ်ဆောင်ချက်သည် ဇာတိမျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းရန် သို့မဟုတ် ထိုကျူးကျော်မျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်သို့ ဦးတည်စေသည်။
အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များသည် ရောဂါဘယကြောင့်လည်း မျိုးသုဉ်းသွားနိုင်သည်။
ကူးစက်ရောဂါတစ်ခုအား နေရာအသစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိစေခြင်းသည် ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များအကြား ပြန့်ပွားစေနိုင်သည်။
၎င်းတို့နှင့် ကူးစက်ရောဂါ အကျွမ်းတဝင်မရှိခြင်းကြောင့် ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များသည် သေဆုံးပျောက်ကွယ်သွားစေနိုင်သည်။
ဆိုမာလီ ငှက်ကုလားအုတ် (Struthio molybdophanes) သည် အာဖရိကတိုက်ရှိ မပျံသန်းနိုင်သော ဌာနေငှက်ကြီးတမျိုးဖြစ်သည်။
ယင်းအား ယခင်က ငှက်ကုလားအုတ်၏ မျိုးစိတ်ခွဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကွဲပြားသောမျိုးစိတ်အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
IUCN အနီရောင်စာရင်း၏ မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ် ( Least Concern - LC ) ဆိုသည်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (သို့) တစ်စုသည် တောရိုင်းသဘာဝ၌ ဦးရေအမြောက်အမြား ရှင်သန်နေထိုင်လျက် ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (IUCN)မှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် မလိုအပ်သေးသော မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အမျိုးအစားသတ်မှတ်ချက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းတို့သည် မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်ခံရသော မျိုးစိတ်၊ မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်ခံရလုနီးနီး မျိုးစိတ် အစရှိသည့် အဆင့်တွင်အကျုံးမဝင်ပေ။
မျိုးစိတ်တစ်ခုသည် အကောင်ရေပမာဏ လုံလောက်စွာမရှိပါက မျိုးသုဉ်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းပါးသော မျိုးစိတ် ဟု သတ်မှတ်ခံရမည်မဟုတ်ပေ။
ဤအဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် အကျုံးဝင်ရန် တိကျသောသတင်းအချက်အလက်များ လိုအပ်သည်။
ဤအဆင့်အတန်းအဖြစ် သတ်မှတ်မှုတွင် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် စုစုပေါင်း (၁၄၀၃၃) ခုပါဝင်ပြီး သိပ္ပံနည်းကျ မဖော်ပြရသေးသော မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာလည်း ပါဝင်သည်။
" လူသားတို့သည် ဤအဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ချက်၌ အောင်မြင်စွာ စာရင်းသွင်းခံထားရ၏၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အလွန်ပေါများသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
" ကိုးကား Category:မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်နည်းပါးသော မျိုးစိတ် ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး။
The Carpenters ၁၉၆၈ တွင်အမေရိကန်ပေါ့ပ်ဂီတအဖွဲ့ Downey ၌ အဖွဲ့ဝင်များမှာ Richard Carpenter နှင့် Karen Carpenter တို့ဖြစ်သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် Karen Carpenter သေဆုံးပြီးနောက်အဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဂီတအဖွဲ့များ။
IUCN Red List ၏ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ် (Vulnerable species - VU) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ် တစ်ခု (ဝါ) တစ်စုသည် ၎င်းတို့၏ရှင်သန်နေထိုင်မှုနှင့် ပေါက်ဖွားမှုတို့အား ခြိမ်းခြောက်ခံနေရခြင်းမျိုးမရှိဘဲ မဝေးတော့သည့် အနာဂတ်ကာလ၌ မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ် ကျရောက်လာနိုင်ကြောင်းကို ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ်သို့ နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (IUCN)မှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်စွမ်းသည် အဓိကအားဖြင့် မျိုးစိတ်များ၏ နေထိုင်ကျက်စားရာ နေရာများဆုံးရှုံးခြင်း (သို့) ပျက်စီးခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ရခြင်းဖြစ်သည်။
မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ် ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့အပေါ်သို့ အန္တရာယ်ကျရောက်မှု ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်သောကြောင့် သူတို့၏ ဒေသရင်းနယ်မြေများအား စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုပေးရန် လိုအပ်သည်။
ဤအဆင့်အတန်းမျိုး သတ်မှတ်ပေးရသည့် မျိုးစိတ်များ၏ အများစုသည် လူသားများ ဖမ်းယူမွေးမြူလေ့ရှိသော (သို့) ယူဆောင်စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသော မျိုးစိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
thumb| စနဲပင်ဂွင်းများ (Eudyptes robustus) သည် မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ်များအတွက် သာဓကတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
|leftလက်ရှိတွင် ဤအဆင့်အတန်းအား တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်ပေါင်း (၅၁၉၆) မျိုးနှင့် အပင်မျိုးစိတ်ပေါင်း (၆၇၈၉) မျိုးကို သတ်မှတ်ပေးထားပြီးဖြစ်ရာ ၁၉၉၈ ခုနှစ်ထိ တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် (၂၈၁၅) မျိုးနှင့် အပင်မျိုးစိတ် (၃၂၂၂) မျိုး သတ်မှတ်ခဲ့မှုနှင့် အရေအတွက်ခြင်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်နိုင်သည်။
သတ္တဝါ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်များ အေးခဲထိန်းသိမ်းခြင်း (Cryoconservation of animal genetic resources) ကဲ့သို့သော လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု ကိစ္စရပ်များသည် မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ် ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စေခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအသင်းသည် ဤအဆင့်အတန်းအား မျိုးစိတ်များအပေါ် သတ်မှတ်ရာတွင် စံချိန်စံနှုန်းများစွာဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။
နောက်ထပ်ကြည့်ရန် သစ်တောဦးစီးဌာန ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး နှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း တောဘုရင် (သို့) သားရဲဥသျှောင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ် မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ပြင်ပလင့်များ အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် အတည်ပြု ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ်များ စာရင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ် ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး။
ငှက်ပိတုန်းများ (Hummingbirds) သည် အမေရိကတိုက် ဌာနေရင်းငှက်များဖြစ်ကြပြီး မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၆၀ ခန့်ရှိကာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အလာစကာပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
သို့သော် မျိုးစိတ်အများစုကို အပူပိုင်းဒေသတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ယင်းငှက်တို့သည် သေးငယ်သောငှက်များဖြစ်ပြီး အလျား ခန့်ရှိကြသည်။
အသေးဆုံး ငှက်ပိတုန်းမျိုးစိတ်သည် အလျား ရှိသော ပဒူငှက် (Bee hummingbird) ဖြစ်ပြီး အလေးချိန် အောက်သာရှိသည်။
အကြီးဆုံး ငှက်ပိတုန်း မျိုးစိတ်မှာ ငှက်ပိတုန်းကြီး (giant hummingbird) ဖြစ်ပြီး အလျား ရှိကာ အလေးချိန် ထိ ရှိကြသည်။
ယင်းငှက်တို့သည် ပန်းပွင့်များမှ ဝတ်ရည်အား စုပ်ယူစားသုံးသည့်နေရာတွင် အထူးကျွမ်းကျင်ကြသည်။
သို့သော် မျိုးစိတ်အားလုံးသည် ပျံသန်းတတ်သောအင်းဆက်များ သို့မဟုတ် ပင့်ကူများကို စားသုံးကြသည်။
ငှက်ပိတုန်းများသည် ယင်းတို့၏ ညီအစ်မအုပ်စု သစ်ပင်ပျံလွှားငှက်တို့မှ လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၂၄ နှစ်အကြာက ကွဲပြားဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်။
လက်ရှိရှင်သန်နေဆဲ ငှက်ပိတုန်းများ၏ ဘုံကျသော ဘိုးဘွားများမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၂၂ အကြာက တောင်အမေရိကတိုက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ငှက်ပိတုန်းများသည် အတောင်ပံခတ်နှုန်း မြန်ဆန်ကြသည်။
အကြီးဆုံးမျိုးစိတ်သည် တစ်စက္ကန့်လျင် အတောင်ပံခတ်နှုန်း ၁၂ ချက်ရှိပြီး သေးငယ်သောမျိုးစိတ်များတွင် တစ်စက္ကန့်လျင် အချက် ၈၀ ခတ်နိုင်သည်။
လေတိုက်နေသောဥမှင်လှိုင်ခေါင်းထဲတွင် စမ်းသပ်ချက်အရ ငှက်ပိတုန်းများ၏ အမြင့်ဆုံး အမြန်နှုန်းသည် ကျော်သည်။
ကြင်ဖက်ရှာချိန်တွင် အချို့သော မျိုးစိတ်အဖိုများသည် အမြင့်ပေ ၁၀၀ (၃၀ မီတာ) မှ ငှက်အမဆီသို့ နှုန်းဖြင့် ဒိုင်ဗင်ထိုးဆင်းတတ်ကြသည်။
ဂယ်ရီ စိန့် လက်ဂျာ (၁၉၈၅ ဇူလိုင် ၂၄ ဖွား) သည် ယူနိုက်တက်စတိတ်မှ ဂျူဒိုခ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား US Judo Facebook ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဂျူဒိုမောင် ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၈၅ မွေးဖွားသူများ။
ဒူးဝီ မစ်ရှယ်() သည် ဂျူဒိုအားကစားတွင် အမေရိကန်အတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သော အိုလံပစ် အားကစားသမားဟောင်း ဖြစ်သည်။
လော့အိန်ဂျလိစ်တွင် ကျင်းပသော ၁၉၈၄ နွေအိုလံပစ်၌ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဂျူဒိုမောင် ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
ပဒူငှက် (bee hummingbird) (Mellisuga helenae) သည် ငှက်ပိတုန်း၏ မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသေးဆုံးငှက်နှင့် အသေးဆုံး ဒိုင်နိုဆောအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရသည်။
ယင်းငှက်သည် ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ ဌာနေရင်းငှက်ဖြစ်သည်။
ငှက်အမများသည် အဖိုထက် အနည်းငယ်ကြီးပြီး အလေးချိန် ရှိကာ ရှည်သည်။
ငှက်အဖိုများမှာ ပျမ်းမျှအလေးချိန် ရှိပြီး အလျား ရှိသည်။
ငှက်ပိတုန်းမျိုးနွယ်များအားလုံးကဲ့သို့ ပဒူငှက်သည် လျင်မြန်ဖျတ်လတ်ပြီး ပျံသန်းမှုအားကောင်းကြသည်။
ပြခန်း မှတ်စု ကိုးကား Category:ငှက်ပိတုန်းများ Category:ကျူးဘားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
တိုင်းရင်းဆေးရုံကြီး (ရန်ကုန်) သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ငါးထပ်ကြီးဘုရားလမ်းရှိ ကုတင်(၁၀၀)ဆံ့ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နေရောင်ခြည်သည် အဓိကအားဖြင့် အနီအောက်ရောင်ခြည်၊ မြင်နိုင်သောအလင်းနှင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်စသည့် နေမှထွက်လာသော လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြာထွက်မှု၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့လေထုကို ဖြတ်သန်းသွားသောကြောင့် နေရောင်ခြည်သည် စစ်ထုတ်၊ ပြန့်ကျဲသွားသည်။
နေသည် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း အပေါ်တွင် ရောက်ရှိပါက သိသာသည်။
နေရောင်ခြည်ဖြာထွက်မှုကို တိမ်များဖြင့် မကာဆီးထားပါက နေရောင်တောက်ပမှုနှင့် အပူရှိန်ကို ခံစားရသည်။
တိမ်များဖုံးကွယ်ပါက သို့မဟုတ် အခြားအရာဝတ္ထုများကြောင့်ရောင်ပြန်ဟပ်သွားပါက နေရောင်ခြည်သည် အားပျော့သွားသည်။
တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ ၁ စတုရန်းမီတာတိုင်းတွင် ၁၆၄ ဝပ်နှင့်ညီမျှသော စွမ်းအင်ကို ၂၄ နာရီအတွင်း နေရောင်ခြည်က ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
နေရောင်ခြည်ရှိ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်မှုသည် ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုး ၂ မျိုးစလုံးရှိသည်။
ယင်းသည် ဗီတာမင်ဒီ လိုအပ်ချက်နှင့် ဗီဇပြောင်းလဲမှုတို့အတွက် အထောက်အကူပေးသည်။
နေရောင်ခြည်သည် နေမှ ကမ္ဘာမြေသို့ရောက်ရှိရန် ၈.၃ မိနစ် အချိန်ယူရသည်။
Extract of page 56 နေ၏အလယ်ဗဟိုမှ စတင်ထွက်ခွာလာသည့် ဖိုတွန်တစ်ခုသည် ဓာတ်ပြုအမှုန်တစ်ခုနှင့် ဆုံတွေ့ချိန်တိုင်း နေ၏မျက်နှာပြင်သို့ ရောက်ရှိရန် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀၀ မှ ၁၇၀၀၀၀ ကြား ကြာမြင့်သည်ဟုဆိုသည်။
နေရောင်ခြည်သည် အပင်နှင့် အခြားသက်ရှိများအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။
အပင်များသည် ဖိုတိုဆင်သဆစ်ကို အသုံးပြု၍ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်မှ ဓာတုစွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးကာ ဇီဝသက်ရှိများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထောက်ပံ့ကူညီပေးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နေ ကဏ္ဍ:နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် ကဏ္ဍ:အလင်း ပင်ရင်းများ။
thumb|လမုတောများသည် ဆားငန်ရည်များသည့် အခြေနေတွင် လိုက်လျောညီထွေ ရှင်သန်ပေါက်ရောက်နိုင်ကြသည်။
လမုတောဆိုသည်မှာ ရေငန် သို့မဟုတ် ရေငန်စပ် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် ပေါက်ရောက်သော ချုံပုတ် သို့မဟုတ် အပင်ငယ်များဖြစ်ကြသည်။