kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြို့နှင့်မြို့နယ်များမှာ - ရွှီးရွှေခရိုင် (, ) ညိထန်မြို့နယ် (, ) Carbanang Township (, ) Caina Township (, ) Nam Township (, ) Dagar Township (, ). ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
ယာလုံဆန်ပို သို့ ယာလုံဆန်ဘို သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင်းရှိ ​ြ​ဗဟ္မာပုတ္တရမြစ်ဖ​ျားပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
Kailash တောင်ဘက် နှင့် Manasarovar ရေကန် တို့၏အရှေ့တောင်ဘက်တိဘက်အနောက်ဘက်ရှိ Angsi Glacier မှဆင်းသက်လာ သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်းတိဘက်ပြည်နယ်ရှိ Arunachal Pradesh ပြည်နယ်သို့မသွားမီတောင်ဘက် Tibet Valley နှင့် Yarlung Tsangpo Grand Canyon တို့ကိုဖွဲ့စည်းသည်။
Arunachal Pradesh မှမြစ်အောက်ပိုင်းသည်ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပြီး Siang ဟုခေါ်သည်။
အာသံ သို့ရောက်ပြီးနောက်မြစ်ကို ဗြဟ္မပုတ္တ ဟုခေါ်သည်။
အာသံမှမြစ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ ကိုရာမနဘဇာတွင် ၀ င်သည်။
ထိုအရပ်မှလွန်ခဲ့သောအနှစ် ၂၀၀ ခန့်ကအရှေ့ဘက်သို့စီးဆင်းခဲ့ပြီး Bhairab Upazila အနီးရှိ Meghna မြစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဤလမ်းကြောင်းဟောင်းသည်တဖြည်းဖြည်းသေဆုံးလျက်ရှိသည်။
လက်ရှိမြစ်၏အဓိကလမ်းကြောင်းကိုဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှတွင် ပဒမ ဟုခေါ်သော ဂင်္ဂါ များနှင့်တွေ့ဆုံရန်တောင်ဘက်သို့စီးဆင်းသော ယမုံနာမြစ် ဟုခေါ်သည်။
တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်မှထွက်ခွာသောအခါမြစ်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးနှင့်အနက်ရှိုင်းဆုံးချောက်ကြီးဖြစ်သော ယာလုံဆန်ပိုချောက်ကြီးဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဖော်ပြချက် left| ယာလုံဆန်ပိုမြစ်၏မြေပုံ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
မာကွမ်ခရိုင် (တရုတ် :馬關 ; ) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ Wenshan Zhuang နှင့် Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုဒေသများတွင် တည်ရှိ၍ တောင်ဘက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ Lào Cai နှင့် Ha Giang ပြည်နယ်များနှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ မာကွမ်ခရိုင် ( )တွင် ၁၉၉၆ခုနှစ် စာရင်းအရ အောက်ပါလူမျိုးစုငယ်များစာရင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
ဟန် ကျွမ့် ပုယီ တိုင် မြောင် ယောင် ယီ ဖူ 仆 (ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ - Toulapa 托拉葩နှင့် Alapa 阿拉葩) လုအို (autonyms: Luomo နှင့် Lemo) မွန်ဂို Lajiren拉基人 သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အနီးဆုံးလေဆိပ်: Wenshan လေဆိပ် =ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ မာကွမ်ခရိုင်တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
thumb| မြပုံဆောင်ကျောက်တွင်း၊ မားလီပိုခရိုင်။
မားလီပို ( တရုတ်: 麻栗坡县; pinyin: Málìpō Xiàn ; ) သည် ယူနန်ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ဝမ်ရှန်ကျွမ့်နှင့် မြောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိပြီး အရှှေ့တောင်ဘက်တွင် ဟာကျန်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါသည်။
​ ခရီးသွားလုပ်ငန်း thumb| ယူနန်ပြည်နယ်၊ ဝမ်ရှန်စီရင်စုရှိမာလီပိုအထက်ရှိ 'Great King' ပန်းချီနေရာတွင် Neolithic ပန်းချီကား။
အဓိကကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုမှာ မားလီပို​ဒေသရှိ ကျောက်နံရံပန်းချီဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသောပန်းချီကားများ၏အလယ်ဗဟိုတွင်ထင်ရှားသောကိန်းဂဏန်းနှစ်ခုအတွက် 'Great King' ဆိုသောနေရာဖြစ်သည်။
၎င်းသည်လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ကဖြစ်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အနီးဆုံးလေဆိပ်: Wenshan လေဆိပ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
ယောင်ဂယ်ဆိုမွန် ( (၆၀၃–၆၆၆)) သည် ဂိုဂုယောတိုင်းပြည်၏ ကျဆင်းယုတ်လျော့လာသော နေ့ရက်များ၌ အာဏာထက်သော စစ်အာဏာရှင်ဖြစ်သည်။
ဂိုဂုယောသည် ကိုရီးယားရှေးသမိုင်း၏ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (သို့) ပြည်ထောင်သုံးခုရှိသောခေတ်မှ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ဖြစ်သည်။
ဧကရာဇ် ထိုင်ဇုံး (လီရှိမင်း) နှင့် ဆက်ခံသော သားဖြစ်သူ ဧကရာဇ် ကောက်ဇုံး တို့လက်ထက်ထန်မင်းဆက်၏ ထိုးစစ်ကို အောင်အောင်မြင်မြင် ခုခံကာကွယ်နိုင်ခဲ့သူအဖြစ် အမှတ်ရကြပေသည်။
ရိုးရာ ကိုးရီးယားသမိုင်းများက ယောင်ဂယ်ဆိုမွန်သည် အာဏာရှင်ဆန်သော စစ်ခေါင်းဆောင်၊ ၎င်း၏ ရက်စက်သော မူဝါဒများနှင့် ဘုရင်၏ အမိန့်ကို နာခံမှုမရှိခြင်းများက ဂိုဂုယော၏ ကျဆုံးမှုကို ဦးတည်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟူ၍ ချယ်မှုန်းရေးသားကြသည်။
သို့ရာတွင် တရုတ်တို့၏ တိုက်စစ်ဆင်မှုများကို ကာကွယ်ရာတွင် ၎င်း၏ အောင်မြင်မှုများသည် ကိုရီးယားမျိုးချစ်ဝါဒီများကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် သိသိသာသာမှာ ၁၉ ရာစု ကိုရီးယား သမိုင်းပညာရှင် ဆင်ချေးဟိုက ယောင်ဂယ်ဆိုမွန်ကို ကိုရီးယားသမိုင်း၏ အကြီးကျယ်ဆုံး သူရဲကောင်းဟု ပင်ဖော်ပြသည်အထိ စေ့ဆော်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် ပညာရှင်များကလည်း ဆင်ချေးဟိုကို ပဲ့တင်ထပ်ပြောဆိုကြ၍ ယောင်းဂယ်ဆိုမွန်ကို ကိုရီးယားသမိုင်း၌ ပြိုင်ဖက်မရှိသော တိုင်ပြုပြည်ပြုသမားတစ်ယောက်ဟူ၍ ချီးကြူးထောမနာပြုကြလေသည်။
စောမြကန် သည် ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သူမသည် ထီးလိုမင်းလိုမင်း၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်။
သန်းထွန်း ၁၉၆၄၊ စာ ၁၂၉ ရာဇဝင်ကျမ်းများက ထီးလိုမင်းလို၏ မယ်တော်သည် မိဖုရားစောမြကန် မဟုတ်ဘဲ ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးသူတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။
မဟာရာဇဝင် အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၆၊ စာ ၂၁၂ရာဇဝင်သစ် အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၃၄မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၁၇–၃၁၈ သို့သော်လည်း ကျောက်စာ အထောက်အထားအရ မိဖုရားစောမြကန်သည် ဇေယျသိင်္ခ (ထီးလိုမင်းလိုမင်း၏ ငယ်အမည်) နှင့် စောမင်းလှတို့၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
မြောက်ကြာအင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြောက်ကြာအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ကြာအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၇၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ဒါးလောင်းစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှာဦးဇော်မျိုးဦးဖြစ်ပါသည်။
လတ်တလောနိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် မြောက်ကြာအင်းကျေးရွာ၏လူနေအိမ်အချို့ စစ်ဘေးကြောင့်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ရပ်ရွာနေလူအများစု ရပ်ရွာကိုစွန့်ကာထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရပါသည်။
ဝိဇ္ဇာကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြောက်ကြာအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၅ ဖြစ်သည်။
ဝင်းပုတ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြောက်ကြာအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၆ ဖြစ်သည်။
ရေကျော်ကြီးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၈ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၃၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ရေကျော်လေးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၉ ဖြစ်သည်။
လှိုင်ဝရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၀ ဖြစ်သည်။
လှိုင်ဝတံတားသည် ပေ ၂၄၀ ရှည် ကွန်ကရစ်တံတား ဖြစ်ကာ၊ ၁၉၉၄ တွင် တည်ဆောက်သည်။
ကားသွားနိုင်သည်။
ရွှေပြည်ဝင်စေတီ၊ ဣစ္ဆာသယမိဇ္ဇေယျုံစေတီ၊ ပြည်လုံးချမ်းသာစေတီ၊ လှိုင်သံကလွန်ဆုတောင်းပြည့်စေတီ တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
လှိုင်ဝဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ဘဒ္ဒန္တသုခဆရာတော် ကျောင်းထိုင်သည်။
တံတားကျိုးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၁ ဖြစ်သည်။
ကမိုင်(ကမာအင်း) ကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၂ ဖြစ်သည်။
မောင်းမရွာသစ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၃ ဖြစ်သည်။
မိဂသိင်စေတီ၊ အဇိနိတေပုထိုးတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကြောင်ရှာကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၄ ဖြစ်သည်။
သာယာကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၅ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ တာယာကုန်း ဖြစ်သည်။
ဟောင်သရောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဟောင်သရောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်သရောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၀၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ဟောင်သရောတံတားသည် ပေ ၉၂၀ ရှည် သံကူကွန်ကရစ်တံတား ဖြစ်ကာ၊ ကားသွားနိုင်သည်။
ဟောင်သရော(သ/မ)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဟောင်သရောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၇ ဖြစ်သည်။
ရွာတန်းရှည်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဟောင်သရောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၈ ဖြစ်သည်။
သရက်တောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဟောင်သရောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၉ ဖြစ်သည်။
အံဖကြီးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အံဖကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အံဖကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၉၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၄၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
အံဖလေးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အံဖကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၁ ဖြစ်သည်။
ညောင်ပင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အံဖကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၂ ဖြစ်သည်။
နောင်နိုင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အံဖကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၃ ဖြစ်သည်။
အံဖ(နောင်နိုင်း)ကျေးရွာတွင် မဟာသေဌမုနိရတနာစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကြာအင်းကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အံဖကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၄ ဖြစ်သည်။
စက္ကဝက်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ စက္ကဝက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စက္ကဝက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၇၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွာသစ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ စက္ကဝက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၆ ဖြစ်သည်။
အောင်လှိုင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ စက္ကဝက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၁၇ ဖြစ်သည်။
ဟာရှန်းပြည်နယ်သည် ဗီယက်နမ်Tim Doling North East VietNam: mountains and ethnic minorities - Page 101 2000 "With its current population of around 536,000, Hà Giang Province is the northernmost province of Việt Nam, covering a total land area of 7,831 square kilometres and sharing a 274-kilometre border with China."နိုင်ငံ၏မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။
တရုတ်တောင်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေကာ ဗီယက်နမ်၏ နောက်ဆုံးနယ်နိမိတ် ဖြစ်သည်။
ပြည်နယ်သည် ဧရိယာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၇,၉၄၅.၈ ကျယ်ဝန်းပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၇၀၅,၁၁၁ ဦး ရှိသည်။
ပွဲတော်များ right|thumb|ယီ လူမျိုးများ၏ ရိုးရာအမျိုးသမီးအဝတ်အစား ဟာရှန်းသည်လူနည်းစုလူမျိုးစု ၂၀ ကျော်ပါဝင်သောကြောင့်ယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များစွာကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ဤအုပ်စုများစွာသည်သူတို့၏အနုပညာစွမ်းရည်များအထူးသဖြင့်ယက်လုပ်ခြင်းနှင့်လက်ဖြင့်ပြုလုပ်သောအထည်အလိပ်ထုတ်ကုန်များကြောင့်ထင်ရှားသည်။
နွေ ဦး ပွဲတော်ကို ဟမ် နှင့် Dao လူမျိုးများ ကကျင်းပလေ့ရှိပြီးများသောအားဖြင့် လဆန်း နှစ်သစ် မကြာမီနှင့်သုံးရက်မှ ၇ ရက်ကြားကြာသည်။
လူများသည်သီချင်းဆိုခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်းတို့ဖြင့်ကျင်းပကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ။
ရှမ်းဖြူ သို့မဟုတ် ဒွန်ရှမ်းသည် - ဒွန်ရှမ်းလူမျိုး ဒွန်ရှမ်းဘာသာစကား။
မိုးလားခရိုင်(တရုတ်: ; ရး: ue Mueang La၊ ) တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ် ခရိုင် ၏တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အောက်တွင် ဆစ်ဆောင်ဒိုင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ဝေးတောင်ပိုင်းအတွက် ယူနန် ပြည်နယ်, တရုတ်။
မိုးသည် မူအန် ၏မူကွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
နာမည် "မိုင်းလား"၊ "မိုးလား" နှင့် "မူးအန်လား" တို့သည် တိုင်စကားတွင် အဓိပ္ပာယ်တူညီသော်လည်း ရောမအက္ခရာဖြင့်ရေးသားလျှင်ကွဲပြားမှုများရှိသည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ မိုးလားခရိုင်နှင့်မြန်မာနိုင်ငံရှိ မိုင်းလား မြို့နယ် တို့ကိုခွဲခြားရန်ဒေသခံများသည် မိုးလားကြီး/ မိုင်းလားကြီး၊ မိုးလားလေး/ မိုင်းလားလေးဟုခေါ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
ညိထန် ( တိဘက် : མཉེས་ཐང་) တွင်ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည် ရွွွွှ ခရိုင် ထဲမှာ လာဆာစီရင်စု ထဲမှာ တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဒေသကြီး ၏ တရုတ်။
၎င်းသည် လာဆာ မြို့၏အနောက်တောင်ဘက် ၁၂ မိုင်အကွာတွင်ရှိသည်။
thumb| Jinping ကောင်တီရှိ Fenshuiling တွင်ရှုခင်း။
အမြင့် ca. 2060 မီတာ ကျင်းဖျင် မြောင်၊ ယောင်နှင့် ရှမ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင် ( တရုတ်: 金平苗族瑶族傣族自治县; ရိုးရာတရုတ် : 金平苗族瑤族傣族自治縣; ဖျင်ယင်: Jīnpíng Miáozú Yáozú Dǎizú Zìzhìxiàn )သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ဟောင်ဟေ ဟနီနှင့် ယီီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုတွင်တည်ရှိပြီး တောင်ဘက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ လိုင်ချောင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါသည်။
ကျင်းဖျင် ခေါင်းဆောင်းနီ ယို ( )ကို လက်ထပ်ပြီးသည့်နောက် သူတို့ဦးခေါင်းတွင် ဝတ်ဆင်သည့်ဓလေ့ရှိသည် တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ ကျင်းဖျင်ခရိုင် (1994: 113-132)စာရင်းအရ အောက်ပါလူမျိုးစုများကိုဖော်ပြထားသည်။
မြောင် မြောင်နက် () / မိုးပါ 蒙吧 / မိုးရှီ 施施 ချင်းရွှေမြောင် ( ) / မိုးနဲချာ 蒙能差; ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်: မိုးပူ 蒙补 / မိုးပေ 背背 ပန်း​မြောင်() / မိုးလဲ 蒙冷 ဖျန်တုံမြောင် () / မိုးရွှား 蒙刷; ခ​ြုံငုံသုံးသပ်ချက်: တရုတ်မြောင်လူမျိုး 苗苗 (လူဦးရေအနည်းဆုံး မြောင်အဖွဲ့ခွဲ) မြောင်ဖြူ ( ) / မိုးတုံ 蒙逗 ယောင် ယုမျန် (): ခေါင်ဆောင်းနီယောင် 红头瑶 မဲ : လန်တျန်ယောင် 瑶瑶၊ ဖျင်တုံယောင်ရှား 头瑶၊ ရှားယောင် 瑶瑶 တိုင် လူရှမ်း ( ) (ရှမ်းနက် 傣傣၊ ရှမ်းမှိန် 傣:): ခုချူယီတွင်တည်ရှိသည်။
初邑, Shidong 石洞, Laomanhao 老蔓耗, Xiaohekou 小河口, Changtan 长滩 လေရှမ်း ( ) (Pu'er ဒိုင်普耳傣): Pu'erzhai普耳寨(အထက်上寨, တည်ရှိသော ဗဟို中寨, အောက်ပိုင်း下寨 ကျေးရွာပေါင်း), မိုးလားမြို့နယ် / လူတိုင် လူနန် ( ) (=ရေ၏ကလေး; ထို့အပြင် ရေရှမ်း / နှင့် ရှမ်းဖြူ /) thumb| Red River သည် Jinping ကောင်တီ (ညာ) နှင့် Hekou Yao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင် (ဘယ်ဘက်) အကြားနယ်စပ်ကိုဖွဲ့စည်းသည်။
ကျွမ့် ရှားဖြူလူမျိုး ( ) (ကိုယ်တိုင်အမည် - Bure 布惹) ရှားနက်လူမျိုး () (autonym: Kacha::): Zhemi Township /(Baha villages 村, Bayi 巴 and နှင့် Pingzhai villages villages ရွာသုံးရွာတွင်)။
အိမ်ထောင်စု ၂၃၅ စုနှင့်လူ ဦး ရေ ၉၆၅ ဦး ရှိသည်။
လားဟူ လားဟူနာ ( ) (က Black Lahu / ) လားဟူရှီ ( ) (Yellow Lahu / /) လားဟူဖူး ( ) (White Lahu / ) အခြားစာရင်းတစ်ခုတွင်အောက်ပါတိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများနှင့်လူမျိုးကွဲအုပ်စုများကိုဖော်ပြသည်။
တည်နေရာများသည် ကျင်းဖျင်ခရိုင်မှလာသည် (၂၀၁၃ - ၈၉၊ ၁၀၁)။
မ​ြောင် ပန်းမြောင် () မြောင်ဖြူ () မြောင်နက် () မြောင်တရုတ် () ယောင် ခေါင်းဆောင်းနီယောင် () လန်တျန်ယောင် () ရှားယောင် () တိုင် ရေရှမ်း () ရှမ်းနက် () ဖူအာရှမ်း () ဟနီ နောင် () (Nuomei/): widely distributed across Jinping County. 10,323 households and 42,325 persons as of 2005. It is also spoken in Hanitian 哈尼田. Nongbi () (Nuobi/): in Jinhe Town () and Tongchang Township/ (in 23 villages). 2,358 households and 9,902 persons as of 2005. It is also spoken in Hanitian 哈尼田. Duoni (): in Laojizhai Township/ (in the villages of Masasi 马撒斯, Bailezhai 白乐寨, and Dazhupeng 大竹棚). 793 households and 3,329 persons as of 2005. Asuo (): in Laojizhai Township/ (in the villages of Lilaochong 李老冲, Duosha 多沙, Baimazhai 白马寨, Baigou 白沟, Nanla 南拉, and Shaluo 沙啰). 356 households and 1,425 persons as of 2005. Lami (): in Laojizhai Township/ and Zhemi Township/ (in 20 villages). 2,135 households and 9,180 persons as of 2005. Gehe () (Gehe 格河; Gehuo 格活; in Laomeng Township/ their exonym is Angluo 昂珞): in Tongchang 铜厂, Yingpan 营盘, and Laomeng 老勐 townships. 2,563 households and 10,510 persons as of 2005. Gehuo 格活 is also spoken in Baima Shangzhai, Yingpan Township, Jinping County 金平县营盘乡白马上寨村. (This is not the same as Guohe 郭合 of Dengqu Village, Majie Township, Yuanjiang County 元阳县马街乡登去村.) Guozuo () (Guozhuo 郭卓): in Zhemi 者米, Mengla 勐拉, and Jinshuihe 金水河 townships. 1,953 households and 8,398 persons as of 2005. Habei () (Mani 玛尼): in Habei village 哈备村, Zhemi Township/. 56 households and 231 persons as of 2005. Yi (speaking 4 languages: Nuosu 诺苏, Muji 姆基, Alu 阿鲁, and Laowu 老乌) Nisu (): in Jinhe 金河镇, Mengqiao 勐桥乡, and Laomeng 老勐乡 townships (in 19 villages). 1,134 households and 5,519 persons as of 2005. Alu (): in Yakouzhe Village 丫口遮村, Laojizhai Township/ (in the villages of Luopan 罗盘, Tiantou 田头, Huilongzhai 回龙寨, Laozhai 老寨, Zhongzhai 中寨, Xihadi 西哈底, Heishan 黑山, Amilong 阿咪笼, Kabianzhai 卡边寨, Anlezhai 安乐寨, Nanlu 南鲁, etc.). 1,264 households and 5,307 persons as of 2005. Pula () Muji (): widely distributed across Jinping County Laowu () (autonym: Laoyong/): in Laojizhai 老集寨, Laomeng 老勐, Yingpan 营盘, and Mengla 勐拉 townships (in 29 villages). 2,222 households and 9,342 persons as of 2005. Tulao (): in the 2 villages of Yugadi 鱼嘎底, Xinzhai Village 新寨村, Mengqiao Township ; and Laowangzhai 老王寨, Qingjiao Village 箐脚村, Dazhai Township ကျွမ့် ရှား () နောင် () လားဟူ လားဟူနက် () လားဟူဝါ () လားဟူဖြူ () ပူလန်း (ဒေသအခေါ်: မန်/): in the 4 villages of Leigong Daniu 雷公打牛, Pinghe Zhongzhai 坪河中寨, Pinghe Xiazhai 平河下寨, Nanke Xinzhai 南科新寨 (also known as Longfeng village 龙凤村),အမည် ည်llllllllwhichwhichhichchh are administered by Jinshuihe Town (). 110 households and 682 persons as of 2005. ပြခန်း ရာသီဥတု ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
right|200px ဤစာရင်းတွင် ယူရေးရှားရှိ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများနှင့် အမှီအခိုနယ်မြေများပါဝင်ပြီး အထူးနိုင်ငံရေးအခြေအနေဖြင့် အချို့နယ်မြေဒေသတို့ ပါဝင်ကြသည်။
ယူရေးရှားသည် အစဉ်အလာအရ တိုက်ကြီးများဖြစ်သော ဥရောပတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တို့အား ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော တိုက်ဖြစ်သည်။
ယူရေးရှားသည် အာဖရိကတိုက်နှင့် ဆူးအက်ကျွန်းဆက်တွင် ပိုင်းခြားထားသည်။
မော်လတာနိုင်ငံကဲ့သို့သော အချို့သောနိုင်ငံများသည် အစဉ်အလာအရသာ ယူရေးရှား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ၎င်းလည်း အာဖရိကကျောက်လွှာပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ယူရေးရှားသည် ဩစတြေးလေးရှား(အိုရှန်းနီးယား)ဖြင့် မလေးကျွန်းစု၏ တနေနေရာတွင် ပိုင်းခြားထားပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့် အရှေ့တီမောနိုင်ငံတို့အား ၎င်းတွင် အများအားဖြင့် မှတ်ယူသည်။
အချို့သော ဒေသများသည် ယူရေးရှားရှိ နိုင်ငံများ၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့အပေါ်မှီခို၍ ဖြစ်စေ ဆက်နွယ်နေသော်လည်း ကုန်းမြေထုအနေဖြင့် ဆက်နွယ်၍နေခြင်း မရှိပေ။
ဥပမာအားဖြင့် ဒိန်းမတ်နယ်မြေဖြစ်သော ဂရင်းလန်ကျွန်း၊ ပြင်သစ် ပင်လယ်ရပ်ခြားဒေသများ၊ ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေများနှင့် စပိန်မြို့များဖြစ်သည့် စီယုတာမြို့နှင့် မယ်လီလာမြို့တို့ ဖြစ်သည်။
အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံများ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ဖော်ပြပါစာရင်းတွင်ပါရှိသော နိုင်ငံများသည် နိုင်ငံတကာမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများဖြစ်ကြပြီး ကုလသမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။
centre|100px|border centre|100px|border မော်လတာနိုင်ငံ မော်လတာ သမ္မတနိုင်ငံ ဗယ်လက်တာမြို့centre|100px|border100px|border မော်လဒိုက်နိုင်ငံ မော်လဒိုက် သမ္မတနိုင်ငံDhivehi: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ Malé centre|100px|border centre|100px|border မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ မော်လ်ဒိုဗာ သမ္မတနိုင်ငံ Chisinaucentre|100px|border100px|borderယီမင်နိုင်ငံယီမင် သမ္မတနိုင်ငံ San‘a’ centre|100px|border centre|100px|border ယူကရိန်းနိုင်ငံ ယူကရိန်းနိုင်ငံ Ukrainian Transliteration: Ukrayina / Ukraina ကီးယက်မြို့Ukrainian Transliteration: Kyiv centre|100px|border centre|100px|border ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ မြောက်အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ စကော့တလန်နိုင်ငံနှင့် ဝေလနိုင်ငံ၊ ထီးနန်း၏ အစောင့်အရှောက်ခံနယ်မြေများဖြစ်သော Guernsey၊ Isle of Man နှင့် Jersey တို့ ပါဝင်သည်။
ပင်မကျွန်းကြီးပေါ်ရှိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ စကော့တလန်နိုင်ငံနှင့် ဝေလနိုင်ငံတို့အား ပေါင်းစည်းထားသော ကျွန်းနိုင်ငံကို ဂရိတ်ဗြိတိန် (တခါတရံ၌ အတိုကောတ်အဖြစ် ဗြိတိန်အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်) ဟုခေါ်ပြီး တခါတရံ၌ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အနက်တူအသုံးပြုသည်။
ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန် ပေါင်းစည်း ဘုရင့်နိုင်ငံတော် လန်ဒန်မြို့ centre|100px|border centre|100px|border ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ ဗူးခရက်မြို့ centre|100px|border 100px|border ရုရှားနိုင်ငံ ရုရှား ဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ရုရှား Transliteration: Rossiya မော်စကိုမြို့ရုရှား Transliteration: Moskvacentre|100px|border100pxလက်ဘနွန်နိုင်ငံ လက်ဘနွန် သမ္မတနိုင်ငံ ဘေရွတ်မြို့ centre|100px|border centre|100px|border လစ်တန်စတိန်းနိုင်ငံ လစ်တန်စတိန်း ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံ Vaduz centre|100px|border centre|100px|border လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ လစ်သူယေးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ Vilnius centre|100px|border centre|100px|border လတ်ဗီယာနိုင်ငံ လတ်ဗီယာ သမ္မတနိုင်ငံ ရီဂါမြို့centre|100px|border100px|border လာအိုနိုင်ငံ လာအို ပြည်သူ့ဒီမိုကရတစ် သမ္မတနိုင်ငံတော်လာအို:ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ဗီယင်ကျန်းမြို့ centre|100px|border centre|100px|border လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ Grand Duchy of Luxembourg Luxembourg Citycentre|100px|border100px|borderသီရိလင်္ကာနိုင်ငံ သီရိလင်္ကာ ဒီမိုကရက်တစ် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ Sinhalese: 200pxTamil: இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசுSri Jayawardenapura-Kotte centre|100px|border centre|100px|border ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဘူဒါပတ်စ်မြို့ centre|100px|border centre|100px|border အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ အက်စ်တိုးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ Tallinncentre|100px|border100px အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအချို့သော နယ်မြေများသည် အာရှတိုက် သို့မဟုတ် အိုရှန်းနီးယား၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်နိုင်သည်။
အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတနိုင်ငံ ဂျကာတာမြို့ centre|100px|border centre|100px|border အင်ဒိုရာနိုင်ငံ အင်ဒိုရာတောင်ကြား မင်းသားနိုင်ငံ Andorra Andorra la Vella centre|100px|border100px အစ္စရေးနိုင်ငံ အစ္စရေးနိုင်ငံ ဂျေရုဆလင်မြို့ (နိုင်ငံတကာမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားခြင်းမရှိ) centre|100px|border centre|100px|border အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ အဇာဘိုင်ဂျန် သမ္မတနိုင်ငံ ဘာကူးမြို့ centre|100px|border centre|100px|border အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ အယ်လ်ဘေးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ တီရာနာမြို့ centre|100px 100px အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ် သမ္မတနိုင်ငံ Pashto: د افغانستان اسلامي جمهوریت ပါရှား: جمهوری اسلامی افغانستان ကဘူးလ်မြို့ centre|100px|border centre|100px|border အာမေးနီးယားနိုင်ငံဥရောပနှင့် အာရှတိုက်အကြား ခြားနားထားသော နယ်ခြားမျဉ်းဖြစ်သည့် ထရန့်ကော့ကေးရှားဒေသ၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်သည်။
အာမေးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ Armenian Transliteration: Hayastan/Hayq Yerevancentre|100px|border100px|borderအာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံအာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ အဘူဒါဘီမြို့centre|100px|border100px အိန္ဒိယနိုင်ငံ အိန္ဒိယ သမ္မတနိုင်ငံ နယူးဒေလီမြို့ centre|100px|border centre|100px|border အိုက်စလန်နိုင်ငံ အိုက်စလန် သမ္မတနိုင်ငံ Reykjavík centre|100px|border centre|100px|border အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ အိုင်ယာလန် သမ္မတနိုင်ငံအိုင်ယာလန်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် Poblacht na hÉireann တို့သည် တရားဝင် အမည်ရှည်များမဟုတ်ကြပဲ အိုင်ယာလန်ကျွန်းမှ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံအား ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ရန် တရားဝင်ဖော်ပြချက်အဖြစ်သာ ရည်ညွှန်းဖော်ပြရာ၌သာ အသုံးပြုသည်။
ဒပ်ဗလင်မြို့centre|100px|border100px|borderအိုမန်နိုင်ငံ အိုမန် ဆူလတန်နိုင်ငံ Muscat centre|100px|border centre|100px|border အီတလီနိုင်ငံ အီတလီ သမ္မတနိုင်ငံ ရောမမြို့centre|100px|border100px အီရတ်နိုင်ငံ အီရတ် သမ္မတနိုင်ငံ Kurdish: كۆماری عێراق ဘဂ္ဂဒက်မြို့ centre|100px|border100px အီရန်နိုင်ငံ အီရန် အစ္စလာမ် သမ္မတနိုင်ငံပါရှား: جمهوری اسلامی ايران တီဟီရန်မြို့ centre|100px|border 100px|border ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ ဥဇဗက် သမ္မတနိုင်ငံ Tashkent centre|100px|border centre|100px|border ဩစတြီးယားနိုင်ငံ ဩစတြီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ဗီယင်နာမြို့ ကုလသမဂ္ဂ လေ့လာသူနိုင်ငံများ အလံတော် မြေပုံ မြန်မာဘာသာဖြင့် အမည်တို မြန်မာဘာသာဖြင့် အမည်ရှည် တရားဝင်မှု အခြေအနေ ဒေသတွင်း အမည်တို ဒေသတွင်း အမည်ရှည် မြို့တော် centre|100px 100px|border ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ ကုလသမဂ္ဂတွင် လေ့လာသူနိုင်ငံဖြစ်သည်။
Ramallah (de facto)Jerusalem (de jure) border|centre|100px|link=Flag of Vatican City|alt=Flag of the Vatican City border|centre|100px|alt=Map showing Vatican City in Europe ဗာတီကန်စီးတီး Holy See ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံ ကုလသမဂ္ဂတွင် လေ့လာသူနိုင်ငံဖြစ်သည်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသောနဖူးစည်းစာတမ်းများသည် တရုတ်ပြည်၏ ခရိုင်အဆင့် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ ဖြစ်သည်။
အမည်နှစ်ခုမှာ အမည်နာမအားဖြင့် ကွဲပြားသော်လည်းတူညီကြသည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၁၁၇ခုရှိသည်။
နှင့်သုံးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ။
​ မွန်ဂိုလီးယားကိုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင်း ၌တွေ့ရပြီး၊ မြေပုံများ သမိုင်း Guizhou ခရိုင် Anlong Buyei နှင့် Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (၁၉၆၅.၁၁.၁၃ မှ ၁၉၈၁.၁၉.၂၁)။
ဘိုင်ဇင်မန်ချူးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1989.06.29 ~ 1995.03.21), လျောင်းနင်ပြည်နယ်။
ဂူကျိုးပြည်နယ် Ceheng Buyei ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (၁၉၆၅.၁၁.၁၃ မှ ၁၉၈၁.၀၁.၁၁)။
ဒန်ဇီ Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (၁၉၅၅.၀၁.၀၇ မှ ၁၉၅၆.၀၄.၁၈)၊ Guizhou ပြည်နယ်။
Dongfang Li ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1987.11.20 ~ 1997.03.12), Hainan ပြည်နယ်။
Fangcheng Pan-Ethnicities ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (1978.12.25 ~ 1993.05.23), Guangxi Zhuang ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (ယခင် Shiwandashan Zhuang နှင့် Yao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ, 1957.03.26 ~ 1958.02.22; Dongxing Pan-Ethnicities Autonomous County, 1958.02.22 ~ 1978.12)။
၂၅)။
Fengcheng Manchu ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1985.01.17 ~ 1994.03.08), လျောင်းနင်ပြည်နယ်။
ဂွမ် တန် ဟီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (၁၉၅၅.၅.၁၄ မှ ၁၉၅၆.၀၉.၁၁)၊ ဂန်စုပြည်နယ်။
Hefeng Tujia ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1980.04.20 ~ 1983.08.19), ဟူဘေးပြည်နယ်။
Huishui Buyei နှင့် Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (၁၉၅၅.၀၁.၀၇ မှ ၁၉၅၆.၀၄.၁၈; ၁၉၆၃.၀၅.၂၀ မှ ၁၉၆၃.၁၀.၂၃)၊ Guizhou ပြည်နယ်။
Jingyuan Hui ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1955.03.24 ~ 1958.09.05), Gansu ပြည်နယ် (ယခု Ningxia Hui ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ )။
Laifeng Tujia ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1979.12.19 ~ 1983.08.19), ဟူဘေးပြည်နယ်။
Leishan Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1955.12.26 ~ 1956.04.18), Guizhou ပြည်နယ်။
Luodian Buyei ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1955.01.07 ~ 1956.04.18), Guizhou ပြည်နယ်။
Lushan Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1955.12.26 ~ 1956.04.18), Guizhou ပြည်နယ်။
Maowen Qiang ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကောင်တီ (1958.04.21 ~ 1987.07.24), စီချွမ်ပြည်နယ်။
မိုင်ရီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (1955.01.03 ~ 1957.09.06), ယူနန်ပြည်နယ်။
Qianjiang Tujia နှင့် Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (1983.11.14-2000.06.25), Chongqing။