kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အတ္ထဒဿီမင်းသားသည် အရွယ်ရောက်သောအခါ၌ ဝိသာခါဒေဝီမိဖုရားအမှူးရှိသော အခြွေအရံမောင်းမများဖြင့် အမရဂီရိ၊ သူရဂီရိ၊ ဝါဟနဂီရိ၊ ဟူသောရွှေနန်းသုံးဆောင်၌ နှစ်ပေါင်း(၁၀, ဝဝဝ)ကာလပတ်လုံး သားတော် သေလမင်းသားဖွားသည့်တိုင်အောင် ထီးနန်း စည်းစိမ်ကို ခံစားစံစားတော်မူသည်။
ထိုကဲ့သို့ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားစံစားနေစဉ် နိမိတ်ကြီး လေးပါးကို တွေ့မြင်လျှင် သံဝေဂထင်လာ၍ သုဒဿန မြင်းယာဉ်စီကာ တောထွက်တော်မူခဲ့သည်။
ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို(၈) လကျင့်ကြံပွားများ၍၊ စမ္မကရုက္ခဗောဓိ-ကံ့ကော်ဗောဓိပင်ကိုအမှီပြုကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကိုရ၍ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ်ဖြစ်တော်မူပါသည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် အတ္ထဒဿီဘုရားလက်ထက်တော်အခါ၌ ဂေါတမဗုဒ္ဓ လောင်းလျာသည် သုသိမရသေ့ ဖြစ်နေကာ မြတ်စွာဘုရားထံမှာ နိယတဗျာဒိတ်ကို နာခံခဲရပါသည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-ရှင် သန္တထေရ်၊ ဥပသန္တထေရ်တို့တည်း။
အနီးကပ်လုပ်ကျွေးရဟန်း-အဘယ ထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-ရှင်မ ဓမ္မထေရီ၊ ရှင်မ သုဓမ္မ ထေရီတို့တည်း။
အဂ္ဂ ဒါယကာကြီး(၂) ဦး-နကုလ သူဌေး၊ နိသဘသူဌေးတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦး-မဏိလာ ဥပါသိကာမ၊ သုနန္ဒာ ဥပါသိကာမတို့တည်း။
အတ္ထဒဿီဘုရားရှင်၏ အရပ်(ဉာဏ်)တော်မှာ အတောင်(၈၀)မြင့်၍ ရောင်ခြည်ကား တစ်ယူဇနာတိုင်အောင်ပျံ့နှံ့ကွန့်မြူးသည်။
သက်တော် အနှစ်(၈၀, ဝဝဝ)ရှစ်သောင်းရောက်သောအခါ အနောမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံ တော်မူပါသည်။
အဓိဋ္ဌာန်တော်မူခဲ့၍ ဓာတ်တော်များကြွင်းကျန်နေခဲပါသဖြင့် နတ်လူ အများတို့ စေတီပုထိုးတည်ကာ ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြ လေသတည်း။
အတ္ထဒဿီ -ဘုရားရှိခိုး ဆုတောင်းဂါထာ အတ္ထာနတ္ထံ ပကာသေန္တ သတ္ထာနံ ဒါယကံ သုခံ။
အတ္ထဒဿီ နမေ နာထံ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
အတ္ထဒဿီဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
အတ္ထဒဿီဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
အတ္ထဒဿီမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပြီးသည့်နောက် လူတို့သက်တမ်း (၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်းမှ (၁၀) နှစ်တမ်းအထိ တရွေ့ရွေ့ ဆုတ်ခြင်း၊ တဖန်ထို (၁၀) နှစ်တမ်းမှ အသင်္ချေယျတမ်း အထိ တက်ကပ်ကာလတက်ခြင်း၊ ဖြစ်တော်စဉ် ထို့နောက် တဖန် အသင်္ချေယျတမ်မှ ပြန်ဆုတ်လာရာ အနှစ်(၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်းရောက်သောအခါ ဓမ္မဒဿီ မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်သည် တုသိတာ နတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့သက်ဆင်းခဲ့ပြီး သရဏမြို့တော်တွင် သရဏမင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီသုနန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးမှ သရဏဥယျာဉ်တော်၌ ဖွားမြင်တော်မူလာသည်။
အလောင်းတော်မြတ် ဖွားမြင်စဉ်အခါ ငြင်းခုံခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ရာ ဓမ္မသတ်ဥပဒေကျမ်းစာတို့၌ တရားမညီသော ပညတ်ချက်များ ကွယ်ပျောက်ကုန်ပြီး တရားနှင့် ညီသော ပညတ်ချက်တို့သာ တည်ရှိကျန်ရစ် ကြသည်ကို အစွဲပြု၍ မင်းသားနာမည်ကို ဓမ္မဒဿီမင်းသားဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။
အလောင်းတော်မင်းသားသည် အရွယ် ရောက်သောအခါ ဝိစိကောဠိမိဖုရားအမှူး ရှိသော မောင်းမများခြံရံလျက် သားတော် ပုညဝဍ္ဎန မင်းသားဖွားသည်တိုင်အောင် အရဇ၊ ဝိရဇ၊ သုဒဿန ရွှေနန်းသုံးဆောင်တို့၌ နှစ်ပေါင်း (၈၀, ဝဝဝ) ရှစ်သောင်းကာလပတ်လုံးထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားစံစားတော်မူသည်။
ထိုသို့ထီနန်းစည်းစိမ်ကိုခံစားနေတော်မူစဉ် ဥယျာဉ်တော်ထွက်ရာ နိမိတ်ကြီးလေးပါး မြင်တွေ့ရ၍ သံဝေဂကြီးစွာဖြစ်ပြီး ထီးနန်းစည်းစိမ်ကိုစွန့်ပယ်ကာ သုဒဿနပြာဿာဒ် ယာဉ်ပျံတော်စီးလျက်ပင် တောထွက်တော်မူခဲ့၏။
ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို (၇) ရက်ကျင့်တော်မူ၍ ရတ္တကုရဝကဗောဓိ-သံသတ်မင်ဗောဓိကို အမှီပြုကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကိုရတော်မူ၍ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားစင်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် ဓမ္မဒဿီဘုရားလက်ထက်တော်၌ ဂေါတမ ဗုဒ္ဓလောင်းလျာသည် နတ်တို့ကိုအစိုးရသော သိကြားမင်းဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရလျှင် နတ်ပန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နိယတဗျာဒိတ် ပန်ဆင်ခဲ့သည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-အရှင်ပဒုမထေရ်၊ ဖုဿဒေဝထေရ် တို့တည်း။
အနီးကပ် လုပ်ကျွေးသော ရဟန်းကား-အရှင်သုနေတ္တထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-အရှင်မ ခေမာထေရီ၊ အရှင်မ သဗ္ဗနာမ ထေရီတို့တည်း။
အဂ္ဂ ဒါယကာကြီး(၂) ဦး-သုဘဒ္ဒ သူဌေး၊ ကဋိဿဟသူဋ္ဌေးတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦး-သာဠိယာဥပါသိကာမ၊ ကပ္ပိယဥပါသိကာမတို့တည်း။
ဓမ္မဒဿီဘုရားရှင်၏ အရပ်(ဉာဏ်) တော်မှာ အတောင်(၈၀)ရှစ်ဆယ်မြင့်၍၊ ရောင်ခြည်တော်ကား (၁) ယူဇနာပျံ့နှံ့ကွန့်မြူး၏။
ဤသို့အတုမရှိသောတန်ခိုးတော်နှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော ဓမ္မဒဿီမြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါများအား တရားရေအေး အမြိုက်ဆေးကို တိုက်ကျွေးမှု ဗုဒ္ဓကိစ္စအားလုံး ပြီးမြောက်သောအခါ သက်တော် (၈၀, ဝဝဝ)ရှစ်သောင်း ရှိသောအခါ သာလဝတီမြို့ သာလာရာမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတော်မူပါသတည်း။
ဓမ္မဒဿီ -ဘုရားရှိခိုး+ဆုထောင်းဂါထာ ဓမ္မဒီပံ မဟာတေဇံ၊ သတ္တာနံ ဘယနာသကံ။
ဓမ္မဒဿီ နမေ ဒီပံ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
ဓမ္မဒဿီဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ဓမ္မဒဿီဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ဓမ္မဒဿီမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပြီးသည့်နောက်၊ ဗုဒ္ဓသာသနာ ကွယ်ပတော်မူသည်။
(ပိ, အ, ဓ)ဘုရားသုံးဆူပွင့်တော်မူရာ ဝရကမ္ဘာကုန်ဆုံးပြီးနောက် ဘုရားတစ်ဆူမျှ မပွင့်သော ဘုရားရှင်များဆိတ်သုဉ်းသော သုညကမ္ဘာပေါင်း(၁၇၀၆)ကမ္ဘာလုံးလုံး ကုန်ဆုံးဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။
ဖြစ်တော်စဉ် ထိုမှနောက်၌ ယခုအခါ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ပြန်ရေတွက်သော် (၄၉) မြောက် ဖြစ်သောကမ္ဘာ၌ လူတို့၏သက်တမ်း ဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ ပြန်တက်ခြင်းမှ တဖန် အသင်္ချေယျတမ်းပြန် ဆုတ် ခဲ့သော အနှစ်(၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်းသို့ရောက်သော အခါသိဒ္ဓတ္ထဘုရားအလောင်းသည် ကျင့်ပွားပါရမီ ပြည့်စုံပြီဖြစ်သောကြောင့် တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့သက်ဆင်းကာ ဝေဘာရမြို့တော် ဥဒေနမင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီ သုဖဿာဒေဝီ မိဖုရားကြီးမှ ဝီရိယမည်သောဥယျာဉ်တော်တွင်း၌ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည် အလောင်းမင်းသားဖွားစဉ် ခတ်သိမ်းသောသူတို့၏ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက် ကိစ္စအဝဝတို့သည် အလိုရှိတိုင်း အောင်မြင် ပြီးမြောက်မှုကို အကြောင်းပြုကာ သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ဟုမှည့်ခေါ်ကြသည်။
အလောင်းတော်မင်းသားအရွယ်ရောက်လျှင် သောမနဿာဒေဝီ မိဖုရားအမှူးပြုသော မောင်းမပေါင်းခြံရံလျှက် ကောက၊ သုပ္ပလ၊ ပဒုမ (ကောကနဒ-အချို)ရွှေနန်းသုံးဆောင်တို့၌ သောမနဿာဒေဝီမိဖုရားမှ သားတော် အနူပမ ဖွားသည်အထိ နှစ်ပေါင်း(၁၀, ဝဝဝ) တစ်သောင်း ကာလပတ်လုံးထီးနန်းစည်းစိမ်ကိုခံစား စံစား တော်မူသည်။
ထိုသို့ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို စံစားနေတော်မူစဉ် နိမိတ်ကြီးလေးပါးကို တွေ့မြင်လျှင် ထိတ်လန့်ခြင်းသံဝေဂထင်၍ ရွှေထမ်းစဉ် (ဝေါယာဉ်) စီးကာ ဝီရိယဥယျာဉ်သို့ တောထွက်ခဲ့ပြီး ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို (၁၀) လကြာ ကျင့်ကြံ ပွားများတော်မူ၍ ကဏိကာရဗောဓိ-မဟာလှေကားဗောဓိပင်ကို အမှီ ပြုကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရ၍ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် ဂေါတမဗုဒ္ဓအလောင်းလျာကား သိဒ္ဓတ္ထ ဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် ဈာန်အဘိညာဉ်ရသော မင်္ဂလရသေ့ဖြစ်၍ ဇမ္ဗူသပြေသီကြီးကို ဘုရားရှင်အား ကပ်လှူပြီးလျှင် မြတ်ဘုရားက နိယတဗျာဒိတ်မိန့်ကြားတော်မူ၏။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-အရှင်သမ္ဗလထေရ်၊ သုမိတ္တထေရ်တို့တည်း။
အနီးနေ အလုပ်ကျွေးရဟန်းတော် ကား-အရှင်ရေဝတ ထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-အရှင်မ သီဝလာထေရီ၊ အရှင်မ သုရာမာထေရီ တို့တည်း။
အဂ္ဂ ဒါယကာကြီး(၂) ဦး-သုပ္ပယ သူဌေး၊ သမုဒ္ဒသူဋ္ဌေးတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီ(၂) ဦး-ရမ္မာဥပါသိကာမ၊ သုရမ္မာဥပါသိကာမတို့တည်း။
သိဒ္ဓတ္ထဘုရားရှင်၏အရပ်(ဉာဏ်)တော်မှာ အမြင့် အတောင်(၆၀)ရှိသည် ရောင်ခြည်တော်ကား တစ်ယူဇနာအရပ်တိုင်ပျံနှံ့ကွန့်မြူး၏။
သိဒ္ဓတ္ထ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျများစွာ သတ္တဝါတို့အား တရားရေအေး အမြိုက်ဆေး တိုက်ကျွေးခြင်းစသော ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါးတို့ကို ပြီးပြည့်စုံအောင်ဆောင်ရွက်တော်မူပြီးနောက် သက်တော်(၈၀, ဝဝဝ)နှစ်သောင်းရှိသောအခါ ကဉ္စနဝေဠုမြို့အနီး အနောမဥယျာဉ်တော်ကြီး၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပါသတည်း။
. . . ၁၉။
သိဒ္ဓတ္ထ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ သိဉ္စကံ ဓမ္မဝသေန၊ သန္တာပေ ဝရသန္တိဒံ၊ သိဒ္ဓတ္ထံ သိဒ္ဓိဇံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနောဇယံ။
သိဒ္ဓတ္ထဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
သိဒ္ဓတ္ထဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
တိဿမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပြီးသည့်နောက်၌ ဖြစ်ပျက်မှု သဘာဝ အတိုင်း လူတို့၏သက်တမ်း နှစ်(၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်းမှ တရွေ့ရွေ့ ရုတ်လျော့ကာ (၁၀) နှစ်တမ်းသို့လည်းကောင်း၊ တဖန်(၁၀) နှစ်တမ်းမှ၊ ပြန်တက်လာရာ အသင်္ချေ တမ်းသို့ လည်းကောင်း၊ နောက်ထပ်တဖန် အသင်္ချေယျတမ်းမှ တရွေ့ရွေ့ယုတ်လျော့လာရာ လူတို့သက်တမ်း အနှစ်(၉၀, ဝဝဝ) ကိုးသောင်းတမ်းသို့ ရောက်သော အခါ ဖုဿဘုရားလောင်းသည် တုသိတာ နတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ဆင်းတက်တော်မူခဲ့ပါသည်။
ဖြစ်တော်စဉ် အလောင်းတော်မြတ်သည် လူ့ပြည်တွင် ကာသိကမြို့တော် ဇယသေနမင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီ သီရိမာဒေဝီ မိဖုရားကြီး၏ ဝမ်းကြာတိုက်၌ စွဲပိုက် သန္ဓေနေ၍ ဆယ်လပြည်လျှင် သိရီမာမည်သော ဥယျာဉ်တော်၌ ဖွားမြင်တော် မူပါသည်။
နာမကရနမင်္ဂလာပြုသောနေ့၌ ဖုဿမင်းသား ဟုမှည့်ခေါ်ကြသည်။
ဖုဿမင်းသားအရွယ် ရောက်လျှင် ကိသဂေါတမီဒေဝီမိဖုရား အမှူးပြုသော မောင်းမ မိဿံပေါင်းခြံရံလျှက် ဂရုဠပက္ခ၊ ဟံသ၊ သုဝဏ္ဏဘာရ နန်းမသုံးဆောင်တို့၌ ဥတုသုံးလီ မျှညီစံကာ အနုပမသားတော် ဖွားသည် တိုင်အောင် နှစ်ပေါင်း(၉၀, ဝဝဝ)ကိုးသောင်းကာလပတ်လုံး ထီးနန်းစည်းစိမ်ကိုခံစားစံစားတော်မူသည်။
နိမိတ်ကြီလေးပါးကို ရှုမြင်ရသောအခါ သံဝေဂထင်လာ၍ အာဇာနည်မြင်းယာဉ်စီးကာ တောထွက်ခဲ့သည်။
တောထွက်လျှင် အတူလိုက်ပါလာသော ရဟန်းပေါင်းခြံရံလျက် (၆)လ ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကိုကျင့်ပြီး၍ အာမလကရုက္ခ-သျှိသျှာဗောဓိပင်ကို အမှီပြုကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကိုရ၍ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စစ်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် ဖုဿဘုရားပွင့်စဉ်အခါ ဂေါတမဗုဒ္ဓ ဂေါတမ အလောင်းလျာသည် ဝိဇိတာဝီ မည်သောမင်းဖြစ်၍ မင်းစည်းစိမ်ကို စွန့်ပယ်ကာ ရဟန်းပြုပြီး ပိဋကတ်သုံးပုံကို သင်ယူတတ်မြောက်လျှင် လူအများအား တရားဟောကြာသော ဓမ္မကထိက ရဟန်းဖြစ်နေသည်။
ဖုဿဘုရားရှင်က ထိုရဟန်းအား နိယတဗျာဒိတ်ပေးတော်မူသည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ(၂)ပါး-အရှင်သုရက္ခိတထေရ်၊ အရှင်ဓမ္မသေနထေရ် တို့တည်း။
အနီးနေ လုပ်ကျွေးပြုစုသောရဟန်းကား-အရှင်သဘိယထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ(၂)ပါး-အရှင်မ စာလာထေရီ၊ အရှင်မ ဥပစာလာထေရီတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယကာကြီး(၂) ဦး-ဓနဉ္စယသူ ဋ္ဌေး၊ ဝိသာခါသူဋ္ဌေးတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦး-ပဒုမာဥပါသိကာမ၊ နာဂါဥပါသိကာမတို့တည်း။
ဖုဿ ဘုရားရှင်၏ အရပ်တော် (ဉာဏ်တော်)မှာ (၅၈) ငါးဆယ့် ရှစ်တောင် မြင့်တော်မူသည်။
ရောင်ခြည်တော်ကား-တစ်ယူဇနာပျံနှံ့ကွန့်မြူးသည်။
ဤသို့လျှင် ဖုဿမြတ်စွာဘုရားသည် ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးချက်ကို ပြီးပြည်စုံအောင် ဆောင်ရွက်တော်မူပြီး သက်တော်(၇၂, ဝဝဝ)ရှိသောအခါ ကုသိနာရာပြည် အနီး အရာမ်ကြီးအတွင်း၌ သေနာရာမဥယျာဉ် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံ တော်မူပါသည်။
... ၂၁။
ဖုဿ -ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ ဖုလ္လပုပ္ဖံ သောဘန္တံ၊ ဖုလ္လေန္တံ ဇနပင်္ကဇံ၊ ဖုဿံ အသမသမံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနောဇယံ။
ဖုဿဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ဖုဿဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူသည့် သာရကမ္ဘာ ကုန်ဆုံးပျက်စီးပြီးနောက်တွင် ဘုရားရှင်တို့ပွင့်ထွန်းခြင်းမှ ကင်းဆိတ်သော ဘုရားမပွင့်သော သုညကမ္ဘာပေါင်း (၅၉)ကမ္ဘာတို့ ကုန်ဆုံးပျက်စီးသွားသည်။
ထိုမှနောက်တွင်၊ ဤကမ္ဘာမှပြန်၍ရေတွက်သော် (၃၁)ကမ္ဘာမြောက် ဖြစ်သော မဏ္ဍကမ္ဘာတစ်ခု၌ သိခီ၊ ဝေဿဘူ (သိ၊ ဝေ)ဘုရားနှစ်ဆူတို့ ပွင့်တော်မူကြသည်။
ဖြစ်တော်စဉ် ထိုနှစ်ဆူတွင် ရှေးဦးပွင့်သော သိခီဘုရားရှင်သည် လူတို့သက်တမ်း အသင်္ချေယျတမ်းမှ တရွေ့ရွေ့ ဆုတ်လာရာ အနှစ်(၇၀, ဝဝဝ)ခု နှစ်သောင်း တမ်းသို့ ရောက်သောအခါ (၁၀)ပါး ပါရမီ စုံ ပြည် ညီလာ၍ တုသိတာနတ်ပြည် မှ လူ့ပြည်သိုသက်ဆင်းခဲ့ပြီး အရုဏဝတီ မြို့တော်၌ အရုဏမင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီ ပဘာဝတီဒေဝီ မိဖုရားကြီး၏ ဝမ်းကြာတိုက်၌ သန္ဓေစွဲ၍ နိသဘ ဥယျာဉ်တော်တွင်း၌အမိဝမ်းမှ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
နာမည်မှည့်သောနေ့တွင် အလောင်းတော် မင်းသားသည် သင်းကျစ်သားသည် ဥဒေါင်း၏ အမောက်ကဲ့သို့ မြင့်မောက်တက်နေသည်ကို အစွဲပြုကာ သိခီမင်းသားဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။
သိခီမင်းသားအရွယ်ရောက်သောအခါ သဗ္ဗကာမာဒေဝီ မိဖုရားကြီ အမှူးပြုသော မောင်းမမိဿံများခြံရံလျှက် သုစန္ဒကသိရီ၊ ဝီရိယ၊ နာရိဝသဘ နန်းမသုံးဆောင်တို့၌ သားတော်အတုလမင်းသား ဖွားမြင်သည် တိုင်အောင် နှစ်ပေါင်း(၇၀၀၀)ခုနှစ်ထောင် ကာလပတ်လုံး ရွှေနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားစဉ် နိမိတ်ကြီးလေးပါးကို ရှုမြင်ရ၍ ထိတ်လန့်မှု့ သံဝေဂဖြစ်ကာ ဆင်ရတနာယာဉ်စီးပြီး တောထွက်တော်မူသည်။
ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်မြတ်ကို (၈) လကျင့်၍ ပုဏ္ဏရိကရုက္ခဗောဓိ-သရက်ဖြူပင်ဗောဓိကို အမှီပြုကာ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်ကို ရပြီး သမ္မာသဗုဒ္ဓဘုရား ဖြစ်တော်မူသည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် သိခီဘုရားရှင်လက်ထက်တော်အခါ၌ ဂေါတမဗုဒ္ဓလောင်းလျာသည် အရိန္ဒမ မည်သောမင်းကြီးဖြစ်၍ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်များကို ပင့်၍ ကြီးစွာသော အလှူကြီးကိုလှူဒါန်းစဉ် နိယတဗျာဒိတ်ပန်းကို ပန်ဆင်ရလေသည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-အရှင်အဘိဘူထေရ်၊ အရှင်သမ္ဘသထေရ်တို့တည်း။
အနီးနေ ပြုစု လုပ်ကျွေးသောရဟန်းကား-အရှင်ခေမင်္ကရထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါး-အရှင်မ သခိလာထေရီ၊ အရှင်မ ပဒုမာထေရီတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယကာကြီး (၂) ဦး-သိရီဝဍ္ဎနသူဋ္ဌေး၊ နန္ဒသူဋ္ဌေးတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး (၂) ဦး-စိတ္တာဥပါသိကာမ၊ သုဂုတ္တာဥပါသိကာမတို့တည်း။
သိခီမြတ်စွာဘုရား၏ အရပ်တော် (ဉာဏ်တော်)မှာ အတောင်(၇၀)မြင့်၍ ကိုယ်တော်မှထွက်သောရောင်ခြင်တော်ကား- သုံးယူဇနာတိုင်တိုင်ပျံ့နှံ့၏။
သိခီမြတ်စွာဘုရားသည် ဗုဒ္ဓကိစ္စ ငါးပါးတို့ကို ပြီးပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ပြီး၍ သက်တော်(၅၆, ဝဝဝ) ငါးသောင်းခြောက်ထောင် ရှိသောအခါ သီလဝတီမြို့အနီးရှိ သီလဝတီမြို့အနီးရှိ အဿမ မည်သော ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူသည်။
တခဲနက်သော အသမ္ဘိန္နဓာတ်တော်များကို စေတီတည်၍ လူတို့ကိုးကွယ်ကြသတည်း။
. . . ၂၃။
သိခီ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ သိနေဟံ သမ္ပဝါဟေန္တံ၊ သိဝဿုခ ဒဒံ ဇနံ။
သိခိံ မဟာဇုတိံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
သိခီဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
သိခီဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
၎င်းမြို့တော်သည်ရေဏုဝတီ (ထီ) [ရေကု+ဝန္တု+ဤ] ရေဏုဝတီ မြို့တော်။
နဂရံ ရေဏုဝတီ နာမ၊ ဣဋ္ဌကာဟိ သုမပိတံ။
အာယာမတော တီဏိသတံ၊ စတုရဿ သမာယုတံ။
လေးထောင့် ဖြစ် အလျား ၃-ယူဇနာရှိ၍ အသံ ၁၀-မျိုးတို့ဖြင့် မဆိတ်သုဉ်းမူ၍ ပညာရှင်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ သောကြောင့် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်နှင့် တူသည်။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ၂၁- ကမ္ဘာထက်၌ အရှင်ရာဟုလာထေရ်၏ အလောင်း ဝိမလ စကြာမင်း၏ နေပြည်တော်ဖြစ်သည်။
အပ၊၁၊၆၆-၇။
သုညကမ္ဘာ၌ စကြာမင်းပေါ်ထွန်းကြောင်း ဤအပဒါန်အရ သိနိုင်သည် အပ၊ ၂၊၄၉- စသည်တို့၌လည်း သုညကမ္ဘာဝယ် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ ပွင့်ကြောင်းလာသည်။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၂၇-၌–သုညကပ္ပေ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓစက္ကဝတ္ထိနော န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ”ဟုဆိုသည်)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၇ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
တောရိုင်းမိသားစုသွန်ဘယ်ရီ - ရုပ်ရှင် () သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
Klasky Csupo နှင့် Nickelodeon Movies မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဂျက်ဖ် မက်ဂရက်နှင့် ကေသီ မယ်လ်ကာစီယန်မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ အဲလိဇဘက် "ဧလိဇာ" သွန်ဘယ်ရီ (Elizabeth "Eliza" Thornberry) အဖြစ် Lacey Chabert ဆာ နီဂျယ် အာခိဗော သွန်ဘယ်ရီ (Sir Nigel Thornberry) အဖြစ် တင် ကာရီ မာရီရန် သွန်ဘယ်ရီ (Marianne Thornberry) အဖြစ် Jodi Carlisle ဒေဗောရ "ဒက်ဘီ" သွန်ဘယ်ရီ (Deborah "Debbie" Thornberry) အဖြစ် ဒန်နီရယ် ဟဲရစ် ဒေါ်နယ်လ် "ဒွန်နီ" သွန်ဘယ်ရီ (Donald "Donnie" Thornberry အဖြစ် Flea ဒါဝင် (Darwin) အဖြစ် တွမ် ကိန်း Sloan Blackburn အဖြစ် Rupert Everett Bree Blackburn အဖြစ် မာရီဆာ တိုမီ ဂျိုမို (Jomo) အဖြစ် Brock Peters အာကီလာ (Akela) အဖြစ် အယ်လ်ဖရီ ဝုဒ်ဒတ် တာလီ (Tally) အဖြစ် Kimberly Brooks Phaedra အဖြစ် Cree Summer Mrs. Alice June Fairgood အဖြစ် Brenda Blethyn ဘိုကို (Boko) အဖြစ် အိုဘာ ဘာဘာတန်ဒီ Shaman Mnyambo အဖြစ် ကီဗင် မိုက်ကယ် ရစ်ချတ်ဆန် ဆာရာ ဝယ်လင်တန် (Sarah Wellington) အဖြစ် မယ်လီဆာ ဂရင်းစပိန် ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၀၂ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
thumb|ရှိရှင်းဒန်းပင်မအဆောင် (Shishinden) ကို ဂျောမဲအိမွန်ဂိတ်ပေါက် (Jomeimon) မှ မြင်တွေ့ရပုံ ကျိုတိုဘုရင့်နန်းတော် (京都御所, Kyōto-gosho) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ခမိဂယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးယခင်ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင့်နန်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၈၆၉ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ကာလပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစတင်ခဲ့သည့်အချိန်ကတည်းက အုပ်ချုပ်သူများသည် တိုကျိုဘုရင့်နန်းတော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုဘုရင့်နန်းတော်ကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် နန်းတော်နေရာကို အများပြည်သူ ကြည့်ရှုလေ့လာရန် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
ကျိုတိုဘုရင့်နန်းတော်သည် ဟဲအိအန်-ခယောခေတ်ကာလ (လက်ရှိကျိုတိုမြို့) မြို့တော်များ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့်ဘုရင့်နန်းတော်များထဲတွင် နောက်ဆုံးနန်းတော် ဖြစ်သည်။
မဲဂျိခေတ်ကာလပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့်အချိန်တွင် နန်းတော်တွင် လုပ်ငန်းဆောင်တာများစွာ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို လျှော့ချခဲ့ပြီး မြို့တော်အသစ်ဖြစ်သည့် တိုကျိုသို့ မြို့တော်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း ဘုရင်တိုင်းရှောနှင့် ဘုရင်ရှောဝတို့၏ နန်းတင်မြှောက်ပွဲများကို ဤနန်းတော်တွင်ပင် ကျင်းပခဲ့ကြသည်။
နန်းတော်၏ ပုံစံ thumb|Aerial view of the Kyōto-gyoen in 2020 with the Imperial Palace in the northern part နန်းတော်သည် ကျယ်ဝန်းသည့် ခယောတို-ဂယောအန်း Kyōto-gyoen (京都御苑) ထောင့်မှန်စတုဂံပုံစံဝင်းအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ခယောတို-ဂယောအန်း သည် မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ၁၃၀၀ မီတာ (၄၃၀၀ ပေ) ရှိပြီး အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်မှသို့ ၇၀၀ မီတာ (၂၃၀၀ ပေ) ရှိသည်။
၎င်းဝင်းအတွင်းတွင် ဆန်းတိုးဘုရင့်ပန်းခြံနှင့် ကျိုတိုမြို့ဧည့်ရိပ်သာများ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
အဲဒိုခေတ်ကာလအစောပိုင်းတွင် နန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားမျာသည် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ဤဝင်းကိုလည်း တံတိုင်းခတ်ထားခဲ့ကြသည်။
မြို့တော်သည် ကျိုတိုသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည့်အခါတွင် နန်းတွင်းအတွင်းရှိ နေထိုင်ကြသူများသည် ဤဝင်းကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကြသည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ခယောတို-ဂယောအန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုကို အများပြည်သူ အပန်းဖြေအနားယူနိုင်သည့် ပန်းခြံတစ်ခုအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကျိုတိုဘုရင့်နန်းတော်သည် ၁၂ ရာစုနောက်ပိုင်း ဟဲအိအန်နန်းတော်ကို နောက်ဆုံးအချိန်မစွန့်ခွာမီကာလကတည်းက ဤနေရာတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။
တည်ဆောက်မှုများ ပြင်ပလင့်များ Official website Official English guide of Kyoto Imperial Palace, 公益財団法人菊葉文化協会 ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ အဆောက်အဦများ ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ခရီးသွားနေရာများ။
ရှစ်သောင်း ပိဋကတ်တော်() သို့မဟုတ် ဂိုလျော ပိဋကတ်တော်()သည် ၁၃ရာစု ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဂိုလျောခေတ်၏ ၈၁,၂၅၈ ခုသော သစ်သားပုံနှိပ်တုံးများပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ပိဋကတ်တော်များ ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဂယောင်းဆံတောင်တိုင်း၊ ဟယ်အင်းဆာဘုရားကျောင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား 高麗大蔵経知識庫 Tripitaka Koreana Knowledgebase （高麗大蔵経研究所） ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
ကမ္ဘာမဟာကပ္ပ(၃) [မဟန္တ+ကပ္ပ] မဟာကပ်၊ (သံဝဋ္ဋကပ်, သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီကပ်, ဝိဝဋ္ဋကပ်, ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီကပ်ဟူသော အသင်္ချေယျကပ်လေးခုအပေါင်းကို မဟာကပ်ခေါ်သည်။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃၁။
မက္ခလိဂေါသာလ အလို မဟာကပ်မည်ပုံကို ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊ ၃၁၅-၆-ကြည့်။
)တတ္ထ ကပ္ပါနာမ မဟာကပေါ, ကပ္ပကဒေသော, အာယုကပ္ပေါ တိ တိဝိဓာ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၂၇။
(-ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၈၀။
စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၁။
)တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၇ ကမ္ဘာ(၂) မျိုး မဟာကပ်-ဟုခေါ်သော ကမ္ဘာသည် ၁/သုညကမ္ဘာ-မြတ်စွာဘုရားများပွင့်ထွန်းခြင်း မရှိသောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားမှ ကင်းစိတ်သော သုညကပ် သုညကမ္ဘာ။
၂/အသုညကမ္ဘာ-မြတ်စွာဘုရားပွင့်ထွန်းခြင်းရှိသောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားမှ ကင်းဆိတ်ခြင်းမရှိသော အသုညကပ် အသုညကမ္ဘာ ဟူ၍ကပ်, ကမ္ဘာ(၂) မျိုး ပြားသည်။
သုညကမ္ဘာ သုညကမ္ဘာ၌ မြတ်စွာဘုရားများသာ မပွင့်သည်။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနှင့် စကြာမင်းတို့ ဖြစ်ထွန်းပွင့်ပေါ်နိုင်ကြောင်းကို အပဒါန်ပါဠိတော် ပဌမဝဂ် ဥပါလိထေရသုတ် စသည်ကို ထောက်ဆ၍ သိရာ၏..။
မှန်၏... ဥပါလိထေရသုတ်နှင့် အဋ္ဌကထာတို့၌ “ဤကမ္ဘာမှ ပြန်၍ ရေတွက်လျှင် နှစ်ခုမြောက်သောကမ္ဘာ၌ အဉ္ဇသမင်း၏သားတော် ခတ္တိယမည်သော မင်းသားသည် ဥယျာဉ်မှအထွက်တွင် ဒေဝီလပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား ပြစ်မှားကြောင်း” လာရှိသည်၊ ထိုကမ္ဘာ၌ မြတ်စွာဘုရားပွင့်သည်ဟု ကျမ်းဂန်အဆို မရှိ၊ အပဒါန် အဋ္ဌကထာ ဘဒ္ဒဇိထေရသုတ်အဖွင့်၌လည်း “မြတ်စွာဘုရားမှ ကင်းဆိတ်သော သုညကမ္ဘာကြီး၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ငါးရာတို့ကို လုပ်ကျွေးခဲ့ဘူးသည်”ဟူ၍ သုညကမ္ဘာတွင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါများပွင့်ကြောင်း လာရှိသည်။
အပဒါန်ပါဠိတော် ကုသုမာသနိယထေရသုတ်၌ “အခြားမဲ့ကမ္ဘာဝယ် ကုသုမာသနိယမထေရ်၏ အလောင်းသည် ဝရဒဿီစကြာမင်း ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်” ဟူ၍၎င်း၊ ထိုပါဠိတော် တိဏသန္ထရထေရသုတ်၌ “တိဏသန္ထရမထေရ်၏ အလောင်းသည် ဤကမ္ဘာမှ ပြန်၍ရေသော် နှစ်ခုမြောက်ကမ္ဘာ၌ မိဂသမ္မတစကြာမင်း ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်” ဟူ၍၎င်း- ဤသို့ စသည်ဖြင့် သုညကမ္ဘာတွင် စကြာမင်းများ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း လာရှိသည်။
မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် အသုညကပ်ကမ္ဘာ ထိုဘုရားများပွင့်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် ဘုရားများဆိတ်သုဉ်းကင်းခြင်းမရှိသော အသုညကပ် အသုညကပ်ကမ္ဘာသည်လည်း- ၁/ ဘုရားတစ်ဆူသာပွင့်တော်မူသော-သာရကမ္ဘာ၊ ၂/ ဘုရားနှစ်ဆူ ပွင့်တော်မူကြသော-မဏ္ဍကမ္ဘာ၊ ၃/ ဘုရားသုံးဆူ ပွင့်တော်မူကြသော-ဝရကမ္ဘာ၊ ၄/ ဘုရားလေးဆူ ပွင့်တော်မူကြသော-သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ၊ ၅/ ဘုရားငါးဆူ ပွင့်တော်မူကြသော-ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၊ ဟူ၍ငါးမျိုးပြားသည်။
ဆောင်ပုဒ် ၁။
ဘုရားတစ်ဆူ၊ ပွင့်တော်မူ၊ မှတ်ယူ သာရကမ္ဘာ၊ ၂။
နှစ်ဆူပွင့်မူ၊ မဏ္ဍယူ၊ သုံးဆူ-ဝရသာ၊ ၃။
လေးဆူ ဗုဒ္ဓ၊ ပွင့်မူက၊ သာရ မဏ္ဍပါ ၄။
ငါးဆူ ပွင့်သော်၊ ဘဒ္ဒခေါ်၊ မှတ်နော် ယ္ခုခါ, ဤကမ္ဘာ၊ ၅။
တစ်ဆူမျှပင်၊ မပွင့်လျှင်၊ ခေါ်တွင် သုညကမ္ဘာ။
ကျမ်းကိုး Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ။
ဒိုရှိရှအမျိုးသမီးတက္ကသိုလ် (同志社女子大学, Dōshisha joshi daigaku) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ခယောတနဘဲတွင် တည်ရှိသည့် ပုဂ္ဂလိကအမျိုးသမီးကောလိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် နိအိဂျိမဂျော Niijima Jō (Joseph Hardy Neesima) သည် ဒိုရှိရှအဲအိဂတ်ခိုး (Doshisha Eigakko ) ကို အမျိုးသားကျောင်းအဖြစ် အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာနိုင်ငံခြားမစ်ရှင်များအဖွဲ့၏ အကူအညီကိုယူကာ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် နိအိဂျိမဂျော၏ အမျိုးသမီးဖြစ်သူ အိအိဂျိမယအဲသည် အမေရိကန်သာသနာပြု Alice J. Starkweather နှင့် ဂျောရှိ-ဂျုခု (အမျိုးသမီးကျောင်း) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ဤကျောင်း၏ အမည်ကို ဒိုရှိရှဘွန်းခိုနယောခိုဘ (Doshisha Bunko Nyokoba) ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး နိအိဂျိမဂျောသည် ကျောင်းအုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျောင်း၏ အမည်ကိုလည်း များမကြာမီ ဒိုရှိရှဂျောဂတ်ခိုး (ဒိုရှိရှအမျိုးသမီးကျောင်း) ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းကို လက်ရှိတည်နေရာဖြစ်သည့် အိမဒဲဂဝကျောင်းဝင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
သူနာပြု ဟိဆနဂနို သည် ဒိုရှိရှ အမျိုးသမီးကျောင်း၏ ကျောင်းသူဟောင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် မဆွတ်ဒမိချိသည် ဒိုရှိရှဂျောရှိဆန်းမွန်းဂတ်ခိုး (ဒိုရှိရှအမျိုးသမီးကောလိပ်) ၏ တက္ကသိုလ်ဌာနမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက်တွင် ဤကျောင်းသည် ဒိုရှိရှဂျောရှိဒိုင်းဂခု (ဒိုရှိရှအမျိုးသမီးတက္ကသိုလ်) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် လေးနှစ်ကြာတက်ရောက်သင်ကြားရသည့် ပညာရေးသင်တန်းများကို သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့ကြသည်။
ပထမဆုံးသော သင်တန်းကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ကြသည်။
ကျောင်းဝင်းအသစ်ဖြစ်သည့် “ခယောတနဘဲ” ကျောင်းဝန်းကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဤကျောင်းဝန်းသည် အိမဒဲဂဝကျောင်းဝင်း၏ တောင်ဘက် ၃၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ။
အရေမရှိသောလိစ္ဆဝိ (ပု) [နိ+ဆဝိ။
လိနာ+ဆဝိ။
လီနာ အပါကဋာ ဆဝိယော ယေသံ တေ လိစ္ဆဝိနော။
ဓာန်၊ဋီ၊၃၃၆။
လိစ္ဆဝိ-သံ။
လိစ္ဆဝိ = လိတ္တဝိ-သက္ကတပိဋက။
လိစ္ဆဝိ၊ လေစ္ဆဣ၊ လေစ္ဆကိ-ပြ။
လေစ္ဆဣ— အဒ္ဓမာဂဓီ။
] လိစ္ဆဝီမင်း (ဝါ) မထင်ရှားသော အရေရှိသောမင်း၊ (ဝါ)အချင်းချင်း ကပ်ငြိသောအရေရှိသောမင်း)။
မာ နော အပုတ္တကံ သာပတေယျံ လိစ္ဆဝိယော အတိတရာပေသုန္တိ။
ဝိ၊၁၊၂၀။
ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ လိစ္ဆဝီ မဟတိယာ လိစ္ဆဝိပရိသာယ သဒ္ဓိံ ...တေနုပသင်္ကမိ။
ဒီ၊၁၊၁၄၄။
အထခေါ တေ လိစ္ဆဝီ မဂ္ဂေ ပုရိသံ ဌပေသုံ။
အံ၊၂၊၁၄၉။
တေသံ ဥဒရံ ယံယံ ပဝိသတိ၊ တံတံ သဗ္ဗံ မဏိဘာဇနာတံ ဝိယ ဒိဿတိ၊ ဧဝံ နိစ္ဆဝီ အဟေသုံ။
အပရေ အာဟု“သိဗ္ဗေတွာ ဌပိတာ ဝိယ နေသံ အညမညံ လီနာ ဆဝိ အဟောသီ”တိ ဧဝံ တေ နိစ္ဆဝိတာယ ဝါ လီနစ္ဆဝိတာယဝါ လိစ္ဆဝီတိ ပညာယိံသု။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၆။
ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၃၄။
(ဝိ၊၂၊၂၉၀-ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၆။
ဒီ၊၂၊၈၂-၃။
ဒီ၊၃၊၁၂-၄။
မ၊၁၊၂၉၀၊ သံ၊၁၊၂၃၁။
အံ၊၁၊၂၂၀၊ ၅၁၁။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၈။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁ဝ၁။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၃။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၇။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၃)။
မိဖုရားကြီး သားတစ်ကိုဖွားခြင်း ထိုလိစ္ဆဝီမင်းတို့၏ အရင်းမူလ နွယ်ဝံသကား တစ်ရံရောအခါ ဗာရာဏသီမင်း၏ မိဖုရားကြီးဝမ်း၌ ကိန်းပိုက် သန္ဓေတည်နေသဖြင့် မိဖုရားကြီးသည် မိမိဝမ်း၌ ကိန်းပိုက် သန္ဓေတည်နေသည်ကို သိ၍ မင်းကြီးအား သံတော်ဦးတင်သည်။
ထိုအခါ မင်းကြီးက ကိုယ်ဝန်ကို စောင့်ရှောက်တတ်သော အခြံအရံကို ပေးသည်၊ ထိုမိဖုရားကြီးသည် ကိုယ်ဝန်ရင့်သောအခါ သားဖွားခန်းသို့ ဝင်လေသည်။
ဘုန်းရှိသော မိန်းမတို့သည် မိုးသောက်ထနီး လင်းအားကြီး အချိန်၌ သားဖွားကြသည်။
ထိုမိဖုရားကြီးသည်လည်း မိုးသောက်ထ လင်းအားကြီးအချိန်၌ ချိပ်လွှာ မိုးစွေပန်းတို့နှင့် တူသော သားတစ်ကို ဖွားမြင်လေသည်။
ထို့နောက် “တစ်ပါးသော မိဖုရားတို့သည် ရွှေဆင်းတုနှင့်တူသော သားတို့ကို ဖွားမြင်ကြသည်။
မိဖုရားကြီးကား သားကိုမဖွား, သားတစ်ကိုဖွား၏ဟု မင်းကြီးရှေ့တော်၌ ငါ့အား ကဲ့ရဲကုန်ရာ၏ “ဟု ကြံစည်တွေးတော၍ ကဲ့ရဲ့အံ့သည်မှ ကြောက်သောကြောင့် ထိုသားတစ်ကို အိုးတစ်လုံး၌ ထည့်၍ ပိတ်ပြီးလျှင် အိုး၌ ရွှေပေကို ဆေးဒါန်းမြင်းသီလာစစ်ဖြင့် “ဗာရာဏသီမင်း မိဖုရားကြီး၏ သားတော်တည်းဟု”မင်းတံဆိပ်နှိပ်လျက် ဂင်္ဂါမြစ်ရေ အလျဉ်၌ ပစ်ချစေသည်။
ရှင်ရသေ့ စောင့်ရှောက်ခြင်း ထိုအိုးသည် လူတို့ လက်မှ စွန့်လွှတ်ကာမျှ၌ နတ်တို့ စောင့်ရှောက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ဘေးရန်အနှောက်အရှက် မရှိဘဲ ဂင်္ဂါရေအလျဉ်ဖြင့် မျောသွားလေသည်။
ထိုအခါ နွားကျောင်းရွာကိုမှီ၍ ဂင်္ဂါမြစ်နား၌ နေသော ရှင်ရသေ့သည် နံနက်စောစော ဂင်္ဂါမြစ်သို့ သက်ဆင်းသည်ရှိသော် ထိုအိုးကိုမြင်၍ ပံ့သကူ အမှတ်ဖြင့် ဆယ်ယူပြီ အိုး၌ အက္ခရာဖြင့် ရေးအပ်သော ရွှေပေလွှာနှင့် မင်းတံဆိပ်တံဆိပ်ကိုမြင်၍ ဖြေကြည့်ရာ ထိုသားတစ်ကို တွေ့ မြင်ရလေသည်။
ထိုအခါ “ဤဝတ္ထုသည် ကိုယ်ဝန်သား ဖြစ်တန်ရာ၏”ဟု ကြံပြီးလျှင် ကျောင်းသို့ ယူဆောင်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော နေရာ၌ ထားလေသည်၊ လခွဲလွန်သောအခါ သားတစ်နှစ်ခု ဖြစ်လာကြသည်၊ ရှင်ရသေ့သည် ထိုအခြင်းအရာကို မြင်၍ ကောင်းသည် ထက် ကောင်းမွန်စွာ စောင့်ရှောက်ထားလေသည်၊ နောက်တဖန် လခွဲလွန်ပြန်လျှင် တစ်ခု တစ်ခုသော သားတစ်၌ လက်, ခြေ, ဦးခေါင်း ဖြစ်ရန် အဖုငါးခု = ခက်မငါးဖြာ ထင်ရှားဖြစ် ပေါ်ကြသည်၊ ထို့နောက် လခွဲလွန်ပြန်လျှင် သားတစ်တစ်ခုသည် ရွှေအဆင်းနှင့် တူသော သတို့သားငယ် ဖြစ်၍ သားတစ် တစ်ခုမှာမူ သတို့သမီးငယ် ဖြစ်လာလေသည်၊ လိစ္ဆဝိ အမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ထိုမင်းသား မင်းသမီးငယ်တို့ အပေါ်၌ သားသမီးရင်းပမာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ဖြစ်ပေါ် လာလေသောကြောင့် ရှင်ရသေ့၏ လက်ညှိုးမှ နို့ရည်ထွက်လာလေသည်၊ ထိုအခါမှစ၍ ထိုမင်းသား မင်းသမီးငယ်တို့အတွက် နို့ရည်ဆွမ်း လွယ်လင့်တကူ ရရှိလေသည်။
ထိုရှင်ရသေ့သည် ဆွမ်းစားပြီးလျင် သူငယ်တို့ ခံတွင်း၌ လက်ညှိုးဖြင့် နို့ရည်ကို သွင်းလေသည်။
သူငယ်တို့ အရေအဆင်း ကြည်လင် သန့်ရှင်းမှုကြောင့် ထိုသူငယ်တို့ ဝမ်းတွင်းသို့ စားမျို၍ ဝင်တိုင်းသော အစာအာဟာရတို့သည် ပတ္တမြားအိုး၌ ထည့်ထားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည့်အတွက် အရေမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း, ချုပ်၍ထားအပ်ကုန်သကဲ့သို့ ထိုသူငယ်တို့အား အချင်းချင်း ကပ်ငြိသော အရေရှိသောကြောင့် လည်းကောင်း “လိစ္ဆဝိ”ဟူသော-အမည်–အမျိုး—ထင်ရှား ဖြစ်လာလေသည်။
(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၅-၆။
သာရတ္ထ၊၂၊၁၆၉-၇၀)။
တာဝတိံသာနတ်နှင့် တူသူ ထိုလိစ္ဆဝိ အမျိုးအနွယ်သည် အရေအဆင်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ် တောက်ပ၍ တာဝတိံသာ နတ်တမျှ လှပရကား ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်က “တာဝတိံသာနတ် မမြင်ဖူးသော ရဟန်းတို့သည် လိစ္ဆဝိ ပရိသတ်ကို ကြည့်ကြ”ဟု မိန့်တော်မူသည်။
(ဝိ၊၃၊၃၂၆-၇။
ဒီ၊၂၊၈၂–၃။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇၈။
သာရတ္ထ၊၃၊၃၂၁-၂။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၃၁။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၄၃-၄)။
ရသေ့ကြီးသည် ကလေးငယ်တို့ကို ကျွေးမွေးနေရ၍ နေမြင့်မှ ဆွမ်းခံဝင်နိုင်သည်။
ထိုရသေ့ကြီး ကြောင့်ကြ ဗျာပါရ ဖြစ်နေသည်ကို ရွာသားများသိ၍ ကလေးငယ်တို့ကို မွေးမြူခွင့် တောင်းလေသည်။
ထိုအခါ ရသေ့ကြီးသည် “ကလေးငယ်တို့သည် ဘုန်းကံကြီးသူများ ဖြစ်ကြ၍၊ ကောင်း မွန်စွာ မွေးမြူပြီး အရွယ်ရောက်သည့်အခါ အချင်းချင်း လက်ထပ်ထိမ်းမြားပေးလျက် မင်းကြီးကို နွားနို့အရသာ ငါးပါးတို့ဖြင့် နှစ်သိမ့်စေ၍ မြေနေရာတောင်းပြီး မြို့ပြည်ထောင်ကာ မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်ကြ”ဟု မှာကြား၍ ပေးလိုက်လေသည်။
ဝဇ္ဇီတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ကလေးငယ်တို့ ကစားနိုင်သည့် အရွယ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော် တစ်ပါးသော ကလေးငယ်တို့နှင့် ခိုက်ရန်ဖြစ်သည့်အခါ လက်, ခြေဖြင့် ပုတ်ခတ် ကြသဖြင့် တစ်ပါးသောကလေးတို့သည် ငိုယိုပြီး မိဘများကို တိုင်ပြောကြသောအခါ ကလေးရှင်မိဘတို့က “ဤကလေးတို့ကို မချီးမြှောက်သင့်၊ ရှောင်ကြဉ်အပ်ကုန်၏”ဟု ပြောဆိုကြသည်။
ထိုစကားကို စွဲ၍ ဝဇ္ဇီ(= ရှောင်ကြဉ်ထိုက်သူ)ဟု အမည်တွင်လေသည်။
ထိုအခါမှစ၍ ထိုသူတို့နေထိုင်ရာ ယူဇနာ(၁၄၀)ရှိသည့် အရပ်ဒေသသည်လည်း ဌာနျူပစာအားဖြင့် “ဝဇ္ဇီတိုင်း”ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
ဝေသာလီ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ထိုကလေးများ ၁၆-နှစ် အရွယ်သို့ ရောက်ကြသည့်အခါ အချင်းချင်း လက်ထပ်ပေးပြီး မင်းထံမှ ထိုအရပ်ကို တောင်း၍ “တိုင်းတစ်ပါးမှ သတို့သမီးတို့ကို မဆောင်ပါ၊ ဤတိုင်းပြည်မှ သတို့သမီးတို့ကိုလည်း မည်သည့်မင်းမျှ မပေးပါ”ဟု ကတိကဝတ်ပြုကာ မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်ကြသည်။
ထိုသူ နှစ်ယောက်တို့၏ ရှေးဦးစွာ ပေါင်းဖော်ခြင်းကြောင့် သားတစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက် အမြွှာမွေးဖွားလေသည်။