kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး နောက်တစ်ဖန် ရောက်ရှိချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍"အရပ်သား အစိုးရ တက်လာတော့မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်နှင့် ကျွန်တော့်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေက သာမန်ပြည်သူတွေ ဖြစ်သွားကြတော့မှာပါ" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
Koyakutty, Haseenah (July 15, 2009). UN gains leverage over Myanmar . Asia Times Online. ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေနှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး နှင့် အခြား ထိပ်တန်းစစ်အရာရှိ ခြောက်ဦးတို့သည် စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးများမှ နုတ်ထွက်ခြင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေအနေဖြင့် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲအဖြစ် ၂၀၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်ကုန်အထိ ရှိနေမည်ဖြစ်ကာ ရွေးကောက်ခံ သမ္မတအား အာဏာလွှဲပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကောလဟာလများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း နောက်သုံးရက်အကြာ နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများတွင် ဦးသန်းရွှေအား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဖြစ် ဖော်ပြထားဆဲ ဖြစ်နေခဲ့သည်။
မိသားစု သား၊ သမီးများ ထွန်းနိုင်ရွှေ(ခ) ထွန်းထွန်းနိုင် (ဇနီး-ခင်သန္တာ) ဦးကြိုင်ဆန်းရွှေ (ဇနီး -ခင်ဝင်းစိန် ) ခင်သန္တာရွှေ(ခ) မပေါက် (ခင်ပွန်း- ဇော်ဖြိုးဝင်း (ဗိုလ်မှူး)) ခင်ပြုံးရွှေ အေးအေးသစ်ရွှေ ကြည်ကြည်ရွှေ(ခ)မဩ (ခင်ပွန်း- နေစိုးမောင်)၊ (သား- နေရွှေသွေးအောင် (ခ)[ဖိုးလပြည့်]) ဒေဝါရွှေ သန့်ဇော်ရွှေ(ခ)မောင်မောင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ် ဗြိတိန်အခြေစိုက် ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ သွေးစည်းညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ (Christian Solidarity Worldwide)မှ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသူ စာရေးဆရာ ဘင်နဒစ်ရော်ဂျာစ် (Benedict Rogers) ရေးသားထားသော (Than Shwe: Unmasking Burma's Tyrant)" ဗိုလ်ချုပ်သန်းရွှေအကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မင်းဆိုးမင်းညစ်တစ်ဦးကို မျက်နှာဖုံးခွာကြည့်ခြင်း" စာအုပ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံရှိ (Silkworm Books) စာအုပ်တိုက်က ၂၀၁၀-ခု၊ အောက်တိုဘာလမှာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မြန်မာဘာသာအနေဖြင့် "ဦးသန်းရွှေ သို့မဟုတ် နေပြည်တော်မင်းသားကြီး" စာအုပ်ကို သန်းဝင်းလှိုင်ရေးသားပြီး လွင်ဦးစာပေက ၂၀၁၄ မေလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ မီဒီယာ ဦးသန်းရွှေအား ၂၀၀၉ ခုနှစ် Parade မဂ္ဂဇင်းမှ အဆိုးဆုံး အာဏာရှင်များစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီးParade Magazine. " The Worlds 10 Worst Dictators", 22 March 2009 နံပါတ်စဉ် ၂ ချိတ်ခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ။
ဌာနချုပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၁)ရေတပ်ဆက်သွယ်ရေးတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၂)ရေတပ်ပစ္စည်းထိန်းတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၃)ရေတပ်အုပ်ချုပ်ရေးတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၄)ရေတပ်လက်နက်ခဲယမ်းတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၅)ရေတပ်စက်မှုလက်မှုတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၆)စစ်ရေယာဉ်စု (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမှတ်(၂၇)ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အအမှတ်(၂၆)အကူစစ်ရေယာဉ်အုပ် ပုသိမ် ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ။
ဌာနချုပ် (မြိတ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး) အမှတ်(၅၁)ရေတပ်ဆက်သွယ်ရေးတပ် (မြိတ်မြို့) အမှတ်(၅၂)ရေတပ်ပစ္စည်းထိန်းတပ် (မြိတ်မြို့) အမှတ်(၅၃)ရေတပ်အုပ်ချုပ်ရေးတပ် (မြိတ်မြို့) အမှတ်(၅၄)ရေတပ်လက်နက်ခဲယမ်းတပ် (မြိတ်မြို့) အမှတ်(၅၅)ရေတပ်စက်မှုလက်မှုတပ် (မြိတ်မြို့) အမှတ်(၅၆)စစ်ရေယာဉ်စု (မြိတ်မြို့) အမှတ်(၅၇)ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးတပ် (စခန်းသစ်ကျွန်း) အမှတ်(၅၈)ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်း (ဇာဒက်ကြီးကျွန်း) အမှတ်(၅၉)ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (မလိကျွန်း) ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (ပုလဲကျွန်း) ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (ကတန်ကျွန်း) ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (စခန်းသစ်ကျွန်း) ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး။
ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ် (ဆိပ်ကြီး/သံလျင်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး) ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ် အုပ်ချုပ်ရေးတပ် (ဆိပ်ကြီး/သံလျင် ) ရေကြောင်းနှင့်ရေတပ်အုပ်ချုပ်မှုအတတ်သင်ကျောင်း (ဆိပ်ကြီး/သံလျင် ) ရေတပ်လက်နက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးအတတ်သင်ကျောင်း (ဆိပ်ကြီး/သံလျင် ) ရေတပ်ပင်မလက်နက်ခဲယမ်းတပ် (ဆိပ်ကြီး/သံလျင် ) ရေတပ်စက်မှုလက်မှုအတတ်သင်ကျောင်း (ဆိပ်ကြီး/သံလျင် ) အမှတ်(၁)ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးတပ် (ဆိပ်ကြီး/သံလျင် ) Category:တပ်မတော် (ရေ) Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး။
ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ် (သန်လျင်) ရေတပ်ပင်မပစ္စည်းထိန်းတပ် (သန်လျက်စွန်း ) ရေတပ်ပင်မဆက်သွယ်ရေးတပ် (သန်လျက်စွန်း ) ရေတပ်ပင်မစက်မှုလက်မှုတပ်(သန်လျက်စွန်း ) ရေတပ်ပင်မတိုင်းတာရေးတပ်(ရန်ကုန်) ရေတပ်ပင်မရေငုပ်နှင့်ဆယ်ယူရေးတပ်(ရန်ကုန်) ရေတပ်ပင်မတိုင်းတာရေးတပ်(သန်လျက်စွန်း) Category:တပ်မတော် (ရေ)။
လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ စစ်လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
“လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး” ဟူသည့် တပ်ဖွဲ့၏ အမည်နာမ၌ပင် အဓိကထမ်းဆောင်ရသော တာဝန်မှာ ပေါ်လွင်နေလေသည်။
လက်ရှိ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အရာရှိချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမိုးအောင် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအရာရှိချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး (စတသ-၃၄) ဖြစ်သည်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးသူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်းသည် ယခင်က လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အရာရှိချုပ်အဖြစ် ဩဂုတ် ၂၀၁၅ ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးလက်နက်များ ပုံများအမည်ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံ အမျိုးအစားအရေအတွက်အချက်အလက် တာဝေးပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်များ120pxFK-3တာဝေးပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးမသိရှိKS-1Mပရောဂျက်နှင့်ဆက်စပ်သည်။
120pxS-200 Dubna(SA-5 Gammon) ဒုံးပစ်စနစ်၂၀ခု မြောက်ကိုရီးယား သည်S-200 ဒုံးပစ်စနစ် အစင်း ၂၀ ခန့်ကို မြန်မာ ကို တင်ပို့ခဲ့ပါသည်။
အလုံးရေ မည်မျှ တာဝန်ထမ်းဆောင် နေသည်ကိုမသိရှိရသေးပါ။
တာလတ်ပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်များ Pechora-2M (SA-3 Goa) တာလတ်ပစ်လေ‌ကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး တပ်ရင်း ၈ရင်းစာ ဒုံးပစ်ယာဉ် ၃၀စင်းခန့် ၂၀၁၇ Kub 2K12M2 (SA-6 "Gainful")၂၄စင်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံထံမှရရှိသည်။
Kub/Buk Kavadrat-M (SA-6 "Gainful")တပ်ရင်း ၂ရင်းစာ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံထံမှ ၂၀၁၆တွင်လက်ခံရရှိသည်။
KS-1Aတပ်ရင်း ၇ရင်းခန့် (KS-1Aသည်တပ်ရင်း ၄ရင်းခန့်နှင့်ကျန်တပ်ရင်းများသည်KS-1Mဖြစ်သည်) - KS-1M ပြည်တွင်းတွင်လိုင်စင်ယူထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး ၂၀၂၀ခုနစ်စစ်တမ်းအရ ဒုံးပစ်စနစ်၂၀ ခန့်အထက်ပိုင်ဆိုင်နေပြီဟုသိရသည်။
S-75M3 Volga-2 (SA-2 Guideline)၄၈ခုခန့်ရုရှားနိုင်ငံထံမှ ၂၀၀၈ခုနစ်တွင် ဒုံးပစ်စနစ် ၄၈ခုနှင့် ဒုံးကျည် ၂၅၀ခန့်ရရှိထားသည်။
120px BAE Dynamics Bloodhound Mk.IISelth, Andrew (2002): Burma's Armed Forces: Power Without Glory, Eastbridge. ဒုံးပစ်စနစ် ၆၀ခုအထက် စင်္ကာပူနိုင်ငံထံမှရရှိသည်။
တာတိုပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်များ120pxPantsir-S1 (SA-22 Greyhound) တာတိုပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး မသိရှိ ရုရှားနိုင်ငံထံမှ၂၀၁၆ခုနစ်တွင်စတင်မှာယူခဲ့သည်။
120pxTOR-M1 (SA-15 Gauntlet) တပ်ရင်း ၃ရင်းစာ မြန်မာနိုင်ငံသည် Tor ဒုံးခွင်းဒုံးစနစ် TOR-M1 ၏ အော်ပရေတာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
တာတိုလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးနည်းဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုတွင် Tor M-1 ဒုံးခွင်းဒုံးစနစ် တပ်ရင်း ၃ရင်းရှိ၍ အရေးပါသောနေရာများအတွက် Point Defense အခန်းကဏ္ဍတွင် တပ်စွဲထားသည်။
2K22M Tunguska (SA-19 "Grison")၄၁စင်း ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွင်း ရုရှားထံမှ ၃၈ စီးနှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်းမှ ၃ စီး MADV၂၅၀အထက် (၂၀၁၆ခုနစ်စစ်တမ်း) MADV ( Myanmar Air Defense Vehicle )ခေါ် နောင်ရိုးဂျစ်အခြေခံသော Igla-S ဒုံးတင်ယာဉ်များဖြစ်သည်။
နောင်ရိုးဂျစ်များကို တပ်မတော်က ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး သံချပ်ကာ အပေါ့စားယာဉ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမိန့်ပေးယာဉ်အဖြစ် လည်းကောင်း စစ်ဆင်ရေးလိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်ကာ ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယာဉ်၏ ပေါ့ပါးသော ဝန်နှင့် ထိရောက်သော လေကာစနစ်တပ်ဆင်ထားသောကြောင့် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များအတွက် အားကိုးရသော Mobile လေကာစနစ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
တပ်ဆင်ထားတဲ့ လေကာစနစ်သည်လည်း ပြည်တွင်းထုတ် တာတိုပစ် ဒုံးစနစ်ဖြစ်ပြီးတပ်မတော်လေ‌ကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို အလုံအလောက် တပ်ဆင်ပေးထားနိုင်ပြီးလည်း ဖြစ်သည်။
MADV -2 ၁၈၀အထက် လူသယ်ယူနိုင်သော လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ် 120px Igla-1E (SA-16 Gimlet) လူထမ်းတာတိုပစ် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး လောင်ချာ ၂၁၀၀အထက် အနိမ့်ပျံယာဉ်များသာထိရောက်နိုင်သော မြေပြင်မှ ဝေဟင်ပစ်ဒုံးကျည်။
SA-16 အစီးရေ 100 ကို Bulgaria မှ 1999 ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့ပါသည်။
2000 ခုနှစ်မှ 2004 ခုနှစ်အတွင်း TOT ဖြင့် ပြည်တွင်းတွင် ထုတ်လုပ်သော SA-16 အစီးရေ 2000ခန့် 120px Igla (SA-18 Grouse) ၅၀၀အထက် ပြည်တွင်းလိုင်စင်ယူထုတ်လုပ်လျက် 120px Igla-S (SA-24 Grinch) ၄၀၀ ခြေလျင်တပ်များအတွက် အသုံးပြုHN-5A၂၀၀၁၉၉၂နှင့်၁၉၉၀ဝန်းကျင်ကာလများတွင် လက်ခံရရှိ လေယာဉ်ပစ်သေနတ်များနှင့် ဒရုန်းကာကွယ်ရေးလက်နက်များ ပုံများအမည်ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံ အမျိုးအစားအရေအတွက်အချက်အလက်120pxType-87 လေယာဉ်နှင့်ဒရုန်းပစ်စက်သေနတ်၃၈၀ဆိုဗီယက်၏ တရုတ်ဗားရှင်း ZU-23-2 25x183mmB calibre။
120pxType-74 ၂၄ ၃၇မီလီမီတာကျည်သုံး120pxType 59 မသိရှိ၅၇မီလီမီတာကျည်သုံး120pxMR-4 ၂၀၀ZPU-4၏ ရိုမေးနီးယား ဗားရှင်း။
120px MAA-01 35 mm anti-aircraft gun ၁၀၀ခန့် (၂၀၂၀) တရုတ်အကူအညီဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ထုတ်လုပ်သည်။
တရုတ် Type-90 35 mm အမွှာ AA သေနတ်နှင့် ဆင်တူသည်။
25 mm self-propelled anti-aircraft guns မသိရှိ ပြည်တွင်းထုတ် TOT ဖြင့် ထုတ်လုပ်သော တရုတ် Type-87 25 mm အမွှာ AA သေနတ်များကို Dongfeng EQ-2102 ထရပ်ကားများတွင် တပ်ဆင်ထားသည်။
လေယာဉ်ပစ်အမြောက်/လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဌာနတစ်ခုစီတွင် AA သေနတ်များတပ်ဆင်ထားသော တပ်ရင်းသုံးရင်းပါရှိသည်။
120px ZPU မသိရှိ ရုရှားနိုင်ငံထုတ် ‌ZPU များအားလိုင်စင်ယူ၍ပြည်တွင်း၌ထုတ်လုပ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အရာရှိရုံးချုပ်အား နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(အတိုကောက် နပတ) လက်အောက်တွင်ထားရှိပြီး တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲသည်။
လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး၏ လက်အောက်တွင် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး သင်တန်းကျောင်း (၁)ခုနှင့် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (၉)ခု ရှိသည်။
သင်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးနှင့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးများ အားလုံးသည် ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့် ရှိသူများဖြစ်သည်။
လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုစီတွင် တပ်ဖွဲ့၏ မူလ တပ်ရင်းများဖြစ်သည့် - လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးသတိပေးတပ်ရင်း (၁)ရင်း၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ရင်း ( ၁၀ )ရင်း စသည်တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့်အပြင် အထောက်အကူပြု တပ်များအဖြစ် အခြားတပ်ဖွဲ့များမှ တွဲဖက်ပေးထားသည့် - လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ဆက်သွယ်မှုတပ်ရင်း (၁)ရင်း၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အီလက်ထရွန်းနစ်စစ်ဆင်မှုတပ်ရင်း (၁)ရင်း၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ယန္တရားတပ်ရင်း (၁)ရင်း၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အလုပ်ရုံတပ် (၁)တပ် စသည်တို့ကိုလည်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ အမှတ်(၁)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၂)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၃)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၄)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၅)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၇)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၈)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ်(၉)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် လက်ရှိ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး လက်နက်ကြီးများ အခြားလေ့လာရန် တပ်မတော် (လေ) တပ်မတော် (ရေ) တပ်မတော်နေ့ တပ်မတော်ဒုံးတပ်ဖွဲ့ ကိုးကား။
သိပ္ပံပညာရပ်တွင် ဓာတ်ဝတ္တု ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္တုရှိ အစိုင်အခဲကိုခေါ်သည်။
ဓာတ်ဓာတု (ပု၊ ဣ) [ဓာ+တု။
၆၇၁။
နီတိ၊ ဓာ၊ ၁၀၅-၆၊ ၃၇၇။
နီတိ၊ ပဒ၊ ၁၉၁၊ ၂၇၂၊ ၂၈၄၊ ၃၃၅။
ဏွာဒိ။
ဓာန်၊ဋီ၊၂၇၈။
(ဓာတုန်-ထောမ၊ ဓာတု-သံ၊ ဓာဥ-ပြာ၊ အဒ္ဓမာဂဓီ။
ဓာတု, ဓာတုက, ဓာတု, သီဟိုဠ်။
)] ဟူသည် ပါဠိဘာသာ “ဓာတု”မှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ “ဓာ+တု” ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တိပိဋကအဘိဓာန်အရ ၎င်းတွင် အဓိပ္ပါယ်မျိုးစုံရှိသော်လည်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံအနေဖြင့် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါသဘောများကို ဖော်ပြသည်။
၁. ဓာတ်သဘော (ပထဝီဓာတ် စသည်) ဓာတ်ဆိုသည်မှာ ပထဝီဓာတ်၊ အာပေါဓာတ်၊ တေဇောဓာတ် ၊ ဝါယောဓာတ် စသည့် ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ဆိုလိုသည်။
(၁) (ပထဝီ-စသော)-ဓာတ်-သဘော။
ယထာ ပဏိဟိတံ ဓာတုသော ပစ္စဝေက္ခတိ။
ဒီ၊၂၊၂၃၄။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၁။
ဆယိမာ အာဝုသော ဓာတုယော။
ဓာတုယောတိ အတ္တသုညသဘာဝါ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၄။
နိဿတ္တဋ္ဌသုညတဋ္ဌသင်္ခါတေန သဘာဝဋ္ဌေန ဓာတူတိ လဒ္ဓနာမာနံ ဓမ္မာနံ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၁။
စက္ခာဒီသု ဧကေကော ဓမ္မော ယထာသမ္ဘဝံ ဝိဒဟတိ, ဓီတေ, ဝိဓာနံ, ဝိဓိယတေ ဧတာယ, ဧတ္ထ ဝါ ဓီယတီတိ ဓာတု။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၉။
(သံ၊၁၊၃၆၄။
အဘိ၊က၊၅၃၊ ၂၄၁။
အဘိ၊ပု၊၁၀၁။
(ပဋိသံ၊၁၈) သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၅။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၃။
မူလဋီ၊၂၊၄၂။
) ဤဓာတ်များသည် ရုပ်တရား၏ အခြေခံဖြစ်ပြီး၊ သဘာဝဋ္ဌေန (ပင်ကိုသဘာဝ)၊ အတ္တသုညသဘာဝါ (အတ္တမှ ဆိတ်သုဉ်းသည့်သဘော)၊ နိဿတ္တဋ္ဌသုညတဋ္ဌ (သတ္တဝါမဟုတ်၍ သုညသဘော) ဟူသော ပရမတ္ထဓမ္မသဘာဝကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
ပထဝီဓာတူတိအာဒီသု ဓာတုတ္ထော နာမ သဘာဝတ္ထော၊ သဘာဝတ္ထော နာမ သုညတတ္ထော၊ သုညတတ္ထော နာမ နိဿတ္တတ္ထော။
ဧဝံ သဘာဝသုညတနိဿတ္တတ္ထေန ပထဝီယေဝ ဓာတု ပထဝီဓာတု၊ အာပေါဓာတုအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော။
(မဟာဋီ၊၁၊၄၂၆-၄၂၇။
) ဤအချက်ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြရလျှင် ဓာတ်ဆိုသည်မှာ (၁) မာမှု-ကြမ်းမှု (ပထဝီဓာတ်)၊ (၂) ယိုစီးမှု-ဖွဲ့စည်းမှု (အာပေါဓာတ်)၊ (၃) ပူမှု-ရင့်ကျက်စေမှု (တေဇောဓာတ်)၊ (၄) ထောက်ကန်မှု-တွန်းကန်မှု (ဝါယောဓာတ်) ဟူသော ပရမတ္ထဓမ္မသဘာဝ တရားကိုယ်ပင်ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အတ္တဝါဒသမားတို့ ယူဆသည့် “အသက်ကောင်၊ လိပ်ပြာကောင်၊ ဝိညာဏ်ကောင်၊ အတ္တကောင်” စသည့် အတ္တဇီဝမှ ဆိတ်သုဉ်းနေသော သုညတတ္ထသဘောဖြစ်ပြီး၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်သော နိဿတ္တတ္ထသဘောလည်း ဖြစ်သည်။
ဓာတ်၏ သဘာဝလက္ခဏာနှင့် ရှုပွားနည်း ယောဂီတစ်ဦးသည် အစပိုင်းတွင် ရုပ်ကလာပ်များကို ချက်ချင်းမြင်နိုင်ရန် သို့မဟုတ် ဓာတ်ခွဲနိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်သေးပါ။
ထို့ကြောင့် ပထမဦးစွာ ဓာတ်ကြီးလေးပါး၏ သဘာဝလက္ခဏာအာရုံပေါ်သို့ ဘာဝနာစိတ်ကို ကြိုးစားပို့ဆောင်ရမည်။
ဥပမာ၊ ပထဝီဓာတ်၏ မာမှု၊ အာပေါဓာတ်၏ ယိုစီးမှု၊ တေဇောဓာတ်၏ ပူမှု၊ ဝါယောဓာတ်၏ တွန်းကန်မှု စသည်တို့ကို တစ်ခုချင်းစီ စူးစိုက်ရှုပွားရမည်။
ဤအဆင့်တွင် ရုပ်ကလာပ်များကို မမြင်နိုင်သေး၊ ဓာတ်မခွဲနိုင်သေးသဖြင့် သန္တတိဃန (စဉ်ဆက်ရုပ်)၊ သမူဟဃန (အုပ်စုရုပ်)၊ ကိစ္စဃန (လုပ်ငန်းဆောင်ရုပ်) ဟူသော ရုပ်တုံးရုပ်ခဲများကို ဉာဏ်ဖြင့် မဖြိုခွဲနိုင်သေးဘဲ၊ သုညတတ္ထသဘော၊ နိဿတ္တတ္ထသဘောသို့ မဆိုက်နိုင်သေးပေ။
ပရမတ္ထဓာတ်သို့ ဆိုက်ရောက်ခြင်း ရုပ်ကလာပ်များကို ဉာဏ်ဖြင့် တွေ့မြင်ပြီးနောက်၊ ၎င်းတို့အတွင်း၌ ပါဝင်သော ဓာတ်ကြီးလေးပါး၏ သဘာဝလက္ခဏာများကို ထွင်းဖောက်သိမြင်နိုင်သောအခါ ယောဂီသည် ရုပ်တုံးရုပ်ခဲများကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးနိုင်ပြီး ပရမတ္ထသစ္စာနယ်သို့ ဆိုက်ရောက်သွားသည်။
ထိုအခါမှ ပရမတ်အစစ်ဖြစ်သော ဓာတ်၏ အနှစ်သာရကို သိမြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပထမတွဲ - ဓာတ်ဆိုတာဘာလဲ?- ဖားအောက်တောရဆရာတော် ၂. ဘူ-စသော ဓာတ် ဘာသာဗေဒအရ “ဘူ” (ဖြစ်ခြင်း)၊ “ဟူ” (သိခြင်း) စသည့် စကားလုံး၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဓာတ်များကို ဆိုလိုသည်။
(ဘူ-စသော)ဓာတ်။
အနေကတ္ထတ္တာ (ဟိ) ဓာတူနံ။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၅၄။
မူလဋီ၊၁၊၈၆။
(သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၇၆။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၂၂၃။
ဝိဘာဝိနီ၊၈၂၊) ၃. ဓာတ်တော် ဓာတ်တော်ဆိုသည်မှာ မြတ်စွာဘုရား၏ သာရီရိကဓာတ်တော်များကို ဆိုလိုသည်။
(၃) ဓာတ်တော်။
ဓာတု အာဝေဏိကာ နတ္ထိ၊ သရီရံ ဧကပိဏ္ဍိကံ။
အပ၊၁၊၇၈။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၂။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၉၆။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၁။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၈ဝ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၀။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၀၊ ၃၅၈။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၂၊ ၂၇၉။
) ၄. အရိုး ဓာတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အရိုးကဲ့သို့သော အစိတ်အပိုင်းကိုလည်း ဆိုလိုသည်။
(၄) အရိုး။
ပဏ္ဍကေ အဋ္ဌိ ဓာတွိတ္ထီ။
ဓာန်၊၂၇၈။
၅. ဓာတုသဒ္ဒါ သဒ္ဒါဗေဒတွင် စကားလုံး၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဓာတ်ကို ဆိုလိုသည်။
(၅) ဓာတု-သဒ္ဒါ။
ဓာတုသဒ္ဒ-ကြည့်။
(တိ) ၆. ဆောင်ရွက်တတ်သူ အမှုဆောင်ရွက်သူ သို့မဟုတ် စီမံသူဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲသည်။
(၆) (အမှုလုပ်ငန်း-စသည်ကို) ဆောင်ရွက်တတ်သောသူ။
(အလွန်အလိုရှိအပ်သော အစိတ်အပိုင်း၊ အခြေအမြစ်အရင်းမူလဖြစ်သော တရား (= ပထဝီ, အာပ်, တေဇသ်, ဝါယု, အာကာၐ), အရည်၊ တွင်းထွက်ဝတ္ထုနှင့်ဆိုင်သောအရာ၊ စကားအရင်းအမြစ်(ဘူ ဟူ-စသောဓာတ်) အသက် ဝိညာဏ်၊ ရူပ, ရသ, ဂံဓ, သ္မၐီ,, ၐဗ္ဒဟူသော အာရုံငါးပါး၊ အရိုး-စသည်။
P.S.D။
ကြေး သံစသော ဝတ္ထု၊ ဂွေ့နီဆေးဒါန်း-စသောဝတ္ထု၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်တတ်သော ဝတ္ထု၊ ဗျာကရုဏ်းကျမ်း၌ ထင်ရှားသော သဒ္ဒယောနိဖြစ်သော ဘူ, ပစ-စသည်...။
ပြာ၊ ဓာန်။
အရင်းအမြစ် ပင်မဒြဗ်, သံ, ခန္ဓာကိုယ်၌ မူလဖြစ်သောဒြဗ်, မျက်စိ, နား စသော ပသာဒ, မဟာဗြဟ္မာ။
သီဟိုဠ်၊ ဓာန်။
) ဓာတာ ဝိဓာတာ စသိ ကာမပါလော (ဇာ၊၂၊၄၅)တိ တွံ မမ ဒေဝ ဓာရဏတော ဓာတာ ဣဿရိယသုခဿ ဝိဒဟနတော ဝိဓာတာ... ကာမပါလော။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၂၃၈။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:သိပ္ပံ။
ကကခုန်ခုန်၊ ကချော်ကချွတ်၊ ကစဲကရဲ၊ ကစဉ့်ကရဲ၊ ကဇစ်ကရစ်၊ ကတောကမြော၊ ကတိမ်းကပါး၊ ကတုန်ကရင်၊ ကတိုက်ကရိုက်၊ ကနွဲ့ကယ၊ ကပေကရေ၊ ကပေါက်ကရောက်၊ ကပိုကရို၊ ကပျက်ကချော်၊ ကဗျာကရာ၊ ကဗျာကသီ၊ ကမန်းကတန်း၊ ကရော်ကမယ်၊ ကရောက်ကရက်၊ ကလီကမာ၊ ကလေကခြေ၊ ကလေကဝ၊ ကလေးကလား၊ ကလန်ကဆန်၊ ကလိန်းကလက်၊ ကသိကအောက်၊ ကသီကရီ၊ ကသုတ်ကသက်၊ ကာကာကွယ်ကွယ်၊ ကူကူညီညီ၊ ကေကေကာကာ၊ ကော်ကော်ကပ်ကပ်၊ ကင်းကင်းရှင်းရှင်း၊ ကန်ကန်ကျောက်ကျောက်၊ ကုတ်ကုတ်ကော်ကော်၊ ကုတ်ကုတ်ပတ်ပတ်၊ ကောက်ကောက်ကျစ်ကျစ်၊ ကောက်ကောက်ကွေ့ကွေ့၊ ကောင်းကောင်းကန်းကန်း၊ ကောင်းကောင်းမွန်မွန်၊ ကိုးကိုးကားကား၊ ကိုးကိုးကပ်ကပ်၊ ကိုးရိုးကားယား၊ ကိုးလိုးကန့်လန့်၊ ကျကျနန၊ ကျွိကျွိချွဲချွဲ၊ ကျူးကျူးကျော်ကျော်၊ ကျူးကျူးလွန်လွန်၊ ကျေကျေနပ်နပ်၊ ကျေသိမ်ကျေးငယ်၊ ကျဲကျဲစိပ်စိပ်၊ ကျယ်ကျယ်ဝန်းဝန်း၊ ကျဉ်းကျဉ်းကျယ်ကျယ်၊ ကျဉ်းကျဉ်းကြပ်ကြပ်၊ ကျံကျံလိမ်းလိမ်း၊ ကျန်းကျန်းတန်းတန်း၊ ကျိတ်ကျိတ်ခဲခဲ၊ ကျိုးကျိုးကျည်ကျည်၊ ကြည်ကြည်ညိုညို၊ ကြည်ကြည်ရွှန်းရွှန်း၊ ကြည်ကြည်လင်လင်၊ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်၊ ကြေကြေညာငြာ၊ ကြေကြေပြေပြေ၊ ကြေကြေလယ်လယ်၊ ကြေကြေအေးအေး၊ ကြဲကြဲစွန့်စွန့်၊ ကြဲကြဲသွန်သွန်၊ ကြင်ကြင်နာနာ၊ ကြပ်ကြပ်တည်းတည်း၊ ကြံကြံစည်စည်၊ ကြံကြံဖန်ဖန်၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း၊ ကြိတ်ကြိတ်နယ်နယ်၊ ကြိမ်ကြိမ်ခေါက်ခေါက်၊ ကြောက်ကြောက်ရွံ့ရွံ့၊ ကြိုကြိုကြားကြား၊ ကြိုးကြိုးကုတ်ကုတ်၊ ကြိုးကြိုးကြံကြံ၊ ကြိုးကြိုးကြွကြွ၊ ကြိုးကြိုးစားစား၊ ကွယ်ကွယ်ဝှက်ဝှက်၊ ကြွားကြွားရွားရွား၊ ရင်းမြစ် မြန်မာစာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဝေါဟာရများ၊ ငွေဒေါင်းဖြူ၊ အောက်တိုဘာလ ၁၉၇၆။
ဇောင်း၏ မြန်မာစာ မြန်မာစကားဘလော့ဂ် Category:မြန်မာစာ Category:မြန်မာစာပေ Category:သံတူထပ်ဆင့် စုံတွဲစကားလုံးများ။
thumb|ရွှေပြည်ဦးဘတင် ရွှေပြည်ဦးဘတင်သည် ထင်ရှားသော နိုင်ငံသမိုင်းပညာရှင်၊ မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု ပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး၊ စာဟောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။
မန္တလေး၏ မဟာဂီတ ပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရ ပညာရှိကြီးတစ်ဦး မဟုတ်ပါ။
သို့သော် ဆရာကြီး၏ ပညာအရည်အချင်းကြောင့် မန္တလေး အမျိုးသားကျောင်းဆရာ၊ မန္တလေး ဆရာအတတ်သင် ကျောင်းဆရာ၊ မန္တလေး ပန်တျာကျောင်းအုပ်၊ သမိုင်းသုတေသီ စသည့် အစိုးရခန့် ပညာရှင်အလုပ်များကို တာဝန်ယူခဲ့ရပြီး တက္ကသိုလ်ဆရာများကို မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု၊ မြန်မာရာဇဝင်များ ပို့ချဟောပြောပေးခဲ့ရသော ဆရာကြီးတစ်ဆူပင်ဖြစ်သည်။
မန္တလေးတက္ကသိုလ် ရှိ “အေဝမ်း” ခန်းမကြီးတွင် တစ်ပတ်တစ်ခါ ဆရာကြီး ပို့ချဟောပြောပေးသောအခါ မြန်မာစာ ပါမောက္ခများ၊ မြန်မာစာကထိကများက ကျိုးကျိုးနွံနွံနှင့် လိုက်လံနာကြား ရေးမှတ်ကြရသည်။
ဟောပြောသည့် အကြောင်းအရာများသည် ပုံနှိပ်စာအုပ်တွေ၊ ပေပုရပိုက်များထဲကသာမက ရှေးလူကြီးများ ကျန်ကောင်း ကျန်ရာ ကျန်ခဲ့သည့် နန်းတွင်း ပညာရှိကြီးများ၏ မှတ်သားပြောဆိုချက်များလဲ ပါရှိသည်။
ဆရာကြီးသည် အသားညို၍ ဥပဓိရုပ်ခန့်ညားသည်။
ခေါင်းပေါင်းစွပ်ထားပြီး တိုက်ပုံအင်္ကျီ အမြဲဝတ်လေ့ရှိသည်။
လည်တွင် ပုဝါရှည်တစ်ခု အမြဲပတ်ထားလေ့ရှိသည်။
မျက်လုံးမှေးပြီး ပြောဟောလေ့ရှိပေမယ့် မျက်နှာထိ မျက်နှာထား၊ အသံနေ အသံထား၊ မှင်မောင်း ကောင်းလှသောကြောင့် စာနာသည့် ပရိသတ်သည် မငြီးနိုင်ဘဲ အစအဆုံး နာယူမှတ်သားလေ့ ရှိသည်။
နန်းဓလေ့ မန်းဓလေ့များကို ပြောပြရာတွင် နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားများကို ထင်ယောင် မြင်ယောင်မိပြီး ငေးမော နားထောင်ကြရသည်။
တခါတရံ ရှေးသီချင်းကြီးများကို အသံနေ အသံထားနှင့် စည်းဝါးကိုင်ပြီး သီဆိုပြတာမျိုးလဲ ရှိသည်။
ဂီတမှာ ဘယ်လောက် အစွဲတကြီး လေးစားသလဲဆိုလျှင် သူ့သားများအားလုံးကို မြန်မာယောက်ျားတိုင်း ပတ္တလား တီးတတ် ရမယ်၊ ပန်းချီ ဆွဲတတ်ရမယ်ဆိုပြီး ကိုယ်တိုင် သင်ပေးလေ့ ရှိသည်။
ပြီးလျှင် သူလေးစားသော ဂီတပညာရှင်ကြီးများဆီတွင် ဆက်လက်အပ်နှံ သင်ယူစေသည်။
ဆရာမြို့မငြိမ်းနှင့် အတွဲဖြစ်သော ပန်းချီကျော် ဦးဘသက်သည် ဂီတပညာရှင်လဲဖြစ်ပြီး တယောထိုး ကျွမ်းပါသည်။
ထိုဆရာများဆီကိုလဲ ဆရာကိုယ်တိုင် သားများကို အပ်နှံခဲ့သည်။
ဆရာရွှေပြည်သည် ကိုလိုနီခေတ်၊ မန္တလေး မျိုးချစ်နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေး တရားဟောရာမှာ ဦးတိုး ရာမရကန်ထဲမှ သဇင်ပန်းဘွဲ့ကို ဌာန်နှင့်မာန်နှင့် သီဆိုဟောပြော လေ့ရှိပြီး ပရိသတ်က ညစဉ်မပြတ် တခဲနက် အားပေး နားထောင်ကြ၍ ညပေါင်း ၁၄၀ တိတိ ရှိသောအခါ အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင်က အမိန့်ထုတ်တားမြစ်ရပြီး ရပ်လိုက်ရတော့သည် ဟုဆို၏။
ဂျပန်များ အောက်မြန်မာပြည်မှ မထွက်သေးခင် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်လဲ မန္တလေးကို အခြေမချသေးခင် ဦးရာဇတ်နှင့် လူထုဦးလှတို့က အထက်ဗမာနိုင်ငံ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ကို ဖွဲ့သည်။
ရန်ကုန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဖွဲ့သောအခါ ကိုယ်စားလှယ် ၁၀ ဦး တောင်းရာမှာ ဆရာရွှေပြည်ဦးဘတင် ပါခဲ့သည်။
လူထုကြည်ညိုသော နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းကလဲ အထူးလေးစား၍ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်စက ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရာမှာ ဆရာရွှေပြည်ကိုပဲ ကော်မတီဝင်အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့ဖူးပါသည်။
ကျန်းမာရေးမကောင်း၍ ဆက်လက် မလုပ်နိုင်ခဲ့ရှာပါ။
ဆရာကြီးရွှေပြည်ဦးဘတင်၏ တပည့်ရင်းချာများက အမျိုးသားကျောင်းထွက် လူထုဒေါ်အမာ၊ ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေး စသူတို့ပဲ ဖြစ်သည်။
စာဖတ်ရာ၊ သီချင်းဆိုရာ၊ စကားပြောရာများတွင် ဌာန်ကရိုဏ်း ပယတ်တို့ကို အထူးသတိထားကြောင်း သိရသည်။
မန္တလေး၊ ဓမ္မဗိမာန် စာဆိုတော်နေ့ ဟောပြောပွဲမှ အပြန် ထုံးစံအတိုင်း ပတ္တလား ခေါက်ပြီး အထလိုက်မှာ ပတ္တလားအစွန်းကိုကိုင်ရင်းလဲကျပြီး ဆရာကြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရှာပါသည်။
မောင်စွမ်းရည် ရွှေပြည်ဦးဘတင်၏ သားမှာ ဒါရိုက်တာ ဝင်းဖေ ဖြစ်ပြီး မြေးမှာ မီမီဝင်းဖေ ဖြစ်သည်။
အခြားကြည့်ရန် မြန်မာ့စာဆိုရွှေပြည်ဦးဘတင် ကိုးကား Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ။
လော်ဝေါ် (ခ) မရူလူမျိုး(; ) သည် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော လိုလို-ဗမာအုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၏တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသားထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ကချင်မျိုးနွယ်စုအဖြစ်ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှ တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုဖြစ်သည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးသည် ကချင်မျိုးနွယ်စုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ချီဖွေမြို့နယ် ၊ပန်ဝါမြို့နယ်၊လော်ခေါင်း(lhao khaung:)နယ်၊ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ထောလန်နယ်၊ ဆဒုံးမြို့နယ်များ တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသော တောင်ပေါ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုး (ခ) မရူလူမျိုး မြန်မာစကားနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူ၊ အသံထွက်တူသော စကားလုံးပေါင်း မြောက်မြားစွာပါဝင်သည့်လူမျိုး လော်ဝေါ်လူမျိုးသည် သွင်အပြင် ကြန်အင်လျှာအားဖြင့် လည်းကောင်း။
ပြောဆိုသော ဘာသာစကားအားဖြင့် လည်းကောင်း မြန်မာလူမျိုးနှင့် အလွန်နီးစပ် တူညီကြသည်။
အထူးသဖြင့် ရှေးမြန်မာ လူကြီးတို့၏. ရုပ်ရည်နှင့် မျက်နှာပေါက်ချင်း အလွန်ဆင်တူသည့် လော်ဝေါ်အဘိုးအို အများအပြားရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးအား ရှေးအခါကတည်းကပင် လော်ဝေါ်လူမျိုးဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ရှေး ဘိုးဘွားဘီဘင်မှစပြီး လော်ဝေါ်ဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးတို့သည် မရူဟု ခေါ်လျှင် မကြိုက်ကြပေ။
နိုင်ငံတော်အစိုးရမှလည်း လော်ဝေါ်ဟုသာ သတ်မှတ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ရာဇဝင် ပြည်မဗမာလူမျိုးများနှင့် သွေးချင်းနီးစပ်ပုံကို ယင်းတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်များမှ သိရသည်။
ရှေးအခါက ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်ရှိသည်။
ယင်းညီအစ်ကို နှစ်ယောက်တို့သည် လောင်းဘန်ဒေသ တွင် ပေါက်ဖွားပြီး အရွယ်ရောက်သောအခါ တောင်ဘက်ဆီသို့ပြောင်းလာကြသည်။
နောက်ဆုံး ရောက်သောရွာတွင် ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် ခွဲခွာကြရာ အစ်ကိုဖြစ်သူသည် မြစ်ကြောင်းအတိုင်း လိုက်ကာ တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသဖြင့် မြန်မာလူမျိုး ဖြစ်သွားသည်။
ညီငယ်မှာမူ တောင်တန်းဒေသမှာပင် နေရစ်ခဲ့ပြီးသော် လော်ဝေါ်လူမျိုးဟု ဖြစ်လာသည်၊ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ သုတေသနများအရ လော်ဝေါ်တို့သည် မြန်မာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် တရုတ်-တိဗက်ပင်မအုပ်စုမှာဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအုပ်စုခွဲတွင်ပါဝင်သော လိုလို-ဗမာအုပ်စု၏ ဗမာနွယ်များတွင်ပါဝင်သည်။
ထိုပင်မ အုပ်စုကြီးမှတစ်ဆင့် ပေါက်ဖွားလာသော အုပ်စုတို့တွင် လော်ဝေါ်တို့သည် မြန်မာနှင့် ရှေးမြန်မာ အဆက်အနွယ် အုပ်စုထဲတွင် ပါဝင်ကာ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
သိုသော် မြန်မာလူမျိုးများမှာ တောင်ဘက်ဒေသများဆီသို့ဆက်လက်ဆင်းသွားကြပြီး လော်ဝေါ်လူမျိုးမှာမူကား ယခုလက်ရှိ နေထိုင်ကြသော မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
မျိုးရိုးဗီဇ အများအားဖြင့် ဂျိန်းဖောနှင့် လော်ဝေါ်လူမျိုးများကို ရုတ်တရက် ခွဲခြားလို့ရမည်မဟုတ်ပေ။
သို့သော် လူမျိုးပေါက်ဖွား ဆင်းသက်လာကြပုံ အရင်းခံအချက်ကို သုံးသပ်ကြည့် ခြင်းအားဖြင့် ဂျိန်းဖောလူမျိုးတို့သည် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုမှ တစ်ဆင့် သီးခြားစုကွဲ တစ်ခုအနေဖြင့် အခြားသော လမ်းကြောင်းမှမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဝင်ရောက်နေထိုင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ၊ လော်ဝေါ်လူမျိုးမှာ ဂျိန်းဖော လူမျိုးထက် မြန်မာလူမျိုးနှင့် ပိုမိုမျိုးရိုးချင်း နီးစပ်ကြောင်း တွေ့ရမည် ဖြစ်လေသည်။
လတ်တလော သုတေသနများအရ လော်ဝေါ်လူမျိုးများ၏ Y-DNA haplogroup တွင် O(O1b, O2 စသည်)သည် ၅၅–၆၀%ခန့် တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်-ဗမာ လူမျိုးများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည့် haplogroup ဖြစ်သည်။
ဗမာ၊ ချင်း၊ကချင် တို့နှင့်လည်း ဆက်စပ်လျက်ရှိသောမျိုးရိုးဗီဇဖြစ်သည်။
D (D1a) သည် ၁၅–၂၀% တွေ့ရပြီရ တိဘက်နှင့် တရုတ်တောင်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ပေါ်ပေါက်သည့် ဗီဇဖြစ်ပြီး လော်ဝေါ်လူမျိုးများ တွင် အနည်းငယ် တွေ့ရသည်။
C (C-M217)ကို ၁၀–၁၂% တွေ့ရကာ မွန်ဂိုလူမျိုးများတွင် တွေ့ရသည့် ဗီဇ ဖြစ်ပြီး အနည်းငယ်သာ တွေ့ရှိသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများနှင့် အဓိက haplogroup O တူညီမှုကြောင့် ဗီဇဆိုင်ရာ နီးစပ်မှု ရှိကြသည်။
ဗမာလူမျိုးများတွင် O haplogroup ~၆၅–၇၀%ခန့် ရှိသည့်အပြင် D၊ C၊ F အစရှိသည့် ဗီဇများလည်း ပေါင်းစပ်နေသည်။
နေထိုင်ရာဒေသ လော်ဝေါ်လူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ရာ ဒေသမှာ အကြမ်းအားဖြင့် လောင်ဂျီတွဒ် ၂၅ ဒီဂရီ ၃ဝ မိနစ်နှင့် ၂ ဒီဂရီအကြားအတွင်းရှိ၊ အနောက်ဘက် နယ်နိမိတ်မှာ မလိခနှင့် မေခမြစ်တို့နှင့် ရေဝေကြောတည်ရာ လချိတ်(lacid')လူမျိုး နေထိုင်ရာ နယ်ခြားတောင်တန်းကြီးများ ဖြစ်သည်။
အသေးစိတ်အားဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း အောက်ပါ ဒေသများတွင် လော်ဝေါ်လူမျိုး နေထိုင်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
(က) ထောလန်ကို ဗဟိုပြုထားသော မြောက်ဘက် အာမက်ခမြစ်ဝှမ်းမှ တြိဂံနယ် အရှေ့ပိုင်းထိ ပါဝင်သည့် မေခမြစ်ဝှမ်းဒေသ၊ (ခ) လောခေါင်းနယ်တွင် ငေါချန်းခမြစ်ဝှမ်း အောက်ပိုင်းဒေသ၊ (ဂ) မေခ၏ မြစ်လက်တက် တစ်ခုဖြစ်သော ရှင်ခေါခမြစ်ဝှမ်းဒေသ၊ (ဃ) ဆွန်ပရာဘုံ တောင်ဘက်ဒေသ၊ (ထိုဒေသရှိ မရူလူမျိုးသည် ထောလန်နယ်မှ တြိဂံနယ်ကို ဖြတ်ကာ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လာကြသူများ ဖြစ်သည်။
) (င) တောင်ဘက် ဆဒုံးနှင့် ဗန်းမော်နယ်များ၊ (ယင်းတို့တွင် မရူလူမျိုးအုပ်စု အနည်းငယ်နှင့် အခြားလူမျိုးများ၌ ကြားရောယှက်နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
) မရူ ဆိုသည့် အမည်မှာ ဂျင်းဖော (ကချင်) လူမျိုးတို့၏ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုသော အမည်သာဖြစ်သည်။
စင်စစ် လော်ဝေါ်တို့ ကမူ မိမိတို့ ကိုယ်ကို လောင်ဝေါ လူမျိုးဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
လော်ဝေါ်မှာ လော်ဝေါ် ဘာသာအားဖြင့် ချောင်းရိုးတစ်လျှောက်နေသော လူမျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေရာ၊ အဓိကအားဖြင့် မေခမြစ်ဝှမ်း တစ်လျှောက်တွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြခြင်းကို ဆိုလိုဟန်တူသည်။
သို့သော် လော်ဝေါ်စာပေနှင့်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီ၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးသည် မိမိတို၏ဘိုးဘွားများ. အစဉ်အလာအတိုင်း တောင်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့်သာ ဝမ်းစာအတွက် ရှာဖွေစားသောက် ကြသည်။
တောင်ယာများမှာ တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းလာသဖြင့် ဝမ်းစာ ဖူလုံရေးအတွက် အတော်ပင် ပင်ပင်ပန်းပန်း လုပ်ကိုင်ကြရသည်။
လော်ဝေါ်လူမျိုးသည် ရိုးရာအစဉ်အဆက်အားဖြင့် နတ်ကိုးကွယ်လာကြသူများ ဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်များက ခရစ်ယာန် သာသနာပြု အဖွဲ့များ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒီများ တစ်စတစ်စ များပြားလာကြသည်။
နတ်ကိုးကွယ်သည့် အစဉ်အလာရှိသည့် အလျောက် ချင်းခွန်ခေါ် အိမ်စောင့်နတ်နှင့် စမ်နဲ(ခေါ် )မနောပွဲ နတ်များကို အိမ်အတွင်း နတ်စင်ထိုး ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြသည်၊ ရိုးရာဝတ်စုံ လော်ဝေါ်အမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာဝတ်စုံ တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် ဦးခေါင်းကို အနက်စ ခေါင်းပေါင်း မြင့်မြင့်ကြီး ပတ်ဆင်ထားကြရာ၊ ရှေ့မှကြည့်လိုက်လျှင် မြန်မာအမျိုးသမီးတို့၏ ဆံထုံးကြီးများနှင့် ပုံသဏ္ဌာန် တူသည်။