kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Albert Einstein (1905) "Zur Elektrodynamik bewegter Körper", Annalen der Physik 17: 891; English translation On the Electrodynamics of Moving Bodies by George Barker Jeffery and Wilfrid Perrett (1923); Another English translation On the Electrodynamics of Moving Bodies by Megh Nad Saha (1920). အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ (Sepcial Relativity Theory) ကမူ ယနေ့ခေတ် စမ်းသပ်သိရှိဖူးသမျှတို့ အရ၊ ဒြပ်ဆွဲမှုသဘောတရား (gravitational effects) နှင့် ကွမ်တမ် အကျိုးသက်ရောက်မှု (quantum effects) တို့ကို ပလှပ်ချန်ထားသရွေ့၊ လောကအတွင်း ရွေ့လျားမှုများ အကြောင်းကို အတိအကျဆုံး၊ အဖြစ်မှန်နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖော်ပြနေနိုင်သည့် သင်္ချာ-ရူပ ရှုထောင့် ဖြစ်တော့၏။
အလင်းအလျင်နှင့် မယှဉ်သောသော နေ့တဓူဝသုံး အလျင်များနှင့် ကိစ္စရပ်တို့တွင်မူ နျူတန်ပျိုးရူပဗေဒက ကောင်းစွာ အသုံးဝင်ဆဲမူ ဖြစ်၏။
လက်တွေ့စမ်းသပ်မှု မျိုးစုံ၌ ဤနှိုင်းရသီအိုရီ မှန်ကန်မှ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်မည့် ကိစ္စရပ်များကို စမ်းသပ်မှန်ကန်ဖူးပြီး ဖြစ်၏။
ထိုကိစ္စရပ်များမှာ တပြိုင်တည်းများ၏ နှိုင်းရဖြစ်မှု၊ အလျားကျုံမှု၊ အချိန် နှေးကျမှု စသည်တို့ ဖြစ်၏။
အချိန်ကုန်ဆုံးမှုနှုန်းမှာ တလောကလုံးအဖို့ တသမတ်တည်း ဖြစ်မနေဘဲ တွေ့ကြုံရှုထောင့်တို့ကို လိုက်၍ အချိန်ကုန်ဆုံးမှုနှုန်းကိုယ်တိုင်က အမျိုးမျိုး ကွဲပြားနေနိုင်ကြောင်း ဤ ထူးရှားနှိုင်းရ၏ သင်္ချာတို့က ဆိုထား၏။
သို့ဖြင့် - သမားရိုးကျ ယူကလစ်ဒ်ရပ်ဝန်း + တသမတ်တည်းသောအချိန် သဘောတွင် တာသေရင်းဖြစ်သည်က အလျား ဖြစ်သော်လည်း၊ ဤ ထူးရှားနှိုင်းရသုံး မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ရပ်ဝန်း+အချိန် သဘောတွင်မူ တာသေရင်း (invarience) က အာကာသအချိန် ခြားနားချက် (spacetime interval) များ ဖြစ်သွား၏။
သီအိုရီ၏ အခြေခံယူဆချက်ကြီး ၂ခုကို သုံး၍ အခြားရူပဗေဒ ဥပဒေသများကို ထည့်တွက်လျှင် ဒြပ်-စွမ်းအင်ညီမျှမှု သဘောဝင် ဖှော်မျူလာ ထွက်ပေါ်လာသည်သာ။
The Feynman Lectures on Physics Vol. I Ch. 15-9: Equivalence of mass and energy လျှပ်စစ်ဓာတ်နှင့် သံလိုက်ဓာတ်တို့၏ တသဘောတည်း ဆက်စပ်ပုံတို့လည်း ထွက်ပေါ်လာသည်။
ဤ အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ၏ သဘောတစ်ခုမှာ နယူတန်မက္ကင်းနစ် ၏ ဂါလီလေ့ယို ရှုထောင့်ပြောင်းကြည့်နည်း ကို လောရန့်ဇ် ရှုထောင့်ပြောင်းကြည့်နည်း ဖြင့်အစားထိုးခြင်းဖြစ်သည်။
အချိန်နှင့် အာကာသကို သီးခြားစီ သတ်မှတ်၍ မရတော့ပါ။
အချိန်နှင့် အာကာသသည် အပြန်အလှန်ယှက်နွယ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော အရာဖြစ်သည့် အာကာသအချိန် ဟူသောအရာ ဖြစ်သည်။
ကြည့်ရှုသူတစ်ဦးအတွက် တပြိုင်တည်းဖြစ်သော အဖြစ်အပျက်များသည် အခြား ကြည့်ရှုသူအတွက် အချိန်သီးခြားစီဖြစ်ပွားသော အဖြစ်အပျက်များ ဖြစ်နိုင်သည်။
ဒြပ်ဆွဲမှုကိုပါ တွက်ချက်ဖြေရှင်း ပြနိုင်သွားသည့် အာကာသအချိန် ကွေးညွတ်မှု (spacetime curvature)ကို သင်္ချာသရုပ်ဖော်သော အိုင်းရှ်တိုင်း၏ ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီ မတိုင်မီ အချိန်အထိ၊ အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ ကို "Special Relativity" (ထူးရှားနှိုင်းရ) အမည်ဖြင့် ခွဲခြား မသုံးနှုန်းကြသေးဘဲ "Restricted Relativity" (ပြန်ချုပ်တွေးနှိုင်းရ) ဟုသာ တခါတရံ သုံးနှုန်းကြသေးသည်။
အထူး(Special) ဆိုသည်မှာ ရူပဗေဒတွင် တွက်ချက်မှု လွယ်ရှင်းစေရန် အထူးသတ်မှတ်ထားသည့် အခြေအနေမျိုးကိုသာ ကန့်သတ်ထားသည့် စဉ်းစားထားခြင်း ဖြစ်၏။
သို့ဖြင့် ဒြပ်ဆွဲအားကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်မထားသည့် အထူးအခြေအနေကို ကြံဖန်ဖော်ပြနေသကဲ့သို့သာ ဖြစ်ခဲ့သော ပထမ နှိုင်းရသီအိုရီကို အထူးနှိုင်းရ (Special Relativity) ဟု ယခုအခါ ညွှန်းဆိုလိုက်ကြခြင်း ဖြစ်၏။
ဒြပ်ဆွဲမှု ရှိခြင်း အခြေအနေတို့ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသည့် ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီ ကို အိုင်းစတိုင်းက ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့၏။
သင်္ချာ လောရန့်ဇ် တွေ့ကြုံရှုထောင့်ပြောင်းကြည့်နည်း အဖြစ်အပျက်(event) တစ်ခု၏ ဖြစ်ပျက်သွားချိန် နှင့် ဖြစ်ပျက်သွားသည့် ရပ်ဝန်းအတွင်း တည်နေရာတို့ကို ပေါင်းတွဲလျက်၊ ပထမ တွေ့ကြုံရှုထောင့် S အတွင်း၌ ဟူသော ချအမှတ်(coordinate) တို့အဖြစ် ဖော်ပြအံ့။
၎င်းရှုထောင့်နှင့် နှိုင်းစာလျှင် -စံတိုင် တလျှောက်အတိုင်း နှိုင်းရအလျင် ဖြင့်၊ အပေါင်းတန်ဖိုးဘက်သို့ ရွေ့လျားနေသည့် ဒုတိယ တွေ့ကြုံရှုထောင့် ရှိသည် ဆိုပါစို့၊ ထို အဖြစ်အပျက် တခုတည်းကိုပင် ၎င်း ဒုတိယအမှတ်ချအိမ်၌ တွေ့ကြုံတိုင်းတာမိမည့် အချိန်နှင့် တည်နေရာကို ဟူသော ချအမှတ်(coordinate) တို့အဖြစ် ဖော်ပြလတ္တံ။
ယခု ကိုင်တွယ်စဉ်းစားနေသည်မှာ မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး အချိန်+ရပ်ဝန်းသဘော ဖြစ်သည့်အလျောက် လောရန့်ဇ် ပြောင်းကြည့်နည်းဖြင့် ဒုတိယရှုထောင့်အိမ်တွင်း ချအမှတ်တို့ကို ဤသို့ တွက်ထုတ်ရရှိပေမည်။
= ဗလာနယ်တွင်း အလင်းအလျင်။
ပထမရှုထောင့်အိမ် S အတွင်း၌ တိုင်းတာရရှိသည့် ဒုတိယရှုထောင့်အိမ် ၏ အလျင် လောရန့်ဇ် မြှောက်ဖော်ကိန်း။
လောရန့်ဇ် တာသေရင်း (Lorentz Invarience) နေရာ(ရပ်ဝန်း)သဘော တိုင်းကြောင်း ၃ခု ပေါင်းစပ်ပါဝင်ရာ တည်နေရာ ဗှတ္တာ တွင် အချိန်-တိုင်းကြောင်း ကို လောရန့်ဇ်နည်းကျ ပေါင်းတွဲထားသည့် ထူးရှားနှိုင်းရသီအိုရီသုံး ၄-တိုင်းကြောင်းပါ တည်နေရာ (4-position) ၏ ကိုယ်ပြန်မြှောက်လဒ်သဘော တာသေရင်းနှစ်ထပ်ကိန်းမှာ ဤသို့ ဖြစ်၏။
ကျပန်း ချအမှတ်တို့ဖြင့် ထိုအတိုင်း တွက်ထုတ်သည့်အဖြေနှင့်၊ ၎င်း ဗှတ္တာတန်ဖိုးကိုပင် လောရန့်ဇ် ပြောင်းကြည့်နည်း ဖြင့် ဟူသော တန်ဖိုးသစ်များ (အခြား နေမြဲ တွေ့ကြုံရှုထောင့်အိမ်တွင်း ချအမှတ်များ) ပြောင်းလဲပြီးနောက် တွက်ထုတ်သည့်အဖြေ၊ တူညီနေမည်ဖြစ်လျက် တာသေရင်း (invarience) မြောက်ကြောင်း ထင်ရှားနေမည်။
သို့ဖြင့် ဤသင်္ချာအတိုင်းသွားလျှင် အလင်း၏ ဗလာနယ်တွင်း အလျင် မပြောင်းလဲကြောင်း လက်တွေ့စမ်းသပ် သိရှိချက်တို့နှင့် ကိုက်ညီနေအံ့။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:နှိုင်းရရူပဗေဒ ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်ရူပဗေဒ ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ။
ဒေတာတူးဖော်ခြင်း () ဆိုသည်မှာ Data warehouse (သို့) Database တွင်ရှိသော ဒေတာများ (Big Data ဟုလည်းခေါ်သည်)ကို အသုံးချ၍ သင်္ချာ (သို့) စာရင်းအင်းတွက်ချက်နည်း (Statistics) ဖြင့် တန်ဖိုးရှိသော အချက်အလက်များကို ကောက်ချက်ဆွဲခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ကောက်ချက်ဆွဲခြင်းဖြင့် တန်ဖိုးမရှိသောဒေတာမှ တန်ဖိုးရှိသောအချက်အလက်များထွက်လာသည်။
​ ဥပမာဆိုရလျှင် အမေဇုန်အွန်လိုင်းဈေးဝယ်သည့် ဝက်ဆိုက်တွင် ဈေးဝယ်သူများ၏ပစ္စည်းဝယ်ယူမှုဒေတာများကို မှတ်ထားပြီး မည်သည့်ပစ္စည်းဝယ်လျှင် မည်သည့်ပစ္စည်းပါတွဲဝယ်တတ်သည်ကို မှတ်သားထားသည်။
နောင်အခါ အခြားဈေးဝယ်သူတစ်ယောက်မှ ထိုပစ္စည်းကိုဝယ်ယူလျှင် နောက်ထပ်တွဲဝယ်ယူတတ်သည့်ပစ္စည်းကိုပါ ပြတတ်သည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၄)ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ မြန်မာစံတော်ချိန် (၁၇) နာရီ (၀၄) မိနစ် (၅၅) စက္ကန့်အချိန်တွင် မန္တလေးမြေငလျင်စခန်းမှ အနောက်တောင်ဘက် (၁၂၃) မိုင်ခန့်ကွာဝေးသော မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်း (ချောက်မြို့၏အနောက်ဘက် (၁၂)မိုင်ခန့်အကွာ) ကို ဗဟိုပြု၍ အင်အားရစ်(ခ်)တာစကေး (၆.၈) အဆင့်ရှိ အင်အားပြင်းထန်သောမြေငလျင်တစ်ခုလှုပ်ရှားသွားကြောင်း မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အပျက်အစီးများ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေတွင် ရှေးဟောင်းဘုရားစေတီ (၄၂၅) ဆူ ထီးတော်ယိုင်ခြင်း၊ စိန်ဖူးတော်မြေခခြင်း၊ ဖောင်းရစ်များ အက်ကွဲခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မြို့မဈေးကြီးအရှေ့ဘက် ကျမ်းကိုင်ကျွန်းဘုရားဝင်းအတွင်းရှိ စေတီတော်ပြိုကျခြင်း၊ သစ်တပွေရပ်ကွက်တွင်လူ(၂)ဦးသေဆုံးခြင်း၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ကျွဲထိကျေးရွာတွင်စေတီ(၁)ဆူပြိုကျခြင်း၊ အဆောက်အဦအချို့ပျက်စီးခြင်း၊ မကွေးတိုင်း စကုမြို့ဝန်းကျင်ရှိ ရှေးဟောင်းစေတီ ပုထိုးများနှင့် ရှေးဟောင်း ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း တစ်ကျောင်း ပျက်စီးပြိုကျခဲ့ခြင်း၊ စလင်းမြို့ပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်း စေတီပုထိုးများ ထီးတော်မြေခခြင်း၊ ဘုရားကိုယ်လုံးတော်များတွင် အက်ကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ စလင်းမြို့နယ် ဖောင်းလင်းကျေးရွာရှိ စောလူးမင်း တည်ထားခဲ့သည့် ရွှေစောလူးဘုရား၏ ကိုယ်လုံးတော်များ တွင်လည်း အက်ကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ပြိုကျခဲ့ခြင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ပုဂ္ဂလိကဆေးပေါင်းရုံပြိုကျ၍ လူ(၁)ဦးသေဆုံးပြီး(၁)ဦးဒဏ်ရာရရှိခြင်း၊ မင်းလှမြို့နယ်ရှိဘုရားစေတီ(၁)ဆူစိန်ဖူးတော်မြေခခြင်း၊ ငဖဲမြို့နယ်တွင် အိမ်အချို့ပြိုကျပျက်စီးခြင်း၊ ချောက်မြို့နယ်တွင် အဆောက်အဦနှင့်နေအိမ်အချို့ပျက်စီးခြင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင် ရတနာ့မာန်အောင်စေတီတော် ပြိုကျခြင်း၊ စစ်တွေမြို့နယ်တွင် ဓာတ်တိုင်များယိမ်းယိုင်နဲ့ခြင်း၊ နေပြည်တော်လွှတ်တော်အဆောက်အဦတွင် မျက်နှာကျက်များအနည်းငယ်ပျက်စီးခြင်းတို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
စေတီ/ပုထိုးအပျက်အစီးများဓမ္မရံကြီး မုခ်ဦးပြိုကျမြစေတီ စိန်ဖူးတော်၊ ခရေသီး ငါးလုံးပြုတ်ကျထီးလိုမင်းလိုဘုရား ငှက်ပျော်ဖူးအောက်သို့ ပြုတ်ကျလောကနဒ္ဒ မြောက်ဘက်မုခ်ဦးပြိုကျစူဠာမဏိဘုရား ကွမ်းတောင်တစ်ခုလုံး ပြိုကျရွှေသာလျောင်း အတွင်းအင်္ဂတေ ပျက်ဆီးပြိုကျရွှေဆံတောင်ဘုရား ငါးဆင့်အထက် အဝိုင်းပတ်လက်အက်ကွဲမြစည်းခုံ ခေါင်းလောင်းအက်ကွဲ ရွှေမုခ်ဌော အရှေ့ဘက်မုခ်ပြိုEleven Media Group Facebook Page +လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်သည့် ကနဦးပျက်ဆီးမှူ စာရင်းစဉ်ဘေးဖြစ်ဒေသအိမ်ခြေသေဆုံးဆေးရုံးရုံးကျောင်းဘုန်းကြီးကျောင်း၁ငါ့သရောက်၂၂ရေနံချောင်း၂၃စလင်း၇၄ပွင့်ဖြူ၁၅ပခုက္ကူ၁၁၆မင်းလှ၁၇ချောက်၁၈တောင်တွင်းကြီး၁၉ဆိပ်ဖြူ၂၁၀ဆင်ပေါင်ဝဲ၁၁၁မင်းပြား၁၁၁၂မြေပုံ၁ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်သည့် ကနဦးပျက်စီးမှူ စာရင်း မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊ စေမော်ကျေးရွာနဲ့ ကြတ္တိန်ကျေးရွာသွားလာလမ်းဘေး တောင်ပေါ်က ဒေသခံ အခေါ်အရ ကြက်သေနဂါးခေါ် မီးတောင်ငယ်သည် ၅နာရီခွဲအချိန်တွင် မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ကျောက်ဖြူ ရွံ့မီးတောင်လည်း ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပေါက်ကွဲထွက်လာခဲ့သည်။
အမြင့်ပေ ၂၀ ထိတက်ကာ ပေ ၄၀ ခန့်အထိ ရွံ့ရည်များ ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့သည်။
ရွှံ့မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုတွင် လူနေအိမ်ခြေထိခိုက်မှု မရှိခဲ့ပေ။
နောက်ထပ် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးမြို့အနီးရှိ နဂါးပွက်တောင် ခေါ် ရွှံ့မီးတောင်ငယ်သည်လည်း ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
၂၀၁၆ မြန်မာ ငလျင် များမှာ ၂၀၁၆ ဧပြီ မြန်မာငလျင် - ရစ်(ခ်)တာစကေး ၆.၉ ၂၀၁၆ ဩဂုတ် မြန်မာငလျင် - ရစ်(ခ်)တာစကေး ၆.၈။
သံတဲဟိုတယ် သည် ပုဂံရှေးဟောင်းမြို့ရိုး၏ အနောက်ဘက်ထောင့်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိပြီး ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနဇုန်အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။
ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်သည် ဟိုတယ်၏ အရှေ့ဘက်၌တည်ပြီး ဟိုတယ်၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် ဧရာဝတီမြစ် တည်ရှိသည်။
ဟိုတယ်သည် ညောင်ဦးမှ ၆.၄ ကီလိုမီတာ၊ ပုဂံမြို့သစ်မှ ၆ ကီလိုမီတာ၊ ညောင်ဦးလေဆိပ်မှ ၁၀ ကီလိုမီတာ၊ မီးရထားဘူတာရုံ မှ ၁၆ ကီလိုမီတာ နှင့် ဆိပ်ခံတံတားသို့ ၁.၅ ကီလိုမီတာ အသီးသီး ကွာဝေးသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ပုဂံ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဟိုတယ်များ။
ဗရွန်တိုဆောရတ် (အင်္ဂလိပ်: Brontosaurus)သည် ဆော်ရိုပေါ့အုပ်စု (Sauropod) ဒိုင်နိုဆောမျိုးဖြစ်ပြီး ဂျူရာဆစ်ယုဂ် (Jurassic Period)အတွင်း ကျက်စားခဲ့သည်။
၎င်းသည် ကြီးမားသောသတ္တဝါဖြစ်၍ တန် ၃၀ ခန့်လေးပြီး ၂၀ မှ ၂၅ မီတာအထိရှည်သည်။
ကြီးမားတုတ်ခိုင်သော ခြေလေးချောင်းရှိပြီး ရှည်လျားသောလည်တိုင်နှင့် အလွန်သေးငယ်သော ဦးခေါင်းပါရှိ၏။
အမြီးသည် အလွန်ရှည်လျားသောသေးသွယ်ပြီး ကျာပွတ်နှင့်တူသောအမြီးဖျားပါရှိသည်။
သေးငယ်အားပျော့သော သွားများပါသဖြင့် ဗရွန်တိုဆောရတ်တို့သည် အသီးအရွက်စားသတ္တဝါဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ဗရွန်တိုဆောရတ်တို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို မြောက်အမေရိကရှိ ဂျူရာဆစ်သက်တမ်းရှိသော အနည်ကျကျောက်လွှာများတွင် တွေ့ရသည်။
သက်လယ်ကပ်ကို ယုဂ် သုံးပိုင်းပိုင်းခြားနိုင်၏။
ထရိုင်ယဆစ် (Triassic Period)၊ ဂျူရာဆစ် (Jurassic Period) နှင့် ခရီတေးရှတ်ယုဂ် (Cretaceous Period)ဟူ၍ဖြစ်သည်။
အကောင်ကြီးမားသော ဒိုင်နိုဆောတို့သည် ဂျူရာဆစ်ယုဂ်အတွင်းပေါ်ပေါက်ကျက်စားခဲ့ကြ၏။
ဗရွန်တိုဆောရက်နှင့် အတူကြီးမားသောအခြား ဒိုင်နိုဆောများမှာ ဒစ်ပလိုဒိုကတ် (Diplodocus)၊ ကမ်မရိုဆောရတ် (Camarosaurus)နှင့် ဗရာခီအိုဆောရတ် (Brachiosaurus) တို့ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည်လည်း ဂျူရာဆစ်ယုဂ်အတွင်း ကျက်စားခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့အာလုံးတွင် အလွန်သေးငယ်သော ဦးခေါင်းနှင့် ရှည်လျားသောလည်တိုင်ပါရှိရာ ရေနက်ပိုင်းတွင်ဆင်းပြီး ဦးခေါင်းဖော်၍နေနိုင်သဖြင့် ဒိုင်အာသရိုနသတ် (Diathrognathus) ကဲ့သို့သော အသားစားသတ္တဝါတို့၏ ဘေးရန်မှလွတ်မြောက်အောင်ပုန်းကွယ်နေနိုင်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒိုင်နိုဆောများ။
ဗရာခီအိုဆောရတ် (Brachiosaurus) တို့သည် ဆော်ရိုပေါ့ (Sauropod) အုပ်စုများတွင် အလေးလံဆုံးသတ္တဝါဖြစ်၏။
ခန္ဓာကိုယ်သည် ၂၀ မှ ၂၃ မီတာအထိသာ ရှည်သော်လည်း တန် ၇၀ မှ ၈၀ အထိ လေးကြသည်။
ရှေ့ခြေထောက်သည် နောက်ခြေထောက်ထက်ရှည်သဖြင့် ပခုံးပိုင်းသည် တင်ပါးပိုင်းထက် ပိုမြင့်သည်။
ရှည်သောလည်တိုင်နှင့် သေးငယ်သောဦးခေါင်းပါရှိ၏။
ဦးခေါင်းထိပ်အဖုတွင် နှာခေါင်းပေါက်များရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ရေနက်ထဲတွင် သွားလာကာ အသက်ရှူနေနိုင်ကြပြီး အသားစား သတ္တဝါများဘေးရန်မှ ရှောင်ပုန်းနိုင်ကြသည်။
ဒစ်ပလိုဒိုကတ် () သည် ဆော်ရိုပေါ့ (Sauropod)အုပ်စုမှ ဒိုင်နိုဆောတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဂျူရာဆစ်ယုဂ်နောက်ပိုင်းတွင် ကျက်စားခဲ့၏။
၎င်းသည် ဆော်ရိုပေါ့အုပ်စုများတွင် အကြီးမားဆုံးသတ္တဝါဖြစ်သည်။
သေးသွယ်ရှည်လျားသော ခန္ဓာကိုယ်သည် ၂၅ မီတာထက်ပိုရှည်သော်လည်း ၁၀ တန်ခန့်သာလေး၏။
အမြီးအလွန်ရှည်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အရှည်၏ ထက်ဝက်ခန့်ရှိသည်။
သေးသောဦးခေါင်း၊ သေး၍တုံးသောသွားများနှင့် ဆော်ရိုပေါ့အုပ်စုမှ အခြားဒိုင်နိုဆောများမှာကဲ့သို့ရှည်လျားသောလည်တိုင်ပါရှိသဖြင့် ဦးခေါင်းကိုပေါ်ရုံမျှဖော်၍ ရေထဲဆင်းနေနိုင်သည်။
အီဂွါနိုဒွန် (Iganodon) သည် အော်နီသိုပေါ့ (Ornithopod) အုပ်စုမှ ဒိုင်နိုဆောမျိုးဖြစ်ပြီး ဂျူးရာဆစ်ယုဂ် (Jurassic Period)အတွင်း ပေါ်ပေါက်ကျက်စားခဲ့သည်။
ခန္ဓာကိုယ်သည် ၈ မီတာခန့်ရှည်ပြီး သန်မာသောနောက်ခြေထာက်နှစ်ချောင်းကိုအားပြု၍ လမ်းလျှောကတက်သော သတ္တဝါဖြစ်၏။
ရှေ့ခြေများမှာ တိုပြီး ခြေချောင်းလေးချောင်းပါရှိသည်။
ထို့ပြင် လူ့လက်မကဲ့သို့ အတက်တစ်ခုစီပါရှိသေး၏။
သွားများမှာသေးငယ်၍ တုံးသဖြင့် သီးရွက်စားသတ္တဝါဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ဘယ်လ်ဂျီယမ်ပြည်ရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်းတစ်ခုတွင် အီဂွါနိုဒွန် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းစု ၂၀ ထက်မနည်း တွေ့ရသည်။
အီဂွါနိုဒွန်၏ ပထမဦးဆုံးကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းကို ၁၈၂၂ တွင် အင်္ဂလန်၌ တွေ့ရသည်။
စတင်တွေ့ရှိရသည်မှာ အီဂွါနိုဒွန်၏ လူ့လက်မကဲ့သို့သော အတက်ဖြစ်ပြီး ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းပညာရှင်ကြီး ဒေါက်တာဂီဒီယွန်မင်တယ်၏ ဇနီးကတွေ့ရှိခြင်းဖြစ်၏။
ဂီဒီယွန်မင်တယ်သည် ထိုကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းကို ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းပညာရှင် ဗေရွန်ဂျော့ကူးဗီးယေးထံ ပေးပို့စစ်ဆေးစေခဲ့သည်။
၎င်းသည်ကြံ့တစ်ကောင်၏ သွားဖြစ်နိုင်ကြောင်း ကူဗီယေးက ပြောခဲ့၏။
ဂီဒီယွန်မင်တယ်သည် ထိုယူဆချက်ကို ဘဝင်မကျ၍ ပိုမိုပြည့်စုံသော အရိုးစုကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို ဆက်လက်စုဆောင်းခဲ့သည်။
ရုပ်ကြွင်းအရိုးစုတို့ကို ပြည့်စုံစွာရရှိသောအခါ ထိသတ္တဝါသည် ယခုခေတ် အီဂွါနာ(ဖွတ်)နှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်ကို တွေ့ရသောကြောင့် အီဂွါနိုဒွန်ဟု အမည်ပေးခဲ့၏။
ဤဖြစ်ရပ်များသည် ဒါဝင်၏ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်သီအိုရီ မပေါ်မီ နှစ် ၃၀ ခန့်ကဖြစ်ခဲ့သည်။
ကင့်ပတိုဆောရတ် ()သည် အော်နီသိုပေါ့ (Ornithopod) အုပ်စုဝင် ဒိုင်နိုဆော တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဂျူးရာဆစ်ယုဂ် (Jurassic Period) နောက်ပိုင်းနှင့် ခရီးတေးရှတ်ယုဂ် (Cretaceous Period) အစပိုင်းလောက်တွင် ကျက်စားခဲ့သည်။
ခန္ဓာကိုယ်သည် ၃ မီတာမှ ၆ မီတာအထိရှည်၏။
နောက်ခြေထောက်နှစ်ချောင်းကိုအားပြု၍ လှုပ်ရှားသွားလာသည်။
ရှေ့ခြေထောက်များသည် မြေတွင်ထောက်၍ အစာကိုငုံ့စားနိုင်အောင်ရှည်သည်။
၎င်းသည် အသီးအရွက်စား သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ရှေ့သွားများမပါဘဲ နောက်အံသွားများသာ ပါသည်။
ရှေ့သွားမရှိသော်လည်း မာသောမေးရိုးကြောင့် အစာကိုကြိတ်ဝါးနိုင်သည်။
၎င်းတို့ကို ဘဲတူဖျံတူတို့၏ မူလအဆက်အနွယ်ဟူ၍ ထင်မှတ်ရသည်။
အယ်လိုဆောရတ်(Allosaurus)သည် သီရိုပေါ့(Theropod)အုပ်စုဝင် ဒိုင်နိုဆောတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဂျူရောဆစ်ယုဂ် (Jurassic Period) နောက်ပိုင်းတွင် ကျက်စာခဲ့သည်။
၁၀ မီတာမှ ၂ မီတာအထိရှိပြီး ရှည်လျားသန်မာသော အမြီးပါရှိ၏။
၎င်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမားသော်လည်း ဦးနှောက်အလွန်သေးငယ်သည်။
နောက်ခြေထောက်နှစ်ခေျာင်းပေါ်တွင် အားပြု၍လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။
ရှေ့ခြေများမှာတို၍ ကောက်ကွေးချွန်ထက်သောခြေသည်းများပါရှိသည်။
အယ်လိုဆောရတ်တွင် ကျယ်သောပါးစပ်နှင့် သန်မာသောမေးရိုးရှိ၏။
ဓားမြှောင်ကဲ့သို့ ချွန်ထက်သည့် သွားများပါရှိသည်။
ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော သားစားသတ္တဝါဖြစ်သည်။
အယ်လိုဆောရတ်သည် မြောက်အမေရိကတွင် တွေ့ရသော ကြောက်မက်ဖွယ် ဒိုင်နိုဆောဖြစ်၏။
၎င်းထက်ကြီးမားသော ဗရွန်တိုဆောရတ်၊ ဒစ်ပလိုဒိုကတ် စသည်တို့ကိုပင် တိုက်ခိုက်စားသောက်သည်။
၁.၅ မီတာရှိ အကောင်ငယ်ကလေးများမှသည် ၁၁ မီတာရှိအကောင်ကြီးများအထိ အယ်လိုဆောရတ်တို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူးတားပြည်နယ်တွင် တွေ့ရသည်။
thumb|အုတ်မြစ်ချရန်အတွက် စတီးဖရိန်ဖောင်ဝပ် ပြင်ဆင်ထားပုံ ဖောင်ဝပ် () ဆိုသည်မှာ အဆောက်အအုံ တစ်ခုဆောက်လုပ်ခြင်း၌ ကွန်ကရစ်လောင်းရာတွင် လိုအပ်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရစေရန် သစ်သား သို့မဟုတ် အလားတူပစ္စည်းများဖြင့် ဆင်ထားသော ပုံလောင်းခွက် ဖြစ်သည်။
အမျိုးအစားများ ဖောင်ဝပ်များကို သစ်သား၊ သတ္တု၊ ပလပ်စတစ်၊ သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်ပစ္စည်းများ စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
ရိုးရာသစ်သားဖောင်ဝပ် (Traditional timber formwork)။
ဖောင်ဝပ်ကို သစ်သား၊ အထပ်သား သို့မဟုတ် အစိုဓာတ်ခံနိုင်သော ကြိတ်သားတို့ဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်တွင် တပ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
တပ်ဆင်ရလွယ်ကူသော်လည်း ကြီးမားသော အဆောက်အဦးများအတွက် အချိန်ပေးရပြီး အထပ်သားအသုံးပြုခြင်းသည် ကြာရှည်မခံနိုင်ပေ။
ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သော ဖောင်ဝပ်အတွက် ကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးသဖြင့် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။
အင်ဂျင်နီယာဖောင်ဝပ်စနစ် (Engineered Formwork System)။
ဤဖောင်ဝပ်ကို သတ္တုဖရိန် (သံမဏိ သို့မဟုတ် အလူမီနီယမ်) ဖြင့် အသင့်ပုံထုတ်ထားသော မော်ဂျူးအစိတ်အပိုင်းများဖြင့် တည်ဆောက်သည်။
အဓိကကောင်းကျိုးနှစ်ခုမှာ ရိုးရာသစ်သားဖောင်ဝပ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်ကုန်သက်သာခြင်းနှင့် သက်တမ်းတိုကုန်ကျစရိတ် နည်းပါးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
သတ္တုဖောင်ဝပ်စနစ်များသည် ရိုးရာသစ်သားဖောင်ဝပ်များထက် ဆွေးမြေ့ခြင်းနှင့် မီးဘေးအန္တရာယ်တို့မှ ပိုမိုကာကွယ်မှုပေးသည်။
ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သော ပလပ်စတစ်ဖောင်ဝပ် (Re-usable plastic formwork)။
အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော မော်ဂျူးအစိတ်အပိုင်းများကို ဆောက်လုပ်ရေးတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြသည်။
အစိတ်အပိုင်းများသည် ပေါ့ပါးပြီး တောင့်တောင့်တင်းတင်းရှိသည်။
ကုန်ကျစားရိတ်နည်းသော၊ ပုံစံတူအရာဝတ္ထုများ၊ အိမ်များကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
အမြဲသုံးအဖုံးပါ ဖောင်ဝပ် (Permanent Insulated Formwork)။
ဤဖောင်ဝပ်ကို လုပ်ငန်းခွင်တွင် insulating concrete forms (ICF) များဖြင့် တပ်ဆပ်လေ့ရှိသည်။
ကွန်ကရစ်လောင်းပြီးချိန်တွင် ဖောင်ဝပ်အား ပြန်လည်မဖြုတ်ဘဲ ထားရှိခဲ့သည့်အတွက် မြန်ဆန်ခြင်း၊ ခိုင်ခံ့ခြင်း၊ အပူခံနိုင်ခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိသည်။
နေသားတကျဖြစ်စေသော ဖောင်ဝပ်စနစ် (Stay-In-Place structural formwork systems)။
ဤဖောင်ဝပ်ကို အသင့်ထုတ်လုပ်ထားသော ဖိုင်ဘာထပ်ပိုးပလပ်စတစ် ပုံစံများဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်တွင် တပ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
အခေါင်းပေါက်ပါသော ပိုက်လုံးများကို တိုင်များအနေဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
ဖောင်ဝပ်သည် ကွန်ကရစ်လောင်းပြီးချိန်တွင် ထောက်တိုင်အနေဖြင့်ကျန်ရှိသည်။
ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော ဖောင်ဝပ် (Flexible formwork)။
အထက်တွင် ဖော်ပြထားသော ကြွပ်ဆပ်သည့် ပုံစံခွက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော ဖောင်ဝပ်များသည် ပေါ့ပါးပြီး ခိုင်ခံ့သော အစိတ်အပိုင်းများကြောင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော၊ ဗိသုကာအရ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အဆောက်အဦးပုံစံများကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။
Orr, J. J., Darby, A. P., Ibell, T. J., Evernden, M. C. and Otlet, M., 2011. Concrete structures using fabric formwork. The Structural Engineer, 89 (8), pp. 20-26. ကိုးကား Category:ဆောက်လုပ်ရေး။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၁၅၅/၁၂၄ ရပ်စောက်ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
ကျောက်ဂူဥမင်၏ဘေးတွင် နောက်မှပြုလုပ်သော လှေကားမှ ကုန်းထိပ်ပေါ်သို့ တက်ပြီး အနည်းငယ်ဆက်သွားပါက များစွာမဝေးသောနေရာတွင် ရပ်စောက်ဟု အမည်တွင်သော ဂူဘုရားငယ် တစ်ဆူရှိသည်။
ထိုဂူဘုရားသည် သက္ကရာဇ် ၅၂-ခု၊ ဝါဆိုလဆန်း(၇)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တည်၍ပြီးသည်ဟု ဂူဘုရားအတွင်းရှိ နံရံရေး ကမ္ပည်းမင်စာအရ သိရှိရလေသည်။
ထိုဂူဘုရားအတွင်းတွင် ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ကွက် စသော ပုဂံခေတ် ပန်းချီများ ကမ္ပည်းစာနှင့်တကွ များစွာကျန်ရှိနေသေးသည်။
၎င်းဂူဘုရား၏ ရှေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ခပ်လှမ်းလှမ်း တစ်နေရာတွင်လည်းကောင်း ရှေးဟောင်းကျောက်စာချပ်များ၊ ကျောက်စာအကျိုးအပဲ့များ ရှိသည်။
ရပ်စောက်ဂူဘုရား အတွင်းနံရံရှိ စာကြောင်းရေ ၄၇-ကြောင်းပါရှိသည့် ထင်ထင်ရှားရှား ကမ္ပည်းမင်စာကြောင့် ဤဂူဘုရားမှာ လူသိများသော ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံပင် ဖြစ်သည်။
မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မိတ္ထီလာကန်၏ အနောက်ဖက် မိတ္ထီလာ-ကျောက်ပန်းတောင်း ကားလမ်းမကြီး ဘေးတွင်တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကောလိပ်အဖြစ် (၁၉၇၇)ခုနှစ်က စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
၁၉၈၀ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာဒေသကောလိပ်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၈၁ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာကောလိပ်အဖြစ် ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာဒီဂရီကောလိပ် အဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်အုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့တို့မှာ ပါမောက္ခချုပ်၊ တွဲဖက်-ပါမောက္ခချုပ်၊ အကြီးတန်းပါမောက္ခနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအရာရှိတို့ အုပ်ချုပ်သည်။
အဆိုပါအုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့သည် အဆင့်မြင့်ပညာရေးဦးစီးဌာန (အထက်မြန်မာပြည်) ၏လက်အောက်တွင်ရှိသည်။
သုတေသနကွန်ယက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၇၊၁၈)ရက်တို့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ် (၂၄)ခုပါဝင်သည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ Gifu တက္ကသိုလ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော GU-GLEE အစည်းအဝေးပွဲသို့တက်ရောက်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အပြန်အလှန်အကျိုးတူသုသေသနပြုလုပ်ခြင်း၊ ပညာသင်စေလွတ်ခြင်းများအတွက် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါတက္ကသိုလ်(၂၄)ခုတို့မှာ - Andalas တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Bogor စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Brawijaya တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Bung Hatta တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Chonnam National University (ကိုရီးယား), Gadjah Mada University မှ (အင်ဒိုနီးရှား), Griffith တက္ကသိုလ် (ဩစတြေးလျ), မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် (မြန်မာ မလေးရှား၏), အမျိုးသားတက္ကသိုလ် (မလေးရှား), အရှေ့တီမော (အရှေ့တီမော), Shikshan Prasarak မန္တလေးရဲ့ဆာ Parashurambhau ကောလိပ် (အိန္ဒိယ), Campinas ၏ပြည်နယ်တက္ကသိုလ် (ဘရာဇီး), Bengkula တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), တက္ကသိုလ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ် ဘရူနိုင်း (ဘရူနိုင်း), Malaya ၏တက္ကသိုလ် (မလေးရှား), New South Wales တက္ကသိုလ် (ဩစတြေးလျ), Pannonia ၏တက္ကသိုလ် (ဟန်ဂေရီ), Tunku Abdul Rahman က (မလေးရှား) ၏တက္ကသိုလ်, Utah တက္ကသိုလ် (USA), ရတနာပုံတက္ကသိုလ် (မြန်မာ ), Zhejiang တက္ကသိုလ် (တရုတ်), နှင့် Gifu တက္ကသိုလ် (ဂျပန်) တို့ဖြစ်သည်။
ပေးအပ်နေသောဘွဲ့များ မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံဘွဲ့များဖြစ်သော (B.A), (B.Sc.), B.A.(Hons), B.Sc.(Hons), (M.A). , (M.Sc). (M.Res) ဘွဲ့များကို နှစ်စဉ်ပေးအပ်သည်။
ကျောင်းစာကြည့်တိုက် မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်ကျောင်း စာကြည့်တိုက်တွင် မြန်မာစာအုပ် (၁၇၃၆၃)အုပ်၊ အင်္ဂလိပ်စာအုပ် (၂၀၁၅၅)အုပ်၊ မြန်မာမဂ္ဂဇင်း(၃၅၀၉)အုပ်၊ အသစ်ရေးသားပြုစုထားသည့် ကျမ်း(၅၀၀)အုပ်တို့ရှိသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၃၁၅/၂၈၁ တောင်ပုံလောကနာထ ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
ဆူးလေကုန်းအစု ဘုရားများမှ အရှေ့တောင်ဘက်အရပ် ရွှေချောင်း (ဝက်ကြီးအင်းချောင်း)၏ မြောက်ဘက်ကမ်း ယာတစ်ခင်းကျော်နေရာ အကွာတွင် တောင်ပုံလောကနာထဂူဘုရား ရှိသည်။
ဤဂူအတွင်း မဏ္ဍိုင်လေးမျက်နှာတွင် အင်္ဂတေပန်းတံကဲများ လှပဆန်းကြယ်စွာရှိ၍ အတွင်းမဏ္ဍိုင် အချိုင့်မုခ်တစ်ခုမှာ အပေါ်ကတောင်ပုံများ အထပ်ထပ်နှင့် ဂူများသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်ထားပြီး အောက်အချိုင့်တွင် လောကနာထ ဗောဓိသတ္တအထိုင်ပုံ အကြွင်းအကျန် ရှိလေသည်။
ဤကဲ့သို့ လှပဆန်းကြယ်သော တောင်ပုံ အင်္ဂတေလက်ရာ များရှိသော မုခ်ချိုင့်များမှာ ဤအဆောက်အအုံတစ်ခုတည်း၌သာ ပုဂံဒေသတစ်ဝိုက်သာ ရှိလေသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၆၆၇/၃၄၅−က မလုံးဖြစ်ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
မလာဖြစ်ဂူ ဘုရားတံတိုင်း၏ မြောက်ဘက်ကပ်၍ မလုံးဖြစ်ဂူ ဘုရားတံတိုင်းရှိလေသည်။
တံတိုင်းမှာ မလာဖြစ်ထက် ပို၍ကျယ်ဝန်းပြီး မလုံးဖြစ်ဂူဘုရားမှ တောင်ဘက်တံတိုင်း အလယ်လောက်တွင် ကပ်၍ရှိလေသည်။
ဂူအနောက်မြောက်ဘက် တံတိုင်းတွင်းတွင် အုတ်ကျောင်း အလတ်စားနှစ်ခု တောင်မြောက်တန်း၍ ရှိပြီး တောင်ဘက်ကျောင်းသည် လေးထောင့်မတ်မတ် အောက်နှစ်ခန်း၊ အပေါ်ထပ်ရှိလေသည်။
မလုံးဖြစ်ဂူအတွင်းတွင် ကျောက်စာနှစ်ခုရှိရာ တစ်ခုမှာ သက္ကရာဇ် ၅၉၂-ခုတွင် ကောင်းမှုရှင် (ဖုန်းသည်) သူဖရစ်လင်မယားသည် စရပ်လှမည်သော နေရာအရှေ့တွင် ဂူကျောင်းပြုလုပ်ကြောင်း၊ ကျွန်လှူကြောင်း၊ သက္ကရာဇ် ၆၀၇ တွင်လည်း သူဖရစ်မယားက မြေလှူကြောင်းများ ပါရှိလေသည်။
အခြားကျောက်စာတစ်ခုတွင် သက္ကရာဇ် ၆၀၀ ၌ သံဗျင်သက်ရှည်ဆိုသူက စရပ်လှရှေ့တောကျောင်း၌ မြေလှူသည့်အကြောင်း ပါရှိလေသည်။
မလုံးဖြစ်ဂူဘုရားတွင် အပြင်ဘက် အင်္ဂတေပန်းများ ကျန်သော်လည်း လက်ရာမှာမူကား မကောင်းလှပေ။
အတွင်းပန်းချီများအနက် အနောက်မျက်နှာအမိုးမှ ပန်းဝိုင်းများ လက်ရာကောင်းမွန် လှပစွာရှိလေသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၁၉၅၅/၁၂၅၁ တိုင်းချွတ်ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
ညောင်ဦးဘက်မှ ကားလမ်းအတိုင်း လာခဲ့သော် ပုဂံမြို့၊ သရပါတံခါးသို့ မရောက်မီ လမ်း၏အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော ဘုရားအစုတွင် တိုင်းချွတ်ဂူဘုရားရှိသည်။
ထိုတိုင်းချွတ်ဂူဘုရားမှာ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာတွင် လူသိများခဲ့လေသည်။
အကြောင်းမှာ ၎င်းဂူဘုရားမှ ရှေးဟောင်းကျောက်စာ တစ်ခုတွေ့၍ ယခုအခါ ပုံပြတိုက်တွင် ရှိပြီး ၎င်းကျောက်စာမှာ တိုင်းချွတ်ဘုရားကျောက်စာဟု ပုဂံကျောက်စာဆိုင်ရာ စာအုပ်စာတမ်းများတွင် ပါရှိသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
တိုင်းချွတ်ဘုရား၏ မြောက်ဘက်လမ်း မြောက်ဘက်တွင် ဂူဘုရားနှစ်ဆူရှိရာ လေးထောင့်တိုက်ဘုရား (၁၉၅၅/၁၂၅၁)တွင် အထွက်ပုထိုးကို ပုဂံခေတ် လက်ရာအပြည့်အစုံ တွေ့မြင်လေ့လာနိုင်ရန် ပြုပြင်ထားသည်။
ထိုနေရာမှ ဆက်၍ အနောက်ဘက်သို့သွားပါက သရပါတံခါးပေါက်ကြီး (၂၁၇၁/၁၄၆၆)သို့ ရောက်ရှိလေသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၇၁၁/၃၅၅ လက်ပွတ်ကန်ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
မလုံးဖြစ်ဂူဘုရား တံတိုင်း၏ အနောက်မြောက်ယွန်းတွင်ရှိသော လက်ပွတ်ကန်ဂူဘုရားတံတိုင်းသို့ လှည်းလမ်းမှ ယာခင်းကိုကျော်ပြီး သွားရောက်ရန် ဖြစ်လေသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၇၁၂/၃၅၆−က သင်္ကန်းရုံဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
လက်ပွတ်ကန်ဂူဘုရား၏ အနောက်မြောက်ဘက် ယာခင်းကိုကျော်ပြီး သင်္ကန်းရုံဂူဘုရားတံတိုင်းသို့ ရောက်သည်။
တံတိုင်းမှာ ကောင်းမွန်သေး၍ အရှေ့နှင့် အနောက်မျက်နှာများတွင် မုခ်ဆောင်နှင့်တကွ ဝင်ပေါက်များရှိသည်။
ပလေးလူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။
တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ တအာင်းပလောင်လူမျိုးတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။
ပလေးလူမျိုးတို့သည် ပလောင်လူမျိုးတို့နှင့် ခြားနားချက်မှာ များစွာမထင်ရှားလှပေ။
ပလောင်တို့သည် ငွေကြေးတောင့်တင်းသည်။
တောင်ပိုင်းနယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော နမ့်ဆန်မြို့ကို ဗဟိုပြု၍ နေထိုင်ကြသည်။
အများအားဖြင့် ပလောင်တို့သည် တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် နေထိုင်ကြ၍ လက်ဖက်ပင် စိုက်ပျိုးခြင်းမှတပါး အခြားစိုက်ပျိုးမှုကို လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိပေ။
ပလေးတို့မှာမူ တောင်အောက်ပိုင်း ဒေသမျိုးတွင် အနေများ၍ စပါးကို ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြသည်။
ဤအချက်သာ အဓိကကွဲပြားသည်။
ပလေးအမျိုးသားများသည် ကချင်ယောက်ျားများကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ပလေးအမျိုးသမီးတို့အတွက် အမျိုးသမီးအဝတ်မစား သီးခြားရှိသည်။
သူတို့၏ အဝတ်အထည်စုံများမှာ များသောအားဖြင့် အပေါ်အင်္ကျီအပြာ၊ ခါးစည်းအပြာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
အင်္ကျီလည်ခွံမှာ အနီရောင်တပ်လေ့ ရှိကြသည်။
ခြေကျင်းဝတ်တွင် အဝတ်ပတ်၍ ဆင်မြန်းလေ့ရှိသည်။
ခါးတွင် ကြိမ်ခွေ သို့မဟုတ် ငွေခါးပတ်ကြီးများကို ပတ်ထားသည်။
အမျိုးသမီး တချို့တို့သည် အဝတ်ဦးထုပ်အပြာ၊ သို့မဟုတ် အနီကို ဆောင်းသည်။
တချို့မှာ အရောင်တောက်သည့် ပန်းပွားများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ခေါင်းပေါင်းများကို ပေါင်းကြသည်။
ပလေးတို့သည် အစုလိုက်နေကြရာ တစ်စုနှင့် တစ်စု အသံထွက်များ မတူသော ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသည်။
လူမျိုး တစ်စုနှင့်တစ်စု အချင်းချင်း အသံမတူသော စကားတို့နှင့် ပြောရာတွင် နားမလည်ဘဲ ရှိသောကြောင့် နားလည်ရန် ရှမ်းဘာသာကို သုံးကြရသည်။
ပလောင်နှင့် ပလေးတို့ နေထိုင်ရာ တောင်ပိုင်းတောင်ကုန်းဒေသကို တရုတ်တို့က လက်ဖက်တောင်များဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ချာရှန် ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ပလေးတို့သည် ကိုယ်လက်တော့တင်း ကြံ့ခိုင်၍ အလုပ်ကို ပင်ပင်ပန်းပန်း ကြိုးစားလုပ်ကိုင်သူများ ဖြစ်သည်။
ငြိမ်းချမ်းသာယာစွာ နေလိုကြ၍ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားခြင်းကို မနှစ်သက်ကြပေ။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို လေးလေးစားစား ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။
ပလေးရွာဖြစ်စေ၊ အိမ်တချို့သာရှိသော အုပ်စုပင်ဖြစ်စေ ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် စေတီဘုရား ရှိစမြဲဖြစ်သည်။
မိရိုးဖလာနတ်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ကြသည်။
မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေး တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ။
တီးတိန် (တဲဒင်မ်)လူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။