kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဝင်းခနိမ်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဝင်းခနိမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၈၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းခနိမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
လဲဝါရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ လဲဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၅၃ ဖြစ်သည်။
ရဲသောင်ရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
မဲတိုင်ဝရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ မဲတိုင်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၀၉ ဖြစ်သည်။
ဒူးရင်းပင်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဒူးရင်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၄၇ ဖြစ်သည်။
မဲသနရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငါးလေလံဈေး သည် မြိတ်မြို့၊ အင်းလေးမြိုင်စက်မှုဇုံ၌ တည်ရှိကာ၊ ၁၀၃.၅၇ ဧက ကျယ်ဝန်းသော မြေပေါ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ ၂၉.၉.၂၀၀၀ ရက်စွဲပါ ခွင့်ပြုချက်အမှတ် ၃၄၈/၂၀၀၀ ဖြင့် စီမံကိန်း စတင်ခဲ့သည်။
မြေငှားသက်တမ်း ၂၅+၅+၅= ၃၅ နှစ်ရှိကာ၊ ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနမှ အစုရှယ်ယာ ၃၀ % နှင့် မြန်မာစီထရာကိုကုမ္ပဏီမှ ၆၀ % ထိ ပါဝင်သည်။
ကျန် ၁၀ % မှာ လုပ်ငန်းရှင် အမည် ဖြစ်သည်။
ပြည်ပချေးငွေ ကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ဖြင့် ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် လုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း၊ အတွေ့အကြုံနည်းပါးခြင်း၊ လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု မရှိခြင်း၊ အရောင်းအဝယ်မသွက်လက်ခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၀၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် စီမံကိန်းကို ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။
ဝိရောဓိများ သက်ဆိုင်ရာဌာနများ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ရပ်တန့်ခဲ့ရသော ငါးလေလံဈေး ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်အောင် ကြိုးပမ်းရာတွင် ရေထွက်ကုန်အခွန် ရှောင်တိမ်းရန် ကြိုးစားနေသော ရေလုပ်ငန်းရှင်များကြောင့် ကြန့်ကြာရသည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဇော်ဟိန်းက ဆိုသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ကိုယ်ပိုင် ငါးလေလံဈေး ဖြစ်ပေါ်အောင် အားမထုတ်နိုင်သောကြောင့်၊ ထိုင်းဘက်သို့ အဓိက တင်ပို့ရောင်းနေရရာ၊ ကုန်ချိန်နှင့် ငါးအမျိုးအစား မမှန်ပြခြင်း ကဲ့သို့ကော တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
နှစ်စဉ် ၁၅၀ ဘီလျံကျပ် နစ်နာဆုံးရှုံးသည်မြိတ် ငါးလေလံဈေး ကြန့်ကြာနေမှု ရေလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများကြောင့်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ပြော - DVB နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒေါ်လာသန်း ၂၀ ဖြင့် ပြန်လည်လည်ပတ်ရန် သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီက အဆိုပြုပြီး၊ မြန်မာပြည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ငါးလေလံဈေး အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာက အစိုးရဆီမှ ရရန်ရှိ အကြွေးများ လျော်ပေးမည်ဟု အဆိုပြုသော်လည်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဝန်ကြီးဌာနက မခွင့်ပြုသေးချေ။
ငါးဖမ်းသင်္ဘောပိုင်ရှင်များနှင့် ရေလုပ်ငန်းရှင်များက ငါးလေလံဈေးကို အဓိက ချုပ်ကိုင်ထားပါက အောက်ခြေဝန်ထမ်းများနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်က ဆိုသည် ယင်းကို ရေလုပ်ငန်းရှင်တဦးက ငါးလေလံဈေး မအောင်မြင်ရသည့်အကြောင်းမှာ ဒေသတွင်း လျှပ်စစ်မီတာဈေး ကြီးမြင့်ခြင်း၊ အအေးခန်းစက်ရုံများ မလုံလောက်ခြင်း၊ ပြည်ပဝယ်လိုအားဈေးကွက် မရှိခြင်းတို့ကြောင့်ဟု တုံ့ပြန်သည်။
၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာလဆန်းတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင် ငါးလေလံဈေးအတွင်းရှိ ညငါးဈေးကို ရပ်ကွက်အတွင်း သို့ စည်ပင်က ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခိုင်းသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငါးလေလံဈေးရှိ ညငါးဈေးအား ပြောင်းရွှေ့ရန် သက်ဆိုင်ရာမှ စာထုတ်ပြန် | Eleven Media Group Co., Ltd မြိတ်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ ငါးသယံဇာတသည် ငါးခိုးဖမ်းလှေများကြောင့် ပြုန်းတီးနေရကာ၊ အိမ်နီးချင်းထိုင်းက ငါးဈေးကွက်ကြီးကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။
မြန်မာက ၁ နှစ် ကန်ဒေါ်လာ သန်း ၇၀၀ သာ တင်ပို့နိုင်ချိန်တွင်၊ ထိုင်းက တနှစ် ရေထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှု ကန်ဒေါ်လာ ၇ ဘီလျံကျော် ရရှိသည်။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ငါးေလလံေစ်းဖြင့္ရန္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေဒၚလာသန္း ၂၀ ထပ္တိုးခြင့္ျပဳရန္ ျပင္သစ္ကုမၸဏီတင္ျပ | The Farmer Myanmar ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း။
သ‌ဖော်ကျောင်းတော် (; literally Grand Buddha Temple)သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ Guangdong ပြည်နယ်၊ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း ဗိသုကာလက်ရာ မဟာဝီရခန်းမ မဟာဝီရခန်းမသည် မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိကာ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထားသည်။
ခန်းမ၏ အကျယ်သည် ၁၂၀၀ စတုရန်းမီတာ (၁၃၀၀၀ စတုရန်းပေ) ရှိသည်။
ထိုခန်းမသည် ကျင်မင်းဆက် Qing dynasty (1644–1911) က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဗိသုကာလက်ရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ကြေးနီဖြင့် သွန်းလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသုံးဆူသည် ဤမဟာဝီရခန်းမတွင် သီတင်းသုံးစံပယ်လျက်ရှိသည်။
ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူချင်းစီသည် အမြင့် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ)၊ အလေးချိန် ၁၀ တန် (9.8 long tons; 11 short tons) ရှိကြသည်။
မဟာဝီရခန်းမ (အဓိကခန်းမ ဟု ရိုးရိုးသိကြ) သည် တရုတ်ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များတွင် အဓိက ခန်းမ သို့မဟုတ် အဆောက်အဦကို ဆိုလိုသည်။
ထိုခန်းမတွင် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်နှင့် အခြားသော ဗုဒ္ဓများနှင့် ဗောဓိသတ္တများလည်း သီတင်းသုံးတည်ရှိကြသည်။
ထိုခန်းမများကို ဂျပန်ဗုဒ္ဓဘာသာအဓိကခန်းမများအပါအဝင် အရှေ့အာရှတလွှားတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
အမည် ဖော်ပြချက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗိသုကာများ။
ကရုဏာကရုဏာ (ထီ) [ကရ+ဥဏ(ရုဏ) + အာ။
ကီ+ ရုဏ+ အာ။
ကိရ+ယု (ရုဏ) + အာ။
ပရ-ဒုက္ခေ သတိ သာဓူနံ ဟဒယကမ္ပနံ ကရောတီတိ ကရုဏာ။
ကိဏာတိ ဝါ ပရဒုက္ခံ ဟိံသတိ ဝိနာသေတီတိ ကရုဏာ။
ကိရိယတိ ဝါ ဒုက္ခိတေသု ဖရဏဝသေန ပသာရိယတီတိ ကရုဏာ။
နီတိ၊ သုတ္တ၊ ၁၃၂၁။
က+ရုမိ+ဏ+အာ။
ကမိတိ သုခံ၊ တံ ရုန္ဓတီတိ ကရုဏာ။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၂။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၇။
နီတိ၊သုတ္တ၊၁၃၂၂။
] သည် ပါဠိနှင့် သင်္ကကရိုက် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် "သနားကြင်နာခြင်း" ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိသည်။
ကရုဏာတရားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဂျိန်းဘာသာတို့၏ ကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကရုဏာ၏ အသုံးများ (၁) သနား ကြင်နာခြင်း (ကရုဏာ စေတသိက်)။
(၂) သနားချစ်ခင်ခြင်း(ရာဂ)။
(၂) သနားချစ်ခင်ခြင်း (ရာဂ)။
နတ္ထိ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ကရုဏာတိ၊ အာမန္တာ။
အဘိ၊က၊၄၀၇။
ရာဂေါဝ ကရုဏာ နာမ၊ သော စ ဘဂဝတော နတ္ထိ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၂။
(၃) ကရုဏာရသ။
(တိ) (၄) ကရုဏာနှင့်ယှဉ်သော (ကရုဏာဈာန်)။
ကရုဏံဈာနံ ဈာယတိ။
ဒီ၊၂၊၁၉၃။
ကရုဏံ ဈာနံ ဈာယီတိ ကရုဏာယ တိကစတုက္ကဈာနံ ဈာယိ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၇။
ကရုဏာ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၄)တိ ကရုဏာဗြဟ္မဝိဟာရမာဟ။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၈၀။
ကရုဏေ-ဓိမုတ္တ-လည်း ကြည့်။
(၅) သနားစရာကောင်းသော။
(၅) သနားစရာ ကောင်းသော။
နမုစိ ကရုဏံ ဝါစံ၊ ဘာသမာနော ဥပါဂမိ။
သုတ္တနိ၊၃၄၁။
(အပ၊၂၊၁၂၃၊ ၃၉၄၊ ၄၀၃။
) ကရုဏံ ဝါစန္တိ အနုဒ္ဒယာယုတ္တံ ဝါစံ။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၅။
(ကြိ၊ ဝိ)(၆) သနားစဖွယ်၊ သနား စရာကောင်းအောင်။
(ကြိ၊ ဝိ) (၆) သနားစဖွယ်၊ သနားစရာ ကောင်းအောင်။
ဝေဒယန္တိ သကံ ဒုက္ခံ၊ ကရုဏံ ပရိဒေဝယိ။
အပ၊၂၊၂၅၅။
(၃၉၅၊ ၄၀၃၊ ၄၀၈။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၅ (၁) သနားကြင်နာခြင်း (ကရုဏာစေတသိက်) (ကရုဏာဟူသည် ဆင်းရဲနွမ်းပါး ဒုက္ခိတသတ္တဝါများကိုမြင်လျှင် ထိုသူတို့ခံစား နေရသော ဒုက္ခကို ပယ်၍ ကယ်ဆယ်ချင်သောအားဖြင့် သူတော်ကောင်းတို့၏စိတ် နှလုံးကို တုန်လှုပ်ချောက်ချားအောင် ပြုတတ်သော သဘောတရားပင် ဖြစ်သည်၊ သူတစ်ပါးခံစားနေရသော ဒုက္ခကို ပယ်နိုင်သည် ဖြစ်စေ, မပယ်နိုင်သည်ဖြစ်စေ, ပျောက်သည် ဖြစ်စေ, မပျောက်သည်ဖြစ်စေ ထိုဒုက္ခကိုပယ်ရှားလိုခြင်း လက္ခဏာရှိသည်၊ သူတစ်ပါးဒုက္ခ ရောက်နေသည်ကို မြင်ရကြားရလျှင် သည်းမခံနိုင်ခြင်းကိစ္စ ရှိသည်၊ ကရုဏာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားများ ဝိဟိံသာခေါ် ဒေါသသည် သူတစ်ပါးကို ညှဉ်းဆဲတတ်၏၊ ကရုဏာကား မညှဉ်းဆဲတတ်သည့်ပြင် ကယ်ဆင်ပင် ကယ်ဆယ်လိုသေး၏၊ ထို့ကြောင့် ကရုဏာသည် ဝိဟိံသာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်သဘောတရားဖြစ်သည်။
မိမိနှင့် နီးစပ်နေသူ ဆွေမကင်း မျိုးမကင်းဖြစ်သူများ ဒုက္ခရောက်နေသည်ကို မြင်လျှင် ကြားလျှင် ကရုဏာနှင့် ဆင်တူယိုးမှား လွန်စွာသနားမှုများ ဖြစ်တတ်သေး၏၊ ထိုသဘောတရားကား ကရုဏာစစ် မဟုတ်၊ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုပါသော “သောက” ခေါ် ဒေါမနဿဝေဒနာ (ကရုဏာတု) သာတည်း။
ကရုဏာအစစ်ကား စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုမပါ၊ သူတစ်ပါးတို့ကို သနားသော်လည်း ကုသိုလ် တရားဖြစ်၍ စိတ်မညစ်ချေ၊ ကြည်ကြည်လင် လင်ပင် ဖြစ်သည်၊ သောကကား စိတ်ကိုညစ် စေပူပန်စေသည်။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၇-၈-၉။
) သာမန်ပုထုဇဉ်များအဖို့ ကရုဏာစစ်မဖြစ်ပဲ သောကဘက် ယိုင်သွားသည်က များမည်။
(နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၉၀။
) ယာ တသ္မိံ သမယေ ကရုဏာ ကရုဏာယနာ။
အဘိ၊ဝိ၊၂၉၁။
(အံ၊၂၊၁၆၃။
နေတ္တိ၊၃၈။
နေတ္တိဝိ၊၃။
) (၃) ကရုဏာရသ (ကရုဏာရသဟူရာ၌ ကရုဏာအစစ်ကိုမကောက်ရ၊ ဒုက္ခရှုပေယမာနန္ဒော၊ ကထံ နု ကရုဏာဒိကေ။
၃၅၅-ဂါထာလာ ဒုက္ခရူပေဟူသော ဝိသေသနကို ထောက်လျှင် သောကခေါ် ဒေါမနဿဝေဒနာကို အရကောက်ရမည်၊ သနားစရာ ကောင်းသော အကြောင်းအရာကို ဖွဲ့နွဲ့သီကုံး ထားသော ပျို့ကဗျာ လင်္ကာ ဂါထာများကို ဖတ်ရှုနားထောင်သူတို့စိတ်၌ ထိုအဖွဲ့အနွဲ့ကို နှစ်သက်သဘောကျမှုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်လာသောစိတ်ကို ကရုဏာရသ = သနားမှု အရသာဟု ခေါ်သည်၊ ထိုစိတ်မျိုးကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည့် အဖွဲ့အနွဲ့ မျိုးကိုလည်း ကရုဏာရသမြောက်သောအဖွဲ့ အနွဲ့မျိုးဟု မှတ်ရမည်။
ဝေဿန္တရာဇာတ်၌ ဇူဇကာပုဏ္ဏားက သားတော် သမီးတော်များအား ရိုက်နေသည်ကို မြင်ရ၍ ဝေဿန္တရာ မင်းကြီးသည် သောကဖြစ်ရှာ၏၊ သောက ဖြစ်လွန်းလှသဖြင့် ကျောင်းသင်္ခမ်းတွင်းသို့ ဝင်၍ ငိုကြွေးတော်မူရှာလေသည်၊ ဤသောကဖြစ်ခန်း အဖွဲ့အနွဲ့ကို နားထောင်ရသူသည် “အလွန်သနားစရာ ကောင်းတာပဲ”ဟု အဖွဲ့ အဖွဲ့ကို နှစ်သက်သဘောကျမှု ဖြစ်၏၊ ထိုသဘောကျမှုသည် ကရုဏာရသ မည်၏။
ဆဒ္ဒန် ဆင်မင်းဇာတ်၌ အလောင်းတော် ဆင်မင်းသည် အစွယ်ကို ဖြတ်လှူပြီးနောက် သောနုတ္တိုရ်မုဆိုးအား မှာကြားပုံ ရေးသားထား စကားများကို ဖတ်ရှုကြားနာရသူတို့လည်း ထို့အတူပင် ကရုဏာရသကို ခံစားကြ ရ၏။
(မာဂဓ သက္ကတဓာန်များ၌ ကရုဏာ-ရသဟောရာတွင် ပုလ္လိင်နှင့် ရှိသည်။
) သိင်္ဂါရဟဿကရုဏာ (အလင်္ကာ။
၃၅၄။
) သိင်္ဂါရော ဟဿော ကရုဏာ စ။
အလင်္ကာ၊ဋီ၊၃၅၄။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရုဏာတရားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာတို့အတွက် အထူးအရေးကြီးသည့် ထားရှိရမည့် တရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထေရဝါဒတွင် ကရုဏာတရားလက်ကိုင်ထားပါက ယခုလက်ရှိဘဝတွင် ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့ရပြီး နောင်ဘဝတို့၌ အထက်အထက်သော ဘုံများသို့ ရောက်ရှိမည် ဖြစ်သည်။
မဟာယာနတွင်မူ ကရုဏာတရားသည် ဗောဓိသတ္တဖြစ်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့်ကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထေရဝါဒ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ကရုဏာသည် ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးထဲတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်၏။
ထိုဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးမှာ "မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာ" တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မဟာယာန ဂျိန်းဘာသာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ။
ဘဝ သည် နှစ်မျိုးရှိ၏။
၎င်းနှစ်မျိုးမှာ - ကမ္မဘဝနှင့် ဥပပတ္တိဘဝတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဥပါဒါန် ကြောင့် ဘဝဖြစ်ပေါ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ဤနေရာတွင် "ဘဝ" သဒ္ဒါသည် ကြီးပွားခြင်းအနက်ကို ဆိုသည်၊ ကြီးပွားခြင်းမည်သည် ဤအရာ၌ သတ္တဝါတို့၏ ဘဝအတ္တဘောကို ရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အတ္တကို ရရှိမှုသည်ပင်လျှင် ဤနေရာ၌ "ဘဝ" မည်သည်။
ဘဝသည် ကံအစု "ကမ္မဘဝ" နှင့် ကံ၏ အကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက်အစု "ဥပပတ္တိဘဝ" ဟူ၍ နှစ်ပါးအပြား ရှိသည်။
ဘဝဖြစ်ပေါ်ခြင်း ပုထုဇ္ဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဥပါဒါန်တရားလေးပါးတို့ကို မဂ်ဖြင့်အကြွင်းမဲ့ မပယ်သတ်ပါက ထိုပုထုဇ္ဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ကာမုပါဒါန်ဟုဆိုအပ်သော တဏှာလောဘကြောင့် ကာမနှင့် စပ်ဆိုင်သော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့ကို ကြိုးစားပြုလုပ်ကြလေသည်။
ထိုအခါ ကာမုပါဒါန်ကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်ပေါ်သည်။
ထိုပုထုဇ္ဇန်တို့သည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ထိုထိုအယူနှင့် စပ်လျဉ်းသမျှသော ကာယကံ ဝစီကံ မနေကံတို့ကို ကြိုးစားပြုလုပ်ကြ၏။
ထိုအခါ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်ပေါ်သည်။
ထိုပုထုဇ္ဇန်တို့သည် သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နွားအကျင့် ခွေးအကျင့် စသည်တို့နှင့် စပ်ဆိုင်သော ကာယကံ ဝစီကံ မနေကံတို့ကို ပြုလုပ်ကြ၏။
ထိုအခါ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်ပေါ်သည်။
ထိုပုထုဇ္ဇန်တို့သည် အတ္တဝါဒုပါဒါန်ဟူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိကြောင့် အတ္တဒိဋ္ဌိနှင့်ဆိုင်သမျှသော ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံတို့ကို ပြုလုပ်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်ပေါ်သည်။
ထိုပုထုဇ္ဇန်တို့သည် ကမ္မဘဝကို ပြုလုပ်ကြ၍ ဥပါဒါန်တရားနှင့်တကွဖြစ်၍သာလျှင် စုတေသေလွန်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ စင်စင်အားဖြင့် တစ်ဖန်ဘဝသစ်သို့ ကပ်ရောက်ဖြစ်ပွားကြကုန်၏။
ဘဝသစ်၍ ဥပပတ္တိခန္ဓာတို့ ဖြစ်ပေါ်ကြကုန်သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဥပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဘဝ ဖြစ်ပေါ်လေသည်။
ဘဝနှစ်မျိုး ကမ္မဘဝ သုစရိုက်ဆယ်ပါး၊ ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် ကမ္မဘဝ မည်၏။
ဥပပတ္တိဘဝ ထိုသုစရိုက်တို့၏ အကျိုးဖြစ်သော နောက်နောက်ဘဝ၌ ဖြစ်ပေါ်လာလတ္တံ့သည့် လူ့ခန္ဓာ, နတ်ခန္ဓာ, ဗြဟ္မာ့ခန္ဓာစုသည်လည်းကောင်း၊ ဒုစ္စရိုက်တရားတို့၏ အကျိုးဖြစ်သော နောက်နောက်ဘဝတို့၌ ဖြစ်ပေါ်လတ္တံ့သော ငရဲခန္ဓာ, တိရစ္ဆာန်ခန္ဓာ, ပြိတ္တာခန္ဓာ, အသုရကာယ်ခန္ဓာစုသည်လည်းကောင်း "ဥပပတ္တိဘဝ" မည်၏။
ဥပပတ္တိဘဝသည် အောက်ပါအတိုင်း(၉) ပါးရှိသည် - ကာမဘဝ - ကမာတစ်ဆယ့်တစ်ဘုံ၌ ရှိသော သတ္တဝါတို့ အတ္တဘောသည် "ကာမဘဝ" မည်၏။
ရူပဘဝ - ရူပတစ်ဆယ့်ခြောက်ဘုံ၌ ရှိသော ဗြဟ္မာတို့၏ အတ္တဘောသည် "ရူပဘဝ" မည်၏။
အရူပဘဝ - အရူပလေးဘုံ၌ ရှိသော ဗြဟ္မာတို့၏ အတ္တဘောသည် "အရူပဘဝ" မည်၏။
သညီဘဝ - စိတ်သညာတို့၌ ပြည့်စုံသော ဘဝသည် "သညီဘဝ" မည်၏။
သညီဘဝသည် ရူပ ၁၅-ဘုံ၊ နေဝသညာ နာသညာယတနကြဉ်သော အရူပလေးဘုံ ဤနှစ်ဆယ့်ကိုးဘုံတို့၌ ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အတ္တဘော ဖြစ်သည်။
အသညီဘဝ - စိတ်သညာတို့မှ ကင်းသော အသညသတ်ဗြဟ္မာတို့၏ အတ္တဘောသည် "အသညီဘဝ" မည်၏။
နေဝသညီနာသညီဘဝ - နေဝသညာ နာသညာယတန ဗြဟ္မာတို့၏ အတ္တဘောသည် "နေဝသညီ နာသညီဘဝ" မည်၏။
ဧကဝေါကာရဘဝ - ရုပ်ခန္ဓာတစ်ပါးမျှသာရှိသော အသညသတ်၏ အတ္တဘောသည် "ဧကဝေါကာရဘဝ" မည်၏။
စတုဝေါကာရဘဝ - နာမ်ခန္ဓာလေးပါးရှိသော အရူပဗြဟ္မာတို့၏ အတ္တဘောသည် "စတုဝေါကာရဘဝ" မည်၏။
ပဉ္စဝေါကာရဘဝ - ခန္ဓာငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အတ္တဘောသည် "ပဉ္စဝေါကာရဘဝ" မည်၏။
ပဉ္စဝေါကာရဘဝသည် ကာမဆယ့်တစ်ဘုံ၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပတစ်ဆယ့်ငါးဘုံ ဤနှစ်ဆယ့်ခြောက်ဘုံတို့၌ ရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အတ္တဘော ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆောင်းပါးတိုများ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ။
ဇာတိ(ထီ) [ဇန+တိ။
ဓာန်၊၉၀၊ ၅၇၆၊ ၇၇၉၊ ၇၉၂။
၅၈၅။
၆၁၉။
နီတိ၊ သုတ္တ၊ ၁၁၈၉။
ဇာတိ၏အတ္ထုဒ္ဓါရကို— အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၉။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၂။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၂၉။
ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၂၅။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၅၉။
သာရတ္ထ၊၃၊၁၇၁-တို့ကြည့်။
]ကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပါယ်များ ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။
(၁) ဖြစ်ခြင်း။
အဏ္ဍေ ဇာတာတိ ပဌမာယ ဇာတိယာ ဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဒုတိယာယ ပန အဏ္ဍတော, အဏ္ဍေ ဝါ ဘိဇ္ဇမာနေ ဇာတာတိ ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။
မ၊ဋီ၊၂၊၂၉။
(က) မွေးဖွားခြင်း။
ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ။
သံ၊၁၊၃၂၅။
ဇာတီတိ စေတ္ထ မာတုကုစ္ဆိတော နိက္ခမနံ အဓိပ္ပေတံ။
သံ၊ဋီ၊၂၊၁၁၆။
(သုတ္တနိ၊၄၃၁။
စူဠနိ၊၃။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၅။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၈-၉။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၁။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၀၈။
အံ၊ဋီ၊၃၊၁၁၈။
) (ခ) ပေါက်ရောက်ခြင်း။
(ခ) ပေါက်ရောက်ခြင်း။
အာရောဟပရိဏာဟေန၊ အဘိရူပေါသိ ဇာတိယာ။
ဇာ၊၁၊၂၄၃။
တွညေဝ ပန အာရောဟပရိဏာဟေန သုဇာတသင်္ခါတာယ သမသဏ္ဌာန ဥဇုဘာဝပ္ပကာရာယ ဇာတိယာ စ အဘိရူပေါ သောဘဂ္ဂပ္ပတ္တော ဧကထမ္ဘပါသာဒါဟော။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၅၇။
(ဂ) ဖြစ်မှုဥပါဒ်၊ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်မှု ဥပါဒ်ဟူသော-မှတ်ကြောင်း-လက္ခဏာ။
(၂) ဇာတ်၊ အမျိုး။
(က) အမျိုးဇာတ်။
(ခ) အမျိုးအစား။
(၃) ဇာတ်၊ ဇာတ်သကတ်၊ တူညီမှု အခြင်းအရာ၊ မကွဲပြားသော အသိဉာဏ်, သဒ္ဒါတို့၏–ဖြစ်ကြောင်း-ဖြစ်ရာ–သဘောတရား။
(၄) ဘဝ၊ အတ္တဘော၊ ပဋိသန္ဓေ, စုတိတို့ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ခန္ဓာ-အစဉ်။
(၄) ဘဝ၊ အတ္တဘော၊ ပဋိသန္ဓေ စုတိတို့ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ခန္ဓာအစဉ်။
ဧကမ္ပိ ဇာတိ ဒွေပိ ဇာတိယော... ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ။
ဝိ၊၁၊၅။
ဧကမ္ပိ ဇာတိန္တိ ဧကမ္ပိ ပဋိသန္ဓေလံ စုတိပရိယောသာနံ ဧကဘဝပရိယာပန္နံ ခန္ဓသန္တာနံ။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၂၈။
ဧကမ္ပိ ဇာတိန္တိ ဧကမ္ပိ ဘဝံ။
သော ဟိ ဧကကမ္မနိဗ္ဗတ္တော အာဒါနနိက္ခေပပရိစ္ဆန္နော အန္တောဂဓဓမ္မပ္ပဘေဒေါ ခန္ဓပ္ပဗန္ဓာ ဣဓ “ဇာတီ”တိ အဓိပ္ပေတော ဇာယတီတိ ဇာတီတိ ကတွာ။
တေနာဟ “ဧကမ္ပိ။
ခန္ဓသန္တာန”န္တိ။
သာရတ္ထ၊၁၊၃၉၀။
ဇာယတီတိ ဇာတိ၊ ဘဝေါ။
သော ဧကကမ္မမူလကော အာဒါနနိက္ခေပပရိစ္ဆိန္နော ခန္ဓပ္ပန္နော ဣဓ “ဇာတီ”တိ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ “ဧကမ္ပိ”တိ အာဒိ။
ဝိမတိ၊၁၊၈ဝ။
အာဒါနနိက္ခေပပရိစ္ဆိန္နော ဓမ္မပ္ပဗန္ဓော ဘဝေါ၊ တသ္မိံ ဘဝေ။
သော ဟိ ဇာယတိ ယောနိဂတိအာဒိဝိဘာဂါတိ ဇာတီတိ ဝုစ္စတိ။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၉၆။
ယဿ ပုဂ္ဂလဿ... န တာယ ဇာတိယာ ဓမ္မာဘိသမယော ဟောတိ။
အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော ပဒပရမော။
အဘိ၊ပု၊၁၄၇။
န တာယ ဇာတိယာ ဓမ္မာဘိသမယော ဟောတီတိ န တေန အတ္တဘာဝေန ဈာနံ ဝါ ဝိပဿနံ ဝါ မဂ္ဂီ ဝါ ဖလံ ဝါ နိဗ္ဗတ္တေတုံ သက္ကောတီတိ အတ္ထော။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၄။
(ဝိ၊၅၊၂၄၁။
ဒီ၊၁၊၁၂၀။
ဒီ၊၃၊၉၀။
မ၊၃၊၁၅။
သံ၊၁၊၃၄၃။
သံ၊၂၊၂၄။
သံ၊၃၊၂၃၂။
အံ၊၁၊၁၆၄။
အံ၊၂၊၁၅။
အံ၊၃၊၂၂။
အဘိ၊က၊၂၁၇။
ပဋိသံ၊၁၁၀။
ဣတိဝုတ်၊၂၆၁။
ဝိမာန၊၃၊၄။
ပေတ၊၁၄၀။
ထေရ၊၂၃၈၊ ၂၄၉။
ထေရီ၊၄၃၃။
အပ၊၁၊၅၀။
အပ၊၂၊၂၁။
စူဠနိ၊၁၃၅။
ဇာ၊၁၊၂၅၁။
ဇာ၊၂၊၁၀၁။
မိလိန္ဒ၊၈၄။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၂။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၀။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၂။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၅၊ ၂၀၄။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၃၇။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၅။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၄၃။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၇၄။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၉။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၄။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၃၊ ၃၂၄။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၈။
ငထရီ၊ဋ္ဌ၊၃၂။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၈၃။
စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၄၆။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၅၆။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇၊၁၁၄။
နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၇၀။
ဝဇိရ၊၁၇၄။
သာရတ္ထ၊၁၊၃၉။
သာရတ္ထ၊၂၊၃၅၉။
သာရတ္ထ၊၃၊၁၂၃။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၄၄။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၆၄။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၀၀။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၄၀၀။
မ၊ဋီ၊၁၊၃၅၇။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၃၇။
သံ၊ဋီ၊၁၊၃၈၊ ၂၅၀။
သံ၊ဋီ၊၂၊၉။
မူလဋီ၊၃၊၄၅။
အနုဋီ၊၁၊၂၄။
အနုဋီ၊၃၊၇၃။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၄၉။
) (၅) အကြောင်း၊ အကြောင်းတရား။
(၅) အကြောင်း၊ အကြောင်းတရား။
ယသ္မာ ဖလံ တတော သမုဒေတိ, ဇာယတိ, ပဘဝတိ၊ တသ္မာ သမုဒယော, ဇာတိ, ပဘဝေါတိ ဝုစ္စတိ။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၄။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆။
(ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၀။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၀၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၁၀၈။
) (၆) (က) ဖြစ်ရာဌာန။
(၆) (က) ဖြစ်ရာဌာန။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနာပိ ဣမေသု အဋ္ဌသု ဌာနေသု ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဇာတိဋ္ဌာနမ္ပိ ကထိတာ။
ဇာယတိ ဧတ္ထာတိ ဇာတိ၊ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနံ။
မူလဋီ၊၂၊၉၂။
(အနုဋီ၊၂၊၉၉။
) (ခ) မွေးဖွားရာ အရပ်။
(ခ) မွေးဖွားရာအရပ်။
ဇာတိဘူမက (၂) ကြည့်။
(ဂ) ဥပပတ္တိဘဝ-ပဋိသန္ဓေခန္ဓာ-၏ ဖြစ်ရာအခါ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ။
ဇာတိတော ပဋ္ဌာယ အစက္ခုကာ။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၃၁၁။
သော ဝါ ဇာယတိ ဧတ္ထ ဥပပတ္တီတိ အတ္ထေန ဇာတီတိ ဝုတ္တော။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၁၂။
(ဃ) မွေးဖွားရာအခါ။
ကပ္ပသတသဟဿံ ပူရိတပါရမီ ဇာတိတော ပဋ္ဌာယ အခဏ္ဍပဉ္စသီလာ ဟောတိ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၁။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၉။
(ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၃၁၁။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၆။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၀၅။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၂၅၇။
) (၇) ပဋိသန္ဓေ၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ တစ်ခုသောဘဝ၌ ရုပ်, နာမ်ခန္ဓာတို့၏ ရှေးဦးစွာဖြစ်ခြင်း။
(၈) သဘော။
(က) ပင်ကို-ပြကတေ့-သဘော။
(၈) သဘော (က) ပင်ကို-ပြကတေ့-သဘော။
ကာဠကံ နာမ ဒွေ ကာဠကာနိ ဇာတိယာ ကာဠကံ ဝါ ရဇနကာဠကံ ဝါ။
ဝိ၊၁၊၃၃၀။
ကာဠကာနန္တိ သဘာဝေန ဝါ ရဇနေန ဝါ ကာဠကာနံ။
ယထာဟ “ကာဠကံ နာမ ဒွေ ကာဠကာနိ ဇာတိယာ ကာဠကံ ဝါ ရဇနကာဠကံ ဝါ”တိ။
ကင်္ခါ၊ဋီ၊သစ်၊ ၃၁၆။
(ခ) တရားသဘော။
စက္ခုဓာတု တာဝ ဇာတိတော ဧကော ဓမ္မောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၁၉။
အထ ဝါ ဇာတိတောတိ စက္ခုသဘာဝတော။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၀၀။
(မ၊ဋီ၊၂၊၁၉၉။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၄။
) (၉) အထူး။
(၉) အထူး။
တိရိယာ နာမ တိဏဇာတိ နာဘိယာ ဥဂ္ဂန္တွာ နဘံ အာဟစ္စ ဌိတာ အဟောသီ (အံ၊၂၊၂၁၀) တိ ဧတ္ထ ပညတ္တိယံ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၉။
တိဏာကာရော တိဏဇာတိ၊ သော စ ဥပါဒါပညတ္တီတိ “ပညတ္တိယ”န္တိ အာဟ။
မူလဋီ၊၂၊၆၁။
တိဏာကာရောတိ တိဏဝိက‌ပ္ပေါ၊ တိဏဝိသေသောတိ အတ္ထော။
အနုဋီ၊၂၊၆၉။
ပညတ္တိယန္တိ ဣဒံ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ နနု တိဏဇာတီတိ ဧတ္ထ ဇာတိသ‌ဒ္ဒေါ အာကာရဝါစကောတိ စောဒနံ မနသိ ကတွာ “တိဏာကာရော”တိအာဒိ ဝုတ္တံ။
ပညတ္တိယန္တိ အာဟ၊ အာကာရေတိ န အာဟာတိ အဓိပ္ပါယော။
မဓု၊၂၊၆၃။
(အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၃။
) (ဤ၌ “ဇာတိသဒ္ဒါသည် “အထူး”ဟူသော အနက်ကို ဟောသည်၊ သို့ဖြစ်သော်လည်း တိရိယာမည်သော မြက်အထူးဟူသည် မဟာဘုတ်ရုပ်တို့၏ တည်နေပုံအခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ပညတ်အပ်သော ဥပါဒါပညတ်မျိုး ဖြစ်သောကြောင့် “ဇာတိသဒ္ဒါပညတ်အနက်ဟော”ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
) (၁၀) ဂိုဏ်း၊ အပေါင်း၊ အကျင့် အနွယ် တူသူတို့၏ အပေါင်း။
(၁၀) ဂိုဏ်း၊ အပေါင်း၊ အကျင့်, အနွယ် တူသူတို့၏အပေါင်း။
အတ္ထိ ဝိသာခေ နိဂဏ္ဌာ နာမ သမဏဇာတီ (အံ၊၁၊၂၀၆)တိ ဧတ္ထ နိကာယေ။
ဇာယန္တိ ဧတ္ထ သတ္တာ သမာနနွယာတိ ဇာတိ၊ နိကာယော။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၉။
) (၁၁) အမိ၊ မိခင်။
(၁၁) အမိ၊ မိခင်။
ဩက္ကန္တိ မေသာ နတ္ထိ၊ ဇာတိတော အဘိနိက္ခမေ။
ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၀၅။
ဇာတိတောတိ ဧတ္ထ ဇာယတိ ဧတာယ မာတုယာတိ မာတာ ဇာတိ မာတာ “ဇာတီ”တိ ဝုစ္စတိ၊ တတော ဇာတိတော မာတုယာတိ အတ္ထော။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၇၅။
(၁၂) အမိဝမ်း၊ မိခင်၏ဝမ်းတိုက်။
ဇာတိဥဏ္ဏာ (၂) ကြည့်။
(၁၃) အိမ်ခြံ၌ မွေးဖွားသော သတ္တဝါ၊ ခြံပေါက်သတ္တဝါ။
(၁၃) အိမ်ခြံ၌ မွေးဖွားသောသတ္တဝါ၊ ခြံပေါက်သတ္တဝါ။
ဇာတိသပ္ပိခီရ-ကြည့်။
(၁၄) ထိုနေ့၌ မွေးဖွားသော သတ္တဝါ၊ မွေးဖွားစ သတ္တဝါ။
(၁၄) ထိုနေ့၌ မွေးဖွားသော သတ္တဝါ၊ မွေးဖွားစသတ္တဝါ။
ဇာတိဥဏ္ဏာ (၁) ကြည့်။
(၁၅) အလိုလိုဖြစ်သော၊ အလေ့ပေါက်ဖြစ်သော (တော)။
ဇာတိယာဝန (၂) ကြည့်။
(၁၆) မြတ်လေးပင်၊ မြတ်လေးပန်း။
ဇာတိယာဝန (၁) ကြည့်။
(၁၇) သီလ၊ အရိယသီလ၊ အရိယာအဖြစ်ကို ပြုတတ်သောသီလ (ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ)။
(၁၇) သီလ၊ အရိယသီလ၊ အရိယာအဖြစ်ကို ပြုကတ်ဘော သီလ (ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ, စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ)။
ယတောဟံ ဘဂိနိ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတော (မ၊၂၊၃၀၆)တိ ဧတ္ထ အရိယသီလေ။
အရိယဘာဝကရဏတ္တာ အရိယသီလန္တိ ပါတိမောက္ခသံဝရော ဝုစ္စတိ။
အရိယဘာဝကရဏတ္တာတိ အရိယဘာဝကာရဏတ္တာ။
ကရောတီတိ ဟိ ကရဏံ။
အရိယသဒိသတ္တာ ဝါ အရိယသီလံ။
ပုထုဇ္ဇနကလျာဏကာနမ္ပိ ဟိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ အရိယသီလသဒိသံ။
(ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၂။
) (ဖော်ပြပါ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာဆရာတို့က မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိတော်လာ “ဇာတိ”သဒ္ဒါကို “အရိယသီလ”ဟူသော အနက်ကိုဟော၏ဟု ဖွင့်ဆိုကြသော်လည်း ထိုပါဠိတော်၏ အဖွင့်ဖြစ်သည့် မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသဋ္ဌကထာ (နှာ-၂၃၃-၄)နှင့် ဋီကာ (နှာ-၁၅၆) တို့ကမူ “အရိယသီလ”ဟု မဖွင့်ဆိုကြသည့်အပြင် “ရဟန်းအဖြစ်” ဟူသော “အမျိုးဇာတ်”ကိုပင် ဖွင့်ဆိုလိုရိပ် ထင်ပေသည်။
“ဇာတိသဒ္ဒါ၏ အတ္ထုဒ္ဓါရကို ပြဆိုကြသော ဝိမာနဝတ္ထုဋ္ဌကထာ (နှာ-၂၅), သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ (တ၊ နှာ-၁၇၁)နှင့် အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာ (ဂါထာ-၇၉၂) တို့၌လည်း “အရိယသီလ”ဟူသော အနက်ကို မပြဆိုကြပေ။
) (၁၈) စကားတုံ့၊ တုံ့ပြန်ချေဖျက်သော စကား။
(၁၉) ဇာတိမည်သော (နတ်)။
ဇာတိနာမ-ကြည့်။
ပဋိသန္ဓေ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၆။
သာရတ္ထ၊၃၊၁၇၂။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၃၆။
တစ်ခုသောဘဝ၌ ရုပ်, နာမ်ခန္ဓာတို့၏ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ခြင်း။
ထိုထိုဘုံဘဝ၌ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည့် သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်ဝယ် ရုပ်, နာမ် ခန္ဓာတို့၏ ရှေးဦးအစ ပဌမဖြစ်ပေါ်လာမှု အခြင်းအရာကို မုချအားဖြင့် “ပဋိသန္ဓေ”ဟု ခေါ်သည်။
ထို့ပြင် ဥခွံ၌ဖြစ်သည့် “အဏ္ဍဇသတ္တဝါ”နှင့် သားအိမ်၌ဖြစ်သည့် “ဇလာဗုဇသတ္တဝါ”တို့၏ ပဋိသန္ဓေနေသည်မှစ၍ မွေးဖွားသည်တိုင်အောင် အထပ်ထပ် ဖြစ်ပေါ်နေသော ခန္ဓာတို့ကိုလည်းကောင်း, အညှိ၌ဖြစ်သည့် “သံသေဒဇသတ္တဝါ”နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အထင်အရှား ဖြစ်ပေါ်လာသည့် “ဩပပါတိကသတ္တဝါ”တို့၏ ရှေးဦးအစ ပဌမဖြစ်ပေါ်လာသော ခန္ဓာတို့ကို၎င်း သွယ်ဝိုက်တင်စားမှု “ပရိယာယ်”အားဖြင့် “ပဋိသန္ဓေ”ဟူ၍ပင် ခေါ်ဆိုရပေသည်။
ဇာတိ၏ ဓမ္မဝဝတ္ထာန် ၄-ပါး နေတ္တိ၊၂၅။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၀။
နေတ္တိဝိ၊၁၃၂ တစ်ခုသောဘဝဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ခန္ဓာအစဉ်၏ လက်မှုန်အစ ပဌမဖြစ်ခြင်းဟူသော မှတ်ကြောင်း “လက္ခဏာ”ရှိသည်။
တစ်ခုသောဘဝဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ခန္ဓာအစဉ်ကို ခန္ဓာပိုင်ရှင်သတ္တဝါအား “ရော့၊ ယူလော့”ဟု အပ်နှင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း “ကိစ္စရသ”ရှိသည်။
လွန်ခဲ့ပြီးစ အခြားမဲ့ ဘဝမှ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ခန္ဓာအစဉ်၏ထင်ရှား ပေါ်လာခြင်းဟူ၍ ဉာဏ်အားရှေးရှူထင်လာမှု အခြင်းအရာ “အာကာရပစ္စုပဋ္ဌာန်”ရှိသည်။
အမျိုးမျိုးသော ဆင်းရဲဒုက္ခဟူသောအကျိုး “ဖလပစ္စုပဋ္ဌာန်”လည်း ရှိသည်။
ကုသိုလ် အကုသိုလ် ကမ္မဘဝဟူသော နီးစွာသော အကြောင်း “ပဒဋ္ဌာန်” ရှိသည်။
ဇာတိ ပဋိသန္ဓေခေါ် “ဇာတိ”သည် တစ်ခုသော ဘဝ၌ ရုပ်, နာမ်ခန္ဓာတို့၏ လက်မွန် အစပဌမ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း သဘောအားဖြင့် တစ်ပါး သာဖြစ်သည်။
တဖန် ရုပ်ပဋိသန္ဓေ, နာမ်ပဋိသန္ဓေဟူ၍ ရုပ်, နာမ်အားဖြင့် ၂-ပါး၊ ကာမပဋိသန္ဓေ, ရူပပဋိသန္ဓေ, အရူပပဋိသန္ဓေ ဟူ၍ ဘုံအားဖြင့် ၃-ပါး၊ အဏ္ဍဇပဋိသန္ဓေ, ဇလာဗုဇပဋိသန္ဓေ, သံသေဒဇပဋိသန္ဓေ, ဩပပါတိကပဋိသန္ဓေဟူ၍ နတ်ပဋိသန္ဓေ လူပဋိသန္ဓေ, ငရဲပဋိသန္ဓေ, ပြိတ္တာပဋိသန္ဓေ, တိရစ္ဆာန်ပဋိသန္ဓေဟူ၍ ဂတိအားဖြင့် ၅-ပါး၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ပြားသည်။
(မ၊၁၊၁၀၅။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၂။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၉။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၃၇။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၅၆) ဒုက္ခ ၁၁-ပါးတို့၏ အကြောင်းရင်း ဇာတိသည် ပဋိသန္ဓေနေခြင်း ဆင်းရဲ “ဇာတိဒုက္ခ”, အိုခြင်းဆင်းရဲ “ဇရာဒုက္ခ”, သေခြင်းဆင်းရဲ “မရဏဒုက္ခ”, စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းဆင်းရဲ “သောကဒုက္ခ”, ငိုကြွေးရခြင်း ဆင်းရဲ “ပရိဒေဝဒုက္ခ”, ကိုယ်ပင်ပန်းခြင်း ဆင်းရဲ “ဒုက္ခဒုက္ခ” နှလုံးမသာယာခြင်း ဆင်းရဲ “ဒေါမနဿဒုက္ခ”, ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်း ဆင်းရဲ “ဥပါယာသဒုက္ခ”, မုန်းသူနှင့် ပေါင်းဖော်ရခြင်းဆင်းရဲ “အပ္ပိယသမ္ပယောဂဒုက္ခ”, ချစ်သူနှင့် ကွေကွင်းရခြင်းဆင်းရဲ “ပိယဝိပ္ပယောဂဒုက္ခ”, လိုတာမရခြင်း ဆင်းရဲ ဣစ္ဆိတာလာဘဒုက္ခ, ခန္ဓာဝန်ဆင်းရဲ “ဥပါဒါနက္ခန္ဓဒုက္ခ”ဟူသော ဒုက္ခသစ္စာလာ “ဒုက္ခ ၁၂-ပါး”တွင် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဇရာဒုက္ခစသော “ဒုက္ခ ၁၁-ပါး”တို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ယင်းဇာတိသည် မိမိ သဘောအားဖြင့်ကား ဆင်းရဲဒုက္ခ မဟုတ်ပေ။
အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခအမျိုးမျိုးနှင့် သုဂတိဘုံတွင် လူ့ပြည်လောက၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ဒုက္ခ အမျိုးမျိုးတို့၏ အမိဝမ်းအကြောင်းရင်းဖြစ်သောကြောင့်သာ “ဒုက္ခ” ဟူ၍ ဆိုရသည်။
ဇာတိဒုက္ခများ ထိုတွင် လူ့ပြည်လောက၌ အမိဝမ်းတိုက်ဝယ် ဖြစ်လာရသောသတ္တဝါသည် ကြာညို, ကြာနီ, ကြာဖြူ စသည့် အဆင်းအနံ့ သင်းပျံ့သော နေရာဌာန၌ ဖြစ်ရသည်မဟုတ်ပေ။
စင်စစ်သော်ကား အမိဝမ်းတိုက်ရှိ အစာသစ်အိမ်၏အောက်, အစာကျက် (= မစင်) အိမ်၏ အထက်, ကျောက်ကုန်းရိုးတို့၏ အလယ် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းသည့် နေရာဝယ် ဖြစ်လာရပေသည်။
ထိုနေရာသည်ကား မှောင်အတိကျနေသည့်အပြင် အမျိုးမျိုးသော အပုပ်နံ့တို့ဖြင့် ထုံထားအပ်သောကြောင့် လွန်စွာဆိုးရွားသည့် အနံ့ရှိသော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ကောင်းသည့် အမိဝမ်းတိုက်ပင်ဖြစ်သည်။
ဥပမာဆိုရသော် အမိဝမ်းတိုက်၌ ဖြစ်လာရသည့် ပဋိသန္ဓေကိုယ်ဝန် သူငယ်သည် ငါးပုပ်, မုယောမုန့်ပုပ်, တံစီးတွင်း စသည်တို့၌ ဖြစ်လာရသည့် ပိုးလောက် သဖွယ် ဖြစ်ချေသည်။
ဖော်ပြပြီး ပဋိသန္ဓေကိုယ်ဝန်သူငယ်သည် အမိဝမ်းတိုက်အတွင်း၌ ၁၀-လပတ်လုံး အမိဝမ်းမှဖြစ်သော ကိုယ်ငွေ့ဖြင့် ချက်ပြုတ်အပ်ပြီးသော ထမင်းထုပ်, ဟင်းထုပ်ကဲ့သို့ ကျက်ရပြီးလျှင် ပေါင်းအိုး၌ ထည့်ထားသည့် ညက်ခဲပမာ အပေါင်းခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ လွန်စွာပြင်းထန်လှသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားရပေသည်။
ဤကား “ဂဗ္ဘောက္ကန္တိမူလကဒုက္ခ” ခေါ် အမိဝမ်းတိုက်သို့ သက်ရောက်ရခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုး ဖြစ်ပေသည်။
ထို ပဋိသန္ဓေကိုယ်ဝန်သူငယ်သည် အမိဝမ်းတိုက်၌ ကိန်းအောင်းနေရစဉ် အမိ၏ ချော်လဲခြင်း, အဆောတလျင် သွားခြင်း အဆောတလျင် ထိုင်ခြင်း, အဆောတလျင် ထခြင်း လူးလည်းပြန်လှန်ခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်လိုက်သောအခါ သေသောက်ကြူး၏ လက်တွင်းသို့ ရောက်နေရသည့် ဆိတ်သူငယ်ကဲ့သို့လည်းကောင်း, အလမ္ပာယ်ဆရာ၏ လက်တွင်းသို့ ကျရောက်နေရသည့် မြွေငယ်ကဲ့သို့၎င်း ရှေးရှူဆွဲငင်ခြင်း, ထက်ဝန်းကျင် ဆွဲငင်ခြင်း, အောက်သို့ခါခြင်း, ထက်ဝန်းကျင်ခါခြင်းနှင့် တူသော လုံ့လပယောဂကြောင့် လွန်စွာပြင်းထန်သည့် ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားရပေသည်။
ထို့ပြင် အမိ၏ရေအေးကို သောက်လိုက်သောအခါ လောကန္တရိက်ငရဲ၌ ဖြစ်ရသကဲ့သို့လည်းကောင်း, ပူသောယာဂု ထမင်းစသည်ကို စားမျိုလိုက်သောအခါ မီးကျီးမိုးဖြင့် ရွာပြွမ်းနေရသကဲ့သို့လည်းကောင်း, အငန်, အချဉ် စသော အစာကို စားမျိုလိုက်သောအခါ ဓားဖြင့် ရွေ၍ ဆားငန်ရေပက်ခြင်းကို ခံရသကဲ့သို့၎င်း လွန်စွာပြင်းထန်သည့် ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ကို ခံစားရပေသည်။
ဤကား “ဂဗ္ဘပရိဟရဏမူလကဒုက္ခ”ခေါ် အမိ၏ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုး ဖြစ်ပေသည်။
မွေးဖွားခါနီးအချိန်တွင် ကိုယ်ဝန်သူငယ်သည် အမိ၏ ယောနိ (= အင်္ဂါဇာတ်)ဝသို့ ဖြောင့်ဖြောင့်မသွားပဲ လမ်းမှားနေသောအခါ အမိ၏ အဆွေခင်ပွန်း, ချစ်ကျွမ်းဝင်သောသူ စသည်တို့က မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်သည့် ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်နေရာ၌ နှိပ်နယ်ခြင်း, ဖြတ်ခြင်း, ခွဲခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်ကြသည်ရှိသော် ကိုယ်ဝန်သူငယ်သည် လွန်စွာ ပြင်းထန်လှသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ကို ခံစားရပေသည်။
ဤကား “ဂဗ္ဘဝိပတ္တိမူလကဒုက္ခ” ခေါ် ကိုယ်ဝန်ပျက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုး ဖြစ်ပေသည်။
မွေးဖွားတော့မည့်အချိန်တွင် အမိဝမ်းတိုက်ရှိ ကမ္မဇလေတို့က ဦးခေါင်းစောက်ထိုး ခြေမိုးမျှော်ဖြစ်အောင် ပြန်လှန်လိုက်သဖြင့် နရက်ချောက်သို့ ကျရောက်ရသည့်ပမာ လွန်စွာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အမိ၏ ယောနိဝသို့ ကျရောက်ပြီးလျှင် ကျဉ်းမြောင်းလှသည့် ယောနိဝဖြင့် ငင်ထုတ်ခံရသော ကိုယ်ဝန်သူငယ်သည် လွန်စွာပြင်းထန်သည့် ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ကို ခံစားရပေသည်။
ဥပမာဆိုသော် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းသော သံကောက်ပေါက် (= သော့ပေါက်)ဖြင့် ငင်ထုတ်ခံရသော ဆင်ပြောင်ကြီး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုး ကဲ့သို့၎င်း၊ ကျောက်တောင် သံတောင်တို့ဖြင့် မှုံမှုံညက်ညက် ကြိတ်ချေခံရသော ငရဲသား သတ္တဝါ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုးကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်ချေသည်။
ဤကား “ဝိဇာယနမူလကဒုက္ခ” ခေါ် မွေးဖွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုး ဖြစ်ပေသည်။
မွေးဖွားပြီးစအချိန်တွင် အသားနုတက်သော အနာနှင့်တူသည့် အလွန်သိမ်မွေ့နူးညံ့သော ကိုယ်ဝန်သူငယ်သည် လက်သည် (ဝမ်းဆွဲ) စသော သူတို့၏ လက်ဖြင့်ကိုင်ခြင်း, လက် ခြေစသည်ကို ရေဆေးပေးခြင်း, အနှီးဖြင့် အညစ်အကြေးကိုသုတ်ခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်သောအခါ အပ်ဖျား, သင်ဓုန်းသွားတို့ဖြင့် ထိုးဆွ လှီးဖြတ်လိုက်သည့်ပမာ လွန်စွာပြင်းထန်သော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ကို ခံစားရပေသည်။
ဤကား “ဗဟိနိက္ခမနမူလကဒုက္ခ” ခေါ် အမိဝမ်းတိုက်မှ အပသို့ထွက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုး ဖြစ်ပေသည်။
အမိဝမ်းတိုက်မှ ထွက်မြောက်ပြီးနောက် ကြီးပွားလာရာ “ပဝတ္တိ”အခါဝယ် မိမိကိုယ်ကို မိမိ ညှင်းဆဲသတ်ဖြတ်သောသူ အစေလက တက္ကတွန်းတို့၏ အကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း စသည်ဖြင့် နေပူ မီးပူ အမျိုးမျိုးကို ခံသောသူ အမျက်ထွက်သဖြင့် မစားမသောက်ဘဲ အစာ ငတ်ခံသူ, သေဇွဲမှု (ဇွဲကြိုးချ) သောသူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ကို ခံစားရပေသည်။