kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စိတ်ဆိုးလာသောအခါ ရင်ဘတ်ကို လက် ၂ ဖက်ဖြင့် ထု၍ ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်တတ်သည်။
ရက်စက်ကြမ်းတမ်းလှသဖြင့် ခြင်္သေ့ ၊ ကျားသစ်၊ ကျား စသော သားရဲ တိရစ္ဆာန်များတို့ပင်လျှင် ယင်းတို့အား အလွယ်တကူနှင့် ရန်မမူဝံ့ကြချေ။
ဂေါ်ရီလာတို့သည် အလွန်နက်သော တောကြီးထဲတွင် တစ်နေရာတည်း၌ အတည်မနေဘဲ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လှည့်လည် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။
မိသားတစုတွင် အထီးကြီးတကောင် အမ ၂ ကောင်၊ ၃ ကောင်နှင့် သားငယ်၊ သမီးငယ်များ ပါဝင်တတ်သည်။
အိပ်ချိန်တွင် အမနှင့် သားသမီးများက သစ်ပင်ပေါ်၌ အိပ်ကြ၍ အထီးက သစ်ပင်ခြေရင်း၌ စောင့်အိပ်လေ့ရှိကြသည်။
ယင်းတို့၏ အစားအစာများမှာ သစ်သီးသစ်ရွက်များ ဖြစ်ကြလေသည်။
ဂေါ်ရီလာကို လွယ်ကူစွာ ဖမ်းဆီး၍ မရပေ။
ဖမ်းဆီးရမိထားသော ဂေါ်ရီလာတို့သည် များသောအားဖြင့် အသက်ရှည်ရှည် မနေနိုင်ကြချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျောက်ဝံ။
thumb|ဂျွန် ဂေါဇွာသီ ဂျွန်ဂေါဇွာသီမှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဝတ္ထုရေးဆရာနှင့် ပြဇာတ်ရေး ဆရာကြီး ဖြစ်၏။
၁၈၆၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်ပြည် ဆာရီခရိုင်၊ ကင်းစတန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ဂေါဇွာသီသည် လူချမ်းသာ၏ သားဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ လူကုံ သားသမီးများသာ သွားရောက်သင်ကြားနိုင်သော ဟယ်ရိုကျောင်းနှင့် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
သူသည် ဝတ်လုံစာမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း ရှေ့နေ အလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးရန် ရည်ရွယ်ရင်း မရှိခဲ့ပေ။
သို့ဖြစ်ရကား သူသည် ကျောင်းမှထွက်သောအခါ ဥရောပနိုင်ငံများသို့ လှည့်လည်သွားရောက်ကာ ဒေသန္တရဗဟုသုတများ ရှာမှီးခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဂေါဇွာသီသည် စာရေးခြင်းအလုပ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်သည်။
သူသည် ဝတ္ထုများကို အများဆုံး ရေးခဲ့သည်။
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော 'ပစ္စည်းရှင်' ဝတ္ထုမှာ ဂေါဇွာသီ၏ ပွဲဦးထွက် ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ထိုဝတ္ထု၏ဇာတ်လိုက်မှာ ဆုမ်းဖောဆိုက်ဖြစ်၍ ထိုဇာတ်လိုက် ပါဝင်သော ဝတ္ထုများကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်လက် ရေးသား ခဲ့သည်။
ဂေါဇွာသီသည် သူရေးသားသော ဝတ္ထုများတွင် ၂ဝ ရာစု နှစ်ဦးက အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ လူလတ်တန်းစားတို့၏ ဘဝကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
သူ့ခေတ်က လူနေမှုစနစ်ကို ပြုပြင် ပြောင်းလဲပစ် လိုသော ဆန္ဒကို ဖော်ပြပြီးလျှင် လူချင်းမတူဝါဒစွဲကို ပြင်းထန် စွာ တိုက်ဖျက်လေသည်။
ဂေါဇွာသီသည် ဝတ္ထုများကိုသာမဟုတ် ပြဇာတ်များနှင့် ကဗျာများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
'ငွေသေတ္တာ' ပြဇာတ် တစ်ခုတည်းနှင့်ပင် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ထိုနောက် ပြဇာတ်များကို ဆက်ကာဆက်ကာ ရေးသားခဲ့၏။
ထိုပြဇာတ် များတွင် လူ၏ စာရိတ္တမဏ္ဍိုင် ပျက်စီးမှုကို ဝေဖန်ထား၏။
၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဂေါဇွာသီသည် အို၊ အမ် (အော်ဒါအော့ မဲရစ်)ဘွဲ့ထူးကို ရရှိခဲ့၏။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် စာပေအတွက် နိုဘယ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရပြန်သည်။
ထိုနောက် ၁၉၃၃ ခုနှစ် အသက် ၆၆ နှစ်တွင် ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာကြီး ဂေါဇွာသီသည် ကွယ်လွန်သွားလေသည်။
ဂေါတမီထေရီသည် အဉ္စနမင်းကြီးနှင့် ယသောဓရာဒေဝီတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင်၏ မိထွေးတော်ဖြစ်၍ မိထွေးတော် ဂေါတမီဟု ထင်ရှား၏။
ဂေါတမီသည် ဒေဝဒဟပြည့်ရှင်၏ သမီးဖြစ်သည့်အတိုင်း စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် ပြည့်စုံ၏။
မြတ်စွာဘုရား၏ မယ်တော် မာယာဒေဝီ၏ညီမတော်လည်း ဖြစ်သည်။
ပုဏ္ဏားတို့က မြတ်သောသား၏ မိခင်ဖြစ်မည်ဟု နိမိတ်ဖတ်သဖြင့် မဟာပဇာပတိဂေါတမီဟုတွင်သည်။
အရွယ်ရောက်လတ်သော် ကပိလဝတ်ပြည့်ရှင် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးနှင့် ထိမ်းမြားသဖြင့် မြောက်နန်းမိဖုရားအဖြစ် စံစားရသည်။
အစ်မတော် မဟာမာယာဒေဝီသည် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားကို ဖွားမြင်တော်မူပြီးနောက် နတ်ရွာစံလေသော် ဂေါတမီသည် အဂ္ဂမဟေသီဘွဲ့ဖြင့် မိဖုရားကြီးဖြစ်သည်။
နန္ဒမင်းသားကို ဖွားမြင်သည်။
တူသားဖြစ်သော သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားကိုလည်း ထိန်းသိမ်း မွေးမြူရသည်။
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ၍ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး လွန်သည်နောက် ဂေါတမီမိဖုရားသည် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရာကို ရှာကြံလျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ သွားရောက်ကာ မာတုဂါမများအား ရဟန်းပြုခွင့်ပေးပါရန် လျှောက်ထားသည်။
မြတ်စွာဘုရားက သာသနာတော် ရှုပ်ထွေး၍ အညစ်အကြေးများမည်စိုးသဖြင့် ခွင့်မပြုဘဲ ပယ်ရှားတော် မူသည်။
၃ ကြိမ်တိုင် လျှောက်ထားသော်လည်း ခွင့်မရချေ။
ဂေါတမီသည် စိတ်အားမလျှော့ဘဲ ထပ်မံလျှောက်ထားပြန်သည်။
ဂေါတမီသည် သာကီဝင် မင်းသမီးငါးရာနှင့်အတူ ပင်ပန်းဆင်းရဲခံလျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ဝပ်တွားကာ လျှောက်ထားရာ ညီတော် အာနန္ဒာထေရ်ကလည်းကူ၍ လျှောက်ပေးသည်။
ထိုအခါတွင်မှ ဘုရားရှင်က ဂရုဓမ္မတရားရှစ်ပါးကို မသွေမတိမ်း စောင့်ထိန်းလိုက်နာနိုင်ခဲ့လျှင် ရဟန်းပြုစေဟု ခွင့်ပြုသည်။
ထိုနောက် ဂေါတမီသည် ဂရုဓမ္မတရား ရှစ်ပါးကို ခံယူသဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ပထမဦးစွာ ရောက်ရှိသည်။
ဤသို့အားဖြင့် ဘိက္ခုနီသာသနာသည် မိထွေးတော် ဂေါတမီ ထေရီကို အကြောင်းပြု၍ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက်၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာယူကာ ဝိပဿနာကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းသဖြင့် မကြာမီ အဘိညာဉ် ခြောက်ပါးနှင့်တကွ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။
ထိုအခါမှ စ၍ ဂေါတမီထေရီအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
မြတ်စွာဘုရားက ရှေးဦးစွာ ရဟန်းမအဖြစ်ကို ရရှိသော ဘိက္ခုနီဖြစ်သဖြင့် အဂ္ဂရတ္တညူဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးဖြင့် ချီးကျူးတော်မူသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ဂေါတမဗုဒ္ဓ မိသားစု Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
thumb|ဂေါ်မုတ်ကျောက် ပါဠိအလိုအားဖြင့် ဂေါမုတ္တကို နွားကျင်ငယ်ရည် အဆင်းရှိသော ကျောက်ဟု ဆိုသည်။
ဂေါမုတ္တကို ဂေါမုတ်ဟုခေါ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် ဂါးနက်ဟု ခေါ်၏။
ဘူမိဗေဒအမည်မှာ ပိုင်ရုပ်ဖြစ်သည်။
အဆင်းမှာမူ အနီရင့်ဟု ဆိုသည်။
ယင်းကို မြန်မာနိုင်ငံ ကျောက်နီများထွက်သော မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်ဒေသမှ ရရှိသည်။
မြန်မာလူမျိုးတို့အဖို့ ကျက်သရေမင်္ဂလာနှင့်ပြည့်စုံ၍ ထူးခြားသော သတ္တိရှိသည်ဟု ယူဆသော နဝရတ် ၉ ပါးဟုခေါ်သည့် ရတနာ ၉ ပါးတွင် ဂေါ်မုတ်ကျောက် ပါဝင်သည်။
နဝရတ်ကိုးပါး၏စွမ်းရည်ကို ဖွဲ့ထားသော လင်္ကာအရ၊ ဂေါ်မုတ်ကျောက်သည် ခွန်အားကို တိုးတက်စေသောသတ္တိရှိသည်ဟူ၍ သိရသည်။
ဂိုချုပ်တောင် သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဖြစ်ပြီး စင်ကာပူအစိုးရအဖွဲ့တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဝါရင့် ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူနေသူဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ဝရက်နေ့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူ၏ ဖခင်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ ကွမ်ကျိုးနယ်မှ ဖြစ်သည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံ၌ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဖြစ်သော ရပ်ဖ်ဖဲလ်အထက်တန်းကျောင်း တွင်ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။
စင်ကာပူ အမျိုးသား တက္ကသိုလ် (NUS) တွင် စီးပွားရေးသာသာရပ်များကိုလေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထိုစင်ကာပူတက္ကသိုလ်မှပင် ပထမတန်းဂုဏ်ထူးဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဘဝ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၌ စင်ကာပူ အစိုးရအဖွဲ့၏ စီမံကိန်းလုပ်ငန်းတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
စင်ကာပူအစိုးရ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းတွင် စီးပွားရေး စီမံကိန်း ရေးဆွဲသည့်ဌာန၌အမှု ထမ်းခဲ့ပြီးနောက် နှစ်နှစ်ကြာသောအခါ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဝီလီယံကောလိပ်၌ ဖွံ့ဖြိုးမှုစီးပွားရေး ဘာသာရပ်များကို ဘွဲ့လွန်ဆည်းပူးလေ့လာရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာတော်သင်စေလွှတ်ခဲ့ခြင်းခံရသည်။
မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရပြီးနောက် ဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူ သို့ပြန်လာကာ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ဆက်လက်အမှုထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် စီမံကိန်း ရေးဆွဲရေးနှင့် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းမန်နေဂျာ အဖြစ်ဖြင့် အမျိုးသားသင်္ဘောကုန်တင်မှု ကုမ္ပဏီဖြစ်သော နက်ပ်ကျွန်း အိုရီးယင့်လိုင်း (NOL) တွင် ဦးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ရာထူးကိုတိုးမြင့် ခံရသည်။
ထိုကုမ္ပဏီ၌ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် လေးနှစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် အစိုးရပိုင်အိမ်ရာများ၌ နေထိုင်သူများအတွက် သတ်မှတ်ပေးသည့် မဲဆန္ဒ နယ်သစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် မရိန်းပရိဒ် မဲဆန္ဒနယ်မြေဆိုင်ရာ လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အရွေးခံရသည်။
တစ်နှစ်မပြည့်မီ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၌ ဂိုချုပ်တောင်သည် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဋ္ဌာန တွဲဖက်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဂိုချုပ်တောင်သည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှု လုပ်ငန်း ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင် သည် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း တစ်ပြိုင်တည်းထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ်၌ ဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူရှိ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ၏ မျိုးဆက်သစ်ခေါင်း ဆောင်ဖြစ်လာပြီး ပထမ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
တစ်ပြိုင်တည်း၌ ဂိုချုပ်တောင် သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းခန့်အပ်ထားခံရသည်။
၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်၌ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အာဏာရပြည်သူ့ လှုပ်ရှားမှုပါတီတွင် ဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဗဟိုအမှုဆောင် ကော်မတီ၌ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂိုချုပ်တောင်သည် လောလောဆယ်တွင်ပါတီ၏ပထမတွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်အခါက ဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူလေဘာဖောင်ဒေးရှင်းတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း ၌ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
ထို့အပြင်ဂိုချုပ်တောင်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးများဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂိုချုပ်တောင်သည်စင်္ကာပူဘဏ္ဍာထိန်း ဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်နှင့် စက်မှု အလုပ်သမားများအဖွဲ့ ဘက်စုံ သမဝါယမအသင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ ဂိုချုပ်တောင်အား နိုင်ငံအားလုံး ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ ကွန်ကရက်က ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ အနားယူခဲ့ပြီး စင်ကာပူ အစိုးရအဖွဲ့တွင် စီနီယာ ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
မိသားစု မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ရှေ့နေ တန်ချူလင်းနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်နှင့် ဇနီးတို့တွင်သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့ရာ သားယောက်ျားလေးနှင့်သမီးမိန်းကလေးအမြွှာမောင်နှမဖြစ်သည်။
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် အပန်းဖြေအနားယူရာတွင် ဂေါက်ရိုက်ခြင်းနှင့် တင်းနစ်ကစားခြင်း တို့ကို နှစ်သက်သည်။
thumb|နီကိုလိုင်ဗာစီလီဗစ် ဂိုးဂါး ကမ္ဘာကျော်ရုရှစာရေးဆရာကြီး နီကိုလိုင် ဗာစီလီဗစ် ဂိုးဂါးကို ယူကရိန်းနိုင်ငံ ပိုလတာဗာမြို့၌ ခရစ်နှစ် ၁၈ဝ၉ ခုတွင် ဖွားမြင် သည်။
သူ၏မိဘများသည် မြေပိုင်ရှင်ကလေးများ ဖြစ်သည်။
ဂိုဂါးသည် ၁၈၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၂၈ ခုနှစ်အထိ နယေဇင် ဂျင်မနေဇီယမ်ကျောင်း၌ စာသင်ပြီးသော် စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့သို့ သွားရောက်နေထိုင်လေသည်။
ထိုမြို့၌ နေထိုင်စဉ် အစိုးရဌာန တစ်ခု၌ စာရေးအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သေး၏။
သို့သော် သူ၏ စိတ်၌ ကိန်းအောင်းနေခဲ့သော စာပေအထုံကြောင့် မကြာမီပင် ထိုစာရေးအလုပ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ဝတ္ထုများ ရေးသားလေသည်။
ယင်းသို့ စာရေးဘဝသို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိလာသောအခါ၌ မိတ်ဆွေရင်းချာဖြစ်သော စာရေးဆရာကြီး ပွတ်ရှကင်က သူ့ အား များစွာ အကူအညီပေးခဲ့လေသည်။
ဂိုဂါး၏ ပထမဆုံး ရေးသားသော ဝတ္ထုမှာ 'စိန်ဂျွန်အကြိုနေ့'ဖြစ်၍ ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၈၃၁ ခုနှစ်၌ 'ဒီကန်ကာအနီး လယ်ယာတွင်းမှ ညနေခင်း' အမည်ရှိ ဝတ္ထုတိုညွန့်ပေါင်းကို လည်းကောင်း၊ ၁၈၃၅ ခုနှစ်၌ 'မာဂိုရော့'အမည်ရှိ ဝတ္ထုလည်းကောင်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ယင်းစာအုပ် ၃ အုပ်စလုံးတွင် ဂိုဂါးသည် ယူကရိန်းနယ်နှင့် ယူကရိန်းကျေးတောနေများ၏ လောကကို ဖွဲ့နွဲဲ့ရေးသားခဲ့လေသည်။
စာရေးဆရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရစအခါ၌ ဂိုဂါးသည် မိမိငယ်စဉ်ဘဝက မိဖများနှင့်အတူနေထိုင်ခဲ့စဉ် မြင်သိကြားနာခဲ့ရသော ယူကရိန်းနယ်၏ သဘာဝ အလှအပများ၊ ယူကရိန်းကျေးတောနေများ၏ ရှေးဟောင်း အလေ့အထ ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ၊ ကော့ဆက်လူမျိုးများ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိပုံများကို စိတ်ကူးယဉ်ယဉ်နှင့် ဖတ်ချင့်စဖွယ် ရေးသားခဲ့ပေသည်။
အထက်ပါဝတ္ထုများကို ရေးသားခဲ့သောကြောင့် အချို့က ဂိုဂါးအား စိတ်ကူးယဉ် စာရေးဆရာဟုပင် ခေါ်ခဲ့ကြ သည်။
သို့သော် ၁၈၄၂ ခုနှစ်၌ ချဲ့ထွင်၍ အသစ်ပြန်လည် ရေးသားသော 'တာရစဗူလဗာ'ဝတ္ထုမှာ ဂိုးဂါး၏အကောင်းဆုံး ရာဇဝင်ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ယင်းဝတ္ထု တွင် ၁၆ ရာစုနှစ်က ပိုးလူမျိုးများနှင့် တားတားလူမျိုးများကို ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ကော့ဆက်လူမျိုးများ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိကို ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားဖော်ပြထားပေသည်။
နောက်ပိုင်း၌ ရေးသားလာသော ဂိုဂါး၏စာများသည် စိတ်ကူးယဉ်ချက်များ လျော့ပါးလာ၍ အစစ်အမှန်ကိုဖော်သော အရေးအသားများအဖြစ် ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ၁၈၄၂ ခုနှစ်၌ ရေးသားသော 'အပေါ်ဝတ်ကုတ်အင်္ကျီ'ဝတ္ထုတွင် စိန်ပီတာဗတ်မြို့နေ အောက်ကျ ဆင်းရဲသားလူတန်းစားတို့၏ဘဝကို သရုပ်ဖော်ခဲ့ပေသည်။
ယင်း ၁၈၄၂ ခု၌ပင် ဂိုဂါးသည် 'ဝိညာဉ်သေများ'ဝတ္ထုကြီးကို ရေးသားခဲဲ့သည်။
ထိုဝတ္ထကြီး တွင် ဂိုဂါးသည် ကြေးရည်တတ်မြေပိုင်ရှင်၊ မြီရှင်ကြီးများ၏ လက်အောက်တွင် ကျရောက်နေကုန်သော ငွေဝယ်ကျွန်များ၏ လွတ်မြောက်ရေးကို ရုရှတောကျေးလက်လောက သဘာဝ အဖွဲ့အနွဲ့များနှင့်ပေါင်းစပ်၍ လှုံ့ဆော်ရေးသားခဲ့ပေသည်။
ကျေးကျွန်စနစ်ကို အပြီးအပိုင် ဖျက်သိမ်းပစ်ရန်နှင့် ကြွေးကြော် လှုံ့ဆော်ရေးသားသော ဝတ္ထုကြီးဖြစ်လေရကား ဒုတိယပိုင်းကို ဆက်လက် ရေးသားရန် စီစဉ်သောအခါ၌ အာဏာပိုင်များ၏ တားမြစ်ပိတ်ပင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
'ဝိညာဉ်သေများ'ဝတ္ထုသည် ဂိုဂါး၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာ ဖြစ်သည်။
ဂိုဂါးသည် ဝတ္ထုရေးဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားသည်သာမက ပြဇာတ်ရေးဆရာအဖြစ်ဖြင့်လည်း ထင်ရှားလေသည်။
၁၈၃၆ ခုနှစ်၌ ရေးသားသော 'အင်စပက်တာဂျင်နရယ်'ပြဇာတ်သည် သူ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော ပြဇာတ်ဖြစ်သည်။
ယင်းပြဇာတ်၌ ဂိုဂါးသည် အရာရှိလူဆိုးလူညစ်များ၏ လောကကို ဟာသရသပေါ်လွင်စွာ ထိထိမိမိ သရော်လှောင်ပြောင်၍ ရေးသား ခဲ့လေသည်။
ဇာတ်ကောင်များကို ရွေးချယ်ဖွဲ့နွဲ့ရာတွင်လည်း ပေါ်လွင် ပြောင်မြောက်လှပေသည်။
၁၈၄၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဂိုဂါးသည် စာများရေးသားခြင်း မပြုတော့ပေ။
လူ့လောကနှင့် ကင်းကွာ၍ နေခဲ့သည်။
၁၈၅၂ ခု မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဂိုဂါး ကွယ်လွန်လေသည်။
ယနေ့ ဂိုဂါးအား သရုပ်မှန် ရုရှစာပေ၏ ဖခင်ကြီးဟူ၍ လေးစားစွာ ခေါ်ဝေါ်လျက် ရှိကြသည်။
ဂိုဂါး အလေးစားဆုံး ခင်မင်အရင်းနှီးဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကား ပွတ်ရှကင်ပင် ဖြစ်သည်။
ပွတ်ရှကင်၏ စာပေများကို ဂိုဂါးသည် များစွာ မြတ်နိုးဆည်းပူးခဲ့သည်။
ပွတ်ရှကင် ကွယ်လွန် ချိန်၌ ဂိုဂါးသည် ရောမမြို့၌ ရှိနေရာ ကွယ်လွန်သည့်သတင်းကို ကြားသောအခါ ပြင်းစွာတုန်လှုပ်ချောက်ချားလျက် 'ပွတ်ရှကင်၏ သချိုင်း၌ ကျွန်ုပ်၏ သုခတို့ကို မြှုပ်နှံလိုက်ပြီ'ဟူ၍ ရေးသားခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ရုရှား အမျိုးသား စာရေးဆရာများ Category:ရုရှားနိုင်ငံ။
thumb|ဂိုမူလကား ဝလဒီစလော မစ္စတာဝလဒီစလော ဂိုမူလကားသည် ပိုလန်နိုင်ငံအား ဖက်ဆစ်နာဇီတို့ လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် တော်လှန် တိုက်ပွဲရာတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရာတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များအနက် ထင်ရှား ကျော်ကြားသော ခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်သည်။
ဂိုမူကလားကို ပိုလန်တောင်ပိုင်း ကရတ်စနစ်မြို့၌ ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် တောင်သူလယ်သမား မိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားသည်။
၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် မတ်လီနင်စာပေများကို လေ့လာ၍ ပိုလန်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်သည်။
အလုပ်သမားသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က အာဏာရနေသော ဆာနုတ်ယာအစိုးရ၏ ဖက်ဆစ်ဆန်သော အပြုအမူများကို ဆန့်ကျင်ဟောပြောသဖြင့် နှစ်ကြိမ်တိုင် ထောင်ကျခံခဲ့ရသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မော်စကိုမြို့၌ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သော ကွန်မြူနစ်ပြန်ကြားရေး ဦးဆောင်အဖွဲ့ (ကိုမင်ဖောင်း)အစီအစဉ် ဖြင့် ပိုလန်ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ပိုလန် အလုပ်သမားပါတီဟု အပြောင်းအလဲဖွဲ့စည်းသည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဂိုမူလကားသည် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။
ဂိုမူလကားဦးဆောင်သော ပါတီ၏ ပြည်သူ့တပ်သည် တောင်ကုန်းထူထပ်သော ကာပေသီယံခရိုင်တွင် အခြေစိုင်၍ နာဇီများကို တော်လှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီးတွင် ဂိုမူလကားတို့ အုပ်စုမှ အမတ်နေရာ ၄၄၄ နေရာအနက် ၃၈၂ နေရာ အနိုင်ရသဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။
ဂိုမူလကားသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်သော စီးပွားရေးစီမံကိန်း စနစ်ကို လက်မခံသောကြောင့် ဆိုဗီယက် ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် သဘောတရား ရေးရာတွင် ကွဲလွဲခဲ့သည်။
ဂိုမူလကား၏ အယူ အဆသည် အမျိုးသား ကွန်မြူနစ်ပါတီဖြစ်သည်ဟု ဆိုဗီယက်က ဝေဖန်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဂိုမူလကားသည် ပိုလန်အလုပ်သမား ပါတီမှ တာဝန်ဝန်းများကို ရုပ်သိမ်းခြင်း ခံရပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ အစိုးရသစ်၏ ထိန်းသိမ်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ရာထူးဖယ်ရှားခြင်း ခံရပြီး ရှစ်နှစ်မျှကြာသောအခါ ပိုလန်နိုင်ငံတွင် စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းဒဏ်ကြောင့် ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ထိုဆန္ဒပြ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် ဂိုမူလကား ပါတီတာဝန်များ ပြန်လည်ပေးအပ်ပြီး ခေါင်းဆောင်စေသည်။
မစ္စတာဂိုမူလကားသည် အိုဒရာနိုင်ဆာမြစ် နယ်နိမိတ်အထိ တိုးချဲ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားဝင်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံ၏ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းမပေးနိုင်ခဲ့ချေ။
ပိုလန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အကျပ်ဆိုက်မှုနှင့် ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှုများကြောင့် ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြမှုများ တပြည်လုံးသို့ ပျံ့နှံလာရာ အဓိကရုဏ်ကြီးများအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထို့အတွက် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ပါတီခေါင်းဆောင် ဂိုမူလကား၊ သမ္မတမာရီယန် စပိုင်ချားစကီးနှင့် တာဝန်ရှိ အခြားခေါင်းဆောင်သုံးဦးတို့ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။
မစ္စတာဂိုမူလကားသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံရေး ပင်စင်ဖြင့် အေးချမ်းစွာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါတီနှင့် အစိုးရပိုင်းမှ ဂိုမူလကား၏ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်မှု များကို အသတ်အမှတ်ပြုပြီး နိုင်ငံရေးသိက္ခာ ပြန်လည်တင်ပေး ခဲ့သည်။
ဂိုမူလကားသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် နေ့တွင် ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဂျူးလူမျိုး ဇိုဖီကျန်ရစ်သည်။
thumb|ဂျိုရှုဝါ ရေးနိုး ရေးဆွဲထားသည် အိုလီဗာ ဂိုးစမစ်၏ ပုံတူ ကမ္ဘာကျော် အင်္ဂလိပ် စာရေးဆရာကြီး အော်လီဗာဂိုးစမစ်သည် အိုင်းရစ်လူမျိုးဖြစ်၍ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်သည်။
ဒဗ္ဗလင်မြို့ရှိ ထရင်နီတီ ကောလိပ်ကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားနေစဉ် ကျောင်းစည်းကမ်း ဥပဒေကို ချိုးဖောက် ဖျက်ဆီးသဖြင့် ၁၇၄၄ ခုနှစ်တွင် ပညာသင်ကြားမှု ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
ထိုသို့ အပြစ်ပေးခံရသော်လည်း ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ထူးကို အထက်ပါ ကောလိပ်ကပင် ရရှိခဲ့သည်။
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရပြီးနောက်တွင် ခရစ်ယာန် သာသနာအမှုထမ်းအဖြစ်သို့ ရောက်အောင် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ထိုနောက် ဥပဒေပညာနှင့် ဆေးပညာရပ်များကို လေ့လာလိုက်စားပြန်သည်။
၁၇၅၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၇၅၆ ခုနှစ်အတွင်းက ဖလန်းဒါးနယ်၊ ပြင်သစ်၊ ဆွစ်ဇာလန်နှင့် အီတလီစသော ဥရောပတိုက်ရှိနိုင်ငံများသို့ ပလွေတစ်စင်းကို အဖော်ပြုလျက် လှည့်လည်လေလွင့်ခဲ့သည်။
လန်ဒန်မြို့သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ အလွန်ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ ရှိသည်။
အမည်ဖော်ပြခြင်း မပြုသောတက္ကသိုလ်တစ်ခုမှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ထူး ရရှိခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ဆရာဝန်ဘဝနှင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်း၍ နေထိုင်သော်လည်း စားလောက်နေလောက်ခြင်း မရှိသဖြင့် ယင်းအလုပ်ကို စွန့်လွှတ်လျက် အခကြေးငွေယူ၍ စာရွက်စာတမ်းတို့ကို ရေးပေးရသော အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၇၆၁ ခုနှစ်၌ ဂိုးစမစ်သည် စာရေးဆရာကြီး ဒေါက်တာ ဂျွန်ဆင်နှင့် သိကျွမ်းပြီးနောက် ဒေါက်တာဂျွန်ဆင် တည်ထောင်သော နာမည်ကျော် 'လွတ်လပ်ရေးကလပ်'တွင် အသင်းဝင်လူကြီးတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
သို့သော် ဂိုးစမစ်သည် ဆင်းရဲငြိုငြင်၍ ကြွေးများ ပတ်ချာဝိုင်းလျက်ပင် ရှိသေးသည်။
၁၇၆၂ ခုနှစ်၌ကား ကမ္ဘာကျော် 'ဝိတ်ဖီးသင်းအုပ်' ဝတ္ထုကြီးကို ရေးသား၍ ပေါင် ၆ဝ နှင့် ရောင်းချလျက် ကြွေးများကို ပေးဆပ်လိုက်လေသည်။
သို့သော် အထက်ပါဝတ္ထုကြီးသည် ၁၇၆၆ ခုနှစ်ရောက်သောအခါမှ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေဖြစ်သည်။
ထိုနောက် ဂိုးစမစ်သည် ဥရောပတခွင် လှည့်လည်ခဲ့သောခရီးစဉ်များကို ၁၇၆၄ ခုနှစ်၌ 'ခရီးသည်ကြီး'အမည်ရှိ ကဗျာရှည်ကြီးဖြင့် မှတ်တမ်းရေးသား စီကုံးလိုက်လေသည်။
ထိုနည်းတူ ကျော်ကြားခဲ့သော ဂိုးစမစ်၏ အခြားကဗျာရှည်ကြီး တစ်ပုဒ်မှာ ၁၇၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စီကုံးရေးသားသည့် 'ရွာဖုန်းဆိုး'ပင် ဖြစ်သည်။
ယင်းကဗျာရှည်ကြီး၌ စက်မှုအရေးတော်ပုံကြောင့် ကျေးတောနေလူများသည် မိမိတို့ ကျေးရွာဒေသများ စွန့်ပစ် လျက် စက်မှုထွန်းကားရာ မြို့ကြီးများသို့ ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်ကြပုံကို ရေးသား စီကုံးခဲ့သည်။
ဩဗန်းခေါ် မွေ့လျော်ဖွယ်ရာ ရွာကလေးကို ရွာသူရွာသားများက စွန့်ပစ်ထွက်ခွါ သွားခဲ့ကြသည့် အကြောင်းကို ဂိုးစမစ်သည် ကရုဏာရသ ပေါ်လွင်အောင် ဖွဲ့ဆိုခဲ့လေသည်။
သို့သော် ဂိုးစမစ်၏ စာပေအရေးအသားကို အဆုံးအဖြတ်ပေးလျက် ဂိုးစမစ်အား အထွတ်သို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သော စာပေကား ၁၇၇၃ ခုနှစ်၌ ရေးသားသော 'အောင်လို၍ အညံ့ခံသည်' ဟူသော ပြဇာတ်ရှည်ကြီးပင် ဖြစ်သည်။
ယင်းပြဇာတ်ရှည်ကြီးသည် သူ၏ အကောင်းဆုံးသော လက်ရာပင် ဖြစ်ပေသတည်း။
ဂိုးစမစ်သည် စိတ်ရင်းသဘောထား ကောင်းမြတ်ဖြူစင်၏။
လူမှုရေးရာများ၌ လက်တွေ့ဖြစ်မြောက်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိ။
တာဝန်လည်း မဲ့သူဖြစ်၏။
သို့သော် မိတ်ဆွေသင်္ဂဟ အပေါင်းတို့သည် သူ့ကို ချစ်ခင်ကြင်နာကြသည်။
၁၇၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်၍ သူ၏အလောင်းကို တင်ပယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၌ သင်္ဂြိုဟ်မြှုပ်နှံသည်။
သူ့အား ချစ်ခင်သော လွတ်လပ်ရေး ကလပ်အသင်းဝင် မိတ်ဆွေများက ဝက်စမင်တာအက်ဗေး၌ သူ့အတွက် အထိန်းအမှတ်ကျောက်တိုင်ကို စိုက်ထူပေးကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:အိုင်းရစ် စာရေးဆရာများ။
ဦးသုမင်္ဂလ ဦးသုမင်္ဂလ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်၍ ဒယ်အိုးဆရာတော် အမည်ဖြင့်လည်း သိရှိကြသည်။
ဦးသုမင်္ဂလ အလောင်းလျာကို မိဘများဖြစ်သည့် ဦးသက်ထွန်းနှင့် ဒေါ်သန်းတို့မှ မန္တလေးတိုင်း၊ မိုးကုတ်မြို့ရှိ ထင်းရှုးခြံရပ်တွင် ၁၉၆၇ ဇွန်လ ၁၆ တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်းမောင်နှမလေးဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
မိုးကုတ်မြို. အောင်နန်းရပ် အောင်နန်းကျောင်း အ.မ.က(၃၀) တွင် သူငယ်တန်း မှ စတုတ္ထတန်းထိ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မိုးကုတ်မြို့ အ.ထ.က (၁)၌ (၅)တန်းမှ (၁၀)တန်းအထိ ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။
မန္တလေးတက္ကသိုလ်၌ ဓာတုဗေဒအထူးပြုဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ.ရသည်။
၁၃၅၆ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် မိုးကုတ် ဝိပဿနာမင်္ဂလာရိပ်သာ ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးတေဇနိယအား ဥပဇ္ဇျာယ်ပြု၍ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းထိုင်ခြင်း ရန်ကုန်၊ မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ မင်္ဂလာတိုက် (မိုးကုတ်ဝိပသနာရိပ်သာ) တွင် ကျောင်းထိုင်သည်။
သုမင်္ဂလာ ဗုဒ္ဓတရားတော်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်ပြန့်ပွားရေး တရားဌာန တရားဟောခြင်း ဦးသုမင်္ဂလ (ဒယ်အိုး) ဆရာတော်အား ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက်နေ့ မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ အထိ တစ်နှစ်တိတိ တရားဟောခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်ပိုင်းတွင် အစိုးရဓမ္မာစရိယ အောင်မြင်ခဲ့သောကြောင့် တရားဟောကြားခွင့်ရပြီး မိုးကုတ်ဝိပသနာတရားတော်များကို မိုးကုတ်ဆရာတော် ၏ ဥပနိသယအတိုင်း ဟောကြား၏။
ကိုးကား အခြားကြည့်ရန် ဆရာတော်ဦးသုမင်္ဂလ တရား ၁ ဆရာတော်ဦးသုမင်္ဂလ တရား ၂ ဆရာတော်ဦးသုမင်္ဂလ တရား ၃ ဦးသုမင်္ဂလ(ဒယ်အိုးဆရာတော်) ၏ တ‌ရားတော် ဦးသုမင်္ဂလ(ဒယ်အိုးဆရာတော်) ၏ တ‌ရားတော် Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
နွားထိုးကြီးမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နွားထိုးကြီးမြို့ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း သက္ကရာဇ် ၇၆၃ခု၊ အင်းဝပထမမင်းဆက် မင်းကြီးစွာ​ဆော်ကဲ လက်ထက်တွင် နွားဓိုရ်ရွာအဖြစ် တည်ရှိကာ ​ကျောက်စာအရ နွား+ဓိုရ်=နွား+ဓူဝ= နွားများကို ထိန်း​ကျောင်း​လေ့ကျင့်​သောရွာဟု သု​တေသီများကဆိုကြသည်။
အချို့ကလည်း နွားများဖြင့် အသက်​မွေး၍ တိုးတက်ကြီးပွားလာ​သော​ကြောင့် နွားတိုးဟုလည်း​ခေါ်ကြသည်။
ကာလကြာ​သော် နွားဓိုရ်၊ နွားတိုးမှ နွားထိုးကြီးဟု ​ခေါ်​ဝေါ်သုံးစွဲခြင်း ဖြစ်လာနိုင်​ကြောင်း ​ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၇ခုနှစ်၊ ရှင်ပင်သာဒွန်းဦးဘုရား ​ခေါင်း​လောင်းစာအရ ​သိရသည်။
၃၁.၈.၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၁)ဒီဂရီ (၁၇)မိနစ် (၃၄)စက္ကန့် နှင့် (၂၁)ဒီဂရီ (၃၈)မိနစ် (၄၂)စက္ကန့် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၅)ဒီဂရီ (၂၇)မိနစ် (၅၄)စက္ကန့် နှင့် (၉၅)ဒီဂရီ (၅၈)မိနစ် (၃၂)စက္ကန့် အတွင်းတည်ရှိသည်။
အရှေ့နှင့်အနောက် (၃၀)မိုင် (၃)ဖာလုံ၊ တောင်နှင့်မြောက် (၂၂)မိုင် (၂)ဖာလုံ ကျယ်ဝန်းပြီး ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် (၄၈၁၂၀) ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ တံတားဦးမြို့နယ် အရှေ့ဘက်တွင် မြစ်သားမြို့နယ် နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ မလှိုင်မြို့နယ်နှင့် တောင်သာမြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။
​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၅၅​ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မှာ ညီညာပြန့်ပြူးခြင်းမရှိဘဲ ကုန်းမြင့်ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ဆင်​ခြေ​လျောများ ဖြစ်​ပေါ်ကာ လှိုင်းတွန့်သဏ္ဌာန် တည်ရှိသည်။
နွားထိုးကြီးမြို့နယ်အတွင်း ​ချောင်းအနည်းငယ်သာ စီးဆင်းသည်။
လူဦးရေ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် ရှမ်း၊ကရင်နှင့် ကချင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်ရှိသည်။
စီးပွား​ရေး နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနည်းပါး​​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်းရှိ လူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထားကာ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
​အဓိက စိုက်ပျိုးသီးနှံများမှာ ဝါဂွမ်း၊ ထန်းနှင့် ပဲအမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။
အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော သက်တမ်းရင့် အင်ကြင်းကျောက် ထွက်ရှိရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။
မွေးမြူ​ရေးလုပ်ငန်းကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပဲမျိုးစုံနှင့် ထန်းလျက်တို့ဖြစ်ကာ ရန်ကုန်န​ှင့် မန္တ​လေးမြို့များသို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။
မန္တ​လေးနှင့် မြင်းခြံတို့မှ လူ့သုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဓိကတင်သွင်းသည်။
နိုင်ငံပိုင် ဝါကြိတ်စက်ရုံရှိ​သော်လည်း ၂၀၁၂-၂၀၁၃ဘဏ္ဍာနှစ်မှစတင်ကာ လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းထားသည်။
ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံ၃ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၄၈ခု တည်ရှိသည်။
​ဈေးများ နွားထိုးကြီးမြို့မစည်ပင်သာယာ​ဈေး ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် အခြား​ဒေသများသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့်သာ ဆက်သွယ်နိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်သည်။
မြင်းခြံ-မန္တလေး ကားလမ်းမနှင့် ပုဂံ-မန္တလေး မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မြင်းခြံမြို့မှ အရှေ့ဘက် ၁၉ မိုင်ကွာဝေးပါသည်။
ယခုအခါ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးကို နွားထိုးကြီးမြို့၏ အရှေ့ဘက် ပြင်စည်ကျေးရွာအနီးမှ ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။
ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းမှ တစ်ဆင့် မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ပညာ​ရေး အ​ခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။
အထက နွားထိုးကြီး အထက မြို့မ အထက ပြင်စည် အထက ဝက်လူး အထက ကနား အထက လက်ဝဲ+မြင်းနီ အထက ဆူးဖြူကုန်း အထက ရွာကြီး အထက လုံး​တော အထက အိုးပုံ​တော အထက ကြာပင်အိုင် အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ပဲချက် အလက (ထ(ခွဲ)) မင်းရွာ အလက (ထ(ခွဲ)) ဇေဒိတ် အလက (ထ(ခွဲ)) ဘုံသာ အလက (ထ(ခွဲ)) မကျီးကန် အလက (ထ(ခွဲ)) ကျွန်း​ဒေါင့် အလက (ထ(ခွဲ)) ​လျော်ဖြူ အလက (ထ(ခွဲ)) မျက်ရှု အလက (ထ(ခွဲ)) ​​ဒေါင့်ဘိုး အလက (ထ(ခွဲ)) က​​​ဒေါင် အလက (ထ(ခွဲ)) ဇီး​တော အလက (ထ(ခွဲ)) မလည် အလက ပ​ဒေါင်း အလက နနွင်း​တော်ဘိုး အလက တပါယ် အလက နဘဲမြစ် အလက လက်ပံ အလက ဆား​တောင် ​*အလက ကျောက်တန်း​ အလက ညောင်ပင်ရွာ အလက ကန်ကြီး အလက ထန်း​တောမ ​*အလက ဖောင်ချဉ်း အလက ရွာသာ​အေး အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၀ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး နွားထိုးကြီး မြို့နယ်​ဆေးရုံ ဝက်လူး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ သူစိုး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ကနား တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ထင်ရှား​​သော​နေရာများ နွားထိုးကြီးမြို့၏ အထင်ရှားဆုံးသော တန်ခိုးကြီးဘုရားမှာ ရှင်ပင်သာထွန်းဦးဘုရား ဖြစ်သည်။
ဘုရားပူဇနိယပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် တပို့တွဲလဆန်း (၁) ရက်နေ့မှ တန်ပို့တွဲလပြည့်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပါသည်။
မြင်းခြံခရိုင် () သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြင်းခြံမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|မြင်းခြံခရိုင်မြို့နယ်များ မြင်းခြံခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မြင်းခြံမြို့နယ် မြင်းခြံမြို့ ဆီမီးခုံမြို့ တောင်သာမြို့နယ် တောင်သာမြို့ နွားထိုးကြီးမြို့နယ် နွားထိုးကြီးမြို့ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်သည် ယခင်က မြင်းခြံခရိုင်မှဖြစ်ကာ ၂၀၁၄ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၅ရက်​နေ့တွင် ညောင်ဦးခရိုင်အတွင်းသို့ ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်​နေ့တွင် ငါန်းဇွန်မြို့နယ်ကို ခွဲထုတ်ကာ တံတားဦးခရိုင် အတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ယခင်က မြင်းခြံခရိုင်ကို မြင်းခြံနယ်၊ ပုဂံ(ညောင်ဦး) နယ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တဖန် မြင်းခြံနယ်မှာ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တောင်သာ မြို့နယ်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ ပုဂံ(ညောင်ဦး) နယ်မှာ ပုဂံ(ညောင်ဦး)မြို့နယ်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ငဇွန်(ငါန်းဇွန်) မြို့နယ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ခရိုင်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်၂,၇၁ဝ၊ ကျေးရွာပေါင်း ၄၄၈ ရွာနှင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၄၇၂,၅၅၇ ယောက်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့သည် မြင်းခြံမြို့ဖြစ်၍ ခရိုင်တွင်းရှိ မြို့များကား ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ နွားထိုးကြီး၊ တောင်သာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်း၊ ငဇွန်(ငါန်းဇွန်) တို့ ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား တည်​နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း မြင်းခြံခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်းတွင် ပါဝင်သော ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ဗဟိုလောက်တွင် တည်ရှိ၍ မိုးပါးရေရှား ရပ်ဝန်းတွင် အကျုံးဝင်သည်။