kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ။
ပဋိသံ၊၂၃၅။
အတ္ထင်္ဂမာ ပဟာနာ အသမုပ္ပါဒါ အပ္ပ ဝတ္တိံ ကတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၄။
(ခ) ချုပ်ငြိမ်းခြင်း၊ မရှိခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း: ဖြစ်ပြီးသော အရာများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး နောင်မဖြစ်တော့သည့် အခြေအနေ။
ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ။
ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ။
ဒီ၊၂၊၂၃၁။
ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယာတိ ကာယိကဒုက္ခဿ စေတသိကဒေါမနဿဿ စာတိဣမေသံ ဒိန္နံ အတ္ထင်္ဂမာယ နိရောဓာယာတိ အတ္ထော။
ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော။
သံ၊၁၊၂၆၆။
ပဋိသံ၊၂၀၁။
ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ၊ ဉာယဿ အဓိဂမာယ။
အတ္ထင်္ဂမာယာတိ အတ္ထံ ဂမနတ္ထာယ။
ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ။
ပဋိသံ၊၂၀၀။
အတ္ထင်္ဂမန္တိ ဥပ္ပန္နာနံ အဘာဝဂမနံ၊ အနုပ္ပန္နာနံ အနုပ္ပါဒံ ဝါ၊ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၃။
(ဂ) ပျက်စီးခြင်း: ဖြစ်ပြီးသော အရာများ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားခြင်း။
အယံ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခဿ အတ္ထင်္ဂမော။
သံ၊၁၊၃၀၁။
အတ္ထင်္ဂမောတိ ဘေဒေါ။
ကာမာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ။
အတ္ထင်္ဂမန္တိ ဘေဒံ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၇။
ဟုလည်း ဆိုနိုင်ပါသည်။
၎င်းကို အစ္စန္တအတ္ထင်္ဂမ၊ ဘေဒတ္ထင်္ဂမ ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပြီး၊အတ္ထင်္ဂမောပိ အစ္စန္တအတ္ထင်္ဂမော ဘေဒတ္ထင်္ဂမောတိ ဒုဝိဓော။
ဒေသေဿာမီတိ ဣဒံ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ သမုဒယအတ္ထင်္ဂမံ နိဗ္ဗတ္တဘေဒံ နာမ ဒေသေဿာမိ၊ တံ သုဏာထာတိ အတ္ထော။
ထပ်မံ၍ ခဏိကတ္ထင်္ဂမ၊ ပစ္စယတ္ထင်္ဂမ ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ခဏိကတ္ထင်္ဂမသည် အနိစ္စသဘောဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ဖော်ပြပြီး၊ ပစ္စယတ္ထင်္ဂမသည် မဂ်တရားဖြင့် ဒိဋ္ဌိများ ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ဖော်ပြသည်။
အတ္ထင်္ဂမာပိ ဒွေယေဝ ခဏိကတ္ထင်္ဂမော ပစ္စယတ္ထင်္ဂမော စ။
ခဏိကတ္ထင်္ဂမော နာမ ခယော ဝယော ဘေဒေါ ပရိဘေဒေါ အနိစ္စတာ အန္တရဓာနံ။
ပစ္စယတ္ထင်္ဂမော နာမ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေါ။
သောတာပတ္တိမဂ္ဂေါ ဟိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနသမုဂ္ဃါတောတိ ဝုတ္တော။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၇ အတ္ထင်္ဂမ၏ အမျိုးအစားများ အတ္ထင်္ဂမကို အောက်ပါအတိုင်း နှစ်မျိုးခွဲခြားဖော်ပြထားသည်- အစ္စန္တအတ္ထင်္ဂမ (စင်စစ်မဖြစ်သောအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း) ဘေဒတ္ထင်္ဂမ (ဘင်ခဏအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း) ပါဠိစာသားတွင် “အတ္ထင်္ဂမောပိ အစ္စန္တအတ္ထင်္ဂမော ဘေဒတ္ထင်္ဂမောတိ ဒုဝိဓော” ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ဤနှစ်မျိုးသည် ချုပ်ငြိမ်းမှု၏ မတူညီသော သဘောကို ဖော်ပြသည်။
အစ္စန္တအတ္ထင်္ဂမ ဆိုသည်မှာ စင်စစ်အားဖြင့် တစုံတရာဖြစ်ပေါ်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းသည် အကြောင်းအကျိုး နှစ်ရပ်လုံးတို့၏ အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းခြင်း အခြေအနေကို ညွှန်ပြပေမည်။
ဘေဒတ္ထင်္ဂမ ကား ဖြစ်ပြီးသည့်အရာ၏ ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း (ဘင်ခဏ) အားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းသည် အနိစ္စသဘောကို မီးမောင်းထိုးပြသည်။
အတ္ထင်္ဂမ၏ နောက်ထပ်အမျိုးအစားနှစ်မျိုး ထပ်မံ၍ အတ္ထင်္ဂမကို နောက်ထပ်နည်းဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်- ခဏိကတ္ထင်္ဂမ (ခဏအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း) ပစ္စယတ္ထင်္ဂမ (အကြောင်းတရားအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း) - ခဏိကတ္ထင်္ဂမ ဆိုသည်မှာ ခဏအားဖြင့် ဖြစ်ပြီးပျက်သွားသော ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ဆိုသည်။
၎င်းကို “ခယော ဝယော ဘေဒေါ ပရိဘေဒေါ အနိစ္စတာ အန္တရဓာနံ” ဟူ၍ ဖော်ပြထားပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ကုန်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်း၊ ပြိုကွဲခြင်း၊ ကန့်သတ်ခြင်း၊ အနိစ္စသဘော၊ ပျောက်ကွယ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အနိစ္စတရား၏ သဘောသဘာဝကို ထင်ရှားစေသည်။
ဘေဒတ္ထင်္ဂမ (ဘင်ခဏအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း) အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
- ပစ္စယတ္ထင်္ဂမ ကား အကြောင်းတရားအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းကို “သောတာပတ္တိမဂ္ဂေါ” (သောတာပတ္တိမဂ်တရား) ဟု ဖော်ပြသည်။
သောတာပတ္တိမဂ်သည် ဒိဋ္ဌိများ (မှားယွင်းသော အယူအဆများ) ကို ပယ်ဖျက်နိုင်သော တရားဖြစ်သည်ဟု “ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနသမုဂ္ဃါတောတိ ဝုတ္တော” ဟူသော စကားဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
အစ္စန္တအတ္ထင်္ဂမ (စင်စစ်မဖြစ်သောအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း) နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
ဝယဓမ္မာနုပဿီ = ဝယဒဿန = အပျက်သက်သက် ရှုနည်း ၁။
အဝိဇ္ဇာ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ချုပ်၏၊ ၂။
တဏှာ ချုပ်ခြင်းကြောင့်။
ဥပါဒါန် ချုပ်ခြင်းကြောင့်။
သင်္ခါရ ချုပ်ခြင်းကြောင့်။
ကံ ချုပ်ခြင်းကြောင့်။
[ဤကား အနုပ္ပါဒနိရောဓတည်း၊ အနာဂတ်ရုပ်များ၏ နောင်တစ်ဖန်မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုတည်း၊၊] ကမ္မဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ချုပ်ခြင်းသဘော = ပျက်ခြင်းသဘော။
(ဥပ္ပါဒနိရောဓတည်း။
စိတ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ချုပ်၏၊ (အနုပ္ပါဒနိရောဓတည်း။
) စိတ္တဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ချုပ်ခြင်းသဘော = ပျက်ခြင်းသဘော။
ဥတု ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဥတုဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ချုပ်၏၊ (အနုပ္ပါဒနိရောဓတည်း။
) ဥတုဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ချုပ်ခြင်းသဘော = ပျက်ခြင်းသဘော။
အာဟာရ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ချုပ်၏၊ (အနုပ္ပါဒနိရောဓတည်း။
) အာဟာရဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ချုပ်ခြင်းသဘော = ပျက်ခြင်းသဘော။
) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ခန္ဓာငါးပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ် ကောက်နုတ်ချက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဂျန်ဝန်ယောင်း (; ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၀၄ မွေးဖွား) ကို Wonyoung ဟုလည်း လူသိများပြီး၊ တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူမသည် Starship Entertainment လက်အောက်ရှိ ကေပေါ့ပ် အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖွဲ့ IVE ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Mnet ၏ အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖွဲ့ ရုပ်သံပြိုင်ပွဲ Produce 48 တွင် ပထမဆု ရရှိခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖွဲ့ Iz*One ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် yးခံခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၂၀၀၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ကိုးကားမဲ့အဆိုများပါ ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ (တိ) [သမုဒယဓမ္မ+အနု+ဒိသ+ဏီ။
န-၌ —နုပဿိ၊ ထီ-၌နုပဿိနီ။
] ဟူသည် (ဝင်သက်ထွက်သက်တို့၏) ဖြစ်ရာ-ဖြစ်ကြောင်း-ဟူသောအကြောင်း (ကရဇကာယစသည်)ကို အဖန်ဖန်ရှုလေ့ရှိသော၊ သူ။
သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ (ဒီ၊၂၊၂၃၂။
မ၊၁၊၇၁) တိ ကာယာဒယော ဓမ္မာ သမုဒယဓမ္မာ၊ တေ ပဿန္တော “သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတီ”တိ ဝုစ္စတိ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၄။
သမုဒေတိ ဧတသ္မာတိ သမုဒယော၊ သော ဧဝ ကာရဏဋ္ဌေန ဓမ္မောတိ သမုဒယဓမ္မော၊ အဿာသပဿာသာနံ ဥပ္ပတ္တိဟေတု ကရဇကာယာဒိ၊ တဿ အနုပဿနသီလော သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၀၁။
မ၊ဋီ၊၁၊၃၄၉။
ဘုရားရှင်သည် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန် တွင် သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်ကို သုံးမျိုးခွဲ၍ ညွှန်ကြားထားသည်- သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ (ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို ရှုခြင်း) ဝယဓမ္မာနုပဿီ (ပျက်ကြောင်းသဘောနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို ရှုခြင်း) သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ (ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်း နှစ်မျိုးလုံးကို ရှုခြင်း) ဤသုံးမျိုးကို သတိပဋ္ဌာန် အခန်းတိုင်း (ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ္တ၊ ဓမ္မ) တွင် ခွဲ၍ ရှုရန် ညွှန်ကြားထားပြီး၊ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီသည် သင်္ခါရတရာများ၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှု (သမုဒယ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်ရှု အာရုံပြုရသည်။
ဤသဘောကို ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော် တွင် အရှင်သာရိပုတ္တရာက “အဝိဇ္ဇာသမုဒယာ ရူပသမုဒယော” (အဝိဇ္ဇာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်ခြင်း) ဟု ရှင်းပြထားသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အကြောင်းတရားများကြောင့် အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို သိမြင်ရခြင်း ဖြစ်သည်။
သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ရှုနည်း ယောဂီသူတော်ကောင်းတစ်ဦးသည် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် (ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်း ဉာဏ်) ကို အကျယ်ရှုပွားရာတွင် သမုဒယဓမ္မာနုပဿီကို ကျင့်သုံးရသည်။
၎င်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှု) သဘောတရားကို အခြေခံပြီး၊ အကြောင်းတရားများက အကျိုးတရားများကို ဖြစ်စေပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုရသည်။
ဤရှုနည်းတွင် ခန္ဓာငါးပါး (ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်) ၏ ဖြစ်ပေါ်မှုကို အာရုံပြုသည်။
ဥပမာ- ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် (ကံကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။
တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။
ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။
သင်္ခါရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။
ကံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။
စိတ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ် (စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။
ဥတု ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥတုဇရုပ် (ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။
အာဟာရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ် (အာဟာရကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။
နာမ်ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော (ဥပမာ- ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ) အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ဖြစ်သည်။
တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
သင်္ခါရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
ကံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထု (ဟဒယဝတ္ထု) ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
အာရုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
ဖဿ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။
အလားတူ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသဘောကိုလည်း အကြောင်းတရားများနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှုရသည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်းနှင့် ရှုခြင်း ဤတွင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်း (အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှု ပဉ္စမနည်း) ကို အခြေခံထားသည်။
ဤနည်းတွင် အကြောင်းတရား (ဥပမာ- အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ကံ) များက အကျိုးတရား (ရုပ်၊ နာမ်) များကို ဖြစ်စေပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်ရှုရသည်။
ယောဂီသည် ဤရှုကွက်ကို ကျွမ်းကျင်ပြီးပါက၊ စိတ္တက္ခဏ (စိတ်အခိုက်အတန့်) တစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိသော ခန္ဓာငါးပါးကိုလည်း နည်းတူ ရှုနိုင်သည်။
ဥပမာ- ဘဝင်၊ စုတိ၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ စက္ခုဝိညာဏ် စသည့် စိတ္တက္ခဏများတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ခန္ဓာငါးပါးကို အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှုဖြင့် ဆက်လက် ရှုရပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ၁။
သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ = ဥဒယဒဿန = အဖြစ်သက်သက်ရှုနည်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဝယဓမ္မာနုပဿီ (တိ) [ဝယဓမ္မ+အနုပဿီ]ဟူသည် ချုပ်-ပျက်–ပျက်စီး-ခြင်း သဘောကို အဖန်တလဲလဲ-ရှုလေ့ရှိ-ရှုတတ်-သော၊ သူ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီဝါကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။
ဒီ၊၂၊၂၃၂။
ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါတိ...ဧဝမေဝ ကာယေ ဘိန္နေ နာသပဋေ ဝိဒ္ဓသ္တေ-စိတ္တေ စ နိရုဒ္ဓေ အာဿာသ ပဿာသ ကာယော နာမ နပ္ပဝတ္တတီတိ ကာယာဒိနိရောဓာ အဿာသပဿာသနိရောဓောတိ ဧဝံ ပဿန္တော “ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတီ”တိ ဝုစ္စတိ။
(ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၀၁၊)ဟု ဆိုလိုသည်။
ဝယဓမ္မာနုပဿီ (အပျက်သက်သက် ရှုနည်း) အကြောင်း ဤဆောင်းပါးတွင် “ဝယဓမ္မာနုပဿီ” ဟူသော အပျက်သက်သက် ရှုနည်းကို ပိုမိုလွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ ရှင်းပြပါမည်။
၎င်းသည် အကြောင်းအကျိုးဆက်စပ်မှုကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုပြီး ချုပ်ငြိမ်းမှု နှစ်မျိုး (ဥပ္ပါဒနိရောဓ နှင့် အနုပ္ပါဒနိရောဓ) ကို နားလည်ရန် လိုပါသည်။
အခြေခံသဘောတရား ယောဂီသူတော်ကောင်းတစ်ဦးသည် အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) စသော အကြောင်းတရားများကြောင့် ရုပ် (ရုပ်ခန္ဓာ) စသော အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ဝိပဿနာဉာဏ် (ဉာဏ်မျက်စိ) ဖြင့် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်ထားပြီး ဖြစ်ရသည်။
ထို့အပြင် အကြောင်းတရားများ ချုပ်သွားသောအခါ အကျိုးတရားများလည်း ချုပ်သွားပုံကို အနာဂတ်တွင် အရဟတ္တမဂ် ရရှိမည့်အချိန် သို့မဟုတ် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြီးနောက် အချိန်ကို လှမ်းမျှော်ကြည့်ရှုပြီး သိနိုင်သည်။
ဤနေရာတွင် ချုပ်ငြိမ်းမှု နှစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဥပ္ပါဒနိရောဓ နှင့် အနုပ္ပါဒနိရောဓ ကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။
၁. ဥပ္ပါဒနိရောဓ (ဖြစ်ပြီး ချုပ်ခြင်း) အဓိပ္ပာယ်: အကြောင်းတရားများ (အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ စသည်) နှင့် အကျိုးတရားများ (ရုပ်၊ နာမ် စသည်) သည် ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားသည်။
ဤဖြစ်ပြီး ပျက်သွားမှုကို “ဥပ္ပါဒနိရောဓ” ဟု ခေါ်သည်။
ဥပမာ: အကြောင်းတရားများ ရှိနေသမျှ အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားသည်။
ဥပမာ- မီးဖိုတွင် မီးရှိနေသမျှ မီးခိုးထွက်ပြီး မီးငြိမ်းသွားသောအခါ မီးခိုးလည်း ပျက်သွားသည်။
သဘောသဘာဝ: အကြောင်းများ ဆက်ရှိနေသမျှ အကျိုးများ ဖြစ်-ပျက် ဆက်ဖြစ်နေမည်။
ဤချုပ်ခြင်းကို “ခဏိကနိရောဓ” (ခဏတိုင်း ချုပ်ခြင်း) ဟုလည်း ခေါ်သည်။
၂. အနုပ္ပါဒနိရောဓ (နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်း) အဓိပ္ပာယ်: အကြောင်းတရားများ (အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ စသည်) ကို မဂ်တရားများဖြင့် ပယ်သတ်လိုက်သောအခါ အကျိုးတရားများ (ရုပ်၊ နာမ်) နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်တော့ဘဲ အမြဲတမ်း ချုပ်ငြိမ်းသွားသည်။
ဤချုပ်ခြင်းကို “အနုပ္ပါဒနိရောဓ” ဟု ခေါ်သည်။
မဂ်တရားများ: သောတာပတ္တိမဂ်၊ သကဒါဂါမိမဂ်၊ အနာဂါမိမဂ်တို့က သီးသီးဆိုင်ရာ ကိလေသာများကို ပယ်သတ်သည်။
အရဟတ္တမဂ် (အမြတ်ဆုံးမဂ်) က အဝိဇ္ဇာစသော ကျန်ကိလေသာအားလုံးကို အမြစ်ပြတ် ပယ်သတ်သည်။
ဥပမာ: မီးဖိုထဲက မီးကို ရေလောင်းပြီး လုံးဝငြိမ်းသွားအောင် လုပ်လိုက်သကဲ့သို့၊ အကြောင်းမရှိတော့သဖြင့် အကျိုးလည်း ထပ်မဖြစ်တော့ဘဲ ချုပ်သွားသည်။
သဘောသဘာဝ: အကြောင်းအကျိုး နှစ်ခုလုံး ကုန်စင်သွားပြီး နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်တော့သော ချုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းကို “အသေသဝိရာဂနိရောဓ” (အကြွင်းအကျန် မရှိ ကင်းသွားသော ချုပ်ခြင်း) ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဝယဓမ္မာနုပဿီ ရှုကွက် ယောဂီတစ်ဦးသည် အကြောင်းတရားများ (အဝိဇ္ဇာ စသည်) ချုပ်သွားပုံနှင့် အကျိုးတရားများ (ရုပ် စသည်) ချုပ်သွားပုံကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် အနာဂတ်ကို လှမ်းမျှော်ကြည့်ရှုသည်။
ဥပမာ- အဝိဇ္ဇာ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် (ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်) ချုပ်သွားသည်။
တဏှာ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ချုပ်သွားသည်။
စိတ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ် (စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်) ချုပ်သွားသည်။
ဥတု ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဥတုဇရုပ် (ဥတုကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်) ချုပ်သွားသည်။
အာဟာရ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ် (အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်) ချုပ်သွားသည်။
(အနုပ္ပါဒနိရောဓတည်း။
) ရူပက္ခန္ဓာ၏ ချုပ်ခြင်းသဘော = ပျက်ခြင်းသဘော။
) ဤရှုကွက်တွင်- - ဥပ္ပါဒနိရောဓ: ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားသော ချုပ်ခြင်း။
- အနုပ္ပါဒနိရောဓ: အကြောင်းချုပ်သွားသောကြောင့် အကျိုး နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်တော့ဘဲ ချုပ်သွားခြင်း။
- အဇ္ဈတ္တ (မိမိအတွင်း) နှင့် ဗဟိဒ္ဓ (ပြင်ပ) တစ်လှည့်စီ ရှုရပါသည်။
- ရုပ်အရုံ၊ နာမ်အရုံ စသည့် (၆) လိုင်းကို စိတ္တက္ခဏတိုင်း ခန္ဓာငါးပါး ဖွဲ့၍ ကုသိုလ်ဇော၊ အကုသိုလ်ဇော စသည်ကို ကုန်စင်အောင် ရှုရပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဝယဓမ္မာနုပဿီ = ဝယဒဿန = အပျက်သက်သက် ရှုနည်း သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
“သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ” ဟူသည် အကြောင်းတရားနှင့် အကျိုးတရား၏ ဖြစ်ခြင်း (သမုဒယ) နှင့် ပျက်ခြင်း (ဝယ) ကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုပွားရန်ဖြစ်သည်။
သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ၏ အခြေခံသဘော ဘုရားရှင်သည် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်၊ နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ တို့တွင် သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီကို ညွှန်ကြားထားပြီး၊ ၎င်းသည် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် (ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်း ဉာဏ်) အကျယ်ရှုပွားနည်း၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။
ဤရှုနည်းတွင် ယောဂီသည်- - အကြောင်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်ပုံ (သမုဒယ) - အကြောင်းချုပ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးချုပ်ပုံ (ဝယ) ကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်ရှုရသည်။
ဤနည်းဖြင့် အကြောင်းနှင့် အကျိုးတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို အထပ်ထပ် ရှုပွားပြီး၊ သင်္ခါရတရားများ၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောကို သိမြင်ရန် ဦးတည်သည်။
ရှုပွားနည်းနှင့် လက္ခဏာယာဉ် သုံးချက် သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီကို ရှုရာတွင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှု) သဘောတရားကို အခြေခံပြီး၊ အကြောင်းနှင့် အကျိုးတရားတို့ကို လက္ခဏာယာဉ် သုံးချက် (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) ဖြင့် တင်၍ ရှုရသည်။
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်အဋ္ဌကထာ တွင် “သပ္ပစ္စယနာမရူပဝသေန တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ ဝိပဿနာပဋိပါဋိယာ ‘အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ’ တိ သမ္မသန္တော ဝိစရတိ” ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ အကြောင်းအကျိုး နာမ်ရုပ်တရားများကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဟူသော လက္ခဏာသုံးပါးဖြင့် ဆင်ခြင်၍ ဝိပဿနာရှုရမည်ဖြစ်သည်။
ဥပမာ- ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ပျက် ရှုကွက် ၁. အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။
အဝိဇ္ဇာ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ချုပ်သည်။
- အဝိဇ္ဇာ (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ၊ ကမ္မဇရုပ် (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ။
၂. စိတ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်သည်။
စိတ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ် ချုပ်သည်။
- စိတ် (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ၊ စိတ္တဇရုပ် (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ။
၃. အာဟာရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ် ဖြစ်သည်။
အာဟာရ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ် ချုပ်သည်။
- အာဟာရ (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ၊ အာဟာရဇရုပ် (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ။
ဥပမာ- စက္ခုဝိညာဏ် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ပျက် ရှုကွက် ၁. အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဖြစ်သည်။
အဝိဇ္ဇာ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ချုပ်သည်။
- အဝိဇ္ဇာ (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ။
၂. စက္ခုဝတ္ထု ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဖြစ်သည်။
စက္ခုဝတ္ထု ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ချုပ်သည်။
- စက္ခုဝတ္ထု (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (ဖြစ်-ပျက်) အနိစ္စ။
ဤရှုကွက်များတွင် အကြောင်းတရား၏ ဖြစ်ခြင်း-ချုပ်ခြင်းနှင့် အကျိုးတရား၏ ဖြစ်ခြင်း-ချုပ်ခြင်းကို ဆက်စပ်၍ ရှုပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အနိစ္စသဘောကို သိမြင်ရသည်။
ထို့အပြင် ဒုက္ခလက္ခဏာ (ဆင်းရဲခြင်း) နှင့် အနတ္တလက္ခဏာ (အတ္တ မဟုတ်ခြင်း) ကိုလည်း နည်းတူ တင်၍ ရှုနိုင်သည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်း သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်း ကို အခြေခံထားပြီး၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှုကို ကာလသုံးပါးလုံးအတွက် ရှုရသည်- ပထမအတိတ်အကြောင်းနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး: ဥပမာ- အဝိဇ္ဇာ၊ ကံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပုံ။
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းနှင့် အနာဂတ်အကျိုး: ဥပမာ- တဏှာ၊ ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အနာဂတ် ဘဝ ဖြစ်ပုံ။
ဤရှုနည်းတွင် ယောဂီသည် စိတ္တက္ခဏ (စိတ်အခိုက်အတန့်) တစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိသော ခန္ဓာငါးပါး (ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်) ၏ ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်းကို အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုနှင့်အတူ ရှုပွားရသည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်းကို ကျွမ်းကျင်သူများအတွက် ဤရှုကွက်မှာ လွယ်ကူစွာ နည်းမှီနိုင်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
အလယ်ဖြစ်သော ဝေဒနာမှ စ၍ အဆုံးဖြစ်သော ဇရာမရဏသို့ တိုင်အောင်‌သော အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်‌ဒေသနာ ဒုတိယနည်း(မ၊၁၊၃၃၃။
သံ၊၂၊၁၃။
)ကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်‌ ဒုတိယနည်းဟူ၍ သုံးနှုန်းပါမည်။
ဥပမာနှင့် အဓိပ္ပာယ် ဒုတိယနည်းကို နွယ်ရှာ‌ယောက်ျားနှင့် ဥပမာပြုထားသည်။
ဒုတိယလူ ဆိုသူသည် နွယ်ပင်၏ အလယ်ပိုင်းကို တွေ့မြင်၍ ထိုနေရာတွင် ဖြတ်တောက်ပြီး၊ အလယ်မှ အဆုံးသို့ရှိ နွယ်အားလုံးကို ဆွဲငင် ယူဆောင်သွားသည်။
ဤဥပမာအရ၊ ဘုရားရှင်သည် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝတွင် အနာဂတ်ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်သည့် တရားများ (အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ၊ သင်္ခါရ) မှ စ၍ အနာဂတ်ဘဝ၏ အကျိုးတရားများ (ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ) ဖြစ်ပွားသည်အထိ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ထင်ရှားပြတော်မူသည်။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၄-၅။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၄-၅-၆) ဤသို့ဖြင့် အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒုတိယနည်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ، “အလယ်မှ အဆုံးသို့” ဟူသော သဘောကို ဖော်ပြသည်။
ဒေသနာတော်၏ အနှစ်သာရ မဟာတဏှာသင်္ခယသုတ္တန် တွင် ဘုရားရှင်က “ဝေဒနာမှ စ၍ ဇရာမရဏသို့” ဟူသော ဒုတိယနည်းကို ဟောကြားထားသည်။
၎င်းတွင် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝတွင် ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ကို အလွန်နှစ်သက်ပြီး စွဲလမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဖြစ်စဉ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်- - ဝေဒနာ၏ နှစ်သက်မှု: ဝေဒနာကို “ကောင်းလှစွာ” ဟု အားရပါးရ နှစ်သက်ပြီး၊ မျိုမတတ် စွဲလမ်းသည်။
- နန္ဒီ (နှစ်သက်ခြင်း): ဤစွဲလမ်းမှုမှ နန္ဒီရာဂ (နှစ်သက်တပ်မက်မှု) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
- ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု): နန္ဒီသည် ဥပါဒါန်ဖြစ်လာသည်။
- ဘဝ: ဥပါဒါန်ကြောင့် ဘဝ (ကမ္မဘဝ) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
- ဇာတိ: ဘဝကြောင့် ဇာတိ (မွေးဖွားခြင်း) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
- ဇရာမရဏ စသည်: ဇာတိကြောင့် ဇရာ (အိုမှု)၊ မရဏ (သေမှု)၊ သောက (ဝမ်းနည်းမှု)၊ ပရိဒေဝ (ငိုကြွေးမှု)၊ ဒုက္ခ၊ ဒေါမနဿ၊ ဥပါယာသ (စိတ်ဆင်းရဲမှု) တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဤဖြစ်စဉ်သည် ဝေဒနာဆိုသော “အလယ်ပိုင်း” မှ စ၍ ဇရာမရဏဆိုသော “အဆုံး” သို့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ထင်ရှားပြသည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ နွယ်ပင်၏ အလယ်ပိုင်းကို ဖြတ်တောက်၍ အဖျားပိုင်းကို ဆွဲယူသလို၊ ဝေဒနာမှ စတင်ပြီး အနာဂတ်ဒုက္ခဖြစ်စဉ်ကို ဆက်လက် ဖော်ထုတ်သည်။
တဿ တံ ဝေဒနံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ။
ယာ ဝေဒနာသု နန္ဒီ၊ တဒုပါဒါနံ။
တဿုပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ။
(မ၊၁၊၃၃၃။
) ဒုတိယနည်း၏ ရှုကွက် ဒုတိယနည်းတွင် ပစ္စုပ္ပန်မှ အနာဂတ်သို့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြမ်းသည်- - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရား: သဠာယတန (အာယတန ခြောက်ပါး)၊ ဖဿ (ထိတွေ့မှု)၊ ဝေဒနာ (ခံစားမှု)၊ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု)၊ တဏှာ (တပ်မက်မှု)၊ ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု)၊ ဘဝ (ကမ္မဘဝ-သင်္ခါရ)။
- အနာဂတ် အကျိုးတရား: ဇာတိ (မွေးဖွားခြင်း)၊ ဇရာမရဏ (အိုမှု-သေမှု)။
အနာဂတ်သံသရာခရီး ဆက်ရှိနေပါက- - ပထမအနာဂတ် အကြောင်းတရား: သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ။
- ဒုတိယအနာဂတ် အကျိုးတရား: ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ။
အလားတူ၊ အတိတ်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ ရှုနိုင်သည်- - ပထမအတိတ် အကြောင်းတရား: သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ။
- ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးတရား: ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ။
ဤသို့ဖြင့် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် အဆက်ဆက်ကို အကြောင်းအကျိုး ကွင်းဆက်အဖြစ် ရှုပွားနိုင်သည်။
ဒုတိယနည်း၏ ထူးခြားချက် ဒုတိယနည်းသည် ဝေဒနာ သို့မဟုတ် သဠာယတန ဆိုသော အလယ်ပိုင်းမှ စတင်၍ အနာဂတ်ဒုက္ခဖြစ်စဉ်၏ အဆုံးဖြစ်သည့် ဇရာမရဏသို့ ဦးတည်သည်။
၎င်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပထမနည်းနှင့် တူညီမှုရှိသည်ကို သဘောပေါက်နိုင်ပေသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ၂။
အလယ်မှ အဆုံးသို့ = အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် (၂) ၂။
အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် ဒုတိယနည်း (၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
အဆုံးဖြစ်သော ဇရာမရဏမှသည် အစဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာသို့တိုင်အောင် ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဟောကြားတော်မူအပ်သော ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် ပထမနည်း(မ၊၁၊၃၂၈။
)ကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်‌ တတိယနည်းဟူ၍ သုံးနှုန်းပါမည်။
ဥပမာနှင့် အဓိပ္ပာယ် တတိယနည်းကို နွယ်‌ခွေယောကျ်ားနှင့် ဥပမာပြုထားသည်။
တတိယလူ ဆိုသူသည် နွယ်ပင်၏ အညွှန့်အဖျားကို စတင်တွေ့မြင်၍ ထိုအဖျားမှ အရင်းအထိ နွယ်အားလုံးကို ဆွဲငင် ယူဆောင်သွားသည်။
ဤဥပမာအရ၊ ဘုရားရှင်သည် သတ္တဝါများ၏ ဘဝတစ်ခုတွင် ဇရာမရဏ (အိုမှု-သေမှု) စသော ဝဋ်ဒုက္ခများကို မြင်၍၊ ထိုဒုက္ခများ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ဇာတိ (မွေးဖွားခြင်း) မှ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) အထိ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဟောကြားသည်။
ဤသို့ဖြင့် ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော် ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ “အဆုံးမှ အစသို့” ဟူသော သဘောကို ဖော်ပြသည်။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၄။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၅။
) ဒေသနာတော်၏ အနှစ်သာရ ဘုရားရှင်သည် ဇရာမရဏမှ စတင်၍ အဝိဇ္ဇာသို့တိုင်အောင် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဟောကြားတော်မူသည်။
၎င်းကို ရဟန်းများအား မေးခွန်းထုတ်သည့် ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်- - မြတ်စွာဘုရား မေးတော်မူသည်: “ဇာတိအကြောင်းခံကြောင့် ဇရာမရဏ ဖြစ်သလော၊ မဖြစ်သလော။
သင်တို့၏ အယူအဆကား အဘယ်နည်း။
” - ရဟန်းများ လျှောက်ထားသည်: “ဇာတိအကြောင်းခံကြောင့် ဇရာမရဏ ဖြစ်ပါ၏။
” - မြတ်စွာဘုရား ဆက်လက် မေးတော်မူသည်: “ဘဝအကြောင်းခံကြောင့် ဇာတိ ဖြစ်သလော။
… အဝိဇ္ဇာအကြောင်းခံကြောင့် သင်္ခါရ ဖြစ်သလော။
” - ရဟန်းများ လျှောက်ထားသည်: “အဝိဇ္ဇာအကြောင်းခံကြောင့် သင်္ခါရ ဖြစ်ပါ၏။
” ဤသို့ဖြင့် ဘုရားရှင်သည် ဇရာမရဏဆိုသော “အဆုံး” မှ အဝိဇ္ဇာဆိုသော “အစ” သို့ အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဒုက္ခဖြစ်စဉ်၏ ဇာစ်မြစ်ကို ထင်ရှားပြတော်မူသည်။
တတိယနည်း၏ ရှုကွက် ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တတိယနည်းတွင် အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ရှုပွားသည်။
၎င်း၏ အစဉ်အလာကို အဓွန့်ကာလအလိုက် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြမ်းသည်- - အနာဂတ် အဓွန့်: ၁. ဇရာမရဏ (အိုမှု-သေမှု) ၂. ဇာတိ (မွေးဖွားခြင်း) - ပစ္စုပ္ပန် အဓွန့်: ၃. ဘဝ (ကမ္မဘဝ) ၄. ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု) ၅. တဏှာ (တပ်မက်မှု) ၆. ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ၇. ဖဿ (ထိတွေ့မှု) ၈. သဠာယတန (အာယတန ခြောက်ပါး) ၉. နာမ်ရုပ် (နာမ်-ရုပ်) ၁၀. ဝိညာဏ် (ဝိဉာဏ်) - အတိတ် အဓွန့်: ၁၁. သင်္ခါရ (အကျင့်ဆောင်မှု) ၁၂. အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) အနာဂတ်ဘက်သို့ ဆက်ရှုခြင်း - ဒုတိယအနာဂတ်: ဇရာမရဏ၊ ဇာတိ - ပထမအနာဂတ်: ဘဝ၊ ဥပါဒါန်၊ တဏှာ၊ ဝေဒနာ၊ ဖဿ၊ သဠာယတန၊ နာမ်ရုပ်၊ ဝိညာဏ် - ပစ္စုပ္ပန်: သင်္ခါရ၊ အဝိဇ္ဇာ အတိတ်ဘက်သို့ ဆက်ရှုခြင်း - ပစ္စုပ္ပန်: ဇရာမရဣ၊ ဇာတိ - ပထမအတိတ်: ဘဝ၊ ဥပါဒါန်၊ တဏှာ၊ ဝေဒနာ၊ ဖဿ၊ သဠာယတန၊ နာမ်ရုပ်၊ ဝိညာဏ် - ဒုတိယအတိတ်: သင်္ခါရ၊ အဝိဇ္ဇာ ဤသို့ဖြင့် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် အဆက်ဆက်ကို အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ရှုပွားနိုင်သည်။
တတိယနည်း၏ ရှုကွက် ဥပမာ ယောဂီသည် ဇရာမရဏမှ အဝိဇ္ဇာသို့ အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်ရှုရသည်- “ဇာတိဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇရာမရဏ ဖြစ်သည်။
ဇာတိက အကြောင်း၊ ဇရာမရဏက အကျိုး။
” “ကမ္မဘဝဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကမ္မဘဝက အကြောင်း၊ ဇာတိက အကျိုး။
” “ဥပါဒါန်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်သည်။
ဥပါဒါန်က အကြောင်း၊ ကမ္မဘဝက အကျိုး။
” - ဤသို့ဖြင့် အဝိဇ္ဇာသို့တိုင်အောင် ဆက်လက် ရှုပွားသည်။
ဤနည်းသည် အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပထမနည်းကို ကျွမ်းကျင်သူများအတွက် လွယ်ကူစွာ နည်းမှီနိုင်ပြီး၊ ပြောင်းပြန်လှန်၍ သိမ်းဆည်းရုံသာ ဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ၃။
အဆုံးမှ အစသို့ = ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော်နည်း (၁) ၃။
အဆုံးမှ အစသို့ = ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် (၁) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဝေဒနာ (ခံစားမှု) သို့မဟုတ် အာဟာရ (အာဟာရလေးပါး) ဆိုသော “အလယ်ပိုင်း” မှ စတင်၍ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) ဆိုသော “အရင်း” သို့တိုင်အောင် အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဟောကြားထားသော ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် ဒုတိယနည်း(သံ၊၁၊၂၅၃။
)ကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်‌ စတုတ္ထနည်းဟူ၍ သုံးနှုန်းပါမည်။
ဥပမာနှင့် အဓိပ္ပာယ် စတုတ္ထနည်းကို နွယ်ရှာယောကျ်ားနှင့် ဥပမာပြုထားသည်။
စတုတ္ထလူ ဆိုသူသည် နွယ်ပင်၏ အလယ်ပိုင်းကို တွေ့မြင်၍ ထိုနေရာတွင် ဖြတ်တောက်ပြီး၊ အလယ်မှ အရင်းအထိ နွယ်အားလုံးကို ဆွဲငင် ယူဆောင်သွားသည်။
ဤဥပမာအရ ، ဘုရားရှင်သည် ဝေဒနာ (ခံစားမှု) သို့မဟုတ် အာဟာရ (အာဟာရလေးပါး) ဆိုသော “အလယ်ပိုင်း” မှ စတင်၍ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) ဆိုသော “အရင်း” သို့တိုင်အောင် အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဟောကြားသည်။
ဤသို့ဖြင့် ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော် ဒုတိယနည်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ “အလယ်မှ အစသို့” ဟူသော သဘောကို ဖော်ပြသည်။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၄-၁၂၅။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၄-၁၅၅။
) ဒေသနာတော်၏ အနှစ်သာရ ဘုရားရှင်သည် အာဟာရသုတ္တန် (နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်) တွင် အာဟာရလေးပါး (ကဗဠီကာရအာဟာရ၊ ဖဿာဟာရ၊မနောသဉ္စေတနာဟာရ၊ ဝိညာဏာဟာရ) မှ စတင်၍ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဟောကြားထားသည်။
၎င်းတွင် အာဟာရလေးပါး၏ အကြောင်းရင်းကို စူးစမ်းရာ တဏှာ (တပ်မက်မှု) သို့ ဆက်သွယ်ပြီး၊ တဏှာ၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဝေဒနာ (ခံစားမှု)၊ ဖဿ (ထိတွေ့မှု) စသည်ဖြင့် ဆက်လက်၍ အဝိဇ္ဇာသို့ ဆက်သွယ်သည်။
ဤဒေသနာတော်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်- - မြတ်စွာဘုရား မေးတော်မူသည်: “ရဟန်းတို့၊ ဤအာဟာရလေးပါးတို့သည် အဘယ်တရားလျှင် အကြောင်းရင်း (နိဒါန်း) ရှိကုန်သနည်း။
” - ဒေသနာတော်: “အာဟာရလေးပါးတို့သည် တဏှာလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိကုန်၏။
… တဏှာသည် ဝေဒနာလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိ၏။
… သင်္ခါရတို့သည် အဝိဇ္ဇာလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိကုန်၏။
” ဤသို့ဖြင့် အာဟာရ သို့မဟုတ် ဝေဒနာဆိုသော “အလယ်ပိုင်း” မှ စတင်၍ အဝိဇ္ဇာဆိုသော “အရင်း” သို့ အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ဒုက္ခဖြစ်စဉ်၏ ဇာစ်မြစ်ကို ထင်ရှားပြတော်မူသည်။
အာဟာရလေးပါး၏ သဘောသဘာဝ စတုတ္ထနည်းတွင် အာဟာရလေးပါးကို အဓိကထား၍ စတင်ရှုပွားသည်။
ဤအာဟာရများကို ဝိပါကဝဋ် (အကျိုးစဉ်) နှင့် ကမ္မဝဋ် (ကံစဉ်) အဖြစ် ခွဲခြမ်းထားသည်။
၁. ဝိပါကဝဋ်အာဟာရ - ကဗဠီကာရအာဟာရ: ကမ္မဇရုပ်တို့တွင် ပါဝင်သော ကမ္မဇဩဇာ (ကံကြောင့် ဖြစ်သော အစာအာဟာရ)။
- ဖဿာဟာရ: ဝိပါကဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်သော ဖဿ (ထိတွေ့မှု)။
- မနောသဉ္စေတနာဟာရ: ဝိပါကဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်သော စေတနာ (စိတ်လှုံ့ဆော်မှု)။
- ဝိညာဏာဟာရ: ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် (ဝိပါကဝိဉာဏ်)။
၂. ကမ္မဝဋ်အာဟာရ (အနုပါဒိဏ္ဏကအာဟာရ) - ကဗဠီကာရအာဟာရ: စတုသမုဋ္ဌာနိကဩဇာ (ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရဇဩဇာ)။
- ဖဿာဟာရ: ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ကြိယာစိတ်နှင့် ယှဉ်သော ဖဿ။
- မနောသေဉ္စတနာဟာရ: ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ကြိယာစေတနာ။
- ဝိညာဏာဟာရ: ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ကြိယာဝိညာဏ်။
ဤအာဟာရလေးပါးသည် သတ္တဝါများ၏ တည်တံ့မှုကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး၊ သံသရာဝဋ်ဒုက္ခ၏ အဆက်မပြတ် လည်ပတ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။
စတုတ္ထနည်း၏ ရှုကွက် စတုတ္ထနည်းတွင် အာဟာရ သို့မဟုတ် ဝေဒနာမှ စတင်၍ အဝိဇ္ဇာသို့တိုင်အောင် အကျိုးမှ အကြောင်းသို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ရှုပွားသည်။
ဝိပါကဝဋ်အာဟာရမှ ရှုပုံ ယောဂီသည် ပဋိသန္ဓေအခိုက်၌ ဝိပါကဝဋ်အာဟာရလေးပါးမှ စတင်၍ ရှုပွားနိုင်သည်- - ပစ္စုပ္ပန်: အာဟာရလေးပါး (ကမ္မဇဩဇာ၊ ဖဿ၊ စေတနာ၊ ဝိညာဏ်) = ဇာတိ။
- ပထမအတိတ်: ဘဝ (ကမ္မဘဝ)၊ ဥပါဒါန်၊ တဏှာ၊ ဝေဒနာ၊ ဖဿ၊ သဠာယတန၊ နာမ်ရုပ်၊ ဝိညာဏ်။
- ဒုတိယအတိတ်: သင်္ခါရ၊ အဝိဇ္ဇာ။
ကမ္မဝဋ်အာဟာရမှ ရှုပုံ ယောဂီသည် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝတွင် ကုသိုလ်ကံတစ်ခုကို ပြုစုစဉ် ဖြစ်ပေါ်သော အာဟာရလေးပါးမှ စတင်၍ ရှုနိုင်သည်- - ပစ္စုပ္ပန်: အာဟာရလေးပါး (စတုသမုဋ္ဌာနိကဩဇာ၊ ဖဿ၊ စေတနာ၊ ကုသိုလ်ဝိညာဏ်) = ကမ္မဘဝ၊ ဥပါဒါန်၊ တဏှာ၊ ဝေဒနာ၊ ဖဿ၊ သဠာယတန၊ နာမ်ရုပ်၊ ဝိညာဏ်။
- ပထမအတိတ်: သင်္ခါရ၊ အဝိဇ္ဇာ။
အနာဂတ်ဝိပါကဝဋ်အာဟာရမှ ရှုပုံ ယောဂီသည် အနာဂတ်ပဋိသန္ဓေတွင် ဖြစ်ပေါ်မည့် အာဟာရလေးပါးမှ စတင်၍ ရှုနိုင်သည်- - အနာဂတ်: အာဟာရလေးပါး (ကမ္မဇဩဇာ၊ ဖဿ၊ စေတနာ၊ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်) = ဇာတိ။
- ပစ္စုပ္ပန်: ကမ္မဘဝ၊ ဥပါဒါန်၊ တဏှာ၊ ဝေဒနာ၊ ဖဿ၊ သဠာယတန၊ နာမ်ရုပ်၊ ဝိညာဏ်။
- အတိတ်: သင်္ခါရ၊ အဝိဇ္ဇာ။
ဤရှုကွက်များသည် အလယ်ပိုင်း (အာဟာရ သို့မဟုတ် ဝေဒနာ) မှ အရင်း (အဝိဇ္ဇာ) သို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ဖော်ထုတ်သည်။
စတုတ္ထနည်း၏ ထူးခြားချက်နှင့် အကျိုးကျေးဇူး စတုတ္ထနည်းသည် အာဟာရ သို့မဟုတ် ဝေဒနာ ဆိုသော အလယ်ပိုင်းမှ စတင်၍ အဝိဇ္ဇာ ဆိုသော အစသို့ ပြောင်းပြန်လှန် ရှုပွားခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းသည် တတိယနည်း (ဇရာမရဏမှ အဝိဇ္ဇာသို့) နှင့် ကွဲပြားပြီး၊ အာဟာရလေးပါးကို အဓိကထား၍ ဒုက္ခဖြစ်စဉ်၏ အရင်းခံကို စူးစမ်းသည်။