kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုကာလ၌ အစ္စရေးနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး မိုရှေးဒါယန်းက အရှေ့တောင်အာရှရှိ စစ်ကျောင်းများကို လေ့လာရေးလာ၍ ဗထူးသို့ ရောက်လာသည်။
မိုရှေးဒါယန်းက သင်တန်းသား ထွန်းရီနှင့် မြေပုံစစ်ထိုးတမ်းကစားရာ ညနေ ၆ နာရီမှ မနက် ၄ နာရီခန့်အထိ ကြာမြင့်ပြီးနောက် ထွန်းရီက နိုင်သည်။
မိုရှေးဒါယန်းက စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အားပေးချီးကျူးခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ် တွင် ကယားလက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း (၁) ၌ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ဖြင့် တပ်ရင်းမှူး၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ၌ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း (၅) တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် တပ်ရင်းမှူး၊ ၁၉၇၀ ပြည့်တွင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၌ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ဒုတိယတိုင်းမှူး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒုတိုင်းမှူးဖြစ်သည့်အတွက် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်လည်း ဖြစ်လာသည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ် ၌ နာမည်ကျော် ကွမ်းလုံ ရက် (၄၀) တိုက်ပွဲကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ် တွင် ကြည်း စစ်ဆင်းရေးအထူးအဖွဲ့မှူး၊ ၁၉၇၉ ခုတွင် ဗိုလ်ချုပ်၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၇ ရက်တွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ၁၉၈၃ ခုတွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်အဖြစ် ရာထူးနေရာများ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၈၅ ခုတွင် အငြိမ်းစားယူသည်။
ဦးထွန်းရီသည် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ယူခဲ့စဥ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုယ်စား တပ်မတော်တစ်ခုလုံးကို တာဝန်ယူကွပ်ကဲရသည်။
တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းရေး၊ လေ့ကျင့်ရေး၊ အရည် အသွေးတိုးမြှင့်ရေး စစ်ဆင်ရေး စသည်တို့အတွက် တာဝန်ယူကြီးကြပ်ရသည်။
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ထင် သည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီတာဝန်များ၊ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဝင်း၏ အနီးကပ် တာဝန်များနှင့် အချိန်လုဆောင်ရွက်နေရသောကြောင့် တပ်မတော်ဆိုင်ရာကိစ္စများကို ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းရီအား တာဝန်ပေးထားရသည်ဟု ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း စာရေးဆရာမောင်ဆွေသက် ၏ အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော် စစ်မှော်အောင်သော စစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ စာအုပ်၌ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
လမ်းစဥ်ပါတီနိုင်ငံရေးဘဝ ၁၉၈၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလဆန်းတွင် ကျင်းပသည့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီအား ပါတီဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် CEC အဖြစ် ရွေးချယ်လိုက်ခြင်းဖြင့် စစ်သားဘဝ နှင့် ပူးတွဲ၍ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလောကထဲ စတင် ခြေချလာခဲ့သည်။
ဆက်၍ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အထူးအစည်းအဝေးမှတဆင့်လည်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းရီ သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်တာဝန်ပေးခံရသည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း စာရေးဆရာမောင်ဆွေသက် ၏ အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော် စစ်မှော်အောင်သော စစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ စာအုပ်၌ပင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ သည် စစ်သားဘဝကို ခုံမင်လွန်း၍ အသက်ခြောက်ဆယ်ပြည့်သည်အထိ စစ်မှုထမ်းခွင့် ရလိုပါကြောင်းကို အထက်အဆင့်ဆင့်သို့ တင်ပြခဲ့သော်လည်း မရခဲ့ဟု ဖော်ပြသည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် အရောက် ၎င်း အသက် ၅၇ နှစ် တွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်တာဝန် ကို လက်ခံလိုက်ရသည်။
ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို လက်လွှတ်လိုက်ရပြီး၊သူသည် စစ်တပ်နှင့် မသက်ဆိုင်တော့ဘဲ နိုင်ငံတော်စီမံခန့်ခွဲရေး တာဝန်ပိုင်းသို့ လုံးလုံး ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ် တွင် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆက်နေရသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် တွင် ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပါတီနိုင်ငံရေးဘဝ ၈၈၈၈ အရေးအခင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ သည် ၁၉၈၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် ပါတီ၏ အမွေကိုဆက်ခံယူသည့် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (တစည) ဖွဲ့သည့်နောက် ဦးထွန်းရီ သည် ထိုနိုင်ငံရေးပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ပါခွင့်ရသည်။
သူပါဝင်သည့် တစညပါတီ သည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ၁၂ ဦး အနိုင်ရသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာ အမျိုးသားညီလာခံ စလုပ်တယ်။
အန်ကယ်လ်တို့က ၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ၁၂ ယောက်ပဲရတယ်။
NLD သည်လည်း ၃၉၂ ဦး အနိုင်ရခဲ့သည်။
၁၉၉၃ ခုနှသ် တွင် စစ်အစိုးရသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရန် အတွက် အမျိုးသား ညီလာခံ ကို ခေါ်ယူသည်။
၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ် အချိုးအစား နှင့် ညီလာခံတက်ရချိန် တစညပါတီ သည် အချိုးကျအနေဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး တက်ရောက်ရသည်။
ထို ၃ ဦးထဲ ဦးထွန်းရီသည် တစညကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရပြီး၊၁၉၉၃ ခုနှစ် မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ကာလအထိ သူသည် အမျိုးသားညီလာခံ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေး ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂ဝဝ၅ ခုနှစ် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် တစညပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာကျော် ကွယ်လွန်သည်။
ထိုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ပါတီအထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဦးထွန်းရီ သည် လစ်လပ်နေသည့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခံရသည်။
သူသည် ကွယ်လွန်သည်အထိ တစညပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။
မိသားစုဘဝ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်နန်းခမ်းဆိုင်နှင့် မောင်ဇော်ထွန်း၊ မောင်ကျော်သူ၊ မောင်အောင်သူ ဟူသော သားသုံးဦး၊ မခင်အေးရီ၊ မအေးမြင့်ရီ၊ မဥမ္မာထွန်းရီဟူသော သမီးသုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၁၄ ခု၊ ဧပြီလ ၄ ရက်တွင် ရွှေဂုံတိုင်အထူးကုဆေးခန်း၌ လူကြီးရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်သည်။
ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဦးထွန်းရီအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၂၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ။
thumb|ရိုက်တာသတင်းဌာနကို စတင်တည်ထောင်သူ ပေါလ် ရွိုက်တာ (၁၈၆၅ ခန့်က ရိုက်ကူးထားသောပုံ) ရိုက်တာ (; (; /ရွိုက်တာဇ်/) သည် ကနေဒါအခြေစိုက် တောမ်ဆန် ရွိုက်တာဇ် ကော်ပိုရေးရှင်းက (Thomson Reuters) ပိုင်ဆိုင်သော သတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သတင်းဌာနတွင် သတင်းထောက် ၂,၅၀၀ ခန့်နှင့် ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ၆၀၀ ခန့်ရှိ၍ ကမ္ဘာအနှံ့ နေရာဒေသပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၌ သတင်းရယူနေသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်၏။
ရိုက်တာသတင်းဌာနသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ အကြီးဆုံးသောသတင်းဌာနများအနက်တစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။
၁၈၅၁ ခုနှစ် လန်ဒန်မြို့တွင် ဂျာမန်ဖွား ပေါလ် ရွိုက်တာက သတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ထို့နောက် တောမ်ဆန် ကော်ပိုရေးရှင်းက ၂၀၀၈ တွင် ရယူခဲ့ပြီး ယခု၌မူ တောမ်ဆန် ရွိုက်တာ၏ မီဒီယာအခွဲတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
မြန်မာသတင်းထောက်များ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာရွာတစ်ရွာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူသတ်ပွဲအား စုံစမ်းစစ်ဆေးနေစဉ် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်များကို ရယူခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ရိုက်တာသတင်းထောက်နှစ်ဦး ကိုဝလုံးနှင့် ကိုကျော်စိုးဦးကို ထောင်ဒဏ် (၇) နှစ်စီ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့၏ ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရမှုတို့ကို သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။
သတင်းထောက်များဖြစ်သည့် ဝလုံးနှင့် ကျော်စိုးဦးတို့သည် Foreign Press Association Media Award နှင့် Pulitzer Prize for International Reporting အပါအဝင် ဆုများစွာကို ရရှိခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက် Time Person of the Year အဖြစ် အခြားသော ဖိနှိပ်ခံသတင်းထောက်များနှင့်အတူ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
. ထောင်ထဲတွင် ၅၁၁ ရက်ကြာနေထိုင်ပြီးနောက် ကိုဝလုံးနှင့် ကိုကျော်စိုးဦးတို့သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
မြန်မာနောင်း (အင်္ဂလိပ်: Myanmar Now) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အခြေစိုက်သတင်းအေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာနောင်းစာနယ်ဇင်းသမားများသည် ဗမာ၊ အင်္ဂလိပ်နှစ်ဘာသာသုံးဘာသာဖြင့် သတင်းဆောင်းပါးများကိုအွန်လိုင်းဝက်ဘ်ဆိုက်များပေါ်တွင် ထုတ်ဝေရေးသားဖြန့်ဖြူးသည်။
အေဂျင်စီအနေဖြင့်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိသတင်းနှင့်သတင်းမီဒီယာ ၅၀ ကျော်၏သတင်းများကိုပုံမှန်ထုတ်ဝေသည့်ဖြန့်ဖြူးသောကွန်ရက်တစ်ခုနှင့်အတူအခမဲ့ဖြန့်ဝေသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာနောင်းကို ဖတ်ရှုသူ ၃၅၀,၀၀၀ ကျော်နှင့် မြန်မာနောင်းသတင်းထောက် ၃၀ ရှိသည်။
၎င်းသည် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု ၊ ကလေးအလုပ်သမား ၊ လူ့အခွင့်အရေး နှင့် တရားမျှတမှု အပါအဝင် အခြားသော အရေးပါသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဖော်ထုတ်ရေးသားခဲ့သည်။
သမိုင်း မြန်မာနောင်းကို လွတ်လပ်သော ဘက်မလိုက်သည့် သတင်းမီဒီယာလောကထွန်းကားတိုးတက်ရန်အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Thomson Reuters ဖောင်ဒေးရှင်းမှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သတင်းဝန်ဆောင်မှုကို ဩဂုတ်လတွင် တရားဝင်စတင်ခဲ့သည်။
အေဂျင်စီကို သတင်းထောက်ချုပ်နှင့် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုဆွေဝင်းနှင့် ရိုက်တာသတင်းထောက်သင်းလဲ့ဝင်မှ ဦး ဆောင်သည်။
သတင်းဝန်ဆောင်မှုစတင်သည့် အချိန်မှစ၍ ကိုဆွေဝင်းအပါအဝင် မြန်မာနောင်း၏ဂျာနယ်လစ်အတော်များများသည် ၎င်းတို့၏ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ချက်များအတွက် စစ်တပ်နှင့်ဥပဒေအာဏာပိုင်များမှ မကြာခဏခြိမ်းခြောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင်၏ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရသည် မြန်မာနောင်းရုံးခန်းအား ဝင်ရောက်စီးနင်းဖျက်စီးခဲ့သည်။
မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရသည် လတ်တလောဖြစ်ပွားနေသည့် ဆန္ဒပြမှုများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် မြန်မာနောင်းအပါအဝင် သတင်းမီဒီယာ ၅ ခုအား ထုတ်ဝေခွင့် ပိတ်သိမ်းလိုက်သော်လည်း မြန်မာနောင်းမှ တရားမဝင်အမိန့်ဟုဆိုကာ ဆက်လက်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်များ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနောင်းသတင်းထောက် ထက်ကောင်းလင်းသည် သူ၏ နိုင်ငံအတွင်းရှိ လိင်အလုပ်သမားများအတွက် ရေးသားခဲ့သည့် ဆောင်းပါးတစ်ခုကြောင့် ဥရောပကော်မရှင်မှ ချီးမြှင့်သော Lorenzo Natali Media Prize ကို ရရှိခဲ့သည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် သူသည် ၉၆၉ လှုပ်ရှားမှုအတွင်း စုံစမ်းဖော်ထုတ်မှုများအတွက် အာရှ သတင်းစာထုတ်ဝေသူများအဖွဲ့ဆုပေးပွဲတွင် ဆုရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကိုဆွေဝင်းသည် မြန်မာနောင်းအယ်ဒီတာချုပ်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသတင်းစာအား ဘက်မလိုက်ရန်နှင့် အရေအသွေးပြည့်မီရန် ဦးဆောင်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် Ramon Magsaysay Award for Emergent Leadership ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနောင်းသည် ၎င်း၏သတင်းပေးပို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်များကြောင့် Online Journalism Award for "2020 Excellence in Collaboration and Partnerships" ကို ရရှိခဲ့သည်။
+သတင်းတိုက်မှ ရရှိသည့် ဆုများရရှိခဲ့သော ဆုများချီးမြှင့်သူနှစ်၁။
Special AwardOne World Media Awards 20212021၂။
Excellence in Human Rights Reporting (Regional) "Human responses to the junta’s cruelty"Society of Publishers in Asia 2022၃။
Excellence in Human Rights Reporting (Regional) "Myanmar's many forms of resistance"Society of Publishers in Asia 2023၄။
Excellence in Human Rights Reporting (Regional) "Horror of War"Society of Publishers in Asia 2024 သတင်းထောက် ဖမ်းဆီးမှု မြန်မာနောင်းဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုစိုင်းဇော်သိုက်ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်က မိုခါမုန်တိုင်း ဖြစ်ရာဒေသမှာ သွားရောက်သတင်းဓာတ်ပုံရိုက်ကူးချိန် စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး သဘာဝဘေး အန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ ဆူပူလှုံ့ဆော်မှုဆိုင်ရာဥပဒေ၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ၊ နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှုဥပဒေများနှင့်စွပ်စွဲကာ စစ်ခုံရုံးကနေ ထောင် အနှစ် ၂၀ အထိ ချမှတ်ထားသည်။
​ အခြားဖတ်ရန် မြန်မာတိုင်း(မ်)သတင်းစာ ဧရာဝတီ သတင်းစာ ၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ (7 Day News) ကိုးကားချက်များ ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ သတင်းမီဒီယာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သတင်းစာများ။
ဆပ်ပြာကျင်းရွာ အမည်ရှိသည့် ရွာများမှာ ဆပ်ပြာကျင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ် ဆပ်ပြာကျင်းရွာ၊ ရှားတော၊ မြန်အောင်မြို့နယ် အမှတ် (၃) (ခေါ်) ဆပ်ပြာကျင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ် ဆပ်ပျာကျင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ် ဆပ်ပျာကျင်းရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ် ဆပ်ပျာကျင်းရွာ၊ သရက်ပင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ် ဆပ်ပျာကျင်းရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ် ဆပ်ပျာကျင်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်။
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းခံရသည့်အတွက် မခံမရပ်နိုင်သော လူထုမှ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးအမည်ဖြင့် ဆန္ဒပြခြင်း၊ သပိတ်မှောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လျက် ရှိကြသည်။
ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းများ၊ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ခြင်းများစွာ ပါဝင်သော်လည်း အာဏာပိုင်များဘက်က နှိမ်နင်းမှုများကြောင့် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ၅၁၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။
လွတ်လပ်သောသတင်းမီဒီယာများက သတင်းရယူရန်ခက်ခဲသောကြောင့်လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းလ်အင်တာနက်များပိတ်ပင်ခံထားရမှုကြောင့်လည်းကောင်း တော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးသူ (သို့) သေဆုံးသူ ဦးရေကို ထုတ်ပြန်ရာ၌ သတင်းအဖွဲ့များတွင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကွဲလွဲနိုင်ပေသည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် ကျဆုံးသူစာရင်းပါပုဂ္ဂိုလ်များ၏ နာမည်များကို နေ့ရက်၊ ကျဆုံးရာနေရာများနှင့်တကွ ဖော်ပြထားသည်။
နေနေဝင်းထက် မြိတ်မြို့မှ ၁၈ နှစ်ရွယ် ၎င်းလူငယ်သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ညတွင် မီးကင်းစောင့်ရာ ခေါင်းကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ခံရပြီး နောက်တနေ့ ရန်ကုန်သို့ ဆေးကုရန် ပို့အလာ လမ်းခုလတ်ဝယ် အသက်မမီခဲ့ပေ။
မြသွဲ့သွဲ့ခိုင် ဝေယံထွန်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ တွင် မန္တလေး၊ ရတနာပုံသင်္ဘောကျင်းအနီး ဆန္ဒပြလူထုကို ရဲနှင့်စစ်သားများက တစ်နေ့လုံး အကြမ်းဖက် ဖြိုခွဲရာ ညနေ ၄ နာရီတွင် ၁၆ နှစ်အရွယ် မောင်ဝေယံထွန်းသည် ခေါင်းကျည် ထိမှန်ကာ ပွဲချင်းပြီး ဆုံးပါးသည်။
နာရေးအခမ်းအနားကို မြစ်သားမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ပြုလုပ်သည်။
မန္တလေး ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးရင်ခွဲရုံမှ အလောင်း ထုတ်ယူခွင့် ရရှိသည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ညနေ လေးနာရီခွဲတွင်ပင် ကျေးရွာသုဿာန်၌ ဂူသွင်းသည်။
ဆန္ဒပြပွဲတွင် ၎င်းအပြင် အခြားလူတဦးပါ ကျဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၁၄ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရသည်။
https://www.myanmar-now.org/mm/news/5851 ဝေယံထွန်းသည် သင်္ဘောကျင်းအနီးရှိ ၄၁ လမ်း ညဈေးသို့ လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်က ရောက်ရှိလာပြီး၊ တွန်းလှည်း ဆွဲ၍ အသက်မွေးသည်။
ဖုန်းနှင့် ဆိုင်ကယ် လိုချင်သည်ဟု ဆိုကာ သံဗူးဖြင့် ငွေစုနေသူ ဖြစ်သည်။
သေနတ်ပစ်ခံရသော သူ့ကို တွန်းလှည်းပေါ် တင်နေစဉ် သူပြောလိုက်သည့် "သား မရတော့ဘူး" ဟူသော စကားသည် နိုင်ငံကျော်သွားသည်။
https://www.myanmar-now.org/mm/news/5851 ညီညီအောင်ထက်နိုင် Myanmar Net ၏ နက်ဝပ်အင်ဂျင်နီယာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်သော ညီညီအောင်ထက်နိုင်သည် ပြည်လုံးကျွတ်ပါဝင်ဆင်နွှဲသည့် နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ် စုပေါင်းဆန္ဒပြပွဲနေ့လယ်း ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာက သွေးစွန်းသော တနင်္ဂနွေဟု သမုတ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် ရန်ကုန်၊ လှည်းတန်း အကြမ်းဖက်မှု၌ နံနက် ၉:၂၀ တွင် ဝမ်းဗိုက်၌ ကျည်သင့်ကာ ကျဆုံးသွားသည်။
မတ်လ ၂ ရက်နေ့ မွန်းတည့်ချိန်တွင် သိန်းချီသော လူအုပ်က လိုက်ပါပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး လူငယ်ကို လှော်ကားသုဿာန်၌ ဂူသွင်းခဲ့သည်။
ယင်းတွင် ကိုကိုအောင်ထက်နိုင်ဟူသော အမြွှာအစ်ကို ရှိသည်။
လူပင်လယ်ကြီး ဂုဏ်ပြုကြသည့် လူငယ်လေး၏နောက်ဆုံးခရီး | Myanmar NOW ကျဆုံးသွားရာ ကမာရွတ်၊ အထက ၅ ရှေ့တွင် ပြည်သူများက လွမ်းသူ့ပန်းစည်းများ၊ ပန်းခြင်းများ ချကာ ညတွင် ဖယောင်းမီးထွန်းညှိပြီး အောက်မေ့အခမ်းအနား ပြုလုပ်သည်။
လှည်းတန်း ပစ်ခတ်မှုတွင်သေဆုံးသွားသည့် ကိုညီညီ​အောင်ထက်နိုင်အတွက် ဝမ်းနည်းခြင်း အထိမ်းအမှတ်ပြုလုပ် – DVB ကြယ်စင် (ခ) တိန့်ကျားရှီး မန္တလေး၊ ၈၄ လမ်းနှင့် လမ်း ၃၀ ထောင့်တွင် မတ် ၃ အာဏာရှင်ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း အသက် ၁၈ နှစ် အဆိုအက ဝါသနာပါသူ တိုက်ကွမ်ဒို အားကစားသမား ကြယ်စင်သည် ခေါင်းကျည် ထိမှန်ကာ ကျဆုံးသွားသည်။
ဝတ်ဆင်ထားသော အနက်ရောင်တီရှပ်ပေါ်တွင် Everything will be OK ဟူသော စာတန်းဖြူ ရိုက်နှိပ်ထားသည်။
ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို လှူဒါန်းသည်ဟု ကြိုတင်စာရေးသားခဲ့ရာ လူမှုကွန်ယက်များတွင် ပြန့်နှံ့သွားပြီး၊ နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများစွာက သတင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
https://www.bbc.com/burmese/burma-56285340.amp ခင်မျိုးချစ် မတ်လ ၂၃ ညနေပိုင်း လေးနာရီခန့်၌ စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်စစ်သားများက မန္တလေးမြို့၊ အောင်ပင်လယ်အရပ်တွင် ကား၊ ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။
နေအိမ်တစ်ခုအတွင်းသို့ တံခါးများကိုကန်ကျောက်၍ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကာ လူအကုန်လုံးအား ထိုင်ရန်အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မတိုင်မီကတည်းက ၇ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးက ထိုအကြမ်းဖက်စစ်သားများကို ကြောက်၍ ဖခင်၏ရင်ခွင်တွင်ခိုဝင်ခဲ့၏။
အိမ်ရှိလူအကုန် ဟုတ်မဟုတ် မေးမြန်းခဲ့ပြီး လိမ်လည်ဖြေဆိုသည်ဟုဆိုကာ သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ခင်မျိုးချစ် ခေါ် အသက် ၇ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးကို (ဝမ်းဗိုက်နေရာ) ကျည်ဆန်ထိမှန်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်ရှိ မိန်းကလေး၏ အစ်ကိုကိုလည်း ရိုက်နှက်ကာ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည့်အပြင် ခင်မျိုးချစ်ကိုပါ ၎င်းတို့တို့ဆီသို့ ပေးရန်အမိန့်ပေး၏။
ဖခင်ဖြစ်သူကငြင်းဆိုခဲ့ပြီး စစ်သားများပြန်သွားသောအခါ ထိုမိန်းကလေးကို ဆေးရုံသို့သွားရောက်ပြသခဲ့သော်လည်း ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် များ နွေဦးသူရဲကောင်းများ ဝက်ဆိုဒ်။
စွေမင်းဆက်သည် အေဒီ ၅၈၁ မှအေဒီ ၆၁၈ အထိ ၃၇နှစ်ကြာမြင့်ပြီး တရုတ်ပြည်သမိုင်းတွင်တိုတောင်းသောအုပ်ချုပ်မှုကာလဖြစ်သည်။
ဤ မင်းဆက်ကိုတည်ထောင်သူ ဧကရာဇ် ယန်ကျန်း သည် မြောက်ပိုင်းကျိုးမင်းဆက်အောက်တွင် ရာထူးကြီး အမတ်အဖြစ်အမှုထမ်း ရာမှ ကျိုး၏ နောက်ဆုံးမင်းဖြစ် သော ဧကရာဇ် ဂျင်ကိုဖြုတ်ချကပြီး မိမိကိုယ်တိုင်ထီးနန်းစံ၍ စွေမင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် တောင် မြောက် ကွဲထွက်နေသော တိုင်းနိုင်ငံ များကိုစုစည်းခဲ့သည်။
ဧကရာဇ် ယန်ကျန်း၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း Emperor Wen of Sui (ယန်ကျန်း) ကို အေဒီ ၅၄၁ တွင်စွေမြို့စားကြီး ယန် နှင့်ဇနီးသည် လူကုထော် တို့မှမွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းညီအစ်ကို ငါးယောက်အနာက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ခန့်ညားသောရုပ်ရည်ရှိပြီး ပညာထူးချွန်သည်။
အသက်၁၆နှစ် အရွယ်တွင် မိဘတို့က ကျိုးတိုင်းပြည် ၏ အမတ်ကြီး တုကူးရှင့် ၏ ခုနှစ်ယောက်မြောက် သမီးဖြစ်သော တုကူးကျားလော်နှင့် ထိမ်းမြားစေခဲ့သည်။
တုကူးအမတ်ကြီး ၏ သမီးအကြီးဆုံး သည် ဧကရာဇ်မင် ၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်သောကြောင့် ငယ်ရွယ်စဉ်ကာလ၌ပင် သက်တူရွယ်တူ အမတ် တို့၏ သားများနှင့်မတူဘဲ နေရာပေးခံ ရလေသည်။
အသက် ၂၀၌ စစ်သူကြီး အဖြစ်စတင် တာဝန်ပေးခြင်းခံ ရလေသည်။
ထိုကာလ၌ ဧကရာဇ် မင်မှာ နတ်ရွာစံလေပြီ ဖြစ်ရာ ညီတော် လျူ မင်းသားသည် ဧကရာဇ် ဝူအဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်။
ထို မင်းနှင့် ငယ်စဉ် ကပင် ခင်မင် သောကြောင့် ယန်ကျန်း သည် ဆက်လက်မြောက်စား ခံရလေသည်။
အေဒီ ၅၆၈တွင် ကျိုးနှင့် နယ်စပ်နိုင်ငံဖြစ် သော တူကြွယ် နဲ့ မသင့်မမြတ် ဖြစ်ရာမှ ယန်ကျန်း၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ပြေလည်မှု ရ၍ တူကြွယ်ဘုရင်မှ သမီးတော် အာရှီန ကိုဧကရာဇ် ဝူ ထံဆက်သခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ဧကရာဇ်သည် ယန်ကျန်းအား တိုး၍ မြောက်စားခဲ့ရာ ယန်ကျန်းသည် ရာထူးကြီးအမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အေဒီ ၅၇၂ တွင် အမတ်ချုပ်ကြီး ယွီဝမ်ဟု သေဆုံးပြီးနောက် ယန်ကျန်းအား အမတ်ချုပ်အဖြစ် ရာထူးတိုးခဲ့သည်။
နောက် တစ်နှစ်အကြာတွင် ဧကရာဇ် ဝူ၏ သားတော် အိမ်ရှေ့စံ ယွီဝမ်ယွန် နှင့် ယန်ကျန်းနှင့် တုကူးကျားလော်တို့ ၏ သမီးဖြစ် သော ယန်လိဟွာ တို့၏ ထိမ်းမြားခြင်း သည် ယန်ကျန်းအား တော်ဝင်မိသားစုနှင့် အရင်းနှီးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
နောက် ငါးနှစ်အကြာ အေဒီ ၅၇၈ ၌ ဧကရာဇ်ဝူ သည် အသက် ၃၅နှစ်အရွယ်၌ ကံတော်ကုန်လေသည်။
သားတော် ယွီဝမ်ယွင် မှ ဧကရာဇ် စွမ်အဖြစ် ထီးနန်း အရိုက်အရာ ဆက်ခံ ခဲ့သည်။
တူကြွယ် နှင့်ချစ်ကြည်ရေး ကို ရှေးရှု ၍ မိထွေးတော် အာရှီန အား မိခင်အရင်း နှင့် နည်းတူ မယ်တော်ကြီးဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
အမတ်အချို့၏ ​ေသွးထိုးမှု ကြောင့် ယန်ကျန်းအား ယောက်က္ခထီး တော်စပ်သော်လည်း အရင် ဧကရာဇ်များလောက် နေရာမပေးခဲ့ပေ။
သို့သော် လည်း ယန်ကျန်း၌ နောက်ခံအင်အား အမြောက်အမြား ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ဧကရာဇ်စွမ် သည် အနောက်ဆောင်၌ မိဖုရား ယန် ၏ဩဇာ သက်ရောက်မှုကိုဖယ်ရှား ရန် ကိုယ်လုပ်တော် ၄ ယောက်အား မိဖုရား ယန်နှင့် တူညီသော မိဖုရားခေါင်ဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထနုကိစ္စကို မကျေနပ်သော ယန်ကျန်း သည် ညီလာခံ၌ မင်းကြီးစွမ် အား တပ်နှင့်ဝိုင်းကာ အာဏာလွှဲ ယူ၍ မင်းအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ် စေကာ ထိုမင်း၏ ကိုယ်လုပ်တော်မှ မွေးသော အသက်၆နှစ်သာ ရှိသေးသော မင်းသား ငယ် အား ဧကရာဇ် ဂျင်အဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။
ထို မင်းလေးသည် ၁၀လမျှ သာ စံ ရ၍ အေဒီ ၅၈၁ နှောင်းပိုင်းတွင် ယန်ကျန်းက မိမိကိုယ် တိုင် ဧကရာဇ်ဝမ် အဖြစ် နန်းတက် ကာ ဧကရာဇ် ဂျင်အား အိမ်နိမ့်စံ စေခဲ့သည်။
ယန်ကျန်းသည် ဇနီးသည် တုကူးကျားလော် အား ဧကရီမိဖုရား ဝမ်ရှန်း ဘွဲ့ ချီးမြှင် ခဲ့သည်။
ဧကရာဇ် ယန်ကျန်း နှင့် ဧကရီ တုကူးကျားလော် တို့၌ သားသမီး ၁၀ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဧကရီမိဖုရား တုကူးကျားလော် သည် တစ်လင်တစ်မယား စနစ်ကို လိုလားသဖြင့် ခင်ပွန်းသည် ယန်ကျန်းအား ငယ်စဉ်က မိမိသာလျှင် တစ်ဦးသာလျှင် တရားဝင် ဇနီးဖြစ်စေရန် အား ကတိတောင်းခဲ့သည်။
ယန်ကျန်းက `ငါ၌ တုကူးကျားလော် မည်သော ဇနီးတစ်ဦးသာ ရှိရမည်။
အခြားသောဇနီးသည် ရှိခဲ့ပါက နောင်ဘဝဆက်တိုင်း ငရဲ၌ ခံရပါစေသား´ ဟုကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
ဧကရာဇ် ဝမ်(ယန်ကျန်း) နှင့် တုကူးမိဖုရာကြီး တို့၌ ထွန်ကားသော သားသမီး ၁၀ ယောက် အနက် ယန်လိဟွာ၊ ယန်ယုန် နှင့်ယန်ကွမ်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။
ကျိုးမင်းဆက်၌ မိဖုရားခေါင် နှင့် မယ်တော်ကြီး ဖြစ်ခဲ့သော ယန်လိဟွာ သည် ဖခင်ဖြစ်သူ မှ နိုင်ငံ့အာဏာ အားလွှဲပြောင်းယူသော ကြောင့် ကျေနပ်ခြင်း မရှိ ပေ။
သူမ ၏ ဆန္ဒ မှာ မယ်တော် မိဖုရားကြီး အဖြစ် ငယ်ရွယ်သော ဧကရာဇ်ဂျင်အား ရင်ခွင်ပိုက်အုပ်ချုပ် ရန်ဖြစ်သည်။
​သို့သော်လည်းဖခင်ဖြစ်သူ မှ ထီးနန်းသိမ်းလိုက် ခြင်းအား မကျေနပ်သော်လည်း မဆန့်ကျင်ခဲ့ပေ။
သားတော်ကြီး ယန်ယုန် အား အိမ်ရှေ့စံမင်းသား အဖြစ်ခန့်အပ်၍ ကျန်သားတော်များအား မင်းသား များအဖြစ်ခစားစေသည်။
ယန်ယုန်သည် စိတ်သဘောထား ပျော့​ပျောင်း သော်လည်း ၎င်း၏ အသုံးအဖြုန်း ကြီးမှု နှင့် မိန်းမ ရှုပ် မှု သည် ဧကရာဇ် ဝမ်နှင့် မိဖုရား တုကူး တို့အား စိတ်ပျက်စေ ခဲ့သည်။
အေဒီ ၆၀၀ ခန့်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းသမီး ၏ သေဆုံးမှုသည် မိဖုရားကြီး တုကူးကျားလော် အား သားတော် အိမ်ရှေ့စံ ကို နန်းချ ရန် အကြောင်းအရင်းဖြစ်လာသည်။
မိဖုရားခေါင်ကြီး က အိမ်ရှေ့မင်းသား ၏ ကိုယ်လုပ်တော်တစ်ဦးမှ မနာလို၍ အဆိပ်ခတ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။
ဧကရာဇ်ယန်ကျန်း မှ မိဖုရား ၏ တောင်းဆိုမှု ကြောင့် သားတော် ယန်ယုန် အား အိမ်ရှေ့မင်း အရာမှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
ယခင် က မိဖုရားသည် အပြစ်မြင် သေ်ာ​လည်း နန်းချရန် ပြောသောအခါတိုင်း၌ ဧကရာဇ်ဝမ်က ငြင်းပယ်လေ့ရှိသောလည်း အား သားတော်ကို နန်းချစေသည့် ဧကရာဇ်၏အကြောင်းအရင်း မှာ ၅၉၈ အေဒီ ၌စတင်သော ဂိုဂူလျော နှင့် စွေနိုင်ငံ စစ်ပွဲတွင် သားတော် ယန်ယုန်သည် စစ်သည်တော်များအား တန်ဖိုးကြီးဓားများ သုံးစေရန် ဧကရာဇ်အား အကြံပေး သည်။
ထိုအခါ ဒုတိယသားတော် ယန်ကွမ် က စစ်စရိတ် သည် စစ်သည်များ စားဝတ်နေရေး နှင့် စစ်ပြီးကာလ ၌ စစ်မြေပြင် အနီး၌ပျက်စီးယိုယွင်းသွား သော အဆောက်အအုံ များ ပြန် လည်တည်ဆောက်သည့် အချိန်၌ အသုံးပြုရန် အတွက် တန်ဖိုးကြီးဓားများ မသုံးဘဲ တောင့်တင်း၍ဈေးနည်း သော အရာများကိုသုံးသင့်ကြောင်း လျှောက်၏။
မင်းကြီး နှစ်သက် တော်မူ၍ ယန်ကွမ်အား ချီးကျူးလေသည်။
ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံး၌ ဧကရီ ၏ ဆန္ဒ အတိုင်း ယန်ယုန်ကိုနန်းချ ၍ ယန်ကွမ် အား အိမ်ရှေ့စံအရာ ထားသည်။
ထို ယန်ကွမ် သည် မိဘတို့ ရှေ့တွင် လိမ္မာ၍ အသုံးအဖြုန်းမရှိဘဲ ဇနီးသည်အား ကြင်နာဟန်ပြုသော်လည်း ပင်ကိုစရိုက် မှာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်လေသည်။
အေဒီ ၆၀၂ တွင် ဧကရာဇ်ဝမ် ၏ ကြင်ယာတော် ဧကရီ မိဖုရား တုကူးကျားလော် နတ်ရွာစံလေသည်။
ဧကရာဇ် ဝမ် သည် အထီးကျန်စွာဖြတ်သန်း ရသောနေ့များ ကို ယခင် ချန် နိုင်ငံ ၏ မင်းသမီး ဖြစ်ပြီး ချန် နယ်မြေသည် စွေ အင်ပါယာ ၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်ပြီးနောက် မိဖုရား ထံတွင် အစေခံ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သော ချန်ဝမ်ယိ အား မိဖုရား ၏ မသေခင် က ခွင့်ပြုချက် ကြောင့် ကိုယ်လုပ်တော်အဖြစ် ပေါင်းသင်းကာ ကုန်ဆုံး ခဲ့သည်။
စွေဝမ် ဧကရာဇ် ယန်ကျန်းသည် သက်တော် ၆၃နှစ် အရွယ် အေဒီ ၆၀၄ ၌ နတ်ရွာစံလေသည်။
သားတော် ယန်ကွမ် မှ ထီးနန်းဆက်ခံလေသည်။
ဧကရာဇ်ယန် ၏ကိုယ်ရေးအကျဉ်းနှင့် ထီးနန်းရေးရာ ယန်ကွမ် (ဧကရာဇ် ယန်)ကို အေဒီ ၅၆၉၌ စွေမြို့စား ယန်ကျန်း (ဧကရာဇ်ဝမ်)နှင့် မြို့စား တော် တုကူးကျားလော် (ဧကရီမိဖုရား ဝမ်ရှန်း)တို့မှ မြောင်ပိုင်းကျိုး မင်းဆက်​အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပြေပြစ်တင့်တယ်သော ရုပ်ရည်ရှိ ၍ မြောက်ပိုင်းကျိုး ဘုရင် ဧကရာဇ်ဝူမှ နန်းတွင်း၌ ၎င်း၏သားတော် ယွီဝမ်ယွန် ၏ ကစားဖော်အဖြစ် ခစားစေသည်။
ထို့ကြောင့် ထီးနန်းဓလေ့စရိုက် ပရိယာယ်လည့်ကွက်များ ကို ယဉ်ပါးပြီး ဖြစ်၍ မိဘတို့၏ ရှေ့၌ လည်း အနေအထိုင် ဆင်ခြင်သည်။
၎င်း၏ ဖခင်ယန်ကျန်း သည် အေဒီ၅၈၁ ၌ မြောက်ပိုင်းကျိုးမင်းဆက် ကိုဖြုတ်ချပြီး ဧကရာဇ် ဖြစ်လာသောအခါ အစ်ကိုဖြစ်သူ ယန်ယုန် အား အိမ်ရှေ့စံ အရာထား၍ ယန်ကွမ်အား မင်းသားဂျင် အဖြစ်သူကောင်းပြုခဲ့သည်။
နွေဦးတော်လှန်ရေး ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခုကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
၁၈၄၈: ဥရောပနိုင်ငံများ၏ နွေဦးတော်လှန်ရေး ၁၉၆၈: ပရာ့ဂ် နွေဦးတော်လှန်ရေး ၁၉၇၁: ခရိုအေးရှား နွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၀၉: ပါရှန်း နွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၁၀: အာရပ် နွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၁၃: တူရကီ နွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၁၃: ယူကရိန်း နွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၁၄: ဘော့ဈနီးယားနွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၁၄: ဗင်နီဇွဲလားနွေဦးတော်လှန်ရေး ၂၀၂၁: မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး။
၂၀၁၇ Miss Myanmar World အလှမယ်ပြိုင်၏ 1st runner up ဆုရှင် ဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးတွင် အလှမယ်ပြိုင်၌ မိမိရရှိထားသော ရွှေသရဖူကို ကြမ်းခင်းဈေး ကျပ်သိန်းတစ်ရာဖြင့် လေလံတင် ရောင်းချရာ၊ ရက်ပိုင်းအတွင်း မတ်လ ၁၄ တွင် ကုမ္ပဏီချယ်ယာမင် တဦးက ကျပ်သိန်း ၁၅၀ ဖြင့် လေလံအောင်သွားသည်။
ယင်းလေလံအောင်ငွေကို ကချင်နှင့် ရခိုင်ရှိ စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူများကို လှူဒါန်းရန် ရည်စူးသည်။
http://burmese.dvb.no/archives/451424 ကိုးကား Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
ဇင်မာဦး(၁၉၆၉/၇၀- ၂၀၂၁ မတ် ၁၁)သည် မြန်မာနိုင်ငံသား သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီဆုရ မင်းသမီး တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ခင်ပွန်းမှာ သီဟတင်စိုး ဖြစ်သည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် သီတာခုနစ်တန် ဆေးရောင်ခြယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးဖြင့် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောက မြန်မာ့ဗွီဒီယိုခေတ်တွင် ကျော်ကြားခဲ့ပြီး၊ မင်းသားများစွာနှင့် တွဲဖက်၍ ဗွီဒီယိုရုပ်ရှင်ကား မြောက်မြားစွာ ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။
ယင်းတို့အနက် ဒိုး အလှသစ္စာတရား စုန်ရေ တိုက်ပွဲခေါ်သံ ငရဲသား တို့မှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/03/12/239346.html နိဂုံး ၂၀၂၁ မတ်လ ၁၁ ရက် ညနေတွင် အဆုတ်၊ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ် နာတာရှည် ရောဂါခံစားနေရသော ဇင်မာဦးသည် ရန်ကုန်၊ အောင်ရတနာဆေးရုံ၌ ဘဝတစ်ပါး ပြောင်းသည်။
အဆုတ်ရောဂါကို နှစ်နှစ်ကျော် ခံစားရပြီး၊ အောက်ဆီဂျင်ဖြင့် အသက်ရှူခဲ့ရသည်။
နောက်တနေ့ နံနက် ၁၁ နာရီတွင် ဆေးရုံမှတဆင့် ပို့ဆောင်ကြပြီး၊ ရေဝေးသုဿာန်၌ သင်္ဂြိုဟ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၅၁ ရှိပြီဖြစ်ပြီး၊ သား တစ်ယောက်၊ သမီး တစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
http://burmese.dvb.no/archives/450956 ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၇၀ ဆယ်စုနှစ် မွေးဖွားသူများ။
နန်းပန်မြို့ သို့မဟုတ် နန့်ပန်မြို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းလေးဒေသရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
နန့်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုကို ရပ်ကွက် ၄ ရပ်ကွက်ဖြင့် မြို့အဖြစ်အဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့​​ခြင်းဖြစ်သည်။
ယခင်က နမ့်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုကို ကျေးရွာ ၁၁ ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ပြီး ယခုအခါ နမ်းပန်ကျေးရွာ၊ ကုန့်ကယ်ကျေးရွာ၊ ကြာတောကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါက်ပါးကျေးရွာ၊ ရေလယ်ကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၂) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဈေးပါးကျေးရွာ၊ ဈေးကုန်းကျေးရွာ၊ နောက်ကန်ကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၃) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ သရက်ပင်ကျေးရွာ၊ မန်ကျီးကုန်းကျေးရွာ၊ ရေတွင်းပက်ကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၄)အဖြစ်လည်းကောင်း မြို့အဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နမ့်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုကိုယခင် ၁၉၅၉ခုနှစ် စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်စဉ်က အင်းလေးတောင်ပိုင်းဒေသကို နမ့်ပန်မြို့နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပြီး အင်းလေးဒေသတွင် ညောင်ရွှေနှင့်နန်းပန်မြို့နယ် ၂ ခုရှိခဲ့ရာမှ ပြည်တွင်းမငြိမ်းချမ်းမှု အခြေအနေ‌များကြောင့် နန်းပန်မြို့နယ်ကို မြို့နယ်အဆင့်မှ လျှော့ချပြီး ညောင်ရွှေမြို့နယ်အတွင်းကို ထည့်သွင်းကာ ညောင်ရွှေတစ်မြို့နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အကာအကွယ်ပေးရန် တာဝန်ရှိမှု (R2P or RtoP) ဆိုသည်မှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု, စစ်ရာဇဝတ်မှု, လူမျိုးနွယ်စုလိုက်သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် လူသားမျိုးနွယ်စုအ‌ပေါ်ကျူးလွန်သောရာဇဝတ်မှုများစသော အဓိကအချက်၄ခုကို တားဆီးနိုင်ရန် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ညီလာခံတွင်ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးက အတည်ပြုထောက်ခံထားသည့် ကမ္ဘာ့လုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးသန္နိဋ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
အရှင်စန္ဒိမာ(အောင်လံ)ကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး သနပ်ပင်မြို့နယ် အနောက်တံခွန်တိုင်ကျေးရွာနေ ခမည်းတော် ဦးသိန်းအောင်၊ မယ်တော် ဒေါ်ခင်မြတို့မှ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၁၃၁၄) ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် (၅) ရက် နံနက် (၄) နာရီအချိန်တွင် မီးရှူးသန့်စင်ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း (၇) ယောက်ရှိသည့်အနက် တတိယမြောက်သားရတနာ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်မှစ၍ လောကီအတန်းပညာများကို သင်ကြားခဲ့သည်။
အသက် (၂၄) နှစ်အရွယ်တွင် မိဘနှစ်ပါး၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ကျိုက္ကလဲ့ရွှေကျင်ကျောင်းကြီးတွင် ဘဒ္ဒန္တဇဝနကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ခဲ့သည်။
သဲအင်းဂူဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တပည့် ဆရာတော်ဦးသီရိဓမ္မထံတွင် (၉) ရက် တရားစခန်းအားထုတ်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ မှော်ဘီသဲအင်းဂူဌာနချုပ်၌ ပထမဝါကပ်၍ တရားကျင့်ကြံအားထုတ်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဦးသီရိဓမ္မထံ၌ (၅) နှစ်တာ တရားအားထုတ်ရင်း သာသနာပြုခဲ့သည်။
ရဟန်း (၂) ဝါအရတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ သေဆုံးသဖြင့် (၆) ဝါအရတွင် ကျန်ရစ်သူမိခင်ကြီးနှင့် ညီငယ်များကို လုပ်ကျွေးရန် ဝတ်ကြောင်ဘဝသို့ သက်ဆင်းခဲ့ရသည်။
(၁၉၉၆)ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ တီတွဒ်ကုန်းလမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဌာနမှ ဦးခင်ဝင်း-ဒေါ်သန်းသန်းမြင့်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူကာ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ သဲအင်းဂူဝိပဿနာဌာနချုပ်မှ ဘဒ္ဒန္တဝါယာမ(ဘီးလင်းဆရာတော်) ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းဘောင်သို့ ဒုတိယအကြိမ် တက်ခဲ့သည်။
(၂၀၀၀) ခုနှစ်တွင် အောင်လံမြို့၊ စက်ရုံရပ်ကွက်၌ တိုက်ခွဲအမှတ် (၃၂)၊ သဲအင်းဂူဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကို စတင်ထူထောင်၍ ယခုအချိန်ထိ သာသနာပြုလျက်ရှိသည်။