kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၇ ရာစုနှစ်တွင် အဂ‡လန်နိုင်ငံရှိ ရောမလူမျိုးများခင်းခဲ့သော လမ်းများ၌ ရွှံ့ပွက်များ အလွန် ထူထပ်ပေါများရကား တစ်ခါက ရထားပိုင်ရှင်တစ်ဦး၏ ရထားတစ်စီးနှင့် မြင်းခြောက်ကောင်မှာ ဝပ်တလင်လမ်းရှိ ပွက်အိုင်တွင် နစ်မြုပ်သွားခဲ့ဖူး သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဆပ်ဆက်အရပ်သည် ပွက်ထူရာ၌ နာမည်အကျော် ဆုံးဖြစ်၏။
ဆပ်ဆက်အရပ်သူ အရပ်သားများ ခြေတံရှည်ရခြင်းအကြောင်း မှာ ခြေထောက်များ ဆန့်ထွက်လောက်အောင် ရွှံ့ပွက်မှရုန်းရခြင်းကြောင့်ဖြစ် သည်ဟု ပြောင်လှောင်၍ပင် ပြောဆိုခဲ့ကြလေသည်။
ဆယ့်ကိုးရာစုနှစ် ပထမပိုင်းတွင် တယ်လဖို့နှင့် မက္ကဒမ်ဆိုသူ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာပြီးလျှင် လမ်းခင်းမည့်နေရာတွင် မြေအောက် အမာခံအထိတူး၍ ကျောက်များကိုလောင်းထည့်ကာ လမ်းကိုခင်းယူကြသော အခါမှသာ လမ်း၏အခြေအနေသည် တိုးတက်ခဲ့၏။
ထိုလမ်းများ၌ ရေဝပ်၍ မနေရအောင်မြောင်းများကို စနစ်တကျဖောက်ထား၏။
ယခု ဥရောပတိုက် နှင့်တကွ အမေရိကန်နိုင်ငံများတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည့် လမ်းများသည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦး တီထွင်ခဲ့သည့် လမ်းဖောက်လုပ်နည်းပေါ်တွင် အခြေပြု၍ ဆောက်လုပ်ထားသော လမ်းများဖြစ်ကြသည်။
တယ်လဖို့၏အမည်ကို ယခု အခါ သိရှိသူမရှိသလောက် နည်းပါးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ကျောက်ခင်း လမ်းကို မက္ကဒမ်မိုက်လမ်းများဟုခေါ်သဖြင့် ထိုသို့ခေါ်သည့်အခါတိုင်း တီထွင်သူ မက္ကဒမ်အား အမြဲသတိရရှိစေလေသည်။
( မက္ကဒမ် ဂျေ၊ အယ်။
) ရွှံ့ပွက်ထူထပ်သောလမ်းကို ခေတ်သစ်လမ်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပြု ပြင်ယူရာ၌ ပထမဆုံး လမ်းခင်းလိုသည့်နေရာတွင် မြေထွန်စက်ဖြင့်ထွန်၍ မြေပျော့ကို ဖယ်ရှားပစ်ပြီးလျှင် မျက်နှာပြင်ကို ညီအောင်ညိ|ပေးရ၏။
ထို့ နောက် လော်ရီကြီးငယ်များဖြင့် ကျောက်စရစ်ကို သယ်ဆောင်ယူခဲ့ပြီးလျှင် မြေပြင်ညီပေါ်တွင် ခင်းပေးသည်။
ကျောက်ခင်းရာတွင် ကျောက်တုံးကြီးများ ကို အောက်မှခံပြီး ကျောက်တုံးအငယ်များကို အပေါ်မှခင်းပေးကြ၏။
ထို သို့ခင်းပေးပြီးသောအခါ ကျောက်များကို မာ၍ညီလာသည်အထိ လမ်းကြိတ် စက်ဖြင့် လှိမ့်ပေးရ၏။
ကျောက်လမ်းဖြစ်လာသောအခါ အဂ‡တေကိုင်ရန် ကိစ္စမှာ အလွန်လွယ်ကူလာသည်။
ပထမဆုံးလမ်းကြိတ်စက်ဖြင့် ကြိတ်ထား သော ကျောက်လမ်းပေါ်တွင် အင်္ဂတေလောင်းရန် ပုံများကိုပြုလုပ်ပေး၍ အဂ‡တေနယ်စက်ကြီးများမှ အင်္ဂတေကို ပုံထဲသို့လောင်းပေးသည်။
အဂ‡တေ ကိုင်ထားသောလမ်းတွင် မျက်နှာပြင်သည် အလွန်ချောလွန်းပါက မော်တော် ကားဘီးများသည် ချော်ထွက်သွားကာ လူကိုဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေတတ်၏။
ထို့ကြောင့် အဂ‡တေကိုင်ရာ၌ လမ်း၏မျက်နှာပြင်ကို အနည်းငယ်ကြမ်းနေ အောင်ပြုပြင်ပေးရသည်။
ထိုသို့အင်္ဂတေကိုင်ထားသောလမ်းများကို မည်သို့မျှ မပြုမပြင်ဘဲ အခြောက်ခံပေးပါက လျင်မြန်စွာ ခြောက်သွေ့လာပြီး ကွဲအက် သွားတတ်သည်။
ထို့ကြောင့် အင်္ဂတေကိုင်၍ ပြီးစီးသောလမ်းများကို စိုထိုင်း လျက်ရှိစေရန် ကောက်ရိုးများဖြင့် ဖုံးအုပ်ပြီးလျှင် မကြာခဏ ရေဖြန်းပေးကြ ရ၏။
ရက်အနည်းငယ်ကြာ၍ ကောက်ရိုးများကို ဖယ်ရှားပစ်လိုက်သောအခါ ကြမ်းပြင်တစ်မျှ တောင့်တင်းညီညာသောလမ်းကို ရရှိလေသည်။
ကတ္တရာ စေးလမ်း ပြုလုပ်လိုသောအခါ ကျောက်လမ်းပေါ်တွင် အဂ‡တေလောင်းပေး မည့်အစား ကတ္တရာစေးလောင်းပေးရသည်။
ထိုလမ်းမျိုးသည် ဖုန်မှုန့်များ ကင်းစေပြီးလျှင် ရေဝပ်ခြင်းမရှိသဖြင့် အချို့နေရာများ၌ များစွာအသုံးဝင်၏။
သို့သော် အင်္ဂတေလမ်းများကဲ့သို့ တောင့်တင်းခိုင်မာခြင်းမရှိပေ။
ခေတ်သစ်လမ်းများတွင် ရွှံ့ပွက်များကင်းသဖြင့် ရထားဘီးကျွံသွား မည်ကိုလည်းကောင်း၊ လမ်းကြမ်း၍ဆောင့်မိခြင်းကြောင့် ရထားဝင်ရိုးကျိုး သွားမည်ကိုလည်းကောင်း အနည်းငယ်မျှ စိုးရိမ်စရာ မရှိတော့ချေ။
လမ်း များမှာ ညီညာဖြောင့်ဖြူးခြင်း၊ စောက်မတ်သောကုန်းတက်ဟူ၍ အလွန်နည်း ပါးခြင်း၊ လမ်းကွေ့များမှာ ကျယ်ပြန့်ခြင်း၊ မြေပြိုမကျအောင် ပေါင်ခတ် ထားခြင်းတို့ကြောင့် မော်တော်ကားများသည် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစွာဖြင့် မောင်းနှင်သွားလာနိုင်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး။
လူတိုင်းယာဉ်ဘေး ကင်းဝေးချမ်းသာ စက်တပ်ယာဉ်များပေါ်သည့်အချိန်မှစ၍ လူတို့ သက်သောင့်သက် သာ သွားလာနိုင်ခဲ့သလောက် အသက်အန္တရာယ်လည်း အလွန်ကြုံတွေ့ခဲ့ရ လေသည်။
ယင်းအန္တရာယ်မှ ကင်းဝေးချမ်းသေားရန် နိုင်ငံတိုင်း၌လိုပင် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖြေရှင်းလျက်ရှိကြသည်။
လမ်းအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး လမ်းအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားမှု၏ အဓိက အကြောင်းခံသည် များသောအားဖြင့် မော်တော်ယာဉ်များပင်ဖြစ်သည်ကိုတွေ့ ရသည်။
မော်တော်ယာဉ် တစ်စီးနှင့်တစ်စီးတိုက်မှု၊ ခြေလျင်ခရီးသွားများကို ယာဉ်များကဝင်တိုက်မှု စသည်ဖြင့် မြို့ကြီးများ၌ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ယာဉ် တိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိလေသည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် ယာဉ်တိုက်မှု မရှိ သည့်လဟူ၍မရှိချေ။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ယာဉ်တိုက်မှုပေါင်း ၁ဝ၂၈ မှု ဖြစ်ပွား၍ ဒဏ်ရာရသူပေါင်း ၁ဝ၃၂ ယောက်၊ သေဆုံးသူပေါင်း ၇၄ ယောက်ရှိလေသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ်က ယာဉ် တိုက်ခံရသူပေါင်း တစ်သန်းကျော်ရှိခဲ့၍ ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၃၈ဝဝဝ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
အသေအပျောက်များသည်ဟု ဆိုသောနှလုံးရောဂါ၊ ကင်ဆာရောဂါတို့ဖြင့် သေဆုံးသူဦးရေထက်ပင် ပိုမို များပြားစေသော လမ်းပေါ်မှ လူသတ်မှုကြီးဟုပင် ဆိုစရာဖြစ်ခဲ့လေသည်။
အထူးသဖြင့် လူဦးရေ ထူထပ်များပြားသော မြို့ကြီးများ၌ ထို အမှုမျိုး ပိုမိုများပြားလေရာ တိုင်းပြည်တိုင်းမှ မြို့ကြီးတိုင်း၌ လမ်းအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးများကို အမျိုးမျိုးဆောင်ရွက်ကြရလေသည်။
လမ်းများကို အမျိုးမျိုးပြုပြင်ပေးကြသည်။
ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းများကိုချဲ့ထွင်ခြင်း၊ လမ်းကောက်များကို တတ်နိုင်သမျှဖြောင့်ပေးခြင်း၊ လမ်းပေါ်ရှိ ချိုင့်ဝှမ်းများ ကိုဖို့ပေးခြင်း၊ ခရီးရှည်လမ်းများတွင် ယာဉ်မောင်းသူများ ငြီးငွေ့ထိုင်းမှိုင်း ခြင်း မဖြစ်စေရန် ရှုခင်းအမျိုးမျိုး ဖန်တီးပေးခြင်း၊ သာယာသော စခန်း ထောက်များ ပြုစုပေးခြင်း စသည်ဖြင့် ကောင်းသည်ထက်ကောင်းအောင် ငွေ ကုန်ကြေးကျခံ၍ ပြုပြင်ပေးလေသည်။
လမ်းပေါ်၌လည်း အမျိုးမျိုးသော အထိမ်းအမှတ် မှတ်တိုင်များဖြင့် မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူနှင့် ခြေလျင်ခရီး သွားသူများအား လမ်း၏အခြေအနေကို ကြိုတင်သိစေသည်။
ဘေးအန္တရာယ် ထူပြောသောလမ်း၊ အကွေ့အကောက်ရှိသောလမ်း၊ တစ်ဖက်သွားလမ်း၊ မီး ရထားလမ်းနှင့်ဆုံသောလမ်း စသည်ဖြင့် မှတ်တိုင်များစိုက်ထူ၍ သတိပေး ထားလေသည်။
ယင်းသို့ သတိပေးချက်များကို နိုင်ငံရင်းသားများသာမက တိုင်းတစ်ပါးမှ ရောက်လာသော နိုင်ငံခြားသားများပါ လွယ်ကူစွာ နားလည် ၍ လိုက်နာနိုင်အောင် ကမ္ဘာ့စံတင် လမ်းမှတ်တိုင်နှင့် အချက်ပြနည်းများကို ၁၉၅၉ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂမှ ကျင်းပသော လမ်းနှင့် မော်တော်ယာဉ် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ညီလာခံကြီးက တီထွင်ထုတ်ပြန်ထားလေသည်။
ဤ သို့ဖြင့် မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူတို့သည် မည်သည့်နိုင်ငံသို့ ရောက်စေကာမူ အမှတ်အသား အချက်ပြတိုင်များကိုကြည့်၍ လိုက်နာပါက ဘေးကင်းစွာ မောင်းနှင်ကြလေသည်။
ရှေးအခါက လက်ပြရဲများက ယာဉ်အသွားအလာကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ ကြသော်လည်း ယခုမူ ခေတ်မှီနည်းများအရ အလိုအလျောက် မီးရောင် ပြောင်း၍ဖြစ်သော မီးတိုင်များကိုစိုက်ထူ၍ ယာဉ်အသွားအလာ အန္တရာယ် ကင်းအောင် ထိန်းသိမ်းပေးလေသည်။
ထိုသို့ လမ်းပေါ်တွင် ယာဉ်တိုက်မှုများမရှိအောင် ဆောင်ရွက် ရာတွင် အချို့နိုင်ငံများ၌ နိုင်ငံအစိုးရကို အေအေခေါ် မော်တော်ယာဉ်အဖွဲ့ များက ကူညီယိုင်းပင်းကြသည်။
လမ်းအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရန် နိုင်ငံတိုင်း လိုလိုတွင် ယာဉ်းထိန်းရဲများသည် ကျောင်းသွား ကျောင်းပြန်ကလေးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ လမ်းမကူးတတ်သူများကို စောင့်ရှောက်ပေးကြရလေ သည်။
လမ်းများတွင်လည်း ဖြတ်ကူးရန်နေရာများ သတ်မှတ်ထားသည်။
လမ်းကျယ်ကြီးများ၊ ကျောင်းများ၊ ဈေးများနှင့် လူစည်ကားသောနေရာများ တွင် ခြေလျင်ခရီးသွားများ အန္တရာယ်ကင်းစွာ ဖြတ်ကူးနိုင်ရန် လမ်းပေါ်၌ လူကူးမျဉ်းကျားများ ဆွဲပေးထားလေသည်။
မျဉ်းကျားပေါ်၌ လူသွားနေလျှင် ယာဉ်များကရပ်ပေးရသည်။
လမ်းဆုံများ၌ လမ်းဖြတ်ကူးသူတို့အတွက် အချက်ပြမီးများလည်း တပ်ဆင်ထားလေသည်။
အချက်ပြမီးတွင် လူပုံ သဏ္ဌာန် မီးစိမ်းပေါ်မှ လမ်းကိုဖြတ်ကူးရလေသည်။
လမ်းပေါ်၌ ထိခိုက်မှုများ မဖြစ်ပွားစေရန် ခြေလျင်ခရီးသွားသူ များက စည်းကမ်းများကို လိုက်နာရန်လိုအပ်သကဲ့သို့ မော်တော်ယာဉ် မောင်းနှင်သူများ၌လည်း တာဝန်ရှိသည်။
မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူသည် အမြဲတမ်း မျက်စိရှင်နေရ၍ လမ်းပြရဲ၏ အချက်ပေးချက်များကို အတိအကျ လိုက်နာရလေသည်။
မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူများအတွက် ရည်စူးထုတ်ဝေ သော စာအုပ်စာတန်းများကို အမြဲတမ်းဆောင်ထားရ၍ အတွင်း၌ပါသော စည်းကမ်းများကို လိုက်နာရလေသည်။
ယင်းသို့ လမ်းအသုံးပြုသူတိုင်း စည်းကမ်းများကို လိုက်နာကြမှသာလျှင် ယာဉ်တိုက်မှုများ လျော့ပါးနိုင်ပေ မည်။
ယာဉ်တိုက်မှု လျော့ပါးသွားစေရန် ယာဉ်မောင်းသူတို့သည် မော် တော်ယာဉ်ကို ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းမောင်းနှင်ခြင်း၊ မော်တော်ယာဉ်စည်း ကမ်းကို နားလည်ခြင်း၊ လမ်းစည်းကမ်းကို ကောင်းစွာနားလည် သဘော ပေါက်ခြင်း၊ သည်းခံမှု စိတ်ရှည်မှုရှိခြင်း၊ အာရုံထွေပြားမှုမရှိခြင်းတို့နှင့် အဓိကအားဖြင့် ပြည့်စုံဖို့လိုသည်။
မော်တော်ယာဉ်ကို ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းရာ၌ မော်တော်ယာဉ်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ အချက်ပြလက်နှင့် အချက်ပြမီး၊ ရေ၊ စတီယာရင်ဗရိတ်၊ နောက် ကြည့်မှန်၊ စက်ဆီ၊ ဟွန်း၊ မီးလုံး၊ ကားနံပါတ်ပြား၊ တာယာ၊ ဝိုက်ပါခေါ် ရေသုတ်တံ၊ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်နှင့် ယာဉ်လိုင်စင်တို့ ကောင်းမွန်စွာရှိ မရှိ စစ်ဆေးပြီးမှ မော်တော်ယာဉ်ကို မောင်းနှင်ရန် အရှိန်ကိုထိန်းတတ်ဖို့ အရေး ကြီးသည်။
မည်သည့်အကွာအဝေးလောက်မှစ၍ အရှိန်သတ်ရန် လိုအပ် သည်ကို သိသင့်သည်။
ခြောက်သွေ့သောလမ်းတွင် တစ်နာရီမိုင် ၃ဝ နှုန်း နှင့်သွားသောယာဉ်သည် ဗရိတ်အုပ်သင့်ပြီဟု ဆုံးဖြတ်သည့်အချိန်မှစ၍ ဗရိတ်ကို ခြေနှင့်တော့လိုက်ပါက ၇၈ ပေ လိမ့်သွားပြီးမှ ရပ်နိုင်၍ စိုစွတ် သောလမ်းပေါ်တွင် ၁ဝ၈ ပေ လိမ့်သွားပြီးမှ ရပ်နိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ယာဉ်မောင်းသူသည် အချိန်အဆ အလွန်လိုလေသည်။
ယာဉ်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်းများကို နားလည်နိုင်ရန်လည်း သက်ဆိုင်ရာ ယာဉ်ဌာနများက အခါအားလျော်စွာ ထုတ်ပြန်သော စည်း ကမ်းဥပဒေများကို လေ့လာထားဖို့လိုသည်။
လမ်းအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရန် လမ်းအသုံးပြုသူတိုင်း လမ်းစည်းကမ်းကို အဓိကနားလည်လိုက်နာဖို့ လိုလေ သည်။
လမ်းစည်းကမ်းဟူသည်မှာ သက်ဆိုင်ရာအပြစ်ဒဏ်များနှင့်တကွ ချမှတ်ထားသော ဥပဒေရပ်ကား မဟုတ်ချေ။
ပိုင်းခြားဝေဖန်တတ်သောဉာာဏ် နှင့် လူ့ယာဉ်ကျေးမှု ဆက်ဆံရေးပေါ်တွင် အခြေတည်၍ လမ်းအသုံးပြုသူ များလုပ်သင့်သော အချက်များကို စုပေါင်းရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထို ကြောင့် ယာဉ်အမျိုးမျိုးကို မောင်းနှင်သူများ၊ လမ်းပေါ်တွင်ခြေလျင်လျှောက် သူများ၊ လူကြီး လူငယ်၊ ကျောင်းသူ ကျောင်းသား၊ ယောက်ျား မိန်းမ များပါမကျန် အားလုံးသောသူတို့အား လမ်းပေါ်၌ ဘေးရန်မတွေ့စေရန် ကျောင်းများ၌လည်းကောင်း၊ မော်တော်ယာဉ်ဌာန၌လည်းကောင်း၊ နွေရာသီ သင်တန်းစခန်းများ၌လည်းကောင်း လမ်းစည်းကမ်းများကို သင်ကြားပေးလေ သည်။
လမ်းများပေါ်၌တွေ့ရှိရသော ညွှန်ကြားချက်မှတ်တိုင်အမျိုးမျိုး၊ ယာဉ် မောင်းနှင်သူများလိုက်နာရန် စည်းကမ်းအမျိုးမျိုး၊ ခြေလျင်ခရီးသွားများ လမ်းဖြတ်ကူးသည့်အခါ သတိထားရမည့်အချက်များ၊ လမ်းပြရဲ၏ အချက် ပေးပုံအမျိုးမျိုးကို နားလည်စေရန် ဆောင်ရွက်ပေးလေသည်။
အချို့နိုင်ငံများ ၌မူ လမ်းအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးကို ကျောင်းများ၌ ဘာသာတစ်ရပ်အနေဖြင့် သင်ကြားပေးလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် လမ်းအန္တရာယ် ပိုမိုနည်းပါးသွား စေရန် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၄ ရက်နေ့မှစ၍ တစ်လမ်းမောင်းစနစ်ကို ကျင့်သုံးလိုက်ခြင်းဖြင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်မှလာသော ယာဉ်မရှိသောကြောင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တိုက်ခိုက်မှု နည်းပါးလာနိုင်ခြင်း၊ ဂငယ်ကွေ့ မကွေ့ရတော့ သဖြင့် ဂငယ်ကွေ့တိုက်ခိုက်မှု လျော့ပါးနိုင်ခြင်း၊ လမ်းဆုံများတွင် ယာဉ် ဖြတ်သန်းမှုလမ်းကြောင်း နည်းပါးသည့်အတွက် လမ်းဆုံတိုက်ခိုက်မှု လျော့ ပါးနိုင်ခြင်း၊ လမ်းဖြတ်ကူးသူတို့သည် ယာဉ်များဦးတည်ရာ တစ်ဖက်တည်း ကိုသာ ကြည့်၍ကူးရသောကြောင့် ယာဉ်နှင့်လူတိုက်ခိုက်မှုတို့ လျော့နည်းနိုင် ခြင်းတို့ဖြစ်နိုင်ရာ လမ်းအန္တရာယ် လျော့လာနိုင်သည်။
ရန်ကုန် မြူနီစီပယ်အဖွဲ့ လမ်းအင်ဂျင်နီယာဌာနနှင့် ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ ယာဉ်ထိန်းဌာနကလည်း လမ်အန္တရာယ်ကို တတ်နိုင်သမျှ ကာကွယ် ရန်ညွှန်ကြားချက် မှတ်တိုင်များချပေးခြင်း၊ လမ်းပေါ်အမှတ်အသားများ ရေး ဆွဲပေးခြင်း၊ မီးအချက်ပြများ စိုက်ထူပေးခြင်း၊ စိတ်ချရသော ယာဉ်မောင်းသူ များဖြစ်အောင် ယာဉ်မောင်းသူများကို အခါအားလျော်စွာ သင်တန်းများပို့ချ ခြင်း၊ လမ်းအန္တရာယ် သတိပေးချက်များကို ရိုက်နှိပ်ဝေငှခြင်းတို့ကို ပြလုပ် ပေးလေသည်။
ပြည်သူ့ရဲအဖွဲ့က လမ်းအသုံးပြုသူများအတွက် အောက်ပါ သတိပေးချက်များဝေငှ၍ လမ်းအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ပေးလေသည်။
မော်တော်ယာဉ် မောင်းသူများအတွက် လမ်းအန္တရာယ်သတိပေးချက် - (၁) လမ်းပြရဲ၏ အချက်ပြခြင်းကို အမြဲ လေးစားပါ။
(၂) ယာဉ်၏ ဘရိတ်၊ တက်မနှင့် မီးလုံးများကောင်းပါစေ။
(၃) ခွင့်ပြုသောမိုင်နှုန်းထက် ပို၍မမောင်းပါနှင့်။
(၄) မူးလျှင်မမောင်းနှင့်၊ မောင်းလျှင်မမူးနှင့်။
(၅) ကျောင်းများအနီး ပို၍သတိနှင့်မောင်းပါ။
(၆) အခြားယာဉ်နောက်မှ ကပ်မလိုက်ပါနှင့်။
(၇) ရှေ့ကိုကြိုကြည့်တတ်သည့်အလေ့ လေ့ကျင့်ပါ။
(၈) ရှေ့မှသွားနေသောယာဉ်က ကျော်တက်နိုင်ခွင့်အချက်မပြမီ ကျော်မတက် ပါနှင့်။
(၉) အကွေ့လမ်းထောင့်လမ်းဆုံတွင် ဖြတ်ကျော်မတက်ပါနှင့်။
(၁ဝ) အခြားယာဉ်မောင်းသူက မထင်မဲ့မြင်ပြုသည်ကို တုံ့ပြန်မပြုပါနှင့်။
(၁၁) အပြိုင်မောင်းလိုသော စိတ်ကိုဖယ်ရှားပါ။
(၁၂) ရပ်လိုလျှင်၊ နှေးလိုလျှင်၊ ကွေ့လိုလျှင် အချက်ပြပါ။
(၁၃) ညဉ့်အခါ ရှေ့မှယာဉ်လာနေလျှင် သို့မဟုတ် မိမိရှေ့၌ ယာဉ်ရှိလျှင် မီးမှိန်ကို အသုံးပြုပါ။
(၁၄) ယာဉ်မောင်းနေလျှင် အခြားအာရုံများကို လုံးဝဖယ်ရှားပါ။
(၁၅) လက်ပြရဲနှင့် အချက်ပြမီးမရှိလျှင် လက်ပြတိုင်ကို ပတ်၍ကွေ့ပါ။
(၁၆) လမ်းဘေးမှ လမ်းမကြီးသို့မထွက်မီ ယာဉ်ကိုရပ်၍ ဝဲယာကြည့်ပြီးမှ ထွက်ပါ။
(၁၇) လမ်းမှတ်တိုင်မှ သတိပေးချက်၊ ညွှန်ကြားချက်များကို လေးစားပါ။
(၁၈) လက်ဝဲဘက် ကွေ့လိုသည့်အခါနှင့် ရှေ့မှယာဉ်ကို ကျော်တက်သည့် အခါမှလွဲ၍ ယာဉ်များကို ယာဘက်မှကပ်၍မောင်းပါ။
(၁၉) တစ်လမ်းမောင်းစနစ် ကျင့်သုံးရန်သတ်မှတ်ထားသော နယ်နိမိတ် အတွင်းသို့မဝင်မီ မိမိသွားရမည့် ခရီးလမ်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားပါ။
(၂ဝ) ယာဉ်ကြောတစ်ခုမှ တစ်ခုပြောင်းရန် လိုအပ်လျှင် ကြိုတင်အချက်ပြပြီးမှ ပြောင်းပါ။
(၂၁) ယာဉ်ကြောကူးပြောင်းရန် သတ်မှတ်ထားသော မျဉ်းပြတ်နေရာမှ ယာဉ်ကြောကူးပါ။
(၂၂) လူစည်ကားသော နေရာများ၌ ယာဉ်ကိုနောက်ဆုတ် မမောင်းပါနှင့်။
မော်တော်ဆိုင်ကယ်နှင့် စက်ဘီးစီးသူများအတွက် လမ်းအန္တရာယ် သတိပေးချက် - (၁) စက်ဘီးသည် ယာဉ်တစ်စီးဖြစ်သည်ကို သတိပြုပါ။
(၂) ရပ်လို၊ ကွေ့လို၊ ကျော်တက်လိုလျှင် အချက်ပြပါ၊ (၃) အခြားယာဉ်များနည်းတူ ညွှန်ကြားသည်ကို လိုက်နာပါ။
(၄) လူပိုနှစ်ယောက် မတင်ပါနှင့်။
(၅) ကြီးလေးသောပစ္စည်းများ မတင်ပါနှင့်။
(၆) အခြားယာဉ်များကို တွယ်၍မလိုက်ပါနှင့်။
(၇) ရှေ့မှသွားနေသောယာဉ်နှင့် ကပ်မလိုက်ပါနှင့်။
(၈) လမ်း၏ လက်ယာဘက်ကပ်၍စီးပါ။
(၉) ညဉ့်အခါ မီးထွန်း၍စီးပါ။
(၁ဝ) အရှိန်ပြင်းစွာ မစီးပါနှင့်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:စည်းကမ်း။
ကညစ် ဆိုသည် ထန်းရွက်၊ ပေရွက်တွင် စာရေးရသောသံချွန် ဖြစ်သည်။
ရှေးကစာပေရေးသားသည့်အခါ ပေရွက်ပေါ်တွင် ကညစ်ဖြင့် ရေးသားကြသည်။
မွန်လို ကဏောထ် ဟုခေါ်သည်။
တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန်၊ ၁၊ စာ ၃ ကိုးကား Category:စာပေ။
ကတ်ကြေးသည် အသွားအစုံကို စို့ရိုက်ပူးတွဲထားသော ကိုက်ဖြတ်ရသည့်ကိရိယာ ဖြစ်သည်။
ကတ်ကြေးကို လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီက တီထွင်ခဲ့သည်။
သံပရာ၊ သဲပုရို၊ ရှောက်၊ ကျွဲကောပင်နှင့် လိမ္မော်တို့ မှာ မျိုးတူသစ်ပင်များဖြစ်ကြသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များက အာရှတိုက်အရှေ့ ပိုင်းတွင်တည်ရှိသော အိန္ဒိယနိုင်ငံ သို့မဟုတ် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း အရပ် တို့သည် လိမ္မော်ပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာအရပ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။
ခရစ်မပေါ်မီကပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းတို့၌ လိမ္မော်ပင် ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုအရပ်များမှာ ခေါင်လွန်းလှသဖြင့် အနောက်ဘက်တိုင်းနိုင်ငံတို့မှ ရံဖန်ရံခါလာရောက်ဖူးသူတို့သည် ထိုသစ်သီး ပင်ရှိကြောင်းကိုပင်မသိရှိကြချေ၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ခရစ်နှစ် တစ်ထောင် လောက်အထိ ဥရောပတိုက်သားတို့သည် များသောအားဖြင့် လိမ္မော်သီးကို မကြားဖူးကြချေ။
ကိုးရာစုနှစ်များသို့ ရောက်လာသည့်အခါ၌ အာရပ်ကုန် သည်အချို့တို့သည် အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများမှအပြန်တွင် လိမ္မော်သီးကို ကွန်စ တန်တီနိုပယ်မြို့သို့ ပထမဦးဆုံးယူလာခဲ့ကြသည်။
သို့သော် အာရပ်တို့ယူ လာခဲ့သည့် လိမ္မော်သီးနမူနာမှာ အခါးမျိုးဖြစ်သဖြင့် လူများစိတ်မဝင်စားကြ ချေ။
လိမ္မော်အချိုမျိုးရှိသေးကြောင်းကိုလည်း အာရပ်တို့မသိကြချေ။
သစ် သီးမျိုး အသစ်အဆန်းအနေဖြင့် စပိန်နိုင်ငံ၌ ထိုအခါးမျိုးကို စိုက်ပျိုးကြ သည်။
ယခုအခါ၌ ထိုလိမ္မော်အခါးမျိုးဖြင့် မားမလိတ်ခေါ် လိမ္မော်ယိုပြု လုပ်၍သုံးစွဲကြသည်။
၁၅ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းသို့ရောက်မှ ပေါ်တူဂီသင်္ဘော သားတို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ သို့မဟုတ် တရုတ်နိုင်ငံမှ လိမ္မော်အချိုမျိုးကို ဥရောပတိုက်သို့ ယူဆောင်လာခဲ့ကြလေသည်။
ထိုကြောင့် ဥရောပတိုက်တွင် စပိန်နိုင်ငံသည် လိမ္မော်ပင်စိုက်ပျိုးသည့် လုပ်ငန်းတွင် အထွန်းကားဆုံးနိုင်ငံ တစ်ခုဖြစ်လာလေသည်။
လိမ္မော်သုံးမျိုးအထင်အရှားရှိရာ ပထမမျိုးမှာ အချိုမျိုးဖြစ်သည်။
ဒုတိယလိမ္မော်မျိုးမှာ ကမ္ဗလာသီးခေါ် လိမ္မော်သီးအငယ်စားဖြစ်၍ တတိယ မျိုးမှာ လိမ္မော်ယိုပြုလုပ်ရသော အခါးမျိုးဖြစ်သည်။
လိမ္မော်ပင်သည် အလွန် လှပတင့်တယ်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိသော လိမ္မော်ရွက် များမှာ ပြောင်လက်၍နေသည်။
ပန်းပွင့်အဖြူကလေးများတွင် အလွန်သင်းပျံ့ သော ရနံ့ရှိသဖြင့် ခူးချင်စရာ၊ ပန်ချင်စရာ ပန်းများဖြစ်သည်။
အသီးမှည့် များသည် ဝါကြန့်ကြန့်အရောင်ဖြင့် လိမ္မော်ပင်ကို ပို၍တင့်တယ်စေသည်။
ထို့ပြင် လိမ္မော်ပင်ကို စိုက်ပျိုးရာ၌ စနစ်တကျ အတန်းလိုက် ညီညီညာညာ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသဖြင့် လိမ္မော်ခင်းများမှာ အလွန်ရှုချင်စဖွယ် ရှိပေသည်။
အကိုင်းအခက်များ အထက်သို့ပျံတက်မနေစေရန် အထူးဂရုစိုက်၍ အပင်များ ကို ချိုင်ပေးရသည်။
အသီးမျိုးကောင်းများရနိုင်ရန် အစေ့ကို စိုက်ပျိုးသဖြင့် ရရှိသော သန်စွမ်းသည့်အပင်များတွင် အကိုင်းကူး၍ မျိုးပွားယူလေ့ရှိကြ လေသည်။
လိမ္မော်ပင် အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးသော တိုင်းပြည်များ၌ အပင် များကို ပိုးမွှားတို့ဖျက်ဆီးမည့် ဘေးအန္တရာယ်မှသော်လည်းကောင်း၊ နှင်း ပေါက်ခဲကျသဖြင့် သီးကင်းများနှင့်အပွင့်များ ကြွေပျက်ယိုယွင်းရသည့် ဘေး ရန်မှသော်လည်းကောင်း ကာကွယ်ပေးရန် ခေတ်မီနည်းအမျိုးမျိုးကို တီထွင် ထားကြရလေသည်။
ပုံစံဆိုလျှင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ သစ်သီးစိုက်ပျိုး ရာ၌ ထင်ရှားသော ကာလီဖိုးနီးယား နယ်စပ်တလျှောက်တွင် နယ်အတွင်း သို့ ဝင်ရောက်လာသမျှသော ခရီးသည်တို့နှင့်ပါလာသော ပစ္စည်းအရပ်ရပ်တို့ ကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုရသည့် အရာရှိများကို ခန့်ထားလေသည်။
ထိုအရာရှိ များ၏တာဝန်မှာ ခရီးသည်များတွင် ကျွဲကောသီး၊ သံပရာသီး၊ လိမ္မော်သီး အစရှိသော ရှောက်ပင်မျိုးထဲမှ အသီးတစ်မျိုးမျိုးပါသည် မပါသည်ကို စစ် ဆေးရန်ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ ခရီးသည်တစ်ဦးဦးထံတွင် ထိုသစ်သီးမျိုးပါ လာလျှင် ပါသမျှသစ်သီးတို့ကို သိမ်းဆည်း၍ မီးရှို့ပစ်လိုက်သည်။
ဤကဲ့ သို့ပြုလုပ်ပေးခြင်းမှာ အသီးများကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ပိုးမွှားများ နယ် အတွင်းသို့ မဝင်ရောက်နိုင်အောင် ဆီးတားကာကွယ်ပေးခြင်းဖြစ်လေသည်။
ထိုသို့ ငွေကုန်ကြေးကျခံ၍ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်ရသည်မှာ မကြာ မီက ဖလောရီဒါပြည်နယ်ထဲသို့ မြေထဲပင်လယ်အရပ်ဒေသမှ လိမ္မော်ဖျက်ပိုး တစ်ကောင် အမှတ်တမဲ့နှင့် ရောက်ရှိလာသဖြင့် ထိုနယ်အတွင်းရှိ လိမ္မော် ပင်များ ပိုးကျပျက်စီးကုန်ရာ သစ်သီးစိုက်ပျိုးသူတို့ အကြီးအကျယ် နစ်နာ ဆုံးရှုံးခဲ့ရဖူးလေသည်။
လိမ္မော်ပင် စိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းတွင် ငွေပင် ငွေ မြှုပ်နှံထားကြသော ဘဏ်တိုက်ကြီးများသည်လည်း ထိုမထင်မရှားလှသော ပိုးတစ်ကောင်ကြောင့် ရင်းစားပြန်မရနိုင်လောက်အောင် အရှုံးကြီးရှုံးကြရလေ သည်။
ထို့ကြောင့် ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ထဲသို့ အခြားအရပ်မှ ရှောက် ပင်မျိုးထဲမှ မည်သည့်သစ်သီးမျိုးကိုမျှ ယူဆေင်လာခွင့် မပြုကြချေ။
ထိုမျှမကသေး လိမ္မော်ပင်များကို ပိုးမွှားများ မဖျက်ဆီးရအောင် ဆေးရည်ဖြင့် အပင်များကို ပက်ဖျန်းပေးခြင်း၊ မှိုင်းတိုက်ပေးခြင်း အစရှိ သည်တို့ကို မကြာခဏ ပြုလုပ်ပေးရသည်။
နှင်းပေါက်ခဲကျမည့်အချိန်ကို လည်း ကြိုတင်သိနှင့်ထားရသည်။
နှင်းပေါက်ခဲကျလာမည့် လက္ခဏာရှိလျှင် လိမ္မော်ခြံအတွင်း၌ အသင့်ထားသောဓာတ်မီးဖို၊ မြေမီးဖိုစသည့် မီးဖိုများတွင် မီးမွှေး၍ အပင်များ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိလေကို နွေးလာစေခြင်းဖြင့် အပင် များကို ထိုဘေးမှ ကာကွယ်ပေးရလေသည်။
ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် မိုးပါးသဖြင့် လိမ္မော်ပင်များအတွက် ရေအလုံအလောက်ရရှိနိုင်ရန် တူး မြောင်းများဖောက်လုပ်၍ ရေသွင်းယူရသည်။
လိမ္မော်သီးကို ဆွတ်ခူးရာ၌ လက်အလွန်နုရပေသည်။
ဆွတ်ခူးသူတို့တွင် လက်အိတ်များစွပ်၍ ကတ် ကျေးဖြင့် အသီးရင့်တို့၏ အည|ာတံများကို ဖြတ်ပစ်ရသည်။
အသီးရင့်များ ကို ဆွတ်ခူးသည့်အခါ အပင်ပေါ်တွင် ကျန်နေသေးသော အသီးများကို မထိမခိုက်စေရန် အထူးဂရုစိုက်ရသည်။
အသီးများ ပွန်းပဲ့သွားလျှင် ပိုးများ ဝင်နိုင်သဖြင့် အသီးကိုဆွတ်ခူးသည့်အခါ၌သော်လည်းကောင်း၊ အခြားအရပ် များသို့ တင်ပို့သည့်အခါ၌သော်လည်းကောင်း အထူးသတိထား၍ အသီးများ ကို ကိုင်တွယ်ရလေသည်။
ခရစ် ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ဗေးယားနယ် ၌ လိမ္မော်ပင်တစ်ပင်မှ အစေ့မပါသောအသီး ဖြစ်ထွန်း၍လာလေသည်။
ထို လိမ္မော်သီးမှာ အခြားလိမ္မော်သီး မျိုးကောင်းများကဲ့သို့ အနှစ်အရသာနှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ထို လိမ္မော်သီးမျိုးကို စိုက်ပျိုးကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း သီပေါနယ်နှင့် ရှမ်းပြည် တောင်ပိုင်း ရပ်ဆောက်နယ်များတွင် လိမ္မော်ပင်များကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်သော လိမ္မော်သီးများမှာ အငယ်စားမျိုးဖြစ်၍ လိမ္မော်သီးနှင့် ကမ္ဗလာသီးဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိလေသည်။
လိမ္မော်သီးဟု အများခေါ်နေကြသောအသီးမှာ လိမ္မော်အခွံပွမျိုးဖြစ်၍ ကမ္ဗလာသီးမှာ အခွံ ကျစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဒီဇင်ဘာလဆန်းမှ မတ်လကုန်အထိအချိန်သည် မြန်မာ နိုင်ငံတွင် လိမ္မော်သီးပေါ်ချိန်ဖြစ်လေသည်။
လိမ္မော်ပင်သည် ရူတေစီအီး သို့မဟုတ် ရူးမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ လိမ္မော်အချိုမျိုးကို ရုက္ခဗေဒအလိုအရ စစ်ထရပ်ဆီနင်ဆစ်ဟုခေါ်၍ အခါး မျိုးကို စထရပ်အော်ရန်တီယမ်ဟုခေါ်သည်။
လိမ္မော်သီးကို စားသုံးခြင်းဖြင့် ဗီတာမင်စီကို ရရှိနိုင်ပေသည်။
လိမ္မော်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း လိမ္မောပင်စိုက်ပျိုးရာ၌ အရေးအကြီးဆုံး အချက်မှာ ရာသီဥတုဖြစ်သည်။
လိမ္မော်ပင်တို့သည် အသက်ပြင်းသောပင်မျိုး ဖြစ်သဖြင့် ပူအိုက်သောရာသီဥတုရှိသည့် တိုင်းပြည်တို့၌သော်လည်းကောင်း၊ ချမ်းအေးသော ရာသီဥတုရှိသည့် တိုင်းပြည်နယ်ပယ်တို့၌လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။
သို့သော် ပူအိုက်သည့် တိုင်းပြည်တို့မှရရှိသော လိမ္မော်သီးတို့မှာ အနံ့ အရသာ အသွေးအရောင်မှစ၍ အနည်းငယ် ချွတ် ယွင်းပျက်ပြယ်တတ်၍ ချမ်းအေးသောရာသီဥတုရှိသည့် တိုင်းပြည်တို့သည် လိမ္မော်ပင်စိုက်ပျိုးရန် အသင့်လျော်ဆုံးဖြစ်သည်။
မြေရွေးချယ်နည်း သင့်လျော်သော ရာသီဥတုကို ရွေးချယ်ပြီးနောက် သင့်လျော်သော မြေကို ရရှိခြင်းသည် ဒုတိယအရေးကြီးသောအချက်ဖြစ်သည်။
လိမ္မော်ပင်တို့ သည် သဲနှင့်ရောစပ်လျက်ရှိသော မြေမျိုးမှတစ်ပါး မည်သည့်မြေမျိုးမဆို ပေါက်ရောက်နိုင်ပေသည်။
လိမ္မော်ပင်စိုက်ပျိုးရန် မြေကွက်တို့မှာ အကာ အဆီးမရှိဘဲ လွင်ကျသောနေရာမျိုးဖြစ်ရမည့် အပြင်မိုးရွာသွန်းသည့်အခါ အလွယ်တကူ မိုးရေလျှေကျစီးဆင်းနိုင်သော် မြေမျိုးဖြစ်စေရလေသည်။
လိမ္မော်ပင်သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်ထက်သန်အလွယ်တကူကြေမွနိုင် သောမြေမျိုးကို အထူးကြိုက်နှစ်သက်လေသည်။
လိမ္မော်ပင်တို့သည် အမြစ်ခိုင်သော အပင်မျိုးဖြစ်သဖြင့် လေတိုက် သည့်အခါ လဲပြိုမည်ကို စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိသော်လည်း အပွင့်ပွင့်ချိန်အခါ၌ လေ ပြင်းစွာတိုက်ခတ်လျှင် အပွင့်တို့သည် ကြွေကျတတ်သဖြင့် အသီးများစွာ မသီးနိုင်ဖြစ်သောကြောင့် လိမ္မော်ပင်တို့နှင့် မနီးမဝေးတွင် လေကိုကွယ်ကာ ရန်အတွက် မာလကာစသောအပင်မျိုး စိုက်ပျိုးခဲ့လျှင် ကောင်းမွန်လေသည်။
သို့ရာတွင် လေကို ကွယ်ကာရန်အတွက် စိုက်ပျိုးသည့် အပင်တို့၏အမြစ် သည် လိမ္မော်ပင်များရှိရာ မြေကွက်သို့ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်၍ မြေဆီ မြေနှစ်ကို စုပ်ယူမည်ကိုလည်း စိုးရိမ်ဖွယ်ရှိသဖြင့် ထိုအပင်တို့သည် လိမ္မော်ပင်တို့နှင့် အလွန်နီးကပ်လျက်ရှိမည်ကို သတိပြုအပ်လေသည်။
စိုက်ပျိုးနည်း လိမ္မော်ပင်ကို အစေ့ကို ပျိုး၍သော်လည်းကောင်း၊ အကိုင်းကို ကူး၍သော်လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးနိုင်လေသည်။
သို့ရာတွင် အစေ့မှ စိုက် ပျိုးသောအပင်သည် မိဖဖြစ်သော အပင်တို့ကဲ့သို့ ကောင်းမွန်သန်စွမ်းစွာ မရှိ တတ်ဘဲ ညံ့ဖျင်းသောအသီးများကိုသာ များသောအားဖြင့် သီးတတ်ကြလေ သည်။
သို့ရာတွင် အချို့ဖြစ်ထွန်းသော အပင်တို့မှာ အစေ့မှပင် စိုက်ပျိုး သော်လည်း အကိုင်းမှစိုက်ပျိုးသော အပင်များထက်ပင် တာရှည်စွာ အသက် ရှည်နိုင်သည့်အပြင် အသီးများမှာလည်း အမြောက်အမြားသီးတတ်ကြလေ သည်။
အကိုင်းမှ စိုက်သောအပင်တို့မှာမူ အစေ့မှစိုက်သော အပင်များထက် လျင်မြန်စွာ သီးပွင့်တတ်ကြလေသည်။
လိမ္မော်ပင်များကို အစေ့မှစိုက်ပျိုးသည့်အခါ အစေ့တို့ကို အသီးမှ လတ်ဆတ်စွာ ယူငင်ပြီးလျှင် ပျိုးခင်းများ၌ ရှေးဦးစွာ စိုက်ပျိုးရလေသည်။
အပင်ငယ်တို့၏ ရေသောက်မြစ်တို့သည် မြေသို့ရှည်လျားစွာ စူးဝင်တတ် သဖြင့် ပျိုးခင်းများကို ပြင်ဆင်သည့်အခါ မြေကိုနက်စွာတူး၍ ပြုပြင်ရလေ သည်။
ပျိုးခင်းများတွင် အပင်များပေါက်ရောက်၍ တစ်နှစ်ခန့်ရှိသဖြင့် ကြီး ပြင်းသည့်အခါ အပင်များကို ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပျိုးရန် အချိန်သင့်လျော်လေ သည်။
လိမ္မော်ပင်များကို အမြဲစိုက်ပျိုးရန် မြေကိုပြင်ဆင်ရန်မှာ နွေရာသီ တွင် မြေများ နှစ်ပေခွဲမှ သုံးပေအထိနက်အောင် တူးဆွ၍ အမှိုက်သရိုက် စသည်ကို ရွေးချယ်ကောက်ယူ၍ ပစ်ပြီးလျှင် နေပူလှန်း၍ လေသလပ်ခံထား ရလေသည်။
အကယ်၍ မြေသည် နာသော ကျပ်တီး မြေမျိုးဖြစ်လျှင် အဂ‡တေမှုန့်၊ ပြာစသည်တို့နှင့် ရောနှောပြုပြင်၍ ပေးရလေသည်။
အပင်များ ကို စိုက်ပျိုးသည့်အခါ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် အကွာအဝေးမှာ မြေမွ၊ မြေမာကို ထောက်ချင့်၍ ခြားနားခြင်းရှိလေသည်။
အလွန်မွသဖြင့် ရေအလွယ်တကူ စိမ့်ဝင်နိုင်သော မြေတို့၌မူ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်သည် အနည်းဆုံး ၂၅ ပေမျှ ကွာခြားရမည်ဖြစ်ရာ မြေမာ မြေကျစ်တို့၌မူ ၁၅ ပေ၊ ပေ ၂ဝ အထိ ကွာ ခြားခဲ့လျှင် လုံလောက်ပြီဖြစ်သည်။
အပင်များကို မစိုက်ပျိုးမီ အနက်လေးပေ၊ အနံသုံးပေ၊ အလျား သုံးပေရှိသော ကျင်းများကိုတူးပြီးလျှင် မြေစာများကို အရိုးဆွေး အစရှိသော မြေဩဇာတို့နှင့် သမအောင်ရောနှော၍ မိုးဦးမကျမီ တွင်းများတွင်ပြန်၍ ဖို့ထားရလေသည်။
မိုးရာသီကုန်ခါနီးအချိန်တွင် အပင်ငယ်များကို တွင်းများ ၌ချ၍ စိုက်ပျိုးပြီးလျှင် မိုးမရွာသည့်အခါ တနင်္ဂနွေတစ်ပတ်လျှင် နှစ်ကြိမ် ကျ ရေမြောင်းများနှင့် ရေပေးရလေသည်။
အပင်များကို ရေပေးရန် ရေ မြောင်းများတူးသည့်အခါ၌လည်း မြောင်းတို့သည် အပင်မြစ်ရင်းသို့ တိုက် ရိုက်မရောက်စေရဘဲ အပင်အကြား၌သာလျှင် ရှိစေရလေသည်။
ဆောင်း ရာသီအခါ၌မူ အပင်တို့ကို ၁ဝ ရက်လျှင် တစ်ကြိမ်ကျရေပေး၍ နွေရာသီ၌ မူ လေးရက်လျှင် တစ်ကြိမ်ကျ ရေသွန်းလောင်းရလေသည်။
အပင်မြစ်ရင်းတွင် ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော မြေတို့ကို ကျပ်တည်းစွာ မရှိစေရန် မကြာမကြာ တူးဆွ၍ ပေးရလေသည်။
မြေကိုဆွရန် ကိရိယာ တန်ဆာတို့အနက် နှစ်ခွရှိသော ခက်ရင်းသည် အမြစ်များကို မထိခိုက်စေ၍ အကောင်းဆုံးဖြစ်လေည်။
နောင်နှစ်မိုးဦးကျစအခါတွင် မြေများကို တစ်ဖန် ထယ်ဖြင့်ထိုးပြန်ပြီးလျှင် အမြစ်ရင်း၌ရှိသော မြေတို့ကိုလည်း တူးဆွ၍ မြေ ဩဇာတို့နှင့် ရောနှောရပြန်လေသည်။
အမြစ်ရင်း၌ရှိသော မြေတို့ကို အဘယ်အခါမျှ ကျပ်တည်းစွာမရှိစေရန် မနားမနေတူးဆွ၍ ပေးရလေသည်။
လိမ္မော်ပင်တို့သည် အမြစ်များသောအပင်မျိုးဖြစ်၍ အမြစ်ရင်း၌ရှိသော မြေ ကိုတူးဆွသည့်အခါ အမြစ်များကို မထိခိုက်စေရန် အထူးသတိပြု၍ သုံး လက်မ၊ လေးလက်မထက် ပိုမို၍နက်အောင် မတူးမဆွရချေ။
အပင်တို့ သည် နှစ်နှစ်ရှိသဖြင့် ကောင်းစွာအရှိန်ရသည့်အခါ၌မူ ထို့ထက်နက်အောင် တူဆွနိုင်လေသည်။
နွေရာသီ၌ အပင်များကို ရေပေးပြီးသည့်နောက် အပင် ငယ်တို့၏ အမြစ်ရင်း၌ သစ်ရွက်ခြောက်တို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ထားခြင်းသည် ကောင်းသောနည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် သွန်းလောင်းလိုက်သောရေသည် နေပူ၍သော်လည်းကောင်း၊ လေသလပ်၍ သော်လည်းကောင်း ခြောက်ခန်းခြင်းမရှိဘဲ မြေ၌တာရှည်စွာ တည်နိုင်လေ သည်။
မြေဩဇာ ကျွေးခြင်း အပင်ငယ်တို့သည် မြေဩဇာကိုများစွာ အလိုမရှိသေးသောကြောင့် စိုက်ပျိုးပြီးသည့်နောက် သုံးနှစ်ခန့်ကြာရှိ၍ အသီးများသီး စပြုလာသည့် အခါမူ မြေဩဇာ ကို အထူးသဖြင့် အလိုရှိလေသည်။
ထိုအခါမှစ၍ မြေဩဇာကို နှစ်စဉ်တစ်ကြိမ်ကျ ကျွေးရလေသည်။
မြေဩဇာ တို့မှာ မိုးရေနှင့်အတူ မြေအောက်သို့စိမ့်ဝင်၍ အပင်များ မှီဝဲရန်အတွက် အလွယ်တကူ ရရှိနိုင် လေသည်။
ထည့်ကျွေးရန် မြေဩဇာတို့မှာ နွားချေး၊ မြင်းချေး၊ သိုးချေး၊ ငှက်ချေး၊ မိလ္လာနှင့် အရိုးများဖြစ်လေသည်။
သို့ရာတွင် ထိုပစ္စည်းတို့ကို မြေ သို့မသွန်းလောင်းမီ ကောင်းစွာဆွေးမြည့်လျက် ရှိစေရလေသည်။
မဖောက်ထုံးသည်လည်း လိမ္မော်ပင်တို့ အထူးကြိုက်နှစ်သက်သော ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သဖြင့် အခြားမြေဩဇာတို့ကို မဖောက်ထုံးရေနှင့် ဖျန်းပြီး နောက် ထည့်ကျွေးလျှင် ကောင်းမွန်လေသည်။
မြေဩဇာမှာ မြေကို ရှေးဦး စွာ တူးဆွပြီးလျှင် အထက်ပါမြေဩဇာတို့နှင့် သမအောင်ရောစပ်၍ နေရာ ကျအောင် ပြန်၍ထည့်ပေးရလေသည်။
မြေဩဇာကျွေးခြင်းကြောင့် အပင်တို့ ၌ အသီးကောင်းစွာ သီးစေနိုင်သည့်အပြင် အပင်များမှာလည်း သန်စွမ်း သဖြင့် ပိုးအစရှိသော ရန်သူတို့ကို အလွယ်တကူ ကွယ်ကာနိုင်လေသည်။
အကိုင်းအခက်များကို သုတ်သင်ခြင်း အပင်များကိုစိုက်ပျိုးပြီးသည့်အခါ ပင်စည်၌ အတက်ငယ်တို့သည် များစွာပေါ်ပေါက်တတ်လေသည်။
ထိုအတက်များသည် နံဘေးသို့သာထွက်၍ အပင်ကို ကြီးပွားစေနိုင်သော အတက်မျိုးမဟုတ်သဖြင့် ချိုးဖဲ့၍ ပစ်ပြီးလျှင် အပင်ကြီးဖြစ်သည့်အခါ မြေမှ ငါးပေမြင့်သောအရပ်တွင် အကိုင်းများ မပေါက်ရောက်စေရန် ပြုပြင်၍ပေးရလေသည်။
နံဘေး၌ပေါက်သော အတက် တို့ကို ချိုးဖဲ့သည့်အခါ ပင်စည်ပင်ရင်းမှ ကပ်၍ချိုးဖဲ့ရလေသည်။
သို့ရာတွင် အတက်များစွာ အပင်မှ တစ်ကြိမ်တည်း မချိုးမဖဲ့ရချေ။
တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် အတက်များစွာတို့ကို ချိုးဖဲ့သည့်အခါ အပင်သည် အားပြတ်၍ ကောင်းစွာ မကြီးထွားနိုင်ဘဲ ရှိတတ်လေသည်။
အပင်ကြီးတို့မှ မညီညွတ်မလှပသော အောက်ကိုင်း အောက်တက်တို့ကို ချိုးဖဲ့လိုသည့်အခါ အရင်းမှကပ်၍ လွှနှင့် တိုက်ဖြတ်ပြီးလျှင် ဖြတ်သည့်နေရာ၌ ကတ္တရာစေးဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ရွှံ့နှင့်နောက်ချေး ရောစပ်၍သော်လည်းကောင်း သုတ်လိမ်းမွမ်းမံရလေသည်။
အတက်များကို အထက်ပါနည်းအတိုင်း ပြုပြင်သုတ်သင်ရမည့်ပြင် အမြစ်များကိုလည်း သုတ်သင်ရန်လိုသေးသည်။