kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဥပမာ-နှင့် အပြင် နှင့် ဟန်ဂျာ အက္ခရာအနည်းအကျဉ်းကိုသာ ပြုပြင်မွမ်းမံထားသည်။
တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် စင်္ကာပူ တွင် လက်ရှိအသုံးပြုနေသော တရုတ်အက္ခရာအများအပြားကို ရိုးရှင်းအောင် ပြုလုပ်ထားပြီး သက်ဆိုင်ရာ ဟန်ဂျာ ဇာတ်ကောင်များထက် ရှုပ်မထွေးပါ။
ဂျပန်တွင် ရှင်ဂျိတိုင် ဟု လူသိများသော ရိုးရှင်းသော တရုတ်အက္ခရာပုံစံများကိုလည်း ပြဋ္ဌာန်းထားသော်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မရှိပေ။
၁၉၇၀ ခုနှစ်များအတွင်း၊ စင်ကာပူသည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ရိုးရှင်းသောလှုပ်ရှားမှုကို အတိုချုံးပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ရှုပ်ထွေးမှုများမဖြစ်စေရန် တရုတ်ပြည်မကြီး၏ ရိုးရှင်းသောစံနှုန်းကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှ ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
ဘက်ဂျင်းယောင်း (စက်တင်ဘာ ၂၂၊ ၁၉၉၄ တွင်မွေးဖွား) ဂျင်းယောင်း နှင့် ယခင်က Jr.Juior, သည် တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင်၊ တေးရေးဆရာဖြစ်သည်။
သူသည် ယောက်ျားလေး တေးဂီတအဖွဲ့ Got7 နှင့် ယောက်ျားလေး တေးဂီတအဖွဲ့ JJ Project ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် Dream High 2 (2012) ဒရာမာဇာတ်ကားတွင် ၎င်း၏ပထမဆုံးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး He Is Psychometric (2019) တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်လာသည်အထိ ဇာတ်ပို့အခန်းကဏ္ဍများ ဆက်တိုက်ပါဝင်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်သောရုပ်ရှင် A Stray Goat (2016) တွင် ၎င်း၏ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ကိုပြသခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၄ မွေးဖွားသူများ။
ဆံအာ သို့မဟုတ် ချန်အာ(; ) မူလအားဖြင့်: ဟံအာ()သည် တရုတ် လနတ်ဘုရားမဖြစ်သည်။
သူမ၏ ဒဏ္ဍာရီသည် တရုတ်ဒဏ္ဍာရီမှ ဒဏ္ဍာရီပေါင်းများစွာ၏ အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်သည်။
သူမသည် အောက်ပါ ပုံပြင်များနှင့် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်- ဟူယီ၊ လေးသမား၊ ဧကရာဇ်မင်း၊ အာယုဝဍ္ဎနဆေးနှင့် လယုန်တို့ဖြစ်သည်။
သူမသည် ဟူယီနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ယခုခေတ်တွင် ဆံအာ(ချန်အာ)သည် တရုတ် လကမ္ဘာ စူးစမ်းလေ့လာရေး အစီအစဉ်၏ နာမည်ဖြစ်သည်။
thumb| တရုတ်ဒဏ္ဍာရီမှ ဒဏ္ဍာရီလာ White Hare သည် လပေါ်တွင် အာယုဝဍ္ဎနဆေး ဖျော်နေခြင်းဖြစ်သည်။
အာယုဝဍ္ဎနဆေး ထာဝရ အသက်ရှည်ဆေးဟုလည်းသိကြပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ဒဿနပညာရှင်၏ကျောက်တုံး နှင့်လည်း ဖြစ်သည်။
သောက်သူအား ထာဝရအသက် သို့မဟုတ် ထာဝရနုပျို မှုကို ပေးသည်ဟု ယူဆသော ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဤ‌ဆေးသည် ရောဂါအားလုံးကို ပျောက်ကင်းစေသည် ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
ခေတ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမျိုးမျိုးရှိ အဂ္ဂိ ရတ်ပညာရှင်များသည် အာယုဝဍ္ဎနဆေး ပြုလုပ်ရန် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
သမိုင်း မက်ဆိုပိုတေးမီးယား Gilgamesh (ဘီစီ ၂ ထောင်စုနှစ်မှ) Epic of Gilgamesh ( ဘီစီ ၂ ထောင်စုနှစ်မှ) တွင် ၎င်း၏ချစ်လှစွာသောအဖော် Enkidu သေဆုံးပြီးနောက် ၎င်း၏ဆုတ်ယုတ်ကျဆင်းလာမည့်နှစ်များကို ကြောက်ရွံ့လာစေရန် အစောပိုင်းတွင် အသက်၏ elixir ၏ဖော်ပြချက်ကို တွေ့ရှိရသည်။
သူသည် Mesopotamian ဒဏ္ဍာရီတွင် နောအာ နှင့်တူသော Utnapishtim ကို ရှာဖွေကာ မီးမြေ၏ ဟေရုဒ်ဘုရင်၏ အကြံဉာဏ်ကို ရယူရန် သူသည် မိုးရေ၏ အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင်ကြီး၏ ကျွန်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သော Utnapishtim ကို ရှာဖွေခဲ့သည်။
. Gilgamesh သည် ပင်လယ်အောက်ခြေရှိ အပင်တစ်ပင်ကို ရှာဖွေရန် ညွှန်ကြားသော်လည်း ၎င်းကို အဘိုးအိုတစ်ဦးထံ စမ်းသပ်ရန် ဦးစွာရှာရန် ညွှန်ကြားထားသည်။
ကံမကောင်းစွာပဲ၊ သူအဲဒီလိုမလုပ်နိုင်ခင် မြွေတစ်ကောင်၏ စားခံရခဲ့သည်။
တရုတ် Xu Fu ၏ မသေနိုင်သောတောင်ဆီသို့ ပထမဆုံး ခရီး Utagawa Kuniyoshi မှ ရှေးခေတ်တရုတ်အုပ်စိုးရှင်များစွာတို့သည် ထာဝရအသက်ရရှိရန် ဒဏ္ဍာရီလာ အာယုဝဍ္ဎနဆေးအား ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
Qin မင်းဆက် ကာလအတွင်း Qin Shi Huang သည် တာအို အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင် Xu Fu အား ငယ်ရွယ်သူ ၅၀၀ နှင့် အမျိုးသမီးငယ် ၅၀၀ တို့နှင့်အတူ အရှေ့ဘက်ပင်လယ်ပြင်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ဒဏ္ဍာရီလာ Penglai တောင် တွင် အာယုဝဍ္ဎနဆေးကို ရှာဖွေရန် ထွက်လာခဲ့သော်လည်း ရှာမတွေ့ခဲ့ပေ။
သူသည် ငယ်ရွယ်သော မိန်းကလေးများနှင့် ယောက်ျားလေး ၃၀၀၀ ဖြင့် ဒုတိယမြောက်ခရီးကို စတင်ခဲ့သော်ငြားလည်း ၎င်းတို့အနက်မှ ပြန်မလာခဲ့တော့ပါ (ဒဏ္ဍာရီအရ ဂျပန် ကို အစားထိုးရှာဖွေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်)။
Liu, Hong. The Chinese Overseas: Routledge Library of Modern China. Published by Taylor & Francis, [2006] (2006). , 9780415338592. ရှေးတရုတ်လူမျိုးများက ကျောက်စိမ်း ၊ သစ် ကြံပိုးခေါက် သို့မဟုတ် ဟီမနိုက်ကဲ့သို့သော တာရှည်ခံအဖိုးတန်ပစ္စည်းများကို စားသုံးမိပါက ၎င်းတို့စားသုံးသူအား အသက်ရှည်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ရွှေ သည် အထူးတန်ခိုးကြီးသည်ဟု မှတ်ယူထားပြီး၊ ၎င်းသည် မညှိုးနွမ်းစေသော အဖိုးတန်သတ္တုဖြစ်သောကြောင့်၊ သောက်သုံးရန် သို့မဟုတ် သောက်သုံးနိုင်သောရွှေ၏ အယူအဆကို ဘီစီသုံးရာစုအကုန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
Sun Simiao (c. 581 – c. 682 AD), Medieval Science, Technology And Medicine: An Encyclopedia, A Glick, T.F., A Livesey, S.J., Wallis, F., Routledge, p. 20 2005 ကျော်ကြားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပါရဂူ (King of Medicine) ဟု လေးလေးစားစား ခေါ်ဝေါ်သော ဆေးပညာဘုရင် (Danjing yaojue) ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော ဓာတုဗေဒ ဖော်မြူလာများ)၊ နောက်ပိုင်း မျိုးဆက်များသည် မသေနိုင်သော အာယုဝဍ္ဎနဆေးများ ဖန်တီးခြင်း (ပြဒါး၊ ဆာလဖာ၊ နှင့် ပြဒါးနှင့် အာဆင်းနစ်ဆားများသည် ထင်ရှားပြီး အများစုမှာ အဆိပ်ပြင်းသည်) နှင့် အချို့သောရောဂါများကို ကုသရန်နှင့် အဖိုးတန်ကျောက်များ ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့ကို အသေးစိတ် ဆွေးနွေးကြသည်။
အသက်ရှည်စေရန် အထောက်အကူမပြုသော ဤအရာများစွာသည် တက်ကြွစွာ အဆိပ်သင့်ပြီး တရုတ်မှ ဓာတုဗေဒ အာယုဝဍ္ဎနဆေးအဆိပ်သင့်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။
မင်မင်းဆက် ရှိ Jiajing ဧကရာဇ် သည် အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင်တို့၏ ညှို့ယူထားသော "အာယုဝဍ္ဎနဆေးအတုမှ သေစေလောက်သော ပြဒါး ပမာဏကို စားသုံးမိခြင်းကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:သဘာဝလွန် ဒဏ္ဍာရီများ ကဏ္ဍ:အဂ္ဂိရတ်ပစ္စည်းများ ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံသည် ရခိုင်သမိုင်းတွင် ၁၄၃၀ ခုနှစ်မှ ၁၇၈၅ ခုနှစ်အထိ တည်ရှိခဲ့သော ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
မြောက်ဦးနေပြည်တော်သည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိပြီး မျက်မှောက်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရခိုင်ပြည်နယ် ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအရှေ့တောင်ဒေသ စစ်တကောင်းတိုင်းတို့ပါဝင်သည့် ကျယ်ပြန့်သည့် နယ်မြေနယ်နိမိတ်ကို ပိုင်စိုးအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
မြောက်ဦးကို ၁၄၃၀ခုနှစ်တွင် နရမိတ်လှ(ခေါ်) လောင်းကြက်ဘုရင် မင်းစောမွန် နှင့် ညီဖြစ်သူ နရနု (ခေါ်) မင်းခရီတို့က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မြောက်ဦးသည် အစောပိုင်းတွင် စစ်ရေးအကူအညီပေးခဲ့သောဘင်္ဂလားစူလတန်နိတ်နိုင်ငံ၏ အစောင့်ရှောက်ခံနိုင်ငံအဖြစ် ၁၄၂၉ မှ ၁၄၃၇ အထိ နေခဲ့ရဟန်တူသော်လည်း မင်းခရီလက်ထက်သို့ရောက်သည့်အခါ ဩဇာခံအနေထားကိုဆန့်ကျင်ပြီး ၁၄၃၇တွင် ပန်းဝါ(ရာမူး) နှင့် ဘစောဖြူလက်ထက် ၁၄၅၉ ခုနှစ်တွင် စစ်တကောင်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး စတင်နယ်မြေချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
တောင်ငူအင်ပါယာသည် ၁၅၄၆-၁၅၄၇၊ ၁၅၄၆-၁၅၄၇ နှင့် ၁၅၈၀-၁၅၈၁ တို့တွင် မြောက်ဦးကို သိမ်းပိုက်ရန် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မြောက်ဦးသည် အောင်မြင်စွာခုခံနိုင်ခဲ့သည်။
မြောက်ဦးသည် ၎င်း၏အင်အားအတောင့်တင်းဆုံးအချိန်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် Sundarbansဒေသမှ မှ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့အထိ ၁၅၉၉ ခုနှစ်မှ ၁၆၀၃ ခုနှစ်အထိ ထိန်းချုပ်န်ုင်ခဲ့သည်။
၁၆၆၆ တွင် မဂိုလ်အင်ပါယာနှင့် စစ်ပွဲအပြီးတွင် စစ်တကောင်းကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
၁၇၈၅ခုနှစ်သို့ရောက်သည့်အခါ အရှေ့ဘက်ကုန်းဘောင်အင်ပါယာက ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်လိုက်မှုကြောင့် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံသည် အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Entry_to_Temple_in_Mrauk_U.png|ကိုးသောင်းဘုရား သမိုင်း မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံသည် ရခိုင်သမိုင်းတွင် အေဒီ ၁၄၃၀ ခုနှစ်မှ ၁၇၈၅ ခုနှစ်အထိ တည်ရှိခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။
နရမိတ်လှ(ခ)မင်းစောမွန်သည်‌ မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကိုစတင်တည်ထောင်ခဲ့သောဘုရင်ဖြစ်သည်။
လေးမြို့ခေတ် လောင်းကြက်ထီးနန်းဘုရင်မင်း‌စောမွန်လက်ထက် အေဒီ၁၄၀၆ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ဘက် အင်းဝဘုရင့်နိုင်ငံမှ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်သည် လောင်းကြက်ထီးနန်းကိုသိမ်းယူရန်အတွက် သားတော်မင်းရဲကျော်စွာဦးဆောင်သည့် တပ်ကို စေလွှတ်တိုက်ခိုက်စေရာ မင်းစောမွန် အရေးနိမ့်ခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် ဘင်္ဂလားစူလတန်ပြည်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။
သို့သော် ရခိုင်တောင်ပိုင်းနယ်များမှာ အင်းဝဘုရင်လက်အောက်သို့ ချက်ချင်းမကျရောက်ခဲ့ဘဲ မင်းစောမွန်၏ညီတော် မင်းခရီ(ခ)နရနုက ထိန်းထားနိုင်ခဲ့သည်။
မင်းစောမွန်သည် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဘင်္ဂလားဘုရင်စူလတန်နှင့် ညီတော်မင်းခရီ၏ အကူအညီဖြင့် ၁၈ ဧပြီ ၁၄၂၉ ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
အေဒီ၁၄၃၀ ခုနှစ်တွင် မင်းစောမွန်သည် ရခိုင်ထီးနန်းကို လောင်းကြက်မြို့မှ အချက်အခြာကျ ပိုမိုလုံခြုံသည့် မြောက်ဦးမြို့နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး မြောက်ဦးမင်းနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မြို့တော်ကိုအစွဲပြု၍ ရခိုင်မြောက်ဦးခေတ်ဟုခေါ်တွင်သော ရခိုင်မြောက်ဦးထီးနန်းခေတ်သည် ထိုအချိန်မှစတင်ခဲ့သည်။
မြောက်ဦးသည် အစာပိုင်းတွင် စစ်ကူပေးခဲ့သော ဘင်္ဂလားဘုရင်စူလတန်၏ ဩဇာခံအဖြစ် အေဒီ၁၄၂၉ မှ မင်းစောမွန်ကွယ်လွန်သည့် ၁၄၃၃ အထိရှိခဲ့ဟန်တူသည်။
မင်းစောမွန်နောက် အေဒီ၁၄၃၃တွင် ထီးနန်း ဆက်ခံသည့် ညီဖြစ်သူမင်းခရီလက်ထက်သို့ရောက်သည့်အခါ ဩဇာဆက်မခံဘဲ မြောက်ဦးထီးနန်း နယ်ပယ်ကို မြောက်ဘက် ပန်းဝါရာမူးအထိ ထိုးချဲ့တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
တောင်ပိုင်း ဒွါရဝတီသံတွဲနယ်များနှင့်လည်းပြန်လည်ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။
မင်းခရီကိုဆက်ခံသည့် သားဖြစ်သူ ဘစောဖြူမင်းလက်ထက် အေဒီ၁၄၅၉တွင် မြောက်ဘက်တွင် စစ်တကောင်းဒေသအထိ ဆက်လက်နယ်မြေချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Carte_des_Royaume_de_Siam,_de_tunquin,_Pegu,_Ava,_Aracan_&c.jpg|thumb|အရကန်း၏ ရွှေခေတ်များ တောင်ငူဘုရင်တပင်ရွေထီးလက်ထက်တွင် အေဒီ ၁၅၄၆-၁၅၄၇ နှင့် ဘုရင့်နောင်လက်ထက် အေဒီ၁၅၈၀-၁၅၈၁ တို့တွင် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း မြောက်ဦးထီးနန်းဘုရင် မင်းဘင် နှင့် သားဖြစ်သူ မင်းဖလောင်းတို့က အသီးသီး ခုခံကာကွယ်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
မင်းဖလောင်းကို ဆက်ခံခဲ့သူ ရခိုင်ဘုရင် မင်းရာဇာကြီး လက်ထက်တွင် မြောက်ဦးထီးနန်းဘုရင့်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်သည် အနောက်မြောက်ဘက် ဘင်္ဂလားဒေသ ဆန်ဒရာဘင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မှသည် အရှ့တောင်ဘက် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ အထိ ကျယ်ပြန့်ထိန်းချုပ်နိုင်လာခဲ့သည်သည်။
မြောက်ဦးသည် အေဒီ ၁၆ရာစုအလယ်ပိုင်းမှ ၁၇ရာစုအလယ်ပိုင်းအထိ ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာကာလများတွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ဒေသ ခေတ်ပြိုင်နိုင်ငံများအတွင်းတွင် ကုန်သွယ်ရေး စီးပွားရေး စစ်ရေးစစ်‌‌ရာများတွင် ပြိုင်ဘက်ကင်းလောက်အောင် တိုးတက်ကောင်းမွန်ပြီး အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ခဲ့သည်။
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shittaung_Temple_inscription.png|thumb|မင်းဘင်ဘုရင်အကြောင်း ဘုရားကြီးတွင် ရေးထားသော သတင်းအချက်အလက် အေဒီ ၁၆၆၆ခုနှစ်တွင် အနောက်ဘက်မဂိုအင်ပါယာနှင့် ဖြစ်ပွားသည့်စစ်ပွဲများကြောင့် အနောက်မြောက်ဒေသ အဓိကစီးပွားရေးနယ်မြေဖြစ်သည့် စစ်တကောင်းဒေသကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရမှစပြီး မြောက်ဦးခေတ်သည် စတင်အင်အားနည်းကျဆင်းလာခဲ့သည်။
မြောက်ဦးဘုရင်စန္ဒသုဓမ္မရာဇာနောက်ပိုင်း အေဒီ ၁၆၈၄ မှ အေဒီ ၁၇၁၀ ခုနှစ် စန္ဒဝိဇယရာဇာမင်းကြားကာလများတွင် ထီးနန်းစိုးစံသည့် မြောက်ဦးဘုရင်များလက်ထက်တွင် မြောက်ဦးနန်း၏အာဏာကို ဘုရင့်ကိုယ်ရံတော်တော်တပ်များကသာ အဓိကကြီးစိုးချယ်လယ်ပြီး ဘုရင်များကို ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက် လိုသလို နန်းတင်နန်းချခဲ့ကြသည်။
စန္ဒဝိဇယရာဇာမင်း နောက်ပိုင်း အေဒီ ၁၇၃၁ မှ စပြီး ဆက်ခံသည့် ရခိုင်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် မြောက်ဦးထီးနန်းသည် ပိုမိုယိုယွင်းလာခဲ့သည်။
အေဒီ၁၇၈၅ခုနှစ် မဟာသမ္မတရာရာဇာမင်းလက်ထက်သို့ရောက်သည့်အခါ အရှေ့ဘက်ကုန်းဘောင်ထီးနန်း အင်းဝအမရပူရဘုရင်ဘိုးတော်ဘုရားဗဒုံမင်းမှ သားဖြစ်သူအိမ်ရှေ့မင်းမောင်ပိုနှင့်စစ်တပ်ကို စေလွှတ်ပြီး မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်လိုက်ခြင်းဖြင့် ရခိုင်မြောက်ဦးထီးနန်းနှင့် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံတော်၏ခေတ်သည် အဆုံးသတ်နိဂုံးချုပ်ခဲ့ရသည်။
သိမ်းယူမှုများနှင့် စစ်ပွဲများ ထရိပူးရာကို ကျူးလွန်တိုက်ခိုက်မှုများ ခေတ်တုန်းက ၁၅၈၄ ခုနှစ်တွင် အရကန်းဘုရင် မင်းဖလောင်းသည် ထရိပူးရာကို ကျူးလွန်တိုက်ခိုက်ပြီး၊ ဥဒါယာပူကို လုယက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
မနေ့တုန်းက ၁၅၇၅ ခုနှစ်တွင်၊ ထိုဘုရင်သည် ထရိပူးရာကို သိမ်းပိုက်ရန် တပ်များပို့ခဲ့ပြီး ထိုနယ်မြေသည် အရကန်းဘုရင့် အပိုးအနပ်ပြုနိုင်ငံဖြစ်လာသည်။
ထရိပူးရာဘုရင် ရာဇာဒါသည် ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ပဲ၊ မင်းဖလောင်းသည် နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုစတင်ပြီး ထရိပူးရာတပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။
ထိုတိုက်ပွဲတွင် ရာဇာဒါ၏ ညီ ဂျူဂျာစင်းကို သတ်ဖြတ်ခံရပြီး၊ ရာဇာဒါဘုရင်သည် သေနတ်မှုတ်သံဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ချစ်တဂုံကို သိမ်းပိုက်ခြင်း ၁၆ နှစ်နှင့် ၁၇ နှစ်ရာစုများတွင် ချစ်တဂုံသည် အရကန်းနိုင်ငံ၏ ထိန်းချုပ်မှုကိုရရှိခဲ့ပြီး၊ ၁၅၄၀ ခုနှစ်များတွင် မင်းဘင် ဘုရင်အောက်တွင် အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
ချစ်တဂုံကို စစ်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုအဖြစ် အားပေးခဲ့ပြီး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ထရိပူးရာနှင့် မူဂျိုးများမှ တိုက်ခိုက်မှုများရှိခဲ့ပေမယ့် မင်းဘင်သည် ဒေသခံ အုပ်ချုပ်သူများအကြား အာဏာဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကို အခွင့်အလမ်းအဖြစ် အသုံးပြု၍ ချစ်တဂုံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ပုတီးဂျီဇ်များသည် အရကန်းရှင်နိုင်ငံ၏ စွမ်းအားကို အကူအညီပေးခဲ့သည်။
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rakhine_mrauk_u_kingdom.jpg|thumb ချစ်တဂုံသည် ဒေသတစ်လျှောက် ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုအဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် ခိုးယူမှုများ၊ လူလွှဲပြောင်းမှုများနှင့် နိုင်ငံခြားပဋိပက္ခများကြောင့် မတည်ငြိမ်ခဲ့သည်။
ပုတီးဂျီဇ်များနှင့် မူဂျိုးများသည် ဂျာကင်းနှင့် လူများကို အမှုထမ်းခြင်း၊ ကောင်စီများထဲတွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ အရကန်းများက ၎င်းတို့ကို အလုပ်သုံးခဲ့ကြသည်။
တောင်ငူ-အရကန်းစစ်ပွဲ link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Toungoo%E2%80%93Mrauk-U_War_(1545%E2%80%9347).png|left|thumb|ထောင်ဂူး-အရကန်စစ်ပွဲ တောင်ငူနှင့် မရောက်ဦးနိုင်ငံတို့ကြား ဆင်နွှဲပွဲသည် ၁၅၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၅၄၇ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တောင်ငူဘုရင် တပင်ရွှေထွန်းသည် မရောက်ဦးနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရန် တပ်ဖွဲ့များ ပို့ခဲ့ပြီး၊ စန်ဒိုဝေကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မရောက်ဦးမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း၊ မြို့၏ အားကောင်းသော ကာကွယ်ရေးကြောင့် တောင်ငူတပ်သည် အောင်မြင်မှုမရခဲ့ဘူး။
နောက်ဆုံးတွင် နှစ်ပေါင်းသုံးနှစ်ကြာပွဲဆင်နွှဲမှုအပြီး၊ နှစ်သိမ့်သဘင်ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ရခဲ့သည်။
မူဂျိုး-အရကန်းစစ်ပွဲ ၁၆၆၆ ခုနှစ်တွင် မူဂျိုးများ ချစ်တဂုံကို သိမ်းပိုက်ခြင်းသည် အရကန်း၏ ရွှေ့လျားခေတ်၏ အဆုံးသတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
မူဂျိုးများချစ်တဂုံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်၊ အရကန်းသည် နေဖ်မြစ်၏ အနောက်ဘက်ကို ကိုင်တွယ်ထားခြင်းမရှိတော့ပါ။
၁၆၆၀ ခုနှစ်တွင် မူဂျိုးဘုရင်အမတ်ရှားရှူဂျာသည် အရကန်းသို့ ပုဂ္ဂိုလ် ၏ များနှင့် အကူအညီတောင်းရန် ပြန်လည်ရှောင်ခွာခဲ့သည်။
မင်းဘုရင်က ရွှေ နှင့် စည်စမ်းကာ သူ့ကို ကမ်းလှမ်းတင်ပြသော်လည်း၊ စစ်ပွဲအပြီးမှာ ရွှေ အရင်းအမြစ်များကို အရကန်းကိုင်တွယ်ခဲ့။
ရှူဂျာ၏ မိသားစုက ထိုအချိန်တွင် မသေဆုံးခဲ့ခဲ့၊ သူ့အမျိုးသားတိုင်းသူများ လောင်းကြက်ခေတ်(လေးမြို့ခေတ်) ရခိုင်ဘုရင်များသည် ပုဂံမင်းဆက်များနှင့် အပြန်အလှန် ဆက်နွယ်မှု၊ နယ်‌မြေချဲ့ထွင်ရင်း အပြန်အလှန်ထိတွေ့ တိုက်ခိုက်မှုများရှိခဲ့ေသာ်လည်း လေးမြို့ခေတ်သည် ပုဂံလက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့သည့်အနေအထား အထောက်အထား ဟူ၍ မရှိခဲ့ မတွေ့ခဲ့ရပေ။
ရခိုင်ကမ်းရိုးတမ်းဒေသအများစုမှာ ပုဂံမင်း၏ အုပ်စိုးမှုမှ ကင်းစင်ပြီး ကျန်မြန်မာပြည်မှနေရာဒေသများနှင့်မတူ ပွဲပြားခဲ့သည်။
အေဒီ ၅ ရာစုမတိုင်မီ မြို့တော်ကို ဓညဝတီမြို့မှ ဝေသာလီမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၁၂ ရာစုတွင် ပြဉ္စာ စမ္ဘဝက်မြို့၊ ပရိမ်မြို့၊ နေရဉ္ဇရတောင်ငူမြို့ နှင့် လောင်းကြက်မြို့များသို့ တဆင့်စီ‌ပြောင်းရွှေ့ပြီး လေးမြို့‌ခေတ်ကို အေ ဒီ၁၅ရာစု အစောပိုင်းကာလများအထိ တည်တံ့စေခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းချက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်။
ကာ‌ဂျောင်း ဧကရာဇ် ( Chinese ; ၁၆စက်တင်ဘာ ၁၅၀၇၂၃ဇန်နဝါရီ ၁၅၆၇) သည် မင်မင်းဆက်၏ ၁၂ ဆက်မြောက်ဧကရာဇ်ဖြစ်ပြီး ၁၅၂၁ မှ ၁၅၆၇ ထိ စိုးစံခဲ့သည်။
Zhu Houcong ကိုမွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ သူသည် ကျင်း‌ဒေဧကရာဇ် ဟောင်း၏ဝမ်းကွဲဖြစ်သည်။
သူ၏ဖခင် Zhu Youyuan (1476-1519)၊ ဆင်မင်းသားသည် Chenghua ဧကရာဇ် (1464 မှ 1487 မှ စိုးစံခဲ့သည်)၏ လေး‌ယောက်မြောက်သားနင့် ဧကရာဇ်မင်းမြတ်၏ ကိုယ်လုပ်တော် Lady Shao မှမွေးဖွားသော သားတော် 3 ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
ကာဂျောင်းဧကရာဇ်၏ နယ်မြေအမည် "ကာဂျောင်း သည် "ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းသော ငြိမ်သက်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
စတေဖာနီ ဘိထရိဇ် ကဏ္ဍ:၁၅၆၇ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၅၀၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
လျှိုဟွိကျာင်း ဧကရီ (5 နိုဝင်ဘာ 1641 မှ 7 ဇန်နဝါရီ 1718) (Khochin Mongol Borjigit မျိုးနွယ်စုမှ) သည် ရှူန်းကျီအင်ပါယာ ဖူလင်း၏ ဇနီးနှင့် ဒုတိယ ဧကရီဖြစ်သည်။
သူမသည် ၁၆၅၄ မှ ၁၆၆၁ သူမ၏ခင်ပွန်းကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကျင်အင်ပါယာ ဧကရီ ဖြစ်ခဲ့၏။
သူမ၏အ‌ဖေတူ အမေကွဲသားဖြစ်သူ Xuanye , Kangxi ဧကရာဇ်မင်းလက်ထက်တွင် သူမ၏ ဧကရီ Dowager Renxian အဖြစ်ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်။
သူမသည် ဧကရီ Xiaohuizhang ဟူသောဘွဲ့ဖြင့် လွန်စွာဂုဏ်ပြုခံခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၁၇၁၈ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၆၄၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
အိုဆဲဟွန်း(၊ ဟန်ဂျာ: 吳世勳; ဝူရှဲဟျုန်; ၁၉၆၁ ဇန်နဝါရီ ၄ ~ )သည် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ရက်နေ့မှ စ၍ ဆိုးလ်မြို့တော်ဝန် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော (တောင်ကိုးရီးယား ရှေ့နေမှ ပြောင်းလဲ) နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ယခင်က တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသားလွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ၂၀၀၀မှ ၂၀၀၄ခုနှစ်အထိလည်းကောင်း၊ ဆိုးလ်မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ၂၀၀၆ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ခုနှစ်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
ဝိတိုရိယ ကြာပန်းပင် () သည် ကြာပန်းပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကြာပန်းပင်များထဲတွင် အကြီးမားဆုံး အရွက်ရှိသည့် အပင်လည်းဖြစ်သည်။
ဝိတိုရိယ ကြာပင် မျိုးစုသည် နင်ဖီအေစီးအီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်သည်။
၎င်းတွင် Victoria amazonica ဟု သိပ္ပံအမည်ပေးထားသော "ဝိတိုရိယ ဘုရင်မ၏ ကြာပန်း (Queen Victoria's Water Lily)" မျိုးစိတ်နှင့် သိပ္ပံအမည် Victoria cruziana ဟုပေးထားသော ဆန်တာခရုဇ် ကြာပန်း (Santa Cruz Water Lily) မျိုးစိတ် ဟူ၍ မျိုးစိတ် နှစ်ခု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။
Victoria amazonica ကြာပင်မျိုးစိတ်၏ အရွက်သည် အရွယ်အစား အချင်းအားဖြင့် အထိ ရှိနိုင်ပြီး ရေအောက်ကြမ်းပြင် ကြာပင် အရင်းမှ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ် အရွက်ထိ အရှည်ထိရှိနိုင်သည်။
ဤကြာပင် မျိုးစု၏ အမည် 'ဝိတိုရိယ'သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ ဘုရင်မ ဝိတိုရိယ ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပေးထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဝိတိုရိယ ကြာပန်းပင်များသည် ပေါက်ရောက်ရှင်သန်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ၎င်းတို့၏ ကြီးမားသော အရွက်ကို ပြန့်ကားခြင်းဖြင့် အခြားရေနေ မျိုးကွဲအပင်များအား တွန်းထုတ်လေ့ရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့ မျိုးတူ ကြာပန်းပင်များသာ ကျန်ရှိလေတော့၏။
ဤအခြေအနေဖြစ်လာချိန်တွင် ၎င်းတို့၏ အရွက်ကြီးများသည် ရေအောက်တွင် ရှိနေသော အပင်များထံသို့ နေရောင်ခြည် ရောက်ရှိနိုင်စွမ်းမရှိအောင်ပင် ရေမျက်နှာပြင်တစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ဖုံးအုပ်သွားသည်။
ရှင်သန်ကျန်ရစ်သည့် မျိုးစိတ်များ ပုံအရပ်သုံး အမည် သိပ္ပံအမည် ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Victoria_amazonica_edit_1.jpg|144x144pxဝိတိုရိယ ဘုရင်မ၏ ကြာပန်းပင် (Queen Victoria's Water Lily) Victoria amazonica အမေဇုန်မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသများlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Victoria_cruziana_flower.jpg|120x120pxဆန်တာ ခရုဇ် ကြာပန်းပင် (Santa Cruz Water Lily) Victoria cruziana ပါရာဂွေးမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသများ မစ်ဆူရီ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်၏ Linnaean အိမ်ရှေ့ရှိ လီလီရေကန်ထဲတွင် Victoria cruziana ၏ သစ်ရွက်ပေါ်၌ ရပ်နေသည့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ဓာတ်ပုံ။
အပင်ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် သစ်သားပျဉ်နှင့် ပုဝါကို အရွက်ပြားပေါ်တွင် တင်ထားသည်ကို သတိပြုကြည့်ရှုပါ။
ဗစ်တိုးရီးယား ကြာပင်၏ အရွက်သည် အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့သော်လည်း အပင်၏ ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံကြောင့် အလွန်ကြီးမားသည့် အလေးချိန်ကိုပင် ထောက်ပံ့နိုင်စွမ်းရှိသည်။
အကယ်၍ အပင်၏ ရိုးတံအရွယ်အစားသည် ၆ လက်မအထက် ရှိပါက ၎င်းကြာပင်၏ အရွက်ပေါ်သို့ အလေးချိန်ကို တည့်မတ်စွာချခြင်းဖြင့် အလွယ်တကူ ဖြတ်သန်းသွားနိုင်သည်။
အရွက်၏ ပျက်စီးလွယ်သော သဘောသဘာဝကို ဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ နိယာမအတိုင်း အလေးချိန်ကို မျက်နှာပြင်အနှံ့ ဖြန့်ဝေနိုင်ရန်အတွက် အရွက်ပေါ်တွင် အထပ်သားတစ်ချပ် ကဲ့သို့ အရာဝတ္တုတစ်ခုထားရှိရန် လိုအပ်သည်။
ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေးထားခြင်းဖြင့် အရွက်သည် အထိ ထောက်ပံ့နိုင်စေသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကရူး တော်ဝင် ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်ရှိ ကြီးမားသော ရေနေလီလီပန်းများ ကဏ္ဍ:ရေနေပင်များ။
Bokeo International Airport（Golden Triangle） Golden Triangle International Border Check Point 307x307px|The Golden Triangle Special Economic Zone by the banks of the Mekong River ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန် (; , , အတိုကောက် GTSEZ) သည် လာအိုနိုင်ငံ၊ Ton Pheung ခရိုင်ရှိ မဲခေါင်မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။
အဆိုပါဇုန်သည် ဧရိယာ ဟက်တာ ၃,၀၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖန်တီးရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် လာအိုအစိုးရနှင့် တရုတ်ပိုင် ဟောင်ကောင်မှတ်ပုံတင်ကုမ္ပဏီ Kings Romans Group တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးခဲ့သည်။
ဇုန်၏အလယ်ဗဟိုတွင် Kings Romans ကာစီနိုလောင်းကစားရုံ တည်ရှိပြီး တရုတ်ဧည့်သည်များကို အဓိက ဆွဲဆောင်လျက်ရှိကာ ဟိုတယ်အများအပြားလည်း ရှိသည်။
အခြေခံအဆောက်အအုံများ (လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်များ စသည်) သည် တရုတ်ပုံစံဖြစ်ပြီး မန်ဒရင်းဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြကာ တရုတ်ယွမ်ငွေကိုလည်း လက်ခံသုံးစွဲကြသည်။
၎င်းသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မကာအိုမှ ငွေကြေးခဝါချမှုများ နေရာရွှေ့ပြောင်းလာပြီးနောက် မဲခေါင်ဒေသတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများ လမ်းကြောင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ၎င်းသည် မူးယစ်ဆေးဝါး၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့် တိရစ္ဆာန်ကုန်ကူးမှုစသည့် တရားမဝင်လုပ်ငန်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော တရုတ်မြို့တစ်မြို့အဖြစ် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
Kings Romans ၏ ပိုင်ရှင်က အဆိုပါစွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း လာအိုအာဏာပိုင်များကလည်း အဆိုပါ သတင်းများထွက်ပေါ်ပြီးနောက် အရေးယူမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် Kings Romans၊ ၎င်း၏ပိုင်ရှင် ကျောက်ဝေ့နှင့် "ကျောက်ဝေ့ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း" တို့ကို ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့ပြီး အဆိုပါကာစီနိုလောင်းကစားရုံကို ငွေကြေးခဝါချရန်၊ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ရန်နှင့် အခြားသော ပြင်းထန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။
ထိုသို့ဖြစ်လင့်ကစား မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရာတွင်သုံးသော ဓာတုပစ္စည်းများ တင်ပို့မှုများသည် ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန်အနီးမှ ဖြတ်သန်းသွားလာနေဆဲ ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန်သည် လာအို၊ မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့ ဆုံစည်းရာ ရွှေတြိဂံဒေသရှိ မဲခေါင်မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။
ဇုန်သည် လာအိုနိုင်ငံ၏ Bokeo ခရိုင်မြို့တော် Houay Xayမြို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တာချီလိတ်မြို့တို့၏ အလယ် (၂၀.၃၆၁၁၅၀၊ ၁၀၀.၀၉၉၈၀၇) တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းရိုင်ခရိုင်၊ ချင်းစင်မြို့အနီးရှိ ဘန်ဆော့ရ ကျေးရွာသည် မဲခေါင်မြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်း၊ ဇုန်နှင့် တိုက်ရိုက်မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
ကာစီနိုလောင်းကစားရုံအပြင် ဇုန်အတွင်းတွင် ဟိုတယ်များ၊ ဈေးဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ဆေးရုံနှင့် တိုက်ခန်းများလည်း ရှိသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမှ မဲခေါင်မြစ်ခရီးစဉ်များတွင် အဓိကပါဝင်လေ့ရှိသည့် နာမည်ကြီး ဒွန်ဆောင်ဈေး အပါအဝင် ဈေးအများအပြားလည်း ဇုန်အတွင်းတွင် ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ယခု ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန် တည်ရှိရာနေရာသည် ယခင်က ကျေးလက်စိုက်ပျိုးရေးမြေနေရာ အများစုဖြစ်သည်။
ဘန်ကွမ်ကျေးရွာသည် ထိုဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ဇုန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နေရာဖယ်ပေးရန် ရွာသားများကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Kings Romans Group သည် မဲခေါင်မြစ်ကမ်းပါးရှိ မြေဟက်တာ ၁၀,၀၀၀ ကို နှစ် ၉၉ နှစ်စာချုပ်ဖြင့် ငှားရမ်းခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီသည် ထိုမြေများထဲမှ ဟက်တာ ၃,၀၀၀ ကို အခွန်လွတ်ဇုန်အဖြစ် ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ အထူးစီးပွားရေးဇုန်ဖြစ်လာသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး right|The Sam Liam Kham immigration checkpoint located in the zone, catering to boat passengers from Sop Ruak. ဇုန်အတွင်းတွင် ဆော့ရ မှ လှေဖြင့်လာသော ခရီးသည်များအတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ဆမ်လျံခမ်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဂိတ် တည်ရှိသည်။
ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန်သည် အရှေ့ဘက် ၅၅ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင်ရှိသော Houay Xayမြို့နှင့် ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
အဆိုပါလမ်းသည် လာအိုလမ်းမကြီးအမှတ် ၃ ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး Houay Xayမြို့မှ လွမ်နမ်ထာ သို့ ဆက်လက်သွားကာ ထိုမှတစ်ဆင့် လမ်းမကြီးအမှတ် ၁၃ ကို အသုံးပြု၍ စုစုပေါင်း ၂၃၀ ကီလိုမီတာ ထပ်မံသွားရောက်လျှင် တရုတ်-လာအို နယ်စပ်ဂိတ်ဖြစ်သော Boten သို့ ရောက်ရှိသည်။
Houay Xayမြို့သည် မြို့နှင့် ချင်းခေါင် မြို့တို့အကြားရှိ ထိုင်း-လာအို ချစ်ကြည်ရေးတံတား အမှတ် (၄) မှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လမ်းကွန်ရက်နှင့်လည်း ချိတ်ဆက်ထားသည်။
ဇုန်၏ မြောက်ဘက်တွင်လည်း လမ်းများဖောက်လုပ်ထားပြီး Bokeo ခရိုင်ရှိ မဲခေါင်မြစ်တစ်လျှောက်ရှိ အခြားကျေးရွာများနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
A port in Golden Triangle Special Economic Zone ဇုန်သို့ ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ဘန်ဆော့ရ ရှိ ချင်းစင်၊ ထိုင်း-လာအို နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဂိတ်မှ လှေဖြင့် အလွယ်တကူ သွားရောက်နိုင်သည်။
Kings Romans Group မှ ပြေးဆွဲသော ခရီးသည်တင်ကူးတို့လှေများသည် ချက်ပွိုင့်နှင့် ဇုန်အတွင်းရှိ ဆမ်လျံခမ်း ချက်ပွိုင့်အကြား မဲခေါင်မြစ်ကို ဖြတ်၍ ပုံမှန်ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။
အဆိုပါလှေများသည် ထိုင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၆:၀၀ နာရီမှ ည ၈:၀၀ နာရီအထိ ပြေးဆွဲပြီး ခရီးစဉ်တစ်ကြောင်းလျှင် ထိုင်းဘတ်ငွေ ၁၀၀ ကုန်ကျကာ ခရီးစဉ်မှာ ၁၀ မိနစ်ခန့် ကြာမြင့်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် Bokeo ပြည်နယ်အစိုးရနှင့် ကျောက်ဝေ့ ကိုယ်စားပြုသော ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန် စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့တို့သည် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း သုံးနှစ်ကြာမြင့်ခဲ့သည့် Bokeo အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်အသစ်ကို တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းရိုင်မြို့ရှိ ချင်းရိုင်လေဆိပ်သည် နယ်စပ်တစ်ဖက်ရှိ ဆော့ရ မှ ကီလိုမီတာ ၆၀ အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ဇုန်သို့ လာရောက်သူများနှင့် ဇုန်မှ ထွက်ခွာသူများအတွက် အခြားသော အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဗဟိုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဆိုပါလေဆိပ်သည် တရုတ်မြို့များနှင့် တိုက်ရိုက်လေကြောင်းလိုင်းများ ချိတ်ဆက်ထားသည်။
စီးပွားရေး Golden Triangle Special Economic Zone New City in 2021 အဆိုပါဇုန်ကို လာအိုနိုင်ငံ၏ ဤအစွန်အဖျားဒေသရှိ စီးပွားရေးအခြေအနေကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖန်တီးခဲ့သည်။
လာအို စီမံကိန်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရေးဦးစီးဌာန၏ ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ ဇုန်အတွင်းရှိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းများသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ ဟိုတယ်နှင့် လူနေရပ်ကွက်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ဂေါက်ကွင်းများ၊ ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကျန်းမာရေးကုသရေးစင်တာများ၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှု၊ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်း၊ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ အာမခံနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း၊ စာတိုက်၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ အင်တာနက်၊ ကြော်ငြာနှင့် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၊ ကုန်စည်နှင့် ခရီးသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် အပန်းဖြေဇုန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် ဘားများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ အခွန်လွတ်ဆိုင်များနှင့် အခွန်လွတ်ဧရိယာများ တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဇုန်အတွင်း စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၆.၆ သန်းဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ကုမ္ပဏီ Kings Romans Group သည် အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကို ကာစီနိုလောင်းကစားရုံနေရာတစ်ခုအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက် နှစ် ၉၉ နှစ် ငှားရမ်းခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် လောင်းကစားခြင်းသည် တရားမဝင်ခြင်းနှင့် ဇုန်သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ကားလမ်း သို့မဟုတ် လေကြောင်းဖြင့် နာရီအနည်းငယ်သာ သွားရသောကြောင့်၊ ဇုန်အတွင်း ပထမဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့သော အဆောက်အအုံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် Blue Shield ကာစီနိုလောင်းကစားရုံ အပါအဝင် ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများနှင့် တရုတ်ဧည့်သည်များကို အဓိကထား ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ဟိုတယ်များကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဇုန်သို့ လာရောက်လည်ပတ်သူများနှင့် နေထိုင်သူများ၏ ဝင်ရောက်မှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန်အတွက် တိုက်ခန်းများ၊ အိမ်များနှင့် လမ်းများ၊ ဆိပ်ခံများကဲ့သို့သော အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကို အချို့က တကယ်တမ်းတွင် တရုတ်ကိုလိုနီနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် တံဆိပ်ကပ်ကြသည်။