kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြတ်စွာဘုရားသည် “ဒါယကာ ... သင်တို့သည် အလှူ၏အကျိုးကို များစွာရအောင် အမျှပြု၍ပေးခြင်းကား မွန်မြတ်သောအမှုကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှေးပညာရှိတို့သည် ဤနည်းအတူသာလျှင် အလှူအကျိုးကို အမျှပြု၍ ပေးဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု မြို့ရွာကြွလာ ဆွမ်းခံရှာ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိကတိုင်းဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်သည်ရှိသော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ အလုံးစုံကို သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် အိမ်ရာထောင်ခြင်းကို စွန့်ပယ်ကာ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဟိမဝန္တာအရပ်တွင် ကြာမြင့်စွာနေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ချဉ်ဆားမှီဝဲလို၍ လူတို့နေရာ ဇနပုဒ်သို့ လှည့်လည်လတ်သော်ဗာရာဏသီပြည်သို့ရောက်၍ မင်းကြီးဥယျာဉ်၌နေကာ နက်ဖြန်နေ့ဝယ် အခြံအရံ ရသေ့တို့နှင့်တကွ မြို့တံခါးအနီးဖြစ်သော ရွာသို့ ဆွမ်းခံကြွလေ၏။
လူတို့သည် ဆွမ်းကို လှူဒါန်းကြကုန်၏။
သန်ဘက်ခါနေ့ဝယ် ဗာရာဏသီမြို့တော်တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွတော်မူ၏။
လူတို့သည် အလွန်ကြည်ညိုကြသဖြင့် ဆွမ်းကို လှူဒါန်းပြီးလျှင် အသင်းအပင်း ဖွဲ့စည်းကြလျက် တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို စီရင်ပြီးလျှင် ရသေ့တို့အား အလှူကြီး ပေးလှူကြကုန်၏။
အလှူအကျိုးများ မေးလျှောက်ထား ထိုဒါယကာတို့တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သော ဒါယကာသည် ဆရာ ရသေ့ကြီးကို “အရှင်ဘုရား ... ယခုအလှူကြီး ပေးလှူရာဝယ် များစွာ ပေးလှူသူတို့လည်း ရှိကြသည်၊ အနည်းငယ် ပေးလှူသူတို့လည်း ရှိကြသည်၊ ထိုသို့ရှိကြရ များသည်ဖြစ်စေ၊ နည်းသည်ဖြစ်စေ အကျိုးမှာကား လူအားလုံးတို့ပင် များစွာရကြပါစေဟု အညီအမျှပြု၍ ပေးပါသည်” ဟု လျှောက်လေ၏။
ဆရာ ရသေ့ကြီးလည်း - “ဒါယကာတို့သည် ... ပညာမဲ့ သူယုတ်မာတို့သည် လှုဒါန်းခြင်းအမှုကို မပြုလုပ်နိုင်ကြကုန်၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သာ လှူဒါန်းခြင်းအမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ကြကုန်၏။
ပညာမဲ့သူယုတ်မာတို့သည် လှူဒါန်းခြင်းအကျိုးကို မသိနိုင်ကြကုန်၏၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သာ လှူဒါန်းခြင်းအကျိုးကို သိနိုင်ကြကုန်၏။
ထို့ကြောင့် ဤဘဝမှ သေလွန်သည်ရှိသော် ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့နှင့် ပညာမဲ့သူယုတ်မာတို့မှာ သွားလာရာဂတိခြင်း မတူကြပေ၊ ပညာမဲ့သူယုတ်မာတို့မှာ ငရဲသို့လားကြရ၍ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့မှာကား နတ်ပြည်သို့ လားကြရကုန်၏” – ဟု အနုမောဒနာပြုပြီးလျှင် မိုးလေးလပတ်လုံးနေ၍ မိုးကျွတ်သည်ရှိသော် ဟိမဝန္တာဈာန်ရှိသည် ဖြစ်၍ ဗြဟ္မာပြည်သို့လားကြရ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ရသေ့အပေါင်းသည် - ယခုအခါ ငါဘုရားပရိသတ်။
ဆရာရသေ့သည်- ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ပညာမဲ့စု၊ သူယုတ်စု၊ လှူမှုခဲယဉ်း၏။
(၂) ပညာရှိများ၊ သူတော်များ၊ လှူကားပြုလွယ်၏။
(၃) ပညာမဲ့ကား၊ ငရဲလား၊ နတ်လားပညာရှိ။
ဒုဒ္ဒဒဇာတ် ပြီး၏။
'''ဒုကနိပါတ် - ၄။
အသဒိသဝဂ် -၁၈၁ - အသဒိသဇာတ် လေးအတတ်တွင် သူမတူအောင် တတ်ကျွမ်းလိမ္မာသော အသဒိသမင်းသား အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု နိက္ခမအကြောင်းပြု ချီးမွမ်းမှု နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် မြတ်စွာဘုရား တောထွက်တော်မူခြင်း အကြောင်းကိုချီးကျူးကာနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူပြီးလျှင် “ရဟန်းတို့ ...ငါဘုရားသည် ယခုအခါ၌သာ မြတ်သော တောထွက်ခြင်းဖြင့် တောထွက်တော်မူသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ထီးနန်းကိုစွန့်၍ တောထွက်တော်မူဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု လေးအတတ်တွင် တစ်ဖက်ကမ်းမြင် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်းကြီး၊ မိဖုရားကြီးတို့ဝယ် သားတော်နှစ်ယောက် ဖွားမြင်ရာ၊ သားအကြီးကို အသဒိသ အငယ်ကို ဗြဟ္မဒတ္တဟု အမည်မှည့်ကြကုန်၏။
ထိုသားတော်နှစ်ယောက်တို့တွင် အသဒိသ သတို့သားသည် ဆယ့်ခြောက်နှစ် အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်သို့သွား၍ ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးထံတါင် ဗေဒင် သုံးပုံတို့ကို လည်းကောင်း၊ အတတ် တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးတို့ကို လည်းကောင်း သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့ရာ လေးအတတ်တွင် အတုမရှိ တစဖက်ကမ်းခပ် တတ်မြောက်ခဲ့လေ၏။
ထီးနန်းအရေး ညီငယ်ပေး အတတ်ပညာ တတ်မြောက်ပြီးသော် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လာရာ အဖမင်းကြီး နတ်ရွာစံသောအခါ အမတ်တို့သည် အသဒိသ မင်းသားအား မင်းအဖြစ်၊ ဗြဟ္မဒတ္တမင်းသားအား ငါ့အား မင်းအဖြစ်ကို အလိုမရှိဟု စွန့်ပယ်သဖြင့် ဗြဟ္မဒတ္တ မင်းသားကို အဘိသိက်သွန်းကာ မင်းမြှောက်ကြကုန်၏။
အသဒိသ မင်းသားသည် မင်းအဖြစ်ကို အလိုမရှိသော်လည်း ညီတော် မင်းပြုသည်ရှိသော် ပကတိအတိုင်း မင်းအမူအရာဖြင့်သာ နေ၏။
ညီတော်ထင်မှား ထွက်ခွာသွား ထိုအခါ ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ ထံတော်ဝယ် ခစား မြဲစွဲကုန်သော သူတို့သည် အသဒိသ မင်းသားသည်မင်းအဖြစ်ကို တောင့်တနေသည်ဟု ဗြဟ္မဒတ်မင်းထံ ကုန်းတိုက်ကြကုန်၏။
ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် ဟုတ်မှန်သည် မဟုတ်မှန်သည် မဆင်ခြင်ဘဲ ယုံကြည်ကာ နောင်တော်၌ အချစ်ပျက်လျက် နောင်တော်ကို ဖမ်းဆီးကြကုန်ဟု မင်းချင်းတို့ကို စေခိုင်းလေ၏။
အသဒိသ မင်းသား အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရွက်နေသော ယောကျ်ားတစ်ယောက်သည် ထိုအကြောင်းကို အသဒိသ မင်းသားအား လျှောက်ထားလေ၏။
တစ်ပါးမင်းထံ ခစားပြန် အသဒိသမင်းသားသည် ညီတော်အား အမျက်ထွက်၍ တိုင်းပြည်မှ ထွက်ပြီးလျှင် တစ်ပါးသော တိုင်းပြည်သို့သွားကာ မင်းကြီးထံ ဝင်လေ၏။
မင်းကြီးသည် အသဒိသမင်းသားအား “အမောင် ... ဘယ်အတတ်ပညာကို တတ်သနည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင်မင်းကြီး ... လေးအတတ် ပညာကို ကောင်းစွာ တတ်ပါသည်” ဟု လျှောက်၏။
“အမောင် ... တစ်နှစ်ကို ဘယ်လောက်ရိက္ခာရလျှင် ခစားမည်နည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင်မင်းကြီး ... တစ်သိန်းရလျှင် ခစားပါမည်” ဟု လျှောက်ထား၏။
“ကောင်ပြီ ခစားလော့” ဟု လေးသမား ရာထူးကိုပေးသဖြင့် ထိုနေ့မှစ၍ ခစားရလေ၏။
လေးသမား ဟောင်တို့သည် ရိက္ခာများသည်“ု ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
ပညာအရေး မင်းစစ်ဆေး တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် အခြံအရံများစွာဖြင့် ဥယျာဉ်ကစားလတ်သော် မင်္ဂလာကျောက်ဖျာတွင် လျောင်းစက်ရာ သရက်ပင်တွင် သရက်သီးခိုင်တစ်ခုကိုမြင်၍ လေးသမားတို့ကို ခေါ်စေပြီးလျှင် “အမောင်တို့ ... သရက်သီးခိုင်ကို မြင်းဖြင့် ပစ်ချနိုင်ပါမည်လော” ဟု မေးတော်မူလျှင် လေးသမားဟောင်းတို့သည် “အရှင်မင်းကြီး ... ပစ်ချဖို့ဝန်မလေးပါ၊ အကျွန်ုပ်တို့ ပညာစွမ်းကို မြင်ရသည်မှာ အကြိမ်များပါပြီ၊ လေးသမားသစ်ကား အကျွန်ုပ်တို့ထက် ရိက္ခာပို၍ရပါသည်။
၎င်းကို စေခိုင်းတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။
လေးအတတ်ပညာ ပြစေရာ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် အသဒိသမင်းသားကို ခေါ်စေ၍ “အမောင် ... ဤသရက်သီးခိုင်ကို မြားဖြင့် ပစ်ချနိုင်ပါမည်လော” ဟု မေးလေ၏။
“အရှင်မင်းကြီး ... အရှင်မင်းကြိးနေသော နေရာကိုရလျှင် ပစ်ချနိုင်ပါသည်” ဟု လျှောက်ထား၍ မင်းကြီနေရာ ဖယ်ပေးလျှင် လေးသမားတို့ အဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ဆင်လျက် ဆိတ်ချိုလေးကိုကိုင်၍ မြားပစ်ရာ အရပ်သို့ သွားပြီးလျှင် “အရှင်မင်းကြီး ... သရက်သီးခိုင်းကို အထက်သို့တက်သော မြားဖြင့် ပစ်ချရမည်လော၊ သို့တည်းမဟုတ် အောက်သို့ကျသော မြားဖြင့် ပစ်ချရမည်လော” ဟု လျှောက်ထား၏။
“အမောင် ... အထက်သို့တက်သော မြားဖြင့် ပစ်ချသည်ကို မြင်ရသည်မှာ အကြိမ်များလှပြီ၊ အောက်သို့ကျသောမြားဖြင့် ပစ်ချသည်ကို ကြည့်ရှုလိုသည်” ဟု မိန့်တော်မူလေ၏။
လေးတတ်စွမ်းပြ ချီးမွမ်းကြ အသဒိသမင်းသားသည် “အရှင်မင်းကြီး ... ရှုတော်မူလော့၊ ပစ်လိုက်သောမြားသည် သရက်သီးခိုင်အညှာတစ်ဝက်တိုင် ဖြတ်ကာ ကျလာသောအခါ ကျန်တစ်ဝက်ကို ဖြတ်၍ သရက်သီးခိုင်နှင့်တကွ ကျလာပါလိမ့်မည်” ဟု လျှောက်ထားပြီးလျှင် စဉ်းသွားကို မြား၌တပ်၍ ပစ်လေ၏။
မြားသည် အပေါ်သို့ တက်သောအခါ သရက်သီးခိုင်အညှာကို တစ်ဝက်တိုင်ဖြတ်၍ စတုမဟာရာဇ် နတ်ပြည်သို့ တက်လေ၏။
ထိုနောက်မြားတစ်စင်းကို ပစ်ပြန်၏။
နောက်ပစ်သောမြားသည် လက်ဦးပစ်လိုက်သောမြားကို စတုမဟာရာဇ် နတ်ပြည်တွင်မီ၍ မြားလွှားဖြင့်ခတ်ကာ နောက်သို့ပြန်လည်စေ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်သဖြင့် နတ်များ ကောက်ယူထားကြ၏။
ပြန်လည်လာသော မြား၏ အသံသည် မိုးချုန်းသံကဲ့သို့ အလွန်ပြင်းထန်လှသဖြင့် လူအများ ကြောက်ရွံ့ကြ၏။
မြားလည်း ရောက်လာလျှင် သရက်သီးခိုင်၏ ကျန်ရှိသော အညှာတစ်ဝက်ကို မတိမ်းမစောင်း တည့်တည့်ဖြတ်ကာ သရက်သီးခိုင်နှင့်တကွ ကျလာ၏။
အသဒိသမင်းသားလည်း မြေသို့မကျစေဘဲ မြားကို လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သရက်သီးခိုင်ကို လက်တစ်ဖက်ဖြင့်ကိုင်ကာ မင်းကြီးအား ဆက်သလေ၏။
လူအများသည် မဖြစ်ဖူးမြဲ အံ့ဖွယ်သရဲကို မြင်ကြလျှင် အံ့ဩချီးမွမ်းကြကုန်၏။
ကောင်းချီးပေး၍ ပဲ့တင်ထပ်စေကြကုန်၏။
လက်ပမ်းပေါက် ခတ်ကြကုန်၏။
လက်ဖျားခါကြကုန်၏။
ပုဆိုးတို့ကို ပစ်မြှောက်ကြကုန်၏။
ထိုခဏ၌ လူအများ ပေးကြသောဥစ္စာသည် တစ်ကုဋေမျှ ဖြစ်လေ၏။
မင်းကြီးလည်း အားရနှစ်သက်တော်မူသဖြင့် များစွာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ အခြံအရံတို့ကို ပေးသနားကာ ပညာကို ချီးမြှောက်တော်မူ၏။
နောင်တော်ပင့်ရန် စေတမန် အခါတစ်ပါးဝယ် အသဒိသမင်းသား မရှိဟု ကြားလတ်သော် ခန့်ညား ကြောက်ရွံခြင်းမရှိဘဲ ခုနစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့သည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါများစွာဖြင့် လာလတ်၍ ဗာရာဏသီပြည်ကို ပတ်ဆို့ ဝိုင်းဝန်းကာ တိုင်းပြည်ကို ပေးမည်လော၊ သို့မဟုတ် စစ်ထိုးမည်လော-ဟု တင်းမာစွာ ဗြဟ္မဒတ်မင်းကြီးအား ရာဇသံပေးကြကုန်၏။
ဗြဟ္မဒတ်မင်းကြီးလည်း ရာဇသံကိုကြားလျှင် သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် နောင်တော်နေသောအရပ်ကို မေးမြန်းတော်မူ၍ သိလေလျှင် “အမတ်တို့ ... ငါ့နောင်တော် မလာလျှင် ငါ့အသက် ချမ်းသာတော့်မည် မဟုတ်၊ ငါ့စကားဖြင့် ငါ့နောင်တော် ရှိရာအရပ်သို့သွား၍ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုးလျက် ကန်တော့ တောင်းပန်ကာ မရ-ရအောင် ပင့်ဆောင်ချေရမည်” ဟု - စေခိုင်းလေ၏။
လောင်းတော်စွမ်းပြ ထွက်ပြေးကြ တမန်တော်တို့လည်း အမြန်သွားပြီးလျှင် မင်းကြီးစကားဖြင့် နောင်တော်ကို ရှိခိုးကာ လျှောက်ကြားကုန်၏။
အသဒိသမင်းသားလည်း မိမိခစားနေသော မင်းကြီးကို ပန်ကြားပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လာ၍ ညီတော် မင်းကြီးအား မကြောက်လင့်ဟု အားပေးကာ သက်သာရာ ရစေလျက် [ငါအသဒိသမင်းသား လာပြိ၊ ဤမြားမှတစ်ပါး မြားတစ်စင်းဖြင့် ပစ်သောအခါ မင်းတွေအကုန် သေစေမည်၊ အသက်ချမ်းသာချင်လျှင် အမြန်ပြေးကြကုန်] ဟု မြားတွင် စာရေး၍ ပစ္စင်ပေါ်၌ရပ်၍ ပစ်လေလျှင် ခုနစ်ဦးသောမင်းတို့ ခစားကုန်စဉ် အသီးသီး ရွှေခွက် အဖုံးပေါ်သို့ မြားတို့ကို ကျစေ၏။
မင်းတို့လည်း စာကိုဖတ်၍ သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် ပြေးကြကုန်၏။
ဤသို့လျှင် အသဒိသမင်းသားသည် ယင်ငယ်တစ်ကောင် သောက်လောက်ရုံမျှ သွေးကိုပင် မဖြစ်စေဘဲ ခုနစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့ကို ပြေးစေလျက် ညီတော်မင်းကြီးကို ပန်ကြား၍ ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်ပယ်ကာ ရသေ့ရဟန်းပြုပြီးလျှင် အဘိညာဉ်သမာပတ်တို့ကို ဖြစ်စေလျက် အသက်၏အဆုံး၌ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားလေ၏။
သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး၍ - “ရဟန်းတို့ ... ကိုယ်အား၊ ဉာဏ်အား ကြီးမားခြင်း၊ အဝေးသို့ရောက်အောင် ပစ်နိုင်ခြင်း၊ မချွတ်မလွဲမှန်အောင်ပစ်နိုင်ခြင်း၊ အစုအပေါင်းများစွာကို ထုတ်ချင်းထွင်းအောင် ပစ်နိုင်ခြင်းတို့ဖြင့် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းတွင် အတုမရှိ လေးသမားကျော်ဖြစ်သော အသဒိသ မင်းသားသည် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူကို မညှဉ်းဆဲဘဲ အလုံးစုံသော ရန်သူမင်းတို့ကို ပြေးစေ၍ ညီတော်မင်းကြီးကို ချမ်းသာအောင် ပြုပြီးလျှင် ရသေ့ရဟန်း ပြုလေ၏” ဟု ဟောကြားတော်မူ၏။
အသဒိသဝဂ် -၁၈၂ - သင်္ဂါမာဝစရဇာတ်။
ကြောက်ရွံ့၍ နောက်ဆုတ်ပြေးစဉ် တစ်ကြိမ်တည်း ဆုံးမအပ်သောစကားဖြင့် မြို့တံခါးကို ဖောက်ဝင်ကာ မြို့အလုံးကို သိမ်းကျုံးယူနိုင်သော မင်္ဂလာဆင်တော်အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ကြင်ရာအောက်မေ့ မပျော်မွေ့ နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြတ်စွာဘုရားညီတော် နန္ဒမထေရ်သည် ရဟန်းမပြုမီ နန်းတော်မှ သပိတ်ထမ်းကာ နောင်တော်ဘုရားနောက်သို့ လိုက်ပါသွားစဉ် ကြင်ယာတော် ဇနပဒကလျာဏီက “အရှင့်သားတော် ... လျင်မြန်စွာ ပြန်လာခဲ့ပါ” ဟု မှာထားလိုက်သော စကားကိုသာ တရေးရေးကြားကာ သာသနာတော်၌ မပျော်မွေ့ဘဲ ဇနပဒကလျာဏီကိုသာ အောက်မေ့လျက် လူထွက်လိုသော စိတ်ဖြင့်သာ နေလေ၏။
စိတ်ထောင်းတိုင်း ကိုယ်ကြေလျက် အသွေးအသား ခန်းခြောက် ပိန်ချုံးလေ၏။
ဟိမဝန္တာကြွ မျောက်မပြ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် နန္ဒမထေရ် နေသော ပရိဝုဏ်သို့ ကြွတော်မူကာ နန္ဒမထေရ်ကိုခေါ်၍ “ညီတော်နန္ဒ ... သာသနာတော်၌ ပျော်မွေ့ပါ၏လော” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား .... မပျော်မွေ့ပါ၊ ဇနပဒကလျာဏီကိုသာ အောက်မေ့၍ နေပါသည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
“ညီတော်နန္ဒ ... ဟိမဝန္တာသို့ လှည့်လည်သွားလာဖူးသလော” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား ... မသွားလာဖူးပါ” ဟု လျှောက်ထားလေလျှင် တန်ခိုးတော်ဖြင့် လက်ကိုကိုင်လျက် ခေါ်ဆောင်သွားရာ လမ်းခရီးအကြားတွင် တစ်ခုသော မီးလောင်ယာပြင်အလယ် မီးလောင်ငုတ်တိုပေါ်တွင် ထိုင်နေသော နားရွက်၊ နှာခေါင်း၊ မီးထူးစုတ်ပြတ်လျက် အမွေးအရေတွင်လည်း မီးလောင်ထားသဖြင့် ကြည့်ရှု၍မတင့်တယ်သည့် မျောက်အိုမကို မြင်တော်လူလျှင် “နန္ဒ ... မျောက်အိုမကို မြင်၏လော၊ သေသေချာချာကြည့်ထား” ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင် ဟိမဝန္တာတွင် စုံလင်စွာ ပြသလေ။
နောက်တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ ခေါ်ဆောင်ကာ ပဏ္ဍုကမ္ဗလာ မြကျောက်ဖျာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူလေသော် သိကြားမင်းနှင့်တကွ နှစ်ကုဋေငါးသန်း အခြံအရံရှိသော ခိုခြေအဆင်းနှင့်တူသော နတ်သမီး ငါးရာတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြော်ရန် လာကြကုန်၏။
တာဝတိံသာကြွ နတ်သမီးပြ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒကို နတ်သမီး ငါးရာတို့ကို ကိလေသာ၏ အစွမ်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ကြည့်စေပြီးမှ “နန္ဒ ... နတ်သမီးငါးရာတို့ကို မြင်၏လော” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား ... မြင်ပါသည်” ဟု လျှောက်၏။
“နန္ဒ ... နတ်သမီးငါးရာတို့သည် လှပတင့်တယ်ကြသလော၊ သို့မဟုတ် ဇနပဒကလျာဏီသည် လှပတင့်တယ်သလော” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား ... ဤနတ်သမီးငါးတို့မှာ အလွန် လှပတင့်တယ်ပါသည်။
ဤနတ်သမီးငါးရာနှင့် နှိုင်းစာလျှင် ဇနပဒကလျာဏီမှာ ခရီးလမ်းကြားတွင် မြင်ခဲ့သော မျောက်အိုမနှင့် တူပါသည်” ဟု လျှောက်၏။
“နန္ဒ ... ယခုအခါ ဘယ်လိုပြုရမည်နည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား ...နတ်သမီးတို့ရအောင် ဘယ်ကောင်းမှုကို ပြုရပါသနည်း” ဟု လျှောက်ပြန်၏။
“နန္ဒ ... ရဟန်းတရားကို အားထုတ်လျှင် ရနိုင်သည်” ဟု ပြော၏။
“အရှင်ဘုရား ... မုချရမည်ဟု ဝန်ခံတော်မူလျှင် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်ပါမည်” ဟု လျှောက်၏။
“နန္ဒ ... သင်နတ်သမီးတို့ကိုရဖို့ ငါဘုရား ဝန်ခံတော်မူမည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ နန္ဒမထေရ်နှင့်တကွ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ ကြွတော်မူ၏။
နန္ဒမေးကာ ကဲ့ရဲ့ရှာ နန္ဒမထေရ်သည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ ရောက်လျှင် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်လေ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်သာရိပုတ္တရာကို ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သား သာရိပုတ္တရာ ... ငါ့ညီတော် နန္ဒကား တာဝတိံသာနတ်ပြည် နတ်တို့အလယ်တွင် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်လျှင် နတ်သမီးတို့ကို ရပါစေမည် ဝန်ခံခဲ့ရသည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
နောက်ရှင်မောဂ္ဂလာန်၊ ရှင်မဟာကဿပ၊ ရှင်အာနန္ဒာ စသော အသီတိသာဝကတို့ကိုလည်း မိန့်တော်မူ၏။
တဖြည်းဖြည်း သံဃာ့ဘောင်ဝယ် ထိုသတင်းသည် ပျံ့နှံ့လေ၏။
ထိုအခါ ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည် နန္ဒမထေရ်ထံသွား၍ “ငါ့ရှင်နန္ဒ ... သင်ကား တာဝတိံသာနတ်ပြည် နတ်တို့အလယ်တွင် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်လျှင် နတ်သမီးတို့ကို ရပါစေမည်။
မြတ်စွဘုရားကို ဝန်ခံခိုင်းသည်ဟု ကြားရသည် မှန်သလော၊ သင်နတ်သမီးတို့ကို လိုချင်၍ ရဟန်းတရားကို အားထုတ်သည်ဖြစ်ခဲ့လျှင် သင်၏မြတ်သော သီတင်းသုံးခြင်းမှာ မိန်းမနှင့်စပ်၍ ကိလေသာမှီသည် မဟုတ်ပါလော၊ သင်ကား မိန်းမကိုလိုချင်၍ အခစားပြုလုပ်နေသူနှင့် တူသည်” ဟု ပြောဆိုကာ ရှက်စေ၏။
ရှင်သာရိပုတ္တရာနည်းတူ အသီတိသာဝကတို့ကလည်း ရှက်စေကုန်၏။
ကိလေပြစ်မြင် လမ်းမှန်ထင် နန္ဒမထေရ်လည်း မသင့်သည်ကို ငါပြုလုပ်မိသည်ဟု ရှက်ကြောက် ထိတ်လန့်ခြင်းကြောင့် ရဟန်းတရားကို အလွန်အားထုတ်ကာ ဝိပဿနာကို ပွားစေပြီးလျှင် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်လျက် ရဟန္တာဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားထံသို့သွား၍ “အရှင်ဘုရား ... အကျွန်ုပ်သည် အရှင်ဘုရားတို့ ဝန်ခံတော်မူခြင်းကို ဖြေလွှတ်ပါ၏” ဟု လျှောက်လေ၏။
“ညီတော်နန္ဒ ... သင် အရဟတ္တဖိုလ် ရောက်သောအခါ၌လျှင် ငါဘုရားသည် ဝန်ခံခြင်းမှ လွတ်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် “ငါ့ရှင်တို့ ... နန္ဒမထေရ်ကား ဆုံးမခြင်းငှာခံ့၏။
တစ်ကြိမ်တည်းသာ ဆုံးမသဖြင့် အရှက်အကြောက်ကို ဖြစ်စေလျက် ရဟန်းတရားကို အားထုတ်ကာ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်စေ၏” ဟု နန္ဒမထေရ် အကြောင်းကို စကာစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူပြီးလျှင် “ရဟန်းတို့ ... နန္ဒမထေရ်သည် ယခုအခါ၌သာ ဆုံးမခြင်းငှာ ခံ့သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လ်း ဆုံးမခြင်းငှာ ခံ့ခဲပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု တိုင်းပြည်ယူရန် ဝိုင်းထားပြန် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဆင်းဆရာမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် ဆင်ဆရာတို့ အတတ်၌ အပြီးတတ်မြောက်ကာ ဗာရာဏသီမင်း၏ ပြည်နီးချင်းဖြစ်သော မင်းတစ်ပါးထံ ခစားလေ၏။
ထိုမင်း၏ မင်္ဂလာဆင်တော်ကို ကောင်းစွာ တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားပေးရ၏။
တစ်နေ့သ၌ ထိုမင်းသည် မင်္ဂလာဆင်တော်ကိုစီး၍ ဆင်ဆရာနှင့်တကွ စစ်သည်ဗိုလ်ပါအပေါင်း ခြံရံကာ ဗာရာဏသီပြည်ကို ယူရန်သွား၍ မြို့တော်ကို ခိုင်လုံစွာ ဝန်းရံလျက် တိုင်းပြည်ကိုပေးမည်လော၊ သို့မဟုတ် စစ်ထိုးမည်လောဟု ဗာရာဏသီမင်းထံ ရာဇသံပေးပို့လိုက်၏။
ချပ်ဝတ်ပြင်ဆင် တိုက်ပွဲဝင် ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်းလည်း ရာဇသံကိုကြားလျှင် စစ်ထိုးမည်ဟု တံတိုင်း၊ ပစ္စင်၊ ရင်တား၊ တံခါး၊ တံခါးမုခ်တို့၌ စစ်သည်ဗိုလ်ပါတို့ကို တက်စေ၍ စစ်ထိုးလေ၏။
ပြည်နီးချင်းမင်းလည်း မင်္ဂလာဆင်တော်ကို ချပ်ဝတ်တန်ဆာဝတ်ဆင်စေလျက် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ချပ်ဝတ်တန်ဆာဝတ်ဆင်ကာ ဆင်ကျောကုန်းတွင် စီးနင်းလျက် ထက်စွာသော ချွန်းတောင်းကို ကိုင်စွဲကာ မြို့ရိုးကို ဖြိုပြီးလျှင် ရန်သူတို့ကို သတ်ဖြတ်သုတ်သင်၍ ပြည်အလုံးကို အရယူမည်ဟု မင်္ဂလာဆင်တော်ကို မြို့တော်သို့ ရှေးရှုလွှတ်တော်မူ၏။
ဆင်ကိုဆုံးမ အောင်မြင်ရ မင်္ဂလာဆင်တော်လည်း ပွက်ရည်ပူတို့ကို လည်းကောင်း၊ ပစ်လွှတ်ထိုးခုတ်အပ်သော အထူးထူးအပြားပြား များစွာသော လက်နက်တို့ကို လည်းကောင်း မြင်လျှင် သေဘေးမှ ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ရန်သူတို့ အနားသို့မကပ်ဝံ့ဘဲ အတင်းနောက်သို့ ဆုတ်လေ၏။
ထိုအခါ ဆင်ဆရာသည် မင်္ဂလာဆင်တော်ကို ကပ်၍ - “အို - ဆင်မြတ် ... သင်ကား စစ်မြေပြင်ဝယ် နှိမ်နင်း၍ သွားတတ်သော ဆင်တည်း၊ ရဲရင့်သောဆင်တည်း၊ ခွန်အားကြီးသော ဆင်တည်း၊ ကျော်စောထင်ရှားသော ဆင်တည်း၊ တံခါးပေါင်သို့ရောက်မှ အဘယ်ကြောင့် နောက်သို့ ဆုတ်ဘိသနည်း၊ တံခါးကျည်ကို အောက်သို့ချလော့၊ တံခါးတိုင်ကို နုတ်လော့၊ တံခါးပေါင်ကို နင်း၍ လျင်စွာ မြို့တွင်းသို့ဝင်လော့” – ဟု အားပေးဆုံးမလေ၏။
မင်္ဂလာဆင်တော်သည် ထိုစကားကိုကြားလျှင် တစ်ကြိမ်တည်း ဆုံးမအပ်သောစကားဖြင့် ပြန်လည်၍ တံခါးတိုင်းကို နှာမောင်းဖြင့်ရစ်ကာ မှိုကိုနုတ်သကဲ့သို့ နုတ်ပြီးလျှင် တံခါးပေါင်ကိုနင်းလျက် တံခါးကျည်ကိုချ၍ မြို့တံခါးကို ဖောက်ဝင်ကာ မြို့အလုံးကို သိမ်းကျုံးယူငင်၍ ပေးလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ထိုအခါ မင်္ဂလာဆင်သည် - ယခုအခါ နန္ဒ။
တိုင်းတစ်ပါးမင်းသည် - အာနန္ဒာ။
ဆင်ဆရာသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) တစ်ကြိမ်တည်းသာ၊ ဆုံးမရာ၊ လိုက်နာသူတော်စင်။
(၂) ဆုံးမလွယ်ရာ၊ မင်္ဂလာ၊ လွန်စွာကျိုးများဖြင် သင်္ဂါမာဝစရဇာတ် ပြီး၏။
အသဒိသဝဂ် -၁၈၃ - ဝါလောဒကဇာတ်။
မုဒရက်အဖျော်ကို သောက်ကြရာ၌ အမျိုးဇာတ် မြတ်သော မြင်းတို့ ငြိမ်သက်စွာ သောက်ကြသော်လည်း အမျိုးဇာတ်ယုတ်သော မြည်းတို့ ခုန်ပေါက် ပြေးလွှားကြခြင်း အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု တရားတော်နာကြ မဂ်ဖိုလ်ရ နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိမြို့တော်ဝယ် သီတင်းသည် ဒါယကာငါးရာတို့သည် အိမ်၌ဖြစ်သော ပလိဗောဓကို သားမယားတို့အား အပ်နှင်းကာ မြတ်စွာဘုရားတရားတော်ကို နာယူကြလျက် တပေါင်းတည်း လှည့်လည်သွားလာကြကုန်၏။
ထိုဒါယကာတို့တွင် တချို့ဒါယကာတို့ကား သောတာပန်၊ တချို့ သကဒါဂါမ်၊ တချို့ အနာဂါမ် ဖြစ်ကြကုန်၏။
ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်မျှ မရှိကုန်။
မြတ်စွာဘုရားကို ဆွမ်းဖိတ်ကြကုန်သော်လည်း ထိုဒါယကာတို့ကို ထည့်သွင်းကာ ဖိတ်လေ့ရှိကြကုန်၏။
စားကြွင်းစားများ လွန်ပျော်ပါး ထိုဒါယကာတို့၏ အလုပ်အကျွေးငယ် ငါးရာတို့ကား စားကြွင်းစား ဖြစ်ကုန်လျက် ရဟန်းငယ်တို့အထံဝယ် နံနက်စာ စားပြီးလျှင် အလိုရှိတိုင်း အိပ်ကုန်၏။
အိပ်ရာက နိုးကုန်လတ်သော် အစိရဝတီမြစ်နားသို့သွားကာ ကြော်ငြာကြကုန်၍ လက်ပန်း(နပန်း)လုံးထွေးကြကုန်၏။
ဒါယကာငါးရာတို့ကား အသံမရှိ ကြွေးကြော်ခြင်း ကင်းကုန်လျက် ဆိတ်ငြိမ်စွာ ဖိုလ်ဝင်စားကာ နေကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုစားကြွင်းစားတို့၏ ပြင်းထန်စွာသော အသံကို ကြားတော်မူလျှင် ရှင်အာနန္ဒာကို ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သား အာနန္ဒာ ... ဤပြင်းထန်သောအသံကား အဘယ်အသံနည်း” ဟု မေးတော်မူ၏။
“အရှင်ဘုရား ... စားကြွင်းစားတို့ အသံ ဖြစ်ပါသည်” ဟု လျှောက်လေလျှင် “ချစ်သား အာနန္ဒာ ... ဤစားကြွင်းစားတို့သည် ယခုအခါ၌သာ စားကြွင်းစားကိုစား၍ ကြော်ငြာသည် မဟုတ်ကုန်၊ ရှေးအခါလည်း စားကြွင်းစားကိုစား၍ ကြော်ငြာကုန်ဖူးပြီ၊ ဒါယကာတို့လည်း ရှေးအခါ၌သာ ငြိမ်သက်စွာ နေကြသည် မဟုတ်ကုန်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ငြိမ်သက်စွာ နေကြကုန်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု တိုင်းခန်းလှည့်ကြွ မောပန်းကြ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် အမတ်မျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် မင်းကြီးအား အကျိုးအကြောင်းကို ဆုံးမတတ်သော ပညာရှိအမတ် ဖြစ်လေ၏။
အခါတစ်ပါး၌ ပစ္စန္တရာဇ်ဝယ် သူခိုးတို့ ဖျက်ဆီးသည်ဟု မင်းကြီးကို လျှောက်ကြားလာလျှင် မင်းကြီးသည် သိန္ဓောမျိုး၌ ဖြစ်သော မြင်းငါးရာတို့ကို ပြင်ဆင်စေ၍ အင်္ဂါလေးပါးရှိသော စစ်သည်ဖြင့် ပစ္စန္တရာဇ်သို့ သွားကာ သူခိုးရန်ကို ငြိမ်းစေပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လာခဲ့၏။
စားကောင်းစားရ ငြိမ်သက်ကြ မြို့တော်သို့ရောက်လျှင် မင်းကြီးသည် သိန္ဓောမျိုးဖြစ်သော မြင်းငါးရာတို့ကား အလွန်ပင်ပန်းကုန်၏။
၎င်းတို့အား စိမ်းစို၍ အရသာရှိသော မုဒရက်အဖျော်ရည်တို့ကို တိုက်ကုန်လော့ဟု မြင်းထိန်းတို့ကို စေခိုင်းလေ၏။
သိန္ဓောမျိုးဖြစ်သော မြင်းတို့သည် အဦးဖြစ်သော မုဒရက် အဖျော်ရည်ကို သောက်ကုန်ပြီးလျှင် မြင်းတင်းကုပ်သို့သွားကာ မိမိတို့နေရာတွင် ဆိတ်ငြိမ်စွာ နေကြကုန်၏။
အရည်နည်း၍ အဖတ်သာများသော မုဒရက် အဖျော်ရည်တို့သည် ကြွင်းကျန်ကုန်၏။
ထိုအခါ မြင်းထိန်းတို့သည် မင်းကြီးအား ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ကြလျှင် မင်းကြီးသည် ကြွင်းကျန်သော မုဒရက်အဖျော်တို့ကို ရေနှင့်နယ်၍ သင်ပန်းလျှော်ဖြင့် ရက်သော အဝတ်နွမ်းတို့ဖြင့် စစ်၍ မြည်းတို့ကို တိုက်ကြကုန်ဟု စေခိုင်းပြန်၏။
ကြွင်းကျန်စားရ ပျော်မြူးကြ မြင်းတို့သည် မုဒရက်အဖျော်တို့ကို သောက်ရသောကြောင့် မူးယစ်ကုန်သည်းဖြစ်၍ ကျယ်လောင်စွာ မြည်၍ ခုန်လွှားပေါက်ကကုန်လျက် မင်းရင်ပြင်၌ သွားကုန်၏။
မင်းကြီးလည်း လေသွန်တံခါးကိုဖွင့်၍ ကြည့်သဖြင့် မြင်လတ်သော် ပညာရှိအမတ်ကြီးကိုခေါ်၍ - “အို - အမတ်ကြီး ... မြည်းတို့ကား ကြွင်းကျန်သော မုဒရက်ဖတ်မှ စစ်၍ရသော အဖျော်ရည် အနည်းငယ်ကို သောက်ရခြင်းကြောင့် မူးယစ်ကာ ခုန်ပေါက်မြည်ဟည်းကြကုန်၏။
သိန္ဓောမြင်းတို့ကား အဦးဖြစ်၍ မွန်မြတ်သော မုဒရက်အဖျော်ရည်ကို သောက်ရပါလျက် မူးယစ်ခြင်းမရှိ၊ မမြည်ဟည်းကြဘဲ ငြိမ်သက်စွာနေကြ ကုန်၏။
အကြောင်းအဘယ်သို့ရှိသနည်း” – ဟု မေးတော်မူ၏။
“မြတ်သောမင်းကြီး ... မြည်းတို့ကား အကြွင်းအကျန် မုဒရက်ဖတ်မှ စစ်၍ရသော အဖျော်ရည် အနည်းငယ်ကို သောက်ရသော်လည်း အမျိုးယုတ်သောကြောင့် မူးယစ်ကာ ခုန်ပေါက်မြည်ဟည်းကြကုန်၏။
သိန္ဓောမြင်းတို့ကား အဦးဖြစ်၍ မွန်မြတ်သော မုဒရက် အဖျော်ရည်ကို သောက်ရပါလျက် အမျိုးမြတ်သောကြောင့် မူးယစ်ခြင်း မရှိကြကုန်၊ မမြည်ဟည်းဘဲ ငြိမ်သက်စွာ နေကြကုန်၏” ဟု ဖြေဆိုလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ပညာရှိအမတ်ကြီး စကားကိုကြားလျှင် မြင်းတို့ကို မင်းရင်ပြင်မှ နှင်ထုတ်စေ၏။
ပညာရှိအမတ်ကြီး အဆုံးအမ၌တည်လျက်ဒါန၊ သီလ စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုစုအားထုတ်ကာ အသက်ထက်၏အဆုံး၌ ကံအားလျော်စွာ လားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မြည်းငါးရာတို့သည် - ယခုအခါ စားကြွင်းစား ငါးရာ။
သိန္ဓောမြင်းငါးရာတို့သည် - ဒါယကာ ငါးရာ။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မျိုးရိုးဇာတ်ယုတ်၊ အကျင့်ယုတ်၊ တုန်လှုပ်လွယ်သည်သာ။
(၂) မျိုးရိုးဇာတ်မြတ်၊ အကျင့်မြတ်၊ လျောက်ပတ်ငြိမ်သက်စွာ။
ဝါလောဒကဇာတ် ပြီး၏။
အသဒိသဝဂ် -၁၈၄ - ဂိရိဒတ္တဇာတ်။
ခြေခွင်သော မြင်းထိန်းကို အတုခိုးမိ၍ ခြေခွင်လျက်သွားသော မင်္ဂလာမြင်းတော်အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု မိတ်ဆွေပေါင်းမှား ပျက်စီးငြား နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲလေ့ရှိ၏။
ထိုရဟန်းအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ... ဤဟန်းကား ယခုအခါ၌သာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ကောင်း၏ထင်ငြား တုခိုးမှား လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် သာမမင်းမင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် အမတ်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် မင်းကြီးကို အကျိုးအကြောင်းပြ၍ ဆုံးမတတ်သော အမတ်ကြီး ဖြစ်လေ၏။
ထိုမင်းကြီးအား ပဏ္ဍဝမည်သော မင်္ဂလာမြင်းတော်လည်းရှိ၏။
ထိုမင်္ဂလာမြင်းတော်ကို ဂိရိဒတ္တမည်သော မြင်းထိန်းသည် ကျွေးမွေးပြုစုရ၏။
ထိုဂိရိဒတ္တ မြင်းထိန်းသည် ခြေခွင်၏။
ဂိရိဒတ္တမြင်းထိန်းသည် နှာရှုပ်ကြိုးကိုကိုင်၍ မင်္ဂလာမြင်းတော်ကို ရှေ့မှဆွဲသွားသည်ရှိသော် မင်္ဂလာမြင်းတော်သည် ရှေ့မှသွားသော ဂိရိဒတ္တကိုမြင်လျှင် မိမိကို သင်ပြသည်ဟု မှတ်ထင်ကာ ဂိရိဒတ္တသွားပုံကို အတုခိုးကာ ခြေခွင်လျက် သွားလေ၏။
ထိုအခါ လူတို့မြင်လတ်သော် မင်္ဂလာမြင်းတော် ခြေခွင်သည့်အဖြစ်ကို မင်းကြီးအား ကြားလျှောက်ကုန်၏။
မင်းကြီးလည်း မင်္ဂလာမြင်းတော်ကို ဆေးကုရန် ဆေးသမားတို့ကို စေလွှတ်လေ၏။
ဆေးသမားတို့လည်း သွား၍ မြင်းတော်၌ အနာမရှိသည်ကို သိကြလျှင် မင်းကြီးအား တစ်စုံတစ်ရာ အနာမရှိကြောင်းကို လျှောက်ထားကြကုန်၏။
မိမိကောင်းလျက် အပေါင်းဖျက် ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ပညာရှိအမတ်ကြီးကို ခေါ်စေ၍ “အို ... ပညာရှိအမတ်ကြီး .... မြင်းတော်၌ ခြေခွင်နေသည်ဟု ပြောကြသည် ကြည့်ရှုချေလော့၊ ခြေခွင်သည့်အဖြစ်ကို စုံစမ်းလော့” ဟု စေလွှတ်ပြန်၏။
ပညာရှိအမတ်ကြီးလည်း မြင်းတော်ထံသွား၍ စုံစမ်းရာ ခြေခွင်သော မြင်းထိန်းနှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်းကြောင့် မြင်းတော် ခြေခွင်နေကြောင်းကို သိလျှင် မင်းကြီးအား - “မြတ်သောမင်းကြီး ... ပဏ္ဍဝမြင်းတော်ကို ဂိရိဒတ္တမြင်းထိန်း ဖျက်ဆီးပါ၏။
မြင်းတော်ကား ဂိရိဒတ္တမြင်းထိန်း ခြေခွင်၍ သွားသည်ကို မြင်လျှင် အတုခိုး၍ တင့်တယ်သော သွားခြင်းကို ပယ်စွန့်ကာ ခြေခွင်၍ သွားနေပါ၏ ” – ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
ထိုအခါ အမတ်ကြီးသည် ပညာရှိအမတ်ကြီးအား “အိုအမတ်ကြီး ... ယခုအခါ မြင်းတော်ကို အဘယ်သို့ပြုရအံ့နည်း” ဟု မေးပြန်၏။
ပညာရှိ အမတ်ကြီးသည် မင်းကြီးအား - “မြတ်သောမင်းကြီး ... ဆံမုတ်ဆိတ်စသည်ကို ကောင်းစွာပြုပြင်လျက် ကောင်းသော အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျ်ားသည် နှာရှုပ်ကြိုးကို ကိုင်၍ မြင်းတော်ကို ရှေ့မှဆွဲသွားစေလျှင် အတုခိုး၍ ခြေခွင်သောသွားခြင်းကို ပယ်စွန့်ကာ တင့်တယ်စွာ သွားပါလိမ့်မည်” – ဟု လျှောက်ထားနည်းပေးလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ပညာရှိအမတ်ကြီး နည်းပေးသောအတိုင်း ပြုလုပ်စေသဖြင့် မြင်းတော် ပြကတေ့အတိုင်း ဖြစ်လာလျှင် ပညာရှိအမတ်ကြီးကား တိရစ္ဆာန်တို့အလိုကို စဉ်လျက် သိနိုင်ပေသည်ဟု အားရနှစ်သက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ စည်းစိမ်များစွာ ပေးကာ ပူဇော်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ဂိရိဒတ္တ မြင်းထိန်းသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ပဏ္ဍဝမြင်းတော်သည် - ဆန့်ကျင်ဘက်ကို မှီဝဲသော ရဟန်း။
သာသမင်းသည် - အာနန္ဒာ။
ဆောင်ပုဒ် (၁) အကျင့်မူမျိုး၊ အတုခိုး ခိုးတိုင်းမကောင်းပါ။
(၂) မြင်းထိန်းခြေခွင်၊ အတုသင်၊ မြင်းပင်ခြေခွင်လာ။
(၃) တင့်တယ်သွားသူ၊ အတုယူ၊ မြင်းမူတင့်တယ်လာ။
ဂိရိဒတ္တဇာတ် ပြီး၏။
အသဒိသဝဂ် -၁၈၆ - ဒဓိဝါဟနဇာတ်။
ဗာရာဏသီမင်းနှင့် စစ်ထိုးရန် သိကြားမင်းပေးသော စည်ကိုတီး၍ စစ်သည် ခြံရံစေခြင်း၊ နို့ဓမ်းအိုးကိုခွဲ၍ မြစ် ဖြစ်စေခြင်း၊ ပုဆိန်ကိုလွှတ်၍ မင်း၏ဦးခေါင်းကို ဖြတ်ယူစေခြင်းတို့ဖြင့် မင်းအဖြစ်သို့ ရောက်သော ဒဓိဝါဟနမင်း အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု သူယုတ်ပေါင်းကာ ကိုယ်လည်းပါ နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲလေ့ရှိ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတို့ .... သူတော်မဟုတ် သူယုတ်မာတို့နှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်းမည်သည်ကား - ယုတ်မာ၏၊ အကျိုးမဲ့ကို ပြုတတ်၏။
အသက်ဝိညာဉ်ရှိသော သူယုတ်မာတို့နှင့် ပေါင်းဖော်ရာဝယ် ယုတ်မာခြင်း၊ အကျိုးမဲ့ပြုခြင်းကား အဘယ်မှာ ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။
ရှေးအခါ အသက်ဝိညာဉ်မရှိ အရသာခါးသော တမာပင်၊ ခွေးတောက်ပင်တို့နှင့် ပေါင်းဖော်ရာဝယ် နတ်သုဓာကဲ့သို့ အရသာချိုမြိန်သော သရက်ပင် စဉ်လျက်လည်း အရသာခါး ဖြစ်လာဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ညီများရှိရာ သိကြားလာ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ကာသိတိုင်း၌ ပုဏ္ဏားညီနောင် လေးယောက်တို့သည် ရသေ့ရဟန်းပြုကာ ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် အစဉ်အတိုင်း ကျောင်းဆောက်၍ နေကြကုန်၏။
ထိုလေးပါးသော ရသေ့တို့တွင် အစ်ကိုအကြီးဆုံး ရသေ့သည် စုတေ၍ သိကြားမင်း ဖြစ်လေ၏။
သိကြားမင်းသည် ထိုအကြောင်းကိုသိ၍ အကြားအကြား၌ ခုနစ်ရက်၊ ရှစ်ရက်အလွန်တွင် ညီရသေ့သုံးပါးတို့ထံ သွားကာ ဆည်းကပ်လေ့ရှိ၏။
ညီများလိုရာ ပေးအပ်ကာ တစ်နေ့သ၌ သိကြားမင်းသည် ရသေ့ကြီးထံသို့ကပ်ပြီးလျှင် “အရှင်ဘုရား ... အဘယ်ဝတ္ထုဖြင့် အလိုရှိသနည်း” ဟု လျှောက်၏။
“သိကြားမင်း ... ငါ့မှာ ဖျော့တော့သော အနာရှိ၍ မီးဖြင့် အလိုရှိသည်” ဟု ပြော၏။
သိကြားမင်းသည် ရသေ့ကြီးအား ပဲခွပ်ပုဆိန်ကိုပေး၏။
“အရှင်ဘုရား ... မီးဖြင့် အလိုရှိသောအခါ ဤပဲခွပ်ပုဆိန်ကို လက်ဖြင့်ပုတ်ခတ်၍ ဟယ် ... ပဲခွပ်ပုဆိန် ငါ့ဖို့ ထင်းတို့ကိုဆောင်၍ မီးမွှေးလော့ ခိုင်းလျှင် ထိုပဲခွပ်ပုဆိန်သည် ထင်းတို့ကို ယူဆောင်ကာ မီးမွှေး၍ ပေးလိမ့်မည်။
သည်တွင်မကသေးတခြား လိုရာကိစ္စကိုလည်း ခိုင်းနိုင်ပါသည်ဟု မှာထားခဲ့၏။
နောက်တစ်ဖန် ရသေ့လတ်ထံသို့ ကပ်ပြီးလျှင် “အရှင်ဘုရား ... အဘယ်ဝတ္ထုဖြင့် အလိုရှိသနည်း” ဟု လျှောက်လေ၏။