kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အချစ်လှေ (Playboyအဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ ပါဝင်သီဆို) သီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကိုကိုရေချစ်မိပြီ ကံ့ကော်ရိပ်စကား ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး (MRTVရုပ်သံလိုင်း၌ "အေးချမ်းပါစေကမ္ဘာမြေ"ဟူသောအမည်ဖြင့်ထုတ်လွှင့်ခဲ့) ကျေးဇူးတင်တယ်မိုး (မှိုင်း"အမည်ဖြင့် "စိန်လွင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) ချစ်စန်းပွင့်ချိန် ချစ်တုန်းမို့ညာပါ ချစ်ရဲ့လား ချစ်ကမ္ဘာရှာမယ် ("စိန်လွင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) ခွင့်တောင်းမှာပဲ ငါ့ကိုမမေ့ပါနဲ့ စည်းကမ်းကသိပ်များ ဆေးရောင်စုံမိန်းကလေး တွေး ("ပလေးဘွိုင်းသန်းနိုင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) ထာဝရခွဲခွာခြင်း ဒါပါပဲ ဒီနှစ်တော့အချစ်တွေသိမ်းထားဦးမယ် ("ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်"က "လာမဲ့နှစ်မှာရည်းစားထားမယ်"ဟူသောအမည်ဖြင့်ပြန်ဆို) နှလုံးသားနှင့်ဦးနှောက်ပေါင်းလိုက်ပါ ("ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) ပျော် ပြောတော့ဘာဖြစ်လဲ ဘေဘီဘေဘီ မောင်တို့ချယ်ရီ​မြေ ("မြန်မာပြည်သိန်းတန်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) မေတ္တာပန်းကုံး ("မှိုင်း"အမည်ဖြင့် သီဆို) မျက်လုံးလေးမှိတ်ကွယ် ရှင်း လဲ့လဲ့ဝင်း (စတီရီယိုရိုက်ကူး၍ MRTVမှတစ်ဆင့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့) လှလို့လား သူငယ်ချင်းချစ်သူ ("ခင်မောင်ထူး"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) ပြန်လည်သီဆိုကြသူများ "မြသီတာ"၏တေးသီချင်းများကို နောက်အဆိုတော်များ ဖြစ်သည့် "ပိုးဒါလီသိန်းတန်"၊"ချောစုခင်"၊"ကဗျာဘွဲ့မှူး"၊ "ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်"၊"အေးမြဖြူ"၊"ပိုပိုဟေသာ" တို့ကပြန်လည်သီဆိုခဲ့ကြသည်။
စတီရီယိုရိုက်ကူးမှုများ "မြသီတာ"သည် သူသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများဖြစ်သည့် ကိုကိုရေချစ်မိပြီ၊ငါ့ကိုမမေ့ပါနဲ့၊ကံ့ကော်ရိပ်စကား၊စည်းကမ်းကများ၊ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး(အေးချမ်းပါစေ ကမ္ဘာမြေ)၊လဲ့လဲ့ဝင်း၊သူငယ်ချင်းချစ်သူ ("ခင်မောင်ထူး"နှင့် တွဲဖက်သီဆို) ဟူသော တေးသီချင်းတို့ကို ကိုယ်တိုင်တေးသရုပ်ဖော်ကာ ရိုက်ကူး၍ MRTV(မြန်မာ့အသံ)ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းမှတစ်ဆင့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
နောက်အဆိုတော်များ၏ ပြန်လည်သီဆိုမှု ကိုကိုရေချစ်မိပြီ = ပိုးဒါလီသိန်းတန်၊ကဗျာဘွဲ့မှူး၊ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ် ကံ့ကော်ရိပ်စကား = ချောစုခင်၊ပိုပိုဟေသာ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး = ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ် ချစ်စန်းပွင့်ချိန် = ချောစုခင် ချစ်တုန်းမို့ညာပါ = ချောစုခင် ငါ့ကိုမမေ့ပါနဲ့ = ပိုးဒါလီသိန်းတန်၊ချောစုခင်၊ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ် စည်းကမ်းကသိပ်များ = ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ် ဆေးရောင်စုံမိန်းကလေး = ချောစုခင် ဒါပါပဲ = ပိုးဒါလီသိန်းတန်၊ချောစုခင် ဒီနှစ်တော့အချစ်တွေသိမ်းထားဦးမယ် = ပိုးဒါလီသိန်းတန်၊ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်၊အေးမြဖြူ ပြောတော့ဘာဖြစ်လဲ = ချောစုခင် မျက်လုံးလေးမှိတ်ကွယ် = ချောစုခင် စုံတွဲသီဆိုမှုများ ​ ကျေးဇူးတင်တယ်မိုး = စိန်လွင်နှင့်တွဲဖက်သီဆို ချစ်ကမ္ဘာရှာမယ် = စိန်လွင်နှင့်တွဲဖက်သီဆို တွေး = ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင်နှင့်တွဲဖက်သီဆို နှလုံးသားနှင့်ဦးနှောက်ပေါင်းလိုက်ပါ = ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင်နှင့် တွဲဖက်သီဆို မောင်တို့ချယ်ရီမြေ = မြန်မာပြည်သိန်းတန်နှင့်တွဲဖက်သီဆို သူငယ်ချင်းချစ်သူ = ခင်မောင်ထူးနှင့်တွဲဖက်သီဆို။
မြသီတာရွာ သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တွံတေးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
မြသီတာရွာသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
(၁) သင့်–သင့်လျော်-မှန်ကန်-သော-အကြောင်းနည်းလမ်း-အားဖြင့်-(အကြောင်း-နည်းလမ်း-မှန်အားဖြင့်) ဖြစ်သော နှလုံးသွင်းခြင်းရှိသော (ပညာ)။
(ပု) (၂) (သစ္စာလေးပါးကိုသိခြင်းအား)သင့်သော-သင့်လျော်သော-အသင့်-အလျော်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း (ဘဝင်စိတ်ကို လည်စေတတ်သော-အာဝဇ္ဇန်း-မနောဒွါရိကဇော-စိတ်)။
(၃) သင့်-သင့်လျော်-မှန်ကန်-သော-အကြောင်း-နည်းလမ်း-အားဖြင့်-(အကြောင်း-နည်းလမ်း-မှန်အားဖြင့်)နှလုံးသွင်းခြင်း(အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ, အသုဘ-ဟု -အားဖြင့်-နှလုံးသွင်း-ရှုမှတ်−ခြင်း။
) (၄) သင့်–သင့်လျော်-မှန်ကန်-သော-အကြောင်း-နည်းလမ်း -အားဖြင့်-(အကြောင်း-နည်းလမ်းက မှန်အားဖြင့်)-နှလုံးသွင်းရာ (အခါ,ကာလ) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၇ (၁) တရားကိုယ် ယောနိသော မနသိကာရ (= သင့်လျော် –လျောက်ပတ်စွာ ... နှလုံးသွင်းခြင်း) ဟူသည် အနုသယကိန်းသော သေက္ခပုထုဇဉ်တို့သန္တာန်၌ ခြောက်ဒွါရအား အာရုံခြောက်ပါး ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သည့်အခါ သင့်တင့်လျောက်ပတ် ကောင်းမြတ်သော အရပ်ဒေသ၌ နေထိုင်ရခြင်း စသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် ကုသိုလ် တရားတို့၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ဘဝင်စိတ်ကိုလည်စေ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော အာဝဇ္ဇန်းစိတ် ဖြစ်သည်၊ (သို့သော် အာဝဇ္ဇန်းစိတ် အားလုံးသည် ယောနိသော မနသိကာရ မည်သည့်မဟုတ်ပေ)။
အဘိ၊ဝတာရ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၇၅။
) မဏိမဉ္ဇူ၊၁၊၃၈၂။
(တနည်း) အာဝဇ္ဇန်းစိတ်၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ယင်းအာဝဇ္ဇန်း စိတ်၏ ရှေး၌ဖြစ်သော မနောဒွါရိကဇော စိတ်သည် ဖလူပစာအားဖြင့် ယောနိသော မနသိကာရမည်၏။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၈၆၆။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၁၂။
မ၊ဋီ၊၁၊၁၄၉။
(၂) အမျိုးအစား (အပြား) ယောနိ-သောမနသိကာရသည် — (က) အနိစ္စ ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး၌ အနိစ္စဟု နှလုံးသွင်းခြင်း၊ (ခ) ဒုက္ခဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး၌ ဒုက္ခဟု နှလုံးသွင်းခြင်း၊ (ဂ) အနတ္တဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး၌ အနတ္တဟု နှလုံးသွင်းခြင်း၊ (ဃ) အသုဘဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး၌ အသုဘဟု နှလုံးသွင်းခြင်း၊ ဤသို့(၄) မျိုး ရှိသည်။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၈။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၆။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၇။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၁၆။
အံ၊ဋီ၊၁၊၈၃။
မူလဋီ၊၂၊၁၅၇။
(တနည်း) သခင်(၄) မျိုး၌ သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းအား သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းကိုထည့်၍ ယောနိသောမနသိကာရ (၅) မျိုးရှိသည်။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၆။
(၃) ရှင်းလင်းချက် နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္မိ သမနုပဿာမိ၊ ယေန အနုပ္ပန္နာ ဝါ ကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ ဝါ အကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ယောနိသော မနသိကာရော။
အံ၊၁၊၁၂။
(တဒေတံ ကုသလံ) ယောနိသောမနသိကာရ ပဒဋ္ဌာနံ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅။
အဘိ၊ဝတာရ၊၂။
ဤပါဠိ, အဋ္ဌကထာတို့အရ ယောနိသော မနသိကာရသည် အလုံးစုံသော ကာမာဝစရကုသိုလ်၏ နီးသော အကြောင်း ဖြစ်ကြောင်းထင်ရှားသည်၊ ထို့ကြောင့် ယခင်အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖော်ပြအပ်သော ယောနိသောမနသိကာရ (၄) မျိုး (၅) မျိုးသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သော ယောနိသောမနသိကာရ အတွက်သာ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသင့်သည်။
(၄) လူသားတို့အား ကျေးဇူးများပုံ ယောနိသောမနသိကာရ ဖြစ်သည် ရှိသော် အကျော်အစောမဲ့ခြင်း, စည်းစိမ်ဥစ္စာ မရခြင်း, စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း ရာထူးဌာနန္တရ မရရှိခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရမှ လျှောကျခြင်း, မင်းပြစ် မင်းဒဏ်သင့်ခြင်း စသော အနိဋ္ဌရုပ် ဒုက္ခဝေဒနာအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သည့် အကုသိုလ်တရားများ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီး၍ ထင်ပေါ်ကျော်စောခြင်း, စည်းစိမ်ဥစ္စာ ရရှိခြင်း, စည်းစိမ်ဥစ္စာ တိုးတက်ပြန့်ပွား–တည်မြဲ–ခြင်း, ရာထူး-ဌာနန္တရ ရရှိခြင်း, မင်းပြစ်မင်းဒဏ် မသင့်ခြင်း စသော စည်းစိမ်ချမ်းသာအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သည့် ကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ထွန်းယောနိသောမနသိကာရ ပေါ်ပေါက်လာရသည်။
ယင်း ယောနိသောမနသိကာရနှင့် ပြည့်စုံသူသည် အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်မြတ်ကဲ့သို့ မိမိကို သတ်သူ၌သော်လည်း အပြစ် မမြင် ကျေးဇူးတင်ပေလိမ့်မည်။
ထို့ကြောင့် ယောနိသောမနသိကာရသည် လူသားတို့အား အလွန်ကျေးဇူးများသော တရားဖြစ်ပေသည်။
မ၊၃၊၃၁၂-၃။
အံ၊၁၊၁၂၊ ၅၆၈။
(၅) ရဟန်းအလုပ် ၆-မျိုးတွင် ပါဝင်ပုံ ယောနိသောမနသိကာရသည်—(က) သင်္ခါရတရားတို့ကို – သုံးသပ်–ရှူ–ဆင်ခြင်-ခြင်း၊ (ခ) သင့်လျော်-လျောက်ပတ်-စွာ နှလုံးသွင်းခြင်း၊ (ဂ) သတိပဋ္ဌာန် တရားတို့ကို -အဖန်ဖန်-အထပ်ထပ်-ရှူခြင်း၊ (ဃ) အာရုံ အထွတ်အမြတ်ကို –ယူ-လက်ဆုပ်လက်ကိုင် ပြုထား–ခြင်း၊ (င) ကိလေသာနှင့် စစ်တိုက်ခြင်း၊ (စ) အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော မိမိအကျိုးအတွက် လုံ့လ ကြိုးကုတ် အားထုတ်ခြင်းဟူသော ရဟန်းတော်တို့ မချွတ်ပြုလုပ်သင့်သော အလုပ် ၆-မျိုးတွင် ပါဝင်သောတရား ဖြစ်သည်။
မိလိန္ဒ၊၁၇၇။
ကြက်သည်ခဲ, တုတ်စသည်တို့ဖြင့် ပစ်ခတ်သော်လည်း မိမိအိမ် (နေရာအရပ်)ကို မစွန့်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အဝတ်သင်္ကန်းချုပ်ခြင်းစသော အလုပ်ကိစ္စများကို ပြုလုပ်ဆဲပင်ဖြစ်သော်လည်း မိမိအိမ် သဖွယ်ဖြစ်သည့် ယောနိသော မနသိကာရကို မစွန့်သင့်ပေ။
သင့်လျော်-လျောက်ပတ်-စွာ နှလုံးသွင်းလျှက်သာ အလုပ်ကိစ္စကို ပြုလုပ် သင့်ပေသည်။
မိလိန္ဒ၊၃၅၀။
(၆) ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ မစွန့်သင့်ပုံ စက္ကဝါက် ငှက်သည် အသက်ဆုံးသည် တိုင်အောင် အဖော်ကို မစွန့်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အဖော်ကောင်းသဖွယ်ဖြစ်သည့် ယောနိသောမနသိကာရကို အသက်ဆုံးသည့် တိုင်အောင် မစွန့်သင့်ပေ။
အဖော်ကောင်း သဖွယ်ဖြစ်သည့် ယောနိသောမနသိကာရနှင့် အမြဲတစေ အတူတကွ နေထိုင်သင့်ပေသည်။
မိလိန္ဒ၊၃၈၆။
(၇) ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ ယောနိသောမနသိကာရဖြင့် သိက္ခာသုံးပါး ရဟန်းတရားကို စောင့်ရှောက်သင့်ပုံ မိုးသည် ဥတုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်၍ မြေအပြင်မှာ ပေါက်ရောက် ကြသည့် မြက်သစ်ပင်စသည်တို့ကို စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် (အလုံးစုံသော ကုသိုလ်တရားတို့၏ ယောနိ သောမနသိကာရလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသောကြောင့်) ယောနိသောမနသိကာရကို ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်စေ၍ ထိုယောနိသောမနသိကာရဖြင့်-သီလ, သမာဓိ, ပညာ သိက္ခာသုံးပါး ရဟန်းတရားကို စောင့်ရှောက် သင့်ပေသည်။
မိလိန္ဒ၊၃၉၆။
(၈) ဗောဇ္ဈင် တရား၏ အကြောင်းဖြစ်ပုံ ယောနိသောမနသိကာရသည် မဖြစ်ထွန်း မပေါ်ပေါက်သေးသည့် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး တရားတော် ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်ကြောင်းဖြစ်သည့်ပြင် ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်ပြီး ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး တရားတော်၏ ပွားများမှု ပြည့်စုံကြောင်းလည်း ဖြစ်ပေသည်။
သင့်လျော်-လျောက် ပတ်-စွာ နှလုံးသွင်းသူအား မဖြစ်ထွန်း မပေါ်ပေါက်သေးသည့် ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါး တရားတော်ကိုလည်း ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက် လာ၍ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်ပြီး ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါး တရားတော်လည်း ပွားများမှုပြည့်စုံ ခြင်းသို့ ရောက်ရတာ့သည်။
(၉) အရုဏ်ရောင်နှင့် တူပုံ အရုဏ်တက်ခြင်းသည် နေထွက်မည့် ပုဗ္ဗနိမိတ် (ရှေးဦးဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်း) ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ယောနိသောမနသိကာရ ဖြစ်ခြင်းသည် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး တရားတော် ဖြစ်ပေါ်မည့် ပုဗ္ဗနိမိတ် (ရှေးဦးဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်း) ဖြစ်သည်။
သံ၊၃၊၇၁။
(၁၀) ပါမောဇ္ဇစသော အကျိုးတရားကိုးပါး ရနိုင်ပုံ ယောနိသောမနသိကာရနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် (ပါမောဇ္ဇ စသော တရား ကိုးမျိုးတို့၏ ယောနိသောမနသိကာရလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြာင့်) ပါမောဇ္ဇ = ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ (၂) ပီတိ = နှစ်သက်ခြင်း၊ (၃) ပဿဒ္ဓိ = ငြိမ်းအေးခြင်း၊ (၄) သုခ = ချမ်းသာခြင်း၊ (၅) သမာဓိ တည်ကြည်ခြင်း၊ (၆) ယထာဘူတဉာဏဒဿန-ဟုတ်မှန်စွာ မြင်ခြင်း၊ (၇) နိဗ္ဗိဒါ-ငြီးငွေ့ခြင်း၊ (၈) ဝိရာဂ = အရိယမဂ်၊ (၉) ဝိမုတ္တိ = အရိယဖိုလ်၊ ဤတရားကိုးမျိုးကို ရရှိနိုင်သည်။
ဒီ၊၃၊၂၅၂။
ပဋိသံ၊၈၃။
(ပါမောက္စစသည်၏ တရားကိုယ်ကို-ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၀၈။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၄-၅။
သာရတ္ထ၊၁၊၁၉၃-စသည်တို့၌ ကြည့်။
) (၁၁) ဖိုလ်လေးပါးနှင့် ပညာ တစ်ဆယ့်ခြောက်မျိုး ရနိုင်ပုံ ယောနိသောမနသိကာရကို ပွားများစေသော သူသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်စသော ဖိုလ်လေးပါးကို ရနိုင်သည့်ပြင် ပညာတစ်ဆယ့်ခြောက်မျိုးကိုလည်း ရရှိနိုင်သည်။
သံ၊၃၊၃၅၉-၆၁။
ပဋိသံ၊၃၇၀-၈၁၊ (၁၂) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဝဋ်တရား ကင်းပြတ်ကြောင်းဖြစ်ပုံ ယောနိသော မနသိကာရသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝဋ်တရား -ကင်းပြတ်-ချုပ်ငြိမ်း—ပျက်စီးရခြင်း၏အကြောင်း ရင်းဖြစ်သည်။
အဘယ်သို့ ဖြစ်သနည်းဟူမူ-ယင်း ယောနိသောမနသိကာရ ပွားများ တိုးတက်လာသည့်အခါ သမ္မာဒိဋ္ဌိအမှူးရှိသော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
၎င်းမဂ္ဂင် ရှစ်ပါးအနက် သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသည် ဝိဇ္ဇာ = အလင်းဓာတ်ဖြစ်သည်။
ယင်းသမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသော ဝိဇ္ဇာ အလင်းဓာတ် ဖြစ်ပေါ်မှုကြောင့် အဝိဇ္ဇာ = (အမှောင်ဓာတ်) ချုပ်-ငြိမ်း-ကွယ်ပျောက်-ပျက်စီး-ရသည်။
အဝိဇ္ဇာ (—အမှောင် ဓာတ်) ချုပ်-ငြိမ်း-ကွယ်ပျောက်-ပျက်စီး-မှုကြောင့် သင်္ခါရ (= ပြုပြင်-စီရင်-ဖန်တီး-ရမှု) ချုပ်-ငြိမ်း-ကွယ်ပျောက်-ပျက်စီး-ရသည်၊ သင်္ခါရအစ ဇာတိအဆုံးရှိသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝဋ်တရားတို့ချုပ်-ငြိမ်း-ကွယ်ပျောက်-ပျက်စီး-မှုကြောင့် ဝိညာဏ် အစ အိုရခြင်း, သေရခြင်း, စိုးရိမ်ရခြင်း, ငိုကြွေးမြည်တမ်းရခြင်း, ကိုယ်ဆင်းရဲရခြင်း, စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း, ပြင်းစွာ ပင်ပန်းရခြင်း, အဆုံးရှိသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝဋ်တရားတို့ ချုပ်-ငြိမ်း-ကွယ်ပျောက် = ပျက်စီး-ကြရုလေသည်။
ဤသို့ ယောနိသောမနသိကာရသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝဋ်တရား – ကင်းပြတ် ချုပ်-ငြိမ်း-ပျက်စီး-ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဤကားအကျဉ်းမျှသာ၊ အကျယ်ကို ညွှန်းပြီးကျမ်းများနှင့်တကွ -အံ၊၁၊၄၊ ၃၃၊ ၂၀၁၊ ၅၆၇။
ဣတိဝုတ်၊၂၀၁-၂။
နေတ္တိ၊၁၀၆။
မိလိန္ဒ၊၃၁၊ ၁၀၀၊ ၁၈၄၊ ၃၀၉-၁၀၊ ၃၅၁၊ ၃၆၁၊ ၄၀၁။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၅၇၊ ၆၁။
အနုဋီ၊၁၊၂၈။
စသည်တို့၌ကြည့်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ယောနိသောမနသိကာရ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
နတ် ပြည်, နိဗ္ဗာန် လမ်း၏–ဖီလာ–ကန့်လန့်–ဆန့်ကျင်ဖက်–ဖြစ်သော အတတ်၊ နတ်ပြည် ရောက်ကြောင်း, နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း မဟုတ်သော အတတ် (လက္ခဏာဗေဒင်ကျမ်း အတတ်, နိမိတ္တဗေဒင်ကျမ်းအတတ်-စသည်)။
ယင်း-အကျယ် (ဒီ၊၁၊၈-၁၀၊ ၆၃-၄၊ ၁၉၁။
မဟာနိ၊၂၉၀။
စူဠနိ၊၂၅၈။
ကင်္ခါ၊၃၃၄) ကြည့်။
တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ နာမ အနိယျာနိ ကတ္တာ သဂ္ဂမောက္ခမဂ္ဂါနံ တိရစ္ဆာနဘူတာ အင်္ဂသတ္ထနိမိတ္တာဒိကာ အဝသေသဝိဇ္ဇာ။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၅၃။
(-ဝိ၊၂၊၄၀၂။
ဝိ၊၄၊၂၈၀။
ဝိ၊၅၊၁၁၄-၅၊ ၁၃၅၊ ၁၆၁။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၉။
ဝိ၊သင်္ဂဟ၊၄၄၇။
ကင်္ခါ၊၃၃၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၉။
ဝိ၊နိစ္ဆယ၊ဋီ၊၂၊၂၃၁၂၊ ၂၈၁၆။
) န တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗောတိ ဧတ္ထ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ နာမ ယာ ကာစိ ဗာဟိရကာ အနတ္ထသဉှိတာ။
ဝိနယာလင်္ကာရ၊၂၊၃၆၁။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၉ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာပရိယာပုဏနသိက္ခာပုဒ် ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းမတို့၏ နတ်ပြည်, နိဗ္ဗာန်လမ်း၏ ဖီလာ–ကန့်လန့်–ဆန့်ကျင်ဖက်-ဖြစ်သော အတတ်မျိုးကို သင်ယူခြင်းကြောင့် ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်။
ဝိနယပိဋက၊ ပါစိတ္တိယ ပါဠိ၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂ၊ ၄-ကဏ္ဍ၊ ၅-ဝဂ်၊ ၉-သိက္ခာပုဒ်။
ဝိ၊၂၊၄၀၁-၂။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၅။
ကင်္ခါ၊၃၃၄။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၉ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာဝါစနသိက္ခာပုဒ် ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းမတို့၏ နတ်ပြည် နိဗ္ဗာန်-လမ်း၏-ဖီလာ-ကန့်လန့်–ဆန့်ကျင်ဖက်-ဖြစ်သော အတတ်မျိုးကို-ပို့ချ = သင်ပြ-ခြင်းကြောင့် ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်။
ဝိနယပိဋက၊ ပါစိတ္တိယပါဠိ၊ ဘိက္ခုနီ-ဝိဘင်္ဂ၊ ၄-ကဏ္ဍ၊ ၅-ဝဂ်၊ ၁၀-သိက္ခာပုဒ်။
ဝိ၊၂၊၄၀၂-၃။
ကင်္ခါ၊၃၃၄-၅။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၉ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ “တိရစ္ဆာန”သဒ္ဒါသည် “ဖီလာကန့်လန့်”ဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် မဂ်ဖိုလ်ရခြင်း၏ ဖီလာကန့်လန့် ဖြစ်သောအတတ်ကို “တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ”ဟု မှတ်၊ ထို့ကြောင့်ပင်-“တိရစ္ဆာန ဝိဇ္ဇာနာမ-ယံကိဉ္စိ ဗာဟိရကံ အနတ္ထသံဟိတံ = သာသနာတော်မှ အပ ဖြစ်သော အကျိုးမဲ့ အတတ်ပညာအားလုံးသည် တိရစ္ဆာန ဝိဇ္ဇာမည်၏”ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်များ၏ ပဒဘာဇနိယ မှာ(ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်) ဖွင့်ပြတော်မူလေသည်။
တိရိစ္ဆာနဝိဇ္ဇာအတတ်များ ဤသိက္ခာပုဒ်၏ အဋ္ဌကထာ၌လည်း “ဗာဟိရက အနတ္ထ သံဟိတ”အတတ် ဟူသည်ကား-ဆင်အတတ်, မြင်းအတတ်, ရထားစီး အတတ်, ဓါးရိုးချွတ်(ဓါးအိမ်မှ ဓါးရိုးကို ဆွဲနှုတ်ကြောင်းအတတ်,) သူတစ်ပါးကို သတ်ဖြတ်ဖို့ရန်ဖြစ်သော အာထဗ္ဗန မန္တာန်, သစ်သား နှစ်ငုတ်ကို မန္တာန်မန်းမှုတ်၍ မြေ၌စိုက်လျှင် ရည်စူးအပ်သူ သေစေတတ်သော သစ်ငုတ်စိုက်မန္တာန်, မိမိအလိုပါအောင် (စိတ်ဖေါက်ပြန်၍ မိမိအလိုပါလာအောင်)ပြုတတ်သောမန္တာန်, အဆိပ်ဆေးကို ဖေါ်စပ်သော အတတ်, ဤသို့ စသည်ဖြင့် သူတစ်ပါးကို အကျိုးမဲ့အောင် နှိပ်စက် သတ်ဖြတ် ဖျက်ဆီးကြောင်း အတတ်များ ဖြစ်သည်။
အနာပတ္တိ ဤသိက္ခာပုဒ်များ၏ ပါဠိတော်ဝယ် အနာပတ္တိဝါရ၌ “အနာပတ္တိ လေခံ ပရိယာပုဏာတိ = အက္ခရာ (စာ)ရေးနည်းကို ပြသော လက်ရေးအတတ်ကို သင်သော်လည်းကောင်း, ဓာရဏံ ပရိယာပုဏာတိ = ဘေးရန် ကာကွယ်ဖို့ရန် အဆောင် (လက်ဖွဲ့စသော) လုပ်နည်းကို သင်သော်လည်းကောင်း, ဝုတ္တတ္ထာယ ပရိတ္တံ ပရိယာပုဏာတိ- မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ရန် မန္တာန်ကိုဖြစ်စေ မြွေမလာသော စည်းဝိုင်းအတတ်ကို ဖြစ်စေ သင်သော်လည်းကောင်း (ဝါစေတိ-ထို အားလုံးကို ပို့ချသော်၎င်း) အာပတ်မသင့်”ဟု ခွင့်ပြုတော်မူ၏။
မသင်ကောင်းမချကောင်းသော တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ “ပရူပဃာတကရ = သူတစ်ပါးအား နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်မှုကို ပြုကြောင်း မကောင်းသောအတတ်များ” ဖြစ်ကြောင်း သိသာပြီ၊ သို့ပါလျက် အတော်ရှေးကျသော ရှေးက “ဂဏန်းအတတ်ကိုလည်းကောင်း, အင်္ဂလိပ်, ဟိန္ဒူ, သက္ကတကျမ်းစာတို့ကိုလည်းကောင်း, မသင်ကောင်း, သင်လျှင် ပို့ချလျှင် အာပတ်သင့်၏” ဟု ပြောဆိုကြ၏။
အင်္ဂလိပ်စာ, သက္ကတစာ “အင်္ဂလိပ်စာ, သက္ကတစာ” ဟူသည် အတတ်ပညာမဟုတ်သေး, အက္ခရာစာလုံးတွေသာတည်း၊ မြန်မာစာဟူသည်လည်း အက္ခရာစာလုံး တွေသာတည်း၊ ဘုရားတရားတော်ကို မြန်မာစာ ဖတ်တတ်သူတို့အတွက် မြန်မာအက္ခရာစာလုံးဖြင့် ရေးသား၍ အင်္ဂလိပ်စာ ဖတ်တတ်သူတို့အတွက် အင်္ဂလိပ်စာလုံးဖြင့် ရေးသားရပေမည်၊ ထိုသို့ ရေးသားထားသော စာလုံးများဖြင့် သင်ယူပို့ချမှုကို တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာသင်ယူပို့ချမှုဟုဆိုနိုင်မည်လော၊ ထို့ကြောင့် ရေးသားထားသော အက္ခရာစာလုံးသည် ပဓာနမဟုတ်၊ ထိုစာဖြင့် ရေးသားညွှန်ပြအပ်သော အတတ်သာ လိုရင်းဖြစ်၍ “သူတစ်ပါး နှိပ်စက်ဖို့ အတတ်ဖြစ်လျှင်သာ မသင်ကောင်း”ဟု ဆုံးဖြတ်ပါလေ။
] ဆေးပေးမှု, ဆေးကုမှု ထိုပါဠိတော်များ၌ ဆေးပေးမှု, ဆေးကုမှုကိုလည်း အပြစ်တင်တော်မူ၏၊ ထိုအပြစ်တင်တော်မူခြင်းမှာ မိစ္ဆာဇီဝဖြစ်သောကြောင့် (ဘုန်းကြီးကဆေးကုလျှင် လူတွေက ကျေးဇူးဆပ်သောအားဖြင့် လှူဒါန်းတတ်ကြသောကြောင့် ဆေးမကုဘဲ တရားသဖြင့် နေသော ဘုန်းကြီးများကို အကြည်ညို ပျက်မည်စိုး၍)ဖြစ်၏၊ မဆိုင်သော လူများကို ဆေးမကုဖို့ရန် ဝိနည်းတော်မှာလည်း တားမြစ်ထား ပါသည်၊ ထိုသို့ ပါဠိတော်ပါရုံမျှဖြင့် ဆေးအတတ်ကို မသင်မချကောင်းဟု မမှတ်ရ၊ အကောင်အလှောင်များကို သတ်ဖြတ်မှု မပါသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၌ ဆရာဝန်ကြီးအထိ သင်ယူကောင်း-တတ်ပြန်လျှင်လည်း ပို့ချကောင်းပါ၏။
“ထူလစ္စယ”ဟူသော ပါဠိကို “ထုလ္လစ္စဉ်း”ဟု ခေါ်၏၊ (ထူလ+အစ္စယ။
) ပါရာဇိကအာပတ်သင့်သူသည် ရဟန်းအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်မှ (လူအဖြစ်နှင့်ဖြစ်စေ သာမဏေအဖြစ်နှင့်ဖြစ်စေနေမှ) စင်ကြယ်၏၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်သင့်သော ရဟန်းသည် ပရိဝါသ်မာနတ်ကျင့်၍ အဗ္ဘာန် သွင်းပြီးမှ စင်ကြယ်၏၊ ထုလ္လစ္စဉ်းစသော အောက်အာပတ် ၅-ပါးတွင် တပါးပါးသင့်သော ရဟန်းကား အခြားရဟန်းတပါးအထံ (၂-ပါး၃-ပါးနှင့် သံဃာ့အထံလည်း ဖြစ်နိုင်၏) “တပည့်တော်မှာ မည်သည့် အာပတ်သင့်ပါဟု ပြောရုံမျှဖြင့် စင်ကြယ်၏၊ ဤသို့ ပြောခြင်းကို “ဒေသနာ = ပြောခြင်း, ဒေသနာကြားခြင်း”ဟု ခေါ်ကြ၏။
ဒေသနာပြောရုံမျှဖြင့် စင်ကြယ်သော အရုံ့အရင်း အကြမ်းထန်းဆုံး အပြစ် ထိုသို့ ဒေသနာပြောရုံမျှဖြင့် စင်ကြယ်သော အာပတ် ၅ဖုံတို့တွင်ကား ဤထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သည် အချို့ အရုံ့အရင်း အကြမ်းထန်းဆုံး အပြစ်တည်း၊ ထိုကြောင့် “ထူလော-ရုံ့ရင်းကြမ်းထန်းသော-အစ္စယော-အပြစ်တည်း”ဟု သော ဝိဂြိုဟ်အရ “ထုလ္လစ္စယ”ဟု အမည်ရလေသည်။
အာပတ်ကို ဒေသနာ ပြောကြားထိုက်သော အာပတ်တို့တွင် အပြစ်အကြီးဆုံး ဖြစ်ခြင်းကြောင့် “ထုလ္လစ္စယ”ဟု ခေါ်ဆို၏ (ဝိ၊၅၊၂၆၁။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၃။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၉၁။
သာရတ္ထ၊၂၊၁၃၄။
ဝိ၊နိစ္ဆယ၊ဋီ၊၁၊၅၀)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၉ ယင်း-သည်— ရဟန်းယောက်ျားတို့၏ ထုလ္လစဉ်း, ရဟန်းမတို့၏ ထုလ္လစဉ်း-အာပတ်ဟု ၂-မျိုးရှိ၏ (ဝိ၊၅၊၂၁၃)။
အာပတ် ၇-မျိုးတို့တွင် ၃-ခုမြောက်အာပတ် (ဝိ၊၃၊၂၅၅။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂၃)။
သီလဝိပတ္တိ အာစာရဝိပတ္တိ ၂-မျိုးတို့တွင် အာစာရဝိပတ္တိ (ဝိ၊၃၊၂၅၅)၊ မာတိကာ ဝိဘင်း-၌ လာသော အာပတ် ၂-မျိုးတို့တွင် ဝိဘင်း၌လာသော အာပတ် (သာရတ္ထ၊၂၊၃၅၄)၊ လောကဝဇ္ဇ, ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇ-အာပတ် ၂-မျိုးတို့တွင် လောကဝဇ္ဇ-အာပတ် (ဝဇိရ၊၁၀၄)၊ လဟုက, ဂရုက-အာပတ် ၂-မျိုး တို့တွင် လဟုက၊ သာဝသေသ, အနဝသေသ-အာပတ် ၂-မျိုးတို့တွင် သာဝသေသ၊ သပ္ပဋိကမ္မ, အပ္ပဋိကမ္မ-အာပတ်၂-မျိုးတို့တွင် သပ္ပဋိကမ္မ၊ ဒေသနာဂါမိနီ, အဒေသနာဂါမိနီ အာပတ် ၂-မျိုးတို့တွင် ဒေသနာဂါမိနီအာပတ် (ဝိ၊၅၊၂၁၁။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၅၇)၌ ပါဝင်၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၉ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်များ ကျဉ်းသော မဂ်ဝရှိသော သတ္တဝါ၏ မဂ်၌ မေထုန်မှုပြုခြင်း၊ သတ္တဝါတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို မိမိအင်္ဂါဇာတ်ဖြင့် မသွင်းဘဲ တို့ရုံ တို့ခြင်း၊ မေထုန်ရာဂဖြင့် မိန်းမ နိမိတ်ကို မိမိမုခဖြင့် တို့ခြင်း၊ သံဃိကဂရုဘဏ်ပစ္စည်းကို သံဃာအား မပန်ကြား အစိုးတရ သူတစ်ပါးအား ပေးခြင်း၊ [သံဃာသဘောတူပင်ဖြစ်သော်လည်း ဒုက္ကဋ်၊ ထေယျစိတ်ဖြင့် ဒုတိယပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်၌ ပြဆိုထားသော ထိုရွှေစင်တမတ် တန်ဖိုးရှိသော ပစ္စည်းကို ချီကြွမိသော် ပါရာဇိကအာပတ် သင့်၏၊] သံဃိက ဂရုဘဏ်ပစ္စည်းဖြစ်သော (၁)အရံ, အရံရာတို့လည်းကောင်း၊ (၂) ကျောင်း, ထိုကျောင်း၏ အရာလည်းကောင်း၊ (၃) ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်ဟု ခေါ်သော ခုတင်, ထိုင်ခုံတို့လည်းကောင်း၊ ဘုံလျှိုဟု ခေါ်သော မွေ့ရာ, မှီအုံး ခေါင်းအုံး စသော အိပ်ရာနေရာလည်းကောင်း၊ (၄) ကြေးအိုး, ကြေးဖျဉ်းလည်းကောင်း၊ ကြေးအိုးစရည်းကြီး, ကြေးအင်တွဲလည်းကောင်း၊ ဓားမ, ပဲခွပ်, ပုဆိန်, ပေါက်တူး, ဆောက်လည်းကောင်း၊ (၅) နွယ်လည်းကောင်း, ဝါးလည်းကောင်း, မြက်သက် ငယ်, သစ်ရွက်, ဖြူဆံမြက်, ပြိတ်မြက်, မြေညက်, သစ်ဘဏ္ဍာ, မြေဘဏ္ဍာတို့ လည်းကောင်း၊ ဤအစုအားဖြင့် ငါးပါး၊ သရုပ်အားဖြင့် နှစ်ဆယ့်ငါးပါး၊ အစိတ် အားဖြင့် များစွာကုန်သော ဘဏ္ဍာတို့ကို သံဃာ, ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဝေဖန် အပ်ကုန်။
ဝေဖန်သော ရဟန်းအား ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်၏၊ ထိုဘဏ္ဍာတို့ကို သံဃာစသည် ဝေဖန်အပ်ကုန်သော်လည်း ဝေဖန်အပ်သည် မမည်ကုန်၊ မဝေဖန် ရာ။
လေးလှစွာသော ဘဏ္ဍာတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ စွန့်အပ်ကုန်သောလည်း စွန့်အပ်သည် မမည်ကုန်။
[ဤထက်အကျယ် သိလိုလျှင် ဦးဗုဓ်မူနှင့် မိုးထိမူ ‘ခုဒ္ဒသိက္ခာ နိဿယ၊ အဝေဘင်္ဂိယ နိဒ္ဒေသတို့၌ ရှု။
] ခြင်ထောင်သည်လည်း အထက်၌ ပြဆိုခဲ့သော အစုအားဖြင့် ငါးပါးတို့တွင် အမှတ် (၂)အစု၌ အကျုံးဝင် သည်ဟု စူဠဝါဘာသာဋီကာ၊ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုက္ခန္ဓက အဋ္ဌကထာ၊ နှာ-၁၅၁ ၌ ဆို၏၊ အပ်သော သားရေကို ဝေဖန်အပ်၏၊ သို့သော် အခင်းနှင့် အလားတူသော သိုးရေကို မဝေဖန်အပ်။
မဉ္စ ပီဌ (ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်)စသော ဂရုဘဏ်ပစ္စည်းကို မဉ္စ စသော ဂရုဘဏ်ပစ္စည်းဖြင့် ဖလှယ်ရာ၏၊ အရံစသော ထာဝရကိုကား အရံစသော ထာဝရဖြင့် ဖလှယ်ရာ၏၊ ထိုသို့ ဖလှယ်ခြင်းကို ပြု၍လည်း သုံးဆောင်ရ၏၊ နွယ် စသည်ကို တပိုး တိုးပွားသော အမှုဖြင့် ယူရာ၏၊ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ ကြွေးမြီချခြင်း၊ လူသားကို စားခြင်း၊ မိမိအင်္ဂါဇာတ်ကို ဖြတ်ခြင်း၊ ဒုတိယပါရာဇိက၏ သာမန္တအမှုကို ပြုခြင်း၊ တတိယပါရာဇိက၏ သာမန္တအမှုကို ပြုခြင်း၊ စတုတ္ထပါရာဇိက၏ သာမန္တအမှုကို ပြုခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်သော အာပတ်တို့သည် ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်ချည်းတည်း။
ဤမှ တစ်ပါးသော ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်တို့လည်း အများပင် ရှိသေး၏၊ မြင်းသရိုက် (ဘရင်ဂျီဘဂန္ဒိုလ်)နာနှင့် ပတ်သက်၍ “ရဟန်းတို့ ...ကျဉ်းမြောင်းရာ အရပ်၌ အရေသည် သိမ်မွေ့၏၊ အမာသည် အသားနု တက်ခဲ၏၊ ဓားခွဲရန် ခဲယဉ်း၏၊ “ရဟန်းတို့ ...ကျဉ်းမြောင်းရာ အရပ်၏ အနီးဖြစ်သော လက်နှစ်သစ်သော အရပ်မှ ဓားခွဲမှုကိုလည်းကောင်း၊ ကျပ်စည်းမှုကိုလည်းကောင်း မပြုစေအပ်၊ ပြုစေသော ရဟန်းအား ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ [မဟာဝါ၊ ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဓက။
] ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် အာပတ် ဝိနည်း ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
ဦးကိုကိုနိုင် (၁၉၆၁-၂၀၂၃) မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
လာအိုနိုင်ငံ ဗီယန်ကျင်းမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် သံအမတ်ကြီးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေရင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၎င်းသည် တပ်မတော်သားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ရန်ကုန်မြို့နေ အဖဦးစောနိုင်၊ဒေါ်တင်မြတို့က မွေးဖွားပြီး မွေးချင်း၈ ဦးအနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
ပညာရေးမှာ စစ်တက္ကသိုလ် အမှတ်စဉ်(၂၅)အား တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သံအမတ်ကြီးဘဝ သမ္မတဦးထင်ကျော် လက်ထက် ၂၀၁၇ တွင် ၎င်းသည် လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသည်။
၂၀၁၇ မေလ ၄ရက်ကစပြီး လာအိုသမ္မတထံ သံတမန်ခန့်အပ်လွှာပေးပြီး ထိုရာထူးတွင် တရားဝင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ထိုတာဝန်ကို စစ်အာဏာသိမ်းသည့် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးကိုကိုနိုင်သည် သံအမတ်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေရင်း ကျန်းမာရေးဖောက်ပြန်လာမှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ Siriraj ဆေးရုံတွင် တက်ရောက်ကုသနေရင်း ၂၀၂၃ မတ်လ ၂၀ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဇနီးမှာ ဗိုလ်ကြီး (ငြိမ်း) ဒေါ်ခင်ဖုန်းဝေ ဖြစ်သည်။
သားသမီး ၃ ဦးရှိသည်။
ရရှိခဲ့သည့် ဆု နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ၎င်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ။
ထုလ္လစ္စဉ်းစသော အောက်အာပတ် ၅-ပါးတွင် တပါးပါးသင့်သော ရဟန်းကား အခြားရဟန်းတပါးအထံ (၂-ပါး၃-ပါးနှင့် သံဃာ့အထံလည်း ဖြစ်နိုင်၏) “တပည့်တော်မှာ မည်သည့် အာပတ်သင့်ပါဟု ပြောရုံမျှဖြင့် စင်ကြယ်၏၊ ဤသို့ ပြောခြင်းကို “ဒေသနာ = ပြောခြင်း, ဒေသနာကြားခြင်း”ဟု ခေါ်ကြ၏။
ထုလ္လစ္စဉ်းစသော အောက်အာပတ်ငါးဖုံကို “ဒေသနာဂါမ်အာပတ် [ဒေသနာ = အချင်းချင်းပြောပြရုံဖြင့်၊ ဂါမိနီ(ဂါမ်) = စင်ကြယ်ခြင်းသို့ရောက် စေနိုင်သော အာပတ်။
] ဒေသနာဂါမ်အာပတ် ကုစားနည်း သီတင်းငယ်က သီတင်းကြီးထံ ဒေသနာပြောပုံ ငယ်။
အဟံ ဘန္တေ သဗ္ဗာ အာပတ္တိယော အာဝိကရောမိ - အရှင်ဘုရား ... ဘုရားတပည့်တော်သည် အလုံးစုံ သင့်သမျှသော အာပတ်တို့ကို ထင်စွာ ပြုပါ၏၊ ကြီး။
သာဓု အာဝုသော သာဓု သာဓု - ကောင်းပြီ ငါ့ရှင်၊ ကောင်းပြီကောင်းပြီ။
ငယ်။
အဟံ ဘန္တေ သမ္ဗဟုလာ နာနာဝတ္ထုကာ သဗ္ဗာ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇိံ၊ တာ တုမှမူလေ ပဋိဒေသေမိ - အရှင်ဘုရား ...ဘုရားတပည့်တော် သည် များစွာကုန်သော အမျိုးမျိုးဝတ္ထု ရှိကုန်သော အလုံးစုံကုန်သော အာပတ်တို့သို့ ရောက်ပါပြီ၊ ထိုအာပတ်တို့ကို အရှင်ဘုရား၏ အထံ၌ ပြောပြပါ၏၊ ကြီး။
ပဿသိ အာဝုသော တာ အာပတ္တိယော - ငါ့ရှင် ...ထို အာပတ်တို့ကို ရှုပါ၏လော။
အာမ ဘန္တေ ပဿာမိ - မှန်ပါ အရှင်ဘုရား ...ရှုပါ၏၊ ကြီး။
အာယတိံ အာဝုသော သံဝရေယျာသိ - ငါ့ရှင် ...နောက်နောင်အခါ (အာပတ်မသင့်အောင်) စောင့်စည်းလော့။
သာဓု သုဋ္ဌု ဘန္တေ သံဝရိဿာမိ - ကောင်းပါပြီ အရှင်ဘုရား ... ကောင်းစွာ စောင့်စည်းပါအံ့။
ကြီး။
သာဓု အာဝုသော သာဓု သာဓု - ကောင်းပြီ ငါ့ရှင် ...ကောင်းပြီ ကောင်းပြီ။
[ငယ် ပြီး၏၊] သီတင်းကြီးက ပြောပုံ (အနက်အဓိပ္ပာယ် အငယ်၌ ကဲ့သို့ ယူ။
) ကြီး။
အဟံ အာဝုသော သဗ္ဗာ အာတ္တိယော အာဝိကရောမိ။
သာဓု ဘန္တေ သာဓု သာဓု။
အဟံ အာဝုသော သမ္ဗဟုလာ နာနာဝတ္ထုကာ သဗ္ဗာ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇိံ၊ တာ တုယှမူလေ ပဋိဒေသေမိ။
ပဿထ ဘန္တေ တာ အာပတ္တိယော။
အာမ အာဝုသော ပဿာမိ။
အာယတိံ ဘန္တေ သံဝရေယျာထ။
သာဓု သုဋ္ဌု အာဝုသော သံဝရိဿာမိ။
[ကြီး ပြီး၏၊] ဝတ္ထု သဘာဂ ဖြစ်ခဲ့မူ ပြန်ကြားပုံ ငယ်။
အဟံ ဘန္တေ သမ္ဗဟုလာ နာနာဝတ္ထုကာ သဗ္ဗာ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇိံ၊ တာ တုမှမူလေ ပဋိဒေသေမိ။
ပဿသိ အာဝုသော တာ အာပတ္တိယော။
အာမ ဘန္တေ ပဿာမိ။
အာယတိံ အာဝုသော သံဝရေယျာသိ။
သာဓု သုဋ္ဌု ဘန္တေ သံဝရိဿာမိ။
သာဓု အာဝုသော သာဓု သာဓု။
မှတ်ချက် ဝတ္ထုသဘာဂကား အတူတကွ လွန်ကျူးရာ၌ ထင်ရှား၏၊ တခြားစီ လွန်ကျူးခြင်း၊ မအပ်မရာပစ္စည်း အသီးသီး ရှိသူချင်းဖြစ်လျှင် မထင်ရှား။
[ဝတ္ထုသဘာဂ ရှိ, မရှိကို သိဖို့ရန် ခဲယဉ်း၏၊ ထို့ကြောင့် ပြန်ကြားသင့်၏၊၊] ဤအမှုကို နောင် ငါ မပြုတော့ပြီ၊ နောင် ရှောင်ကြဉ်မည်ဟူသော စိတ်နှင့် ပြောမှ ထိုအာပတ် ထသည်။
ဒေသနာလည်းပြော၏၊ နောင်ထိုအမှုကို ပြုလိုလျက်လည်း ရှိနေ၏ ဆိုလျှင် ထိုအာပတ် မထ။
နိဿဂ္ဂိအာပတ်နှင့် ခွဲခြင်း ဖြတ်ခြင်း ရှေးရှိသော သုဒ္ဓပါစိတ်အာပတ်တို့ အတွက် မိမိ၌ ရှိနေသော ဝတ္ထုတို့ကို မစွန့်, မခွဲ, မဖြတ်မူ၍ ဒေသနာပြောလျှင် ထိုအာပတ်တို့ မထဟု တထစ်ချ မှတ်လေ။
[ဤထက် အကျယ်သိလိုလျှင် မိုးနံကုန်း ဝိနိစ္ဆယပကိဏ္ဏကဒီပနီကျမ်း (ဒုတိယတွဲ) စာမျက်နှာ၊ ၇၀ မှ ၇၂ တို့၌ ရှု၊၊] အထူးသိဖွယ် အာပတ် မသင့်အောင် ဖြည့်ကျင့်သော သီလ, သင့်သော်လည်း တရားနှင့်အညီ ကုစားပြီးသော သီလသည် ဝိသုဒ္ဓသီလ မည်၏၊ [နောင် ဤကဲ့သို့ မပြုတော့အံ့ဟု ဆောက်တည်ခြင်းသည်လည်း ကုစားသည် မည်၏၊] အာပတ်သင့်၍ မကုစားသေးသော သီလသည် အဝိသုဒ္ဓသီလ မည်၏ ဝက်သားလော, ဝံသားလော၊ ပါစိတ်လော, ဒုက္ကဋ်လော၊ လွန်ကျူးမိပြီလော, မလွန်ကျူးသေးသလောဟု ဝတ္ထု၌လည်းကောင်း၊ အာပတ်၌လည်းကောင်း၊ ကျူးလွန်ခြင်း၌လည်းကောင်း ယုံမှားသော သူ၏ သီလသည် ဝေမတိကသီလ မည်၏၊ ထိုတွင် အဝိသုဒ္ဓသီလကို ကုစားအပ်၏၊ ဝေမတိကသီလရှိလျှင် မလွန်ကျူးမူ၍ စိစစ်၍လည်းကောင်း၊ မေးမြန်း၍လည်းကောင်း ယုံမှား ဖျောက်အပ်၏၊ ယုံမှား ပျောက်သောအခါ အပ်လျှင်ပြု, မအပ်လျှင် ရှောင်၊ မဂ်ဖိုလ် ရောက်အောင် ချမ်းသာလတ္တံ့။
အပြစ်ငယ်ကိုပင် ရှောင်လျှင် အပြစ်ကြီးကို သာ၍ ရှောင်လတ္တံ့၊ သီလငယ် မှ မပြည့်စုံလျှင် သီလကြီး ပြည့်စုံကြောင်း မရှိဟု ဟောတော်မူချေသည်။
သတိ အာပတ်သင့်သည်ကို ရှုအံ့ဟု ဘယ်အခါမှ အားမထုတ်ရ၊ အနာပတ္တိကိုသာ ရှုပါအံ့ဟု နှလုံးထားအပ်၏၊ အဓမ္မိက ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မ (မတရားသော ဒေသနာ ပြောခြင်း) အာပတ်မသင့်ဘဲ ဒေသနာပြောခြင်း၊ ဒေသနာဂါမ် မဟုတ်ဘဲ ဒေသနာ ပြောခြင်း၊ ပြောပြီးကို ထပ်ပြောခြင်း၊ လေးငါးပါး အတူပြောခြင်း၊ စိတ်ဖြင့် ပြောခြင်း၊ နာနာသံဝါသကထံ ပြောခြင်း၊ သိမ်အတူမနေ (သိမ်နိမိတ် ကျောက်တိုင်အတွင်း တစ်ပါးအပြင် တစ်ပါးအားဖြင့်) တစ်သိမ်စီ နေလျက် ပြောခြင်း၊ အပကတတ်ထံ ပြောခြင်း၊ ဤကား မတရားဒေသနာပြောခြင်း မည်၏၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် ထပ်သင့်၏၊ (ဝိနည်းကံ ချွတ်သောကြောင့် အာပတ်ဟောင်းမှာလည်း မထ။
) [ပရိဝါ] ကျောက်တိုင်အတွင်းကား ဗဒ္ဓသိမ်, အပြင်ကား ဂါမသိမ်ဟု သိ။
သမာနသံဝါသကထံပြော, သိမ်အတူနေ၍ပြော, ပကတတ်ထံပြော, တစ်ပါး နှစ်ပါး သုံးပါး အတူပြော, နှုတ်သံဖြင့်ပြော၊ ဤကား ဓမ္မိကဒိဋ္ဌာဝိကမ္မ ၅-ပါးတည်း။
သုံးပါး အတူပြောခြင်း ယခု ပြုလေ့မရှိကြ။
အမှာ အနာပတ္တိဟု ပြထားပါလျက် အာပတ္တိဟု မယူလေလင့်၊ အာပတ္တိဟု ပြထားပါလျက် အနာပတ္တိဟု မယူလေလင့်၊ (ဝါ) အပ်သည်ကို မအပ်၊ မအပ်သည်ကို အပ်၏ဟု မယူလေလင့်။
အတိအကျ ဟောထားတော်မူခြင်း မရှိသော အချို့အရာများ၌ ဝိဝါဒရှိရကား ဝိနည်းအရာဝယ် အပေါ့ဘက်သို့ မလိုက်ဘဲ အလေးဘက်သို့ လိုက်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးနည်း ဖြစ်သည်။
ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗံ သဘောကိုလည်း သိထားအပ်၏၊ ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗံ သဘော ကျမ်းဂန်တို့၌ အပ်, မအပ်အဆို တိုက်ရိုက်ရှိလျှင် ရှိတိုင်းသာ တည်ရသည် ဆိုရသည်။
တိုက်ရိုက် မရှိရာ၌သာ ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗံဟု ဆိုသည်။
အပ်, မအပ် အဆို တိုက်ရိုက် ရှိပါလျက် ဂရုကလဟုကေသု ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗံ၊ ဧတံ ဝိနယလက္ခဏံဟုဆိုလျှင် ကျမ်းဂန်အဆိုကို ဂရုမပြုဘဲ ဂရုအသံ မြည်သူ ဖြစ်၏၊ မရွာဘဲ ချုန်းသော မိုးနှင့် တူ၏၊ ပမာဒဝိဟာရီဘာဝလျှင် အကြောင်း ရှိရာ၏၊ ငိုခြင်းသည် ကလေး၏ အား၊ အဆင်းသည် မာတုဂါမ၏ အား၊ ဒေါသသည် ဗာလ၏ အား၊ ခန္တီသည် ပဏ္ဍိတ၏ အား၊ ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗံ -- အဆို လေ့ခြင်းသည် ကျမ်း၌ အားကိုးကင်းမဲ့သော ဘုန်းကြီး၏ အားတည်း။
[အစစ အရာရာ ဂရုဘက်သို့ လိုက်၍ မပြုသင့်ပါ။
ကိုယ်တိုင် မဆုံးဖြတ်တတ်လျှင် သဘာဝကျကျ ဆုံးဖြတ်တတ်သော လဇ္ဇီကျမ်းတတ် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဆွေးနွေး၍ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အကြံဉာဏ်ပေးသည့်အတိုင်း ပြုလေ။
] ဒေသနာဂါမ် အာပတ် ကုစားနည်း ပြီးပြီ။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် အာပတ် ဝိနည်း ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။