kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဝန်လူငှက်၊ လိပ်ပြာ၊ လင်းနို့နှင့် အချို့မျောက်များသည် ဤအပိုင်းတွင် နေထိုင်ကျက်စားသည်။
thumb|The canopy at the Forest Research Institute Malaysia showing crown shyness သိပ်သည်းလွှာ သိပ်သည်းလွှာတွင် ဧရာမသစ်ပင်ကြီး အများစု ပါဝင်ပြီး၊ စံအားဖြင့် မီတာ ၃၀ (၉၈ ပေ) မှ ၄၅ မီတာ (၁၄၈ ပေ)ထိ မြင့်သည်။
ဇီဝကမ္မလောက၏ အသိပ်သည်းဆုံး ဧရိယာကို ကပ်လျက်ရှိသော သစ်ပင်ထိပ်ဖျားများက ဖြစ်ပေါ်သော သစ်ရွက် နည်းနည်းများများက စဉ်ဆက်မပြတ် အုပ်ဆိုင်းထားသည့် ၎င်းတော၏ သိပ်သည်းလွှာတွင် တွေ့ရသည်။
အနီးစပ်ဆုံး ပြောရလျှင်၊ သိပ်သည်းလွှာသည် အပင်မျိုးစိတ်အားလုံး၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း၏ ပေါက်ရောက်ရာ နေရာဖြစ်သည်။
တွယ်ကပ်ပင်များ (epiphytic plants)သည် ပင်စည်များနှင့် အကိုင်းများတွင် ကပ်ကာ ပေါက်ရောက်ပြီး၊ ရေနှင့် ဓာတ်သတ္တုများကို မိုးရေနှင့် မိမိကို ထောက်ကူထားသော အပင်ပေါ်တွင် စုဆောင်းရရှိသော အကြွင်းအကျန်များမှ ရရှိသည်။
အကောင်ပလောင်များသည် ထိုးထွက်လွှာတွင် တွေ့ရသော အကောင်ပလောင်များနှင့် ဆင်တူသော်လည်း၊ ပို၍ မျိုးကွဲ ပိုများသည်။
အင်းဆက်မျိုးစိတ်(ပိုးမွှားမျိုးစိတ်)အားလုံး၏ လေးပုံ တပုံ (¼)သည် မိုးသစ်တော၏ သိပ်သည်းလွှာ၌ မှီတင်းနေထိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် သိပ်သည်းလွှာ၏ သယံဇာတ ကြွယ်ဝမှုကို အလေ့ကျအဖြစ် ကြာမြင့်စွာကပင် သံသယ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းကို ပိုမိုလေ့လာနိုင်မည့် စနစ်ကျသော နည်းလမ်းများကို မကြာသေးမီကမှ တိုးတက်‌ကြံဆနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၁၇ ကတည်းကပင်၊ သဘာဝပညာရှင် ဝီလျံ ဘီးဘ်က "နောက်ထပ် သက်ရှိများ နေထိုင်သည့် တိုက်ကို ရှာတွေ့ရန် ကျန်နေတယ်၊ ကမ္ဘာ‌မြေကြီးပေါ်မှာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ မြေကြီးအပေါ် ပေတရာ၊ နှစ်ရာထိ မြင့်ပြီး၊ စတုရန်း‌မိုင်ပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာ ကျယ်ပြန့်တယ်" ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုအလွှာကို သေချာစွာ လေ့လာမှုများမှာ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်မှသာ စတင်သည်၊ ထိုအချိန်၌ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ဒူးလေးဖြင့် သစ်ပင်များကြားထဲ မီးရှို့ထားသော ကြိုးများ ပစ်သွင်းခြင်းကဲ့သို့သော သိပ်သည်းလွှာကို ရောက်ရှိနိုင်မည့် နည်းလမ်းများ အသုံးပြုလာသည်။
သိပ်သည်းလွှာကို ‌စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းသည် မြေစမ်းခရမ်းပျိုးအဆင့်သာ ရှိသေးပြီး၊ အခြား နည်းလမ်းများမှာ ပူဖောင်းများနှင့် လေသင်္ဘောများကို အမြင့်ဆုံး သစ်ကိုင်းများကြား မျောလွှင့်ခြင်းတို့ ပါဝင်ကာ၊ ကရိန်းအဆောက်အဦများနှင့် လျှောက်လမ်းများကို တောခြေလွှာတွင် အခြေတည်ထားကြသည်။
လေသင်္ဘောများ သို့မဟုတ် ဆင်တူ လေကြောင်းဆိုင်ရာ ပလက်ဖောင်းများ အသုံးပြု၍ အပူပိုင်း သစ်တောသိပ်သည်းလွှာထဲ ထိုးဖောက်လေ့လာသော ၎င်းသိပ္ပံပညာကို လေထဲတိုက်ဆောက်လေ့လာပညာ (dendronautics) ဟု ခေါ်တွင်သည်။
Dendronautics – Introduction တောခြေကပ်လွှာ တောခြေကပ်လွှာသည် သိပ်သည်းလွှာနှင့် တောခြေလွှာကြား တည်ရှိသည်။
ငှက်များ၊ မြွေများနှင့် ဖွတ်ပုတတ်များ မှီတင်းနေသလို၊ အမဲလိုက်မျိုးများ ဖြစ်သော ဂျာဂွားကျားသစ်၊ စပါးကြီးမြွေနှင့် ကျားသစ်များလည်း နေထိုင်သည်။
အရွက်များသည် ဤအပိုင်းတွင် ပို၍ ကြီးပြီး၊ အင်းဆက်သက်ရှိများသည် ပေါများလှသည်။
သိပ်သည်းလွှာထိအောင် ကြီးပြင်းပေါက်‌ရောက်မည့် သစ်စေ့ များစွာသည် ဤတောခြေကပ်လွှာ၌ ရှိနေသည်။
မိုးသစ်တော သိပ်သည်းလွှာပေါ် ထိုးကျလာသည့် နေရောင်ခြည်၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသာလျှင် တောခြေကပ်လွှာသို့ ရောက်ရှိ ထိုးကျသည်။
ဤအလွှာကို ခြုံပုတ်လွှာဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ခြုံပုတ်လွှာကို သီးခြားအလွှာအဖြစ်လည်း စဉ်းစားနိုင်ကြသေးသည်။
တောခြေလွှာ thumb|ဩစတြေးလျတိုက်၊ ဘလူးတောင်ထဲရှိ မိုးသစ်တော တောခြေလွှာ အောက်ဘက်အကျဆုံးအလွှာ ဖြစ်ကာ၊ နေအလင်းရောင် ၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိတော့သည်။
အလင်းရောင် နည်းနည်းပါးပါးသာ မှီတင်းနိုင်သော အပင်များသာလျှင် ဤဒေသ၌ ပေါက်ရောက်ကြီးပြင်းနိုင်သည်။
မြစ်ကမ်းပါးများ၊ စိမ့်စမ်းများနှင့် မြေပြောင်ပြောင်များနှင့် အဝေး၌ ရှိသော တောခြေလွှာသည် နေရောင်ထိုးဖောက်နိုင်မှု နည်းလှ၍ သီးပင်စားပင်များ သိသာစွာပင် မပေါက်ရောက်နိုင်ချေ။
ပုပ်သိုးဆွေးမြေ့နေသော အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ ရှိနေပြီး၊ ပူနွေးစိုစွတ်သော အ‌ခြေအနေများက လျင်မြန်စွာ ဆွေးမြေ့သွားခြင်းကို တွန်းအားပေးသောကြောင့် လျင်မြန်စွာပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
ဤအပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သော မှိုအမျိုးမျိုးသည်လည်း တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင် အကြွင်းအကျန်များကို ပုပ်သိုးဆွေးမြေ့စေရန် အကူအညီ ပေးနေလေသည်။
အကောင်ပလောင်များနှင့် ပန်းမန်များ thumb|တန်ဇန်နီးယား၊ အူသံပရာတောင်ရှိ အနောက်အူသံပရာ ချိုစုံပါ ပုတ်သင်ညို (Bradypodion fischeri) ကမ္ဘာ့အပင်နှင့် သတ္တဝါမျိုးစိတ် တဝက်ကျော်ကို မိုးသစ်တောများတွင် တွေ့ရှိသည်။
မိုးသစ်တောများတွင် နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ တွားသွားများ၊ ငှက်များနှင့် ကျောရိုးမဲ့များ ပါဝင်သည့် အကောင်ပလောင် တလှေကြီးကို ကျယ်ဝန်းစွာ ထိန်းသိမ်းပေးထားသည်။
နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် ပရိုင်းမိတ်မျိုးရင်း၊ ကြောင်မျိုးရင်းနှင့် အခြား မျိုးရင်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။
တွားသွားများတွင် မြွေများ၊ လိပ်များ၊ ပုတ်သင်ညိုများနှင့် အခြား မျိုးရင်းများ ပါဝင်ကာ၊ ငှက်များတွင် ငှက်ခေါင်းဖြူများ၊ ဥ‌ဩငှက်များကဲ့သို့သော မျိုးရင်းများ ပါဝင်သည်။
ကျောရိုးမဲ့မျိုးရင်း ဒါဇင်လောက်ကို မိုးသစ်တောများထဲတွင် တွေ့သည်။
မှိုများသည်လည်း မိုးသစ်တောကဲ့သို့သော ဧရိယာများတွင် ပေါများပြီး၊ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ ပြိုကွဲပျက်စီးသော အကြွင်းအကျန်များပေါ်၌ စားသုံးသည်။
သစ်တောပြုန်းတီးခြင်း၊ နေထိုင်ရာ ဘုံပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှု အကြောင်းရင်းများကြောင့် မိုးသစ်တောတွင် နေသော မျိုးစိတ်များစွာသည် အလျင်အမြန် ပျောက်ကွယ်လျက် ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့ရာသီအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်ပုံ သဘာဝမိုးသစ်တော တတောသည် ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ပမာဏထုထည်ကြီးကို စုပ်ယူပေးသည်။
အနှောင့်အယှက် မဝင်သော မိုးသစ်တောများသည် (တိမ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ ရေငွေ့ပျံခြင်းတို့ကဲ့သို့သော) အခြား ရာသီဥတု သက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်သော်ငြား၊ လေထုထဲရှိ ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် အဆင့်ကို သက်ရောက်မှု အနည်းငယ်သာ ဖြစ်စေရန်မှာ ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာအရ၊ ရေရှည်စီးကြောင်းများသည် မျှခြေနှင့် အနီးကပ်ဆုံး ရှိရပေမည်။
ယနေ့ မိုးသစ်တောသည် အနှောင့်အယှက် မဝင်ပါဟု မယူဆနိုင်တော့ချေ။
Lewis, S.L. , Phillips, O.L., Baker, T.R., Lloyd, J. et al. 2004 “Concerted changes in tropical forest structure and dynamics: evidence from 50 South American long-term plots” Phil. Trans. R. Soc. Lond. 359 လူသားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော သစ်တောပြုန်းတီးမှုသည် ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထုတ်သော မိုးသစ်တောများ ဖြစ်စေရာ၌ ထင်ရှားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ကပြနေသကဲ့သို့၊Malhi, Y and Grace, J. 2000 " Tropical forests and atmospheric carbon dioxide”, Tree 15 လူသားတို့ လက်ချက်ကြောင့် ဖြစ်စေ၊ သဘာဝကြောင့် ဖြစ်စေ၊ မီးလောင်ကျွမ်းခြင်းနှင့် ခြောက်သွေ့ခြင်း ကဲ့သို့သော အခြား အကြောင်းရင်းများကြောင့်လည်း သစ်ပင်များ သေဆုံးခြင်း ဖြစ်စေသည်။
အသီးအရွက်များနှင့် ရာသီဥတု နမူနာပုံစံငယ်များ ပြုလုပ်ပြီး ခန့်မှန်းလိုက်သည်မှာ ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ ‌တောများ ပြောင်ခြင်းနှင့် ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်လွှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၅၀ ခုနှစ် တဝိုက်တွင် အမေဇုန်မိုးသစ်တောများ ပြောင်သလင်း ပြုန်းသွားနိုင်သည် ဟူ၏။
ယနေ့မှ စ နှစ်ငါးသန်းတွင်၊ အမေဇုန်မိုးသစ်တောသည် ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ ခြောက်သယောင်းနေသောကြောင့်၊ ဆာဗနားမြက်ခင်းပြင်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ (ယခုနေခါ လူသားများက သစ်တောပြုန်းတီးစေသော လုပ်ဆောင်မှုများကို ညတွင်းချင်း ရပ်ပစ်လိုက်တောင်မှ) ပြောင်းလဲတိုးတက်မှု မရှိတော့ဘဲ၊ လွင်တီးခေါင်ကြီး ဖြစ်သွားပေလိမ့်မည်။
The Future is Wild television program ကျွန်ုပ်တို့သိထားသော တိရစ္ဆာန်များမှ ပေါက်ဖွားလာသော နောက်မျိုးဆက်သည် ယခင်က အမေဇုန်သစ်တောဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ယခု ခြောက်သယောင်းသော ဆာဗနားနှင့် အသားကျအောင်၊ ပြီးလျှင်အသစ်အဆန်း ဖြစ်လောက်အောင် ပူပြင်းသော နေရောင်အောက်တွင် ရှင်သန်ရေးအတွက် ရုန်းကန်နေကြရပေလိမ့်မည်။
လူသားများ အသုံးချပုံ thumb|လေယာဉ်ပေါ်မှ ရိုက်ယူထားသည် အမေဇုန်မိုးသစ်တော၏ ကောင်းကင်ရှုခင်း အပူပိုင်းမိုးသစ်တောများသည် သစ်များ၊ အသားနှင့် သားရေကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်ထွက်ကုန်များ ရသည်။
မိုးသစ်တောများသို့ လာရောက် လည်ပတ်သော နိုင်ငံခြား ခရီးသည်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပြီး၊ ရေမြေသဘာဝ ဝန်ဆောင်မှု ပေးသည်။
အစာများစွာကို အပူပိုင်း သစ်တောများမှ ရပြီး၊ ယခင်က သစ်တော ဖြစ်ခဲ့သော နေရာတွင် စိုက်ခင်းများ ပျိုးထောင်သည်။
Myers, N. (1985). The primary source. W. W. Norton & Company, New York, pp. 189–193. အပင်များမှ ရသော ဆေးဝါးများသည် အများအားဖြင့် အဖျားအနာ၊ အကိုက်အခဲ၊ ဒဏ်ရာရ၊ မီးလောင်နှင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ပြဿနာများကို ကုသရန် သုံးကြသည်။
Redirect ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်။
right|thumb ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ၂၈ နိုင်ငံတွင် ရုံးသုံး ဘာသာစကားအဖြစ် အတည်ပြုထာသည်။
မိခင်ဘာသာစကား အဖြစ်ပြောဆို့သူ ၈၁ သန်းရှိပြီး။
ဒုတိယ ဘာသာစကား အဖြစ်ပြောဆို့သူ ၂၃၀ သန်းရှိ၏။
စုစုပေါင် လူဦရေး ၃၁၀ သန်းက ပြောဆို့ကြကြသည်။
မိခင်ဘာသာစကား အဖြစ်ပြောဆို့ကြသောနိုင်ငံများမှ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၊ မိုနာကိုနိုင်ငံ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ တိုဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြာသည်။
ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကား မိသားစုမှ ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်တွင် ပြင်သစ်ဘာသာစကား ပြောဆို့သူများ ရှိသည်။
ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံး ဘာသာစကားအဖြစ် အတည်ပြုထာသည့် နိုင်ငံများလည်းရှိသည်။
https://en.m.wikipedia.org/wiki/French_language ကိုးကာ Category:ဘာသာစကား။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ရတနာပုံ နေပြည်တော် သတင်းစာထုတ်ဝေရေးအတွက် ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းရာတွင် ရှေးဦးစွာ သတင်းစာတိုက် တည်ထောင်ရန် ဥပဒေကို ရေးဆွဲပြီး မင်းတုန်းမင်းကြီးထံ တင်ပြကြသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီးက ထိုဥပဒေကို ၁၂၃၅ ခု ဝါခေါင် လပြည့်ကျော် ၇ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပေးသည်။
thumb|မင်းတုန်းမင်း လက်ထက် ရတနာပုံ နေပြည်တော် သတင်းစာ အဆိုပါ ဥပဒေကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သတင်းစာ၏ ရည်ရွယ်ချက် မည်မျှ ခေတ်မီသည်ကို သိနိုင်သည်။
သတင်းစာတိုက် တည်ထောင်ရန် ဥပဒေကို မည်သူတွေ ပါဝင်ရေးဆွဲကြသည်ကိုလည်း သိရသည်။
ဥပဒေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
၁-အချက်။
မန္တလေး ရတနာပုံ ရွှေမြို့တော်ကြီးက။
ရိုက်ထုတ်သည့် သတင်းစာ ဟူသော ခေါင်းတံဆိပ်နှင့်။
အပြည်ပြည်ထောင် သိုးဆောင်း နိုင်ငံများသို့။
ဖြန့်ဖြူး ပေးကမ်းရလျှင်။
ရောင်းရေး ဝယ်မှု။
ပညာ။
အကြံအစည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်မှာ။
အရာခပ်သိမ်း တိုးတက်ရန် ရှိကြောင်း။
ကျော်စော ပြန့်နှံ့၍။
နိုင်ငံခြားအစိုးရများနှင့်။
ကုန်သည်။
အလုပ်သည်။
ပညာသည်တို့နှင့်။
အတိုင်းထက် အလွန်။
ဆက်ဆံ မှီခို။
အများလာရောက်။
ပွင့်လင်း စည်ပင်။
တိုးတက်ရန် အကျိုး။
၂-အချက်။
နိုင်ငံတော်သို့ မှီခိုလာရောက်သည့် ကုန်သည်တို့။
ရောင်းလိုသော ကုန်စည်။
ဝယ်လိုသော ကုန်စည်များကို။
ကြော်ငြာ စာ ထည့်ရိုက်။
အများကြားသိရ၍။
နိုင်ငံခြား ကုန်သည်များနှင့်။
နိုင်ငံတော်ရှိ ကုန်သည်တို့။
အရောင်းအဝယ် ကြီးကျယ်။
အင်အား တိုးတက်ရန် အကျိုး။
၃-အချက်။
ဥရောပတိုက်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ။
တရုတ်နိုင်ငံ။
ယိုးဒယားနိုင်ငံ စသည်များက။
အရပ်ရပ် အကြောင်းအရာကို။
ကြားသိရ သဖြင့်။
နိုင်ငံတော်သားတို့။
အလုပ်အကိုင်။
အကူးအသန်း။
အကြံအစည် တိုးတက်ရန် အကျိုး။
၄-အချက်။
ရန်ကုန် စသည်များက။
မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို ထိခိုက်၍ မကောင်းသတင်း ရိုက်ထုတ်ခဲ့လျှင်။
ရွှေမြို့တော် သတင်းစာတိုက်က။
ပြန်လှန်ချေဆို။
နိုင်ငံတကာ ကြားသိကျေလည်။
ယုံကြည်ရန်အကျိုး။
၅-အချက်။
ဘုန်းတော်ဂုဏ်တော်။
နိုင်ငံတော်ကျက်သရေကို။
နိုင်ငံတကာ မပြတ်ကြားသိ ကြေညာအောင်။
အလိုရှိသမျှ ထည့်ရိုက် ကြော်ငြာ၍။
ကျက်သရေတော်။
အတိုင်းထက်အလွန် ကျော်စောပျံ့နှံ့ရန် အကျိုး။
၆-အချက်။
ပြည်သူတို့အကြံအစည်။
အဆိုးအကာင်း။
အကြောင်းအရာများကို။
အစိုးရလူကြီးတို့။
မပြတ်ကြားသိ။
ထိုင်းထွာဆင်ခြင် ပြုပြင်ရ၍။
နိုင်ငံတော်အခြေခိုင်ပြီး။
ကြီးကျယ်တိုးတက်ရန် အကျိုး။
၇-အချက်။
သိုးဆောင်းနိုင်ငံများနှင့်။
ဆက်ဆံဥပဒေပါ။
အစိုးရအကြောင်း ကုမ္ပဏီအသင်းတို့ အကြောင်း။
ကြော်ငြာရန်ရှိသည် များကို။
၎င်းသတင်းစာတွင်။
ထည့်ရိုက်ကြော်ငြာစေ၍။
နိုင်ငံခြားလူတို့။
နှစ်သက်ကြည်လင်။
အရောင်းအဝယ်။
ကြီးကျယ်စည်ကား။
၈-အချက်။
ပြည်သူတို့တွင်။
မတော်ပြုကျင့်သူ ရှိခဲ့လျှင်။
၎င်းသတင်းစာက။
ကဲ့ရဲ့ကြော်ငြာ၍။
ပြုမိသူနှင့်တကွ။
လူအများ ရှက် ကြောက်ရွံရှာကြသဖြင့်။
အတိုင်းထက်အလွန်။
ကောင်းမွန်ကြရန် အကျိုး။
၉-အချက်။
အခြားနိုင်ငံက။
ပညာစာ။
နိုင်ငံတော်ရှိ လောကီလောကုတ္တရာ ပညာစာများကို။
၎င်းသတင်းစာတိုက်က ပုံနှိပ်၍ အဖိုးအနည်းငယ်နှင့်။
ရောင်းချသဖြင့်။
ပညာပြန့်ပြော တိုးတက်ရန် အကျိုး။
၁၀-အချက်။
ဝိနည်းပိဋကတ်တော် စသည်များကို။
မင်္ဂလာ ကုန်မှူးကုန်သည်ကြီးတို့က ဖြစ်စေ။
သတင်းစာတိုက် ဆရာကဖြစ် စေ။
ပုံရိုက်ရောင်းချ၍။
ပိဋကတ်တော် အထောင်အသောင်း ပွားများခြင်း။
ပုဒ်ပါဌ် အက္ခရာဝဏ္ဏ၊ မှန်ကန်ညီညွတ်ခြင်း။
ငွေ ၁၀၀ တန်သည့်စာကို။
၂၀ ၊ ၂၅ ကျပ်နှင့်။
မည်သည့်အခါမဆို အလိုရှိသမျှ ရနိုင်၍။
ပြည်သူတို့ အလွယ်တကူ။
ဝယ်ယူ လှူဒါန်းပူဇော်။
သာသနာတော်မြတ်အကျိုး တိုးတက်ရန်။
၁၁-အချက်။
ရွှေမြို့တော်မှာ။
သတင်းစာတိုက်တော် တည်လုပ်မိလျှင်။
၎င်းသတင်းစာတိုက်ကို အကြောင်းပြု၍။
ပြည်သူတို့။
ပစ္စည်း ဘဏ္ဍာ။
စာချုပ်အမှတ်အသား။
ထာ၀ရအရှည်။
တည်ကြည်ငြိမ်သက် သင့်သည့် အရာများကို စောင့်ရှောက်ရန်။
ခိုင်ခန့်မြဲမြံ စေ သော။
အစိုးရသက်သေခံ ဥပဒေတည်လုပ်ရလျှင်။
ရွှေငွေစိန်ကျောက်။
အဝတ်အထည်စသော။
တဒင်္ဂရောင်းဝယ်မှု။
ရွှေ့ပြောင်းနိုင် သည့် သာမည ပစ္စည်းမှတပါး။
သင်္ဘော။
တိုက်အိမ်။
စက်ရုံ။
လယ်ယာဥယျာဉ်။
ခြံမြေ အမွေးစားအမွေးခံ အမွေလွှဲ။
အကြွေးအငန်း ရောင်းဝယ်မှု။
ငွေချေမှုစာချုပ်မှ စ၍။
မြဲမြံခိုင်ခန့်စေသည့်အရာ။
မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သည့်အရာများကို။
အစိုးရသက်သေခံ ဥပဒေရှိရာ။
တိုင်ကြားစေ၍။
ဥပဒေရှင်တို့က။
အမှုအင်အားနှင့်ထောက်ချင့်။
သတင်းစာတွင်။
ရက်လပိုင်းခြား ထည့်ရိုက်ကြော်ငြာ ၍။
တံဆိပ်တော် ခတ်မှတ်။
မြဲမြံစေခြင်းဖြင့်။
ပြည်သူတို့မှာ။
လုဆိုငြင်းပွား။
တရားအရှုပ်အထွေး နည်းပါးခြင်း အကျိုး။
အစိုးရ သက်သေ ခံပါ သတင်းစာတံဆိပ်တော် အထင်အရှားနှင့်ဖြစ်၍။
ကောက်ကျစ်ဆန်းပြား။
လုယက်ထိမ်ချန်။
မပြုမလုပ်တည့်နိုင်။
ခိုင်ခန့်မြဲမြံခြင်းကြောင့်။
အချေးအငှား အရောင်းအဝယ်။
တိုးတက် ကြီးကျယ်ရန် အကျိုး။
အရောင်းအဝယ် အကူး အသန်း ခိုင်ခန့် မြဲမြံစေသော။
အစိုးရသက်သေခံ။
ဥပဒေရုံတော်ထည်ထောင်။
သတင်းစာတိုက်တော်က။
ကြော်ငြာတံဆိပ်တော် ခတ်မှတ်ရ ကြောင်းကို။
နိုင်ငံအများ ကြားသိပျံ့နှံ့၍။
နိုင်ငံတော်မှာ။
တိုးတက်ကြောင်း ထင်ရှားသဖြင့်။
အပြည်ပြည်ထောင်က နှစ် သိမ့်ချီးမွမ်းရန် အကျိုး။
သက်သေခံ ဥပဒေရှင်တို့က။
သတင်းစာထည့်ရိုက် ကြော်ငြာတံဆိပ်တော် ခတ်မှတ်ရသမျှကို ကြော်ငြာမှတ်သားရ၍ ၁၀၀ လျှင် ၆ ကျပ် စသဖြင့် ခံယူလျှင်။
အခွန်တော်များစွာ။
နေ့စဉ်လဆက် မပျက်။
ကာလအရှည်။
ကြီးကျယ် တိုးတက် ရန် အကျိုးများကို ခံစားရန်။
၁၂- အချက်။
ရွှေမြို့တော်မှ သတင်းစာတိုက်တော် တည်လုပ်ရန်။
စက်ကိရိယာဖိုး အရင်းအနှီး ငွေတော် ၆၅၀၀ ကျပ် သတင်းစာ ဆရာ ငရှင်ကလေးကို။
ထုတ်ပေးမစတော်မူ၍။
တည်လုပ်စေမည်။
၁၃- အချက်။
သတင်းစာမှာ။
၇ ရက်တပတ် အမှန်ထုတ်ဝေ၍။
အများဝယ်ယူကြည့်ရှုနိုင်အောင်။
သတင်းစာတစောင်ကို။
တလလျှင် ၁ ကျပ် ကျသာ ခံယူစေမည်။
၁၄ – အချက်။
သတင်းစာတိုက်မှာ လစဉ်စရိတ်နှင့် ကျေလောက်အောင်။
ပြည်သူတို့ မဝယ်မခြမ်းမီအတွင်း။
အဦးအစ တနှစ် တန်သည်။
နှစ်နှစ်တန်သည်။
အစိုးရများက မစ၍။
သတင်းစာ ၅၀၀ ယူကြစေမည်။
၁၅- အချက်။
တနှစ် နှစ်နှစ်ရှိ၍။
အများဝယ်ယူ။
အင်အားရှိသည်ကာလ။
အစိုးရများက။
မစဝယ်ယူသည့် သတင်းစာကိုလျှော့၍ အလိုရှိသမျှကိုသာ။
ယူကြစေမည်။
၁၆- အချက်။
အရင်းစိုက်ထုတ်။
မစတော်မူရသည့် ငွေတော် ၆၅၀၀ ကျပ်မှာ နှစ်နှစ်နှင့် ပြေလည်အောင်။
သတင်းစာဆရာ ငရှင်ကလေးက။
ဆက်သွင်းစေမည်။
မပြမလည်ရှိခဲ့လျှင်။
အလိုတော်ရှိရာ။
ပိဋကတ်စာများကို။
ပုံရိုက်စေ၍။
ပေတော်ရေ ၁၀ အင်္ဂါဝင်သည့် စာအုပ် ၅၀၀ က အထက်ကို။
တအုပ်လျှင် ၅ ကျပ် ကျ။
၁၀၀၀ က အထက်ကို တအုပ်လျှင် ၃ ကျပ် ကျနှင့်။
ပုံရိုက် ဆက်သစေမည်။
၁၇- အချက်။
မစတော်မူရင်းငွေတော် မပြေမီအတွင်း။
အစိုးရနှင့် ဆိုင်သည့် ကြော်ငြာစာ။
လေလံစာများကို။
အဖိုးအခမယူ။
ရိုက် ထုတ်ကြော်ငြာစေမည်။
မဟာမိတ်ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲ။
အဝေးနိုင်ငံများသို့။
ဖြန့်ဖြူးပေးကမ်းရန်။
၇ ရက်တပတ်လျှင် စတင်းစာစောင်ရေ ၂၀၀ ဆရာ ငရှင်ကလေးက ဆက်သွင်းစေမည်။
(သက္ကရာဇ် ၁၂၃၅ ခု ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၇ ရက်နေ့ ရှေ့ဆောင်တော်တွင်။
ခန်းပတ်မြို့စားမင်းကြီး။
ကနီအတွင်းဝန်မင်း။
အတွင်း ဝန်ဆောမြို့စားမင်း။
အတွင်းဝန်ယောမြို့စားမင်း။
ရွှေတိုက် အတွင်းဝန်မင်း။
ဝန်ထောက် ပုပ္ပား မြို့စားမင်း။
ဗန်းမော် ဝန်ထောက် မင်း။
ပုဂံ ဝန်ထောက်မင်း။
တို့စုံညီ။
သတင်းစာတိုက်တည်ရန်စကားကို။
ကင်းဝန်မင်းကြီးက အမိန့်တော်မြတ်ခံရာ။
ရွှေမြို့တော် အနောက်ပြင်တွင်။
တည်လုပ်ပြီးရှိသည့် တိုက်တော်များတွင်။
သင့်ရာတိုက်ကိုရွေးချယ်၍။
သတင်းစာတိုက်ပြုလုပ်စေ။
ဘုရားအမိန့်တော်မြတ်ကို။
ဦးထိပ်ထက် တင်ရွက်ရသည်ကို။
သံတော်ဆင့် မင်းလှစည်သူကျော် မှတ်ချက်။
) မောင်သစ်လွင်(လူထု) ရေးသားသော “ရှေးဦးမြန်မာ သတင်းစာများ”စာအုပ်မှ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်။
thumb|Cesare Beccaria, Dei delitti e delle pene သေဒဏ်ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်အား နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းမှ တရားဥပဒေ ကြောင်းအရ ရာဇဝတ်မှု တစ်ခု အတွက် အပြစ်ဒဏ်ပေးသည့် အနေဖြင့် သတ်စေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Capital punishment ဟု သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြပြီး လက်တင်ဘာသာ capitalis မှ ဆင်းသက်လာသည်။
လက်တင်ဘာသာတွင် ခေါင်းနှင့်ဆိုင်သော ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ရှေးယခင်ခေတ်များက ခေါင်းဖြတ်သတ်ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ရှေးယခင်အခါက လူ့အဖွဲ့အစည်း အားလုံးလိုလိုတွင် ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။
ယခုလက်ရှိတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၅၈ နိုင်ငံသာ ဆက်လက် ကျင့်သုံးလျက် ရှိပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၉၇ နိုင်ငံမှ တရားဝင် ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်သည်။
ကျန်ရှိသော နိုင်ငံများမှာ ၁၀ နှစ်ကျော်မှ ကျင့်သုံးမှု မရှိခြင်းနှင့် ခြွင်းချက်အနေနှင့် စစ်ပွဲကာလ အတွင်းတွင်သာ ကျင့်သုံးခြင်းမျိုးသာ ရှိသည်။
သေဒဏ်ပေးခြင်း ကိစ္စမှာ နိုင်ငံ အတော်များများတွင် အငြင်းပွားစရာ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေး သဘောတရား တူညီသူများ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု တူညီသူများ တွင်ပင် အယူအဆ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားမှု ရှိသည်။
ဥရောပ သမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများတွင် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ အခြေခံ အခွင့်အရေး ပြဋ္ဌာန်းချက် အပိုဒ် (၂)မှ သေဒဏ်ပေးခြင်းကို တားမြစ် ထားသည်။
ယခုလက်ရှိတွင် အမ်နက်စတီ အင်တာနေရှင်နယ် (Amnesty International) အဖွဲ့အစည်းမှ နိုင်ငံ အတော်များများကို သေဒဏ်ပေးမှု ဖျက်သိမ်းခြင်းကို သဘောတူညီသူများ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံမှ ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈ နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်များတွင် တကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာနှင့် သေဒဏ်ပေးမှုကို ဆိုင်းငံပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဖျက်သိမ်းကြရန် တိုက်တွန်းသည့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံအတော်များများတွင် သေဒဏ်ပေးမှုကို ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သော်လည်း ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် သေဒဏ်ပေးခြင်း မဖျက်သိမ်းသေးသော နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်နေကြသေးသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အစရှိသော ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေ အများဆုံးသော နိုင်ငံကြီးများက သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ဆက်လက်ကျင့်သုံး နေကြသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
(အမေရိကန်၊ အိန္ဒိယနှင့် အင်ဒိုနီးရှားတို့သာ ရှားရှားပါးပါး တခါတရံမှသာ သေဒဏ်ပေးလေ့ ရှိသည်။
) ထိုနိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံ စလုံးသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း သေဒဏ်ပေးခြင်းကို တရားဝင် ဖျက်သိမ်းထားခြင်း မရှိပဲ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံ၏ သေဒဏ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်မဲပေးသော နိုင်ငံများတွင် တစ်နိုင်ငံ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ရာဇဝတ်သားများနှင့် နိုင်ငံရေးပြိုင်ဖက်များကို သတ်ပစ်ခြင်းကို လူမှုအဖွဲ့အစည်း အတော်များများတွင် ကျင့်သုံးခဲ့ကြပြီး ရာဇဝတ်မှု အတွက် အပြစ်ပေးရန်နှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆန့်ကျင်မှုများကို ဖိနှိပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
သေဒဏ်ပေးခြင်း ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံ အတော်များများတွင် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို လူသတ်မှု၊ သူလျှိုမှု၊ နိုင်ငံတော် သစ္စာဖောက်မှု များ နှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တရားစီရင်မှုများတွင်သာ အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
အချို့သော နိုင်ငံများတွင် မုဒိမ်းမှု၊ မယားခိုးမှု၊ မိသားစုဝင် အချင်းချင်း လိင်ဆက်ဆံမှု၊ သဘာဝနှင့် ဆန့်ကျင်၍ လိင်ဆက်ဆံမှု အစရှိသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများ အတွက် သေဒဏ်ပေးခြင်း ပြုလေ့ ရှိသည်။
အစ္စလာမ်နိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံတော်ဘာသာကို တရားဝင်ကြေညာ စွန့်ပယ်ခြင်း အတွက် သေဒဏ်ပေးလေ့ ရှိသည်။
သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံ အတော်များများတွင် မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကုန်သွယ်ခြင်းသည်လည်း သေဒဏ်ပေးရလောက်အောင် ကြီးကျယ်သော ပြစ်မှု ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူကုန်ကူးခြင်း နှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အကြီးအကျယ် ခြစားခြင်းတို့ကိုလည်း သေဒဏ် အပြစ်ပေးလေ့ ရှိသည်။
နိုင်ငံတကာရှိ စစ်တပ်များတွင် သူရဲဘောကြောင်ခြင်း၊ တပ်ပြေးခြင်း၊ အမိန့်မနာခံခြင်း နှင့် တပ်တွင်း သူပုန်ထခြင်း ပြစ်မှုများတွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးများမှ သေဒဏ်ချမှတ်လေ့ ရှိခဲ့ကြဖူးသည်။
၁၈၉၄ခုနှစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်သူ ဩဂတ်စတီ ဗေးလင့်ကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ရန် ခေါ်ဆောင်လာပုံ တရားဝင် သေဒဏ်ပေးခြင်းသည် သမိုင်းတင်သည့် ခေတ်ဦး အစကပင် ရှိခဲ့သည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ရှေ့ဦး မျိုးနွယ်စု အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးသည် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ၎င်းတို့၏ တရားစီရင်ရေး စနစ်၏ တစိတ်တစ်ပိုင်း အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ထိုလူမှု အဖွဲ့အစည်းများတွင် အပြစ်ကျူးလွန်ခြင်း အတွက် ပေးတတ်သော အပြစ်ဒဏ်များမှာ အပြစ်ကျူးလွန်သူမှ လျော်ကြေးပေးစေခြင်း၊ နာကျင်စေအောင် အပြစ်ပေးခြင်း၊ ဝိုင်းကြဉ်ထားခြင်း၊ နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းနှင့် သေဒဏ်ပေးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
လျော်ကြေးပေးခြင်းနှင့် ဝိုင်းကြဉ်ထားခြင်းတို့သည် များသောအားဖြင့် လုံလောက်သော ပြစ်ဒဏ်ပေးမှုများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်သော မျိုးနွယ်စုများမှ ကျူးလွန်သော ပြစ်မှု အတွက်မူ တရားဝင် ဝန်ချတောင်းပန်ခြင်း၊ လျော်ကြေးပေးခြင်း နှင့် တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်း တို့ဖြင့် ဖြေရှင်းလေ့ ရှိကြသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် မိသားစု အချင်းချင်း သို့ မျိုးနွယ်စု အချင်းချင်း ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရာ အဆင်မပြေသော အခါတွင် သို့မဟုတ် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းနိုင်မည့် စနစ်တစ်ခု မရှိသည့် အခါတွင် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားတော့သည်။
ထိုသို့သော ဖြေရှင်းမှုမှာ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် ဘာသာရေး အပေါ်တွင် အခြေခံသော တရားစီရင်ရေး စနစ် မရှိသေးခင် အခါက အသုံးပြုကြသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
ရာဇဝတ်မှု၊ မြေပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားခြင်းများမှ အစပြု၍ တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိကြသည်။
လက်တွေ့တွင် လက်စားချေ ဖြေရှင်းရန် တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲနှင့် အခြားသူအား အောင်နိုင်ရန် တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲများကို ခွဲခြားရန် ခက်ခဲသည်။
စီးပွားရေး နှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပေါင်းတူလုပ်ဆောင်ရန်အဖွဲ့အစည်း (Organisation for Economic Co-operation and Development) Category:နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများ။
ဖင်လန်နိုင်ငံသည် ဆက်သွယ်ရေး အရမ်းကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းနိုင်ငံများမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတွင် သူတေသနရှာဖွေမှု နှင့် တီထွင်ကြံစမှုများကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးတွင် ထုတ်လုပ်နိုင်မှုများအားကောင်းခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်ကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်မှုရှိနေသည့် ကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုဖြစ်သည့် နိုကီယာ ဆီးမန်းစ် ကွန်ယက် (Nokia Siemens Network)တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတွင်လည်း အဆင့်မြင့် အကောင်းဆုံး၊ အသစ်ဆုံး ဆက်သွယ်ရေးစံနစ်များကို ပြည်သူများ အသုံးပြုခွင့် ရရှိကြသည်။
တယ်လီဖုန်း ကြိုး တယ်လီဖုန်း- ၂.၃၆၈ သန်း(၂၀၀၄) ကြိုးမဲ့ တယ်လီဖုန်း- ၄.၉၈၈ သန်း(၂၀၀၄) တယ်လီဖုန်း စံနစ်- အဆင့်မြင့်ဆုံး တယ်လီဖုန်းစံနစ်ကို အသုံးပြုသည်။
ပြည်တွင်း- ဒီဂျီတယ် ဖိုင်ဘာအော့ပ်တစ်ဆက်သွယ်ရေးများ နှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဆယ်လူလာတိုင်များမှ ပြည်သူပြည်သားများ အပြည့်အဝသုံးနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးထားသည်။
ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီး သုံးခုရှိပြီး (အယ်လီဆာ၊ ဒီအန်အေ နှင့် ဆိုနယ်ရာ)တို့ဖြစ်ပြီး၊ ဆောင်နာလာတီ သည် အယ်လီဆာ နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်သည်။
အခြား ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီသေးများလည်းရှိပြီး၊ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်များကို ငှားရမ်းခြင်းဖြင့်သော်လည်ကောင်း၊ သေးငယ်သော နေရာများတွင် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ယက်များဖြင့်လည်းကောင်း ရောင်းချခြင်းများရှိသည်။
ဝယ်သူများတွင် ရွေးချယ်စရာများပေါများပြီး၊ ကုမ္ပဏီများသည် အပြိုင်အဆိုင် ဝယ်သူများကို နှစ်ချီအသုံပြုသူများ ဖြစ်အောင် စာချုပ်ချုပ်၍ ရောင်းချခြင်းမျိုး၊ ဈေးနှုန်းအပြိုင်အဆိုင်လုပ်၍ ရောင်းချခြင်းမျိုး၊ မြန်နှုန်းများ ပြိုင်၍ ရောင်းချခြင်းမျိုးတို့ အစုံရှိသည်။
အများသုံး တယ်လီဖုန်း လက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများခြင်း တို့ကြောင့် အများသုံးတယ်လီဖုန်းများ မရှိတော့ပေ၊ ထို့ကြောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် အခြားနိုင်ငံများလို လမ်းဘေးဖုန်းများ မတွေ့ရခြေ။
နိုင်ငံတကာ နှင့် ဆက်သွယ်မှု နိုင်ငံတကာ- ဆက်သွယ်ရေးနံပါတ်သည် ၃၅၈ ဖြစ်ပြီး၊ အက်စ်တိုးနီးယား နှင့် ပင်လယ် မြေအောက်ဆက်သွယ်ထားသည့် ကွန်ယက်လည်းရှိသည်။
ဂျိုလ်တုစလောင်း ဆက်သွယ်ရေးအတွက်၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံရှိ ဆက်သွယ်ရေးစခန်းကို အသုံးပြုပြီး၊ အင်တယ်လ်ဆတ် ဂျိုလ်တုကို ချိတ်ဆက်နိုင်သည်၊ ၁ အင်မာဆတ် (အတ္တလန်းတိတ် နှင့် အိန္ဒိယ သမုတ္တရာ) ကိုလည်း ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီး၊ ဖင်လန်သည် အခြားနော်ဒစ်နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် (ဒိန်းမတ်၊ အိုက်စ်လန်၊ နော်ဝေ၊ နှင့် ဆွီဒင်)တို့ နှင့် ပူးပေါင်းကာ အင်မာဆတ် ဆက်သွယ်ရေးစခန်းကို အသုံးပြုသည်။
အသုံးပြုသည့် စံနစ်များ CDMA GSM 3G and 3.5G 4G / LTE ရေဒီယို နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ဒီဂျီတယ်စံနစ်သို့ ပြောင်းခြင်း ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် အနလော့ ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းများအားလုံးကို ဒီဂျီတယ်စံနစ်ဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဆက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ မနက် ၄ နာရီတွင် ပြောင်းလည်းခဲ့သည်။
Digi-tv esillä ympäri maata (luettu 12. elokuuta 2007) ပြောင်းလည်းပြီးနောက် တီဗွီ-၁ တွင် ရက်သတ္တပါတ်တိုင် ဒီဂျီတယ်စံနစ်သို့ ပြောင်းသွားခြင်းကို ပြည်သူများသို့ ဆက်လက်အသိပေးခဲ့သည်။
Analogiset kanavat suljettiin lauantaina 1.9.2007 klo 4.00 aamuyöllä (IT-viikko 29. elokuuta 2007) အစတွင် ပြောင်းလည်မှုအား အဆင်ပြေစွာ အသုံးပြုရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေရမည်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အချိန်မီ အဆင်မသင့်မဖြစ်သည့် အိမ်ရာထိမ်းချုပ်ရေး ကုမ္ပဏီများ၊ ဆေးရုံများ နှင့် ကြိုးချိတ်ဆက်ပေးသည့် ကုမ္ပဏီများကို နောက်ကျခွင့်ပေးခဲ့သည်။
ကြိုး-တီဗွီ ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် အိမ်များမှာ အနလော့ဖြင့် ထုတ်လွှင့်မှုများကို ၂၀၀၈ ဖေဘဝါရီလအထိ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ကြိုး-တီဗွီ အသုံးပြုသူများ အားလုံး ဒီဂျီတယ်စံနစ် လက်ခံသည့် စက်များလိုအပ်လာပြီး၊ ဒီဂျီတယ်စံနစ်လက်ခံသည့် ရုပ်မြင်သံကြားစက် အသစ်များတွင် မလိုအပ်တော့ပေ။
နိုင်ငံခြားမှ ထုတ်လွှင့်သည့် လိုင်းများမှာ အနေလော့ဖြင့် ဖေဘဝါရီလ နှင့် မတ်လအထိ ဆက်လက်ထုတ်လွှင့်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
Saksalainen tv-kanava huseeraa Suomen analogiataajuuksilla ကြည်လင် စံနစ်သို့ ပြောင်းခြင်း ထိုအချိန်ထိ ဒီဂျီတာ (Digita) မှ တစ်နိုင်ငံဝှမ်း ဒီဂျီတယ် စံနစ်သစ်ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ချုပ်ကိုင်ထားသူဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အပြောင်းအလည်းများဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၉ နွေရာသီတွင် ဒီအန်အေ သို့ ကြည်လင်ထုတ်လွှင့်မှုစံနစ်အသစ်အား နိုင်ငံတော်မှ ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။
ထို ခွင့်ပြုချက်ကို ၂၀၁၆ အထိဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ ၆၀ရာခိုင်နှုန်းသည် ကြည်လင်တီဗွီအား ကြည့်ရှုစေနိုင်ရန် ပြုလုပ်ပေးရမည့် အချက်ပါဝင်သည်။
ဒီဂျီတာ၊ အန်ဗီယာ နှင့် တယ်လ်မတ်စ် နော်ဒစ် တို့သည် နိုင်ငံတော် တန်ဒါခေါ်ယူရာတွင် ဒီအန်အေကို အရှုံးပေးလိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုထည်းမှ လက်ဝါးကြီးအုပ် ကိုင်တွယ်နေခြင်းကြောင့် ကြည်လင် တီဗီကြည့်ရှုရန် ဈေးနှုန်းများ ကြီးမြင့်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
http://www.hs.fi/talous/artikkeli/Dna+nappasi+teräväpiirtotelevision+lähetysoikeudet+Digitan+nenän+edestä/1135247295728 Dna nappasi teräväpiirtotelevision lähetysoikeudet Digitan nenän edestäကြည်လင် စံနစ် ထုတ်လွှင့်သည့် လိုင်းများမှာ ပိုက်ဆံပေးရသည့် ကြိုးလိုင်းအထုတ်များတွင် ပါဝင်ကြပြီး၊ အခမဲ့ ကြည့်နိုင်သည့် လိုင်းတစ်လိုင်းမှာ နိုင်ငံပိုင် ဦးလယ်မှ ထုတ်လွှင့်သည့် တီဗွီ-၂ ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၁ခုနှစ် မေလ ၂ရက်နေ့တွင် စတင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
HD | Yleisradio | yle.fi အစပိုင်းတွင် ဒီဂျီတယ်စံနစ်ပြောင်းရာတွင် အင်တာနာ တိုင်များ နှင့် လက်ခံနိုင်သည့် စက်များလည်းလှယ်ကြရသည်။
ကြည်လင်စံနစ်သို့ ပြောင်းရမည်ဟု မဆိုထားဘဲ၊ ပုံမှန် လွှင့်နေကြ လိုင်းဟောင်းများကို ဒီဂျီတယ်စံနစ်ဖြင့်လည်း ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
ကြည်လင်စံနစ်ကို အသုံးပြုလိုလျင်၊ လက်ခံကြည့်ရှုနိုင်သည့် ကြည်လင်တီဗီ (HDTV) နှင့် ကြည်လင်လက်ခံစက်များ (HD Receiver)လိုအပ်သည်။
ကြည်လင်စံနစ်တွင် မည်သည့် ထုတ်လွှင့်မှုစံထားကို အသုံးပြုရမည်ကို မသက်မှတ်ထားဘဲ၊ ဂျိုလ်တုစလောင်း၊ ကြိုး-တီဗွီ၊ အချက်အလက် ဆက်သွယ်ရေးကြိုးစသည့်ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ထုတ်လွှင့်ကြသော်လည်း၊ လေမှ ထုတ်လွှင့်ရာတွင် DVB-T2 စံနစ်ကို အသုံးပြုပြီး၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ စမ်းသက် ထုတ်လွှင့်မှုကို ၂၀၀၈ နွေရာသီတွင် စတင်ခဲ့သည်။
http://www.tekniikkatalous.fi/kommentit/uutiskommentti/article113329.ece?s=r&wtm=-18062008?s=k Digi-tv-sopan lisämausteet panevat pään sekaisin အသုံးပြုသည့် စံနစ်များ DVB-T DVB-C DVB-H အင်တာနက် အသုံးပြုသည့် စံနစ်များ FTTH ကိုးကား Category:ဖင်လန်နိုင်ငံ။
ရှင်ဂန်အသိအမှတ် မြေဆိုသည်မှာ ရှင်ဂန် စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုထားကြသော မြေနေရာကိုဆိုလိုသည်။
ထိုနိုင်ငံများရှိ နိုင်ငံသားများသည် ရှင်ဂန်အသိအမှတ် မြေတွင် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်မပါဘဲ မှတ်ပုံတင်ကဒ်ပြားဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။