kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂ဝဝ၃ ခုနှစ်တွင် Local Group အဖွဲ့ဝင်များသည် ၁၂ မှ ၃၆ အထိ တိုးလာခဲ့သည်။
ဂယ်လက်ဆီများ ပါဝင်မှု မြေပုံ ဂယ်လက်တစ် စာရင်းအင်း ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီများ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ SBbc ဓနု နက္ခတ်တာရာ (centre) အဖွဲ့ထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ဂယ်လက်ဆီအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်လိုက်သည်။
The Galaxies of the Local Group အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ (M31, NGC 224) SA(s)b အင်ဒရိုမီဒါ အချင်း အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၂၂ဝ ခန့်ဖြင့် အဖွဲ့တွင် အကြီးမားဆုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီ (M33, NGC 598) SA(s)cd ထရိုင်ဂူလယ် တတိယအကြီးဆုံး ဂယ်လက်ဆီ၊ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီဖြစ်နိုင်။
ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီများ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု M32 (NGC 221) E2 အင်ဒရိုမီဒါ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်။
ပုံစံအတည်တကျမရှိသော ဂယ်လက်ဆီများ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု Wolf–Lundmark–Melotte (WLM, DDO 221) Ir+ စီတပ် IC 10 KBm or Ir+ ကပ်ဆီယိုပီးယား သေးငယ်သော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက် (SMC, NGC 292) SB(s)m pec တူကင်နာ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Canis Major Dwarf Irr ဖုသျှ နက္ခတ်တာရာ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Pisces Dwarf (LGS3) Irr မိန် နက္ခတ်တာရာ ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ? IC 1613 (UGC 668) IAB(s)m V စီတပ် Phoenix Dwarf Irr ဖီးနစ် ကြီးမားသော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက် (LMC) Irr/SB(s)m ဒရကို နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ လေးခုမြောက်အကြီးဆုံး အရန်ဂယ်လက်ဆီ။
Leo A (Leo III) IBm V လီယို Sextans B (UGC 5373) Ir+IV-V ဆဇ်တန် NGC 3109 Ir+IV-V ဟိုက်ဒရာ Sextans A (UGCA 205) Ir+V ဆဇ်တန် ဂယ်လက်ဆီပုများ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု M110 (NGC 205) dE6p အင်ဒရိုမီဒါ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ NGC 147 (DDO 3) dE5 pec ကပ်ဆီယိုပီးယား အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ ပုံစံအတည်တကျမရှိသော Sagittarius ဂယ်လက်ဆီပုများ IB(s)m V ဓနု နက္ခတ်တာရာ Local Group အဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် အလယ်အကျဆုံး။
NGC 6822 (ဘားနတ် ဂယ်လက်ဆီ) IB(s)m IV-V ဓနု နက္ခတ်တာရာ ပုံစံအတည်တကျမရှိသော Pegasus ဂယ်လက်ဆီပု DDO 216 Irr ပီဂါဆု လုံးဝန်း ဂယ်လက်ဆီပုများ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု Boötes I dSph ဘိုးတီ စီတပ် ဂယ်လက်ဆီပု dSph/E4 စီတပ် Canes Venatici I နှင့် Canes Venatici II dSph ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင် KKs 3 dSph အင်ဒရိုမီဒါ ၃ dE2 အင်ဒရိုမီဒါ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ NGC 185 dE3 pec ကပ်ဆီယိုပီးယား အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အင်ဒရိုမီဒါ ၁ dE3 pec အင်ဒရိုမီဒါ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ ပန်းပုဆရာ ဂယ်လက်ဆီပု (E351-G30) dE3 ပန်းပုဆရာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အင်ဒရိုမီဒါ ၅ dSph အင်ဒရိုမီဒါ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အင်ဒရိုမီဒါ ၂ dE0 အင်ဒရိုမီဒါ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Fornax ဂယ်လက်ဆီပု (E356-G04) dSph/E2 ဖော်နပ်စ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ ကရိနာ ဂယ်လက်ဆီပု (E206-G220) dE3 ကရိနာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Antlia ဂယ်လက်ဆီပု dE3/dSph/Irr? အန်သလီယာ Leo I ဂယ်လက်ဆီပု (DDO 74) dE3 လီယို နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Sextans ဂယ်လက်ဆီပု dE3 ဆဇ်တန် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Leo II ဂယ်လက်ဆီပု (Leo B) dE0 pec လီယို နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အာရှာမိုင်နာ ဂယ်လက်ဆီပု dE4 အာရှာ မိုင်နာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Draco ဂယ်လက်ဆီပု (DDO 208) dE0 pec ဒရကို နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Sagittarius ဘဲဥပုံ ဂယ်လက်ဆီပု dSph/E7 ဓနု နက္ခတ်တာရာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Tucana ဂယ်လက်ဆီပု dE5 တူကင်နာ ကယ်ဆီယိုပီးယား ဂယ်လက်ဆီပု (အင်ဒရိုမီဒါ ၇) dSph ကပ်ဆီယိုပီးယား အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အင်ဒရိုမီဒါ ၆ dSph ပီဂါဆု အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အာရှာ မေဂျာ ၁၊ အာရှာ မေဂျာ ၂။
dSph အာရှာ မေဂျာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Leo IV dSph လီယို နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Leo V dSph လီယို နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Leo T dSph/Irr လီယို နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Boötes II dSph ဘိုးတီ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Boötes III dSph ဘိုးတီ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် dSph ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Segue 2 dSph မိဿ နက္ခတ်တာရာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ ဟာကျူးလီ ဂယ်လက်ဆီပု dSph ဟာကျူးလီ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Pisces II dSph မိန် နက္ခတ်တာရာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Reticulum II dSph ရတီကျူလန် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Eridanus II dSph အဲရိဒနပ်စ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Grus I dSph ဂရပ်စ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Tucana II dSph တူကင်နာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ သတ်မှတ်ချက် မသဲကွဲပေ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု Virgo Stellar Stream dSph (remnant)? ဗာဂိုး နဂါးငွေ့တန်းနှင့်ပေါင်းစပ်နေတုန်း Willman 1 လုံးဝန်းသော ဂယ်လက်ဆီပု သို့မဟုတ် Globular cluster? အာရှာ မေဂျာ အလင်းနှစ် ၁၄၇၀၀၀ အကွာ၊ အင်ဒရိုမီဒါ ၄ Irr? အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု မဟုတ်တန်ရာ UGCA 86 (0355+66) Irr, dE or S0 ကျားသစ်ကုလားအုတ် UGCA 92 (EGB0427+63) Irr or S0 ကျားသစ်ကုလားအုတ် Horologium I dSph or Globular Cluster ဟိုရိုလိုဂျီယံ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Pictoris I dSph or Globular Cluster ပစ်တာ နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Phoenix II dSph or Globular Cluster ဖီးနစ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Indus I dSph or Globular Cluster အင်းဒတ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ Eridanus III dSph or Globular Cluster အဲရိဒနပ်စ် နဂါးငွေ့တန်း၏ အရန်ဂယ်လက်ဆီ အဖွဲ့ဝင်များ မဟုတ်ဖွယ်ရာသော အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု UGC 8091 (DDO 155) Im V ဗာဂိုး IC 5152 IAB(s)m IV အင်းဒတ် NGC 55 SB(s)m ပန်းပုဆရာ Aquarius ဂယ်လက်ဆီပု (DDO 210) Im V ကုံ နက္ခတ်တာရာ NGC 404 E0 or SA(s)0− အင်ဒရိုမီဒါ NGC 1569 Irp+ III-IV ကျားသစ်ကုလားအုတ် NGC 1560 (IC 2062) Sd ကျားသစ်ကုလားအုတ် Camelopardalis A Irr ကျားသစ်ကုလားအုတ် အာဂို ဂယ်လက်ဆီပု Irr ကရိနာ ESO 347-8 (2318–42) Irr ဂရပ်စ် UKS 2323-326 Irr ပန်းပုဆရာ UGC 9128 (DDO 187) Irp+ ဘိုးတီ Sextans C Local Group ထဲတွင် ဂယ်လက်ဆီများဟု သတိမထားမိတော့သည့် အရာဝတ္ထုများ အမည် အမျိုးအစား ကြယ်စုတန်း မှတ်စု Palomar 12 ကာပရီကော်နပ် a globular cluster formerly classified as a dwarf spheroidal galaxy Palomar 4 (မူလက အာရှာ မေဂျာ ဂယ်လက်ဆီပုဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်) အာရှာ မေဂျာ a globular cluster formerly classified as a dwarf spheroidal galaxy အခြား သတိပြုမိဖွယ် အရာဝတ္ထုများ အရှိန်ပြင်း ကြယ်တာရာ ဆမိတ်တိမ်တိုက်သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၃၂၀၀၀ နှင့် ၄၉၀၀၀ အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
နဂါးငွေ့တန်း အချပ်ပြားမှဆိုပါက အလင်းနှစ် ၈၀၀၀ ကွာဝေးသည်။
အရှိန်ပြင်းတိမ်တိုက် HVC 127-41-330 သည် ကမ္ဘာမှ အလင်းနှစ် ၂.၃ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ ပတ်ဝန်းဂျင်နားတွင် ဝိုင်းရံထားသော ကြယ်အစုအကွင်း Monoceros Ring ဖြစ်သည်။
မြေပုံကြမ်း အခြားကြည့်ရန် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ ကျမ်းကိုး ပြင်ပလင့်များ The Local Group of Galaxies, SEDS Messier pages A Survey of the Resolved Stellar Content of Nearby Galaxies Currently Forming Stars , Lowell Observatory Category:Local Group Category:ဂလက်ဆီ အစုအပြုံများ။
၁ ကီလိုမီတာ သည် ၁၀၀၀ မီတာ ၃၂၈၁ ပေ ၁၀၉၄ ကိုက် ၀.၆၂၁ မိုင် ၆.၆၈x၁၀-၉ AUOne astronomical unit is currently accepted to be equal to . ၁.၀၈x၁၀-၁၃ အလင်းနှစ်A light-year is equal to the distance light travels through vacuum in one year (365.25 days). ၃.၂၄x၁၀-၁၄ parsec နှင့်ညီမျှသည်။
ကျမ်းကိုး Category:အလျား၏ ယူနစ်များ။
ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ () ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ် သော လင်ဖဲတစ် ဖီလရီအဲစစ် () ရောဂါသည် ဖိလဲရီယွိုင်ဒီးအား Filarioidea ခေါ် ကပ်ပါးသန်ကောင် (parasitic worm) မျိုးမှ ဖြစ်ပွားသည်။
ရောဂါသည် အများအားဖြင့် လက္ခဏာအသွင်အပြင်မပြချေ။
သို့သော် အချို့လူများတွင် လက်မောင်းများ၊ ခြေများ၊ ဖိုမအင်္ဂါများ အလွန်အမင်း ဖူးရောင်တတ်သည်။
အသားအ​ရေသည်လည်း ထူထဲလာတတ်ကာ နာကျင်မှုလည်း ဖြစ်တတ်သည်။
ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ယင်းကြောင့် ဝေဒနာရှင်သည် လူမှုရေးစီးပွားရေး ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။
ခြင်ကိုက်ခံရခြင်းမှ သန်ကောင်ပိုးများ ကူးစက်ပြန့်နှံသည်။
လူများတွင် ကူးစက်မှုသည် အများအားဖြင့် ခလေးအရွယ်မှစတင်သည်။
ရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် Wuchereria bancrofti, Brugia malayi, နှင့် Brugia timoriသန်ကောင်သုံးမျိုးမှ ဖြစ်ပွားသည်။
Wuchereria bancrofti သည် ပေါ်များဆုံးဖြစ်သည်။
သန်ကောင်ပိုးများသည် ပြန်ရည်ကြောစနစ် (lymphatic system) ကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသည်။
ညအချိန်တွင် ထုတ်ယူထားသောသွေးကို အနုစိတ်မှန်ဘီလူးဖြင့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းအားဖြင့် ခွဲခြားစိတ်ဖြာနိုင်သည်။
သွေး၏အသွင်သည် ထူပြစ်ချွဲနေပြီး ဂျီအဲမ်စာ Giemsa များဖြင့် ပေလူးနေရမည်။
ရောဂါကို တိုက်ဖျက်သည့် အင်တီဘော်ဒီများ အတွက် စစ်ဆေးခြင်းကိုလည်း အသုံးလေ့ရှိပြုတတ်သည်။
ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် ရောဂါ မျိုးပြုတ်ရေးကို ရှေ့ရှု၍ ရောဂါရှိသော လူအုပ်စုတစ်စုလုံးကို နှစ်စဉ် ကုသနည်းဖြစ်သည်။
ယင်းသည် (၆)နှစ်ခန့် ကြာတတ်သည်။
ကုသဆေးများတွင် albendazole နှင့် တွဲလျက် ivermectin ကိုသော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် albendazole နှင့် တွဲလျက် diethylcarbamazine တို့ ပါဝင်သည်။
ကုသဆေးများသည် အရွယ်ရောက်ပြီး သန်ကောင်များကို မသတ်သော်လည်း သန်ကောင်များ မိမိအလျောက်သေသည်အထိ ရောဂါ ဆက်မပြန့်ရန် ကာကွယ်ပေးသည်။
ခြင်ကိုက်မခံရစေအောင် ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကိုလည်း ပြုသင့်သည်။
ယင်းထဲတွင် ခြင်ကောင်ဦးရေလျော့စေခြင်းနှင့် ခြင်ထောင်များ သုံးခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
နိုင်ငံပေါင်း ၇၃ နိုင်ငံတွင် လူသန်း ၁၂၀ ကျော်သည် ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ ကူးစက်ခံနေရပြီး လူဦးရေ သန်း ၁၄၀၀ ခန့်သည် ဤဝေဒနာကို ခံစားနေရသည်။
ရောဂါအဖြစ်အများဆုံးဒေသများသည် အာဖရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တို့တွင်ဖြစ်သည်။
ရောဂါကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် စီးပွားရေးဆုံးရှုံးမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးသည်။
မှီငြမ်းကျမ်းများ Category:ကူးစက်ရောဂါများ Category:အပူပိုင်းဒေသရောဂါများ။
လက်ပ်တို စပီရိုးစစ် () ကို အောက်ပါအတိုင်း အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
လယ်ကွင်းဖျား၊ ကြွက်ဖမ်းသူ၏ အဝါရောင်ရောဂါ ပရီတီဘီယာလ် ဖျားခြင်း စသည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။
လက်ပ်တို စပီရိုးစစ်သည် Leptospira အမည်ရှိ ဝက်အူသံချွန်ပုံ ဘက်တီးရီးယား ကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်း ဖြစ်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများသည် လုံးဝမှ အနည်းငယ် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း မှ စ၍ အလွန်ပြင်းထန်သည့် အဆုတ်တွင်းသွေးယိုစီးခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အမြှေးရောင် ရောဂါ အထိ ပါဝင်တတ်သည်။
လူ၏အသားအရေသည် အဝါရောင်သို့ ပြောင်းလဲကာ၊ ဝိုင်လ်း ရောဂါ (Weil's disease) ဟုခေါ်သည့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် သွေးယိုစီးခြင်းများ ခံစားရသည်။
အကယ်၍ အဆုတ်မှ အလွန်အမင်း သွေးယိုစီးခြင်းဖြစ်ပေါ်လာပါက အလွန်ပြင်းထန်သော အဆုတ်သွေးယိုစီးသည့် ရောဂါလက္ခဏာ (severe pulmonary haemorrhage syndrome)ဟု ခေါ်သည်။
လူတွင် ရောဂါဖြစ်နိုင်သော Leptospira လက်ပ်တို စပီရာ အမျိုးခွဲပေါင်း ၁၃ မျိုးခန့်ရှိသည်။
ယင်းတို့ကို အိမ်မွေးနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များမှ ကူးစက်ပြန့်ပွားသည်။
ကူးစက်မှုအများဆုံးပေးသည့် သတ္တဝါမှာ ရှဉ့်နှင့် ကြွက်ကဲ့သို့သော ရှေ့သွားဖြင့် ကိုက်ဖြတ်တတ်သော သတ္တဝါများ (rodents) များ ဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်၏ဆီး၊ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်၏ ဆီးဖြင့် ထိတွေ့မှုရှိထားသော ရေ သို့မဟုတ် မြေကြီးမှ တဆင့် အရေပြား၊ မျက်စိ၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်များ ထိတွေ့ခြင်းမှ တဆင့်ကူးစက်သည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် လယ်သမားများနှင့် ဆင်းရဲသား လူတန်းစားများသည် ဤရောဂါကို အများဆုံးခံစားရလေ့ရှိသည်။
ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အိမ်အပြင်ဘက် ပူနွေးစွတ်စိုသော နေရာများတွင် လှုပ်ရှားသူများတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည်။
ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို တိုက်ခိုက်သည့် ပဋိပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ယင်း၏ ဒီအန်အေကို သွေးထဲတွင် ရှာဖွေခြင်းဖြစ်သည်။
ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းများတွင် ရောဂါရှိနေနိုင်သော တိရစ္ဆာန်များနှင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာတွင် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမရှိစေရန် အကာအကွယ်သုံးပစ္စည်းများ သုံးစွဲခြင်း၊ ထိတွေ့ပြီးနောက် ဆေးကြောသုတ်သင်ခြင်း၊ လူများနေထိုင်လုပ်ကိုင်စားသောက်သည့် နေရာများတွင် ကြွက်ကဲ့သို့သော ကိုက်ဖြတ်တတ်သည့် သတ္တဝါများကို လျော့ချခြင်းများ ပါဝင်သည်။
ခရီးသွားသူများ သုံးသည့် ဒေါက်စီစိုက်ကလင်း (doxycycline]) ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေး၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အတိအကျမသိရသေးပေ။
လူသို့ကူးစက်နိုင်မှုကို လျော့ကျရန်အလို့ငှာ အချို့သော လက်ပ်တို စပီရာရောဂါအတွက် တိရစ္ဆာန်များကို ကာကွယ်ဆေး ထိုးပေးနိုင်သည်။
အကယ်၍ ရောဂါဖြစ်ပွားလျှင် ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေးများဖြစ်သော ဒေါက်စီစိုက်ကလင်း၊ ပင်နီဆီလင် သို့မဟုတ် စက်ဖ်ထရီရာဇုံး တို့ဖြင့် ကုသနိုင်သည်။
ဝိုင်းလ်ရောဂါနှင့် အဆုတ်တွင်း သွေးယိုစီးခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးမှုသည် ၁၀% နှင့် ၅၀% အသီးသီးဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်လျှင် လက်ပ်တို စပီရိုးစစ် ဖြစ်ပွားသူဦးရေ ၇ သန်းမှ ၁၀ သန်းခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ဤရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေသည် ပြတ်သားစွာ မသိရှိရသေးပေ။
ဤရောဂါသည် အပူပိုင်းဒေသ တွင် အများဆုံး ဖြစ်တတ်သော်လည်း ကမ္ဘာ၏ မည်သည့်နေရာတွင် မဆိုဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
တိုးတက်ဆဲနိုင်ငံများတွင် ဆင်းရဲသားရပ်ကွက်များတွင် အချိန်မရွေး ကပ်ဆိုးအဖြစ် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ဤရောဂါကို ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၌ ဝိုင်းလ် ဆိုသူမှ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ရောဂါရှိတိရစ္ဆာန်များတွင် ရောဂါလက္ခဏာ လုံးဝမပြခြင်း၊ အနည်းငယ်ပြခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာပြခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများသည် သတ္တဝါအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ခြားနားနိုင်သည်။
အချို့တိရစ္ဆာန်များတွင် လက်ပ်တို စပီရာသည် မျိုးပွားလမ်းကြောင်းတွင် ရှိနေတတ်ကာ မိတ်လိုက်ချိန်တွင် ကူးစက်ပြန့်ပွားစေသည်။
အိသာ ကရိနီ (ယခင်က Eta Argus ဟုသိထား) သည် စတီလာ စနစ်ဖြစ်ပြီး အနည်းဆုံး ကြယ်နှစ်စင်းပါဝင်ကာ နေထက် အဆပေါင်း ၅ သိန်း ပိုမိုတောက်ပသည်။
ယင်းသည် ကရိနာ ကြယ်စုတန်းထဲတွင် တည်ရှိပြီး အလင်းနှစ် ၇၅ဝဝ (၂၃ဝဝ parsecs) ကွာဝေးသည်။
၁၈၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၈၅၆ ခုနှစ်အတွင်း Great Eruption ဟုလူသိများသည့် စတုတ္ထမြောက် အတောက်ပဆုံးအဖြစ် ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခံထားရသည်။
အိသာ ကရိနီ၏ အဓိကကြယ်နှစ်စင်းသည် ဘဲဥပုံပတ်လမ်းကြောင်းရှိကာ ကြာမြင့်ချိန်သည် ၅.၅၄ နှစ်ရှိသည်။
ပင်မကြယ်သည် နေထက် အဆပေါင်း ၁၅ဝ ထုထည်ပိုကြီးကာ ယင်းကတည်းက ၃ဝ ရာခိုင်နှုန်းအား ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်း၏ ထုထည်နှင့်သက်တမ်းအခြေနေအရ မဝေးတော့သည့်အနာဂတ်တွင် ဆူပါနိုဗာ သို့မဟုတ် ဟိုက်ပါနိုဗာအဖြစ် ပေါက်ကွဲလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ခရမ်းလွန် လေဆာရောင်ခြည် ထုတ်ပေးသည့် တစ်ခုတည်းသော ကြယ်လည်းဖြစ်ပေသည်။
ဒုတိယကြယ်သည် နေထက် အဆပေါင်း ၃ဝ-၈ဝ ခန့်ကြီးမားသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
လေ့လာမှုသမိုင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနှင့် နာမည်ပေးခြင်း အိသာ ကရိနီအား ဒတ်ချ်လူမျိုး Pieter Keyser ဆိုသူမတိုင်ခင် ၁၇ ရာစုတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်ဟူသော ခိုင်လုံသည့်သက်သေအထောက်အထား မတွေ့ရပေ။
၁၈၇၉ ခုနှစ်အထိ Eta Carinae အား ကောင်းမွန်စွာ မသိရှိခဲ့ပေ။
အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သူမှာ အက်မော ဟေလီဖြစ်ပြီး ၁၆၇၇ ခုနှစ် Sequens ဟုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သူ၏ Catalogus Stellarum Australium အား ၁၆၇၉ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အိသာ ကရိနီအား တရုတ်လူမျိုး ရိုးရာနက္ခတ္တပညာရှင်များကလည်း ၁၇ ရာစုတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။
တရုတ်လို 海山 ဟုခေါ်ပြီး ပင်လယ်နှင့်တောင်တန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အိသာ ကရိနီအား Tseen She ဟုမှည့်ခေါ်ကာ (တရုတ်: 天社) (ကောင်းကင်ဘုံဝတ်ရည်) ယင်းအား 海山二 (ပင်လယ်နှင့်တောင်တန်း၏ ဒုတိယကြယ်) ဟုလည်းသိထားသည်။
ဟာလေးသည် ပကတိအရွယ်အစား ၄ ရှိသည်ဟု ယင်းခေတ်အခါက တွက်ချက်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ၃.၃ ရှိလေသည်။
အကွာအဝေး အိသာ ကရိနီ၏ အကွာအဝေးအား နည်းလမ်းပေါင်းများစွာဖြင့် တိုင်းတာခဲ့ကြသည်။
အများလက်ခံထားသည်မှာ ၂၃ဝဝဝ Parsec (အလင်းနှစ် ၇၈ဝဝဝ) ဖြစ်သည်။
အတိမ်းအစောင်းမှာ ၁ဝဝ parsec (အလင်းနှစ် ၃၃ဝ) ရှိနိုင်သည်။
Trumpler နှင့် 16 HD 93250 ဆိုသော ကြယ်နှစ်စင်းနှင့် အကွာအဝေးချင်း တူညီနိုင်သည်။
မြင်နိုင်စွမ်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် အိသာ ကရိနီ၏ ဗဟိုပင်ရင်းမှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များ ထုတ်ပေးလျက်ရှိသည်။
အနီအောက်ရောင်ခြည် အိသာ ကရိနီမှ အနီအောက်ရောင်ခြည်လေ့လာမှုသည် အရေးပါလာခဲ့သည်။
ဗဟိုကြယ်မှ လျပ်စစ်သံလိုက်ရောင်ခြည် ဖြာထွက်မှုသည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဖုန်မှုန်များကို စုပ်ယူလျက်ရှိပြီး အိသာ ကရိနီသည် အနီရောင်အောက် ရောင်စဉ်ပေါကြွယ်ဝသည့် ပင်ရင်းတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်မှု မိုက်ခရိုလှိုင်း band မှ အိသာ ကရိနီ၏ ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်မှုကို လေ့လာခဲ့သည်။
ရေဒီယိုပင်ရင်းဖြစ်သော အချပ်ပြားဆီမှ အလျားသည် အချင်းအားဖြင့် ၁၀၀၀၀ AU ရှိသည်ဟု ပြသည်။
ထို့ပြင် ၅.၅ နှစ်ကြာတိုင်း ရေဒီယိုလှိုင်းအားသည် ပုံသေပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်ဟု သိရသည်။
ပတ်ဝန်းကျင် right|upright=1.75|thumb|ကရိနာ နက်ဗျူလာ၏ မြင်ကွင်း အိသာ ကရိနီအား ကရိနာ နက်ဗျူလာအနားတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းသည် နဂါးငွေ့တန်း၏ ကရိနာ-ဆဂါတိရိလက်မောင်းထဲမှ ကြယ်တာရာမွေးဖွားသည့် နယ်မြေဖြစ်သည်။
နက်ဗျူလာသည် တောင်ဘက်ခြမ်းကောင်းကင်တွင် မျက်စိဖြင့်မြင်ရသည့် အရာဝတ္ထုတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
အိသာ ကရိနီသည် ကရိနီ နက်ဗျူလာကဲ့သို့ပင် အကွာအဝေးရှိပြီး နက်ဗျူလာထဲတွင် တောက်ပသော ကြယ်တာရာများစွာဖြင့် ထွန်းလင်းလျက်ရှိချေသည်။
ဂုဏ်သတ္တိ ပတ်လမ်း အိသာ ကရိနီသည် ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်သောကြောင့် တိုက်ရိုက်လေ့လာရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
သို့သော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ပတ်လမ်းမှာ ဘဲဥပုံစံ ဖြစ်သည်။
ယင်းပတ်လမ်းအတွက် ကြာမြင့်ချိန်မှာ ၅.၅၃၉ နှစ်ဖြစ်ပြီး ထုထည်ဆုံးရှုံးမှုကြောင့် အပြောင်းအလဲ ရှိနိုင်သည်။
Great Eruption နှင့် ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ကာလအတွင်း ပတ်လမ်းကြာမြင့်ချိန်မှာ ၅.၅၂ ဖြစ်ပြီး ယင်းမတိုင်ခင်ကမူ ၄.၈ နှင့် ၅.၄ ဖြစ်နိုင်သည်။
ပတ်လမ်းရှည်အကွာအဝေးမှာ ၁၅ မှ ၁၆ AU အတွင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ထုထည် ကြယ်၏ ထုထည်အား တိတိကျကျတိုင်းတာရန် မလွယ်ကူပေ။
အိသာ ကရိနီသည် ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းတို့၏ပတ်လမ်းကို မသိရပေ။
များလှစွာသော စံနမူနာများအရ နေ၏ထုထည်ပေါင်း ၁၂ဝ-၂ဝဝ အသီးသီး ရှိကြသည်ဟုဆိုသည်။
ထုထည်ဆုံးရှုံးမှု အိသာ ကရိနီသည် အင်မတန်တောက်ပကာ နည်းပါးသော မျက်နှာပြင်ဒြပ်ဆွဲအားကြောင့် ထုထည်မှာ ဆုံးရှုံးလျက်ရှိသည်။
Great Eruption ကာလအတွင်း ဆုံးရှုံးသွားသော ထုထည်ပမာဏမှာ ကြယ်တစ်စင်း တစ်နှစ်ပတ်လုံးဆုံးရှုံးသော ထုထည်ပမာဏထက် ထောင်ပေါင်းများစွာ များပြားလှသည်။
တောက်ပမှု အပူချိန် ၂ဝ ရာစု အကုန်ထိ အိသာ ကရိနီ၏ အပူချိန်သည် ၃ဝဝဝ ကေလ်ဗင်ဟု ယူဆခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဒွိကြယ်စနစ် အိသာ ကရိနီသည် အပူချိန်အားဖြင့် ၁ဝဝ မီလီယံကေလ်ဗင်ထိ ရှိနိုင်သည်။
ယင်းတွင် X-ray နှင့် ဂါမာရောင်စဉ်များလည်း ရှိနိုင်လေသည်။
အိသာ ကရိနီ B သည် ဟိုက်ပါဂျိုင့်ယန့်ကြယ်တစ်စင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ဖွယ်ရှိပြီး အပူချိန်သည် ၂ဝဝဝဝ မှ ၂၅ဝဝဝ ကေလ်ဗင်ထိ ရှိနိုင်သည်။
အရွယ်အစား အိသာ ကရိနီကြယ်စနစ်တွင် ကြယ်များ၏အရွယ်အစားကို တိုင်းတာရန်မှာ ခက်ခဲလှသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းကြယ်တို့အား တိုက်ရိုက် မမြင်နိုင်သောကြောင့်ပေတည်း။
ယင်းအား O type ကြယ်ဘီလူးကြီးဟု ယူဆရသည်။
လည်ပတ်မှု ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု ဆူပါနိုဗာ ပေါက်ကွဲတန်စွမ်း နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားမည့် ဆူပါနိုဗာသည် ကြယ်ဖြူပု သို့မဟုတ် အမျိုးအမည်မသိရသော ကြယ်ဘီလူးကြီးများဆီမှဟု ခန့်မှန်းခြေ တွက်ချက်ထားသည်။
ယင်းတို့အား သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
သို့သော်လည်း အိသာ ကရိနီကဲ့သို့ ကြီးမားသည့် ကြယ်များသည် ဆူပါနိုဗာ ပေါက်ကွဲလာနိုင်သောကြောင့် အထူးပင်စိတ်ဝင်စားခြင်း ခံရလျက်ရှိချေသည်။
နေထက် အဆပေါင်း ၁၅ဝ ကြီးမားသည့် ကြယ်တစ်စင်းသည် နှစ်ပေါင်း ၃ သိန်းအတွင်း Wolf–Rayet ကြယ်အဖြစ် ကျဆင်းပြိုကွဲတတ်လေသည်။
သတ္တုနည်းပါးသောအခြေနေတွင် ကြီးမားသည့်ကြယ်များသည် တွင်းနက်များအဖြစ် တိုက်ရိုက်ကူးပြောင်းကြသည်။
ယင်းတို့ကိုမူ တောက်ပသော ဆူပါနိုဗာများအဖြစ် မြင်တွေ့နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
သေချာသည့် ဆူပါနိုဗာများသည် ဂါမာရောင်ခြည်အား ထုတ်လွှတ်ပေးတတ်ကြသော်လည်း အိသာ ကရိနီကဲ့သို့ကြယ်များသည် ယင်းကဲ့သို့ထုတ်လွှတ်ပေးရန် မမျော်လင့်ထားပေ။
ကမ္ဘာမြေပြင် သက်ရောက်မှု အိသာ ကရိနီ တည်ရှိသည့်အကွာအဝေးမှ ယေဘုယျ ဆူပါနိုဗာပေါက်ကွဲမှုသည် မြင်နိုင်သောအရွယ်အစား ၄ အထိ တောက်ပမည်ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် သောကြာဂြိုဟ်၏ မြင်နိုင်သောအရွယ်အစားပင်ဖြစ်သည်။
ဟိုက်ပါနိုဗာဆိုပါက ယင်းထက် ပိုမိုတောက်ပပါလိမ့်မည်။
မှတ်တမ်းတင်ထားသော အတောက်ပဆုံး ဆူပါနိုဗာမှာ SN 1006 ဖြစ်သည်။
အလင်းနှစ် ၇၅ဝဝ မှကြယ်တစ်စင်းသည် သက်ရှိတို့အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေမည့်သဘော မရှိပေ။
ယင်းတို့သည် အင်အားပြင်းထန်သော ဂါမာရောင်ခြည်များကို ထုတ်လွှင့်ပေးသောကြောင့် အဓိက ထိခိုက်မည့်အရာမှာ အိုဇုန်းလွှာ၊ အာကာသယာဉ်၊ ဂြိုဟ်တုနှင့် အာကာသထဲမှ အကာသယာဉ်မှူးများ ဖြစ်ပေမည်။
သို့သော်လည်း ယင်းသို့ဖြစ်ရန် အန္တရာယ်များသည့် ဟိုက်ပါနိုဗာတစ်ခုသည် ကမ္ဘာမြေနှင့် အလင်းနှစ် ၅ဝ ခန့်နီးကပ်ဖို့ လိုအပ်သည်။
အိသာ ကရိနီသည် ဂါမာရောင်ခြည်များ ထုတ်လွှတ်ပေးမည်ဟု မမျော်လင့်ရပါ။
သို့သော် ကမ္ဘာမြေပေါ် တိုက်ရိုက်ထိမိပါက သက်ရှိတို့ အဓိကမျိုးသုဉ်းခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နိုင်ဖွယ်ရှိလေသည်။
တွက်ချက်မှုများအရ ယင်းကဲ့သို့ ဂါမာရောင်ခြည်နှင့် ထိမိပါက ကမ္ဘာ့လေထုအနေဖြင့် နေမျက်နှာပြင်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့လိုက်ရသကဲ့သို့ပင် ရှိချေတော့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကြယ်စုံတွဲများ ကဏ္ဍ:ကရိနာ (ကြယ်စုတန်း)။
နေ့ ဆိုသည်မှာ အချိန်ကိုတွက်ချက်သည့် အတိုင်းတာ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်ထိ ၂၄ နာရီမှာ ၁ ရက်နှင့် ညီမျှသည်ဟု လက်ခံကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ နေထိုင်လျက်ရှိသော ကမ္ဘာကြီးသည် ဟင်းလင်း ပြင်အတွင်း၌ နေကို လှည့်ပတ်၍သွားနေစဉ် ယင်း၏ဝင်ရိုး ပေါ်၌လည်း လည်လျက်ရှိလေသည်။
ထိုသို့ မိမိဝင်ရိုးပေါ်တွင် အစဉ်မပြတ်လည်နေသဖြင့် နေ့နှင့်ညဉ့် ဖြစ်ပေါ်ရသည်။
ကမ္ဘာ ကြီးသည် ယင်း၏ဝင်ရိုးပေါ်၌ တစ်ပတ်ပြည့် လည်ရန်အတွက် ၂၄ နာရီမျှ ကြာသည်။
ထိုအချိန်ကို တစ်ရက်ဟု ခေါ်သည်။
သို့ဖြစ်ရကား တစ်နေ့နှင့် တစ်ညဉ့်သည် တစ်ရက် ဖြစ်လေ သည်။
ကမ္ဘာကြီးသည် မိမိ၏ဝင်ရိုးပေါ်တွင်လည်ယင်း နေကို တစ်ပတ်ပတ်မိသောအချိန်ကို တစ်နှစ်ဟု ခေါ်သည်။
တစ်ပတ် ပတ်မိရန် ရက်ပေါင်း ၃၆၅ ၃/၄ ရက် ကြာ၏။
သို့သော် သာမန်အားဖြင့် ရိုးရိုးနှစ် တစ်နှစ်လျှင် ၃၆၅ ရက်၊ ရက်ငင်နှစ် တစ်နှစ်လျှင် ၃၆၆ ရက်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
ပြက္ခဒိန် တစ်ရက်လျှင် ၂၄ နာရီကြာ၍ ထိုရက်ပေါင်း ခုနစ်ရက်ကို ရက်သတ္တတစ်ပတ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရက်သတ္တပတ် လေး ပတ်ကို တစ်လဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၁၂ လ၊ သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ် ပေါင်း ၅၂ ပတ်ကို တစ်နှစ်ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးအသီး သတ်မှတ် ထားလေသည်။
ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် ရေနာရီကို အမှီပြု၍ ပဟိုရ်စည်ကို တီးခတ်သောအားဖြင့် ပဟိုရ်နာရီကို အသုံးပြုရ လေရာ ရေနာရီအားဖြင့် တစ်ရက်လျှင် နာရီ ၆ဝ ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ထား၏။
တစ်ရက်ဆိုသည်မှာ လွန်ခဲ့သော သန်းခေါင် မှသည် လာလတ္တံ့သော အနာဂတ်သန်းခေါင်အထိ ဖြစ်သည်။
တစ်ရက်ဟု ဆိုအပ်သော ကာလကို နေ့ကာလ၊ ညဉ့်ကာလ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားလေသည်။
ပဟိုရ်နာရီ မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ရှေးထုံးကိုလည်း မပယ်နှင့်၊ ဈေး သုံးလည်း မကြွယ်နှင့်ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ကို လက်သုံးပြု လျက် ဘုရားတန်ဆောင်း၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ စေတီ တည်ထား ကိုးကွယ်ခြင်း၊ တိုက်တာနေအိမ် ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ရှင်ပြု နားသ-မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း၊ ထိမ်းမြားမင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း၊ ရေတွင်းရေကန် ပန်းမာလ်ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ပျိုးကြဲ ကောက် စိုက် လယ်လုပ်စသော အလုံးစုံသော လူမှုကိစ္စ အဝဝတို့ကို ပြုလုပ်ရာတွင် ရက်၏ စင်ကြယ်ခြင်းကို ရွေးချယ်စိစစ် ပြုလုပ် တတ်ကြလေသည်။
ရက်၏ စင်ကြယ်ခြင်းဟူသည်ကား ပြဿဒါးရက်၊ သမား ညိုရက်၊သမားဖြူရက်၊ ရက်ယုတ်မာ၊ရှမ်းရက်၊ မဟာရက်ကြမ်း၊ ဝါရမိတ္တုငယ်၊ ဝါရမိတ္တုကြီး၊ ရက်ပုတ်၊ နဂါးပေါ်ရက်၊ လဆန်း မြေခံ၊ လဆုတ် မြေခံ စသောရက်တို့ကို လွတ်ကင်းအောင် ရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သာမန်အားဖြင့်ကား ရက်ရာဇာကို ဆောင်၍ ပြဿဒါးရက်ကို ရှောင်တတ်သည့်အလေ့ ရှိလေ သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အချိန်၏ ယူနစ်များ Category:နေ့။
အူရီဒူးမြန်မာ () သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသော ကာတာနိုင်ငံ အခြေစိုက် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ မှစတင်၍ ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပထမဦးဆုံး 4G LTE Network ဝန်ဆောင်မှုကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် တယ်လီနော မြန်မာ မိုင်တဲလ် မြန်မာ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများ။
တယ်လီနော မြန်မာ () ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သော နော်ဝေးနိုင်ငံ အခြေစိုက် ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၇ ရက် စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အစိုးရသစ် တက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းအတွက် တင်ဒါခေါ်ယူခဲ့ရာ ပြည်ပကုမ္ပဏီနေရာ ၂ ခုအတွက် အူရီဒူး မြန်မာ နှင့်အတူ ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှုပြီးနောက် တယ်လီနောမြန်မာအား လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 Group သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။
Telenor wanted to quit Myanmar with $105 mln sale to Lebanon's M1 Group, Victoria Klesty, July 8, 2021, reuters လုပ်ထုံးလုပ်နည်း လုပ်ငန်းစဉ်များ ကြာရှည်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် အပြီးသတ်ရောင်းချမှုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအာဏာပိုင်များက ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အက်တမ် (Advancing Telecommunications of Myanmar) ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆက်သွယ်ရေးလိုင်စင်သစ်အတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ၁၅ နှစ်သက်တမ်းရှိ တယ်လီကွန်းလုပ်ကိုင်ခွင့်ကို အိုရီဒူးနှင့် အတူ တယ်လီနောက ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် အစိုးရထံမှ တရားဝင် လိုင်စင်ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်တွင် တယ်လီနော မြန်မာ ရုံးချုပ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနော မြန်မာ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ရက်ပေါ်မှ အသံနှင့် ဗီဒီယိုဖုန်း ခေါ်ဆိုမှု စမ်းသပ်အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့တွင် ဝန်ဆောင်မှုစတင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခနှစ် အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် နေပြည်တော်တွင် ဝန်ဆောင်မှုစတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဝန်ဆောင်မှုစတင်ခဲ့ကာ တစ်နိုင်ငံလုံး လွှမ်းခြုံခဲ့သည်။
အသံနှင့် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများကို 2G နှင့် 3G နည်းပညာများဖြင့် စတင်ခဲ့ကာ ဝန်ဆောင်မှုစတင်ပြီး ၅ နှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော နေရာဒေသ ၉၀% အား LTE ကွန်ယက်လွှမ်းခြုံနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား၏ ပထမဆုံး အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွင် အဓိက ပါဝင်ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။
မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဒဂုံတက္ကသိုလ်၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ကျောင်းသားကျောင်းသူများအပါအဝင် တက်ရောက်သူ ၂၀၀၀ ကျော်ခန့်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တယ်လီနောနှင့် ရိုးမဘဏ်တို့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သော မိုဘိုင်းဘဏ်စနစ်တစ်ခုကို ကြေညာခဲ့သည်။
အဆိုပါ ပူးပေါင်းမှုက ဘဏ်အကောင့်မရှိသူများအား ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ စာရင်းများအရ အဆိုပါ မိုဘိုင်းဘဏ်စနစ်ကို သုံးစွဲသူ ၁၉ သန်းကျော် ရှိခဲ့သည်။
အတင်းအကြပ် လုပ်ဆောင်စေရန် ခိုင်းစေမှုများ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်သော ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့သော ၁၂ လအတွင်းတွင် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု အသံဖမ်းယူမှုများ၊ ခေါ်ဆိုမှု တည်နေရာများနှင့် ဖုန်းနံပါတ်တစ်ခု၏ နောက်ဆုံး တည်နေရာများ အပါအဝင် သတင်းအချက်အလက်များ ပေးရန်တယ်လီနောအား အနည်းဆုံး အကြိမ် ၂၀၀ ခန့် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း အတွင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက Myanmar Now ကို ပြောဆိုခဲ့သည်။
အချို့သော မိုဘိုင်းဖုန်းနံပတ်များ ပိတ်ပင်ရန် ညွှန်ကြားချက်များအပါအဝင် အဆိုပါ တောင်းဆိုမှုများအား တယ်လီနောမြန်မာအနေဖြင့် လိုက်နာသည်ဟု အဆိုပါရင်းမြစ်က ဆိုသည်။
လပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မောင်တောမြို့နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်နှင့် မြေပုံမြို့နယ်တို့တွင် မိုဘိုင်းဝန်ဆောင်မှုများ ပိတ်ရန် ညွှန်ကြားခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ မြို့နယ် ငါးမြို့နယ်တွင် ဝန်ဆောင်မှုများ ပိတ်သိမ်းရန် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက တယ်လီနောမြန်မာအား ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
အခြားသော မိုဘိုင်းအော်ပရေတာများနှင့် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ကုမ္ပဏီများအား အလားတူ အချက်အလက်တောင်းခံမှုများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုပိတ်သိမ်းရန် ညွှန်ကြားချက်များ ရှိခဲ့သော်လည်း မည်သည့်ကုမ္ပဏီကမှ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် "ကြားဖြတ် ဖမ်းယူစက်များ တပ်ဆင်ခြင်းကို နော်ဝေနှင့် နိုင်ငံတကာတွင် ပိတ်ဆို့ထားသည့် အတွက် တယ်လီနော အနေဖြင့် လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်း" တယ်လီနောက ဆိုသည်။
In May 2021, Telenor was forced to write off USD$780 million ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနောမြန်မာ၏ လုပ်ငန်းများကို လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 အုပ်စုအား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၅ သန်းဖြင့် ရောင်းချကြောင်း တယ်လီနောက ကြေညာသည်။
အဆိုပါ ရောင်းချမှုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအာဏာပိုင်များနှင့် မြန်မာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်တို့က ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
အစုရှယ်ယာများ လွှဲပြောင်းရောင်းချခြင်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းအား ပိုင်ရှင်သစ်ထံ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။