kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မှတ်မိသလောက်၊ ဖတ်မိသလောက်တင်ပြရမည်ဆိုလျှင် မစိန်အေး၊ နော်လွီဇာဘင်ဆင်၊ မီနီပု၊ခင်သန်းနု၊ နုနုရီ၊ ဖြူဖြူရှိန်၊ ဝါဝါရှိန်၊ မြမြသန်း၊ နန်းမြင့်မေ၊ ခင်မြင့်မြင့်၊ သန်းသန်းအေး၊ မြတ်မြတ်ထွေး၊ မေရီစိုးရင်၊ လီလီစိုးရင် နှင့် မေမြင့်ရီတို့မှာ တစ်ခေတ်တစ်ခါက ထင်ရှား ကျော်ကြား ကြသူများဖြစ်သည်။
ယင်းအလှမယ်များထဲမှာ မစိန်အေး၊ မီနီပုတို့ ကမ္ဘာ့အဆင့် အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများဖြစ်သည့် မယ်စင်္ကြာဝဠာ(Miss Universe) နှင့် မယ်ကမ္ဘာ(Miss World) ပြိုင်ပွဲများ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ ကြဖူးသည်။
သို့သော် အောင်မြင်မှုလည်း မရရှိခဲ့ကြပါ။
ကျော်ကြားမှုလည်း မရှိခဲ့ပါ။
ထိုစဉ်က မစိန်အေးတို့၊ မီနီပုတို့ ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်နေသည့်ပုံများ မြန်မာစာနယ်ဇင်းများတွင် ဖော်ပြခြင်းမရှိကြပါ။
မယ်စင်္ကြာဝဠာရွေးပွဲ၊ ကမ္ဘာ့အလှမယ် ရွေးပွဲဝင်ရန်မှာ လှပပြေပြစ်ရုံ၊ ခန္ဓာကိုယ် အချိုးအစား ကျရုံဖြင့် မအောင်မြင်နိုင်ပါ။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ တက်မြောက်ဖို့လိုသည်။
ပြိုင်ပွဲဝင် မယ်လောင်း အားလုံးကို ပြည်တွင်းပြည်ပ ဗဟုသုတများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် မေးမြန်းသည်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သွက်သွက် လက်လက် ဖြေကြရသည်။
မြန်မာအလှမယ်များ ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ထင်ရှား ကျော်ကြားရန် တာစူနေချိန်မှာပင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ရသည်။
(၁၉၆၂)ခုနှစ် မတ်လ(၂)ရက်နေ့နောက်ပိုင်းတွင် မယ်ရွေးပွဲများရပ်တန့်သွားတော့သည်။
ကာယဗလမောင်နှင့် လှယဉ်ကျေးမယ် ရွေးပွဲအမည်ဖြင့် အလှမယ်ရွေးပွဲများ ပြန်လည် ကျင်းပ လာခဲ့ကြသော်လည်း လှယဉ်ကျေးမယ်ဘွဲ့ရသူများမှာ ယခင် မယ်ဗမာများလောက် ထင်ရှား ကျော်ကြားခြင်း မရှိခဲ့ကြပါ။
ယခင်မယ်ကြီးများမှာ ရုပ်ရှင်လောကတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြပြီး အောင်မြင်ခဲ့ကြသည်။
မုဒုံမယ်တင်တင်မူ၊ ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ ရှန်ဟိုင်းမယ် မေမြင့်ရီ၊ မယ်ဗမာ နော်လွီဇာဘင်ဆင်၊ ပြည်ထောင်စုမယ် ခင်သန်းနု စသူတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းခေတ်ကို နှစ်ပေါင်း(၅ဝ)တိတိကျော်လွန်ပြီးနောက် (၂ဝ၁၂)ခုနှစ်ထဲတွင် ပြည်ပထွက်၍ အမျိုးသမီးများ ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိလာခဲ့သည်။
နန်းခင်ဇေယျာ Miss International ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာ ပြည်ထောင်စု နွယ်ဖွား ရှမ်းနှင့် ပအို့ တိုင်းရင်းသားစပ် နန်းခင်ဇေယျာကြောင့် စာနယ်ဇင်း၊ အထူးသဖြင့် ဂျာနယ်များအတွက် ထိပ်တန်းသတင်း တစ်ပုဒ်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင် မယ်ရွေးပွဲများ မရှိသော်လည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးများက လှယဉ်ကျေးမယ်များ ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။
နန်းခင်ဇေယျာမှာလည်း (၂ဝ၁၁)ခုနှစ် မတ်လထဲတွင် မြန်မာ နိုင်ငံ ခရီးသွားအဖွဲ့မှ ခရီးသွားမယ် ရွေးချယ်ပွဲမှတစ်ဆင့် Miss International အထိ တက်လှမ်း ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ခရီးသွားမယ်ရွေးချယ်ပွဲတွင် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိပြီး ခရီးသွားလမ်းညွှန်တစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေသူ နန်းခင်ဇေယျာ ဝင်ပြိုင်သည်။
ပထမရသည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ အလှမယ်ရွေးပွဲ (၂ဝ၁၂)တွင်ဝင်ပြိုင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ကာယဗလမယ် နန်းခင်ဇေယျာ မတိုင်ခင် နိုင်ငံတကာ ကာယကြံ့ခိုင်ရေးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် အမျိုးသမီးနှစ်ဦးရှိခဲ့သည်။
အေးအေးစိုးနှင့် ဝတ်ရည်ဖြိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Guang Zhou မြို့တွင် ကျင်းပသည့် (၄၆)ကြိမ်မြောက် အာရှကာယဗလ နှင့် ကာယကြံ့ခိုင်မှု ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
အရပ်အမြင့် (၁၆ဝ)စင်တီမီတာ၊ ကာယဗလဟန်ပြမယ်(Model Physique) ပြိုင်ပွဲတွင် အေးအေးစိုးက တတိယရရှိခဲ့သည်။
ဝတ်ရည်ဖြိုးက ပဉ္စမဂုဏ်ထူးဆောင်အဆင့်ရခဲ့သည်။
ယင်းပြိုင်ပွဲတွင် နိုင်ငံပေါင်း (၂၂)နိုင်ငံမှ ကာယဗလ ကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းသူပေါင်း(၂၅ဝ)ကျော်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မြန်မာအမျိုးသမီးနှစ်ဦးဖြစ်သည့် အေးအေးစိုးနှင့် ဝတ်ရည်ဖြိုးတို့က အဆင့်မြင့် နေရာများတွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကာယဗလဟန်ပြမယ်နှစ်ဦး အာရှကာယဗလနှင့် ကာယကြံ့ခိုင်မှု ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့စဉ် ယခုလောက် Hot News မဖြစ်ခဲ့ချေ။
ယခုမူ နန်းခင်ဇေယျာ၏ လှပကျော့ရှင်းသော ရုပ်လွှာက ပြည်တွင်း ဂျာနယ်အချို့၏ မျက်နှာဖုံးများထက်၌ပင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နေရာရလာခဲ့သည်။
ဟို့ယခင် နှစ်ပေါင်း(၅ဝ)အတွင်းက Two Pieces Bikini Suit မဆိုထားနှင့်၊ ကျွမ်းဘား၊ ပြေးခုန်ပစ်မယ်များ၏ ဓာတ်ပုံများကို မမြင်မတွေ့ခဲ့ရာမှ မြန်မာ အမျိုးသမီးလေး၏ နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲဝတ်စုံပုံကို မြင်တွေ့ လိုက်ကြရသောအခါ ဝမ်းသာအားရ စိတ်ဝင်စားနေကြခြင်း ဖြစ်ဟန်ရှိသည်ဟု ကောက်ချက် ဆွဲမိပါသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ။
ညွန့်ဝင်း (၁၉၄၁ မတ် ၈ - ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ၇ ကြိမ်ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းကြောင်းတွင် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အများဆုံး ရရှိထားသော သရုပ်ဆောင်လည်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး သူနှင့် ဖခင်ဖြစ်သူ ရွှေမန်းတင်မောင်တို့မှာ ပထမဆုံးအလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ရ သားအဖဖြစ်လာခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး အဖ အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းညွန့်တို့က ၁၉၄၁ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် သထုံမြို့၊ ဇွဲကလာရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၇ ဦးအနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ကလေးဘဝ၌ မန္တလေးအမျိုးသားကျောင်း နှင့် ရန်ကုန်စိန့်ဖရန့်စ်ကျောင်း များတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၀ နှစ်သားအရွယ်မှ အသက် ၂၀ အရွယ်အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒါဂျီလင်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် ၆ လခန့်အကြာတွင် ရေဒီယိုပညာ သင်ယူရန် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ် တွင် ၁ နှစ်ခန့် ပညာသင်ယူပြီးနောက် ရေဒီယိုအီလက်ထရောနစ် ဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။
ယင်းနောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အော်ရီကန်စတိတ်တက္ကသိုလ် တွင် ဇာတ်ခုံအလင်းအမှောင်ပညာနှင့် ဆက်တင်ဆိုင်ရာပညာများကို ၁ နှစ်ခန့် သင်ယူရာ ဇာတ်ခုံအလင်းအမှောင်ပညာနှင့် ဆက်တင်ဆိုင်ရာဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။
အနုပညာခရီး ညွန့်ဝင်းသည် ဖခင်၏ဇာတ်သဘင်လုပ်ငန်းတွင် ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုဖြင့် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ တာဝန်ယူနိုင်ရန် ရည်သန်ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ညွန့်ဝင်းသည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်နှင့်အလှမ်းကွာလွန်းခဲ့သဖြင့် ဇာတ်စင်ပေါ်သို့တက်ရန် ဝန်လေးနေခဲ့သည်။
ဖခင်၏နောက်သို့လိုက်ရန် သူ့အဖို့ ကြိုးပမ်းစရာ မြောက်မြားစွာ ရှိနေသည်ကို ရိပ်စားမိသည်။
ထို့ကြောင့် သူ သင်ယူခဲ့သော ရေဒီယိုပညာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို တည်ထောင်နိုင်ရန် ရည်သန်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှာပင် မြဇော်ဖလင်မှ ရုပ်ရှင်ရိုက်ရန် ညွန့်ဝင်းကို ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
မြဇော်ဖလင်မှာ ရွှေမန်းတင်မောင်နှင့် ဝိမာန ဇာတ်ကားရိုက်ကူးရာမှစ၍ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့ကြသည်။
ညွန့်ဝင်းသည် ရုပ်ရှင်မှာ သူနှင့်အလှမ်းမကွာလှ မစိမ်းလှဟု ယူဆသည်။
နိုင်ငံခြားရုပ်ရှင် အကြည့်အရှုများခဲ့ခြင်း၊ ကျောင်းကပွဲ ဆိုပွဲများမှ အလေ့အကျင့်ရခဲ့ခြင်းတို့က သူ့အား အထောက်အကူပြုလိမ့်မည်ဟု မြှော်လင့်သည်။
ငယ်စဉ်ကလည်း ရုပ်ရှင်မင်းသား ဖြစ်လိုဖြစ်ငြား မျှော်လင့်ချက်ထားခဲ့ဖူးသည်။
ထို့ကြောင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ခြေချခွင့်ရမည်ကို ဝမ်းပန်းတသာ လက်ခံလိုက်သည်။
ပထမဆုံး စတင်သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားမှာ မြဇော်ဖလင်မှ ဒါရိုက်တာသိန်းဇော် ရိုက်ကူးသော သတို့သမီးအလိုရှိသည် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ကြည်စိုး၊ အောင်တင်၊ ခင်သန်းနု၊ အေးအေးသင်း ၊ ဘေဘီနွဲ့၊ ကြယ်နီတို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရသည်။
ထိုဇာတ်ကားတွင် ညွန့်ဝင်း၏ သရုပ်ဆောင်မှုအပိုင်းမှာ ထူးခြားမှုမရှိသော်လည်း အချော့တော် သီချင်းကိုမူ ပရိသတ်က လက်ခံခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယမြောက် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာအေဝမ်းတင်မောင် ရိုက်ကူးသော မမထားနှင့် အပါ ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
မြင့်မြင့်ခင်၊ အောင်တင်၊ ဘေဘီနွဲ့တို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရသည်။
ဤဇာတ်ကားမှ စတင်ပြီး ညွန့်ဝင်း၏သရုပ်ဆောင်မှုကို ပရိသတ်လက်ခံလာကြသည်။
အေဝမ်းမောင်တင်မောင်ထံမှ ရုပ်ရှင်ပညာရရန်သာ အဓိကထားပြီး ငွေကြေးတောင်းဆိုမှု လုံးဝမရှိဘဲ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး မြင့်မြင့်ခင်ကလည်း သရုပ်ဆောင်မှုများ၌ ညွန့်ဝင်းကို လက်တွဲခေါ်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကတွင် မင်းသား ညွန့်ဝင်း ဟူ၍ နာမည်ကျော်ကြားခိုင်မာစေခဲ့သော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာအေဝမ်းမောင်လှမျိုး ရိုက်ကူးသော ဗန်တိုလူလေးနှင့် သူဇာ ဇာတ်ကားပင် ဖြစ်သည်။
ထိုဇာတ်ကားတွင် ညွန့်ဝင်းသည် လူကောင်းနှင့်လူဆိုး အသွင်နှစ်မျိုးဖြင့် နှစ်ကိုယ်ခွဲ သရုပ်ဆောင်ရာ ဇာတ်လမ်းနှင့် အံဝင်သောသရုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ပထမဆုံး ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
ညွန့်ဝင်း၏အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် အများဆုံးတွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော မင်းသမီး ၂ ဦးမှာ အကယ်ဒမီဝါဝါဝင်းရွှေနှင့် အကယ်ဒမီခင်သန်းနုတို့ ဖြစ်သည်။
ညွန့်ဝင်း၏ဇာတ်ကားများစွာကို ကြီးကြပ်ရိုက်ကူးခဲ့သော ဒါရိုက်တာမှာ အေဝမ်းမောင်လှမျိုး ဖြစ်သည်။
ညွန့်ဝင်းသည် ဒါရိုက်တာ အေဝမ်းမောင်လှမျိုး၏ ဗန်တိုလူလေးနှင့်သူဇာ ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု၊ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ ဝါဝါဝင်းရွှေ၏ ချစ်သူဝိုင်းဝိုင်းလည် ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၇၁ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု၊ ဒါရိုက်တာ ဝင်းဖေ ကြီးကြပ်၍ ဒါရိုက်တာ မင်းမာဃနှင့် ကျော်သိုက်ထွန်း ရိုက်ကူးသည့် တတိယအရွယ်၏ဒုတိယဝေဒနာ ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု၊ ဒါရိုက်တာ မောင်နန္ဒ၏ သီတာခုနှစ်တန် ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၉၃ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု၊ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ ကြည်စိုးထွန်း ၏ သူ့ကျွန်မခံပြီ ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု၊ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ ကြည်စိုးထွန်း၏ ဆန်ရေ ဇာတ်ကားဖြင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု၊ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ စင်ရော်မောင်မောင်၏ လျှို့ဝှက်သောနှင်း ဇာတ်ကားဖြင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု စသည်ဖြင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ၇ ကြိမ်ရရှိထားပြီး ဖြစ်သည်။
မိသားစု ညွန့်ဝင်း၏ဇနီးအမည်မှာ ဒေါ်ခင်အေးမူ ဖြစ်ပြီး သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဝါရင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် မင်းသားကြီး ညွန့်ဝင်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၈၂ နှစ်အရွယ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး၊ ဇနီးနှင့် သားသမီး ၃ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ။
သံလွင် လေကြောင်းလိုင်း () သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍​ ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်း မှ အမည်ပြောင်းလဲ​တည်ထောင်ခဲ့သော ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် အခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
​ လေယာဉ်များ သံလွင်လေကြောင်းလိုင်းတွင် လက်ရှိအသုံးပြုနေသော လေယာဉ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
လေယာဉ်များမှာ ယခင် ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်းတွင် အသုံးပြုခဲ့သောလေယာဉ်များဖြစ်သည်။
​ +သံလွင် လေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ်အမျိုးအစား အရေအတွက် မှာယူတင်သွင်းမှု မှတ်ချက်များATR 72-500 ၄ စီးစုစုပေါင်း၄ စီး ခရီးစဉ်များ သံလွင်လေကြောင်းလိုင်းသည် အောက်ပါ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များကို ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံ မြို့ လေဆိပ် မှတ်ချက်ပုဂံညောင်ဦးလေဆိပ်—ဗန်းမော်မြို့ဗန်းမော်လေဆိပ်—ထားဝယ်မြို့ထားဝယ်လေဆိပ်—ဟဲဟိုးမြို့ဟဲဟိုးလေဆိပ်—ခန္တီးမြို့ခန္တီးလေဆိပ်—ကော့သောင်းမြို့ကော့သောင်းလေဆိပ်—ကျိုင်းတုံမြို့ကျိုင်းတုံလေဆိပ်—လားရှိုးမြို့လားရှိုးလေဆိပ်—မန္တလေးမြို့မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မြိတ်မြို့မြိတ်လေဆိပ်—မြစ်ကြီးနားမြို့မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်—မော်လမြိုင်မြို့မော်လမြိုင်လေဆိပ်—နေပြည်တော်မြို့နေပြည်တော်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ပူတာအိုမြို့လားရှိုးလေဆိပ်—စစ်တွေမြို့စစ်တွေလေဆိပ်—တာချီလိတ်မြို့တာချီလိတ်လေဆိပ်—သံတွဲမြို့သံတွဲလေဆိပ်—ရန်ကုန်မြို့ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ။
ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်းကို သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၅-ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၃-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၇)ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၁၂-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၄)ရက်နေ့မှာ စတင်တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။
ဓမ္မစကူလ်း ဖောင်ဒေးရှင်း၏ မူဝါဒ (က) ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ အဆုံးအမ တရားတော်များနှင့်အညီ သင်ကြားပို့ချရေး။
(ခ) မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို တန်ဖိုးထား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး။
(ဂ) အခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဖြစ်စေ၊ ဘာသာကိုဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့အစည်းကို ဖြစ်စေ မထိခိုက်ရေး။
(ဃ) ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းစွာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရေး။
ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ ရည်မှန်းချက် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်နှင့် နိုင်ငံတော်အတွက် သားကောင်းရတနာ သမီးကောင်းရတနာများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ငြိမ်းချမ်း သာယာသောလူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာရန်။
ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ ရည်ရွယ်ချက် (က) ခေတ်မီသင်ကြားရေး နည်းစနစ်များ ပါဝင်သည့်အတန်းစဉ်အလိုက် ပြဋ္ဌာန်း ထားသော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများဖြင့် သင်ကြားပေးမည့် ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းများ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ပေါ်ပေါက်လာပြီး မျိုးဆက် သစ်လူငယ်များ ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို အခြေခံမှစ၍ လေ့လာသင်ကြားနိုင်ရန်။
(ခ) မိရိုးဖလာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မှ ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို လက်တွေ့ဘဝတွင် အသုံးချနိုင်သော အဆင့်မြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်လာရန်။
(ဂ) ဆရာနှင့် ဒကာ ညီညာစွာ လက်တွဲ၍ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်သွားနိုင်ရန်။
ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အဓိကလုပ်ငန်းစဉ်များ (က) ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ရိုးညွန်းတမ်းများကို ကလေးဗဟိုပြုချဉ်းကပ်နည်းဖြင့် ရေးဆွဲခြင်း။
(ခ) ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ရိုးညွန်းတမ်းများကို ထိရောက်စွာအကောင်အထည်ဖော် သင်ကြားပေးနိုင်ရေး အတွက်ဆရာဖြစ်သင်တန်းများ ပို့ချခြင်း။
(ဂ) ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းများ တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန်ပံ့ပိုးကူညီပေးခြင်း။
(ဃ) ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းများ အရည်အသွေးပြည့်မီ၍ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ကွင်းဆင်း လေ့လာခြင်းနှင့်လိုအပ်သည်များကို ပံ့ပိုးကူညီပေးခြင်း။
(င) ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ မူဝါဒနှင့်အညီ အခြားသောအဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်း၍ ခေတ်နှင့်အညီ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသော နည်းပညာများ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် နှီးနှောဖလှယ်ခြင်း။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ် () သည် အေဒီ ၂၂၀ မှ အေဒီ၂၈၀အထိ တရုတ်ပြည်ကြီးတွင် ဝေ (Wei), ရှူ(Shu), ဝူ(Wu) ဟူ၍ အဓိကနယ်မြေသုံးပိုင်း တစ်နည်း နိုင်ငံသုံးခုကွဲထွက်ကာ အသီးသီးအုပ်စိုးမင်းလုပ်ခဲ့သော အချိန်ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဟန်မင်းဆက်(Han Dynasty) ပြိုကွဲသောအချိန်မှစတင်ကာ ကျင့်မင်းဆက် (Jin Dynasty) စတင်ထူထောင်သော အချိန်ကာလအပိုင်းအခြားထိဖြစ်သည်။
သုံးပြည်ထောင် (သို့) နိုင်ငံသုံးခု (Three Kingdoms) ဆိုသည့် ဝေါဟာရမှာ ဆီလျှော်ခြင်းမရှိပါ။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်ထောင်တစ်ခုခြင်းစီကို ဘုရင်တစ်ပါးစီက (King) အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ တရုတ်ပြည်တစ်ပြည်လုံးကို အင်ပါယာဘုရင်(Emperor) ဆိုသော အမည်နာမကိုသုံးစွဲ၍သာ အုပ်စိုးခြယ်လှယ်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဤသုံးပြည်ထောင် (Three Kingdoms) ဝေါဟာရကား တရုတ်နိုင်ငံနှင့်ပတ်သတ်သော အင်္ဂလိပ်စကားသုံးပညာရှင်များကြား၌ စံတစ်ခုအဖြစ်သုံးစွဲခဲ့ကြလေသည်။
တစ်ခြားသော တရုတ်ပြည်သမိုင်းများတွင် အမည်တူပြည်ထောင်များနှင့် ရောထွေးမှုမရှိစေရန် သမိုင်းပညာရှင်များက ဝေပြည်ထောင်အား ချောင်းဝေ()၊ ရှူပြည်ထောင်ကို ရှူဟန် () (သို့) ရှူ ()၊ ဝူပြည်ထောင်ကို အရှေ့ဝူ () (သို့) စွန်းဝူ () စသဖြင့် ဆီလျှော်ရာ ဝိသေသများပေါင်းထည့်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ယေဘူယျသဘောတရားအနေဖြင့် သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ကာလသည် ဝေပြည်ထောင် (အေဒီ ၂၂၀) စတည်ထောင်ချိန်မှသည် ဝူပြည်ထောင်ကို ကျင့်မင်းဆက်တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူသည့် နှစ် (အေဒီ ၂၈၀) ထိဖြစ်သည်။
အေဒီ ၁၈၄ မှ ၂၂၀ အစောပိုင်းကာလသည် ဤသုံးပြည်ထောင်ခေတ်တွင် အကြုံးမဝင်သောကာလဖြစ်ပြီး ဖြစ်ချင်သလိုဖြစ်ကာ မင်းမဲ့စရိုက်ဆန်စွာ တိုက်ခိုက်နေသော ကာလတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
၂၂၀-၂၆၀ ကာလသည်ဝေ၊ ရှူ၊ ဝူ သုံးအုပ်စု၏ စစ်ရေးစစ်ရာတည်ငြိမ်အောင်ကြိုးပမ်းသော ကာလဟု အကြမ်းဖျင်းမှတ်သားနိုင်သည်။
ထိုမှ နှောင်းပိုင်းကာလမှာ ရှူကို ဝေမှ တိုက်ခိုက်အနိုင်ပိုင်းခြင်း၊ ကျင့်မင်းဆက်မှ ဝေနန်းဆက်ကိုဖြုတ်ချခြင်း၊ ထို့နောက် ဝူ ကို ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ခြင်းများပါဝင်သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်သည် တရုတ်ပြည်သမိုင်းတွင် သွေးမြေအကျဆုံးသောခေတ်များအနက်တစ်ခုပင်။
သုံးပြည်ထောင်စလုံးကို ကျင့်မင်းဆက်မှ တစ်စုတစ်စည်းတည်းဖြစ်အောင်ပြုလုပ်အပြီး အေဒီ ၂၈၀ သန်းခေါင်စာရင်းများအရ အိမ်ထောင်စု (၂.၄) သန်းကျော်၊ လူဦးရေ (၁၆) သန်းကျော်ပြထားရာ ထိုအရေအတွက်မှာ ဟန်မင်းဆက် သန်းခေါင်စာရင်း ( အိမ်ထောင်စု (၁၀) သန်းကျော်၊ လူဦးရေ (၅၆) သန်းကျော်) ၏ အစိတ်အပိုင်းသာဖြစ်လေသည်။
Nicola Di Cosmo and Robin D. S. Yates. Military Culture in Imperial China. Harvard University Press. . ကျင့်မင်းဆက်၏ လူဦးရေစာရင်းမှာ အကြောင်းအချက်ပေါင်းများစွာကြောင့် တိကျမှုမရှိနိုင်သော်လည်း အေဒီ၂၈၀တွင် ၎င်းတို့တတ်နိုင်သမျှ လူဦးရေကောက်ယူရန် အမှန်တကယ်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
Hans Bielenstein. Chinese historical demography A.D. 2-1982. Östasiatiska museet. p 17 နည်းပညာတီထွင်မှုများသည် ဤခေတ်တွင်သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့သည်။
ရှူပြည်ထောင်၏ အမတ်ချုပ် ကျူးကော့လျှံ (ပညာရှိ ခုံမင်)Zhuge Liang သည် သစ်သားနွားရုပ်ပုံလက်တွန်းလှည်းကိုတီထွင်ခဲ့ရာ အဆိုပါတွန်းလှည်းမှာ လက်ဖြင့်တွန်းရသော တွန်းလှည်းများ၏ အစောဆုံးပုံစံတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်။
ထို့နောက်ဆက်တိုက်ပစ်နိုင်သောဒူးလေးလက်နက်ကိုပို၍ အဆင့်မြင့်တင်နိုင်ခဲ့သည်။
ဝေပြည်ထောင်၏ စက်မှုအတတ်ပညာရှင် မာဂျွန်း(Ma Jun )သည် ဟန်ခေတ်ပညာရှင် ကျန်းဟန်း (Zhang Heng)ကဲ့သို့ ထူးချွန်ကာ ရေအားသုံးစက်ဖြင့်လည်ပတ်နိုင်သော ရုပ်သေးဇာတ်ရုံကို ဝေဘုရင် ချောင်းရွေ ( Cao Rui) အတွက်တီထွင်ပေးခဲ့ကာ လျို့ယန်မြို့တော် ဥယျာဉ်များအတွက် ရေသွင်းနိုင်စေရန် လေးထောင့်အခံ ချိန်းစနစ်ရေတင်စက်များကိုလည်း တီထွင်ခဲ့သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်သည် တိုတောင်းသော်လည်း ဤသမိုင်းဝင်ခေတ်နှင့်ပတ်သက်၍ တင်စားဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်ကို တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများတွင် အများအပြားတွေ့နိုင်သည်။
ပြဇာတ်၊ ကျေးလက်ပုံပြင်၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲ၊ ဗီဒီယိုဂိမ်း စသည်တို့တွင် သုံးပြည်ထောင်ခေတ် အကြောင်းအရာများသည် လူသိထင်ရှားကြသည်။
နာမည်အကျော်ဆုံးမှာ မင် မင်းဆက်ခေတ်ကရေးသားသော လျှိုကွမ်းကျုံး (Luo Guanzhong)၏ ဝတ္ထုရှည်တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ဇာတ်လမ်းများ (Romance of the Three Kingdoms)ပင်ဖြစ်သည်။
ခိုင်လုံသော သမိုင်းမှတ်တမ်းမှာကား ချန်ရှိုး (Chen Shou) ၏ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်မှတ်တမ်းများနှင့် ပေ့စုန့်ကျီ၏ (Pei Songzhi) မှတ်ချက်ရေးသားတင်ပြချက်များပင်ဖြစ်သည်။
ခေတ်ကာလခွဲခြားသတ်မှတ်ကြခြင်း ဤခေတ်အတွက် သတ်မှတ်ကာလဟူ၍မရှိပေ။
တိတိကျကျဆိုရလျှင် သုံးပြည်ထောင် (လွတ်လပ်သောပြည်ထောင်) များသည် အေဒီ (၂၂၉) အရှေ့ဝူကို စိုးစံနေသူမှ အင်ပါယာဘုရင်အဖြစ် ကြေညာသည်မှအစပြု၍ ရှူဟန်ပြည်ထောင်ကျဆုံးခြင်းနှစ် အေဒီ (၂၆၆) အထိသာ တည်ရှိခဲ့သည်။
အချိန်ကာလအပိုင်းအခြားနှင့် ပတ်သက်၍နောက်ထပ် ဘာသာပြန်ချက်တစ်ခုမှာ ဟန်နန်းတော်အာဏာယိုယွင်းသည်မှ စတင်သည်ဟုဆိုသည်။
သုံးပြည်ထောင်ဇာတ်လမ်းများ ကို ရေးသားသုံးသပ်သူ Mao Zonggangက အခန်း(၁၂၀) တွင် ဤသို့ဆိုသည် : ထိုသူကဆက်လက် ညွှန်းဆိုသည်မှာ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်သမိုင်းရေးသားခြင်း၏ အစမှာ မိန်းမစိုးဆယ်ဦး မှစတင်ကာ ခေတ်၏အဆုံးသတ်ကား အေဒီ(၂၈၀) ဝူမင်းဆက်ပြိုလဲခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆက်လက်၍ ဤကဲ့သို့ ရှင်းလင်းချက်ပေးသည် : တရုတ်သမိုင်းပညာရှင်များ ပြောဆိုထားသည့် ဤခေတ်၏ စမှတ်ကာလတချို့လည်း ရှိသေးသည်။
ထိုစမှတ်အချို့မှာ အေဒီ(၁၈၄) ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေး၌ စတင်ခြင်း၊ ထိုတော်လှန်ရေးအပြီးအေဒီ(၁၈၅)တွင် စတင်ခြင်း၊ ဟန့်၏နောက်ဆုံးနှစ်များအတောအတွင်း စစ်သူကြီး ဒုံးဂျိုသည် (Dong Zhou)ဟန်ဧကရာဇ် ရှောင်း (Emperor Shao of Han) အားနန်းချ၍ ဟန်ဧကရာဇ် ရှန်း (Emperor Xian of Han) ကို နန်းတင်ခဲ့သည့် အေဒီ (၁၈၉) စတင်ခြင်း၊ ထို့နောက် လျို့ယန် (Luoyang)မြို့တော်ကိုဖျက်ဆီးစွန့်ခွာ၍ ချန်အန်းသို့ ( Chang'an) မြို့တော်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည့်နှစ် (၁၉၀)တွင်စတင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ချောင်းချောင်(Cao Cao) ဟန်ဧကရာဇ်အား ရရှိ၍ ဇူချမ်း(Xuchang) မြို့တော်တွင် ၎င်း၏ လက်အောက်၌ ထိန်းချုပ်ထားသော နှစ် (၁၉၆) တွင်စတင်ခြင်း စသောစမှတ်များစွာ ကွဲပြားနေသည်။
သမိုင်း ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေး အရှေ့ဟန်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေးပြမြေပုံ အေဒီ (၁၀၅) ဟန်ဧကရာဇ် ဟီ (Emperor He) နတ်ရွာစံပြီးနောက် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးပြဿနာများကြောင့် အရှေ့ဟန်အင်ပါယာ၏ အဏာစက်မှာ ကျဆင်းယုတ်ရော့လာသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဟန်ဧကရာဇ်တချို့ကို ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ဖြင့် နန်းတင်ခဲ့ရသောကြောင့် တကယ့်အာဏာမှာ ဘုရင်၏ ဆွေတော်မျိုးတော်အကြီးအကဲများ၏ လက်ဝယ်တွင်သာရှိသည်။
ဤဆွေမျိုးတော်တို့မှာ ၎င်းတို့၏ ဩဇာကိုစွန့်လွှတ်ရန် မလိုလားသဖြင့် အရာရှိကြီးများနှင့် အထိန်းတော်ကြီးများကို မိတ်ဖွဲ့ရန် ဘုရင်များအားတွန်းအားပေးခဲ့ကြသည်။
အကြောင်းမှာ အစိုးရအဖွဲ့ကို ထိန်းချုပ်ရန်ဖြစ်၏။
တော်ဝင်ဆွေမျိုးများနှင့် အထိန်းတော်များကြား နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာရပ်တည်ချက်များ၊ အချင်းချင်းပြန်လည်တိုက်ခိုက်နေမှုများသည် ထိုခေတ်ကာလအစိုးရပိုင်း၌ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ပြဿနာတစ်ရပ်ပင်။
Emperor Huan (r. 146–168) and Emperor Ling (r. 168–189) စိုးစံသော နှစ်များအတွင်း အထိန်းတော်များ၏ နိုင်ငံရေးအာဏာရယူထားမှုအား အရာရှိများ၏ မကြေနပ်မှုများ အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိခဲ့ကာ ပေါ်ပေါ်တင်တင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။
ပထမ ဒုတိယအကြိမ်ဆန္ဒပြကန့်ကွက်မှုမှာ အရာမထင်ပေ။
နန်းတွင်းအထိန်းတော်များက ဘုရင်အား ထိုဆန္ဒပြသော အရာရှိများကို သေဒဏ်ပေးရန်တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။
တချို့ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်သူများမှာလည်း ၎င်းတို့နယ်မြေများတွင် အာဏာရှင်ဆန်ဆန် ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှုများရှိခဲ့သည်။
အတော်များများမှာ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ထားသော နိုင်ငံရေးအဝန်းအဝိုင်းတွင် ကြောက်ကြသဖြင့် ထုတ်ဖော်မပြောရဲကြချေ။
နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှု၊ ညံ့ဖျင်းသော စီမံဆောင်ရွက်မှုများအပြင် တရုတ်ပြည်ကြီးမှာ သဘာဝကပ်ဆိုးဒဏ်များကိုပါခံခဲ့ရသည်။
ဒေသတွင်း သူပုန်အစုဖွဲ့များ နိုင်ငံအနှံ့ဆိုသလို ပေါ်ပေါက်လာသည်။
(၁၈၄)နှစ်၏ တတိယလတွင် ကျန်ကျောင်း (Zhang Jiao) နှင့် ညီနောင်များဖြစ်သော ကျန်းလျှံ၊ ကျန်းပေါင် ဦးဆောင်၍ တာအိုလှုပ်ရှားမှု (သို့) မြင့်မြတ်သောငြိမ်းချမ်းရေးဆီသို့ လှုပ်ရှားမှုကြီးပေါ်ပေါက်ကာ နောက်လိုက်များအားဦးဆောင်၍ အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးကြီးဖြစ်လာသည်။
ဤသည်ကိုပင်ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေးဟု သိကြသည်။
လှုပ်ရှားမှုမှာ အားကောင်းလာပြီး နောက်လိုက်များအား ခပ်မြန်မြန်ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ကာ မကြာမီ လူသူသိန်းသောင်းထိရှိလာခဲ့ရင်း နိုင်ငံအနှံ့တွင်ထောက်ခံမှုများ ရရှိလာကြသည်။
စခန်းပေါင်း ၃၆ခုထိရှိလာပြီး စခန်းကြီးတွင် လူတစ်သောင်းကျော်၊ စခန်းငယ်တွင် လူ ခြောက်ထောင် ခုနှစ်ထောင်ကျော်ထိ အင်အားရှိသောကြောင့် ဟန်စစ်တပ်နှင့် အလားတူညီမျှခဲ့သည်။
၎င်းတို့၏ ဆောင်ပုဒ်ကား: "ကောင်ကင်ပြင်ကြီး ပြိုကာလဲ, ဤခါသမယတွင်ပင် အဝါရောင်ကောင်းကင်နိုးလတ္တံ့၊, ဤကမ္ဘာမြေပေါ်ချမ်းသာစီးပွား ကြွယ်ဝစေသော်ဝ်""The firmament has perished, the Yellow Sky will soon rise; in this year of jiazi, let there be prosperity in the world!"() ကောင်ကင်ပြင်ကြီး = ဟန်မင်းဆက်/ အဝါရောင်ကောင်းကင် = ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေး ဧကရာဇ် လင်းသည် စစ်သူကြီးများ Huangfu Song, Lu Zhi, and Zhu Jun တို့ကိုဦးဆောင်စေကာ နှိမ်နင်းသည်။
ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်သူများမှ စစ်သည်များအား ရိက္ခာထောက်ပံ့စေရန် အမိန့်ထုတ်သည်။
သမိုင်းဝင် သုံးပြည်ထောင်ဇာတ်လမ်းများ ဝတ္ထုသည် ဤနေရာမှစတင်ရေးသားခဲ့၏။
ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေးကို အစွန်းဆုံချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူနောက်လိုက်များလည်း တရုတ်ပြည်အနှံ့အပြားတွင် လူစုကွဲခဲ့ကြ၏။
တိုင်းပြည်အဝှမ်း မငြိမ်သက်ဂယက်ထမှုများကြောင့် အတော်များများသည် တောင်တန်းထူထပ်သော နယ်မြေများတွင် သူပုန်အဖြစ်ရှင်သန်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဤခေတ်၏ မင်းမဲ့စရိုက်ဆန်မှုများဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ အနှံ့အပြား သူပုန်အုံကြွမှုများနှင့်အတူ ဟန်စစ်တပ်မှာ ထိုထိုသူပုန်အဖွဲ့များကို တွန်းလှန်ချေမှုန်းရန် မစွမ်းသာချေ။
ဧကရာဇ် လင်းသည် လျှိုရန် (Liu Yan) ထံမှ အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို လက်ခံခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာမှာ ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်သူများအား ပဒေသရာဇ်နယ်မြေများအပေါ် တိုက်ရိုက်အုပ်စိုးခွင့်၊ ဒေသအတွင်းရှိစစ်တပ်ကို တိုက်ရိုက်အမိန့်ပေးပိုင်ခွင့်၊ ၎င်းတို့ကိုရာထူးတိုးမြှင့်ပေးရေးအပြင် ဘုရင့်မျိုးနွယ် လျှိုမိသားစုဝင်များ (သို့) နန်းတွင်းမှ အရာရှိများကို ထိုနေရာများ၌ခန့်အပ်ရန်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဤလုပ်ဆောင်ချက်မှာ ခရိုင်များကို တရားဝင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာနေရာများဖြစ်သွားစေသည်။
ထိုသူတို့မှာ ကိုယ်တိုင် သူပုန်များကိုနှိမ်နှင်းခွင့်ရရှိသော်လည်း နောက်ပိုင်းအစိုးရအတွင်းပိုင်း ကမောက်ကမဖြစ်မှုများက ဤဒေသခံအုပ်ချုပ်သူတို့အား ဗဟိုအစိုးရကို မှီခိုမှုကင်းကင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်နိုင်စေတော့သည်။
လျှိုယန်ကို ယီခရိုင် (Yi Province)အားကိုင်တွယ်စေသည်၊ ရာထူးတိုးပေးသည်။
ဤလုပ်ဆောင်မှုအပြီး မကြာခင် လျှိုယန်မှာ ဟန်နန်းတော်နှင့် အဆက်အသွယ်ဖျက်ပစ်ခဲ့ပြီး တချို့သော ခရိုင်များလည်းအလားတူမျိုးပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဒုံးဂျိုအာဏာရရှိခြင်း ဧကရာဇ် လင်း ဆုံးပါးသောနှစ်မှာပင် နန်းတွင်းမိန်းမစိုးများ တော်ဝင်မိသားစုအပေါ်ထိန်းချုပ်ရန်ကြိုးပမ်းမှုများအကြား နောက်ထပ်အကျပ်အတည်းတစ်ခုပေါ်လာခဲ့သည်။
နန်းတွင်းမိန်မစိုး Jian Shuoသည် တော်ဝင်မျိုးနွယ်ဖြစ်သော စစ်သေနာပတိချုပ် ဟီဂျင် (He Jin) ကိုသတ်ဖြတ်ရန်နှင့် အိမ်ရှေ့စံ လျှိုပြန့်(Liu Bian ) ကို အငယ်ဖြစ်သူ လျှိုရှီး (Liu Xie - the Prince of Chenliu (in present-day Kaifeng)) ဖြင့်အစားထိုးရန်စီစဉ်သည်။
သို့သော် ထိုအစီစဉ်မှာ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
လျှိုပြန့်မှာ ဧကရာဇ် ရှောင်း အဖြစ် နန်းတတ်သည်။
ဟီဂျင်ကား စစ်သူကြီး ယွမ်ရှောင်း (Yuan Shao)နှင့် ပေါင်း၍ ကျန်းရန် ဦးဆောင်သောအထိန်းတော်မိန်းမစိုးဆယ်ဦးကို (ဆယ်ဦးဟု သုံးနှုန်းသော်လည်းအရေအတွက်မှာ ဆယ်နှစ်ဦး) ကိုသတ်ရန်စီစဉ်သည်။
ကျန်းရန်မှာ နန်းတွင်းကို အတော်ကြီးထိန်းချုပ်ထားသည်။
ဟီဂျင်က ၎င်း၏ အာဏာအနေအထားကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် လျှံခရိုင် (Liang Province)က စစ်သူကြီး ဒုံးဂျိုနှင့် ဘင်ခရိုင်(Bing Privince)စစ်ကြောရေးအရာရှိ ဒင်းယွမ်(Ding Yuan) ကို နေပြည်တော်သို့ တပ်များနှင့်လာရန် ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။
မိန်းမစိုးများ ဟီဂျင့်၏ အကွက်ကိုသိ၍ ဒုံးဂျို နေပြည်တော် လျို့ယန်သို့မရောက်ခင် ဟီဂျင်အား လုပ်ကြံခဲ့ကြသည်။
ယွမ်ရှောင်း၏တပ်များလျို့ယန်သို့ရောက်လာသောအခါ နန်းတွင်းတွင် မွှေနှောက်ကာ အထိန်းတော်ဆယ်ဦးနှင့်အတူ ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံသူ (၂၀၀၀) ကိုလည်း သတ်ပစ်ခဲ့ကြ၏။
ဤလုပ်ဆောင်မှုကား ရာစုနှစ်ချီကြာညောင်းပြီဖြစ်သော တော်ဝင်မိသားစုနှင့် မိန်းမစိုးများကြားကရန်ငြှိုးကို အဆုံးသတ်ပေးနိုင်သော်လည်း ဤအဖြစ်သည်ပင် ဒုံးဂျိုအား တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဒေသမှ နေပြည်တော်အနီးသို့ခေါ်ဆောင်သလိုဖြစ်သွားခဲ့သည်။
(၁၈၉)ခု စက်တင်ဘာ ၂၄ တွင် စစ်သူကြီး ဒုံးဂျိုသိရှိသည်မှာ မိန်းမစိုးများနှင့် နယ်ဘက်အမှုထမ်းများကြား အာဏာလုပွဲများကြောင့် လျို့ယန်မြို့တော်ကား မီးဟုန်းဟုန်းတောက်နေခဲ့၏။
ဤဝရုန်းသုန်းကားအခြေနေကို နှိမ်နင်းရန် ၎င်း၏ စစ်တပ်ကို အမိန့်ပေးချီတက်ခိုင်းသည်. ဘုရင်သည် သူ့၏ စစ်ဘက်၊ နိုင်ငံရေးဘက်အာဏာများ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသောကြောင့် တကယ့်အာဏာရှင်မှာ စစ်သူကြီးဒုံးဂျိုသာဖြစ်လာခဲ့ရာ လေးရက်အကြာတွင် ဘုရင် လျှို့ပြောင်းကို နန်းချကာ လျှို့ရှိးအားနန်းတင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းရက်သတ္တပတ်များတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ ပုန်ကန်မှုများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
တရုတ်အရှေ့ပိုင်းတွင် ဟန်နန်းဆက်အာဏာကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် ဒုံးဂျိုအားဆန့်ကျင်ရန် မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းအဖွဲ့ကြီးတစ်ခုကို ယွမ်ရှောင်း၊ ချောင်းချောင်၊ ယွမ်ရှူး စသည့်ခေါင်းဆောင်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းသည်။
. ခရိုင်နယ်မြေအတော်များများမှ ခေါင်းဆောင်များကို ပူးပေါင်းရန်လှုံ့ဆော်သည်။
. (၁၉၁)တွင် ယွမ်ရှူးလက်အောက်က စစ်သူကြီး စွန်းကျန့် (Sun Jian) ဦးဆောင်သော တပ်ဖွဲ့က ဒုံးဂျိုအား လျို့ယန်မှမောင်းထုတ်နိုင်၍ ဒုံးဂျို ချန်အန်းမြို့သို့ထွက်ပြေးရသည်။
နောက်တစ်နှစ် (၁၉၂)တွင် ဒုံးဂျို၏ ကိုယ်ရံတော် လွီပု (Lu Bu)မှ လုပ်ကြံသောကြောင့် ဒုံးဂျိုသေခဲ့ရသည်။
အလယ်ပိုင်းဒေသပြိုကွဲခြင်း thumb|(၁၉၀) ဆယ်စုနှစ်မှ စစ်ခေါင်းဆောင်များ အေဒီ (၁၉၂)တွင် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကြား၌ တော်ဝင်ဆွေမျိုး လျှို့ယွီအားဧကရာဇ်အဖြစ်ခန့်အပ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပြောဆိုမှုတချို့ရှိခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်များတဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။
ထိုမဟာမိတ်အဖွဲ့မှ စစ်ခေါင်းဆောင်များမှာ ချွင်းချက်တချို့တစ်လေမှလွဲ၍ ဟန့်မင်းဆက်အရှိန်အဝါကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန်ဆိုသည်ထက် မတည်မငြိမ်သောကာလ၌ ကိုယ်ပိုင်စစ်ရေးအာဏာကို တိုးမြင့်ရန်ဖြစ်ပေသည်။
ဟန်အင်ပါယာကြီးသည် မြောက်မြားစွာသော ဒေသဆိုင်ရာစစ်ခေါင်းဆောင်များကြား ကွဲထွက်ခဲ့လေသည်။
ဗဟိုအစိုးရနှင့်မဟာမိတ်အဖွဲ့ကွဲသွားခြင်း၏ ရလဒ်အဖြစ် တရုတ်မြောက်ပိုင်းလွင်ပြင်ဒေသသည် ပြိုင်ဘက်များအကြား အောင်နိုင်ရန် (သို့) အသက်ရှင်ရေးအတွက် စစ်တလင်းပြင်နှင့် မင်းမဲ့စရိုက်ဆန်ခဲ့ရပေသည်။
ဧကရာဇ်ဘုရင် ရှန်းမှာ ချန်အန်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်သော စစ်ခေါင်းဆောင်အတော်များများ၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။
အောင်မြင်မှုအပေါ်သာယာကျေနပ်နေသော ဒုံးဂျိုကို ၎င်းနောက်လိုက် လွီပုက အမတ်ကြီး ဝမ်းယွမ် (Wang Yun) နှင့်ပေါင်း၍ လုပ်ကြံခဲ့သည်။
အပြန်အလှန်အားဖြင့် လွီပုကိုလည်း ဒုံးဂျိုအမှုထမ်းများဖြစ်သော Li Jue, Guo Si, Zhang Ji and Fan Chouတို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဝမ်းယွမ်တို့တစ်မိသားစုလုံး သေကြေခဲ့သည်။
လွီပုကား မြောက်ပိုင် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော ကျန်းယန် (Zhang Yang)ဆီသို့ထွက်ပြေးရှောင်တိမ်းခဲ့ပြီး သူထံ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုထိခိုလှုံခဲ့ပြီးနောက် ယွမ်ရှောင်းဆီရောက်ပြန်သည်။
သို့သော် လွီပုမှာ မည်သူ့ကိုမဆို သစ္စာခံရန် ဝန်မလေးချေ။
ယွမ်ရှောင်းသည် ကျိခရိုင် ယိမြို့မှစ၍ မြောက်ဘက်မြစ်ဝါမြစ်အထိ အင်အားတိုးချဲ့ခဲ့သည်။
ဟန့်ဖူသည် ကျိခရိုင်နယ်စားမင်းဖြစ်ပြီး ယွမ်ရှောင်းလက်အောက်သို့ရောက်ကာ ၎င်းကိုအစားထိုးလဲလှယ်ခဲ့သည်။
. မြစ်ဝါမြစ်နှင့် ဟွေ့မြစ်ကြား၌လည်း ယွမ်ရှူး၊ချောင်းချောင်၊ ဟောင်ချန်း(Tao Qian) ( ရွှီကျိုးနယ်စား)၊ လွီပု၊ လျှိုပေ့ တို့ကြား၌ ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများရှိခဲ့သည်။