kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ကန္တာရအတွင်း၌ နေထိုင်ခဲ့သော အာရပ်လူမျိုးတို့သည် တစ်ခါက အခြားတိုင်းပြည်များစွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်၍ ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်း စပိန်နိုင်ငံအထိ အာဏာစက် ဖြန့်ချိခဲ့ဘူးကြောင်းတွေ့ရသည်။
မိုးခေါင်ခြင်း ဆဟာရ သဲကန္တာရအား ဂြိုဟ်တုမှတဆင့် တွေ့မြင်ရပုံ ဂျူးဒန် သဲကန္တာရရှိ တောင်တန်းများအား တွေ့ရပုံ ကန္တာရများဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ ယေဘုယျအကြောင်းရင်းမှာ မိုးနည်းပါးခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်၏။
ကန္တာရများ၌ မိုးမရွာခြင်းမှာ ကန္တာရနှင့် သမုဒ္ဒရာအကြား၌ တည်ရှိသောတောင်များ ကာဆီးနေသောကြောင့် ဖြစ်၏။
သမုဒ္ဒရာမှ မိုးရေယူဆောင်လာသော လေသည် တောင်များကို ဖြတ်ကျော်သောအခါ မိုးကို ရွာချခဲ့ရသဖြင့် ကန္တာရအတွင်းသို့ရောက်သောအခါ မိုးရေမပါတော့ချေ။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော လေသာလျှင် ကန္တာရကို ဖြတ်ကျော်တိုက်ခတ်လျက်ရှိလေသည်။
ကန္တာရအတွင်း၌ မိုးရေမရသည့်အတွက် သစ်ပင်များ မပေါက်နိုင်ချေ။
စိုက်ပျိုးရေးလည်း မထွန်းကားနိုင်ချေ။
သို့ရာတွင် ယခုအခါ ခေတ်မှီသည့် ဆည်မြောင်းများကို ဖောက်လုပ်ပေးသဖြင့် ကန္တာရမြေပြင်အချို့တွင် အသီးအနှံစိုက်ပျိုး နိုင်ပေပြီ။
ကန္တာရအတွင်းသို့ ရေလုံလောက်စွာပေးသွင်းနိုင်လျှင် သီးနှံပင်များကို အောင်မြင်စွာစိုက်ပျိုးနိုင်ကြပေမည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိအကြီးဆုံးကန္တာရမှာ အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းရှိ ဆဟားရားသဲကန္တာရဖြစ်၏။
အခြားကန္တာရများများမှာ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၌ အာရေဗျသဲကန္တာရ၊ မြောက်အမေရ်ိကတိုက်၌ ကော်လိုရားဒိုးနှင့် မက္ကဆီကို သဲကန္တာရ၊ တောင်အမေရိကတိုက်၌ အာတားကားမားသဲန္တာရ၊ အာဖရိကတောင်ပိုင်း၌ ကာလာဟာရီ သဲကန္တာရ၊ ဩစတြေးလီးယားတိုက်၌ ဩစတြေးလျ သဲကန္တာရ၊ အာရှတိုက်၌ ဂိုဘီသဲကန္တာရများဖြစ်ကြ၏။
အခြား မထင်ရှားသော သဲကန္တာရငယ်များလည်း ရှိပေသေးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကန္တာရများ ကဏ္ဍ:ဂေဟစနစ်များ။
အိမ်တံခါး၊ ပြတင်း၊ ဗိီရို၊ သေတ္တာ၊ အံဆွဲစသော ဖွင့်ရပိတ်ရသည့် အိမ်ထောင်ပစ္စည်းများကို လုံခြုံမြဲမြံစွာပိတ်ထားရန်အတွက် သော့နှင့်သော့ခလောက်များကို အသုံးပြုကြရလေသည်။
ရှေးပါရှားနိုင်ငံ ခေါစဗက်မြို့တွင်ရှိသော ရှေးခေတ်နန်းတော် ပျက်ကြီးအတွင်း၌ နှစ်ပေါင်း၄ဝဝဝ ကျော်ကျော်ခန့်က အသုံးပြုခဲ့သော သော့ခလောက်ကြီးကိုတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်းဖြင့် ဂျိုးဇက်ဗိုနိုမီဆိုသူ ဣတာလျံလူမျိုး ခရီးသည်တစ်ဦးက ရေးသားခဲ့ဖူးလေသည်။
ယင်းသော့ခလောက်နှင့်သဏ္ဌာန်တူသော သစ်သားသော့ခလောက်ကြီးမျိုးကို စကော့တလန်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မကွာလှမ်းလှသော ဖာရိုးကျွန်းများ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နော်ဝေး နိုင်ငံများ၌လည်းတွေ့ရှိကြသည်။
ရှေးခေတ် သစ်သားသော့ခလောက်များသည် အလွန်တစ်ရာ ထုထယ်ကြီးမားလေသည်။
သော့ခလောက် ကိ်ုဖွင့်သည့် သော့တံပင်လျှင် တစ်ပေခန့်ရှည်၍ တစ်ပေါင်ခန့်လေးသည်။
သစ်သားသည် သံ၊ကြေး နီစသောသတ္တုများလောက် မခိုင်ခန့်သဖြင့် ထိုကဲ့သို့ကြီးကြီး လုပ်၍ အသုံးပြုကြခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။
သံ၊ ကြေးနီ စသည်တို့ပေါ်လာသည့်အခါ ယင်းတို့ဖြင့် သော့နှင့် သော့ခလောက်များကိုပြုလုပ်ကြသည်။
ထိုသော့နှင့် သော့ခလောက်မျိုးကို အီဂျစ်လူမျိုးတို့ ပထမဆုံးပြုလုပ်ခါစကမူ သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်သကဲ့သို့ပင် ထုထယ်ကြီးကြီးပြုလုပ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့်ပင် ရဲတိုက်များအကျဉ်းထောင်များကို စောင့်ရသော ရဲတိုက် စောင့်နှင့်ထောင်မှူးတို့၏ခါး၌ တချွင်ချွင်မြည်၍ တွဲလွဲကျနေသော သော့တွဲကြီးများသည် အဆင်တန်ဆာ လက်နက်သဖွယ် ထယ်ဝါလှပေသည်။
ယခုထက်တိုင်ထို သော့ကြီးမျိုးကို လန်ဒန်မြို့ရှိတင်းပဲချပ် အဆောက်အအုံကြီးတွင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
ထိုသော့နှင့်သော့ခလောက်ကြီးများသည် အချိန်စီး၍ ကြီးလှသော်လည်း ခိုင်မြဲလုံခြုံမှု၌ကား အိတ်ထဲတွင် ထည့်ယူနိုင်သည့် ယခုခေတ်သော့မျိုးကဲ့သို့ စိတ်မချရချေ။
ထိုခေတ်က သော့နှင့်သော့ခလောက်တို့သည် ခိုင်မြဲလုံခြုံမှုထက် အလှအပကိုပိုမို ဂရုထား၍ပြုလုပ်ထားလေသည်။
ဂရိတို့သည် သော့များကို ရွှေငွေများနှင့်တန်ဆာဆင်ကာ ဆင်စွယ်အရိုးပင် တပ်ထားတတ်ကြသည်။
ယင်းတို့သည် အလွန်လေးသဖြင့် ပခုံးဖြင့်ထမ်းသွားရသည်ဟုပင်ဆိုကြသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ ရှေးကျဆုံးသောခေတ်ကပင် သော့ခလောက်များကို ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ သည်ဟုအဆိုရှိသည်။
သော့တံမပါဘဲ ဖွင့်ပိတ်၍ရသော သော့ခလောက်များကို တရုတ်တို့ပင်တီထွင်ခဲ့ လေသည်။
အချို့သော့ခလောက်များတွင် ရွှေ့၍ရသောကွင်းများစွာပါလေသည်။
ထိုကွင်းများတွင်စာလုံး အမှတ်အသားများရှိသည်။
စာလုံးများကိုသတ်မှတ်ထားသော အစီအစဉ်ကျသည်အထိ ကွင်းများကို လှည့်လိုက်သောအခါမှ သော့ခလောက်ကိုဖွင့်၍ရလေသည်။
သော့နှင့်သော့ခလောက်အကြီးကြီးများ ပြုလုပ် သုံးစွဲရာမှ တဖြည်းဖြည်း လှပသောပုံသဏ္ဌာန်ရှိ သော့ခလောက် အကြီးအသေးအမျိုးမျိုးကိုပြုလုပ်ကြပြန်သည်။
ငှက်ရုပ်၊ ငါးရုပ်၊ ခွေးရုပ်၊ တြိဂံပုံ၊ နှလုံးပုံ၊ စက်ဝိုင်းပုံ၊စသည်ဖြင့် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးပြုလုပ်ကြသည်။
တစ်ဆဲ့ရှစ်ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဂျိုးဇက်ဗရာမာဆိုသူ တီထွင်သော သော့တူလုပ်မရသည့် သော့ခလောက်မျိုး ပေါ်လာသည်။
ဗရာမာ၏ သော့ခလောက်ထဲတွင် မောင်းတံ ကလေးများ ပါရှိသည်။
ထိုမောင်းတံကလေးများအားလုံးကို တစ်ပြိုင်နက်လှုပ်ရှားနိုင်ပါမှသော့ခလောက်ပွင့်လေသည်။
တစ်ဆဲ့ကိုးရာစုနှစ်အစတွင် ချားချပ်ဆိုသူ တီထွင်သော သော့နှင့်သော့ခလောက်များပေါ်လာသည်။
ချပ်တိီထွင်သော သော့နှင့်သော့ခလောက်သည် အနည်းဆုံး မောင်းခြောက်ခုပါရှိသည်။
ယင်းမောင်းတံကို ကာကွယ်ထားသော မောင်းတံတစ်ခုလည်းပါရှိသဖြင့် သူ့သော့နှင့်သူမဟုတ်က ဖွင့်နိုင်ရန် မဖြစ်သလောက်ခဲယဉ်းလေသည်။
အခြားသော့နှင့် ဖွင့်ပါက ကာကွယ်ထားသော မောင်းတံကိုသာမ တင်လိုက်သကဲ့သို့ဖြစ် ပြီးပြန်မကျလာဘဲ သော့မှာလည်း ဖွင့်မရတော့သဖြင့် ဖွင့်ရန်ကြံစည်ကြောင်း ပိုင်ရှင်သိနိ်ုင်သည်။
ဂ္ဂျပ်၏ သူ့သော့နှင့်သော့ခလောက်မျိုးကို ယခုအခါ ငွေတိုက်ကြီးများ၊ ဘဏ်တိုက်ကြီးများတွင် အသုံးပြုလျက် ရှိလေသည်။
0x100သစတြေးလီးယားနိုင်ငံဆစ်ဒနီမြို့ရှိ ဓနသဟာယ ငွေစုဘဏ်တွင် ချပ်ကုမ္ပဏီမှပြုလုပ် ပေးထားသော ငွေတိုက်တံခါးသော့ခလောက်ကြီးသည် အလေးချိန်ပိဿာပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော်လေး သော်လည်း အလွန်အံကျချိန်ဆ ပြုလုပ်ထားသောကြောင့်ကလေးသူငယ်တစ်ယောက် အသာတွန်းရုံဖြင့်ရွေ့ လေသည်။
ချပ်နှင့်မရှေးမနှောင်းပင်နာမည်ကျော် ယေး သော့ခလောက်ကို တီထွင်ပြုလုပ်လေသည်။
လီနပ်ယေးသည် နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝဝကျော်ခန့်က အီဂျစ်လူမျိုးများပြုလုပ်ခဲ့သော သစ်သားသော့ခလောက် ပုံစံကိုကြည့်၍ စိတ်ကူးရကာ တီထွင်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ယေးဆလင်ဒါသော့ခလောက်မျိုးမှာ လုံးလုံးရှည်ရှည် သော့ခလောက်မျိုးဖြစ်၍ သော့အပြားကလေးနှင့် ခတ်ရလေသည်။
ထိုသော့ခလောက် မျိုးသည် လုပ်ပုံကိုင်ပုံ သပ်ရပ်သေသပ်လှ၍ သူ့သော့မဟုတ်ဘဲ အခြားသော့၏ အထစ်သည် တစ်လက်မ၏ ၅ဝ ပုံတစ်ပုံလေးမျှ ကြွာုခားရုံမျှဖြင့် ဖွင့်၍မရနိုင်ပေ။
သူ့သော့နှင့်သော့ခလောက်မှသာလျှင် သော့အိမ် အတွင်းရှိသံချောင်းလုံးကလေးများကို အလိုက်သင့်တင်နိ်ုင်၍ ဖွင့်နိုင်လေသည်။
သော့နှင့်ခတ်ရသော သော့ခလောက် မည်မျှပင်ကောင်းသော်လည်း မာစတာကီးဆိုသောသော့ အခရာခေါ်ထစ်များမရှိဘဲ မည်သည့်သော့ခလောက်မျိုးကိုမဆို ဖွင့်နိုင်သည့် သော့ချောင်းမျိုးဖြင့် သူခိုးတို့ ဉာဏ်ထွင်လာပြန်ရာ မည်သည့် သော့ခလောက်မျိုးမှမလုံခြုံစိတ်မချရချေ။
ထို့ကြောင့်သော့ချောင်းဖြင့် မဖွင့်ရသော သော့အိမ် သော့ခလောက်မျိုးကို ကြံစည်တီထွင်ကြပြန်သည်။
သို့ဖြင့် အချို့အာမခံ သေတ္တာကြီးများမှ သော့အိမ်များမှာ သက်ဆိုင်သူတို့သာ သိနိုင်သောစကားလုံးများဖြင့် ညွှန်းထားသော နည်းနှင့်သော့အိမ်မှ လက်ကိုင်ဖုကို ရှေ့တိုးနောက်ငင် ရွေ့ရှားလှည့်ပတ်ကာဖွင့်နိုင်ရန် ထွင်ထားကြသည်။
အချို့က လူနှစ်ဦးဖြစ်စေ၊ ထိုထက်ပိုသောသူများ၌ဖြစ်စေ၊ သော့များ ထားရှိ၍ ထိုသော့များနှင့် တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် သူ့အလှည့်နှင့်သူ သူ့အရေအတွက်နှင့် လှည့်ကာဖွင့်ရသည့် သော့အိမ်မျိ်ုးကိုလည်း အသုံးပြုကြလေသည်။
၁၈၅ရခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးပေါ်သည့် သော့အိမ်မှာကား နာရီစက်ကလေး တပ်ဆင်ထား၍ ထိုနာရီဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်နာရီကျမှသာ သော့ပွင့်သည့်သော့မျိုးဖြစ်လေသည်။
ပွင့်စေလိုသော အချိန်ရောက်မှ အလိုလိုပွင့်သော သော့ခလောက်များဖြစ်၏။
သော့နှင့်သော့ခလောက်များမှာ ဆင်းရဲချမ်းသာမရွေး အိမ်တိုင်းအသုံးပြုရသော အသုံးအဆောင်ဖြစ်၍ ငါးမူးတန် တစ်ကျပ်တန် တစ်ထောင်တန်လောက်အထိ အမျိုးမျိုးအစားစား ရှိပြီးလျှင် တစ်နှစ် တစ်နှစ်တွင် လုပ်ကိုင်ရောင်းချသော သော့ခလောက် သော့အိမ်များမှာသန်းပေါင်း ၅ဝကျော်မျှ ဖြစ်သည်ဟုသိရပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:လုံခြုံရေး။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ မူလစတင်ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်များအနက် သော်ကပင်သည် တစ်မျိုးအားဖြင့်ပါဝင်သည်။
အပူပိုင်းဒေသပေါက် အပွင့်ပွင့်သောသစ်ပင်များအနက် အပွင့်ပွင့်ပုံ ထူးခြား ခန့်ညားလှသဖြင့် သစ်ပင်အလှဘုရင်မ အဖြစ်ပင် တင်စားခဲ့ကြသည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် အမ်းမှတ်စရှား နိုဗိလစ်(Amherstia nobilis Wall.)ဟုခေါ်သည်။
ထိုသစ်ပင်ကို အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရုက္ခဗေဒပညာရှင်‌ Dr. Wallich က သံလွင် မြစ်ကမ်းရိုး၌ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရာ ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သည့်ခေတ်ဦးပိုင်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ခံချုပ်ဖြစ်သော Lord Amherst ၏ ဇနီး Lady Amherst ကိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ထိုအမည်တပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
Wallich, Nathaniel. Plantae Asiaticae Rariores 1: 1. 1830[1829]. ငု၊ စွယ်တော်စသည်တို့နှင့် မျိုးရင်းတူဖြစ်၍ သော်ကပင်သည် ဆက်ဇယ်ပင်နီယေးစီအီး(Caesalpiniaceae; ယခုအခါတွင် Fabaceare or Leguminosae)မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ယင်းကိုသော်ကကြီးပင်ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်းတွင် သော်ကပင်ကို ပန်းသုန်းပင်ဟုလည်း ခေါ်ကြောင်းပြသည်။
ထိုကျမ်း၏အဆိုအရ သော်ကဟူသောဝေါဟာရသည် အသောကပါဌ်တွင် အအက္ခရာကျေ၍ သောကဟုခေါ်ဝေါ်ရာမှ သော်ကဟု တွင်လာသည်။
အသောက၏ အဓိပ္ပာယ်သည် စိုးရိမ်ကြောင့်ကျမှုကို ဖျောက်တတ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
သော်ကပင်သည် စိုစွတ်သောရာသီဥတုရှိသည့် မြေပြန့်ဒေသမျိုး၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။
ထိုအပင်တို့ ပေါက်ရောက်နိုင်သော မြေပြင်အမြင့်ဆုံးသည်ပေ ၁၆ဝဝဖြစ်သည်။
ပင်လယ်နှင့်နီးစပ်သော ဒေသမျိုး၌ ကောင်းစွာမဖြစ်ထွန်းချေ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထူးသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းနှင့် ကော်သူးလေးပြည်နယ် ယွန်းစလင်း မြစ်ဝှမ်းဒေသတို့၌ အများအပြားပေါက်ရောက်သည်။
၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ မျိုးယူ၍စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ အောင်မြင်သည်။
သော်ကပင်သည် အလတ်စားသစ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ ပေ ၅ဝမှ ၆ဝအထိမြင့်သည်။
ဆယ့်နှစ်ရာသီစိမ်းစိုနေလျက် ထိပ်ဝန်းသော ရွက်အုပ်ရှိသည်။
အကိုင်းအခက်များသည် သေးသွယ်သည်။
အရင်းဝိုင်း၍ အဖျားချွန်သော အစိမ်းရင့်ရောင်ရှည်လျားလျား အရွက်ဖားဖားများသည် ငှက်မွေးပုံသဏ္ဌာန်ထွက်သည်။
အညိုရောင်ရွက်နုများ ထူထပ်သိပ်သည်းစွာ ပါရှိသော အကိုင်းနုအခက်နုများ တွဲလျားကျ၍ ထွက်ပုံသည် သော်ကပင်၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ဖြစ်လေသည်။
မိုးရာသီမှလွဲ၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံးအပွင့်ပွင့်သည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်း၌မူ နိုဝင်ဘာလမှ ဧပြီလအထိပွင့်သည်။
စိမ်းလန်း ဝေဆာနေသော အကိုင်းအခက်အရွက်များကို နောက်ခံပြုလျက် ဟင်္သာပြဒါးနှင့် အဝါရောင်နှောသော ပန်းခိုင်များသည် ပန်းဆိုင်း ပန်းခြင်းများဆွဲထားသည့်နှယ် တွဲလောင်းကျလျက်ရွက်အုပ်၏ ကြိုးကြားနေရာများမှ ပေါ်ထွက်ဖူးပွင့်နေပုံသည် ရှုမငြီးဖွယ်ရာ ဖြစ်ပေသည်။
ယင်းသို့သော တင့်တယ်ခန့်ညားသည့် အသရေကိုဆောင်သဖြင့်လည်း မြန်မာသီချင်းကြီးများတွင် သော်ကပန်းသည် နတ်ပန်းတမျှလှပသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရွှေပန်းခိုင်ကဲ့သို့ လှပသောအသွေးအရောင် အဆင်းသဏ္ဌာန် ရှိသဖြင့် သောကရွှေနှုန်းဟူ၍လည်းကောင်း တင်စားဖွဲ့နွဲ့ခဲ့ကြလေသည်။
ထိုသော်ကပင်မျိုးတို့သည် အသီးတောင့်သီး၍ အသီးတောင့်တို့သည် ခြောက်လက်မအထိရှည်သည်။
အသီးတောင့်အတွင်း၌ ခပ်ပြားပြားအစေ့၊ တစ်စေ့မှ သုံးစေ့အထိပါရှိတတ်သည်။
ထိုအစေ့များကို မိုးရာသီတွင် အိုးများ ခြင်းများဖြင့်ပျိုးကြသော်လည်း များသောအားဖြင့် မျိုးမအောင်ကြချေ။
မျိုးရလိုလျှင် မြေပြင်နှင့်နီးသော အကိုင်းတစ်ကိုင်းကို မြေ၌မြုပ်၍ ပျိုးသော မြေဖိနည်းစနစ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် ပို၍စိတ်ချရသည်။
ထိုစနစ်ဖြင့် နွေရာသီ၌ ပျိုးထားလျှင် မိုးရာသီတွင် အကိုင်းဖြတ်၍ စိုက်နိုင်လေသည်။
သော်ကပင်သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ သတ်မှတ်ကြေညာထားသည့် တားမြစ်သစ်ပင်စာရင်းဝင် သစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သော်ကကလေး၊ သို့မဟုတ် ကုလားသော်ကဟု ခေါ်သော သော်ကတစ်မျိုး ရှိသေးသည်။
ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့ အမြတ်တနိုးထား၍ အသောကပင်(; )ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ မြန်မာသော်ကနှင့်မျိုးရင်း တူသော်လည်း အပင်မှာ မြန်မာသော်ကလောက်မမြင့်ချေ။
ဆာရာကာ မျိုးခွဲဝင်ဖြစ်၍ ရုက္ခဗေဒအမည် ဖြင့်ဆာရာကာအင်ဒိကာ(Saraca indica)ဟု ခေါ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့်သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့၌ မူလစတင်ပေါက်ရောက်သည်။
အရွက်ထွက်ပုံသည်လည်းကောင်း၊ အရွက်များ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည်လည်းကောင်း၊ မြန်မာသော်ကနှင့် ဆင်ဆင်တူသည်။
သို့သော်တွဲလျားကျနေသောအကိုင်းနု အခက်နုရှည်များမှ ပြွတ်သိပ်ထူထပ်စွာ ထွက်သောရွက်နုများ၏ အရောင်သည် မြန်မာသော်က အရွက်နုအရောင်နှင့်မတူဘဲ ဖြူမွဲမွဲအရောင်မျိုးဖြစ်လေသည်။
ဘေးသို့ပြန့်ကား၍ ထွက်သောအကိုင်းအခက်များမှ အနံ့မွှေး၍ အညှာမဲ့ပန်းများသည် ပုဏ္ဍရိတ် ပန်းခိုင်ကဲ့သို့ အဆုပ်အခဲထွက်၍ပွင့်ကြသည်။
ယင်းတို့သည် ပွင့်စတွင် အဝါရောင်၊ ထိုနောက် လိမ်မော်ရောင်၊ ထိုမှအနီရောင်သို့ အရောင်ပြောင်းသွားသည်။
အသီးတောင့်အနည်းငယ်သီး၍ ထိုအသီးတောင့်မှ အစေ့ကိုပျိုးခြင်းဖြင့် မျိုးပွားယူနိုင်လေသည်။
ထိုသော်ကမျိုးသည် စိုစွတ်သောဒေသ၊ မိုးပါးသော ဒေသများ၌ စိုက်ပျိုးရနိုင်သော်လည်း လောင်းရိပ်ရသော နေရာမျိုး၊ အထူးသဖြင့် ရေနားနီးနီးနေရာမျိုး၌သာလျှင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံစိုစွတ်သော ဒေသများ၌ခြံဝင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းများတွင် အလှစိုက်လေ့ရှိကြသည်။
ကသာ၊ မိုးကုတ်၊ မြစ်ကြီးနားနယ်တို့တွင် ကချင်ဘာသာဖြင့် ဒေါင်သရိုင်းဟုခေါ်သော သော်ကဖို အမည်ရှိ အပင်မျိုးရှိသေးသည်။
ထိုအပင်မျိုးသည်ဆက်ပင်ဒေစီအီး(Sapindaceae) မျိုးရင်း၌ ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ပါရာနီဖီလီယမ်ဟဟ်စတြစ်(Paranephelium hystrix) ဟုခေါ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ။
သောရ်နတ် ဥရောပမြောက် ပိုင်းပုံပြင်များတွင် ထင်ရှားသည့်သောရ်နတ်သားသည် စကန်ဒီနေးဗီးယားနတ် ဖြစ်သည်။
သောရ်နတ်သည်အိုးဒင်နတ်၏ သားတော်ကြီးဖြစ်၍ စကန်ဒီနေဗီးယားနတ် များအနက် အသန်မာအတောင့်တင်းဆုံး နတ်သားဖြစ်လေသည်။
လူသားတို့အတွက်ကြင်နာစွာကောင်း ကျိုးကိုဆောင်သော်လည်း မြောက်ယွန်းယွန်း ရေခဲသော ဒေသရှိ နှင်းစောင့်ဘီလူးကြီးများကိုရန်ညိုးမပြေ နိုင်အောင် ဒေါသ ဆောင်သောနတ်ဖြစ်လေသည်။
အိုးဒင်၏သားဖြစ်သောကြောင့် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်မှာ အိုးဒင်နှင့်ရွေးမရအောင်တူသည်။
မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် နေထိုင်သူများသည် သောရ်နတ်သားကို ဘုရားပမာ ပူဇော်ပသကိုးကွယ် ကြ လေသည်။
ဥရောပမြောက်ပိ်ုင်းနိုင်ငံများတွင် ဆီးနှင်းလွှမ်းခြင်း ကြောင့်ရေခဲခြင်း၊ နှင်းမိုးစွေခြင်းတို့ ဖြစ်သည့်အခါ သောရ်နတ်သားက နှင်းစောင့်ဘီလူးများအား စစ်ဆင်ကာ မောင်းထုတ်နိ်ုင်သဖြင့်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် နွေကူးရာသီ လေပြည်သွေးကာ နေရောင်ပေါ်ပေါက်ပြီးလျှင် ပူနွေးလာသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
ကောင်းကင်မှ မိုးချုန်းသံသည် သောရ်နတ်သား၏ ရထားဘီးလှိမ့်သံဖြစ်သည်။
သူ၏ အစွမ်းထက်သောလက်နက်ကား မီယိုလ်နာခေါ် တင်းပုတ်ကြီးဖြစ်၍ ထိုတင်းပုတ်ကြီးကို ဝင့်လိုက်သောအခါ လျှပ်စစ် လက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ထုံးဟောင်းပုံပြင်များတွင်အဆိုရှိပေသည်။
ထိုကြောင့်သောရ်အား လျှပ်စစ် လက်ခြင်းဆိုင်ရာနတ်အဖြစ် ကိုးကွယ်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကသောရ်သည် စိတ်သဘောဖြူစင် ကောင်းမွန်သော်လည်း မကြာခဏဆိုသလိုပင်ထိန်း မရအောင် ဒေါသကြီးတတ်သည်။
သူ၏ကောင်းလှသောဗလကြောင့် မိခင်ဖြစ်သူက သူ့အားနိုင်နိုင်နင်း နင်းမထိန်းသိမ်းနိုင်သဖြင့် ထိန်းသိမ်းမွေးစားမည့်သူအားအပ်ရသည်။
မွေးစားမိဘများသည် သောရ် အားလိမ်မာစွာ အုပ်ထိမ်းနိုင်ခဲ့လေသည်။
အရွယ်ရောက်လာသောအခါ သော်ရ်သည်အက်စဂတ် အရပ်၌ နတ်အားလုံးနေရန်အခန်း ၅၄၁ပါသောဗီလစကီယားနီးယား (လျှပ်စစ်ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်) နတ်ကွန်းကို ဆောက်၍ တိုက်ပွဲ၌ ကျသောစစ်သည်တော်များအား ဂုဏ်ပြုပွဲကျင်းပရန် အသုံးပြုသည်။
သောရ်၏ဇနီးသည်မှာ သာမန်ကျေးတောသူဖြစ်၍ ဆစ်ဟုတွင်သည်။
ခြေဖျားထိအောင်ဆံရှည်သဖြင့်ဇနီးသည်၏ ဆံပင်ကောင်းခြင်းကို သောရ်သည်ဂုဏ်ယူ၍မဆုံးချေ။
သတ္တိစွမ်းပြ၍ စွန့်စားဆောင်ရွက်ရာတွင် သောရ်သည်ဦးလေးခြင်းမရှိ။
ခွန်အားအရာတွင်လည်း သူမတူအောင် သန်စွမ်းရကား ခွန်အားထုတ်၍ အလုပ်လုပ်ရာတွင် ပျော်မွေ့လေသည်။
ဥသဘနွားလားကြီး များကိုပင် လက်ဖြင့်ညှစ်သတ်ကာ သေစေနိုင်သောအင်အားရှိ၍ သစ်ပင်ကြီးများကို ပေါ့ပါးစွာထမ်းနိုင်လေသည်။
သောရ်နတ်သား၏ စွန့်စားခန်းအဖုံဖုံကို ရှေးထုံးဟောင်း ပုံပြင်များတွင် ဝတ္ထုများသဖွယ် များစွာရေးသားထားကြ၏။
သောရ်နတ်သားအားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ရက်သတ္တပတ်တွင် ပဉ္စမနေ့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် သောစဒေးဟုခေါ်၍ ယင်းမှသပ်စဒေးဖြစ်လာလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:သမိုင်း။
Wool just before processing Shorn sheep သိုးများကိုယ်ပေါ်တွင် ပေါက်သည့် သိုးမွေးသည် အခြားသတ္တဝါများကိုယ်ပေါ်တွင် ပေါက်သော သာမန်အမွေးမျိုးနှင့်တိုက်ရိုက်မတူချေ။
ခြားနားပုံမှာ သာမန်အမွေးမျိုးထက် သိုးမွေးကပို၍ အမျှင်သေးသည်။
ပိုမိုပျော့ပျောင်း၍ ပိုမိုတွန့်လိမ်ရုံမက အလွန်သေးငယ်၍ တစ်ခုပေါ်တစ်ခုထပ်ဆင့်နေသော အကြေးကလေးများ လည်း မြောက်မြားစွာပါရှိသည်။
အဆိုပါအကြေးကလေးများကြောင့် သိုးမွေးအမျှင်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ယှက်တင် တွယ်ကပ်လျက် ရှိ၍ တွန့်လိမ်နေသည့်အတွက် သိုးမွေးချည်မျှင်များသည်ပြေမထွက်နိုင်အောင် ်ခိုင်မြဲကြသည်။
ကျုံ့နိုင်ကန်နိ်ုင်ခြင်းမှာလည်း သိုးမွေး၏အရည်အချင်းပင်တစ်ခုဖြစ်၏။
ဤအရည်အခြင်းများ ရှိခြင်းကြောင့် အေးသော ဒေသနှင့်အေးသောရာသီတွင် ဝတ်ဆင်ရန် အထည်များရက်လုပ်ရာ၌ သိုးမွေးကို အခြားမည်သည့် အမွေးမျိုးမှမမှီနိုင်ပေ။
သိုးမွေးသည် ပေါ့ပါး၍ ပြင်ပ အအေးနှင့်စိုထိုင်းမှု ကိုကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့်ပင် သိုးကိုလူတို့အဖို့ အရေးကြီးဆုံးသောသတ္တဝါ များစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားကြရပေသည်။
သိုးများသည် မ်သည့်အရပ်ဒေသမှ စတင် ရောက်ရှိလာကြသည်ကို မည်သူမျှတပ်အပ်သေချာစွာ မပြောနိ်ု်င် ချေ။
သို့ရာတွင်လူတို့သည် စာရေးစာဖတ်မတတ်မီ ကာလကပင် သိုးများကိုယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူ၍ သိုးမွေးမှအထည်များ ဖြစ်အောင် ရက်လုပ်လာခဲ့ကြပေသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်နှင့် ဩစတြေးလီးယားတိုက်တို့မှလွဲလျှင် အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်၊ ဥရောပတိုက်နှင့် မြောက်အမေရိက တိုက်တို့တွင် ယခုတိုင် သိုးရိုင်းများရှိကြသေးသည်။
သိုးရိုင်းများတွင် သိုးမွေးများစွာမရှိချေ။
သာမန် အမွေးလောက်ကိုသာတွေ့နိ်ုင်လေသည်။
သို့သော် ထိုသိုးရိုင်းများကို ယဉ်ကျေးအောင် လွယ်ကူစွာပြု လုပ်နိ်ုင်၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ စံနစ်တကျပြုစုမွေးမြူပေးနိုင်လျှင် ယင်းတို့မှ သိုးမွေးကောင်းများကိုပိုမိုရနိုင်သည်။
ယခုအခါသိုး တစ်ကောင်မှ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅ဝခန့်ကသိုးတစ်ကောင်ထက် သိုးမွေး သုံးပုံတစ်ပုံပို၍ ထွက်သည်ကိုတွေ့နေရလေသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ရောမလူမျိုးတို့မရောက်မီ အချိန်ကပင် အင်္ဂလိပ်တိုင်းရင်းသားတို့သည် သိုးများကို မွေးမြူလျက်ရှိကြသည်။
ရောမလူမျိုးတို့ရောက်သောအခါ ရက်ကန်းလုပ်ငန်းကို စတင်တည်ထောင်ပေးခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါမှစ၍အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် သိုးများကိုမွေးကာ သိုးမွေးထည်များကို ရက်လုပ်လာခဲ့ကြရာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံကို ချမ်းသာလာသော တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးခဲ့သည့် အဓိကလုပ်ငန်းများတွင် သိုးမွေးလုပ်ငန်းလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပေသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းသည် သိုးမွေးလုပ်ငန်းသမိုင်းပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလျှင်မမှားနိုင်ချေ။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ယော့ရှိုင်ယာနယ်သည် သိုးမွေးလုပ်ငန်း၌ အထင်ရှားဆုံးသောနယ်ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှသိုးများမှရသော သိုးမွေးသည် အခြား တိုင်းပြည်များမှ ရသောသိုးမွေးမျိုးထက် ရှည်သောကြောင့် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှသိုးများတွင် အမျိုးအစား အများအပြားရှိရာ ယင်းတို့ကိုမွေးမြူရာနယ်ပယ်တို့၏ အမည်များဖြင့်ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် သိုးများကိုမွေးမြူလာခဲ့ကြသည်မှာ ကာလကြာပြီဖြစ်သည့် အတိုင်း သိုးမွေးနှင့်သိုးမွေးရက်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဘက်တွင် အခြားနိုင်ငံများထက် ကျော်ကြားလေသည်။
ယနေ့တိုင်အောင်ပင်လျှင် အကောင်းဆုံးသိုးမွေးထည်များကို အင်္ဂလန် နိုင်ငံမှသာလျှင်ရနိုင်၏။
သို့ရာတွင်အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ ပြည်တွင်းမှရသော သိုးမွေးများဖြင့်မလုံလောက်သည့် အတွက် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းနိုင်ငံခြားများမှ အထူးသဖြင့် ဩစတြေးလီးယားနှင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံများမှအမြောက်အမြားဝယ်ယူ တင်သွင်းရပေသေးသည်။
ဗြိတိသျှကျွန်းမှရသော သိုးမွေးသည် အရှည်ဆုံး ဖြစ်စေကာမူ အနူးညံ့ဆုံးဟူ၍ကားမပြောနိုင်ချေ။
မယ်ရီနိုဟူသည့် သိုးမျိုးမှရသောသိုးမွေးသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှရသော သိုးမွေးတို့ကဲ့သို့ မရှည်ဘဲအမွေးပို၍ ထွက်သည်။
မယ်ရီနိုသိုးတစ်ကောင်လျှင် သိုးမွေး ၂၈ပေါင်ခန့်ထွက်သည်။
အမွေးလည်းပို၍ နူးညံ့သည်။
မယ်ရီနိုသိုးမွေးမျိုးကို စပိန်နိုင်ငံမှရပြီးလျှင် ထိုသိုးမွေးမျိုးသည် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာမှစ၍ ယနေ့ တိုင်အောင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံးသိုးမွေးဖြစ်လေသည်။
သိုးမွေးမြူသူတို့သည် နိုင်ငံအသီးသီးမှမျိုးကောင်းသိုးများကို ယူပြီးလျှင်၍ အကောင်းဆုံးသိုးများဖြစ်အောင် ဂရုစိုက်မွေးမြူကြသည်။
အချို့ ဒေသများတွင်မျိုးစပ်ယူသူလည်းရှိ၏။
မည်သည့်အရပ်ဒေသတွင် မွေးမြူသည်ဖြစ်စေ၊ သိုးများကိုမွေးမြူရာ၌ သိုးမွေး ပိုထွက်စေရန်နှင့် ပို၍ကောင်းသော သိုးမွေးမျိုးရစေရန်မှာ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ပင်ဖြစ်လေသည်။
စပိန်နိုင်ငံမှ မယ်ရီနိုသိုးမျိုးသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့သို့လည်း ရောက်ရှိမျိုးပွားသည်။
ဤနည်းဖြင့် အမျိုးကောင်းသိုးမျိုးများသည် ဥရောပတိုက်တွင် တဖြည်းဖြည်းပြန့်ပွားလာသည်။
ပြင်သစ်နှင့်ဗြိတိန်နိုင်ငံမှ သိုးများသည် တောင်အမေရိကတိုက်သို့လည်းကောင်း၊ မယ်ရီနိုသိုးမျိုးသည်တောင်အာဖရိကတိုက်သို့လည်းကောင်း၊ ရောက်ရှိသွားပြန်သည်။
တစ်ဖန် မယ်ရီနိုသိုးမျိုးနှင့် ဗြိတိသျှသိုးမျိုးများသည် ဩစတြေးလီးယားနှင့် နယူဇိီလန်နိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
ယခုအခါ ထိုနိုင်ငံမှအခြားနိုင်ငံများထက်ပင် သိုးမွေးများပို၍ ထွက်လျက်ရှိပေသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌လည်း အပြည်ပြည်မှ သိုးအမျိုးမျိုး တင်သွင်း၍မျိုးအမျိုးမျိုးစပ်ကာ အကြီးအကျယ်မွေးမြူလျက်ရှိပေသည်။
သိုးမွေးအကောင်းအဆိုးသည် သိုး၏ကျမ်းမာရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင် ရာသီဥတု၊ သိုးမွေးသူဂရုတစိုက် မွေးမြူတတ်မှုပေါ်တွင်လည်းတည်သည်။
ကောင်းစွာကျွေးမွေး ထိန်းကျောင်းခြင်းမခံရသောသိုး၏ အမွေးသည်ကြမ်းတတ်သည်။
သာမန်အားဖြင့် သိုးမွေးကိုတစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်ကျ ဧပြီလနှင့်မေလတို့တွင် ညှပ်ယူလေ့ရှိကြသည်။
ပူအိုက်သော တိုင်းနိုင်ငံများတွင်မူ တစ်ခါတစ်ရံနှစ်ကြိမ်ပင်ညှပ်ယူကြသေး၏။
သိုးရှစ်လသားအရွယ် လောက်တွင် သိုးမွေးပထမအကြိမ် ညှပ်ယူ၍ ထိုသိုးကလေးအမွေးမှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပေသည်။
သိုးကိုယ် ပေါ်တွင်နေရာကိုလိုက်၍လည်း သိုးမွေးအကောင်းအညံ့ ဖြစ်နိုင်ရာ သိုးကိုယ်နံဘေးနှင့်ပခုံးမှရသောသိုး မွေးမှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်လေသည်။
သာမန်အားဖြင့် သိုးမွေးကိုကျွမ်းကျင်သူကိုယ်တိုင် လက်ဖြင့်ညှပ်ယူကြသော်လည်း သိုးအကြီးအကျယ်မွေးမြူသောနေရာများ၌မူ စက်ဖြင့်ညှပ်ယူကြ လေသည်။
လက်ဖြင့်ညှပ်ယူကြသောအခါ လူတစ်ယောက်သည် တစ်နေ့လျှင်သိုးကောင်ရေ ၂၅ကောင်အထိသာညှပ်နိုင်၍ စက်ဖြင့်ညှပ်ပါက အကောင် ၂ဝဝမျှပြီးနိုင်လေသည်။
စင်ကြယ်သောသိုးမွေးများ ရနိုင်စေရန် သိုးကို အမွေးမညှပ်မီ တစ်ကြိမ်နှစ်ကြိမ်လောက် ရေချိုးပေးရသည်။
သို့မဟုတ်ရေကူးစေရသည်။
သို့တိုင်အောင် လုံးဝမစင်ကြယ် သေးသည့် အတွက်ညှပ်ပြီးသားသိုးမွေးကို စေ့စပ်သေချာစွာ ထပ်မံ၍ ဆေးကြောပေးရသေး၏။
ထိုအခါဖုန်အညစ်အကြေး များသာမက သိုးမွေးတွင်ပါရှိသော ဆီများပါကင်းစင် သွားလေသည်။
ထိုနောက်သိုးမွေးများကိုအခြောက်ခံပေးရ၏။
ထိုနောက်တစ်ဖန် မငင်မရက်မီ သိုးမွေးအကောင်းအညံ့ကို လိုက်၍လည်းကောင်း၊ ရက်လုပ်မည့်အထည်ကိုလိုက် ၍လည်းကောင်း၊ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်စီမံရပြန်သည်။
ပြုပြင်ရာတွင် ရှုပ်ထွေးနေသောသိုးမွေးများကို ဖြေပေးရသည်။
အဖုအထုံးများကို ဓာတ်ဆေးများစက်များဖြင့် ရှင်းလင်း ပေးရသည်။
ရက်လုပ်မည့်အထည် ကိုလိုက်၍ ဝါခြည်၊ ပိုးခြည်စသည်များနှင့်လိုသလိုရောပေးရသည်။
ထိုနောက် သိုးမွေးများကို မူလအတိုင်း ပြန်လည်ပျော့ပျောင်းစေရန် ဆီထည့်ပေးရပြန်သည်။
လိမ်ကောက်၍ မနေအောင်လည်း ဘီးများဖြင့်ဆန့် ပေးဖြီးပေးရ၏။
ထို့ပြင်အခြားအသေးစိတ် ပြုပြင်ပေးမှုများလည်းရှိသေးရာ ယင်းပြုပြင်မှုအားလုံးကိုပင် စက်များဖြင့် ပြုလုပ်ယူကြလေသည်။
သိုးမွေးကို မငင်မီသော်လည်းကောင်း၊ ရက်ပြီးမှသော် လည်းကောင်း လိုသည့်အရောင်ကိုဆိုးပေးနိုင်သည်။
အထည် ဖြစ်ပြီးသောအခါ ကျုံ့သွားအောင်ချုံးပေးရပြန်သည်။
ထိုသို့ မလုပ်ပေးပါက အဝတ်အစားချုပ်ပြီး နောက်တစ်ခါဝတ်ပြီးလျှင် ဝတ်၍မရအောင်တိုသွားကျုံ့သွားတတ်ပေသည်။
တစ်ဖန်ရက်ပြီးသားအထည် ပေါ်တွင် အမွေးနုများအစ ထောင်လာအောင် စက်ဖြင့်ပြုလုပ်ပေး၍ အခြားစက်ဖြင့်တစ်ဖန် ထိုထောင်နေ သည့်အမွေးစများကို ညီအောင်ညှိပေးရပြန်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အထည်ကိုခြောက်သွေ့ပြားချပ်၍ အရောင်တောက်လာအောင် စက်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖိနှိပ်ပြုပြင် ပြီးသောအခါ ထိုသိုးမွေးထည်မှာ ရောင်းချရန် အသင့်ဖြစ် လေတော့သည်။
သိုးမွေးထည်တွင် သိုးမွေးစောင် ကဲ့သို့သော အထည်မျိုးနှင့်သက္ကလတ်ကဲ့သို့သော အထည်မျိုး ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။
သိုးမွေးစောင်ကဲ့သို့သော အထည်မျိုးတွင် သိုးမွေးခြည်မျှင်ကိုသိုးမွေးအတိုစားမျိုး မှငင်ယူ၍ ခြည်မျှင်၌ပါဝင်နေသော အမျှင်များသည် အစီအရီမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်ချင်သလိုဖြစ်နေကြသည်။
ဤအထည်မျိုးမှာ အမွေးပွ၍ ပျော့ပျောင်းသည်။
သက္ကလတ်ကဲ့သို့သောအထည်မျိုးတွင်မူ ခြည်မျှင်ကိုသိုး မွေးအရှည်စားမျိုးမှ ငင်ယူ၍ခြည်မျှင်၌ ပါဝင်သောအမျှင်များကို တစ်ဖက်သတ် အစီအရီဖြစ်နေအောင် ပြုလုပ်ထားသည်။
ထိုကြောင့်ဤအထည်မျိုးသည် အမွေးပွမနေဘဲ ညက်ညော၍ ကျစ်ကျစ်လျစ်လျစ်ရှိလေသည်။
တစ်နှစ်တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ သိုးမွေး အလေးချိန် ပေါင်သန်းပေါင်း မြောက်မြားစွာထွက်ရာ ဩစတြေလီးယားတစ်နိုင်ငံတည်းမှ လေးပုံတစ်ပုံကျော်မျှ ထွက်သဖြင့် သိုးမွေးလုပ်ငန်း၌ကမ္ဘာတွင်ဗိုလ်စွဲသည်ဟု သိရလေ သည်။
ကောင်းသည့်နေရာတွင် သိုးမွေးကိုမမီသော်လည်း သိုးမွေးနှင့်နီးစပ်ဆင်တူ၍ ရောင်းတမ်းအား ဖြင့်သိုးမွေးဟုပင် ခေါ်လေ့ရှိသော အမွေးတစ်မျိုးရှိသေးသည်။
ယင်းတို့မှာ အန်ဂိုရာဆိတ်မျိုးမှရသောမိုး ဟဲယားခေါ် အမွေးနှင့် အယ်လပတ်ကား ကုလားအုပ်မျိုးမှရသော အယ်လပတ်ကား အမွေးမျိုးတို့ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:သားမွေး။
ဝီလျံ မိတ်ပိသက္ကရေးကား ဝိတိုရိယခေတ် အင်္ဂလိပ်စာပေလောကတွင် ထွန်းကားခဲ့သော ဝတ္ထုရေးဆရာများအနက် အထင်ရှားဆုံးဝတ္ထုရေးဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်ပေသည်။
စာပေပညာရှင်တို့က သက္ကရေးကို ချားဒစ်ကင်းနှင့်နှိုင်းယှည်ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။
ဤသို့ ပြောဆိုခြင်းမှာလည်း၊ နှစ်ဦးစလုံးပင် မျက်မှောက်ခေတ် လူနေမှုစံနစ်၏ ဤပြစ်အနာအဆာ တို့ကို ထုတ်ဖော်ရေးသားတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
( ဒစ်ကင်းချား·။
) ဤသို့မျက်မှောက်ခေတ် လူနေမှုစံနစ်ကို ဝေဖန်ရေးသား ကြရာ၌ ချားဒစ်ကင်းသည် သက္ကရေးကဲ့ သို့မဟုတ်မူ၍ အဖိနှိပ်ခံအောက်တန်းစားဆင်းရဲသူဆင်းရဲသားတို့၏ ဘဝသနစ်ကို ကွက်ကွက်ကွင်း ကွင်းထင်မြင်လာအောင် ရေးချယ်ပြပြီးလျှင် ထိုသို့ဆင်းရဲနွမ်းပါးရခြင်းအကြောင်း ရင်းကိုထုတ်ဖော် ဝေဖန်ရေးသားလေ့ရှိ၏။
သက္ကရေးကမူ ဤသို့ဆင်းရဲသူဆင်းရဲသားများအား ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်နေကြသော အထက်တန်းစားတို့၏ ဂုဏ်ပကာသနဝင့်ဝါမောက်ကြွားမှုတို့ကို သရော်ရှုတ်ချကာရေးသားလေ့ရှိသည်။
သက္ကရေးကို ၁၈၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
သူ၏ဖခင်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သက္ကရေးသည် ခြောက်နှစ်သား အရွယ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့သွားရောက်၍ ပညာသင်ကြားသည်။
သူသည်လန်ဒန်မြို့ရှိချာတာဟောက် စာသင်ကျောင်းတွင် နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ကျောင်းတွင်စာကိုလည်း ဂရုမစိုက်၊ ကစားခုန်စား ဘက်တွင်လည်း စိတ်မဝင်စားခဲ့ချေ။
သို့ရာတွင်သက္ကရေးသည် ထိုအချိန်ကတည်းကပင် ကဗျာလင်္ကာများကို စပ်ဆိုရေးသားစပြုခဲ့၏။
၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် သက္ကရေးသည် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ် ထရင်နီတိီကောလိပ်ကျောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ပြီး ပညာသင်ကြား ခဲ့စဉ် စာဖတ်ခြင်းဖြင့်အချိန်ကို ကုန်လွန်စေခဲ့သည်က များသော်လည်း လူမှုပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေးလုပ်ငန်းများကို အထူးသဖြင့် ဝါသနာပါ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်တွင်တစ်နှစ် မျှနေပြီးနောက် သက္ကရေးသည်ကျောင်းမှ ထွက်ပြီးလျှင် ဥရောပတိုက်ရှိ နေရာအနှံ့အပြားသို့သွားရောက် လည်ပတ်လေသည်။
နောက်ဥပဒေပညာကိုလည်း လအနည်းငယ်ခန့်ဆည်းပူးခဲ့သေး၏။
သို့သော်လည်း အသက် ၂၁နှစ်အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ ထိုဥပဒေပညာကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပြီးလျှင် မိဘထံမှအမွေရလိုက်သော အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို စီမံအုပ်ချုပ်ကာ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
၁၈၃၃ခုနှစ်တွင် သက္ကရေးသည် 'နေရှင်နယ်စတင်းဒတ်' အမည်ရှိ သတင်းစာတစ်စောင်ကို ဝယ်ယူထုတ်ဝေခဲ့ရာ မကြာမီပင် ထိုသတင်းစာကိုပိတ်လိုက်ရသည်။
ထိုနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံပါရစ်မြို့တွင် ပန်းချီပုံဆွဲအတတ်ကိုလေ့လာသင်ကြား ပြန်၏။
သို့သော်လည်း ပန်းချီဆရာအလုပ်နှင့်ကြီးပွားနိုင်မည်မဟုတ်သည်ကို မကြာမီပင်သိမြင်လာသဖြင့် စာရေးခြင်းအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးမြူ နေထိုင်ရန် လန်ဒန်မြို့သိုပြန်လာခဲ့လေသည်။
သက္ကရေးသည်ဖရေဇာ၊ ပန့်ချစသောမဂ္ဂဇင်းများသို့ ရယ်ရွှင်ဖွယ်ပုံပြင်ဝတ္ထုများ၊ ဆောင်းပါး များကို ကလောင်အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးသားပေးပို့ခဲ့၏။
စာရေးစက သက္ကရေးသည် စာအဆင့်အတန်း မြင့်ရေးထက် ငွေကြေး ရရှိရေးကိုသာ အဓိကထားခဲ့လေသည်။
သက္ကရေးသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့စဉ်က ၁၈၃၆ခုနှစ်က အဇ္ဇဗဲလားရှောအမည်ရှိသောပြင်သစ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ သမီးသုံးယောက်ရရှိခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ဒုတိယသမီးမှာ အရွယ်မရောက်မီပင် သေဆုံးခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ သက္ကရေး၏ဇနီးသည်လည်း စိတ္တဇရောဂါဖိစီးနှိပ်စက်ခြင်းခံရရာ တတိယသမီးကို မွေးဖွားပြီးသည့်နောက်တွင် စိတ်မှာပိုမိုဖောက်ပြန်လာသဖြင့် စိတ္တဇဆေးရုံသို့ပို့ထားလိုက်ရလေသည်။
ဇနီးသည် မကျန်းမာနေစဉ်အတွင်း၌ပင် သက္ကရေး၏ လက်ရာများကို လူကြိုက်များလာသဖြင့် သက္ကရေးမှာ ဟာသ စာရေးဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားလာသည်။
၁၈၄၆ခုနှစ်တွင် သက္ကရေးသည် 'ဗင်နတီဖဲယား'ခေါ်ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ဆက်ရေးသားလိုက်ရာ လူကြိုက်များလှသဖြင့် သက္ကရေးသည် ထင်ရှားသောဝတ္ထုရေးဆရာကြီးဖြစ်လာသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သက္ကရေးသည် 'ပင်းဒင်းနစ်'အမည်ရှိ ဝတ္ထုကိုရေးသားထုတ်ဝေပြန်သည်။
ထိုဝတ္ထုတွင် သက္ကရေး၏ ဘဝအကြောင်းအဖြစ်အပျက်အမှန်များ ပါဝင်သည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
နောက်နှစ်နှစ်အကြာတွင် 'ဟင်နရီအက်စမွန်' ရာဇဝင်ဝတ္ထုကိုရေးသားထုတ်ဝေသည်။