kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာအမျိုးသားအမှန်တရားနှင့် တရားမျှရေးပါတီ (MNTJP) ကို ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ခွဲထွက်ခဲ့သည့် ဖုန်ကြားရှင်က တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်MNDAA ဖြစ်သည်။
စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင်ပင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့နှင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူညီစာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီးနောက် ကိုးကန့်ဒေသသည်ရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ (၁) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းအစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများအား တရားဝင်နီးပါး လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများကဆိုသည်။
ထင်ရှားသော ဘိန်းရာဇာတစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်က စစ်အစိုးရကပြုလုပ်ခဲ့သည့် အမျိုးသားညီလာခံကိုပင် တက်ခဲ့သူဟု ဖော်ပြခြင်းလည်းခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၂တွင်ကိုးကန့်ဒေသ ဘိန်းစစ်အတွင်း ဖုန်ကြားရှင်သည်ယန်းမျိုးဆက်တစ်ဦးဖြစ်သော ယန်းမိုလျန်ကို စစ်ရှုံးပြီး ကျိုင်းတုံသို့ပြေးသည်။
၁၉၉၄အရောက်တွင်ယန်မိုလျန်းကို ဘိန်းမှုဖြင့် ကူမင်းက ကွပ်မျက်သောအခါ ဖုန်ကြားရှင်သည်ကိုးကန့်သို့ ပြန်အခြေချလာခဲ့သည်။
တပ်မတော်နှင့်ဆက်ဆံရေးတောက်လျောက်ကောင်းမွန်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၉ စက်တင်ဘာတွင် MNDAA ကို နယ်ခြားစောင့်တပ်အဖြစ်ပြောင်းလဲရန် တပ်မတော် က ညွှန်ကြားခဲ့ပြီးနောက် လက်မခံသည့်အတွက် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားကာ ဖုန်ကြားရှင်သည် လောက်ကိုင်မှတဆင့်သားမက်ဖြစ်သူ ဦးစိုင်းလင်းရှိရာ မိုင်းလားမြို့တွင် ခိုလှုံခဲ့ခြင်းဖြင့်ဖုန်ကြားရှင်နှင့် စစ်ခေါင်းဆောင်များ၏ ဆက်ဆံရေးသည် တခန်းရပ်သွားခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဖုန်ကြားရှင်ဦးဆောင်သော ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့သည် ကုန်းကြမ်းဒေသရှိ ခမရ-၂၂၅တပ်ကို အင်အားအလုံးအရင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ရာ မြန်မာတပ်မှ အကျအဆုံးများခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာတပ်နှင့် ဖုန်ကြားရှင်ဦးဆောင်သော ကိုးကန့်တပ်တို့ တိုက်ပွဲများ အကြီးအကျယ်ဖြစ်ပွားကြသည်။
ထိုစဉ်ကမြန်မာစစ်တပ်မှ လေကြောင်းပစ်ကူများဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။
စစ်ပွဲကာလအတွင်းတွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းပစ်ခတ်သည့် ဒုံးလက်နက်လမ်းကြောင်းလွဲကာ တရုတ်ပိုင်နက်ထဲသို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး တရုတ်လူမျိုး ၄ ယောက် သေခဲ့သည်။
ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သတ်၍ တရုတ်က မြန်မာအား စစ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေး အရ ပြင်းထန်စွာသတိပေးခဲ့သည်။
MNDAA သည် ကိုးကန့်ဒေသ မြောက်ပိုင်းအစွန်ရှိ ဟုန်အိုင်ဒေသတွင် အခြေပြုနိုင်ခဲ့ပြီးနောက်ဖုန်ကြားရှင်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ စတင်ကာ MNDAA တွင် ပါဝင်တာဝန်မယူတော့ဘဲ၊ နာယက အဖြစ်သာ ရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်တွင်ကျရောက်သည့် ၎င်း၏ မွေးနေ့တွင် ဦးဖုန်ကြားရှင် သည် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တရုတ်ဘာသာဖြင့် နှုတ်ခွန်းဆက်စကား ပြောခဲ့သေးသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ဘဝနိဂုံး မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ် (MNDAA) ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဦးဖုန်ကြားရှင်သည် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ၁၆ရက် မနက် ၅ နာရီ ၄၀ မိနစ်အချိန်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း MNDAA ဌာနချုပ်တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားသည်။
ဦးဖုန်ကြားရှင်ကွယ်လွန်သွားခြင်းနှင့်ပတ်သတ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ထပ်တူထပ်မျှကြေကွဲဝမ်းနည်းရကြောင်း သဝဏ်လွှာပင် ပေးပို့ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရသည်။
ဖုန်ကြားရှင်ကို ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများက တိုင်းရင်းသားများအပေါ် တာဝန်ယူစိတ် ရှိသူ၊ မျိုးချစ်စိတ်ရှိသူ၊ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည့် မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်ယူထားကြကြောင်း တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်အရေး လေ့လာသူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇော မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
အစိုးရနှင့် အပစ်ရပ်လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း၁၀ဖွဲ့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (PPST)ကလည်း ဖုန်ကြားရှင်ကို ကိုးကန့်ပြည်သူလူထုနှင့်ကိုးကန့်နယ်မြေကို လုံခြုံစွာကာကွယ်ပေးပြီး၊လူမှုဘဝတိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဟု အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
ဘိန်းရာဇာတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြခံခဲ့ရသည့် ဖုန်ကြားရှင်ကို MNDAAကလည်း မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရာတွင် စွမ်းစွမ်းတမံဆောင်ရွက်ခဲ့သူဟု ဈာပနနာရေးကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဦးဖုန်ကြားရှင်ကွယ်လွန်သွားသော်လည်း MNDAA ၏ နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်များ၊ မူဝါဒများ အပြောင်းအလဲရှိမည်မဟုတ်ကြောင်း MNDAA က ပြောဆိုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အရေးကိစ္စထဲ ဦးဖုန်ကြားရှင်သည် အရေးပါအရာရောက်သည့် နေရာတစ်ခုတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်ကို ၂၀၂၂ မတ်လ၂၉ ရက်ကကျင်းပခဲ့သည့် ၎င်း၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဈာပနက အခိုက်အမာပြသခဲ့သည်။
အသွင်မတူ၊အမြင်မတူကြသည့် တပ်မတော်မှ ခေါင်းဆောင်များက ပေးပို့သော လွမ်းသူပန်းခွေများ၊စုံလင်စွာတက်ရောက်ခဲ့ကြသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ အထူးသဖြင့် ULA ဥက္ကဌ အာရက္ခတပ်‌တော် ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်နိုင်၏ ပြောစကားက ဦးဖုန်ကြားရှင်၏ ဂုဏ်သရေကို ပိုမိုထင်ပေါ်စေခဲ့သည်။
မှတ်စု ကိုးကား။
right|တစ်ခုက die ကနေ Intel 8742, an 8-bit microcontroller that includes a CPU ပြေးနေတယ် of RAM, of EPROM, နှင့် I/O တူညီသောချစ်ပ်အတွင်း thumbnail|မိုက်ခရိုနဲ့ကွန်ထရိုလာနှစ်ခု မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာ ဆိုသည်မှာကွန်ပျူတာစနစ် ကို အခြေခံသော ဒစ်ဂျစ်တယ် အီလက်ထရွန်နစ် ကွန်ထရိုလာ ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာကို အခြေခံ လော့ဂျစ်ဂိတ် များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
ဘူးလင်းဖော်ပြချက်များကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာဖြင့် မြန်နှုန်းမြင့်တွက်ချက်ပြီး အဖြေထုတ်ပေးနိုင်သည်။
တစ်ကိုယ်ရည်သုံး ကွန်ပျူတာများသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး ကိရိယာဖြစ်သကဲ့သို့ မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာသည်လည်း စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပါ သည်။
မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာသည် ပြင်ပတွင် တပ်ဆင်ထားသော Detector , Sensor နှင့် Command ပေးကိရိယာတို့မှ ပေးပို့သော အချက်ပြ (signal ) များကို လက်ခံရယူပြီး ၎င်း၏ အဖြေ( output ) ကို ထုတ်ပေးပါသည်။
၎င်းထုတ်ပေးလိုက်သော အဖြေ(output) များအတိုင်း ဝန်( load ) များက လိုက်နာ၍ အလုပ်လုပ်ကြရသည်။
မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာတွင် ပါဝင်တည်ဆောက်ထားသော အီလက်ထရွန်နစ်စနစ်သည် တစ်ကိုယ်ရည်သုံး ကွန်ပျူတာတွင် ပါဝင်သော အဓိက အီလက်ထရွန်နစ်စနစ်ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့မှာ CPU , Memory နှင့် I/O unit ကဲ့သို့ ဒစ်ဂျစ်တယ်အီလက်ထရွန်နစ် အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြသည်။
Program Memory သည်chip တွင် တစ်ခါတစ်ရံ NOR flash သို့မဟုတ် OTP ROM ပုံစံပါ ရှိသည်။
ကွန်ပျူတာနှင့်ကွာခြားချက်မှာ အထက်ပါ အဓိကအီလက်ထရွန်နစ် အစိတ်အပိုင်းများအား စီလီကွန် chip ပြားငယ်တစ်ခုတည်းမှာပင် Monolithic နည်းပညာသုံး၍စုပေါင်းတည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
သို့ပါ၍ single chip microcontroller ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ကွန်ပျူတာတစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်သည် ၎င်းကိုင်တွယ်တွက်ချက်နိုင်သော bit အနည်းအများပေါ်မူတည်ပါသည်။
အချို့သော မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာတို့၏ စွမ်းဆောင်နိုင် မှုသည်4 bits ကိုအသုံးပြုကြသည်။
clock rate ကြိမ်နှုန်းမှာ 4KHz ရှိသည်။
ပါဝါစားသုံးမှုမှာ မီလီဝပ် အနည်းသာ ရှိသည်။
Data information တစ်ခုကိုDigital 4 bits ဖြင့် စံနှုန်းပြု၍ တွက်ချက်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်။
ကွန်ပျူတာတွင်မူ 8 bits, 16 bits , 32 bits , 64 bits စသည့်ဖြင့် ကိုင်တွယ်ချက်နိုင်မှုစွမ်းရည် မြင့်မားကြသည်။
မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာကို စက်မှုယန္တယားကြီးများတွင် တပ်ဆင်ပေးခြင်းဖြင့် ၎င်းစက်ယန္တယားကြီးများလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုစွမ်းရည် ထက်မြက်စေသည်။
၎င်းပြင် အဝတ်လျှော်စက်၊အပူပေးစက်၊မိတ္တူကူးစက် နှင့် ကလေးကစားစရာစက်ရုပ်များကို အလိုအလျာက်လှုပ်ရှား နိုင်သည်။
ခေတ်မီဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာများ မီးဘေးကာ ကွယ်ရေးစနစ်များတွင်လည်း တပ်ဆင်အသုံးပြုကြသည်။
ထိန်းချူပ် ဌာန(Central Processing Unit ) CPU သည် မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာ၏ အဓိက တွက်ချက်ရေးအပိုင်းဖြစ်သည်။
၎င်းကို microprocessor ဟုလည်း ခေါ်ပါသည်။
CPU သည် မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာ စနစ်တစ်ခုလုံး၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ဆောင်ရွက်ချက်များ ဖော်ပြနိုင်မှု၊ တွက်ချက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို စီစဉ်ပေးမှု စသည့်တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ပါသည်။
CPU တွင် Logic function များကိုတွက်ချက်ရန် instruction set များကိုထည့်သွင်းပေးထားသည့်အပြင်၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော Arithmatic Logic Unit (ALU) ဖြင့် Data bit များကို Add လုပ်ခြင်း၊ Substract လုပ်ခြင်း၊ Multiply လုပ်ခြင်း ၊ Divide လုပ်ခြင်း၊ Shift rotate , Clear စသည်အားဖြင့်တို့ကို့ instruction set ၏ညွှန်ကြား ချက်အတိုင်း လျင်မြန်စွာ တွက်ချက်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်။
အများအားဖြင့် 250 KHZ clock frequency timer တစ်ပါးတည်း ထည့်သွင်းပေးထားသည်။
၎င်း timming frequency သည် မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာစနစ်တစ်ခုလုံး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ ဟန်ချက်ညီစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။
မှတ်ဉာဏ်(Memory) Memory သည် data bit များကို အီလက်ထရွန်နစ် ပုံစံဖြင့် မှတ်သားသိုလှောင်ထားနိုင်စွမ်း ရှိသည်။
CPU သည် binary digit (0) နှင့်(1) ကိုသာနားလည်တွက်ချက်နိုင်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အခြေအနေတစ်ခုတွင် လျှပ်စစ်ဗို့အား ရှိသည်/ မရှိသည်ကို ကိုယ်စားပြုပေးခြင်းသည် digit (0) သို့မဟုတ် (1) ဟုသတ်မှတ်ပါသည်။
၎င်း (0) နှင့် (1) နှစ်ခုကို Logic သင်္ချာနည်းအားဖြင့် Code များ စုပေါင်းဖော်စပ်ထားခြင်းဖြင့်ကွန်ပျုတာ နားလည်သော ဘာသာစကားဖြစ်လာသည်။
၎င်းကို ဒေတာ (data) များ ဟုခေါ်ပါသည်။
ဒေတာ များကို လိပ်စာ(address) နံပါတ်ပေး၍ တွင် သိုလှောင်ပါသည်။
မှန်ကန်သော လိပ်စာ နံပါတ်ပေးမှသာလျှင် memory တွင် ဒေတာဖတ်ခြင်း(Read) ၊ ဒေတာရေးခြင်း(Write) တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
ဒေတာ များသွားရာလမ်းကြောင်းကို data bus ဟုခေါ်ပြီး လိပ်စာ များသွားရာလမ်း ကြောင်းကို address bus ဟုခေါ်ပါသည်။
memory အမျိုးအစား နှစ်ခု ရှိသည်။
read-only memory နှင့် random access memory တို့ဖြစ်သည်။
အသွင်း၊အထုတ် ကိရိယာ ( Input /Output Unit ( I / O ) Port ) မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာနှင့် ပြင်ပစက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်များ( loads ) ကိုဆက်သွယ်ပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အဝင်ဒေတာဆစ်ဂနယ် နှင့် အထွက်ဒေတာဆစ်ဂနယ် တို့ကို ခွဲခြားပေး၍ မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာကို load circuit များနှင့် သဟဇာတဖြစ်အောင် ထိန်းကျောင်းဆက်သွယ်ပေးပါသည်။
မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာ၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု စက်ယန္တရားအတွက် ခလုပ်ဖွင့်လိုက်သည်နှင့် မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရောက် ရှိသွားသည်။
ထို်အခါ တွင် ထည့်သွင်းသိုလှောင်ထားသော ပရိုဂရမ်ကိုဖတ်ပါသည်။
ပရိုဂရမ်တွင် ရေးသွင်းထားသည့်များအတိုင်း စက်ပစ္စည်းများကို အလိုအလျောက်စစ်ဆေးပါသည်။
စစ်ဆေးမှုအားလုံးပြည့်စုံပါက ပြင်ပတွင်တပ်ဆင်ထားသော ဝန်(Load)များကို I / O port မှတဆင့် မောင်းနှင် ခွင့်ပြုပါသည်။
ဝန်(load) များ(စက်ယန္တရား)လှုပ်ရှားလည်ပတ်နေစဉ် step progress ကိုက အမြဲတမ်း စစ်ဆေးတွက်ချက်ပေးပါသည်။
ထို့သို့ စစ်ဆေးတွက်ချက်နိုင်ရန်အတွက် ပြင်ပယန္တရားတွင် တပ်ဆင်ထားသော sensor သို့မဟုတ် detector များကပေးပို့သည့် Data Signal များကို I / O port မှတဆင့် ဆက်တိုက် လက်ခံရယူသွားသည်။
မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာသည် သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်အစွမ်းထက်သော ဒစ်ဂျစ်တယ် အီလက်ထရွန်နစ်ကို အခြေခံသည့် ကွန်ထရိုလာပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
စက်မှုကုန်ထုတ် အီလက်ထရွန်နစ် - ဦးထွန်းသိန်း( ရေနံဓာတု ) ကိုးကား Category:နည်းပညာ။
ရဟိုင်းရပ်သည် မန္တလေးမြို့ရှိ အရပ်အမည် ဖြစ်သည်။
ရဟိုင်း ပေါ်ပေါက်လာပုံ ယွန်းယိုးဒယားဒေသမှ ပါလာသူများကို ယခုရွှေတချောင်းအနီး ရဟိုင်းအရပ်၌ ချထားခဲ့သည်။
အမည်အခေါ် ရွေ့လျားလာ၍ ရွာဟိုင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ ရေးကြလေသည်။
ရွှေတချောင်း တောင်ပိုင်း၌ မင်းသားစုအရပ်သည် ရှေးအခါက ယွန်းယိုးဒယား မင်းသားများကို ချထားပေးသောနေရာဟု သိရသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၁၈-၂၁ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် ရတနာပုံ မန္တလေးမြို့ကို တည်ထောင်၍ ပြည်သူတို့အား ရပ်ကွက်နေရာများ ချထား၍ အမရပူရမှ ရွှေ့ ပြောင်း အမရပူရမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသောအခါ မန္တလေးမြို့ကြီးသည် စည်ကားလာလေသည်။
ယွန်းယိုးဒယားလူမျိုး၏အနွယ်များ နေရာအရပ်သည် ရဟိုင်းအရပ်၊ မင်းသားစုအရပ်ဟုခေါ်ကြ၍ အိမ်-ဈေးများချထားသည်။
ယိုးဒယားဈေးဟု ဖြစ်လာလေသည်။
ယိုးဒယားအနွယ်များယုံကြည်ကိုးကွယ်သော ရာမနတ်ကြောင့် ရာမနတ်စင်ဝင်းအမည် ခေါ်ကြသည်။
ယွန်းတန်းဟူ၍လည်း ရှိသည်။
ဘုရားသုံးဆူ(၈၂-လမ်း လမ်း၃၀နှင့်၃၁-လမ်းကြား)သည်ပင် ယိုးဒယားဘုရား သုံးဆူဒေသမှ လူများ၏ဘုရားဖြစ်နိုင်သည်။
ဤသို့ဖြင့် ယွန်းဇင်းမယ်၊ လော၊ ယိုးဒယားမှပါလာသော အနွယ်တို့၏ပူဇော်ပသမှု ဓလေ့ထုံးစံတရပ်ဖြစ်သော သဲပုံစေတီများတည်ထားပူဇော်ကိုးကွယ်မှုကို ရွှေတချောင်းတလျှောက် ယိုးဒယားများနေထိုင်ခဲ့ရာ အရပ်၌ တွေ့ရှိရလေသည်။
ဦးမောင်မောင်တင်(မဟာဝိဇ္ဇာ)၏ သဲပုံစေတီပွဲ ကိုးကား Category:မန္တလေး။
အုတ်ခွက်စာ အုတ်ခွက်စာမှာ ရွှံစေးပြားပေဗတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ပုံနှိပ်၍ မီးဖုတ်ထားသော အုတ်ခွက်ဘုရား (မြေပုံဘုရားဟုလည်း ခေါ်ပါသည်။
) များ၏ အောက်ခြေနှင့် ကျောဘက်တို့တွင် ရေးထိုးလေ့ရှိသော ကုသိုလ်ရှင်၏ ဆုတောင်းစာများဖြစ်သည်။
ပုဂံခေတ်က အုတ်ခွက်စာများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
မောင်ခင်မင်(ဓနုဖြူ)၏ မြန်မာစကား မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ ပုဂံခေတ် ၁၊၁၊၁။
ချစ်စကုန်းအုတ်ခွက်စာများ ကိုးကား Category:စာပေ။
thumb| ရုပ်ကြွ စဉ့်ကွင်း စဉ့်ကွင်းစာမှာ စဉ့်ကွင်းခေါ် စဉ့်ရည်သုတ်ထားသော ရုပ်ကြွအုတ်ချပ်များတွင် ရေးထိုးထားသော စာများဖြစ်သည်။
ပုဂံခေတ်က ကုသိုလ်ရှင် အချို့သည် မိမိတို့ကောင်းမှု စေတီပုထိုးများကို ဇာတ်နိပါတ် သရုပ်ဖော်ရုပ်လုံးရုပ်ကြွအုတ်ချပ်များ (စဉ့်ကွင်းများ)ဖြင့် ပတ်ပတ်လည် စီခြယ်ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။
ထိုဇာတ်နိပါတ်အမည်နှင့် အမှတ်စဉ် ဇာတ်ညွှန်းများကို ရေးထိုးထားသော စာများသည် စဉ့်ကွင်းစာပင် ဖြစ်သည်။
မောင်ခင်မင်(ဓနုဖြူ)၏ မြန်မာစကား မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ ကိုးကား Category:မြန်မာစာပေ။
မင်စာ မင်စာမှာ ရှေးဂူဘုရား အတွင်းဘက်နံရံများတွင် မင်ဖြင့်ရေးထားသော စာများဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဝင် ဇာတ်နိပါတ်ပန်းချီသရုပ်ဖော်ပုံများကို ဖော်ညွန်းသော စာတမ်းများ၊ မူလကုသိုလ်ရှင်၏ ဆုတောင်းစာများ၊ နောက်ထပ်ဖြည့်စွက်ပြုပြင် မွမ်းမံသူတို့၏ ဖြည့်စွက်မှတ်တမ်းများ ထိုခေတ်က မွေးဖွားသူတို့၏ ဇာတာခွင်များ စသည်တို့ကို မင်စာများဖြင့် တွေရသည်။
မောင်ခင်မင်(ဓနုဖြူ)၏ မြန်မာစကား မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ ပုဂံခေတ် မင်စာ လောကထိပ်ပန် မင်စာများ ပုဂံမြို့ မင်းနန်သူရွာဝိနည်းဓိုရ်ဘုရားစု၌ ဘုရားနံပါတ် ၃၃၈အတွင်းရှိ မင်စာများ ဝိနည်းဓိုရ်ဘုရား မင်စာ ဥယျာဉ်ကြီးဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၅ ပုဂံမြို့ ဓမ္မရာဇကဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁၉ ဘုရားရပ်စောက် မင်စာ အနိမ့်ရွာ အရှေ့လှည့်ဂူဘရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၆ တရုတ်ပြေးဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၃၃ အနိမ့်ရွာ အရှေ့လှည့်ဂူဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၂၅ ပုဂံမြို့ သယမ္ဘူဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁၂ ပုဂံမြို့ လေးမျက်နှာဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၄ ပုဂံမြို့ တရုတ်ပြေးဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁၄ ပုဂံမြို့ ပိန္နဲဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁ ပုဂံမြို့ စူဠာမဏိဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၂၀ ပုဂံမြို့ မင်းနန်သူရွာမြောက်ဘက်အနီး တရုတ်ပြေးဘုရားမှ နံရံဆေးရေးစာများ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး တောင်ဘက်နံရံမှဗုဒ္ဓဝင် မင်စာများ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး တောင်ဘက်နံရံမှဇာတ်တော် မင်စာများ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး မြောက်ဘက်နံရံမှဗုဒ္ဓဝင် မင်စာများ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး မြောက်ဘက်နံရံမှ ဇာတ်တော် မင်စာများ ပင်းယခေတ် မင်စာ အနိမ့်ရွာ အရှေ့လှည့်ဂူဘုရားရှိမင်စာအမှတ်-၁၃ ပုဂံမြို့ ဓမ္မရံကြီးဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၉ ပုဂံမြို့ သယမ္ဘူဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၆ ပုဂံမြို့ လေးမျက်နှာဘုရားပျက်ရှိ မင်စာအမှတ်-၈ ပုဂံမြို့ မြောက်လှည့်ဂူ ၁၃ ရှိမင်စာအမှတ်-၃ ပုဂံမြို့ လေးမျက်နှာဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၃၆ ပုဂံမြို့ သမ္ဘူလဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၄၀ ပုဂံမြို့ စူဠာမဏိဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၁၇၅ ကိုးကား Category:စာပေ။
ပုရပိုက်စာ ပုရပိုက်စာမှာ ပုရပိုက်ပေါ်တွင် ကံ့ကူဆန်ခေါ် ကျောက်နုတံတစ်မျိုးဖြင့် ရေးသောစာဖြစ်သည်။
ပုရပိုက်ကို အများအားဖြင့် သစ် ခေါက်၊ ဝါးစသည်တို့နှင့် ပြုလုပ်ပီး ဘယ်ပြန်ညာပြန် အထပ်ထပ် အလွှာလွှာ တွန့်ခေါက်ထားသည့်အတွက် စာအုပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
ပုရပိုက်တွင် ကံ့ကူဆန်ဖြင့်စာများ၊ ရုပ်ပုံများ ရေးလေ့ရှိသည်။
မောင်ခင်မင်(ဓနုဖြူ)၏ မြန်မာစကား မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ ကိုးကား Category:စာပေ။
ခေါင်းလောင်းစာ ခေါင်းလောင်းစာမှာ စေတီပုထိုးများတွင် သွန်းလုပ်လှူဒါန်းသော သတ္ထုခေါင်းလောင်းများ၌ ရေးထိုးထားသောစာများဖြစ်သည်။
ကုသိုလ်ရှင်၏ အလှူမှတ်တမ်းများ ရေးထိုးလေ့ရှိသည်။
ခုနစ်ထွေအက ခုနစ်ထွေအက ဆိုသည် အက (၇)မျိုးကို တစ်လှည့်စီ ကရသော အကကို ခေါ်ဆိုသည်။
ဇော်က၊ ဘီလူးက၊ မျော‍က်က၊ ဝ‍န်က၊ အိုးစ‍ည်က၊ ဒိုးပ‍တ်က၊ ဗြော (သို့မဟု‍တ်) စ‍ည်တော်က ဟူသော အကခုန‍စ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဆိုရိုးစကား ဟူသည် အစဉ်အလာပြောဆိုခဲ့ကြသော မှတ်သားဖွယ်ရာ စကားဖြစ်သည်။
ဆိုရိုးစကားသည် ဥပမာခိုင်းနှိုင်းခြင်း မဟုတ်ပဲ ပြောလိုသည့်စကားနှင့် ပြောထွက်မည့်စကားလုံးမှာ ကာရံနဘေ ညီစွာပြောဆိုခြင်း နှင့် ရှေးအစဉ်အလာက ပြောဆိုခဲ့ကြသော စကားများကို သုံးစွဲခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ- ကရင်သားမွေး၊ ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေး ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည် ခေါက်ရှာငှက်ပျံ လောကဓံမြန်မာဆိုရိုးစကား၊ ၁၉၉၆၊ အောက်တိုဘာလ မြန်မာ့ဆိုရိုးစကားများ ကစားသမား စကားမတည် ကဆုန်၊ နယုန် ဆွေ့ဆွေ့ခုန် ကဆုန်အတွင်း၊ မြေသင်းပျံ့ပျံ့၊ မိုးနံ့နံ့ ကတညုတ ကတဝေဒီ ကရုဏာ လဟုနာဖြစ် ကရင်သားမွေး၊ ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေး ကလေးပါးစပ်မှာ အစား၊ ဈေးပါးစပ်မှာ စကား ကလေးရှက်တော့ ငို၊ လူကြီးရှက်တော့ ရယ် ကာလံဒေသံ၊ အဂ္ဂံဓနံ ကုရာနတ္ထိ ဆေးမရှိ ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အခြယ် ကုသိုလ်ရေစက် အဆက်မကွာ ကုသိုလ်လည်းရ၊ ဝမ်းလည်းဝ ကဲ့ရဲ့ ခုနစ်ရက်၊ ချီးမွမ်း ခုနစ်ရက် ကောဓော အတ္ထံ နဇာနာတိ ကံတူ အကျိုးပေး ကံထမ်းလာတာ မမြင်ရ၊ လှံထမ်းလာတာသာ မြင်ရ ကံမရှိ ဉာဏ်ရှိတိုင်းမွဲ ကံမဲ့သူ ရှာမှီး၊ ကံကြီးသူ ခံစား ဥစ္စာကံစောင့် ဥစ္စာကံပေး မရသေး၊ နှောင့်နှေးဗျာပါ မရှိရာ ဥစ္စာပျောက် ငရဲရောက် ဥစ္စာဖြို စားဖိုက ဥစ္စာမရှိ ကတိမတည် ဥစ္စာရှိသူ နှလုံးပူ ဥစ္စာဟူသည် မျက်လှည့်မျိုး၊ ပညာဟူသည် မြတ်ရွှေအိုး ဧည့်သည်ညဉ့်နက် အအိပ်ခက် အတ္တသမံ ပေမံ နတ္ထိ အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော အတ္ထော အက္ခရ သညာတော ဣတ္ထိယမူ ရူပကောင်းလျက် ဆံထုံးဖျက် ဣတ္ထိရူပံ ဓနံ ဣတ္ထိ ဝင်္ကံ၊ နဒီ ဝင်္ကံ အုတ် ကျစ် ကျော် အေး မန္တလေး အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ ဓာတ်ဖက်ပေ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော အိမ်ကြီးတော့ လောင်စာ၊ ကျောင်းကြီးတော့ သံသရာ အိမ်ထောင်မှု ဘုရားတည်၊ ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည် အိမ်မိုးချင်းဆက် ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့ အိမ်ရှိလျှင် မာလကာပင်ရှိရမည် အိမ်သာလို့ ဧည့်လာ အိမ်အိုတော့ ကျားကန်၊ လူအိုတော့ ပန်းပန် အုံတုံ ပဉ္စ၊ ကျွဲကော် ဆ၊ ဥသျှစ် ဧကေး၊ တင်လဲ ဒွေး နေတော့ ပျဉ်ထောင်၊ စားတော့ ချဉ်ပေါင် ရွှေကျောင်းပြောင်ပြောင်၊ဝမ်းခေါင်ခေါင် ကိုးကား Category:စာပေ။
ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်သည် မန္တလေးမြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ၏ အုပ်ချုပ်မှုတွင် ပါဝင်သောမြို့နယ် ဖြစ်သည်။
ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်တွင် မန္တလေးစက်မှုဇုန် တည်ရှိသည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ မန္တ​လေးမြို့ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်​ရေးအရ ၁၀.၁၂.၁၉၉၂တွင် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် ​ပေါ်​ပေါက်လာသည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား ​​မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၅၂မိနစ် ၃၀စက္ကန့်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၉၆မိနစ်အကြား၊ အ​ရှေ့​လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၀၅မိနစ် ၃၀စက္ကန့်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၀၈မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ ၂မိုင်၊ ​တောင်မှ​မြောက်သို့ ၄မိုင်ရှိပြီး ၉.၈၉စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်နှင့် အ​နောက်ဘက်တွင် အမရပူရမြို့နယ်၊​မြောက်ဘက်တွင် ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ညီညာပြန့်ပြူး​သော ​မြေပြန့်ဖြစ်ကာ ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၅၆​ပေတွင် တည်ရှိသည်။
ပရံ​တော်​ချောင်းသည် ​မြောက်မှ ​တောင်သို့ စီးဆင်း​နေသည်။
ထို့​နောက် ရှမ်း၊ကရင်၊ချင်း၊ရခိုင်၊ကချင်၊မွန်၊ကယား လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာ​နေကြသည်။
စီးပွား​ရေး ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်သည် စက်မှုဇုန်များတည်ရှိရာဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်းရှိလူများသည် ပြည်သူ့ဝန်​ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်အတွင်း စပါး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊​နေကြာ စသည်တို့အနည်းငယ် စိုက်ပျိုးသည်။
စက်မှုဇုန်များတွင် စက်ရုံ ၁၈၇ရုံ၊ အလုပ်ရုံ ၇၈၄ရုံ ရှိသည်။
အိမ်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်း​ ၂၁၈ခုရှိသည်။
​ဈေးများ စက်မှု ၁ တံခွန်တိုင် ချမ်းမြရွှေပြည် ပြည်ရန်​ကျော် စက်မှု ၂ ရတနာပုံ (စ) ရတနာပုံ (ဆ) ရန်​အောင် ရတနာပုံ (ဇ) ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး မန္တ​လေးမြို့၏ အကြီးဆုံးကားကွင်းဖြစ်သည့် ချမ်းမြရွှေပြည် (ကျွဲဆည်ကန်)ကားကွင်း တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်-မန္တ​လေးအမြန်လမ်း၏ မန္တ​လေးအဝင်မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
ပညာ​ရေး အ​ခြေခံပညာ အထက အထက်တန်း​ကျောင်း ၃​ကျောင်းရှိသည်။
အထက ၂၇ အထက ၃၂ အထက (စရပ်ကွက်) အထက (ခွဲ)/အလက အလက(ထ(ခွဲ)) ၂၀ အလက (ထ(ခွဲ)) ၂၃ အလက (ထ(ခွဲ)) ၂၄ အလက ၅ အလက ၂၅ အလက ၂၉ အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၇​ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး ပြည်နယ်အတွင်း အစိုးရ​ဒေသန္တရ​ဆေး​ပေးခန်းနှင့် တိုင်းရင်ဆးခန်း ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံများလည်းရှိသည်။
ရာဇဂြိုဟ်ပြည် () သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗီဟာပြည်နယ်၊ နာလန္ဒာခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
ရာဇဂြိုဟ်သည် ရှေးယခင်က မဇ္ဈိမတိုက်၌ ပါဝင်သော တိုင်းကြီး ၁၆ တိုင်းအနက် မာဂဓတိုင်း၏ ပထမဆုံး မြို့တော်ဖြစ်သည်။
စတင်တည်ထောင်သည့်နှစ်ကို မသိရသော်လည်း ဘီစီ ၁၀၀၀ ခန့်က ကြွေထည်ပစ္စည်းများကို မြို့တွင်းတွင် တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။
ရာဇဂြိုဟ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဂျိန်းဘာသာတို့အတွက် အထင်ကရနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အဇာတသတ်မင်းကြီးက အထောက်အကူပြုပြီး အသျှင်မဟာကဿပ ဦးဆောင်၍ ပထမအကြိမ်သင်္ဂါယနာကို ရာဇဂြိုဟ်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်နှင့် ရာသီဥတု ရာဇဂြိုဟ်သည် တောင်များပတ်လည်ဝိုင်းနေသည့် တောင်ကြားဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
ရေပူစမ်းများ ရှိခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆောင်းရာသီ အနားယူရာနေရာအဖြစ် စည်ကားသည်။
ထိုရေပူစမ်းများတွင် ရေချိုးပါက အရေပြားရောဂါများ ပျောက်ကင်းသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
ဝေဘာရတောင်ရှိ သတ္တပဏ္ဏိလိုဏ်ဂူမှာ ရာဇဂြိုဟ်ရေပူစမ်း စတင်ရာနေရာဖြစ်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူဘာသာများ၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
အခြားလည်ပတ်စရာနေရာတစ်ခုမှာ ရတနာဂီရိတောင်ဖြစ်ပြီး တောင်ထိပ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ လာရောက်တည်ထားသော ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီ နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများ တည်ရှိသည်။
ရာဇဂြိုဟ်၏ အပူချိန်မှာ အမြင့်ဆုံး ၄၀° စင်တီဂရိတ်၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၀° စင်တီဂရိတ်ရှိကာ ဆောင်းရာသီတွင် အမြင့်ဆုံး ၂၈° စင်တီဂရိတ်နှင့် အနိမ့်ဆုံး ၆° စင်တီဂရိတ်ခန့် ရှိသည်။
မိုးရေချိန်မှာ ဇွန်လလယ်မှ စက်တင်ဘာလလယ်အထိ ၁,၈၆၀ မီလီမီတာ ဖြစ်လေသည်။
အောက်တိုဘာလမှ မတ်လအထိမှာ ပူနွေးခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုဖြစ်သည်။
လူမှုပထဝီ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရာဇဂြိုဟ်၏ လူဦးရေမှာ ၄၁,၅၈၇ ယောက်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသား ၅၄ % နှင့် အမျိုးသမီး ၄၇ % ဖြစ်သည်။
ရာဇဂြိုဟ်၏ ပျမ်းမျှစာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာ ၅၂ % ဖြစ်ကာ အမျိုးသားစာတတ်မြောက်နှုန်း ၆၁ % နှင့် အမျိုးသမီး စာတတ်မြောက်နှုန်း ၄၁ % ဖြစ်သည်။
လူဦးရေ၏ ၁၉ % မှာ အသက်ခြောက်နှစ်အောက်များ ဖြစ်ကြသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်းများအရ ရာဇဂြိုဟ်သည် အင်ပါယာများ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အရေးပါနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်နိုင်သည့်နေရာများမှာ အဇာတသတ်မင်း အုပ်စိုးစဉ်က ကျန်ရစ်သော ရှေးမြို့ရိုးဟောင်း၊ ဗိမ္မိသာရအကျဉ်းထောင်၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၊ ရတနာဂီရိတောင်၊ သတ္တပဏ္ဏိလိုဏ်ဂူ၊Middle Land, Middle Way: A Pilgrim's Guide to the Buddha's India, Shravasti Dhammika, Buddhist Publication Society, 1992 p. 98 နှင့် တောင်ငါးလုံးထိပ်ရှိ ဂျိန်းဘုရားကျောင်းများ ဖြစ်သည်။
left|Brahmakund ရေပူစမ်းတွင် ရေချိုးနေကြသော ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များ ရာဇဂြိုဟ်သည် ဒေသအခေါ် Brahmakund ဟုခေါ်သည့် ရေပူစမ်းများကြောင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။
ယင်းရေပူစမ်းမှာ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တို့၏ အထွတ်အမြတ်နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
နောက်နေရာတစ်ခုမှာ Vishwa Shanti Stupa အမည်ရှိ ၁၉၆၉ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီဖြစ်သည်။
အကြမ်းဖက်မှုများရပ်တန့်ရန်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးပြန့်ပွားစေရန် ရည်ရွယ်၍ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် စေတီပေါင်း ၈၀ တည်ထားခဲ့သည့်အနက် တစ်ဆူအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
right|ဝေဠုဝနရှိ ဝါးပင်များ ဝေဠုဝန လူလုပ်သစ်တောဘေးတွင် ဂျပန်ဘုရားကျောင်းတည်ရှိသည်။
ဗိမ္မိသာရမင်းကြီး၏ကောင်းမှုဖြစ်သော ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်သည်လည်း ထိုနေရာတွင် တည်ရှိသည်။
ခေမာမိဖုရားကို ချေချွတ်ရာအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျောင်းဆောင်တစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားသည်။
ရှဉ့်နက်တို့ကို အစားကျွေး၍ ဘေးမဲ့ပေးရာ ကလန္ဒကရေကန်လည်း ရှိသည်။
အဂ္ဂသာဝကကြီးနှစ်ပါး အပါအဝင် ရဟန္တာ(၁၂၅၀)ပါးတို့ကို ဩဝါဒပါတိမောက်တရားတော် ဟောကြားတော် မူသောနေရာ၌ ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ တည်ထားသည်။
အလောင်းတော်ဘဝက ဗိမ္မိသာရမင်းကြီးကို ပေးထားတော်မူခဲ့သော ကတိအတိုင်း ဘုရားဖြစ်ပြီးနောက် ရဟန္တာအပါး တစ်ထောင်ခြံရံလျက် ရာဇဂြိုဟ်မြို့သို့ အဦးဆုံးကြွတော်မူခဲ့သည်။
ဗိမ္မိသာရမင်းနှင့် နောက်ပါအခြံအရံ တစ်သိန်းတစ်သောင်းတို့ သောတာပန်တည်ပြီးနောက် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်ကို ရေစက်ချလှူဒါန်းသည်။
ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်ကြီးသည် သာသနာတော်အတွက် အရေးပါလှသော နေရာဌာနဖြစ်လာခဲ့သည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာအလောင်း ဥပတိဿနှင့် အရှင်မောဂ္ဂလာန်အလောင်း ကောလိတ ပရဗိုဇ်တို့လည်း အခြံအရံ (၂၅၀)နှင့်အတူ သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်လာကြပြီး အဂ္ဂသာဝကကြီးများအဖြစ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
တပို့တွဲ လပြည့်နေ့၌ (၁၂၅၀)သောရဟန္တာများအား ဩဝါဒပါတိမောက်တရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ရာဇဂြိုဟ်မြို့မှ ထင်ရှားသော အမျိုးကောင်းသားများလည်း သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်။
ရဟန်းပြုလာသူတို့ များပြားလှ သဖြင့် သာသနာတော်ကို မကြည်ညိုသူတို့က “ရဟန်းဂေါတမဟာ မျိုးဆက်ပြတ်အောင် ပြုလုပ်နေတယ်။
မုဆိုးမဖြစ်အောင် ပြုလုပ်နေတယ်” ဟုပင် စောင်းမြောင်းပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
အလှမာန်ယစ်နေသူ ခေမာမိဖုရားပင်လျှင် ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာယူရပြီးနောက် ဘိက္ခုနီပြုကာ ပညာအရာ၌ ဧတဒဂ်ရသော အဂ္ဂသာဝိကာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ရာဇဂြိုဟ်၌ ဘုရားရှင်သည် (၅)ဝါသီတင်းသုံး၍ ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူခဲ့ပြီး သာဝတ္ထိပြီးလျှင် သာသနာတော် အတွက် အလွန်အရေးပါသော နေရာဌာနဖြစ်ခဲ့သည်။
တောင်ငါးလုံး၏ အပြင်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်ခေတ်က ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ရာဇဂြိုဟ်မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း တည်ရှိသည်။
အဇာတသတ်မင်း၏ မြို့သစ်နှင့် ကပ်လျက်ဖြစ်သည်။
သတ္တပဏ္ဏိလိုဏ်ဂူမှာ ဝေဘာရတောင်တွင် တည်ရှိကာ ဗိမ္မိသာရမင်းကြီး၏ ရွှေဘဏ္ဍာတိုက်ဟု ဆိုကြသလို ပထမသင်္ဂါယနာတင်ရာ နေရာဖြစ်သည်ဟုလည်း အဆိုရှိသည်။
ဘုရားရှင်၏ ဓာတ်တော်များကို အရှင်မဟာကဿပ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ အဇာတသတ်မင်းက မဏိယာမတ်တွင် လျှို့ဝှက်စွာ မြှုပ်နှံခဲ့သည်။
စာပေအရ မြေအောက်သို့ အတောင်(၈၀)ခန့် တူးပြီး ဓားစက်လှံစက် များဆင်၍ ခမ်းနားကြီးကျယ်စွာ မြှုပ်နှံခဲ့ပြီး အသောကမင်းကြီးလက်ထက်တွင် ပြန်လည်တူးဖော်ကာ ဓာတ်တော်များကို စေတီပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင် တည်ထားခဲ့သည်။
ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ခြေတွင် ဆရာဇီဝကလှူဒါန်းခဲ့သော သရက်ဥယျာဉ် ကျောင်းတော်ရာ တည်ရှိသည်။
ဖခင်ကို လုပ်ကြံခဲ့သော အဇာတသတ်မင်းသည် နောင်တစိတ်ဖြင့် ပူလောင်နေသဖြင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ည ညီလာခံကျင်းပခိုက် မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်ကို သွားရောက်ဖူးမြော်ရပါမည်လဲဟု အမတ်များကို မေးမြန်းခဲ့သည်။
ဆေးဆရာကြီးဇီဝက၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ ဆင်အစီးပေါင်း (၅၀၀)ဖြင့် ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်ဖူးမြော်သည်။
ဘုရားရှင်က တန်ဆောင်းဝန်း၏ အလယ်တိုင်ကိုမှီ၍ အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ ရဟန်း သံဃာအပေါင်းခြံရံကာ ထိုင်နေသည်။
ရဟန်းသံဃာ(၁၂၅၀)ထိုင်နေပါလျက် ဘာသံမှမကြားရဘဲ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက် နေပုံကို အဇာတသတ်မင်း မြင်ရသောအခါ သဒ္ဓါတရားများဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဥဒါန်းများ ကျူးရင့်သည်။
ဘုရားရှင်ထံ ရဟန်းပြုရခြင်း၏အကျိုးကို မေးမြန်းလျှောက်ထားသဖြင့် သာမညဖလသုတ် ကို ဟောကြားတော်မူသည်။
သာမညဖလသုတ်ကို နာကြားရပြီးနောက် သာသနာတော်ကို လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲကြည်ညိုလာခဲ့ပြီး ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံပြီးသောအခါ ပထမသင်္ဂါယနာတင်ပွဲ အထမြောက်အောင် စီစဉ်ပေးနိုင်သော သာသနာ့ဒါယကာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ထိပ်တွင် သဘာဝကျောက်လိုဏ်ဂူဖြစ်သော အရှင်သာရိပုတ္တရာလိုဏ်ဂူ တည်ရှိသည်။
ထိုနေရာမှ ဆက်၍တက်သွားလျှင် ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သော ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်ရာသို့ ရောက်ရှိသည်။
ထိုနေရာ၌ ဘုရားရှင်သည် အာဋာနာဋိယသုတ်၊ မဟာဂေါဝိန္ဒသုတ် အစရှိသော သုတ္တန်ဒေသနာတော်များကို ဟောကြားတော် မူခဲ့သည်။
ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်ရာအောက်နားရှိ လိုဏ်ဂူငယ်သည် အရှင်အာနန္ဒာ၏ လိုဏ်ဂူဖြစ်သည်။
ေအာင္သိဒၶိ: February 2015 ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ဗီဟာပြည်နယ် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးရေး ကော်ပိုရေးရှင်း - ရာဇဂြိုဟ် Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွတ်အမြတ်နေရာများ Category:ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ။
ရာဇဂြိုဟ်(အိန္ဒိယ) ရာဇဂြိုဟ်(မြန်မာ)။
တယ်ရီ ဖောက်(စ်) (Terry Fox) သည် ကင်ဆာသုတေသနအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ လူ့လောက ကောင်းကျိုးသယ်ပိုးခဲ့သူ၊ ကနေဒါနိုင်ငံသား အားကစားသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက် တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် အစားထိုး တပ်ဆင်ထားသော ခြေထောက်အတု တစ်ဖက်ဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံ အနှံကို ဖြတ်သန်းကာ ကင်ဆာရောဂါ သုတေသန လုပ်ငန်း အတွက် ရန်ပုံငွေများ ရရှိရန် နှင့် ကင်ဆာအကြောင်းကို လူများ သတိပြုမိစေရန် မာရသွန်ပြေးပွဲ တစ်ခု စတင်ပြေးခဲ့သည်။
သူ၏ကင်ဆာဝေဒနာ ဆိုးရွားစွာ ပျံ့နှံ့လာမှုကြောင့် ၁၄၃ ရက် နှင့် ၅၃၇၃ ကီလိုမီတာ (၃၃၃၉ မိုင်) ရောက်အပြီးတွင် အသက် သေဆုံးသွားခဲ့သော်လည်း သူ့အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှု မာရသွန်ပြေးပွဲသည် ကမ္ဘာအနှံ့တွင် အစဉ်အလာ တစ်ခု အဖြစ် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျင်းပခဲ့ကြသည်။