kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စီမံခန့်ခွဲမှု ညံ့ဖျင်းခြင်း၊ ခေတ်မီ စက်ကိရိယာများ အသုံးပြုနိုင်မှု အားနည်းခြင်း၊ စံမမီသော ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုခြင်း၊ ဖြစ်နိုင်ခြေအပေါ် လျှော့ပေါ့တွက်ဆခြင်း၊ မိုင်းလုပ်သားများ အသိပညာ ဗဟုသုတနည်းပါးခြင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာရေးကိုသာ ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ခြင်း စသောအချက်များသည် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ သတ္တုတွင်းအချို့ကို မြေပြိုကျမှု ဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားများ ဖြစ်ကြသည်။
ဥမင်လိုဏ်ခေါင်း မြေပြိုခြင်း ရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းများ ဖောက် လုပ်သည့်အခါ တောတောင်အထပ်ထပ် ကိုပတ်၍ ဖောက် လုပ်ခြင်းထက်တောင်အချို့ကို ဥမင်လိုဏ် ခေါင်းဖောက် ၍ ဆောင်ရွက်ခြင်းက ပိုမိုထိရောက်သည့် အားလျော်စွာ လမ်းစီမံကိန်းအချို့၌ ဥမင် လိုဏ်ခေါင်း ဖောက်လုပ်မှုက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပါဝင်နေလေ့ရှိသည်။
ဖောက်လုပ်ထား သည့် ဥမင်၏အပေါ်နှင့် ဘေးပတ်လည်ရှိ မြေသားများသည် လိုဏ်ခေါင်းဖောက်ရာ၌ အသုံးပြုသည့် ဧရာမ လွန်သွားစက်ကြီးများ၏ တုန်ခါမှုဒဏ်ကြောင့် အတွင်း၌ လှိုက်၍ အက်ကွဲနေခဲ့လျှင် တစ်ချိန်ချိန်၌ ဥမင် လိုဏ်ခေါင်း မြေပြိုကျမှုဖြစ်ပွားလာနိုင်သည်။
တံတားချဉ်းကပ်လမ်း မြေပြိုခြင်း မြစ်ချောင်းများကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ရန် တံတားများ တည်ဆောက်ကြရာ၌ တံတားချဉ်းကပ် လမ်းများကိုလည်း တစ်ပါတည်း တည်ဆောက်ကြရသည်။
မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ထုထည်ပမာဏ အလွန်များသော မြစ်ရေ၊ ချောင်းရေများ တစ်ဟုန်ထိုး စီးဆင်းသည့်အခါ တံတားရေလယ်တိုင်များ၏ ကြံ့ခိုင်မှုကို ထိပါးလျော့ကျ စေသည့်အတွက် တုန်ခါလှုပ်ယမ်းလာသော တံတားကြောင့် ချဉ်းကပ်လမ်းမြေသားများ ပြိုကျမှု ဖြစ်ပွားတတ်သည်။
စီမံကိန်းလုပ်ငန်းခွင်အတွင်း မြေပြိုခြင်း အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံများဆောက်လုပ်ခြင်း၊ စက်ရုံကြီးများဆောက်လုပ်ခြင်း၊ မွေးမြူရေးကန်များ ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ ရေနံနှင့်ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း တူးဖော်ခြင်း၊ ရွှေတူးဖော်ခြင်း၊ ကျောက်မျက်တူးဖော်ခြင်း၊ ကျောက်မီးသွေးတူးဖော်ခြင်း စသော စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများတွင် တူးဆွဖော်ထုတ်ထားသော မြေစိုင်မြေခဲများကို သင့်လျော်ရာ နေရာတစ်ခုခုသို့ ပို့ဆောင်၍ စုပုံထားလေ့ရှိကြသည်။
နှစ်ကာလကြာမြင့်၍ မြေသားအစုအပုံကြီးဖြစ်လာ သည့်အချိန်၌ မြေပုံပေါ်၌နေအိမ် ဆောက်လုပ်နေထိုင် ခြင်း၊ မြေသယ်ယာဉ်များက မြေပုံပေါ်တက်ရောက်၍ တူးဆွမြေများကို ထပ်မံစုပုံခြင်း၊ မြေကော်စက်များဖြင့် မြေပုံပေါ်မှမြေသားများကိုသယ်ယူရွှေ့ပြောင်းခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်သည့်အခါ ကျစ်လျစ်သိပ်သည်းမှု မရှိသော မြေသားများ ပြိုပျက်ကျဆင်းပြီးမြေပြိုမှု ဖြစ်ပွားတတ်သည်။
အလားတူပင် အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများ အတွက် အုတ်မြစ်ချသည့်အခါများ၌လည်း မြေအား စမ်းသပ်မှုကိုစနစ်တကျ မပြုလုပ်ဘဲ အဆောက်အအုံ အလျင်အမြန် ပြီးစီးရေးကိုသာ ရှေ့တန်းတင်ခဲ့သည့်အတွက်၊ အောက်ခံမြေသား ပြိုကျနိမ့်ဆင်းမှုဖြစ်ပေါ်ပြီး အဆောက်အအုံ ယိုင်နဲ့ခြင်း၊ အက်ကွဲခြင်း၊ ပြိုကျခြင်းများနှင့် ကြုံတွေ့ကြရလေ့ရှိသည်။
စီမံကိန်းတာဝန်ခံများ အရည်အချင်းမပြည့်ဝခြင်း၊ နည်းပညာအဆင့်နိမ့်ခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းခြင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်ကျွမ်းကျင်မှုမရှိခြင်း၊ ခေတ်မီစက်ပစ္စည်း ကိရိယာများကို အသုံးမပြုခြင်းစသော အကြောင်းတရား များသည် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းခွင်များအတွင်း၌ မြေပြိုမှုကို ဖြစ်ပွားလာစေနိုင်သည်။
ကာကွယ်ခြင်း မြေပြိုခြင်းမဖြစ်ပွားရလေအောင် လူ့ပယောဂများကို ခြွင်းချက်မရှိ ရာနှုန်းပြည့် လျှော့ချကြရမည်ဖြစ်သလို သဘာဝဖြစ်စဉ်ကြောင့် မြေပြိုခြင်းများကိုလည်း တတ်နိုင်သမျှ ကာကွယ်တားဆီးကြရန် လိုအပ်သည်။
မြေပြိုခြင်းမှ ကြိုတင်ကာကွယ်တားဆီးနိုင်သော နည်းလမ်းကောင်းတစ်ရပ်မှာ နှစ်ရှည်သစ်ပင်ကြီးများကို လူတို့ အခြေချနေထိုင်ရာ မြို့ရွာများ၏ အနီးတစ်ဝိုက်၌ စနစ်တကျ စိုက်ပျိုးထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
နှစ်ရှည်သစ်ပင်ကြီးများသည် အပင်အရွယ်အစားနှင့် အပင်အသက်တို့အလိုက် အပင်ပတ်လည်တစ်ဝိုက် ပေပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ မြေသားလွှာများကို ကျစ်လျစ်အောင် ကုတ်ယူထိန်းသိမ်းပေးထားနိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။
ထိုမျှမက မြေဆီလွှာ တိုက်စားခံရခြင်းကိုလည်း ကောင်းစွာ ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြသလို အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ စီးဆင်းဝင်ရောက် လာသော ရေထုကြီးကိုလည်း ဟန့်တားဆီးကာပေးနိုင်သဖြင့် လူနေမြို့ရွာများ၌မြစ်ရေ ချောင်းရေများကြောင့်ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံဖြစ်ခြင်း ကို နှောင့်နှေးကြန့်ကြာအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။
ထုထည်ပမာဏအလွန်ကြီးမားသော ရေထုကြီး ကြောင့် နေအိမ်အဆောက်အအုံများနှင့် အပင်ငယ်၊ အပင်လတ်များက လွယ်လင့်တကူ ရေစီးနှင့်မျောပါ သွားနိုင်သော်လည်း အရွယ်အစားကြီးမားသောနှစ် ရှည်သစ်ပင်ကြီးများကမူ အမြစ်ကကျွတ်ပြီး ရေစီးကြောင်းနှင့် လိုက်၍ မျောပါသွားရန် အလွန်ခဲယဉ်းသည်။
သို့ဖြစ်၍ လူနေမြို့ရွာများအတွင်းနှင့် အနီးတစ် ဝိုက်၌ နှစ်ရှည်ပင်ကြီးများကို စနစ်တကျ ရှင်သန်အောင် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ရှိပြီးသား နှစ်ရှည်ပင်ကြီးများကို မည်သည့်အကြောင်းနှင့်မျှ ခုတ်လှဲဖြိုဖျက်မှု မပြုကြခြင်းအားဖြင့် သဘာဝဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဖြစ်ရသော မြေပြိုခြင်းကို အတိုင်းအတာတစ်ရပ်အထိ ဟန့်တားနိုင်ကြမည် ဖြစ်သည်။
စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာန () သည် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဆန်စပါးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးစီမံကိန်းအဖွဲ့အား ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ကောက်ပဲသီးနှံရောင်းဝယ်ရေးအဖွဲ့ ဟုလည်းကောင်း၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ကောက်ပဲသီးနှံရောင်းဝယ်ရေးအဖွဲ့ ဟုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာကိုင်းကျွန်းနှင့်ဥယျာဉ်ခြံမြေထွက်ကုန်ပစ္စည်း ကုန်သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဟုလည်းကောင်း ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ လက်ထက်တွင် ဆန်စပါးရောင်း ဝယ်ရေးလုပ်ငန်းကို နိုင်ငံတော်ကိုယ်စား လယ်ယာကိုင်းကျွန်းနှင့် ဥယျာဉ်ခြံမြေ ထွက်ကုန်ပစ္စည်းကုန် သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းက ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်လ အထိ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ မှစ၍ မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေး(ကုန်သွယ်လယ်ယာ-MAPT)အမည်ဖြင့် ဆက်လက် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဒေသတွင်းကုန်သွယ်မှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးဆိုင်ရာသုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ ကုန်သွယ်မှုသတင်း၊ ဈေးကွက်သတင်းအချက်အလက်များအား စုဆောင်းတည်ဆောက်ဖြန့်ဝေခြင်းလုပ်ငန်းများကို တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးတွင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ ကုန်သွယ်စီးပွား တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန် ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးကို ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးဦးစီးဌာနအမည်ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းများအပြင် စားသုံးသူအကာအကွယ်ပေးရေးဥပဒေ အရ စားသုံးသူအခွင့်အရေးများကို ထိရောက်စွာကာကွယ်နိုင်သောလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက် နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ်(၂/၂၀၁၅)ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေး၏ သဘောတူ ခွင့်ပြုချက်အရ ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးနှင့် စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနဖြင့် ဌာနခွဲ(၉)ခု၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် (၁၄)ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနအား ဌာနကြီး(၆)ခု၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်(၁၄)ခု၊ ခရိုင်(၃၁)ခု တို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ စီမံရေးရာဌာနခွဲ ငွေစာရင်းဌာနခွဲ မူဝါဒလေ့လာရေးနှင့်စီမံကိန်းစာရင်းအင်းဌာနခွဲ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် အရည်အသွေးစီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ စားသုံးသူရေးရာဌာနခွဲ ထုတ်ကုန်လုံခြုံစိတ်ချရမှုဌာနခွဲ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး(၁၄)ရုံးနှင့် နေပြည်တော်ဦးစီးမှူးရုံး ဒုတိယပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး(၃)ရုံးနှင့် ခရိုင်ဦးစီးမှူးရုံး(၃၁)ရုံး ရည်ရွယ်ချက်၊ မျှော်မှန်းချက်၊ ရည်မှန်းချက်တာဝန်များ ရည်ရွယ်ချက် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဖြင့်စားသုံးသူအခွင့်အရေးများ သိရှိစေရန်။
လုပ်ငန်းရှင်များ၏ တာဝန်နှင့်အခွင့်အရေးများသိရှိစေရန်။
နစ်နာဆုံးရှုံးမှုများအတွက် လွယ်ကူလျင်မြန်စွာတိုင်ကြားနိုင်စေရန်။
ဘေးအန္တရာယ်ရှိသော ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများအား သိရှိရှောင်ကြဉ် နိုင်ရန်နှင့် သတင်းပေးပို့နိုင်ရန်။
ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်ရန်။
မျှော်မှန်းချက်- စားသုံးသူများလုံခြုံစိတ်ချရမှုရှိစေရန်။
ရည်မှန်းချက်တာဝန်များ စားသုံးသူအခွင့်အရေးနှင့် စားသုံးသူအကျိုးစီးပွားကာကွယ်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ကုန်များလုံခြုံစိတ်ချရမှု ရှိစေရေးဆောင်ရွက်ရန် ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ၏ အရည်အသွေးစီမံခန့်ခွဲမှု သုတေသနဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရန် ပြည်တွင်းကုန်သွယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာန () သည် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ စီးပွားရေးမူဝါဒများအရ ကုန်သွယ်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်းများကို ပြန်ကျုံ့ကာ အောက်ပါအတိုင်း စီးပွားရေးဆန်ဆန် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းဆောင် ရွက်ခဲ့သည် - (က)ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန (ခ)ကုန်သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း ၁၁ ခုနှင့် ယင်းတို့၏ လုပ်ငန်းစု၊ လုပ်ငန်းခွဲများ၊ ဆိုင်များနှင့် စက်ရုံအလုပ်ရုံများ။
ယခင်ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာမှ ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနနှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း ၁၁ ခုအား ဝန်ကြီးရုံး၊ ကုန်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ ရောင်းဝယ်ရေး ၆ ခုနှင့် လုပ်ငန်း ၄ ခုတို့ဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တဖန် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစ၍ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအမည်မှ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ယနေ့အထိ အမည်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ဝန်ကြီးရုံး၊ ကုန်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနနှင့် မြန်မာ့လယ်ယာ ထွက်ကုန် ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကုန်ရောင်းဝယ်ရေးနှင့်လုပ်ငန်း ၈ ခုအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သော ဆန်စပါး မူဝါဒအသစ်အရ မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးကို နိုင်ငံတော် လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းကာ နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် ချမှတ်ပေးထားသည့် မူဝါဒများနှင့်အညီ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ်(၂/၂၀၁၅)၏ သဘောတူညီချက်အရ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို အောက်ပါအတိုင်း ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်- (က) ဝန်ကြီးရုံး (ခ) ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန (ဂ) စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာန (ဃ) မူပိုင်ခွင့်ဦးစီးဌာန (င) မြန်မာကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနသည် ကုန်းလမ်း၊ ပင်လယ်ရေကြောင်းနှင့် လေကြောင်းတို့မှ တင်ပို့ တင်သွင်းသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်သွင်းကုန် ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်သည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဒေသတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု၊ ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ရုံးချုပ် (က) စီမံရေးရာဌာနခွဲ (ခ) ငွေစာရင်းဌာနခွဲ (ဂ)ပို့ကုန်/သွင်းကုန်လုပ်ငန်းဌာနခွဲ (ဃ)ကုန်သွယ်မှုမူဝါဒဌာနခွဲ (င)စီမံကိန်းနှင့်စာရင်းအင်းဌာနခွဲ (စ)ဌာနတွင်းလုပ်ငန်းနှင့်စာရင်းစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ (ဆ)နယ်စခန်းများညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးဌာနခွဲ (ဇ)WTO နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်မှုနှင့်ဆက်နွယ်နေသောအဖွဲ့အစည်းများဌာနခွဲ (ဈ)နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေးဌာနခွဲ (ည)ဒေသတွင်းစီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဌာနခွဲ (ဋ)သတင်းအချက်အလက်နှင့်နည်းပညာဌာနခွဲ (ဌ)ယှဉ်ပြိုင်မှုမူဝါဒဌာနခွဲ (ဍ)ကုန်သွယ်မှုပညာပေးရေးဌာနခွဲ နယ်ရုံးများ (က)ကုန်သွယ်ရေးဇုန်(၂)ခု (ခ)နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်း(၁၇)ခု (ဂ)ပို့ကုန်သွင်းကုန်ရုံး (၄) ခု (ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မြစ်ကြီးနား၊ ကျိုင်းတုံ) အခြားရုံးများ အထူးစီးပွားရေးဇုန်ရုံး (သီလဝါ၊ ထားဝယ်၊ ကျောက်ဖြူ) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
မြန်မာကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ () သည် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အခြားနိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့များနည်းတူ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် စဉ်အမည်တာဝန်ကာလတာဝန်သက်တမ်း၁။
ဒေါက်တာထိန်လင်း၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ - ယနေ့အထိ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
သံတော်ကြားနတ် (ရေဗျနတ် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်) သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း သံတော်ကြားနတ်သည် မင်းခေါင်၏ အတွင်းဝန် ဖြစ်သည်။
ရှင်ဘုရင်အတွက် စံပယ်ပန်းများကို တောထဲ၌ ခူးနေစဉ် မြွေကိုက်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရာမှ သံတော်ကြားနတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရုပ်တုပြုလုပ်ခြင်း သံတော်ကြားနတ်သည် နန်းတွင်းအဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး ယပ်တောင်ကို ကိုင်ထားကာ ကြာပလ္လင်ထက်တွင် စံမြန်းနေဟန် ဖြစ်သည်။
ရွှေစစ်ပင် သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း ရွှေစစ်ပင်သည် စောမွန်နစ်၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး လှိုင်းတက်မြို့စားဖြစ်သည်။
မြို့စားတစ်ဦး၏ သားတော်ဖြစ်သည့် "ကျောက်သင်" ဆိုသူသည် ပုန်ကန်သဖြင့် ရွှေစစ်ပင်ကို သွားရောက်ကာ နှိမ်နင်းခိုင်းခဲ့သည်။
သို့သော် သွားရောက်တိုက်ခိုက်နေစဉ် ဝတ္တရားပေါ့ဆမှုဖြင့် မင်းကြီးသည် သူ့အား သတ်ပစ်ခဲ့ရာ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရုပ်တုပြုလုပ်ခြင်း ကြာပလ္လင်ပေါ်၌ မင်းညီမင်းသားအဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ထားကာ ဓားကိုင်ထားဟန် ဖြစ်သည်။
မင်းရဲအောင်ဒင်နတ် သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မင်းရဲအောင်နတ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။
သမိုင်း မင်းရဲအောင်ဒင်သည် အနောက်ဘက်လွန်မင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။
အရက်သေစာများ အသောက်အစားများ၍ သေဆုံးခဲ့ရာမှ နတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရုပ်တုထုလုပ်ခြင်း ရုပ်တုပုံဟန်မှာ လူငယ်တစ်ယောက် ကြာပလ္လင်ပေါ်၌ မင်းသားအသွင် ထိုင်ပြီး စောင်ကိုပိုက်နေဟန် ဖြစ်သည်။
ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ) (၂၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အဘဦးသန်းထွတ် အမိဒေါ်ညွန့်ညွန့်တို့မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက် သောကြာနေ့ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့တွင် မွေးသည်။
မွေးချင်း ၅ ယောက်အနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
ပညာရေးတက္ကသိုလ် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပထမတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်နှင့်သုတပညာဌာနတွင် နည်းပြ၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိကရာထူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စာကြည့်တိုင်ဆိုင်ရာ နည်းပညာ Software များကို ကူညီပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာကြည့်တိုက်အသင်း EC member တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကိုးကား ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ)။
မြန်မာနိုင်ငံပိဋကတ်တိုက်စာကြည့်တိုက်များ။
ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၂၀၀၁။
ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ)။
မြန်မာရည်ညွှန်း။
ရန်ကုန်၊ ညီညီစာပေ၊ ၂၀၀၅။
မောင်ဘိုးတူနတ် သည် မြန်မာတို့ကိုးကွယ်ကြသည့် မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း မောင်ဘိုးတူသည် ကုန်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကုန်သည်အလုပ် လုပ်စဉ်ပင် ပင်းယမြို့ အုန်းတောတောင်တွင် ကျားအကိုက်ခံရကာ သေဆုံးခဲ့သည်။
ရုပ်တုပြုလုပ်ခြင်း မောင်ဘိုးတူနတ်သည် ကျားကိုစီးထားပြီး တုတ်တစ်ချောင်းကို ကိုင်ထားသည်။
အဝတ်အစားမှာ သာမန်အရပ်သူအရပ်သားတို့ဝတ်သည့် အဝတ်အစားမဟုတ်ဘဲ မင်းညီမင်းသားတို့ဝတ်သည့် နန်းတွင်းအဝတ်အစားဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် မင်းညီမင်းသားဘဝမှ သေဆုံးဟန် အထင်ရောက်စေသည်။
အနန္တပစ္စည်း (၁၂၄၀ ခန့် – ၁ ဇူလိုင် ၁၂၈၇) သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်း လက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်၏ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၂၇၇ မှ ၁၂၈၅ အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပထမ မွန်ဂိုကျူးကျော်စစ်ပွဲတွင် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
Than Tun 1964: 136 မွန်ဂိုတို့နှင့် ဦးစွာ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၂၈၇ တွင် ပြည်စား သီဟသူ၏ လက်ချက်ဖြင့် နရသီဟပတေ့နှင့်အတူ လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အနန္တပစ္စည်းကို မြန်မာတို့က မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါးအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။
သမိုင်း အနန္တပစ္စည်းနှင့် ရန္တပစ္စည်းသည် တရုတ်ပြေးမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားသည့် အမတ်ကြီးရာဇသင်္ကြန်၏ သားများဖြစ်ကြသည်။
၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အမည်ကို လုကြရာ ဘုရင်ဖြစ်သူသည် မည်သူ့ကိုမျှ မပေးဘဲ သားအကြီးဖြစ်သူကို "အနန္တပစ္စည်း" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သားအငယ်ဖြစ်သူကို "ရန္တပစ္စည်း" ဟူ၍လည်းကောင်း ဘွဲ့များပေးခဲ့သည်။
အမည်ရင်းများမှာ ပုံဂံအုတ်လှကြီးနှင့် ညောင်ဦးအုတ်လှငယ် ဖြစ်ကြသည်။
နတ်ဖြစ်ခြင်း သက္ကရာဇ် ၆၄၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နှင့် မြန်မာတို့ ငဆောင်ချမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ဖြစ်ကြ၏။
ထိုစစ်ပွဲတွင် အနန္တပစ္စည်းနှင့် ရန္တပစ္စည်းတို့သည် စစ်ဗိုလ်အဖြစ် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ကြသည်။
ပြဒါးသေကို ငုံကာ ၁၅ - ၁၆ တောင်အထိ မြင့်အောင်ခုန်၍ တိုက်ခိုက်ကြသည်။
သို့သော် ပြဒါးသေသည် လွတ်ကျသဖြင့် မြားထိမှန်ကာ သေဆုံးကြခဲ့ရသည်။
ရန္တပစ္စည်း (၁၂၄၀ ဆယ်စုနှစ်ခန့် – ၁၂၈၄) သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်းလက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်တွင်လည်း စစ်သူကြီးအဖြစ်ဖြင့် အစ်ကိုဖြစ်သူ အနန္တပစ္စည်းလက်အောက်တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၂၇၇ မှ ၁၂၈၅ အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပထမ မွန်ဂိုကျူးကျော်စစ်ပွဲတွင် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ရန္တပစ္စည်းကို မြန်မာတို့က မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါးအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။
မြန်မာသမိုင်း ကုန်ဘောင်ရာဇဝင်တွင် လုပ်ရည် ကြံရည် ရှိ လျက် ကံ အကြောင်းမလှသဖြင့် မင်းအဖြစ်ကို မရသော မင်းသားများအနက် ပြည်မင်းသားနှင့်ကနောင်မင်းသားတို့မှာ သာယာဝတီမင်းမှ ဖွားတော်မူသော သားတော်များအနက် လက်ရုံး၇ည် နှင့်နှလုံးရည် ပြည့်ဝသော သားတော်များဖြစ်သည်အပြင် နန်းတွင်ပညာရှိ မှူးမတ် ပြည်သူများက ချစ်ခင်လေးစားသော မင်းသား ၂ပါးဖြစ်သည်။
သို့သော် ကံအကြောင်းမလှ သဖြင့် မင်းသား ၂ ပါးစလုံးမှာ မလိုသူများကြောင့် အချိန်မတိုင်ခင် ကံတော်ကုန် ကြရသည် မှာ နှမြောစရာကောင်းသလို မြန်မာပြည်အတွက် ကံဆိုးရခြင်းဖြစ်သည်။
သာယာဝတီမင်း ထီးနန်းကို ပြည်မင်းသား ဆက်ခံနိုင်ပါက ဒုတိယ အ၈ၤလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲသည် ဖြစ်လာနိုင်စရာ မရှိ ကြောင်း စာအုပ်အချို့တွင် သိမှီသူတို့က ရေးသားကြသည်။
ပြည်မင်းသား အရေးတော်တွင် ထင်ရှားသော စစ်မှူး၊မြို့ဝန်၊မှူးမတ်တို့က ပြည်မင်းသားအား ကာကွယ်ပေးကြရာ အသက်ကိုပါ ပေးဆပ်လိုက်ရသဖြင့် တိုင်းပြည် အဖို့ လူစွမ်းအား ဆုံးရူံးပြန်သည်။
တကယ်တော့ ပြည်မင်းသား အရေးတော် ပုံ ဟာ ခမည်းတော် သာယာဝတီ မင်း၏ အချစ်ကြီး မူကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြသာနာ ဖြစ်သည်။
ပြည်မင်းသားဟာ သာယာဝတီမင်းရဲ့ အားထားရသော သားတော်ကြီးဖြစ်သည်အပြင့် နန်းတွင်မှူးမတ် တို့က လေးစားကြည်ညိုကြပြီး သာယာဝတီ မင်းရဲ့အချစ်ဆုံးသားတော်လည်းဖြစ်သည်။
သာယာဝတီမင်း အမျက်တော်၇ှ ချိန် မှာတောင် ပြည်မင်းသားကို လွတ်တော် တက်ခွင့်သာ ပိတ်ပင်ပြီး စည်းစိမ်များကို ပေးသနားထိတောင် အချစ်တော်ပိုခဲ့သည်။
အများရှေ့မှာတောင် ပြည်မင်းသားအား အကိုကြီး ဟု ချစ်စနိုး ဖြစ်ခေါ်ခဲ့သည်။
ပြည်မင်းသားအကြောင်းရေးပါက သာယာဝတီနှင့် ဘကြီးတော် အရေးတော်ပုံကို စရေး၇မည်။
နိဒါန်းစသော မိဘုရားခေါင်တင်မြှောက်ပွဲ ဘိုးတော်ဘုရားတော် နတ်ရွှာစံသော အခါ အိမ်ရှေ့စံဘကြီၤးတော်မင်း(စစ်ကိုင်းမင်းသား)သည် ၇.၆.၁၉တွင် အမရပူရ ထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး နန်းသိမ်းပွဲခံယူတော်မူသည်။
နန်းတက်စ ထုံးစံ အတိုင်း စော်ဘွားနှင့် လက်အောက်ခံနယ်စား၊မြို့စား သစ္စာတော်ပေး၊ချီးမြှင့်သင့်သူတို့ကိုဆုလဘာ်တော် ပေးသနားချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူလေသည်။
အခွန်ကင်းလွင့် ခွင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများ ထုတ်ပြန်တော်မူသည်။
သို့သော် မကျေနပ်သူတို့က ဒုနဲ့ဒေး။
အထူးသဖြင့်ဆွေတော် မျိုးတော် အသိုင်းဝိုင်းက မကျေနပ်မူက ပိုကြီးထွားနေသည်။
မဆိုင်သူတွေက မြို့စားရွှာစားတွေ ဖြစ်နေပြန်သည်။
အထူးသဖြင့် စလင်းမြို့ ပေးသနားတော် မူသော မောင်အိုအား မဟာ တော်ဝင်မင်းသားတို့ အဆောင်ယောင်အတိုင်း ချီးမြှင့် မြှောက်စားမူက ပိုပြီး မကျေနပ်ဖြစ်ကြသည်။
စလင်းမင်းသားမောင်အိုမှာ မိဘုရားမယ်နု၏(မိဘုရားခေါင်မဖြစ်သေး) မောင် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် သာမန်ကျေးတောသားဘဝမှ ရွှေမင်းသားကြီး အဖြစ်ကို ရကြလေပီ။
ဒါကို ဆွေးမျိုးတော် အပိုင်းက လုပ်ရက်တော် မူလေခြင်းဟု ပြောဆိုကြသည်။
ဘကြီးတော်မှာ လည်း ဒီ အရေးထက် မိဘုရားခေါင် တင်မြှောက်ရေးကို တွေးပူနေသည်။
နတ်ရွှာစံ မင်းတရားကြီး ချ မှတ်ထားသော နန်းတက်သောအခါ ပန်းတောင် မင်းသမီးကို မိဘုရားခေါင် တင်မြှောက်ပီး ညီ တော် သာယာဝတီမင်းသားကို အိမ်ရှေ့စံ ထား၇မည် အမိန့်ကို လည်း မလွန်ဆန်ရဲ့သလို မိမိ ချစ်သော မယ်နုလည်း မိဘုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်စေလိုသည်။
ပန်တောင်းမင်းသမီးမှာ အသက် ၁၂ နှစ် သာရှိသေးသည် အပြင် မိဘုရားတို့တက်အပ် သော အရည်းအချင်းဘည်းမရှိသေးပေ။
ထို့ကြောင် နန်းကိုသာ စွန့်မည် အချစ်ကိုတော့မစွန့်နိုင်သော ဘုရားကြီးတော် ဘုရား ပြတ်သားမူကြောင့် ၈.၁၁.၁၈၁၉ ခုနှစ် နန်းသိမ်းပွဲတွင် မိဘုရားခေါင် အဖြစ် မိဘုရားမယ်နုကိုတင်မြှောက်ပီး မြို့ပတ်ကာ မင်းခမ်းမင်းနားနဲ့ ထွက်တော်မူတယ်။
ဒါကလည်း မလိုသူတွေ ရှေ့မတိုးအောင် တားမြစ်လိုက်ခြင်းဘဲ။
နောက်ပီး စလင်းမင်းသားမောင်အို ကို ချီးမြှောက်တာနဲ့ပက်သက်ပီး ညီတော်သာယာဝတီမင်းသား၊နှမတော်တောင်တွင်းမင်းသမီးနှင့် ဘထွေးတော် တောင်ငူစားတို့က ကန့်ကွက်တော်မူတာကို စလင်းစားနဲ့ ပက်သက်လို့ဘကြီးတော်က နောက်ထပ် ထပ်မတင်ရလို့ အမိန်ချမှတ်လိုက်တယ်။
ဆွေမျိုးတော်များဘက်က လည်း အသဲနာနေကြတယ်။
သာမန်ကျေးလတ်သူ မယ်နုကို တောင်ဝင်မင်းမျိုးတွေက ခစားရ မှာကို မလိုလားကြတာပေါ့။
ဒါကြောင့်ဘထွေးတော်တောင်ငူစားနဲ့ယောက်ခမ ပြည်စားတို့ ပုန်ကန်ခြားနားဖို့ ပြင်ဆင်လာတယ်။
ဘကြီးတော်လည်း သိသိချင်း အရေးယူတော် မူတယ်။
တောင်ငူစား ဘထွေးတော်အား မင်းမျိုးတို့ထုံစံ အတိုင်း ရေချ ကွက်မျက်ေ လသည်။
ပြည်စားကား ယောက်ဖမ ဖြစ်တာကြောင့် တကြိမ် ခွင့်လွှတ်လိုက်ပီး ရာထူးချ လိုက်သည်။
(စစ်ကိုင်းမင် သားတော် ညောင်ရမ်းမင်းသားကား ပြညိစား၏ မြေးဖြစ်သည်။
)ဆွေးမျိုးတော် အသိုင်းဝိုင်းမှာ ဘကြီးတော်ကို ကျိတ်ပီး အပြင်တင်နေရုံ မှ တပါး ဘာမှ မတက်နိုင်ပေ။
နောက်ပီး ဘထွေးတော် တောင်ငူစားကား ဒီ အရေးမှာ အသက်ပေးသွားရ သည်ကို မကျေ နပ်ကြပေ။
နန်းမတော် မယ်နုကား ထို အချိန်မှ စပီး အာဏကို ချူပ်ကိုင်ပီး တစတစ နှင့် ရွှေဘိုနွယ်တို့နှင့်အပြိုင် အင်းအားတိုးချဲ့ အသုံးချ တော့သည်။
မိမိတို့နှင့် သင့်မြတ်သူများကို မြို့စားရွှာစားပေးသာနား အတွင်းကြိတ် လူစုနေသည်။
ဒါကို အိမ်ရှေ့ သာယာစတီ မင်းသားမှာ သိမြင်ပီး မိမိ အကို စစ်ကိုူင်းမင်း အား ထိန်းသိမ်း သင့် ကြောင်း လျောက်ထားမူရာ ဘုရင် မှာလည်း မယားဘက်ကို သိသိသာသာ ပ်ါနေသဖြင့် စိတ်မကောင်ဖြစ်နေရသည်။
နောက် နန်းမတော် ဘုရားနှင့် စလင်းမင်းသားတို့က လူစုကာ ဆွေတော်မျိုးတော်များအပေါ် နိင်ထက် စီးနင်း ပြုလုပ်လာသည်က တကြောင်း သာယာဝတီမင်းသားက ရှေ့ရေးကို တွေးကာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်လာရသည်။
ဆွေမျိုးတော်များက လည်း အိမ်ရှေ့စံ သာယာဝတီမင်းသား ခေါင်းဆောင်တင် မြှောက်ကာ အုပ်စုဖွဲ့ကာ ရန်စောင် နေ ကြသည်။
ဘကြီးတော် မင်းကား အချိန်ရှိချိန် တွင် ဝါသနာကြီးလှ သော မြင်းစီး၊ဆင်ဖမ်း ခြင်းနှင့် သာ အချိန်ကုန်သည်က များသည်။
တိုင်ရေးပြည် ရေးကို ညီတော် သာယာဝတီမင်းသားနှင့်မှူးမတ်တို့က စီမံ ခိုင်းထားသည်။
အကြံကြီးသူ နန်းမတော် မယ်နုကား အာဏာ ကို အသုံးချကာ မိမိလူများအား အစွမ်းကုန် ရာထူးပေးသနားပီး အချိန်အခါ ကောင်းကိုစောင့်နေသည်။
စလင်းမင်းသားမောင်အို မှာ ဘုရင် ယောက်ဖ အရှိန်ဝါ နှင့်မင်းဆွေ မင်းမျိုးတို့ အပေါ် အာဏာပြကာ လက်စောင်းထက်နေသဖြင့် မင်းဆွေမင်းမျိုးတို့ကာ မလူပ်ဝံ သာပေ။
သို့သော် နန်းမတော်မယ်နုနှင့် စလင်းမင်းသားတို မှာ အိမ်ရှေ့စံသာယာဝတီ မင်းသာအပေါ်တော့ အာဏမပြရဲ့ပေ။
သာယာဝတီ မင်းသားရဲ့ လက်ရုံးရည် နှင့်စွမ်းရည် ကို တော့ သိနှင့်အမ ျှ ချိုသာစွာ ဆက်ဆံပီး အချိုသတ်ထားသည်။
အတွင်းစိတ်မှာတော့ အပြုတ်တိုက်ရေးကို ဦးတည်နေသည်။
စလင်းမင်းသားကလညိး တခြားမင်းဆွေ မင်းမျိုးတွေကို မလေးမစားလုပ်ရဲ သော်လည်း သာယာဝတီမင်းသားကိုတော့ လေးလေးစားပြုမူ၇သည်။
သို့သောါ မာန်ကတော့မချပေ။
သာယာဝတီ မင်းသားကလည်း သတိရှိရှိနှင့်ဆင်ခြင်နေပီ ကိုယ်ဘကိမလွန်အောင်ထိန်းထိန်း သိမ်း၂ အုပ်စီးတော်မူကာ စုစည်း ထားလေသည်။
မိမိအကိုတော်က အားမကိုးရသဖြင့် ကိုယ်ထူးကိုယ်ချွန် ရန်သာ ၇ှိတော့မဟုတ်ပေလား။
သို့ကြောင့် ရွှေနန်းတော်အတွင်းမှာ နန်မးတော်မယ်နုတို့ အုပ်စုကား ဩဇာညောင်းလျက် ရှိပြီး ဆွေမျိုးတော် အုပ်စုကား အရှိန်ဝါ ကျဆင်းလျက် အာဏာချိန်ခွင်လျာကား တဖက်စောင်းနင်းဖြစ်နေသည်။
နေပြည်တော်အနှ့ မှာ တဘောင်တွေ ပေါ်ပေါကလာတယ်။
မြန်မာတို့ အတိတ် တဘောင် နှမိတ် တို့ကို လွန်စွာ ယုံကြည်တော်မူတာကြောင့် နားစွင့်ပီး ဘုရင့် ထံ လျောက်တင်ရတယ်။
မြို့တော် ပြောင်းချိန် ကောင်းမြတ်တဲ့ အချိန်ခါ၊ထိန်လျွှံ့သည် ရွှေဝ၊မယ်နှင့်မောင်တူစုံ ပြောင်းမယ်၊ကောင်းမြတ် ဌာန ဆိုတဲ့ တဘောင် ပေါ်လာတယ်။
မြို့ပြောင်းတဲ့ အနက်အဓိပါယ်ဘဲ၊မကြာပါ နမိတ်တွေပြလာ ခဲ့တယ်။
၂၅.၄..၁၈၂၁ မှာ အမရပူရ တောင်ကုန်းတော် ရန်ကစပီး မီးလောင်တယ်၊ ရွှေနန်းတော် ပတ်လည်မှာ မီးလောင်တယ်။
အိမ်၊လွတ်တော်၊စွယ်တော်ကျောင်း၊ဗဟိုရ်ဝင်း၊မြောက်ဘက်တခါး မီးသင့်တယ်၊ဒါကြောင့် ပညာရှိတွေ က မြို့ပြောင်းဖို့အကြံပေးတယ်။
ဘကြီးတော် မင်းကလည်း စိတ်မြန်လက်မြန်ဘဲ မြို့ပြောင်းဖို့ သက်တော်ရှည် အမတ်ကြီး မဟာသီဟသူရ ကို ဒီ အရေး အပြီးလွှဲ လိုက်တယ်။
၉.၆.၁၈၂၁ မှာ နန်းတက်မယ် မြေနေရာကိုကြည့်ရူကာ အုတ်ပန္ဒဒ်ချ တယ်။
နေရာ ကတော့ အင်း၀ နေပြည်တော်မှာ။
၂၂.၁..၁၈၂၁ မှာ နန်းမတော် မယ်နုမှာ မယ်သဲ(နောင် ဆင်ဖြူမရှင် စုဖုရားလာဘ် မိခင်)ကို အမရပူရမှာ ဖွားမြင်တော်မူတယ်။
၃.၃.၁၈၂၄ ခုနှစ်မှာ အင်းဝရွှေမြို့တော် ကို မင်းနှင့်ပြည်သူ ပြောင်းရွှေ့ စိုးစံတော်မူလေတယ်။
နန်းမတော် မယ်နု၊စလင်းမင်းသားကြီးတို့က အလှူတန်းပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အတူ သာယာဝတီမင်းသားကလည်း သားတော် သတိုးမင်းဖျားကို (နောင်ပြည်မင်းသား) အား နားထွင်းမင်္ဂလာ ပြု ရျှ် သိရိမဟာသုဓမ္မရာဇာ ဘွဲ့ချီးမြှင့်တော်မူတယ်။
ထို့နောက် အခြေနေ ကား ငြိန်သက်လျက်ပင်ရှိလာသည်။
၁၈၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ရှင်မဖြူ အရေး ခင်း ပေါ်ပေါက်လာတယ်။
တိုင်ရေး ပြည်ရေးမို့ အားလုံးက စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ ဘကြီးတော် မင်းတရား ဆုံးဖြတ် ချက် စောင့်နေတယ်။
နန်းညီလာခံ မှာ လည်း စစ်ရေး အတွက် အကြီးအကျယ်သဘောထားကွဲလွှဲကြတာကြောင့် ဘကြီးတော် အဖို့ စိတ်ကသိကအောက်ဖြစ်နေတယ်။
နန်းမတော် ဘုရားတို့ကား စစ်ကို တိုက်ချင်နေတယ်။
သာယာဝတီၤ မင်းနှင့် စစ်သူကြီးအချို့က စစ်ကို မတိုက်ချင်ကြသေဘူး။
မကြာသေးခင်က ကသည်းစော်ဘွားအရေးကို တိုက်ရာ မှာ အင်အားကလည်း မ၇ှိသေးကြောင့်စစ်ကို ရှောင်၇ှားသင့်ကြောင်း အကြံ ပေးကြတယ်။
နောက်ဆုံးတော့ ချစ်တဲ့မယားနန်းမတော် မယ်နုစကား ဖယ်ရှား တော် မမူဘဲ အင်္ဂလိပ်နှင့်မြန်မာ တို့၁၈၂၄ စက်တင်ဘာ ၅ရက်နေ့မှာ စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲကြတယ်။
သာယာဝတီမင်းကား တိုင်းပြည် အရေး သင်းတို့ လုပ်တာ နဲ့ ဒုက္ခရောက် မှာကို ရင်လေးပေမယ် ဘာမှ မလုပ်နိုင်ပေ။
နောက်ဆုံး စစ်ပွဲမှာ အိမ်ရှေမင်း့သာယာဝတီမင်းသား ကိုယ်တိုင် စစ်ချီထွက် တိုက်ကြတယ်။
သို့ သော် လက်နက်ချင်းကွာ ခြားတာကြောင့် မြန်မာ တို့ အရူံးပေးရပီး နာမည် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဒူလ ကိုယ်တိုင် ကျ ဆုံးတဲ့ အထိ အဆုံးရူံး ကြီးမားခဲ့တယ်။
ရန္တပို စာချူပ် ချူပ်ပီး ရခိုင်နှင့် တင်္နသာ ရီ ကိုပါပေးလိုက်ရသည်။
စစ်ရူံးသောကြောင့်လျော်ကြေးငွေ ကျပ်ဒင်္ဂါးပြား ၃ကုဋေ ပေး၇န်ရှိရာ ၄ ဆိုင်း ခွဲပီး လျော်ရသည်။
ငွေမလောက်သဖြင့်နန်းမတော် မိဘုရားပိုင် နန်းစဉ်ရတနာတို့ကို ရောင်းချသည် အထိ ဆိုးရွှားခဲ့သည်။
ဒီစစ်ပွဲကြောင့်ရွှေနန်းတော် အတွင်းမှာ စိတ်ဝမ်းပိုကွဲကြသည်။
သည်အထဲမယားနှင့်ညီတော် အရေးကလဲ မပြီးပြတ်သေးဘဲ တစခန်းထ လာသည်။
ဘကြီးတော် မင်းတရားလည်း ဒီစိတ်နှင့် အိပ်ယာထဲ လဲလေတော့သဖြင့် နန်းတွင်းရေးကို နန်းမတော် မယ်နု နှင့် စလင်းမင်းသားကြီးတို့မှာပိုမို ချူပ်ကိုင်လေသည်။
စစ်ရူံးရာတွင် သူကြောင့်ကိုယ်ကြောင့်ဟူ၇ျ် ပြစ်တင်ရာမှာ မီးတောက်လာအသွင်ကို ဖန်တီးလာသည်။
ဘကြီးတော် မှာ အပြင်သို့ မထွက်တော့ဘဲ အတွင်းတော် မှာ စံနေသည်။
နန်းမတော် မယ်နု ကား သူ့မောင် စလင်းစား မောင်အို ကိုနန်းရအောငိ ကြံစည် ရာ မှ သာယာဝတီမင်းသား၏ ပုန်ကန်မူ စတင် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
စစ်ရူံးသည့်အကြောင်းပြကာ သာယာဝတီ မင်းသား၏ ဘက်တော်သားများ ကို ၇ှင်းထုတ်နေရာ မှ စတင် ဖြစ်လာသည်။
သာယာဝတီ မင်းသားကား အကို ဖြစ်သူ စစ်ကိုင်းမင်း အပါ် ချစ်ခင် လှ သဖြင့် ပုန်ကန်မူ အပြုဘဲ အဖြစ်အပျက်များ သိအောင် သွားရောက် လျောက်တင်သော်လည်း ဘကြီးတော်မင်း က ထွက်ရျ် ပင် မတွေ့ပေ။
ထို့ကြောင် သာယာဝတီ မင်းသားကား ဖြစ်နိုင်သည့် လမ်းကို မျော်လင့်နေသည် မှာ သဘာဝကျ သည်။
တဖက် တွင်လည်း နန်းမတော် မယ်နုတို့က ပြသာနာအား သာယာဝတီ မင်းသားအပေါ်ဦးတည် လာတာကြောင့် ရွှေးစရာ တလမ်းသာ ဖြစ်လာတော့သည်။
မိမိမှာ ဖ ခမည်းတော် မရှိတည်က အကိုတော် စစ်ကိုင်းမင်းသားအား အဖလို အားကိုးထားခဲ့သည်။
သို့သော် စစ်ကိုင်းမင်းသားမှာ မိဘုရားခေါင်မယ်နု၏ ထိန်းချူပ်မူကို ရောက်နေသဖြင့် သာယာဝတီ မင်းသား မှာမဆုံးဖြတ်လို့ လို့မရသော အခြေနေဖြစ်လာသဖြင့် နောက်ဆုံးအကြီမ် တွေ့ဆုံရျ် အဖြစ်အပျက် များကို ရှင်းပြရန်ကြိုးပမ်းပြန်သည်။
နန်းမတော် မယ်နု ၏ အရီးတော် သူ ပေါင်းတည် စား မယ်ပု မှ တဆင့် ဘကြီးတော် မင်းထံ လျောက် တင်စေရာ ဘကြီးကတော် က အတွေ့မခံသောကြောင့် နောက်ဆုံး ပုန်ကန်ရေး လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်လိုက်ရသည်။
ပုန်ကန်မူ ပြု ရန် အကြံပေးရာတွင် သားတော်ကြီး(နောင် ပြည်မင်းသား)နှင့် ယင်းတောဝန်ကြီး တို့က အလျင်အမြန် ပြုလုပ်သင့်ကြောင်း အကြံပေးမူကို နောက်ဆုံးသာယာဝတီ မင်းသားက လက်ခံလိုက်သည်။
သို့သော် ကိုယ်ဘက်မလွန်စေရန် အား လုံး ကို ကြိုတင်မှာ ထားပီး အသင့်ရှိစေသည်။
နန်းမတော် မယ်နုနှင့်စလင်းမင်းသားကြီး မောင်အို တို့ကလည်း အခြေနေချက်ကောင်းအားကြည့်ရျ် သူပြုတ်ကိုယ်ပြုတ် ချရန် စောင့်နေကြသည်။
မကြာပါ ပုဂံမင်းသမီး အရေးခင်းက စလာသည်။
မြို့တော်မှာ ဓားပြမူ ဖြစ်ရာ မင်္သကာသူ ပုံဂံ မင်းသမီး၏ စရေး ငရေး ကို တောင်ခံ ရာမှ ဖြစ်ပွားလာသည်။
ငရေးကို တောင်းခံရာတွင် ပုဂံ မင်းသမီးက မပေးနိင်ကြောင်း ပြောရာ အိမ်တော်ထဲ ဝင် ဖမ်းသဖြင့်ပုဂံ မင်းသမီးမှာ သာယာဝတီ မင်းသား ထံသို့ထွက်ပြေးရသည်။