kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရည်ရွယ်ချက် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းကို အောက်ပါရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှ အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများအား ဝန်ထမ်းကောင်းများ ဖြစ်စေရန်။
အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများ လုပ်ငန်းတာဝန်ဆောင်ရွက်ရာတွင် မိမိတို့၏ ရာထူးအဆင့်နှင့် အညီ ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်။
အကြီးအကဲများ၏ မူဝါဒလမ်းညွှန်ချက်များအား သိရှိနားလည်သဘောပေါက်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနမှ ချမှတ်ထားသော လုပ်ငန်းတာဝန်များအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်။
သင်တန်းများ ဝန်ကြီးဌာနအတွင်းရှိ ဦးစီးဌာန(၂)ခုမှ ဝန်ထမ်းများအား ဝန်ကြီးဌာန၏ ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန်နှင့် ဝန်ထမ်းများ၏ အရည်အသွေးမြင့်မားစေရန် အောက်ဖော်ပြပါ သင်တန်းများအား တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသည်။
အဆင့်မြင့်အုပ်ချုပ်မှုသင်တန်း အမှုဆောင်အရာရှိ သင်တန်း စီမံခန့်ခွဲရေးသင်တန်း ဘဏ္ဍာရေးစည်းမျဉ်းအထူးသင်တန်း မြို့ပြစီမံကိန်းရေးဆွဲရေးသင်တန်း စာရေးဝန်ထမ်းသင်တန်း အင်ဂျင်နီယာမွမ်းမံသင်တန်း အခြေခံအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း အခြေခံအိမ်တွင်းမှုစက်ချုပ်သင်တန်း အဆင့်မြင့်အိမ်တွင်းမှုစက်ချုပ်သင်တန်း ကနုကမာကျောက်စီပန်းချီသင်တန်း အဆင့်မြင့်ကြိမ်/ဝါးသင်တန်း မြို့ပြစိမ်းလန်းစိုပြေရေးသင်တန်း လူငယ်ကျောင်းအုပ်မွမ်းမံသင်တန်း အခြေခံကွန်ပျူတာသင်တန်း နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးသင်တန်း ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးသင်တန်း မြန်မာ့ဟင်းလျာချက်ပြုတ်နည်းသင်တန်း အခြားသင်တန်းများ ကိုးကား Category:ရန်ကုန်မြို့ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
E-Government ဆိုသည်မှာအစိုးရငှာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများက ICT နည်းပညာကိုအသုံးပြု၍ ၎င်းတို့၏ဝန်ဆောင်မှုများကိုသုံးစွဲသူပြည်သူများသို့လည်းကောင်း၊ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများသို့လည်းကောင်း၊ငှာနဆိုင်ရာများသို့လည်းကောင်း အင်တာနက်မှတဆင့်ထိရောက်မြန်ဆန်စွာ ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ICTနည်းပညာဖြင့်ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းသည်ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနည်းလမ်းသစ်ကို ဖန်တီးခြင်းဖြစ်ပြီး အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်နိုင်လျှင် လုပ်ငန်းစဉ်ပီးမြောက်မှု မြန်ဆန်လာပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုများရှိလာမည်။
လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကိုလည်း အသေးစိတ်သေချာစွာသိရှိနိုင်ပီး အဂတိလိုက်စားမှုများလည်း လျော့နည်းလာမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူနှင့်အစိုးရကြား ယုံကြည်မှုနှင့် ကျေနပ်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ ၊ စက်တင်ဘာ ၇၊ ၂၀၁၄ မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးဌာန အင်တာနက်စာမျက်နှာများ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးငှာန (Ministry of Foreign Affairs) http://www.mofa.gov.mm/ ကျမ်းကိုး Category:အုပ်ချုပ်ရေး။
thumb|နွားနို့ အစားအစာတို့အနက် နို့ရည်တွင် အာဟာရဓာတ် အပြည့်စုံဆုံးပါဝင်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်တို့က ယူဆကြသည်။
ကျန်းမာသန်စွမ်းသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြစ်ထွန်းမှု အတွက် လိုအပ်သော အာဟာရ အခြေခံကို နို့ရည်မှသာ ရရှိနိုင်သည်။
နို့စို့အရွယ် ကလေးငယ်တို့အတွက် နို့ရည်သည် လူတို့အဖို့မှာမူ တစ်ခါတစ်ရံ အမိနို့ရည်သည် သားငယ်နှင့်မသင့်သောအခါ နွားနို့ကို အစားထိုး၍ သုံးစွဲနိုင်သည်။
နွားနို့သည် နို့စို့ကလေးအတွက်သာမက အရွယ်တက်ဆဲဖြစ်သော လူငယ်၊ ရွယ်ကျစဖြစ်သော လူကြီးအတွက်လည်း အာဟာရဖြစ်သည်။
စင်စစ် နွားနို့ကို လူကြီးလူငယ်မရွေး အားလုံးသုံးဆောင်လေ့ရှိကြသည်။
နွားနို့ကို မရနိုင်သော ဒေသတို့၌ ဒေသအလိုက် ထွန်းကားသော တိရစ္ဆာန်တို့၏နို့ရည်ကို မှီဝဲကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျွဲပေါများသော အရပ်၌ နွားနို့အစား ကျွဲနို့ကို သုံးစွဲကြသည်။
ဆိတ်နို့နှင့် သိုးနို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံစသော အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် မှီဝဲလေ့ရှိသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ခေါင်းဆောင်ကြီး မဟတ္တမ ဂန္ဓီသည် ဆိတ်နို့ကို အာဟာရအဖြစ်ဖြင့် အမြဲမှီဝဲသည်။
နွားနို့၌ ပါသော အာဟာရ thumb| ပိုးသတ်ထားပြီး နွားနို့ တစ်ဖန်ခွက် နွားနို့သည်လူသားများအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကယ်လဆီယမ်၊ ဗီတာမင်ဓာတ်၊ ပရိုတိန်းနှင့် အဆီဓာတ်များလုံလောက်စွာ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့်မဖြစ်မနေသောက်သုံးသင့်ပါသည်၊၊ နွားနို့သောက်သုံးခြင်းဖြင့် အရိုးအဆစ်များ သန်မာကြီးထွား၍ ကိုယ်ကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းပြီး ဉာဏ်ရည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေနိုင်သည်၊၊ ထို့အပြင် နွားနို့ကို နေ့စဉ်ပုံမှန်သောက်သုံးပေးခြင်းအားဖြင့် အရပ်ရှည်လာစေနိုင်ပေသည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊ အောက်တိုဘာ ၃ ရက်၊ ၂၀၁၄။
နို့ရည်၌ ပရိုတင်းဓာတ်၊ အဆီ၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ ဓာတ်ဆားနှင့် ရေတို့ အချိုးကျ ပါဝင်ကြသည်။
ထိုဓာတ်တို့မှာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးထွားရေးအတွက် အဓိကဖြစ်သည်။
နို့ရည်၌ ရေ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ အဆီ ၄ ရာခိုင်နှုန်း၊ ပရိုတင်း ၃.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ ကာဗို ဟိုက်ဒရိတ် ၄.၉၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဓာတ်ဆား ၀.၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။
ဤကား ယေဘုယျနှုန်း ဖြစ်သည်။
နို့ရည်၌ ပါသောအဆီသည် ကလေးသူငယ်တို့အတွက် အစာချေရန် အလွန်လွယ်ကူသဖြင့် များစွာ အဖိုးတန်သည်။
ထိုအဆီမှာ အလွန်တရာသေးငယ်သော အဆီဥကလေးများပါဝင်သော အဆီဖြစ်သည်။
နွားနို့မှ ရသော အဆီဥကလေးများကို တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ တစ်လက်မ အရှည်ရှိသော နေရာ၌ စီတန်းလိုက်လျှင် အဆီဥပေါင်း ၂၀၀၀မှသည် ၂၀၀၁၀ အထိ စီတန်းနိုင်သည်။
နို့၏အဆီ၌ ဗီတာမင် အေနှင့် ဒီတို့ ပါဝင်သည်။
နို့ရည်မှ ရသော ပရိုတင်း၌ အာဟာရဓာတ်များစွာပါဝင်သည်။
ထိုပရိုတင်းမှာ အပင်မှရသော ပရိုတင်းထက် ကောင်းသည်။
အာဟာရအတွက် အရေးကြီးသော အမိုင်နိုအက်ဆစ်အားလုံးပါရှိ၍ အစာကြေလွယ်သည်။
အမိုင်နိုအက်ဆစ်၏သဘောမှာ ခန္ဓာကိုယ်၏သွေး၊ အသားတို့ ဖြစ်ထွန်းစေသော သဘောရှိသည်။
ပရိုတင်းတွင် ကေဆီအင်းဓာတ် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ လက်တယ်လဗျူမင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် လက်တို ဂလိုဗျူလင် ၂ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။
နွားနို့ဖြူသည်မှာ အဖြူရောင်ရှိသော ကေဆီအင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
နို့ထဲသို့ အချဉ်ဓာတ်ကို ဖြစ်စေ၊ အင်ဇိုင်းခေါ် အချဉ်ဓာတ်ပါသော ဓာတုဗေဒဆေးကို ဖြစ်စေ ထည့်လိုက်လျှင် ကေဆီအင်းသည် ခဲသွားပြီးလျှင် ဒိန်ချဉ်ဖြစ်လာသည်။
ထိုဒိန်ချဉ်မှ ဒိန်ခဲကို ပြုလုပ်ရသည်။
ကေဆီအင်းမှ ဆင်စွယ်တု၊ အရိုးတု၊ ကော်ပလတ်စတစ်ပစ္စည်း၊ အိမ်သုတ်ဆေး စသည်တို့ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။
လက်တယ်လဗျူမင် နှင့် လက်တို ဂလိုဗျူလင်တို့မှာ လူ၏သွေး၌ပါသော အယ်လဗျူမင်နှင့် ဂလိုဗျူလင်ဓာတ်တို့နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ရာ ခန္ဓာကိုယ်၏ အသွေးအသား ဖြစ်ထွန်းရေးအတွက် အထောက်အပံ့ ပြုပေသည်။
နို့ရည်တွင် ပါရှိသော ဓာတ်ဆားတို့မှာ ပိုတက်ဆီယမ်၊ ကယ်လဆီယမ်, ဖော့စဖောရပ်၊ ဆိုဒီယမ်၊ ကန့်ဆာလဖာ၊ အိုင်အိုဒင်း၊ သံ၊ ကြေး၊ မန်ဂရိ၊ သွပ်၊ အလျူမီနီယမ်နှင့် အခြားသတ္တု၏ဓာတ်ဆားများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို ဓာတ်ဆားတို့သည် သွားနှင့်အရိုးများကို ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။
နို့ရည်၌ပါသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ကို လက္ကာတို့ဟု ခေါ်သည်။
ယင်းမှာ နို့သကြားဖြစ်၏။
ထိုသကြားမျိုးမှာ များစွာ မချိုလှချေ။
ရိုးရိုးသကြားကဲ့သို့ အရည်ပျော်လွယ်သည်မဟုတ်။
သို့သော် အစာကြေလွယ်၏။
ခွန်အားကို ဖြစ်စေတတ်၏။
လက္ကာတို့ကို ဗက်တီးရီးယားပိုးများက မှီဝဲလာသည့်အခါ လက်တစ်အက်ဆစ်ဖြစ်ပေါ်လာ၍ နို့သည် ချဉ်သွားတတ်သည်။
ဤသဘောတရားသည့် နို့မှ ဒိန်နှင့်ထောပတ်ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် များစွာ အထောက်အပံ့ပြုလုပ်ပေသည်။
လက္ကာတို့သည် နို့ရည်၌ ပါသော ဓာတ်ဆားတို့ကို သွားနှင့် အရိုးများ ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ပေးသည့် ဓာတ်ဆားများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေရန် ဖန်တီးပေးသည်။
အထက်ပါ ဓာတ်များအပြင် နို့ရည်ထဲ၌ ဗီတာမင်များလည်း ပါဝင်သည်။
နို့တွင် ပါရှိသော ဗီတာမင်တို့မှာ အေ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီနှင့် ကေတို့ဖြစ်ကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုဗီတာမင်တို့မှာ ကလေးသူငယ်များအဖို့ လုံလောက်သည်မဟုတ်သေး။
ထို့ကြောင့် ယင်းတို့အား ရံဖန်ရံခါ ဗီတာမင်အေ၊ စီနှင့်ဒီကို သတ်သတ်တိုက်ကျွေးပေးရသည်။
မြက်စိမ်းကို စားရသော နွားမများသည် မြက်ခြောက်ကို စားရသော နွားမများထက် ဗီတာမင် ဒီကို ပို၍ ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်။
နွားနို့ကို ကြာကြာ လေသလပ် ထားလျှင် ဗီတာမင် စီ ကုန်ခန်းသွားတတ်သည်။
နို့၌ ဗီတာမင် ဘီသည် အတော် များများ ပါဝင်သည်။
နို့ရည်မှရသော အဆီနှင့်မလိုင်တို့တွင် ဗီတာမင် အေ၊ ဒီနှင့် အီး ပါဝင်သည်။
လူတို့၏အစားအစာသည် သွေးသားဖြစ်စေရုံမျှသာမက ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အပူဓာတ်ကိုလည်း ပေးသည်။
ထို အပူဓာတ်ကို ဖြစ်စေသော စွမ်းအင်ကို ပေးသည့်အရာတွင် နို့သည် အလွန်တာသွားသည်။
ပမာအားဖြင့် ပုလင်းတစ်လုံးခန့်ရှိသောနွားနို့၏ အပူဓာတ်ပေးသော စွမ်းအင်သည် အမဲသား ၄/၅ ပေါင်၊ ကြက်သား ၁ ၁/၄ ပေါင်၊ ဝက်သား ပေါင်ဝက်၊ ငါး ၂ ၁/၃ ပေါင်၊ ကြက်ဥ ၈လုံး၊ ပဲသိး ၁ ၁/၇ ပေါင်၊ ပဲစေ့ ၂ ၁/၃ ပေါင်၊ ခရမ်းချဉ်သီး ၆ ၂/၃ ပေါင်တို့၌ ရှိသော စွမ်းအင် အသီးသီးတို့နှင့် ညီမျှသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၆၊ နှာ ၁၆၉ ကိုးကား Category:အစားအစာ Category:ကျန်းမာရေး။
ကုက္ကိုဝတံတားသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ထန်းတပင်မြို့ အနီးတွင် ကုက္ကိုဝမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ လမုတန်းရွာနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ လှည်းဆိပ်ရွာတို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။
မြစ်ကူးတံတားကို ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း အထူးအဖွဲ့(၁)က ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ မင်းသမီးကြီး ဩဘာစိန် ကို ၁၂၆၂ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆုတ် ၈ ရက်နေ့တွင် တွံတေးမြို့၊ ကွမ်းခြံပိုင်းနေ အဖ ဗိန္ဒေါဆရာကြီး ဦးဖေ၊ အမိ ဒေါ်သဲဖြူတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သားသမီးငါးယောက်အနက် အထွေးဆုံးဖြစ်၍ ငယ်မည်မှာ မစိန် ဟုခေါ်သည်။
စကင်းငွေစိန် အသက် ၆ နှစ် အရွယ် တွင် တစ်မြို့တည်းနေ မင်းသမီး တွံတေးဆံတောက်မငွေသင် (နောင် အလင်္ကာကျော်စွာ ရွာစားကြီးဦးဟန်ပ၏ဇနီး)ထံ၌ ပညာယူရန် အပ်နှံ ပေးသည်။
မငွေသင်ထံ၌ ၃နှစ်တိုင်တိုင် ပညာရင် နို့သောက်စို့ပြီးသောအခါ အသက် ၉နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကြည့်မြင်တိုင်၊ ရေတွင်းကုန်း ဆရာဉာဏ်ထံသို့ ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးရန် လိုက်ပို့ပေးခဲ့ကြသည်။
ဆရာဉာဏ်ထံတွင် စကင်းငွေစိန် အမည်ဖြင့် အငြိမ့်ကပြခဲ့ရာ လူကြိုက် အတော်များခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က အတူပညာသင်ဖက်များမှာ နိုင်ငံကျော် မင်းသား အောင်ဘညို နှင့် ဗလကလေးထွန်းရင်တို့ ဖြစ်သည်။
ဩဘာစိန် အဖြစ်သို့ အသက် ၁၃ နှစ် အရွယ်တွင် ပသီမြညွန့် ဇာတ်အဖွဲ့က လာခေါ်သဖြင့် လိုက်သွားပြီး၊ ယင်းဇာတ်အဖွဲ့၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး အဖြစ် ကပြရလေသည်။
ပသီမြညွန့် ဇာတ်အဖွဲ့သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် စကင်းငွေစိန် အမည်ကို ဖျောက်၍ ဩဘာစိန် ဟူသော အမည်သစ်ကို ယူလိုက်သည်။
ပသီမြညွန့် နှင့် ဩဘာစိန်တို့မှာ သဘင်ရည် ပြည့်ဝသူများဖြစ်ပြီး တက်ညီလက်ညီ ကပြနိုင်ရကား ပွဲကြည့်ပရိသတ်တို့ အထူး အားပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
ပသီမြညွန့်နှင့် ကပြနေစဉ် အငြိမ့်ထောင်ဆရာ ဦးဘိုးညှင်းက လာရောက်ဆက်သွယ်သည်။
သို့နှင့် အငြိမ့်လောကသို့ ရောက်ခဲ့ရပြန်သည်။
ဦးဘိုးညှင်း၏အငြိမ့်တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး အဖြစ် ကပြခဲ့ရာ၊ ထိုခေတ်က နာမည်ကျော် လူရွှင်တော်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးကြင်ခဲ၊ ဦးရွှေဒင်္ဂါး တို့နှင့် တွဲဖက်မိရာ အထူး ကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
ဤသို့ကပြရင်း မန္တလေးမှ မင်းသား ဦးစိန်အုပ် လာရောက်ခေါ် သဖြင့် အငြိမ့်မှ ထွက်ပြီး၊ ဦးစိန်အုပ် ဇာတ်အဖွဲ့ထဲ ရောက်ခဲ့ရသည်။
ပထမဆုံး တွဲရသောမင်းသားမှာ ဦးစိန်အုပ် ဖြစ်သည်။
ဦးစိန်အုပ်ဇာတ် အဖွဲ့နှင့် ကပြနေရင်းပင် အောင်စည်ဗလ ဇာတ်အဖွဲ့ ၌လည်းကောင်း၊ ဦးဖိုးလှိုင် ရုပ်စုံသဘင် ၌လည်းကောင်း ခေတ္တလိုက်၍ ကူညီကပြပေးခဲ့ရ သည်။
ဦးစိန်အုပ်ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ကပြစဉ်က နေမျိုးဗလကျော်သူဘွဲ့ရ ရွာစားကြီးစိန်ဗေဒါ ဆိုင်းအဖွဲ့နှင့် တွဲခဲ့ရ၍ ပညာပိုမို တိုးတက်ခဲ့ရသည်။
စိန်ကတုံးဇတ်နှင့် မန္တလေးမြို့ပေါ် ၌ ဇာတ်အဖွဲ့နှင့် ကပြ၍ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံးသွား သောအခါ မင်းသားစိန်ကတုံး ဇာတ်အဖွဲ့သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။
စိန်ကတုံးဇာတ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် မင်းသမီး မမြနု ရှိနေသည်။
ထို့ကြောင့် စိန်ကတုံး၏ နှစ်ပါးသွားသီချင်းတစ်ပုဒ်တွင်- ဟု ဆိုခဲ့သည်။
စိန်ကတုံး နှင့် တွဲဖက်ကပြရာ ၁၄နှစ်ခန့်ကြာခဲ့သည်။
စိန်ကတုံးလို ပညာရည်ပြည့်ဝသော မင်းသားမျိုးနှင့် တွဲရသဖြင့် တစ်စထက်တစ်စ အရည်အချင်း ပြည့်ဝလာသည်။
စိန်ကတုံးနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သော ဇာတ်ထုပ်များမှာ ဝိဋဋူပ၊ သာနုသာမဏေ၊ အညဘောဂ၊ ပဒုမသင်္ခါ၊ အာသင်္ကာ၊ အမတ်အောင်စွာငယ်၊ အာဠာဝကချွတ်ခန်း၊ အင်္ဂုလိမာလ၊ ပန်းထိမ်သည် ဣသိတာ၊ တိဿရဟန်းကြီး၊ သမ္ဘာရသားသတ်၊ ယောဟက ဘဒ္ဒ၊ ညီတော်မင်းနန်ချွတ်ခန်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
အိမ်ထောင်သည်ဘဝ စိန်ကတုံး နှင့်အတူ ကနေစဉ် မင်းသားရွှေမျက်မှန်၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ မင်းသား ဦးလွန်းမောင်နှင့် အကြောင်းပါလေသည်။
မင်းသမီးအဖြစ် ကပြရင်း အိမ်ထောင်ကျသွားသော်လည်း ဩဘာစိန်အဖို့ နာမည် မမှိန်ခဲ့ပါပေ။
၁၂၉၁ ခုနှစ် ပြာသိုလဆုတ် ၃ရက်နေ့တွင် ဦးစိန်ကတုံးသည် မုံရွာမြို့၌ ပွဲကရင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးစိန်ကတုံး ကွယ်လွန်သောအခါ ကျန်ရစ်ခဲ့သည့်ဇာတ်အဖွဲ့ ကြီးကို မင်္ဂလာဦးအောင်မောင်းက ဦးစီးကပြသည်။
ထို့နောက် မင်္ဂလာ အောင်ဘညို ဆက်လက်၍ ဦးစီးကပြခဲ့ပြန်သည်။
သို့နှင့် ဩဘာစိန်သည် ဦးအောင်မောင်း၊ အောင်ဘညိုတို့နှင့် ၉နှစ်မျှ တွဲခဲ့ရလေသည်။
အသက် ၄၃နှစ်ခန့်တွင် အနားယူရန်ကြံစည်နေခိုက် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးလွန်းမောင်က ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်ထောင်ပြန်သဖြင့် ခင်ပွန်းသည်နှင့်အတူ စိတ်တူသဘောတူ ကူညီကပြခဲ့လေသည်။
သို့သော် မကြာခင် ဇာတ်ပျက်သွားပြီး ဦးဖိုးစိန် ဇာတ်အဖွဲ့သို့ နှစ်ဦးစလုံးရောက်ရှိ သွားလေသည်။
ဦးဖိုးစိန်နှင့် တွဲဖက်ကပြနေစဉ် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးလွန်းမောင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ဤတွင် ဩဘာစိန်သည် ယူကျုံးမရဖြစ်ကာ ဦးဖိုးစိန် ဇာတ်မှထွက်၍ အနားယူခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ကြာရှည်စွာ အနားမယူနိုင်ရှာဘဲ ဝမ်းရေးအတွက် အမယ်ကြီးအို အောင်စိန် နှင့် အတူ တစ်နှစ်တာမျှကပြပြီးနောက်မူ သဘင်အလုပ်ကို အပြီးပိုင် စွန့်လွှတ်လိုက် တော့သည်။
ဘဝနိဂုံး သဘင်အလုပ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီဟု ဆိုသော်လည်း သံယောဇဉ်က မဖြတ်နိုင်သေးသဖြင့် မင်းသား ရတနာပုံအေးမောင်၊ ပြည်တော်သန်း တို့ကို ခေါ်ယူ၍ ဇာတ်ထောင်ပေးခဲ့သည်။
အခြားဇာတ် အဖွဲ့များမှ သဘင် ပညာနှင့်ပတ်သက်၍ သင်ပြပေးရန် တောင်းပန်လာလျှင်လည်း စိ်တ်ပါ လက်ပါ သင်ပြပေးသည်။
အသက် ၆၃နှစ်အရွယ်သို့အရောက်တွင်ကား သဘင်အလုပ်ကို ပြည်ဖုံးကားချကာ အသက်၈၂နှစ်အရွယ် ကွယ်လွန်သည့် အချိန်အထိ တရားဓမ္မနှင့် မွေ့လျော်နေထိုင် ခဲ့ပါသတည်း။
၂၄-၅-၈၇ နေ့ ညနေ ၅ နာရီအချိန်တွင် အင်းစိန်ရွာမနေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သည်။
သမဝါယမ ဦးစီးဌာန () သည် သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ကိုလိုနီခေတ်၊ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် မေမြို့(ပြင်ဦးလွင်)၌ သမဝါယမမင်းကြီးရုံးကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ဖွဲ့စည်းပုံကို နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့အစည်း အဝေးအမှတ်(၃၉/၉၁)မှသဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ ၁၉၉၁ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ(၃၀)ရက်နေ့မှ စတင်ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယင်းသို့ဆောင်ရွက်လျက်ရှိစဉ် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ဥပဒေအမှတ်(၉/၉၂)ဖြင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သော သမဝါယမအသင်းဥပဒေသစ်အရ လုပ်ငန်းတာဝန်များတိုးချဲ့ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်လာရ၍ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ (၅-၆-၁၉၉၄)ရက်စွဲပါ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂၁/၉၄) အရဖွဲ့စည်းပုံအင်အား အရာထမ်းရာထူး(၉၈၀)နေရာ၊ အမှုထမ်းရာထူး(၁၆၃၃၂)နေရာ စုစုပေါင်းရာထူး (၁၇၃၁၂) နေရာဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
(၁၅-၁-၂၀၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ်(၂/၂၀၁၅)၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား အရာထမ်းရာထူး(၁၄၈၃)နေရာ၊ အမှုထမ်းရာထူး(၁၆၈၆၄)နေရာ၊စုစုပေါင်းရာထူး(၁၈၃၄၇)နေရာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားရှိရာမှ အရာထမ်း ရာထူး (၇၀၃)နေရာ၊ အမှုထမ်းရာထူး(၁၅၆၉၆) နေရာ စုစုပေါင်းရာထူး (၁၆၃၉၉)နေရာဖြင့် သမဝါယမဦးစီးဌာနအဖြစ် (၁-၄-၂၀၁၅) ရက်နေ့မှစ၍ ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
(၅-၂-၂၀၂၀)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ်(၃/၂၀၂၀)၏သဘောတူဆုံးဖြတ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ဖွဲ့စည်းပုံအား (၅-၂-၂၀၂၀)ရက်နေ့မှစ၍ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
(၁၇-၆-၂၀၂၁) ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့် အမှတ် (၁၄၀/၂၀၂၁) အရ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သမဝါယမ ဦးစီးဌာနကို သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဦးစီးဌာနတစ်ခု အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
သမဝါယမဦးစီးဌာန ပေါ်ပေါက်လာပုံနောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် နောက်ခံသမိုင်းအကျဉ်းချုပ် အင်္ဂလိပ်လက်အောက်ခံ ကိုလိုနီနိုင်ငံဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ “၁၉၀၄ ခုနှစ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သမဝါယမငွေစုငွေချေးအသင်းများဆိုင်ရာအက်ဥပဒေ"ကိုပြဋ္ဌာန်းပြီး သမဝါယမလုပ်ငန်းများပေါ်ပေါက် လာသဖြင့် ယင်းအချိန်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ လက်အောက်ခံပြည်နယ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ တွင်လည်း သမဝါယမငွေစုငွေချေးအသင်းများ ဖွဲ့စည်းထူထောင်ပေးခဲ့ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဦးဆုံး သမဝါယမအသင်းအဖြစ် မြင်းမူမြို့နယ်ငွေစုငွေချေး သမဝါယမအသင်းကို (၁၉၀၅) ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၃)ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းမှတ်ပုံတင်ပေးခဲ့သည်။
၎င်းနောက် "၁၉၁၂ ခုနှစ် သမဝါယမအ သင်းများဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေ"ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အဆိုပါအက်ဥပဒေအရ သမဝါယမဗဟိုဘဏ်များ၊ အခြေခံကျေးလက် ငွေစုငွေချေးအသင်းများ၊ ယူနီယံခေါ်အသင်းစုများ၊ ခရိုင်သမဝါယမအသင်းများ၊ အသင်းစုချုပ်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ သမဝါယမကောင်စီဟူ၍ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင် ခဲ့ပါသည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် သမဝါယမလုပ်ငန်း အခြေအနေယိမ်းယိုင်လာခဲ့ပြီး အသင်း အရေအတွက်မှာလည်း လျော့နည်းခဲ့ပါသည်။
အဆိုပါအခြေအနေများကြောင့် ချေးငွေကျန်များ ကောက်ခံနိုင်ရန်နှင့် စာရင်းရှင်းနိုင်သည့်အာဏာများ လိုအပ်လာသဖြင့် ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ သမဝါယမအသင်းများဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအမှတ်(၆)ကို အတည်ပြုထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။
သမဝါယမ အသင်းများ၏ ဆုတ်ယုတ်လာမှုအခြေအနေများအား အောင်မြင်မှုဖြစ်ပေါ်လာစေရေးအတွက် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် မြေစာရင်းအရာရှိ ဦးတင်ကြီးကို သမဝါယမမင်းကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဦးတင်ကြီး သမဝါယမပြုပြင်ရေးစီမံကိန်းကိုရေးဆွဲပြီး အစိုးရထံတင်သွင်းခဲ့ရာ အချိန်ကာလနှင့် လိုက်လျော ညီထွေမှုရှိသဖြင့် အစိုးရက သဘောတူအတည်ပြုပေးခဲ့သည်။
အဆိုပါစီမံကိန်းအရ စားသုံးသူ သမဝါယမအသင်းများ (ကွန်ကိုးအသင်းများ) ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အသင်း ပေါင်း(၇၀၀၀)ကျော်၊ အသင်းဝင်(၃)သန်းခွဲနှင့် အစု(၉)သန်းခန့်အထိ အောင်မြင်တိုးတက်ခဲ့သည်။
ပါလီမန်ခေတ်မြန်မာ့သမဝါယမ ယင်းအချိန်တွင် သမဝါယမမင်းကြီး၌ အာဏာအပြည့်အဝရှိစေရန်အတွက် ၁၉၂၇ ခုနှစ် သမဝါယမအက်ဥပဒေကို ရုပ်သိမ်း၍ ၁၉၅၆ ခုနှစ် သမဝါယမအသင်းများအက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း ခဲ့ပါသည်။
သမဝါယမစုပေါင်းရောင်းချရေးလုပ်ငန်းကို ၁၉၅၁-၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဆန်စပါး၊ ဝါဂွမ်းနှင့် ကြံများအဓိကထားလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဆန်စပါးစုပေါင်းရောင်းချရေးစီမံကိန်းအရ ခရိုင်သမဝါယမများမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်ကောက်ပဲသီးနှံရောင်းဝယ်ရေးစပါးဒိုင်တွင် ရောင်းချသည်။
ဝါဂွမ်းစုပေါင်း ရောင်းချရေးစီမံကိန်းတွင် လက္ကားသမဝါယမအဖွဲ့ချုပ်သည် တစ်ဦးတည်း ကုန်ထုတ် လိုင်စင်ယူ၍ ပြည်ပသို့ ဝါရောင်းချရေးလုပ်ငန်းကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်သည်အထိ တိုးတက်အောင်မြင် ခဲ့ပါသည်။
ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်မြန်မာ့သမဝါယမ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီတက်ရောက်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီက ၁၉၇၀ ခုနှစ် သမဝါယမစီမံကိန်းအရ ၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ သမဝါယမ အသင်းဥပဒေကို (၂၈-၅-၁၉၇၀)ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
၎င်းဥပဒေအရ သမဝါယမ လုပ်ငန်းများကို ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစီမံကိန်းဘောင်အတွင်းမှဆောင်ရွက်ကြရပါသည်။
သမဝါယမအသင်းများသည် နိုင်ငံတော် ၏ လယ်ယာကဏ္ဍ၊ သားငါးကဏ္ဍ၊ သစ်တောကဏ္ဍ၊ စက်မှုလက်မှုကဏ္ဍ၊ လျှပ်စစ်ကဏ္ဍ၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ငွေရေးကြေးရေး၊ လူမှုရေး၊ အိမ်ငှား၊ ပြည်တွင်းလက္ကား ကုန်သွယ်ရေး၊ ပြည်တွင်း လက်လီ ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍများစသောကဏ္ဍအားလုံးတွင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရသည်။
သမဝါယမ အသင်းများ ကိုလည်း ၁၉၇၀ ခုနှစ် သမဝါယမအသင်းဥပဒေအရ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်၊ ဌာနဆိုင်ရာများ နှင့် ကျေးရွာများ ပါ မကျန် တစ်ပြည်လုံးအရှိန်ဟုန်ဖြင့် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဈေးကွက်စီးပွားရေးခေတ်မြန်မာ့သမဝါယမ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၈)ရက်နေ့တွင် ၁၉၇၀ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ သမဝါယမ အသင်းဥပဒေပါပုဒ်မအချို့အား ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်နှင့်အညီ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ အစားထိုးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့်အသင်းပေါင်း (၂၀၀၀၀)ကျော်အနက် ဆိုရှယ်လစ် ခေတ်က ပါဝင်ခဲ့သော အမှုဆောင်ကော်မတီများကို သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၏ (၂-၁-၁၉၈၈) ရက်စွဲ ပါအမိန့်စာဖြင့် တာဝန်မှရပ်စဲခဲ့ပြီး ဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်ဖက်မှသင့်လျော်သူများကို ရွေးချယ်၍ အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ သမဝါယမအသင်းဥပဒေအား ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး သမဝါယမအသင်းသစ်များကို ဖွဲ့စည်း၍ အသင်းဟောင်းများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ (၃၁-၇-၂၀၀၄) ရက်နေ့စာရင်းအရ အသင်းစုစုပေါင်း (၁၇၉၀၅)သင်း ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ သမဝါယမ ဦးစီးဌာနကို အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။
ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံး တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် သမဝါယမဦးစီးဌာနများ (၁၅)ရုံး မြို့နယ်သမဝါယမဦးစီးဌာနများ (၃၀၇)ရုံး သမဝါယမနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ် (၂)ကျောင်း သမဝါယမနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်(သန်လျင်) သမဝါယမနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း) သမဝါယမဒီဂရီကောလိပ် (၂)ကျောင်း သမဝါယမကောလိပ်(ဖောင်ကြီး) သမဝါယမကောလိပ်(မန္တလေး) သမဝါယမစာရင်းရေးစာရင်းကိုင်သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း (၅)ကျောင်း သမဝါယမစာရင်းရေးစာရင်းကိုင်သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း(တောင်ကြီး) သမဝါယမစာရင်းရေးစာရင်းကိုင်သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်(ပုသိမ်) သမဝါယမစာရင်းရေးစာရင်းကိုင်သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်(မော်လမြိုင်) သမဝါယမစာရင်းရေးစာရင်းကိုင်သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း(မကွေး) သမဝါယမစာရင်းရေးစာရင်းကိုင်သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း(မန္တလေး) သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းဌာနခွဲ (၆)ခု လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ စီမံရေးရာဌာနစု ငွေစာရင်းဌာနစု သမဝါယမလုပ်ငန်းများစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ စစ်ဆေးရေးဌာနစု သမဝါယမမူဝါဒ၊လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ပညာပေးရေးဌာနခွဲ ဖွဲ့စည်းရေးနှင့်စာရင်းရှင်းလင်းဖျက်သိမ်းရေးဌာနစု သမဝါယမပညာပေးရေးနှင့်သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနစု ကုန်ထုတ်၊စက်မှုလက်မှုနှင့်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းဌာနခွဲ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းဌာနစု စက်မှုလက်မှုနှင့်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းဌာနစု စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုသုတေသနနှင့်စာရင်းအင်းဌာနခွဲ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုသုတေသနနှင့်စာရင်းအင်းဌာနစု ပြည်တွင်း/ပြည်ပဆက်ဆံရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဌာနခွဲ ပြည်တွင်း/ပြည်ပဆက်ဆံရေးဌာနစု ကုန်သွယ်မှုဌာနစု လုပ်ငန်းတာဝန်များ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အသင်းဖွဲ့စည်းရန် စည်းရုံးခြင်း၊ အသင်းဖွဲ့စည်းရေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သမဝါယမပညာပြန့်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံတော်၏ မူဝါဒများ၊ သမဝါယမအခြေခံမူများ၊ ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ထိန်းကျောင်း တည့်မတ်ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
သမဝါယမအသင်း သမဝါယမအသင်းဆိုသည်မှာ ဆန္ဒအလျှောက်ပူးပေါင်းကြသူတို့က မိမိတို့၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်နှင့် လိုအင်ဆန္ဒများ ဖြည့်ဆည်းရန်အလို့ငှာ ပူးပေါင်းပိုင်ဆိုင်ပြီး အများဆန္ဒနှင့် အညီ စီမံခန့်ခွဲဆောင်ရွက်သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
သမဝါယမအသင်းများဖွဲ့စည်းခြင်း ၁၉၉၂ခုနှစ် သမဝါယမအသင်းဥပဒေပါ အခြေခံမူများနှင့်အညီ မိမိတို့ဆန္ဒအလျောက် အသင်းသားများစုစည်း၍ ထုတ်လုပ်မှုသမဝါယမအသင်းများ၊ ဝန်ဆောင်မှုသမဝါယမအသင်းများ ကုန်သွယ်မှုသမဝါယမအသင်းများ အထွေထွေသမဝါယမအသင်းများ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ် သမဝါယမအသင်းဥပဒေနှင့်အညီ အခြေခံသမဝါယမအသင်းကို အနည်းဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်(၅)ဦးဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြေခံသမဝါယမအသင်း အနည်းဆုံး(၃)သင်းကို စုပေါင်း၍ သမဝါယမအသင်းစုကိုလည်းကောင်း၊ အသင်းစုများပါဝင်သည့် အသင်းစုချုပ်ကိုလည်းကောင်း၊ အသင်းစုနှင့် အသင်းစုချုပ်များပါဝင်သည့် ဗဟိုသမဝါယမအသင်းကိုလည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းထားရာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ စုစုပေါင်း(၃၀၂၆၇)သင်းဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဗဟိုသမဝါယမအသင်း (၁)သင်း အသင်းစုချုပ် (၂၀)သင်း အသင်းစု (၄၆၁)သင်း အခြေခံအသင်း (၂၉၀၄၉)သင်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ Category:စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် သမဝါယမ ဦးစီးဌာန Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
အ​သေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန () သည် သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုဌာန အဖြစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီကပင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုညွှန်ကြားရေးဌာန အဖြစ်သို့ တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုညွှန်ကြားရေးဌာနသည် ပုဂ္ဂလိက စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်း တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လွှဲပြောင်းတာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန လက်အောက် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၁.၂.၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်သို့ ထပ်မံ ပြောင်းခဲ့ပြီး ၃၀.၃.၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရက်ကန်းကျောင်း (၁၄) ကျောင်းကို ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုစိုက်ပျိုးနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန လက်အောက်မှ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၅) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အစည်းအဝေး(၂၄/၉၇)၏ သဘောတူညီချက်အရ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန ကို ဦးစီးဌာန အဆင့် (၁)သို့ တိုးမြှင့် ဖွဲ့စည်းခွင့် ပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနကို အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနအဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လတွင် သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ထိုဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ စီမံကိန်းဌာနခွဲ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ စက်မှုလက်မှုဌာနခွဲ ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ သုတေသနဌာနခွဲ တို့ ဖြစ်သည်။
လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲလက်အောက်တွင် ယွန်းပညာကောလိပ် (ပုဂံ)နှင့် ဆောင်းဒါးရက်ကန်းကျောင်း(အမရပူရမြို့)၊ အထက်တန်းရက်ကန်းကျောင်းများ (ဖလမ်း၊ မုံရွာ၊ မိတ္ထီလာ၊ ရွှေတောင်၊ ပခုက္ကူ၊ မုဒုံ၊ စစ်တွေ၊ တောင်ကြီး)နှင့် အခြေခံရက်ကန်းကျောင်းများ (မြစ်ကြီးနား၊ လွိုင်ကော်၊ ဘားအံ၊ မင်းတပ်၊ ကျောက်မဲ) တို့ပါဝင်သည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန၏လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း မြှင့်တင်ရေးဥပဒေအရ အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများအား မှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ စက်မှုထုတ်ကုန် သမဝါယမအသင်းများ၊ အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများအား နည်းပညာ အကူအညီပေးခြင်း နှင့် ဆောင်းဒါး ရက်ကန်းကျောင်း၊ ပြည်နယ်/တိုင်းများတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ရက်ကန်းကျောင်းများ၊ ပုဂံမြို့ရှိ ယွန်းပညာကောလိပ်တို့ကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။
စီမံကိန်းဌာနခွဲ စီမံကိန်းဌာနခွဲ၏လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း လုပ်ငန်းတိုးတက်မှုအစီရင်ခံခြင်း ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း နယ်စပ်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးဆောင်ရွက်ခြင်း အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း အသေးစားငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းစီမံကိန်းအား တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခြင်း SME ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲသည် အောက်ပါ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဝန်ထမ်းရေးရာများကို ဆောင်ရွက်သည်။
မြေယာနှင့် အဆောက်အအုံပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ဝန်ထမ်းဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဝန်ထမ်းကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းများ အစီရင်ခံခြင်း၊ ပြည်ပသင်တန်းများနှင့် အစည်းအဝေးများအတွက် အမည်စာရင်းများ ရွေးချယ်ပေးပို့ခြင်း၊ စက်မှုလက်မှုဌာနခွဲ စက်မှုလက်မှုနည်းပညာ စုဆောင်းခြင်း၊ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း၊ အကြံပေး ခြင်း စက်ကိရိယာများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း နှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများသို့ ဒီဇိုင်းများ၊ နည်းပညာနှင့် ပံ့ပိုးမှုများ ရောက်ရှိရေး အကူအညီပေးရေး စက်မှုနည်းပညာများကို လွှဲပြောင်းပေးခြင်း စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းသစ်များ ထူထောင်နိုင်ရေးအတွက် အကူအညီပေးခြင်း သမဝါယမစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့်ပုဂ္ဂလိက အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ အတွက် စက်မှုလက်မှုအထောက်အကူပြု စက်မှုနှင့်ကျွမ်းကျင်မှုလုပ်ငန်းများ ပံ့ပိုးကူညီ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။
စက်မှုလက်မှုဌာနခွဲမှ အောက်ပါသင်တန်းများကိုလည်း သင်ကြားပို့ချပေးနေသည်။
အခြေခံလျှပ်စစ်သံဂဟေဆက်သင်တန်း အခြေခံလျှပ်စစ်ကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်း တွင်ခုံ၊ ဖောက်ခုံ သင်တန်း သစ်သားထည်အခြေခံ ပရိဘောဂသင်တန်း ဝါးလက်မှုထည်သင်တန်း ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲသည် အောက်ပါ လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဝင်ငွေနှင့် အသုံးစရိတ်များကို သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနသို့ ပုံမှန်တင်ပြခြင်း များ ဆောင်ရွက်သည်။
Budget estimate များ Revised estimate များ Estimation on supplementary grant များ လစာနှင့် စာရင်းများ ဌာနတွင်း စာရင်းစစ်ဆေးခြင်းများ Non budgetary matter များ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ Category:စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန။
သမဝါယမကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး ဦးစီးဌာန သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် သမဝါယမကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး ဦးစီးဌာန (Co-operative Trade Promotion Department) ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊မတ် ၂၀ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆/၂၀၁၄ ဖြင့် တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။