kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ချိပ်ပိုးတို့သည် အချို့သောအပင်များ၊ ချုံဖုတ်များ၊ နွယ်ပင်များပေါ်တွင် နေကာ အပင်မှထွက်သော အရည်ကို စုပ်ယူ၍ အသက်ရှင်ကြရသည်။
စုတ်ယူသောအရည်များမှတဖန် အစေး လုပ်ယူကြသည်။
ချိတ်ပိုးများ နေလေ့ရှိသော အပင်များမှာ ရှားပင်၊ ကုက္ကိုပင်၊ တောင်မန်ကျည်းပင်၊ ဩဇာပင်၊ သစ်နုပင်၊ သဒွက်ပင်၊ သဖန်းပင်၊ ကဒွတ်ပင်၊ ဗောဓိညောင်ပင်၊ ဆင်သဖန်းပင်၊ အင်ကြင်းပင်၊ သင်္ဘောကုက္ကိုပင်၊ ကြို့ပင်၊ သစ်ရာပင်၊ ဆီးပင် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ချိပ်ပိုးကောင်သည် လှေပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူ၍ အရှည်မှာ မီလီမီတာ တဝက်ကျော်မျှ ရှိသည်။
အရောင်မှာ နီ၏။
ထို ပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် ချိပ်ပိုးမ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဆဲများမှ ပေါက်လာ၍ အတော်အတန် တွားသွားနိုင်ကြသည်။
ချိပ်ပိုးမတစ်ကောင်မှ ချိပ်ပိုးလောင်းကလေးပေါင်း ၁၀၀၀ ခန့် ပေါက်ရောက်၏။
ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကောင်ရေ ၂ဝဝ မှ ၅ဝဝ အထိ ပေါက်နိုင်၏။
ထိုပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် အရည်ရွှမ်းနေသော အရွက်နုများကို စားသောက်ရန် ပို၍နှစ်သက်သည်။
ရင့်နေသော သစ်ရွက်ကြမ်းများကို ကောင်းစွာ မစားသောက်နိုင်ကြပေ။
ထို့ကြောင့် ချိပ်ပိုးများကို မွေးမြူသောအခါ အရွက်နုများထွက်လာရန် အပင်မှအကိုင်းများကို ချိုင်ပေးကြရ၏။
အကိုင်းအခက်များကို ချိုင်ထားခြင်းမရှိသော အပင် များ၌လည်း ချိပ်ပိုးများကို မွေးမြူနိုင်သည်။
သို့သော် ချိပ်များ ရသင့်သလောက် မရရှိနိုင်။
ချိပ်ပိုးများကို မွေးမြူရာ၌ ချိပ်ပိုးလောင်းများ တွယ်နေသော အကိုင်းကို ဖြတ်တောက်၍ မွေးမြူလိုသော အပင်၌ ချိတ်တွယ်ပေးရသည်။
ဤသို့ဖြင့် ချိပ်ပိုးကောင်များသည် အပင်သို့ကူး၍ အရွက်နုကလေးများမှ အရည်ကို စုတ်ယူစားသောက်ကြသည်။
အများအားဖြင့် အကိုင်းအခက်များ အောက်ဘက်မှနေ၍ ပင်ရည်ကို စုတ်ယူစားသောက်တတ်ကြသည်။
မကြာမီ အတွင်းမှာပင် ပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် တစ်ကောင်အပေါ် တစ်ကောင်ထပ်၍ အများအပြား ပြွတ်သိပ်ကာ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။
ချက်ခြင်းပင် ချိပ်ပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် ချိပ်ရည်ကို ထုတ်ကြ၏။
ထိုချိတ်ရည်ကို ချိပ်ပိုးများအတွင်းရှိ ဂလင်းများ၏ အကူအညီဖြင့် ထုတ်သည်။
ပထမ၌ ချိပ်ရည်သည် ပိုးလောင်းများ၏ ကိုယ်ပေါ်၌ တောက်ပြောင်လျက်ရှိ၏။
ထို့နောက် ထိုအရည်သည် တဖြည်းဖြည်းမာသွား၍ ချပ်ပိုး၏ ကိုယ်လုံးဖုံးလွှမ်း သွားသည်။
ဖုံးလွှမ်းထားသော ချိပ်ရည် အတွင်း၌ပင် ချိပ်ပိုးများသည် ချိပ်ရည်ကို ဆက်လက်ထုတ်ပေးကြ၏။
ချိပ်ပိုးအမနှင့် အထီးရှိရာ အထီးများသည် မိမိတို့၏ ချိပ်ရည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပိုးအိမ်များအတွင်း၌ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲ၍ ကြီးကောင်ဝင်ပိုးဘဝသို့ ကူးပြောင်းသွားကြလေသည်။
ကြီးကောင်ဝင်ပိုးသည် ပိုးလောင်းကောင်နှင့် လုံးဝ မတူတော့ပေ။
အထီးများသည် ကြီးကောင်ဝင်ပိုးများ ဖြစ်လာသောအခါ မိမိတို့၏ ပိုးအိမ်များမှထွက်လာ၍ အမများနှင့် မျိုးဆက်ပွားရန် ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ဆောင်ရွက်ပြီးသောအခါ မကြာမီ အတွင်းမှာပင် သေဆုံးသွားကြသည်။
ရရှိသောချိပ်သည် အများအားဖြင့် ချိပ်ပိုးမများမှ ထုတ်သောချိပ် ဖြစ်သည်။
အမှန်စင်စစ် ချိပ်ထုတ်ခြင်းအလုပ် အားလုံးကို ချိပ်ပိုးထီးများ မိမိတို့အိမ်ထဲမှ ထွက်လာပြီးနောက်မှ ပြုလုပ်ကြလေသည်။
ချိပ်ပိုးအမများသည် မိမိတို့အိမ်အတွင်း၌ မလှုပ်မရှားနေ၍ ချိပ်ကို ထုတ်ပေးကြသည်။
ဤသို့ဖြင့် ချိပ်အဆောက်အအုံမှာ တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားလာလေသည်။
ပိုးဥဖြစ်သည့်အချိန်မှ ကြီးကောင်ဝင်ပိုးမက တစ်ဖန် ဥပြန်အုသည့် အချိန်အထိကို ဇီဝစက်တစ်ခုဟု ခေါ်သည်။
ထိုအချိန်မှာ ချိပ်ရရှိရန် ကြာသောအချိန်ပင် ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတုအခြေအနေနှင့် မွေးမြူသောအပင်များကို လိုက်၍ တစ်နှစ်အတွင်း ဇီဝစက် ၂ ခုမှ ၄ ခုအထိ ရှိနိုင်ပေသည်။
ချိပ်များကို လိုက်လံစုဆောင်းရာ၌ ချိပ်တွယ်နေသော အကိုင်းအခက်များကို ဖြတ်တောက်ယူကြ၏။
သိမ်းယူသောအခါ ရှိသမျှ ချိပ်အားလုံးကို မယူဘဲ၊ နောက်ထပ်မွေးမြူရန်အတွက် အချို့တဝက်ကို ချန်ထားခဲ့ကြရ၏။
ထို့နောက် သစ်ကိုင်းများတွင်ရှိသော ချိပ်များကို ခွာယူ၍ အလိုရှိသော နေရာများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြ၏။
တခါတရံ ချိပ်များ တွယ်ကပ်နေသော သစ်ကိုင်းများကို အကိုင်းလိုက်လည်း တင်ပို့ ရောင်းချတတ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်သော ချိပ်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ထိုချိပ်ကို အမျိုးမျိုးပြုပြင်၍ ရှဲလက်ခေါ် ချိပ်လွှာများ ပြုလုပ်ယူကြသည်။
ချိပ်မှ ချိပ်လွှာလုပ်ယူရာ၌ ပထမချိပ်ကို အမှုန့်ကြိတ်ပြီးလျှင် ရေနွေးထဲတွင်ထည့်၍ ဆေးကြောပစ်ရသည်။
ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ချိပ်ကို ပျော့ပျောင်းသွားစေ၍ အထဲတွင်ပါရှိသော ဆိုးဆေးများကို ထွက်သွားစေသည်။
ထို ဆိုးဆေးများမှာ ချိပ်ပိုးများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှ ထွက်လာသောပစ္စည်း များဖြစ်၍ အနီပုပ်ရောင်ရှိ၏။
ရှေးအခါက ထိုဆိုးဆေးများကို အလွန်တရာမှပင် တန်ဖိုးထား၍ အသုံးပြုကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထိုဆိုးဆေးများကို ပိုးလုံချည်များ ဆေးရောင် ဆိုးရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
သို့ရာတွင် ယခုအခါ အခြားဆိုးဆေးအမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ယင်းတို့ကို ရှေးအခါကလောက် တန်ဖိုးမထားကြတော့ပေ။
ရေဖြင့် ၃၊ ၄ ကြိမ်မျှ ဆေးကြောပြီးသောအခါ ချိပ်ကို ခြောက်သွေ့သွားအောင် ပြုလုပ်ပေးရ၏။
ယင်းကို တဖန် အရည်ကျိုပေးသောအခါ ချိပ်လွှာများကို ရရှိလေသည်။
ချိပ်လွှာသည် ပယင်းရောင်အရင့်မှ အမည်းရောင်အထိ အရောင်အမျိုးမျိုးရှိ၏။
ယင်းကို တဖန်အရောင် ချွတ်ပေနိုင်၏။
အရောင်ချွတ်ပြီးသောအခါမှ ချိပ်လွှာကို အလိုရှိသော အရောင် ပြန်ဆိုးပေးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။
အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၌ အဝါရောင်ပြန်ဆိုးပြီးသောအခါမှ ချိပ်လွှာကို အလှအပ တန်ဆာပစ္စည်း များ ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြလေသည်။
ချိပ်လွှာသည် ဓာတ်ပြားများပြုလုပ်ရာတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်ပေသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကုက္ကို၊ မန်ကျည်းစသော အပင်များတွင် ပိုးကောင်တစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်သော ပိုးအိမ်များမှ အရောင်နှင့် ဖယောင်းကို သုတ်ဖယ်ခြင်းဖြင့် ချိပ်ဆေး အဆေးခဲ အဝါရောင်များ ရရှိသည်။
အရက်ပျံနှင့် ဖျော်၍ သစ်သားပလာစတာများကို ကြာရှည်ခံစေရန် နှင့် တောက်ပြောင်ချောမွေ့စေရန်အတွက် သုတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ချိပ်မှာ အနီ၊ အနက်၊ အစိမ်း၊ အညို စသည်ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
အပူရှိန်တွင် ပျော့၍ အေးလျှင် မာခဲကြွပ်ဆပ်သည်။
ဆက်လက်လေ့လာရန် ယွန်းဆေးနှင့် ချိပ်ဆေး ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်းဆက် ထုတ်ကုန်များ။
ကျိုင်းတုံခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၆၄၈ ပေ (၈၀၇ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျိုင်းတုံမြို့ဖြစ်သည်။
ကျိုင်းတုံခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၉၆,၀၆၉ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ ကျိုင်းတုံခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကျိုင်းတုံမြို့နယ် ကျိုင်းတုံမြို့ မိုင်းခတ်မြို့နယ် မိုင်းခတ်မြို့ မိုင်းပြင်းမြို့နယ် မိုင်းပြင်းမြို့ တုံတာမြို့ မိုင်းယန်းမြို့နယ် မိုင်းယန်းမြို့ မိုင်းပေါက်မြို့ မိုင်းလားမြို့နယ် မိုင်းလားမြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ခရိုင်များ။
မိုင်းဆတ်ခရိုင်( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းဆတ်မြို့ဖြစ်သည်။
မိုင်းဆတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၄၃,၁၃၇ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|မိုင်းဆတ်ခရိုင်မြို့နယ်များ မိုင်းဆတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မိုင်းဆတ်မြို့နယ် မိုင်းဆတ်မြို့ မိုင်းခုတ်မြို့ မိုင်းတုံမြို့နယ် မိုင်းတုံမြို့ ပုံပါကျင်မြို့ မုံးထမြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ခရိုင်များ။
မိုင်းဖြတ်ခရိုင် သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သည်။
ယခင်မိုင်းဖြတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၁၀,၁၆၀ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ ယခင်မိုင်းဖြတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မိုင်းဖြတ်မြို့နယ် မိုင်းဖြတ်မြို့ မိုင်းယောင်းမြို့နယ် မိုင်းယောင်းမြို့ မိုင်းယုမြို့ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ Category:ရှမ်းပြည်နယ်။
တာချီလိတ်ခရိုင် ( ၊ ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တာချီလိတ်မြို့ဖြစ်သည်။
တာချီလိတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၇၆,၈၇၇ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|တာချီလိတ်ခရိုင်မြို့နယ်များ တာချီလိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
တာချီလိတ်မြို့နယ် တာချီလိတ်မြို့ ကျိုင်းလပ်မြို့ တာလေမြို့ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ် မိုင်းဖြတ်မြို့ မိုင်းယောင်းမြို့နယ် မိုင်းယောင်းမြို့ မိုင်းယုမြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ခရိုင်များ။
တောင်ကြီးခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၄၆၀၆ ပေ (၁၄၀၄ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။
တောင်ကြီးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၆၉၉,၀၈၆ ယောက် ဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော် အင်းလေးကန် နှင့် အင်းလေးကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော သည် တောင်ကြီးခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
ပင်းတယရွှေဥမင်လှိုဏ်ဂူ၊ ထမ်ဆမ်းဂူ၊ မွေတော်ကက္ကူ၊ ကလောနှီးဘုရား၊ မြင်းမထိသဘာဝလှိုဏ်ဂူ၊ မြသပိတ်ရေပြာအိုင် စသည် အထင်ကရ နေရာများစွာရှိသည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ တောင်ကြီးခရိုင်တွင် ယခင်က မြို့နယ် (၁၀)မြို့နယ်၊ မြို့ (၁၈)မြို့ ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ၊ ခရိုင်အသစ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် တောင်ကြီးခရိုင်တွင် မြို့နယ် (၂)မြို့နယ်၊ မြို့ (၆)မြို့သာ ကျန်ရှိတော့သည်။
တောင်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
တောင်ကြီးမြို့နယ် တောင်ကြီးမြို့ အေးသာယာမြို့ ကျောက်တလုံးကြီးမြို့ ရွှေညောင်မြို့ ရပ်စောက်မြို့နယ် ရပ်စောက်မြို့ အင်တောမြို့ ယခင် ဖွဲ့စည်းပုံ တောင်ကြီးခရိုင်မှ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားသော ဒေသများ ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဟိုပုံးမြို့နယ် ဟိုပုံးမြို့ ဆီဆိုင်မြို့နယ် ဆီဆိုင်မြို့ ပင်လောင်းမြို့နယ် ပင်လောင်းမြို့ နောင်တရားမြို့ ပေါင်းလောင်းမြို့ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ပင်းတယမြို့နယ် ပင်းတယမြို့ ရွာငံမြို့နယ် ရွာငံမြို့ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ။
လွိုင်လင်ခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၄၄၃၆ ပေ (၁၃၅၂ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လွိုင်လင်မြို့ဖြစ်သည်။
လွိုင်လင်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၆၅,၁၄၁ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|လွိုင်လင်ခရိုင်မြို့နယ်များ လွိုင်လင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
လွိုင်လင်မြို့နယ် လွိုင်လင်မြို့ ပင်လုံမြို့ နမ့်စန်မြို့နယ် နမ့်စန်မြို့ ခိုလမ်မြို့ လဲချားမြို့နယ် လဲချားမြို့ မိုင်းကိုင်မြို့နယ် မိုင်းကိုင်မြို့ ကျေးသီးမြို့နယ် ကျေးသီးမြို့ မိုင်းနောင်မြို့ မိုင်းရှူးမြို့နယ် မိုင်းရှူးမြို့ မိုင်းစံမြို့ (မုန်းဆန်းမြို့) ကွန်ဟိန်းမြို့နယ် ကွန်ဟိန်းမြို့ ကာလိမြို့ ကိုးကား Category:လွိုင်လင်ခရိုင် ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ။
လင်းခေးခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လင်းခေးမြို့ဖြစ်သည်။
လင်းခေးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၃၉,၂၄၈ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|လင်းခေးခရိုင်မြို့နယ်များ လင်းခေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
လင်းခေးမြို့နယ် လင်းခေးမြို့ ဟိုမိန်းမြို့ မိုးနဲမြို့နယ် မိုးနဲမြို့ ကျိုင်းတောင်းမြို့ မိုင်းပန်မြို့နယ် မိုင်းပန်မြို့ မောက်မယ်မြို့နယ် မောက်မယ်မြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ။
ကွမ်းလုံခရိုင် သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၁၆၀၄ ပေ (၄၈၉ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ယခင်ကွမ်းလုံခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၈,၇၆၈ ယောက် ဖြစ်သည်။
ကျောက်မဲခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၅၄၃ ပေ (၇၇၅ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်မဲမြို့ဖြစ်သည်။
ကျောက်မဲခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၇၆၇,၅၈၂ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ ကျောက်မဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကျောက်မဲမြို့နယ် ကျောက်မဲမြို့ မိုင်းငေါ့မြို့ မိုင်းလုံမြို့ နောင်ချိုမြို့နယ် နောင်ချိုမြို့ သီပေါမြို့နယ် သီပေါမြို့ နမ္မတူမြို့နယ် နမ္မတူမြို့ မိုးမိတ်မြို့နယ် နှင့် မဘိမ်းမြို့နယ် တို့သည် ယခင်က ကျောက်မဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သော်လည်း ယခုအခါ မိုးမိတ်ခရိုင်အဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယခင်ကျောက်မဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မန်တုံမြို့နယ် နှင့် နမ့်ဆန်မြို့နယ် တို့ကို ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
"The Union of Myanmar, The State Peace and Development Council, Notification No. 33/2010, 20 August 2010" English translation ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ။
မူဆယ်ခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၅၉၅ ပေ (၇၉၁ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မူဆယ်မြို့ဖြစ်သည်။
မူဆယ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၄၅၂,၂၀၆ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|မူဆယ်ခရိုင်မြို့နယ်များ မူဆယ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မူဆယ်မြို့နယ် မူဆယ်မြို့ မုန်းကိုးမြို့ မန့်ဟီးရိုးမြို့ (မန်ဟျှိုး) ပန်ဆိုင်းမြို့ (ကြူကုတ်) နမ့်ခမ်းမြို့နယ် နမ့်ခမ်းမြို့ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ကွတ်ခိုင်မြို့ တာမိုးညဲမြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ။
လားရှိုးခရိုင် ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၈၃၅ ပေ (၈၆၄ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လားရှိုးမြို့ဖြစ်သည်။
လားရှိုးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆၀၉,၈၈၁ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|လားရှိုးခရိုင်မြို့နယ်များ လားရှိုးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကွမ်းလုံမြို့နယ် ကွမ်းလုံမြို့ လားရှိုးမြို့နယ် လားရှိုးမြို့ တန့်ယန်းမြို့နယ် တန့်ယန်းမြို့ သိန္နီမြို့နယ် သိန္နီမြို့ မိုင်းရယ်မြို့နယ် မိုင်းရယ်မြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ။
သခင်တင်မြ သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ကာလကြာမြင့်စွာ ပါဝင်ခဲ့သော နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည့်အပြင် နာမည်ကြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ သခင်တင်မြကို ၁၉၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း ဓနုဖြူမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မူလတန်းအောင်မြင်တဲ့အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ဦးဘိုးငြိမ်းနှင့် ဒေါ်အုန်းပွင့်တို့ ဖြစ်ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်စံထွန်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးသမားဘဝ သခင်တင်မြသည် အသက် ၁၃နှစ်အရွယ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကို ဝင်ရောက်ပြီး သခင်တင်မြအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ် အသက် ၁၇နှစ်အရွယ်တွင် သခင်စိုးဦးဆောင်သော ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မြေအောက်စည်းရုံးရေးသမားဘဝ၊ ၁၉၄၂ ပြည်တွင်းသူပုန်ခေါင်းဆောင်ဘဝ၊ ၁၉၄၄ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပထမအကြိမ်ကွန်ဂရက်ရဲ့ ဗဟိုကော်မတီဝင်ဘဝ၊ ၁၉၄၅ခုနှစ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးတွင် တိုင်း ၇တိုင်း နိုင်ငံရေးမှူး၊ ၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် အလံနီပါတီ ပေါလစ်ဗြူရိုအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ တွင် အလံနီပါတီ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ တောခိုခဲ့သည်။
၁၉၅၈ တွင် ရန်ကုန်မြေအောက်စည်းရုံးရေး တာဝန်ခံ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အစိုးရ၏ဖမ်းဆီးမှုကို ခံခဲ့ရသည်။
ရန်ကုန်ဘောင်ဒရီစစ်အချုပ်ထဲတွင် ရှိနေချိန် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်အဖြစ်က နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို ထောက်ခံပြီး ၁၉၆၂ တွင် မဆလအမြုတေပါတီတွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဗဟိုစည်းရုံးရေးကော်မတီ အကြံပေးအဖွဲ့တွင် ဗိုလ်ရဲထွဋ်၊ ကိုချစ်လှိုင် (ကိုကိုမောင်ကြီး)၊ ဗိုလ်သိန်းတန်၊ ဒေါက်တာမောင်မောင်၊ ဦးစောဦး၊ ဦးဘညိမ်၊ ဦးသီဟန်တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပြည်သူပိုင်သိမ်းရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့ပြီး အမြုတေပါတီမှ ပြည်သူ့ပါတီအဖြစ် မဆလ(မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ)၏ ပထမအကြိမ် ပါတီညီလာခံတွင် ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ၁၉၇၁ တွင် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၇၇ တွင် ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီး နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ပထမဆင့် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသော သခင်တင်မြသည် ၁၉၈၈ ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံအတွင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ရွှေတို့ကို ကူညီပေးခဲ့သဖြင့် ရေကြည်အိုင်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၂ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကူညီမှုဖြင့် ထောင်အနှစ် ၂ဝ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး ဆီးကြိတ်ဝေဒနာကြောင့် ၁၉၉၃ တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလတွင် လျှို့ဝှက်ထုတ်ဝေသော ဗမာ့တော်လှန်မှု စာစောင်တွင် အလုပ်သမား၊ လယ်သမား သတင်းဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗမာပြည် (ခေတ္တ အိန္ဒိယ) အမည်ဖြင့် ငါတို့ ဘာတွေလိုနေသေးလဲ၊ လျှို့ဝှက်လှုပ်ရှားကျင့်သုံးနည်း စသော နိုင်ငံရေးစာတမ်းများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ မှတ်တမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်။
ပြည်သူ့အာဏာဂျာနယ်ကို စတင်ထုတ်ဝေရာတွင် နိုင်ငံရေးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့ရာ သခင်တင်မြ ကလောင်အမည်ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားမှု မရှိတော့ဘဲ သမိုင်းမှတ်တမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ကိုယ်တွေ့နိုင်ငံရေးမှတ်တမ်းများကို ရေးသားထားသော ဘုံဘဝမှာဖြင့် စာအုပ်အပြင်၊ ဘုံဘဝမှာဖြင့် အမှားနှင့်အမှန်၊ ဘုံဘဝမှာဖြင့် ထပ်ချပ်မကွာ၊ ဘုံဘဝကိုဖြင့် မျှော်တိုင်းဝေး၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့်ပတ်သက်သော မှတ်တမ်းများ၊ ဗိုလ်ချုပ်သာရှိနေသေးလျှင် စသော မှတ်တမ်းများကို ရေးသားခဲ့သည်။
သခင်တင်မြသည် မကွယ်လွန်မီက ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အတ္ထုပ္ပတ္တိပြုစုရေးကော်မတီတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဗိုလ်ချုပ်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်နှင့် ဘုံဘဝကိုဖြင့်မျှော်တိုင်းဝေး (၁၉၈၈ခုနှစ်အထိ) မှတ်တမ်းများကို အပြီးသတ် မပြုစုနိုင်ခဲ့ပေ။
Kamayut Media ကွယ်လွန်ခြင်း သခင်တင်မြသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် အသက် ၉ဝ အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
လောကနိယာမအရ ယနေ့အသစ်သည် မနက်ဖြန်အဟောင်း၊ ယနေ့အဟောင်းသည် မနေ့ကအသစ်၊ ထာဝရ အသစ် ဆိုသည်မှာ မရှိနိုင်။
သို့ဖြစ်၍ သစ်ခြင်း၊ ဟောင်းခြင်းသည် အဓိကမဟုတ်။
ကောင်းခြင်းဖြစ်ဖို့သာ လိုသည်။
ကြာခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း မေ့ပျောက်၍ မသွားနိုင်လောက်အောင် ရင်ထဲစွဲထင်နေသည့် အဟောင်း အဟောင်းတွေ ကြားက အကောင်းအကောင်းတွေကို ပြောပြချင်သည်။
ရယ်မောခြင်းနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်ကြည်နူးမှုများသည် ပါလာစမြဲ။
စိတ်ညစ်၊ စိတ်ထွေနေလျှင် မရယ်နိုင်ပါ။
သာမန်အားဖြင့် ရယ်မောနေ လျှင် ပီတိဖြစ်နေသည်။
စိတ်ကြည်လင်နေသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။
ရယ်နေသည့်အခိုက် ရယ်စရာဖြစ်ပေါ်မှုအပေါ် အာရုံစူးစိုက်ဈာန်ဝင်နေ သည့်အတွက် သောက၊ ဗျာပါဒတို့ကို သတိမရ၊ စိတ်ဖိစီးမှု ကင်းဝေးနေ သည့်အတွက် ရယ်သောသူသည် အသက်ရှည်၏ ဟု ကျန်းမာရေး ရှုထောင့်က ဆိုသည်။
လူတစ်ယောက်ရယ်မောပျော်ရွှင်လာအောင် လုပ်ဖို့မလွယ်ပါ။
လွယ်မယောင်နှင့် ခက်၊ တိမ်မယောင်နှင့် နက်သည်။
ဟာသသည် ပညာ တစ်ရပ်။
စာပေ၊ ရုပ်ရှင်၊ ပြဇာတ်နှင့် သဘင်လောကတို့တွင် ပေါ်ထွက်ခဲ့ သော ဟာသပညာရှင်တို့၏ အရေအတွက်မှာ အခြားသော အနုပညာရှင် တို့၏ အရေအတွက်နှင့် နှိုင်းစာလျှင် ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် နည်းလှသည်။
ဟာသသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ပညာတစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း အလေးပေးမခံရ။
ဟာသပညာကို သာမန်မျှသာ သဘောထားတတ်ကြ သည်။
ဟာသစာပေရှိသော်လည်း ဟာသစာပေ ထူးချွန်ဆုမရှိ၊ ဟာသ ရုပ်ရှင်ရှိသော်လည်း ဟာသအကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆုမရှိ၊ ထိုအချက်တွေက ဟာသပညာရပ်ပေါ် လေးလေးနက်နက် မရှိသေးကြောင်း သက်သေပြ နေသည်။
သဘင်ပညာရှင်များသည် သဘင်အကယ်ဒမီထူးချွန်ဆုကို မျှော်လင့်‌ နေကြကြောင်း စာစောင်အချို့တွင် ဖတ်လိုက်ရသည့်အတွက် ဟာသပညာရှင်များလည်း ဟာသအကယ်ဒမီထူးချွန်ဆုကို မျှော်လင့်နေ ကြမည်ဟုထင်ပါသည်။
ကလိထိုးလျှင်လည်း ရယ်ရသည်။
သို့သော် ဟာသမဟုတ်၊ အခံရခက်၍ ကြောင်း/ကျိုးဆက်စပ်ပြီး သဘာဝကျကျ၊ ဇာတ်ကွက်လှလှ ဖန်တီးပြနိုင်မှ ဟာသရသမြောက်ပေမည်။
ဟာသမြောက်အောင် ဇွတ်လုပ်ယူ၍မရ။
လက်ရာမြောက်လှသော တစ်ကွက်စာကာတွန်းများ သည် တစ်သက်စာ မေ့မရနိုင်လောက်အောင် ဆွဲဆောင်နိုင်မှုရှိသလို မရယ်ဘဲအောင့်ထား၍ မရလောက်အောင် ဟာသဖြင့် ကလိနိုင်စွမ်းရှိသူ တစ်ဦး၏ သရုပ်ဆောင်မှုများသည် စာရေးသူ၏ မျက်စိထဲမှမထွက်။
မချိုမချဉ်လုပ်နေသည့် သူ့မျက်နှာပေးကို ပြန်မြင်မိတိုင်း ယနေ့တိုင် ရယ်ချင်နေသေးသည်။
ထိုသူမှာ ပြည်သူချစ်သော ဟာသဝိဇ္ဇာ၊ ပျော်တော်ဆက် သန်းနွဲ့။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ချာလီချက်ပလင် သည် ဟာသဖြင့် ကမ္ဘာ ကျော်ခဲ့သလို မြန်မာပြည်မှာလည်း သန်းနွဲ့ သည် ဟာသဖြင့် ထင်ပေါ်ခဲ့ ပါသည်။
သူ့ခေတ်သူ့ကာလက ကလေးရော၊ လူကြီးပါမကျန်၊ သူပါဝင် သော ဇာတ်ကားတိုင်း နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။
သူသည် သူချစ်သော အနုပညာဖြင့် ရိုးသားစွာ အသက်မွေး ရင်း၊ ဘဝကိုတည်ငြိမ်စွာ တင့်တယ်စွာ ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခဲ့သူ သူလိုလူ မရှိပါ။
သူ့မူ၊ သူ့ဟန်၊ သူ့သဏ္ဌာန်ကို တုရန်လည်းခက်လှသည်။
အကယ်ဒမီ မြတ်လေး၊ အကယ်ဒမီ ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ အကယ်ဒမီ ဦးကျောက်လုံး၊ အကယ်ဒမီ ဦးသိန်းမောင်နှင့် ဒေါ်မြလေးတို့ကဲ့သို့ အစား ထိုးမရသော အနုပညာရှင်။
သန်းနွဲ့၏ သားအကြီးဆုံးဖြစ်သူ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ရဲထွန်းနွဲ့ (အတာ)၏ ပြောပြချက်အရ သန်းနွဲ့သည် မိတ္ထီလာသား၊ အဖ ဦးထွန်း မောင် (မီးရထားဝန်ထမ်း)နှင့် အမိ ဒေါ်လွန်းတို့က ၁၄-၂-၁၉၂၁ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ မောင်လှမောင်၊ မွေးချင်း ၅ ယောက်ရှိသည့်အနက် တတိယမြောက်၊ မန္တလေးမြို့ B.T.N ဗုဒ္ဓ သာသနာ့နုဂ္ဂဟအသင်းမှ ကြီးမှူးသည့် ဟိုက်စကူး (အထက်တန်းကျောင်း) မှ မက်ထရစ် (၁၀) တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး မီးရထားဌာန၊ ကြေးနန်း ဆက်သွယ်ရေးဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် လူကြမ်းနှင့် ဟာသသရုပ်ဆောင် သာဂေါင်ကြီး(ဦးလှမောင်)နှင့် ဆက်နွှယ် ပြီး ဝန်ထမ်းဘဝမှ နုတ်ထွက်ကာ ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ် အသံတိတ်ခေတ် အေဝမ်းဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးဘရှင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ခေတ်သစ်ဖာတစ်လုံး ခေါင်းကျား ဇာတ်ကား တွင် ဇာတ်ပို့၊ ဇာတ်ရံအဖြစ် ပွဲဦးထွက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဇာတ်ပို့ ဇာတ်ရံ၊ လူရွှင်တော်၊ ဟာသမင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူစသည်ဖြင့် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၄၃ ကားရှိခဲ့ပြီး အများပိုင်အဖြစ် စံပြ ရုပ်ရှင်၊ ပုဂ္ဂလိက တစ်ဦးတည်းပိုင်အဖြစ် ရွှေနဲ့မြ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတို့ကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားများမှာ မာမရှိန်း(၁၉၅၀)၊ ကာတွန်းအောင်ရှိန်၏ နာမည်ကျော်ကာတွန်း ဇာတ်ဆောင် စံရှား-ဒိန်းဒေါင်၏ ဇာတ်လမ်းများကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် အသက်သွင်းရိုက်ကူးထားသော မှားတဲ့အခါလည်း မှားပေမပေါ့ (၁၉၆၄)၊ အောင်ပင်လယ် (၁၉၆၅)၊ အံ့ဩကုန်နိုင်ဖွယ် (၁၉၆၆) နှင့် လကမ္ဘာသို့ (၁၉၆၈) ဇာတ်ကားများဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားများမှာ လင်းဆွဲ (၁၉၅၀)၊ ချစ်ပြဿနာ (၁၉၆၇)၊ တိုင်းကျော် (၁၉၅၉)၊ အချစ်ရေ (၁၉၆၀)၊ စန်းပွင့်လာပြီ (၁၉၆၀)၊ ကျွန်တော်ဇာတ်လမ်း (၁၉၆၀)၊ ကဲမာမာပဲ (၁၉၆၁)၊ စိန်လားဟေ့မောင်တို့ (၁၉၆၁)၊ မိချစ်တဲ့မောင် (၁၉၆၂)၊ ဖြစ်ချင်တာလည်း မဖြစ်ရပါ (၁၉၆၂)နှင့် မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် (၁၉၆၃) တို့ဖြစ်သည်။
ရွှေနှင့် မြ ရုပ်ရှင်မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများမှာ မိချစ်တဲ့မောင် (၁၉၆၂)၊ မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် (၁၉၆၃)၊ မြီးကောက်ပေါက် (၁၉၆၅)၊ ဘာလိုလို (၁၉၆၅)၊ တမာချိုချို (၁၉၆၆)၊ မင်းနဲ့ငါ (၁၉၆၇)၊ လကမ္ဘာသို့ (၁၉၆၈)၊ လူပြက်ကလေးမောင်ရွှေရိုး (၁၉၆၉)၊ ခကွေးယပင့် စသတ်ချစ် (၁၉၆၉)၊ အားကစားနှင့်ပင်တိုင်စံ (၁၉၆၉)၊ ကိုကိုညီညီ (၁၉၇၆)တို့ ဖြစ်သည်။
သန်းနွဲ့ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားဖြစ်သူ ဟာသ သရုပ်ဆောင် သန်းနွဲ့လေး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် သန်းနွဲ့နှင့် သန်းနွဲ့ အနုပညာ(၁၉၇၅)၊ ဘဝကြင်ဖော်အဖြစ် ဒေါ်ခင်ရွှေ၊ ဒေါ်သန်းမြတို့နှင့် ဖူးစာဆုံခဲ့ပြီး (၁) သားကြီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ရဲထွန်းနွဲ့ (ဩစတြေးလျ)(ကွယ်လွန်)၊ (၂) သမီးမြင့်မြင့်နွဲ့ (ဂျပန်)၊ (၃)သိန်းထွန်းနွဲ့(ကွယ်လွန်)၊ (၄) သား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် သန်းထွန်းနွဲ့ (အင်္ဂလန်၌ ကွယ်လွန်)၊ (၅) သားငယ် ဒါရိုက်တာ ထွန်းအေးနွဲ့(သန်းနွဲ့လေး)(ကွယ်လွန်) (ဂျပန်) တို့ကို မွေးဖွားခဲ့ သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်သို့အရောက် ပြဇာတ် များ ခေတ်စားလာချိန် တစ်ဖက်မှ ရုပ်ရှင်ရိုက်ရင်း အခါအခွင့်သင့်ပါက ပန်းဆိုးတန်း ဝင်းဝင်းရုံ၊ လမ်းမတော်အနောက်ပိုင်း ကာဌေးရုံ၊ ရေကျော် ဇော် ပြဇာတ်ရုံတို့တွင် သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ပြဇာတ် ပေါင်းများစွာ တင်ဆက်ကပြခဲ့သည်။
ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာအကျော်အမော် များ ဖြစ်ကြသော အလင်္ကာကျော်စွာ ဒဂုန်ဆရာတင်၊ ကျွန်တော် ချစ်မောင်၊ ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်တို့နှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်ပြီး ပြဇာတ် ပရိသတ်ကို အောင်မြင်စွာ ပျော်တော်ဆက်နိုင်ခဲ့သူ။
ပြဇာတ်ခေတ်တွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ကပြခဲ့ဖူးသည့် သန်းနွဲ့ ၏ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းမြ ပြောပြချက်အရ သန်းနွဲ့ ဒါရိုက်တာအဖြစ် တင်ဆက်ခဲ့သော မင်းသား မျိုးမြင့်၊ မင်းသမီး ရိုစ့်ဌေးတို့ပါဝင်သည့် ချစ်ဖေဖေ ပြဇာတ်၊ မင်းသား တက္ကသိုလ် မျိုးချစ်၊ မင်းသမီး ခင်အုန်းမြင့်တို့ပါဝင်သည့် ချစ်ရန်စ ပြဇာတ်၊ စံပြမယား ပြဇာတ်တို့မှာ ပရိသတ်၏ တောင်းဆိုချက်အရ အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ကပြခဲ့ရသည်ဟု သိရှိရသည်။
လှော်ကောင်းတုန်းတက်ကျိုး ဆိုသလို ဟာသအနုပညာများ ဖန်တီးတင်ဆက်မှု အရှိန်ကောင်းနေဆဲ အသက် ၅၀ အရွယ်သို့အရောက် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့လာသည့်အတွက် သားကြီးရဲထွန်းနွဲ့နှင့်အတူ အင်္ဂလန်သို့ သွားရောက်ဆေးကုသခဲ့သည်။
သို့သော် ရောဂါကျွမ်းနေပြီဖြစ်သည့်အတွက် ၇-၁-၁၉၇၁ ရက်နေ့တွင် လည်ချောင်း ကင်ဆာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အများဆုံး တွဲဖက်ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးမှာ ဝဏ္ဏကျော်ထင် အကယ်ဒမီ ကြည်ကြည်ဌေး၊ အကယ်ဒမီ ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ အကယ်ဒမီ စံရှားတင်၊ အကယ်ဒမီ ရေဒီယိုတေးသံရှင် သန်းသန်းဆင့်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဟာသကွက်များ ပုံဖော်ဖန်တီးရာတွင် လူရွှင်တော်များဖြစ်ကြသော ကျွန်တော်ချစ်မောင်၊ မြင့်ဖေ၊ ဂျော်လီဆွေ၊ ကြယ်နီ၊ သာဂေါင်၊ သာဆန်း၊ အေးကို၊ မစိန်ခင်၊ မအေးကြည်တို့နှင့် အပေးအယူအချိတ်အဆက်မိမိ ပရိသတ်ကို ကလိနိုင်ခဲ့ကြသည်။
လူပင်သေသော်လည်း နာမည်မသေ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် သူ၏ဂုဏ်သတင်းသည် ထုံသင်းဝေလျက် ... တင့်လွင်ဦး (စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်) ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလထုတ် ၊ တော်ဝင်ပန်းဂျာနယ် အမှတ် (၁၁၆) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ Category:မြန်မာ လူရွှင်တော်များ။
စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပါဝင်သော ပကူးကရင် အမျိုးသားများသည် တောင်ငူခရိုင်၊ သံတောင်မြို့နယ်၊ မော်ချီမိုင်းဒေသ၊ ဘောဂလီ၊ စစ်စီးတောင်နှင့် ပြောင်သိုအရပ်များတွင် နေထိုင်ကြသည်။
စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပကူး၊ မောနေပွာ၊ တ‌လှေပွာ ကရင်အုပ်စုဝင်များ ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကားများမှာ စကောကရင်(စဝှော်) စကားများနှင့် အရင်းအမြစ်ခြင်း တူသည်။
ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ ကံ၊ ကတ္တား၊ ကြိယာ အထားအသို အစီအစဉ်များ တူညီကြသည်။
ရိုးရာဓလေ့များတွင်လည်း မကွာခြားပေ။
သို့ရာတွင် ဒေသစွဲ အစွဲအလန်းကြီးသူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် မိမိတို့အုပ်စုကို သီးခြားမျိုးကွဲ အုပ်စုဟူ၍ ယူဆကြသည်။
ဒေသကို အစွဲပြု၍ လူမျိုး၏ အမည်နာမကို ခေါ်ကြသည်။
၁၉၂၁-ခု မြန်မာနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကောကရင်အုပ်စုတွင် စကော၊ ပကူး၊ ဝေဝေါ၊ မောနေပွာ ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။
တလေပွာ အုပ်စုကို သီးခြား မဖော်ပြပေ။
သို့ရာတွင် "ဝေဝေါ" အုပ်စုသည် ဘာသာစကားအရလည်းကောင်း၊ လူမှုရေးရာအရလည်းကောင်း သီးခြားတည်ရှိနေသော အုပ်စုမဟုတ်ချေ။
ယင်းတို့မှာ ပကူး၊ မောနေပွာနှင့် တ‌လှေ ပွာများပင်ဖြစ်ပြီး ကျေးရွာအတည်တကျမရှိဘဲ တောင်ယာခုတ်ရင်း တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ကရင်ဘာသာ စကားအားဖြင့် "ဝေဝေါ" စကားလုံးမှာ "လှည့်လည်နေထိုင်သော လူမျိုး"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။
ထို့ကြောင့် ဝေဝေါမှာ လူမျိုးကွဲကို ခေါ်သောအမည်မဟုတ်ဘဲ တောင်ယာလုပ်ခင်းအလိုက် လှည့်လည်နေထိုင်သူ ပကူးကရင်အမျိုးသားများသာ ဖြစ်ကြသည်။
ပကူးကရင်အမျိုးသားများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံမှာ အစင်းအနည်းငယ်ပါသော သင်တိုင်းအဖြူရောင်၊ ဘောင်းဘီအနက်၊ နက်ပြာခေါင်းပေါင်းနှင့် လွယ်အိပ်များကို ဆင်မြန်းကြသည်။
အမျိုးသမီးများသည် သင်တိုင်းကို ခါးပတ်အနက်ရောင် ပန်းဖော်နှင့် ထဘီအနက်ရောင်၊ ခေါင်းစီးပဝါများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေး တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အဘိဓာန်စာအုပ်မှ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ Category:ကရင်လူမျိုးစု။
စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပါဝင်သော တလှေပွာကရင် အမျိုးသားများသည် ဘောဂလိ၊ မော်ချီးကားလမ်းနှင့် ၂၅-မိုင်အကွာ တောင်ပေါ်အထက်ရွာများ ဖြစ်ကြသည့် ဝါဆို၊ ရှိုဆို၊ ဦးဘို၊ သေဂီလာ၊ ဘောခါ၊ လေးခို၊ မောတူဒါး၊ လေချီး၊ ဟိုချီး၊ တီးရှောဒေး၊ ထီးအေခေါ်၊ ထီးဒေါ်ခေါ်နှင့် ထီးဝါးလေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
စကောကရင်၊ ပကူးလူမျိုးတို့နှင့် နီးစပ်ပြီး အနွယ်တူသည်။
ဘာသာစကားလည်း တူကြသည်။
တလှေပွာများ၏ ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှုများလည်း ပကူးကရင်တို့နှင့် မကွာခြားသော်လည်း မိမိတို့ကိုယ်ကို တလှေပွာ မျိုးကွဲဟု ခံယူလိုကြသည်။