kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပမာဆိုသော် ရှေးမြန်မာဘုရင်တို့ ရာဇဘိသေက ခံတော်မူ၍ နန်းသီးသောအခါ စားတော်ခွံ့ရပုံကို 'ရွှေနန်းသိမ်းအံ့၊ စားတော်ခွံ့၊ နူးညံ့ဆုပ်ပေါင်း ဘယ်မျှနည်း' ဟူသော အမေးပုစ္ဆာဖြင့် မေးထားသည်ကို၊ ကျီးသဲဆရာတော်က 'ရတနာသုံးပါးကို ရည်၍သုံးဆုပ်၊ မိခင် ဘခင်၊ အဘိုးအဘေးကို ရည်၍ လေးဆုပ်၊ ကိုယ်စောင့်နတ်တစ်ကျိပ်ကို ရည်၍ ဆယ်ဆုပ်အားဖြင့် တစ်ဆယ့် ခုနစ်ဆုပ် စားရာသည်'ဟု အဘိသေကကျမ်းအရ ဖြေဆိုထား၏။
ထိုသို့ ပိဋကတ်၊ ဗေဒင်၊ လောက၊ ဓမ္မ၊ ရာဇအားဖြင့် အဘက်ဘက်တွင် ဗဟုသုတ ပွားစေမည့်ပုစ္ဆာများ ပါဝင်လေသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းကို ဖြေဆိုတော်မူသော ကျီးသဲဆရာတော်က ကျမ်း၏ပဏာမတွင် 'ဤကျမ်းသည် အထူးထူးသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်၏။
နက်နဲကျယ်ဝန်း၏။
ပညာရှာသူတို့၏ စီးပွားကို ဆောင်၏။
'ဟု ထောမနာခဲ့လေသည်။
ထို့ပြင် စွယ်စုံ ကျော်ထင်ကျမ်းကို စီရင်သော ကျီးသဲဆရာတော်ကပင် 'ကြည့်ကန်ရှင်ကြီးသည်၊ ပိဋကတ်ဗေဒင် အရပ်ရပ်ကို နှံ့စပ်၏။
လောက၊ ဓမ္မ၊ ရာဇ အရေးသုံးပါး၌ ကျွမ်းကျင်၏။
ဉာဏ်လည်းထက်မြက် နက်နဲသည်။
ရယ်ရွှင်နှစ်သက်စရာတို့ကိုလည်း တီထွင်ရေးတတ်သေးသည်။
အဘက်ဘက်က ပြည့်စုံရကား လူအားလုံး၏ မှီတင်းရာ ပညာသူဌေးကြီးဖြစ်၏။
'ဟု ဂုဏ်ပြုချီးကျူးတော်မူလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ ရဟန်း စာဆိုတော်များ။
ဘီးတဲလ်အဖွဲ့ (The Beatles) သည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း အင်္ဂလန် လစ်ဗာပူးလ်၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ရော့ခ် ဂီတအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။
ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ လောကတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခံရဆဲဖြစ်သည်။
The Beatles | 100 Greatest Artists | Rolling Stone ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှစ၍ အဖွဲ့ဝင်များမှာ ဂျွန် လင်နွန် (ရစ်သမ်ဂီတာ၊ အဆို)၊ ပေါလ် မက္ကတ်နေ (ဘေ့စ်ဂီတာ၊ အဆို)၊ ဂျော့ဂျ် ဟယ်ရစ်စင် (လိဒ်ဂီတာ၊ အဆို) နှင့် ရင်းဂို စတား (ဒရမ်၊ အဆို) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ရော့ခ်အင်ရိုးနှင့် အစပျိုးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဖို့လ်ခ်ရော့်ခ် (folk rock) မှ ဆိုင်ခီဒယ်လစ်ရော့ခ် (psychedelic rock) အထိ ဟန်အမျိုးမျိုးဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။
ရံဖန်ရံခါ ခလပ်စစ်ခယ် (classical) နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အသွင်သစ်ဖြင့်လည်း ဖန်တီးတတ်သည်။
ဘီးတဲလ်အဖွဲ့၏ ဂီတသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု အပြောင်းအလဲများကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
ကန္တာရ ကျိုင်းကောင် Schistocerca gregaria: မိတ်လိုက်နေပုံ ကျိုင်းကောင်သည် နှံကောင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
နှံကောင် တွင် နှံကောင်ချိုရည်မျိုးနှင့် နှံကောင်ချိုတိုမျိုး ဟူ၍ အဓိက ၂ မျိုးရှိသည်။
ထို ၂ မျိုးတွင် မျိုးစိတ်များ ရှိသေး၏။
မြင်တွေ့ နေကျဖြစ်သော သာမန်နှံကောင်တို့သည် ချိုရှည်မျိုးပင် ဖြစ်ကြ ၍၊ ကျိုင်းကောင်တို့မှာ နှံကောင်ချိုတို့မျိုးတွင် ပါဝင်ကြသည်။
(နှံကောင်။
) ချိုရှည်၊ ချိုတိုဟူ၍ ဆိုရာ၌၊ အမှန်စင်စစ် ဦးချိုကား မဟုတ်ကြပေ။
အတွေ့အထိ အာရုံကို စမ်းသပ်သိရှိ နိုင်သော အာရုံမှင်များ ဖြစ်ကြ၍ ဦးခေါင်းထိပ်တွင် ပေါက် သဖြင့် ချိုဟုတင်စားပြီး ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
တစ်ဖန် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောင်းပင်၊ ကြံပင်၊ နှမ်းပင် စသည် တို့၌ ကျရောက်ဖျက်ဆီးလေ့ရှိသော ပိုးတောင်မာများကို၊ ပိုးကျိုင်းကောင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျိုင်းကောင်ဟူ၍လည်းကောင်း ဒေသအလိုက် ခေါ်တတ်ကြရာ၊ ထိုပိုးကောင်မာ တို့သည် ဤနှံကောင်မျိုးဝင် ကျိုင်းကောင်များနှင့် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်ချေ။
ဥရောပ၊ အာရှ စသောတိုက်ကြီးတို့တွင် အအေးလွန်သော ဒေသများမှအပ၊ ကျန်အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်း ဒေသများ၌ အဆိုပါ ကျိုင်းကောင်တို့၏ အဖျက်အဆီးဘေးကို ရှေးပဝေဏီ ကစ၍ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ခံခဲ့ရဘူးသည်။
နှံကောင်တို့သည် အပင်နုမှ အရွက်များကို စားလေ့ရှိကြ၏။
ထိုနှံကောင်တို့သည် တစ်ကောင်ချင်း နေလေ့ရှိ၍၊ စားသောက်ရာ၌လည်း နှေးကွေး သဖြင့် အဖျက်အဆီး မသန်လှပေ။
ကျိုင်းကောင်တို့မှာမူ စားသောက်သွားလာပုံ ဖျတ်လတ် လှသည့်အပြင် အုပ်နှင့်ချီ၍ ဖျက်ဆီးတတ်ရကား၊ အသီးအနှံပင် တို့ဖြင့် စိမ်းလန်းစိုပြည်နေသည့် လယ်ယာစိုက်ခင်းကြီးများသည် ကျိုင်းကောင်များ အုပ်လိုက် ကျပြီးနောက်၊ မကြာမီပင် တစ်ကွင်းလုံး တစ်ခင်းလုံး ပြောင်တစ်လင်း ဖြစ်သွားလေ တော့သည်။
ကျိုင်းကောင်တို့ကြောင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌၊ ငွေ ကုဋေပေါင်းများစွာ တန်ဖိုးရှိသော အသီးအနှံများ ပျက်စီး ခဲ့ရ၏။
မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း ၁၉၁၁ ခုနှစ်က မိတ္ထီလာခရိုင်ရှိ ဝါခင်းဧကပေါင်း ၂၅ဝ ခန့်တွင်၊ ကျိုင်းတစ်ကြိမ် ကျရောက် ဖျက်ဆီး ဘူးသည်။
နောက်ထပ်ကျရောက် ဖျက်ဆီးဘူးသည် ဟူ၍ကား မရှိခဲ့ချေ။
တောင်ပံခတ်သံ တဝီဝီမြည်လျက် အုပ်နှင့်ချီ၍ ပျံသန်း လေ့ရှိသော ကျိုင်းကောင်တို့၏ အရေအတွက်မှာ တစ်ခါတစ်ရံ နေပြောက်မထိုးနိုင်လောက်အောင်ပင် များပြားတတ်ရာ၊ ၁၈၈၉ ခုနှစ်က ရက်ဒဆီးခေါ် ပင်လယ်နီကို ဖြတ်သန်းသွားသည့် ကျိုင်းကောင်အုပ်ကြီးမှာ စတုရန်းမိုင် ၂ဝဝဝ မျှ ကျယ်ဝန်း သည်ဟု ခန့်မှန်း ရလေသည်။
ကျိုင်းကောင်တို့သည် အလွန် ဝေးလံသော ခရီးကိုပင် ပျံသန်းနိုင်ရာ၊ ကမ်းခြေမှ မိုင် ၁၂ဝဝ မျှ ဝေးသည့် ပင်လယ်ထက်၌ ပျံသန်းသော ကျိုင်းကောင်အုပ် များကို တွေ့ခဲ့ရဘူးသည်။
မီးရထား လမ်းနှင့် မော်တော်ကား လမ်းပေါ်တွင် ကျိုင်းကောင်အုပ်ကျသည့်အတွက်၊ မီးရထားနှင့် မော်တော်ကားများ ဘီးချော်ကာ တိမ်းမှောက်ခဲ့ဘူးကြောင်းကို လည်း သိရသည်။
အသီးအနှံပင်များကို အင်္ဂါစုံ ကျိုင်းကောင်တို့သာလျှင် မဟုတ်၊ ယင်းတို့မှ ပေါက်ပွားလာကြသော အတောင်မပေါက် သေးသည့် ပိုးသားကလေးများကလည်း ကိုက်ဖြတ်စားသောက် ကြသည်။
ကျိုင်းကောင်အမ တို့သည် ဥများကို မြေလွှာ အတွင်း၌ ၂ဝ မှ ၁ဝဝ အထိ အစုလိုက် ဥလေ့ရှိကြသည်။
နွေးသော ဒေသများတွင် ၁ဝ ရက်မှ ရက် ၂ဝ အတွင်း၌ ပေါက်သည်။
အေးသောဒေသများ၌ကား တစ်ဆောင်းလုံး မပေါက်ဘဲနေတတ်သည်။
ဆောင်းကုန်သောအခါ ထိုဥများမှ ပိုးတောင်မာကလေးများ ပေါက်လာကြသည်။
အတောင်မစုံ သေးသော ထိုပိုးကောင်ကလေးများသည် တွား၍ ဖြစ်စေ၊ ခုန်၍ဖြစ်စေ သွားလာစားသောက်ယင်း အရေများ လဲကာ လျင်မြန်စွာ ကြီးပြင်းကြသည်။
အရေ ၅ ကြိမ် ၆ ကြိမ်မျှ လဲပြီးနောက် ရက်သတ္တ ၅ ပတ် ၆ ပတ်ခန့် ကြာသော်၊ အရွယ်ရောက်ကျိုင်းကောင်ကြီးများ ဖြစ်လာကြသည်။
နှံကောင်တွင် ပုံပန်းဓလေ့စသော သဘာဝပြောင်းလဲမှု အခြေအနေ ၂ မျိုးရှိကြောင်း သိရသည်။
တစ်ကောင်ချင်း နေလေ့ရှိသော နှံကောင်မျိုးသည် အုပ်နှင့်နေတတ်သော ကျိုင်းကောင်မျိုးတို့ထက် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဦးချိုရှည်ကာ စားသောက်သွားလာပုံ နှေးကွေး၏။
ထို့ပြင် ဦးခေါင်းကြီး၍ အတောင်တိုပြီးလျှင် ခြေတံရှည်သည်။
အုပ်လိုက်နေတတ်သော ကျိုင်းကောင်မျိုးတို့သည် နှံကောင် တို့ထက် ဦးချိုတို၍ စားသောက်သွားလာပုံ ဖျတ်လတ်၏။
ပခုံးကျယ်၍ အတောင်များ ရှည်လျားပြန့်ကားသည်။
နှံကောင် နှင့် ကျိုင်းကောင်တို့၏ သားကလေးများ အချင်းချင်းတွင်လည်း အရောင်အဆင်း အလေ့အထ စသည်များ ခြားနားကြ၏။
သို့ရာတွင် တစ်ကောင်ချင်းနေလေ့ရှိသော နှံကောင်တို့၏ သားကလေးများကို အမြဲလှုပ်ရှားပေးထားသော လှောင်ချိုင့်ဖြင့် မွေးလျှင် အုပ်နှင့်နေတတ်သော ကျိုင်းကောင်အခြေအနေသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
ထို့အတူ ကျိုင်းကောင်တို့၏ သားကလေး များကိုလည်း တစ်ကောင်ချင်း ကြီးပြင်းစေလျှင် သာမန် နှံကောင် အခြေအနေသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
ကျိုင်းကောင်များကို ကျရောက်လာမှ တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်း ခြင်းသည် အချည်းနှီးဖြစ်၏။
မပေါက်ပွားမီနှင့် ကြီးပြင်းဆဲ အချိန်တွင် ကြိုတင်သုတ်သင်ပစ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် ယင်းတို့၏ ဘေးအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်သည်။
ယခင်က အချို့အရပ် ဒေသတို့တွင် ကျိုင်းကောင်များလာမည့် လမ်း၌ ကျင်းနက်နက် တူးထားပြီးနောက်၊ ကျင်းထဲကျသောကျိုင်းကောင်များကို မြေဖို့ ပစ်နည်း သို့မဟုတ် မီးရှို့ပစ်နည်းတို့ဖြင့် နှိမ်နင်းဘူးသည်။
သို့သော် ထိုနည်းသည် တရွေ့ရွေ့တွားကာခုန်ကာ လာကြသော ပိုးသားကလေးများကိုသာ နှိမ်နင်းနိုင်၍၊ ပျံသန်းနိုင်သော ကျိုင်းကောင်ကြီးများကိုကား မနှိမ်နင်းနိုင်ချေ။
ယခုခေတ်တွင်မူ ကျိုင်းကောင်များ ဥချပြီး ချိန်၌ မြေကို နာနာထွန်ပေးခြင်းဖြင့် ထိုဥများကို ဖျက်ဆီးပစ်ကြသည်။
ကျိုင်းကောင်ကလေးများ ပေါက်ပွားချိန်၌ ဒလိမ့်လှိမ့်၍လည်း ဖျက်ဆီးပစ်ကြသည်။
ဟော့ပါးဒိုဇာခေါ် စက်ဖြင့်လည်း နှိမ်နင်းကြ၏။
ထိုစက်တွင် ဘီး ၂ ဘီး၏ အလယ်၌ သေတ္တာရှည်တစ်ခုပါ၍ သေတ္တာ အောက်နား၌ ဆီခွက်တစ်ခု ထားသည်။
သေတ္တာနောက်ဖက်၌ အနံကြီးကြီး ရွက်ထည်တစ်ခုကို ဖြန့်၍ တပ်ဆင်ထားသည်။
လယ်ကွင်းအတွင်းသို့ အဆိုပါ ဟော့ပါးဒိုဇာကို မောင်းနှင် သောအခါ ကျိုင်းကောင်ကလေးများသည် လန့်ဖျပ်၍ ခုန်ကြ ရာမှ ရွက်ထည်ကို ရိုက်မိပြီးလျှင် သေတ္တာ အောက်ခြေရှိ ဆီခွက်ထဲသို့ ကျရောက်ကာ သေကြလေသည်။
အခြား နည်းကောင်း တစ်ခုမှာ စိန်ပါသော အဆိပ်ဆေးမှုန့် ဆေးရည်များကို စိုက်ခင်းအတွင်း ပက်ဖျန်းပေးခြင်း ဖြစ်၏။
စိုက်ခင်းကျယ်လွန်းပါက တစ်ခါတစ်ရံ လေယာဉ်ပျံများဖြင့်ပင် ပက်ဖျန်းပေးကြရသည်။
ကျိုင်းကောင်များကို အစတုံး မျိုးပြုတ်အောင် ဖျက်ဆီး ပစ်ရန်မှာ ယနေ့အထိ မဖြစ်နိုင်သေးပေ။
သို့သော် နိုင်ငံကြီး များတွင် ကျိုင်းကောင်နှိမ်နင်းရေးအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ညီလာခံများ ကျင်းပပြီးနောက်၊ ကျိုင်းကောင်များ ပေါက်ပွား ရာ ဒေသ၌ဖြစ်စေ၊ ကျိုင်းကောင်များ ကျသည့် စိုက်ခင်းများ၌ ဖြစ်စေ အထက်ပါအတိုင်း စံနစ်တကျ လေ့လာနှိမ်နင်းခဲ့သည့် အတွက် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် အလွန်မှစ၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ကျိုင်း ကောင်တို့ကြောင့် ပြောပလောက်အောင် အပျက်အစီးများ မဖြစ် ပွားခဲ့သေးပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များ။
မြင့်မြတ်သော အခွင့်အာဏာကို ညွှန်းသည့် အဆောင်အယောင် မြန်မာတို့တွင် မင်းခမ်းမင်းနားကိစ္စများ၌ မြင့်မြတ်သောဂုဏ်ထူးနှင့် အခွင့်အာဏာကို ညွှန်းသည့် အဆောင် အယောင်သဘောဖြင့် ကျိုင်းကို အသုံးပြုကြသည်။
အခြားလူမျိုးများစွာသည်လည်း ကျိုင်းကို မင်း စသည့် ဂုဏ်ကြီးမြင့်သူတို့သာ သုံးစွဲထိုက်သည့် အဆောင်အယောင်ပစ္စည်းဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါ၌ပင် ကျိုင်းကို အထွတ်အမြတ်သဘောဖြင့် လှပဆန်းကြယ်စွာ တန်ဆာဆင် မွမ်းမံပြီးလျှင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်သိသာစေရန် အသုံးပြုနေသည်ကို တွေ့ရပေသည်။
မြန်မာ့ကျိုင်း ကျိုင်းအချက်အထွဋ်ရွှေပုံ သမိုင်းကြောင်း ကျိုင်းမှာ မြန်မာမင်းများလက်ထက် ဘုရင်၊ မိဖုရားနှင့် မင်းညီမင်းသားတို့၏ အဆောင်အယောင်တစ်ပါးဖြစ်၏။
ဘုရင်က ချီးမြှောက်သူကောင်းပြုခံရသူများလည်း ဘုရင့်အမိန့်အရ ကျိုင်းကို ကိုင်ဆောင်သုံးစွဲခွင့် ရ၏။
ကျိုင်းကို ဘုရင်၊ မိဖုရား၊ မင်းညီမင်းသား စသည်တို့ မင်းပွဲသဘင်စသော အခမ်းအနားများသို့ တက်ရောက်သောအခါ ဆိုင်ရာကျိုင်းကိုင်အမှုထမ်းများက ကိုင်ဆောင်၍ လိုက်ပါရ၏။
ကျိုင်းမှာ အရိုးရှည်တပ်ထားသော ခမောက်သဏ္ဌာန်အရာ ဖြစ်၏။
အထွတ်ကို ရွှေချထားခြင်းတစ်မျိုး၊ အထွတ်ရွှေနှင့် အအုံ၊ အရွက်၊ အရိုးတို့ အနီသုတ်ခြင်းတစ်မျိုး။
ကျိုင်းဖြူတွင် အထွတ်အနီသုတ်ခြင်း တစ်မျိုးအားဖြင့် ၃ မျိုးရှိ၏။
ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် ကျိုင်းကို လက်ကိုင်အရိုးတွင် မှန်စီ၍လည်း အသုံးပြုကြောင်းကို၊ မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်းတွင်ပါသော 'ဝေါရှည်နှင့် ဝေါတော်ရှေ့ကျိုင်း ၄ ချက်စီ၊ လက်ကိုင် မှန်စီကျိုင်းတော်နှစ်'ဟူသော စကားအရ သိရ၏။
တစ်ခါတစ်ရံ ကျိုင်းကို ရှေ့မှကိုင်ဆောင်ရုံမက ဆောင်းမိုးခြင်းလည်း ပြုကြောင်းကို ပြာဋိဟာခန်းပျို့လာ 'ယာဉ်ညင်စီးစီး၊ ကျိုင်းထီးဆောင်းဆောင်း'ဟူသော စကားအရ၎င်း၊ လွှတ်တော်သတ်ပုံလာ 'ဆောင်းသည့်ကျိုင်း'ဟူသောစကားအရ၎င်း သိရလေသည်။
ကျိုင်းကို အဆောင်အယောင်အဖြစ် အသုံးပြုရာ၌၊ မင်းနှင့် မိဖုရားကား ၈-လက်၊ အိမ်ရှေ့မင်း၊ မင်းညီ မင်းသားတို့ကား ၄-လက်၊ တစ်ခါတစ်ရံ ၆-လက်ဆောင်၏။
ကျိုင်းကို မင်္ဂလာအခမ်းအနားများတွင်သာမက အသုဘအခမ်းအနားများတွင်လည်း အဆင့်အတန်းအလိုက်၊ ဆိုင်ရာအမှုထမ်းများက ကိုင်ဆောင်၍ လိုက်ပါရသည်။
လွှတ်တော် ကျိုင်းကို မြင့်မြတ်သူတို့၏ အဆောင်အယောင်ဖြစ်သဖြင့် သာမန်လူတို့နှင့် မထိုက်တန်ရကား၊ 'ကျိုင်းနှင့် သပေါက်၊ မထောက်မတန်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'သိုင်းနှင့် ကျိုင်းနှင့် ဂုဏ်ကြီးမြင့်သည်' ဟူ၍လည်းကောင်း စာပေတွင် စပ်ဆိုကြသည်။
ယခုအခါ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကတို့တွင် ငွေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ကျိုင်းကို အဆောင်အယောင်အဖြစ် ထားရှိသည်။
ထိုကျိုင်းမှာ အရှည် ၄ ပေနှင့် ၈ လက်မခွဲရှိ၍ ငွေသား ကျပ်ချိန် ၆ဝဝ ရှိ၏။
အဆိုပါကျိုင်းသည် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် နာယကတို့၏ မြင့်မြတ်သော အခွင့်အာဏာကို ပြ၏။
မြန်မာမင်းများလက်ထက်က ကျိုင်းနှင့် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော သဘော ချင်းသာ တူ၍ ပုံသဏ္ဌာန်ချင်းကား မတူချေ။
ယခုကျိုင်းမှာ အနောက်နိုင်ငံများတွင်သုံးသော ကျိုင်းနှင့်ပုံပန်းချင်း ဆင်တူသော်လည်း မြန်မာဆန်ဆန်ပန်းပြောက်များဖြင့် ထုလုပ်ထား၏။
ဥက္ကဋ္ဌနှင့် နာယကသည် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမသို့ ကြွရောက်သောအခါ ဆိုင်ရာကျိုင်းကိုင်အရာရှိက ဥက္ကဋ္ဌကြီး၏ ရှေ့ ၈ ပေခန့်အကွာမှ ကျိုင်းကို ကိုင်လျက် သွားရ၏။
သတ်မှတ်ထားသောနေရာ တွင် ဥက္ကဋ္ဌကြီး ထိုင်ပြီးသောအခါ ဥက္ကဋ္ဌကြီးရှေ့ရှိ ကျိုင်းထားရာ သီးသန့်နေရာတွင် ကျိုင်းကို အလျားလိုက် တင်ထားရသည်။
အစည်းအဝေးပြီး၍ ဥက္ကဋ္ဌကြီး ပြန်လည်ထွက်ခွာမည့်အခါ ကျိုင်းကိုင်အရာရှိသည် ကျိုင်းကို ယူဆောင်၍ ရှေ့မှ သွားနှင့်ရသည်။
ကျိုင်းမှာ လွှတ်တော်တွင် အရေးပါလှ၏။
လွှတ်တော်ထဲတွင် ကျိုင်းရှိနေလျှင် လွှတ်တော် အစည်းအဝေးရှိနေသည်။
ဥက္ကဋ္ဌကြီး၏ ရှေ့၌ရှိသော ကျိုင်းကို ယူဆောင်သွားလျှင်ပင် အစည်းအဝေး ပြီးဆုံးပြီဟူသော အထိမ်း အမှတ်ဖြစ်တော့သည်။
ကျိုင်းကိုင်အရာရှိကို အစဉ်အလာအားဖြင့် ရဲဝန်ထက် အဆင့်အတန်းနိမ့်သူကို ခန့်ထားရိုး မရှိချေ။
နိုင်ငံတော်တရားလွှတ်တော်ချုပ်နှင့် တရားလွှတ်တော် တရားဝန်ကြီးများလည်း ကျိုင်းအဆောင်အယောင်များ ရရှိကြ၍ တရားခွင်သို့ ဝင်သည့်အခါ ကျိုင်းနှင့် ဝင်ကြသည်။
တရားဝန်ကြီးများ၏ ကျိုင်းမှာ တရားဝန်ကြီး၏ အခွင့်အာဏာကို ပြသည့်အပြင် 'ဥပဒေနှင့် တရားမျှတမှု'၏ အထိမ်းအမှတ်လည်း ဖြစ်သည်။
တရားလွှတ်တော်ချုပ်တွင် သုံးသောကျိုင်းသည် ၆ ပေခန့်ရှည်၍ သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထား၏။
ကျိုင်း၏ ထိပ်မှာ လုံးဝန်း၍ ရွှေချထားသည်။
တရားဝန်ကြီး တရားခွင့်သို့ ကြွလာသည့်အခါ ကျိုင်းကိုင်လုလင်က တရားဝန်ကြီး၏ ရှေ့ ၉ ပေခန့်အကွာမှ ကျိုင်းကို ထမ်း၍ သွားရသည်။
တရားဝန်ကြီးက နေရာတွင် ထိုက်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်၊ ကျိုင်းကိုင်လုလင်က ကြမ်းပြင်ကို ကျိုင်းဖြင့်ဆောင့်၍ အချက်ပေးလိုက်သည်။
ယင်းသို့ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ တရားရုံးထိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကျေညာခြင်းပင် ဖြစ်၏။
တရားဝန်ကြီးပြန်လည်ကြွသွားသည့်အခါ ကျိုင်းကိုင်လုလင်က ဝင်လာသည့်နည်းတူ တရားဝန်ကြီး၏ ရှေ့က ထွက်နှင့်ရသည်။
အခြားနိုင်ငံများ ကျိုင်းမှာ မြင့်မြတ်သောဂုဏ်ထူးနှင့် အခွင့်အာဏာ၏ အထိမ်းအမှတ်ဖြစ်၍ အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ပါလီမန် လွှတ်တော်များ၊ တရားလွှတ်တော်များ၊ တက္ကသိုလ်များတွင် ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ၏ အဆောင်အယောင်အဖြစ် ထားရှိ၏။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့တော်ဝန်ထံတွင် ငွေကျိုင်းအဆောင် အယောင် ရှိ၏။
ကျိုင်းကိုင် အမှုထမ်းများကိုလည်း ထားရှိလေသည်။
ရှေးခေတ်ဟောင်းက စစ်ဖက်ဆိုင်ရာကျိုင်းများကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထား၏။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ အလှအပမွမ်းမံထားသော ကျိုင်းအပြင် လက်နက်သဖွယ် ကိုင်ဆောင်ရသော ကျိုင်းများကိုလည်း အသုံးပြုကြသေးသည်။
ဗိုလ်အောင်ကျော် (မြန်မာ ၁၂၇၇-၁၃ဝဝ၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၆-၁၉၃၈)သည် ၁၃ဝဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံခေတ်ကတိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုးအတွက် အသက်နှင့်လဲသွားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ကိုအောင်ကျော်ဖြစ်သော်လည်း အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်တစ်ယာက်အနေနှင့် ဗိုလ်အောင်ကျော်ဟု ခေါ်ကြ၍ ထိုအမည်နှင့်ပင် ကျော်ကြားသည်။
ကိုအောင်ကျော်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆုတ် ၉ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဟင်္သာတခရိုင်၊ မဲဇလီကုန်းမြို့၊ ရုံးဇင်ရွာတွင် အဖ အလယ်တန်းကျောင်းဆရာကြီး ဦးကျော်ထင်၊ အမိ ဒေါ်ရွှေကျော့တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ညီအစ်ကိုမောင်နှမ တစ်ကျိပ်တစ်ယောက် ရှိသည့်အနက် အဋ္ဌမမြောက် မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်သည်။
မွေးချင်းပေါက်ဖော်များမှာ ဖခင် ကဆင်းသက်၍ ကျောင်းဆရာ ဆရာမများသာ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုအောင်ကျော်သည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် သူငယ်တန်းမှစ၍ ခြောက်တန်းအထိ ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထို့နောက် အမျိုးသားကျောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် ဇာတိရုံးဇင်ရွာနှင့် တစ်မိုင်ခန့်ဝေးသော မဲဇလီကုန်းမြို့ရှိ အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ အင်္ဂလိပ်- မြန်မာနှစ်ဘာသာ ပညာသင်ယူသည်။
ထိုကျောင်းမှပင် ကိုအောင်ကျော်သည် အမျိုးသားစိတ်ဗီဇကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
မဲဇလီကုန်းမြို့ အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်းမှသတ္တမတန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ဟင်္သာတမြို့ရှိ ဒေါက်တာကမ်းမင်း အထက်တန်းကျောင်းတွင် မိဘဆွေမျိုးများ၏ဆန္ဒအရ အထက်တန်းပညာများကို ဆက်လက်သင်ယူသည်။
ယင်းသို့ အနောက် တိုင်းဆန်သူများ နေလေ့ရှိသောကျောင်းတွင် ကိုအောင်ကျော်အတွက် မျက်စိနောက်စရာများနှင့်သာ တိုး၍နေရာ ထိုဓလေ့ အမူအယူများကို သရော်သည့်အနေနှင့် ကိုအောင်ကျော်သည် ခုံဖိနပ်စီး၊ ပင်နီတိုက်ပုံဝတ်၊ ကတုံးဆံထောက်ညှပ်(ယခုအခါ အောင်ကျော် ဆံထောက်ဟုပင် တွင်နေသည်။
) ဘုကျကျ၊ ဂွကျကျနေခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် ကိုအောင်ကျော်ကား ပညာရေး ဘက်၌မူ ထိပ်ကပင် အောင်ပန်းကိုအမြဲဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၃၄-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို ကောင်းစွာအောင်မြင်ခဲ့သည်။
thumb|ဗိုလ်အောင်ကျော် အစဉ်သဖြင့် ဆရာသမား၏စကားကို နားထောင်လာခဲ့သော ကိုအောင်ကျော်သည် ဟင်္သာတကျောင်းမှ ဆရာများညွှန်ကြားချက် အရ ၁၉၃၄-၃၅ ခု ပညာသင်နှစ်တွင် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်သို့ တက်ရောက်သင်ယူသည်။
မြန်မာဘာသာ၊ စီးပွားရေးပညာ တို့ကိုယူ၍ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့ရာ မြန်မာစာပေတွင်ထူးချွန်သဖြင့် မြန်မာစာကထိကဦးထွန်းဖေက မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူး ယူရန်ပင် တိုက်တွန်းခြင်း ခံရဘူးသည်။
အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်သော ကိုအောင်ကျော်သည် ကောလိပ်ကျောင်းမှ အနောက်တိုင်းဆန်ဆန် ပွဲသဘင်များကို မျက်စိစပါးမွေး စူးရပြန်လေသည်။
ကပွဲသဘင် အခမ်းအနားများကိုတွေ့ရှိက ခုံဖိနပ်စီး၍ ဝင်ခြင်း၊ ပွဲသဘင်ခန်းမှ တစ်ယောက်တည်းဆန့်ကျင်၍ ထွက်ခဲ့ခြင်းများကို ပြုလေသည်။
အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို ကိုအောင်ကျော်သည် အမူအရာနှင့်သာမက အဟောအပြောတို့နှင့်လည်း ပြသခဲ့သည်။
ပါတော်မူနေ့နှင့် အမျိုးသားအောင်ပွဲနေ့များသို့ ရောက်တိုင်းလိုလိုပင် ကိုအောင်ကျော်သည် မိမိမြို့နယ်သို့ အမျိုးသားရေးလှုံ့ဆော်မှု တရားများ သွားရောက်ဟောပြောခြင်း၊ စာကြည့်တိုက်များ ဦးစီးဖွင့်လှစ်ပေးခြင်း၊ စကားရည်လုပွဲများ၊ ဟောပြောပွဲများကို လုပ်ကိုင်ကြရန် စီစဉ်ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်လေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ကျောင်းပိတ်ရက်အတွင်း ခရမ်း၊ သုံးခွဘက်သို့ စည်းရုံး ရေးဆင်းနေပါက နေရင်းရပ်ရွာရှိ မိတ်ဆွေများထံ သူကိုယ်တိုင် မလာရောက်နိုင်သဖြင့် မည်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်များ လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင်း လှုံ့ဆော်သည့်အနေဖြင့် စာရေးတတ်သည်။
ပါတော်မူနေ့တစ်နေ့တွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်ကြော်ငြာဘောင်တွင် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးဆောင်းပါးအနေဖြင့် ဤနေ့သို့ရောက်တိုင်း နိုင်ငံခြားသားများကို စိတ်နာသည်၊ ဤနေ့တွင် နိုင်ငံခြားသားများနှင့် အလိုတော်ရိ များကို စကားမပြောလို စသည်ဖြင့် မင်နီစာလုံးကြီးများဖြင့် ရေးသားကပ်ထားသဖြင့် သူငယ်ချင်းတစ်ဦးက စာတမ်းကိုဆုတ်ခွာ၍ ယင်း၏ဖခင်ထံ ပေးပို့ တိုင်တန်းခြင်း ခံရဖူးသည်။
ယင်းသို့ မျက်နှာလိုအားရလုပ်သော အပြုအမူမျိုးကို ကိုအောင်ကျော်သည် အလွန်စက်ဆုပ်သူ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကုလား-ဗမာ အဓိကရုဏ်းဖြစ်ပွားစဉ်အခါက ကိုအောင်ကျော်၏ ဇာတိမြို့ကလေးတွင်လည်းဖြစ်ပွား၍ အဖမ်းခံရသူ အများအပြားရှိခဲ့လေသည်။
ထိုစဉ်တွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ဟင်္သာတသို့ရောက်လာကာ ဟင်္သာတဦးမြ၊ ပါလီမန်အမတ် ဦးအိန်တို့နှင့် တိုင်ပင်၍ ဟင်္သာတ ထောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုလျက် အဖမ်းအဆီးခံရသူများကို အားပေးစကား ပြောဆိုခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ဆွေးနွေးရန် ဇာတိချက်မြှုပ်ရာ ရုံးဇင်ရွာသို့ဝင်ပြီးမှ ရန်ကုန် သို့ပြန်သည်။
၁၃ဝဝ-ပြည့် အရေးတော်ပုံ မတိုင်မီ ကိုအောင်ကျော်သည် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် သမဂ္ဂ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ကိုလှရွှေ၊ ကိုသိန်းအောင် တို့နှင့်အတူ မဲဇလီကုန်းမြို့သို့ ရောက်ရှိလာကာ ကျောင်းသားများ သပိတ်မှောက်ရေးကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။
၁၃ဝဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံတွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည့်အလျောက် အရေးတော်ပုံ အတွက် အစီအစဉ်များဖြင့် မအားမလပ် ဖြစ်နေလေသည်။
ရေနံမြေသပိတ်သမားများအား ဆူပူအောင် လှုံ့ဆော်ရေး တရားဟောမှုဖြင့် တက္ကသိုလ်သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုဗဟိန်းနှင့် အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့အား အစိုးရက ဖမ်းဆီးလိုက်သောအခါ ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် နတ်တော်လဆုတ် (ရ)ရက်နေ့ ညဉ့်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သမဂ္ဂအသင်းတိုက်၌ ကိုအောင်ကျော်အပါအဝင် သမဂ္ဂအမှုဆောင်အဖွဲ့က ရန်ကုန်နှင့် မကွေး၌ အစိုးရက ထုတ်ထားသော ပုဒ်မ ၁၄၄ ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် ဖမ်းဆီးထားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များကို အမြန်လွှတ်ရန် အစိုးရထံ တောင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချကြသည်။
သို့ရာတွင် တောင်းဆိုချက်များမရရှိသည့်အတွက် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းပေါင်းစုံမှ ကျောင်းသားများနှင့် မြို့မကျောင်းသားများ သည်မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကုန် ဝင်းအတွင်း စုရုံးပြီးနောက် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကန့်ကွက်သည့်အနေနှင့် စီတန်းလမ်းလျှောက် ဆန္ဒပြကြရာ ကိုအောင်ကျော်က ကြွေးကြော်သံများကို ရှေ့မှတိုင်၍ လိုက်ရသည်။
ထိုသို့ ဆန္ဒပြ၍မရသောအခါ အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ကြိုးကိုင်ရာဖြစ်သော အတွင်းဝန်ရုံးကြီးကိုဝိုင်း၍ အာဏာဖီဆန် သည့်သဘောနှင့် ဆန္ဒပြရန် ဆုံးဖြတ်ကြလေသည်။
ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့၊ နတ်တော်လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့နံနက်တွင် ကျောင်းပေါင်းစုံမှ ကျောင်းသားတစ်သောင်းကျော်နှင့် အတွင်းဝန်ရုံးကို ဝိုင်းဝန်းဆန္ဒပြရာ ကိုအောင်ကျော်က သူရိယသတင်းစာတိုက်ဘက်အဝင်ဝတွင် တာဝန်ယူ၍ ကျောင်းသူကျောင်းသားများကို အုပ်ချုပ်ရသည်။
ယင်းသို့ ဝိုင်းဝန်းထားရာ နာရီပြန် ၁ ချက်ခန့်ရောက်သောအခါ အတွင်းဝန်ရုံးကြီးသည် ဘာမျှ လုပ်မရအောင်ဖြစ်နေသဖြင့် ရုံးကြီးကို ပိတ်လိုက်ရလေသည်။
ထိုအခါ ကျောင်းသားများတပ်ခေါက်၍ ပြန်မည်အပြု တွင် လက်နက်ဟူ၍ အပ်တစ်ချောင်းမျှမပါသော ကျောင်းသား များအား နယ်ချဲ့လက်ပါးစေပုလိပ်များက နံပါတ်တုတ်ဖြင့် အတင်းဝင်ရောက်ရိုက်နှက်ရာ ကိုအောင်ကျော် အပါအဝင် ကျောင်းသူကျောင်းသား ၂ဝဝ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့လေသည်။
ကိုအောင်ကျော်၏ဒဏ်ရာသည် ပြင်းထန်လှရကား ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက် ပြာသိုလဆန်း ၂ ရက်နေ့မွန်းလွဲ ၂ နာရီ အချိန်တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးဝယ် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်၌ သူမြတ်နိုး သောတိုင်းပြည်ကို စွန့်ခွာသွားရရှာလေသည်။
ကွယ်လွန်ကြောင်းသိသည်နှင့် မိဘဆွေမျိုးများဝမ်းနည်း ကြေကွဲစွာရောက်ရှိလာကာ အလောင်းကို ဇာတိချက်မြေသို့ ယူခွင့်ပြုရန်တောင်းသော်လည်း ကျောင်းသားများ၏ဆန္ဒအရ ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် ခုနစ်ရက်ထားပြီးလျှင် ပြာသိုလဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ရာ မကြုံစဖူးအထူးစည်ကား သိုက် မြိုက်လှလေသည်။
ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော် သွေးမြေကျခဲ့ရသည့် အစိုးရ၏ အပြုအမူကို ကန့်ကွက်သည့် အနေဖြင့် မြို့မ-ဦးဘလွင်သည် လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ကေအိုင်အိချ်ဘွဲ့ကိုလည်း အစိုးထံ ပြန်လည် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ကိုအောင်ကျော်၏ဂူကို ကြံတောသုဿာန်ရှိ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးထွန်းရှိန်ဂူနှင့်ယှဉ်၍ သီးသန့် ပြုလုပ်ထားလေသည်။
မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးလည်း ဝမ်းနည်းကြေ ကွဲသောအထိမ်းအမှတ်ဖြင့် တစ်ချိန်တည်းလိုပင် ဆွမ်းသွတ် အမျှဝေခြင်းပြုကြသည်။
အာဇာနည်ကိုအောင်ကျော်အကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုသော သီချင်းများလည်း အတော်များများ ပေါ်ပေါက် ခဲ့လေသည်။
ကိုအောင်ကျော်၏ အသုဘသည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးအား တပ်လှန့်နှိုးသကဲ့သို့ နိုးကြားမှုကိုဖြစ်စေသည်။
အသက်သေချင် သေပါစေ၊ နောက်လူများ အတုယူဖွယ်အလုပ်တစ်ခုကို လုပ်ပြချင်သည် ဟူသောစကားကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်ခန့်က ကမ္မမြို့နေ သူ၏မိတ်ဆွေကျောင်းဆရာကြီးတစ်ဦးအား ပြောခဲ့ဖူးသော ကိုအောင်ကျော်ကား သူ၏ဆန္ဒ ပြည့်ဝခဲ့ရသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ကိုအောင်ကျော်သည် စိတ်နေသဘောထား ပြည့်ဝသူ ဖြစ်ရုံမက အပျော်အပါးကင်းစင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကွမ်းဆေးပင် မစားမသောက်တတ်ချေ။
thumb|တက္ကသိုလ်ဝင်းထဲရှိ ဗိုလ်အောင်ကျော် အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင် ကိုအောင်ကျော်သည် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်ရုံသာမက စာပေဘက်၌လည်း ဝါသနာထုံသူဖြစ်သည်။
ကောလိပ် ကျောင်းရောက်၍ မကြာမီပင် စာရေးဆရာကြီးမဟာဆွေထံ ကိုယ်တိုင်သွားရောက် မိတ်ဖွဲ့သည်။
ကိုယ်တိုင်လည်း ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်းတွင် စာတိုပေစများကို အောင်ကျော်ဟူသော အမည်နှင့်ပင် ရေးလေ့ရှိသည်။
နယ်ရှိပညာရင်နို့ သောက်စို့ခဲ့ဖူးသည့် ကျောင်းများမှ ကျောင်းသားမဂ္ဂဇင်းများသို့လည်း ဆောင်းပါးများ၊ စာညွန့်ကဗျာများ၊ နိုင်ငံရေးနှိုးဆော်စာများ ရေးသား ပေးပို့လေ့ရှိသည်။
ယင်းတို့အနက် ကိုအောင်ကျော်နေခဲ့ဘူးသော ကျေးရွာရှိ ကျောင်းသားလက်ရေးမဂ္ဂဇင်းသို့ ရေးသားပေးပို့လိုက်သော ကဗျာကလေးတစ်ခုကား- စည်းသံကချွင်၊ ဘင်သံကဒိန်း။
မောင်းသံမှာ ဒီဟီနှောတယ်၊ ဗြောသံကဗြိန်း။
ဟူသော တူရိယာသံစုံကဗျာကလေးပင် ဖြစ်သည်။
ကိုအောင်ကျော်သည် နိုင်ငံရေးစာပေများကိုလည်း လေ့လာသူဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် လက်ဝဲစာပေများကို လေ့လာခဲ့ လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကျဆုံးရခြင်းအကြောင်းရင်း ၁၃ဝဝပြည့်အရေးတော်ပုံ၊ ချောက်မြို့ ရေနံမြေအလုပ်သမား သပိတ်ကြီးနှင့် ဆက်သွယ်ပတ်သက်နေလေသည်။
ချောက်မြို့ ဘီအိုစီ ရေနံကုမ္ပဏီမှ မျက်နှာဖြူနယ်ချဲ့အရာရှိတို့၏ မတရားဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုများ ကို ရေနံမြေရှိ အလုပ်သမားထုခေါင်းဆောင် အာဠာဝကသခင်ဖိုးလှကြီး ခေါင်းဆောင်သော အလုပ်သမားထုကြီးက အန်တုတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။
ရေနံမြေသပိတ်တပ်ကြီးသည် မိမိတို့လိုလားချက်များကို တောင်းဆိုရန် ချောက်၊ ရေနံချောင်း၊ မကွေးမြို့များသို့ ဖြတ်သန်း၍ ရန်ကုန်မြို့အထိ ချီ တက်ဆန္ဒပြကြရန် ချီတက်လာကြသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ရေနံမြေသပိတ် တိုက်ပွဲကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ၁၃ဝဝပြည့်အရေးတော်ပုံဟု မော်ကွန်းတင် လေသည်။
သခင်ဖိုးလှကြီးခေါင်းဆောင်သော ရေနံမြေအလုပ်သမား ထုကြီးသည် မကွေးမြို့ မဲထီးဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း စခန်းချနားနေစဉ် ရန်ကုန်မြို့မှရောက်ရှိလာသော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဥက္ကဋ္ဌ ကိုဘဟိန်းနှင့် ကိုဗဆွေတို့က လှုံ့ဆော်စည်းရုံးရေးတရားပွဲများ ဟောကြ သည်။
ထိုအချိန်၌ မဲထီးကျောင်းတိုက်ပြင်ပတွင် မကွေးမြို့ ပုလိပ်စခန်းမှ တုတ်ကိုင်မြင်းစီးပုလိပ်များသည် ရေနံမြေအလုပ်သမားများ၊ ကျောင်းဝင်း ထဲမှထွက်လာလျှင် ရိုက်နှက်လူစုခွဲရန် တပ်ချီ၍ စောင့်နကြေသည်။
ဤတွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ကိုဘဟိန်းက ရဲရဲတောက်တရား ဟောရာတွင် ဒီမှာ နယ်ချဲ့ပုလိပ်တွေကိုပြောလိုက်မယ်။
မြင်းစီးပုလိပ် တွေရဲ့ မြင်းခွာသံတစ်ချက်ပေါက်ရင် ဗမာပြည်ကြီး မီးဟုန်းဟုန်းတောက် မယ်ဟေ့ မကွေးခရိုင်ပုလိပ်အဖွဲ့သည် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုဘဟိန်း နှင့် ကိုဗဆွေတို့ကိုဖမ်းဆီး၍ မကွေးမြို့အကျဉ်းထောင်တွင် ချုပ်နှောင် ထားလိုက်လေသည်။
ထိုသို့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုဘဟိန်း၊ အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့ကို နယ်ချဲ့အစိုးရက ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်းကို မကျေနပ်သဖြင့် တစ်ဗိုလ်ကျ တစ်ဗိုလ် တက်စနစ်ဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌသစ် ဖြစ်လာသူ ကျောင်းသားအာဏာရှင် ကိုလှရွှေနှင့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ယုဒသန်ကောလိပ် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော်တို့ ခေါင်းဆောင်သော ကျောင်းသားထုကြီးသည် ၁၉၃၈ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂ဝရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အတွင်းဝန်များရုံးကြီးကို ဝိုင်းဝန်းသပိတ်တား ဆန္ဒပြကြ သည်။
ရုံးတက်ရန်လာကြသော အတွင်းဝန်ရုံးမှ အရာရှိ၊ အမှုထမ်း၊ စာရေးစာချီများသည် ကျောင်းသားထု သပိတ်တား ပိတ်ဆို့ထားသောကြောင့် ရုံးမတက်နိုင်ဘဲ အိမ်ပြန် သွားကြရသည်။
ကျောင်း သားခေါင်းဆောင် ကို အောင်ကျော် သည် ကျောင်း သားထု၏ ရှေ့ဆုံး မှ ချီတက်လာ ကာ ကြွေးကြော် သံများကို အသံ ကုန်ဟစ်၍ တိုင် လာသည်။
ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များ အမြန်လွှတ်၊ အမြန် လွှတ်။
အရေးတော်ပုံအောင်ရမည် အောင်ရမည် ထိုသို့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားထုကြီးက အတွင်းဝန်များရုံးကို သပိတ်တားပြီး၍ အစိုးရအမှုထမ်းများ အိမ်ပြန်သွားကြသောအခါ သပိတ် တိုက်ပွဲအောင်မြင်ပြီဖြစ်၍ ကျောင်းသားထုကို ပြန်လည်စုဝေးကာ စီးလာ သောကားများပေါ်သို့ ပြန်တက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။
ထိုအခိုက်တွင် ရန်ကုန်မြင်းစီးပုလိပ်တပ်ဖွဲ့ ချီတက်ဝင်ရောက်လာပြီး အင်အားရာချီသောပုလိပ်များက ကျောင်းသားထုလူအုပ်အတွင်း မြင်းစီး၍ တရကြမ်းဝင်၊ ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား သားသမီးချင်းမစာမနာ မြင်းနှင့်နင်း၊ တုတ်နှင့်ရိုက်၊ လူစုခွဲကြသည်။
မြင်းစီးပုလိပ်များ၏ အကြမ်း ဖက်ရိုက်နှက်မှုကြောင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၃ဝဝကျော် ဒဏ်ရာရရှိ ပြီး ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးသို့ တင်ပို့ဆေးကုသရသည်။
ကျောင်းသားခေါင်း ဆောင် ကိုအောင်ကျော်ကို ခေါင်းဆောင်ဟုသိထားသော မြင်းစီးပုလိပ်များက ဝိုင်းဝန်း၍ ဦးခေါင်းကို နံပါတ်တုတ်ဖြင့် အရှိန်ပြင်းစွာရိုက်နှက်ကြသည်။
ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော်သည် ၂၂-၁၂-၁၉၃၈နေ့တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာရရှိထားသည့် ဝေဒနာဖြင့်ပင် အသက်ပေးကျဆုံးခဲ့သည်။
ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော်ကို ကြံတောသုဿာန်တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား သမဂ္ဂဝင်းအတွင်း၌ ဂုဏ်ပြုကျောက်တိုက်စိုက်ထူကာ ပြည်သူလူထုက 'ဗိုလ်အောင်ကျော်'ဟု 'ဗိုလ်'ဘွဲ့တပ်၍ ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် စိန်တင် ရာပြည့်နှစ် ၂ဝ၁၆ ခုနှစ်တွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ကျောင်းသားခေါင်း ဆောင် ဗိုလ်အောင်ကျော် အသက် ရာပြည့်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ဗိုလ်အောင်ကျော် ကား လူသာသေသော်လည်း ဂုဏ်နှင့်နာမည်မသေသော ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်ပေတည်း။
thumb|ကျောင်းသားနေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲ ကျောင်းသားနေ့ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ကျောင်းသားနေ့မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။
ထိုနေ့သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့၍ ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းသားများသည် ဗြိတိသျှအစိုးရလက်အောက်တွင် အခါအခွင့်သင့်တိုင်း လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆန္ဒပြခြင်း၊ တောင်းဆိုခြင်း၊ ကြွေးကြော်ခြင်းများကို ပြုခဲ့ကြသည်။
ထို ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဘမော် ခေါင်းဆောင်သော ညွန့်ပေါင်းအစိုးရလက်ထက် ဖြစ်လေသည်။
ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ဝ ရက် (သက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် နတ်တော်လဆန်း ၉ ရက်) နေ့တွင် ရေနံမြေသပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။
သပိတ်သမား ၁၂ဝဝ ကျော်တို့သည် အရေး ဆိုရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ခြေလျင်ချီတက်ခဲ့ရာ၊ မကွေးသို့ ရောက် လာကြသည်။
မကွေးတွင် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုဘဟိန်း၊ အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့ ရေနံချောင်း ကျောင်းသားသပိတ်ကိစ္စအတွက် ရောက်နေကြ သည်နှင့် ကြုံကြိုက်နေသည်။