kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကြိမ်နှုန်း (frequnecy) ဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန် အတိုင်းအတာ အတောအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပျက်သည့်အရေအတွက် (ဝါ) သံသရာစက်ဝန်း တစ်ပတ်စာ လည်ပတ်နေသည့် အကြိမ်အရေအတွက်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
ကြိမ်နှုန်းကို ဟက်ဇ် (Hertz - Hz) ဖြင့် တိုင်းတာပြီး တစ်စက္ကန့်လျှင် ဖြစ်ရပ်တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ညီမျှသည်။
ကြာမြင့်ချိန် (သို့) ကာလသည် ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ပွားနေသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု၏ သံသရာတစ်ပတ်လည်မှု ကြာချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ကာလသည် ကြိမ်နှုန်း၏ အပြန်အလှန်ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် နှလုံးသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ်ရေ ၁၂၀ (2 Hz) ဖြင့် ခုန်နေသည်ဆိုပါက ၎င်း စည်းချက်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြားကာလ ( )သည် တစ်စက္ကန့်၏ တစ်ဝက်ဖြစ်သည် (အချိန် ၆၀ စက္ကန့် ကို အခေါက်ရေ ၁၂၀ နှင့် စားခြင်း)။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ နှင့် ပမာဏပြသင်္ကေတ(ယူနစ်)များ thumb|၂.၈ စက္ကန့် ကြာချိန်နှင့် ၀.၆ ဟက်ဇ် ကြိမ်နှုန်းတို့ဖြင့် နေရာနှစ်ခုသို့ အပြန်အလှန် ရွေ့လျားနေသော ချိန်သီးတစ်လုံး ကြိမ်နှုန်း (frequency) သည် သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်များတွင် အရေးပါသည့် ပါရာမီတာတစ်ခုဖြစ်ပြီး Oscillatory နှင့် Vibratory ကဲ့သို့သော စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ တုန်ခါမှု တိုင်းတာခြင်းများ၊ အချက်ပြထုတ်လွှင့်မှုများ (အသံ)၊ ရေဒီယိုလှိုင်းများ၊ အလင်း စသည်တို့ကို ဖော်ပြသတ်မှတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။
ရူပဗေဒပညာရပ်တွင် လှိုင်းတစ်ခု၏ ကြိမ်နှုန်းဆိုသည်မှာ အချိန်ပမာဏ တစ်စက္ကန့်အတွင်း အမှတ်တစ်ခုအား ၎င်းလှိုင်း၏အထွဋ်အထိပ် ဖြတ်သွားသော အရေအတွက်ကို ဆိုလိုသည်။
တုန်ခါမှု၊ လှိုင်းများ (သို့) ရိုးရိုးရှင်းရှင်း စည်းချက်ကျရွေ့လျားမှု ကဲ့သို့သော သံသရာလည်သည့် ဖြစ်စဉ်များအတွက် ကြိမ်နှုန်း ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အချိန်ပမာဏအလိုက် သံသရာလည်မှု (သို့) တုန်ခါမှု အကြိမ် အရေအတွက် အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။
ကြိမ်နှုန်းအတွက် သမားရိုးကျ ပမာဏပြ (ယူနစ်) သင်္ကေတမှာ အင်္ဂလိပ်စာလုံး "(f )" ဖြစ်ပြီး ဂရိစာလုံး "( - nu)" ကိုလည်း တခါတရံ သုံးလေ့ရှိသည်။
ကြာမြင့်ချိန် (သို့) ကာလ () သည် အပြန်အလှန်ရွေ့လျားမှု တစ်ကြိမ်ပြီးမြောက်ရန် ကြာချိန်ဖြစ်သည်။
သင်္ချာပုံသေနည်း right|ကွဲပြားသည့်ကြိမ်နှုန်း(f) များဖြင့် Sine Wave သုံးခု ကြိမ်နှုန်း (frequency) နှင့် ကြာမြင့်ချိန် (period) ၏ဆက်စပ်မှုကို သင်္ချာပုံသေနည်းဖြင့်ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
- လှိုင်းပျံ့နှံ့မှုဆိုင်ရာ မပျံ့နှံ့နိုင်သည့် ကြားခံနယ် (လှိုင်းအလျင်သည် ကြိမ်နှုန်းနှင့်မကင်းသော ကြားခံနယ်)တွင်ရှိသော အလှည့်ကျဖြစ်ပျက် လှိုင်းများတွင် လှိုင်း အလျား( λ ) နှင့် ကြိမ်နှုန်း (f ) တို့သည် ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။
ပျံ့နှံ့နိုင်သည့် ကြားခံနယ် တွင်ပင် Sine Wave ၏ ကြိမ်နှုန်း (f ) သည် ၎င်း၏ ပကတိအလျင် (v ) အား လှိုင်းအလျား ( λ ) ဖြင့် စားခြင်းနှင့်ညီမျှသည်။
ကြိမ်နှုန်း (frequency) နှင့် လှိုင်းအလျား (wavelength) ၏ ဆက်စပ်မှုကို သင်္ချာပုံသေနည်းဖြင့်ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - လေဟာနယ်အား ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနိုင်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများဆိုင်ရာ အထူးကိစ္စရပ်များအတွက်ဆိုလျှင် ၎င်းလှိုင်းများ၏ အလျင် (v ) သည် လေဟာနယ်တွင် ရွေ့လျားနိုင်သော အလင်း၏အမြန်နှုန်း (ဝါ) အလင်းအလျင် (c ) နှင့် တူညီသောကြောင့် ထိုကဲ့သို့သော အထူးကိစ္စရပ်များအတွက်ဆိုလျှင် ပုံသေနည်းသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - မိုနိုခရုမ်း (monochrome) အရင်းအမြစ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် လှိုင်းများသည် ကြားခံနယ်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ရွေ့လျားသောအခါ ကြိမ်နှုန်းမှာတူညီနေမြဲဖြစ်ပြီး—၎င်းတို့၏ လှိုင်းအလျားနှင့် အလျင်တို့သာ ပြောင်းလဲသွားခြင်းဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းအားလုံးသည် လေဟာနယ်တွင် အလင်းအလျင်ဖြင့် ရွေ့လျားသော်လည်း လေဟာနယ်မဟုတ်သည့် ကြားခံနယ်အား ဖြတ်သန်းသောအခါတွင် ၎င်းတို့၏ အမြန်နှုန်းသည် နှေးကွေးသွားသည်။
အခြားသော အသံလှိုင်းကဲ့သို့ လှိုင်းများ၏ အလျင်သည် အလင်းအလျင်ထက် များစွာနှေးပြီး လေဟာနယ်ကိုလည်း ဖြတ်မသွားနိုင်ကြပေ။
လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကို ဥပမာပေးရလျှင် - အလင်းလှိုင်းများ၊ ရေဒီယိုလှိုင်းများ၊ အနီအောက်ရောင်ခြည်၊ မိုက်ခရိုဝေ့ဖ်နှင့် ဂမ်မာရောင်ခြည်တို့ ဖြစ်သည်။
အမျိုးမျိုးသော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း အသီးသီးတွင် မတူညီသည့် ကြိမ်နှုန်း ရှိကြသည်။
ကြိမ်နှုန်းကို ပမာပြခြင်း center|မတူညီသော ရထားနှစ်စင်းမှ အမြန်နှုန်းတူညီစွာဖြင့် သွားလာနေခြင်းကို ပြထားပုံ။
ဥပမာ(၁) ၎င်းကို မြင်ယောင်စေရန် ပုံဖော်ပြရလျှင် တူညီသော အမြန်နှုန်းတစ်ခုဖြင့် သွားနေသည့် ရထားနှစ်စင်းရှိပြီး၊ တစ်စင်းတွင်ရှိသော တွဲများ၏ အရွယ်အစားသည် နောက်တစ်စင်းထက် သေးငယ်သည် ဆိုကြပါစို့၊ အကယ်၍ လူတစ်ယောက်သည် ဆိုင်းဘုတ်ကဲ့သို့ မရွေ့လျားနိုင်သောအရာတစ်ခုမှ မူတည်နေရာပြု၍ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်သွားသည့် တွဲ အရေအတွက်ကို ရထားတစ်စင်းစီအား ရေတွက်ကြည့်မည်ဆိုပါက ဖြတ်သွားသည့် တွဲ အရေအတွက် အကြိမ်ရေကို သိရှိရမည်ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ ၎င်း မူတည်နေရာကို ဖြတ်သွားသည့် ရထားတစ်စင်းစီမှ တွဲများ၏ အရေအတွက်နှင့် အကြိမ်ရေသည် ကွာခြားနေလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပိုသေးသော တွဲများဖြင့် ရထားသည် တွဲ ပိုကြီးသော ရထားထက် တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်သွားသည့် တွဲ အရေအတွက် ပိုများနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
တစ်စက္ကန့်အတွင်း ရထားတွဲ အစီးရေ မည်မျှ ကျော်ဖြတ်သည်ကို သိရှိခြင်းဖြင့် ရထား၏ အရှိန်ကိုသိရှိနိုင်ပြီး၊ ထိုအရှိန်ကို သိရှိခြင်းဖြင့်လည်း ရထားတစ်ခုစီမှ တွဲ၏ အရွယ်အစားကို သင်္ချာနည်းဖြင့် တွက်ချက်နိုင်သည်။
ဥပမာ(၂) နောက်ထပ်ဥပမာအားဖြင့် ရထားတစ်စင်းသည် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၁၀ မိုင်နှုန်းဖြင့် ရွေ့လျားနေပြီး ၎င်း၏ ရထားတွဲစီးရေ ၁၀ စီးသည် တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားပါက ရထားတစ်တွဲ၏ အရှည်သည် ၁ မိုင် ရှိမည်ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ နောက် ရထားတစ်စင်းသည်လည်း တစ်စက္ကန့်လျှင် ၁၀ မိုင်နှုန်းဖြင့် ရွေ့လျားနေပြီး ရထားတွဲ အစီးရေ ၂၀ သည် တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားပါက ရထား၏ တွဲတစ်ခုစီ၏ အရှည်သည် တစ်မိုင်၏ တစ်ဝက် (၁/၂ မိုင်) ရှည်လျားမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကြိမ်နှုန်း ကဏ္ဍ:အချိန် ကဏ္ဍ:အသံ ကဏ္ဍ:အလှည့်ကျ သဘာဝဖြစ်စဉ်များ။
နေပီယာမြက် (Cenchrus purpureus) သည် အပူပိုင်းဒေသတွင်ပေါက်ရောက်သော မြက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက် ဌာနေမြက်ဖြစ်သည်။
[Farrell, G., Simons, S. A., & Hillocks, R. J. (2002). Pests, diseases, and weeds of Napier grass, Pennisetum purpureum: a review. International Journal of Pest Management, 48(1), 39-48.] ရေနှင့် မြေဩဇာလိုအပ်မှု နည်းပါးသောကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး မဖြစ်ထွန်းသောမြေတွင် ပေါက်နိုင်သည်။
[Strezov, V., Evans, T. J., & Hayman, C. (2008). Thermal conversion of elephant grass Pennisetum purpureum Schum) to bio-gas, bio-oil and charcoal. Bioresources Technology, 99, 8394-8399.] သမိုင်းကြောင်းအရ နေပီယာမြက်ကို ကျွဲနွားစာမြက်အဖြစ်အသုံးချသည်။
သို့သော် နေပီယာမြက်သည် မြေတိုက်စားမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ခြင်း၊ မြေဆီလွှာကို ကောင်းမွန်စေခြင်းတို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအတွက် အသုံးချလာခဲ့သည်။
စနိုးဝှိုက်နှင့်လူပုလေးခုနစ်ဖော် () သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
စင်ဒရဲလား () သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဘမ်ဘီ () သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် ဘမ်ဘီ ၂ ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း။
ကဏ္ဍ:၁၉၄၂ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
မြေခွေးနှင့် အမဲလိုက်ခွေး () သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် မြေခွေးနှင့် အမဲလိုက်ခွေး ၂ ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း။
ကဏ္ဍ:၁၉၈၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
အင်းမြက် (Zizania latifolia) (Manchurian wild rice) () သည် အာရှတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သည့် တောစပါးမျိုးနွယ်မြက်ပင်ဖြစ်သည်။
အင်းမြက်ကို အာရှတိုက်တွင် အစားအစာအဖြစ်အသုံးချသည်။
ပင်စည်နှင့် အစေ့ကို စားသုံးနိုင်သည်။
ရှေးအခါက တရုတ်ပြည်တွင် အရေးပါသည့် ဆန်တမျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ အင်းမြက်ကို အာရှတိုက်တွင် ဆန်အဖြစ်အသုံးချမှုမှာ လုံးဝနီးပါး ပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သည်။
ပင်စည်အတွက်မူ ဆက်လက် စိုက်ပျိုးနေဆဲဖြစ်သည်။
ရေသူမကလေး () သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
မြေဇာမြက် (Cynodon dactylon) သည် မြက်မျိုးနွယ် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး တကမ္ဘာလုံးတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ဥရောပတိုက်၊ အာဖရိကတိုက် မူရင်းမြက်ပင်ဖြစ်သည်။
ယင်းမြက်ပင်အား အမေရိကတိုက်သို့ စတင်မိတ်ဆက်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။
ဘာမျူဒါတွင် မူရင်းပေါက်ရောက်သောမြက်ပင်မဟုတ်သော်လည်း ယင်းဒေသတွင် ကျူးကျော်မျိုးစိတ်အဖြစ် ရှိနေသည်။
ဘာမျူဒါဒေသတွင် ကဏန်းမြက်ဟု လူသိများသည်။
ဗာတီဗာမြက် (Chrysopogon zizanioides) သည် မြက်ပင်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ -၂ (ကျ - ခွံ)၊ အပိုင်း (ခ)၊ စာမျက်နှာ ၃၅၃ မှ ၃၅၄ချယ်ရီပင် (Prunus avium)သည် ပန်းပွင့်သော အပင်၊ နှင်းဆီမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ ယင်း၏မျိုးစုအမည်မှာ ပရုနပ်ဖြစ်သည်။
ချယ်ရီအချိုမျိုး၊ အချဉ်မျိုးဟူ၍ ၂ မျိုးရှိရာ အချိုမျိုးကို ပရုနပ်အဗီယမ်ဟူ၍လည်းကောင်း အချဉ်မျိုးကို ပရုနပ်စီရာဆပ်ဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများ၌ အချိုမျိုးဖြစ်သော ပရုနပ်အဗီယမ် ချယ်ရီပင်များကို တွေ့ရတတ်သည်။
thumb|မြန်မာပြည် အထက်ပိုင်း ပေ ၃၀၀၀ အထက်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ချယ်ရီပင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ချယ်ရီပန်းများပွင့်သော နွေဦးပေါက်ချိန်တွင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံ၌ ချယ်ရီပင်ကို အမြတ်တနိုး စိုက်ပျိုးကြသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတို့၌ ချယ်ရီပင်များပေါက်သည်။
ချယ်ရီသီးမှာ ဆီးသီးနှင့် မက်မုံသီးတို့ကဲ့သို့ မာသော အစေ့ရှိသည့် အသီးမျိုးဖြစ်လေသည်။
ချယ်ရီအချိုသီးမှည့်များကို အသီးမှည့်အတိုင်း စားသုံး ကြသည်။
ချယ်ရီအချဉ်သီးကိုမူ သနပ်၊ အချဉ်ရည် စသည်တို့ ပြုလုပ်ရန် အသုံးချကြသည်။
ချယ်ရီအရည်ကို အရက်ချက်ကြသည်။
ချယ်ရီသားဖြင့် အကောင်းစား အိမ်ထောင် ပစ္စည်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေါက်ရောက်သော ချယ်ရီအမျိုးအစားမှာ ဟိမဝန္တာ ချယ်ရီမျိုးရင်း ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း၌ အထူးသဖြင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း အထက်ပိုင်း နာဂတောင်တန်း နှင့် ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဘက် တောင်တန်းကြီးများ၌ အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။
အပွင့်ရောင်မှာ အပန်းရောင်ဘက် သန်းလေ့ရှိသည်။
နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလကုန် ဖေဖော်ဝါရီလဆန်းမှ မတ်လဆန်း၊ အချို့နေရာ ဒေသများတွင်မူ ဧပြီလဆန်းထိ ဖူးပွင့်ကြသည်။
ယခုအခါတွင်မူ အထူးတလည် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် တန်ဖိုးထားရမည့် ဒေသမျိုးရင်း ချယ်ရီပင်သည် ရှားပါးလာပေသည်။
အဇာဘိုင်ဂျာနီဘာသာစကား (Azerbaijani) () သည် တာကစ်ဘာသာစကားများ (Turkic languages) အနွယ်ဝင် ဘာသာစကားတခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် အဇာဘိုင်ဂျာနိစ်လူမျိုးများ (Azerbaijanis) ပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ တူရကီနိုင်ငံ၊ အီရန်နိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ အီရတ်နိုင်ငံများတွင် အဇာဘိုင်ဂျာနီဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဇာဘိုင်ဂျာနီဘာသာစကား ကဏ္ဍ:အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:တူရကီနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:အီရတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
၎င်းမျိုးရင်းဝင် ငှက်များသည် အများအားဖြင့် ရေငှက်မျိုးဖြစ်သော ဘဲနှင့် တူသော (သို့) ဘဲပုံစံကဲ့သို့ အလားသဏ္ဌာန်ရှိသော ငှက်များဖြစ်သည့် ဘဲမျိုးကွဲများ၊ ဘဲငန်းများ၊ ငန်းများပါဝင်သည်။
ဘဲမျိုးရင်းဝင်ငှက်များသည် အန္တာတိကမှလွဲ၍ တိုက်ကြီးများအားလုံးတွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
ဤငှက်များ၏ ကိုယ်လုံး၊ ခြေထောက်၊ ခေါင်း စသည့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသည် ရေကူးရန် ၊ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါလောမျောပါရန်နှင့် အချို့နေရာများ၌ အနည်းဆုံး ရေတိမ်တွင်ရေငုပ်ရန် အဆင်ပြေစေရန် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။
မျိုးရင်းထဲတွင် မျိုးစိတ် ၁၇၄ မျိုးပါဝင်သော မျိုးစု ၄၃ မျိုးရှိသည်။
ဘဲမျိုးရင်းဝင်များ နှင့် လူသားများ အခန်းကဏ္ဍ left|ဘဲခေါင်းစိမ်းသည် အိမ်မွေးဘဲများ၏ မူလဘိုးဘေးမျိုးစိတ်ဆိုသည်ကို သတ္တဗေဒနှင့် မျိုးရိုးခွဲခြားသည့် ပညာရှင် အများစုက လက်ခံယုံကြည်ထားသည်။
(ဘဲငှက်မောင်နှံ) ဘဲ၊ ငန်းတို့၏ အမွေးတို့သည် အိပ်ရာခင်းများ၊ ခေါင်းအုံးများ၊ လက်ကိုင်အိတ်များနှင့် အနွေးထည်အင်္ကျီများအပြင် အားကစားသုံးပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သော ကြက်တောင်တို့ကို ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည်။
ဤမျိုးရင်းဝင် ငှက်များကို အစားအစာအတွက် မွေးမြူခဲ့သည်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်၏။
လူသားများအတွက် ဘဲများ၊ ငန်းများသည် စီးပွားရေးအရရော ယဉ်ကျေးမှုအရပါ အရေးပါပြီး ဘဲမျိုးစိတ်များစွာသည် လူသားများမှ မွေးမြူခဲ့သည့်အတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော အစာအရင်းအမြစ် ရရှိခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း အချို့သော ဘဲမျိုးကွဲများသည် စိုက်ပျိုးရေး၌ အသုံးပြုရန် မွေးမြူထားသော တိရစ္ဆာန်များအတွက် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး ကဲ့သို့သော ပိုးမွှားများသယ်ဆောင်သူအဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links။
ကြသောင်းဝါး (Bambusa polymorpha) (Burmese bamboo) သည် ဝါးပင်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဂျာဗားကျွန်း၊ ကျူးဘားနိုင်ငံ၊ ပူတိုရီကိုနှင့် အီကွေဒေါနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
၎င်းမျိုးစုထဲတွင် မွေးမြူရေး ဘဲများ၊ ဘဲခေါင်းစိမ်း၊ ဘဲကျားလေး၊ ဝမ်းဘဲ၊ ဘဲရစ်၊ ဘဲမြီးသွယ် အစရှိသော ဆက်နွယ်သည့် (ဘဲ)ငှက်မျိုးစိတ်များ ပါဝင်သည်။
ဘဲ(မျိုးစု)၏ သိပ္ပံအမည် () ဟူသောအမည်မှာ လက်တင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး "ဘဲ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဘဲမျိုးစုတွင် ရှင်သန်ဆဲမျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၁ မျိုး ရှိပြီး ဘဲမျိုးရင်းဝင်များထဲတွင် အုပ်စုအကြီးဆုံး မျိုးစုလည်းဖြစ်သည်။
မျိုးစိတ်များ မျိုးစိတ် ၃၁ မျိုးအား ပညာရှင်များက မျိုးစုဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ထားသည်။
ပုံအများသုံးအမည်သိပ္ပံအမည်link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:African_Black_Duck_RWD.jpg|120x120pxအာဖရိက ဘဲနက်Anas sparsalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_undulata,_Pretoria_country_club.jpg|120x120pxဘဲနှုတ်ဝါAnas undulatalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MellersDuck025.jpg|120x120pxမယ်လာဘဲAnas mellerilink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_superciliosa_(Pacific_Black_Duck).jpg|120x120pxပစိဖိတ်ဘဲAnas superciliosalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Starr_080607-7217_Boerhavia_repens.jpg|120x120pxလေးစန်ဘဲAnas laysanensislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hawaiian_Duck_(12045063073).jpg|120x120pxဟာဝေယံဘဲAnas wyvillianalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Philippine_Duck_(Anas_luzonica)_RWD2.jpg|120x120pxဖိလစ်ပိုင်ဘဲAnas luzonicalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_poecilorhyncha_-Assam_-India-8.jpg|120x120pxဝမ်းဘဲ (သို့) အိန္ဒိယဝမ်းဘဲAnas poecilorhynchalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_zonorhyncha_swimming.jpg|120x120pxအရှေ့ပိုင်းဝမ်းဘဲAnas zonorhynchalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:029_-MALLARD_(11-14-06)_sloco,_ca_(1)_(8711887568).jpg|120x120pxဘဲခေါင်းစိမ်း (အိမ်မွေးဘဲ၏ မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။
)Anas platyrhynchoslink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mottled_Duck_male_RWD3.jpg|120x120pxဘဲကွက်ပြောက်Anas fulvigulalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_rubripes_PM3.jpg|120x120pxအမေရိကဘဲနက်Anas rubripeslink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:029_-_MEXICAN_MALLARD_(1-21-2017)_female,_patagonia_lake,_santa_cruz_co,_az_-01_(32482525295).jpg|120x120pxမက္ကဆီကန်ဘဲAnas diazilink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cape_Teal_(Anas_capensis)_(7096522691).jpg|120x120pxကိပ်ဘဲကျားလေးAnas capensislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:White-cheeked_Pintail,_St._Thomas,_US_Virgin_Islands.jpg|120x120pxဘဲရစ်ဖြူAnas bahamensislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Red-billed_Pintail_(Anas_erythrorhyncha)_RWD1.jpg|120x120pxဘဲရစ်နှုတ်နီAnas erythrorhynchalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yellow-billed_Pintail_RWD2.jpg|120x120pxဘဲရစ်နှုတ်ဝါAnas georgicalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_eatoni.jpg|120x120pxအီတွန်ဘဲရစ်Anas eatonilink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_acuta3.jpg|120x120pxဘဲရစ် (သို့) မြောက်ပိုင်းဘဲရစ်Anas acutalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Common_Teal_(Anas_crecca)_near_Hodal,_Haryana_W_IMG_6512.jpg|120x120pxဘဲကျားလေး (သို့) ယူရေးရှန်း ဘဲကျားလေးAnas creccalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Green-winged_Teal_RWD5.jpg|120x120pxဘဲခေါင်းကျားAnas carolinensislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_flavirostris.JPG|120x120pxနှုတ်ဝါ ဘဲကျားလေးAnas flavirostrislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Andean-Teal.jpg|120x120pxအန်ဒီယန် ဘဲကျားလေးAnas andium (formerly included in A. flavirostris)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SundaTeal_Bali.jpg|120x120pxဆွန်ဒါ ဘဲကျားလေးAnas gibberifronslink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:NettionKeulemans.jpg|120x120pxအက်ဒမန်ဘဲကျားလေးAnas albogularis (formerly included in A. gibberifrons)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_gracilis_-Nga_Manu_Nature_Reserve,_Waikanae,_New_Zealand_-swimming-8.jpg|120x120pxမီးခိုးရောင် ဘဲကျားလေးAnas gracilislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MaleChestnutTealNarrabeenLake.jpg|120x120pxရင်ဖြူဘဲကျားလေးAnas castanealink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anas_bernieri_Masoala-Halle.jpg|120x120pxဘာနီရာ ဘဲကျားလေးAnas bernierilink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brown_teal.jpg|120x120pxအညိုရောင် ဘဲကျားလေးAnas chlorotislink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auckland_Island_teal_on_Enderby_Island.jpg|120x120pxအော့ကလန်း ဘဲကျားလေးAnas aucklandicalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Campbell_Island_Teal,_Pengo.jpg|120x120pxကမ့်ဘယ် ဘဲကျားလေးAnas nesiotis (formerly included in A. aucklandica) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ (မျိုးစု)။
မောရစ် စတီးဝါ့တ် ကောလစ် (; ၁၈၈၉-၁၉၇၂) သည် အိုင်းရစ်လူမျိုး မြန်မာပြည် အိုင်စီအက်အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်အနှံ့ ကျင်လည်ခဲ့ရပြီး၊ မြန်မာစကားကို နားလည်သည်။
ပြောနိုင်သည်။
၁၈၈၉ တွင် မွေးဖွားပြီး၊ အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားရာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။
အိန္ဒိယ ပဋိညာဉ်ခံဝန်ထမ်း(အိုင်စီအက်)အဖြစ် ၁၉၁၂ တွင် မြန်မာပြည်သို့ စရောက်လာပြီး အမှုထမ်းသက် ၁၆ နှစ် ရှိသည့်အခါ စစ်ကိုင်းအရေးပိုင်တာဝန်မှ ရန်ကုန်အရေးပိုင်တာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထမ်းရွက်ရသည်။
ရန်ကုန်အရေးပိုင်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများတွင် ခရိုင်ရာဇဝတ်တရားသူကြီး တာဝန်လည်း ပါသည်။
ထိုကာလကား ၁၉၂၈ ဇူလိုင်မှ ၁၉၃၀ အောက်တိုဘာအထိ ဖြစ်လေသည်။
သူ၏ မြန်မာပြည် အတွေ့အကြုံများ ကာလသည် ထိုကာလပင် ဖြစ်သည်။
ထိုကာလကို အခြေခံကာ သူတွေ့ကြုံခဲ့ရသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အဖြစ်အပျက်များ၊ အရေးအခင်းများ၊ စစ်ဆေးခဲ့ရသည့် အမှုများအကြောင်းကို မြန်မာပြည် အတွေ့အကြုံများ စာအုပ်မှာ အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။
ထိုသို့ ဖော်ပြရာတွင် ကောလစ်သည် မည်သူ့ မျက်နှာကိုမျှ မထောက်ခဲ့ပေ။
အထူးသဖြင့် အင်္ဂလိပ် အရာရှိလောက၏ စိတ်သဘောထားကို သူထင်မြင်သည့်အတိုင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တင်ပြသည်။
အမှန်စင်စစ် ထိုကာလသည် ကောလစ်အဖို့ရော မြန်မာသမိုင်းအဖို့ပါ ထူးခြားသည့် အချိန် ဖြစ်သည်။
ကောလစ်အတွက်မူ သူ၏ အမှုထမ်းသက် တလျှောက်လုံးတွင် စိတ်အရှုပ်ရဆုံး အချိန်ပိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရမည်။
တရားဥပဒေအလိုအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် တရားစီရင်ရာတွင် အင်္ဂလိပ်အသိုင်းအဝိုင်း၏ မျက်နှာကို စောင်းငဲ့ ကြည့်ရှုရသည့်အခါများ ကြုံရသည်။
သို့သော် သူသည် တရားချိန်ခွင်လျှာကို အတိမ်းအစောင်းမခံဘဲ ဖြောင့်မတ်စွာ စီရင်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ အုပ်ချုပ်သူ အင်္ဂလိပ်အလိုကျ အမှုထမ်းကောင်း သူမဖြစ်လာ။
ကောလစ်သည် အင်္ဂလိပ်လူ မဟုတ်။
ရန်ကုန်တွင် အာဏာရ အင်္ဂလိပ်အသိုင်းအဝိုင်းက သူ့ကို ဝိုင်းပယ်စ ပြုလာသည်။
ပဲခူးကလပ်၊ ဘုတ်ကလပ်၊ ဂျင်မခါနာကလပ်တို့တွင် ကောလစ်ဝင်လာလျှင် နှာခေါင်းရှုံ့လာကြသည်။
၁၉၃၀ မြန်မာပြည်သည် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး၊ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး သမိုင်းမှတ်တိုင်သစ်များ စိုက်ထူနေသည့်ကာလ ဖြစ်သည်။
ပြည်သူတရပ်လုံး အနေအစားဆင်းရဲကာ ဆူပူအုံကြွမှုများဖြင့် နိုင်ငံရေးဒီရေ မြင့်တက်နေသည်။
ယင်းနှစ်မှာပင် ကုလားမြန်မာရိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားသည်။
ရန်ကုန်ထောင်ထသည်။
ဆိုင်မွန်ကော်မရှင် အပြန်တွင် ခွဲရေးတွဲရေးသမားများ လှုပ်ရှားလာသည်။
ခွဲရေးတွဲရေးကို အကြောင်းပြုကာ ဂျီစီဘီအေ မြန်မာအသင်းချုပ်ကြီး နှစ်ခြမ်းကွဲသည်။
ဒိုင်အာခီ ငါးထောင်စားဝန်ကြီးချုပ်များသည် အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်တွင် ရာထူးမပြုတ်ရန် နောက်လိုက်စုနေကြသည်။
ဆာချားအင်းနစ်သည် နိုင်ငံရေးရောဂါကြောင့် နာမကျန်း ဖြစ်ကာ ခွင့်လေးလယူပြီး အင်္ဂလန် ပြန်သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးချုပ် ဆာဂျေအေမောင်ကြီးသည် အင်းနစ်နေရာ၌ ခေတ္တဘုရင်ခံ ဖြစ်လာသည်။
ဆရာစံ ခေါင်းဆောင်သည့် တောင်သူလယ်သမား အရေးတော်ပုံ ပေါ်လာသည်။
ဤသို့နှယ် မြန်မာပြည်သည် သမိုင်းမှတ်တိုင်သစ်များ တတိုင်ပြီးတတိုင် စိုက်ထူနေလေသည်။
မြန်မာတို့လိုချင်သည်မှာ ဟုမ်းမရူး ခေါ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ဖြစ်သည်။
၁၉၂၂ တွင် အင်္ဂလိပ်က အတုအယောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ဖြစ်သည့် ဒိုင်အာခီကို အတင်းထိုးပေးသည်။
မြန်မာတို့ မကျေနပ်၊ မပြုံးနိုင်။
ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးသည် ခေါင်းဆောင်များ ငါးထောင်စား ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး လုကြရင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်လာသည်။
ထိုကာလမှာပင် ကောလစ်သည် ရန်ကုန်ခရိုင် တရားသူကြီး ဖြစ်လာသည်။
ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေး အကောင်အထည်ဖော်ရသူ ဖြစ်လာသည်။
ကောလစ်သည် အင်္ဂလိပ်အလိုတော်ရိတွေအကြားတွင် မှန်ကန်ပြီး တရားမျှတသည့် စစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
မှန်ကန်သည့် အပြစ်ဒဏ်ကိုလည်း ဘက်မလိုက် စီရင်နိုင်ခဲ့သည်။
ဆရာစံခေါင်းဆောင်သည့် လယ်သမားအရေးတော်ပုံ မဖြစ်ပွားမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ကင်မရွန်စစ်ဗိုလ်ကလေး၏ ကားတိုက်မှု စစ်ဆေးရာမှ အစပြု၍ ဘဝအလှည့်အပြောင်း ကြုံရသည်။
ထိုကာလတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် အဖြစ်အပျက်အားလုံးသည် ရန်ကုန်တရားသူကြီး ဖြစ်သည့် ကောလစ်နှင့် တနည်းမဟုတ်တနည်း ပတ်သက်လာသောအခါ၊ ဆင်ခြင်တုံတရား လက်ကိုင်ပြုကာ မျှမျှတတ စစ်ဆေးစီရင်သည်။
အိုင်စီအက်ဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်ရေးလောကဝယ် ထိပ်တန်းရာထူး ဖြစ်ကာ၊ လူတော်များသာ ဝင်ခွင့်ရသော ရာထူးမျိုး ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာတို့ကဲ့သို့ ကိုလိုနီများတွင် အင်္ဂလိပ်အလိုကျ အုပ်ချုပ်ပေးရသည်။
ပင်စင်ယူလျှင် အမှုထမ်းကောင်းဘွဲ့၊ ဆာဘွဲ့ စသည့် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှင့်သူကောင်းပြု ခံရတတ်သည်။
သို့ငြားလည်း မစ္စတာကောလစ်မှာ ဤအတန်းအစားထဲ မပါ။
အရေးပိုင်လုပ်ရင်း မြန်မာကျေးလက်နှင့် ရင်းနှီးလာသည်။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုထုံးစံ အစဉ်အလာတို့ကို သူ လေးစားချစ်ခင်လာသည်။
မြန်မာ့ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုကို လေ့လာလိုက်စားသည်။
အုပ်စိုးသူအင်္ဂလိပ်က မြန်မာများကို လူရိုင်း၊ အတွေးအခေါ်အားဖြင့် အောက်တန်းကျသူ၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် မတန်သူဟု မြင်သည်ကို ကောလစ်က တတ်နိုင်သရွေ့ ချေဖျက်သည်။
ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီးခေတ်က နေမဝင်အင်ပါယာကြီး၏ ကြီးမြတ်ခြင်းကို ထိန်းသိမ်းရမည်ဟူသော အင်္ဂလိပ်အိုင်စီအက်တို့၏ ကျင့်ဝတ်ကို မခံယူ။
မြန်မာတို့၏ အမှုကိစ္စဟူသမျှကို မြန်မာ့ရှေ့နေကြီးသဖွယ် အယူခံတတ်သည်မှာ သူ့ ကျင့်ဝတ်သဖွယ် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၃၀ ဝန်းကျင်ကတည်းကပင် မြန်မာသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ထိုက်တန်သည်ဟူ၍ အလျဉ်းသင့်တိုင်း ထုတ်ပြောသည်။
မြန်မာအကြောင်းကို ဗြိတိသျှပါလီမန် သိအောင် မြန်မာခေါင်းဆောင်တို့ကို အဆက်အသွယ် ရှာပေးသည်။
မြန်မာ့ဆန္ဒကို အင်္ဂလိပ်နားသို့ ပေါက်အောင် ပါလီမန်မှတဆင့် ဖောက်ပေးသည်အထိ မြန်မာပြည်အပေါ် သံယောဇဉ် ရှိသည်။
အိုင်စီအက်ဝန်ထမ်း ဖြစ်သော်လည်း မပျော်ပိုက်။
အိုင်စီအက်ဆိုသည်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် နစ်မြုပ်နေရသူ ဖြစ်သည်။
ပညာရှာမှီးရန် အခွင့်အလမ်း ပိတ်သွားပြီ။
မြန်မာပြည်လို ဝေးလံခေါင်သီသည့် ဒေသတွင် တောမြို့ကလေး၌ အခွန်တော်ကောက်ရင်း၊ အမှုစစ်ရင်း အချိန်ကုန်လွန်ခဲ့ရသည်။
စာပေဝါသနာထုံသူတွင် စကားပြောဖော်မရှိ။
စာပေ ဆွေးနွေးရန် ဘက်ညီသူ မရှိ။
အတွေးအခေါ်ပိုင်း ခေတ်နောက်ကျသည်ထက် နောက်ကျစရာသာ ရှိသည်။
ကမ္ဘာကြီးဘာဖြစ်နေသည်ကို ချက်ချင်းမသိရ။
သူအုပ်ချုပ်သည့် မြို့နယ်ကျေးရွာတို့တွင် အေးအေးချမ်းချမ်းရှိပြီး၊ အခွန်တော်မှန်မှန်ကောက်ခံရေးသည်သာ သူ့ကိစ္စ ဖြစ်သည်။
ကာလအတန်ကြာသော် ထိုတောနေဆင်းရဲသားတို့ကို ချစ်ခင်နှစ်သက်လာသည်။
အနေရိုး အစားရိုးသည့် သူတို့ဘဝကို ကိုယ်ချင်းစာတတ်လာသည်။
ထိုအခါ တရားမျှတအောင် အုပ်ချုပ်ဖို့ ကြိုးစားသည်။
ကျေးရွာအနှံ့ လျှောက်လည်သည်။
အတိုင်အတောမှန်သမျှ နားထောင်သည်။
သို့နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန် ပိသည်ထက် ပိလာကာ စာရေး၊ စာလေ့လာရန် စိတ်မကူးနိုင်တော့။
ကြာသော် အိုင်စီအက်ဘဝကို ငြီးငွေ့လာသည်။
အလုပ်ဝင်စကမူ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းသည်ဟု ထင်သည်။
သို့နှင့် သူ့တာဝန်မှာ အရှေ့တိုင်းသားတို့ကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ကာ ပညာသင်ကြားပေးရသည့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းမျိုး ဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်လာသည်။
မိမိကိုယ်မိမိ ပဲခူးတိုင်းမင်းကြီး ဆွစ်သင်ဗင့်နှင့် အိန္ဒိယပုလိပ်ပဋိညာဉ်ဝန်ထမ်း ဂျော့အော်ဝဲထက် ကံကောင်းသည်ဟု မှတ်ယူသည်။
အထက်အရာရှိ အကြိုက်ကို သိအောင် ကြိုးစားခြင်းလည်း မပြု။
အိုင်စီအက်ဝန်ထမ်းအဖြစ်က ထွက်ရန် ၁၉၁၉ ကတည်းက စိတ်ကူးနေခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တရားသူကြီးအဖြစ် နောက်ဆုံးအမှုစစ်ဆေးပြီးသောအခါ ကောလစ်ကို တရားသူကြီးအဖြစ်မှ ယစ်မျိုးမင်းကြီးဘဝသို့ ရာထူးတိုးပေးပြီး ကန်တင်လိုက်သည်။
၁၉၃၁ ဧပြီတွင် သူ ခွင့်ယူကာ အင်္ဂလန် ပြန်သည်။
ခွင့်စေ၍ ပြန်လာသည့်အခါ အရေးပိုင်အဖြစ် မြိတ်မြို့သို့ အပို့ခံရသည်။
မြိတ်တွင် နှစ်နှစ်ကျော် နေပြီးနောက် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်လာသည်တွင် မြန်မာပြည်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်နှင့် နီးလာသည်။
ထိုအချိန် အိန္ဒိယပဋိညာဉ်ခံ ဝန်ထမ်းစည်းကမ်း ပြင်ဆင်သည်နှင့် တနှစ် ပေါင် ၉၀၀ ပင်စင်ရသည်တွင် ပင်စင်ယူလိုက်သည်။
မြိတ်တွင် အရေးပိုင်အဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် စွန့်စားသူ ဆင်မျူရယ်ဝှိုက်၏ ဘဝဖြစ်စဉ်ကို အနည်းငယ် လေ့လာခွင့် ကြုံသည်။
ဆက်လက် လေ့လာပြီးနောက် ယိုးဒယားဝှိုက် အမည်ဖြင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ တစောင် စတင်ရေးသားသည်။
ထိုစာအုပ် အောင်မြင်သောကြောင့် ကောလစ် စာရေးဆရာလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်သည်။
သူ့မိတ်ဆွေ ဂျီအိတ်ချ်လု၏ မှန်နန်းရာဇဝင် ဘာသာပြန်ကို ဖတ်မိရာ မိဖုရားစော ဝတ္ထုကို ရေးရာ ယင်းလည်း အောင်မြင်သည်။
ထုတ်ဝေသူကို အပူတပြင်း ရှာစရာ မလို။
အောက်စဖို့တုန်းက ကျောင်းနေဖက် ဂေါ့ဖရီဖေဗာသည် ဖေဗာ အင် ဖေဗာ စာအုပ်တိုက် ထောင်စ ဖြစ်သည်နှင့် ကောလစ်ကို နောက်စာအုပ်အတွက် ကြိုတင်စရံငွေ ပေးကာ အရေးခိုင်းရာမှ မြန်မာပြည်အတွေ့အကြုံများ စာအုပ် ပေါ်ထွက်လာသည်။
ထိုစာအုပ်ကို ၁၉၃၈ တွင် ထုတ်ဝေသောအခါက သူ မြန်မာပြည် ရောက်နေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တခွင် ခရီးလှည့်လည်ပြီး ပြန်လာရာ၊ အင်္ဂလန်ပြန်ရန် ရန်ကုန်၌ သင်္ဘောစောင့်နေစဉ် ဤစာအုပ်သစ်သည် ဆူးလေဘုရားလမ်းရှိ စမတ်အင်မူကာဒမ် စာအုပ်ဆိုင်သို့ တင်ရောက်လာသည်။
ရန်ကုန် အင်္ဂလိပ်အသိုင်းအဝိုင်းက နှာခေါင်းရှုံ့ကြသဖြင့် မီရာသင်္ဘောဖြင့် မြန်မာပြည်မှ အမြန်ထွက်ခွာရသည်။
သို့သော် အင်္ဂလိပ်စာအုပ်ဝေဖန်ရေးလောကကမူ မြန်မာပြည်အတွေ့အကြုံများကို ဧပြီလ၏ ထိပ်တန်းစာအုပ်ကောင်းအဖြစ် ချီးမွမ်း ဩဘာပေးသည်။
ထိုစာအုပ်အရင်းခံ၍ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့သည် မြန်မာပြည်အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။
ထိုစာအုပ်ကို ဖတ်အပြီး ဘဝတူအိုင်စီအက် ဂျေ၊ ကေ၊ စတင်းဖို့က သူ့ထံ မြန်မာပြည်မှ စာရေး ချီးကျူးသည်။
ခင်ဗျားစာအုပ်ဖတ်ပြီး၊ အဲထဲ ဘာတွေပါကြောင်း ကန်းနလစ်ကို အားရပါးရ ပြောမိတာ၊ ကန်းနလစ်မျက်နှာဟာ အိုလာပြီး မည်းသထက် မည်းလာတော့တာပဲ။
သူ့မျက်နှာကြည့်ပြီး ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာ သိပ်ကျေနပ်သွားတာပဲဗျာ ဟူ၏။
ဂျတ်စတစ်ကန်းနလစ်သည် အသရေဖျက်မှုနှင့် ကောလစ်ကို တရားစွဲရန် ရှေ့နေများနှင့် တိုင်ပင်ရာ နိုင်ဖို့ အကြောင်းမမြင်ဟု ပြောကြသဖြင့် လက်လျှော့လိုက်ရသည်။
ကောလစ်၏ စာအုပ်အများအပြားကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်း ခံရသည်။
မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ်သည် မောရစ်ကောလစ်နှင့် မစိမ်း။
မြန်မာ့ရေမြေတွင် သန္ဓေတည်ထားသည့် စာအုပ်နှင့် ဝတ္ထုများ ဖြစ်ရာ စန္ဒမာလာ၊ မိဖုရားစော၊ Siamese White၊ Last and First in Myanmar တို့မှာ လူကြိုက်များ ထင်ရှားလှသည်။
နောက်ဆုံးစာအုပ်မှာ The Journey Up (စာရေးဆရာလောကသို့) ဟူသော ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ ဖြစ်သည်။
နိဂုံး မောရစ်ကောလစ်သည် ၁၉၇၂ တွင် အင်္ဂလန်၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ကိုလိုနီခေတ် အင်္ဂလိပ်အရာရှိများ။
မောင်ရင့်မာ (ကျောင်းကုန်း) သည် မြန်မာအမျိုးသားစာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။
၁၉၉၁ တွင် ကျောင်းကင်း သမုဒ္ဒရာနှင့် မဟာမြင့်မိုရ်ဖြင့် ၁၉၉၀ စာပေဗိမာန်စာပေဆု ဝတ္ထုတိုကဏ္ဍ၌ ဒုတိယဆု ရရှိသည်။
၂၀၀၇ မေတွင် ရန်ကုန်၊ ပတ်ရွိုင်ရယ်ဟိုတယ် ကျင်းပသော ဒုတိယကြိမ် ရွှေအမြုတေ စာပေဆုပေးပွဲတွင် အက်ဆေးဆု ရသည်။