kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် အစ်ဗဆင်သည် ဗာဂျင် မြို့တွင် အိုးဗူး၏အမျိုးသားဇာတ်ရုံ ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင် သည်။
သို့ရာတွင် နော်ဝေးနိုင်ငံရေးကို သဘောမကျသဖြင့် ဂျာမနီနှင့် အီတလီနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်နေထိုင်သည်။
နော်ဝေးတွင်နေထိုင်စဉ်က ရေးခဲ့သောပြဇာတ်များမှာ တစ်ခုမျှလူမကြိုက်၍ ဇာတ်ရုံပင် ဒေဝါလီခံရသည့်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သော်လည်း အစ်ဗဆင်သည် အားမလျှော့ဘဲ နိုင်ငံခြား သို့ သွားလာလှည့်ပတ်ယင်း ပြဇာတ်များကိုသာ ဆက်လက် ရေးသားလေသည်။
၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် အစ်ဗဆင်သည် ရောမမြို့ တော်မှနေ၍ ဗရင်းအမည်ရှိပြဇာတ်ဆန်သော ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို ရေးလေသည်။
ထိုကဗျာကြောင့် နာမည်ကျော်စောသွားရာ သူ့ကို ဇာတိရင်းဖြစ်သော နော်ဝေးနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားတို့ကပင် ယခင်ကကဲ့သို့ သူ့အပေါ် အထင်အမြင်မသေးတော့ဘဲ မိမိတို့ နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ကိုဆောင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဟု အသိ အမှတ်ပြုလာကြရတော့သည်။
အစ်ဗဆင်ကို ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေးနိုင်ငံအစိုးရက လခရိက္ခာများပေး၍ နော်ဝေးသို့ပြန်လာ ရန်ခေါ်သော်လည်း ပြန်မသွားဘဲ ၁၈၉၅ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံခြား မှာပင် နေထိုင်လေသည်။
အစ်ဗဆင်သည် သူ၏ကဗျာ့ဉာဏ်အာဘော်ကို ပြဇာတ် များတွင် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။
သူ့ကို ပြဇာတ်ရေးဆရာကြီးအဖြစ် သာမက စာဆိုတော်ကြီးဟူ၍လည်း ခေါ်နိုင်သည်။
အစ်ဗဆင် အား ရှေးခေါမ ပြဇာတ်ဆရာကြီး ယူရစ်ပီးဒီးနှင့်ပင် နှိုင်းရှည့် ချီးကျူးကြသည်။
ကြောင်သူတော်အကျင့်များ၊ လူ့လောက၏ မမျှတပုံများ၊ မတရားမှုများကိုသရော်၍ရေးသားရာ၌ အစ်ဗဆင် သည်ပြိုင်ဖက်ကင်းအောင် ရေးနိုင်သူဖြစ်သည်။
သူသည် နာမည်ကျော်ကြားလာပြီးနောက်၌ လူ့လောကကိုသရော်သော ပြဇာတ်များ ရေးသားလေသည်။
အစ်ဗဆင်သည် ကမ္ဘာကျော် ပြဇာတ်ရေးဆရာကြီး ဗားနဒ်ရှောကပင် ချီးကျူးရသူဖြစ်သည်။
ဗားနဒ်ဗေဒါသည် အစ်ဗဆင်၏ပြဇာတ်များကို သရုပ်ဖော်ပေး ကာ လူအများသဘောပေါက်အောင် ပြုလေသည်။
အစ်ဗဆင်၏ လူ့လောကကိုစိတ်နာနာနှင့် သရော်၍ရေးထားသော ဒဒပြည်သူ့ ရန်သူဒဒ ပြဇာတ်မှာ ယခုတိုင်ကျော်စောလျက်ရှိ၏။
ယင်း ပြဇာတ်ကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ စင်တင်၍ကပြခဲ့ရ၏။
အစ်ဗဆင်သည် ပြဇာတ်နှင့်ကဗျာများအပြင် စကားပြေ ကိုလည်း ရေးသားသေးသည်။
သို့ရာတွင် ပြဇာတ်လောက်မများ ချေ။
အစ်ဗဆင်ရေးသော ပြဇာတ်များတွင် နာမည်အကျော် ဆုံးမှာ "ယဉ်မင်းအိမ်" ဖြစ်သည်။
ထို ပြဇာတ်ပေါ်ခါစက အစ်ဗဆင်အား မိန်းမများဘက်က လိုက်ရေးသည်ဟု ဆိုကြ သည်။
စင်စစ် အစ်ဗဆင်သည် မည်သူ့ဘက်ကမျှလိုက်ရေးရန် စိတ်မရှိချေ။
ယောက်ျားဖြစ်စေ၊ မိန်မဖြစ်စေ ကိုယ်ရေးကိုယ် တာ လွတ်လပ်မှုရရှိရန်ကိုသာ ယုံကြည်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အစ်ဗဆင်၏စာများသည် လောကကြီး၏အပြစ်များကို ဖော်ထုတ်ရေးထားသော်လည်း ထိုအပြစ်များကိုမပြုရန် တားမြစ် ခြင်း၊ ပြုပြင်ရန်နည်းလမ်းပြသခြင်းတို့ကား လုံးဝမပါရှိချေ။
လူ့လောက၏ လက်ရှိအခြေအနေကို သုံးသပ်ဝေဖန်သူအဖြစ်နှင့် သာ ရေးသားခဲ့လေသည်။
အစ်ဗဆင်သည် ဇာတ်ရုံအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်၍ ပြဇာတ်နိုင်နင်းစွာရေးသားနိုင်သည်။
သူ၏ ဇာတ်လမ်းများမှာ လိုရင်းကိုထိမိအောင် မညှာမတာ စီစဉ် ထားတတ်သည်။
လူတို့၏ စိတ်သဘာဝကို အသေးစိတ်ပိုင်းခြား သရုပ်ဖော်ရာတွင် ကြက်သီးမွေးညင်းထလောက်အောင် ထိမိ သည်။
အစ်ဗဆင်သည် "ပျော်ရွှင်စွာနေကြလေသတည်း" ဟု အဆုံးသတ်သောဇာတ်လမ်းမျိုးကို မနှစ်သက်ချေ။
သူ၏ပြဇာတ် များသည် ဇာတ်လမ်းဝတ္ထုအတွက် ပေါ့ပေါ့ဖတ်ရန်မဟုတ်ဘဲ လူတို့၏စိတ်သဘာဝ လူ့လောက ဖြစ်ပျက်ပုံများကို ဝေဖန် ပိုင်းခြားပြသော တကယ့်အဖြစ်အပျက်များကဲ့သို့ ဖတ်ရပေမည်။
အချို့က အစ်ဗဆင်အား တရားဟောဆရာဟုပင် ဆိုသည်။
သို့ရာတွင် သူ့ပြဇာတ်များသည် အကျင့်စာရိတ္တနှင့် မည်သို့မျှ မဆိုင်ဟု အစ်ဗဆင်ကဆိုသည်။
အစ်ဗဆင်သည် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် သူ၏နေရင်းဌာနီ နော်ဝေးနိုင်ငံသို့ ပြန်သွားသည်။
ကမ္ဘာကျော်ဆရာကြီးအဖြစ်ဖြင့် ပြန်လာသော အစ်ဗဆင်အား နော်ဝေးနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားများ သည် ဝမ်းသာအားရ ကြိုဆိုကြလေသည်။
အစ်ဗဆင် အသက် ခုနစ်ဆယ်ပြည့်သောနှစ်တွင် သူ၏ကျောက်ရုပ်ကို မြို့လယ်၌ အမှတ်တရစိုက်ထူသည်။
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဟင်းနရစ်အစ်ဗဆင် ကွယ်လွန်လေရာ ဈာပနပွဲကို ဘုရင်မင်းမြတ်ကိုယ်တိုင် လိုက်ပို့ ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
အစ်ဗဆင်၏ ကျော်ကြားသောလက်ရာများ မှာ ဟယ်လဂျီလန်စစ်သည်တော်များ (၁၈၅၈)၊ ဗရင်း(၁၈၆၆)၊ ပီယာဂျင့်(၁၈၆၇)၊ သ-ပီးလား-အော့ ဆိုဆိုင်းယဲတီး(၁၈၇၇)၊ ယဉ်မင်းအိမ် (၁၈၇၉)၊ တစ္ဆေ(၁၈၈၁)၊ တောဘဲရိုင်း(၁၈၈၄)၊ ဟက်ဒါ ဂက်ဗလာ(၁၈၉ဝ)နှင့် မတ်စတာဗစ်လဒါ(၁၈၉၂) တို့ ဖြစ်လေသည်။
ရှင်ကုမာရ (၁၈၉၆ - ၁၉၇၇) သည် မြန်မာလူမျိုး ထေရဝါဒ ရဟန်းဖြစ်သည်။
ကျောက်ဆည်အရှေ့ဘက် ဝေဘူတောင်ခြေ၌ ဝေဘူတောရကို ထူထောင်သည်။
thumb|ဝေဘူဆရာတော် ငယ်ဘဝ ဝေဘူဆရာတော်ကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ အင်ကြင်းပင်ရွာ၌ အဖ ဦးလူဖေ၊ အမိ ဒေါ်ကြင်နု တို့မှ ၁၈၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်၊ မနက် ၄ နာရီကျော်ခန့်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဦးလူဖေ၏ မိခင်မှာ မိဖုရားငယ်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
အဖိုးမှာ အတွင်းဝန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆရာတော်၏ ငယ်အမည်မှာ မောင်စပ် ဖြစ်သည်။
မောင်စပ်၊ မောင်ပြူး၊ မရွှေပိုင်၊ မောင်လူကလေးဟူ၍ မွေးချင်း ၄ ယောက်ရှိသည်။
ရှင် မဏ္ဍလ (အင်ကြင်းပင်)၊ "ကျေးဇူးရှင် ဝေဘူဆရာတော်ကြီ:၏ ထေရုပ္ပတ္တိနှင့် တရားတော်များ"၊ ရွှေကျေးစာပေ။
၂၀၁၆။
အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် အင်ကြင်းပင်ကျောင်းဆရာတော် ဦ:သုမနကို ဥပဇ္ဈယ်ပြုကာ သာမဏေဘဝသို့ ရောက်သည်။
ဦးသုမနသည် မင်းတုန်းမင်းနှင့် ကျောက်မှော်မိဖုရားတို့၏ ပစ္စယနုဂ္ဂဟ (ပစ္စည်းလေးပါး ထောက်ပံ့မှု) ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။
အင်ကြင်းပင်ကျောင်းတိုက်သည်လည်း ဘုရင့် ဘဏ္ဍာစာရေးက ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝေဘူဆရာတော်၏ သာမဏေဘွဲ့အမည်မှာ ရှင် ကုမာရ ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၃ နှစ်အရောက်တွင် မန္တလေးမြို့နေ ဦးရီ:တော်သူ အင်စပက်တော် ဦးရွှေလူက ရှင်ပြုပေးပြန်သည်။
ပစ္စည်းလေးပါးဒါယကာတစ်ဦး ထပ်မံရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆရာရင်း ဦ:သုမနထံမှ သဒ္ဒါကြီး၊ ပရမတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၊ ဝိနည်းငယ် ၄ စောင်နှင့် ဂဏန်းသင်္ချာတို့ကို သင်ယူခဲ့သည်။
အသက် ၁၈ နှစ်အရောက် သာမဏေကြီ:ဘဝတွင် လူထွက်၍ မိဘများနှင့်အတူ တောင်သူအလုပ်ကို ကူညီခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် ဘုန်းကြီ:ကျောင်း၌ပင် ကျောင်းစာရေး ဝင်လုပ်သည်။
အသက် ၁၉ နှစ်ပြည့်ခါနီးတွင် သာမဏေဘောင် ပြန်တက်ပြီး တစ်နှစ်ခန့်ကြာသော် ကံဆွယ်ကျောင်းဆရာတော် ဦးဝိစာရကို ဉပဇ္ဈယ်ပြု၍ အင်ကြင်းပင်ကျောင်း နန်းဦ:တိုက်ခဏ္ဍသိမ်၌ ရဟန်းပြုသည်။
ဘွဲ့အမည်ကို ကုမာရ ဟုပင် ဆက်ယူခဲ့သည်။
ရဟန်းဘဝတွင် ဆရာရင်း ဦးသုမနထံမှ အဋ္ဌကထာဋီကာကျမ်းကို သင်ယူသည်။
ပန်းရံပညာကို တတ်ကျွမ်းရာ အင်ကြင်းပင်ကျောင်းဝင်းရှိ စေတီပုထိုးများကို ကိုယ်တိုင် ဦ:စီးတည်ထားခဲ့သည်။
ဆရာရင်းထံ၌ အန္တေဝါသိက (အလုပ်အကျွေးပြု တပည့်) အဖြစ် ၃ နှစ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မနယူပဒေသကျောင်းတွင် စတင်ဝါကပ်သည်။
ထိုစဉ်က မစိုးရိမ်ဆရာတော်မှာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဦး သူရိယဘိဝံသ ဖြစ်သည်။
မစိုးရိမ်ကျောင်း၌ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ၊ ယောဇနာတို့ကို ကောင်းစွာလေ့လာသည်။
ဦးသူရိယ ထံ၌ ပညာသင်အပြီးတွင် အင်ကြင်းပင်ကျောင်းသို့ ပြန်ကြွလာသည်။
ငယ်ဆရာ ဦ:သုမနထံတွင် ခိုလှုံကာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာကျမ်းကို သင်ယူပြန်သည်။
ဤကျမ်းသည် ကျင့်ကြံမှုလမ်းစဉ်ဖြစ်ရာ ပါရမီနည်းသောရဟန်းများသည် စိတ်ပျက်၍ လူထွက်တတ်ကြပြီး၊ ပါရမီရင့်သန်သော ရဟန်းများအား တောရဆောက်တည်သွားတတ်သည်။
ထို့ကြောင့် "ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကိုတက်ရင် လူထွက်ရင် ထွက်၊ လူမထွက်ရင် တောထွက်တတ်သည်" ဟု အဆိုရှိသည်။
တောထွက်ရန် ကြံစည်ခြင်း ဆရာတော်လည်း သူငယ်ချင်းဖြစ်ဖူးသူ ဦးသုဇာတနှင့် တောထွက်ရန် တိုင်ပင်ထားသည်။
ဦးသုဇာတသည် အင်ကြင်းပင်ရွာအရှေ့ဘက် ၈ မိုင်ခန့်အကြာရှိ ကျီကျင်းရွာတွင် ကျောင်းထိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၂၃ တွင် ဆရာရင်း ဦးသုမနအား ခွင့်ပန်ကာ သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်ဖြင့် ကျီကျင်းရွာသို့ ခရီးဆက်သည်။
ဦးသုဇာတထံ ရောက်သောအခါ ပြုဖွယ်ကိစ္စများရှိ၍ ရွှေဘိုအရှေ့ဘက်၊ ပုသိမ်တောရကျောင်းတွင် ကြိုစောင့်ရန် ပြောလေသည်။
ဝါတွင်းကာလကုန်သော် ဦးသုဇာတ ရောက်ရှိလာပြီး ရှေ့ဆက်ကြရန် တိုင်ပင်သည်။
သို့ရာတွင် တစ်ပေါင်းတည်းမသွားဘဲ တစ်ပါးလျှင်တစ်လမ်းကြွရန် အကြံဖြစ်ရာ ဦးကုမာရမှာ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ညောင်လွန့်တောရကျောင်းဆရာတော် ဦးမေဓာဝီထံ ဆိုက်ရောက်သည်။
ဦးမေဓာဝီထံတွင် ပဋိပတ္တိနည်းနာများ ခံယူကျင့်ကြံနေစဉ် လေနာရောဂါ စွဲကပ်လာသည်။
ထို့ကြောင့် ဆေးကုသရန်ကြံကာ မန္တလေးသို့ ရထားဖြင့် ထွက်လာသည်။
ရထားပေါ်တွင် ဒါယကာတစ်ဦးနှင့် စကားစမြည်ပြောဖြစ်ရာ ကျောက်ဆည်မြို့အရှေ့ဘက်၊ ဝေဘူတောင်ခြေရှိ ဓာတ်မရှောရေတွင်းမှ ရေသည် လေနာရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေကြောင်း သိရ၍ ကျောက်ဆည်ဘူတာတွင်ပင် ဆင်းကာ ခရီးဆက်သည်။
အဆိုပါဒါယကာ၏ လမ်းပြမှုကြောင့် ရေတွင်းသို့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက်ရောက်ကာ တွင်းရေကို သောက်သုံးခွင့်ရပြီး ရောဂါပျောက်ခဲ့သည်။
အဆိုပါနေရာသည် အေးချမ်းလှသည့်အပြင် ရေတွင်းအထက်နား၌ ဂူတစ်ခုရှိရာ နေထိုင်ရေး အဆင်ပြေသည်။
အနီးအနားတွင်လည်း ကျောက်ဆည်မြို့နှင့် ဖောင်ရွာတို့ ရှိသဖြင့် ဆွမ်းခံရန် လွယ်ကူသည်။
သို့ဖြစ်ရာ အဆိုပါနေရာတွင်ပင် သီတင်းသုံးလေသည်။
ထို့အချိန်မှစကာ ဝေဘူဆရာတော် ဟူ၍ အမည်တွင်လာသည်။
တစ်နေ့သော ဆွမ်းခံအပြန်တွင် ကျောက်ဆည်မြို့နေ ဆန်စက်ပိုင်ရှင် ဦးပျော့က ကျောင်းဆောက်လှူလိုကြောင်း လျှောက်ရာ နေ့ချင်းပြီ:ဆောက်နိုင်က အလှူခံကြောင်း မိန့်သည်။
ဦးပျော့သည် တိုင်လေးတိုင်၊ ဓနိမိုး၊ ဓနိကာကျောင်းကို နေ့ချင်းပြီး ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
ထို့ကြောင့် ပထမဆုံးသော ကျောင်းဒကာမှာ ဦးပျော့နှင့် ဒေါ်မြင့်ကြီးတို့ ဖြစ်လာသည်။
ဦ:ပျော့သည် စွန်းလွန်းဆရာတော်နှင့် လူဝတ်ကြောင်ဘဝ ဦးကျော်ဒင်အဖြစ်ရှိစဉ်က စီးပွားဖက်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။
တစ်နေ့သ၌ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိသည် ဦးပျော့အား တရားဟောရန် ကျောက်ဆည်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။
ဦးပျော့၏ ပင့်လျှောက်မှုကြောင့် ဆရာတော်နှစ်ပါး တွေ့ဆုံရင်းနှီးသွားကြသည်။
နောင်တွင် ဝေဘူချောင်၌ သိမ်သမုတ်သောအခါ စွန်းလွန်းဆရာတော်၊ ညောင်လွန့်ဆရာတော်တို့ကို ပင့်၍ သမုတ်ရသည်။
အင်ကြင်းပင်ဆရာတော် တစ်နေ့တွင် ဝေဘူဆရာတော်နှင့် ကျောင်းနေဘက် အင်ကြင်းပင်ဇာတိ မောင်စံရှားဆိုသူမှာ ကျောက်ဆည်သို့ ရောက်လာရာ ဝေဘူဆရာတော်ရှိသည့်အရပ်အား သိရှိသွားသည်။
မိခင်ဖြစ်သူမှာ တောထွက်ပြီးမကြာမီပင် ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဝေဘူချောင်သို့ ရောက်လာသည်။
ထို့နောက် ဦးလူဖေနှင့် ဦးပျော့တို့ သာသနာ့ဘောင် တက်ကြပြီး ဦးဉေယျ (ဦးလူဖေ၏ ရဟန်းဘွဲ့အမည်) နှင့် ဝေဘူဆရာတော်တို့မှာ ဝေဘူတောရမှ အင်ကြင်းပင်ရွာသို့ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြွလာသည်။
အင်ကြင်းပင်သို့ ရောက်သောအခါတွင်လည်း အင်ကြင်းပင်ဆရာတော်ဟူ၍ နာမည်ထင်ရှားလာပြန်သည်။
တိလောကသဗ္ဗညု စေတီ ယခင်က အင်ကြင်းပင်ကျောင်းသည် စာသင်တိုက်သာ ဖြစ်သည်။
ဆရာတော်ရောက်လာပြီးနောက်တွင် တရားကျင့်သူများပါ ရောက်ရှိလာသောကြောင့် အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေရန် ဆရာတော် ဦးသုမန၏ လမ်းညွှန်ချက်ဖြင့် အင်ကြင်းပင်ကျောင်းအနောက်ဘက် မြေကွက်လပ်တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းနှင့် တိလောကသဗ္ဗညုစေတီတို့ကို ၁၉၂၉ တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ကြသည်။
ကာလအတန်ကြာသော် ကျောက်ဆည်မြို့မှ ကျောင်းဒကာ ဦးပျော့နှင့် ဒါယကာများ အင်ကြင်းပင်သို့ လိုက်လာကာ ကျောက်ဆည်၌လည်း သီတင်းသုံးရန် လျှောက်ထားကြသည်။
ထို့ကြောင့် တစ်ကျောင်းလျှင် ခြောက်လကြာ သီတင်းသုံးရန် ဆရာတော်က လက်ခံခဲ့သည်။
ရွှေဘို အောင်မြေဆရာတော် ၁၉၅၀ တွင် အလောင်းမင်းတရား ဦးအောင်ဇေယျ၏ လယ်မြေနေရာအား ရှင်းလင်းကာ အောင်မြေကျောင်းတိုက်ကို ဆောက်လုပ်သည်။
ထို့နောက် ဝေဘူဆရာတော်အား ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်သည်။
ပင့်ဆောင်ကြသူများမှာ ရှေ့နေ့ ဦးအုံးဖေ၊ စက်ပိုင်သူဌေး ဦးထွန်းဖေတို့ ဖြစ်သည်။
ထိုအခါမှစ၍ အောင်မြေကျောင်းတိုက်တွင်လည်း လေးလ သီတင်းသုံးသည်။
ဤကျောင်းအား အစွဲပြု၍ အောင်မြေဆရာတော်ဟုလည်း ထင်ရှားသည်။
ဆရာတော်၏ စိတ်နေစိတ်ထား ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်း၌ တည်ထားသော တိလောကသဗ္ဗညုစေတီတော် ပြိုကျသည်။
အသစ်တည်ဆောက်ရန် ပြင်ဆင်စဉ် စေတီဟောင်းမှ အုတ်များကို လမ်းဖို့ရန် သုံးလေသည်။
လူအများ မသွားဝံ့ကြကြောင်း တပည့်ကြီး ဦးပညာဝံသက လျှောက်သောအခါ ပျက်စီးသွားလျှင် အမှိုက်ပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ မစွန့်ပစ်ဘဲ အကျိုးရှိရာသုံးသင့်ကြောင်း ပြတ်ပြတ်သားသားမိန့်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ကျမ်းဂန်ရေးသားလေ့ မရှိပေ။
ဒုလ္လဘရဟန်းများ (အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိသာ ရဟန်းပြုသူများ) အတွက် ပါတိမောက္ခသာရသုဒ္ဓိကျမ်း ဟူသော ဝိနည်းဘာသာပြန်ကျမ်းတစ်စောင်သာ ရေးဖူးသည်။
အကြောင်းဆက်စပ်၍ စာပေဖြင့် ပြောရန်ရှိလာက ပါဠိတော်များကို မြန်မာပြန်ပေးသော်လည်း နာမည်ထုတ်ဖော်ခြင်း မရှိပေ။
ဆရာတော်ထံသို့ မြန်မာပြည်အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှသာမက နိုင်ငံရပ်ခြားမှလည်း လာရောက်ဖူးမြော်ခြင်း ရှိခဲ့သည်။
တရားကြောင်းရာများ မေးမြန်းဆွေးနွေးရာမှ ဗုဒ္ဓဘာသာကို နှစ်ခြိုက်လာကာ ရဟန်းပြုသူများလည်း ရှိသည်။
ပထမဆုံးသော နိုင်ငံခြားသား သာဝကမှာ သီလရှင် မေဓာဝီ ဖြစ်သည်။
နာမည်ရင်းမှာ မစ္စ ကလာရစ် စာဗင်စထရမ် ဖြစ်သည်။
သီလရှင်ဘဝဖြင့် လပေါင်း (၂၀) ကြာ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်သွားသည်။
အဆိုပါသီလရှင်အား ဘာသာပြန်ပေးရသူမှာ မီးရထားငွေစာရင်းမင်းကြီး ဦးသိန်းညွန့် ဖြစ်သည်။
တရားအနက် မသွေဖည်ခြင်းငှာ တိတိကျကျဘာသာပြန်ရန် ဆရာတော်က မိန့်မှာခဲ့ရသည်။
သာသနာ ၂၅၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆဋ္ဌသံဃာယနာတင်ပွဲကျင်းပရာ ဝေဘူဆရာတော်အား ကမ္မဋ္ဌာနစရိယဆရာတော်အဖြစ် ပင့်ဆောင်ကြသည်။
တစ်နေ့သော် မဟာပါသာဏလှိုဏ်ဂူမှ ပြန်အကြွတွင် ညောင်ရမ်းဆရာတော်ကြီးက "ဝေဘူဆရာတော်ဟဲ့။
ဖူးလိုက်ကြ။
ဝအောင် ဖူးလိုက်ကြ" ဟုပင် မိန့်တော်မူသည်။
စာပေတတ်ပွန်းသော ဆရာတော်များကပင် လေးစားခြင်းကို ခံရသည်။
ရွှေချက်သိုလ် စေတီ ဆရာတော်၏ ဆွေမျိုးသားချင်းများမှာ ဆောလျင်စွာ ကွယ်လွန်သွားကြ၍ မိဘပိုင်မြေကွက်မှာ အလွတ်ကျန်နေသည်။
ထို့ကြောင့် ဆရာတော်၏နှုတ်မိန့်ဖြင့် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေချက်သိုလ် အမည်ရှိ စေတီတော်ကို တည်ထားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၇ တွင် ဆရာတော်၌ ကြီးကြီ:မားမားရောဂါမဖြစ်လာသော်လည်း မောပန်းမှု ရှိလာသည်။
ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ဝစ္စကုဋီ (အိမ်သာ) မှအပြန် ညောင်စောင်းထက်အရောက် ညနေ ၇ နာရီခွဲတွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလာပ်အား ရွှေဘိုကလည်း ရချင်သည်၊ ကျောက်ဆည်ကလည်း လိုချင်သည်။
အင်ကြင်းပင်နယ်သားများက မပေး။
ထို့အပြင် မီးပူဇော်ခြင်း ပြု၊ မပြုနှင့် ပတ်သက်၍ ဝိဝါဒများ ရှိလာသည်။
ထို့ကြောင့် ထေရ်ကြီ:ဝါကြီးများထံ အဆုံးအဖြတ်ခံကြသည်။
ထို့အချိန်၌ ရွှေဘိုမြို့၊ ဓမ္မသုခဆရာတော်သည် သက်တော်ကြီးရင့်သကဲ့သို့ ပညာလည်း တတ်ကျွမ်းလှရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးရန် ရွေးချယ်ကြသည်။
အဆုံးအဖြတ်ပြုရာ၌ ဓမ္မသုခဆရာတော်သာမက ပုခန်းဆရာတော်လည်း ကြွလာသည်။
ဆရာတော်နှစ်ပါးက မီ:ပူဇော်သင့်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်၍ ခင်ဦးမြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီက ဦ:စီးကာ အန္တိမဈာပနပွဲကို ကျင်းပသည်။
ကျောက်ဆည် ဝေဘူချောင်ဆရာတော် ဦး အာစရဘိဝံသ၊ အင်ကြင်းပင်ကျောင်း နန်းဦးပရိယတ္တိစာသင်တိုက် ဦး ပညာဝံသနှင့် ခင်ဦးမြို့နယ် ပိတောက်ကုန်းကျောင်းဆရာတော် ဦ:ဝိစာရတို့က စီမံ၍ ကိုယ်တိုက်ကိုယ်ကျ နံ့သာထင်းဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
တစ်နေရာတည်းတွင် မီ:သင်္ဂြိုဟ်သော်လည်း ကျောင်းတိုက် သုံးနေရာစလုံးတွင် ဈာပနပွဲဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။
မီ:ပူဇော်ပြီ:တွင် အရိုးပြာတို့ကို အညီအမျှ ခွဲယူကြသည်။
ရန်အောင်မြေ စေတီ အဂ္ဂိဈာပနမြေနေရာတွင် စေတီတည်ထားကာ အင်ကြင်းပင်ကျောင်းအတွက်ရရှိသော အရိုးပြာတို့ကို ဌာပနာသွင်းခဲ့သည်။
စေတီတော်၏ဘွဲ့ကို ရန်အောင်မြေ ဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။
ထို့အပြင် ဦး အာစာရက ရန်အောင်မြေဗောဓိပင်ကိုလည်း စိုက်ပျိုးပူဇော်ခဲ့ရာ နှစ်စဉ် ကဆုန်လပြည့်တိုင်းတွင် ညောင်ရေသွန်း၍ ဆွမ်းတော်ကြီး လောင်းလှူလျက်ရှိသည်။
ဆာမို့ ဟမ္မဒ်အစ်ကဗယ်သည် ကမ္ဘာကျော် မွတ်စလင်စာဆိုကြီးဖြစ်သည်။
အစ်ကဗယ်သည် မွတ်စလင်တို့အပေါ်၌သာမဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားနှင့် အထူးသဖြင့် အရှေ့တိုင်းသားတို့အပေါ်၌ ချစ်မြတ်နိုးသော မျိုးချစ်စာဆိုကြီးလည်းဖြစ်သည်။
သူသည် အရင်းရှင်ဝါဒကိုလည်း ရွံရှာသည်။
နယ်ချဲ့ဝါဒကိုလည်းမုန်းတီးသည်။
ဒီမိုကရေစီဝါဒ၏ အပြစ်များကိုလည်းမြင်သည်။
ထို့ ကြောင့် သူ၏စာပေများ၌ ယင်းအပြစ်များကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ဖော်ထုတ်၍ ရေးသားလေ့ရှိသည်။
အစ်ကဗယ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၊ စီယာလကော့မြို့၌ ၁၈၇၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖွား မြင်သည်။
အစ်ကဗယ်၏ ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက်တို့မှာကသမီယ ဗြဟ္မဏများဖြစ်ကြသည်။
ငယ်စဉ်က စီယာလကော့မြို့တွင် ပညာသင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် လာဟိုမြို့ကြီးသို့ပြောင်းရွေ့၍ အထက်တန်းပညာများကို ဆက်လက်သင်ကြားသည်။
စီယာလကော့၌ ကျောင်းနေစဉ် မော်လဝီမီယာဟာဆန်ဆိုသူ အရှေ့တိုင်းစာပေပညာရှင်ကြီးထံ၌ ပညာဆည်းပူးခွင့်ရသဖြင့် အစ်ကဗယ်အဖို့ အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ပညာဗဟုသုတများကို ဆည်းပူးနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုကျောင်း၌နေစဉ်ကပင် ကဗျာများကို စ၍ရေးစပ်ခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်က ကဗျာစာဆိုမှု၌ ထင်ပေါ် နေပြီဖြစ်သော စာဆိုကြီးဒါဂ်ထံသို့ စပ်ဆိုပြီးကဗျာများကို ပြင် ဆင်ပေးရန် ပေးပို့ခဲ့ရာ ဒါဂ်က အစ်ကဗယ်၏ကဗျာများသည် အပိုအလိုမရှိ ပြင်ဆင်ပေးရန် မလိုလောက်အောင် ကောင်းမွန် သည်ဟူ၍ မှတ်ချက်ချခဲ့လေသည်။
ထိုအခါက လာဟိုမြို့၌ ကျင်းပလေ့ရှိသော ကဗျာစာပေရွတ်ဆိုဆွေးနွေးပွဲများတွင် အစ်ကဗယ်သည် သူ၏ဟိမဝန္တာတောင် အမည်ရှိသောကဗျာကို ရွတ်ဆိုပြရာ၊ အများ၏ ချီးကျူးခြင်းကိုခံရသည်။
ယင်းကဗျာကို စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိရန် တိုက်တွန်းချက်အရ မက်ခဇန် အမည်ရှိ အူရဒူ ဂျာနယ်တွင် ထည့်လိုက်ရာ အစ်ကဗယ်သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ထင်ရှားလာလေသည်။
အစ်ကဗယ်သည် ကိုယ်ပိုင်ဉာာဏ်ဖြင့်ရေးသားသော ကဗျာများကိုသာ စပ်ဆိုသည်မဟုတ် ပင့်ကူနှင့် ပင့်ကူအိမ် တောင်နှင့်ရှဉ့် စသော အင်္ဂလိပ်ကဗျာများကိုလည်း အူရဒူ ဘာသာသို့ ပြန်ဆို စပ်ဆိုလေသည်။
လာဟိုမြို့၌နေစဉ် ဆာတောမတ်အာနိုးဆိုသူ အနောက်တိုင်းပညာရှင်ကြီးနှင့် သိကျွမ်းလိုက်ရမှုကြောင့် အစ်ကဗယ်အဖို့ အကျိုးထူးခံစားလိုက်ရသည်။
ငယ်ဆရာ မော်လဝီ၊ မီယာဟာ ဆန်၏ ကျေးဇူးကြောင့် မွတ်စလင်ယဉ်ကျေးမှု၌ နှံ့စပ်ရသကဲ့ သို့ ဆာတောမတ်အာနိုး၏ ကျေးဖူးကြောင့် အနောက်ယဉ်ကျေးမှု အတွေးအခေါ်များမှ ကောင်းနိုးရာရာတို့ကို တတ်သိတွေးခေါ် တတ်လာသည်။
ထိုအချိန်၌ပင် အစ်ကဗယ်သည် သူ၏ ပထမဆုံးစာအုပ်ဖြစ်သည့် ဘောဂဗေဒကျမ်းတစ်စောင်ကို အူရဒူ ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေလေသည်။
ကဗျာဆရာကြီး မီလတန်ကဲ့သို့ အက်ပစ်ကဗျာကြီးများ ရေးသားရန်လည်း ထိုအချိန်က ဆန္ဒ ပြင်းပြလျက်ရှိလေသည်။
ဆာတောမတ်အာနိုး၏ အကြံပေးချက်အရ အစ်ကဗယ် သည် ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးရန် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ဥရောပတိုက်သို့ ထွက်ခွာသွားသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် သုံးနှစ်ခန့် နေထိုင်စဉ်အတွင်း အစ်ကဗယ်သည် လက်လှမ်းမီသမျှစာပေများကို ဖတ်ရှုလေ့လာရုံမက၊ တွေ့သမျှပုဂ္ဂိုလ်များထံမှလည်း ပညာဆည်းပူးခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်းတို့ ပြုခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ အစ်ကဗယ်သည် ဥရောပတိုက်၌ နိုင်ငံရေးကွဲလွဲချက်များဖြစ်အောင် ဖန်တီးလျက်ရှိသည့် ကျဉ်းမြောင်းသောအမျိုးသား ရေးစိတ်များကို လုံးဝမနှစ်သက်သည့်စိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။
အစ်ကဗယ်သည် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ထူးရရှိပြီး နောက်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံမျူနစ်မြို့မှ စာပေပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိသည်။
ထိုနောက် ဝတ်လုံစာမေးပွဲကို အောင်မြင်ပြန်သည်။
လန်ဒန် တက္ကသိုလ်၌ အာရဗစ်ဘာသာကို ခြောက်လခန့်သင်ကြားပို့ချပြီးနောက် အစ်ကဗယ်သည် လန်ဒန်မြို့အနှံ့အပြား၌ ဟောပြောပွဲများ ပြုလုပ်လေသည်။
ကက်ဆတန်ခန်းမဆောင်၌ ဟောပြောခဲ့သော သူ၏ပထမဆုံး ဟောပြောချက်များကို လန်ဒန်မြို့ရှိ ထိပ်တန်းသတင်းစာကြီးများကပင် ထည့်သွင်းပုံနှိပ်သည်အထိ ကျော်ကြားခဲ့သည်။
၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် အစ်ကဗယ်သည် လာဟိုမြို့သို့ပြန်၍ လာဟိုမြို့အစိုးရကောလိပ်တွင် ဒဿနိကဗေဒနှင့် အင်္ဂလိပ်စာပေဆိုင်ရာ အချိန်ပိုင်းပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း ဝတ်လုံ လိုက်လေသည်။
သို့ရာတွင်မကြာမီပါမောက္ခရာထူးမှနုတ်ထွက်၍ အချိန်ပြည့်ဝတ်လုံအဖြစ် အသက်မွေးသည်။
၁၉၁၅ ခုနှစ် တွင် အက်စရေး-အိ-ခူဒီအမည်ရှိသော ကဗျာကြီးကို ရေးသားထုတ်ဝေလိုက်ရာ ဝေဖန်သူများကြားကပင် အစ်ကဗယ် သည် ကမ္ဘာကျော် စာဆိုကြီးအဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ထိုကဗျာကို ထုတ်ဝေပြီးနောက် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရူးမူး-အိ-ဗေခုဒီ အမည်ရှိကဗျာကိုရေးသားထုတ်ဝေပြန်သည်။
ထိုကဗျာကြီးနှစ်ခု စလုံးသည် ကမ္ဘာ့စာပေလောကတွင် ယှဉ်ပြိုင်ရန်ရှားသော လက်ရာကောင်းကြီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ခီဒရီရားအမည်ရှိ ကဗျာကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် တူလူ-အိ-အစ္စလာမ်အမည်ရှိ ကဗျာကိုလည်းကောင်း အူရဒူဘာသာဖြင့် ရေးသားထုတ်ဝေသည်။
ယင်းကဗျာနှစ်ပုဒ်သည် အစ်ကဗယ်၏ ထင်ရှားသော လက်ရာများဖြစ်သည်။
ထို့နောက် အစ်ကဗယ်၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရရုံမက အရှေ့တိုင်း၏ ဒီဗိုင်း ကော်မဒီလင်္ကာကြီးဟုပင် ဆိုစမှတ်ပြုခံရအောင် ကောင်းမွန်သည့် ဂျာဗစ်နာမာအမည်ရှိ ကဗျာကြီးထွက်လာသည်။
ယင်း သည် ဟိုးမား၏ အစ်လယက်၊ ကာလီဒါသ၏ သကုန္တလ၊ ဖာဒေါက်ဆီ၏ ရှားနမာ၊ ဒန်တီ၏ ဒီဗိုင်ကော်မဒီ၊ ရှိတ်စပီးယား၏ ဟမ်းမလက်၊ မီလတန်၏ ဆုံးရှုံးရသည့်လောကနိဗ္ဗာန်၊ ဂါတာ၏ ဖော့စသော ကဗျာ၊ စာပေစသည်တို့နှင့်သာတစ်တန်း တစ်စားတည်းထားရသည့် ကဗျာလက်ရာဖြစ်လေသည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် အစ်ကဗယ်အား ဗြိတိသျှဘုရ၍် မင်းမြတ်က ဆာဘွဲ့ချီးမြှင့် သူကောင်းပြုသည်။
၁၉၂၈ ခုနှစ် တွင် အစ်ကဗယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်းကို လှည့်လည် ရင်း မဒရပ်၊ ဟိုက်ဒရာဗတ်၊ အလီဂါမြို့များ၌ ဟောပြောပွဲများ ကျင်းပဟောပြောခဲ့သည်။
ထိုဟောပြောချက်များကို စုပေါင်း၍ အစ္စလာမ်အယူဝါဒ အတွေးအခေါ်ပြုပြင်မှုများ ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျမ်းတစ်စောင်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ပန်ဂျပ်ဥပဒေပြုအဖွဲ့သို့ ရွေးကောက်တင်မြေ|ာက်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မွတ်စလင်အဖွဲ့ချုပ် နှစ်လည်စည်းဝေးပွဲကြီး၌ သဘာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရ၏။
ထိုစဉ်က သဘာပတိမိန့်ခွန်းပြောကြားရာ၌ အိန္ဒိယပြည်တွင် နိုင်ငံရေးအရ လိပ်ခဲတင်းလင်းဖြစ်နေသည်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် သူ၏ စီမံ ကိန်းကိုချဲ့ထွင်ဟောပြောခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က လူအနည်းငယ်ကသာ အစ်ကဗယ်၏စီမံကိန်းသည် တသီးတခြားလွတ်လပ်သည့် ပါကစ္စတန်ဖြစ်ပေါ်လာအောင် လမ်းခင်ပေးလျက်ရှိသည် ကို ရိပ်စားမိခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၁ ခု၊ ၁၉၃၂ ခုနှစ်များတွင် လန်ဒန်မြို့၌ကျင်းပသည့် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးများသို့တက် ရောက်၍ နိုင်ငံအကျိုးနှင့်လူမျိုးအကျိုးအတွက် များစွာ ဆောင် ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင်အူရဒူဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ဗာလ-အိ-ဂျိဗရေ ကဗျာကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဒဗ်-အီ-ကလင် ကဗျာကိုလည်းကောင်း ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေပြီး နောက် အာမူ ဂန်-အိ-ဟိ ဂျပ် အမည်တွင်သော အူရဒူ ဘာသာ၊ ပါးရှင်းဘာသာနှစ်မျိုးဖြင့် ရေးသားထားသည့် ကဗျာ များကို စုပေါင်းထုတ်ဝေသည်။
ဤစာအုပ်ကား အစ်ကဗယ်၏ နောက်ဆုံးထုတ်ဝေသော စာအုပ်ပေတည်း။
ဤစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေပြီး၍ မကြာမီပင် ၁၉၃၈ ခုနှစ်ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အစ်ကဗယ် ကွယ်လွန်သည်။
အစ်ကဗယ်သည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်ကပင် ကျောက်ကပ် ရောဂါစွဲကပ်ခဲ့ရာ 0x100သစတြီးယားနိုင်ငံ ဗီယင်နာမြို့သို့ သွားရောက်ကုသရန်စီစဉ်သော်လည်း၊ ဟာကင်းအဗ္ဗဒူးဝါဟက်အန္တာရီ ဆိုသူ မျက်မမြင်အိန္ဒိယလူမျိုး ဆေးဆရာတစ်ဦး၏ ကုသပေးမှုကြောင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ ပျောက်ကင်းသွားခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင်မူ လည်ချောင်းနာလာကာ အသံပါမထွက်တော့ပဲ ဖြစ် သွားသည့်ရောဂါပေါ်လာ၍ ယင်းရောဂါနှင့်ပင် လေးနှစ်အကြာ ကွယ်လွန်ရှာသည်။
ယင်းသို့မကျန်းမာနေစဉ် အောက်စဖို့တက္က သိုလ်မှ အစ်ကဗယ်အား ကထိကအဖြစ် လာရောက်ဆောင်ရွက် ရန် ခေါ်ယူသော်လည်း ကျန်းမာရေးကြောင့် ငြင်းပယ်လိုက်ရသည်။
အစ်ကဗယ်ကား ကုရ်အာန်ကျမ်းကို လေးလေးစားစား လေ့လာဆည်းပူးသူဖြစ်သည်။
ဥရောပနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံများမှ အပြန် ကုရ်အာန်ကျမ်းနှင့်စပ်လျဉ်းသော စာအုပ်မျိုးပေါင်း များစွာကို စုဆောင်းခဲ့သည်။
မွတ်စလင် တရားဓမ္မသတ်ကို ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းအမည်ဖြင့် ကျမ်းတစ်စောင်ထုတ်ဝေရန် ဆန္ဒရှိသော်လည်း မကျန်းမာသဖြင့် ထိုဆန္ဒမပြည့်ဝခဲ့ချေ။
အစ်ကဗယ်သည် ပညာရေးလောက၌လည်း ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။
ပန်ဂျပ်ပညာရေးဋ္ဌာန၌ နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာကြာ အမှုထမ်းခဲ့ဘူးသည်။
အင်္ဂလိပ်စာ အာရဗစ်စာနှင့် ဒဿနိဗေဒ ပညာရပ်ကိုသင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
အရှေ့တိုင်းပညာဆိုင်ရာ မဟာဌာနမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒဿနိကဗေဒဌာနဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၃ ခု နှစ်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန်အစိုးရက အစ်ကဗယ်အား ကဗူးမြို့သို့ လာရောက်၍ ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအကြံပေးရန်နှင့် ကဗူး တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပေးရန် ဖိတ်ကြားခြင်းခံရသည်။
အစ်ကဗယ်၏ အကြံပေးချက်အတိုင်း အာဖဂန်အစိုးရ ပြုပြင်ဆောင်ရွက်သည်က များလေသည်။
အစ်ကဗယ်သည် စာပေအကျိုးသာမဟုတ်၊ နိုင်ငံတော် အကျိုးကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ သူ့အား ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဗိသုကာတစ်ဦးအဖြစ် လေးစားကြသည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များ၌ အစ်ကဗယ်၏ ကဗျာနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာကျမ်းများ မပါသော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းဟူ၍ မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။
ပါကစ္စတန်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ကပင် အစ်ကဗယ်၏စာပေလက်ရာများကို လေ့လာရန်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ဖို့ ငွေများခွင့်ပြုခဲ့ဖူးလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ ကဗျာဆရာများ။
အစ်ကနျူမန် နကျယ်ကောင် (Ichneumon Wasp) သည် နကျယ် မျိုးရင်း အစ်ကနျူမန်နီဒီး(Ichneumonidae) ဖြစ်၍ ပျား၊ ပုရွက်ဆိတ်တို့နှင့်အတူ ဟိုင်မင်နော့တာရာ(Hymenoptera) မျိုးစဉ်ဝင် အင်းဆက်ပိုးမျိုးဖြစ်သည်။
ပျားများ၊ နကျယ်များကဲ့သို့ပင် အမြှေးပါးအတောင် လေးခုရှိသည်။
အစ်ကနျူမန်နကျယ်များသည် အရွယ်အစားစားရှိကြသည့်အနက် အချို့မှာ ပုရွက်ဆိတ်သာသာရှိ၍ အချို့ကား နှစ်လက်မ၊ သုံးလက်မမျှမက ရှည်ကြသော်လည်း အားလုံးတွင် အပ်ချည်ကဲ့သို့သော ဦးမှင်များ သေးသွယ်ရှည်လျားသော ဝမ်းပိုက် နှင့် ရှည်လျားသော ခြေထောက်များရှိကြသည်။
အမတွင် အပ် ကဲ့သို့ချွန်သော ဥတံတစ်ခုပါရှိ၍ ထိုဥတံသည် လေးလက်မ လောက်ရှည်တတ်သည်။
အစ်ကနျူမန်နကျယ်၏ ပိုးလောင်းများသည် အခြားအင်းဆက်ပိုးများကို မှီခိုစားသောက်၍ ကြီးပြင်းတတ်သော အလေ့ရှိသည်။
အစ်ကနျူမန်နကျယ်အမသည် ဥများအုလိုသော အခါ ချွန်သောဥတံဖြင့် အခြားပိုးလောင်းတစ်ကောင်၏ ကိုယ်ထဲသို့ ထိုးဖောက်သွင်းလိုက်ပြီးလျှင် ဥများကိုအုသည်။
နကျယ် ပိုးလောင်းကလေးများသည် ဥများမှပေါက်လာကြပြီးလျှင် ထိုပိုး ကောင်လေးများကိုပင် စားသောက်လျက် တဖြည်းဖြည်းကြီးပြင်း လာကြသည်။
နောက်ဆုံးတွင် အစားခံရသော ပိုးလောင်းကောင်မှာ သေသွားသည်။
နကျယ်ပိုးလောင်းများသည် အပြင်သို့ထွက် လာကြပြီးလျှင် ချည်မျှင်ကလေးများဖြင့် သူတို့၏ကိုယ်ကိုရစ်ကာ ပိုးအိမ်လုပ်၍နေကြလေသည်။
ပိုးအိမ်များငင်၍ ပြီးသော အခါ ပိုးလောင်းများသည် ပိုးတုံးလုံးအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာကြ၏။
ပိုးတုံးလုံးများအဖြစ်တွင် တဖြည်းဖြည်းပြောင်းလဲလာရာ နောက်ဆုံးတွင် အင်္ဂါစုံပိုးကောင်ကြီးအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာကြလေသည်။
အစ်ကနျူမန်နကျယ်များသည် အပင်များကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ပိုးကောင်အမြောက်အမြားကို ဤနည်းဖြင့် စားသောက်ကြသောကြောင့် ယင်းတို့သည် တောင်သူလယ်သမား တို့အား များစွာကျေးဇူးပြုပေသည်။
အစ်ကနျူမန်နကျယ်များသည် ပိုးကောင်များကို ဥများမှစ၍ ပိုးကောင်ကြီးများအထိ စားကြသည်။
အထူးသဖြင့် ပေါက်ဖတ်များကို စားကြသည်။
အချို့က ပိုးတောင်မာ၊ ယင်ကောင် နှင့် အခြားနကျယ်ကောင်များ၏ ပိုးလောင်းများကို စားကြလေသည်။
ဦးဂိုအင်ကာ () သည် မြန်မာနိုင်ငံဖွား၊ အိန္ဒိယလူမျိုး ဝိပဿနာတရားပြဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဦးဂိုအင်ကာသည် ဆရာကြီး ဦးဘခင်၏ ဝိပဿနာတရားထိုင်နည်းများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသူ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏သင်ကြားမှုမှတစ်ဆင့် လက်ထောက်တရားပြဆရာပေါင်း ၈၀၀ အား မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ဂိုအင်ကာနည်းလမ်းဖြင့် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်သည့် သင်တန်းများသို့ နှစ်စဉ် လူတစ်သိန်းကျော် တက်ရောက်လေ့ရှိသည်။
ဆယ်ရက်ကြာ ဝိပဿနာတရားထိုင်နည်းသင်တန်းများကို ကမ္ဘာ့အနှံ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဆရာကြီး ဂိုအင်ကာ၏ နည်းလမ်းများမှာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ်က နည်းလမ်းတစ်ခုအား အသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းအနေဖြင့် “ဗုဒ္ဓသည် ဂိုဏ်းဂဏဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအား မည်သည့်အချိန်အခါကမျှ မသင်ကြားပေ။
ဗုဒ္ဓက ကမ္ဘာ့အမှန်တရားဖြစ်သည့် လွတ်မြောက်ရာနည်းလမ်းဖြစ်သော တရားဓမ္မကိုသာ သင်ကြားသည်” ဟူသော အယူအဆပေါ်တွင် အဓိကအခြေခံသည်။
ဆရာကြီး ဂိုအင်ကာ ဆိုလိုသည့် “လွတ်မြောက်မှု” ဆိုသည်မှာ သန့်ရှင်းသည့် စိတ်ဓာတ်အား ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်တစ်ခုဖြစ်သော ညစ်ညမ်းသည့် စိတ်ဓာတ်မှ လွတ်ကင်းရေးနှင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုများမှ လွတ်ကင်းရေးတို့အား ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်နေစဉ် ဆရာကြီး ဦးဘခင်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ပြီး ၎င်းထံမှ ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်သည့် နည်းလမ်းများအား သင်ယူခဲ့သည်။
၁၄ နှစ်ကြာ လေ့လာဆည်းပူးပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပြန်သွားခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဝိပဿနာတရားများ အား သင်ကြားပြသပေးခဲ့သည်။
လူတန်းစားခွဲခြားသော စနစ်များနှင့် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု မျိုးစုံဖြင့် အုပ်စုခွဲနေသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှ ထောင်နှင့်ချီသော လူသားများအား ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာလည်း ဆရာကြီးဂိုအင်ကာ၏ ဝိပဿနာတရားသင်တန်းများတွင် လာရောက်လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ငယ်စဉ်ဘဝ ကျူရုမျိုးဆက်ဖြစ်၍ ရှရီ ဆတ္တရနာရယန် ဂိုအင်ကာကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးမြို့၊ ၂၇ လမ်း ဘာဘူတန်းတွင် ခရစ်နှစ် ၁၉၂၄ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက် စနေနေ့ (ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၅ ခု၊ တပို့တွဲ လဆန်း ၁၂) တွင် ဂိုပီရပ်ဂိုအင်ကာနှင့် ကမာလာဒေဝီတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးစားမိဘများမှာ ဒွါရကဒါးစ် ဂိုအင်ကာနှင့် ရာမိဒေဝီတို့ဖြစ်ကြ၏။
မွေးချင်း ၁၄ ဦးရှိသည်။
ဂိုအင်ကာသည် ပင်ကိုဉာဏ်ထက်မြက်သူဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ တွင် မန္တလေးမြို့၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁ဝ တန်းစာမေးပွဲကို အမှတ်အများဆုံးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့၍ အစိုးရပညာတော်သင် ထောက်ပံ့ကြေးဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဂိုအင်ကာသည် တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆက်လက်မဆည်းပူးနိုင်ခဲ့သော်လည်း ထိုမတိုင်မီကပင် ဗြိတိသျှဘုရင်ခံက ချီးမြှင့်သော ရွှေတံဆိပ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ချိန်တွင် မာတာကြီး (အီလာချီဒေဝီ) နှင့်အိမ်ထောင်ကျ၍ သား ၆ ယောက်ထွန်းကားသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဂိုအင်ကာသည် ရန်ကုန်မြို့ ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ် အမှတ်-၂၃၊ ၂၉ လမ်းတွင် စတင်အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။
အသက် ၃၀ အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကုန်သည်နှင့် စက်မှု လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများအသင်းချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု အသင်းအဖွဲ့ပေါင်း များစွာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ထိတွေ့ခြင်း ဂိုအင်ကာသည် အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ဝေဒနာ စွဲကပ်ခဲ့သောကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဒုက္ခရောက်ရှိခဲ့ရသည်။
ဤရောဂါကို ဆွစ်ဇာလန်၊ ဂျပန်၊ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်၊ ဂျာမန်စသော နိုင်ငံတို့မှ ပါရဂူကြီးများနှင့် ကုသခဲ့သော်လည်း မပျောက်ကင်းခဲ့ပေ။
ဤသို့ဖြင့် ဂိုအင်ကာသည် ၁၉၅၅ ခု၊ ဇူလိုင်လကုန်လောက်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူတရားရုံးချုပ် တရားသူ ကြီးဦးချန်ထွန်း၏ အကူအညီဖြင့် တရားပြဆရာ ဦးဘခင်ထံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။