kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ အာဏာသက်တမ်းတိုးမြှင့်မှု (:en:The Emergency (India))အပြီး နောင်နှစ်အနည်းငယ်၌ ဖက်ဆစ်ဝါဒ အလေးထား၍ ပုန်ကန်နေသည့် ဆစ်ခ်သပုန်တို့၏ ဘုရင်ဟုခံယူထားသူ ဂျာနေး ဆင့်ဂ် ဘင်ဒရမ်ဝေးလ် (:en:Jarnail Singh Bhindranwale) ကိုပစ်မှတ်ထား၍ စီစဉ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းစစ်ဆင်‌ရေးတွင် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင်တည်ရှိသည့် ဆစ်ခ်ဘာသာ၏ အဓိကအသည်းနှလုံးဖြစ်‌သည့် အမ်မရစ်ဆာမြို့ရှိ ဆစ်ခ်ရွှေကျောင်းတော်ကိုဖျက်ဆီးခဲ့ရပြီး အ‌‌မွေအနှစ်များစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဂျာနေးအပါအဝင် အပြစ်မဲ့ပြည်သူစုစုပေါင်း ၅၅၄ နှင့် စစ်သား ၈၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။
အကြမ်းဖက်သပုန်ခေါင်းဆောင်များလည်း အသတ်ခံခဲ့ရသည်။
၂၄၉ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
right|ဆစ်ခ်ပြတိုက်တစ်ခုမှ ပုံရိပ်များ လက်နက်များနှင့် တိုက်ခိုက်ပုံအဆင့်ဆင့် ဆစ်ခ်သပုန်များ ပိုင်ဆိုင်သည့် လက်နက်များတွင် တရုတ်လုပ် ဒုံးပျံပစ်လောင်ချာများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ပါဝင်သည့် ပစ်ခတ်နိုင်စွမ်းကို အိန္ဒိယစစ်တပ်က လျှော့တွက်ထားသည်။
သန့်ရှင်းသော၊ ဆစ်ခ်ဟိုလီနေရာပျက်စီးမှုကို ရှောင်ရှားရန်မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ အိန္ဒိယတပ်ဖွဲ့များသည် ဘုရားကျောင်းအား အပေါ့စားလက်နက်များအသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းတွင် မအောင်မြင်သော်လည်း တင့်ကားများ၊ ရဟတ်ယာဉ်များနှင့် အမြောက်များအပါအဝင် ခိုင်ခံ့သောဆစ်ခ်စစ်သွေးကြွများကို ဖယ်ရှားရန် လျင်မြန်စွာအသုံးပြုခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲသည် ရှည်လျားသော မြို့ပြစစ်ပွဲအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး အိန္ဒိယတပ်ဖွဲ့များသည် မြေပြင်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ရယူနိုင်ရန် အရေးပါသော တပ်ဖွဲ့များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဆစ်ခ်စစ်သွေးကြွများသည် ၎င်းတို့၏ ခဲယမ်းမီးကျောက်အများစုမှာ ဇွန် ၆ ရက်တွင် ကုန်သွားခဲ့သဖြင့် ဇွန် ၁၀ ရက်တွင် တိုက်ပွဲများ အကြီးအကျယ် ရပ်တန့်သွားကာ ယင်းနေရာအား အိန္ဒိယတပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားသည်။
အိန္ဒိယအစိုးရသည် ဘုရားကျောင်းအတွင်း ပိတ်မိနေသော ဘုရားဖူးများကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုကာ ဆစ်ခ်စစ်သွေးကြွများ သေဆုံး‌စေခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲထားခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း အိန္ဒိယ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အထဲမှာ အရပ်သားများ ရှိနေကြောင်း သတိပြုမိကြပြီး ကိုးကွယ်သူ အများအပြား ရှိနေသည့် ဂုရု အာဂျွန် ဒေဝ (:en:Guru Arjan)၏ ဆစ်ခ်ဘာသာရေးနေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။
စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အရပ်သားအများအပြားကို စစ်တပ်က တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
thumb|စစ်ဆင်ရေးမပြုလုပ်ခင် ပြင်ဆင်‌နေကြသည့် စစ်သားများ ကွန်မန်ဒါကြီးများ = စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သေဆုံးကြောင်း အမှတ်အသား အိန္ဒိယတပ်မတော် - မှတ်ချက်။
ထိုစဉ်က ဗြိတိသျှနန်းရင်းဝန် မာဂရက် သက်ချာ လက်ထက် မှလည်းကူညီထောက်ပံ့မှုများရှိခဲ့ (Indian Army.1) အိန္ဒိယတပ်မတော် ကိုယ်စားပြု ကွန်မန်ဒါ - ဗိုလ်ချုပ် ပဒ်မာဘီဗူရှန် (:en:Padma Vibhushan ဘွဲ့တံဆိပ်ရ) အာရွန်းန ရှရီဒါ ဗေဒရာ (:en:Arun Shridhar Vaidya) (စစ်ဆင်ရေးကို အိန္ဒိယတပ်မတော်ဘက်သားအဖြစ် ဖိဖိညိညိအောင်နိုင်အောင် ခေါင်းဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့ကာ စစ်ဆင်ရေးအပြီး ၂ နှစ်အကြာ၊ ၁၉၈၆ ခုနှစ် တွင် ဆစ်ခ်လူမျိုးတို့၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းခံခဲ့ရ) ဆစ်ခ်သပုန်တပ် - (Siks Milliants.1) ဆစ်ခ်သပုန်တပ်၏ ပထမအဆင့် ကွန်မန်ဒါ - ဂျာနေး ဆင့်ဂ် ဘင်ဒရမ်ဝေးလ် (:en:Jarnail Singh Bhindranwale) (ဆစ်ခ်သပုန်တပ်ကို အင်အားတောင့်အောင်ပြုလုပ်ကာ တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့သည့် သပုန်ခေါင်းဆောင်) ပိုမို - (Sikhs Milliants.2) ဆစ်ခ်သပုန်တပ်၏ ဒုတိယအဆင့် ကွန်မန်ဒါ - ရှာဘက် ဆင့်ဂ် (:en:Shabeg Singh) (အိန္ဒိယတပ်မတော်မှ တာဝန်ရှိ ဆစ်ခ်လူမျိုးအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်‌သော်လည်း နောင်တွင် ဆစ်ခ်သပုန်တပ်သို့ ဝင်ခဲ့သူ) ပိုမို - ကွန်မန်ဒါ ဟူသည့် ဝေါဟာရအတွက် ရှင်းလင်းချက် ဤနေရာတွင် ကွန်မန်ဒါ ဟူသည် = :en:Commander = စစ်သေနာပတိ အစိုးရအကြီးအကဲတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ကွန်မန်ဒါ နှင့် မတွေဝေသင့်ပေ (ဥပမာ - ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဟာဖစ်အာဆတ်၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ မဟာဗန္ဓုလ၊ ဘားမား အဲလ် ဂျန်နရယ် အိန္ဒိယပိုင် ဂါဗနာ လူဝီ မောင့်ဗက်တင် (မောင့်ဗက်တင်)၊ ဂျူးလိယက်ဆီဇာ အစရှိသဖြင့်) ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ကွန်မန်ဒါများ မပြီးသေးသော ပန်းချီကားတစ်ချပ် အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ လုပ်ကြံခံရခြင်း ခေါင်းစဉ်နှင့် ပတ်သတ်၍ အသေးစိတ်သိရှိလိုပါက (:en:Assassination of Indira Gandhi) ကိုဝင်ရောက်ကြည့်ရုနိုင်သည်။
ကိစ္စများက မပြီးဆုံးသေးပေ။
ထို့အပြင် အောက်တိုဘာ ၃၁ ၁၉၈၄ တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် အင်ဒီရာ ပရိယာဒါရှီနီ ဂန္ဒီ ကိုလည်း အစောင့်တပ်မှ သူမ၏ သက်‌တော်စောင့်ဆစ်ခ်နှစ်ဦးက နယူးဒေလီမြို့ရှိ ဝန်ကြီးချုပ်နေအိမ် (ယခု အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ မယ်မိုရီယမ် ပြတိုက်) ၌ သေနတ်ဖြင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ လုပ်ကြံခံရသည့် စင်္ကြံလမ်း နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ပြီးနောက် အတိတ်ကာလက လုပ်ကြံခံရပြီး တမလွန်သို့ကူးပြောင်းသွားသော ယောက္ခမဖြစ်သူ၏ အုတ်ဂူကို အရိုအသေပြုနေသော ‌ချွေးမ (ဆိုနီယာဂန္ဒီ) နိုင်ငံရေးအမွေခံ သူမ၏သေဆုံးမှု ဖြစ်ပွားပြီးသည်နှင့် ၂ လ ကြာ‌သောအခါ ဒီဇင်ဘာလတွင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း သူမ၏သားဖြစ်သူ ရာဂျစ် ဂန္ဒီ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသည်။
နောင်မကြာမီနှစ်များတွင်လည်း ရာဂျစ် ဂန္ဒီ ကို တောင်ပိုင်းရှိ တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်၌ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုပြုလုပ်နေစဉ် ယင်းပြည်နယ်နေ ဆန့်ကျင်သော တိုင်းရင်းသားတို့က ဗုံးဖြင့် လုပ်ကြံခဲ့ကြပြန်သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်၌ ရာဂျစ်သာမက လူများစွာသေဆုံးခဲ့သည်။
ရာဂျစ်၏ သေဆုံးမှုအပြီး ကွန်ဂရက်ပါတီသည် နိုင်ငံကို လွှမ်းမိုးနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေ။
မိခင်သေဆုံးပြီး သူမ၏ကျန်ရစ်သော ရာထူးကို ရယူ၍ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းကျိန်နေပုံ (လက်ဝဲမှ သမ္မတ၊ လက်ယာမှ ဝန်ကြီးချုပ်) ရာဂျစ် ဂန္ဒီကို နယူးယောက်မြို့၊ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ မိန်းအဆောက်အအုံ၌ မိန့်ခွန်းပြောစဉ်တွေ့ရပုံ (ဇွန်လ၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်) နောက်ဆက်တွဲ ထိုကဲ့သို့ လူအစုလိုက်‌ အသတ်ခံရမှုကြီးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးကို တိတ်တဆိတ် မသိမသာ‌ဖြင့် ကြီးကြီးမားမား ပြောင်းလဲစေခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ရိုက်ချက်တစ်ခုဟု ဆိုနိုင်သည်။
ယင်းကိစ္စသည် ဂျဝါဟာလာ နေရူး၏ အိန္ဒိယအမျိုးသားကွန်ဂရက် (:en:Indian National Congress)ပါတီဝင် နိုင်ငံရေးမျိုးဆက်တို့၏ အစဉ်အဆက် ရာဇဝင်ကောင်းခဲ့ပုံကို သဲထဲရေသွန်ဖြစ်စေခဲ့သည့် အလွန်လွဲမှားသည့် လွဲချော်မှုကြီးသာဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်အထိ အချို့က မည်သူ မှန်သည်၊ မှားသည်ကို အငြင်းပွားနေကြဆဲဖြစ်သည်။
အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ နှင့် ထိုအချိန်က အမေရိကန်သမ္မတကြီး ဖြစ်သော ရော်နယ် ရေဂင်တို့ကို အိမ်ဖြူတော်၌ တွေ့ရစဉ် အစာပြေစားနေသည့် ဂျဝါဟာလာ နေရူး နှင့် သူ၏သမီး အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ (၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ :en:Disneyland ၌တွေ့ရစဉ်) ကနေဒါနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ ပြဿနာအရင်းအမြစ် ကိစ္စများက သွေးအေးသွားပြီးဖြစ်သော်လည်း မကြာသေးမီကမှ ကနေဒါနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ဂျက်စတင် ထရူးဒိုး နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးရာဝန်ကြီး ဆူဘရာမန်ယန် ဂျိုင်ရှန်ကာ (:en:S. Jaishankar) တို့အကြား တင်းမာမှုများ ဖြစ်‌ပွားနေလျက်ရှိသည်။
အကြောင်းမှာ အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ၏ သေဆုံးမှုကို နှစ်ပတ်လည်အနေဖြင့် ကနေဒါရောက် ဆစ်ခ်တို့က ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့ ထူးချွန်သည့် အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး၏ ‌ဆုံးပါးခြင်းကို ‌‌ရယ်ရွှင်ဟာသပြုကာ ဆင်နွှဲခြင်းကို က‌‌နေဒါအစိုးရဘက်မှ ခွင့်ပြု‌ထားသဖြင့် နှစ်နိုင်ငံကြား မုန်းတီးမှုများဖြစ်‌နေသည်။
ကနေဒါမှလည်း ဆစ်ခ်တို့ကို ဝေးခြမ်းမှုများ ပြုလုပ်နေလျက်ရှိသည်။
က‌‌နေဒါအစိုးရက ဆစ်ခ်အခွင့်အရေးကို လိုလားကြောင်း အိန္ဒိယအစိုးရထံ ဝင်ရောက်ပြောဆိုနေကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး၏ သုံးသပ်ချက် ကနေဒါ ရှိဆစ်ခ်များ ဝေခြမ်းခြင်းဆိုင်ရာ မြေပုံ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ကောက်တမ်း - ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဆစ်ခ်လူမျိုးတို့ကို ဝေးခြမ်းပေးသည့် ပမာဏ (ခရမ်းရင့်လေ ပမာ‌ဏပိုများလေ) ကိုးကား အင်္ဂလိပ် ဝီကီပီးဒီးယား (:en:Operation Blue Star အာတီတယ်) နှင့် အခြားသော စာအုပ်၊ အထောက်အထားများ မှတစ်ဆင့် ကိုးကားထားပါသည်။
ဆစ်ခ်တော်လှန်ရေးစာအုပ်များ၊ ဆစ်ခ်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးတစ်ခုမှ ထုတ်လုပ်သည့် "ကောမ်ဒီးဟဲလ်" (:en:Kaum De Heere) အမည်ရ ဆစ်ခ်တို့၏ ငရဲခန်း၌ ခံစားရပုံကို ရိုက်ကူးထားသည့်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး မှလည်း မှီငြမ်းထားခြင်းများရှိပါသည်။
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ ကဏ္ဍ: ဆစ်ခ်လူမျိုး ကဏ္ဍ: ဆစ်ခ်ဘာသာ ကဏ္ဍ: Golden Temple။
ဒေါက်တာမှုထန် ( ၁၉၄၈ ဖွား) သည် ချင်းလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမား ဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ နှင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ အမတ်တစ်ဦး လည်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝ သူ၏ မွေးဇာတိ မှာ ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့နယ် ကြောင်ထီးယားရွာ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မွေးရပ်ဒေသတွင် ပညာဆည်းပူးသည်။
ယင်းနောက် ထန်တလန်မြို့မှ ဆယ်တန်းအောင်သည်။
ဆရာဝန်ဘွဲ့အား မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ် မှနေ၍ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးသမားဘဝ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု သူသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ထန်တလန် မဲဆန္ဒနယ် မှနေ၍ တစ်သီးပုဂ္ဂလအမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရင်း အနိုင် ရရှိခဲ့ရာမှတဆင့် မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးလောကထဲ စတင် ဝင်ရောက်လာသည်။
သို့သော်လည်း ထိုစဉ်က တပ်မတော်အစိုးရက လွှတ်တော်မခေါ်ပေး၍ အမတ်တာဝန် မထမ်းဆောင်ခဲ့ရပေ။
အမျိုးသားညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာမှုထန် သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ် တွင် စတင်ကျင်းပသည့် အမျိုးသားညီလာခံ အား ရွေးကောက်ပွဲတွင်ရွေးချယ်ခံထားရသောကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ ၏ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ညီလာခံပြီးဆုံးသည် အထိ တက်ရောက်သည်။
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အား အတည်ပြုနိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ က၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက် တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အဖွဲ့ဝင် (၄၅) ဦးပါ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူကျင်းပရေးကော်မရှင် တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ဒေါက်တာမှုထန်သည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ သို့ ဝင်ရောက်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှုများ ၂၀၁၀ မှ စပြီး အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၃ ကြိမ်စလုံး ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ထန်တလန်မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂)မှ ဝင်ပြိုင်ပြီး၊ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခုတွင်သာ ပြိုင်ဘက်များအား အနိုင်ရသည်။
ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းသည်။
ထိုကာလတွင် ချင်းပြည်နယ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ပါတီဗဟို၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူသည်။
သူသည် NLD အစိုးရ ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ အား မဲသမာမှုပြုကျင့်သည် ဟု လူသိထင်ရှား စွပ်စွဲ ဝေဖန်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု +ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ထန်တလန်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် (၂) ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီ၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှုစဉ်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်ပါတီအမည်မဲရုံမဲကြိုတင်မဲစုစုပေါင်းမဲရာခိုင်နှုန်း၁။
ဦးဗန်ဇရုန်းတိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၅၄၅၈၅၅၃၅.၁၈%၂။
ဒေါက်တာမှုထန်ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၄,၂၃၆၄၀၉၄,၆၄၅၄၃.၅၀%၃။
ဦးရိုဘင်ချင်းအမျိုးသားပါတီ၅,၂၉၄၁၈၆၅,၄၈ဝ၅၁.၃၂%စုစုပေါင်း၁၀,၀၇၅၆၀၃၅,၇၄၆၁၀၀%*ဦးရိုဘင်က အနိုင်ရသည်။
၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု +ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ မဲရလဒ်အခြေအနေ (ထန်တလန် မဲဆန္ဒနယ် ၂) စဉ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ပါတီအမည် မဲရုံမဲ ကြိုတင်မဲ စုစုပေါင်းမဲ ရာခိုင်နှုန်း ၁ ဦးခင်တလုံး တစ်သီးပုဂ္ဂလ ၁၉၄ ၇ ၂၀၁ ၁.၆၈% ၂ ဦးဗန်ကျင်း တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ၄၈၁ ၁၉ ၅၀၀ ၄.၁၈% ၃ ဦးဘွဲ့တီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ၃,၄၅၀ ၂၁၀ ၃,၆၆၀ ၃၀.၆၀% ၄ ဒေါက်တာမှုထန် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ၄,၆၃၉ ၃၃၀ ၄,၉၆၉ ၄၁.၅၄% ၅ ဦးလျှံကြယ် ချင်းအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ၁,၅၅၃ ၈၀ ၁,၆၃၃ ၁၃.၆၈% စုစုပေါင်း ၁၀,၃၁၇ ၆၄၆ ၁၀,၉၆၃ ၉၁.၆၈%* အနိုင်ရရှိသူမှာ ဒေါက်တာမှုထန် ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖြစ်ရပ်များ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်က ချင်းပြည်နယ်‌မြောက်ပိုင်း ထန်တလန်မြို့ရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်တွင် ဗုံး‌ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်ကောင်စီဝင်ဖြစ်လာပုံ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ၎င်းအား ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် ကောင်စီဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့က ခန့်အပ်ခံရသော ကောက်စီဝင် ပူဂင့်ကမ်းလျန်က ခန့်အပ်ခံရမှုအပေါ် လက်မခံ ငြင်းဆန်ခဲ့သည့်အတွက် ဒေါက်တာမှုထန်ကို အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရခြင်း စစ်ကောင်စီဝင် ဖြစ်လာသည့် သူ့ကို အမေရိကန် အပါအဝင် ဥရောပသမဂ္ဂ တို့က ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ။
အင်ဒီရာဂန္ဒီ မယ်မိုရီယမ် ပြတိုက် (English: Indira Gandhi Memorial Museum; Hindi: इंदिरा गांधी मेमोरियल संग्रहालय) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့၊ ဆက်ဖ်ရာဂျန်လမ်းရှိ ပြတိုက်ဖွင့်လှစ်ထားသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးနှင့် တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်‌သည့် အင်ဒီရာ ပရိယာဒါရှီနီ ဂန္ဒီ နောက်ဆုံးနေထိုင်သွားသော ယခင်ဝန်ကြီးချုပ်နေအိမ်ကြီးဖြစ်သည်။
သူမအား ထိုခြံကြီးအတွင်း သူမ၏ ဆစ်ခ်လူမျိုး သက်တော်စောင့်နှစ်ယောက်ကိုယ်တိုင်က ဘလူးစတားစစ်ဆင်ရေးကြောင့် သေဆုံးသွားသည်အထိ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။
thumb|အဝင်ဆိုင်းဘုတ် Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ။
ဒေါ်မော်မော် (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၂ မွေးဖွား) သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီးသံအမတ်ကြီး ဒေါ်ခင်ကြည် ပြီးလျှင် တတိယမြောက်ခန့်အပ်ခံရသော အမျိုးသမီး သံအမတ်ကြီး ဖြစ်သည်။
နော်ဝေနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ သူမကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌ မွေးဖွားသည်။
ပညာရေးတက္ကသိုလ် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (TTC) မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ် တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သို့ တက်ရောက်သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ သူမသည် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ကစပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ အလုပ်ဝင်သည်။
ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီ လထဲတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန လေ့ကျင့်ရေး၊သုတေသန နှင့် နိုင်ငံခြားဘာသာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် အစမ်းခန့်ခံရသည်။
ထိုရာထူး၏ အတည်ပြုခန့်ထားချက်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ထံမှ ရရှိခဲ့ကာ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ မဟာဗျူဟာလေ့လာရေး နှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ထဲ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ရက် တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် က သူမအား နော်ဝေနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသည့် မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။
သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီး သံအမတ်ကြီး ဒေါ်ခင်ကြည်၊ဒုတိယမြောက် သံအမတ်ကြီး ဒေါ်ယဉ်ယဉ်မြင့် ပြီးလျှင် တတိယမြောက်ခန့်အပ်ခံရသည့် သံအမတ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
ထင်ရှားဖြစ်ရပ် ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခြင်း အပေါ် မဖြစ်သင့်ကြောင်း လူသိထင်ရှား ဝေဖန်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း ဆန့်ကျင်ခြင်း မရှိခဲ့၍ နော်ဝေရောက် မြန်မာများ ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံရသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၇၄၁/၂၀၂၁ ဖြင့် သူမ၏ အငြိမ်းစားယူရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခွင့် (၄)လအား ငြင်းပယ်ပြီး သံအမတ်ကြီးရာထူး တွင် ဆက်လက်ခန့်ထားသည်။
ယင်းအပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ရက်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၀၀၁/၂၀၂၄ ဖြင့် အသက်၆၂ နှစ် သက်ပြည့်ပင်စင်မပေးဘဲ နော်ဝေသံအမတ်ကြီး အဖြစ်နှင့် ပထမတစ်ကြိမ် တစ်နှစ်ဆက်လက် ခန့်ထားသည်။
ယင်းနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ရရှိသောဘွဲ့ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က သူ့အား ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်လာ ၁၇ ရက်တွင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး သံအမတ်ကြီးများ။
မော်ဒန်ရာဇဝင် သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ အချစ်ဟာသ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ခန့်စည်သူ၊ ဝေဠုကျော်၊ ပြေတီဦး၊ ခင်လှိုင်၊ ဝတ်မှုန်ရွှေရည်၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို နှင့် စန္ဒီမြင့်လွင် တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်း နေခ နှင့် ကျော်ကြားတို့သည် မထင်မှတ်ဘဲ အေဒီ ၆ ရာစုသို့ ရောက်ရှိသွားကြသည်။
နေခ သည် မြို့စားမင်း၏ သမီးတော် ထိပ်ထားနှင့် ချစ်ကြိုက်သော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဇာတ်ကောင် စံစား/မြို့စားမင်း အဖြစ် ခန့်စည်သူ နေခ အဖြစ် ပြေတီဦး ကျော်ကြား အဖြစ် ခင်လှိုင် မိုးသီး အဖြစ် ဝေဠုကျော် ထိပ်ထား အဖြစ် ဝတ်မှုန်ရွှေရည် ဒေါ်ကြာသစ်/ဒေါ်မြဓာဝီ အဖြစ် ထွန်းအိန္ဒြာဗို အကြင်နာသစ်/ဗေဒါရီ အဖြစ် စန္ဒီမြင့်လွင် ကိုးကား Category:၂၀၁၄ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ခိုးဆိုးလုနှိုက် ၂ တောကျီးကန်း သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ အချစ်ဇာတ်ကြမ်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ စတီးလ် (ဒွေးမေတ္တာ) က ရိုက်ကူးကာ မြင့်မြတ်၊ ခင်လှိုင်၊ ထူးခြားနှင့် မိုးဟေကို တို့ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ခိုးဆိုးလုနှိုက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၏ ဒုတိယရုပ်ရှင် ဖြစ်သည်။
မိုး ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ဖြန့်ချိပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်ကောင်များ တောကျီးကန်း အဖြစ် မြင့်မြတ် တောက်တဲ့ အဖြစ် ခင်လှိုင် ရင်ရှမ်း အဖြစ် ထူးခြား ဒီးဒီးပိုး အဖြစ် မိုးဟေကို ကိုးကား Category:၂၀၁၇ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
လေဒီဘွိုင်း () သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ အချစ်ဟာသ ဇာတ်ကြမ်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ကိုပေါက် က ရိုက်ကူးကာ၊ ပြေတီဦး၊ ကျော်ကျော်ဗိုလ်၊ ထူးအောင်၊ အိချောပို၊ ကရာဗီ၊ ခင်လှိုင်၊ ဂျိုကာ၊ ဘတ်၊ ပီနော့ နှင့် ကေညီ တို့ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ထိုင်းသရုပ်ဆောင်များပါဝင်ရိုက်ကူးထားကာ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဘိုဘိုရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ဖြန့်ချိကာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်ကောင်များ အောင်ရွှေ အဖြစ် ပြေတီဦး ကျော်ကျော်နိုင် အဖြစ် ကျော်ကျော်ဗိုလ် Kideset အဖြစ် ထူးအောင် စင်သီယာ အဖြစ် အိချောပို Kide အဖြစ် Kaew Korravee ငွေမောင်း အဖြစ် ခင်လှိုင် ဂျိုဂျို အဖြစ် ဂျိုကာ ကိုးကား Category:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:ထိုင်းဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ရိုးမပေါ်ကျတဲ့မျက်ရည် သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ ဒရမ်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ကိုပေါက် ရိုက်ကူးကာ မြင့်မြတ်၊ ထူးအောင်၊ အောင်ရေချမ်း၊ ကောင်းမြတ်စံ၊ လင်းအောင်ခေတ်၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်၊ ခိုင်သင်းကြည်နှင့် မေမြင့်မိုရ် တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဘိုဘို ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ဖြန့်ချိကာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်ကောင်များ တင်မောင်ဝင်း အဖြစ် မြင့်မြတ် အောင်လွင် အဖြစ် ထူးအောင် ဝိုင်းချစ် အဖြစ် အောင်ရေချမ်း စန်းနိုင် အဖြစ် ကောင်းမြတ်စံ လှဝင်းအောင် အဖြစ် လင်းအောင်ခေတ် ကိုတိုး အဖြစ် အိန္ဒြာကျော်ဇင် ဖြူဖြူမြင့် အဖြစ် ခိုင်သင်းကြည် မာလာ အဖြစ် မေမြင့်မိုရ် တင်စိုး အဖြစ် ခင်လှိုင် ဦးခင်မောင် အဖြစ် မင်းသူ ခင်မာအေး အဖြစ် သဲနန္ဒာ ဖိုးဒေါင်း အဖြစ် ဇော်မှိုင်း ရရှိသော ဆုများ ခုနှစ် ဆု အမျိုးအစား ရရှိသူ ရလဒ် ၂၀၁၉ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု မြင့်မြတ် ကိုးကား Category:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ဖြတ်လေးဖြတ်ဗျူဟာ သည် သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟု ယူဆသော အရပ်သားများအပေါ် ပြင်းထန်သော ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း ပါဝင်သော တပ်မတော်၏ စစ်ဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်းပဋိပက္ခတွင် တပ်မတော်သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးတို့ကို တိုက်ခိုက်နေချိန် ဤဖြတ်လေးဖြတ်ဗျူဟာကို စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ပဋိပက္ခများ အပါအဝင် ယင်းဗျူဟာကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ သုံးစွဲခဲ့သည်။
ဖြတ်လေးဖြတ်အမည်သည် ထောက်ပံ့ရေး လေးမျိုးဖြစ်သည့် အစားအစာ၊ ရန်ပုံငွေ၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် လူသစ်စုဆောင်းခြင်းတို့အား ဖြတ်တောက်ခြင်း ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ကာလအတွင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ။
လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၏ မြို့တော် လောက်ကိုင်ကို မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) မှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ တိုက်ပွဲသည် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့၏ မဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်သော ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး တကျော့ပြန် မြန်မာပြည်တွင်းစစ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
လားရှိုး-ချင်းရွှေဟော်လမ်းရှိ အဓိကနယ်စပ်မြို့နှင့် ကိုးကန့်သို့ အဓိကဝင်ပေါက်ဖြစ်သည့် ချင်းရွှေဟော်ကို ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ပထမနေ့တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာလ လဝက်ခန့်တွင် MNDAA သည် လောက်ကိုင်မြို့ကို ဝိုင်းထားကာ အဓိကကျသည့် ကင်းစခန်းများစွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်တောင်ဘက် ဘုရားလေးဆူတောင်ကုန်းအပါအဝင် နယ်မြေအားလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများကြောင့် ဒီဇင်ဘာလလယ်တွင် တိုက်ပွဲများ ခေတ္တ ရပ်နားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲ မအောင်မြင်သဖြင့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြောက်ဘက်တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
MNDAA သည် ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဓိက နယ်စပ်မြို့များနှင့် ဂိတ်များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့တွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြို့ရှိ ပယ်ဆောက်ချိန် ဦးဆောင်သော နယ်ခြားစောင့်တပ်နှင့် တပ်မတော်က MNDAA သို့ လက်နက်ချခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် MNDAA သည် မြို့အများစုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
ကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀၀ ခန့်က ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် လက်နက်ချခဲ့သည်။
နောက်ခံ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပြိုကွဲပြီးနောက် ကိုးကန့်သည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသော အထူးဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဖုန်ကြားရှင် ဦးဆောင်သော MNDAA သည် အဆိုပါဒေသကို သိမ်းပိုက်ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ MNDAA ကို နယ်ခြားစောင့်တပ်အဖြစ် တပ်မတော်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရှိရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
MNDAA က ငြင်းဆိုခဲ့သဖြင့် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များက ၎င်းအဖွဲ့အား ဖြုတ်ချကာ ၂၀၀၉ ကိုးကန့် ဖြစ်ရပ်အတွင်း ဒေသကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် MNDAA မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ကိုးကန့်ထိုးစစ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲများပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာသည့်အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို သုံးလကြာ သတ်မှတ်ပေးသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် MNDAA ၏ အနီးကပ်မဟာမိတ်ဖြစ်သော ရက္ခိုင့်တပ်တော်သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် တရုတ်နယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်အနီးရှိ အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုမှ MNDAA ကို လက်နက်ကြီးများဖြင့် စစ်အစိုးရက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ။
ခွန်ဘီထူး (၁၂ ဇွန် ၁၉၈၄ ဖွား) သည် လူ့အခွင့်အရေး နှင့် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တက်ကြွသည့် လူငယ်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် စစ်အာဏာသိမ်းသည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းပေါ်ပေါက်လာသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် ကရင်နီ အမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ အား ဦးဆောင်သည်။
ကရင်နီပြည်ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။
ခွန်ဘီထူး သည် အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ အဖွဲ့ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး သူ့ကို ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဇော်ငြိမ်း နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ အားပိုင် တို့က ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် ညောင်ပင်သာရွာ တွင် မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က ပညာရေးကို မွေးရပ်ဇာတိ အပါအဝင် ညောင်ရွှေမြို့နယ် ကက်သလစ် မိဘမဲ့ကျောင်း နှင့် သီပေါမြို့ တို့တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
သီပေါ အထက ကျောင်း မှနေ၍ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။
မန္တလေးတက္ကသိုလ် တွင် Philosophy မေဂျာ နှင့် ကျောင်းအပ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝဖြတ်သန်းမှု သူသည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ၂၀၀၄ ခုနှစ် ခုနှစ်က စပြီး ကယန်းမျိုးဆက်သစ်လူငယ် (KNGY) အဖွဲ့ထဲ မှနေ၍ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် အရောက်တွင် တပ်မတော်အစိုးရ က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈) အား အတည်ပြုနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းချိန် သူ က “ Vote No ” ကမ်းပိန်း ဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့ရင်း နိုင်ငံရေးလောက ထဲစတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုကိစ္စနှင့်ပင် သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး စစ်ကြောရေးရောက်ကာ ထောင်ဒဏ် ၃၇ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ တောင်ငူအကျဉ်းထောင် တွင် သူ့အား ချုပ်နှောင်သည်။
သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် နှင့် ပြန်လွှတ်လာပြီးနောက် ကယန်းအမျိုးသားပါတီ ထဲ ဝင်ကာ ပါတီ နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်သည်။
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ တွင် ပါတီကိုယ်စားပြုပြီး ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်ခရိုင် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းသည်။
ထိုစဉ်က ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် က ခွန်ဘီထူး အား ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆယ်နှစ်ဆက်တိုက် နေထိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ပယ်ချသည်။
၎င်းက တရားဝင်ဗီဇာ ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ကြောင်း အယူခံဝင်သော်လည်း ထပ်မံ ပယ်ချခဲ့၍ ရွေးကောက်ပွဲ မဝင်ခဲ့ရပေ။
သို့သော်လည်း ကယန်းအမျိုးသားပါတီ က သူ့အား ၂၀၁၆ ခုနှစ် တွင် ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများထဲ အသက်အငယ်ဆုံး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် မယ်စဲ့မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်အရွေးခံခွင့်ရသည်။
ပြိုင်ဘက် ပါတီ အား ရှုံးနိမ့်သည်။
၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ သူသည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း အပေါ် အပြင်းအထန်ဆန့်ကျင်သူ ဖြစ်ကာ လက်နက်စွဲကိုင် တိုက်ပွဲဝင်မည့် လမ်းကြောင်း အား ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်တွင် ကယားပြည်နယ် အတွင်း ပြန့်ကျဲစွာ လှုပ်ရှားနေသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) အများစု အပါအဝင် နိုင်ငံရေးသမားများ၊ ကရင်နီအမျိုးသားရေး တတ်ကြွလှုပ်ရှားသည့် လူငယ်များ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူကျောင်းသားများ၊ ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် လူလတ်ပိုင်းများ စုဖွဲ့၍ ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် အား ထူထောင်ရာ ၎င်းသည် တပ်ဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။
ယင်းအပြင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ က ၂၀၂၁ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ဖွဲ့စဉ် သူ့အား သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
ထိုတာဝန် ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သည့် ကရင်နီပြည်နယ်တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုံအဖွဲ့ ၏ “၁၁.၁၁ စစ်ဆင်ရေး” တွင် ၎င်းဦးဆောင်သည် တပ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် (၆)ဦးဖြင့် ကနဦး ဖွဲ့စည်းသည့် ကရင်နီပြည်ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (Interim Executive Council of Karenni State -IEC) တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ပေးအပ်ခံထားရသည်။
မိသားစုဘဝ သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဇနီးဖြစ်သူမှာ အယ်ဗလင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ Category:မြန်မာခရစ်ယာန်များ။
ဂျင်ပါတီ သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ ဟာသရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ရာဇဝင်ကို ရိုက်ကူးကာ ရန်အောင်၊ မင်းမော်ကွန်း၊ ခင်လှိုင်၊ ရဲရင့်အောင်၊ ထူးအောင်၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်၊ ယဉ်လတ်၊ ရွှေအိမ်စည်နှင့် ဘယ်လာ မြတ်သီရိလွင် တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဘိုဘိုရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်ကောင်များ မိုးလင်းစိုး အဖြစ် ရန်အောင် လက်ရုံးအဖြစ် လူမင်း ကျော်ဆု အဖြစ် မင်းမော်ကွန်း ရိုးရာ အဖြစ် ရဲရင့်အောင် မျိုးဝင်းစိုး အဖြစ် ခင်လှိုင် ဗလ အဖြစ် ထူးအောင် စပယ်ဖြူ အဖြစ် အိန္ဒြာကျော်ဇင် ဒါဒါ အဖြစ် ယဉ်လတ် မေရီ အဖြစ် ရွှေအိမ်စည် ငယ်သွန်း အဖြစ် ဘယ်လာ မြတ်သီရိလွင် ကိုးကား Category:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
အော်ရီဂျင်နယ်ဂန်းစတား ၂ အမည်းရောင်နယ်မြေ () သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ ဇာတ်ကြမ်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာ ဂျိုး ရိုက်ကူးကာ မြင့်မြတ်၊ ယုန်လေး၊ ဇင်ဝိုင်း၊ ခင်လှိုင်၊ ထူးခြားနှင့် ယုသန္တာတင်တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
အော်ရီဂျင်နယ်ဂန်းစတား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၏ ဒုတိယဇာတ်ကား ဖြစသ်ည်။