kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မင်းရှင်နောင် 160px|မင်းရှင်နောင် မွေးသက္ကရာဇ် ၁၉၁၉ ခုနှစ် အမည်ရင်း စိန်ဝင်း နိ်ုင်ငံ 25px မြန်မာ မိဘအမည် ဦးပေါ + ဒေါ်စုညွန့် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလောင် အမည်ခွဲများ အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ၊ မွေးဖွားရာဒေသ မုံရွာခရိုင်၊ ခိုးသန်းရွာထင်ရှားကျော်ကြားမှု မင်းရှင်နောင် (၁၉၁၉ - ၁၉၆၉) မုံရွာ ခရိုင် ခိုးသန်း ရွာ၌ အဖ ဒိစတြိတ် ကောင်စီ လူကြီး ဟောင်းနှင့် ကုန်သည် ဦးပေါ၊ အမိ ဒေါ်စုညွန့် တို့က ၁၉၁၉ ခုနှစ် (မလိခ ကမူ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်ဟု ဖော်ပြ ထားသည်။
) တွင် မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်း ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်၍၊ စာရေးဆရာ ဘဝင်း၏ ညီ ဖြစ်သည်။
ခိုးသန်းရွာ မူလတန်း ကျောင်းတွင် စတင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့၏။
၁၃ နှစ်သား အရွယ် သာမဏေ ဘဝဖြင့် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ်၊ အဘိဓာန်၊ ဆန်း၊ အလင်္ကာ ကျမ်းများကို လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီးနှင့် မုံရွာ လယ်တီတိုက် လယ်တီ ဦးကောဝိဒ (ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း လက်ထောက် အယ်ဒီတာ ပုပ္ပား ဦးကျော်ရင်) တို့ ထံတွင် ဆည်းပူး ခဲ့သည်။
လယ်တီ ဦးကောဝိဒ ထံမှာပင် ပိဋကတ် စာပေနှင့် သက္ကတ ဘာသာ တို့ကို သင်ယူ တတ်မြောက် ခဲ့သည်။
သာမဏေ ဘွဲ့မှာ 'ရှင်ကုလိန်' ဖြစ်သည်။
ပါမောက္ခ မစ္စတာလု (စ်) ပုဂံ ကျောက်စာ များကို ဖတ်ရာတွင် ပါဠိ၊ သက္ကတ ဘာသာ များနှင့် စပ်၍ သာမဏေ ဘဝ ဖြင့်ပင် ကူညီ ဖတ်ပေး ခဲ့သည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်တွင် အမရပူရသို့ ပြောင်းရွှေ့ သီတင်း သုံးသည်။
အသက် ၂၃ နှစ် အရွယ် (၁၉၄၂) ဂျပန် ခေတ်တွင် ရဟန်း ဘဝကို စွန့်၍ မုံရွာတွင် အိမ်ထောင် ပြုသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် မုံရွာ မြောက်ပိုင်း အာရှ လူငယ် အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
စစ်ပြီး ခေတ်၌ မန္တလေး မြို့တွင် အပတ်စဉ် စာပေ ကလပ် စာစောင်ကို ဦးစီး ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခန့်တွင် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း လက်ထောက် အယ်ဒီတာ (အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင်) အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ထို့နောက် ပြဇာတ် ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်းရေး ဆရာ၊ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် ကောင်စီ၏ ပထမဆုံး ဒုဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ရှင်သာမဏေ ဘဝ ကပင် စာပေ လောက၌ အခြေချ ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့် စာအုပ် များမှာ အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် ရေးသား ခဲ့ပြီး၊ မန္တလေး လူထု စာအုပ် တိုက်က ထုတ်ဝေ ခဲ့သည့် စာဆိုတော် ကာလီဒါသ အတ္ထုပ္ပတ္တိ [၁၉၃၆ (ခန့်)၊ ၁၉၆၉] (မလိခ ကမူ ၁၉၄၁ ဟု ဖော်ပြ ထားသည်။
)၊ ဘရတ ဝတ္ထုတော်ကြီး (၁၉၃၈)၊ အလကား ဘိုးဘိုးအောင် [၁၉၄ဝ (ခန့်)] တို့ပင် ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ ပဒေသရာဇ် အသိုင်းအဝန်းတွင် ခေတ်စား ခဲ့သော 'မဟာဘာရတ' နှင့် 'ကာလီဒါသ' တို့၏ ဇာတ်လမ်းများ၊ အချက်အလက် များကို သက္ကတ ဘာသာမှ ယူ၍၊ မြန်မာ့ နန်းတွင်းဇာတ် 'မဏိကက်'၊ 'ဣန္ဒာဝံသ' ပုံစံ မြန်မာ စကားလုံး အယဉ်အနွဲ့ တို့ဖြင့် တန်ဆာ ဆင်ထားသည်။
အချစ်၊ ဝိညာဉ်ပြောင်း၊ ဝိညာဉ်လွဲ ပြွမ်းတီးကာ စကားပြေတွင် ကာရန်စွက် ရေးသား ထားသည်။
မည်သည့် မူရင်း စာအုပ်မှ ယူထားကြောင်းကို ဖော်ပြ မထားချေ။
မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာတွင် 'ငွေတာရီ' အမည်ရှိ အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်ကြီး ရေးသားနည်းကို စတင် ခဲ့သူ အဖြစ်လည်း ထင်ရှားသည်။
'ချစ်ရိပ်သာ' အမည်ရှိ ပထမဆုံး ကဗျာ ဝတ္ထုကို ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသား ခဲ့သည်။
'အချစ်နှင့် အမုန်း' ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်မှာ ထင်ရှားသည်။
စိတ်ဓာတ် ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲမှုနှင့် ဆန်းကြယ်မှု တို့ကို အဓိကထား ရေးသား ထားသော ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
'အချစ်ကြွေး'၊ 'သင် ဘယ်လဲ' စသည့် ပြဇာတ် များကို တင်ဆက် ခဲ့သည်။
ညောင်ရမ်း ညီနောင်၊ မင်းကုသ၊ ဗိမ္ဗိသာရ၊ ဝိဇယကုမ္မာ စသည့် ဇာတ်ကားများ အပါအဝင် ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်း များစွာ ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီ ၂ဝ မိနစ်တွင် အသည်း ကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန် ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်သူ၏ ဆန္ဒ အရ ရုပ်ကလာပ်ကို ဆေး သုတေသန အတွက် အသုံး ပြုနိုင်ရန် ဆေး တက္ကသိုလ် (၁) သို့ လှူဒါန်း ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ရန်ကုန် ကျောက်ကုန်း မိုးကောင်းလမ်း နေအိမ်တွင် ဇနီး ဒေါ်တင်ရွှေနှင့် သာသမီး လေးဦး ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။
စာညွှန်း ပါရဂူ။
မင်းရှင်နောင်၊ နွယ်နီ (ဇူလိုင် ၁၉၉၉)။
စာ ၈၈ - ၉ဝ။
မောင်ခေတ်ထွန်း။
မြန်မာ စာဆို များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရုပ်ပုံလွှာ [၃]၊ မင်းရှင်နောင် (၁၉၁၉ - ၁၉၆၉)၊ စတိုင်သစ် (စက်တင်ဘာ ၁၉၉၅)။
စာ ၁၃၂။
မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၄)။
စာ ၂၉၁ နှင့် ၂၉၈ - ၂၉၉။
စာအုပ် လောက၊ ငွေတာရီ (ဇွန် ၁၉၆၉)။
စာ ၁၄၂။
မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန်၊ မိုးဝေ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၅)။
စာ ၁ဝ၈။
မင်းရှင်နောင်။
အချစ်နှင့် အမုန်း၊ ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း (မေ ၁၉၄၈)။
စာ ၁ဝ - ၅၄။
မင်းပြားမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မင်းပြားမြို့နယ်တို့၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
မင်းပြားမြို့သည် စစ်တွေမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃၈ မိုင် အကွာတွင် လေးမြို့မြစ်ခွဲတစ်ခု၏ လက်ယာဘက်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
မင်းပြားမြို့နယ်သည် အနောက်ဘက်တွင် ပေါက်တောမြို့နယ်နှင့်လည်းကောင်း ၊ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ဦးမြို့နယ်နှင့်လည်းကောင်း ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ပလက်၀မြို့နယ် (ချင်းပြည်နယ်) ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်(ချင်းပြည်နယ်)တို့နှင့်လည်းကောင်း ၊ အရှေ့ဘက်တွင် စေတုတ္တရာမြို့နယ် (မကွေးတိုင်းဒေသကြီး)နှင့်လည်းကောင်း ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အမ်းမြို့နယ်နှင့်လည်းကောင်း ၊ တောင်ဘက်တွင် မြေပုံမြို့နယ်တို့နှင့်လည်း‌ကောင်း နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်လျက်ရှိသည်။
မင်းပြားမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၆၉,၂၀၈ ယောက် ဖြစ်သည်။
မင်းပြားမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်း မှာ ၁,၆၂၃ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍ မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၁၃၆ ရွာရှိသည်။
မင်းပြားနယ်သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်ထက်သန်သော ကျောထောက်နောက်ခံနယ်ရှိသည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကိုလုပ်ကိုင်သဖြင့် ဆန်စပါးထွက်သည်။
ကူးသန်းသွားလာရေးတွင် ရေလမ်းကို အားကိုးအားထားပြုရသည်။
စစ်တွေသို့ ရေကြောင်းဖြင့် သွားရသည်။
စစ်တွေ-ကျောက်ဖြူသွား သင်္ဘောများသည် မင်းပြားမြို့တွင် ဆိုက်ကပ်သည်။
မင်းပြားမြို့မှသည် မြောင်းဘွယ်မြို့၊ မြို့ဟောင်းမြို့၊ တိန်ညို၊ သရက်တပင်မြို့များကို ဖြတ်၍ ကျောက်တော်သို့ ပေါက်သော ကားလမ်းရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) မင်းပြားမြို့၏နာမည် အဓိပ္ပာယ်မှာ မင်းက ဒီနေရာမှာ မြို့တည်ပါလို့ ပြခဲ့တဲ့အတွက်မင်းပြ လို့ခေါ်ထွင် ရာမှ မင်းပြား ဖြစ်သွားရခြင်း ဖြစ်သည်။
မင်းပြားမြို့သည် ဧရိယာအားဖြင့် မကျယ်ဝန်းသော်လည်း ဖွဲ့စည်းထားပုံမှာ အလွန် စည်းစနစ်ကျလှသည်။
မြို့၏အနေအထားသည် အရပ်လေးမျက်နှာ အလိုက်ဘဲ အရှေ့အရပ်ကို ရှေ့လှည့်ပြီးတော့ အရှေ့ အနောက် တောင် မြောက် တည်ရှိနေသည်။
မြို့သည် အရှေ့အနောက် ဧရိယာ ကျဉ်း၍ တောင်နှင့်မြောက်ကို အလျားရှည်ရှည် ရှိနေသည်။
မြို့၏အရှေ့ ဘက်တွင် မြို့မဈေးကြီးရှိသည်။
မြို့၏ အနောက်ဘက်ဆုံးတွင် ရိုးမတောင်စွယ်တန်းတစ်ခုမှာ တောင်နှင့်မြောက် သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။
ထိုတောင်တန်းသည် ဘုရားလောင်းကျီးမင်း ဘဝဖြစ်စဉ်က ကျင်လည်ခဲ့သောတောင်ဖြစ်သဖြင့် ကျီးတောင် ဟု ခေါ်တွင်ရာမှ ကျိန်းတောင် ဖြစ်သွားလေသည်။
ကျိန်းတောင်ပေါ်တွင် စေတီ၊ ပုထိုးတွေ၊ ဗုဒ္ဓဝင်ပြခန်းများနှင့် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိပြီး နှစ်စဉ် ဘုရားပွဲ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
တောင်ခြေရင်းတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းများ စီတန်းပြီး ရှိနေသည်။
တောင်ခြေတွင် တစ်မြို့လုံး၏ အသက်သွေးကြော ပမာအရေးကြီးလှသော မင်းကန်လို့ ခေါ်သည့် သောက်ရေကန်ကြီး တည်ရှိသည်။
ပညာရေး မင်းပြားမြို့တွင် အခြေခံပညာရေး အထက်တန်း၊ အလယ်တန်း၊ မူလတန်းကျောင်းများ တည်ရှိသည်။
မင်းပြားမြို့တွင် နယ်စပ်ဒေသတိုင်းရင်းသားလူငယ်များဖွံ့ဖြိုးရေးသန်တန်းကျောင်း ရှိသည်။
ကျန်းမာရေး မြို့နယ်ပြည်သူဆေးရုံ၊မင်းပြားမြို့ တိုင်းရင်းဆေးရုံ အားကစား မင်းပြားမြို့တွင် မင်းပြားဘောလုံးအားကစားကွင်း ရှိပြီး ဘောလုံးအားကစားပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ထူးခြားချက် မင်းပြားမြို့ရဲ့ ထူးခြားချက်တစ်ခုက မြို့ပေါ်ကို မြင်းမဝင်ရ၊ မြင်း မတက်ရဖြစ်သည်။
မြို့တော်ရှင်မ သဘောမကျဟု ဆိုသည်။
မြင်းတက်လျှင် မြင်းဝင်လျှင် မီးလောင်တတ်သည်ဟု အယူစွဲရှိကြသည်။
မင်္ဂလာဒုံ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်သည် ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၏ဘေးတွင် ကပ်လျှက်တည်ရှိသည်။
၎င်းသည် မြန်မာ့တပ်မတော်(လေ)၏ ပထမဆုံးသော လေတပ်အခြေစိုက်စခန်း ဖြစ်သည်။
ဇွန်လ ၁၆ ရက်၊ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ အဓိကလေတပ်အခြေစိုက်စခန်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(လေ)၏ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး။
ပရိုဂရမ်မာ သို့ ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်မာ တို့သည် ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာရပ်များကို အသုံးပြု၍ ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်များ (Computer software) ကို တီထွင်ဖန်တီးရေးသားသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
(source code များကို ရေးသွင်းသူသက်သက်လည်းဖြစ်နိုင်သည်)။
ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်မာ တို့သည် computer programming တစ်ခုခုအား ကျွမ်းကျင်သူ သို့မဟုတ် software ၏ source code များကို အထွေထွေရေးသားသော သူဖြစ်သည်။
(ပရိုဂရမ်မာ များသည် သူတို့၏ ကျွမ်းကျင်မှုအလိုက် (Java, Delphi, C++, Python, Ruby စသည့် ပရိုဂရမ်မင်း ဆော့ဖ်ဝဲများသုံးစွဲရေးသားလေ့ရှိသည်။
) ပရိုဂရမ်မာ သည် software developer, software engineer, computer scientist, သို့ software analyst တို့မဟုတ်ပေ။
ထိုအလုပ်များသည် ပရိုဂရမ်ပြုလုပ်ခြင်း အသိအနည်းငယ်အပြင် အခြား software engineering အသိ များပိုမိုလိုအပ်ချက်ရှိသည်။
ထိုအကြောင်းများကြောင့် ထိုအလုပ်ပညာရှင်များက ပရိုဂရမ်မာ ဟုခေါ်လျှင် source code များကို ရေးသားသူအဖြစ် နှိမ့်ချ၍ ခေါ်သည်ဟု ယူဆကြသူလည်းရှိတတ်သည်။
အဆိုပါ developer, analysts, computer scientist, ပရိုဂရမ်မာ ဆိုသောအလုပ်သဘာဝများအပေါ် ပညာရှင် အချင်းချင်း ငြင်းဆိုကြလျက်ရှိသည်။
NDF ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် တိုင်းရင်းသားများ၏ တန်းတူညီတူ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ရရှိရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ လက်နက်ကိုင် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ပေါင်း ၁ဝ ဖွဲ့ကျော်ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယခုအခါ အဖွဲ့ဝင် ၈ ဖွဲ့ဖြင့် ဆက်လက်လှုပ်ရှားနေသည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် ယခင်က မဒတတပ်ပေါင်းစု NDF အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း စစ်အစိုးရနှင့်အပစ်ရပ်ပြီး နောက် ပိုင်းတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
KIO ကချင်လွတ်မြောက်အဖွဲ့သည်လည်းထိုနည်းတူ နဝတ စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်ရပ်ပြီးတွင် NDF မှ အလိုလို နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
မဟာရာဇဝင်ကြီးကို ညောင်ရမ်းခေတ် ၊ သက္ကရာဇ် ၁၀၇၆-၁၀၉၅ အင်းဝဘုရင် တနင်္ဂနွေ မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။
ရေးသားသူမှာ ဦးကုလား ဖြစ်သည်။
မြန်မာစာပေ သမိုင်း တွင် အရေးပါသော ကျမ်းကြီးဖြစ်သည်။
“ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်” ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် စကားပြေအရေးအသားများ ခေတ်စားနေသည်။
လူများသည် မြန်မာရာဇဝင် ကျမ်းများကို အရေးစိုက် သိမ်းဆည်းစုဆောင်း ထားကြသည်။
ရာဇဝင်သည် မင်းအဆက်ဆက်တို့၏ အကြောင်းများ ပြည့်စုံပေါ်လွင်အောင် ရေးသားထားသော ကျမ်းများ ဖြစ်သည်။
ရှေးရှေးက အုပ်စိုးခဲ့သော မင်းများအကြောင်းကို ကြည့်ရှုပြီးလျှင် အတုခိုးသင့်သည့် အကြောင်းများကို အတုခိုး၍၊ ဆင်ခြင်သင့်သည့် အကြောင်းအရာကို ဆင်ခြင်ရ၏။
ထို့ကြောင့် ရာဇဝင်ကျမ်းသည် ကြေးမုံပြင်နှင့် တူသည်။
ကြေးမုံပြင်တွင် မိမိ၏ ချို့ယွင်းနေသော အရာများကို ပြုပြင်နိုင် ကသဲ့သို့ ရာဇဝင်ကျမ်းတွင်လည်း ချို့ယွင်းနေသော အရာများကို ပြုပြင်နိုင်၍ အကျိုးများပေသည်။
ယနေ့ထက်တိုင် ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကို ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲများ အနေဖြင့် တွေ့ရှိရဆဲ ဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်း မြန်မာစာပေ သမိုင်း ကျမ်းကိုး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာစာပေ ကဏ္ဍ:မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများ။
မဟာဗြဟ္မာဒီပဲယင်းမြို့၊ သုံးထပ်ရွှေကျောင်းဆရာတော် သိရိသဒ္ဓမ္မာဘိလင်္ကာရထေရ်အရှင်၏ မူလမဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ တထာဂတဥဒါနဒီပနီ(ပထမတွဲ) ပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာ၊ ပုရောဟိတာဗြဟ္မာတို့ထက် မြင့်မြတ်သော ဗြဟ္မာကြီး ဖြစ်သည်။
စကြဝဠာတစ်ထောင်၊ နှစ်ထောင်၊ သုံးထောင်ကို အစိုးရကြ၍ မြင့်မြတ်သာလွန်သော "အဓိပတိဗြဟ္မာ"ပင် ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာတည်စက တည်ရှိသော ဤမဟာဗြဟ္မာကြီးကိုပင် အခြားသော အချို့သော ဘာသာဝင်များက "ထာဝရဘုရား" ဟုခေါ်ကြသည်။
မောင်ဝိဇ္ဇာ “ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း” မဟာဗြဟ္မာတို့၏ အသက်ကား အသင်္ချေယျတစ်ကပ် ဖြစ်သည်။
(အသင်္ချေယျကပ်၏ အရေအတွက် အပိုင်းအခြားကား လူတို့ အသက်အသင်္ချေနေသော ကာလမှစ၍ ၁၀ နှစ်တမ်း နေသည့်တိုင်အောင် ဆုတ်ခဲ့၍ တစ်ဖန် ၁၀ နှစ်တန်းမှသည် ၂၀ တမ်း၊ ၃၀ တမ်း စသည်ဖြင့် တက်ပြန်၍ အသင်္ချေနေသည်တိုင်အောင်သော ကာလသည် ကပ် ၁ ကပ် မည်၏။
ဤကပ်ကို အန္တရကပ်ဟူ၍ ဆို၏။
)ဒီပဲယင်းမြို့၊ သုံးထပ်ရွှေကျောင်းဆရာတော် သိရိသဒ္ဓမ္မာဘိလင်္ကာရထေရ်အရှင်၏ မူလမဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ တထာဂတဥဒါနဒီပနီ(ပထမတွဲ) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:၃၁-ဘုံ Category:ဗြဟ္မာဘုံ။
thumb|စာရေးဆရာ မဟာဆွေ မဟာဆွေ (၁၉ဝဝ - ၁၉၅၃) ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက် ကနေ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ပထမ အကြိမ် အဖြစ် ထုတ်ဝေ ခဲ့တဲ့ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ ‘နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း’ စာအုပ်က “မဟာဆွေ (၁၉ဝဝ - ၁၉၅၃)” အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြပါသည်။
အမည်ရင်း - မောင်ဘရှိန် (ဦးဘဆွေ) မိဘအမည် - ဦးအောင်ငြိမ်း + ဒေါ်မြင့် မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက် မွေးဖွားရာ ဒေသ - စစ်ကိုင်းမြို့ ကလောင် အမည်ခွဲများ - ကြော့ဝက်လက်၊ မောင်ရွှေကြော့၏ အန္ဈေဝါသိက၊ မောင်ဝင်းကြော့၏ တပည့်၊ စောရသက်ပြင်း၊ မွန်းသော်တာ၊ နေသူရိန်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ဆရာ မဟာဆွေသည် မွေးချင်း လေးယောက် အနက် တတိယသား ဖြစ်သည်။
၁ဝ နှစ်သားတွင် ရှင်သာမဏေ ပြု၍ နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် စစ်ကိုင်းရွှေတောင်ဦးကျောင်း၊ အောင်ဝန်ကျောင်းတို့အပြင် ဃောသိတာဝန် ဆရာတော် ကြီးထံတွင် သင်္ဂြိုဟ် ကိုးပိုင်းလုံးကို ပါဠိ အနက် အဓိပ္ပာယ်နှင့် တကွ သင်ယူခဲ့သည်။
ကိုရင်ဝတ်နှင့် လောကီ၊ လောကုတ္တရာ စာပေများ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၁၂ - ကိုရင်ဘဝမှလူထွက်၍ စစ်ကိုင်းမင်းစံရပ်မှ တကောင်းရပ်သို့ပြောင်းခဲ့သည်။
ဖခင်ဆန္ဒအရ(၇)တန်းအောင်ပြီး (၂)နှစ်နီးပါးမျှ တကောင်းရပ်တွင် ကုန်သည်ပွဲစားလုပ်ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် စစ်ကိုင်းမြို့ ရွှေတောင်ဦး ကျောင်းတွင် အစိုးရ ရှစ်တန်းကျောင်း ဖွင့်လှစ်သဖြင့် ဆက်လက် ပညာ သင်ယူရာ ရှစ်တန်း မြန်မာစာ၌ သင်ကြား ရသော ဆန်း၊ အလင်္ကာနှင့် တကွ ပျို့၊ ကဗျာ လင်္ကာ များသည် မဟာဆွေအား စာရေးဆရာ အဖြစ် သန္ဓေ တည်စေခဲ့သည်။
ဂဏန်းနှင့် အက္ခရာသင်္ချာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်ပြီး မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် တတိယ ရခဲ့သည်။
မြန်မာကျောင်း တက်ရသော မဟာဆွေသည် အင်္ဂလိပ်စာ တတ်လို လှသော်လည်း ဖခင်က စစ်ကိုင်းမြို့ အထက်တန်း ကျောင်းသို့ ပြောင်းမပေး သဖြင့် မီးရထား ကုန်ရုံ စာရေးကြီး ဦးဘအုန်းနှင့် ဦးဘမြိုင် ဆိုသူတို့ ထံမှ အင်္ဂလိပ်စာကို သင်ယူ ခဲ့ရသည်။
၁၉၁၈ - ဆောင်းပါး ကဗျာများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
နာမည်အတိအကျမယူသေးဘဲ ရွှေဘိုဘေကို၊ ဇေယျာတောင် က ဧရာမောင်၊ ကြော့-ဝက်လက် စသည်ဖြင့် ကလောင်အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးခဲ့သည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မန္တလေး နော်မန် ဆရာဖြစ်သင်ကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ပညာ သင်ကြားပြီး ကိုးတန်း အောင်မြင်၍ (၉)တန်းတွင် တစ်ကျောင်းလုံးတွင် တတိယရခဲ့သည်။
အားကစားဘက်တွင် ကျောင်းဘောလုံးသင်းတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းနေစဉ် နိုင်ငံရေး စိတ်ဓာတ်အစပျိုးခဲ့သည်။
စကားရည်လုပွဲအသင်း နှင့် သုစရိတယုဝအသင်းကို အခြားကျောင်းသားများနှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ - ခုနှစ်တွင် ဆရာဖြစ် လက်မှတ်ရကာ စစ်ကိုင်းဒိစတြိတ် မြောင်မြို့ ရွှေပေါက်ပင်ရွာတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၅ - ၃၁ ခုနှစ်များတွင် ရွှေဘိုခရိုင် ဝက်လက်မြို့နှင့် ကချင်ပြည်နယ် ဟိုပင်မြို့များတွင် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၂ - ဟိုပင်မြို့ ဦးဘသန်း၊ ဒေါ်တင်တင်တို့၏သမီး အနှင်း (ခေါ်) ဒေါ်လှကြည် (ခေါ်) ဒေါ်ကြည်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင် ကျသည်။
ဖေဖော်ဝါရီ လတွင် အလုပ်မှထွက်ပြီး ကိုးလ အကြာတွင် ခင်ဦးမြို့၌ ကျောင်းဆရာ ဝင်လုပ်ပြန်သည်။
ရွှေဘို ဒိစတြိတ် ကျောင်းဆရာအသင်းကြီး၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလမှ စ၍ မိသားစုနှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ထွက်ခွာလာပြီး စာရေးဆရာအဖြစ် ကျင်လည်တော့သည်။
သူရိယသတင်းစာတွင် အာစရိယ-ဝက်လက် အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြားအမည်များဖြင့်လည်းကောင်ူ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
စာပေရေးသားပြုစုခြင်း မဟာဆွေ ဟူသော အမည်ကို မခံယူမီ ၁၉၁၈ ခုနှစ် ခန့်ကပင် ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများ ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် သူငယ်ချင်း မောင်ကြော့ကို အဖွဲပြု၍ ကြော့ဝက်လက် အမည်ဖြင် ကဗျာ ရေးခဲ့သည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ် ဝက်လက်မြို့၌ ကျောင်းဆရာ လုပ်စဉ် ဝတ္ထုများ စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။
ကလောင်နာမည် ပုံသေ မဟုတ်ဘဲ မောင်ရွှေကြော့၏ အန္ဈေဝါသိက၊ မောင်ဝင်းကြော့၏ တပည့် စသည် အမည်များ သုံးခဲ့သည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ (သို့) ဇူလိုင်လ သူရိယ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါသော ရွှေဖူးစာမြိုင် ဝတ္ထုတိုမှာ မဟာဆွေ၏ ပထမဆုံး ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ပထမဆု အဖြစ် ငွေ ၁၅ ကျပ် ရရှိခဲ့သည်။
အလားတူပင် ရုံးပြာတာကလေး၊ ဘုန်းကြီး လူထွက်နှင့် ဆရာမ ဝတ္ထုတို များသည်လည်း ပထမဆု အဖြစ် ငွေသား ချီးမြှင့် ခံရသည်။
မဟာဆွေ ကလောင် အမည်ကို ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လထုတ် သူရိယ မဂ္ဂဇင်းပါ မနန်းဝါ ဝတ္ထုမှ စတင် ခံယူခဲ့သည်။
ဖခင်၏ အမိမှာ လှေသင်း အတွင်းဝန် ဦးခြိမ့်၏ နှမ ဖြစ်၍ မိခင်၏ အဖမှာ တိုင်းတားမင်းကြီး၏ ညီအရင်း ဖြစ်ရာ မဟာဆွေ ဟူ၍ ကလောင်အမည် ခံယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူရိယ မဂ္ဂဇင်းတွင် စောရသက်ပြင်း၊ မဟာဆွေ အမည်ဖြင့် ဝတ္ထု တစ်ပုဒ်စီနှင့် တခါတရံ မွန်းသော်တာ အမည်ဖြင့် ဟာသ ဝတ္ထုများ ရေးသားသည်။
ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် လစဉ် နေသူရိန် အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါး တစ်ပုဒ်၊ မဟာဆွေ အမည်ဖြင့် ဝတ္ထု တစ်ပုဒ်စီ ရေးသား ခဲ့သည်။
အမ်အေ မောင်ကြီး ဦးစီးသည့် ရဲသတင်းစာတွင် ၂ နှစ်ကြာ အခမဲ့တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မဟာဆွေသည် သူရိယရုပ်စုံတွင် ကြုံဖူးတယ်၊ ထောင်နန်းစံ ဝတ္ထု နှစ်ပုဒ်၊ သူရိယ နေ့စဉ်တွင် အကျိုးဆောင်ကြီး၊ တို့မေမေ၊ နှစ်ဆင့်မေတ္တာ၊ ကိုလူလိမ်၊ စနေဂြိုဟ်နှင့် ဆရာဝန်မို့ ဝတ္ထုရှည် ခြောက်ပုဒ် ရေးသား ခဲ့သည်။
စစ်ကြိုခေတ်တွင် ဝါဒဖြန့်ဖြူးရေး အရာရှိချုပ် အဖြစ် ခေတ္တ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ရတီမှန်၊ မယ်တို့ပြည်၊ မောင်တို့ပြည်နှင့် မဟာဆွေ၏ မဟာဆွေ စာအုပ်များ ရေးသား ခဲ့သည်။
မဟာဆွေသည် ခေတ်ကို မလိုက်ဘဲ မိမိကသာ ခေတ်ကြီးကို ဆွဲဆောင် ပြုပြင်ခဲ့သည်။
မိမိနိုင်ငံ ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်ရေး အတွက် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများဖြင့် လှုံ့ဆော် ခဲ့သည်။
တို့မေမေ၊ သူပုန်ကြီး၊ သူပုန့်အိမ် ဝတ္ထုများဖြင့် တော်လှန်ရေးကို အစပျိုး ပေးခဲ့သည်။
ရဟန်းတို့၏ ချို့ယွင်းချက်ကို ဈေးချိုသူ ဝတ္ထုနှင့်လည်းကောင်း၊ နတ် ဘိုးဘိုးအောင် ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု များကို ပျို့တောင်ပြုံး၊ ဒမစကြာ၊ စနေဂြိုဟ် ဝတ္ထုများဖြင့်လည်း ရဲဝံ့စွာ ပြုပြင် ပေးခဲ့သည်။
မဟာဆွေသည် အချစ် ဝတ္ထု များလည်း ရေးသား ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်တွင် အိမ်ထောင်မှု အတွင်းရေးများ အဖြစ် အချစ်ပြဿနာ စာအုပ်နှင့် အိမ်ထောင်သည်များ သိသင့်သည် တို့ကို ပြုစု ရေးသားခဲ့သည်။
မဟာဆွေသည် စာပေ အမျိုးမျိုး ပြုစု ရေးသားခဲ့ရာ ဝတ္ထုရှည် ၆ဝ ကျော်နှင့် ဝတ္ထုတို ၅ဝဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ၁၉၃၄ - ဇန်နဝါရီလတွင် ခင်ဦးမြို့ မှ ကျောင်းဆရာအလုပ်နုတ်ထွက်ပြီး စစ်ကိုင်းသို့ပြန်လာခဲ့၍ လူငယ် အသင်းများဖွဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများ ပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၈ - ရဲသတင်းစာ ရပ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်အရေးပိုင်က ထုတ်ပြန်ထားသော ပုဒ်မ(၁၄၄)နှင့် ပုလိပ်ပုဒ်မ(၄၀)ကို သတင်းစာဆရာများဖြစ်ကြသော မဟာဆွေ၊ မန္တလေးသူရိယ ဦးထွန်းရင်၊ ဂဠုန်ဦးစောနှင့် နိုင်ငံရေးသမား ဦးဘအုန်း၊ ဦး အိမ် စသူတို့ ခေါင်းဆောင်၍ အာဏာဖီဆန်ခဲ့ကြသည်။
ထိုနှစ်မှာပင် မဟာဆွေဦးဆောင်၍ အဖွဲ့ဝင်(၇)ယောက်ပါ လျှို့ဝှက် အသင်း ကိုတည်ထောင်၍ နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများကို စွန့်စွန့်စားစား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ - မဟာဆွေ သဘာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်၍ ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ သခင်စိုး၊ သိန်းဖေမြင့် တို့ပါဝင်သော ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း ကို ဘားမားရိုက်တာယူနီယံ အမည်ဖြင့် စတင်တည်ထောင်သည်။
၁၉၄၀ - စစ်ကိုင်းတစ်တိုင်းလုံး၏ ဝါဒဖြန့်ချိရေးအရာရှိချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၃ - စာရေးဆရာအသင်း အမှုဆောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ - ၄၉ - စာရေးဆရာအသင်းအမှုဆောင်လူကြီး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ၊ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ဆင်ဆာလူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း အခြားအသင်းအဖွဲ့များတွင် လူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး မဟာဆွေသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ဦးနှောက်ကြောပြတ် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဇနီး ဒေါ်ကြည်ကြည်နှင့် သမီး ခင်ဆွေဦး၊ ခင်ဆွေအေးတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
သမီး တစ်ဦးမှာ နောင်တွင် ခင်ဆွေဦး အမည်ဖြင့် နာမည်ကျော် စာရေးဆရာမ တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မဟာဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ကလေးမဖြစ်ထွေ - ၁၉၄၆ ခုနှစ် ကာလပြောင်းပြန် ကိုလူလိမ် - ၁၉၆၉ ခုနှစ် ကိုးသန်းရှင် - ၁၉၄၅ ခုနှစ် ကြုံဖူးတယ် - ၁၉၇၁ ခုနှစ် ကြိုက်တာရွေးယူ - ၁၉၄၄ ခုနှစ် ချစ်ကလိန် - ၁၉၄၁ ခုနှစ် ချစ်ပုံမှား - ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ချစ်ပွေလီ - ၁၉၅၂ ခုနှစ် ချစ်မနိုင် - ၁၉၄၅ ခုနှစ် ချစ်ရမှာခက်တယ် - ၁၉၄၅ ခုနှစ် ချစ်ရေလယ် - ၁၉၄၆ ခုနှစ် ချစ်ရေးကြိုက်ရေး - ၁၉၄၆ ခုနှစ် ချစ်ရည်တူ - ၁၉၆ဝ ခုနှစ် ချစ်လောကီ - ၁၉၅၆ ခုနှစ် ချစ်သန့်စင် - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ငံမိုးနှင့် ဤကလောင် ဝတ္ထုနှစ်ပုဒ် - ၁၉၆၂ ခုနှစ် စနေဂြိုဟ်နှင့် ကာလပြောင်းပြန် - ၁၉၆၂ ခုနှစ် စာရေးကြီးနှင့် တကယ့်မင်းသမီး - ၁၉၆၅ ခုနှစ် စာရေးကြီး မဟာဆွေ - ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် စောရဗလ - ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် စောရသက်ပြင်း ၁၉၄၈ ခုနှစ် စောရသက်ပြင်း (၂) - ၁၉၅၁ ခုနှစ် စစ်ထွက်သူ - ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် စစ်မြေပြင်နှင့် ချစ်ရေစင် ဆရာဝန်မို့ - ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဈေးချိုသူ - ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် တောနဲ့တောင်စွယ် - ၁၉၆၆ ခုနှစ် တောင်နန်းစံ - ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဒမစကြာ - ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် ဒါတို့မြေ - ၁၉၄၄ ခုနှစ် တို့မေမေ - ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဓားထက်သူ - ၁၉၄၄ ခုနှစ် နေသူရိန် (ပထမတွဲ) - ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် နေသူရိန် မကြောက်တရား (ပထမတွဲ) - ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ် နှစ်ဆင့်မေတ္တာ - ၁၉၅၅ ခုနှစ် ပျို့တောင်ပြုံး - ၁၉၅၅ ခုနှစ် ပွင့်လင်းဂေဟာ - ဗြူဘိုမောင် - ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဘီးလပ်သူ - ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဘိုးဝဇီရ - ၁၉၆၇ ခုနှစ် မစိတ် - ၁၉၄၄ ခုနှစ် မဟာဆွေ၏ မဟာဆွေ - ၁၉၅၃ ခုနှစ် မောင်တို့ပြည်၊ မယ်တို့ပြည်နှင့် ကိုးသန်းရှင် - ၁၉၆၈ ခုနှစ် ရဲခေါင်ကြီး - ၁၉၃၁ ခုနှစ် ရွှေယောက်ဖ - ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမိုက်လောကီ - ၁၉၆၉ ခုနှစ် လေးပွင့်ဆိုင် (မဟာဆွေနှင့်အခြား) - ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဝါဝါဝင်း - ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဝေ့ရွှေယောက်ဖ - ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဝတ္ထုညွန့် (ဇဝန၊ ရွှေဥဒေါင်း၊ မဟာဆွေ) - သူငယ်ချင်းကောင်း - ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် သူပုန်ကြီး - ၁၉၆၅ ခုနှစ် သူပုန့်အိမ် - ၁၉၆၄ ခုနှစ် သုံးရွေ့လယ် - ၁၉၆၃ ခုနှစ် အကျိုးဆောင်ကြီး - ၁၉၆၁ ခုနှစ် အချစ် - ၁၉၆၃ ခုနှစ် အသံရှင် အသံရှင်နှင့် သားရေနားစားသူ - ၁၉၇၂ ခုနှစ် အိုဘဲ့ ….. ဖူးစာ - ၁၉၅၁ ခုနှစ် ချစ်သူပုန် ညွန့်မြိုင် ခေတ်စာပေ၊ အထက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း၊၄၉-၅၁ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မယ်လမင်း () ဆိုသည်မှာ ဓာတုပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ် ပမာဏ ၆၆% ပါဝင်သည်။
မယ်လမင်းမှာ မီးလောင်ကျွမ်းပါက နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့များ ထွက်လာတတ်ပြီး စက်မှုလုပ်ငန်း အမျိုးမျိုးအတွက် အသုံးပြုသည့် ဓာတုပစ္စည်း ဖြစ်သည်။
မယ်လမင်းသည် cyanuric အက်စစ်နှင့် ပေါင်းမိပါက လူ့ကျန်းမာရေးအား ဥပဒ်ဖြစ်စေသည့် melamine cyanurate အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။
တရုတ်ပြည်၏ နို့ထွက်ပစ္စည်းများတွင် ယင်းဓာတ်ဝတ္တုများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် ပြဿနာများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
နို့မှုန့်တွင် ပရိုတင်းပါဝင်သကဲ့သို့ မယ်လမင်းတွင်လည်း နိုက်ထရိုဂျင် ပါဝင်သော ပရိုတင်းများပါဝင်သည်။
၎င်းတို့ကို စားသုံးမိပါက အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ စံသတ်မှတ်ချက်အရ မယ်လမင်းဓာတ်မှာ လူကြီးတစ်ဦးအတွက် (2.5mg/kg) နှင့် ကလေးတစ်ဦးအတွက် (1mg/kg) သာ ခံနိုင်ရည်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ နို့မှုန့်များတွင် မယ်လမင်းပါဝင်သောကြောင့် ကလေးငယ်များစွာ အန္တရာယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး မယ်လမင်းပြဿနာအား တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။
အသုံးပြုပုံ မယ်လမင်းအား formaldehyde နှင့် ပေါင်းစပ်ဓာတ်ပြုကာ melamine resin ကိုလည်းကောင်း၊ အပူချိန်အလွန်ခံနိုင်သော ပလတ်စတစ်ကိုလည်းကောင်း၊ မယ်လမင်းအမြုပ်အား အသုံးပြုကာ polymeric သန့်စင်ပစ္စည်းကိုလည်းကောင်း ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။
ထိုကုန်ကြမ်းများအား အသုံးပြုကာ ဖိုင်ဘာများ၊ ကော်များ၊ ပန်းကန်ခွက်ယောက်များ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများ၊ မီးခံပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သည်။
မယ်လမင်းတွင် ဖိုင်ဘာဓာတ်များလည်း ပါဝင်သဖြင့် ခံနိုင်ရည်အလွန်ကောင်းသော ကွန်ကရိ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
နိုက်ထရိုဂျင်ပါဝင်မှု ကောင်းသောကြောင့် ဓာတ်မြေဩဇာများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းသုံးသည်။
အင်္ဂလိပ် ဝီကီမှ အန္တရာယ် မယ်လမင်းသည် လုပ်ငန်းများစွာတွင် အသုံးချနိုင်သော်လည်း အများအပြားစားသုံးမိပါက အလွန်အန္တရာယ် ရှိလေသည်။
မယ်လမင်းကြောင့် အဓိကထိခိုက်သည့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းမှာ ကျောက်ကပ်ဖြစ်လေသည်။
မယ်လမင်း အစာလမ်းကြောင်း ထဲဝင်ရောက်ပါက ကျောက်ကပ်တွင်ကျောက်တည်ကာ ကျောက်ကပ်ပြွန်များ ပိတ်သွားတတ်သည်။
လူနာမှာအလွန်ပင် နာကျင်မှုကို ခံစားရပြီး ဆီးမသွားနိုင်တော့ပဲ ကျောက်ကပ်များ ယောင်ရမ်းလာသည်။
ကျောက်ကပ်ထဲမှ ကျောက်အား ထုတ်ယူနိုင်လျှင်ပင် ကျောက်ကပ်မှာတော့ နာသွားသည်။
သေဆုံးနိုင်သည်အထိပင် အန္တရာယ်ရှိလေသည်။
တရုတ်နိုင်ငံမှ ပြဿနာ တရုတ်နိုင်ငံမှ နို့မှုန့်များတွင် မယ်လမင်းပါဝင်သောကြောင့် ကလေးငယ်များ ဒုက္ခရောက်ခဲ့ကြပြီး ထိုပြဿနာသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ရိုက်ခတ်ခဲ့လေသည်။
တရုတ်နိုင်ငံအခြေစိုက် နယူးဇီလန်နှင့် ဖက်စပ်ကုမ္ပဏီ sanlu (သမင်သုံးကောင်) အုပ်စုမှထုတ်သော နှို့မှုန့်များတွင် မယ်လမင်းပါဝင်ကြောင်း အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲမတိုင်မှီ ဩဂုတ်လကတည်းက စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
စက်တင်ဘာလတွင် တရုတ်ကလေးငယ် လေးယောက်သေဆုံးခဲ့ရပြီး ကလေး ၆၀၀၀ ကျော် ကျောက်ကပ်များ အနာဖြစ်ကာ ဆေးရုံတင်ကုသခဲ့ရသည်။
တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှ နို့မှုန့်တံဆိပ် ၇၀ နီးပါးတွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ဓာတုပစ္စည်း မယ်လမင်းဓာတ်များ ပါဝင်နေကြောင်း အစိုးရပိုင် CCTV ရုပ်မြင်သံကြားဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
နို့မှုန့်ထဲထည့်ရခြင်းအကြောင်း မယ်လမင်းအား နို့မှုန့်ထဲ ထည့်ရခြင်းအကြောင်းမှာ မယ်လမင်းအမှုန့်များကို ရောထည့်ခြင်းအားဖြင့် နို့မှုန့်ပမာဏကို လျော့ချနိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
မယ်လမင်းအမှုန့်များသည် အနံ့မရှိသောကြောင့် သာမန်ကြည့်ရှုခြင်းအားဖြင့် မသိရှိနိုင်ပေ။
မယ်လမင်းမှုန့်သည် နို့မှုန့်များထက် ဈေးသက်သာသဖြင့် စီးပွားရေးသမားများမှ တွက်ခြေကိုက်စေရန်အသုံးပြု ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။
နှို့မှုန့်တွင် ပရိုတင်းဓာတ်ပါဝင်သကဲ့သို့ မယ်လမင်းတွင်လည်း နိုက်ထရိုဂျင်ပါဝင်သော ပရိုတင်း များပါဝင်သောကြောင့် ပရိုတင်းကြွယ်ဝစေရန် အသုံးပြုသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ အိမ်နီးချင်း တရုတ်နိုင်ငံမှ နို့မှုန့်များအား မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အများအပြားတင်သွင်းသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဝင်ရောက်လာသော နို့မှုန့်တံဆိပ်များနှင့် ပြည်တွင်းထုတ် နို့မှုန့်တံဆိပ်များအားလည်း အစိုးရမှစစ်ဆေးခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တံဆိပ်ကိုးမျိုးအား မယ်လမင်းပါဝင်သောကြောင့် ရောင်းချတင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
နာမည်ကြီး ဈေးဆိုင်ကြီးများကလည်း အဆိုပါတံဆိပ် နို့မှုန့်များအား ပြန်လည်အပ်နှံပါက ငွေပြန်အမ်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
အမှတ် (၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့ဆေးဝါးနှင့် အိမ်သုံးပစ္စည်းလုပ်ငန်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဆေးဝါးစက်ရုံ ရန်ကုန်မှ အောက်တိုဘာ ၅ ရက် မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချနေသည့် နို့မှုန့် ၆၂ မျိုးကိုစမ်းသပ်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး မယ်လမင်းမပါဝင်သည့် နို့မှုန့်အမျိုးအစား ၃၅ မျိုးအား စမ်းသပ်တွေ့ရှိထားကြောင်း ပြည်တွင်းမီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုတွေ့ရှိချက်များအားလည်း အမြဲယုံကြည်စိတ်ချ၍ မဖြစ်ကြောင်း၊ တစ်လတစ်ကြိမ်ခန့် စစ်ဆေးသွားရန်လိုကြောင်း အဆိုပါဌာနမှ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ဆေးရုံတက်ကုသရသည့် ကလေးငယ်မရှိကြောင်း အစိုးက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
7 Day News Journal The voice weekly journal အကိုးအကား Category:ကျန်းမာရေး Category:ဓာတုဗေဒ။
ဒေါ် ကြန် (၁၉၁၈−၂၀၁၉) သည် မြန်မာလူမျိုး သမိုင်းပညာရှင်နှင့် စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး အဖ-ဦးကျော်ထွန်းနှင့် အမိ-ဒေါ်ငွေနှစ်တို့မှ ၁၉၁၈-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်းမှာ မကြန်ဖြစ်သည်။
၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် သံတွဲမြို့ အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်းမှ ဟိုက်စကူးဖိုင်နယ်ခေါ် ဆယ်တန်းကို (က)အဆင့်မှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
သံတွဲမြို့ အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်းတွင်ပင် အလယ်တန်းပြဆရာမအဖြစ် ခေတ္တဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရခိုင်တိုင်းစာတိုက်ဌာန၊ သံတွဲစာတိုက်နှင့် စစ်တွေစာတိုက်တို့တွင် အထက်တန်းစာရေးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၅၁-ခုနှစ်တွင် ပညာဆက်လက်သင်ယူရန်အတွက် စာတိုက်အမှုထမ်းအလုပ်မှထွက်ခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်၍ ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၅၄-ခုနှစ်တွင် S. Classခေါ် အထူးတန်းအခွင့်အရေး ရသဖြင့် (၃)နှစ်နှင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ် ၂ နှစ်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင် (နောင် သမိုင်းသုတေသနဦးစီးဌာန)တွင် ကျမ်းပြုအရာရှိအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရပြီး အမှုထမ်းရင်း သမိုင်းမဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉-ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံသမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာနတွင် အကြီးတန်းသုတေသနမှူးအဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် မြန်မာ့သမိုင်းအထောက်အထားများ ကူးယူစုဆောင်းရေးစီမံကိန်းအရ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သမိုင်းအထူးပြုနှင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရသည်။
သမိုင်းကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာကြီးဦးကောင်း၏ အားပေးမှုဖြင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဒေါက်တာရီရီနှင့် တွဲ၍ မြန်မာ့သမိုင်းသုတေသန လုပ်ငန်းများကို မမောမပန်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်မှာ ၁၉၇၈-ခုနှစ် အကြီးတန်း သုတေသနမှူးရာထူးမှ အငြိမ်းစားယူသည့်တိုင် ဖြစ်သည်။
အငြိမ်းစားယူပြီး ၁၉၈၂-ခုနှစ်တွင် သမိုင်းကော်မရှင် (သမိုင်းသုတေသနဌာန)တွင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် လေးနှစ်ခန့်ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၈၆ မှ ၁၉၉၁-ခုနှစ်တိုင် အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဋ္ဌာနတွင် မြန်မာနိုင်ငံ စက်မှုလက်မှုသမိုင်း ပြုစုရေးအတွက် အကြံပေးပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။