kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
များများသောက်လျှင် ရောဂါဖြစ်နှုန်းလည်းပိုသည်။
ကျေးဇူး=ထိုကြောင့် ဆေးလိပ်ဖြတ်လိုက်လျှင် ရောဂါဖြစ်သည့်နှုန်းလည်းကျသွားသည်။
(၈)နှလုံးသွေးကြောပိတ်ရောဂါ အန္တရာယ်=အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ခုတည်းနှစ်စဉ်လူပေါင်း၁၂၀၀ဝဦးသေကြေရခြင်း၏အဓိက အကြောင်းအရင်းဖြစ်သည်။
ကျေးဇူး=ဆေးလိပ်ဖြတ်ပြီး ၁ဝနှစ်အကြာတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားသည့်နှုန်း ဆေးလိပ်မသောက်သူ များကဲ့သို့ရှိလာသည်။
(၉)ရင်ကြပ်ပန်းနာ ရောဂါ အန္တရာယ်=အခြား အဆုတ်နှင့်ပက်သက်သောရောဂါဝေဒနာများ ဆေးလိပ်သောက်သူများ၏ အဆုတ်သည်၄ဆမှ၂၅ဆ အထိပျက်စီးလွယ်သည်။
ကျေးဇူး=ဆေးလိပ်ရပ်တာနဲ့ရောဂါ ပျောက်ကွယ်သွားစမြဲဖြစ်သည်။
(၁၀)ပေါင်ချိန်မပြည့်သော ကလေးမွေးသည့်နှုန်း အန္တရာယ်=ဆေးလိပ်သောက်သောမိခင်များမှ ပေါက်ဖွားလာသောကလေးများတွင် အသေမွေးနှုန်း၊ပေါင်ချိန်မပြည့်သော ကလေးမွေးနှုန်းမြင့်သည်။
ကျေးဇူး=ကိုယ်ဝန် ၄လ မတိုင်မီ ဖြတ်ထားနိုင်က ဤပြဿနာတွေကင်းသည်။
(၁၁)အစာအိမ်အနာဖြစ်ခြင်း အန္တရာယ်=အစာအိမ် အချဉ်ပေါက်ခြင်း၊အစာအိမ်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးရခြင်းတို့သည်။
အစာအိမ်ရောဂါဖြစ်နေသူများ ဆေးလိပ်သောက်ပါက အလွယ်တကူမပျောက်တော့ချေ။
ကျေးဇူး=ဆေလိပ်ဖြတ်ပြီး သူများတွင်လည်း အစာအိမ်ရောဂါဖြစ်ကြပါ၏။
သို့သော် ပျောက် လွယ်သည်။
(၁၂)သွေးကိုဖောက်စစ်လျှင် အန္တရာယ်=ဆေးလိပ်သောက်သူများတွင် သွေးထဲ၌အပြောင်းအလဲတွေရှိသည်။
ထိုကြောင့် ပဋိသန္ဓေတားဆေးကြောင့် သွေးခဲခြင်းစသည့် ဝေဒနာမျိုး ထပ်ဆင့်ရတတ်သည်။
ကျေးဇူး=ဆေးလိပ်ဖြတ်ပြီးသူ၏ သွေးသည် မသောက်သူများနှင့်မခြားရှိ၏။
အထက်ပါအတိုင်း စီးကရက်နှင့်ပက်သက်သော မကောင်းသည့်ဘက်က အထောက်အထားများသည် တနေ့တခြားတိုးတက်လာသဖြင့်အမေရိကန် ကင်ဆာရောဂါအသင်းကြီးမှ အတည်ပြုပြီးပြည်သူလူထုသို့ ဖြန့်ဝေထားသော လက်ကမ်းစာစောင်မှာဖြစ်သည်။
(ဆရာဝန်တင်ရွှေ အားမှတ်တမ်းတင်ဂုဏ်ပြုလိုက်သည့် အနေဖြင့် အောင်ခိုင်(မန်း) ၏ ရေးသားချက်) ဖြစ်တတ်သောရောဂါများ (၁)ဆေးလိပ်နှင့် အစာအိမ်နာ ဆေးလိပ်သောက်သုံးသူတွေမှာ အစာအိမ်နာဖြစ်သွားမှုဟာ နှစ်ဆသာတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
လေ့လာချက်အတော်များများအရ ဆေးလိပ်ကို နှစ်ရှည်လများ သောက်သုံးခြင်းဟာ အစာအိမ်ရဲ့ နံရံ၊ သွေးစီးဆင်းမှုကို ပြောင်းလဲစေပြီး အစာအိမ်ယောင်ယမ်းမှုကို ဖြစ်စေတယ်လို့သိရပါတယ်။
အဲဒီအပြင်ကို ဆေးလိပ်သောက်သုံးခြင်းဟာ အစာအိမ်နာရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများဖြစ်တဲ့ အစာအိမ်ပေါက်ခြင်း၊ အစာအိမ်သွေးယိုခြင်းတို့ကိုလည်း ဖြစ်စေပြီး အနာကျက်မှုကိုလည်းနှောင့်နှေးစေပါတယ်။
မွန်းသက်ပန် (ဆေး-၁) (၂) ကင်ဆာရောဂါ ဆေးလိပ်သောက်သုံးသူတွေဟာ အခြားသူတွေထက် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေ အရမ်းများပါတယ်။
ကင်ဆာထဲမှာမှ အဆုတ်ကင်ဆာ (Lung Cancer)၊ လည်ချောင်းကင်ဆာ (Throat Cancer)၊ နှင့် ခံတွင်း ကင်ဆာ (Oral Cancer) များ အဖြစ်များပါတယ်။
ထို့ပြင် ကျောက်ကပ်ကင်ဆာ (Kidney Cancer)၊ အစာရေမျိုကင်ဆာ ( Oesophagus Cancer)၊ ဆီးအိမ်ကင်ဆာ (Bladder Cancer)၊ ပန်ကရိယကင်ဆာ ( Pancreas Cancer)၊ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ( Cervical Cancer) တို့ ဖြစ်ပွားမှုနဲ့ပါ ဆက်စပ်လျက် ရှိပါတယ်။
ဆေးလိပ်သောက်သုံးတဲ့ နှစ်ရှည်လေလေ သောက်သုံးတဲ့ အရေအတွက် များလာ လေလေ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေနှုန်း ပိုပိုများလာလေလေပါဘဲ။
(၃) သွေးကြောကျဉ်းမည် နီကိုတင်းကြောင့် ကိုလက်စတရော (Cholesterol) နဲ့ သွေးတွင်း အဆီဓာတ်တွေ များလာပြီး နှစ်ကြာလာတဲ့ အခါမှာ သွေးကြောနံရံတွေ ထူလာပြီး သွေးကြောတွေပါ ကျဉ်းလာ စေတယ်။
သွေးကြောတွေ ကျဉ်းလာတဲ့အခါမှာ သွေးများဟာ ကောင်းစွာ မစီးဆင်းတော့ဘဲ သွေးခဲမှုတွေ ဖြစ်စေကာ သွေးကြောတခုလုံးကို ပိတ်စေပါတယ်။
နှလုံး မှာရှိတဲ့ သွေးကြောများ ပိတ်သွားပါက နှလုံးသို့ သွေးရောက်အောင် မပို့နိုင်တော့ဘဲ Heart Attack ဖြင့် သေဆုံးသည်ထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးကြောများ ပိတ်ပါက လေတခြမ်းဖြတ်ခြင်း နှင့် လေဖြန်းခြင်းများ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
ကျောက်ကပ် အတွင်းရှိ သွေးကြောများ ပိတ်သွားပါက ကျောက်ကပ်ကိုပါ ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်ပါတယ်။
ခြေထောက်မှာ ရှိတဲ့ သွေးကြောများ ပိတ်သွားပါက သွေးမလျောက် နိုင်တော့ဘဲ ပုပ်သွားကာ ခြေထောက် ဖြတ်ပစ်ရသည်ထိ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဆေးလိပ်ဟာ ကိုယ်တွင်းက အဓိက အဂါင်္တွေ အကုန်လုံးကို တိုက်ရိုက်ဆိုးကျိုးတွေ ပေးပါတယ်။
(၄) ခဏခဏချောင်းဆိုးမည် ဆေးလိပ် သောက်သူ တွေဟာ ချောင်းခဏခဏ ဆိုးတတ်ကြပါတယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဆေးလိပ်ကြောင့် အဆုတ်အတွင်းရှိ လေအိတ်ငယ်လေးတွေ ပျက်စီးပြီး လေပြွန်ကိုလဲ ယောင်ယမ်းစေကာ လေပြွန်ကြော တလျောက်လုံးကိုပါ ကျဉ်းမြောင်းစေပါတယ်။
ဒါကြောင့် ချောင်းခဏခဏဆိုးခြင်း နှင့် အသက်ရှုမဝခြင်း တို့ကိုပါ ဖြစ်စေပါတယ်။
ဆေးလိပ်ဟာ သွားတွေကို ဝါစေပြီး ခံတွင်းနံ့ဆိုးခြင်း တို့ကိုဖြစ်စေပြီး ခံတွင်းကျန်းမာရေး ကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။
ဆေးလိပ်ကြောင့် သွေးကြောနံရံတွေ ပျက်စီးပြီး သွေးတိုးရောဂါ ကိုလည်း ဖြစ်စေပါတယ်။
သွေးတိုးရောဂါ ဟာလည်း နှလုံးရောဂါ နှင့် လေဖြတ်ခြင်း တို့ကိုဖြစ်စေဖို့ တွန်းအားတခု ပါဘဲ။
ဆေးလိပ်မှာ ပါတဲ့ နီကိုတင်းဟာ အမျိုးသားတွေရဲ့ လိင်အဂါင်္မှာရှိတဲ့ သွေးကြောတွေကိုပါ ကျဉ်းစေပါတယ်။
သွေးကြောကျဉ်းပြီး သွေးကောင်းစွာ မစီးဆင်းမှုကြောင့် လိင်အဂါင်္ရဲ့ မျိုးပွား ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း ကိုထိခိုက်ပြီး(Erectile Dysfunction) ဖြစ်စေပါတယ်။
အသက် ၃ဝ မှ ၄ဝကြား ဆေးလိပ်သောက်သုံးတဲ့ အမျိုးသားများရဲ့ ၅၀% ဟာ Erectile Dysfunction ကိုခံစားရ တတ်ပါတယ်။
ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ မိခင်တွေမှာ ကလေးမွေးဖွားပါက လမစေ့ဘဲ မွေးခြင်း နှင့် ပေါင်မပြည့်ခြင်း တို့ကိုပါ ဖြစ်စေပါတယ်။
မိဘတဦးဦးက ဆေးလိပ်သောက်သုံးသူ ဖြစ်နေပါက အတူနေထိုင်တဲ့ ကလေးငယ်မှာ ပန်းနာရင်ကျပ် နှင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ ဖြစ်စေဖို့ အခွင့်အလမ်း များပါတယ်။
မွန်းသက်ပန်(ဆေး-၁) ကိုးကား Category:စီးကရက်များ Category:အမေရိကန် တီထွင်မှုများ။
thumb|အီး-စီးကရက်အမျိုးမျိုး အီး-စီးကရက်သည် ပုံမှန်စီးကရက်ထက်ရှည်သည်။
အတွင်းက လဲလို့ရသည့် ခွက်လေးထဲတွင် နစ်ကိုတင်းနှင့် propylene glycol [3] လို့ခေါ်သော စီးကရက်မီးခိုးလိုထွက်တာတူအောင်လုပ်ပေးသည့် ဓာတ်တစ်ခုပါဝင်သည်။
သောက်သုံးသူ လေရှူသွင်းလိုက်သောအခါမှာ အာရုံခံစင်ဆာကနေ၍ လေဝင်တာကို သိတာနှင့် စီးကရက်ထဲမှာရှိသော micro-processor chip ကနေ တစ်ဆင့် အငွေ့ကနေ အမှုန်အမွှားပုံစံပြောင်းပေးသည့် atomizer [4] ကို အရည်စက်များ လေရှူရာလမ်းကြောင်းသို့ ပို့ဆောင်မှု လုပ်ဆောင်စေမှာဖြစ်သည်။
ဘက်ထရီအားပြန်သွင်းလို့ရပြီး မီးမလာရင် သောက်၍ မရပါ။
အီး-စီးကရက် များကို တရုတ်နိုင်ငံက (၂၀၀၄) ခုနှစ်မှ စတင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဘက်ထရီ အသုံးပြု စက်ကိရိယာငယ်သည် စီးကရက် အစစ်ကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေရန် ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အီး-စီးကရက် များသည် အမျိုးအစား အလိုက် အရသာ ကွဲပြားလေ့ရှိပြီး လူငယ်များနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ အတွက် ချောကလက်အရသာ ရှိသော အီး-စီးကရက်များပင် တီထွင်ထားသည်။
အီး-စီးကရက် ခေါ် အီလက်ထရောနစ် စီးကရက် များသည် ကာဆင်နိုဂျင်နှင့် အခြားသော အဆိပ်အတောက် ဓာတုပစ္စည်းများ ပါရှိနေကြောင်း အမေရိကန် အစားအသောက် နှင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့ (FDA) က ကြေညာလိုက်သည်။
အီး-စီးကရက် များတွင် ဒိုင်အီသိုင်လင်း ဂလိုင်ကော ကဲ့သို့ အဆိပ်ဖြစ်စေသော ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါရှိနေကြောင်း FDA ကဆိုသည်။
အီး-စီးကရက် များသည် ဆေးလိပ်ဖြတ်ရန် သင့်တော်သော နည်းလမ်း တခုအဖြစ် အစားထိုး အသုံးပြုနိုင်ရန် နှင့် မီးခိုးငွေ့ မထွက်စေ လိုသောကြောင့် ဆေးလိပ်သောက်ခွင့် မပြုကြောင်း တားမြစ်ထားသည့် နေရာများ အတွက် အသုံးပြုနိုင်ရန် ထုတ်လုပ် ထားသော်လည်း အန္တရာယ်ရှိသော အနေအထားကိုမူ သာမန် ဆေးလိပ်ကဲ့သို့ပင် ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း FDA မှ ကော်မရှင်နာ မာဂရက် အေဟမ်းဘတ် က ပြောကြားခဲ့သည်။
FDA သည် ယခု ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ရန် အတွက် အီး-စီးကရက် အမျိုးအစား (၁၈)မျိုးကို လေ့လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် အလွန် လူကြိုက်များသည့် အီး-စီးကရက် Brand နှစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။
http://www.peoplemediavoice.com/health-news/e-cigarettes-contain-toxins-fda-analysis-shows.html ကိုးကား Category:ကျန်းမာရေး Category:ပညာပေး။
ဝဲ( Scabies ) သန့်သန့်ရှင်းရှင်းမနေတဲ့ကလေးတွေ ၊ သန့်ရှင်းရေးကို မိဘတွေက ဂရုတစိုက်ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ ကလေးတွေမှာ အဖြစ်များပါသည်။
တချို့ လူလတ်ပိုင်း ၊ လူငယ်ပိုင်းတွေမှာလည်းဖြစ်တက်ပါသည်။
thumb|ဝဲရောဂါပိုးကောင် Sarcoptes scabiei ဝဲရောဂါပိုးကောင် Sarcoptes scabiei ဝဲ က ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်တာလဲ မဟုတ်ပါ၊ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်လဲ မဟုတ်ပါ။
Sarcoptes scabiei လို့ခေါ်တဲ့ အကောင်လေးတွေကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုအကောင်တွေက အရေပြားအောက်ကို ဝင်ပြီး လှိုဏ်ခေါင်းတွေတူးပြီး တွားသွားနေကြတဲ့အခါ အရေပြားက ယားလာသည်။
ယားတော့ကုတ် ၊ ကုတ်တော့ အရေပြားက ပွန်းပဲ့ပြီး တခြား ဗက်တီးရီးယားပိုးတွေ ဝင်လာပြီး အနာဖြစ် ၊ အရည်တရွှဲရွှဲ နဲ့ အနာကတော့ ဝဲစိုပေါ့ ၊ ခြောက်ပြီး ယားနေတဲ့ ဝဲ ကတော့ ဝဲခြောက်ပေါ့။
ဝဲက နေရာတော်တော်များများမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အဖြစ်များတာက ခြေချောင်း ၊ လက်ချောင်းလေးတွေ ၊ ဦးခေါင်း ၊ လည်ပင်း ၊ ချိုင်းကြားတွေ မှာ ဖြစ်တက်ပါတယ်။
ဝဲ ကို ကုလို့ရပါတယ်။
ကုရတာလွယ်သလား ခက်သလားဆိုတော့ လူနာရဲ့ အနေအထားပေါ်မူတည်ပါတယ်။
လူနာရဲ့ တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမှု ၊ ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းမှု ၊ ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်အပေါ်လိုက်နာမှု စသည်ဖြင့် အချက်အများကြီးရှိပါတယ်။
ဝဲ ဟာ ညဘက် မှာ ပိုပြီး ယားယံတက်ပါတယ်။
နေ့ဘက် မှာ မကုတ်မိအောင် သတိထားနိုင်ပေမယ့် ညဘက်အိပ်ရင် အမှတ်မထင် ကုတ်မိတာကနေ အနာစို ဖြစ်သွားတက်ပါတယ်။
သတိထားဖို့ လိုပါမယ်။
လက်သည်းကိုသေချာညှပ်ထားရပါမယ်။
လက်သည်းရှည်ကနေ ကုတ်မိလို့ အနာစိုဖြစ်ပြီး ကုသရ တာရှည်တက်ပါတယ်။
မိမိဝတ်တဲ့ အဝတ်အစား တွေ ကို သေချာလျှော်ဖွတ် ၊ နေလှမ်း ၊ မီးပူတိုက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဒါမှသာ ဝဲရောဂါကို ဖြစ်စေတဲ့ Sarcoptes scabiei ဆိုတဲ့ အကောင်တွေ သေသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
အဝတ်အစားယူဝတ်တာ ၊ ရောဂါရှိသူ ကုတင်အိပ်ယာမှာ အိပ်တာ ၊ အဝတ်အထည် ၊ အသုံးအဆောင်တွေကနေ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
ဆေးကုသမှုအနေနဲ့ကတော့ ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ အကောင်ကို သတ်ရပါမယ်။
ဘီပီအိုင်က ထုတ်တဲ့ Burscabies က မြန်မာပြည်မှာ ဝဲအတွက် အသင့်တော်ဆုံးဆေးဝါးပါပဲ။
ဆေးကို အနာဖြစ်နေတဲ့ နေရာတင်မကပဲ ခြေဆုံးခေါင်းဆုံးလိမ်းသင့်ပါတယ်။
သောက်ဆေးအနေနဲ့ကတော့ သာမန်အနေအထားမှာ မလိုအပ်ပါဘူး။
ကုတ်မိလို့ အနာက ဗက်တီးရီးယားပိုးတွေဝင်ပြီး အရေ တရွှဲရွဲနဲ့ စိုနေရင်တော့ အနာခြောက်အောင် ၊ အနာထပ်မပွားအောင် လိုအပ်တဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ သေချာကုသပေးရပါမယ်။
အိမ်မှာ အတူနေတဲ့ တခြားသူတွေလဲ တပြိုင်နက်တည်း ကုသမှုခံယူသင့်ပါတယ်။
ဒါမှသာ ရောဂါပိုးခိုကပ်ကျန်မနေပဲ အမြစ်ပြတ် သုတ်သင်နိုင်မှာပါ။
တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးကို သေချာဂရုပြုမယ် ၊ အဝတ်အစား ၊ အသုံးအဆောင်တွေကိုပါ တခါတည်းနေလှမ်း ၊ လျှော်ဖွတ် ၊ မီးပူတိုက်မယ်ဆိုရင် ဝဲရောဂါက မကြာခင်ပျောက်သွားနိုင်ပါတယ်။
ဝဲရောဂါက ပြန်ဖြစ်တက်ပါတယ်။
Sarcoptes scabiei အမ ဟာ အရေပြားအောက် မှာ ဥဥ ပြီး ၂၁ ရက်ကြာရင်အကောင်ပေါက်ပါတယ်။
ကလေးအချင်းချင်း ၊ မိသားစု ဝင်တွေ အချင်းချင်း တစ်ယောက်ဆီက တစ်ယောက်ကူးလိုက် ပျောက်လိုက် သံသရာလည်နေတက်ပါတယ်။
ကုသမှုမှန်ကန်ဖို့ လိုအပ်သလို လူနာရှင်ဘက်ကလည်း သေချာလိုက်နာဆောင်ရွက်တက်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှာ မိဘတွေမသိနားမလည်လို့ အရေတရွှဲရွှဲနဲ့ ဝဲ စွဲနေတဲ့ ကလေးတွေတွေ့မိရင် မိဘတွေကို နားလည်အောင်ရှင်းပြပြီး ကုသမှုခံယူဖို့ တိုက်တွန်းပေးစေလိုပါတယ်။
မိမိကိုယ်တိုင်တတ်နိုင်ရင်လည်း ပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။
မိဘတွေရဲ့ ဂရုစိုက်မှုနဲ့ကင်းကွာပြီး ဖြစ်သလိုနေတတ်တဲ့ကလေးလေးတွေမှာ အဖြစ်များတက်တဲ့ ရောဂါဖြစ်လို့ပါ။
မသိနားမလည်တဲ့ ကလေးလေးတွေက သနားဖို့ အရမ်းကောင်းပါတယ်။
သေချာကုရင်ပျောက်ကင်းနိုင်သလို ၊ တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှုပေါ်မူတည်ပြီး ပြန်လည်ကူးစက်နိုင်တ့ဲရောဂါလည်းဖြစ်တာမို့ ကျနော်တို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဝဲ ဖြစ်နေတဲ့သူကို တွေ့မိရင် ကိုယ်တတ်နိုင်သလောက် ၊ ကိုယ်သိသလောက် ကျန်းမာရေး ဗဟုသုတလေး ဖြန့်ဝေရင်း ကုသိုလ်ယူကြပါစို့ …..။
အနှစ်ချုပ် ဝဲဆိုတာ အဏုကြည့် မှန်ဘီလူးနဲ့ ကြည့်မှ မြင်ရတဲ့ အကောင်လေးတွေကြောင့်ဖြစ်တာပါ။
အဲဒီအကောင်လေးတွေက အရေပြားအောက်မှာ တိုးဝင်သွားနေလို့ ယားယံတာပါ။
အရေပြားကိုသေချာကြည့်ရင် နီရဲနေတက်ပြီး အကောင်လေးတွေ သွားတဲ့ လမ်းကြောင်းတလျှောက်မှာ ဖောင်းနေတက်ပါတယ်။
( နှင်းခူလို အခြားအရေပြားရောဂါတွေမှာလဲ အရေပြားလေးဖောင်းနေတက်တာမို့ မသေချာရင် ၊ တစ်ကိုယ်လုံးကို * ကူးစက်နေတာ ၊ အနာစိုဖြစ်နေတာဆိုရင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းနဲ့ပြသသင့်ပါတယ်။
) ဘီပီအိုင်က ထုတ်တဲ့ ဘာစကေဘီလိမ်းဆေးနဲ့ ကုသနိုင်ပါတယ်။
အရေတွေထွက်ပြီး အနာအစိုဖြစ်တာက ကုတ်မိလို့ အရေပြားပေါက်ပြဲပြီး တခြားရောဂါပိုးဝင်သွားလို့ပါ။
ကလေးအချင်းချင်း ၊ အဝတ်အထည် ၊ မျက်နှာသုတ်ပုဝါ ၊ အိပ်ယာ ၊ စတာတွေကနေကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
အဝတ်အထည်အားလုံးကို နေလှမ်းလျှော်ဖွတ် ၊ မီးပူတိုက်ရပါမယ်။
တစ်ကိုရေသန့်ရှင်းရေးကို ဂရုပြုခြင်းဖြင့် ဝဲရောဂါပြန်လည်ကူးစက်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
Dr Zero ကိုးကား Category:ကျန်းမာရေး Category:ဆေးပညာ Category:ရောဂါ။
ကြွက်တက်ခြင်း(Cramps)သည် လူ၏ခန္ဓာကိုယ်မှ ကြွက်သားများ ပင်ပန်းသွား၍ တင်းလွန်းကာ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝေဒနာဖြစ်သည်။
အားကစားသမားများ အထူးသဖြင့် ဘောလုံးသမားများ ဖြစ်တတ်သည်။
အိမ်မှာနေရင်း၊ ကြွက်တက်တာတွေလည်း အများကြီးရှိသည်။
ခြေသလုံးနှင့် ပေါင်က ကြွက်သား အဖြစ်များဆုံးဟု သိရသည်။
အလွန်မတန် နာလှသည်။
အိပ်နေရင်း နာတာမျိုးသည် ခြေ-လက်ကို အညောင်းဆန့်ရာမှ ကြွက်သားမျှဉ် နည်းနည်းမှာ နာလာခြင်းဖြစ်သည်။
အသက်ကြီးသူတွေ အဖြစ်များသည် ဆိုသော်လည်း ဆယ်ကျော်သက်တွေလည်း ဖြစ်တာပါသည်။
အေးသည့်အချိန် ပိုဖြစ်တတ်သည်။
အဝလွန်ခြင်း၊ ရေနှင့် ဓာတ်ဆား နည်းသွားခြင်း၊ ရာသီ-သွေးဆုံး၊ ဟော်မုန်း နည်းသွားခြင်း၊ သွေးအလျှောက် နည်းခြင်း၊ အာရုံကြော-ကြွက်သား တခုခုဖြစ်ခြင်း၊ Statins (ကိုလက်စထော) ကျဆေး၊ ဆီးချိုကျဆေးနှင့် လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်း နည်းသူ တွေမှာလည်း ဖြစ်တတ်ပါသေးသည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်၊ ဆား အစားနဲလျှင်၊ ချွေးထွက်များလျှင် ကြွက်သားများ နာတတ်သည်။
ကုသနည်း ကြွက်တက်လျှင် ဖြစ်သည့်ကြွက်သားကို တအားတင်းအောင် လုပ်ပေးပါ။
ခြေသလုံးဖြစ်ရင် ခြေမကို အပေါ်ဆန့်ပေးသင့်သည်။
တအားနှိပ်တာမျိုး၊ ဆန့်ပေးတာမျိုး လုပ်ပေးပြီးလျှင် ကြွက်သားကို သူ့အကြောအတိုင်း ခပ်ဖော့ဖော့ဆက်နှိပ်ပေးပါ။
ဆရာဝန်များနှင့် ကူသောလူများထက် ခံရသောလူက ဘာလုပ်ပေးလျှင် ကောင်းမယ်ဆိုတာ ပိုသိသည်။
နာသည့်နေရာ နှိပ်ပြီးတာနှင့် အေးတာကပ်ပါ။
ရေ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည် တိုက်ပါ။
ရေသောက် မနည်းပါနှင့်။
ဘယ်အားကစား လုပ်လုပ်၊ သွေးပူအောင် အရင်လုပ်ပါ။
ဘာဘဲလုပ်လုပ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်ခင်၊ ဖြေးဖြေး-မှန်မှန် လုပ်ပါ။
Paracetamol, Ibuprofen, Diclofenic ဆေး။
ကြွက်တက်ခြင်းကို Quinine (ငှက်ဖျားဆေး) အပြင် Naftidrofuryl, Dihydropyridine, Phenylalkylamine ဆေးများနှင့်လည်း ကုနိုင်သည်။
အစားအစာ အုန်းရည် တလုံး-နှစ်လုံး သောက်လိုက်ပါ။
ရေနွေးကြမ်း အမြဲသောက်ပါ။
ရေနွေးနှင့် ရေချိုးသင့်သည်။
ဓတ်ဆား ကြွယ်ဝသော အစာများ စားသုံးရမည်။
(ကယ်လ်စီယမ်) ကြွယ်သော ပင်လယ်ငါး၊ ဒိန်ခဲ၊ တို့ဖူး၊ မုံလာစိမ်း။
(ပိုတက်ဆီယမ်) ကြွယ်တာတွေက အုန်းရည်၊ ငှက်ပြောသီး၊ ဆီးသီး၊ လိမ်မော်သီး၊ စပျစ်သီး၊ ဖရုံ၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ဒိန်ချဉ်၊ ကွမ်းသီးဂေါ်ဖီထုပ်၊ အာလူး၊ ပဲသီးတောင့်၊ မုံလာဥချို။
ကာကွယ်နည်း ကြွက်တက်တတ်သူများ အိပ်လျှင် ခြေထောက်အောက်က အခုအခံ ထားသင့်သည်။
အိပ်ပျော်နေတုံး ခြေမ-ခြေထောက် အောက်စိုက်နေရင် ဖြစ်တတ်သည်။
မအိပ်ခင် ဘယ်မှမရွေ့သော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးသင့်သည်။
အကောင်းဆုံးက ခြေသလုံးများကို ဆုပ်နယ်ခံပြီးမှ အိပ်လျှင် ဇိမ်လည်းကျပြီး ကြွက်လည်း မတက်နိုင်ပါ။
ကိုးကား (Dr. တင့်ဆွေရေးသားသည့် ကြွက်တက်ခြင်း) Category:ရောဂါလက္ခဏာများ။
အသည်းရောင် အသားဝါ ရောဂါ စီပိုး ကို Hepatitis C virus (HCV) ဟပါတိုက်တစ် စီ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဟူ၍ နိုင်ငံတကာ တွင် အသိများသည်။
အသည်းရောင် အသားဝါ ရောဂါ ပိုးများတွင် အေပိုး(Hep A)၊ ဘီပိုး(Hep B)၊ စီပိုး(Hep C)၊ ဒီပိုး(Hep D)၊ အီးပိုး(Hep E)၊ အက်ဖ်ပိုး(Hep F)နှင့် ဂျီပိုး(Hep G) ဟူ၍ အတိုကောက်ခေါ်ဆိုကြသည်။
အသဲရောင်အသားဝါရောဂါဟာ ရာဇဝင်နဲ့ပါ။
လွန်ခဲ့တဲ့ ရာစုနှစ်တဝက်လောက်က တမျိုးထဲဆိုရလောက်အောင် လူသိလဲ နည်း၊ ဆိုးဝါးတာလဲ မဟုတ်ပါ။
မကြာခင် နောက်တမျိုးပေါ်လာတယ်။
နောက်ပေါ်က အတော် ဆိုးတယ်။
နာမည်တပ်တော့ အလွယ်ဆုံး ရွေးလိုက်တယ်။
အကြီးကောင်က အေ၊ နောက်ပေါက်ကို ဘီ။
မကြာပါဘူး၊ လူဦးရေ တိုးလာတော့ တတိယ အကောင်ကို အေမဟုတ် ဘီမဟုတ်လုပ်လိုက်ကြရော။
ခုဆို မွေးချင်း ၆ ယောက်တောင် ရှိနေပြီ။
အေ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ၊ အီး၊ နဲ့ ဂျီ။
တကယ်လို့ ၂၆ ထက်ကျော်ရင် ကားနံပါတ်ပေးရသလို လုပ်မှာပေါ့။
လူတကိုယ်မှာ အသဲတခုသာရှိပြီး၊ သူ့ကို စက်ရုံတခုလို့ တင်စားကြတယ်။
စားသမျှ၊ သောက်သမျှ၊ ကိုယ်ကနေ ထုတ်သမျှထဲက အဆိပ်အတောက် မှန်သမျှကို ခြေဖျက် သန့်စင်ပေးတယ်။
(ပရိုတင်း) နဲ့ အချို(သကြား)တွေကိုလဲ အသဲကပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကနေ အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုပြင်ပေးတယ်။
ဒါတင်မက ဗီတာမင်၊ ဟော်မုန်း၊ (ကိုလက်စတီရော)၊ နဲ့ ဓာတ်ဆားတွေကိုလဲ လိုတဲ့အခါ ထုတ်ပေးဘို့ ဂိုထောင်လုပ်ပေးသေးတယ်။
စက်ရုံရော (ဝဲယားဟောက်စ်)ပါ ဖြစ်ရော။
အသဲရောင်ရတဲ့ အကြောင်းတွေထဲမှာ ဗိုင်းရပ်စ် အပြင် ဆေးတချို့၊ ရောဂါတချို့၊ အဆိတ်အတောက် နဲ့ ဗက်တီးရီးယား တွေလဲပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ် အသဲရောင်ရောဂါကို ပိုးနာမယ်တွေအတိုင်း A, B, C, D, E, G ဆိုပြီး၊ ၆ မျိုး ခွဲထားတယ်။
(အေ) နဲ့ (အီး)တို့က ပါးစပ်ကနေဝင်၊ စအိုကနေထွက်တဲ့လမ်းကြောင်းကနေ ကူးစက်တာ။
သိပ်မခံရပါဘူး။
ကုရတာကလည်း အနားယူ၊ ရေနဲ့အရည် များများအသောက်ခိုင်းယုံပါ။
(အီး)က ကုလားဗျ။
နယူးဒေလီမှာ စတွေ့ခဲ့တာ။
(ဘီ) အကြောင်းကိုတော့ ဆိုးလို့ သီးခြားရေးထားပါတယ်။
နောက်မှပေါက်တဲ့ရွှေကြာပင် (ဂျီ)ကတော့ လူမသိ-သူမသိ ရှိပါသေးတယ်။
(အက်ဖ်)ဆိုတာကို လူရာမသွင်းဘူး။
(စီ)က အဆိုးဆုံး။
(ဘီ)လိုဘဲ ဆိုးတာချင်းအတူတူ ကာကွယ်ဆေး မပေါ်သေးဘူး။
(စီ)ပိုးက ဒုတိယကမ္ဘာစစ် လောက်ကတည်းက ရှိခဲ့ပေမဲ့ နာမယ်ပေး ကင်ပွန်းတပ်ခံရတာက အသက် ၅ဝ ရှိလို့ ၁၉၈၉ ကြမှပါ။
အရင်ကတော့ သူ့ကို အေမဟုတ်-ဘီမဟုတ်လို့ ခေါ်ခဲ့တဲ့အကောင်ပေါ့။
Hepatitis C virus (HCV) ဗိုင်းရပ်စ် စီ ပိုးဝင်ရင် သာမန်ကာရှန်ကာ ၁ ပါတ် ၂ပါတ်လောက်သာ ခံစားရတာမျိုးနဲ့ အသက်ကိုပါ ရန်ရှာတဲ့အဆင့်မျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။
အဆိုးနှစ်ကောင်ဖြစ်တဲ့ ဘီ နဲ့ စီ မတူတာက ဘီပိုးဟာ အထဲဝင်ပြီး၊ ကင်းစင်သွားနိုင်ပေမဲ့ စီပိုးကတော့ အမြဲ ရှိနေတတ်တယ်။
ဘီပိုးက လိင်ကနေတဆင့် ကူးစက်တာ များပြီး၊ စီပိုးကတော့ သွေးကတဆင့် ကူးတာက အဓိက ဖြစ်တယ်။
(စီ) ဖြစ်ရင် ရောဂါလက္ခဏာမရှိဘဲ နေတတ်လို့၊ အတော်များများက ဆေးစစ်တဲ့အခါ အမှတ်မထင် ပိုးရှိနေတာကို တွေ့ကြရတယ်။
တယောက်ယောက်မှာ (စီ)ပိုး တွေ့တယ်လို့ဆိုရင် သူဟာ ကမ္ဘာပေါ်က လူပေါင်း သန်း ၁၇ဝ ထဲက တယောက်ပါ။
အကြောက်မကြီးအောင် ပြောရရင် ၁၀ဝ မှာ ၈၀-ဂ၅ ယောက်လောက်က နာတာရှည် မဖြစ်ကြပါ။
နာတာရှည်ကနေ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးဝါးတာတွေဖြစ်တဲ့ ရာနှုန်းကလည်း ၅ ဂဏန်းအောက်မှာပါ။
နာမည်ကြီးလူဆိုး AIDS ဖြစ်စေတဲ့ HIV နဲ့ မတူတာက ပိုးရှိတဲ့မအေကနေ ကလေးကို စီမှာက ၅% လောက်သာ ကူးစေနိုင်ပါတယ်။
ဖအေမှာ စီပိုးရှိနေပေမဲ့ သူ့ကလေးကို (သွေးမထိမချင်း) မကူးဘူး။
လိင်လမ်းကနေ ကူးတာကလဲ HIV နဲ့ B တို့လောက် မဟုတ်ပြန်ဘူး။
(စီ)ကို တလင်တမယား လိင်ကနေကူးတယ်ဆိုတာ ရှားပါတယ်။
သွေး(မစစ်ဘဲ)သွင်းတာ၊ သွေး-သွေးချင်းထိတာ၊ ဆေးထိုးအပ် သီးခြားမသုံးတာ၊ နားကပ် လဲဝတ်တာ၊ မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဒါး၊ သွားတိုက်တံ၊ လက်သဲညှပ် တွဲသုံးတာ၊ (တက်တူး)ထိုးတာ၊ ဟိုနေရာ ဒီနေရာ ကွင်းတပ်တာတွေကနေ ကူးရတာပါ။
ဒါပေမဲ့ ပိုးရှိနေသူ ချက်ပြုတ်တာ စားမိလို့ မကူးပါ။
လက်တွဲလျောက်တာ၊ နှာခြေ၊ ချောင်းဆိုး၊ တစ်အိမ်တည်း အတူနေတာနဲ့လဲ မကူးဘူး။
ချွေး၊ သွားရည်၊ မျက်ရည်တွေကနေ မကူးပါ။
ပိုးရှိတဲ့မအေက နို့တိုက်တာနဲ့ မကူးပါ။
ရာသီသွေးကတော့ ကူးနိုင်တယ်။
(စီ)ပိုး အဝင်ခံရရင် အစတော့ တုပ်ကွေးလိုပါဘဲ။
မစားချင်မသောက်ချင်၊ အားယုတ်၊ ပျို့ချင်သလိုနေ၊ အဆစ်တွေ အသားတွေနာ၊ သတိထားရင် အသဲရှိရာ ဗိုက်ညာဘက်အထက်နားမှာ နာမယ်။
ကိုယ်ပူတာလဲရှိနိုင်တယ်။
ကြာလာရင် ဝါလာမယ်။
အများသိကြတဲ့ (ဂျွန်းဒစ်)။
ကြာတယ်ဆိုတာ ဆယ်စုနှစ်နဲ့ချီနိုင်တယ်။
ရောဂါလက္ခဏာမပေါ်ပေမဲ့ ပိုးက အသဲကို ဖျက်နေပြီ၊ သူများကိုလဲ ကိုယ့်သွေးနဲ့ထိရင် ကူးနိုင်နေပြီ။
အသဲက စဖြစ်တော့ မာလာမယ်၊ နောက် အမာရွတ်လိုဖြစ်လာမယ်။
၁၇% ကနေ ၂၀% လောက်က Cirrhosis အသဲခြောက်တာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဆိုးဝါးလွန်းတဲ့ အဆင့်ရောက်ရင် အသားတွေ ဝါမယ်၊ စိတ်က တွေးရ-ကြံရတာတွေ ဝေဝါးလာမယ်၊ အရည်တွေများလာလို့ ဗိုက်ဖေါင်းလာမယ်၊ အစာလမ်းကနေ သွေးယိုတာဖြစ်မယ်။
ကံဆိုးသူ ၂% ကတော့ Hepatocellular Carcinoma ခေါ်တဲ့ အသဲကင်ဆာမှာ အဖြစ်အများဆုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်တယ်။
သေခြာအောင်လုပ်ရမှာက သွေးစစ်ပါ။
ပိုးရှိ-မရှိ၊ ပိုးဘယ်လောက်များလဲ၊ Liver biopsy အသဲရဲ့ အသားစ ထုတ်ယူ စစ်ဆေးတာက အသေခြာဆုံးပါ။
နောက် Hepatitis C antibody test နဲ့ PCR test အပြင် အသဲအခြေအနေကို ဆန်းစစ်ဘို့ Liver function tests လုပ်ရတယ်။
တိကျအောင် Hepatitis C Genotype test ဆိုတဲ့ ပိုး အမျိုးအစား ခွဲတာလဲ လုပ်ရပြန်ပါသေးတယ်။
(စီ) ရှိနေရင် HIV ကိုပါ စစ်ပါ။
နှစ်ခုလုံး တွဲရှိသူတွေ ရှိတယ်။
HIV က ပိုဆိုးတာက ကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်ကြီးကို ဖျက်ပြစ်လို့ပါ။
နဲနဲကောင်းတာက HIV ကို ကုဘို့ ဆေးတွေရှိနေပြီ။
နဲနဲလို့ ပြောရတာက ဆေးက သက်သာစေဘို့သာ ဖြစ်ပြီး၊ အပျောက်မရသေးလို့ပါ။
မကူးအောင် ကာကွယ်နည်းအတိုင်း (စီ)ပိုးရှိသူတွေ ဆင်ခြင်ရပါမယ်။
မူးယစ်ဆေးသုံးတာ၊ ဆေးမင်ကြောင်(Tattoo )ထိုးတာ၊ ဟိုကွင်း-ဒီကွင်းတပ်တာ၊ ကွန်ဒွန်းမပါ လိင်ဆက်ဆံတာတွေ ရှောင်ပါ။
အရက်ဖြတ်ပါ။
ကောင်းကောင်းနား၊ ကောင်းကောင်းစားပါ။
အသီးအရွက်၊ အသီးအနှံ၊ အစေ့အဆံ ဆိုရင် တစ်ခုလုံးပါတာမျိုး စားပါ။
ပိုးတွေ့ရင် ဆေးကုဘို့လို-မလို ဆရာဝန်ကဆုံးဖြတ်ပါမယ်။
ရောဂါက အန္တရာယ်နည်းနေရင် ဆေးပေးချင်မှ ပေးပါလိမ့်မယ်။
ဆေးက ထိုးဆေးရော စားဆေးပါပေးမှာပါ။
တနည်းက ၄၈ ပါတ်ကြာမှာဖြစ်ပြီး၊ တနည်းက ၂၄ ပါတ်။
လိုရင် နောက် တကြော့။
ဆေးက ၂ မျိုးသုံးနေပါတယ်။
Interferon ထိုးဆေး နဲ့ Ribavirin စားဆေး တွေပါ။
Injection Interferon ကို ၇ ရက် တပါတ်မှာ ၃ ကြိမ်ထိုးတယ်။
နောက်ပေါ်ဆေး Pegylated ကတော့ ၁ ပါတ်မှာ ၁ ကြိမ်နဲ့ရတယ်။
Ribavirin စားဆေးကို ၁ ပြား တနေ့ ၂ ကြိမ်။
ဆေး ၂ မျိုးတွဲကုတာမို့ Combination therapy ခေါ်ကြတယ်။
ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေး ပေါ့ဗျာ။
၆ လ ကနေ ၁၂ လကြာပါမယ်။
ဆေးတွေကတော့ ပြင်းတော့ တုပ်ကွေးခပ်ဆိုးဆိုး ဖြစ်နေသလို ခံစားရမယ်။
မောပန်း၊ ခေါင်းကိုက်၊ အဆစ်အမြစ်နာ၊ ချမ်း၊ အအိပ်ပျက်၊ ကိုယ်ပူ၊ စာကြည့်မရ၊ အာရုံစိုက်မရ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာလဲ ဖြစ်နိုင်တယ်။
နောက်ဆုံးကတော့ အသဲ အစားထိုးပေးရတာပါ။
နားလည်ဘို့က အသဲအစားထိုးပေမဲ့ ပိုးသေအောင် ဆေးလိုနေမှာပါ။
စီပိုးရှိသူတွေကို အေ နဲ့ ဘီ ကာကွယ်ဆေးတွေ ထိုးခိုင်းပါမယ်။
စီပိုးရှိသူများ အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေး Acetaminophen (Tylenol, Panadol) ကို ရှောင်ရမယ်။
Ibuprofen က အသဲမခြောက်သေးရင် သောက်လို့ရတယ်။
Aspirin ကတော့ အစာအိမ်ပြဿနာမရှိသ၍ သောက်နိုင်တယ်။
သံဓာတ်စားဆေး Iron supplements မပေးသင့်ဘူး ပြောကြတယ်။
အစားထဲပါသလောက် သံဓာတ်က ဘာမှမဖြစ်ပါ။
တခြားဆေးကုနည်းတွေလဲ ရှိပါသေးတယ်။
Aromatherapy အနံ့နဲ့ဆေးကုနည်း၊ Massage therapy အနှိပ်ခံနည်း၊ Yoga ရောဂနည်းတွေပါ။
အပန်းလဲမကြီး၊ စခန်းလဲနီးရင် သုံးပါ။
Meditation စိတ်တည်ငြိမ်အောင် ရှုမှတ်နည်းလဲ ပါတယ်။
စိတ်ရဲ့စွမ်းအားကို ကျွန်တော်တို့လူမျိုးတွေက အသိဆုံးမဟုတ်ပါလား။
Dr. တင့်ဆွေ(၇-၉-၀၉) ကိုးကား Category:ရောဂါပိုး Category:အသည်းရောင် အသားဝါ ရောဂါ ပိုးများ။
thumb|အသားဝါခြင်း လူ၏ခန္ဓာကိုယ်ထဲ၌ အမည်းရောင်ခြယ် ပစ္စည်း (Melanin) သည် အရေပြားနှင့် မျက်လုံးတို့တွင်ရှိရာ ဤရောင်ခြည် ပစ္စည်းများက အသားမည်း၊ မျက်လုံးနက်သည်၊ ဥပမာ-နီဂရိုးနှင့် အိန္ဒိယလူမျိုးများ။
ဤရောင်ခြည်ပစ္စည်း နည်းပါးလွန်းက အသားဖြူ၍ မျက်လုံးပြာသည်။
သို့မဟုတ်-မျက်လုံးစိမ်းသည်။
ဥပမာ-ဥရောပတိုက်သားများ။
ဤရောင်ခြယ်ပစ္စည်း အတန်အသင့်ရှိက အသားညိုသောသူများ ဖြစ်လာသည်။
ဥပမာ-မြန်မာနှင့် မလေးရှား လူမျိုးများ။
ဤရောင်ခြယ်ပစ္စည်း အနည်းငယ် လျော့က တရုတ်နှင့် ဂျပန်ကဲ့သို့ အသားဝါ-ဟုခေါ်သည့် အာရှတိုက်သားများ ဖြစ်လာသည်။
သွေးထဲတွင်ရှိသော ဟီမိုဂလိုဗင်(Haemoglobin) ဓာတ်သည် အောက်စီဂျင်နှင့် ပေါင်း၍ အနီရောင်ဖြစ်စေသည်။
ကျန်းမာသူများ၏ နှုတ်ခမ်းနှင့် မျက်ခွံအတွင်းသားများ နီနေခြင်းမှာ နီနေရခြင်းမှာမူ ဤဓာတ်ကြောင့်အပြင် အီလီဒင် (Eleidin) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ လူတယောက်၏ မျက်ခွံအတွင်းသားနှင့် မျက်လုံးများ ဝါနေလျှင် ပုံမှန်မဟုတ်တော့ဟု ပြောနိုင်သည်။
အပြင်က ကိုယ်တွင်းသို့ဝင်လာသော ဓာတ်များကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို ကိုယ်တွင်းရောဂါများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဥပမာ-အနီရောင်၊ အဝါရောင်၊ အသီးများကို စားဖန်များလျှင် အသားများဝါ၍ အရေပြားတွင် အသားဝါဖုများ ဖြစ်နိုင်သည်။
ကရိုတင်းဓာတ် လွန်ကဲမှု (Hyper Carotenemia) ဟုခေါ်သည်။
ထို့အတူ အဝါရောင်ပစ္စည်းများနှင့် ဆေးများကို စားလျှင် လူမှာ အသားဝါတော့သည်။
ဥပမာ-မက်ပါကရင်း (Mepacrine) ဆေးကို စားခြင်းကြောင့် အသားဝါခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ကိုယ်တွင်းတွင် ဓာတ်ပြောင်းလဲမှု၊ သို့မဟုတ်-ရောဂါတခုခုကြောင့် မျက်လုံးဝါခြင်းကိုမူ အသားဝါလက္ခဏာ (Jaundice) ရသည်ဟု ခေါ်သည်။
သွေးနီဥများ လျင်မြန်စွာပျက်စီးသဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
ဥပမာ-ငှက်ဖျားရောဂါ၊ သို့မဟုတ်-အသည်းရောဂါနှင့် သည်းခြေပြွန် ပိတ်သောကြောင့် မျက်လုံးဝါခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
သို့ဖြစ်၍ မျက်လုံးဝါ အသားဝါလျှင် လှသည်ဟုထင်ပြီး ကျေနပ်မနေဖို့ လိုအပ်သည်။
မိမိမှာ ဘာရောဂါရှိပြီလဲ ဆိုသည်ကို သိရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်အပ်သည်။
များသောအားဖြင့် အသားဝါလက္ခဏာသည် အသည်းကြီးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖြစ်တတ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အသည်းကြီးနိုင်သော ရောဂါများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဗိုင်းရပ်စ် အသည်းရောင် ရောဂါ အမီဘာ အသည်းရောင် ရောဂါ ကြွက်မှရသော လက်ပတိုစပိုင်ရိုးဆစ် ရောဂါ သွေးအဆိပ်တက် ရောဂါ အဆိပ်မိ ရောဂါ အရက်ကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောဂါများ အသည်းကင်ဆာ အမျိုးမျိုး သည်းခြေပြွန် ပိတ်စေသော အကြောင်းများမှာ သည်းခြေပြွန်ထဲသို့ သန်ကောင်ဝင်သည်မှစ၍ သည်းခြေပြွန် အဆုံးတွင်ရှိသော ပန်ကရိယ အကျိတ်ခေါင်းကင်ဆာ ဖြစ်ခြင်းနှင့် လက်ဆယ့်နှစ်သစ်အူခေါ် အူသိမ်ပထမပိုင်း (Duodenum) ရောဂါများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ကလေးများတွင် အကြောင်းမရှိဘဲ ရုတ်တရက် ဗိုက်နာခြင်း၊ အသားဝါခြင်းတို့ ဖြစ်ပါက အကြီးအကျယ် ကြောက်စရာရောဂါများချည်းကို စဉ်းစား၍ တွေးပူနေခြင်းထက် သန်ကောင်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ကိုလည်း စဉ်းစားသင့်သည်။
ထို့အပြင် ဤသို့ သည်းခြေပြွန်ပိတ်၍ အသားဝါပါက တကိုယ်လုံးသို့ သည်းခြေဓာတ်ဆား (Bile Salts) များရောက်သဖြင့် ယားယံတတ်သည်။
လူကြီးများတွင်မူ သည်းခြေအိတ် (Gall Bladder) ထဲတွင် သည်းခြေကျောက်များ (Gall Stones) တည်တတ်ရာ ထိုကျောက်များသည် သည်းခြေပြွန်တလျှောက် ဆင်းသွားပြီး သည်းခြေပြွန်ကို ပိတ်စေတတ်၏။
ထိုအခါမျိုး၌လည်း သည်းခြေပြွန်ပိတ်၍ အသားဝါခြင်း (Obstructive Jaundice) ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ထိုသို့ သည်းခြေကျောက်တည်သူများမှာ များသေားအားဖြင့် အသက် ၄၀-ကျော် ဝသော၊ စားကောင်းသောက်ဖွယ်များ အမြဲစားနေသည့် သူများ၊ အထူးသဖြင့် မိန်းမကြီးများတွင် ဖြစ်တတ်လေသည်။
သည်းခြေပြွန်ပိတ်လျှင် ဗိုက်လည်းနာတတ်၏။
အော့အန်ခြင်း၊ လေပွခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
Dr.နန်းဥမ္မာ ကိုးကား Category:ရောဂါလက္ခဏာများ။
ခရစ်နှစ် ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်က အုပ်သန်း ၁ဝဝ မြောက်စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်၏။
ထုတ်ဝေရေးသမိုင်းတွင်အံ့ဖွယ်သရဲ မယုံကြည်နိုင်လောက်အောင် အောင်မြင်မှုကြီးဖြစ်၏။
ဂင်းနက် ကမ္ဘာ့စံချိန်မှတ်တမ်းစာအုပ်သည် မည်သည့်အချိန်ကာလတွင်မဆို မူပိုင်ခွင့် ရရှိထားပြီးဖြစ်သော ရောင်းအကောင်းဆုံး စာအုပ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ ပြီဖြစ်ပါ၏။
သာမန် အနေအထားမှ စခဲ့ရသော်လည်းယနေ့အချိန်အခါတွင် ဤစာအုပ်ကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်တွင် ရောင်းချနေရသကဲ့သို့ ဘာသာ ပေါင်း ၂၃ ဘာသာအထိ ပြန်ဆိုပြီး ဖြစ်သည်။
(ဤကိန်းဂဏန်းတွင် မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှု ပါ မပါမသိရသေးပါ။
) ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ဤစာအုပ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံသည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်ကအိုင်ယာလန်၊ ဝက်ခ်ဖို့စီရင်စု (Wexford County) ၌ပြုလုပ်ခဲ့သော အမဲလိုက်ပွဲတစ်ပွဲမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။
ထိုပွဲတွင် ဂင်းနက်ဘီယာချက်စက်ရုံ၏ မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာ ဆာဟျူးဘီးဗား (Sir Hugh Beaver) နှင့်ကစားဖော်များအတွင်း ရွှေရောင်ဒီလုံးငှက်သည် ဥရောပတိုက်တွင် အမဲလိုက်ရာ၌ အမြန်ဆုံးပျံသန်းနိုင်သောငှက်ဟုတ် မဟုတ် အငြင်းအခုံ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။
မှန်ကန်တိကျသည့်အဖြေကို ပေးနိုင်သော စာအုပ်တစ်အုပ်ကို သူရှာမတွေ့သဖြင့် ဆာဟျူးတစ်ယောက် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ရလေသည်။
ထိုကဲ့သို့သော အချေအတင်ငြင်းခုံမှုများသည် အထူးသဖြင့် လူမှုရေးအခမ်းအနားများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အဖြေအားလုံးကို ဖော်ပြပေးနိုင်မည့်စာအုပ်သည် အလွန်ရောင်းချရဖွယ်ရှိကြောင်း ဆာဟျူးက တွေးမိလေသည်။
ထိုအချိန်က အားကစားစံချိန်များကို ချိုးနေသော အားကစားသမား ခရစ်ချာတာဝေး (Chris Chataway) သည် လန်ဒန်ရှိ ဂင်းနက်၏ Park Royal Brewery တွင် ဝင်ရောက်၍ အလုပ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာသူနှင့် အားကစားပြိုင်ပွဲများ၌တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးသော နောရစ်နှင့် ရော့စ်မက်ဝှာတာ (Norris and Ross McWhirter) တို့သည် ထိုစာအုပ်မျိုးကို ပြုစုရန် အထူးသင့်လျော်သူများဖြစ်ကြောင်း၊ ဆာဟုချ်အား သူက ထောက်ခံတင်ပြခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က မက်ဝှာတာ ညီအစ်ကိုတို့သည် လန်ဒန်၌ အချက်အလက်ရှာဖွေရေး အေဂျင်စီနှင့်ထုတ်ဝေရေးကုမ္ပဏီတို့ကို တည်ထောင်ဆောင်ရွက်နေကြသည်။
၎င်းတို့သည် အားကစားနှင့်ဆိုင်သော မှတ်တမ်းများကို အထူးတလည် အာရုံပြု၍ စုဆောင်းနေကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ရော်ဂျာဘင်နစ်စတာ (Roger Bannister) သည် ၁၉၅၄ ခုနှစ် မေလ၆ ရက်နေ့တွင် တစ်မိုင်အကွာ အဝေးကို ၃ မိနစ် ၅၉.၄ စက္ကန့် နှင့် စံချိန်တင်၍ ပြေးနိုင်ခဲ့သည်။
ယခင်က မည်သူမျှလေးမိနစ်ထက် လျော့နည်းအောင် မပြေးနိုင်ခဲ့ကြပါ။
ထိုအချိန်က စံချိန်ချိုးလိုက်သော သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်အား ကြေညာပေးခဲ့သူမှာ နောရစ်မက်ဝှာတာပင် ဖြစ်သည်။
ထိုအချက်သည် ပထမအကြိမ်ထုတ်စာအုပ်တွင် ဖော်ပြမည့် စံချိန်သစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့ရလေတော့သည်။
အကောင်းဆုံးများကိုသာ ဖော်ပြမည့်စာအုပ် ဆိုသော စိတ် ကူးကို ဆာဟုချ်က နှစ်ခြိုက်သဖြင့် အဆိုပါအမြွှာညီနောင်အား ဂင်းနက် ကမ္ဘာ့စံချိန် မှတ်တမ်း စာအုပ်ကို ပြုစုထုတ်ဝေပေးရန် လုပ်ငန်းအပ်နှံလိုက်သည်။