kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Berkshire Hathaway အင်ကော်ပိုရေးရှင်း ၏ ၁၉၉၄ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားရာတွင် ဘတ်ဖတ် က ဆေးရွက်ကြီးလုပ်ငန်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှပ်နှံတာဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အကျင့်စရိုက်များ နဲ့ပက်သက်ပြီး မေးစရာတွေ အများကြီးကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ချေပ ဖို့လိုသလို လက်ရှိအာဏာရ အုပ်ချူပ်သူ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လည်း ပြောစရာတွေ ရှိလာနိုင်တယ်။
ကျွန်တော့်ရဲ့ အသားတင်ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုတွေရဲ့ % အတော်များများကို ဆေးရွက်ကြီး လုပ်ငန်းတွေမှာ မထားချင် ပါဘူး။
စီးပွားရေးအရတော့ တွက်ချေကိုက်ပါတယ်.. ဒါပေမယ့် အလားအလာကောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုတော့ မဟုတ်ဘူး..။
—Berkshire Hathaway အင်ကော်ပိုရေးရှင်း ၏ ၁၉၉၄ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးမှ ပြောကြားချက်။
ဘတ်ဖတ် နှင့် ကျောက်မီးသွေး ၂၀၀ရ သူ၏ MidAmerican စွမ်းအင် ကုမ္ပဏီအား အထောက်အပံ့ပေးနေသော ဘတ်ဖတ် ၏ ပစိဖိတ် ကော်ပိုရေးရှင်း မှ ကျောက်မီးသွေးလောင်စာစွမ်းအင်သုံး စက်ရုံ ၆ ရုံ တည်ဆောက်မည့် အစီအစဉ်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့မှာ ယူတာပြည်နယ်၏ တောင်ကြား စွမ်းအင် ပရောဂျက် အမှတ် ၃၊ Jim Bridger အမှတ် ၅၊ နှင့် ကျန်လေးခုမှာ ပစိဖိတ် ကော်ပိုရေးရှင်း မှ ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်နေသည့် သဘာဝအရင်းအမြစ် အစီအစဉ်များ ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ငြင်းပယ်လိုက်ပြီးနောက် Salt Lake City ကော်မာရှယ် အိမ်ခြံမြေ အကျိုးဆောင် Alexander Lofft မှ ဘတ်ဖတ် ထံသို့ တိုက်ရိုက် ရည်ညွှန်း၍ အသနားခံလွှာရေးခြင်းများ ပေါင်းပြီး ဥပဒေ ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် နိုင်ငံသားအုပ်စုများအား လှုပ်နှိုးလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
ဘတ်ဖတ် ထံသို့ ၁၆၀ဝ သော အသနားခံစာများတွင် သူတို့ကို သူတို့ “Utah ရဲ့ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းများနဲ့ ဖောက်သည် အသစ်များဖြစ်ကြတဲ့…. နိုင်ငံသားအစုအဝေး၊ လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်များနှင့် မန်နေဂျာများ၊ ကျွမ်းကျင် အတတ်ပညာရှင်ဝန်ထမ်းများ၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများ နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ကိုယ်စားလှယ်များဟာ ဒီမှာ ရောက်နေကြပါပြီ။
” သူတို့၏ အမြင်တွင် Utah ၏ ကျောက်မီးသွေး ထုတ်လုပ်မှု ကို ဘယ်လောက်ကလေးပဲ ထပ်ပြီးချဲ့ချဲ့ “ငါတို့ရဲ့ကျန်းမာရေးကို အပေးအယူအနေနဲ့ ပေးလိုက်ရတော့မယ်၊ ငါတို့ရဲ့ သဘာဝမြင်ကွင်းတွေကို ပိတ်လိုက်တော့မယ်၊ သေက်ရေသုံးရေ အရင်းအမြစ်တွေကို နည်းပါးသွားစေပြီး ညစ်ညမ်းစေအုံးမယ်၊ ပြီးတော့ ငါတို့ အချစ်ရဆုံး စနိုးကွင်းပြင်တွေကို ပါးလွှာစေတော့မယ်၊ အချူပ်ပြောရရင်တော့ “နေထိုင်ဖို့အတွက်ရော၊ အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက်ရော စွဲဆောင်မှုရှိတဲ့ ငါတို့ရဲ့ ဒီနေရာလေးဟာအခုတော့ အန်တရာယ်ရှိနေပြီ၊ အဲ့ဒီတော့ အဓိက မြေအောက်ဧရိယာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စီးပွားရေးအရ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ နေရာတစ်ခု၊ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်တဲ့အတွက် ငါတို့ရဲ့လက်ရှိ အကျိုးအမြတ်ဝင်ငွေတွေနဲ့ အဖိုးတန်သဘာဝ အနှစ်သာရ တန်ဖိုးတွေကို လဲလိုက်ရတော့မယ်” ဟူ၍ ရှင်းပြထားသည်။
ကာလမမြစ် အမေရိကန်-အိန္ဒိယ လူမျိုးစုတွေနဲ့ ဆော်လမွန် ငါးဖမ်းသမားတွေ ကတော့ ကာလမ မြစ်မှာ ဆောက်လုပ်မဲ့ ဟိုက်ဒရို အီလက်ထရစ် ဆည် ကြီးလေးခု ကို ဖယ်ရှားဖို့ အဆိုပြုချက်တင်ရန် ဝါရင် ဘတ်ဖတ် ဆီက ထောက်ခံမှုရရှိခဲ့ကြ သည်။
ကုန်သွယ်မှု လိုငွေပြမှု ကုန်သွယ်မှု လိုငွေပြမှုကို တိုးတိုးလာစေတာဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ နဲ့ တခြားအမေရိကန် ရင်းနှီးမြှပ်နှံစရာ ပစ္စည်းတွေကို တမင်တန်ဖိုးချဖို့ အလားအလာ ဖြစ်ရမယ် လို့ ဘတ်ဖတ် က မြင်သည်။
အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှပ်နှံစရာပစ္စည်းတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအတော်များများကို နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ လက်ထဲမှာ ထား ထားခြင်းရဲ့ နောက်ဆုံးရလဒ် အဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ တန်ဖိုးဟာ ရေရှည်မှာ ကျလာလိမ့်မယ် လို့ သူက ယုံကြည်သည်။
၂၀၀၅ မတ်လ ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်သူများထံသို့ ပေးစာတွင် Warren ဘတ်ဖတ် က ခန့်မှန်းထားသည်မှာ နောက်ဆယ်နှစ်ကြာပြီးရင် အမေရိကန်ရဲ့ အသားတင် ပိုင်ဆိုင်မှု မှာ အပြင်ကလူများအနေနဲ့က ၁၁ ထရီလီယံ ဒေါ်လာထိ ရှိနေလိမ့်မယ် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်များ……ဟာ နိုင်ငံခြားက ကြွေးရှင်တွေ၊ ပိုင်ရှင်တွေ ကို အမြဲမပြတ် ချီးကျူးထောပနာ ပြုနေရတဲ့ အနေအထားကို ကြာရင် စိတ်ပျက် ညည်းငွေ့လာကြလိမ့်မယ်။
“လုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်သူများ လူ့အဖွဲ့အစည်း” ကို ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒရှိတဲ့ တိုင်းပြည်ဟာ ပျော်စရာဆိုတာကို ရှာလို့တွေ့တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး.. အဲ့ဒါကို ကျွန်တော်က သေချာ ထောက်ပြချင်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ချဲ့ကားသုံးနှုန်းပြီး “ရှယ်ယာလုပ်ကိုင်သူများ လူ့အဖွဲ့အစည်း” မှာ လို့ သုံးပါမယ် လို့ သူက ရေးသားခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ Ann Pettifor က သူ့ရဲ့ ဆိုလိုရင်းကို သူမရဲ့ ဝတ္ထုတွေမှာ ယူသုံးပြီး “သူမှန်တယ်။
အခုချိန်မှာကျွန်မတို့ အနေနဲ့ အကြောက်ရဆုံး ဖြစ်နေရ မယ့် အရာက ဘဏ်တွေနဲ့ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု အဖွဲ့အစည်းတွေ ပြိုလဲခြင်းကိစ်စရပ်လောက် မဟုတ်သလို နိုင်ငံတကာ ငွေကြေး အဆောက်အအုံကြီး ပြိုလဲသွားမယ့်ကိစ်စလဲ မဟုတ်ပါဘူး ဒါပေမယ့် “ရှယ်ယာ လုပ်ကိုင်သူများ လူ့အဖွဲ့အစည်း” ကြီး ရဲ့ ကျဆုံးခြင်းမှာတော့ ဒေါသ အကြီးအကျယ်ထွက်ရတော့မယ်။
ဒေါ်လာဈေးနှင့် ရွှေဈေး ဒေါ်လာဈေးနှင့် ရွှေဈေး ကြောင့် ၂၀၀၂ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် နိုင်ငံခြားငွေကြေး ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ဖြစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် အတိုးနှုန်းများ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် လက်ရှိငွေကြေးစာချူပ်များ၏ တန်ဖိုးများ မြင့်တက်သွားသောကြောင့် ၂၀၀၅ တွင် သူ၏ ရှယ်ယာတန်ဖိုးကို အများအပြား လျော့ချခဲ့သည်။
ဘတ်ဖတ် က ဒေါ်လာဈေးကို ဆက်လက်ကျရိပ်ရှိနေစေချင်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရဲ့ ပြင်ပကနေ အမြတ်ငွေအများအပြားရရှိနိုင်မယ့် ကုမ္ပဏီတွေကို တည်ထောင်စေချင်တယ် ဟု သူက ပြောသည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ် ဟားဗတ် တွင် ဘတ်ဖတ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ နှင့်ပက်သက်၍ “ရွှေအဆင့်ဒေါ်လာအား အသုံးဝင်မှု မရှိသော ရှုထောင့်မှကြည့်ခြင်း” ကို အားစိုက်လေ့လာခဲ့သည်။
အာဖရိက သို့မဟုတ် အခြားသော ရွှေများ တူးဆွရမည်။
နောက် ရလာတဲ့ ရွှေကို အရည်ဖျော်ပြီး နောက်တစ်တွင်း ထပ်တူး၊ ပြီးရင်ပြန်မြှပ် ပြန်ရော၊ တစ်ခါ တွင်းနားမှာ လူတွေကို ပိုက်ဆံပေးပြီးစောင့်ခိုင်း ကြတယ်။
အဲ့ဒါတွေ ဘာမှ အသုံးမကျဘူး၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်ကနေ တစ်ယောက်ယောက်ကများ ကြည့်နေခဲ့ရင် သူတို့နားမလည်နိုင်ပဲ ခေါင်းကုတ်နေကြလိမ့်မယ်။
၁၉၇ရ တွင် ဘတ်ဖတ် က စတော့ဈေးကွက်၊ ရွှေဈေးကွက်၊ မြေဈေးကွက်၊ နှင့် အတိုးနှုန်း တို့နှင့်ပက်သက်၍ ပြောသည်မှာ- ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ခေတ်မှာ ရှိတဲ့ အားလုံးသော အရည်အသွေးညံ့တဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေထဲမှာ စတော့ဈေးကွက်တွေဟာ အကောင်းဆုံး တော့ ဖြစ်နေသေးတယ်- အနဲဆုံးတော့ သင့်တော်တဲ့ ဈေးနှုန်းနဲ့ ဝယ်နိုင်ခဲ့ရင် တန်သွားပြီ။
အခွန်ငွေများ ဗဟိုအစိုးရဆိုင်ရာ အခွန်များအားလုံးအတွက် သူ့ဝင်ငွေ၏ ၁၉% သာပေးခဲ့ကြောင်း တရားဝင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
( သူတို ့၏ ရှယ်ယာအစုအပေါ်အမြတ်နှင့် ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုကို ရောင်းချ၍ ရသောအကျိုးအမြတ်များကြောင့် ) သူ၏ အလုပ်သမားများမှာတော့.. ပိုပြီးနည်းတဲ့ဝင်ငွေရသော်လည်းပဲ သူတို့ဝင်ငွေအပေါ် ၃၃ % အခွန်ပေးခဲ့ရတယ်။
တခြားတဖက်တွင်လည်း ၂၀၀၈ တွင် ဗဟိုအစိုးရဆိုင်ရာ ကော်ပိုရိတ်ဝင်ငွေခွန် ဒေါ်လာ ၇.၅ ဘီလီယံတွင် Berkshire Hathaway မှဒေါ်လာ ၁.၉ ဘီလီယံပေးခဲ့ရသည်။
(ဗဟိုအစိုးရဆိုင်ရာ အခွန်တမျိုးထဲမှာပင် ၂၆ % ကျော်သည် ) သူပေးရတဲ့ အခွန်အနည်းအကျဉ်းကိုပင် သူအလုပ်သမားများပေးရသည့် အခွန်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ ဒီကိစ်စက ဘယ်လိုလုပ်တရားမျှတနိုင်မလဲ .. ဟု ဘတ်ဖတ် ကမေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။
“ဒီကိစ်စက ဘယ်လိုလုပ်အမှန်တရား ဖြစ်နိုင်မလဲ” ဟု သူကထပ်မံမေးလိုက်သေးသည်။
ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစားနဲ ့ အရင်းရှင်သူဌေးတို ့ကြားမှာ တိုက်ပွဆိုတာရှိတယ်.. ကောင်းပြီ .. ဒါပေမဲ့ .. ငါ့အဆင့်အတန်းဖြစ်တဲ့ ချမ်းသာတဲ့လူတန်းစားက စစ်ပွဲတခုပြုလုပ်ခဲ့တယ် .. ပြီးတော့ အဲဒီပွဲမှာ ငါတို ့အနိုင်ရနေတုန်းပဲ….. ဘတ်ဖတ် က အမွေဆက်ခံသူကို အခွန်စည်းကြပ်မှုမျိုးကိုထောက်ခံအားပေးသည်။
အဲဒီဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းတာနှင့် ပက်သက်ပြီးတော့ ပြောရမယ်ဆိုရင် .. “၂၀၀ဝ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲမှာ ရွှေတံဆိပ်ရသူများ၏ အကြီးဆုံးသားများကို ၂၀၂ဝ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို ့ အတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သလိုပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်။
“ လို ့ပြောခဲ့တယ်။
၂၀၀ရ တွင် ဘတ်ဖတ် သည် အထက်ဥပဒေပြုလွတ်တော်တွင် ဓနရှင်အစိုးရကို ရှောင်ရှားရန်အလို ့ငှာ မြေခွန်ပေးဖို ့အတွက်ကို လေးနက်စွာပြောဆို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
အချို့သော ဝေဖန်သူများက ဘတ်ဖတ်သည် (Berkshire Hathawayမှတဆင့်) မြေယာခွန်များ နှင့်ပက်သက်၍ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရာတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အကျိုးစီးပွားရှိကြောင်း ပြောကြသည်။
Berkshire Hathawayသည် ပြီးခဲ့သည့် လုပ်ငန်းများတွင် မြေယာခွန်များမှ အကျိုးများစွာရရှိခဲ့ခြင်း၊ ပိုမိုတိုးချဲ့လုပ်ဆောင်လာနိုင်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာ မြေယာခွန် များမပေးရစေရန် အတွက် အာမခံ ဆိုင်ရာမူဝါဒ များနဲ့ပက်သက်၍ မူဝါဒချမှတ်သူများကို သွားရောက်ဈေးညှိုခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အစိုးရအနေဖြင့် လောင်းကစားလုပ်ငန်း (သို ့မဟုတ်) တရားဝင် ကာစီနိုကစားခြင်းများတွင် ပါဝင်ပက်သက်ခြင်းမျိုး မရှိသင့်ပဲ ထိုအခွန်မျိုးကို လျစ်လျူရှုထားသည့် အခွန်အဖြစ်သတ်မှတ်ရမည့်ဟု ယုံကြည်သည်။
စတော့ရှယ်ယာ အမျိုးမျိုးအား တန်ဖိုး လျှောချခြင်း သူသည် ဝင်ငွေခွန်နဲ့ပက်သက်ပြီး စတော့ တန်ဖိုးလျှော့ချခြင်းကို အခိုင်အမာ ထောက်ခံသူ ဖြစ်သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးတွင် ဘတ်ဖတ် သည် အမေရိကန် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ဥပဒေမူကြမ်းတခုကို အကြီးအကျယ်ရှုံ့ချကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ယင်းဥပဒေမူကြမ်းမှာ ကုမ္ပဏီကသတ်မှတ်ထားသည့် အချို့သော စတော့ရှယ်ယာများအား ကုန်ကျစရိတ် များနှင့် အစားထိုးနိုင်မည့် ဥပဒေဖြစ်သည်။
တစ်ဦးတည်းအကျိုးရှိရန် ရည်ရွယ်သည့် ယင်းဥပဒေမူကြမ်းအား အင်ဒီးယားနားပြည်နယ် အောက်လွှတ်တော်အမတ်ထံမှ အတည်ပြုခါနီးဆဲဆဲတွင် Pi တန်ဖိုးကို ၃.၁၄၁၅၉ မှ ၃.၂ သို ့ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ရန် ဥပဒေပြုရေး အမိန့်ပြန်တမ်းမှတဆင့် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှ သူ၏အလုပ်သမားများအား သူတို့၏ ဆောင်ရွက်မှုများအတွက် တန်ဖိုးရှိသည့် တစုံတခုကို ပေးသောအခါ ထိုအရာသည် ရှယ်ယာတန်ဖိုးနှင့် အစားထိုးပေးသော ကုန်ကျစရိတ် ဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။
အကယ်၍ အစားထိုးပေးသော ကုန်ကျစရိတ်သည် ဝင်ငွေစာရင်းရှင်းတမ်းတွင် မသက်ဆိုင်လျှင် ထိုကုန်ကျစရိတ်သည် ကမ္ဘာ့မည်သည့် နေရာနှင့် သက်ဆိုင်၍ အစားထိုးထားခြင်းနည်း။
တရုတ်ပြည်တွင် ရင်းနှီး မြှပ်နှံခြင်း ဘတ်ဖတ် သည် PetroChina Company Limited တွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့ပြီး မကြုံစဖူး ဆောင်ရွက်မှုတခုအနေဖြင့် လှုပ်ရှားပြောင်းလဲရေးပြုလုပ်သူများထံမှ ကုမ္ပဏီအား ရပ်ဆိုင်းရန် ပြောဆိုဆက်သွယ်မှုများရှိသော်ငြားလည်း ဘာကြောင့်ရပ်ဆိုင်းမှုမပြုလုပ်သည့် အကြောင်းကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့် အစီရင်ခံချက်တခုအနေဖြင့် Berkshire Hathaway ပိုင် Website တွင် ဖော်ပြထားခဲ့သည်။
၂၀၀၅ တွင် ဆူဒန်ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ပက်သက်ပြီး ထိုကဲ့သို ့သော ဆက်သွယ်ချက်များကြောင့် Harvard အား ကုမ္ပဏီ အဖြစ်မှ ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့သည်။
သို ့သော် သူသည် ကုမ္ပဏီရှိသူ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများကို သိပ်မကြာခင်မှာပင် ထုတ်ရောင်းခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၈ နွေရာသီ အစောပိုင်း တွင် ရေနံဈေးထိုးကျသည့်အခြေအနေတွင် ရောက်ခဲ့သောကြောင့် သူ၏ ထိုကုမ္ပဏီတွင် ပိုင်ဆိုင်သည့် ဘီလီယံဒေါ်လာပေါင်းမြောက်မြားစွာ ဆုံးရူံးရမည့်အရေးမှ လွတ်ကင်းခဲ့ရသည်။
၂၀၀၈ အောက်တိုဘာတွင် လျှပ်စစ် မော်တော်ကားများထုတ်လုပ်သည့် BYD Auto ကုမ္ပဏီ၏ လုပ်ငန်းခွဲတခုဖြစ်သော စွမ်းအင်အသစ်သုံး မော်တော်ကားထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့် BYD Company တွင် ရှယ်ယာ ၁၀% အတွက် ဒေါ်လာသန်း ၂၃ဝ ဖိုးရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။
တနှစ်မပြည့်ခင်မှာပင် ထိုရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းမှ အမြတ် ၅၀၀% ပြန်လည် ခံစားခွင့်ရခဲ့သည်။
ဘတ်ဖတ် အကြောင်းရေးသားထားသော စာအုပ်များ Warren ဘတ်ဖတ် ၏ အကြောင်းနှင့် သူ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု နည်းဗျူဟာများအကြောင်းကို စာအုပ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာရေးသားခဲ့ သည်။
၂၀၀၈ အောက်တိုဘာတွင် USA Today မှ “ Warren ဘတ်ဖတ် ၏ နာမည်ဖြင့် စာအုပ်အနည်းဆုံး ၄ရ အုပ်ခန် ့ထုတ်ဝေပြီး ပြီဖြစ်ကြောင်း ” ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်တွင် Borders Books မှ CEO George Jones က “ထိုကဲ့သို ့ကျော်ကြားပြီး ရှင်သန်လျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်း စာအုပ်ပေါင်းများစွာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရာတွင် အမေရိကန် သမ္မတများ၊ ကမ္ဘာ့ပေါ်ရှိ နိုင်ငံရေးနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အဓိကပုဂ္ဂိုလ်လ်များနှင့် တိဘက်မှဘုန်းတော်ကြီး ဒလိုင်လားမား တို ့အကြောင်းများပါဝင်သည်” ဟုအကိုးအကားဖြင့် ရေးသားထားခဲ့သည်။
သူ၏ ကိုယ်ပိုင် အကြိုက်အနှစ်သက်ဆုံး ကိုယ်ရေး အတ္ထုပတ္တိစာအုပ်မှာ သူ၏ စာတမ်းတိုများကို စုစည်းထုတ်ဝေသော ဝါရင်ဘတ်ဖတ်၏ အက်ဆေးများ (၁၃၈) ဟူသော စာအုပ်ဖြစ်ပြီး ထိုစာအုပ်တွင် ဝါရင်ဘတ်ဖတ်၏ နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာများမှ ထုတ်နုတ်ထားသော အတွေးအခေါ်များကို လွယ်ကူရှင်းလင်းသော အစီအစဉ်ဖြင့် Larry Cunningham မှ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ် ရေးသားထားသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်တောက်ငှက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
သစ်တောက်ငှက်သည် ပီစီဖောမီး မျိုးစဉ်တွင် ပီစီဒီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်သည်။
လူသိများသော သစ်တောက်ငှက်မျိုးကို သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အလိုအားဖြင့် ပိုင်းကပ်ဗီရီဒေးနပ် ဟု ခေါ်သည်။
ထိုငှက်မျိုးသည် အလျား ၁၃ လက်မ ရှိသည်။
အပေါ်ပိုင်းသည် စိမ်းနေ၍ အမြီးပိုင်းမှာ အဝါရောင် တောက်နေသည်။
အဖို၏ ဦးခေါင်းနှင့် အမောက် သည် ကြက်သွေးရောင်ဖြစ်၍ အမ၏ ဦးခေါင်းနှင့် အမောက်မှာ မည်းနက်နေသည်။
မျက်ခုံးမွှေးအဖြူ ပေါ်တွင် အနက်ကြောင်းရှိ၍ အောက်ပိုင်းတွင် အကြေးများသဖွယ် အမည်းမှတ်များ ရှိလေသည်။
သစ်တောက်ငှက်ကို ခေါက်ရှာငှက် (သို့မဟုတ်) တောက်ရှာငှက် ဟုလည်း ခေါ်သေးသည်။
ထူးခြားချက် သစ်တောက်ငှက်တို့၏ ထူးခြားသော သွားလာလှုပ်ရှားမှု၊ အပြုအမူများကြောင့် အခြားငှက်များ နှင့်မတူဘဲ အလွယ်တကူ ခွဲခြားသိနိုင်လေသည်။
သစ်တောက်ငှက်မျိုးသည် တောင်ပံကို အနည်းငယ်မျှ ဆူညံစွာ ရိုက်ခတ်၍ ပျံသန်းပြီးနောက် တောင်ပံကိုစုလျှက် လေဟုန်စီးကာ ဆင်းသက်တတ်သည်။
ဤသို့ဖြင့် အောက်သို့ ထိုးဆင်း၍ တစ်ဖန်ပြန်တက်နိုင်ရကား လှိုင်းအိသဖွယ် ဖြည်းဖြည်းနှင့် လေးလေး နိမ့်ချည်မြင့်ချည် ပျံသန်းတတ်ကြသည်။
သစ်ပင်တစ်ပင်မှတစ်ပင်သို့ ဆူညံစွာအော်ဟစ်၍ တကောင်နောက် တကောင် လိုက်တတ်သည်။
ခြေတစ်ဖက်စီတွင် ခိုင်မာသန်စွမ်းသော ခြေသည်းလေးခုရှိရာဝယ် ကျေးနှုတ်ညှပ်သဖွယ် နှစ်ခုသည် နောက်သို့၎င်း၊ အခြားနှစ်ခုသည် ရှေ့သို့၎င်း ကုပ်နေသည်။
ဤကဲ့သို့သော အမြီးနှင့် ချွန်ထက် သော ခြေသည်းများကြောင့် သစ်တောက်ငှက်သည် သစ်ပင်တစ်ပင်၏ ပင်စည်တွင်ဖြစ်စေ၊ သစ်ကိုင်းကြီး တွင်ဖြစ်စေ စွဲမြဲစွာ မတ်မတ်ရပ်တည်နေနိုင်ပြီးလျှင် သစ်ပင်၏အခေါက်တွင် တွယ်ကုပ်လျှက် ခုန်ကာ ခုန်ကာဖြင့် တက်ချည်ဆင်းချည် ပြုလုပ်နေတတ်သည်။
ပင်စည်မှအဆင်းတွင် ငှက်ပြာခြောက်များကဲ့သို့ ဦးခေါင်းစောက်ထိုးထား၍ ပြန်ဆင်းလာသည်မဟုတ်ဘဲ အတက်ကဲ့သို့ပင် ဦးခေါင်းအပေါ် ထားပြီးနောက် နောက်ပြန် ခုန်ကာခုန်ကာ ဆင်းတတ်သည်။
ဤသို့ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းမှာ တောင့်တင်းသောအမြီးဖျားကို ထောက်သဖွယ် ထောက်ထားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ရကား ကိုယ်အလေးချိန်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းထားနိုင် လေသည်။
ဤအနေအထားမျိုးဖြင့် တက်ချည် ဆင်းချည် ပြုလုပ်ရင်း ချွန်ထက် မာကျောသော နှုတ်သီးဖြင့် တူသဖွယ် ပင်စည်ကို အတောက်တောက် ထိုးဖောက်လေသည်။
ပင်စည်အတွင်းရှိ သစ်ပိုးများကို ထိပ်တွင် ဆူးရှိသော စေးကပ်နေသည့်လျှာကြီးဖြင့် လိုက်လံရှာဖွေ စားသောက်လေသည်။
သစ်တောက်ငှက်သည် အရွယ်ကိုလိုက်၍ ခေါက်သံပေးတတ်သည်။
သစ်တောက်ငှက်သည် သစ်ပင်၏ ပင်စည်တွင်၎င်း၊ အကိုင်းတွင်၎င်း အပေါက်ဖောက်၍ အသိုက်လုပ်သည်။
အပေါက်ကို အလျားလိုက် ခပ်နက်နက် ဖောက်ထွင်းသွား၏။
ဤသို့ အပေါက်ဖောက်ရင်း တစ်ခါတစ်ရံ သဘာဝအလျောက်ဖြစ်နေသော သစ်ခေါင်းပေါက်များနှင့် တွေ့ရသဖြင့် အသိုက်အဖြစ် အသုံး ပြုလေသည်။
ဥများမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ အပြောက်အစက်မရှိဘဲ အဖြူရောင် တောက်ပလျက် ရှိသည်။
ဥများကို ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်း ဥအုလေ့ရှိသည်။
သစ်တောက်ငှက်သည် ချူချူ ချူချူဟု ကျယ်လောင်စွာ အော်တတ်သော်လည်း အစာစားနေစဉ်တွင် ည့င်းပြောင်းသာယာစွာ အော်တတ်သည်။
တချတ်ချတ်နှင့် ပြတ်တောင်း ပြတ်တောင်း အော်ပြီးနောက် အသံကို မြှင့်၍ ခတ်မြန်မြန် အော်သည်။
တောင်ပေါ်နှင့် တောင်အောက်ရှိတောများတွင် ကျက်စားသည်။
မြေကြီးပေါ်၌သာ ကျက်စားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
များသောအားဖြင့် ရေညှိတက်နေသောသစ်ပင်နှင့် ကျောက်တုံးကြီးများတွင် အစာရှာဖွေသည်။
ပရွက်ဆိတ်များကို နှစ်သက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သစ်တောက်ငှက်များ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်တောက်ငှက် အမျိုးပေါင်းများစွာ ရှိသည့်အနက် အများဆုံးတွေ့ရသော အခြား သစ်တောက်ငှက်မျိုးများမှာ သစ်တောက်ကျား၊ သစ်တောက်နီ၊ သစ်တောက်နက်နှင့် သစ်တောက်ကုပ်ဝါများ ဖြစ်သည်။
သစ်တောက်ကျားသည် အလျား ခြောက်လက်မမှ ခုနစ်လက်မခန့် ရှိ၍ တောင်ခြေနှင့် ကွင်းပြင်များတွင် တွေ့ရသည်။
သစ်တောက်နီသည် အလျား ၁ဝ လက်မရှိသည်။
ကျွန်းတောနှင့် ကွင်းပြင်များ၌ တွေ့ရသည်။
သစ်တောက်နက်သည် အလျား ခြောက်လက်မ ရှိသည်။
ငှက်မသည် ငှက်ဖိုနှင့်တူသော်လည်း ဦးခေါင်းနှင့်နဖူးသည် မည်းနက်နေသည်။
တောင်ခြေနှင့် ကွင်းပြင်များ၌ ကျက်စားသည်။
သစ်တောက်ကုပ်ဝါသည် အလျား ၁၃ လက်မ ရှိသည်။
ငှက်ဖို၏ မေးစေ့နှင့် လည်ပင်းသည် လိမ္မော်ရောင် သန်းနေ၍ ငှက်မတွင် သပြေညိုရောင် ဖြစ်သည်။
သစ်တောက်ငှက်၏ အကူအညီ သစ်တောက်ငှက်သည် သစ်ပင်ဖျက်ပိုးများကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းပေးသဖြင့် လူတို့အတွက် အထူး အကူအညီရပေသည်။
ကျွန်းပင်များအတွင်းသို့ ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်၍ ဖျက်ဆီး စားသောက်နေ တတ်သော ပိုးတစ်မျိုးရှိရာ ထိုပိုးများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းသစ်များ၏ တန်ဖိုးကို များစွာ ယုတ်လျော့စေလေသည်။
သစ်တောက်ငှက်သည် ထိုပိုးများကို အထူးနှစ်သက်ရကား ယင်းတို့ကို လိုက်လံရှာဖွေ စားသောက်ကြသည်။
အကယ်၍ သစ်တောက်ငှက်များသာ မရှိပါက မြန်မာနိုင်ငံ ကျွန်းတောများမှာ ထိုမျှမက ပျက်စီးကြမည် ဖြစ်သည်။
တွေ့ရှိမှု သစ်တောက်ငှက်များသည် မလေးရှားနိုင်ငံမှ ယိုးဒယားနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအထိ ပျံ့နှံ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်တောက်ငှက်များကို ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် ကယားပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းများတွင် အများအပြား တွေ့ရသည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင်လည်း တွေ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:သစ်တောက်ငှက်များ။
ဆာမောင်ခင် (ခရစ် ၁၈၇၂-၁၉၂၄) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဆာဘွဲ့ရသူမှာ မောင်ခင် ဖြစ်သည်။
ဆာမောင်ခင်ကို ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်ရပ် မြေပိုင်ရှင် အမှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်တော်ရမင်း ဦးဘိုးကျော်နှင့် ဒေါ်ကြာနှင်းတို့မှ ခရစ် ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က ရန်ကုန်မြို့ စိန်ပေါကျောင်းတွင် ပညာသင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်ကောလိပ်၌ ဆက်လက် ပညာသင်ယူခဲ့ရာ အက်(ဖ) အေ စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သွားရောက်၍ ဝတ်လုံ အတတ်ကို ဆည်းပူးလေ့လာသည်။
၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် မစ်ဒဲတင်ပယ်မှ ဝတ်လုံစာမေးပွဲကို အောင် မြင်ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာအောင် ဝတ်လုံဘဝနှင့် အသက် မွေးခဲ့သည်။
ထို အတောအတွင်း၌ ရန်ကုန်ကောလိပ်တွင် ဥပဒေကထိက ဆရာ အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ဘူးသည်။
ထို့နောက် အစိုးရ ရှေ့နေချုပ်၏ လက်ထောက်အဖြစ်ဖြင့် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့ စမော်ကော်ရုံးကြီးတွင် တရားသူကြီး အဖြစ်မှ ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူ ဖြစ်လေသည်။
ဆာမောင်ခင်မှာ မြန်မာထဲမှ ထိုရာထူးကို ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူ ဖြစ်လေ သည်။
ထို့နောက် များမကြာမီ တရားသူကြီးအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်၍ ဒုတိယအစိုးရရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေစဉ် ချိကုတ်ခေါ် တရားလွှတ်တော်တွင် မြန်မာထဲမှ ပထမဆုံး တရားဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။
ခရစ် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ချိကုတ်တရားလွှတ်တော်တွင် တရားဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်ချိကုတ်ကို ဟိုက် ကုတ်အဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်လိုက်ရာ ဦးခင်မှာ ဟိုက်ကုတ်တရား ဝန်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်၌ မြန်မာနိုင်ငံကို ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးစံနစ် ပေးအပ်လိုက်သောအခါ ဦးခင်အား ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့လေသည်။
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ကေ၊ စီ၊ အိုင်၊ အီး၊ ခေါ် ဆာဘွဲ့ကို မြန်မာထဲမှ ပထမဆုံး ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူ ဖြစ်ပေသည်။
ဆာမောင်ခင်သည် ၁၉ဝ၁ ခုနှစ်၌ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။
ဇနီးမှာ ရန်ကုန်မြို့ သမာဓိမြို့ဝန် ဦးဖိုး၊ ဒေါ်ဒေါ်ရွက်တို့၏ သမီးကြီး ဒေါ်ခင်သန်းမေ ဖြစ်သည်။
ဒေါ်ခင်သန်းမေမှာ ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာဘုရင် ဗဒုံမင်း(ခေါ်) ဘိုးတော်ဘုရား ဒလမြို့စား မွန်လူမျိုးစစ်ကဲကြီးမောင်ထော်လေး (နောင်အခါ မော်လမြိုင်မြို့ စစ်ကဲ တရားသူကြီး)၏ မြစ်ဖြစ်သည်။
Oung, Kin Thida (2007). A Twentieth Century Burmese Matriarch. Lulu. p. 200. ISBN 9780557102297. ဆာမောင်ခင်နှင့် လေဒီ ခင်တို့တွင် သားတစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ရာ သားမှာ ဝတ်လုံတော်ရဦးမျိုးခင်ဖြစ်၍ သမီးမှာ ဒေါ်ခင်⁠ခင်အေး ဖြစ်သည်။
ဆာ မောင်ခင်သည် ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်ကြီးစောင့်ရှိ အိုးရီးယင့် ကလပ်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်သည့် အပြင် ထိုကလပ်၌ ပထမဆုံးဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်လေသည်။
ရန်ကုန်မြို့ မြင်းပွဲအသင်းကြီးတွင် စတူးဝပ် လူကြီးအဖြစ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းကြီး၌လည်း ထိရောက် စွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက် ကူညီခဲ့လေသည်။
ဆာမောင်ခင်သည် အသားညို၍ အရပ်အမောင်း ကောင်း ပြီးလျှင် ခန့်ညားသော ဥပဓိရုပ်ရှိသည်။
အားလပ်ချိန်တွင် မြင်း စီးခြင်း၊ ပန်းပင်စိုက်ခြင်းများကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
မြင်းပြပွဲ၊ ခွေးပြပွဲနှင့် ပန်းပင်ပြပွဲ ပြိုင်ပွဲများကို ဦးစီးကျင်းပလေ့ ရှိသည်။
ဆာခင်မောင်မှာ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး မဟုတ်ခဲ့သော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးဖက်တွင် တတ်သိကျွမ်းကျင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်၏။
အဂတိလိုက်စားခြင်းမှ ကင်းရှင်းသဖြင့် တရားသူကြီး ကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ကြည်ညိုလေးစားခြင်း ခံရလေသည်။
ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေစဉ် ၁၉၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:မြန်မာ တရားသူကြီးများ Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ။
ခင်ခင်နု (၁၈၉၅ ဝန်းကျင် − ၁၉၄၉) သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ကြည့်မြင်တိုင်၊ စမ်းချောင်း ရှင်စောပုလမ်းတွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၅၃ ခု၌ ဖွားသည်။
အမည်ရင်းမှာ မငွေမြိုင် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အကဝါသနာပါသည်။
အပျိုအရွယ်တွင် အရပ်ယိမ်းများ၌ ပါဝင်ကပြရာ လူအများပင် နှစ်ခြိုက်ကြသည်။
အကကောင်းရုံမက ဇာတ်မူဇာတ်ဟန်လည်း အလွန်ပါလေသည်။
ထိုးထွင်းဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံ သူတစ်ဦးဖြစ်သည့်အလျောက် ဆရာသင်ကြားပြသမျှကို အလွယ်တကူနှင့် နည်းယူ အတုခိုးတတ်သည်။
သီချင်းဆိုလည်း မညံ့။
အလုပ်အကိုင် မေတ္တာ နှင့် သူရာ အောင်မြင်ပြီးနောက် ကျေးတောသူမနု ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးရန် ဇာတ်လိုက်မင်းသမီးအဖြစ် ရွေးချယ်လိုက်သည်။
ကျေးတောသူ မနု ဇာတ်ကားကို အကြောင်းပြု၍ ခင်ခင်နု တွင်လေသည်။
လန်ဒန်အတ်နှင့် တွဲကာ ဇာတ်ကားပေါင်း (၃၀) ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
အသံတိတ်ကားများတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သော ရတနာပုံ တွင် ဇာတ်လမ်းပေါ်ရန် မန္တလေးသို့ သွားကာ အချိန်အတော်ကြာ ရိုက်ကူးရသည်။
ထိုဇာတ်ကားပြီးနောက် မင်းသား မောင်ဘတင့်၊ ဒါရိုက်တာ ဦးတုတ်ကြီးနှင့် ခင်ခင်နုတို့ အတွဲလိုက် နာမည်ကြီးလာသည်။
လန်ဒန်အတ်၌ ၉ နှစ်ခန့် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် နေသူရိန် ဇာတ်ကားကို ရိုက်မည့်ဆဲဆဲတွင် ကုမ္ပဏီမှ ထွက်ခဲ့လေသည်။
ပါဝင်သော ဇာတ်ကားများ +အသံတိတ်ခေါင်းစဉ်ရုံတင်နှစ်ဒါရိုက်တာသရုပ်ဆောင်များထုတ်ဝေသူမှတ်ချက်ကျေးတောသူ မနုမောင်ဘဌေးလန်ဒန်အတ်စိန်ခြူးကြာညောင်လန်ဒန်အတ်ရတနာပုံမောင်ဘတင့်လန်ဒန်အတ်ဗိုလ်ဝမောင်ဘတင့်လန်ဒန်အတ်သားဗိုလ်ဝလန်ဒန်အတ်သမီးဗိုလ်ဝလန်ဒန်အတ်တပြည်သူလန်ဒန်အတ်မေဓာဝီလန်ဒန်အတ်စိန်တလေးလန်ဒန်အတ်ဆုထူးပန်မောင်ဘဌေးလန်ဒန်အတ်သူဌေးမဇမ္ဗူ့မိတ်ဆွေမုဆိုးဘို ရွှေပြည်စိုး ခင်ခင်နုရွှေပြည်စိုး မိသားစုဘဝ မင်းသား မောင်ဘတင့်နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။
နှစ်ဦးစပ်၍ ခင်ခင်နု ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သေးသည်။
သို့သော် ကြာရှည်မခံ။
နောက်ပိုင်း ဘတင့်နှင့် အိမ်ထောင်ကွဲသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၄၉ ခုတွင် အနိစ္စရောက်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ခင်ခင်ရီ(၁၉၁၇-၁၉၉၁)သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကတွင် အသံတိတ်ခေတ်မှစတင် အောင်မြင်ကျော်ကြားလာခဲ့​သော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဖြစ်သည်။
သီချင်းများလည်းသီဆိုခဲ့ရာ ဘင်ဂျိုသာဒွန်း​ရေး၍ ခင်​​မောင်ရင်နှင့် တွဲဖက်သီဆိုခဲ့​သော ကျိုက်ထီးရိုးသီချင်းနှင့် ဒဂုံဆရာတင်​ရေး​ခဲ့သော ​အောင်​စေတီသီချင်းတို့မှာ ထင်ရှားသည်။
ခင်ခင်ရီကို (၁၉၁၇)ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၁)ရက်နေ့တွင် ပဲခူးမြို့၌ အဖဦးဘဟန်၊ အမိဒေါ်အုန်းမေ တို့ကမွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ မအေးကြည်ဖြစ်သည်။
(၁၉၂၉)ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
အမည်ရင်း မအေးကြည်မှ ခင်ခင်ရီသို့ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံးစတင်ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ ရွှေအိမ်စည်နှင့်ပဋိက္ခရားဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီက ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ခင်ခင်ရီပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၁ဝဝ)ကျော်တွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများမှာဣတ္ထိယ၊ သူဇာ၊ ရွှေနှင့်မြ၊ အပျိုစင်နှင့်ကလေးမ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့သည့်ရုပ်ရှင်ကားမှာ ဒါရိုက်တာ ဂန္ထဝင်မောင်ဝိုင်းရိုက်ကူးသောအချစ်ရွာ ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ခင်ခင်ရီသည် ပြည့်စုံရုပ်ရှင်မှ ညတိုက်ပွဲ(ရုပ်ရှင်စုံ)တွင် ရှေးခေတ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းအခန်းတစ်ခန်း၌မင်းသားတင်ငွေနှင့်အတူပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးနှင့်လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ တွင်လည်း တက်ကြွစွာပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထိမ်းအမှတ် နေ့ရက်ကြီးများနှင့်ပတ်သက်သော အခမ်းအနားများအတွက် ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် တက်ကြွစေမည့် တေးသီချင်းများဖြင့်သီဆိုလှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။
အပျော်တမ်းသူနာပြုအဖွဲ့တွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ခင်ခင်ရီ နောက်ဆုံးခဲ့သော ရုပ်သံအစီအစဉ်မှာ (၁၉၉၀) ပြည့်နှစ်က မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်ရှင်သံကြားအတွက် တစ်ဦးတည်းအနေဖြင့်ရော မင်းသားကြီး၊ တေးသံရှင် ဝင်းဦး နှင့်တွဲဖက်၍ပါ သီဆိုသရုပ်ဆောင်သည့် အောင်စေတီသီချင်းဖြစ်သည်။
(၁၉၄၄)ခုနှစ်တွင် စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးရန်နိုင်စိန် (အငြိမ်းစားညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန)နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။
သားသုံးဦးနှင့်သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး ခင်ခင်ရီသည် (၁၉၉၁)ခုနှစ် မတ်လ(၂)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်(၁၉၉၂) ကိုးကား Category: မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင်များ Category: မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆို​တော်များ ကိုးကား သားဖြစ်သူမောင်နန္ဒဝင်းနိုင်၏ ကိုယ်တိုင်ပြောပြချက် Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ခင်ဆုံ (မင်းကြီးကတော်) (ခရစ် ၁၇၉၀ - ၁၈၆၀ ခန့်)သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထင်ရှားသော မြန်မာအမျိုးသမီး စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် မြေထဲဝန်၏သမီး ဖြစ်သည်။
ဘကြီးတော်မင်း (စစ်ကိုင်းမင်း) လက်ထက်တွင် ကဗျာလင်္ကာများကို ဖွဲ့ဆိုသဖြင့် ထင်ရှားသည်။
ခင်ဆုံသည် မြဝတီမင်းကြီးနှင့် ခေတ်ပြိုင်စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက် ဇလွန်မြို့စား ရွှေလှံဗိုလ်နှင့်လက်ထက်ခဲ့ရာ 'ရွှေလှံဗိုလ် ကတော်ခင်ဆုံ' အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်တွင် ရွှေလှံဗိုလ်သည် ကောင်းတုံဝန်ကြီးဖြစ်လာရာ'မင်းကြီးကတော်ခင်ဆုံ' အဖြစ် ဆက်လက် ထင်ရှားသည်။
နောင်တွင် ကွပ်ရွာကို စားရသဖြင့် ' ကွပ်ရွာစား မင်းကြီးကတော်ခင်ဆုံ' အဖြစ် ထင်ရှား၏။
ခင်ဆုံသည် ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်မှစ၍ ရွှေဘိုမင်း (သာယာဝတီမင်း)၊ ပုဂံမင်းနှင့် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တော်များတိုင် ကဗျာလင်္ကာများ ရေးဖွဲ့သည်။
ခင်ဆုံ၏ ကဗျာဂီတတွင် သီချင်းခန့်ပတ်ပျိုး၊ တေးထပ်၊ သဖြန်ဒွေးချိုး၊ လေးဆစ်သဖြန် စသည်တို့ပါဝင်သည်။
ပန်းပျိုးသီချင်းများကို ရေးသားခြင်းဖြင့် ခင်ဆုံသည် တူရိယာ ဂီတဘက်တွင် နှံ့စပ်ကျွမ်းကျင်ကြောင်း သိရသည်။
ခင်ဆုံ၏ ကဗျာများတွင် နက်နဲသော ပါဠိဝေါဟာရများကို သုံးစွဲထားသဖြင့် ပါဠိကျမ်းဂန် တတ်မြောက်ကြောင်းကိုလည်း သိသာသည်။
အဖွဲ့အနွဲ့ ယဉ်ကျေး၍ နန်းမူနန်းဟန်ပါသည်။
တင်စားဖွဲ့နွဲ့ပုံများကို တွေ့မြင်ရသဖြင့် စိတ်ကူးထက်မြက်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
ခင်ပွန်းသည် ကောင်းတုံမင်းကြီးမှာ စောစီးစွာ ကွယ်လွန်သော်လည်း ခင်ဆုံသည် နောက်အိမ်ထောင်မပြုဘဲနေခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာဆိုတော်များ။
ဗဟန်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကမာရွတ်ခရိုင်အတွင်း ပါဝင်သည်။
ဗဟန်းသည် အဝါရောင်ရှိသောမြေကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဆို၏။
ရှေးအခါက ဗဟန်းအရပ်သည် ကန့်ထွက်ရာဒေသ ဖြစ်ဟန်တူသည်။
ဗဟန်းရပ်သည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလအထိ တောတောင်ထူထပ်ရာအရပ် ဖြစ်သည်။
စာဆိုတော် စလေဦးပုညကပင် "ဗဟန်းသွားတောလား" ဟူ၍ ရေးဖွဲ့ခဲ့ဖူးသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ စုစုပေါင်းရပ်ကွက် (၂၂)ခု ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
မြောက်ဘက်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်နှင့် ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကမာရွတ်မြို့နယ်နှင့် စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တာမွေမြို့နယ်တို့ တည်ရှိပြီး တောင်အရပ်တွင် ဒဂုံမြို့နယ်နှင့် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ် တည်ရှိသည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၂၁)ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ဖော်ပြပါဇယားမှာ ဗဟန်းမြို့နယ်၏ ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများဖြစ်သည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက်ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ပြတိုက် ပြတိုက် ၂၅ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းသွယ် ခြောက်ထပ်ကြီးဘုရား ဘုရား ရွှေဂုံတိုင်လမ်းမ ငါးထပ်ကြီးဘုရား ဘုရား ရွှေဂုံတိုင်လမ်းမ တိုင်းရင်းဆေးရုံ ဆေးရုံ ငါးထပ် ကြီးဘုရားလမ်း(ကင်းဘဲလမ်း) ဓမ္မဇောတိ တရားစခန်း ငါးထပ် ကြီးဘုရားလမ်း(ကင်းဘဲလမ်း) ဗဟန်းအမျိုးသမီးဆေးရုံ ဆေးရုံ ငါးထပ် ကြီးဘုရားလမ်း(ကင်းဘဲလမ်း) (ယခင်)ဒေါ်ခင်ကြည်ဆေးရုံ အကိုးအကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ယနေ့လူတို့ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားရာ ဖြစ်သည့်ကာလ တစ်နည်းအားဖြင့် ခေတ်လူသားတို့၏ အစကာလ ဖြစ်သော လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ မှ ၂၅,၀၀၀ ကာလအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် ခေတ်ကို ကျောက်ခေတ်သစ် (သို့မဟုတ်) ပါလီယိုလစ်သစ် ခေတ် (Paleolithic Age)ဟု ပညာရှင်တို့က သတ်မှတ်ကြသည်။
ထိုကာလမှ ယနေ့တိုင်ဆင်းသက် ပေါက်ဖွားသော လူတို့ကို ဟိုမိုစပီးယန်းဟု ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ကြသည်။
ဟိုမို ဆိုသည်မှာ လူ ဖြစ်ပြီး၊ စပီးယန်း မှာ အသိဉာဏ်ရှိသော ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။