kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သီဟဇော = ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ရဲရင့်စွာ ထွက်သွားခြင်း။
ဗျဂ္ဃဇာ = ကျားကဲ့သို့ နောက်ဆုတ်ရှေ့တက်ပြုလုပ်ခြင်း။
အထက်ဇဋာ = အထက်ဇဋာ၊ ကောင်းကင်။
ဗဟုဿုတာ = အကြားအမြင် ဗဟုသုတ။
မနုသီလူ့ရွာ = မနုဿလူ့ရွာ။
ရတက် = စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု။
ခမာ = ကျန်းခံ့သာခြင်း။
အသကဇတာ = အသက်ကိုညွှန်ပြသည့် ဇာတာ။
ရွှေဇဝါ = ရွှေဖြင့်လှပစွာ မွမ်းမံထားသော အရာ။
Museum display of shoes ဖိနပ် သည် လမ်းလျှောက်နေစဉ် သက်တောင့်သက်သာရှိစေရန်နှင့် အခြားလုပ်ငန်းကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဝတ်ဆင်ရသည့် အဝတ်အစားဟုဆိုနိုင်သည်။
ဖိနပ်များကို အချို့က ဖက်ရှင်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ဖိနပ်ဒီဇိုင်းများသည် ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံ၊ အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသည်။
ရိုးရာဓလေ့အရ ဖိနပ်များကို သားရေ၊ သစ်သားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသော်လည်း ၂၀၁၀-ခုနှစ်များမှစ၍ ရာဘာ၊ ပလစ်စတစ်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
ရိုးရှင်းသော ဖိနပ်တစ်ရံသည် ကုန်ကျစရိတ် မများပေ။
သို့သော် ဖက်ရှင်ဆန်သော ဖိနပ်များမှာ တစ်ရံလျင် ဒေါ်လာ ရာထောင်ချီကာ တန်ကြေးရှိသည်။
ကျွန်းချောင်း ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ သည် ပုဂံမြို့ တစ်ဘက်ကမ်း ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ဆောက်ထားသော စက်ရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်တွင် ပါဝင်ပေသည်။
ကျပ်သိန်း (၁၃၂၈)သိန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားရသော စက်ရုံကြီး ဖြစ်သည်။
၎င်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေထဲတွင် နိုင်ငံခြားငွေ (၈၉၃)သိန်း လည်းပါဝင်သည်။
ကျွန်းချောင်းဓာတ်မြေဩဇာ စက်ရုံကြီးမှာ ဧရာဝတီမြစ်နံဘေး မြန်မာ့ရေနံမြေ ဒေသတွင် တည်ဆောက်ထားခြင်းကြောင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိကလိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းများကို အလွယ်တကူ လုံလုံလောက်လောက်ရရှိနိုင်ပေသည်။
ကုန်ကြမ်းများမှာ ရေနံကြောတစ်ဝိုက်မှ ရယူနိုင်သော သဘာဝဓာတ်ငွေ့များ၊ ရေနွေးငွေ့အတွက် ဧရာဝတီမြစ်ရေများ၊ ကောင်းကင်ထက်မှ လေများဖြစ်လေသည်။
ထိုသဘာဝကုန်ကြမ်းများကို ခေတ်မှီစက်ရုံကြီးမှ ဓာတ်မြေဩဇာများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဓာတ်မြေဩဇာဆိုသည်မှာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ဓာတ်ပေါင်းပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ လေဓာတ်၊ ရေဓာတ်၊ အပူဓာတ်တို့ကို သိပ္ပံနည်းအရ ပေါင်းစပ်ပေးလိုက်သောအခါ သာကူစေ့သဏ္ဌာန် မြေဩဇာအလုံးကလေးများ ဘဝသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းကို ယူရီးယား (သို့) ပုလဲဓာတ်မြေဩဇာဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ပုလဲဓာတ်မြေဩဇာတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ် ၄၆% ပါဝင်သည်။
ထို့ကြောင့် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ် ၀.၁၃% သာပါဝင်သော နောက်ချေးထက် အဆပေါင်းများစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်သည်။
ပုလဲဓာတ်မြေဩဇာသည် စပါး၊ ဂျုံနှင့် ဂုံလျှော်စိုက်ပျိုးရာတွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ကျွန်းချောင်းဓာတ်မြေဩဇာ စက်ရုံကြီးသည် (၂၃၀)ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
တစ်နေ့လျှင် ဓာတ်မြေဩဇာ တန်ချိန် ၂၀၇-တန်ကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ပေသည်။
၁၉၇၃-ခုနှစ်၊ နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် ပြည်ပသို့ တန်ချိန် ၁၀၃၆၀-တန် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပေသည်။
လွင်မောင်၊ မှတ်တမ်းသမိုင်း ပဲခူး မကွေးတိုင်း၊ ၁၉၇၅-ခု၊ဇူလိုင်လ၊ စာ-၂၈၉/၂၉၀ ကိုးကား Category:ဓာတ်မြေဩဇာ ကုမ္ပဏီများ Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး။
ထောင်စုနှစ် ဆိုသည်မှာ လက်တင်ဘာသာအားဖြင့် mille ဟူသောစကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ နှင့် ညီမျှသည်။
သို့သော်လည်း တခါတရံ၌ ထောင်စုနှစ်သည် ရေတွက်သည့် စမှတ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ၁၀၅၀ စသည်ဖြင့် ဖြစ်နိုင်လေသည်။
နက္ခတ္တဆိုင်ရာ နှစ်ရေတွက်နည်းစနစ်တွင် ဂဏန်းသုည ၀ ဖြင့်စတင်လေသည်။
ထို့ကြောင့် ထောင်စုနှစ်သည် x၀၀၀ ဖြင့်စတင်ပြီး x၉၉၉ တွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ထောင်စုနှစ်အသစ်နှင့်ပတ်သက်၍ အငြားပွားမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
နီတိကျမ်းလာ သံချိုကဗျာ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ၁၂၂၅ ခုနှစ်လောက်တွင် ဦးကျော်လှ မန္တလေးမြို့သို့ရောက်လာကာ အချို့သော သဘင်သည်များက တောသားအကောင်လေး ဘာစာရေးတတ်မှာလဲ မင်းတို့ တောအရပ်ကိုသာ ပြန်၍ ပြေးပြီး သင့်သလို အသက်မွေးချေ။
မြို့ကြီးပြကြီးများ၌ ကပြရန်မှာ အလွန်ဝန်လေးခက်ခဲကြောင်း ပြောဆိုကြသဖြင့် တောသားမြို့သား ကြီးသည်ငယ်သည်မှာ ပဓာနမဟုတ်၊ ပညာသာ ပဓာန ဖြစ်ကြောင်းကို ချက်ချင်းဖွဲ့ဆိုသော သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။
နီတိကျမ်းလာ သံချိုကဗျာ ဌာနေဌာနေနှင့် ပဏ္ဍိတေမရှိကြောင်း၊ ထုံးဟောင်းပါဌ်တော်တန်းခဲ့မယ် ကျမ်းနီတိ စာအလာ။
ဝနေနော် ဝနေပြောသော်လဲ၊ တောဆိုလျှင် မည်ကာပ၊ ပဏ္ဍုတေ စန္ဒကူးပေါက်ဘူးဗျ ဧကန်သာ။
ကျေးတောနေမြစ်နား၊ မြို့သားပင်ဖြစ်လေပြီးသော်လဲ၊ ကြီးသူနှင့် ငယ်သူမှာ ပညာသာ အကြောင်း။
သိန်းဒေဝန်း ကာမိန်းတို့ ယင်းအပေါ်၊ မင်းမဟော်ထုံးကဲ့သို့၊ နိဂုံးရွာသိန်က သုခမိန်ဂုဏ်၊ ရောင်လွန်းသော်ကြောင့်၊ ခုထက်တိုင် ဇမ္ဗုကျွန်းမှာ၊ ထွန်းရစ်စကောင်း။
ပဏ္ဍုတေ = လောကနီတိကျမ်း အဆိုရဆိုလျှင် ပဗ္ဗတေဟု ရှိသင့်သည်။
right|thumb ဂျွန်ဝိန်းသည် ဟောလိဝုဒ် ရုပ်ရှင်လောကတွင် လူသိအများဆုံး၊ မိတ်ဆွေအများဆုံး၊ လေးစားသူ အများဆုံး မင်းသားကြီး ဖြစ်သည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် ရုပ်ရှင်သက် အနှစ်လေးဆယ်ရှိ၍ ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်များမှာ နှစ်ရာကျော်ခန့် ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
ထိုနှစ်ရာကျော်ခန့် ရုပ်ရှင်များသည်လည်း စစ်နှင့် ကောင်းဘွိုင်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကြမ်းများသာ ဖြစ်ပေသည်။
ဇာတ်ကြမ်းကားများ ရိုက်ကူးနိုင်ရန် သူ့ဘဝသည် စတန့်မင်းသားဘဝမှ စတင်လာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဂျွန်ဝိန်း၏ ငယ်နာမည်မှာ မာရီအွန်မီးချေး(လ်)မော်ဂန် ဖြစ်သည်။
ဂျွန်ဝိန်း(မော်ဂန်) ငါးနှစ်သားအရွယ်မှာပင် သူ၏ မိသားစု ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
သူတို့မိသားစုသည် စတိုးဆိုင် တစ်ဆိုင်ဖွင့်လှစ်၍ စားသောက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ဂျွန်ဝိန်းသည် ပညာသင်ကြားရာ တောင်ပိုင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
အားကစား ဝါသနာပါသူဖြစ်ရာ မကြာမီမှာပင် တောင်ပိုင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ် ဘောလုံးအသင်းတွင် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘောလုံးသမားဖြစ်လာခြင်းပင်လျှင် ဟောလိဝုဒ်နယ်ရောက်ရှိရန် ဖန်တီးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘောလုံးကစားရင်းမှာပင် ဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဖို့နှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ထိုစဉ်က ဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဖို့မှာ နာမည်ကျော် ဒါရိုက်တာတစ်ဦးအဖြစ် ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။
ဂျွန်ဝိန်းမှာမူ အလုပ်လက်မဲ့ အခြေအနေတွင်ပင် ရှိနေသေးသည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် သူငယ်ချင်းလည်း သူငယ်ချင်း ဆရာလည်း ဆရာဖြစ်သော ဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဖို့၏ အကူအညီဖြင့် နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေးရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် အလုပ်စတင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အနှိမ်ခံနှင့် အပယ်ခံဘဝဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ တောက်တိုမယ်ရ အလုပ်မှန်သမျှ အကုန်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။
မှန်ထိုး၊ ကင်မရာထမ်း အားလုံးလုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။
ရုပ်ရှင်ပိတ်ကားပေါ်တွင် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မပါဝင်ခဲ့ရသေးပေ။
စတန့်မင်းသား ၁၉၂၇-ခုနှစ်အတွင်း နေ့တစ်နေ့တွင် ဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဖို့သည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတစ်ကား ရိုက်ကူးရာ ကမ်းစပ်တွင် သောင်တင်နေသော သင်္ဘောကြီးပေါ်မှ လှိုင်းထန်သော ပင်လယ်အတွင်းသို့ မင်းသားဖြစ်သူ ဒိုင်ဗင်ထိုးချခန်း ပါဝင်လေသည်။
ဟောလိဝုဒ်ထုံးစံအတိုင်းပင် ဤအခန်းကို မင်းသားကိုယ်စား စတန့်မင်းသားများ လုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် လှိုင်းမှာ ပြင်းထန်လွန်းလှသဖြင့် မည်သည့် စတန့်သမားမှ မလုပ်ရဲကြပေ။
အားလုံးငြင်းဆိုကြသည်။
(ထိုစဉ်က ကြီးကျယ်ခန်းနားသော ဆက်တင်ကြီးများ မရှိပေ၊ တကယ့် ပင်လယ်အတွင်း သွားရောက်ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်သည်။
) ဒါရိုက်တာဂျွန်ဖို့ အခက်တွေ့နေတော့သည်။
ထိုစဉ် တောက်တိုမယ်ရ ခိုင်းရန်ပါလာသော ဂျွန်ဝိန်းက "ကျွန်တော် လုပ်ပါရစေ" ဟု ဂျွန်ဖို့ထံ ခွင့်ပန်ခဲ့လေသည်။
ဂျွန်ဖို့သည် ခေတ္တစဉ်းစားနေပြီးနောက် "မင်း လုပ်ရဲရင် လုပ်ကွာ" ဟု ဝမ်းသာအားရ ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် ထိုအခန်းကို လှလှပပ ကြွကြွရွရွ လုပ်ဆောင်ပြသွားခဲ့ပေသည်။
ဘေးရန်ကင်းစွာ ကမ်းပေါ်ပြန်ရောက်သည်နှင့် ဂျွန်ဖို့သည် ဂျွန်ဝိန်းကို ဝမ်းသာအားရ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်၍ "မင်း တစ်နေ့ ကံကောင်းလာပါလိမ့်မယ်"ဟု ပြောကြားခဲ့လေသည်။
ဤနည်းဖြင့် ဂျွန်ဝိန်းသည် စတန့်မင်းသား ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသား ဂျွန်ဝိန်းသည် နှစ်နှစ်ခန့် စတန့်မင်းသား လုပ်ခဲ့ရာ အကြမ်းဟူသမျှ မည်သူမျှ မလုပ်ရဲသော အလုပ်များကို ရွေး၍ စွမ်းစွမ်းတမံ လုပ်ဆောင်ခဲ့လေသည်။
မင်းသားဖြစ်လိုလှသော်လည်း တင်ပေးမည့်သူ မရှိ၍ မင်းသားမဖြစ်ခဲ့ရှာပေ။
သို့သော် မကြာမီမှာပင် ရိုက်ကူးလျက်ရှိသော ရုပ်ရှင်တစ်ခုမှ မင်းသားတစ်ယောက် အကြောင်းမညီညွတ်၍ မရိုက်ဖြစ်ရာ ကုမ္ပဏီမှ ဂျွန်ဝိန်းကို မင်းသားတင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဇာတ်ကားအမည်မှာ The Big Trail ဖြစ်သည်။
ဂျွန်ဝိန်း၏ ပထမဦးဆုံး ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုရုပ်ရှင်သည် အောင်မြင်သင့်သလောက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ထို့ကြောင့် ရုပ်ရှင်တစ်ကားတည်းနှင့် နာမည်တိမ်မြုပ်သွားမလို ဖြစ်ခဲ့တော့သည်။
အောင်မြင်သော ရုပ်ရှင်မင်းသားအဖြစ် တက်လှမ်းရန် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားနေသော အခါသမယမှာပင် ဂျွန်ဝိန်းသည် ချစ်စဖွယ်အမျိုးသမီးကလေး ဂျိုးဇက်ဗင်းနှင့် မေတ္တာသက်ဝင်ကာ ၁၉၃၃-ခုနှစ်၌ လက်ထပ်ခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်သက် ၁၃-နှစ် ကြာခဲ့လေသည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် ကိုယ်နည်းကိုယ့်ဟန်ဖြင့် မင်းသားဖြစ်ရန် ကျိုးပမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဖို့နှင့် အလွန်ရင်းနှီးသော်လည်း တကြိမ်တစ်ခါမျှ သူ့အတွက်နေရာပေးရန် မပြောကြားခဲ့ပေ။
ဂျွန်ဖို့သည်လည်း သူ့ကို အကူအညီပေးခဲ့သော ဂျွန်ဝိန်းကို မမေ့ပေ။
တစ်နေ့ ဂျွန်ဝိန်း ဘားထဲတွင် ထိုင်နေစဉ် ဂျွန်ဖို့၏ သမီးရောက်လာသည်။
"ဖေဖေက ရှင့်ကို တွေ့ချင်တယ်တဲ့" ဟု ဂျွန်ဝိန်းကို ပြောသည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် ဘုမသိ ဘမသိဖြင့် ဂျွန်ဖို့ထံ သွားရောက်ခဲ့ရသည်။
ဂျွန်ဖို့သည် သူ့ရှေ့တွင် ရပ်နေသော လူထွားကြီး ဂျွန်ဝိန်းကို စိုက်ကြည့်နေသည်။
ပြီးနောက် အရပ် ၆'၄" မြင့်သော ဂျွန်ဝိန်းကို "မင်း Stageeoach မှာ မင်းသားလုပ်တော့"ဟု ပြောလိုက်လေသည်။
ထိုရုပ်ရှင်တွင် ဂျွန်ဝိန်းသည် ဖခင်ကို သတ်သွားသော လူသတ်သမားကို ရှာဖွေမည့် မဟုတ်မခံ ဇတ်ဇတ်ကြဲ ရမ်ဂိုကစ်(ဒ) အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရလေသည်။
Stageeoach ရုပ်ရှင်သည် ဟောလိဝုဒ်ရုပ်ရှင်လောက၌ ကောင်းမွန်သေသပ်သော ကောင်းဘွိုင်းရုပ်ရှင်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။
ဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဖို့အတွက်လည်း ရုပ်ရှင်မှတ်တိုင် တစ်ခုဖြစ်သည်။
မင်းသားဂျွန်ဝိန်းအတွက်လည်း မေ့မရသော အောင်မြင်မှု မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် ထိုကားဖြင့် ကျော်ကြားသော မင်းသားတစ်လက် ဖြစ်ခဲ့တော့သည်။
ခုနှစ်ကား ၁၉၃၉-ခုနှစ် ဖြစ်သည်။
အိမ်ထောင်ရေး ၁၉၄၅-ခုနှစ်တွင် ၁၃-နှစ် ပေါင်းသင်းလာခဲ့သော ဂျိုးဇက်ဗင်းနှင့် ကွာရှင်းခဲ့သည်။
၎င်းနှင့် ရင်သွေးလေးယောက်ရခဲ့ရာ မိုက်ကယ်၊ တိုနီ၊ ပတ်ထရိတ်နှင့် မာလန်ဒါတို့ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၄၆-ခုနှစ်တွင် မက်ဆီကင် မင်းသမီးချော ချီတာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြန်သည်။
ချီတာ၏ နာမည်အရှည်မှာ အက်(စ်)ပါရပ်စာဘားဖြစ်၍ ဆိုရှယ်အလွန်ကျသူဖြစ်ရာ ဂျွန်ဝိန်းနှင့် ကြာရှည်မမြဲခဲ့ပေ။
၁၉၅၀-ပြည့်နှစ်သည် ဂျွန်ဝိန်းအတွက် အထွတ်အထိပ်သို့ ပို့ပေးသော နှစ်ဖြစ်ပေသည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် Red River ဟူသော ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။
ထိုရုပ်ရှင်သည် Mutiny on the Bounty ဇာတ်ကားကိုမှီး၍ ကောင်းဘွိုင်အသွင် ရိုက်ကူးခြင်းဖြစ်သည်။
ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရသော အခန်းကို ပိုင်နိုင်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် နာမည်ကြီးပြန်တော့သည်။
ထိုနှစ်အတွင်း ရေပန်းအစားဆုံး၊ လူကြိုက်အများဆုံး ရွေးချယ်ရာ နံပါတ်(၁)နေရာကို ဂျွန်ဝိန်းရရှိလေသည်။
ထိုနှစ်မှစ၍ လက်ရွေးစင် ဆယ်ဦးတွင် နှစ်စဉ်ပါဝင်ရာ အနှစ်နှစ်ဆယ်အထိ ဖြစ်သည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် ရုပ်ရှင်တွင် အထွတ်အထိပ်ရောက်၍ ဝမ်းသာရသော်လည်း အိမ်ထောင်ရေးကား စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ဂျွန်ဝိန်းသည် နာမည်ကြီးစဖြစ်၍ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ လက်မလည်အောင် ရိုက်ကူးနေရသည် ဖြစ်ရာ အိမ်တွင် မရှိသည်က များသည်။
တစ်နေ့ သူရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရာမှ ခပ်စောစော အိမ်ပြန်လာသည်။
သို့သော် အိမ်ရောက်သောအခါ မြင်ရသော မြင်ကွင်းသည် သူ့ကို အပန်းမပြေစေပါ။
သူ့မျက်လုံးများပြာ၍ တစ်ကိုယ်လုံး တဆတ်ဆတ်တုန်ကာ ရင်ဝမီးစနှင့် ထိုးသည့်နှယ် ခံစားရသည်။
သူ့ဇနီး ချီတာသည် နီကီဟဲလ်တန် ဆိုသူနှင့် အလွန်ရင်းနှီးစွာ တွေ့ခဲ့ရသောကြောင့် ဖြစ်၏။
(နီကီသည် လစ်တေလာ၏ ပထမခင်ပွန်းဖြစ်သည်။
) ပထမ ဂျွန်ဝိန်းသည် နှစ်ဦးစလုံးကို ချက်ချင်းသတ်ရန် ကြံရွယ်လိုက်သေးသည်။
သို့သော် ဒေါသကို ဖြေလျော့ခဲ့သည်။
သူသည် ချီတာနှင့် ကွာရှင်း၍ ၁၉၅၄-ခုနှစ်တွင် ချစ်စဖွယ် အမျိုးသမီးကလေး ပီတာပဲလ်တီနှင့် တတိယအကြိမ် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ပီတာသည် ဂျွန်ဝိန်းထက် ၂၆-နှစ်ခန့် ငယ်သည်။
သူမနှင့် ပေါင်းသင်းလျှက် ရင်သွေး သုံးယောက် ရရှိခဲ့သည်။
ကိုရင်မော်၊ ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ၊ စာ-၁၂ ကိုးကား။
ဂိုဏ်းလှပ်လို့ကွင်း ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ဂိုဏ်းလှပ်လို့ကွင်း စိုင်ဝေလာ တေဇာထက်ပါဘိ၊ ခွာခွက်ရေရွှေဖလားနှင့်၊ ငွေနားမွန်ကျူချွန်လှီးလေသို့၊ နှုတ်သီးမှာ ရွှေတာဖုံးပါလို့၊ မျက်လုံးဝယ် ကြွက်ဂယ်လောင်းနှင့်၊ ခေါင်းရေဆုတ် ရွှေယုန်နှယ်။
နာနှစ်စုံကြာအုံပွင့်ကဲ့သို့၊ မြုံနှင့်ရင်တင်ကျဖီးလို့၊ အမြီးဆံနှုန်းပြိုင်ဆရင်ဖြင့်၊ အုန်းခိုင်ကျဘွယ်။
စက်ပဒေါင်းကဲ့သို့၊ လက်ကောင်းပုံမောင်းအုံက ပွေ့ပါလို့၊ ခေါင်းရှေ့မှာ ပွေကာရှုပ်ကရော့၊ ပလုပ်တုတ် ပုံတောင် နှက်လေသို့၊ လေးဘက်ကျခြေလှမ်းကျယ်၊ မန်းနယ်ထိပြိုင်ဘက်ကင်း။
တိုက်အလုံး ရိုက်ချုန်းကာ အာကာခြုံလို့၊ သမ္ဘာဟုန်အခြေပြောင်တဲ့၊ ရွှေတောင်ပိုင် မောင်မောင်ဆင့်၏၊ ဖဲပွင့်ညိုကျောက်ပတ္တမြားကဲ့သို့၊ မြှောက်စားတင် အရင်မြင်းနှင့်၊ ရထားတွင် ထပ်ကာသွင်းရလျှင်၊ နတ်နင်းသည့် အဿဓိုရ်ကဲ့သို့၊ မြမြင့်မိုရ်ဘွေအာလိန် နှင့်၊ တာဝတိန် ဘုံစဉ်ထိစေထဲ့၊ နေမိကျော် ဆယ်စောင်ဇာတ်ကယ်နှင့်၊ နှိုင်းစာနာ မတိုင်းတာအပ်မည်ကြောင့်၊ ဂိုဏ်းလှပ်လို့ကွင်း။
စိုင်ဝေလာ = မြင်းကိုခေါ်သော အမျိုးအမည်စကား။
ကျူချွန် = ကျူဝါး၏ အရွက်ချွန်။
ပလုပ်တုတ် = ဆိုင်းထဲတွင်ရှိသည့် ဗျောတီးရာတွင် သုံးသောဗုံငယ်။
ပုံတောင် = သားရေဖြင့် ကြက်ထားသည့် နှစ်ဖက်ပိတ်ဗုံရှည်။
အဿဓိုရ် = တိမ်ညွန့်သို့ ပျံသည့်မြင်းမျိုး။
အာလိန် = မြင့်မိုရ်တောင်ကို တက်သော အာလိန်ငါးဆင့်။
အတင့်ရဲမလာနှင့် ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ အတင့်ရဲမလာနှင့် ဥပဒေအရင်ဆင့်ပုံက၊ ပင်မြင့်မှာ ထန်းရည်တက်သူတို့၊ တခွက်ရည် တပြူပြူ၊ တမြူလောက်ကသာဖြင့်၊ ထန်းဆရာ ဝမ်းစာလောက်စေတော့၊ ဖမ်းမှုပေါက်ပြစ်မရှာ။
မကုန်နိုင်ဘုံဆိုင် ခင်းရာက၊ တပုလင်းငယ် တလမယ်လောက်ငဲ့ပြင်၊ အများလူတကာ တဖလားသာလို့ မသောက်စေနှင့်၊ စားသောက်ပုံယစ်ကာမူးလို့ ဟစ်ကျူးကျော်လွန် အောင်ဆဲရင်ဖြင့်၊ ထောင်ထဲဝယ် ခေါင်းတုံးဆံပင်ဖြတ်မတဲ့၊ ရုံးနောက်ထပ်စာ။
ရွှေထန်းဖို ရည်ချိုတဲခဲ့လို့၊ ထိုပွဲမှာ အသဲညှာက ပွက်ချည်ထင့်၊ လဲရက်နှင့် သူ့ခမြာ၊ ရှုစရာမကောင်း။
နတ်မင်းရွာ တာဝတိန်က၊ အသူရိန် ရှင်နတ်ကြမ်းကဲ့သို့၊ ဗိုလ်သန်းအုပ်ရက်သားနဲ့၊ လက်ကြားကို ယိုမကျတန်ုဘု၊ ငိုရအောင် ဒုတ်ဒဏ်ပေးသည့်ပြင်၊ ရန်ပြေကာ မကြေအေးရင်၊ ခွေးသေကို ဠင်းတဆွဲသည့်နှယ်၊ မူးသူကို ဒူးကူလို့ တဲမည်ကြောင့်၊ ဝင့်စရာ အတင့်လာလို့ မရဲကြနှင့် ပွဲကြည့်အပေါင်း။
ဘုံဆိုင် = ထန်းရည်အရက် ရောင်းသောဆိုင်။
စတီဖင် ချောင် (, Chow Sing-Chi ၁၉၆၂ ဇွန် ၂၂) သည် ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာနှင့် ဟာသ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဖြစ်ပြီး တရုတ် နိုင်ငံရေးအကြံပေးတစ်ယောက်လည်း ဖြစ်သည်။
Stephen Chow's role as political adviser sees rocky start - People's Daily Online ချောင်သည် TVB ရုပ်သံလွှင့်ဌာနတွင် ဧည်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၈၂ တွင် TVB ရုပ်ရှင်သင်တန်းကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။
430 Space Shuttle ဟူသော ကလေးပညာပေး တီဗီအစီစဉ်တွင် အောင်မြင်မှု ရလာခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Final Justice ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားရုပ်ရှင်ဆု Golden Horse Award ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Shaolin Soccer ကဲ့သို့သော ဟာသဇာတ်ကားများဖြင့် ချောင်သည် နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။
ယင်းဇာတ်ကားတွင် ချောင်သည် ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ ၆၀ မီလီယံကျော် အမြတ်အစွန်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် တရုတ်ပြည်မမှ ချောင်၏ ရုပ်ရှင်များအား သတိပေးသည်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်ထုတ် သူ၏ A Chinese Odyssey ရုပ်ရှင်ကားသည် တရုတ်ပြည်မတွင် ပိတ်ပင်တားဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း ဟောင်ကောင်တွင်မူ စတီဖင် ချောင်သည် စံပြရုပ်ရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့လေသည်။
တင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါ ( သို့မဟုတ် pelvic inflammatory disorder, အတိုကောက် PID)ဆိုသည်မှာ သားအိမ် (uterus)၊ သားအိမ်ပြွန် (fallopian tubes)၊ မျိုးဥအိမ် (ovaries) စသော အမျိုးသမီးမျိုးပွားအင်္ဂါ (female reproductive system) အပေါ်ပိုင်းနှင့် တင်ပါးဆုံရိုး အတွင်းတွင် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။
ဤရောဂါသည် အများအားဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာပြလေ့မရှိပါ။
အကယ်၍ ရောဂါလက္ခဏာပေါ်လာပါက ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းနာကျဉ်ခြင်း၊ မိန်းမကိုယ်မှအရည်အချွဲဆင်းခြင်း (vaginal discharge)၊ ကိုယ်ပူချိန်တက်ခြင်း၊ ဆီးသွားလျှင် ပူလောင်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံရာတွင် နာကျဉ်ခြင်းနှင့် ရာသီမမှန်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။
ဆေးဝါးကုသမှုမခံယူပါက ကလေးမရခြင်း၊ သားအိမ်ပြင်ပတွင်သန္ဓေတည်ခြင်း (ectopic pregnancy)၊ ရေရှည်တင်ပါဆုံးရိုးအတွင်းနာကျဉ်ခြင်းနှင့် ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ခြင်းစသည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ ဖြစ်တတ်သည်။
တင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါသည် သားအိမ်လမ်းကြောင်း (vagina)နှင့် သားအိမ်ခေါင်း (cervix)ကို ဘက်တီးရီးယားရောဂါပိုးကူးစက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။
ရောဂါဖြစ်ပွားသူ (၇၅)မှ (၉၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် နိုင်စီးရီးယား ဂနိုရီရေး(Neisseria gonorrhoeae) သို့မဟုတ် ကလမ်မိုင်းဒီးယား ထရာခိုမတစ်စ် (Chlamydia trachomatis) ရောဂါပိုးများကြောင့် ဖြစ်သည်။
များသောအားဖြင့် ရောဂါပိုးအများအပြား ရောနှော၍လည်း ဖြစ်တတ်သည်။
ကလမ်မိုင်းဒီးယားပိုးကြောင့်ဖြစ်သော ဆေးကုသမှုမခံယူသည့် (၁၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ဂနိုရီးယားပိုးကြောင့်ဖြစ်သော (၄၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် တင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါဖြစ်တတ်သည်။
လူအများအပြားနှင့် လိင်ဆက်ဆံသူများနှင့် ဆေးစွဲနေသူများတွင် တင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါနှင့် လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများ (sexually transmitted infections) ဖြစ်နိုင်သည်။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းဆေး (Vaginal douching)သူများတွင်လည်း ဤရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်နှုန်းမြင့်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရောဂါဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်နိုင်သည့်အရွယ်အမျိုးအမီးများအားလုံးတွင် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျဉ်ခြင်းဖြစ်ပါက ဤရောဂါကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။
ခွဲစိတ်ခြင်းပြုလုပ်ပါက သားအိမ်ပြွန်ရှိ ပြည် (pus)ကို ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် သေချာသောရောဂါရှာဖွေမှုပြုလုပ်နိုင်သည်။
အသံလှိုင်းဖြင့် ပုံရိပ်ဖမ်းခြင်း (Ultrasound) ဖြင့်လည်း ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။
တင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်အတွက် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် လိင်ဆက်ဆံသည့်အဖော်များ အနည်းငယ်သာထား၍ ကွန်ဒုံးကို အသုံးပြုသင့်သည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့်အမျိုးသမီးများကို ကလမ်မိုင်းဒီးယားပိုး စစ်ဆေး၍ လိုအပ်သောဆေးကုသမှုပေးခြင်းဖြင့် ဤရောဂါမဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်သည်။
အကယ်၍ ဤရောဂါဖြစ်သည်ဟု သံသယရှိပါက ဆေးကုသမှုပေးရန် အကြံပြုထားသည်။
ရောဂါဖြစ်ပွားသူအမျိုးသမီး၏ လိင်ဆက်ဆံဖော်များကိုလည်း ဆေးကုသရန်လိုအပ်သည်။
ရောဂါမပြင်းထန်သူများတွင် ပဋိဇီဝဆေး စက်ဖ်ထရီရာဇုန်း (ceftriaxone) တစ်ကြိမ်ထိုး၍ ဒေါက်စီစိုင်ကရင်း (doxycycline) နှစ်ပတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်သည်။
ဆေးကုသမှုခံယူပြီး သုံးရက်နေသော်လည်း မသက်သာသူများ သို့မဟုတ် ရောဂါပြင်းထန်သူများကို ပဋိဇီဝဆေးအကြောဆေးထိုးသွင်းပေးသင့်သည်။
(၂၀ဝ၈)ခုနှစ်တွင် လူပေါင်း (၁၀၆)သန်းခန့် ကလမ်မိုင်းဒီးယားပိုး ကူးစက်ခံခဲ့ရပြီး (၁၀၆)သန်းခန့် ဂနိုရီးယားပိုးကြောင့် ရောဂါဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါဖြစ်သော လူဦးရေအားလုံးပေါင်းကိုတော့ သေချာစွာမသိနိုင်သော်လည်း တစ်နှစ်လျှင် အမျိုးသမီးငယ်ပေါင်း (၁.၅)ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရောဂါဖြစ်ပွားသည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် တစ်နှစ်လျှင် လူပေါင်းတစ်သန်းခန့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။
(၁၉၇၀)နှစ်ပိုင်းတွင် သားအိမ်အတွင်းတွင် ပစ္စည်းထည့်၍ ကိုယ်ဝန်တားသူများ (intrauterine device IUD)တွင် ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမြင့်တက်ခဲ့သည်။
ယခုလက်ရှိအသုံးပြုနေသော ပစ္စည်းများတွင်မူ တစ်လကျော်သွားပါက ဤရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မရှိတော့ပါ။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း(bacterial vaginosis, BV) ဆိုသည်မှာ သားအိမ်လမ်းကြောင်းအတွင်းတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးများ အများအပြားပေါက်ဖွားရာမှ ဖြစ်လာသော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော ရောဂါလက္ခဏာမှာ မိန်းမကိုယ်မှ ငါးညှီနံ့ကဲ့သို့အနံ့ရှိသော အရည်အချွဲများဆင်းခြင်းဖြစ်သည်။
အရည်အချွဲများမှာ အဖြူရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်ရှိသည်။
ဆီးသွားသည့်အခါ ပူလောင်ခြင်းကို ခံစားရတတ်သည်။
သို့သော် ယားယံခြင်းဖြစ်လေ့မရှိပါ။
တခါတရံတွင်လည်း ရောဂါလက္ခဏာပြလေ့မရှိပါ။
ဤရောဂါဖြစ်ပွားလျှင် အိတ်ချ်အိုင်ဗွီပိုးနှင့် ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါကဲ့သို့သော လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများဖြစ်နိုင်ခြေ နှစ်ဆခန့်ပိုများလာသည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်များတွင် ဤရောဂါဖြစ်ပွားလျှင် ရက်မစေ့ခင် မီးဖွားနိုင်သည်။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းသည် သားအိမ်လမ်းကြောင်းအတွင်းရှိ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပေါ်နေသော ဘက်တီးရီးယားပိုးများထဲမှ အရေအတွက်အများဆုံး ဘက်တီးရီးယားပိုးတစ်မျိုးမှာ အဆပေါင်း ရာခန့်၊ ထောင်ခန့်ပိုမိုများပြားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။
အဖြစ်အများဆုံးရောဂါပိုးမှာ လက်တိုဘက်စလိုင် (Lactobacilli) ဟုခေါ်သောပိုးဖြစ်သည်။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းဆေးခြင်း ၊ လိင်ဆက်ဆံဖော် အသစ် သို့မဟုတ် အများအပြားရှိခြင်း၊ ပဋိဇီဝဆေးနှင့် သားအိမ်အတွင်းတွင် ပစ္စည်းထည့်၍ ကိုယ်ဝန်တားခြင်း (intrauterine device IUD) တို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
သို့သော်လည်း ဤရောဂါမှာ လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါမဟုတ်ပါ။
မိန်းမကိုယ်မှထွက်သော အရည်အချွဲများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာတွင် ပီအိတ်ချ်(pH)မြင့်မားနေပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးများ အများအပြားတွေ့ရှိပါက ဤရောဂါဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်ခြင်းကို တစေးပိုး(yeast)နှင့် ထရိုင်ခိုမိုနပ်စ်ပိုး(Trichomonas)တို့ ကူးစက်ခံရခြင်းနှင့် မှားနိုင်သည်။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် ကလင်ဒါမိုင်စင်(clindamycin) သို့မဟုတ် မက်ထရိုနိုင်ဒဇော(metronidazole)စသော ပဋိဇီဝဆေးတို့ဖြင့် ကုသနိုင်သည်။
ဤဆေးများကို ကိုယ်ဝန်သည်များတွင်လည်း ကိုယ်ဝန်လေးလမှစတင်၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။
တချို့လူများတွင် ဆေးကုသမှုခံယူပြီးသော်လည်း ပြန်လည်ဖြစ်ပွားတတ်သည်။
အကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုးပါသောဆေး(Probiotics) ကို သောက်ခြင်းဖြင့် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။
အကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုးပါသောဆေးနှင့် ပဋိဇီဝဆေးတို့သောက်သုံးခြင်းကြောင့် မီးဖွားပြီးနောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများဖြစ်ပွားမှုရှိ၊မရှိကို သေချာစွာမသိသေးပါ။
သားအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ဘက်တီးရီးယားရောဂါပိုးဝင်ခြင်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နိုင်သောအရွယ်ရှိ အမျိုးသမီးများအားလုံးတွင် အဖြစ်အများဆုံး သားအိမ်လမ်းကြောင်းအတွင်း ရောဂါကူးစက်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီးပေါင်း (၅)မှ(၇၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရောဂါကူးစက်ခံခဲ့ရသည်။
ဤရောဂါသည် အာဖရိကတိုက်တွင် အဖြစ်များပြီး အာရှနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ပွားလေ့မရှိပါ။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အသက်(၁၄)နှစ်မှ (၄၉)နှစ်အရွယ်ရှိ အမျိုးသမီးပေါင်း (၃၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရောဂါကူးစက်ခံခဲ့ရသည်။
ရောဂါကူးစက်ခံရသည့်နှုန်းမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ လူမျိုးစုများပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ပထမဆုံး သားအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ဘက်တီးရီးယားရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကို (၁၈၉၄)ခုနှစ်တွင် စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ ဦးနေဝင်း၏ စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။
ဦးနေဝင်းနှင့် ၎င်း၏ တပ်မတော်မှ မဟာမိတ်များသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု၏ အစိုးရကို အာဏာသိမ်းခဲ့သည်။
တစ်ရက်အကြာတွင် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်မည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြည်ထောင်စု တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကို မိတ်ဆက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ဝါဒအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ထို့နောက် တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံ၏ ဦးဆောင်ပါတီအဖြစ် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဦးနေဝင်းက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်ကို မိတ်ဆက်ပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့ရာ၊ ထိုလွှတ်တော်သည် မဆလအဖွဲ့ဝင်များဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
နိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်ကိုလည်း ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်မှ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဦးနေဝင်း၏ မြန်မာနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်မှုသည် အာဏာရှင်စနစ်၊ အထီးကျန်ဝါဒ၊ ဗေဒင်ယုံကြည်မှု၊ နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု နှင့် စစ်အေးခေတ် နိုင်ငံရေးကို ငြင်းပယ်မှုတို့ဖြင့် ထူးခြားခဲ့သည်။
ဦးနေဝင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို အာဏာရှင်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး၊ တော်လှန်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ (နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟူ၍ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအကြီးအကဲ ရာထူးနှစ်ရပ်စလုံးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။
အဓိကလုပ်ငန်းကြီးများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခြင်းနှင့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ငြင်းပယ်ခြင်းတို့ကြောင့် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှင့် လူနေမှုအဆင့်အတန်းများ ဆိုးရွားစွာ ကျဆင်းခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းဟု လူသိများသော အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဆန္ဒပြမှုများကြောင့် ဦးနေဝင်းအပါအဝင် မဆလအရာရှိများသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကာ ပါတီစုံစနစ်ကို ကျင့်သုံးရန် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။
သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် မဆလကို ဆန့်ကျင်၍ အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီး၊ ဆန္ဒပြမှုများကို အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းကာ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အမည်ရှိ စစ်အစိုးရအသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နောက်ခံ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု ဦးဆောင်သော ဖဆပလ ပူးပေါင်းအစိုးရလက်အောက်တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် လက်ဝဲစီးပွားရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးမူဝါဒများကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတစ်လျှောက် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုမှာ နှေးကွေးခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်ရောက်သောအခါ မြန်မာနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးအရ အများအားဖြင့် ပြန်လည်နာလန်ထူစပြုနေသော်လည်း အုပ်ချုပ်နေသော ဖဆပလပါတီ အတွင်း သန့်ရှင်းဖဆပလ (ဦးနုနှင့် သခင်တင် ဦးဆောင်) နှင့် တည်မြဲဖဆပလ (ဗဆွေနှင့် ဦးကျော်ငြိမ်း ဦးဆောင်) ဟူ၍ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကွဲသွားသောကြောင့် နိုင်ငံရေးအရ ပြိုကွဲစပြုနေခဲ့သည်။
ြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် အလွန်အမင်း မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရပြီး၊ ဦးနုသည် အတိုက်အခံ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး တပ်ပေါင်းစု (NUF) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့်သာ အယုံအကြည်မရှိ အဆိုကို ကပ်၍ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၆၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှု ၁၉၆၂ ခုနှစ်ရောက်သော် ရွေးကောက်ခံ အရပ်သားအစိုးရသည် ၎င်း၏တရားဝင်မှုအများစုကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်သူများက အဆိုပါအစိုးရအား အကျင့်ပျက်ခြစားသည်၊ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရာတွင် အရည်အချင်းမရှိဟု မြင်လာကြပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ပြန်လည်မထူထောင်နိုင်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဦးနေဝင်း၏ အိမ်စောင့်အစိုးရက ဖန်တီးပေးခဲ့သော တည်ငြိမ်မှုကြောင့် တပ်မတော်မှာ လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံ၏ နယ်ခြားဒေသများရှိ တိုင်းရင်းသားအခြေပြု ပုန်ကန်မှုများ၊ ပြည်ထောင်စုစနစ်နှင့် ခွဲထွက်ရေးပြဿနာများ အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော စီးပွားရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းများကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေခဲ့သည်။
အရပ်သားအုပ်ချုပ်ရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး နှစ်နှစ်မပြည့်မီအချိန် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဦးနေဝင်းသည် ဒုတိယအကြိမ် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု အာဏာသိမ်းမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ဤတစ်ကြိမ်တွင်မူ ဦးနု၏ ခွင့်ပြုချက်မပါဝင်တော့ပေ။
အာဏာသိမ်းမှုသည် သွေးထွက်သံယိုမှု အနည်းငယ်ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို ကြိုးကိုင်ခဲ့သူများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နေရာတွင် ပြည်ထောင်စုတော်လှန်ရေးကောင်စီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံခြားဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို လုံးဝလျှော့ချခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးတွင် စစ်တပ်၏အခန်းကဏ္ဍကို တိုးမြှင့်ခြင်းတို့အတွက် အစီအစဉ်တစ်ရပ်အဖြစ် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်" ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် စစ်တပ်၏ အာဏာကို အစိုးရမှ အမည်ခံ ခွဲခြားရန်အတွက် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ပါတီ၏သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် မဆလ၏ ခေါင်းဆောင်မှုသည် စစ်ဘက်အရာရှိများက လွှမ်းမိုးထားခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့ခြင်းကဲ့သို့သော လူထုပါတီအဖြစ် ကူးပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်၏ ကျရှုံးခြင်း "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်" သည် ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးကဏ္ဍများတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ စီးပွားရေးနှင့် မြန်မာပြည်သူများ၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို ဆိုးကျိုးများ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။
ဆန်တင်ပို့မှုလည်း ကျဆင်းခဲ့ရာ ၁၉၆၁-၆၂ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၁,၈၄၀,၀၀၀ မှ ၁၉၆၇-၆၈ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၃၅၀,၀၀၀ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၎င်းသည် လူဦးရေတိုးတက်မှု မြင့်မားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝယ်လိုအားကို ဆန်ထုတ်လုပ်မှုက ဖြည့်ဆည်းမပေးနိုင်ခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။