kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလမ်းစဉ်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးကာလ၌ မဂ်ဖိုလ်ပေါက်ကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ရောက်ရန်အတွက်သာ ဖြစ်ကြောင်းကို ဘုရားမြတ်စွာက ဤသုတ်တွင်ရှင်းလင်းပြတော်မူခဲ့သည်။
အကိုးအကား Category:သီလက္ခန္ဓဝဂ်Category:ဒီဃနိကာယ်Category:သံယုတ္တနိကာယ်Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
ဂျမီးလား အား ယခင်က ကွီကယ်လ် ဟု ခေါ်ပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ ရှိ တောင်ပေါ်ရွာငယ်ကလေးတစ်ခု ဖြစ်ကာ မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း အနီး အယ်လဂျီးယားမြို့ ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်အာဖရိကရှိ အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားရှိသော ဘာဘာရို-ရိုမန် အပျက်အစီး အချို့ တည်ရှိရာ နေရာ ဖြစ်သည်။
ကွန်စတန်တီနွိုက် နှင့် ပီတစ် ကာဘီလီ တို့နှင့် နယ်စပ်ဖြစ်ရာ ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရောမဗိသုကာပညာအား တောင်ပေါ်ဒေသနှင့် သီးသန့်စပ်ဟပ်အောင် တည်ရှိသည့်အတွက် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကွီကယ်လ်ရှိ ထင်ရှားသော ရှေးခေတ် အဆောက်အဦးများမှာ ဇာတ်ရုံ တစ်ခု၊ ဖိုရမ် ၂ ခု၊ ဘုရားကျောင်းများ၊ ဘာဆေးလီကာများ၊ အမိုးခုံးများ၊ လမ်းများ နှင့် အိမ်များတို့ ဖြစ်သည်။
အကောင်းတကာ့ အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော အပျက်အစီးများမှာ နန်းဆန်သော အမိုးခုံ အဝင်ဝရှိသည့် ကျယ်ဝန်းသော ကျောက်စီရင်ပြင်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဟာ့ရှ် အမည်ရသော ဖိုရမ်၏ ပတ်လည်တွင် ရှိသည်။
ရှီဘမ်မြို့ (အမြဲပင် ရှီဘမ် ဟာဒါမော့ ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသည်။
) သည် ယီမင်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
နေထိုင်သူ လူဦးရေ ၇,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ဟာဒါမော့ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ရှီဘမ်ခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
ရွှံ့ကျောက်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော မိုးမျှော်တိုက်များကြောင့် ထင်ရှားပြီး သဲကန္တာရ၏ ရှီကာဂို သို့မဟုတ် သဲကန္တာရ၏ မန်ဟက်တန် ဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။
-ဒီ၊၁၊၁၅၁-၂။
ဒီ၊မြန်၊၁၊၁၈၁-၃။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၂-၆။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၄၄-၆။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၄၁-၅။
-ဒီဃနိကာယ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
ဘုရားရှင် ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် မုဏ္ဍိယနှင့် ဇာလိယဟူသော ပရိဗိုဇ်ရဟန်း(၂)ပါး ရောက် လာကြပြီး ဘုရားရှင်အား အညတိတ္ထိယတို့၏ အယူဖြစ်သော “တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ၊ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ” ဟူသော ပုစ္ဆာတစ်စုံ မေးလျှောက်ကြပါသည်။
ဘုရားရှင်က အဖြေမပေးသေးပဲ ဘုရားဖြစ်တော်မူသည်ကစ၍ သာမည ဖလသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း သီလသမ္ပန္နဖြစ်ပုံ၊ ရူပဈာန်လေးပါးနှင့် ပြည့်စုံပုံတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
ဈာန်တစ်ပါးပြီးတိုင်း ဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ်သည် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသောစကားတို့ကို ပြောဆိုခြင်းငှာ သင့်မည်လောဟု မေးတော်မူပါသည်။
ပရိဗိုဇ်တို့က သင့်ပါသည်ဟု ဖြေကြားကြပါသည်။
ထိုသို့ သိတော်မူခြင်းကြောင့် ငါဘုရားသည် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မမူပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြစ်ပုံ၊ မဂ်ဉာဏ်, ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်ပုံ ရဟန္တာဖြစ်ပုံအထိ ဟောတော်မူပြီး ဓမ္မကထာတစ်ခုပြီးတိုင်း တစ်ခါမေးတော်မူပါသည်။
ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီးပုံကို ဟောတော်မူပြီး မေးတော်မူသည့်အခါ ပရိဗိုဇ်များက ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသောစကားကို မပြောဆိုတော့ပါဟု လျှောက်ထားကြပါသည်။
ဘုရားရှင်က ဤသို့ သိတော်မူ မြင်တော်မူသောကြောင့် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသည်တို့ကို ငါဘုရား ဟောတော်မမူဟု မိန့်တော်မူပါသည်။
ပရိဗိုဇ်များက ဘုရားရှင်၏ ဓမ္မဒေသနာတော်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လက်ခံသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဃောသကသူဌေးအကြောင်း, ဃောသိတာရုံကျောင်းသမိုင်း၊ သူဌေးသုံးဦး ကိုးကွယ်သောရသေ့များ ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူပုံကို သိသွား၍ ဘုရားရှင်ထံ ရောက်ရှိကျွတ်တမ်းဝင်ကြပုံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၌ ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးရန် ကျောင်းတိုက်ကြီးသုံးတိုက် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းကြပုံ၊ မုဏ္ဍိယနှင့် ဇာလိယပရိဗိုဇ် များအကြောင်း၊ ယင်းပရိဗိုဇ်တို့က ဝါဒတင်လို၍ ပြဿနာမေးပုံအကြောင်း၊ ပုထုဇဉ်သည် ဝိစိကိစ္ဆာရှိနေ၍ “တံ ဇီဝံ” အစရှိသည်တို့ကို ပြောနိုင်ကြောင်း၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝိစိကိစ္ဆာကိုလွန်မြောက်ပြီးဖြစ်၍ မပြောတော့ကြောင်း ပရိဗိုဇ်များ၏ အယူအဆ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာဟောင်း၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာသစ်၌ အလ္လကပ္ပရဋ္ဌကို “အဒ္ဒိလရဋ္ဌ” ဒမိဠရဋ္ဌ-ဟု အရေးအသား ရှိကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် လူတို့၏ သဘာဝခြားနားချက်၊ ဃောသကနတ်သား နတ်ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း၊ ယင်း၏အသံပျံ့နှံ့ပုံ၊ နတ်ပြည်မှ စုတေခြင်းအကြောင်း၊ ဒီဃဘာဏကနှင့် ဓမ္မပဒဘာဏကတို့ အဆိုအမိန့် မတူပုံ၊ သူဌေးကြီးသုံးဦး သောတာပန်အရိယာသာဝကဖြစ်ပုံ၊ တံဇီဝံသည် ဥစ္ဆေဒဝါဒ, အညံဇီဝံသည် သဿတဝါဒဖြစ်ပုံ၊ အရိယမဂ္ဂသည် မဇ္ဈိမပဋိပဒါ၊ ပရိဗိုဇ်များ၏ ‘န ကလ္လံ တဿေတံ”ဟု လျှောက်ထားခြင်းအကြောင်း အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ဤသုတ်သည် အတ္တ၊ ရူပ စသော ပြဿနာများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆွေးနွေးသောသုတ် ဖြစ်သည်။
အတ္တ၊ရူပ ပြဿနာတို့ကို မဟာလိသုတ်၌လည်း ဆွေးနွေးထားပေသည်။
-ဒီ၊၁၊၁၆၇-၁၈၇။
ဒီ၊မြန်၊၁၊၂၀၃-၂၃၀။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၀-၃၁၆။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၆၁-၃၈၃။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၆၈-၄၀၁။
ဒီဃနိကာယ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိမြို့တော်အတွင်းသို့ ဆွမ်းခံမဝင်မီ ပရိဗိုဇ်အခြံအရံ သုံးထောင်နှင့်အတူ မလ္လိကာအာရာမ၌နေသော ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်အထံ ကြွတော်မူပုံ၊ တိရစ္ဆာနကထာ (၂၇)မျိုးကို ပြောဆိုနေကြသော ပရိဗိုဇ်တို့ကို ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်က ဆူဆူညံညံအသံများ တိတ်ဆိတ်သွားအောင် ဆောင်ရွက်ပုံ၊ ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်က ဘုရားရှင်ကို ခရီးဦးကြိုဆိုပြီး နှုတ်ဆက်စကားများ လျှောက်ထား၍ သီတင်းသုံးတော် မူပါရန် နေရာပေးပုံ၊ မိမိအတွက် နိမ့်သောနေရာတွင်ယူ၍ ထိုင်နေပုံ-အစရှိသော ဘုရားရှင်နှင့် ပရိဗိုဇ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးအနေအထားကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်က ဘာသာခြားပုဂ္ဂိုလ်များ အစည်းအဝေး၌ တင်ပြကြသော သဘောမတူညီသော ဆရာကြီးများ၏ “အဘိသညာနိရောဓကထာ ၄-မျိုးကို အကြောင်းပြု၍ တိကျစွာ ဟောပြနိုင်သော ဘုရားရှင်ကို သတိရနေပုံနှင့် “အဘိသညာ နိရောဓကထာ”ကို မေးလျှောက်ပါသည်။
ဘုရားရှင်က “အဘိသညာနိရောဓကထာများသည် အစကတည်းက ချွတ်ယွင်းနေပုံ၊ အကြောင်းနှင့်တကွ သညာဖြစ်ပုံ၊ သိက္ခာကြောင့် သညာဖြစ်ပုံ၊ သိက္ခာကြောင့် သညာချုပ်ပုံကို ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူချိန်မှစ၍ စူဠသီလ, မဇ္ဈိမသီလ, မဟာသီလတို့ကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတော်၏ သီလသမ္ပန္နဖြစ်ပုံ၊ နီဝရဏငါးပါးကို ပယ်စွန့်နိုင်ပုံ ရူပါဝစရပဌမဈာန်ကိုရပုံ၊ ရှေးဖြစ်သော ကာမသညာချုပ်ပုံ ဝိဝေကဇ ပီတိသုခ သုခုမသစ္စာသညာ ဖြစ်ပုံ၊ ဒုတိယဈာန်ကိုရသည့်အခါ ယင်းသညာချုပ်ပျောက်ပြီး “သမာဓိဇ ပီတိသုခ သုခုမသစ္စသညာ” ဖြစ်ပုံ၊ တတိယဈာန်ကိုရသည့် အခါ ယင်းသညာချုပ်ပျောက်ပြီး “ဥပေက္ခာသုခသုခုမသစ္စသညာ ဖြစ်ပုံ၊ စတုတ္ထဈာန်ကိုရသည့်အခါ ယင်းသညာချုပ်ပျောက်ပြီး “အဒုက္ခမသုခ သုခုမသစ္စသညာ” ဖြစ်ပုံ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကိုရသည့်အခါ ရူပသညာ, ပဋိဃသညာ, နာနတ္တ သညာ”တို့ ချုပ်ပျောက်ပြီး “အာကာသာနဉ္စာယတန သုခုမသစ္စသညာ”ဖြစ်ပုံ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကိုရသည့်အခါ ယင်းသညာ ကင်းပျောက်ပြီး “ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန် သုခုမသစ္စသညာ ဖြစ်ပုံ၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာကို ရသည့်အခါ ယင်း သညာကွယ်ပျောက်ပြီး “အာကိဉ္စညာယတနသုခုမသစ္စသညာ” ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ကျင့်သုံးမှုသိက္ခာကြောင့် အချို့သောသညာဖြစ်လာပုံ၊ အချို့သောသညာများ ချုပ်သွားပုံကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဤသာသနာတော်၌ သညာရှိသောရဟန်းသည် ပဌမဈာန်မှ ဒုတိယဈာန်၌, ဒုတိယဈာန်မှ တတိယဈာန်၌ အစဉ်အားဖြင့် သညာတို့၏အဆုံးဖြစ်သော အာကိဉ္စာယတနဈာန်သို့ရောက်၏။
ရရှိပြီးသောသညာတို့ ချုပ်ပျောက်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော သညာဖြစ်လာမည်ကို ကြံစည်၍ ရရှိထားသောသမာပတ်ကိုလည်း မဝင်စား, အထက် သမာပတ်ကို ရရှိရန်လည်း အားမထုတ်သောရဟန်းအား ရရှိထားသော ထိုသညာတို့လည်း ချုပ်ကုန်၏၊ ထိုမှတစ်ပါး ရုံ့ရင်းကြမ်းတမ်းသော သညာတို့လည်း မဖြစ်ကုန်။
ထိုသို့ပြုကျင့်သော ရဟန်းသည် သညာ, ဝေဒနာတို့၏ချုပ်ရာ နိရောဓသို့ ဆိုက်ရောက်လေ၏။
ပေါဋ္ဌပါဒ ဤသို့လျှင် “အနုပုဗ္ဗာဘိသညာနိရောဓ သမ္ပဇာန သမာပတ္တိ” ဖြစ်၏။
ဤ အနုပုဗ္ဗာဘိသညာနိရောဓသမ္ပဇာနသမာပတ္တိ”ကို ကြားဖူး၏လော့-ဟု ဘုရားရှင်က မေးတော်မူပြီး အနုပုဗ္ဗာဘိသညာနိရောဓ သမ္ပဇာန သမာပတ္တိ”ဟူသည် ဤသည်ပင်တည်းဟု ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ပေါဋ္ဌပါဒ၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ သညဂ္ဂတစ်မျိုးနှင့် သညဂ္ဂများစွာ ဟောကြားတော်မူပုံ၊ ရှေးဦးစွာ သညာဖြစ်ပြီးနောက်မှ ဉာဏ်ဖြစ်ပုံ၊ သညာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဉာဏ်ဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းချက်အရ- ပေါဋ္ဌပါဒ လျှောက်ထားသော ၁။
ရုပ်စတုမဟာဘူတိက ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခ ဩဠာရိကအတ္တ၊ ၂။
သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂီ အဟီနိန္ဒြိယ မနောမယအတ္တ၊ ၃။
သညာမယအရူပီအတ္တ-တို့ကို “သညာသည် အတ္တမှတစ်ခြား၊ အတ္တသည် သညာမှ တစ်ခြားဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူပါသည်။
ပေါဋ္ဌပါဒ၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ “သညာသည် ပုရိသ၏အတ္တ”ဟု လည်းကောင်း၊ “သညာသည် အတ္တမှတစ်ပါး တစ်ခြား, အတ္တသည် သညာမှတစ်ပါး တစ်ခြား”ဖြစ်ပုံကို သာသနာတော်မှ တစ်ပါးတစ်ခြားသော အယူရှိသော, သာသနာတော်မှ တစ်ပါးတစ်ခြားသော အယူကိုနှစ်သက်ကျေနပ်သော၊ သာသနာတော်မှ တစ်ပါးတစ်ခြားသော အယူဝါဒ၌ အားထုတ်သော၊ သာသနာတော်မှ တစ်ပါးသော ဆရာကို ကျေနပ်နှစ်သက်နေသော သင်ကဲ့သို့သောပုဂ္ဂိုလ်များ မသိနိုင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မမူသော “သဿတော လောကော, ဣဒမေဝ သစ္စာ မောဃမညံ” ဟူသော ပြဿနာ ၁၀-ချက်ကို ပေါဋ္ဌပါဒက မေးမြန်းလျှောက်ထားရာ ယင်းပြဿနာများသည် “အတ္ထသံဟိတ, ဓမ္မသံဟိတ, အာဒိဗြဟ္မစရိယက, နိဗ္ဗိဒါယ, ဝိရာဂါယ, နိရောဓာယ, ဥပသမာယ, အဘိညာယ, သမ္ဗောဓာယ, နိဗ္ဗာနာယ-မဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မမူပုံ၊ သစ္စာလေးပါးသည်သာ အတ္ထသံဟိတအစရှိသော အကျိုးတရားဆယ်ပါးကို ဖြစ်စေသောကြောင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး ပြန်ကြွတော်မူခဲ့ပါသည်။
ဘုရားရှင် ပြန်ကြွတော်မူပြီး ပရိဗိုဇ်များက ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်အား ဧကံသိက ဓမ္မဒေသနာတော်ကို ပီပီပြင်ပြင် တိတိကျကျ မသိရဘဲ အနုမောဒနာပြုရမည်လားဟု အပြစ်တင်ပြောဆိုကြပါသည်။
နှစ်ရက် သုံးရက်လွန်သောအခါ ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်သည် ဆင်ဆရာ သားစိတ္တနှင့်အတူ ဘုရားရှင်အထံတော်သို့ ရောက်လာပြီး ပရိဗိုဇ်များက “သဿတော လောကော” အစရှိသော ပြဿနာ ၁၀-ချက်ကို အကြောင်းပြု၍ ပရိဗိုဇ်များက မိမိအား အပြစ်တင်ပြောဆိုကြပုံကို လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က “ပရိဗိုဇ်များသည် ပညာမျက်စိကန်းများဖြစ်ကြပုံ၊ သင်တစ်ဦးတည်းသာ ပညာမျက်စိရှိသူဖြစ်ပုံ၊ ယင်းပြဿနာ ၁၀-ချက်သည် အတ္တသံဟိတ အစရှိသော အကျိုး ၁၀-မျိုး မရှိခြင်းကြောင့် အနေကံသိကဓမ္မများဖြစ်ပုံ၊ သစ္စာလေး ပါးတရားသည်သာ အတ္ထသံဟိတအစရှိသော အကျိုးတရား ၁၀-ပါးကို ရရှိစေခြင်း ဖြစ်စေခြင်းကြောင့် “ဧကံသိကဓမ္မ”အဖြစ် ဟောကြားတော်မူပုံ။
“ဧကန္တသုခီ ပရံမရဏာ အရောဂဖြစ်သော အတ္တရှိ၏”ဟု အယူရှိကြကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ထိုအတ္တကို မသိ မမြင်ဖူးကြကုန်။
ထိုအတ္တကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်သော ပဋိပဒါကိုလည်း မသိမမြင်ကြကုန်။
“ဧကန္တသုခလောက၌ ဖြစ်နေကြကုန်သော နတ်, ဗြဟ္မာတို့၏ အသံနှင့်ယင်းဌာနသို့ ရောက်နိုင်သော ပဋိပဒါကိုလည်း မသိကြပုံကို “ဇနပဒကလျာဏီကို မသိမမြင်ဖူးဘဲ လိုချင်နေသော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် ထိုသမဏဗြဟ္မဏတို့၏ စကားအခြေအမြစ် မရှိပုံ၊ လမ်းလေးခု အဆုံ၌တည်နေသော ပြာသာဒ်သို့ ဝင်ပေါက်ကိုမသိဘဲ တက်ရောက်ရန် လှေကားထောင်နေသော ယောကျာ်းဥပမာဖြင့် ထိုသမဏဗြဟ္မဏတို့၏စကား အခြေအမြစ် မရှိပုံ။
ဩဠာရိကအတ္တဘာဝ, မနောမယအတ္တဘာဝ, အရူပီအတ္တဘာဝ သုံးမျိုးကို ရရှိပုံ၊ ထိုအတ္တဘာဝသုံးမျိုးရရှိမှုကို ပယ်စွန့်နိုင်ရန် တရားဟောတော်မူပုံ ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ကျင့်သုံးနေကြကုန်သော သင်တို့သည် သံကိလေသိကဓမ္မတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ပုံ၊ ဝေါဒါနိယဓမ္မတို့ တိုးပွားနိုင်ပုံ၊ ပညာပါရိပူရီ ဝေပုလ္လပတ္တဖြစ်ပြီး မျက်မှောက်ဘဝမှာပင် ထူးသောဉာဏ်ပညာဖြင့် သိမြင်မျက်မှောက်ပြု၍ ပြည့်စုံစွာနေနိုင်ပုံ၊ ပါမောဇ္ဇ, ပီတိ, ပဿဒ္ဓိ, သတိ, သမ္ပဇညတရားတို့ဖြစ်ပြီး ချမ်းသာစွာ နေနိုင်ပုံ၊ မေးမြန်းလာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလည်း ဤအတိုင်းပင် ဖြေကြားနိုင်ပုံ၊ ပြာသာဒ်ပေါ်သို့ တက်ရန် လှေကားထောင်နေသော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် မေးမြန်းလျှောက်ထားမှုကို ဖြေဆိုခြင်း၏ အခြေအမြစ်ရှိသော စကားဖြစ်ပုံ”တို့ကို တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီဖြင့် အတ္တ ဘာဝ ပဋိလာဘ သုံးမျိုးကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဝေဖန်၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဟတ္ထိသာရိပုတ္တစိတ္တ က “အတ္တဘောသုံးမျိုးတို့တွင် တစ်ခုခုကိုရနေလျှင် ကျန်နှစ်ခုသည် မောဃဖြစ်ပြီး ရရှိနေသော အတ္တဘာဝသည်သာ မှန်ပါသလောဟု တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ မေးလျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က “အတ္တဘာဝတစ်ခုခုကို ရနေလျှင် ကျန်နှစ်မျိုးသည် အတ္တဘာဝ ဟု ပြောဆိုမရနိုင်ပုံ၊ ရရှိနေသော အတ္တဘာဝသည်သာ ပြောဆို၍ဖြစ်နိုင်ပုံကို မိန့်တော်မူပြီး ကာလသုံးပါးနှင့်စပ်၍ ဘုရားရှင်က စိတ္တအား မေးမြန်းတော်မူရာ စိတ္တက “မြတ်စွာဘုရား အတိတ်ကာလက ကျွန်ဖြစ်ခဲ့ပြီ မဖြစ်ခဲ့သည်မဟုတ်ပါ။
အနာဂတ် ကာလ၌လည်း ကျွန်ဖြစ်လိမ့်လတ္တံ့၊ မဖြစ်လတ္တံ့ မဟုတ်ပါ။
ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌လည်း ကျွန် ရှိနေသည် မရှိသည်မဟုတ်ပါဟု ဖြေဆိုပါမည်ဟု လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က ကာလသုံးပါးတို့၌ အတ္တဘာဝပဋိလာဘကို မေးမြန်းတော်မူရာ စိတ္တက “မြတ်စွာဘုရား အကျွန်ုပ်၏ အတိတ်ကာလ၌ အတ္တဘာဝပဋိလာဘသည် ဖြစ်ခဲ့ပြီ။
ထိုအတိတ်ကာလ၌ အတ္တဘာဝ ပဋိလာဘသည် မှန်ပါ၏။
ကျန် အတ္တဘာဝ ပဋိလာဘနှစ်ခုသည် မောဃဖြစ်ပါ၏။
အနာဂတ်ဖြစ်သော အတ္တဘာဝပဋိလာဘသည် ဖြစ်လိမ့်လတ္တံ့၊ ထိုအနာဂတ်ကာလ၌ အတ္တဘာဝပဋိလာဘသည် မှန်ပါသည်။
ကျန် အတ္တဘာဝပဋိလာဘသည် မောဃဖြစ်ပါ၏။
ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အတ္တဘာဝပဋိလာဘသည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ မှန်ပါသည်။
ကျန် အတ္တဘာဝပဋိလာဘနှစ်မျိုးသည် မောဃဖြစ်ပါ၏”ဟု တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီ ဝေဖန် လျှောက်ထားပါသည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က “နွားမမှ နို့ရည်၊ နို့ရည်မှ နို့ဓမ်း၊ နို့ဓမ်းမှ ဆီဦး၊ ဆီဦးမှ ထောပတ်၊ ထောပတ်မှ ထောပတ်ကြည် အဆင့်ဆင့်ဖြစ်လာပုံ ဥပမာဖြင့် စိတ္တ၏ ဖြေဆိုလျှောက်ထားချက် မှန်ကန်ပုံကို တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီဖြင့် ရှင်းလင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး မြတ်စွာဘုရားသည် လောကသမညာ, လောကနိရုတ္တိ, လောက ဝေါဟာရ-တို့ဖြင့် ဟောကြားတော်မူပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်လည်း သရဏဂုံဆောက်တည်၍ ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပြီး ဟတ္ထိသာရိပုတ္တစိတ္တ-က ရဟန်းပြုပေးပါရန် လျှောက်ထားပါသည်။
ဟတ္ထိသာရိပုတ္တစိတ္တ ရဟန်းပြု၍မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ဤသုတ်ကို ဟောပြောရခြင်း ကား ပေါဋ္ဌပါဒအမည်ရှိသော ပရိဗိုဇ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သည်။
ဘုရားမြတ်စွာသည် အနာထပိဏ်သူဋ္ဌေး လှူဒါန်းအပ်သော ဇေတဝန် ကျောင်းတိုက်၌ နေတော်မူစဉ် ပေါဋ္ဌပါဒသည် ပရိဗိုဇ်ရဟန်းတို့နှင့် အတူ မလ္လိကာရုံသို့ သွားရောက်၏။
ထိုအခါ ဘုရားမြတ်စွာသည် ပေါဋ္ဌပါဒထံ ကြွလာတော်မူရာ ပေါဋ္ဌပါဒက အရိုအသေပေးသည်။
ဤသုတ်ကား သမာဓိဆောက်တည်ခြင်းနှင့် အတ္တပြဿနာတို့နှင့် ပတ်သက်သောသုတ် ဖြစ်သည်။
အာဇီဝကဂိုဏ်းဝင် ကဿပရသေ့ကို အကြောင်းပြု၍ ဤသုတ် ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
ကဿပသည် ဘုရားမြတ်စွာထံ ချဉ်းကပ်ပြီး အကျင့်သီလများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြောဆိုဆွေးနွေးသည်။
အထူးသဖြင့် ဤသုတ်၌ အာဇီဝက ရသေ့တို့၏ အကျင့်များနှင့်ပတ်သက်သည့် အကြောင်းများကို တွေ့ရှိရသည်။
ကဿပသီဟနာဒသုတ် စုဆောင်းချိန်ဝယ် အိန္ဒိယပြည်၌ အတ္တကိလမထာနုယောဂ (ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ကလူပြုသောအကျင့်)သည် အတော်အတန် ခေတ်စားလျက်ရှိနေပြီဟု အနောက်တိုင်း အမျိုးသမီးပညာရှိ မစ္စစ်ရီးဇ်ဒေဝစ် (လန်ဒန်ဒေဝီ) ကဆိုသည်။
ဤသုတ်တွင် အောက်ပါ တရားများကို ဟောတော်မူသည်။
ဒသဗလ = အားတော်ဆယ်ပါး၊ စတုဝေသာရဇ္ဇ = ရဲရင့်ခြင်းလေးပါး၊ အဋ္ဌပရိသာ = ပရိသတ်ရှစ်ပါး၊ စတုယောနိ = ယောနိလေးပါး၊ ပဉ္စဂတိ = ဂတိငါးပါး၊ အာဇီဝကတို့၏အကျင့်များ။
-ဒီ၊၁၊၁၅၃-၁၆၆။
ဒီ၊မြန်၊၁၊၁၈၅-၂၀၁။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၇-၂၉၉။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၄-၃၆၀။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၄၆-၃၆၇။
-ဒီဃနိကာယ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ဥရုညာမြို့ ကဏ္ဏကတ္ထလမိဂဒါယ၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်- အစေလကဿပက “အရှင်ဂေါတမသည် ခြိုးခြံသောအကျင့်အားလုံးနှင့် ခေါင်းပါးစွာ အသက်မွေးမှု၊ ခြိုးခြံစွာကျင့်သူအားလုံးကို တစ်ဖက်သတ် ပြက်ရယ်ပြုရှုတ်ချ၏ဟု ကြားဖူးပါသည်။
ထိုပြောဆိုသူတို့ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း မှန်ပါသလော့၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် အရှင်ဂေါတမကို စွပ်စွဲရန်အလိုမရှိပါ”ဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
ဘုရားရှင်က ကဿပ၊ ထိုသူတို့သည် ငါဆိုသည့်အတိုင်း ပြောဆိုကြသည် မဟုတ်ကုန်၊ ငါဘုရားကို မဟုတ်မမှန်သောစကားဖြင့် စွပ်စွဲပြောဆိုကြကုန်၏-ဟု မိန့်တော်မူပြီး “ခေါင်းပါးစွာအသက်မွေးသော ခြိုးခြံစွာကျင့်သူအချို့ သေပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်နေသူနှင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်နေသူတို့ကို ငါဘုရား ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့် မြင်တော်မူ၏။
-ဆင်းရဲနည်းစွာနေလေ့ရှိသော ခြိုးခြံစွာကျင့်သူ သေလွန်ပြီးနောက် ငရဲ၌ ဖြစ်နေသူအချို့နှင့် နတ်ပြည်၌ဖြစ်နေသူအချို့ကို ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့် ငါဘုရား မြင်တော်မူ၏။
“ကဿပ၊ ငါဘုရားသည် ခြုံခြုံစွာကျင့်သူတို့၏ လားရောက်ရာအရပ်၊ သွားရောက်ရာအရပ်၊ သေခြင်း၊ ဖြစ်ခြင်းကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်တော်မူ ခြင်းကြောင့် ခေါင်းပါးစွာအသက်မွေးသော ခြိုးခြံစွာကျင့်သူအားလုံးကို အဘယ်ကြောင့် တစ်ဖက်သတ် ပြက်ရယ်ပြုအံ့နည်း၊ ရှုတ်ချအံ့နည်း။
ကဿပ၊ သားမြီးဖျားကို ပစ်ခွဲနိုင်သော လေးသမားနှင့်တူကုန်သော သူတစ်ပါးတို့၏အယူကို လေ့လာအပ်ပြီးကုန်သော သိမ်မွေ့သောဉာဏ်ပညာရှိကြကုန်သော ပညာရှိ သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့သည် ပညာဖြင့် မှားသောအယူတို့ကို ဖျက်ဆီးလျက် လှည့်လည်နေကြကုန်၏။
ငါဘုရား၏အယူဝါဒသည် အချို့နေရာ၌ ထိုသမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့အယူနှင့် တူကုန်၏။
အချို့နေရာ၌ မတူညီ။
ကဿပ၊ ထိုသမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့သည် မတူညီသောအရာကိုထား၍ တူညီ သောအရာ၌ ဆရာအချင်းချင်းဖြစ်စေ၊ တပည့်သံဃာအချင်းချင်းဖြစ်စေ မေးမြန်းစိစစ် ကြလျှင် အကုသိုလ်အရာ၌ ရဟန်းဂေါတမသည် အကြွင်းမဲ့ပယ်၍ကျင့်၏၊ အခြားဂိုဏ်း ဆရာတို့သည် အနည်းငယ်ကိုသာပယ်၍ ကျင့်ကုန်၏ဟု ငါဘုရားကိုသာ များသောအားဖြင့် ချီးမွမ်းကြကုန်ရာ၏။
ကုသိုလ်အရာ၌ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရဟန်းဂေါတမသည် အကြွင်းမဲ့ဆောက် တည်၍ကျင့်၏၊ အခြားသောဂိုဏ်းဆရာတို့သည် အနည်းငယ်သာဆောက်တည်၍ ကျင့်ကုန်၏ဟု ငါဘုရားကိုသာ များသောအားဖြင့် ချီးမွမ်းကြကုန်ရာ၏။
ငါဘုရား၏ တပည့်သံဃာတို့ကိုသာ များသောအားဖြင့် ချီးမွမ်းကြကုန်ရာ၏။
ကဿပ မဂ္ဂင်ရှစ်တန် လမ်းအမှန်ကိုကျင့်သည်ရှိသော် “ရဟန်းဂေါတမသည် သာလျှင် ဆိုသင့်သောအခါ၌သာ ဆိုလေ့ရှိ၏။
ဟုတ်သည်ကိုသာဆိုလေ့ရှိ၏။
အကျိုး နှင့်စပ်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိ၏။
တရားနှင့်စပ်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိ၏၊ အဆုံးအမနှင့် စပ်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိ၏ဟု ကိုယ်တိုင်ပင် သိမြင်လိမ့်လတ္တံ့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ထိုအခါ အစေလကဿပသည် တက္ကတွန်းတို့၏ ခြိုးခြံသောအကျင့် (၇၀) ကျင့်သုံးကြပုံကိုလျှောက်ထားပါသည်။
ကဿပ ထိုတက္ကတွန်းတို့၏ ခြိုးခြံသောအကျင့် (၇၀)တို့သည် သီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၊ သမာဓိနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၊ ပညာ၏ပြည့်စုံခြင်းကို မပွားများရသေး။
မျက်မှောက် မပြုအပ်သေးသည်ရှိသော် စင်စစ်အားဖြင့် သမဏအလုပ်၊ ဗြာဟ္မဏအလုပ်မှ ဝေးသည်သာတည်း။
ကဿပ ရဟန်းသည် ရန်မရှိသော၊ ငြိုငြင်ခြင်းမရှိသော မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများ၏။
အာသဝတို့၏ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝမရှိသော လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်ပြုလျက်ရောက်နေ၏။
ကဿပ၊ ဤရဟန်းကို သမဏဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုအပ်ပေ၏။
ကဿပ သမဏအလုပ်သည် ခဲယဉ်းလှချေ၏။
ဗြာဟ္မဏအလုပ်သည် ခဲယဉ်း လှချေ၏ဟူသော စကားသည် လောက၌ ပြောဆိုရိုးတံထွာ ဓမ္မတာပင်တည်း။
အစေလကတို့၏ကျင့်ဝတ်များကို သူကြွယ်ဖြစ်စေ၊ သူကြွယ်၏သားဖြစ်စေ၊ အယုတ်ဆုံး အိုးထိန်းကျွန်သည်သော်လည်း ပြုကျင့်ခြင်းငှာစွမ်းနိုင်ပေ၏။
ခဲယဉ်းသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့၏အလုပ်သည် ခြိုးခြံသောအကျင့်မှ တစ်ပါးတခြားသာလျှင်ဖြစ်၏။
ထိုကြောင့် သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့၏အလုပ်သည် ခဲယဉ်းလှချေ၏ဟု ပြောဆိုရန်မသင့်ချေ။
မေတ္တာဘာဝနာပွားများနေသော အရဟတ္တဖိုလ်ကိုမျက်မှောက်ဘဝ၌ ပြည့်စုံ ရရှိနေသော ရဟန်းကိုသာ သမဏ, ဗြာဟ္မဏဟုဆိုအပ်ပေ၏ဟု မိန့်တော်မူသည်။
အစေလကဿပက-အရှင်ဂေါတမ သမဏ, ဗြာဟ္မဏကို သိနိုင်ခဲ၏ဟု လျှောက်၏။
ဘုရားရှင်က ကဿပ ဤစကားသည် လောက၌ ပြောဆိုရိုးတံထွာ ဓမ္မတာပေတည်း။
ကဿပ အစေလကတို့၏အကျင့်သည် ခြိုးခြုံသောအကျင့်မှတစ်ပါး အခြား ဖြစ်ပေ၏။
ထိုအစေလကတို့၏အကျင့်၊ အစေလကတို့၏အကျင့်ကို သူကြွယ်ဖြစ်စေ၊ သူကြွယ် သားဖြစ်စေ၊ အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် အိုးထိန်းကျွန်မဖြစ်စေ သိလည်းသိစွမ်းနိုင် သေး၏။
ကဿပ၊ မေတ္တာပွားများနေသော မျက်မှောက်ဘဝ၌မှာပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြု ရရှိပြည့်စုံနေသော ရဟန်းကိုသာ သမဏ, ဗြာဟ္မဏဟု ဆိုအပ် ပေ၏။
အစေလကဿပက အရှင်ဂေါတမ သီလ၏ပြည့်စုံခြင်း၊ စိတ်၏ပြည့်စုံခြင်း၊ ပညာ၏ပြည့်စုံခြင်းသည် အဘယ်ပါနည်း။
ဘုရားရှင်က ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူသည်ကစ၍ သာမညဖလသုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ရဟန္တာဖြစ်တော်မူသည်အထိ သီလ, သမာဓိ, ပညာဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူပါသည်။
ဤအရဟတ္တဖိုလ်မှတစ်ပါး ထူးမြတ်သော သီလသမ္ပဒါ၊ သမာဓိသမ္ပဒါ၊ ပညာသမ္ပဒါ မရှိတော့ပုံကို အကျယ်တဝင့်ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ကဿပ၊ ရှိသမျှ ဖြူစင်မွန်မြတ်သော သီလအရာ၌ မိမိနှင့်တူမျှသူကိုပင် မြင်တော်မမူ၊ မိမိထက်လွန်ကဲသူကို အဘယ်မှာမြင်ချေအံ့နည်း။
မွန်မြန်သော အဓိသီလအရာ၌ ငါဘုရားသည်သာ အလွန်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
လွန်မြတ်သော အားထုတ်လုံ့လပြု၍ မကောင်းမှုကိုပယ်ခြင်း “အဓိဇေဂုစ္ဆ” အရာ၌ ငါဘုရားသည်သာ အလွန်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
လွန်မြတ်သော အဓိပညာအရာ၌ ငါဘုရားသည်သာ အလွန်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
ကိလေသာတို့မှလွတ်မြောက်ခြင်း “အဓိဝိမုတ္တ အရာ၌ ငါဘုရာသည်သာ အလွန်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
အညတိတ္ထိယပရိဗိုဇ်တို့သည် “ရဟန်းဂေါတမသည် ရဲရင့်သောစကားကို ပရိသတ်အလယ်၌လည်း မြွက်ဆို၏”ဟု ပြောကြားအပ်ကုန်၏။
“မကြောက်မရွံ့လည်း မြွက်ဆို၏”ဟု ပြောကြားအပ်ကုန်၏။
“ပြဿနာအမေးခံရလျှင် ထိုမေးသူတို့အား ဖြေကြား၏။
ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့် မေးသူတို့၏စိတ်ကို နှစ်သက်စေနိုင်၏။
ထိုရဟန်းဂေါတမ၏စကားကို နာကြားထိုက်၏ဟုလည်း ထင်မြင်ကြကုန်၏။
ကြည်ညို သူတို့ပြုသင့်သော ပူဇော်ခြင်းကိုလည်းပြုကြကုန်၏။
ဟောကြားတိုင်းဖြစ်ရန်လည်း ကျင့်ကြကုန်၏။
ကျင့်သူတို့သည်လည်း ရဟန်းဂေါတမ၏စိတ်ကို နှစ်သက်စေနိုင်ကုန်၏။
ကဿပ ငါဘုရား ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ ခြိုးခြံသောအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သော နိဂြောဓပရိဗိုဇ်သည် အလွန်အားထုတ်ခြင်း လုံ့လဖြင့် မကောင်းမှုကို ပယ်ခြင်း “အဓိဇေဂုစ္ဆ”အရာ၌ ပြဿနာမေးသည်ရှိသော် ထိုနိဂြောဓအား ငါသည် ဖြေကြားခဲ့၏။
ထိုသို့ဖြေကြားသည်ရှိသော် ထိုနိဂြောဓသည် အတိုင်းထက်အလွန် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်လေ၏ဟု ဘုရားရှင်ကမိန့်တော်မူပါသည်။
အစေလကဿပသည် မိမိလည်း ဘုရားရှင်၏တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ အလွန်ဝမ်းမြောက်ပါကြောင်း၊ တရားတော်ကိုချီးမွမ်းလျှောက်ထားပြီးလျှင် သရဏဂုံ ဆောက်တည်၍ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကိုရလိုပါကြောင်း လျှောက်ထားလေသည်။
ဘုရားရှင်က အညတိတ္ထိယ ပရိဝါသကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အစေလ ကဿပက အညတိတ္ထိယ ပရိဝါသကို မိမိအနေဖြင့် လေးလသာမက လေးနှစ် တိုင်အောင် ကျင့်လိုပါကြောင်း ရဟန်းပြုပေးရန်သာလျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က ပုဂ္ဂလဝေမတ္တကို သိတော်မူခြင်းကြောင့် ရဟန်းပြုခွင့်ပေးတော် မူပါသည်။
အစေလကဿပသည် ဘုရားရှင်အထံတော်၌ ရှင်ရဟန်းပြုခွင့်ရသဖြင့် ရဟန်းပြုပြီး မကြာမီ တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းလျက် မမေ့မလျော့သောသတိဖြင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရဟန်းတရားကိုအားထုတ်ရာ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များစွာ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
-မ၊၁၊၉၇-၁၁၈။
မ၊၁၊မြန်၊၁၀၅-၁၂၄။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၅-၃၅၉။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၅-၄၀။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ ၂-သီဟနာဒဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်၏အပြင်အပ အပရပူရတောအုပ်၌ သီတင်းတော်မူစဉ် လိစ္ဆဝီမင်းသား သုနက္ခတ္တ ဤဘုရားသာသနာတော်မှ ထွက်ခွာ သွား၍ မကြာမြင့်မီ ဝေသာလီမြို့ရှိ ပရိသတ်၌-“ရဟန်းဂေါတမအား ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မထက်သာလွန်သော အရိယာဖြစ်ရန်စွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်အမြင်မရှိ၊ ရဟန်း ဂေါတမသည် ကြံစည်ယူဆလျက် စူးစမ်းလေ့လာပြီး အလိုလိုထင်မြင်လာသော တရားကိုဟောကြား၏။
ရဟန်းဂေါတမဟောကြားသော ထိုတရားကို ဟောကြားတိုင်း ပြုကျင့်သူအား ဝဋ်ဆင်းရဲကုန်ခြင်းအကျိုးငှာ (ကောင်းစွာထုတ်ဆောင်နိုင်)ဖြစ်နိုင်၏ဟု ပြောဆိုနေသည်။
ထိုစကားကို ဝေသာလီမြို့တွင် ဆွမ်းခံဝင်နေသော အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကြားသိရသဖြင့် ဘုရာညာရှင်အား လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က “သာရိပုတ္တရာ၊ မောဃပုရိသ သုနက္ခတ္တသည် အမျက်ထွက်လေ့ရှိ၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကြောင့် ငါဘုရား၏ ကျေးဇူးမဲ့(အပြစ်)ကို ပြောဆိုမည်ဟု ရည်ရွယ်လျက် ငါဘုရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုသာ ချီးမွမ်းပြောဆိုပေ၏”ဟု မိန့်ကြားတော်မူပြီး သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်, ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်တော်, ဒိဗ္ဗသောတဉာဏ်တော်, စေတောပရိယဉာဏ်တော်, ဒသဗလ ဉာဏ်တော်, စတုဝေသာရဇ္ဇဉာဏ်တော်၊ အဋ္ဌပရိသအကမ္ပနဉာဏ်တော်, စတုယောနိပရိစ္ဆေဒကဉာဏ်တော်, ပဉ္စဂတိပရိစ္ဆေဒဉာဏ်တော် ခုနစ်ဌာန ရှစ်ဌာနတို့၌ ဉာဏ် ဖြစ်ပုံ၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်ဖြစ်ပုံ ဒုက္ကရကာရိကာသုဒ္ဓိ, ဥပေက္ခာဝိဟာရ အာဟာရ သုဒ္ဓိ, သံသာရသုဒ္ဓိ, ဥပပတ္တိသုဒ္ဓိ, အာဝါသသုဒ္ဓိ, ယညသုဒ္ဓိ, အဂ္ဂိပါရိစရိယသုဒ္ဓိတို့ကို ဥပမာ ဥပမေယျတို့ဖြင့် အကျယ်ဟောကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်နာဂသမာလ၏ လျှောက်ထားချက်အရ ဤသုတ်တော်ကို “လောမဟံသနသုတ်တော်”ဟုလည်း ခေါ်နိုင်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ဝေသာလီမြို့တော် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံတော်၊ ဝဇ္ဇီမင်းမျိုးတို့ အစစွာ ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့်တကွ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက် များစွာရှိပါသည်။
ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ အကိုးအကား Category:ဒီဃနိကာယ်Category:မဇ္ဈိမနိကာယ်။
ဤသုဘသုတ်သည် သာမညဖလသုတ်နှင့် အလားတူလိုလိုပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် သာမညဖလသုတ် နှင့် အောက်ပါအချက်တွင် ကွဲလွဲလေသည်။
သုဘသုတ်တွင် စိတ်၏ အဆင့်အတန်းကို (၁)သီလ (၂) သမာဓိ (၃)ပညာဟူသော အစဉ်ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သည်။
ဒီ၊၁၊၂၀၅-၂၁၃။
ဒီ၊မြန်၊၁၊၂၃၃-၂၄၂။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၁-၆။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၈၉-၃၉၄။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၀၉-၄၁၉။
-ဒီဃနိကာယ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ နာဠန္ဒာမြို့ ပါဝါရိကမ္ဗဝန်ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကေဝဋ္ဋသူကြွယ်သားက “အဖက်ဖက်က တိုးတက်ကြီးပွားလျက်နေသော နာဠန္ဒာမြို့သူ မြို့သားများ ဘုရားရှင်အား ကြည်ညိုသူများလှပုံ၊ ထိုထက်ကြည်ညိုသူများ ပြားလာအောင် တန်ခိုးပြာဋိဟာပြမည့် ရဟန်းတစ်ပါးကို အမိန့်ပေး (ခန့်ထား)ဖို့ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လျှောက်ထားပါသည်၊ ဘုရားရှင်ကလည်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခံတော်မမူပုံ၊ -ပြာဋိဟာသုံးပါးကို ဟောထားပုံ၊ သဒ္ဓါတရားမရှိသူတို့ကိုပါဋိဟာကို ဂန္ဓာရီအတတ်ဖြင့် ဖျက်ဆီးနိုင်ပုံ၊ အာဒေသနာပါဋိဟာကို စိန္တာမဏိအတတ်ဖြင့် ဖျက်ဆီးနိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူပြီး အာဒေသနာပါဋိဟာအကျယ်ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင် သာသနာတော်ဝယ် ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယနှင့် အာဒေသနာပါဋိဟာရိယတို့သည် ခိုင်မာသော အနှစ်မဟုတ်ပုံ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယသာ ခိုင်မာသော အနှစ်ဖြစ်ပုံကို “ဘူတနိရောဓေသကရဟန်းဝတ္ထု”ဖြင့် ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့် အခါ ကေဝဋ္ဋသူကြွယ်သား ကျေနပ်လက်ခံသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ပါဝါရိကမ္ဗဝန်ကျောင်းတိုက်နှင့် ကေဝဋ္ဋဂဟပတိ ပုတ္တ အကြောင်း၊ ဂန္ဓာရီအတတ်နှင့် စိန္တာမဏိအတတ်ပညာ အကြောင်း၊ ပါဋိဟာရိယ သုံးပါး အဓိပ္ပါယ်နှင့် ခြားနားချက်များ၊ ဘူတနိရောဓသကရဟန်း အကြောင်း၊ ဘေဒါနုဝတ္တကရဟန်းတို့ မဂ်, ဖိုလ်ရပုံနှင့် စပ်၍ ဝါဒကွဲပြားချက်၊ ဘူတနိရောဓသကရဟန်း အပေါ် သိကြားမင်း၏ သဘောထား-အစရှိသော မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ပြချက်များ ပါရှိပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ဤသုတ်သည် အံ့ဘွယ်သရဲများ တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဟောကြားထားသောသုတ် ဖြစ်သည်။
လောဟိစ္စသုတ် (၂)သုတ် ရှိပါသည်။
(ဒီ၊၁၊၂၁၄-၂၁။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၇-၃၀။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၉၆-၈။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၂၀-၄)။
ဒီဃနိကာယ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ၊ ၁၂-သုတ်။
သီလက္ခန်ပါဠိတော်-မြတ်စွာဘုရား လောဟိစ္စ အမည်ရှိသော ပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူအပ်သောသုတ်။
ကောသလတိုင်းသား သာလဝတိကာမြို့စား လောဟိစ္စပုဏ္ဏားကြီးသည် “ဤလောက၌ (ဝိမောက္ခ)ကုသိုလ်တရားရပြီးသော ရဟန်း, ပုဏ္ဏားတို့သည် မိမိရပြီးသည့် တရားကို သူတစ်ပါးအား မဟောပြောအပ်၊ ဟောပြောသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ ဟောပြောခြင်းသည် ယုတ်မာသော လောဘ ဖြစ်သည်” ဟု မိစ္ဆာအယူရှိသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားက စောဒနာထိုက်သည့် ဆရာ ၃-ဦး၊ မစောဒနာထိုက်သည့်ဆရာ ၃-ဦးတို့ကို ခွဲခြမ်း ဝေဖန်၍ ဟောပြောပြသမှ မိစ္ဆာအယူကင်းပျောက်၍ ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် ဥပသကာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။
သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂ သံယုတ္တပါဠိ၊ ၁-သံယုတ်၊ ၃-ဝဂ်၊ ၉-သုတ်။
(သံ၊၂၊၃၃၄-၇။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၁-၃။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၁၂-၃။
) သံယုတ်ပါဠိတော်လာ အရှင်မဟာကစ္စည်းထေရ် ဟောတော်မူအပ်သော လောကိစ္စသုတ်။
အဝန္တိတိုင်း မက္ကရကတမြို့သား လောကိစ္စပုဏ္ဏားကြီးသည် ရှင်မဟာကစ္စည်း မထေရ်ထံ ကပ်ရောက်၍ “အဘယ်မျှ လောက်ဖြင့် ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသောတံခါးရှိသူ ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါရှိသူ ဖြစ်ပါသနည်း”ဟု မေးမြန်းလျှောက်ထားသဖြင့် ရှင်မဟာကစ္စည်း မထေရ်က “စက္ခုစသော ၅-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသောသူသည် ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသော တံခါးရှိသူ မည်၏။
စက္ခုစသော ၅-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောသူသည် ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါး ရှိသူမည်သည်”ဟု အကျယ်ဟောကြား ဖြေဆိုတော်မူသဖြင့် ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် ဥပသကာအဖြစ် သို့ရောက်သည်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၈ ဤလောဟိစ္စသုတ်တွင် အမှန်တရားကို လူတိုင်းဖြန့်ဝေအပ်ကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။
ဤသုတ်အလိုအရ လူတိုင်းသည် ပညာရပ်များကို ဆည်းပူးခွင့်ရှိရမည်။