kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မထေရ်လောင်းလျာသည် လွန်ခဲ့သောကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက်၌ ရသေ့ဖြစ်ခဲ့၍ ၎င်း၏ သင်္ခမ်းကျောင်းအနီး တောင်ဝှမ်းကို အမှီပြု၍ တောင်ကြား၌ နေတော်မူသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ပါးသည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူခဲ့သဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း ပြုခဲ့သည်၊ အလောင်းတော်ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး၍ နံ့သာရေကို ဖျန်းသောအခါ နတ်သားတစ်ပါးသည် ကောင်းကင်၌ တည်လျက် ‘‘ရသေ့...သင်သည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်းကို ပြုဘိ၏၊ ထိုနေ့မှ စ၍ သင်သည် ပုဏ္ဏကဟူသော အမည်ဖြင့် အခါခပ်သိမ်း ထင်ရှားပေလိမ့်မည်’’ဟု ပြောကြားခဲ့ည်။
ထိုဘဝမှ စုတေ၍ နတ်ပြည်ရောက်သော် ပုဏ္ဏကနတ်သားဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည်။
လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝတို့၌ လည်းကောင်း၊ ဤနောက်ဆုံးဘဝ၌လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏကဟုသာ ထင်ရှားခဲ့သည်။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သော ဘဝမှ စ၍ အပါယ်လေးပါး လားရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ ဤဂေါတမဘုရားရှင် သာသနာတော်၌ ပုဏ္ဏကထေရ်ဟူသော အမည်ဖြင့်ပင် ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့ပုံ စသော အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။
(အပ၊၁၊၃၉၉)♦ပိဋကတ်ဝတ္ထုလမ်းညွှန် (ဓမ္မဗိမာန် ပညာရှင်များ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ Category:ရဟန္တာများ။
ဂေါပါလမာတု (ထီ) [ဂေါပါလ+မာတု] ဂေါပါလ၏မယ်တော်။
(ဤအမျိုးသမီးသည် ဥဇ္ဇေနီပြည်သွား လမ်းအကြားရှိ တေလပနာဠိနိဂုံးနေ သူဌေးတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သည်၊ အမိ အဘ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အထိန်းကို မှီ၍ ဆင်းရဲစွာ အသက်မွေးနေရသူ ဖြစ်သည်၊ မိမိဆံပင်ကိုဖြတ်၍ ရောင်းရာ ရရှိသော-၈-အသပြာဖြင့် အရှင်မဟာကစ္စည်း အပါအဝင် ၈-ပါးသော ရဟန္တာတို့အား ဆွမ်းလှူရသော အကျိုး အာနိသင်ကြောင့် ထိုနေ့ပင် စန္ဒပဇ္ဇောတမင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီမိဖုရားကြီး အရာသို့ ရောက်ရှိသူ ဖြစ်သည်၊ နောင်အခါ စန္ဒပဇ္ဇောတမင်းကြီးကို စွဲ၍ ရရှိသော သားငယ်ကို “ဂေါပါလကုမာရ” ဟု အမည်ပေးသည်၊ ထိုအခါမှစ၍ “ဂေါပါလမာတာ” အမည်တွင်သည်၊ စန္ဒပဇ္ဇောတ မင်းကြီး၏ ကဉ္စနဝန်ဥယျာဉ်၌ အရှင်မဟာကစ္စည်းထေရ်အား ကျောင်းဆောက်၍ လှူဒါန်းသူ ကျောင်းအမတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
မိလိန္ဒ၊ ၂၈၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၂-၁၆၄။
) မလ္လိကာ စ ဒေဝီ ဂေါပါလမာတာ စ ဒေဝီ သုပ္ပိယာ စ ဥပါသိကာ။
(၂၈၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၄။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၆ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ဧရာဝတီတံတား (မကွေး) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့နှင့် မကွေးမြို့၏အနောက်ဘက် မင်းဘူးမြို့သို့ ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဆောက်လုပ်ထားသော တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။
တံတားအချက်အလက်များ ပင်မတံတားအရှည် ၆၉၆၉ ပေ၊ ချဉ်းကပ်တံတားများအရှည် ၂ဝ၂ဝ ပေ၊ စုစုပေါင်း တံတားအရှည် ၈၉၈၉ ပေရှိသည်။
ယာဉ်သွားလမ်း အကျယ် ၂၈ ပေ၊ လူသွားလမ်းအကျယ် ဝမ်းကင်းလတ် လူသွားလမ်း တစ်ဖက်လျှင် ၆ ပေစီရှိပြီး တံတားအောက် ရေလမ်းကင်းလွတ်နယ်မြေ အကျယ် ၃၆ဝ ပေ၊ ရေလမ်းကင်းလွတ်အမြင့် ၅၇ ပေ ရှိသည်။
သံမဏိသံပေါင်တံတား ( Warden Truss Bridge ) အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ယာဉ်တစ်စီးချင်း တန် ၆၀ ဖြင့် ဖြတ်သန်းခွင့်ပြု ထားသည်။
ပင်မတံတားအခန်းမှာ ၁၈ခု ရှိပြီး ၁ခုစီ မှာ ၃၉၀ ပေ ရှိသည်။
ရေလယ်ရှိကျွန်းပေါ်တွင် တံတားတိုင် ၁၁ခု ပါဝင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့။
ဝိမောက္ခ (ပု၊ န) [ဝိ + မောက္ခ + အ။
သုဋ္ဌု မုတ္တော, ဝိဝိဓေဟိ ဝါ ကိလေသေဟိ မုတ္တောတိ ဝိမောက္ခော။
ကာမစ္ဆန္ဒာဒိကေဟိ ဝိမုစ္စတီတိ ဝိမောက္ခော။
သမုစ္ဆေဒဝသေန သဗ္ဗကိလေသေဟိ ဝိမုစ္စတီတိ ဝိမောက္ခော။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၂။
ဝိမောက-သံ။
ဝိမောက္ခ-ပြာ၊ အဒ္ဓမာဂဓီ။
] (၁) ကောင်းစွာ-အထူးသဖြင့်-အထူးထူး အပြားပြားဖြစ်ကုန်သော-ကိလေသာတို့မှ-လွတ်-ကင်းလွတ်-လွတ်မြောက်-လွတ်လပ်-သော-- (က) တဒင်္ဂဝိမောက္ခ (အနုပဿနာ ၇-ပါး၊) (၁) (က) ဝိမောက္ခော (ပဋိသံ၊၂၂) တိ တဒင်္ဂဝိမောက္ခော။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၉။
(ခ) သမုစ္ဆေဒဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး)၊ (ခ) ဝိမောက္ခော (ပဋိသံ၊၇၁)တိ သမုစ္ဆေဒဝိမောက္ခော၊ အရိယမဂ္ဂေါယေဝ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၂။
(ဝိ၊၁၊၁၁၈။
ဝိမတိ၊၁၊၂၄၃။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၀၈)။
(ဂ) အရဟတ္တမဂ်၊ (ဂ) ဝိမောက္ခော အရဟတ္တမဂ္ဂေါ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၆။
(ဃ) အရဟတ္တဖိုလ်၊ (ဃ) အရဟတ္တဖလံ ဟိ ယသ္မာ ဝိရုဒ္ဓေဟိ ဝိသေသေန ဝါ သဗ္ဗကိလေသေဟိ မုစ္ဆိတ္ထ၊ တသ္မာ ဝိမောက္ခောတိ ဝုစ္စတိ။
ပါစိတ်၊ ယော၊ ၆၀၉။
(င) နိဿရဏဝိမောက္ခ (နိဗ္ဗာန်)၊ (င) ဝိမောက္ခော (ပဋိသံ၊၉၉)တိ ဝိက္ခမ္ဘနတဒင်္ဂသမုစ္ဆေဒပဋိပ္ပဿဒ္ဓိနိဿရဏဝိမုတ္တိံသု ပဉ္စသု နိဿရဏဝိမုတ္တိ နိဗ္ဗာနံ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၂။
(ပဋိသံ၊၂၆၄။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၉)။
(စ) သုညတဝိမောက္ခ၊ အနိမိတ္တဝိမောက္ခ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ (နိဗ္ဗာန်)၊(စ) သုညတော အနိမိတ္တော စ၊ ဝိမောက္ခော ယေသံ (ယဿ) ဂေါစရော။
သုညတော အနိမိတ္တော စာတိ ဧတ္ထ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခောပိ ဂဟိတောယေဝ။
တီဏိပိ စေတာနိ နိဗ္ဗာနဿေဝ နာမာနိ။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၈၆။
(ဆ) သုညတဝိမောက္ခ၊ အနိမိတ္တဝိမောက္ခ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ၊ (မဂ် ၄-ပါး၊ ဖိုလ် ၄-ပါး)၊ (ဆ) တသ္မာ ယဒိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ အနတ္တတော ဝိပဿတိ၊ သုညတော ဝိမောက္ခော နာမ ဟောတိ မဂ္ဂေါ။
ယဒိ အနိစ္စတော ဝိပဿတိ၊ အနိမိတ္တော ဝိမောက္ခော နာမ။
ယဒိ ဒုက္ခတော ဝိပဿတိ၊ အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခော နာမာတိ မဂ္ဂေါ ဝိပဿနာဂမနဝသေန တီဏိ နာမာနိ လဘတိ၊ တထာ ဖလဉ္စ မဂ္ဂါဂမနဝသေန မဂ္ဂဝီထိယံ။
သင်္ဂဟ၊၁၆၃။
(ဇ) မဂ်ဉာဏ် ၄-ပါး၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ၄-ပါး၊ (ဇ) ဝိမောက္ခာပိ အဋ္ဌိမေ (အပ၊၁၊၅၂) တိ စတ္တာရိ မဂ္ဂဉာဏာနိ စတ္တာရိ ဖလဉာဏာနီတိ ဣမေ အဋ္ဌဝိမောက္ခာ သံသာရတော မုစ္စနူပါယာ သစ္ဆိကတာ။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃၃-၄။
(ဈ) သမာပတ် ၈-ပါး၊ (ဈ) အဋ္ဌ ဝိမောက္ခေ (အဘိ၊ပု၊၁၁၄) တိ ရူပါဝစရာ ရူပါဝစရအဋ္ဌသမာပတ္တိယော။
တာသဉှိ ပစ္စနီကဓမ္မေဟိ ဝိမုစ္စနတော ဝိမောက္ခာတိ နာမံ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀။
(အပ၊၁၊၃၄။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၅)။
(ည) ဈာန်၊ (ည) ဝိမောက္ခာ (မ၊၁၊၄၀)တိ ပစ္စနီကဓမ္မေဟိ ဝိမုတ္တတ္တာ အာရမ္မဏေ စ အဓိမုတ္တတ္တာ။
(မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂၀။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၇)။
(ဋ) ဝိပဿနာဉာဏ်။
(ဋ) သညာဝိမောက္ခော (ပဋိသံ၊၂၃၁) တိ ဝိပဿနာဉာဏမေဝ ဝိပရိတသညာယ ဝိမုစ္စနတော သညာဝိမောက္ခော။
(၂) ကာမစ္ဆန္ဒမှ-လွတ်-ကင်းလွတ်-လွတ်မြောက်-လွတ်လပ်-ကြောင်းဖြစ်သော အလောဘစေတသိက်။
(၂) နေက္ခမ္မေန ကာမစ္ဆန္ဒတော မုစ္စတီတိ ဝိမောက္ခော (ပဋိသံ၊၄၁၆) တိ နေက္ခမ္မေန ကာမစ္ဆန္ဒတော ယောဂီ မုစ္စတီတိ တံ နေက္ခမ္မံ ဝိမောက္ခောတိ အတ္ထော။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၉။
(၃) လွတ်မြောက်-ကင်း-ခြင်း (ပရိနိဗ္ဗာန်)။
(၃) ဝိမောက္ခော ဟောတိ စေတသော (အံ၊၁၊၂၃၈) တိ စိတ္တဿ ဝိမုတ္တိ ဝိမုစ္စနာ အပ္ပဝတ္တိဘာဝေါ ဟောတိ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁၉။
ဝိမောက္ခော ဝိမုစ္စနံ ဝိဂမော ပရိနိဗ္ဗာနံ။
(ဝိမတိ၊၂၊၃၀၁)။
(၄) ဝိမောက္ခသုတ်။
(၄) ဝိမောက္ခာ ဒွေ စ ဝေါဟာရာ၊ ပရိသာ ဘူမိစာလေန။
အံ၊၃၊၁၃၃။
ဝိမောက္ခ အပြား ဝိမောက္ခသည်— (၁) သုညတဝိမောက္ခ (၂) အနိမိတ္တဝိမောက္ခ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ-ဟူ၍ ၃-ပါးအပြားရှိ၏။
ထိုတွင် အချို့သော အရာ၌ မဂ် ၄-ပါးကို-ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍-ရာဂ, ဒေါသ, မောဟနိမိတ်တို့ဖြင့် နိမိတ်မရှိသည်ဖြစ်၍-ရာဂ ဒေါသ, မောဟတို့၏ မတောင့်တခြင်းမရှိသည် ဖြစ်၍ အထူးထူးအပြားပြားသော ကိလေသာတို့မှ လွတ်သောကြောင့်-သုညတဝိမောက္ခ-အနိမိတ္တဝိမောက္ခ-အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ-ဟု ခေါ်သည်။
ဝိ၊၂၊၃၈။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၅)။
တစ်နည်း—သုညတ, အနိမိတ္တ, အပ္ပဏိဟိတ ဟုဆိုအပ်သော အသင်္ခတဓာတ်၌ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်သည်ဖြစ်၍ ကိလေသာတို့မှ လွတ်သောကြောင့် သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခဟု ခေါ်သည်။
(ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၉၆)။
ယင်းမဂ်သည်— သရသ-မိမိသဘော, ပစ္စနီက-ဆန့်ကျင်ဘက်, သဂုဏ-မိမိဂုဏ်, အာရမ္မဏ-အာရုံ, အာဂမန - အာဂုံ-ဟု-ဆိုအပ်သော ဤ ၅-ပါးသောအကြောင်းတို့ကြောင့် သုညတဝိမောက္ခစသော အမည် ၃-မျိုးတို့ကိုရသည်။
သရသ-မိမိသဘော အကယ်၍ သင်္ခါရုပေက္ခာသည် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တအားဖြင့် တေဘူမကသင်္ခါရတို့ကို သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် ထသည်ဖြစ်အံ့၊ မဂ်သည် အနိမိတ္တ, အပ္ပဏိဟိတ, သုညတ-ဟု မှတ်အပ်သောလွတ်ခြင်းဖြင့် လွတ်သည်မည်၏။
ထို့ကြောင့် အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ, သုညတဝိမောက္ခဟူသော အမည်ကိုရ၏။
ဤသို့ မဂ်သည် သရသ-မိမိသဘောအားဖြင့် သုညတဝိမောက္ခ စသောအမည် ၃-မျိုးကို ရသည်။
ပစ္စနီက-ဆန့်ကျင်ဘက် မဂ်သည် အနိစ္စာနုပဿနာဖြင့် တေဘူမကသင်္ခါရတို့၏ အပေါင်း ကိစ္စ အာရုံအားဖြင့် တစ်ခဲနက်ကို ခွဲခြမ်းခြင်းကို ပြု၍ နိစ္စနိမိတ်, ဓုဝနိမိတ်, သဿတနိမိတ်တို့ကို စွန့်လျက်လာသောကြောင့် အနိမိတ္တမည်၏။
ဒုက္ခာနုပဿနာဖြင့် သုခသညာကို ပယ်စွန့်၍ ပဏိဓိဟုဆိုအပ်သော တောင့်တခြင်းကို ခြောက်သွေ့စေ၍ လာသောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတမည်၏။
အနတ္တာနုပဿနာဖြင့် အတ္တ, သတ္တ, ပုဂ္ဂလဟူသော အမှတ်သညာကို ပယ်စွန့်၍ တေဘူမကသင်္ခါရတို့၏ အတ္တ, သတ္တဝါ, ပုဂ္ဂိုလ်မှ ဆိတ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့် မြင်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် သုညတမည်၏။
ဤသို့ မဂ်သည် ပစ္စနီက-ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သုညတဝိမောက္ခစသော အမည် ၃-မျိုး ရသည်။
သဂုဏ-မိမိဂုဏ် မဂ်သည် ရာဂစသည်တို့မှ ဆိတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သုညတမည်၏။
စွဲလမ်းအပ်သော ရူပနိမိတ်စသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် (တစ်နည်း) ရာဂနိမိတ်စသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် အနိမိတ္တမည်၏။
ရာဂပဏိဓိ စသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် အပ္ပဏိဟိတ မည်၏။
ဤသို့ မဂ်သည် သဂုဏ-မိမိဂုဏ်အားဖြင့် သုညတဝိမောက္ခစသော အမည် ၃-မျိုးကိုရသည်။
အာရမ္မဏ-အာရုံ မဂ်သည် သုညတ, အနိမိတ္တ အပ္ပဏိဟိတမည်သော နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသောကြောင့် သုညတ, အနိမိတ္တ, အပ္ပဏိဟိတ မည်၏။
ဤသို့ မဂ်သည် အာရုံအားဖြင့် သုညတဝိမောက္ခစသော အမည် ၃-မျိုးကို ရသည်။
လာကြောင်းအာဂုံ သုညတဝိပဿနာ၏မဂ်သည် ဝိပဿနာ မည်၏၊ သုညတ ဟူသော လာကြောင်းအာဂုံဖြင့် အနိမိတ္တဝိပဿနာ၏ မဂ်သည် ဝိပဿနာဟူသောလာကြောင်း အာဂုံဖြင့် အနိမိတ္တမည်၏။
အပ္ပဏိဟိတဝိပဿနာ၏ မဂ်သည် ဝိပဿနာဟူသော လာကြောင်း အာဂုံဖြင့် အပ္ပဏိဟိတမည်၏။
ဤသို့ မဂ်သည် ဝိပဿနာဂမန-ဝိပဿနာဟူသော အာဂုံအားဖြင့် သုညတဝိမောက္ခစသော အမည် ၃-မျိုးကို ရသည်။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၀၇-၈။
ဖိုလ်အားဖြင့် ၃-မျိုး အချို့သောအရာ၌ ဖိုလ်ကို သုညတ ဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတ ဝိမောက္ခဟုခေါ်သည်။
ယင်းဖိုလ်သည်— သရသ-မိမိသဘော, အာရမ္မဏ-အာရုံ, အာဂမန- အာဂုံဟုဆိုအပ်သော ဤ ၃-ပါးသောအကြောင်းတို့ကြောင့် သုညတဝိမောက္ခ စသောအမည် ၃-မျိုးကိုရသည်။
ထိုတွင် သရသ-မိမိသဘောအားဖြင့် လည်းကောင်း, အာရမ္မဏ-အာရုံအားဖြင့် လည်းကောင်း-သုညတဝိမောက္ခစသော အမည်ရပုံကို မဂ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် သိမှတ်ပါ။
အာဂုံအားဖြင့် အမည်ရရာ၌ကား မဂ္ဂဝီထိ၌ဖြစ်သောဖိုလ်, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဖြစ်သောဖိုလ် ၂-မျိုးတို့တွင် မဂ္ဂဝီထိ၌ဖြစ်သောဖိုလ်သည် မဂ္ဂါဂမန-မဂ်ဟူသော လာကြောင်းအာဂုံဖြင့် သုညတဝိမောက္ခစသော အမည် ၃-မျိုးကိုရသည်။
ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဖြစ်သောဖိုလ်သည် ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၏ ရှေး၌ဖြစ်သော ဝိပဿနာဂမန-ဝိပဿနာဟူသော လာကြောင်းအာဂုံဖြင့် သုညတဝိမောက္ခ စသောအမည် ၃-မျိုးကိုရသည်။
ဝိဘာဝိနီ၊၂၇၅-၆။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၅၆၅-၆။
နိဗ္ဗာန်သည် ဝိမောက္ခ အချို့သောအရာ၌ နိဗ္ဗာန်ကို သုညတ ဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတ ဝိမောက္ခဟူ၍ ခေါ်သည်။
ယင်းနိဗ္ဗာန်သည် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ ထိုရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ လွတ်သောကြောင့် သုညတဝိမောက္ခမည်၏။
ရာဂအစရှိသော နိမိတ်တို့ မရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုရာဂအစရှိသောနိမိတ်တို့မှ လွတ်သောကြောင့် အနိမိတ္တဝိမောက္ခမည်၏။
ရာဂအစရှိသော တောင့်တခြင်းမရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုရာဂအစရှိသောတောင့်တခြင်းမှ လွတ်သောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခမည်၏။
ဝိမောက္ခ ၅-ပါး တစ်နည်း ဝိမောက္ခသည်— (၁) ဝိက္ခမ္ဘနဝိမောက္ခ (သမာပတ် ၈-ပါး) (၂) တဒင်္ဂဝိမောက္ခ (အနုပဿနာ ၇-ပါး)၊ (၃) သမုစ္ဆေဒဝိမောက္ခ (အရိယာမဂ် ၄-ပါး) (၄) ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမောက္ခ(သာမညဖိုလ် ၄-ပါး) (၅) နိဿရဏဝိမောက္ခ (နိဗ္ဗာန်)ဟူ၍ ၅-ပါး အပြားရှိ၏။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၉။
ဝိမောက္ခ ၈-ပါး တစ်နည်း ဝိမောက္ခသည်— (၁) မိမိသန္တာန်၌ ရူပဈာန်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်စေအပ်သော ပြင်ပသန္တာန်၌ ကသိုဏ်းရုပ်တို့ကို (ဈာန်စက္ခုဖြင့်) ရှုခြင်း(ရူပါဝစရဈာန်)၊ (၂) မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေအပ်သော ရူပဈာန် မရှိသည်ဖြစ်၍ ပြင်ပသန္တာန်၌ ကသိုဏ်းရုပ်တို့ကို (ဈာန်စက္ခု ဖြင့်) ရှုခြင်း (ရူပါဝစရဈာန်)၊ (၃) “တင့်တယ်၏”ဟူ၍သာ နှလုံးသွင်းခြင်း (ရူပါဝစရဈာန်)၊ (၄) ရူပသညာတို့ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ ပဋိဃသညာတို့ လုံးဝချုပ်သည့်ပြင် နာနတ္တသညာတို့ကို လုံးဝနှလုံးမသွင်းမှု၍ “ကောင်းကင်သည်အဆုံးမရှိ” ဟု နှလုံးသွင်းလျက် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ (အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ပြည့်စုံစေ၍) နေခြင်း (ပဌမာရုပ္ပဈာန်) (၅) အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “ဝိညာဉ်သည် အဆုံးမရှိ” ဟု နှလုံးသွင်းလျက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ (ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ပြည့်စုံစေ၍) နေခြင်း (ဒုတိယရုပ္ပဈာန်) (၆) ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “တစ်စုံတစ်ခု ဘာမျှမရှိ” ဟု နှလုံးသွင်းလျက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ပြည့် စုံစေ၍) နေခြင်း (တတိယာရုပ္ပဈာန်)၊ (၇) အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ နေဝသညာနာသညာယတဈာန်သို့ ရောက်၍ (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို ပြည့်စုံစေ၍) နေခြင်း (စတုတ္ထာရုပ္ပဈာန်)။
(၈) နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ သညာ, ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ နိရောဓသမာပတ်သို့ ရောက်၍ (နိရောဓသမာပတ် ဝင်စား၍) နေခြင်း (နိရောဓသမာပတ်) ဟူ၍ ၈-ပါးအပြားရှိ၏။
ဒီ၊၂၊၆၀။
မ၊၂၊၂၀၅။
အံ၊၁၊၄၂။
အံ၊၃၊၁၂၆-၇။
အဘိ၊ဝိ၊၃၅၆။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၃။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၇၆။
အံ၊ ဋ္ဌ၊၁၊၄၀၇။
တစ်နည်း— ဝိမောက္ခသည် ရူပဈာန် ၄-ပါး, အရူပဈာန် ၄-ပါး ဟူ၍ ၈-ပါးအပြားရှိ၏။
တစ်နည်း— ဝိမောက္ခသည် မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါးဟူ၍ ၈-ပါးအပြားရှိ၏။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၅။
ဝိမောက္ခ ၆၄-ပါး တစ်နည်း— (၁-၄) အဇ္ဈတ္တဝုဋ္ဌာနဝိမောက္ခ ၄-ပါး၊ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး)။
(၅-၈) ဗဟိဒ္ဓါ ဝုဋ္ဌာနဝိမောက္ခ ၄-ပါး။
(အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၉-၁၂) ဒုဘတောဝုဋ္ဌာနဝိမောက္ခ ၄-ပါး (အရိယာမဂ် ၄-ပါး)။
(၁၃-၁၆) အဇ္ဈတ္တ ဝုဋ္ဌာနဝိမောက္ခတို့အားလျော်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး (ပဌမဇ္ဈာနုပစာရ, ဒုတိယဇ္ဈာနုပစာရ, တတိယဇ္ဈာနုပစာရ, စတုတ္ထဇ္ဈာနုပစာရဖြစ်သော ဈာန်အင်္ဂါ ၅-ပါး)။
(၁၇-၂၀) ဗဟိဒ္ဓါ ဝုဋ္ဌာနဝိမောက္ခတို့အားလျော်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး (အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တူပစာရ, ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တူပစာရ, အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တူပစာရ, နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တူပစာရဖြစ်သော ဈာန်အင်္ဂါ ၅-ပါး)။
(၂၁-၂၄) ဒုဘတောဝုဋ္ဌာနဝိမောက္ခတို့အားလျော်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး (သောတာပတ္တိမဂ်, သကဒါဂါမိမဂ်, အနာဂါမိမဂ်, အရဟတ္တမဂ်တို့၏ရှေးအဖို့၌ဖြစ်သော ဝိပဿနာ ၃-ပါး)။
(၂၅-၂၈) အဇ္ဈတ္တဝုဋ္ဌာန၏ ငြိမ်းခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး (ပဌမဈာန်, ဒုတိယဈာန်, တတိယဈာန်, စတုတ္ထဈာန်တို့ကို ရခြင်း (သို့မဟုတ်) ယင်း ပဌမ, ဒုတိယ, တတိယ, စတုတ္ထဈာန်တို့၏ ဝိပါက်။
(၂၉-၃၂) ဗဟိဒ္ဓါဝုဋ္ဌာန၏ ငြိမ်းခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး၊ (အာကာသာနဉ္စာယတန, ဝိညာဏဉ္စာယတန, အာကိဉ္စညာယတန, နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ်တို့ကို ရခြင်း (သို့မဟုတ်) ယင်း အာကာသာနဉ္စာယတန, ဝိညာဏဉ္စာယတန, အာကိဉ္စညာယတန, နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ်တို့၏ ဝိပါက်)။
(၃၃-၃၆) ဒုဘတောဝုဋ္ဌာန၏ ငြိမ်းခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး (သောတာပတ္တိ ဖိုလ်, သကဒါဂါမိဖိုလ်, အနာဂါမိဖိုလ်, အရဟတ္တဖိုလ်)။
(၃၇) မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်စေအပ်သော ရူပဈာန်ရှိသည်ဖြစ်၍ ပြင်ပ သန္တာန်၌ ကသိုဏ်းရုပ်တို့ကို ဈာန်စက္ခုဖြင့် ရှူခြင်း (ရူပါဝစရဈာန်)။
(၃၈) မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေအပ်သော ရူပဈာန်မရှိသည်ဖြစ်၍ ပြင်ပသန္တာန်၌ ကသိုဏ်းရုပ်တို့ကို ဈာန်စက္ခု ဖြင့်ရှုခြင်း (ရူပါဝစရဈာန်)။
(၃၉) “တင့်တယ်၏” ဟူ၍ နှလုံးသွင်းခြင်း (ရူပါဝစရဈာန်)။
(၄၀-၃) အရူပသမာပတ် ၄-ပါးဟု ဆိုအပ်သော ဝိမောက္ခ ၄-ပါး (အရူပဈာန် ၄-ပါး)။
(၄၄) သညာဝေဒယိတနိရောဓ သမာပတ်ဟူသော ဝိမောက္ခ (နိရောဓသမာပတ်)။
(၄၅) သမယဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး၊ အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၄၆) အသမယဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၄၇) သာမယိကဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရ ဈာန် ၄-ပါး၊ အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၄၈) အသာမယိကဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၄၉) ကုပ္ပဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၅၀) အကုပ္ပဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၅၁) လောကိကဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၅၂) လောကုတ္တရဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၅၃) သာသဝဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၅၄) အနာသဝဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၅၅) သာမိသဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး)။
(၅၆) နိရာမိသဝိမောက္ခ (အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၅၇) နိရာမိသာနိရာမိသတရဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၅၈) ပဏိဟိတဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)၊ (၅၉) ပဏိဟိတ၏ ငြိမ်းခြင်းဟူသော ဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါးတို့ကို ရခြင်း (သို့မဟုတ်) ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး အရူပသမာပတ် ၄-ပါးတို့၏ ဝိပါက်) (၆၀) သညုတ္တဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါး)။
(၆၁) ဝိသညုတ္တဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၆၂) ဧကတ္တဝိမောက္ခ (မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, နိဗ္ဗာန်)။
(၆၃) နာနတ္တဝိမောက္ခ (ရူပါဝစရဈာန် ၄-ပါး, အရူပ သမာပတ် ၄-ပါး)။
(၆၄) သညာဝိမောက္ခ (ဝိပဿနာဉာဏ်)။
(၆၅) ဉာဏဝိမောက္ခ (ဝိပဿနာဉာဏ်)။
(၆၆)သီတိသိယာဝိမောက္ခ (ဝိပဿနာဉာဏ်)။
(၆၇) ဈာနဝိမောက္ခ (ဈာန်) (၆၈) အနုပါဒါစိတ္တဿဝိမောက္ခ (မစွဲလန်းမှု၍ စိတ်၏လွတ်ခြင်း) ဟူ၍ (၆၈)ပါးအပြားရှိ၏။
ပဋိသံ၊၂၃၁-၄၄။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၉-၅၁။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၉ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
စူဠန္တရဒုက (ပု၊န)[စူဠ+အန္တရဒုက]စူဠန္တရဒုက်၊ ဂေါစ္ဆကတို့၏ အကြား၌ ထားအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း, မဟန္တရဒုက်တို့အောက်ငယ်သောကြောင့်လည်းကောင်း စူဠန္တရဒုက်ဟု အမည်တွင်သည်၊ ယင်းစူဠန္တရဒုက်ကို အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းတွင် ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း ဒုကမာတိကာ ၌ ဟောတော်မူသည်၊ စူဠန္တရဒုက်၌ သပ္ပစ္စယဒုက်, သင်္ခတဒုက်, သနိဒဿနဒုက်, သပ္ပဋိဃဒုက်, ရူပီဒုက်, လောကိယဒုက်, ကေနစိဝိညေယျဒုက်ဟု ၇-ဒုက်ပါဝင်သည်။
“သပ္ပစ္စယာဓမ္မာ၊ အပ္ပစ္စယာဓမ္မာတိအာဒယော သတ္တ ဒုကာ အညမညံ အသမ္ဗန္ဓာ ကေဝလံ ဒုကသာမညတော ဥစ္ဆိနိတွာ ဥစ္စနိတွာ ဝိသုံ ဝိသုံ ဂေါစကန္တရေ ဌပိတတ္တာ, အညေဟိ စ မဟန္တရဒုကေဟိ စူဠကတ္တာ “စူဠန္တရဒုကာ”တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
(၉၀။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၇ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ။
ထက်ဝယ် ဖွဲ့ခွေလျက် ကိုယ်ကို ဖြောင့်မတ်စွာထားကာ သတိကို ရှေးရှုဖြစ်စေ၍ မြတ်စွာဘုရား၏ မနီးမဝေး၌ ထိုင်နေသော စူဠပန္ထကထေရ်ကို ဘုရားရှင် မြင်တော်မူ၍ “ကောင်းစွာထားအပ်သော ကိုယ်စိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ ရပ်သည်ဖြစ်စေ, ထိုင်သည်ဖြစ်စေ, လျောင်းသည်ဖြစ်စေ, သွားသည်ဖြစ်စေ သတိတရားလက်ကိုင်ထားသော ရဟန်းသည် ရှေ့နောက်ဖြစ်သော ဈာန် မဂ်ဖိုလ် ကျိုးထူးကို ရရာ၏၊ ဈာန် မဂ်ဖိုလ် အကျိုးထူးကိုရသောကြောင့် သေမင်းမမြင်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်ရာ၏”ဟု မြတ်စွာဘုရား ဥဒါန်း ကျူးရင့်သောသုတ်။
ဥဒါနပါဠိ၊ ၅-ဝဂ်၊ ၁၀-သုတ်။
ဥဒါန၊၁၅၀-၁။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၇ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် သုံးပုံ။
စူဠပါလသည် သာဝတ္ထိပြည် မဟာသုဝဏ္ဏသူကြွယ်၏ သားဖြစ်သည်၊ စက္ခုပါလထေရ် (မဟာပါလ)၏ ညီဖြစ်သည်၊ သူဌေးကြီးသည် မိမိစောင့်ရှောက်သုတ်သင်အပ်သော တောစိုးသစ်ပင်ကို အမှီပြု၍ (သစ်ပင်စောင့်နတ်၌ ဆုတောင်း၍) ရသောကြောင့်၎င်း မဟာပါလအောက် ငယ်သောကြောင့်လည်းကောင်း, စူဠပါလဟု မှည့်ခေါ်သည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂-၃။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၇။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၇ စူဠပါလိတဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဇေတဝနေ စူဠပါလိတေန ကာရိတာယ ပဏ္ဏသာလာယ ဖလကေ နိသီဒါပေတွာ။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၀။
ရော်ဘင်ဗန်ပါစီ ( ; ၁၉၈၃ ခု ဩဂုတ် ၆ ရက်ဖွား) သည် ဒတ်ချ်လူမျိုး ဘောလုံးနည်းပြတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် နယ်သာလန် Eredivisie လိဂ်မှ Heerenveen ဘောလုံးကလပ်အသင်း၏နည်းပြချုပ်အဖြစ်လုပ်ကိုင်လျှက်ရှိပြီး ယခင်က ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
၎င်း၏မျိုးဆက်တွင် အကောင်းဆုံးတိုက်စစ်မှူးများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည့် ဗန်ပါစီ သည် သူ၏ နည်းစနစ်ပိုင်း ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဘောလုံးထိန်းချုပ်မှု၊ ဘောလုံး ပေးပို့ဖန်တီးပေးနိုင်မှုနှင့် အမြင်အာရုံ စူးရှမှုများကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
နယ်သာလန်လက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ထာဝရဂိုးသွင်းအများဆုံးကစားသမားလည်းဖြစ်လေသည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၈၃ မွေးဖွားသူများ။
နိရှိခယောရပ်ကွက် (西京区) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရပ်ကွက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤရပ်ကွက်၏ အမည်သည် “မြို့တော်အနောက်ရပ်ကွက်” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
မြို့၏ အနောက်ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရပ်ကွက်ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အုခယောရပ်ကွက်မှ ခွဲထုတ်ကာ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ခဆွတ်ရမြစ်သည် နိရှိခယောရပ်ကွက်နှင့် အုခယောရပ်ကွက်ကို ပိုင်းခြားထားပေးထားသည်။
ခဆွတ်ရဘုရင့်စံအိမ်သည် နိရှိခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ထင်ရှားသည့်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဆိုင်းဟိုးဂျိသည် ရပ်ကွက်အတွင်းတည်ရှိပြီး ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ရှင်းတိုနတ်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် မဆွတ်နိုအိုတိုင်းရှသည် နိရှိခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ အချက်အလက်အရ ရပ်ကွက်သည် ၅၉.၂၄ စတုရန်းကီလိုမီတာကျယ်ဝန်းပြီး လူဦးရေ ၁၄၈,၃၇၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။
လူဦးရေဆိုင်ရာ ပညာရေး thumb|နိုင်ငံတကာဂျပန်ဘာသာစကားလေ့လာမှုသုတေသနစင်တာ နိုင်ငံတကာဂျပန်ဘာသာစကားလေ့လာမှုသုတေသနစင်တာ ကျိုတိုအနုပညာတက္ကသိုလ် ကျိုတိုစီးပွားရေးကောလိပ် ခဆွတ်ရကျောင်းဝန်း၊ ကျိုတိုတက္ကသိုလ် ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ရပ်ကွက်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရပ်ကွက်များ။
ကျိုတိုမရုအိကုန်တိုက် ရှိဂျောခဝရမချိ (四条河原町) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့လယ်၏ အစိတ်အပိုင်းနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းနေရာသည် ရှိဂျောလမ်းမနှင့် ခဝရမချိလမ်းမတို့ ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။
ခဝရမချိလမ်းမသည် ကျိုတိုမြို့၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ခမိုမြစ်နှင့် မျဉ်းပြိုင်တည်ရှိသည်။
ရှိဂျောလမ်းမသည် ကျိုတိုမြို့လယ်ကို အရှေ့-အနောက် ဖြတ်သန်းတည်ရှိသည်။
စတိုးဆိုင် လမ်းဆုံ၏ အပိုင်းလေးခုတွင် နှစ်ခုသည် ကုန်တိုက်များ တည်ရှိသည်။
လမ်းဆုံ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တခရှိမယစတိုးနှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ကျိုတိုမရုအိစတိုး တည်ရှိသည်။
ကျိုတိုမရုအိစတိုးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဟန်းခယူးကုန်တိုက်ကို အစားထိုးကာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဟန်းခယူးကုန်တိုက်သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။
မီးရထားဘူတာရုံ ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ သည် ကျိုတိုမြို့ရှိ ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း (ဟန်းခယူးမီးရထား) ၏ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။
မြေအောက်ရထားဘူတာသည် ရှိဂျောခဝရမချိလမ်းဆုံ၏ မြေအောက်တွင် တည်ရှိသည်။
ခရီးသည်များသည် ကျိုတိုခဝရမချိဘူတာမှ ဂိအွန်း- ရှိဂျောဘူတာသို့ ရထားများပြောင်းလဲကာ စီးနင်းနိုင်သည်။
ကျိုတိုခဝရမချိဘူတာအနီးရှိ အိမ်ခြံမြေများသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အဖိုးအထိုက်တန်ဆုံးအိမ်ခြံမြေများတွင် ပါဝင်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ဘူတာသည် မြေအောက်မှတဆင့် “တခရှိမယ” ကဲ့သို့သော ကုန်တိုက်များဆီသို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဘူတာ၏ မြေအောက်ထပ်တွင် အစားအသောက်ဈေးတစ်ခု တည်ရှိသည်။
ထို့အပြင် ဤဘူတာသည် ခရဆုမဘူတာနှင့်လည်း မြေအောက်မှတဆင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
ဘတ်စကား ပြင်ပလင့်များ Kawamachi Station , Hankyu Railway Kyoto Takashimaya Kyoto Marui ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့၏ ပထဝီသွင်ပြင်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ-ဟူသည်—ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်, ဣန္ဒြေ, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတို့ကို “ဤတရားသည် ငါ၏ဥစ္စာတည်း, ဤတရားသည် ငါဖြစ်၏, ဤတရားသည် ငါ၏ အတ္တတည်း = ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ”ဟု မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းခြင်း သုံးသပ်ခြင်းပင် ဖြစ်၏ (ပဋိသံ၊၁၂၉-၁၃၂)။
ချွတ်ယွင်းဖောက်ပြန် မမှန်ကန်သောအယူ, အကျိုးမဲ့ကို ဆောင်တတ်သည်ဖြစ်၍ ပညာရှိတို့ စက်ဆုပ်အပ်သော အယူပင် ဖြစ်သည် (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၀။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၃၉)။
လက္ခဏာ, ရသစသည် ယင်း-သည်— လမ်းရိုး လမ်းမှန် မကျသောအားဖြင့် မှားယွင်းစွာ နှလုံးသွင်းခြင်း ဟူသော မှတ်ကြောင်း “လက္ခဏာ”ရှိ၏။
မှန် သည်မှတစ်ပါး အမှားအားဖြင့် သုံးသပ်ခြင်း-ဟူသော ကိစ္စရသ”ရှိ၏။
မှားသောအားဖြင့် လွန်လွန်ကဲကဲ နှလုံးသွင်းတတ်သော တရားဟု ယောဂီသူမွန်တို့၏ ဉာဏ်အား ရှေးရှုထင်လာ ခြင်းအခြင်းအရာ “ပစ္စုပဋ္ဌာန်”ရှိ၏။
ဘုရား စသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ကို မဖူး မြင်လိုခြင်း-စသည်လျှင် နီးစွာသောကြောင်း “ပဒဋ္ဌာန်”ရှိ၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၀။
အဘိ၊ဝတာရ၊၈၂)။
“ဣဒမေဝ သစ္စံ၊ မောဃမညံ”ဟု မှားယွင်းစွာ နှလုံးသွင်းခြင်း-ဟူသော မှတ်ကြောင်း“လက္ခဏာ” ရှိ၏။
ဉာဏ်သည် အာရုံကို ဟုတ်မှန်သော သဘောအားဖြင့်တတ်၏။
ဒိဋ္ဌိ-သည် ဟုတ်မှန်သော သဘောကို စွန့်ပယ်၍ မဟုတ်မမှန်သောအားဖြင့် ယူတတ်၏ (ဝိဘာဝိနီ၊၁၀၈)။
ဥပမာများ ယင်းသည်—မခိုင်မမြဲ ပြောင်းလဲတတ်၏၊ ဖွဲ့ပုံအစု၌ စိုက်မြှုပ်ထားသော သစ်ငုတ် တုတ်ချောင်းအလား လှုပ်ရှားတတ်၏ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၀)။
အရူး၏တောင်းတွင်း၌ မုံ့ပိုင်း, မစင်, နွားချေး-စသော ဝတ္ထုမျိုးစုံပါရှိသကဲ့သို့ ယင်း-အယူ၌ ကောင်းမှုန်မှန်ကန်သော အယူ၌ မကောင်းဆိုးဝါး မှားယွင်းသောအယူ မျိုးစုံ ပါဝင်နေ၏ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၆၆)။
တမာ, သပွတ်ခါး, ဗူးခါး မျိုးစေ့သည် မိမိကိုယ်တိုင် (ဗီဇ)က မကောင်း ညံ့ဖျင်းသောကြောင့် မိမိအမှီပြုရာ မြေဆီ, မြေဩဇာ, ရေဆီ ရေဩဇာတို့ အရသာပျက် ခါးသက်ဖို့ရန် အကြောင်းဖြစ်သကဲ့သို့ ယင်း အယူသည် မိမိကိုယ်တိုင်(ဒိဋ္ဌိ)က ယုတ်မာ ညံ့ဖျင်းသောကြောင့် ယင်း-အယူ ရှိသူ၏ ကာယကံမှု, ဝစီကံမှု, မနောကံမှု စေ့ဆော်မှု, တောင့်တမှု, ဆောက်တည်မှု, ပြုပြင်မှု အားလုံးသည်လည်း မလိုလားမနှစ်သက် အစီးအပွါးပျက် အဆက်ဆက် ဆင်းရဲဖို့ရန် အကြောင်း ဖြစ်တော့သည် (အံ၊၁၊၃၃-၄။
ပဋိသံ၊၁၃၄-၅)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်ကြောင်း ၁၀ ပါး ၁။
ပေးလှူအပ်သော အလှူ၏ အကျိုးသည် မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၂။
ကြီးစွာသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် အကျိုးမရှိဟု ယူခြင်း၊ ၃။
အာဟုန, ပါဟုန မင်္ဂလာကို ပြုခြင်းသည် အကျိုးမရှိဟု ယူခြင်း၊ ၄။
ကောင်းသောအမှု ကုသိုလ်ကံ, မကောင်းသောအမှု အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးပေးမှုသည် မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၅။
ဤလောကသည် မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၆။
တမလွန်လောကသည် မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၇။
အမိ၌ ပြုအပ်သော ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုး မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၈။
အဖ၌ ပြုအပ်သော ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုး မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၉။
စုတေ လတ္တံ့သော သတ္တဝါ ပဋိသန္ဓေနေလတ္တံ့သော သတ္တဝါ မရှိဟု ယူခြင်း၊ ၁၀။
ဤလောကကို လည်းကောင်း, တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ ကျင့်ကြံ ဟောကြား ကြကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ မရှိဟု ယူခြင်း။
(အဘိ၊ဝိ၊၄၀၅။
) (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃။
)(အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။
၅၁၃။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်ပေါ်ကြောင်း ၂ မျိုး ၁။
တစ်ပါးသူထံမှ မသူတော်တရားသံကို ကြားနာရခြင်း၊ ၂။
မသင့် လျော်သော အကြောင်းအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း။
(အံ၊၁၊၈၆။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အထမြောက်ကြောင်း အင်္ဂါ ၂ ပါး ၁။
ဝတ္ထု၏ ယူအပ်သော အခြင်းအရာ ဖောက်ပြန်သည် ဖြစ်ခြင်း၊ ၂။
မိမိယူထားသောဝတ္ထုသည် မိမိယူထားသော အခြင်းအရာအတိုင်း ထိုဝတ္ထု၏ ထင်ခြင်း။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၄။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏ အင်္ဂါ ၂ ပါး ၁။
ယူအပ်သော အကြောင်းအရာဝတ္ထု၏ ယူအပ်သော အခြင်းအရာမှ ဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်, ဖြစ်ခြင်း၊ ၂။
အယူကို ယူအပ်သော အခြင်းအရာအတိုင်း ထိုသူအား ထင်ခြင်း။
(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၃၂။
) (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၅။
) (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၇။
) (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၇။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပုဂ္ဂိုလ် လားရာ ဂတိ ၂ မျိုး ၁။
ငရဲဘုံ နိရယဂတိ၊ ၂။
တိရစ္ဆာန်မျိုး တိရစ္ဆာနဂတိ။
(အံ၊၁၊၆၂။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် ဆက်လက်ကြည့်ရှုရန် ဒိဋ္ဌိလည်း ကြည့်ပါ။
ဒိဋ္ဌိ ၆၂-ပါးလည်း ကြည့်။
အတ္တဝါဒီသမားတို့သည် အာရုံ (၆)လုံးကိုပင် ဖြစ်စေ၊ အာရုံ တစ်ပါးကိုပင် ဖြစ်စေ၊ အာရုံ အများစုကိုပဲ ဖြစ်စေ အတ္တဟု စွဲလမ်းယုံကြည်ကြ၏။
အတ္တသည် ဘဝတစ်ခုပြီးတစ်ခု အမြဲတန်း ပြောင်းရွှေ့နေ၏။
ပြုလုပ်ဖွယ်မှန်သမျှကို အတ္တက ပြုလုပ်၏။
ဥပမာ- ကွေးသည်က အတ္တက စေခိုင်းသည့်အတိုင်း ကွေး၏၊ ဆန့်သည်က အတ္တက စေခိုင်းသည့်အတိုင်း ဆန့်၏၊ အာရုံတို့ကို ခံစားနေသည်က အတ္တက ခံစား နေ၏၊ “ဟိုသွားပါ, ဒီသွားပါ, ဟိုဟာလုပ်ပါ, ဒီဟာလုပ်ပါ” စသည်ဖြင့် စီမံ ခန့်ခွဲနေသည်က အတ္တကနေ စီမံခန့်ခွဲနေတာပါ၊ အတ္တသည် ခန္ဓာအိမ်မှာ အမြဲရှိ၏၊ ဘဝတစ်ခုပြီးတစ်ခု ပြောင်းသော်လည်း အတ္တက မသေကျေ မပျက်စီးဘူး၊ အကျိတ်အခဲ အမြဲတည်နေ၏၊ ခန္ဓာအိမ်မှာ အမြဲနေ၏၊ ခန္ဓာအိမ်ကို ပိုင်ဆိုင်နသော သဘာဝတစ်ခုဖြစ်၏ စသည်ဖြင့် စွဲလမ်း ယုံကြည်ကြ၏။
အာရုံခြောက်ပါးကိုပင် အတ္တဟု စွဲလမ်းယုံကြည်ပြီ မြဲ၏ အမြဲ ဖြစ်၏ဟု ဖြစ်သော အယူကို သဿတဒိဋ္ဌိဟု ခေါ်သည်။
“သဿတော အတ္တာ စ လောကော စာတိ ပဝတ္တာ ဒိဋ္ဌိ သဿတဒိဋ္ဌိ။
သံ၊ဋီ၊၁၊၂၄၁။
သဿတဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဉ်တွဲပြီး အာရုံခြောက်ပါးကို တွယ်တာနေသောတဏှာကို ဘဝတဏှာဟုလည်းခေါ်သည်။
ဓမ္မစကြာနှင့် ဝိပဿနာတရားတော်- ဖားအောက်တောရဆရာတော် သဿတဒိဋ္ဌိ ၁၅-ပါး ယင်းတွင် သဿတဒိဋ္ဌိ-သည် — (၁) အရိပ်ရှိသော သစ်ပင်ကို “သစ်ပင်နှင့် အရိပ် တခြားစီ ဖြစ်သည်”ဟု ရှုသကဲ့သို့ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဉ်ဟူသော နာမ်တရားကို “အတ္တ”ဟုယူ၍ ယင်း-အတ္တကို “ရုပ်ရှိသည်” ဟု ရှုသောအားဖြင့် ယူသောဒိဋ္ဌိ, (၂) အနံ့ ရှိသော ပန်းပွင့်ကို “ပန်းပွင့်နှင့်အနံ့ တခြားစီ ဖြစ်သည်”ဟု ရှုသကဲ့သို့ ယင်း နာမ်တရား ၄-ပါးကို “အတ္တ”ဟုယူ၍ “ယင်း-အတ္တ၌ ရုပ် တရားတည်ရှိသည်”ဟု အတ္တ၌ ရုပ်ကိုရှူသောအားဖြင့် ယူသော ဒိဋ္ဌိ, (၃) ကြုတ်၌ ထည့် ထားသော ပတ္တမြားကို “ပတ္တမြားနှင့် ကြုတ် တခြားစီပင် ဖြစ်သည်”ဟု ရှူသကဲ့သို့ ယင်း-နာမ်တရား ၄-ပါးကိုပင် “အတ္တ”ဟု ယူ၍ “ယင်း-အတ္တသည် ရုပ်၌တည်ရှိသည်”ဟု ရုပ်၌ အတ္တကို ရှုသောအားဖြင့်ယူသော ဒိဋ္ဌိ-အားဖြင့် ရုပ်သက်သက်ကိုစွဲ၍ ရုပ်၌ ၃-ပါး, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဉ်, ရုပ်ဟူသော နာမ်-ရုပ်ကိုစွဲ၍ ဝေဒနာ၌ ၃-ပါး, သင်္ခါရ, ဝိညာဉ်, ရုပ်, ဝေဒနာဟူသော နာမ်-ရုပ်ကိုပင် စွဲ၍ သညာ၌ ၃-ပါး, ဝိညာဉ်, ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာကို စွဲ၍ သင်္ခါရ၌ ၃-ပါး, ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရကိုစွဲ၍ ဝိညာဉ်၌ ၃-ပါးစီ ပြားခြင်းကြောင့် ၁၅-ပါး အပြားရှိ၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိလည်း ကြည့်ပါ။
ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ထီ) [ဥစ္ဆေဒ+ဣတိ+ဒိဋ္ဌိ။
ဥစ္ဆေဒေါတိ ပဝာ ဒိဋ္ဌိ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ။
] ဥစ္ဆေဒအယူ၊ ပြတ်စဲ၏-အဆက် ပြတ်၏-ဟူသောအယူ၊ အတ္တကောင် သတ္တဝါ ကောင်သည်လည်းကောင်း, လောကသည်၎င်း သေပြီးနောက်ထပ်၍ မဖြစ်, အဆက်ပြတ်၏ဟူသော အယူမှား။
အတ္တနှင့် လောက ယူဆပုံ ထိုအယူရှိသောသူသည် ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို အတ္တဟု၎င်း လောကဟု၎င်း ယူဆ၏၊ သို့မဟုတ် ခန္ဓာငါးပါးရှိရာတွင် တစ်ပါးကို အတ္တဟုယူဆပြီးလျှင် ကျန်ခန္ဓာလေးပါးကို အတ္တ၏ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော လောကဟု ယူဆ၏၊ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သော သို့မဟုတ် မိမိ၏ အတ္တကိုသာ အတ္တဟုယူဆပြီး အခြားသူ၏ အတ္တကိုမူ လောကဟု ယူဆ၏၊ ထိုအတ္တကောင် သတ္တဝါကောင်နှင့် လောကသည် ပြတ်စဲ၏၊ ထိုပြတ်စဲသွားသော သတ္တဝါသည် တခြားဖြစ်၍ သတ္တဝါသည် တခြား အသစ်တစ်မျိုး ဖြစ်၏၊ ထိုနှစ်မျိုးသည် မည်သို့မျှ အဆက်အစပ်မရှိဟု ယူဆ၏။
ဒီ၊၁၊၃၁။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂၂။
မူလဋီ၊၁၊၁၈၂။
မူလဋီ၊၂၊၁၃၂။