kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သိက္ခာပုဒ်ကို လွန်ကျူးသော ရဟန်းကို သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးစေတတ်သောကြောင့် သိက္ခာပုဒ်ကို ပါရာဇိကဟု ခေါ်သည်။
ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးစေတတ်သောကြောင့် အာပတ်ကိုလည်း ပါရာဇိက ခေါ်သည်။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ပါရာဇိကအဓိပ္ပာယ် (၃) မျိုး ၁။
ပရာဇိယတီတိ ပါရာဇိကော (ပုဂ္ဂလော) - သာသနာတော်ထမ်း ရဟန်းအဖြစ်မှ ဆုံးရှုံးစေတတ်သူကို ရစေ။
ပရာဇေတီတိ ပါရာဇိကံ (သိက္ခာပဒံ) - ဝီတိက္ကမရဟန်းကို သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးစေတတ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို ရစေ။
အဇ္ဈာစာရဘိက္ခုံ ပရာဇေတီတိ ပါရာဇိကာ (အာပတ္တိ) - လွန်ကျူးသော ရဟန်းကို သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးစေတတ်သော အာပတ်ကို ရစေ။
ပါရာဇိက (၂၄) ပါး မေထုနပါရာဇိက, အဒိန္နာဒါနပါရာဇိက, မနုဿဝိဂ္ဂဟပါရာဇိက, ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိကအားဖြင့် ဘိက္ခု၌လာသော ပါရာဇိက ၄-ပါး၊ ဘိက္ခုနီ၌ ထိုလေးပါးနှင့် တကွ ဥဗ္ဗဇာဏုမဏ္ဍလိကာပါရာဇိက, ဝဇ္ဇပဋိစ္ဆာဒိကာပါရာဇိက, ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာ ပါရာဇိက, အဋ္ဌဝတ္ထုကာပါရာဇိကဟု အသာဓာရဏပါရာဇိက ၄-ပါး-ပေါင်း (၈) ပါး။
ပဏ္ဍက, ထေယျသံဝါသက, တိတ္ထိယပက္ကန္တက, တိရစ္ဆာနဂတ, မာတုဃာတက, ပိတုဃာတက, အရဟန္တဃာတက, လောဟိတုပ္ပါဒက, သံဃဘေဒက, ဘိက္ခုနီဒူသက, ဥဘတောဗျဉ္ဇနကအားဖြင့် ရဟန်းမခံရန် တားမြစ်ထားသော ပါရာဇိက ၁၁-ပါး။
လူ့အသွင်အပြင်ကို နှစ်သက်၍ လူဝတ်လဲသော ဘိက္ခုနီ ပါရာဇိက ၁-ပါး၊ လမ္ဗီ, မုဒုပိဋ္ဌိက, သူတပါးအင်္ဂါဇာတ်ကို စုပ်သူ, သူတပါး အင်္ဂါဇာတ်ပေါ် ရှေးရှု့ထိုင် သူအားဖြင့် အနုလောမ ပါရာဇိက ၄-ပါး၊ ပေါင်း ပါရာဇိက ၂၄-ပါးရှိသည်။
ရဟန်းပါရာဇိက (၄) ပါး ဝစ္စမဂ်, ပဿာဝမဂ်, မုခမဂ်တွင် တစ်ခုခု၌ ကိုယ်တိုင် မေထုန်မှီဝဲသောရဟန်း, မိမိမဂ်တို့၌ သူတပါးတို့မေထုန်မှီဝဲသည်ကို သာယာနှစ်သက်သော ရဟန်းသည် မေထုနသိက္ခာပုဒ်ကျူးလွန်သဖြင့် ပါရာဇိကကျ၏။
အနည်းဆုံး တမတ်, တမတ် ထိုက်တန်သော ဥစ္စာကို ၂၅-ပါးသော ခိုးနည်းတို့တွင်တစ်ခုခုဖြင့် ခိုးသော ရဟန်းသည် အဒိန္နာဒါနသိက္ခာပုဒ်ကို ကျူး လွန်သဖြင့် ပါရာဇိကကျ၏။
လူကို ကိုယ် နှုတ် စသည်ဖြင့် လုံ့လပြု၍ သေစေသော ရဟန်းသည် မနုဿဝိဂ္ဂဟသိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သဖြင့်ပါရာဇိကကျ၏။
ဈာန်, သမာပတ်, မဂ်, ဖိုလ်တရားကို မရပါပဲလျက် ရ၏ ဟု ပလွှားဝါကြွားပြောဆိုသော ရဟန်းသည် ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သဖြင့် ပါရာဇိကကျ၏။
ဘိက္ခုနီ ပါရာဇိက (၈)ပါး ရဟန်းမတို့၌လည်း ထို့အတူတည်း။
ကာယသံသဂ္ဂ ရာဂစိတ်ရှိသောယောက်ျားက ကာယသံသဂ္ဂ ရာဂစိတ်ရှိသော ရဟန်းမ၏ ညှပ်ရိုးအောက်, ပုဆစ်ဒူးဝန်း တတောင်ဆစ် အထက်အရပ်တို့၌ လက်စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဖြင့် ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခြင်းကို သာယာနှစ်သက်သောရဟန်းမသည် ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလိကာသိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သဖြင့် ပါရာဇိက ကျ၏။
အခြားတပါးသော ဘိက္ခုနီမ၏ ပါရာဇိကအာပတ်ကို သိလျက် ဖုံးကွယ်သော ရဟန်းမသည် ဝဇ္ဇပဋိစ္ဆာဒိကာ ပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သဖြင့် ပါရာဇိကကျ၏။
ညီညွတ်သောသံဃာသည် နှင်ထုတ်အပ်သော ဥက္ခိတ္တကရဟန်း၏အယူကို အတုလိုက်ကျင့်သဖြင့် သမနုဘာသနကံ ပြု၍ ဆိုဆုံးမအပ်ပါသော်လည်း အယူကို မစွန့်လွှတ်သော ရဟန်းမသည် ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာသိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သဖြင့် ပါရာဇိက ကျ၏။
ကာယသံသဂ္ဂရာဂစိတ်ရှိသော ယောက်ျားက ကာယသံသဂ္ဂရာဂစိတ်ရှိသော ရဟန်းမ၏ ညှပ်ရိုးအထက်, ပုဆစ်ဒူးဝန်း တတောင်ဆစ် အောက်အရပ်၌ ကိုင်တွယ် သုံးသပ်မှုကို သာယာနှစ်သက်ခြင်း, ကိုယ်ဝတ်အပေါ်ရုံ၌ ကိုင်တွယ်မှုကို သာယာနှစ်သက်ခြင်း, ကိုယ်လက်နှီးနှောမှု (ကာယသံသဂ္ဂ)ကို ပြုခြင်းငှါ ယောက်ျား၏ နှစ်တောင်ထွာ အတွင်း၌ ရပ်ခြင်း, စကားပြောဆိုခြင်း, ချိန်းချက်ရာအရပ်သို့ သွားခြင်း, ယောက်ျား၏လာခြင်းကို သာယာနှစ်သက်ခြင်း, ဖုံးကွယ်ရာအရပ်သို့ ဝင်ခြင်း, နှစ်တောင့်ထွာအတွင်း၌ တည်၍ ကိုယ်ကို ယောက်ျားအနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ ဤ ဝတ္ထု ရှစ်မျိုးလုံးကို ပြည့်အောင် ပြုကျင့်သော ရဟန်းမသည် အဋ္ဌဝတ္ထုက သိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သဖြင့်ပါရာဇိက ကျ၏။
ဦးခေါင်း ပြတ်ပြီးသောသူသည် ကိုယ်နှင့် ဦးခေါင်းကို တဖန်ပြန်ဆက်၍ အသက်မရှင် သကဲ့သို့, အညှာမှကြွေကျသော သစ်ရွက်ရော်သည် နောက်ထပ်တဖန် ပြန်၍ စိမ်းရှင် မလာသကဲ့သို့ နှစ်ခြမ်းကွဲသော ကျောက်ဖျာကြီးသည် တဖန်စပ်သော်လည်း ပကတိ အတိုင်း မဖြစ်သကဲ့သို့ လည်ဆစ်ပြတ်ပြီးသော ထန်းပင်သည် တဖန် ပြန်၍ အခက် အရွက်တို့ဖြင့် မစည်ပင်သကဲ့သို့ ပါရာဇိကကျသော ရဟန်း ရဟန်းမသည် သာသနာတော်မှဆုံး ရှုံး၏။
နောက် တဖန် ရဟန်းအဖြစ် မရတော့။
(ဝိ၊၁၊၃၄၊ ၅၈၊ ၉၃၊ ၁၁၈။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂၇။
) လူဝတ်လဲ ဘိက္ခုနီ လူထွက်လိုသည်ဖြစ်၍ သင်္ကန်းကိုဖြစ်စေ, လူတို့အဝတ်တန်ဆာကိုဖြစ်စေ, လူတို့ ဝတ်ဆင်ပုံအတိုင်း ဝတ်ဆင်သော ရဟန်းမသည် ပါရာဇိကကျ၏။
(ဝိ၊၃၊၁၃၄။
ဝိ၊၄၊၄၇၄။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၃။
ကင်္ခါ၊၁၂၆။
သာရတ္ထ၊၂၊၂၉၈။
ကင်္ခါ၊ဋီ၊သစ်၊၂၂၃။
) ရဟန်းမခံရန် တားမြစ်ထားသော ပါရာဇိက ၁၁-ပါး ပဏ္ဍုက်, တိရစ္ဆာန်, ဥဘတောဗျည်းတို့သည် ရှင်ရဟန်းပြုပေးခြင်း၏ တည်ရာ အကြောင်း ဝတ္ထု မဟုတ်သောကြောင့် လည်းကောင်း, “န ဘိက္ခဝေ ပဏ္ဍုကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော-စသည်ဖြင့် ရှင်ရဟန်းပြု၍ မပေးရ” ဟု တားမြစ်ထားသောကြောင့်လည်းကောင်း ရှင်, ရဟန်းပြုခွင့် မရကြ။
ထေယျသံဝါသက စသော ရှစ်ယောက်, ရဟန်းအသွင်ကိုခိုးသူ, တိတ္ထိဘောင်သို့ ပြောင်းသူတို့သည် ရဟန်းပြု ခွင့်မရသဖြင့် ပါရာဇိကကျသော ရဟန်းနှင့် တူ၏။
အနုလောမ ပါရာဇိက ၄-ပါး အင်္ဂါဇာတ်ရှည်သူသည် “လမ္ဗီ”မည်၏။
ထိုရဟန်းသည် မိမိအင်္ဂါဇာတ်ကို မိမိ၏ ဝစ္စမဂ်သို့သွင်းသော် ပါရာဇိက ကျ၏။
နူးညံ့ပျော့ပြောင်းသော ခါးရှိသူသည် “မုဒုပိဋ္ဌိက”မည်၏။
ထိုရဟန်းသည် မိမိအင်္ဂါ ဇာတ်ကို မိမိ၏ခံတွင်းဖြင့် စုပ်သော် ပါရာဇိက ကျ၏။
သူတပါး အင်္ဂါဇာတ်ကို ခံတွင်းဖြင့် စုတ်သူ, သူတပါး၏ အင်္ဂါဇာတ်ပေါ်၌ဖိထိုင် သူတို့လည်း ပါရာဇိကကျသည်။
အနုလောမ ပါရာဇိကကျသူတို့ မည်ကုန်၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄-အပိုင်း-ဂ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
ပါလီကွေး ၄၅။
၎င်း ဝေါဟာရ သင်္ချာကို မှော်ပညာကျမ်းတို့၌ "ဥုံ ဘုရားဟူက မောက္ကလူ ၂၄၊ တရားဟူက ပါလီကွေး ၄၅၊ သံဃာဟူက သံချပ်ဝတ် ၃၇" စသည်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို အကွယ်အကာယူရာ၌ အသုံးချနည်းများအတွက် တွေ့ဘူး၏။
ဘုရင့်နောင် စသော စစ်သူကြီးတို့ ဆောင်းသည့်ဦးထုပ်ကို မောက္ကလူ ခေါ်၏၊ ၎င်းင်း မောက္ကလူ သဖွယ် လုံခြုံသော ၂၄-ပစ္စည်းနှင့် ကိုယ်၌စည်းချသည်ကို " မောက္ကလူ ၂၄" ဟုဆိုသည်၊ ထိုအတူ ၄၅-ဝါ ကာလပတ်လုံး ဟောတော်မူ သော တရားတော်များနှင့် ပါလီကွေး သဖွယ် ကိုယ်၌ ဆင်မြန်း ကာရံသည်ကို "ပါလီကွေး ၄၅" ဟုဆိုသည်၊ ထို့အတူ ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇-ပါးနှင့် သံချပ်ဝတ်သဖွယ် ကိုယ်၌ ဝတ်ဆင်ထားမှုကိုပင် "သံချပ်ဝတ် ၃၇" ဟုသိလေ။
ပိသုဏဝါစာကံ၏ အင်္ဂါ ၄-ပါး ချစ်သူနှစ်ဦး ကွဲအောင် ကုန်းတိုက်ပေးမှု အင်္ဂါ လေးပါး။
(၁) ဘိန္ဒိတဗ္ဗ ပုဂ္ဂလ- အခွဲအတိုက် ခံရသူ၊ (၂) တပ္ပုရ ပိယ ကမျတာ- မိမိကို ချစ်စေလို၍ ကွဲပြားမှုကို ရှေးရှုခြင်း အဖြစ်၊ (၃) ဝါယမ- လုံ့လပြုခြင်း၊ ရန်တိုက်ခြင်း၊ (၄) ဇာနန- မိမိရန်တိုက် ပြောဆိုအပ်သူက မိမိစကားကို သိနားလည်ခြင်း။
ပိသုဏဝါစာ ကံ၏ မကောင်းကျိုး (၇)ပါး ပိဋကတ်တော်တို့မှ ရသလောက် စုပေါင်း၍ ပြလိုက်သည်၊ တကျမ်းတဖွဲ့တည်း၌ စုပုံလျက်မရှိပေ။
(၁) အပါယ်လေးပါးသို့ လားရခြင်း၊ (၂) ချစ်သူတို့နှင့် ကွေကွင်းရခြင်း၊ (၃) မိတ်ဆွေခြွေရံ နည်းပါးခြင်း၊ (၄) သူတော်ကောင်းတရား၌ သဒ္ဓါပျက်တတ်ခြင်း၊ (၅) သူတပါးတို့လုံ့လကြောင့် သေရခြင်း၊ (၆) လူများ၏ အမုန်းကိုခံရခြင်း၊ (၇) စိတ်ညစ်ညူးစိုးရိမ်ရခြင်း။
ပီတိ (ထီ) [ပီ+တိ။
ပိနယတိ ကာယစိတ္တံ တ‌ပ္ပေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ ဝါ ပီတိ။
ဝိဘာဝိနီ၊၉၂။
နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်သော-ရောင့်ရဲစေ-တိုး ပွားစေ-သော ပီတိ။
ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ။
ဒီ၊၁၊၆၉။
တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ပီတိ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ။
ဒီ၊၃၊၂၂၁။
ပီဏယတီတိ ပီတိ၊ သာ ဖရဏလက္ခဏာ၊ တုဋ္ဌိလက္ခဏာ ဝါ၊ ကာယစိတ္တာနံ ပီဏနရသာ၊ တေသံယေဝ ဩဒဂျပစ္စုပဋ္ဌာနာ။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၇။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၈။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၃၇။
) ပီနယတီတိ ပီတိ။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၄။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၀။
ပီဏေတိ ကာယံ စိတ္တံ စ သန္တပ္ပေတီတိ ပီတိ။
ပီတိ (၃၂၇)န္တိ ဟဒယတုဋ္ဌိံ။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၈၂။
ပီတပ္ပနကန္တီသု၊ ပိဏာတီတိ ပီတိ။
ပီဏနံ ပီတိ၊ တပ္ပနံ ကန္တိ။
ပိဏယတီတိ ပီတိ၊ တပွေတီတိ အတ္ထော။
နီတိ၊ဓာ၊၂၅၂-၃။
နှစ်သက်စေတတ် ပွားစေတတ်သော တရားသည် ပီတိမည်၏၊ တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ အပိုင်း-၃ လက္ခဏာ, ရသစသည် နှစ်သက်ခြင်း, အာရုံကိုအသင့်အားဖြင့်ယူခြင်းလက္ခဏာ ရှိ၏၊ ကိုယ်စိတ်ကိုပွားစေခြင်း, မွန်မြတ် သောစိတ္တဇရုပ်တို့ဖြင့်ကိုယ်ကာယကို နှံစေခြင်းကိစ္စရှိ၏၊ တက်ကြွသော ကိုယ်စိတ် ဖြစ်ကြောင်းတရားဟူ၍ ဉာဏ်၌ထင်လာ၏၊ ပီတိ ငါးမျိုး ထိုပီတိသည်- (၁) မွှေးညှင်းထရုံသာပြု တတ်သော ခုဒ္ဒကာပီတိ၊ (၂) လျှပ်စစ်ပြက် သကဲ့သို့ အကြိမ်ကြိမ်များစွာဖြစ်သော ခဏိကာပီတိ၊ (၃) ကမ်းပေါ်သို့ တက်လာ၍ ပျက်ပျက်သွားသော ပင်လယ်လှိုင်းတံပိုးကဲ့သို့ ကိုယ်သို့တက်ရောက်၍ ပျက်သွားသော ဩက္ကန္တိကာပီတိ၊ (၄) ကိုယ်ကို ပေါ့ပါးကြွတက်စေနိုင်လောက်အောင် အားကောင်းသော ဥဗ္ဗေဂါပီတိ၊ (၅) လေပြည့်သောပူစီပေါင်းကဲ့သို့ တကိုယ်လုံးပျံ့နှံနေ သောဖရဏာပီတိ-ဟု ငါးမျိုးရှိသည်။
ပီတိကြောင့် ဖြစ်သော တရား ထို ပီတိငါးမျိုး ဖြစ်လတ် ရင့်လတ်သော် ကိုယ်စိတ်ငြိမ်းအေးခြင်းဟူသော ကာယပဿဒ္ဓိ စိတ္တပဿဒ္ဓိတို့ ဖြစ်လာသည်။
ပီတိ၏သားကား ပဿဒ္ဓိ၊ ပဿဒ္ဓိ၏သားကား သုခဖြစ်သည်။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁။
၁၅၈။
ဝိပဿနုပက္ကိလေသ (၁၀)ပါး၌ လာသော ပီတိ အရ ဝိပဿနာစိတ်နှင့်တကွဖြစ်သော ပီတိငါးပါးကိုယူရသည်။
ဝိဘာဝိနီ။
၂၇၁။
ပီတိပါဝင်သော ဈာန်ချမ်းသာ နှစ်မျိုး ၁။
ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်, အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ဝိတက်နှင့် တကွဖြစ်သော, သုံးသပ်မှု ဝိစာရနှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ပီတိ, ချမ်းသာမှု သုခရှိသော ပထမဈာန်၊ ၂။
ဝိတက်, ဝိစာရ ငြိမ်းခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်မှု သမာဓိကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ပီတိ, ချမ်းသာမှု သုခရှိသော ဒုတိယဈာန်၊ ပီတိကို ထင်ထင်ရှားရှားသိခြင်း ပီတိကို ထင်ထင်ရှားရှားသိလျက် ဝင်လေ-ထွက်လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု ကျင့်၏၊ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ပီတိနှင့်ယှဉ်သော ပထမဈာန် ဒုတိယဈာန်တို့ကို ဝင်စား၏၊(သမထပိုင်းတည်း။
) ယင်းပထမဈာန် ဒုတိယဈာန်တို့ကို ဝင်စား၍ ယင်းဈာန်မှ ထ၍ ယင်းဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ပီတိကို တစ်နည်း – ပီတိကို အဦးမူသဖြင့် ဈာန်နာမ်တရားအားလုံးကို ယင်းတို့၏ ပြိုပြိုပျက်ပျက် ကုန်ကုန် ပျောက်ပျောက်သွားသည့်သဘောကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ လက္ခဏာရေးသုံးတန် တစ်လှည့်စီ တင်ကာ ဝိပဿနာရှုပွားသုံးသပ်၏၊ (ဝိပဿနာပိုင်းတည်း။
) အာနာပါနဿတိသုတ် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ၅ ပါး ၁။
မြတ်စွာဘုရားသည်လည်းကောင်း သီတင်းသုံးဖော် တို့သည်လည်းကောင်း ရဟန်းအား တရားဟော၏၊ တရားတော်၌ အနက်ပါဠိကို သိ၏၊ ဝမ်းမြောက်ရ၏၊ နှစ်သိမ့်မှုပီတိ ဖြစ်၏၊ နာမ်ရုပ်အပေါင်း ငြိမ်းအေး၏၊ ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ စိတ်တည်ကြည်၏။
ကြားဖူးသင်ဖူးသည့်အတိုင်း တရားကို အကျယ်အားဖြင့် သူတစ်ပါးကို ဟော၏၊။
ကြားဖူးသင်ဖူးသည့်အတိုင်း တရားကို အကျယ်အားဖြင့် သရဇ္ဈာယ်၏၊ စိတ်ဖြင့် အဖန်ဖန်ရှု၏၊။
သမာဓိနိမိတ်ကို ကောင်းစွာ သင်ယူ၍ နှလုံးသွင်း၏၊ ၅။
သမာဓိနိမိတ်ကို ကောင်းစွာ သင်ယူနှလုံးသွင်း ခြင်းကြောင့်။
(ဒီ၊၃၊၂၀၀-၂၀၁။
) (ဒီ၊၃၊၂၃၄။
) (အံ၊၂၊၁၇။
) (ဒီ၊မြန်၊၃။
၂၂၃-၂၂၄။
၂၅၇။
) (အံ၊မြန်၊၂။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် ချမ်းသာနှစ်မျိုး ပီတိနှင့်တကွဖြစ်သော ‘သပ္ပီတိကသုခ’ ချမ်းသာ၊ ၂။
ပီတိကင်းသော ‘နိပ္ပီတိကသုခ’ ချမ်းသာ၊ (တစ်နည်း) ပီတိနှင့်တကွဖြစ်သော ဈာန်ကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော ‘သပ္ပီတိကာရမ္မဏသုခ’ ချမ်းသာ၊ ၂။
ပီတိကင်းသော ဈာန်ကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော ‘နိပ္ပီတိကာရမ္မဏသုခ’ချမ်းသာ၊ (အံ၊၁၊၇၉-၈၀။
) (အံ၊မြန်၊၁။
၉၃။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် ပီတိ၏ အပြစ်များ စိတ်၏ ညစ်နွမ်းကြောင်းတရား ၁၁ ပါးတွင် ဥပ္ပိလဝ- ဗူးတောင်းအသွင် ပေါ်လွင်သော ပီတိဖြစ်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၂။
) နှစ်သက်မှု ပီတိသည် တတိယဈာန်၏ ဆူးငြောင့်ဖြစ်သည်။
(အံ၊၃၊၃၆၃။
) ပီတိ၏ အကျိုးတရား ၅ ပါး ၁။
ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ နှလုံးမသာမှု မဖြစ်ခြင်း၊ ၂။
ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ ဝမ်းမြောက်မှု မဖြစ်ခြင်း၊ ၃။
အကုသိုလ်ကို မှီ၍ နှလုံးမသာမှု မဖြစ်ခြင်း၊ ၄။
အကုသိုလ်ကို မှီ၍ ဝမ်းမြောက်မှု မဖြစ်ခြင်း၊ ၅။
ကုသိုလ်ကို မှီ၍ နှလုံးမသာမှု မဖြစ်ခြင်း။
(အံ၊၂၊၁၈၂။
၂၃၃။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် ပီတိကို ကောင်းစွာ သိခြင်း ၂ မျိုး ၁။
ဈာန်ရခြင်းကြောင့် အာရုံအားဖြင့် ကောင်းစွာ သိခြင်း၊ ၂။
ဝိပဿနာရှုသော အခါ လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းကြောင့် မတွေဝေသောအားဖြင့် ကောင်းစွာ သိခြင်း။
(သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၂။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် ဖြစ်ကြောင်း တရား ၁၁ ပါး ၁။
အရဟံ အစရှိသော ဘုရားရှင် ဂုဏ်တော် ကိုးပါးကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း၊ ၂။
တရားဂုဏ်တော်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း၊ ၃။
သံဃာ့ ဂုဏ်တော်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း၊ ၄။
မိမိ၏ သီလဂုဏ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း၊ ၅။
မိမိ၏ စွန့်ကြဲခဲ့သော ဂုဏ်ကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ခြင်း၊ ၆။
သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ နတ်တို့သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်နှင့် တူသော မိမိ၏ သဒ္ဓါအစရှိသော ဂုဏ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း၊ ၇။
နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း၊ ၈။
ကြမ်းတမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရှောင်ကြဉ်သူ ဖြစ်ခြင်း၊ ၉။
သိမ်မွေ့ နူးညံ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မှီဝဲသူ ဖြစ်ခြင်း၊ ၁၀။
ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော သုတ်ကို ဆင်ခြင်သူ ဖြစ်ခြင်း၊ ၁၁။
ထိုပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ဖြစ်စေခြင်း၌ ညွတ်သော စိတ်ရှိသူ ဖြစ်ခြင်း။
(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၀။
) (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၈။
) (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၉၉။
) (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၇။
) (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၉။
) (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၂၉။
) (သာရတ္ထ၊ဋီ၊၂။
၂၂၈။
) (ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၃၀။
)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
သတ္တဝါတို့ နေရာဘုံ ၃၁-ကို အကြောင်းပြုကာ ဆိုင်းဝိုင်း၌ ဗုံ ၃၁-လုံးကို ပြုလုပ်စီမံကြောင်းနှင့် မှတ်သားမိဘူး၏၊ ဤ၌ လေတူရိယာ၏ သံမှန် ၂၁-ပေါက်ကို မူလအခြေခံထား၍ ဆိုင်းဝိုင်း၌ ဗုံ ၂၁-လုံး သွင်းစီကာ ဝိုင်းအပြင်၌ ၁၀-လုံးထားလျက် ပေါင်း ၃၁-လုံးဟု မှတ်ရာသည်၊ ၎င်းတို့အမည်များမှာ- (၁) တပေါက်ကဲမှ (၇) ၇-ပေါက်ကဲ အထိ ၇-လုံး၊ (၈) တေးလုံး၊ (၉) တျောလုံး၊ (၁၀) ဒူးလုံး၊ (၁၁) ဒုန်းလုံး၊ ၎င်း ၄-လုံးကို ပကတိ ၄-လုံးခေါ်၏၊ ဤ ၄-လုံးကိုပင် ဗယ်ညာအားဖြင့် (၁၂) ဗယ်တေး၊ (၁၃) ညာတေး၊ (၁၄) ဗယ်တျော၊ (၁၅) ညာတျော၊ (၁၆) ဗယ်ဒူး၊ (၁၇) ညာဒူး၊ (၁၈) ဗယ်ဒုန်း၊ (၁၉) ညာဒုန်းအားဖြင့် ၈-လုံး ပြထားပြီးနောက် (၂၀) အံထပ် သံမှန်၊ (၂၁) မြင်းစိုင်း၊ ၎င်း ၂၁-လုံးကို ဆိုင်းဝိုင်း၌ သွင်း၍တီးစဉ်၊ ဝေဘန်ဉာဏ် ကျယ်လာပြန်ကာ ဘုံ ၃၁-နှင့် အသံတူပြုပြီး ၆-လုံးပတ်, စည်တို, စခွန့်, ပတ်မကြီး, ပတ်တော, ဤ ဆယ်လုံးကို ထွင်ပြန်၍ ပေါင်း ဗုံ ၃၁-လုံး ဖြစ်လာသည် ဟူ၏။
ဤ၌ အင်္ဂုတ္တိုရ် အဋ္ဌကထာလာ ၁၃-ပါး သရုပ်ကိုသာရည်၍ ၁၃-လုံးဟု ပြသည်၊ အခြား ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းလာ နက္ခတ်စု စသည်လည်း များစွာ ရှိသေး၏၊ ပြည့်ဖြိုးဝန်းစက်သော လပြည့်နေ့ညဉ့် လမင်းနှင့်ယှဉ်သော နက္ခတ်ကို ခေါ်သည်။
(၁) စိတြနက္ခတ်- တန်ခူးလပြည့်နေ့ညဉ့် စန်းနှင့်ယှဉ်သည်၊ (၂) ဝိသာခါနက္ခတ်- ကဆုန်လပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၃) (၄) ဇေဋ္ဌနက္ခတ်- မူလနက္ခတ် ၂-လုံး-နယုန်လပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၅) ဥတ္တရာသဠ် နက္ခတ်- ဝါဆိုလပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၆) သရဝဏ် နက္ခတ်- ဝါခေါင်လပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၇) ဘဒြနကနက္ခတ်- တော်သလင်းလပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၈) အဿဝဏီနက္ခတ်- သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၉) ကြတ္တိကာနက္ခတ်- တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၁၀) မိဂသီနက္ခတ်- နတ္တော်လပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၁၁) ဖုသျှနက္ခတ်- ပြာသိုလပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၁၂) မာဃနက္ခတ်-တပို့တွဲလပြည့်နေ့ညဉ့် ၎င်း၊ (၁၃) ဖဂ္ဂုနီနက္ခတ်-တပေါင်းလပြည့်နေ့ညဉ့် စန်းနှင့်ယှဉ်သည်။
ပုထုဇ္ဇန (ပု) [ပုထု+ဇန+အ၊ ပုထု+ဇန။
ပဒ ထဂ္ဇန-သံ) ပုထုဇဉ်။
(၁) အထူးထူး အပြာပြား များကုန်သော ကိလေသာတို့ကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ်မည်၏။
ပုထုဇ္ဇနာတိ ကေနဋ္ဌေန ပုထုဇ္ဇနာ။
(၁) ပုထု ကိလေသေ ဇနေန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၂) မပယ်အပ်သေးသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ များစွာရှိသောကြောင့်(သက္ကာယဒိဋ္ဌိစသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သည်ဖြစ်သောကြောင့်) ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၂) ပုထု အဝိဟတသက္ကာယဒိဋ္ဌိကာတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၃) များစွာသောဆရာတို့၏ မျက်နှာကို မော်ကြည့်တတ်၊ ဖူးမျှော်တတ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ်မည်၏။
(၃) ပုထု သတ္ထာရာနံ မုခုလောကိကာတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၄) များစွာသော အလုံးစုံသော ဂတိတို့မှ မထသောကြောင့် ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၄) ပုထု သဗ္ဗဂတီဟိ အဝုဋ္ဌိတာတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၅) အမျိုးမျိုးသော အဘိသင်္ခါရတရား(ပြုစီမံတတ်သောတရား)တို့ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၅) ပုထု နာနာဘိသင်္ခါရေ အဘိသင်္ခရောန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၆) အမျိုးမျိုးသော ဩဃတို့သည် မျှောအပ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ်မည်၏။
(၆) ပုထု နာနာဩဃေဟိ ဂုယှန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၇) အမျိုးမျိုးသော ပူပန်စေတတ်သော တရားတို့ဖြင့် ပူပန်ကုန်သောကြောင့်(ပူပန်စေတတ်သော တရားတို့သည် ပူပန်စေအပ်သောကြောင့်) ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၇) ပုထု နာနာသန္တာပေဟိ သန္တပ(ပ္ပ)န္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၈) များစွာသော အထူးထူးသော လောင်ကျွမ်းစေတတ်သော တရားတို့သည် လောင်ကျွမ်းအပ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၈) ပုထု နာနာပရိဠာဟေဟိ ပရိဒယှန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၉) များစွာသော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၌ တပ်မက်ကုန်သောကြောင့် ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၉) ပုထု ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု ရတ္တာ ဂိဒ္ဓေါ ဂဓိတာ မုစ္ဆိတာ အဇ္ဈာသန္နာ လဂ္ဂါ လဂ္ဂိတာ ပလိဗုဒ္ဓါတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ (၁၀) များစွာသော နီဝရဏငါးပါးတို့သည် ပိတ်ဆို့အပ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၁၀) ပုထု ပဉ္စဟိ နီဝရဏေဟိ အာဝုတာ နိဝုတာ ဩဝုတာ ပိဟိတာ ပဋိစ္ဆန္နာ ပဋိကုဇ္ဇိတာတိ ပုထုဇ္ဇနာ။
မဟာနိ၊၁၁၃-၄။
(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁။
အ ဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၈၃။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၆၉။
မူလဋီ၊၁၊၁၆၁။
) တတ္ထ ပုထုဇ္ဇနာတိ—ပုနံ ဇနနာဒီဟိ၊ ကာရဏေဟိ ပုထုဇ္ဇနော။
ပုထုဇ္ဇနန္တောဂဓတ္တာ၊ ပုထုဝါယံ ဇနော ဣတိ ... အထ ဝါ (၁၁) များစွာသော ယုတ်ညံ့သောတရားကို ကျင့်သူတို့၌ အတွင်းဝင်သောကြောင့် ပုထုဇဉ်မည်၏။
(၁၁) ပုထုနံ ဝါ ဂဏနပထမတီတာနံ အရိယဓမ္မပရမ္မုခါနံ နီစဓမ္မသမာစာရာနံ ဇနာနံ အန္တောဂဓတ္တာပိ ပုထုဇ္ဇနာ။
(၁၂) အရိယာတို့မှ အသီးအခြားဖြစ်သောကြောင့် ပုထုဇဉ် မည်၏။
(၁၂) ပုထု ဝါ အယံ ဝိသုံယေဝ သင်္ခံဂတော, ဝိသံသဋ္ဌော သီလသုတာဒိဂုဏယုတ္တေဟိ အရိယေဟိ ဇနောတိပိ ပုထုဇ္ဇနော။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၅-၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၀။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၈၃။
နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၅၇။
)(၂) ပုထုနံ သက္ကာယဒိဋ္ဌိနံ အဝိဟတတ္တာ တာ ဇနေန္တိ၊ တာဟိ ဝါ ဇနိတာတိ ပုထုဇ္ဇနာ။
အဝိဟတတ္ထမေဝ ဝါ ပုထုဇ္ဇနသဒ္ဒေါ ဝဒတိ။
(၃) ပုထု သတ္ထာရသင်္ခါတာ ဇနာ ဧတေသန္တိ ပုထုဇ္ဇနာ။
(၄) ဇနေတဗ္ဗာ၊ ဇာယန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝါ ဇနာ၊ ဂတိယော။
ပုထူဇနာ ဧတေသန္တိ ပုထုဇ္ဇနာ။
(၅) (၆) (၇) (၈) ဇာယန္တိ ဧတေဟီတိ ဇနာ အဘိသင်္ခါရာဒယော၊ တေ ဧတေသံ ဝိဇ္ဇန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ။
အဘိသင်္ခရဏာဒိအတ္ထော ဧဝ ဝ ဝါ ဇနသဒ္ဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
(၉) ဇာယတီတိ ဇနော၊ ရာဂေါ ဂေဓာတိ ဧဝမာဒိကော။
ပုထု ဇနော ဧတေသန္တိ ပုထုဇ္ဇနာ။
ပုထူသု ဇာတာ ရတ္တာတိ ဧဝံ ရာဂါဒိအတ္ထော ဧဝ ဝါ ဇနသဒ္ဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။
ပဋိသံ၊ဂံ၊၁၇၈။
ပုထုဇ္ဇနော ဝယော သန္တော၊ န ကိလေသဝသော အဟု။
အပ၊၂၊၁၅၉။
(ဒီ၊၁၊၃။
အဘိ၊ပု၊၁၁၆။
အဘိက။
၉၂၊ ၃၆၇၊ ၄၃၀။
ပဋိသံ၊၂၂၃။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၁၀။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၅။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၁။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၉၊ ၂၄၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၃၊ ၃၅၅။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၄၊ ၁၄၈။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၊ ၁၀၆။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၂။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၂၁။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၄၁။
ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၇၈။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၉၊ ၃၁။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၉၊ ၂၁၃။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၂၆၈။
ဝဇိရ၊၁၆၇၊ ၃၉၉။
သာရတ္ထ၊၁၊၄၅။
သာရတ္ထ၊၂၊၅၁၊ ၂၆၀။
ဝိမတိ၊၂၊၉၂။
ကင်္ခါ၊ဋီ၊သစ်၊၃၅၄။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၆။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၅၆၊ ၁၁၅၊ ၁၄၅၊ ၁၈၃။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၇၁၊ ၁၃၄၊ ၂၄၄။
မ၊ဋီ၊၂၊၇၊ ၁၈။
မ၊ဋီ၊၃၊၁၆၄၊ ၁၆၆၊ ၄၄၂။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၃။
အံ၊ဋီ၊၁၊၂၅၊ ၁၀၉၊ ၂၇၇။
အံ၊ဋီ၊၃၊၅၉၊ ၃၄၆။
မူလဋီ၊၁၊၇၊ ၁၁၁။
မူလ၊ဋီ၊၃၊၃၁။
အနုဋီ၊၁၊၁၀၈။
) စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခာ ဗာလဿ မူဠှဿ ပုထုဇ္ဇနဿ အနောဓိဇိနဿ အဝိပါကဇိနဿ အနာဒီနဝဒဿာဝိနော အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ။
မ၊၃၊၂၆၁။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၂၄၃။
ပါဠိယံ ပုဗ္ဗေ “ပုထုဇ္ဇနဿာ”တိ ဝတွာ ပုန “အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿာတိ ဝစနံ အန္ဓပုထုဇ္ဇနဿာယံ ဥပေက္ခာ။
န ကလျာဏပုထုဇ္ဇနဿာတိဒဿနတ္ထံ။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၈၄။
(မ၊၁၊၁၊ ၁၈၈၊ ၃၀၂၊ ၃၇၄။
မ၊၂၊၅၅၊ ၉၇။
မ၊၃၊၆၇၊ ၂၂၇၊ ၂၇၀။
သံ၊၁၊၃၁၉၊ ၃၂၁။
သံ၊၂၊၃၊ ၆၇။
သံ၊၃၊၃၁၆။
အံ၊၁၊၉၊ ၄၄၁။
အံ၊၂၊၄၈။
အံ၊၃၊၈။
အဘိ၊ပု၊၁၁၅။
ပဋိသံ၊၁၄၇၊ ၁၅၆။
ဓမ္မ၊၂၁။
သုတ္တနိ၊၄၂၃။
ထေရ၊၃၅၇။
ထေရီ၊၃၈၃။
မဟာနိ၊၁၁၂။
ဇာ၊၂၊၁၇၁။
နေတ္တိ၊၇၇။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂၃။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၄၊ ၁၂၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၆၊ ၃၅၃။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၉။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၀၆။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၅။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၊ ၅၁၊ ၂၅၁။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၂၄၅။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၆၆။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၇။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၃၊ ၁၂၁။
ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၄၃၊ ၂၄၆။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၇။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၆၊ ၃၇၁။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၆၉၊ ၇၀။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆၊၇၄။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၂၈၀။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၉၉။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၆၇။
မ၊ဋီ၊၁၊၆၇၊ ၂၃၇။
မ၊ဋီ၊၂၊၆၀၊ ၇၃။
မ၊ဋီ၊၃၊၂၂၃။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၇၁။
သံ၊ဋီ၊၂၊၄၇၊ ၁၀၆၊ ၄၅၈။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၈၄။
မူလဋီ၊၂၊၈၇။
မူလဋီ၊၃၊၁၁၁။
နေတ္တိ၊ ဝိဘာ။
၃၁၀။
) ဒွေ ပုဂ္ဂလာ ဘဗ္ဗာ သဉ္စိစ္စ အာပတ္တိ အာပဇ္ဇိတုံ ဘိက္ခု စ ဘိက္ခုနိယော စ ပုထုဇ္ဇနာ။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ အပိုင်း-၃ ကလျာဏပုထုဇဉ်၊ အန္ဓပုထုဇဉ်-စသဖြင့် ပြားသည်။
ထောမနိဓိ၌ ယုတ်ညံ့သူ, ပညာနည်းသူ, ကြမ်းတမ်းသူ ဟူသော အနက်တို့လည်း လာသည်။
ပုထုဇဉ် ၂-မျိုး အကန်းနှင့် အကောင်း ခြားနားမှု။
(၁) ကလျာဏပုထုဇဉ် - ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာတို့ကို သိ၍ ကောင်းသော ပုထုဇဉ် တစ်မျိုး၊ (၂) အန္ဓပုထုဇဉ် - ခန္ဓာ၊ အာယတန ဓာတ်၊ သစ္စာတို့ကို မသိမူ၍ အကန်းနှင့်တူသော ပုထုဇဉ် ဟူ၍ ၂-မျိုး မှတ်ရာသည်။
နိဒါနဝဂ္ဂ သံယုတ်။
၉၀-၌ အကျယ်ရှု။
(အန္ဓပုထုဇဉ်၊ ကလျာဏပုထုဇဉ်)၊ နိဒါန-သံ-ဋ္ဌ-၉၀၊ နိဒါန-သံ-ပါ-၃၁၉။
ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၁၈၉၊ ၂၄၅၊ ပဋိသံ-ပါ-၄၁။
ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၅၁။
စူဠနိ-ဋ္ဌ-၇၀။
မဟာနိ-ဋ္ဌ-၂၃၆။
အဘိ-၁-ဋ္ဌ-၃၈၄၊ အဘိ-၁-ပါ-၂၀၈။
အံ-၁-ဋ္ဌ-၄၇၊ အံ-၁-ပါ-၉။
ဒီဃ-၁-ဋ္ဌ-၅၈၊ ဒီဃ-၁-ပါ-၃။
ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို သေက္ခတွင် သွင်းယူပုံ၊ ဣတိ-ဋ္ဌ-၂၃၆၊ ပုထုဇ္ဇနကလျာဏကောပိ သေခေါတွေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
ဧတ္ထစ သီလဝန္တပုထုဇ္ဇနောပိ သောတာပန္နေနော သင်္ဂဟိတော၊ အံ-၂-ဋ္ဌ-၂၉။
သေခေါတိ ပုထုဇ္ဇန ကလျာဏကေန သဒ္ဓိံ သတ္တ အရိယာ တိဿော သိက္ခာ သိက္ခန္တီတိ သေခါ၊ ဝိ-၁-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၀၇။
ပုထုဇဉ်ကို လက်ညှိုးညွှန်ပြရသည့်ကာလ၊ နိဒါန-သံ-ဋ္ဌ-၂၁၂။
အကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇဉ်တို့မှာ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အို-နာ-သေမျိုးဖြစ်ပါလျက် သူတပါးတို့ အို-နာ-သေရာ၌မူ စက်ဆုပ် ရွံရှာဘတ်ကြောင်း ဟောထားသော သုခုမာလသုတ်၊ အံ-၃-ပါ-၁၄၄၊ အံ-၃-ဋ္ဌ-၁၂၉၊ မှတ်သားဖွယ် ဂါထာများပါ၏။
အသုတဝါ ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သုတဝါ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဝေဒနာခံစားရာ၌ စိတ်ထားပုံခြင်း မတူကြကြောင်း ဟောထားသော သလ္လသုတ်၊ သဠာ-သံ-ပါ-၄၀၉၊ သဠာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၁၇။
ပုထုဇဉ် ၄-ယောက် အရိယာမှ သီးခြားဖြစ်သူ၊ ကိလေသာကို များစွာဖြစ်စေတတ်သူ ၄-ယောက်။
(၁) ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် ပုထုဇဉ် - အပါယ် ၄-ဘုံသားများ၊ (၂) သုဂတိအဟိတ် ပုထုဇဉ် - လူ့ဘုံ၌ မွေးရာတွင် မျက်စိကန်းသောသူ, စွံ့အသောသူ, နားမကြား နားထိုင်းသူများ၊ (၃) ဒွိဟိတ် ပုထုဇဉ်- ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံသားများ၊ (၄) တိဟိတ် ပုထုဇန်- မွေးရာတွင် အမောဟ၊ အဒေါသ၊ အလောဘ ဟူသော ဟိတ် ၃-ပါးပါရှိသည့် အထက်တန်းစား လူ, နတ်, ဗြဟ္မာများ။
ပုထုဇဉ် ဝေါဟာရမျိုး ၄-ပါး။
သံဂီတိသုတ်၌ ပါရှိသည်ကား ဝစီဒုစရိုက် ၄-ပါးကို အဖန်ဖန် ပြောကြား သုံးနှုန်းခြင်းပင်ဖြစ်၏။
ပိဋကတ်လမ်းညွှန်၌ ပါသော ပုထုဇဉ် ပဋိလာဘသုတ်-သံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ စသည် ၅-ပါးကို အကျယ် ဟောထား၏။
၎င်း ၅-ပါးမရှိလျှင် ပုထုဇဉ်ဘဝ၌ပင် တည်ကြောင်းဟောသော ပဋိပန္နသုတ်-သံ။
အာနေဉ္ဇသုတ်၌ အံ-၃-ပါ-၂၇၀၊ အံ-၃-ဋ္ဌ-၂၃၃၊ ပုထုဇဉ်တို့မှာ အရူပဘုံသို့ ရောက်ရသော်လည်း သက်တန်းစေ့လျှင် အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်ရတတ်သေးကြောင်း။
ယဝကလာပီသုတ်၌ သဠာ-သံ-ပါ-၄၀၄၊ သဠာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၁၃၊ အဿုတဝါ ပုထုဇဉ်တို့ ဘဝကို တောင့်တကြပုံကို ထင်ရှားစေရန် တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မစွဲလမ်းရန် (မုယောစပါးစည်း ဥပမာတို့ဖြင့်) ဟောထားတော်မူ၏။
အရိယာနှင့် ပုထုဇဉ်တို့အထူး ပဌမနာနာကရဏသုတ်၊ အံ-၄-ပါ-၄၄၁၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၃၁၊ ဗြဟ္မာပြည် ရောက်ပြီးသော ပုထုဇဉ်တို့မှာ ဈာန်အချိန်ကုန်က အပါယ်လေးပါးသို့ လားကြရတတ်ကြောင်း၊ အရိယာတို့ကား ထိုဗြဟ္မာပြည်မှာပင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံကြရကြောင်း ဟောထား၏။
ဝေဒနာ ခံစားရပုံချင်း တူသော်လည်း သောကဖြစ်မဖြစ် ကွာခြားပုံကို ဟောသော သလ္လသုတ်-သံ။
သဠာ-သံ-ပါ-၄၀၉၊ သဠာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၁၇၊။
အာရုံ ၆-ပါး၌ အရိယာနှင့် ပုထုဇဉ်တို့ အမြင်ချင်းမတူကြကြောင်း ဂါထာများ မှတ်သားဖွယ်၊ ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၆၃-၆၄။
ကာမဂုဏ် ခံစာရာ၌ စိတ်ထားချင်း မတူကြပုံ၊ ပေဋက-ပါ-၂၇၁။
အရိယာနှင့် ပုထုဇဉ်တို့ ရှာမှီးချင်း မတူကြပုံ၊ ပရိယေသနာ-၂-မျိုး အရိယာ (ပရိယေသနာ အရိယာ)တို့ ရှာမှီးခြင်း၊ အနရိယာ (ပရိယေသနာ ပုထုဇဉ်)တို့ ရှာမှီးခြင်း။
ပါသရာသိသုတ် ပဏ်-၁-ပါ-၂၁၇-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၇၅၊ အကျယ်ဟောထား၏။
ဇာတိ၊ ဇရာ၊ ဗျာဓိ၊ မရဏ ဓမ္မ တို့နှင့် တစ်ဖန်တွေ့ဆုံရအောင် ပြောဆိုလုပ်ကိုင် ကြံစည်ခြင်းသည် ပုထုဇဉ်တို့၏ ရှာမှီးခြင်းမည်၏။
၎င်းတို့နှင့် တစ်ဖန် မတွေ့မဆုံရအောင် ပြောဆိုလုပ်ကိုင်ကြံစည်ခြင်းသည် အရိယာတို့၏ ရှာမှီးခြင်းမည်၏။
ပရိယေသနာသုတ် အံ-၄-ပါ-၅၇၀။
ဒီဃ-၂-ပါ-၂၂၃၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၃၂၅။
နေတ္တိ-ပါ-၁၆၂၊ နေတ္တိ-ဋ္ဌ-၂၆၆။
ဤ၌ သေဝိတဗ္ဗ၊ အသေဝိတဗ္ဗ ပရိယေသနာ-၂-မျိုးကို ဟောထား၏၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သာ ရှေ့အနုဿတိ ၆-ပါး ပြည့်စုံကြကြောင်း၊ သို့သော် ပုထုဇဉ်တို့လည်း နှလုံးသွင်းသင့်ကြောင်း။
ဝိသုဒ္ဓိ-ပ-အုပ်-၂၂၀-၂၂၁။
ပါတာလသုတ်၌ သဠာ-သံ-ပါ-၄၀၈၊ သဠာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၁၆, အန္ဓဗာလပုထုဇဉ်တို့မှာ ဝေဒနာကို သည်းမခံနိုင်ကြကြောင်း၊ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဗလဝဝိပဿက ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား သည်းခံနိုင်ကြကြောင်း ဟောထား၏၊ ၃-ဂါထာပါ၏။
ဝိ-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၀၈။
မိလိန္ဒ-ပါ-၂၈၇-၂၈၉၊ သုပိနပဥှအကျယ်။
အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၃၉၀။
အိပ်မက်မက်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဝိပလ္လာသ ၁၂-ပါးကို မပယ်နိုင်သေးသော ပုထုဇဉ် သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သာတည်း၊ ၎င်း ၁၂-ပါးကို လုံးဝပယ်ပြီးသော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား အိပ်မက် မမက်ကြတော့ပေ၊ အံ-၅-ဋ္ဌ-၇၂။
အဘိ-၁-ဋ္ဌ-၄၄၀၊ အဘိ-၁-ပါ-၂၇၁။
အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၃၅၆။
အံ-၃-ဋ္ဌ-၁၅၃။
ပဋိသံ-ပါ-၁၀၉၊ ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၁၆။
ဒီဃ-၃-ပါ-၈၆၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၇၁။
ဝိသုဒ္ဓိ-ဒု-အုပ်-၆၁၊ ပုထုဇဉ်တို့မှာ ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဉ် ရသော်လည်း သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို မသိနိုင်ပေ။
သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၏စိတ်ကို မသိနိုင်၊ ကြွင်းနည်းတူ သိပါလေ။
ကတမောဒကတိဿသုတ်၊ သဂါထာ-သံ-ပါ-၁၅၀၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၉၇၊ ကာလိကသုတ်၊ သဂါထာ-သံ-ပါ-၁၅၀၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၉၆။
ဥဒါန-ပါ-၁၅၆၊ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၃၀၁။
ရဟန္တာအရှင်တို့၏ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာကို ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ချင်းသာ သိနိုင်ကြောင်း၊ ပုထုဇဉ်ကမူ မသိနိုင်ကြကြောင်းဂါထာ။
နေတ္တိ-ပါ-၁၁၁၊ နေတ္တိ-ဋ္ဌ-၂၂၆။
ဒါရုကမ္မိကသုတ်၊ အံ-၆-ပါ-၃၄၃၊ အံ-၆-ဋ္ဌ-၁၃၁။
လောကဓမ္မသုတ်(ပ-ဒု)၊ အံ-၈-ပါ-၇၊ အံ-၈-ဋ္ဌ-၁၉၅။
အံ-၄-ပါ-၅၀၉။
ဒုတိယလောကဓမ္မသုတ်၌ ပုထုဇဉ်တို့မှာ လောကဓံ ၈-ပါး၌ လက္ခဏာရေးသုံးပါး တင်၍ မရှုနိုင်ကြကြောင်း၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား ရှုနိုင်ကြကြောင်း ဟောထား၏။
ဝေါဟာရပထသုတ်၌ အံ-၄-ပါ-၅၄၉၊ ပုထုဇဉ်နှင့် အရိယာတို့၏ ပြောဆိုပုံကို ခွဲပြထား၏၊ ဝေါဟာရသုတ်။
အံ-၈-ပါ-၁၂၇၊ အံ-၈-ဋ္ဌ-၂၄၆၊ သုခုမာလသုတ်၌ အံ-၃-ပါ-၁၄၃၊ အံ-၃-ဋ္ဌ-၁၂၄၊ ဘုရားလောင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဘဝက ခံစားခဲ့ရပုံနှင့် အဿတဝါ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ ကိုယ်တိုင်ကလည်း အို-နာ-သေရမည် ဖြစ်ပါလျက် သူတစ်ပါးတို့ အို-သေ-နာခြင်း၌ စက်ဆုတ်တတ်ကြကြောင်း ဟောထား၏။
ပါဠိ၌ မှတ်သားဖွယ် ဂါထာများ ပါ၏။
အရိယာ နတ်၊ ဗြဟ္မာများမှတစ်ပါး ကျန်သောပုထုဇဉ် နတ်၊ ဗြဟ္မာတို့မှာ (လူတို့ စိတ်ဝမ်းကွဲလျှင် ကိုယ်စောင့်နတ်တို့လည်း စိတ်ဝမ်းကွဲကြ၍) အဆင့်ဆင့် အားလုံး စိတ်ဝမ်းကွဲကြကြောင်း မိန့်ဆိုထားပုံ။
ပဏ်-၃-ပါ-၃၃၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၂၄။
အံ-၆-ဋ္ဌ-၁၀၇။
ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၅။
ဇာတက-ဋ္ဌ-တ-အုပ်-၄၆၂။
ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၂၄၊ ပဋိသံ-ပါ-၁၂၄။
ဒီဃ-၃-ပါ-၂၀၄၊ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၂၁၈။
ဝိ-၅-ပါ-၂၉၂၊ ဝိ-၅-ဋ္ဌ-၂၁၀။
ပုထုဇဉ်ဘဝ၏ ကြောက်စရာကောင်းလှပုံ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၂၁၁။
ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၂။
အံ-၃-ပါ-၂၇၀၊ အံ-၃-ဋ္ဌ-၂၃၃၊ အာနေဉ္ဇသုတ်၌ ဈာန် အရှိန်ကြောင့် ဗြဟ္မာပြည်၌ ဖြစ်ရသော်လည်း ဈာန်အရှိန်ကုန်က အောက်သို့ ပြန်ဆင်းရကြောင်း ဟောထား၏။
ပဌမမေတ္တာသုတ်၊ အံ-၄-ပါ-၄၄၃၊ ၄၄၄၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၃၃၊ အဘိ-၂-ပါ-၄၄၁၊ ဂါထာ၊ ဥက္ခိတ္တ ပုညတေဇေန-စသော ဂါထာ၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၃၀။
အံ-၄-ပါ-၄၄၁၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၃၂ ပဌမနာနာကရဏသုတ်၊ အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၄၀၆။
ပုထုဇဉ်တို့၏ အပြစ်ကို အကျယ်ဟောထားသော တိဿမေတ္တေယျသုတ်၌ သုတ္တ-ပါ-၄၀၆၊ သုတ္တ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၂၄၉။
ဣတိ-ဋ္ဌ-၂၆၅။
မဟာနိ-ပါ-၁၀၇၊ မဟာနိ-ဋ္ဌ-၂၂၆၊ မေထုန်မှီဝဲမှုအပြစ်ကို ဟောထား၏။
ထေရ-ပါ-၃၄၅၊ ထေရ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၄၀၄ မတည်ငြိမ်လှပုံ။
နေတ္တိ-ပါ-၇၇၊ နေတ္တိ-ဋ္ဌ-၁၅၇။
စရိယာ-ဋ္ဌ-၂၃၃၊ ပုထုဇ္ဇနဿနာမ ဂတိ အနိဗဒ္ဓါ၊ အဘိ-၄-ဋ္ဌ-၉၇၊ အဘိ-၄-ပါ-၁၇၃။
ဝိ-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၅။
ပုထုဇဉ်တို့၏ သဘောမှာ ကဲ့ရဲ့သင့်သူကို ချီးမွမ်းတတ်ကြောင်း၊ ချီးမွမ်းသင့်သူကို ကဲ့ရဲ့တတ်ကြောင်း မိန့်ဆိုထားပုံ။
ထေရ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၅၉၊ ထေရ-ပါ-၂၅၂။
ပုထုဇဉ်တို့ ဂတိမြဲစေသော ကုသိုလ်များ၊ အံ-၉-ဋ္ဌ-၂၆၅၊ မှတ်သားဖွယ် ကောင်းလှ၏။
ပဏ်-၃-ပါ-၁၄၀၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၀၄၊ သင်္ခါရုပပတ္တိသုတ်၊ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ ဟူသော ၅-ပါးနှင့် ပြည့်စုံစေပြီးလျှင် သုဂတိဘဝတွင် ရောက်လိုရာဘဝကို တောင့်တရန် ညွှန်ကြားထား၏။
ဗာလပဏ္ဍိတသုတ်၌ ပဏ်-၃-ပါ-၂၀၁၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၄၉၊ ၎င်းတို့၏ အပြစ်နှင့် အကျိုးကို အကျယ်ဟောထား၏၊ မှတ်သားဖွယ် ကောင်းလှ၏။
ဗာလပဏ္ဍိတယူပုံ၊ ဗာလပဏ္ဍိတသုတ်၊ ပုထုဇဉ်မှန်သမျှကို ဗာလ၊ ရဟန္တာကို ပဏ္ဍိတ-ဟု ဖွင့်ပြထား၏။
နိဒါန-သံ-ပါ-၂၆၂၊ နိဒါန-သံ-ဋ္ဌ-၃၆။
အံ-၂-ပါ-၈၂၊ အံ-၂-ဋ္ဌ-၅၅။
သုတ္တ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၁၊ သုတ္တ-ပါ-၃၁၉။
ဘယူပရတနိဒ္ဒေသ၌ အဘိ-၄-ပါ-၁၁၆၊ အဘိ-၄-ဋ္ဌ-၃၅၊ ဘေးကြီးလေးပါးဖြစ်သည့် ဒုဂ္ဂတိဘယ၊ ဝဋ္ဋ၊ ကိလေသ၊ ဥပဝါဒဘယ ၄-ပါးကို ပုထုဇဉ်တို့ ကြောက်၍ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ ဘေးကြီးလေးပါးကို ကြောက်ရွံ့သည့် မကောင်းမှုမှ ရှောင်ကြဉ်ကြကြောင်း၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား ၎င်းဘေးကြီးလေးပါးကို အကြွင်းမရှိ ပယ်ပြီးဖြစ်၍ မကြောက်တော့ကြောင်း ဟောထား၏။
ပုထုဇဉ်တို့ ပြောဆိုသောစကားများ ဒီဃ-၃-ပါ-၁၉၃၊ ဋ္ဌ-၂၀၇။
အနရိယဝေါဟာရသုတ်များ၊ အံ-၄ ဝေါဟာရသုတ်၊ အံ-၈-ပါ-၁၂၇၊ ဋ္ဌ-၂၄၆။
ဝိ-၂-ပါ၊ ဋ္ဌ-၂၊ ဋ္ဌ-၂၊ ဤ၌ ၈-ပါး၊ ဝိ-၅-ပါ-၂၂၄။
အဘိ-၂-ပါ-၃၉၀-၄၀၁၊ ဋ္ဌ-၄၈၄။
အနရိယဝေါဟာရ ၁၂-ချက်။
မုသာဝါဒ၊ ပိသုဏဝါစာ၊ ဖရုသဝါစာ၊ သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ ဤ ၄-ချက်မှာ သိသာလှသည်။
အဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌဝါဒိတာ၊ (မမြင်သည်ကို မြင်၏ ဟု ပြောဆိုခြင်း။
) အသုတေ သုတဝါဒိတာ၊ (မကြားသည်ကို ကြား၏ ဟု ပြောဆိုခြင်း။
) အမုတေ မုတဝါဒိတာ၊ (မတွေ့သည်ကို တွေ့၏ ဟု ပြောဆိုခြင်း။