kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊​ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၉ အရ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနမှ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် (၁၁၉/၂၀၂၁)ဖြင့် ၅-၅-၂၀၂၁ ရက်နေ့မှစ၍ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
ရုံးဖွဲ့စည်းပုံ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံးများကို ခေတ်အဆက်ဆက်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ ရုံးဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။
​ (က)အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန(ရုံးချုပ်)(၁) ရုး(ခ)နေပြည်တော်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး(၁) ရုံး(ဂ)တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး(၁၄) ရုံး(ဃ)ပြည်နယ်ဒုတိယအထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး(၂) ရုံး(င)ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းရုံး(၁) ရုံး(စ)ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရုံး(၅) ရုံး(ဆ)ခရိုင်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး(၁၂၁) ရုံး(ဇ )မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး(၃၃၀) ရုံး(ဈ)မြို့အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး(၁၇၄) ရုံး(ည)ရပ်ကွက် (သို့မဟုတ်) ကျေးရွာအုပ်စုအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး(၁၇၀၆၉) ရုံး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအခေါ်အဝေါ်များ ပြင်ဆင်ခြင်း အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနသည် ကိုလိုနီခေတ်ကပင် တည်ရှိခဲ့သော အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ပြောင်းလဲလာသော အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားဖြစ်စဉ်များနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်ရေး အခေါ်အဝေါ်များကို အဆင့်ဆင့်ပြင်ဆင်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
ကာလအခေါ်အဝေါ်များကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးတိုင်းမင်းကြီး/ခရိုင်ဝန်၊ နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်၊ မြို့ပိုင်လက်ထက်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၁၉၇၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပြည်နယ်/တိုင်းဦးစီးဌာနမှူး၊ မြို့နယ်ဦးစီးဌာနမှူးပြည်နယ်/တိုင်းရုံးအဖွဲ့မှူး၊ မြို့နယ်ရုံးအဖွဲ့မှူး၁၉၉၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းပြည်နယ်/တိုင်းအုပ်ချုပ်ရေးမှူးပြည်နယ်ခွဲ/တိုင်းခွဲအုပ်ချုပ်ရေးမှူးခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ မြို့နယ်ခွဲအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန ဝက်ဘ်ဆိုဒ် Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန။
အမြောက်တပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထင်ကျော်စိုး ဖြစ်သည်။
တပ်ဖွဲ့သမိုင်းကြောင်း ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်ကာလတွင် အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် အတွက် ကနဦးခြေလှမ်းတစ်ရပ်အနေဖြင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလ တွင် အမှတ် (၁) မြေပြင်ပစ်အမြောက်တပ် No(1) Field Artillery ကို စတင်ဖွဲ့စည်းသည်။
ယင်းကာလသည် လွတ်လပ်ရေးမရမီကာလဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်စွာ စီမံပိုင်ခွင့်မရှိသေးခြင်းကြောင့် အဆိုပါ အမှတ် (၁) မြေပြင်ပစ် အမြောက်တပ် အား အမှတ် (၆) ဗမာ့သေနတ် ကိုင်တပ်ရင်းအဖြစ် ၁၉၄၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁နှစ်ကျော်အကြာ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက် တွင် အမြောက်တပ်ဖွဲ့ အား တရားဝင် စတင်ဖွဲ့စည်းသည်။
တပ်မတော်အမြောက်တပ်ဖွဲ့ သည် မြန်မာ့တပ်မတော် ၏ အဓိကလက်ရုံးတပ်ဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။
စတင်ဖွဲ့စည်းပုံ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ် အမြောက်တပ်ဖွဲ့အား ဗိုလ်ကြီးရဲထွန်း ကဦးဆောင်ပြီး စစ်သည် ၆၃ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။
ညွန်ကြားရေးမှူးများ ဗိုလ်ချုပ် သက်အောင် (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁-မေ ၂၀၂၄)(ယခင် သထုံမြို့အခြေစိုက် အမှတ်(၆၀၆) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် ၏ အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲရေးမှူး ) ဗိုလ်မှူးချုပ် ထင်ကျော်စိုး (ယခင် မြိတ်မြို့အခြေစိုက် အမှတ်(၅၀၅)အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် ၏ အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲရေးမှူး (မေ ၂၀၂၄-လက်ရှိ) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ အမှတ်(၅၀၅) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၆၀၆) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၇၀၇) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၀၈) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၉၀၉) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၉၀၁) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၉၀၂) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၉၀၃) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၉၀၄) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမှတ်(၉၀၅) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် အမြောက်တပ်ရင်းများ အမှတ်(၃၁၁)အမြောက်တပ်ရင်း အမှတ်(၃၆၁)အမြောက်တပ်ရင်း လင်းခေးတပ်နယ် အမှတ်(၃၆၃)အမြောက်တပ်ရင်း မိုးနဲတပ်နယ် အမှတ်(၃၇၂)အမြောက်တပ်ရင်း အမှတ်(၃၈၅)အမြောက်တပ်ရင်း မိုင်းပန်တပ်နယ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ။
စာရေးဆရာ အီကြာကွေး (၁၉၃၈ - ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၉) ကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့ မင်းပိုင်ရပ်၌ မွေးဖွားသည်။
အဖ ဦးမောင်နှစ်၊ အမိ ဒေါ်ညွှန့်မေတို့၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ကိုကျော်ထွန်း ဖြစ်၍ မူလ ကလောင်အမည် (ဓနုဖြူ) ကျော်ထွန်း ဖြစ်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် စာ စရေး၍ ကွယ်လွန်သည့်အချိန် အထိ စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားရာ စာရေးသက် အနှစ် ငါးဆယ်ကျော် ခန့်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် အီကြာကွေး ကလောင် အမည်ကို ထပ်ပွားသည်။
ပညာရေး ဓနုဖြူ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၃ - ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် စာပေ ဝါသနာရှင်များ အသင်း (ဓနုဖြူ) ၏ စာပေ တာဝန်မှူးနှင့် စာကြည့်တိုက်မှူး တာဝန်ယူ၍ မုန်တိုင်း စာစောင် အမှတ် (၁)နှင့် အမှတ် (၂) တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ လူငယ် အဖွဲ့ (ဓနုဖြူ) တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ လူငယ် အဖွဲ့ (ဓနုဖြူ) တွင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ကမ္ဘာ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက် (ဓနုဖြူ) တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မှ စာရေး ဆရာကြီးများအား ဖိတ်ကြား၍ စာဆိုတော်နေ့ စာပေ ဟောပြောပွဲကို စတင် ကျင်းပ ပေးခဲ့သည်။
ဓနုဖြူတွင် စာပေ ဟောပြောပွဲကို မျိုးစေ့ ချပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ဥက္ကလာ ကဗျာ့ ကလာပ်စည်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူ၍ ပစ္စက္ခ ကဗျာများနှင့် ပဲ့တင်သံ ကဗျာများ စုပေါင်း ကဗျာစာအုပ် နှစ်အုပ် ထုတ်ခဲ့သည်။
အီကြာကွေး အမည်ဖြင့် ရေးခဲ့သော (နောင်တခါ မေးရင် ဖြေလိုက်မယ်) ဝတ္ထုတိုကို ရုရှဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ရေးသားခဲ့သော စာပေများ (ဓနုဖြူ) ကျော်ထွန်း အမည်ဖြင့် ကဗျာ ၁၂ဝဝ ကျော်၊ ဝတ္ထုတို ၈ဝ ကျော်၊ မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည် ၃ ပုဒ်နှင့် ပီမိုးနင်း၏ ဝတ္ထုတို အတတ်ပညာ စာပေကျမ်း (၁) ကျမ်းကို ပြုစုခဲ့သည်။
လက်သင်စ ကဗျာရှင်များ အတွက် လမ်းညွှန် နည်းပြ မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘ကဗျာ့ ပွဲခင်းသာ’ ကဏ္ဍကို နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်ကျော် လစဉ်မပျက် တာဝန်ယူ ရေးသားခဲ့သည်။
ယခုအခါ သောကြာ စာစောင်တွေင် ‘ကဗျာ့ ပွဲခင်းသာ’ ကဏ္ဍကို ဆက်လက် ရေးသားခဲ့ရာ သုံးနှစ် သက်တမ်း ရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်၏။
(ဓနုဖြူ) ကျော်ထွန်း အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သော ခွပ်လိုက်ကြစို့သူငယ်ချင်း ကဏ္ဍအကြောင်းများနှင့် လက်ရှိရေးသားနေသော သက်ရှိထင်ရှား ရေးဖော်များ စသောဆောင်းပါးများဖြင့် ဘဝတူစာပေလောကသား အချို့အကြောင်း တစ်စေ့တစ်စောင်း ပုံဖော်ခဲ့သည်။
ဓန / မြန်မာ့ဓန မဂ္ဂဇင်းများတွင် ရယ်စရာတွေးစရာ အဖြစ် ဝတ္တုဆိုရမည့်စာများ ပင်တိုင်ရေးသားခဲ့သည်။
အီကြာကွေး အမည်ဖြင့် လုံးချင်း အုပ် ၂ဝ ရေးသားခဲ့ပြီး၍ သောကြာ စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှု စာစတင်ရေးသားလာစဉ်မှစ၍စာပေလုပ်ငန်းများတွင်သာအခြေချလုပ်ကိုင်ပြီး လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းများစွာထဲကပင် စာရေးခြင်းသက်သက်ဖြင့် ဘဝရပ်တည်ခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်မပြု လူပျိုကြီးဘဝဖြင့်သာ နေထိုင်ပြီး တောင်ဥက္ကလာပရှိ နေအိမ်နှင့်ခြံဝင်းကို ကြိုတင်လှူဒါန်းထားပြီးဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး စာရေးဆရာကြီး အီကြာကွေးသည် ၂၀၀၉ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီခွဲခန့်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား စာရေး ဆရာ အီကြာကွေး ခေါ် (ဓနုဖြူ) ကျော်ထွန်း၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း (နတ်ရူးတို့ ကြောင်နိုင်ပေ စာအုပ်မှ) - အီကြာကွေး၊ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ပထမ အကြိမ်၊ တွတ်ပီ စာအုပ်တိုက်။
rfa သတင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မြန်မာမင်းဧကရာဇ်များလက်ထက် နန်းလျာအဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသူများကို ခေါ်ဝေါ်သည်။
အိမ်ရှေ့မင်းမှာ ရာဇာဘွဲ့ခံ ဘုရင်ခံမင်းသား၊ လွှတ်တက်(လွှတ်တော်တက်) မင်းသားကြီးများထက် မြင့်၍ အိမ်ရှေ့မင်းဟုသာခေါ်သည်၊ အိမ်ရှေ့မင်းသားဟု မခေါ်။
အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ် နာမည်အကျော်ကြားခဲ့ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ် ကနောင်မင်းသားဖြစ်သည်။
မြန်မာနန်းဓလေ့အရ နှစ်ဖက်နန်းသွေးပါသည့် မွေးဖွားလာသော သားတော်များအနက်မှ များသောအားဖြင့် အကြီးဆုံးသားတော်ကို အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးပြီး ထီးညွန့်နန်းလျာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
အလောင်းမင်းတရားက သားတော်လေးပါး အစဉ်အတိုင်း မြန်မာထီးနန်းဆက်ခံရန် ကြိုတင်ညွှန်ကြားခဲ့ရာ ၎င်းနောက်ဆက်ခံသော နောင်တော်ကြီးမင်းက ညီတော် မြေဒူးမင်းကို နန်းလျာသတ်မှတ်သည်။
ကနောင်မင်းသားကြီးမှာ မင်းတုန်းမင်း၏ ညီတော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အိမ်နိမ့်စံမှ ဘုရင်အဖြစ်သို့ ရရှိသည်အထိ ဆောင်ကျဉ်းပေးခဲ့သော အရည်အချင်းရှိသည့် အစွမ်းအစများကြောင့် အိမ်ရှေ့မင်းအရာ ခံယူရသည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှု။
အိုစမာဘင်လာဒင် ကို ၁၉၅၇-ခုနှစ်၌ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ ရီယာဒ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဖခင်မှာ မိုဟာမက်ဘင်လာဒင် ဆိုသူ ဆော်ဒီအာရေဗျ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီသူဌေးကြီး ဖြစ်၍ မိခင်မှာ ဆီးရီးယားနိုင်ငံသူ ဖြစ်လေသည်။
အိုစမာသည် အရပ် ၆-ပေ ၅-လက်မ၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပေါင် ၁၆၀-ခန့် ရှိပြီး စကားပြောလျှင် သိမ်မွေ့ညင်သာစွာ ပြောတတ်သည်။
သူ့ကိုတွေ့လိုက်လျှင် ကြည်ညိုလေးစားဖွယ် ကောင်းလောက်အောင် တည်ကြည်သော ဥပဓိရုပ်ရှိသည်။
ကဗျာ ဝါသနာပါ၏။
ကဗျာကို ဖတ်ရုံသက်သက် မဟုတ် ကဗျာလည်း ရေးသည်။
၂၀၀၁-ခုနှစ်က ယီမင်နိုင်ငံ ဆိပ်ကမ်းတွင် ဆိုက်ကပ်ထားသော အမေရိကန် ဖျက်သင်္ဘော ယူအက်စ်အက်ကိုးလ်ကို ဖောက်ခွဲပြီး လေးလ အကြာတွင် အိုစမာ၏ သား မိုမာမယ်ကို အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံ ကွန်ဒါဟာမြို့တွင် မင်္ဂလာဆောင်စဉ် အိုစမာက ကဗျာတစ်ပုဒ် ရေးစပ်ခဲ့သည်။
ယူအက်စ်အက်ကိုးလ်ကို ဖောက်ခွဲခံရစဉ် အမေရိကန် ရေတပ်သား ၁၇-ယောက် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အဖြစ်ကို အိုစမာက ခံစားပြီး ရေးစပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကဗျာပါသော ဗွီဒီယို တိတ်ခွေကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ပါကစ္စတန် နိုင်ငံတို့တွင် ဖြန့်ဝေ ရောင်းချနေသည်။
အခြား မစ္စလာမ် နိုင်ငံများ၌လည်း ရောင်းသည်။
`ကိုးလ် ဖောက်ခွဲရေးသမားများ´ဟု ကဗျာကို ခေါင်းစဉ်ပေးထားသည်။
ယူအက်စ် အက်စ်ကိုးလ် သင်္ဘော ဖောက်ခွဲခံရ၍ သင်္ဘောဘေးနံ အပေါက်ကြီးပုံ၊ အေကေ၄၇-ရိုက်ဖယ်ကို အိုစမာဘင်လာဒင် ပစ်ခတ်နေပုံတို့ကို မိနစ်(၁၀၀)ကြာပြနိုင်သည့် ဗွီဒီယိုအခွေဖြင့် ဝါဒဖြန့် ရောင်းချသည်။
အခွေ၏ နာမည်မှာ `ဖျက်သင်္ဘော ကိုးလ်ကို ဖောက်ခွဲခြင်း´ဖြစ်သည်။
ထိုအခွေတွင် အိုစမာဘင်လာဒင်က `ကြီးမားတဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့အတူ သေးငယ်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေက ယနေ့ခေတ် စစ်အင်အား အတောင့်တင်းဆုံး ရန်သူကို အနိုင်တိုက်နိုင်တယ်။
အမေရိကန်ဟာ ထင်တာထက် အများကြီး အားနည်းလွန်းလှတယ်´ဟု ပြောပြီး သူ၏ အသေခံ ဖောက်ခွဲရေးသမားများကိုလည်း `သင်တို့အနေနဲ့ မလိုအပ်ဘဲ မသေရဘူး၊ သင်တို့ရဲ့ အသက်တွေဟာ ဘုရားသခင်ရဲ့ လက်ထဲမှာ ရှိတယ်´ဟု အားပေးပြောဆိုထားသည်။
အိုစမာဘင်လာဒင်၏ သားတစ်ဦးဖြစ်သူ အိုမာ အိုစမာ ဘင်လာဒင် (၂၇နှစ်)သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံသား အဖြစ်မှ ငြင်းဆိုခြင်းခံရသည်။
သို့ပါသော်လည်း လန်ဒန် အာဏာပိုင်များက နိုင်ငံသားအဖြစ် စဉ်းစားနေပါကြောင်း ယမန်နေ့ မေလ(၁)ရက် ကြာသပတေးနေ့က ၎င်း၏ ဇနီးဖြစ်သူမှ အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ကိုင်ရိုမြို့၌ သတင်းမီဒီယာသို့ ထုတ်ဖော်ပြောဆို လိုက်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဂျိန်း ဖဲလ်လစ် ဘရောင်း( ဇိုင်နာ အရှ်လာဘတ် ) နှင့် အိုမာ အိုစမာ ဘင်လာဒင် သတ္တုဟောင်းများ ရောင်းဝယ်သူ အိုမာ အိုစမာ ဘင်လာဒင်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံဖွား ဇနီးဖြစ်သူ ဂျိန်း ဖဲလ်လစ် ဘရောင်း (ဇိုင်နာ အရှ်လာဘတ်) နှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံ ကိုင်ရိုမြို့တွင် အတူနေထိုင်လျက် ရှိပြီ၊ ဇနီးဖြစ်သူမှာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ သူမ၏ အိမ်သို့ ပြန်ရန် စိတ်အား ထက်သန်လျက် ရှိသည်။
ဇနီးဖြစ်သူမှာ အေပီသတင်းဌာနသို့ ဗြိတိန်ကောင်ဆယ်လာမှ အိုမာ၏ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား အဖြစ် ငြင်းဆန်ခြင်းခံရသော တရားဝင်စာကို ထုတ်ပြပြီး၊ ပြည်သူလူထု ဆန္ဒကြောင့် မဟုတ်ဟုဆိုသည်။
အမည် မဖော်လိုသော ဗြိတိသျှ အရာရှိတဦးကမူ အဖေဖြစ်သူ၏ စီစဉ်မှုကြောင့် ၂၀၀၅ခုနှစ် ဇွန်လိုင် (၇)ရက်က လူ ၅၂ယောက် သေဆုံးသော လန်ဒန်ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှု ကြောင့်ဟုဆိုသည်။
အိုမာမှာ အဖေဖြစ်သူကြောင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသားအဖြစ်မှ ငြင်းဆိုခြင်းခံရသည်ဟု မပြောဆိုသော်လည်း မီဒီယာနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် မူဆလင် အာရပ်ကမ္ဘာ နှင့် အနောက်ကမ္ဘာတို့ ကြားတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး သံတမန် ဖြစ်ချင်သည်ဟု ဖြေဆိုသည်။
ဇနီးဖြစ်သူမှာ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား အဖြစ်မှ ငြင်းဆန်ခြင်းခံရမှုမှာ မီဒီယာ ပယောဂမပါဟု ဖြေဆိုသည်။
ဗြိတိသျှပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနမှာမှု ယခုကိစ္စမှာ တဦးချင်း၏ ပုဂ္ဂလိက ကိစ္စများဖြစ်သဖြင့် မှတ်ချက်မပေးလိုဟု ငြင်းဆန်သည်။
အိုမာမှာ အိုစမာဘင်လာဒင်၏ ၁၉ယောက်မြောက်သော သားသမီးထဲမှ တဦးဖြစ်ပြီး၊ လွန်ခဲ့သောနှစ်မှ အသက် (၅၂)နှစ်အရွယ် ဂျိန်း ဖဲလ်လစ် ဘရောင်း ဗြိတိန်နိုင်ငံသူအား လက်ထပ်စဉ် ပါပါရာဇီ တို့၏ ဒဏ်ကို အတော်ခံရသည်၊ ဇနီးဖြစ်သူမှာ နောင်တွင် ဇိုင်နာ အရှ်လာဘတ် ဟုအမည်ပြောင်းလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ အိုစမာ ဘင်လာဒင်မှာ ပါကစ္စတန်နှင့် အာဖကန်နစ္စတန် နယ်စပ်တွင် ပုန်းခိုလျက် ရှိသည်ဟု အများ ယူဆလျက် ရှိသည်။
ဂါဇာအရှုပ် ဂါဇာအရှုပ်အထွေးအတွင်းသို့ အိုစမာဘင်လာဒင် ပါဝင်လာခြင်းမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၏ ငြိမ်းချမ်းမှု ရရှိရေးကို ပိုမိုဝေးကွာသွားစေဖွယ်ရှိသည်။
(၂၀၀၈)ခုနှစ်၊ မေလနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၄)ရက်နေ့က အိုစမာဘင်လာဒင် ပေးပို့လိုက်သော (၂၂)မိနစ်ကြာ အသံသွင်းတိပ်ခွေများမှာ အာရပ်နိုင်ငံများမှ အစိုးရများထံ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး အခွေထဲတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးကျယ်ဆုံး အကြမ်းဖက် ခေါင်းဆောင်က အာရပ်များအားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်စွာဖြင့် အစ္စရေးနိုင်ငံကို မြင့်မြတ်သော ဘာသာရေးစစ်ပွဲတစ်ရပ် ပူးပေါင်းဆင်နွှဲကြရန် တိုက်တွန်းလိုက်သည်။
အမေရိကန်၏ ကုန်သွယ်မှု ဗဟိုဌာန အဆောက်အအုံ အမြွှာမျှော်စင်များကို လေယာဉ်များ အပိုင်စီးပြီး အကြမ်းဖက်ဖြိုချခဲ့သည့် အယ်လ်ကေးဒါး ခေါင်းဆောင်ကြီးသည် အနောက်အုပ်စုများအတွက် ရန်သူတော် ဖြစ်နေသော်လည်း အာရပ်များအတွက်မူ ယခုတိုင် သူရဲကောင်းကြီးသဖွယ် သတ်မှတ်ခံထားရဆဲဖြစ်သည်။
တိပ်ခွေအတွင်း ဘင်လာဒင်က အာရပ်များသည် ညီ(အစ်ကိုချင်း) သွေးစည်းကာ အစ္စရေးသို့ စစ်မျက်နှာများဖွင့်သင့်ကြောင်း၊ ပါလက်စတိုင်းကို ကယ်တင်ရန် အာရပ်များအားလုံး နိုးကြားသင့်ပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ဂျူးစစ်သားများအားလုံး၏ အရိုးများကို ဂါဇာသင်္ချိုင်းများတွင် မြှုပ်နှံပစ်ရန် တိုက်ပွဲဝင်သင့်ပြီဖြစ်ကြောင်း နှိုးဆော်ခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် (ပါလက်စတိုင်း) အရပ်သား (၆၇၃)ဦးအပါအဝင် အနည်းဆုံး လူ(၁၀၀၀)ကျော်ထိမှာ သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အစ္စရေးတို့၏ တပ်ဦးသည် ဂါဇာစီးတီးမြို့တော်ထိ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်လာပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ဟားမတ်စ်တို့ဘက်မှလည်း (၁၀)ရက်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှု ရယူနိုင်ရန် တောင်းဆိုလာပြီဖြစ်သည်။
အမည်မဖော်လိုသူ ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက အီဂျစ်အစိုးရအနေနှင့် အဆိုပါ သဘောတူညီချက် ရရှိနိုင်ရန် အကူအညီပေးသွားမည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြောင်း သတင်းထောက်များထံ ပြောကြားသွားသည်။
အစ္စရေးအစိုးရသည် ဂါဇာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲရန် သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှုများ ပြုလုပ်နေသော်လည်း လက်ဘနွန်ဘက်မှ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ ပြောက်ကျားများကပါ အစ္စရေးမြို့များသို့ ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်လာမှုကြောင့် အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေရသည်။
ယခုအခါတွင်မူ အယ်လ်ကေဒါခေါင်းဆောင် အိုစမာဘင်လာဒင်ပါ အာရပ်များဘက်မှ သွေးထိုးမြှောက်ပင့်ပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် ဂါဇာအရေးသည် ဘာသာရေးစစ်ပွဲများအသွင် ကူးပြောင်းသွားမည်ကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားသော အစိုးရများက စိုးရိမ်လျက်ရှိကြသည်။
အစ္စရေး မြေပြင်တပ်များ ဂါဇာစီးတီးသို့ တပ်ဖြန့်ဝင်ရောက်နေပြီဖြစ်သော ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့၊ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဘန်ကီမွန်းက အစ္စရေးခေါင်းဆောင်များကို အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးအတွက် အပြင်းအထန် ဖိအားပေးခဲ့ပြီး အစ္စရေးဘက်မှလည်း (၁၀)ရက်ကြာ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးအတွက် သဘောတူရန် စဉ်းစားနေပြီဟု သိရသည်။
ယခုအခါတွင် အစ္စရေးစစ်ကြောင်းများသည် ဂါဇာစီးတီး မြို့တော်ကို ဝန်းရံထားပြီးဖြစ်သလို တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်များကလည်း မြို့တွင်းမှ ပစ်မှတ်များကို သည်းသည်းမည်းမည်း ပစ်ခတ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ထိုဒေသတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် စစ်သတင်းထောက်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
အီဂျစ်အစိုးရသည် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးအတွက် အတက်ကြွဆုံး ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ယခုအခါ အစ္စရေးစစ်သည် (၁၄)ဦးနှင့် ပါလက်စတိုင်းဦးရေ အနည်းဆုံး (၁၀၀၀)ကျော်မျှ သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
http://www.planet.com.mm/news/index.cfm/linkpage/desc/id/11639 ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၁၁ မေ တစ်ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ အိုဘားမားက ဘင်လာဒင် သေဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာလိုက်သည်။
ပါကစ္စတန် အဘော့တာဘက်မြို့ရှိ အိုစမာဘင်လာဒင် ပုန်းခိုနေသော အဆောက်အုံထဲသို့ အမေရိကန်ကွန်မန်ဒို ၃၀ ခန့်က ရဟတ်ယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
အိမ်တွင်းရှိလူများနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ဦးခေါင်း ကျည်မှန်ပြီး ဘင်လာဒင် သေဆုံးခဲ့သည်။
အမေရိကန်တို့က ၂၄ နာရီအတွင်း သူ့အလောင်းကို ပင်လယ်တွင်းပစ်ချသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
၊Osama Bin Laden, al-Qaeda leader, dead - Barack Obama - BBC News ကိုးကား Category:အကြမ်းဖက် သမားများ။
အိုင်ကြီး ခုနှစ်အိုင်ဆိုသည်မှာ နှစ်ပေါင်း သိန်း သောင်းကျော်က ပိဋကစာပေ၌ ထင်ရှား၍ ဟိမဝန္တာအနီး၌ရှိသော အိုင်ကြီးများဖြစ်သည်။
ထိုအိုင်ကြီးတို့သည် အသီးသီး ယူဇနာငါးဆယ်စီ နက်ကုန်၍ ယူဇနာငါးဆယ်စီ အလျားအနံ ပြန့်ကျယ်ကြကုန်၏။
အဝန်းအဝိုင်းပတ်လည်အားဖြင့် ယူဇနာတစ်ရာ့ငါးဆယ်စီရှိကြကုန်၏။
အနောတတ္တအိုင်၊ ကဏ္ဏမုဏ္ဍအိုင်၊ ရထကာရ အိုင်၊ ဆဒ္ဒန္တ အိုင်၊ ကုဏာလ အိုင်၊ မန္ဒာကိနီ အိုင်၊ သီဟ ပပါတ အိုင်။
သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊ လောက၌မည်သည့်အရာမျှ ခိုင်မြဲခြင်းမရှိ၊ ပြောင်းလဲပျက်စီးခြင်းသာအဆုံးရှိရကား ထိုအိုင်ကြီးများသည် ယခုအခါ မရှိတော့ပြီ။
အင်္ဂုတ္တရ အဋ္ဌကထာနှင့် ဇိနာလင်္ကာရဋီကာ ကိုးကား Category:၃၁-ဘုံ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ဝိုင်းစုခိုင်သိန်းသည် မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်၊ ကြော်ငြာ၊ ဗီဒီယို သရုပ်ဆောင်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
ဒီဇင်ဘာ ၂၄၊ ၁၉၈၆ တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဝိုင်းစုခိုင်သိန်း ပင်ဖြစ်သည်။
အ.ထ.က(၁)ဒဂုံ တွင် သူငယ်တန်းကမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းထိ နေခဲ့သည်။
၂၀၀၃-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်မြင်၍ အင်္ဂလိပ်စာအဓိကနှင့် ဘွဲ့ရသည်။
၂၀၀၄−ခုနှစ်တွင် သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ဖြင့် အနုပညာလုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး တေးစီးရီးအဖြစ် မက်လောက်စရာ ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထိုစီးရီးဖြင့် အောင်မြင်မှုရလာပြီးနောက် မျက်လှည့်၊ အာဘွား၊ ခါချနေရတယ် အမည်ရှိ စီးရီးများ ထပ်မံထွက်ရှိခဲ့သည်။
တေးသံရှင် ဝိုင်းစုခိုင်သိန်းသည် ကိုဥက္ကာမြင့်ကြူ နှင့် ၂၀၁၄-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၄)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဆီဒိုးနားဟိုတယ်၌ မင်္ဂလာဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀)ရက်နေ့တွင် စိတ်သဘောထားချင်း မတိုက်ဆိုင်တော့သည့်အတွက် တရားဝင် နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းပြတ်စဲခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် အဆိုတော် အောင်လ နှင့်လက်တွဲလျက်ရှိသည်။
ဝိုင်းစုခိုင်သိန်း၏ တစ်ကိုယ်တော်စီးရီးသစ် ဂါ ကို ၂၀၁၆-ခု၊ အောက်တိုဘာ ၂၁-ရက်နေ့တွင် ထွက်ရှိသည်။
Mini albumမယ်သီတာ ကို၂၀၁၇-ခု၊ ဂျူလိုင် ၁၆တွင်ဖြန်ချီခဲ့သည်။
ဝေဟင် ဆီဖြည့်စနစ် ဆိုသည်မှာ လေယာဉ် တစ်စီးမှ တစ်စီး လေထဲတွင်ပင် ဆီဖြည့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ လေထဲတွင်ပင် ဆီဖြည့်ခြင်းဖြင့် လေယာဉ်များ၏ လေထဲတွင် နေထိုင်နိုင်စွမ်း ပိုမိုလာပြီး ပျံသန်းချိန် ပိုမိုရရှိလာသည်။
ထိုသို့ လေထဲတွင် ဆီဖြည့်နိုင်ရန် ဆီဖြည့်ပေးသည့် လေယာဉ်နှင့်ဆီ လက်ခံသည့် လေယာဉ် နှစ်စီးစလုံးသည် တည်ငြိမ်စွာ အုပ်ဖွဲ့ပျံသန်းနိုင်ရန် လိုအပ်သည်။
ဝေဟင် ဆီဖြည့်ခြင်းကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်များကပင် စတင်ကြံဆခဲ့ကြပြီး ၁၉၂၃ ၊ ဇွန် (၂၇) တွင် ပထမဆုံး လေထဲတွင် ဆီဖြည့်ခြင်းကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။
ဝန်စာရေး ဦးကြီး (၁၂၁ဝ - ၁၂ရဝ ခန့်) မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၃ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉ဝ၁ ခုနှစ်တွင် နှောင်းခေတ် မြန်မာ ဝတ္ထုများ အနက် ရှေးအကျဆုံး ဖြစ်ပေသော ဂျိမ်း (စ်) လှကျော်၏ 'မောင်ရင်မောင် မမယ်မ' ဝတ္ထုကို 'ဗြိတိသျှ ဘားမား ပုံနှိပ်တိုက်' က ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေသည်။
ဤဝတ္ထုမျိုးမှာ ရှေးအခါက မပေါ်ပေါက်ဘူးသော ကြောင့်လည်း လူကြိုက် အလွန် များပေ၏။
ထိုအခါ 'ဗြိတိသျှ ဘားမား ပုံနှိပ်တိုက်' နှင့် အပြိုင်အဆိုင် ဖြစ်သော 'ဟံသာဝတီ သတင်းစာ ပုံနှိပ်တိုက်' ပိုင်ရှင် မစ္စတာ ရစ်ပလေက မိမိ၏ အယ်ဒီတာ များကို 'ဤ ဝတ္ထုမျိုး မရေးနိုင် ကြပါလား' ဟု မေးမြန်းရာ အယ်ဒီတာ တဦး ဖြစ်သူ ဝန်စာရေး ဦးကြီးက သူ ရေးပါ မည်ဟု ကတိကဝတ် ပြု၍ 'ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း' ဝတ္ထုကို စတင် ရေးခဲ့ လေသည်။
သို့နှင့် နှောင်းခေတ် ဝတ္ထု သမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် ပေါ်ပေါက် လာပေသော 'ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း' ဝတ္ထုကို မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၆ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် 'ဟံသာဝတီ သတင်းစာ ပုံနှိပ်တိုက်' က ရိုက်နှိက် ထုတ်ဝေ လိုက်လေသည်။
ဤအကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၅ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလထုတ် 'မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း' အတွဲ ၂၊ အမှတ် ၂၊ 'ငွေဥဒေါင်း'၏ 'မြန်မာ မဂ္ဂဇင်း သမိုင်း' ဆောင်းပါးတွင် 'ဆရာကြီး သခင် ကိုယ်တော်မှိုင်း' (ဦးလွန်း) အား ကလောင် အမည် များမှာ မစ္စတာ မောင်မှိုင်း ဟူသော ကလောင် အမည်မှ အစပြု သည်ဟု အချို့က ဆိုကြရာ ဟုတ် - မဟုတ်၊ မှန်- မမှန် မေးမြန်း စုံစမ်း ကြည့်သော အခါ ဆရာကြီးက အောက်ပါ အတိုင်း ဖြေကြား လိုက်ကြောင်းဖြင့် မှတ်တမ်း တင်ထား၏။
"... အေး၊ ဟုတ်ကောင်း ဟုတ်ပါ လိမ့်မယ်။
နို့ပေမဲ့ စာအုပ် မှာသာ ဖြစ်ပါ လိမ့်မယ်။
သတင်းစာတွေ ထဲမှာတော့ ငါတို့ အရင် နာမည်ဝှက်နဲ့ ရေးသူတွေ ရှိနေ ပါပြီ။
'နတ်ကြီး' တို့၊ 'မဲမှုတ်' တို့၊ 'ကြွက်စုတ်' တို့ ပေါ့ကွာ။
ငါလဲ အဲဒီ နာမည် တွေကို အတု ယူပြီး 'မစ္စတာ မောင်မှိုင်း' လို့ မှည့်လိုက် တာပဲ။
ရည်ရွယ်ချက် ကတော့ အဲဒီ အချိန်က ခွေးမသား - အင်္ဂလိပ်ကို အတု ယူပြီး တို့မြန်မာ တွေက 'မစ္စတာ' တို့တဲ့ အမည်ကို သုံးနေ ကြလို့ အဲဒီ အချိန်က လူကြီးတွေ အင်မတန် ကဲ့ရဲ့ ခံရတဲ့ 'မောင်မှိုင်း' အမည်နဲ့၊ 'မစ္စတာ' တွဲပြီး ချိုးလိုက် တာပဲ။
ဖြစ်ပုံက ဒီလိုကွ။
အဲဒီ အချိန်က ဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်ကြီးနဲ့ ခေတ်ပြိုင် ဖြစ်တဲ့ ဗြိတိသျှ ဘားမား ပုံနှိပ်တိုက်က ဂျိမ်း (စ်) လှကျော် ဆိုတဲ့သူ ရေးတဲ့ 'မောင်ရင်မောင် မမယ်မ' ဝတ္ထု ထွက်လာတယ်။
ဒီလို ဝတ္ထုမျိုးက တခါမှ မထွက်ဘူး သေးတော့ ပရိသတ်က သဘော ကျတယ်။
အဲဒါကို ဟံသာဝတီ တိုက်ရှင် မစ္စတာ ရစ်ပလေကြီး သိတော့ သူ့အယ်ဒီတာ တွေကို ဒီလို ဝတ္ထုမျိုး မရေးနိုင် ကြဘူး လားလို့ မေးတယ်။
ဒီတော့ ဟံသာဝတီ အယ်ဒီတာ တယောက် ဖြစ်တဲ့ ဝန်စာရေး ဦးကြီးက သူ ရေးမယ် ဆိုပြီး 'ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း' ကို ရေးတာပဲ။
ဝတ္ထု ထဲမှာ မောင်မှိုင်းက ကြာသမား ပေါ့ကွယ်။
ဒီဝတ္ထုဟာ ကာလသား လူငယ်ပိုင်း မှာတော့ ဟိုးလေး တကျော် ဖြစ်သွား တာပေါ့။
နို့ပေမဲ့ လူကြီးပိုင်းက နှိပ်ကွက်လို့ တိတ်တိတ်ပုန်း ဖတ်ကြ ရတယ်။
ငါက အဲဒီ လူကြီးတွေ ရွံတဲ 'မောင်မှိုင်းကို' သူတို့ အင်မတန် ခံတွင်း တွေ့နေတဲ့ 'မစ္စတာ' နှင့် တွဲပေး လိုက်တာပဲ။
ဘာပြော ကောင်းမလဲ၊ 'မစ္စတာ' တွေ ပွက်လော ရိုက်ကုန်ပြီး အဲဒီ ကတည်းက တစတစ ပျောက်ကုန် တော့တာပဲ ...။
" အထက်ပါ မှတ်တမ်းကို ကြည့်ခြင်း အားဖြင့် ကလောင် အမည်များ သမိုင်း၊ 'ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း' ဝတ္ထု အကြောင်း အပြင် ဝန်စာရေး ဦးကြီးသည် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၆ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉ဝ၄ ခုနှစ် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ စာပုံနှိပ် တိုက်၌ အယ်ဒီတာ တဦး အဖြစ် ထမ်းရွက် နေကြောင်း ကိုလည်း သိကြ ရပေသည်။
ဦးကြီးအား 'ဝန်စာရေး' ဦးကြီးဟု ခေါ်တွင်ကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍မူ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၃ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၁၁ ခုနှစ်က ထပ်မံ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေသော 'ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း' ဝတ္ထု၊ ပထမ တွဲ၏ နိဒါန်းတွင် - "... ရတနာပုံ ရွှေမြို့တော်ကြီးကို ဒုတိယမြောက် ရွှေနန်းစံတော် မူသော ဘုရင် ဧကရာဇ် မင်းမြတ် လက်ထက်တော်က အမြောက်၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ဝင်း၊ ဒိုင်း ရ - စို့ ဆိုင်ရာ ကုန်းကြောင်း စစ်သည် ဌာနချုပ် တိုင်တား မြို့စား မင်းကြီး၏ ဝန်စာရေးကြီး ဦးမောင်ကြီး ..." ဟု တွေ့ရှိ ရသည့် အတိုင်း သီပေါမင်း တရားကြီး လက်ထက် တိုင်တား မင်းကြီး ထံ၌ ဝန်စာရေး အဖြစ် ထမ်းရွက် ခဲ့ဖူးကြောင်း သိကြရ ပြန်ပေသည်။
ဦးကြီး ရေးသည့် အခြား ဝတ္ထုများ အကြောင်း နှင့်သော်ကား မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလထုတ် 'မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း'၊ အတွဲ ၄၊ အမှတ် ၃ တွင် ပါရှိသည့် 'သူရိယကန္တိ' ၏ 'မြန်မာ ဝတ္ထု ဂန္ဂဝင် အကျဉ်း' ၌ ဝန်စာရေး ဦးကြီးသည် 'ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း' ဝတ္ထု အပြင် 'စိန်ကလေး' ဝတ္ထုနှင့် 'မြကလေး' ဝတ္ထု တို့ကို အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် အတွင်း ရေးသား ထုတ်ဝေ ကြောင်းနှင့် ဖော်ပြ ထားပေသည်။
ထိုဝတ္ထု သုံးပုဒ်မှ တပါး အခြား ဝတ္ထုများ ရေးသား သေးသည်ဟု အမှတ်အသား မရှိ။
သို့ရာတွင် ထိုဝတ္ထု သုံးပုဒ်မှ အပ 'ခင်ခင်ညွန့်' ဝတ္ထု ကိုပါ ရေးသား သေးကြောင်း နှင့်လည်း မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၇ ခုနှစ် ဝါဆိုလ အတွင်း ရန်ကုန်မြို့၊ ၂၅ လမ်း စာဆိုတန်း၊ တိုက်နံပါတ် ၆၄၊ ကဝိန္ဒာသီရိ ပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေသော 'မောင်မှိုင်း ဝတ္ထု' တတိယတွဲ၏ အဆုံး ကြော်ငြာ စာမျက်နှာတွင် ပါရှိသည့် အောက်ပါ ကြော်ငြာစာကို ကြည့်ခြင်း အားဖြင့် သိကြရ ပေသေးသည်။
"... ချစ်မိတ်ဆွေ အများတို့ ထင်ရှား သိသာ စေရန် ထပ်မံ၍ ကြော်ငြာ လိုက်ပါသည်။
ယခု 'မောင်မှိုင်း ဝတ္ထု' အသွားအလာမှာ အများ တကာတို့ နှစ်သည်ကို ငဲ့၍ ရေးရသည် ဖြစ်သောကြောင့် အနုအရင့် ရောပြွမ်း၍ နေပါသည်။
အယဉ်အကျေးနှင့် ထီးနန်း အမူအရာမှာ 'မြကလေး ဝတ္ထု'နှင့် 'ခင်ခင်ညွန့်ဝတ္ထု' များကို ဝယ်ယူ ကြည့်ရှုတော် မူကြပါ။
ကျွန်ုပ်တို့ ဆရာကြီး ဝန်စာရေးကြီး ဦးကြီး စီမံ ရေးသားသော စာအုပ် မှန်က အဖိုး မဆုံးနိုင်ဟု စိတ်ချ ယုံကြည် ပြီးလျှင် ရန်ကုန်မြို့၊ သိမ်ကြီးဈေး၊ အီဘရာဟင်၊ မူဆာဖွားတို့ စာအုပ်ဆိုင်သို့ တအုပ်လျှင် ၁ိ - ၄ ပဲ ကျနှင့် မြန်မြန် ဝယ်ယူ ကြည့်ရှုတော် မူကြပါ။
အမြို့မြို့ စာအုပ် ဆိုင်တိုင်း မှာပင် ရနိုင်သည် ချစ်မိတ်ဆွေ" မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာ ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်သော ပဥ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' ကျမ်းကိုး မောင်မှိုင်း ဝတ္ထု၊ ပထမတွဲလာ နိဒါန်း။
မောင်မှိုင်း ဝတ္ထု၊ တတိယတွဲလာ ကြော်ငြာ။
မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း အတွဲ ၂၊ အမှတ် ၂ လာ 'ငွေဥဒေါင်း'၏ 'မြန်မာ မဂ္ဂဇင်း သမိုင်း' ဆောင်းပါး။
မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၊ အတွဲ ၄၊ အမှတ် ၃ လာ 'သူရိယကန္ဈိ' ၏ 'မြန်မာ ဝတ္ထု ဂန္ဈဝင် အကျဉ်း' ဆောင်းပါး။
ရွှေဝယ်ဧ [၁၈၉၃ - ၁၉၇၈] တနင်္သာရီတိုင်း ထားဝယ်မြို့ ဇရစ်ရပ်၌ ကုန်သည် ဦးရွှေသောင် - ဒေါ်မြိုင်သူ မိဘ နှစ်ပါးက ၁၈၉၃ ခု မတ် ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း သားယောင်္ကျား သုံးဦး အနက် သားလတ် ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးဘအေး ဖြစ်၏။
ငယ်စဉ် ကတည်း ကပင် စာပေ ဝါသနာ ကြီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
စတုတ္ထတန်းတွင် သင်ကြား နေစဉ် မှာပင် ဟံသာဝတီ သတင်းစာပါ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ များကို လေ့လာ မှတ်သား ခဲ့သည်။
ပါဝင် ရေးသားရန် စုံစမ်း မေးမြန်း ခဲ့သည်။
မြန်မာ သတ္တမတန်းနှင့် အလယ်တန်း ဆရာ ဖြစ်သင် စာမေးပွဲ အောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ထားဝယ် မြို့မှာပင် အလယ်တန်းပြ ဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်း ခဲ့သည်။
ဂျပန် ခေတ်တွင် ကျောင်းဆရာ မလုပ် တော့ဘဲ အခြား အလုပ်အကိုင်ဖြင့် အသက် မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့သည်။
စစ်ပြီးနောက် ထားဝယ်မြို့ ရှမ်းမလည်ဆွဲ အရပ်တွင် မူလတန်း ကျောင်းအုပ် အဖြစ် ပြန်လည် ထမ်းရွက် ခဲ့သည်မှာ ၁၉၅၂ ခုနှစ် အငြိမ်းစား ယူသည် အထိ ဖြစ်သည်။
၁၉၁၂ ခု ဝန်းကျင် ဆဋ္ဌမတန်း ကျောင်းသား ဘဝ၌ပင် "ထားဝယ်သူ မပြုံးကြည်" ကလောင် အမည်ဖြင့် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများ စတင် ရေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူရိယ၊ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး၊ လစ်ဘာတီ၊ အောင်မြန်မာ၊ သစ္စာဝါဒီ သတင်းစာ များနှင့် သူရိယ မဂ္ဂဇင်း၊ ကောဇာသစ် မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဆက်လက် ရေးသား ခဲ့၏။
စစ်ကြိုခေတ် (ဂျပန် ဝင်ခါနီး) အချိန်၌ လူထု ဦးလှနှင့် စာရေးဆရာ အချို့၏ အကြံပေးချက် အရ "ရွှေဝယ်ဧ" ကလောင် အမည်သို့ ပြောင်းကာ၊ ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။
စစ်ပြီး ခေတ်တွင် ဟံသာဝတီ၊ ပြည်ထောင်စု၊ မဏ္ဍိုင်၊ လုပ်သား ပြည်သူ့ နေ့စဉ် စသော သတင်းစာများ၊ ဂျာနယ် များနှင့် ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ အလင်းရောင်၊ လူထု ပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ စာပေ ဗိမာန်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ စန္ဒာ မဂ္ဂဇင်း များတွင် စာပေ၊ ဂီတနှင့် ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု ဆောင်းပါး များကို ရေးခဲ့သည်။
ထားဝယ် ယဉ်ကျေးမှု၊ ထားဝယ် ဒိန်းသံ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ထားဝယ်၏ ဘာသာရေး၊ သာသနာရေး၊ ရိုးရာ ဓလေ့ ထုံးစံများ၊ စကား အပြောအဆို အသုံးအနှုန်း၊ စာပေ အရေးအသား၊ သမိုင်းဝင် ဘုရားများ၊ အဆောက်အအုံများ၊ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ အစ ရှိသည် တို့ကို မှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ထားဝယ် ရာဇဝင် သမိုင်း (၁၉၇၄) ကြောင့် ထင်ရှား ခဲ့သည်။
ဆောင်ပါး ပေါင်းချုပ် ထုတ်ဝေရန်လည်း တာစူ ခဲ့သည်။
ရွှေဝယ်ဧသည် လူပျိုကြီး တဦး ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အသက်အရွယ် ကြီးလာသော အခါ တပည့် ဖြစ်ခဲ့ ဖူးသူ သဗြေချောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းတွင် နေထိုင်ရင်း ကျောင်းသား ကျောင်းသူ များကို စတုတ္ထတန်း အထိ စာသင် ပေးသည်။
၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့ ရှမ်းမလည်ဆွဲ ရပ်ရှိ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သည်။
စာညွှန်း ရွှေဝယ်ဧ။
ထားဝယ်ရာဇဝင်သမိုင်း (၁၉၇၄)။
စာ ဂ-ဃ။
မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၇၉)။
စာ ၂၃၈-၂၃၉။
ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ ရှုမဝ (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၈)။
စာ ၁၅၄။
ရွှေဝယ်ဧ။
နရုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းချုပ်၊ မိုးဝေ (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၈)။
စာ-။
မောင်သန်းဆွေ (ထားဝယ်) ၏ မှတ်စုများ။