kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပုံသဏ္ဌာန် အရွက် အပင်၏အောက်ပိုင်းတွင် ရွက်ဆိုင်ထွက်၍ အပေါ်ပိုင်းတွင် ရွက်လွှဲထွက်၏။
၆ လက်မ ၈ လက်မ ခန့်ရှည်၍ အဖျားချွန်ပြီး ကောက်နေ၏။
ရွက်ညှာမဲ့ သို့မဟုတ် ရွက်ညှာတို၏။
ရွက်ကြောများစွာ ရှိပြီး ရွက်ပြားချော၍ ရွက်နားညီသည်။
အပွင့် အပွင့်ကြီး၏။
ပွင့်ဖတ် ၆ ခု ရှိ၏။
အနီရင့်ရောင်နှင့် ရွှေဝါရောင် ရောနေ၏။
အပွင့်ထီးတည်းဖြစ်သည်။
ပွင့်ဖတ်တွင် အဖုအထစ်များ ရှိ၍ မီးတောက်၊ မီးစွယ်၊ မီးညွန့် နှင့် သဏ္ဌာန်တူ၏။
ပွင့်ညှာရှည်၍ အလုံးကြီး၏။
ဝါဆို၊ ဝါခေါင် လများတွင် ပွင့်သည်။
အသီး ရှည်လျားသေးသွယ်သော သီးတောင့်ဖြစ်၏။
၂ လက်မခန့်ရှည်၏။
အမြစ် မြစ်ဥ အသားထူသည်။
လက်မဝက်မှ ၁ လက်မထိရှည်ပြီး အာလူးနှင့် တူသည်။
အဖြူရောင်ရှိ၍ အမြစ်အမျှင် ထူသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်အစိတ်အပိုင်းများ အရွက်၊ အမြစ်၊ဥ။
တွေ့နိုင်သောနေရာများ မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသ အများအပြား၌ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
သမပိုင်းရာသီဥတုတွင် ပိုမိုပေါက်ရောက်၏။
အသုံးဝင်ပုံ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ဆီမီးတောက်သည် ဖန်၏၊ ခါး၏၊ စပ်၏၊ ပူ၏၊ ကြေညက်လွယ်၏၊ ထက်မြက်၏၊ လေသလိပ်ကိုနိုင်၏၊ ဆီးကိုရွှင်စေ၏၊ အနာပေါက် ၊ ဆီးအိမ် နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း၊ အဆိပ်၊ နူနာ၊ မြင်းသရိုက်၊ ဖောရောင်၊ အဆုတ်နာ၊ ထိုးအောင့်ခြင်းတို့၌ အသုံးပြုနိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ အရွက် အရွက်အမှုန့်ကို ထန်းလျက်နှင့်ရောစားသော် ဝမ်းတွင်းရှိတုတ်ကောင်၊ သန်ကောင်များ ကျဆင်းလာမည်။
အရွက်မှုန့်ကို အနာ၌ဖြူးပေးလျှင် အနာတွင်ရှိသော ပိုးများသေ၍ အနာပျောက်၏။
အရွက်မှုန့်ကို သံပရာရည်နှင့် နားတွင် ကျပ်ပေး ထည့်ပေးသော် နားကိုက်၊ နားနာ ပျောက်၏။
မြစ်ဥ ဆီမီးတောက်မြစ်ဥကို စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြော၍ ရေနှင့်ကြိတ်ပြီး ချက်နှင့် သားအိမ်ပေါ်တွင် လိမ်းပေးပါက လျင်မြန်လွယ်ကူစွာ သားဖွားနိုင်၏။
တစ်စုံတစ်ရာ ထိခိုက်မိ၍ ကိုယ်ခန္ဓာ တစ်နေရာရာ၌ ရောင်ရမ်းခဲ့ သော် ဆီမီးတောက်ကို သွေးလိမ်းပေးက ပျောက်၏။
ဆီမီးတောက်ဥကို အမှုန့်ထောင်း၍ ရေနှင့်စိမ်သောက်ပါက ညောင်းကျရောဂါ ပျောက်၏။
ဆီမီးတောက်ဥတွင် ပြင်းထန်သော အဆိပ် ပါရှိသည့်အတွက် ကျွမ်းကျင်သော သမားတော်ကြီးများ၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့်သာ သုံးစွဲသင့်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သစ်ခွပင်များ။
ခြေဖဝါးတော်နုနု ဝတ္ထုကို အောင်လင်းမှ ရေးသားခဲ့သည်။
ယင်းဝတ္ထုကို ဒါရိုက်တာမောင်ဝဏ္ဏမှ ဇော်လွင်၊ စမ်းစမ်းအေး၊ ဗဂျီအောင်စိုး၊ အောင်ပြည့်တို့နှင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ယင်းဝတ္ထုသည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောကကို နောက်ခံပြုရေးဖွဲ့ထားသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် : -တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့ပင် မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက်သည် ရွက်ဆိုင် ထွက်၍ သေးငယ်ပြီး လှံစွပ်ပုံ ထွက်သည်။
ရွက်ရင်း သည် အနည်းငယ် ချွန်သည်။
အပွင့်သည် အစိမ်းရောင် သန်း၍ အဖြူရောင် ပွင့်ငယ် ကလေးများ ဖြစ်သည်။
အသီးသည် လှံရှည် ပုံဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။
အပင် - တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၁-၃ ပေ ခန့် ထိရှိသည်။
ပင်စည်နှင့် အကိုင်း အခက် လေးထောင့် သဏ္ဌာန် ရှိ၍ သေးငယ်ပြီး အစိမ်း ရောင် ရှိသည်။
ပင်စည် အရင်းပိုင်း နားတွင် အပွေး အနည်းငယ် ရှိသည်။
ပင်စည် ပေါ်ရှိ အဆစ် ကလေး များမှ ကိုင်းဖြာ ထွက်သည်။
အရွက် - ၃ ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။
အလျား ၁ လက်မခန့် ထိရှည်၍ အရွက် အထက်ပိုင်း အနားတွင် ခွေးသွားစိပ် များရှိပြီး အရွက်အောက် ဘက်ပိုင်း အနား ညီသည်။
ရွက်ထိပ် ချွန်၍ ရွက်ရင်း သွယ်သည်။
ရွက်ပြား ချောသည်။
အပွင့် -တေ့ဆိုင်ရွက် သုံးရွက်ထွက်သော အဆစ်တခုစီတိုင်းတွင် စိမ်းရောင်သမ်းသော နှမ်းစေ့အရွယ်အပွင့်ဖူး နှစ်ခုစီပါရှိသည်။
- စိမ်းရောင် သမ်းသော အဖြူရောင်ရှိ၍ အလွန် သေးငယ်သည်။
အသီး - အက်ကွဲသီး ဖြစ်သည်။
အခန်း လေးခန်းပါ၍ အခန်းတစ်ခန်း စီ၌ သေးငယ်သော အညိုရောင် အစေ့ ကလေးများ မြောက်မြားစွာ ပါရှိသည်။
အမြစ် - ရေသောက်မြစ် အနည်းငယ် တုတ်၍ ရှည်လျားပြီး ယင်းမှ ဘေးမြစ်များ ဖြာထွက်သည်။
ဘေးမြစ်များ တွင် သေးငယ်သော မြစ်မြွှာ ကလေးများ ရှိ၏။
အမြစ် အပေါ်ယံ နူးညံ့သော အခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်နေ၍ အတွင်းသား မာကျောသည်။
ညိုဝါရောင် ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ နေရာ အနှံ့အပြား တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် - မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဒန္တသုခ ပင်သည် ချုပ်၏၊ စေးချွဲ၏။
တုန်တက်တတ်သော အဖျား ရောဂါ အတွက် အသုံးပြု၏။
သွားကိုက် ရောဂါ ကုသရာ တွင် အထူး အကျိုးပြု၏။
အမြစ် သည် ရာသီသွေး လွန်ခြင်း၊ ညောင်းကျခြင်း တို့ကို နိုင်၏။
ဖြေဆေး အဖြစ်လည်း သုံးနိုင်၏။
အရွက် သည် အဖျားရောဂါ တို့ကို နိုင်၏။
ဒန္တ သုခ ပြုတ်ရည်နှင့် အမြစ်သည် သွားကိုက် ရောဂါ အတွက် အလွန်ကောင်း သောဆေး ဖြစ်၏။
ပဉ္စ ငါးပါး ပြုတ်ရည်ကို ငုံပေးခြင်း ဖြင့် လည်းကောင်း ၊ အမြစ်ကို အစိမ်း လိုက် ကြိတ်၍ သိပ်ပေးခြင်း ဖြင့် လည်းကောင်း ၊ ပဉ္စ ငါးပါး ကို ပြာချ၍ သွားဖုံး နှင့် သွားကြား ကို သိပ်ပေး ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း သွားကိုက် သွားနာ ပျောက်၏။
ပဉ္စ ငါးပါး ကြိတ်ရည် တွင် ဆားထည့် ၍ အနာ ပေါ်လိမ်း ပေးခြင်း ဖြင့်အနာ အသားနု တက်ပြီး ပျောက်ကင်း စေ၏။
ဆီးပူ ခြင်း၊ နည်းခြင်း၊ သွေးပါ ခြင်းတို့ အတွက် ပဉ္စ ငါးပါး အခြောက် လှန်းပြီး လက်ဖက်ခြောက် ကဲ့သို့ ခပ်သောက် က ပျောက်၏။
ပဉ္စ ငါးပါး ပြုတ်ရည် တွင် သကြား ထည့်သောက် က ချောင်းဆိုး သွေးပါ ရောဂါ ပျောက်၏၊ အရွက် ၁။
အရွက်ကို အဖျား ရောဂါ ပျောက်ဆေး ၊ အော့အန် သော ရောဂါ ပျောက်ဆေး၊ ဖြေဆေး အဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြုရ၏။
အမြစ် ကို ပြုတ်၍ ရာသီသွေး လွန်ခြင်း၊ ညောင်းကျ ခြင်းတို့ ၌ တိုက်ရ၏။
အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေး၍ ဆားထည့် သောက်က အနာဝင် ဖျားခြင်း ပျောက်၏ ဟုဖော်ပြထားသည်။
သို့ရာတွင် သေချာပိုးသတ်သန့်စင်မထားသော အပင်အစိတ်အပိုင်းများ‌ကြောင့် မလိုအပ်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများဖြစ်ပေါ်နိုင်သောကြောင့် သေချာချင့်ချိန်၍ သုံးသင့်သည်။
ref> ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် အပင် ရွက်ယောင် ပင်စည် ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။
ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။
မြစ်ဥ အတွင်း သား တောက်ပ သော အရောင် ရှိသည်။
နနွင်း အမျိုးအစား ၇ မျိုး ရှိသည့် အနက် ဆေးဖော်စပ် ရာ၌ ဤ နနွင်း ရိုးရိုး ကိုသာလျှင် ဆေးဖက် အဖြစ် အထူး အသုံး ပြု၏။
အရွက် ရွက်ညှာ သည် ရွက်ပြားနှင့် အလျား ညီ၏။
ရွက်ညှာ ရင်းမှ ရွက်ပြား ထိပ် အထိ အမြှောင်း ပါသည်။
ရွက်ပြား ရှည်မျောမျော ပုံဖြစ် ပြီး အဖျားချွန် ကာ အရင်းသွယ်သည်။
ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။
အပွင့် အဝါ နုရောင် ရှိသည်။
အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့် နှင့် တူသည်။
ဝါဆို ၊ ဝါခေါင် လများတွင် ပွင့်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ ဥတက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ ပေါက်ရောက်ပုံ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
မြန်မာ ပြည် အထက်ပိုင်း တောတောင် များ၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။
ကူးသန်း ရောင်းဝယ် ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။
စိုက်ပျိုးပုံ ချင်းပင် ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ နနွင်း သည် ပူ၏။
စပ်ရှားရှား အရသာ ရှိ၏။
ခါးသက်၍ ဆိမ့်သော အရသာ အနည်းငယ် ရှိ၏။
ကိုယ်ရေ နွေးစေ၏။
ပူသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏။
ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ အစာ မကြေရောဂါ ကို ပျောက်ကင်း စေတတ်၏။
အသုံးပြုပုံ(ဥတက်) နနွင်း သည် ရောဂါ အမျိုးမျိုးတို့ ကို ပယ်နိုင်၍ အသက်ရှည် စေသော ဆေးအဖြစ် ထင်ရှား၏။
နနွင်းကို ငန်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မျက်စိ ဆေး အမျိုးမျိုး၊ ဒူလာ ဝမ်းရပ်ဆေး အမျိုးမျိုး၊ လိမ်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မှိုင်းဆေး အမျိုးမျိုး ဖော်စပ် ရာတွင် အသုံးပြု၏။
ကိုယ်ဝန်ဆောင် စဉ် အတွင်း ဖျားခြင်း၊ သားဖွားပြီး သွေးတက်ခြင်း၊ သွေးပုပ် ကျန်ခြင်း၊ သွေးမသန့် ခြင်း၊ မီးဖွားပြီး နောက် ချည့်နဲ့ခြင်း၊ အသား အေးခြင်း၊ သားမြတ် ကိုက်ခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ မီးယပ် သွေးဖော ဖြစ်ခြင်း ၊ ယားယံ ခြင်း တို့အတွက် နနွင်းကို အမှုန့်ပြုကာ ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေး ခြင်း၊ မှိုင်းရှူပေးခြင်း၊ ရေနွေး နှင့် ပြုတ်၍ ရေချိုးပေး ခြင်း၊ ကြပ်ထုပ် ထိုးပေး ခြင်း တို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။
သားအိမ် မသန့် သော ရောဂါ၊ မျက်စိကိုက်၊ နှာစေး အဖျား ရောဂါတို့ အတွက်လည်း နနွင်း ကို ဆေးဖက် အဖြစ် အသုံး ပြုရ၏။
နနွင်း ကို လက်ထုပ် ခေါက်မှုန့် နှင့် ရော၍ ရျေနှင့် ကျိုပြီး ပျားရည် သင့်ရုံ စပ်၍ သောက်ပါက သွေးအန်၊ သွေးလျှံ၊ သွေးဝမ်း ရောဂါ များ ပျောက်၏။
သွားဖုံး ရောင်ခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့်ကို ရေနွေးနှင့် ဖျော်၍ ငုံပေးခြင်း၊ ဆားနိုင် နိုင် ထည့်သောက်ခြင်း၊ သွားရင်းတွင် သိပ်ပေး ခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း စေ၏။
နနွင်း သည် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာ ရင်ကျပ်၊ ဝမ်းလျှော ရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
နနွင်း ကို ဆားအနည်းငယ် ခတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက် သော် လေထိုး လေအောင့် ရောဂါ ပျောက်၏။
အကျိတ်နာ၊ ထိခိုက် ရှနာခြင်း၊ အတွင်းကြေ ဒဏ်ရာ ရခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းနှင့် ထုံးကို ရောစပ် လိမ်းပေးခြင်း၊ ဒဏ်ရာ မှ သွေးထွက် လွန်ခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးခြင်း တို့ဖြင့် ပျောက်ကင်း စေနိုင်၏။
နနွင်းကို သကြားနီ ခဲနှင့် ရောစပ်၍ ဆန်ဆေးရည် နှင့် သောက်သုံးပါက သားအိမ်တွင် ကျောက်တည်ခြင်း ပျောက်၏။
နနွင်းမှုန့်၊ ဆီးဖြူသီးရည်၊ ပျားရည် သုံးမျိုး ရောသောက် သော် ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် မှစ၍ ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။
နနွင်းဥ ကို ပါးပါးလှီး၍ နေရိပ်တွင် လှန်းပြီး ပျားရည်နှင့် တစ်ကြိမ် ၃ ပြား၊ တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် သောက်သော် အစာအိမ် ရောဂါ ပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=146 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
Wild Asparagus (ရှဉ့်မတက်) Botany Term : Asparagus acerosus Willd Species/Family : Liliaceae common name : Asparagus racemosus (satavar, shatavari, or shatamull, shatawari) thumb|ရှဉ့်မတက်ပင် ပုံသဏ္ဌာန် နှစ်ရှည်ခံရစ်ပတ်နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အညိုနုရောင် ပင်စည် သည် မာကျောပြီး ဆူးများပါရှိသည်။
ရွက်ထီးဖြစ်ပြီးအပ်ချောင်း ပုံရွက်ဖတ်ကလေး များစု၍ ထွက်သည်။
ပန်းခိုင်တွင် စိမ်းဝါရောင်ပန်းပွင့်ကလေးများ ပွင့်သည်။
လုံးဝန်းသောအစေ့ များခွံပျော့သီးဖြစ်သည်။
အစေ့ (၂) စေ့မှ (၆) စေ့ခန့် အထိ ပါရှိသည်။
အပင် ချုံနွယ်ပင် မျိုးဖြစ်၏။
ဆူးငယ်များ အများ အပြား ရှိ၏။
အပင်အောက် မြေကြီးထဲ ၌ဥများ အမြောက် အမြား စီတန်း ပေါက်ရောက်နေ၏။
ပင်စည်လုံး သေးငယ်ပြီး ဝါခြောက်ခြောက်အရောင် ရှိသည်။
မြောက်မြားစွာသော ဥများ မြေကြီးထဲမှ ပေါက်ရောက်နေကြသဖြင့် "'ဥတစ်ရာပင်"' ဟု နိဂဏ္ဌုကျမ်းတို့၌ ဖော်ပြကြသည်။
အရွက် ငှက်မွေး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်သည်။
ရိုးတံ ပေါ်တွင် ၇ရွက်စီ စု၍ ရွက်လွဲ ထွက်သည်။
ရွက်မြွှာများ အစိမ်းရင့်ရောင် ရှိပြီး အပ်ချောင်း သဏ္ဌာန် ရှိသည်။
အနည်းငယ် ကောက်ကွေး နေသည်။
ရွက်ညှာ အောက်ဘက်၌ ဆူးတစ်ချောင်း စီထွက်၏။
သေးငယ်၏။
မွှေးကြိုင်သော အနံ့ရှိ၏။
အခိုင်လိုက် ပွင့်၏။
အသီး ငရုတ်ကောင်းစေ့ ခန့်ရှိသည်။
အစေ့များ ခွံပျော့သီး ဖြစ်၏။
မှည့်သောအခါ အနီရောင် ရှိ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် • အစိတ်အပိုင်းများ : ဥ။
• မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
• ပေါက်ရောက်ပုံ : သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
• အသုံးဝင်ပုံ(အာနိသင်) : မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ရှဉ့်မတက်ဥသည် ချိုဆိမ့်၏။
ခွန်အား ကို ဖြစ်စေ၏။
သုက်၊ နို့ရည် ကို ပွားစေ၏။
နှလုံးရောဂါ၊ ဝမ်းသက်၊ သွေးအန်၊ သွေးကျ၊ အဆုတ်နာ တို့ကို ပျောက်စေတတ်၏။
လေ၊သလိပ်၊သည်းခြေ တို့ကို နိုင်၏။
သွေးလုံး လေလုံး ရောဂါ၊ ဖောရောင်ခြင်း၊မျက်စိရောဂါ၊ အဖျား ရောဂါတို့ကို ပယ်၏။
၎င်း၏ စွမ်းရည်သည် တစ်ကိုယ်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့၍ အကျိုးပြု၏။
အသုံးပြုပုံ ဥ ရှဉ့်မတက်ဥ ကို ချက်ပြုတ် စားခြင်း၊ နွားနို့ နှင့် နို့ထမင်း ကဲ့သို့ ပြုလုပ် စားခြင်းဖြင့် အားတိုး စေသည်။
ချောင်းခြောက် ရောဂါ အတွက် ရှဉ့်မတက်ဥ၊ မုယားကြီးရွက် သကြားခဲ ရော၍ သောက်ရ၏။
အဆစ်ရောင်ခြင်း၊ ကိုက်ခြင်း စသော တစ်ကိုယ်လုံး ဖောက်ပြန်သော လေရောဂါ အတွက် ရှဉ့်မတက်ဥ ရည်သက်သက် ဖြင့် ချက်ထားသော ဆီသက်သက် ကို လိမ်းကျံ ပေးရ၏။
ရှဥ့်မတက်ဥ ကို ကျို၍ ၎င်းတွင် သကြားခဲ ရောပြီး ပျားရည် ထည့်သောက် သော် ဆီးပူရောဂါ နှင့် ဆီးအောင့် ရောဂါ ပျောက်၏။
ရှဉ့်မတက်ဥ ရည်တွင် ပျားရည် နှင့် နွားနို့ ရော၍ နံနက်၌ သောက်သော် အပူအကိုက် နှင့် အမျိုးမျိုး သော သည်းခြေ ရောဂါ ပျောက်၏။
ရှဉ့်မတက်ဥ ကြိတ်ညှစ်ရည်တွင် နွားနို့ ရောသောက်သော် ကျောက်တည် ရောဂါ ပျောက်၏။
ရှဉ့်မတက်ဥ ကြိတ်၍ ရသော အရည် တွင် ပျားရည် ရောသောက်သော် မီးယပ် ရောဂါ ပျောက်၏။
ရှဉ့်မတက်ဥ မှုန့်ကို နွားနို့ နှင့် ရောသောက်သော် သားသည် မိခင်များ နို့ရည် တိုးပွားစေ၏။
ရှဉ့်မတက်ဥရည် တွင် နွားနို့ ရောသောက်သော် အဆိပ် သင့်ခြင်း အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။
ရှဉ့်မတက်ဥကို အခြားသော ဆေးဖက် များနှင့် ရောစပ်၍ သွေးအန်၊ သွေးဝမ်း၊ ခေါင်းကိုက်၊ အသံပျက်၊ အသံဝင်၊ ဝက်ရူး၊ပန်းနာ ရောဂါပျောက် ဆေးများ အဖြစ် သုံးစွဲ နိုင်၏။
ရှဉ့်မတက်ဥ ကို အခြောက် ပြုလုပ်၍ အမှုန့်ကြိတ် ပြီး ပျားရည်၊ ငရုတ်ကောင်း အနည်းငယ် ရော၍ သောက်သုံးပါက ခွန်အား တက်ကြွ စေသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=144 ကိုးကား https://en.wikipedia.org/wiki/Asparagus_racemosus Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
Clerodendron serratum Spreng (ရင်းပြားနီ) Botany Term : Clerodendron serratum Spreng Species/Family : Verbenaceae thumb|ရင်းပြားနီပင် ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်၏။
၃ ပေ မှ ၆ ပေ ထိ မြင့်၏။
အရွက် ရွက်ဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်၏။
အလျား ၄-၅ လက်မ ရှည်၍ အနံ ၂ ၁/၂ လက်မခန့် ကျယ်သည်။
ရွက်ရင်း သိမ်ပြီး ရွက်ဖျားပိုင်း ကျယ်သည်။
ရွက်ထိပ် ချွန်၏။
အပွင့် ထိပ်ထွက် ပန်းခိုင် တွင်ပွင့်သည်။
အပြာနုရောင် ရှိ၏။
အသီး အပြွတ်လိုက် သီးသည်။
စားတော်ပဲ လုံးမျှ ရှိ၍ နုလျှင် နီပြီး မှည့်လျှင် ညိုမည်း သောအရောင် သို့ ပြောင်းသွားသည်။
အမြစ် ဥရှိသော အမြစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
စာသူငယ် ဦးခေါင်း နှင့် သဏ္ဌာန် တူသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ်၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား အထူး သဖြင့် အထက် မြန်မာ ပြည်တွင် ပိုမို ပေါက်ရောက် သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ ၎င်းဆေးပင်သည် စပ်၏။
ဝမ်းမီး ကိုတောက်စေ၏။
သွေးလုံး တည်သော ရောဂါ၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ချောင်းဆိုး ရောဂါ၊ ပန်းနာ ရင်ကျပ်၊ နှာစေး၊ အဖျား တို့ကို ပယ်၏။
ပိုးနာ၊ အနာပေါက် မျိုးစုံ တို့ကို ကာကွယ် နိုင်၏။
အမြစ်ကို ထုထောင်း၍ ရေနှင့် ကျိုချက် သောက်သော် အဖျား နှင့် နှာစေးခြင်း ပျောက်၏။
အမြစ်ကို နှမ်းဆီ နှင့်ချက်ပြီး အမြှုပ် သေလျှင် စစ်ယူ၍ မျက်လုံးအိမ်၌ ကွင်းပေး၊ လိမ်းပေးသော် မျက်လုံးအိမ် ရောင်ခြင်း၊ ယားယံခြင်း နှင့် မျက်ချေး ထွက်ခြင်း များ ပျောက်၏။
ရင်းပြားမြစ်၊ ချင်းခြောက် နှင့် နံနံစေ့ တို့ကို အညီစု၍ ရေထက်ဝက်ခန်း ကျိုပြီး အနည်းငယ် မျှစီ ည နံနက် သောက်သုံးပေး သော် ရင်ပြည့် ရင်ကယ် ပျို့အန်ခြင်း များ ပျောက်၏။
အမြစ်မှုန့် ၁ ဆ၊ ဒိန် ၁၂ ဆ ရောပြီး ထက်ဝက် ခန်းကျို၍ အနည်းငယ်မျှစီ ည နံနက် သောက်သော် ရေဖျဉ်း ရောဂါ ပျောက်၏။
ရင်းပြားနီမြစ်မှုန့် ၁ ဆ၊ ချင်းခြောက်မှုန့် ၁ ဆ ကို ချင်းစိမ်းရည် နှင့် ရောလျက် သောက်သော် ချောင်းရိုးရိုး ဆိုးခြင်း၊ ပန်းနာ၊ ကြက်ညှာ၊ ရင်ကျပ် ချောင်းဆိုး ရောဂါ များ ပျောက်၏။
လည်ချောင်းတွင်း၌ ဆုံဆို့နာ စသော အကျိတ် အနာများ ပေါက်သော် အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေး၍ မကြာခဏ လူးပေးသော် ပျောက်၏။
မှတ်ချက် ၎င်းဆေးပင်၏ အမြစ်မှုန့်ကို ၆ ပြားသားမှ ၃ ပဲသားထိ စားသုံးနိုင်သည်။
အရွက်ကို ရေနွေးဖြော၍ သုပ်စား ခြင်းဖြင့် မီးယပ် ရောဂါ ပျောက်ကင်း စေ၏။
မီးဖွား ပြီးစ မိခင်များ စားသုံးလျှင် ဒဏ်ကြေ၍ အင်အားတိုးပြီး နို့ထွက် ကောင်းစေ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=141 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
thumb|နံ့သာဖြူ-စန္ဒကူးဖြူ ပုံသဏ္ဌာန် : -အမြဲစိမ်း အပင်လတ် မျိုးဖြစ်၍ အကိုင်း အခက်များ ကိုင်းဖြာကျ နေသည်။
လွန်းပုံ သဏ္ဌာန် အရွက်များ ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။
ထိပ်ဖက် သို့မဟုတ် ကြားမှ အဆုပ်လိုက် ပွင့်သော ပန်းခိုင်မျိုး ဖြစ်သည်။
ခရမ်းရောင် သန်းသော အပွင့် ငယ်လေးများ ပွင့်သည်။
တစ်စေ့ခွံ သီးဖြစ်ပြီး လုံးဝိုင်းသည်။
အပင် - အမြဲ စိမ်းလန်းသော ပင်လတ် တစ်မျိုး ဖြစ်၍ ပေ ၃၀ မှ ၄၀ အထိမြင့် ၏။
သေးသွယ်၍ တွဲကျသော အကိုင်းအခက် များရှိ၏။
အခေါက်နီညို ၊ သို့မဟုတ် အညိုရင့် ရောင်ရှိ၍ အတွင်းခံ အနီရောင် ရှိသည်။
အတွင်းသား မာ၍ ချောမွတ်သည်။
အညိုရောင် သမ်းသည်။
အကာသား ဖြူသည်။
အပင်ငယ် စဉ်တွင် အပွေးများ ချောမွတ်သော် လည်း အပင်ကြီး လျှင် ကြမ်းတမ်း၍ အမြှောင်းလိုက် အက်ရာများ တွေ့ရသည်။
အရွက် - ရွက်ဆိုင် ထွက်လေ့ ရှိသော်လည်း တစ်ခါ တစ်ရံ ရွက်လွှဲထွက် သည်ကိုတွေ့ ရသည်။
၁၁/၂ လက်မမှ ၃ လက်မခန့် ရှည်သည်။
ဖျော့တော့သော စိမ်းဝါရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင် ရှိသည်။
အရွက် အပေါ် မျက်နှာပြင် ပြောင်ချော၍ အောက်မျက်နှာ ပြင်ထက် အရောင် ပိုရင့်သည်။
ရွက်နုများ တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ် ထွက်သည်။
အပွင့် - အပွင့် အချင်း ၁/၄ လက်မ ရှိသည်။
ပထမ တွင် မြက်ခြောက်ရောင် ဖြစ်၍ နောက်ပိုင်းတွင် ခရမ်းညို ရောင် ဖြစ်လာသည်။
အနံ့ မရှိချေ။
ပင်သက် ၃-၄ နှစ်တွင် သီးပွင့်သည်။
တစ်နှစ်ပတ်လုံး အနည်း နှင့် အများ ပွင့်သည်။
ပုဏ္ဍရိတ် သီးနှင့် တူပြီး အနည်းငယ် ပိုကြီးသည်။
မှည့်သော အခါ ညိုနက်ရောင် ဖြစ်သွားသည်။
အသား အရည်ရွှမ်း သည်။
အစေ့သေးငယ် ၍ မာသည်။
ငရုတ်ကောင်း စေ့ထက် အနည်းငယ် ကြီးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် အိန္ဒိယ မှ မှာယူ၍ ရန်ကုန် ကမ္ဘာအေး လိုဏ်ဂူ ပတ်ဝန်းကျင် ၊ ပြင်ဦးလွင် နှင့် ပုပ္ပား တောင်ခြေ တို့တွင် အသင့်အတင့် စိုက်ပျိုးထား သည်ကို တွေ့ရသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် - မြန်မာဆေး ကျမ်းများ အလိုအရ နံ့သာဖြူ သည် ခါး၏ ၊ အေး၏ ၊ နှလုံးကို အကျိုးပြု၏ ၊ အရောင်အဆင်း ကောင်းစေ၏။
သလိပ် ၊ သည်းခြေကို နိုင်၏။
အဆိပ်၊ ရေငတ် ၊ သွေးအန်၊ သွေးကျ ၊ အပူရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အနှစ်သား ၁။
ဖျား၍ အပူရှိန် အားကြီးခြင်း ၊ ကိုယ်သားကိုယ်ရေ ပရုတ်ကို သွေး၍ ဦးခေါင်းခွံ ၌ လိမ်းပေးခြင်း ဖြင့် အပူအခိုး များ ထွက်၍ ရောဂါ ပျောက်ကင်းစေသည်။
နံ့သာဖြူ နှင့် သံပရာရည် ဖျော်လူးပါက ယားယံခြင်း ပျောက်၏။
ဆန်ဆေးရည်နှင့် နံ့သာဖြူ သွေး၍ ပျားရည် ၊ သကြားတို့ နှင့် အနေတော် ရော၍ သောက်သော် ဆီးအောင့် ရောဂါ နှင့် ဝမ်းသွားရောဂါ ပျောက်၏။
ဒက်ပေါက်ခြင်း ၊ အနာစက် ပေါက်ခြင်း ဖြစ်သော် နံ့သာဖြူ ကို နှင်းဆီရည်နှင့် သွေး၍ နံနံစေ့ မြက်မွေး အနည်းငယ် ရောထည့် လိမ်းသော် ပျောက်၏။
နံ့သာဖြူ တစ်မျိုးတည်း လည်း လိမ်းပေး နိုင်၏။
ဆန်ဆေးရည်နှင့် နံ့သာဖြူ သွေး၍ သကြားခဲ နှင့် ရောသောက်သော် အပူလွန် ရောဂါ ၊ ကြို့ထိုးနာ တို့ ပျောက်၏။
ညောင်းညာ ကိုက်ခဲခြင်း ဖြစ်လျှင် နံ့သာဖြူ ၊ သွေးလိမ်းက ပျောက်၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သစ်သား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
thumb|မိုးကြိုးလွှဲစနစ် မိုးကြိုးလွှဲစနစ် (Lightning Protection System) ဆိုသည်မှာ အဆောက်အဦးတစ်ခုအား မိုးကြိုးပစ်သည့်အခါတွင် ထိမှန်ခံရသည့် အဆောက်အဦးအား ပျက်စီးမှုမရှိစေရန် ဖန်တီးတပ်ဆင်ထားသော စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မိုးကြိုးလွှဲစနစ်သည် ပြင်းထန်အားကြီးလွန်းသော ဗို့အားမြင့် မိုးကြိုးလျှပ်စီးကြောင်းအား မြေပြင်ထဲသို့ ဘေကင်းစွာ ရောက်ရှိသွားစေရန် ဖန်တီးပေးသည်။
မိုးကြိုးလွှဲစနစ်တစ်ခုတွင် ထိမှန်လာမည့် မိုးကြိုးဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော မိုးကြိုးဖမ်းညှို့တိုင် (Air Terminal) ၊ မိုးကြိုးလျှပ်စစ်စီးကြောင်းကို သယ်ယူသည့် မိုးကြိုးသယ် လျှပ်ကူး (Conductor) ၊ မိုးကြိုးလျှပ်စီးကြောင်းကို မြေပြင်ထဲ ရောက်ရှိစေရန် မြေပြင်ထဲသို့ ထိုးစိုက်ဆက်သွယ်ထားသော မြေစိုက်လျှပ်ငုတ် (Electrode) တို့ ပါဝင်သည်။
http://www.saingdictionary.net/2011/09/lightning-protection-system.html ကိုးကား Category:နည်းပညာ။
ကန်တို့၏ Vigilant (WMEC-617) သင်္ဘော ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအားဖြင့် ရေတပ်ကဲ့သို့ဖြစ်၍ အချို့တိုင်းပြည်များ၌ ဥပဒေနှင့် မညီသော လူဝင်လူထွက်ကိစ္စ၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ စသည်တို့ကို ဖမ်းဆီးရန် ဘေးဒုက္ခတွေ့ကြုံရတတ်သောလှေ၊ သင်္ဘောများကို ကယ်ဆယ်ရန်နှင့် ပင်လယ်၌ တွေ့ကြုံရတတ်သော လေမုန်တိုင်းအချက်ပြသတိပေးရန် စသော အလုပ်တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ရလေသည်။
စတင်တည်ထောင်ခြင်း ဥရောပတိုက်၌ နပိုလီယန်နှင့် ဖြစ်ရသော စစ်ပွဲများအပြီးတွင် မတရားကုန်သွယ်မှုများ ပေါများလှသဖြင့် ဗြိတိသျှကမ်းခြေတွင် တားမြစ်ပိတ်ပင်ရေးဌာနများ ဖွင့်လှစ်၍ စောင့်ကြပ်ခဲ့ရသည်။
၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် ထိုတားမြစ်ပိတ်ပင်ရေးဌာနကို အုပ်ချုပ်ရန် ရေတပ်မတော် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် လက်အောက်သို့ ပြောင်းရွေ့၍ ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်ဟူသော အမည်ဖြင့် ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ကာ ယခင်ကဲ့သို့သော အလုပ်ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်စေလေသည်။
သို့ရာတွင် ၁၈၃၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ထိုတပ်သည် ရေတပ်နှင့် အချက်အလက်များစွာတွင် တူညီလာခဲ့လေသည်။
၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ကမ်းခြေ ကာကွယ်ရေးတပ်ဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေတစ်ရပ် ပြဋ္ဌာန်း၍ ရေတပ်မတော်ထဲသို့ လုံးဝသွတ်သွင်း လိုက်လေသည်။
ထိုအခါ ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ မူလဖွဲ့စည်းစဉ်သကဲ့သို့ မတရားကုန်သွယ်မှုနှင့် လူဝင်လူထွက်ကို စောင့်၍ ဖမ်းရန်မျှသာ မဟုတ်တော့ဘဲ ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် ပင်လယ်ရေပြင်၌ ဖြစ်ပျက်သမျှအပျက်အစီးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စောင့်ရှောက်ကူညီရန်နှင့် အသက်များကယ်ဆယ်ရန် တာဝန်များ ပါဝင်လာခဲ့သည်။
ထို့ပြင် စစ်မက်ဖြစ်ပွားသော အချိန်အခါများတွင် ကမ်းခြေကို ရန်သူတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရသည့်ပြင် ရေတပ်အရံတပ်သဖွယ်လည်း ဆောင်ရွက်ရလေသည်။
ထို့ကြောင့် ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ် ဖွဲ့စည်းရာတွင် ကျွမ်းကျင်ပြီးသော ရေတပ်ဗိုလ်များ အုပ်ချုပ်၍ ရေတပ်မတော်သားများကဲ့သို့ပင် သင်တန်းများပေး၍ ဖွဲ့စည်းရလေသည်။
စစ်မဖြစ်သော အချိန်များတွင် ကမ်းခြေဆိုင်ရာအထက်အဆိုပါ တာဝန်များကို ရေတပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူထားသူများက ဝင်ရောက် ထမ်းရွက်ကြလေသည်။
ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် လေ့ကျင့်နေကြသော ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ အဖွဲ့များခွဲထုတ်ခြင်း ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်ကို ကမ်းခြေတားမြစ်ပိတ်ပင်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ကမ်းခြေစောင့်ကြပ်ရေးတပ်ဟု အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ခွဲ၍ ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကမ်းခြေတားမြစ်ပိတ်ပင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် မတရားကုန်သွယ်နေသူများကို ဖမ်းဆီးရန်ဖြစ်၍ ကမ်းခြေစောင့် ကြည်ရေးတပ်ကား ပင်လယ်ပြင်တွင် သင်္ဘောပျက်သည်ဖြစ်စေ၊ အခြားအခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာ ကြုံတွေ့သည်ဖြစ်စေ၊ ကူညီကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးရန် ဖြစ်လေသည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်၌ အသစ်တဖန် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော အခါတွင် ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်မှာ အဓိကအားဖြင့် အသက်ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းကိုသာ လုပ်ဆောင်ရလေတော့သည်။
ယခုအခါ ဗြိတိန်နိုင်ငံ ကမ်းရိုးတလျှောက်တွင် ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်စခန်းများစွာ ရှိပြီးဖြစ်သည်။
ဌာနအကြီးဆုံးတွင် လူလေးယောက်ကျ နေ့ညလဲကာ အစောင့်ချထား၏။
ထိုဌာနများတွင် တယ်လီဖုန်း၊ ဝိုင်ယာလက်၊ အချက်ပြ ကိရိယာများ၊ အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းများ စသည်ဖြင့် အသက်ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် အသုံးဝင်မည် အစီအမံများကို လိုလေသေးမရှိအောင် တပ်ဆင်ထားလေသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ "Shikishima (PLH 31)" သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးသော ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်သုံး သင်္ဘောဖြစ်သည်။
ထိုမှတစ်ပါး ပင်လယ်ပြင်၌ လေမုန်တိုင်းကျမည် အရိပ်နိမိတ်ရှိမရှိကို လေယာဉ်ပျံဖြင့် အမြဲလှည့်လည် ကြည့်ရှူလေသည်။
ဘေးအန္တရာယ်တစုံတရာမြင်လျှင် ကြိုတင်သတိပေးလျက် ဆိပ်ကမ်းရှိ အသက်ကယ်သင်္ဘောစသည့် ကယ်ဆယ်ရေး အစီအမံများကို အဆင်သင့်ပြင်ဆင်ထားရန် အကြောင်းကြားလေသည်။
ပင်လယ်ပြင်၌ သင်္ဘောတစင်း သို့မဟုတ် တံငါလှေတစ်စင်း ဒုက္ခရောက်နေလျှင် မည်မျှပင် ကြမ်းတမ်းသော မုန်တိုင်းလှိုင်းတံပိုးများအကြား၌ ဖြစ်စေ သွားရောက် ကယ်ဆယ်လေသည်။
ကုန်းပေါ်တွင် မီးသတ်အဖွဲ့ကဲ့သို့ စွန့်စား၍ ဆောက်ရွက်ကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကမ်းခြေတစ်လျှောက်၌လည်း အလားတူ ကမ်းခြေစောင့် ဌာနများ ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အပိုင်းခ၊ အတွဲ-၁။
Oosterscheldekering ဟုခေါ်သည့် ကမ်းခြေကို ကာကွယ်ထားသော ကမ်းရိုးတန်းတစ်ခု၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် နေထိုင်သူတို့သည် ကမ်းခြေကို ရေတိုက်စားမည့်ဘေးမှ တတ်စွမ်းသမျှ ကာကွယ်ကြရလေသည်။
ထို့ကြောင့် ပင်လယ်လှိုင်းများ၏ ဒဏ်ကို ခံနိုင်စေရန် ခိုင်မာ၍ ရေတွင်တာရှည်ခံမည့် သစ်သားတိုင်များ ရွေးချယ်လျက် ကမ်းခြေနှင့် ခမ်းလှမ်းလှမ်းနေရာ၌ စိုက်ထူထားကြရလေသည်။
ထိုကဲ့သို့ ပင်လယ်မှ ရိုက်ခတ်သည့် လှိုင်းတံပိုးများ၏အရှိန်ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ထားသဖြင့် ကမ်းခြေမှ ရေတိုက်စားသည့်ဘေးမှ သက်သာရာရလေသည်။
သဲသောင်ပြင်ရှိလျှင်လည်း ညီညာပျံပျူးလျက် ရှိနေပေမည်။
ရေတိုက်စားမှုမှ ကာကွယ်ရန်တည်ဆောက်ထားသည့် သစ်သားတန်းတစ်ခု၊ ယူကေနိုင်ငံ ပင်လယ်ကမ်းစပ်အရပ်များတွင် လှိုင်းများ တိုက်စားခြင်းကြောင့် မြေများ ဆုံးရှုံးရလေသည်။
ယခုအခါတွင် လှိုင်းကာများနှင့် သစ်သား၊ အုတ်၊ ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ခဲတိုဖြင့် ပင်လယ်ရေကာတာတံတိုင်းများကို ခိုင်ခံ့စွာ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ကမ်းခြေကို ရေတိုက်စားသည့် ဘေးမှ စောင့်ရှောက်ကာကွယ်ထားလေသည်။
တိုးတက်နေသော သိပ္ပံပညာကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသည့် ခေတ်မှီနည်းစံနစ်များကို မှီလျှက် ပြုလုပ်ထားသည်။
ဤကဲ့သို့သော အစီမံများကြောင့် နောင်အခါများတွင် ပင်လယ်ကမ်းခြေကို ရေတိုက်စားမည့် ဘေးမှ ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်လိမ်မည်ဟု မြှော်လင့်ရပေမည်။
ဧကရာဇ်ပင် (Millingtonia hortensis) သည် မင်လင်တဲနီးယား (Millingtonia) မျိုးစုရှိ တစ်ခုတည်းသော မျိုးစိတ် ဖြစ်ပြီး၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသပေါက်ပင် ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် tree jasmine သို့မဟုတ် Indian cork tree ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ဧကရာဇ်ပင်၏ အခြားဖော်ပြချက်များ thumb|ဧကရာဇ်ပင် ပုံသဏ္ဌာန် ပင်စည် ဖြောင့်မတ်သော အပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။
ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။
ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်မြွာ များမှာ ထိပ်ချွန်သည်။
ရွက်နားတွင် လွှသွား ကျဲကျဲ ရှိသည်။
ထိပ်ထွက် သို့မဟုတ် ကြားထွက် ပန်းခိုင် ဖြစ်ပြီး အလျား ရှည်သော အဖြူရောင် ပန်များ ပွင်ႛသည်။
သင်းသော ရနံ့ ရှိသည်။
အသီးသည် သီးတောင့်ရှည်ဖြစ်ပြီး ထိပ်နှစ်ဖက်စလုံး ချွန်သည်။
အပင်-- ပင်စည် ဖြောင့်မတ်သော သစ်ပင် ကြီးမျိုး ဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၄၀ မှ ၅၀ ထိ မြင့်၏။
အခေါက် ညိုဝါရောင် ရှိပြီး ကြမ်း၏။
အရွက်-- ရွက်ဆိုင် ထွက်၏။
ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်မြွှာများ ဘဲဥပုံ၊ လှံစွပ်ပုံ ရှိသည်။
ရွက်နား လွှသွား ကျဲကျဲ ရှိသည်။
ရွက်ပြား ချော၏။
အပွင့်-- အပွင့် ကြီးဖြစ်၏။
အလျား ရှည်၍ အဖြူရောင် ရှိသည်။
အနံ့ အနည်းငယ် မွှေးသည်။
သီတင်းကျွတ်၊ တန်ဆောင်မုန်း လများတွင် ပွင့်သည်။
အသီး-- သီးတောင့် ရှည်မျိုး ဖြစ်သည်။
ထိပ်နှစ်ဖက် ရှည်သည်။
တပို့တွဲ တပေါင်းလတွင် အသီး ရင့်မှည့်သည်။
အမြစ်-- အမြစ်များ ဖြာထွက်လျက် ရှိသည်။
ရေသောက်မြစ် မှာမြေတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဆင်းသော်လည်း ဘေးမြစ်မြွှာ များမှာ မြေတွင် ကပ်ဖြန့် လျက်ရှိသည်။
ဘေးဘက်သို့ အမြစ်များ မှတဆင့် အပင်များ ထပ်ထွက်သည်။
ဧကရာဇ်ပင်သည် မည်သည့်မြေမျိုး၌မဆို ပေါက်ရောက်နိုင်သော်လည်း စိုထိုင်းသော ဒေသကိုကား ပို၍ နှစ်ခြိုက်လေသည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုးပါး၍ ခြောက်သွေ့သော အပိုင်းများတွင်လည်း ထိုအပင်ကိုတွေ့မြင်ရ လေသည်။
ဧကရာဇ်ပင်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အနှံ့အပြားစိုက်ပျိုး ထားကြသည်။
ဧကရာဇ်ပင်၏အမြင့်မှာ ပေ ၇ဝ မျှရှိ၍ သွယ် လျားသောအကိုင်းအခက် အရွက်တို့ရှိသဖြင့် လှပသော သစ်ပင် မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက်မှာ အလျားနှစ်လက်မခန့် ရှိပြီးလျှင် အရောင်မှာ အစိမ်းပုပ်ဖြစ်၍ တောက်ပြောင်လျက်ရှိသည်။
အခေါက်သည် ထူထဲပွရောင်း၍ ညိုမွဲမွဲအရောင်ရှိသည်။
အက် ကြောင်းများလည်းရှိသည်။
ပန်းပွင့်များမှာဖြူ၍ တံပိုးခရာတံပုံ ဖြစ်သည်။
အခိုင်လိုက်ပွင့်၍ မွှေးကြိုင်သည်။
ဧကရာဇ်ပင်၏ အသီးမှာ အလျား တစ်ပေရှိ၍ ပြားသည်။
စိုက်ပျိုးခြင်း ဧကရာဇ်ပင်ကို အကိုင်းဖြတ်၍ဖြစ်စေ၊ အစေ့ကိုဖြစ်စေ စိုက်ပျိုးယူနိုင်သည်။
ဧကရာဇ်ပင်သည် အကြီးမြန်ပြီးလျှင် သန်မာသည်။
သို့သော် အသားမှာဆတ်သဖြင့် လေပြင်း တိုက်ခတ်သောအခါ ကျိုးပဲ့ ပျက်စီးတတ်သည်။
ဧကရာဇ်ပင်၌ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ရှိသည်။
ယင်းမှာ အဘက်ဘက်သို့ဖြာထွက် လျက် ရှိသော အမြစ်များရှိခြင်းဖြစ်၍ ထိုအမြစ်များသည် အမြစ် တက်ပွားကလေးများဖြစ်သည်။
ထိုအမြစ်များသည် မြေပြင်ပေါ် သို့ ထိုးထွက်လျက် ရှိနေတတ်ကြရာ ထိုအမြစ်တက်ပွားကလေး များကို (အမြစ်သေး အမြစ်မွှား များပါ) ဖြတ်ယူပြီးလျှင် အသင့်တူးဖော်ထားသော တွင်းများတွင် မိုးဦးကျအချိန်၌ စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့်လည်း အပင်သစ်များပွားအောင် ပြုလုပ်ယူနိုင် သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ အရွက်၊ အပွင့်၊ အညွန့်၊ အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ အလွန်အေးသော ဒေသမှ အပ မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင်-- မြန်မာဆေးကျမ်းများအလို အရ ဧကရာဇ်သည် အေး၊ ခါး သောအရသာ ရှိ၏။
သွေးကို တက်ကြွစေ၏။
ငြိမ်းလည်း ငြိမ်းစေ၏။
လေကို ငြိမ်စေတတ်၏။
အသုံးပြုပုံ- အရွက်-- ၁။
အရွက်ကို ပြုတ်၍ သုပ်စားလျှင် လည်းကောင်း၊ ကြော်စား လျှင်လည်းကောင်း မီးယပ် ငုပ်ခြင်းနှင့် သွေးတိုး ရောဂါ ပျောက်၏။
အပွင့် အညွန့်-- ၁။
အပွင့်ကို ဟင်းချို အဖြစ် ချက်သောက်ခြင်း၊ အညွန့်ကို တို့စရာ အဖြစ် တို့စားခြင်းဖြင့် သွေးတိုး၊ နှလုံးတုန် ရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။
အမြစ်-- ၁။
အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေးပြီး သကြား ဆားပါ ထည့်သောက်က နှလုံးတုန်၊ ရင်ခုန်၊ ခေါင်းမူး ပျောက်သည်။
အမြစ် နှင့် အခေါက်ကို သွေး၍ မျက်စိတွင် ကွင်းပေးလျှင် မျက်စိနာ ပျောက်၏။
ဝမ်းကြော၊ ရင်ကြောများ တင်းမာခြင်း အတွက် အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေးလိမ်းက ပျောက်၏။
အမြစ် အစိုကို ထန်းလျက်နှင့် ကျိုသောက်ခြင်းဖြင့် ခရုသင်း ရောဂါ ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။
အမြစ် သို့မဟုတ် အခေါက်ကို သွေး၍ လျှာကို ပွတ်ပေး ပါက အရက်မူး လွန်ခြင်းကို ပြေစေ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=140 သေရည်သေရက် အသောက်လွန်မိ၍ အမူးလွန်နေသူ အား ဧကရာဇ်မြစ်သွေး၍ တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် အမူးပြေလာစေနိုင် သည်။
ဧကရာဇ်မြစ်ကိုသွေး၍ ဆန်ဆေးရည်၊ သကြား၊ ဆား တို့နှင့်ရောသောက်လျှင် နှလုံးတုန်ရင်ခုန် ပျောက်သည်။
ဧကရာဇ်မြစ်ကို ဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး၍ သကြားထည့်သောက် လျှင် ခေါင်းမူးပျောက်စေတတ်၏။
ဆီးရွှင်စေတတ်၏။
ဧကရာဇ်မြစ်ကို ဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး၊ ကွမ်းသီးလုံး သုံးလုံးစာ ရလျှင် သကြားနှင့်ဖျော်၍သောက်သော် ခေါင်းအုံ၊ ဇက်လေး သွေးတိုးခြင်းမှပျောက်ကင်းစေသည်။
ဧကရာဇ်ရွက်ကို ရေနွေး ဖြော၍သုတ်စားလျှင် သွေးတိုးရောဂါ ပျောက်ကင်းစေတတ် သည်။