kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နှစ်အလိုက် စက်တင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နှစ်အလိုက် စက်တင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၆။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် (၃၁) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အောက်တိုဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် (၃၁) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အောက်တိုဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၆။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၆။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် (၃၁) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅။
(၁) ရက် (၂) ရက် (၃) ရက် (၄) ရက် (၅) ရက် (၆) ရက် (၇) ရက် (၈) ရက် (၉) ရက် (၁၀) ရက် (၁၁) ရက် (၁၂) ရက် (၁၃) ရက် (၁၄) ရက် (၁၅) ရက် (၁၆) ရက် (၁၇) ရက် (၁၈) ရက် (၁၉) ရက် (၂၀) ရက် (၂၁) ရက် (၂၂) ရက် (၂၃) ရက် (၂၄) ရက် (၂၅) ရက် (၂၆) ရက် (၂၇) ရက် (၂၈) ရက် (၂၉) ရက် (၃၀) ရက် (၃၁) ရက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၁၆။
အမှတ်(၁)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ လသာမြို့နယ် သည် အမှတ်(၂၇၀)၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းနှင့်ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းထောင့်၊ လသာမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင်တည်ရှိသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းဖြစ်သည်။
၁၈၇၁ ခုနှစ်က အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့တည်ထောင်ပေးခဲ့သော အထက်တန်းအဆင့်ပြည့်မီသည့် အစိုးရကျောင်း (၆)ကျောင်းအနက် တစ်ခုတည်းသောကျောင်းဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်ဟိုက်စကူးကျောင်း (Rangoon High School) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (Rangoon Government High School) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ စင်ထရယ်အထက်တန်းကျောင်း (Central High School) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဗဟိုစံပြအထက်တန်းကျောင်း (Central State Model High School) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယခု အ.ထ.က(၁)လသာ (Basic Education High School No.(1) LATHA) ဟူ၍လည်းကောင်း အမည်(၅)မျိုးခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း အ.ထ.က ၁ လသာ ကျောင်းသည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့ အောက်မြန်မာပြည်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီးချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပထမဦးဆုံးတည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ပေးသော အစိုးရအထက်တန်းအဆင့်မီကျောင်းတစ်‌‌ကျောင်းဖြစ်သည်။
၁၈၇၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဤကျောင်းကို ရန်ကုန်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (Yangon Government High School) အမည်ဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၈၇၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်သည်။
စတင်ဖွင့်လှစ်ချိန်တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ပထမဦးဆုံးဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ Mr.ဂီလ်ဘတ်(Mr.Gilbert) ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ရန်ကုန်ကောလိပ်ကို ၁၉၀၀ပြည့်နှစ်၌ အထက ၁ လသာတွင် ဦးစွာဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းစတင်ဖွင့်လှစ်ချိန်မှစ၍အချိန်အတော်အကြာထိအမျိုးသားသီးသန့်ကျောင်းဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းကာလမှသာ ကျောင်းသူများပါ တက်ရောက်ခွင့်ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ကျောင်းဆောင်များ အရှေ့ဆောင်ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ အီး(E) ပုံဖြစ်သည်။
အနောက်ဆောင်ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ စီ(C)ပုံဖြစ်သည်။
သူငယ်တန်း(KG) မှ ဒွါဒသမတန်း(G-12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်တွင် ပင်မနှစ်ထပ်ဆောင်အား “သီဟဆောင်”အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လေးထပ်ကျောင်းဆောင်အား “အဓိပတိဆောင်”အဖြစ်လည်းကောင်း အမည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပညာသင်ကြားနေသော ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ များလိမ္မာယဉ်ကျေးပြီး ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းတတ်စေရန်အလို့ဌာ ကျောင်းဝန်းအတွင်း၌ပင် ကျောင်းသားဟောင်းများ၊ စေတနာရှင်အလှူရှင်များ၊ ‌ဆရာ၊ ဆရာမများမှ စုပေါင်းကာတည်ဆောက်ခဲ့သော ‌ဗဟိုစံပြဓမ္မာရုံအား ၂၀၁၃ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် အောင်မြင်စွာဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
အထက ၁ လသာ ၏ မျက်နှာစာရှိ ပင်မနှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်(သီဟဆောင်)အား ကျောင်းသားဟောင်းဖြစ်သူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နှင့် တပ်မတော်မိသားစုဝင်များ၊ ကျောင်းသားဟောင်းများ၊ အလှူရှင်များ မှ စုပေါင်းမတည်ကာ ငွေကျပ်သိန်းလေးထောင်ခန့် အကြီးစားပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ၊ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးထံသို့ အောင်မြင်စွာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အထက ၁ လသာ တည်ထောင်စဉ်က ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင်မီးလောင်၍ပျက်စီးသွားသော နဂိုမူလကျောင်းဆောင်နေရာ၌ ကျောင်းသားဟောင်းဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် မှ မတည်ကာ စေတနာရှင်အလှူရှင်များ၊ ကျောင်းသားဟောင်းများမှစုပေါင်း၍ ငွေကျပ်သိန်းပေါင်းတစ်သောင်းခန့်လှူဒါန်းကာ လေးထပ်ကျောင်းဆောင်သစ်(အဓိပတိဆောင်)အားဆောက်လုပ်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်တနင်္လာနေ့တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အခြေခံပညာဦးစီးဌာနသို့ လွှဲ​ပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅-၁၉၈၅ ခုနှစ် ပညာသင်နှစ် နှင့် ၁၉၈၆-၂၀၂၄ ခုနှစ် ပညာသင်နှစ်တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသော ကျောင်းသားဟောင်းကြီးများအဖွဲ့သည် ကျောင်းတော်ကြီး၏ အစစအရာရာ လိုအပ်ချက်များအား ယခုလက်ရှိတိုင် ပြုပြင်မွမ်းမံကူညီထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးများ မစ္စတာ ဂီလ်ဘတ် (၁၈၇၁) စည်သူ ဦးချို (၁၉၅၀-၁၉၅၆) စည်သူ ဦးကောင်း (၁၉၅၆-၁၉၅၈) ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးဘသန်းတင် (၁၉၅၈-၁၉၆၀) မစ္စတာလီဂွာ (၁၉၆၀-၁၉၆၁) ဒေါ်အုံးကြည် (၁၉၆၁-၁၉၆၂) C.A မစ္စတာဝေးလ် (၁၉၆၂-၁၉၆၃) ဦးဘိုးထင် (၁၉၆၃-၁၉၆၄) ဦးစံတင့် (၁၉၆၄) ဦးသောင်းထွန်း (၁၉၆၄-၁၉၆၅) ဦးတင်အေး (၁၉၆၅-၁၉၆၆) ဦးထွန်းအောင် (၁၉၆၆-၁၉၆၇) ဒေါ်လှနု (၁၉၆၇-၁၉၇၃) ဦးဘသောင်းတင် (၁၉၇၃-၁၉၈၁) ဦးအေးသိန်း (၁၉၈၁-၁၉၈၈) ဦးတင်ရွှေ (၁၉၈၈-၁၉၈၉) ဦးတိုးမောင် (၁၉၈၉-၁၉၉၀) ဦးစံရှိန် (၁၉၉၀-၁၉၉၂) ဦးတင်ထွန်း (၁၉၉၂-၂၀၀၀) ဦးအုန်းမြင့် (၂၀၀၀-၂၀၀၃) ဦးအာမြလွင် (၂၀၀၃-၂၀၀၅) ဦးစိုးမြင့် (၂၀၀၅-၂၀၁၀) ဦးစိုးမင်း (၂၀၁၀-၂၀၁၇) ဦးတင်မောင်အေး (၂၀၁၇-၂၀၂၁) ဦးခင်မောင်ဝင်း (၂၀၂၁- လက်ရှိ) ထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများ ‌ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် - ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဦးအေးသာအောင် - အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာဘဦး - နိုင်ငံတော်သမ္မတ (ငြိမ်း) ဦးမောင်မောင်ခ - နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် (ငြိမ်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း - နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် (ငြိမ်း) ဦးရန်အောင် - နိုင်ငံတော်ရှေ့နေချုပ် (ငြိမ်း) ဦးမောင်မောင်ကြီး - ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ(ငြိမ်း) ဗိုလ်ချုပ် သန်းဖေ (ငြိမ်း) ဦးအောင်ချိန် - ရဲမင်းကြီး (ငြိမ်း) သတိုးမဟာသရေစည်သူ ဒေါက်တာဦးသိမ်းမောင် ဦးဇော်ဝင်းရှိန် - Ayeyar Hinthar Holdings Co.,Ltd ကြည်အေး - စာပေ စန္ဒရားလှထွဋ် - ဂီတ ကာတွန်းဦးစိန်ကြီး ကိုဖုန်းမော် ပန်းချီ ဦးမောင်မောင်သိုက် ကိုးကား အ.ထ.က ၁ လသာ ကျောင်းသားဟောင်းများ၏ အမှတ်တရမဂ္ဂဇင်း ၊ အ.ထ.က ၁ လသာ ကျောင်းသမိုင်း လသာ။
စပီရူလိုင်းနား ခေါ် စိမ်းပြာရေညှိ သည် အပူပိုင်းဒေသ မီးတောင်ဟောင်းများတွင် ရှင်သန်ပေါက်ပွားလေ့ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ တွင်းတောင်၊ ကနီမြို့နယ်အတွင်းရှိ တောင်ပျောက်အင်း၊ တွင်းမအင်း၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရေခါးအင်းတို့တွင် စပီရူလိုင်းနားကို ထုတ်ယူရရှိသည်။
စပီရူလိုင်းနားထွက်ရှိသောဒေသများ ကမ္ဘာပေါ်တွင် သဘာဝစပီရူလိုင်းနား ထွက်ရှိသောနိုင်ငံ (၆)နိုင်ငံရှိသည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံရှိ တက်ကိုကိုကန်(Lake Texcoco) ချက်နိုင်ငံရှိ ချက်ရေကန် (Lake Chad) နှင့် ဘိုဒူရေကန် (Lake Bodou)၊ ရောင်ဘူရေကန် ကင်ညာနိုင်ငံရှိ နာကူရူးရေကန် (Lake Nakuru)နှင့် အယ်လီမန်တီရှားရေကန် (Lake Elementeitia) အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ အရာဂွတ်ဒီရေကန်(Lake Arangudiadi)နှင့် ကီလိုတီးစ်ရေကန် (Lake Kilotes) တရုတ်နိုင်ငံရှိ ချန်ကိုင်းရေကန် (Chenghai Lake) မြန်မာနိုင်ငံရှိ တွင်းတောင်၊ တွင်းမအင်း၊ တွင်းမအင်း တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ စပီရူလိုင်းနား ထုတ်လုပ်မှု တွင်းတောင်မှ စိမ်းပြာရေညှိ ထုတ်လုပ်ရန် ၁၉၈၄ တွင် သုတေသနပြုပြီး ၁၉၈၈ တွင် စတင်ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
တွင်းတောင်ဒေသထွက် စပရူလိုင်းနား ရေညှိကုန်ကြမ်းများဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသော ကုန်ချောဆေးဝါးတစ်မျိုးကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံကမှာယူခဲ့သဖြင့် ၂၀⁠၀၈-ခုနှစ်အတွင်း တင်ပို့နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
တွင်းတောင်ဒေသထွက် စပီရူလိုင်းနားရေညှိကို ကုန်ကြမ်းအဖြစ်ထုတ်လုပ်ထားသည့် Spirulina Tablet Blister Cards ဆေးဝါးတစ်မျိုးကို ကိုးရီးယားနိုင်ငံက မှာယူခဲ့ပြီး ယခုနှစ်မှ စတင်တင်ပို့နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
တွင်းတောင်ရေညှိထွက်ကုန်အဖြစ် ပရိုဗီမင်ဆေး၊ စပီရူလိုင်းနား ဘီယာ၊ စပီရူလိုင်းနားခေါင်းလျှော်ရည် စသော ထုတ်ကုန်များကို ဝင်းသူဇာ အရောင်းဆိုင်များနှင့် ပြည်တွင်းဆေးဝါးနှင့် စားသောက်ကုန် အရောင်းဆိုင်များတွင် ရောင်းချပေးလျက် ရှိသည်။
ဆေးဝါး၊ စားသောက်ကုန်နှင့် လူသုံးကုန်များတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုလျက်ရှိသော စပီရူလိုင်းနားကုန်ကြမ်း (အခြောက်) တန် ၁၅၀ ကျော်ကို တွင်းတောင်ဒေသမှ နှစ်စဉ်ထုတ်ပေးလျက်ရှိသည်။
ဘုတလင် မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်းကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ဘုတလင်မြို့နယ်၊ တွင်းတောင်အင်းအနီးတွင် ၂၀⁠၀၆ ခုနှစ်မှ စတင်အကောင် အထည်ဖော်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သိသိသာသာ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး မိုးရွာသွန်းမှု မြင့်တက်လာခြင်း၊ မြစ်ရေတင်လမ်းကြောင်း နှင့် တွင်းတောင်အင်းအကြားရှိ မြေအောက်အက်ကြောင်းများတစ်ဆင့် စိမ်းပြာ ရေညှိများ ပေါက်ပွားသော အင်းအတွင်းသို့ ရေများ ဝင်ရောက်လာခြင်း စသည့်တို့ကြောင့် တွင်းတောင်အင်းမှ စပီရူလိုင်းနားထွက်ရှိမှုသည် တဖြည်း⁠ဖြည်းကျဆင်းလာကြောင်း ၂၀၁၃ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့၊ ယုဇနဟိုတယ်၌ကျင်းပသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တွင်းတောင်အင်းရှိ ကမ္ဘာ့ရှားပါး သယံဇာတ သဘာဝစပီရူလိုင်းနား စိမ်းပြာရေညှိ ထိန်းသိမ်းစောက်ရှောက်ရေး ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပညာရှင်များက တင်ပြခဲ့ကြသည်။
စပီရူလိုင်းနား စိမ်းပြာရေညှိ နှစ်စဉ် ထုတ်လုပ်မှုပြဇယားများအရ စပီရူလိုင်းနား ထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀⁠၀၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ထုတ်လုပ်မှု ၁၆၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၀မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှု ၁၄၀ ရာခိုင်နှုန်း သို့လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂၀၁၃ တွင်၂၅ ရာခိုင် နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားသည်ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၁၄ တွင် လုံးဝ မထွက်တော့ပေ။
ထို့အတွက် အဖြေရှာရန် ဇွန် ၅ ၂၀၁၄ တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ပညာရှင်များ၊ ဘူမိဗေဒ ပညာရှင်များ၊ ရေညှိဆိုင်ရာ ပညာရှင်များ၊ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပညာရှင်များ နေပြည်တော်တွင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
လေ့လာချက်များအရ တွင်းတောင်ဒေသတွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် တစ်နှစ် ထက်တစ်နှစ် မိုးရွာသွန်းမှုနှင့် ကန်ရေမျက်နှာ ပြင်အကျယ်အဝန်း ပြောင်းလဲလာမှုကို တွေ့ရှိရသည်။
တွင်းတောင်ကန်ရဲ့ ရေပြင်အကျယ်သည် ၂၀⁠၀၆ ခုနှစ်တွင် ၁၃၅ ပေ ရှိရာမှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၂၃၆ ပေအထိ ကျယ်ဝန်းလာသည်။
ဇွန်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးမှ ပညာရှင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် စပီရူလိုင်းနာ စိမ်းပြာရေညှိ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၂၀၁၃ ခုနှစ် တရားဝင်ထုတ်ပြန်သည့် တွင်းတောင်အင်း အချက်အလက်များအရ တွင်းတောင်အင်း တွင် ၂၀⁠၀၃ ခုနှစ်နှင့် ၂၀⁠၀၆ ခုနှစ် အကြားတွင် မိုးရေချိန် လက်မ ၄၀ ပတ်ဝန်းကျင် အကြားရှိသော်လည်း ကန်၏ ရေမျက်နှာပြင်အနက်မှာ ၃၀ လက်မ အတွင်းရှိပြီး ရေမျက်နှာပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာမရှိဘဲ ၂၀⁠၀၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မိုးရေချိန် လက်မ ၄၀ ကျော် ၅၀ ကြားသို့ မြင့်တက်လာကာ ကန်ရေမျက်နှာပြင်အနက်မှာ အမြင့်ဆုံး ၆၅ လက်မ အထိ သိသိသာသာပြောင်းလာသည်။
thumb | right | Black box တစ်ခုပုံ Black Box ကိုစတင်တီထွင်ထုတ်လုပ်စဉ် ၁၉၆ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များက သံလိုက်ဓာတ် အသုံးပြုတဲ့ တိပ်ခွေတွေသုံးခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီမိုင်လာတိပ်တွေဟာ မီး လောင်ကျွမ်းမှု ပြင်းထန်ရင် အရည် ပျော်ပျက်စီးကြတာကြောင့် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှာတော့ မှတ် ဉာဏ်ချစ်ပ်ပြားများပါဝင်တဲ့ Solid state memory boards ပြားများ သုံးစွဲလာကြပါတယ်။
Solid-state Technology ဆိုသည်မှာ – ယနေ့ ခေတ်နာမည် ကျောBlack box ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်တဲ့Honeywell က ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Ron Crothy က Solid-State နည်းပညာဆိုတာ အရင်ကသုံးခဲ့တဲ့ တိပ်ရီကော်ဒါလို ရွေ့လျားနေတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုမှမပါ ဘဲ မှတ်ဉာဏ်ချစ်ပ်ပြား(memory chips) တွေကို တန်းစီပြီး အလွှာ လိုက် အထပ်လိုက် ဖန်တီးထည့် သွင်းထားတဲ့အတွက်Tape သား ခေတ်ထက်အပျက်အစီး နည်းတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။
ဓာတ်သေတ္တာခေါ်တဲ့ Black Box ထဲမှာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အ ပိုင်းကတော့ ပျက်ကျဒဏ်ခံမှတ် ဉာဏ်အပိုင်းအတိုကောက် CSMU (Crash Survivable Memory Unit) ပဲဖြစ်ပါတယ်။
Black boxရဲ့ အဓိက အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ ပျံသန်းမှုအချက်အလက်မှတ်တမ်း (Flight Data Recorder) နဲ့ လေ ယာဉ်ဦးခန်းပိုင်းအသံဖမ်းမှ တ်တမ်း(Cockpit Voice Recorder) တွေ ကို မှတ်ဉာဏ်ဘုတ်ပြားမှာ အလွှာ လိုက် ထပ်ပြီးတင်ပြခဲ့တဲ့ CSMU ထဲမှာ ထားပါတယ်။
CSMU ဟာ ဆလင်ဒါပုံသ ဏ္ဌာန် ဖြစ်ပါတယ်။
မှတ်ဉာဏ်ဘုတ်ပြားမှာCVRအတွက် အသံမှတ်Óာဏ် ၂ နာရီစာပါရှိပြီးFDRအတွက် မှတ်ဉာဏ် Data သက်သက်၂၅နာရီစာပါရှိပါတယ်။
လေယာဉ်တစ်စင်းရဲ့လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို မှတ်သိမ်း နိုင်ဖို့ အဓိကကျတဲ့ နေရာတွေမှာ အာရုံခံပစ္စည်းတွေအနှံ့ တပ်ဆင် ထားပါတယ်။
ဥပမာ လေယာဉ်ရဲ့ အလျင်နှုန်း၊ အမြန်နှုန်း၊ အမြင့်ပေ၊ ပင့်အားပိုပေးရွက်ပြားများ အနေအ ထား၊ ပြင်ပအပူချိန်၊ အတွင်းခန်း အပူချိန်နှင့်ဖိအား၊ လေယာဉ်အင် ဂျင်၏ စွမ်းဆောင်ရည်စသည့် အ ချက်များအပြင် အခြားအချက်အ လက် ၈ဝ ကျော်ခန့် မှတ်သားနိုင် ပါတယ်။
ယခင်သုံးခဲ့တဲ့ သံလိုက် တိပ်သားများက အချက်အလက် များကို သက်ဆိုင်ရာ Track (လမ်း ကြောင်း) ၁ဝဝ ခန့်ထိသာ မှတ် သိမ်းနိုင်သော်လည်း ယခု ခေတ် Solid-State မှတ်တမ်းစက်များက ၇ဝဝ လောက်အထိကို မှတ်သိမ်း နိုင်ပါတယ်။
အာရုံခံပ စ္စည်းများက မှတ်သားလိုက်တဲ့ အချက်အလက် များကို ဦးစွာလေယာဉ်ရှေ့ပိုင်း ဦး ခန်းထဲမှာရှိတဲ့ ပျံသန်းမှုအချက်အ လက်ဖမ်းယူ ကိရိယာ(Flight Data Aquisition Unit=FDAU) ထံ ကိုပို့ပါတယ်။
အဲဒီ ကိရိယာက စိစစ်စီမံခန့်ခွဲအပြီးမှာ လေယာဉ် အမြီးပိုင်းမှာ ရှိတဲ့ ဓာတ်သေတ္တာBlack Box ဆီကို ထပ်ပို့ပြီး သိမ်း ဆည်းပါတယ်။
ပုံမှာဖော်ပြထားတာ ကြည့်ရင် ပိုမိုရှင်းလင်းပါလိမ့်မယ်။
Black box များရဲ့ ဒဏ်ခံနိုင်စွမ်း။
ဘယ်လောက်ဆိုးရွားတဲ့ အခြေ အနေမျိုးနဲ့ ပျက်ကျတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါစေ။
ဒီဓာတ်သေတ္တာတွေကို မပျက်စီးနိုင်အောင် အတတ်နိုင် ဆုံး တီထွင်ဖန်တီး ထုတ်လုပ်ရပါ တယ်။
ခရီးသည်တင် လေယာဉ် ကြီးတွေမှာ မဖြစ်မနေတပ်ဆင်ရ မယ့်Black boxများရဲ့ဒဏ် ခံနိုင် စွမ်းကို စံချိန်စံညွှန်း သတ်မှတ်ပြီး စမ်းသပ်မှုရလဒ် စံ ချိန်မီမှသာလျှင် သုံးစွဲတပ်ဆင်ခွင့်ရှိပါတယ်။
အဓိက ဒဏ်ခံနိုင်စွမ်း ရှိရမယ့်အချက်တွေ ကို အောက်မှာတင်ပြပေးပါရစေ။
တိုက်ခိုက်ဆောင့်ကျဒဏ်(crash Impact) Black Box အဓိကကျ တဲ့ CSMU အပိုင်းကို စမ်းသပ် သူများက အမြောက်ပြောင်းထဲထည့် ပစ်သလို ကမ္ဘာ့ဆွဲအားရဲ့၃၄ဝဝဆ ပြင်းတဲ့အားနဲ့ ပစ်ပေါက်စမ်းသပ်ပါ တယ်။
အထဲက မှတ်တမ်းတွေကို ပြန်လည်ထုတ်ယူချိန်မပျက်ရပါ။
စတီးလ်ချောင်းထိုးစမ်းသပ်မှု(Pin Drop) လေယာဉ်ပျက်ကျချိန်မှာ လေ ယာဉ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းများထဲက မာကျောတဲ့သံချောင်းလို အရာဝတ္ထု များ ဝင်ဆောင့်နိုင်တဲ့ဒဏ်ကို စမ်း သပ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
CSMU ကို အမြင့် ၁ဝ ပေကနေပြီး ပေါင် ၅ဝဝ အလေးချိန်ရှိတဲ့ စတီးလ် (သံမဏိ ချောင်း ဒဿမ ၂၅ လက်မအချင်းရှိ) ချောင်းနဲ့ ဆောင့်ထိုးစမ်းသပ်ပါ တယ်။
ဖောက်ထွင်းပျ က်စီးမှုမရှိ ရပါ။
ဖိချေစမ်းသပ်မှု (Static Crush) CSMU ရဲ့ မည်သည့် မျက်နှာ ပြင် မည်သည့်ဝင်ရိုးကိုမဆို ပေါင် ၅ဝဝဝ ဖိအားနှုန်း(5000 pound/sqinch) နဲ့ ငါးမိနစ် ဖိချေစမ်းသပ် ပါတယ်။
ပုံမပျက်စေရပါ။
မီးအပူဒဏ်ခံစမ်းသပ်မှု (Fire Test) ပရိုပိန်းဓာတ်ငွေ့မီးနဲ့ ဖိုသုံးခု ဆိုင်ထိုးပြီး အပူချိန် ၂ဝဝဝ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် (၁၁ဝဝ ဒီဂရီဆဲလ်စီး ယပ်စ်) အတွင်းမှာ ၁ နာရီထားပြီး စမ်းသပ် ပါတယ်။
မှတ်ဉာဏ် မပျက်စီးရပါ။
ပင်လယ်အောက်ဒဏ်ခံ စမ်းသပ်မှု (Deep Sea Submersion) ပင်လယ်ဆားငန်ရေထဲ ဖိအား များစွာပေးပြီး ၂၄ နာရီစိမ်ထားတဲ့ စမ်းသပ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။
ရေအောက် ပေပေါင်း ၁၅ဝဝဝ မှာရှိတဲ့ ဖိအား ဖြစ်ပါတယ်။
ဆားငန်ရေဒဏ်ခံစမ်းသပ်မှု (Salt water submersion) ဆားငန်ရေ(ပင်လယ်ရေ)အတွင်း ရက်ပေါင်း၃ဝထားပြီး စမ်းသပ်ပါတယ်။
အရည်စိမ်စမ်းသပ်မှု (Fluid immersion) လေယာဉ်ဆီ၊ စက်ဆီ၊ ချော ဆီနှင့် မီးသတ်ဓာတုဆေးရည်များ ပက်ဖျန်းမှုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည် ရှိ မရှိ စမ်းသပ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်သေတ္တာ Black Box ထဲက ULBစမ်းသပ်မှု ULB ဆိုတာ တခြား မဟုတ် ပါ။
ရေအောက်တည်နေရာ ရည် ညွှန်းပြအသံလွှင့်စက် (Under water Locator Beacon) ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Black Box နဲ့ အမြဲ တမ်းတွဲလျက်သား နေရပါတယ်။
လေယာဉ်များ ပင်လယ်တွင်း ပျက် ကျခဲ့ရင် ဒီပစ္စည်းလေးကသူရှိတဲ့ နေရာကို အလိုအလျောက် အသံ လွှင့်ပြီး ရှာဖွေသူများကို အသိပေးပါ တယ်။
လူတွေ နားနဲ့မကြားနိုင်တဲ့ Ultrasonic pulse အသံများကို ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း ထုတ် လွှင့်ပေးပါတယ်။
ရေနဲ့ထိတွေ့မှသာ အသံလွှင့်ထု တ်နိုင်စေဖို့ အာရုံခံ ပစ္စည်းလေး တပ်ဆင်ထားပါတယ်။
ရေအောက်ပေ ၁၄ဝဝဝ အနက်က တောင် အသံထုတ်လွှင့်နိုင်ပါတယ်။
တစ်စက္ကန့်ကို တစ်ကြိမ်နှုန်းနဲ့ ရက် ပေါင်း ၃ဝ ထိ လွှင့်နိုင်ရပါတယ်။
သူ့မှာ သက်တမ်း ၆နှစ်ခံတဲ့ ဘက် ထရီ ပါဝင်ပါတယ်။
Black Box ကို တွေ့ရှိလျှင် လေယာဉ် ပျက်စီးမှုအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ သက်ဆိုင်ရာအာ ဏာပိုင်များက လေယာဉ်မတော် တဆထိခိုက်ပျက်စီးမှု စုံစမ်းစစ် ဆေးရေး အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းရပါတယ်။
အဲဒီအဖွဲ့ဟာ လေယာဉ်ပျက်တဲ့ နေရာကို အမြန်ဆုံး ဖြစ်နိုင်သမျှ ရောက်ရှိရပါတယ်။
ဒီအဖွဲ့အတွက် အဓိကကျတဲ့ ပစ္စည်းကတော့ စုံ စမ်းစစ်ဆေးရာမှာ အထောက်အ ကူပေးမယ့် ဓာတ်သေတ္တာBlack Box ပါပဲ။
မြေပြင်ပေါ်မှာ ဖြစ်စေ၊ ရေအောက်မှာဖြစ်စေ ဒီပစ္စည်းကို တွေ့ပြီးရင် အထဲကအချက်အလက် တွေ မပျက်စီးစေဘဲပြန်လ ည်ဖော် ထုတ်နိုင်ဖို့သတိထားကိုင်တွယ် ထိန်းသိမ်းရပါတယ်။
ကျွမ်းကျင်သူ များရဲ့ အကူအညီမပါဘဲ မိမိသ ဘောအလျောက် ဖွင့်ခွင့်မရှိပါဘူး။
ပင်လယ်ရေအောက်ထဲ ကပြန်ဆယ် ရရှိရင်လည်း ကုန်းပေါ်မှာ အခြောက် လှန်းခွင့်မရသေးဘဲ ရေလုံသို လှောင်ကန်တစ်ခုခုမှာ ဆက်ပြီး ထည့်သွင်း သယ်ဆောင်ရပါတယ်။
မှတ်ဉာဏ်ပြားများကို အလွယ်တကူ ပြန်လည်ရရှိနိုင်သလို အလွန်ခက် ခဲစွာနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူများရဲ့ အထူး ပစ္စည်းကိရိယာများသုံးပြီး ပြန်လည် ဖော်ထုတ်ယူရတာလည်းရှိပါတယ်။
အသံများနဲ့ အချက်အလက်များ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရတဲ့အခါမှာ ဒီBlack Box အတွက် သီးခြား ထုတ်လုပ်ထားတဲ့Hardware နဲ့ ှSoftware များရှိမှသာ ဖော်ထုတ် နိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလောက်ဆိုရင် ဓာတ်သေတ္တာ လို့မြန်မာလိုတစ်ခုတ်တရလေး အမည်ပေးလိုက်တBlack Box ရဲ့ အကြောင်း တော်တော်လေး စုံစုံ လင်လင် တီးမိခေါက်မိလောက်ပြီ လို့ ထင်ပါတယ်။
ပြောရရင်Black Box များရဲ့ အဓိကတာဝန်ကတော့ သူပါသွားတဲ့ လေယာဉ်ကြီးရဲ့အခြေ အနေအရပ်ရပ်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် မှတ်သားနေပြီး ပျက်ကျမှ သာလျှင် အသုံးဝင်တယ်လို့ ယူဆရသလိုရှိ ပေမယ့် လေကြောင်းလိုင်းများရဲ့ လိုအပ်ချက်အရ လေယာဉ်မှူးများ ရဲ့ ပျံသန်းမှုလက်ရည်လက်သွေးကို လည်း လေကြောင်း လိုင်းရဲ့Safetyအတွက် ပေါက်ကြားလို့မရတဲ့ အ တွင်းရေး (Confidential) တစ်ရပ် အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။
အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ပျံသန်းမှု အခြေအနေမျိုး ပြုလုပ်တတ်တဲ့ မှတ်တမ်းစစ်ဆေးချက်တွေ့ရင် သက်ဆိုင်တဲ့ လေယာဉ်မှူးကို သီး သန့်ခေါ်ယူ သတိပေးတာမျိုး ပြန်လည်သင်ကြားရတာမျိုး ပြုလုပ် ရပါတယ်။
ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဖလမ်းခရိုင်အတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက်ပေပေါင်း ၂,၅၈၀ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သည် မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရာ အဓိကအကြီးဆုံးကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိသော်လည်း တစ်နှစ်လျှင် ခြောက်လကျော်သာ ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်နိုင်သော လမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိနေခြင်းကလည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲနေမှုကို ဖော်ပြနေသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်တို့ကြား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် တည်ရှိနေသော မြို့ကလေးဖြစ်ပြီး အသည်းပုံ ရိဒ်ရေကန် တည်ရှိသည်။
ပြည်တွင်းစစ်ကာလ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့အား ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
အာဖရိကတိုက် အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သူ မီလတန်အိုဘိုတေကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင်မွေးဖွားသည်။
အိုဘိုတေသည် အာဖရိကတိုက်မှ နာမည်ကျော် အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ကင်ညာနိုင်ငံ အာဖရိကလူမျိုးများ သမဂ္ဂနှင့် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
၁၉၅ဝ-၅၅ ခုနှစ်အထိ ကင်ညာနိုင်ငံ၌ နေထိုင်ကာ ကာယလုပ်သားအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဉာဏလုပ်သား အဖြစ်လည်းကောင်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အရွေးချယ်ခံရသည်။
၁၉၆၁-၆၂ ခုနှစ်တွင် အစိုးရ အတိုက်အခံပါတီများ၏ ဗခါင်းဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၂-၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၆-၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ သမ္မတအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ၏ အစိုးရအာဏာများကို အိုင်ဒီအာမင်က သိမ်းယူလိုက်သောအခါ အိုဘိုတေသည် တန်ဇားနီးယား နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ခိုလှုံခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သမ္မတအိုင်ဒီအာမင်ထံမှ သမ္မတဂေါဖရေဘဗီ နေဆာက သမ္မတအာဏာများကို သိမ်းယူခဲ့သည်။
သို့သော် နိုင်ငံရေးမတည်မငြိမ်မှုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ ကျူးကျော် ဝင်ရောက် တိုက်ခိုင်နိုင်မှုများကြောင့် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံသား များက တန်ဇားနီးယားနိုင်ငံ၌ နိုင်ငံရေးခိုလှုံနေသူ အိုဘိုတေ အား ပြန်လည်ခေါ်ယူ၍ ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံသမ္မတအဖြစ် ပြန်လည် တင်မြှောက်ခဲ့လေသည်။
thumb ၁၉၃၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့အိုလင်းပစ်အားကစားပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ်ဆု လေးခုကို တစ်ဦးတည်း ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ကမ္ဘာ့အားကစားလောက၌ သမိုင်းမှတ်တိုင်း ထူထောင်နိုင်ခဲ့သူ ဂျက်ဆီအိုဝင်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အလာဗားမားပြည်နယ်တွင် ၁၉၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်၌ မွေးဖွားသည်။
ဂျက်ဆီအိုဝင်၏ အဘိုးမှာ ကျွန်ဖြစ်ပြီး ဖခင်မှာ လယ်ကူလီ ဖြစ်သည်။
မိသားစုကများပြီး ဝင်ငွေက နည်းသည်။
ထို့ကြောင့် ဂျက်ဆီအိုဝင်မိသားစုသည် စီးပွားရေး ကျပ်တည်းလာသည်။
စီးပွားရေးကျပ်တည်းသဖြင့် ဂျက်ဆီအိုဝင်တို့ မိသားစုသည် အိုဟိုင်အိုပြည်နယ် ကလီဗဲလန်းမြို့သို့ ရွေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။
ဂျက်ဆီအိုဝင်သည် ကျောင်းအားချိန်၌ ဖိနပ်တိုက်လုပ်ငန်းဖြင့် ဝင်ငွေရှာခဲ့ရသည်။
ကျောင်းပြေးခုန်ပစ်ပြိုင်ပွဲများတွင် ဂျက်ဆီအိုဝင် အစွမ်းပြ နိုင်ခဲ့လေသည်။
ထို့ကြောင့် ကျောင်းသား အားကစားနည်းပြ ဆရာက ဂျက်ဆီကို အပြင်းအထန် အားကစားလေ့ကျင့်လေသည်။
သို့ဖြင့် ၁၉၃၃ ခုနှစ် အမေရိကန် ကျောင်းပေါင်းစုံ ပြေးခုန်ပစ်ပြိုင်ပွဲ၏ ကိုက် ၁၀၀ ပြေးပွဲတွင် ဂျက်ဆီသည် ကမ္ဘာ့စံချိန်နှင့်အညီ ပြေးနိုင်သည်အထိ အစွမ်းပြခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂျက်ဆီသည် အိုဟင်ယိုတက္ကသိုလ်ပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရာ ၁၉၃၅ ခုနှစ် ကောလိပ်ပေါင်းစုံ ပြေးခုန်ပစ် ပြိုင်ပွဲတွင် ကမ္ဘာ့စံချိန် သုံးခုချိုးပြီး ပွဲစဉ်တစ်ရပ်၌ ကမ္ဘာ့စံချိန်နှင့်အညီ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဘာလင်မြို့၌ ကျင်းပသော ၁၉၃၆ ခုနှစ် ၁၁ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အိုလင်းပစ် အားကစားပွဲသို့ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည့် အမေရိကန်ပြေးခုန်ပစ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဂျက်ဆီအရွေးခံရသည်။
အိုလင်းပစ်အားကစားပွဲသည် နိုင်ငံတကာအားကစားပွဲများအနက် အကြီးအကျယ်ဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့ အိုလင်းပစ်ရွှေတံဆိပ်ဆု သည်လည်း အားကစားဆုတံဆိပ်များအနက် ဂုဏ်အနက်ဆုံး ဆုတံဆိပ် ဖြစ်သည်။
အိုလင်းပစ်အားကစားပွဲသို့ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရနိုင်ရန်အတွက် ပြည်တွင်း၌ အဆင်ဆင့် ယှဉ်ပြိုင်ပြီးမှ စကာတင် ရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် အိုလင်းပစ် အားကစားပွဲတွင် နိုင်ငံတကာမှ အကျော်အမော်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရခြင်းကြောင့် ရွှေတံဆိပ်ဆုရရန်မှာ ပိုခက်ခဲလှသည်။
ရွှေတံဆိပ်တစ်ခု မဟုတ်ပဲ လေးခုတပြိုင်နက်ရရန်မှာ မမှန်းဆနိုင်လောက်သော အံ့ဖွယ်ရာကိစ္စပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဤကဲ့သို့သော အံ့ဖွယ်ရာကိစ္စကို ဂျက်ဆီက စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ဂျက်ဆီသည် မီတာ ၁၀၀ ပြေးပွဲတွင် စံချိန် ၁၀ ဒသမ ၃ စက္ကန့်၊ မီတာ ၂၀၀ ပြေးပွဲတွင် ၂၀ ဒသမ ၇ စက္ကန့် တာဝေးခုန်တွင် ၂၆ ပေ ၅ ၃/၈ လက်မဖြင့် ရွှေတံဆိပ်များရပြီး မီတာ ၄၀၀ လက်ဆင့်ကမ်း ပြေးပွဲတွင်လည်း ဂျက်ဆီပါဝင်သော အမေရိကန်အဖွံ့က စံချိန် ၄၀ စက္ကန့်ဖြင့် ရွှေတံဆိပ်ရရာ ဂျက်ဆီတစ်ဦးတည်း ရွှေတံဆိပ် စုစုပေါင်း လေးခုဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ ပေသည်။
ဂျက်ဆီ၏ မီတာ ၁၀၀ အပြေးစံချိန်သည် ယင်းခေတ် အိုလင်းပစ်စံချိန်နှင့် အညီဖြစ်ပြီး ကျန်စံချိန်သုံးခုစလုံးသည် စံချိန်သစ်များ ဖြစ်လေသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် အိုလင်းပစ်အားကစားပွဲကို ဂျာမနီအာဏာရှင်ဟစ်တလာက နိုင်ငံရေးဝါဒဖြန့်ချိရေးပွဲအဖြစ် အသုံးချကာ အောင်နိုင်သူ ဂျက်ဆီအိုဝင်ကိုလည်း လူမည်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
သို့သော် အားကစားစိတ်ဓာတ်သည် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးအတားအဆီးများကို ကျော်လွှားကာ ချစ်ကြည်မှုနှင့် အောင်မြင်မှုကို ဖော်ဆောင်နိုင်သည် ဆိုသည့် အိုလင်းပစ်စိတ်ဓာတ်ကို ဂျက်ဆီအိုဝင်က ပြသနိုင်ခဲ့လေသည်။
ဘာလင်အိုလင်းပစ်ပွဲအပြီးတွင် အားကစား၌ အောင်မြင်မှုရသော်လည်း ဂျက်ဆီသည် စီးပွားရေးအရ ပြေလည်ခြင်း မရှိလှပေ။
ထို့ကြောင့် အားကစားကွင်းသန့်ရှင်းရေး အလုပ်သမားအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုရသည်။
ထို့ပြင် မြင်းနှင့်အပြေးပြိုင်ခြင်း၊ ခွေးနှင့် အပြေးပြိုင်ခြင်း စသည်ဖြင့် အပြေး ပြိုင် စွမ်းရည်ပြကာ စီးပွားရှာခဲ့ရလေသည်။
ပင်ကိုက အရှက်အကြောက်ကြီးပြီး စကားထစ်တတ်သော ဂျက်ဆီသည် အိုဟိုင်ယိုတက္ကသိုလ်တွင် စကားပြောသင်တန်း တက်ရောက်သင်ကြားရာ နောက်ပိုင်းတွင် အဟောအပြော ကောင်းလာသည်။
အဟောအပြောကောင်းသော ဂျက်ဆီအိုဝင်သည် အလှူငွေများအတွက် လှည့်လည်ဟောပြောခြင်း၊ အိုလင်းပစ်လှုပ်ရှားမှုအတွက် လှည့်လည်စည်းရုံးခြင်း စသည်ဖြင့် တစ်နှစ်အတွင်း မိုင်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခရီးသွားကာ ဝင်ငွေဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ အထိ ရှာကြံနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်အတွင်း၌ လူဖြူဆန့်ကျင်ရေး လူမည်း အားကစားသမားများကို ဖျောင်းဖျရန်အတွက် အမေရိကန် အိုလင်းပစ်အာဏာပိုင်များက ဂျက်ဆီအိုဝင်ကို အသုံးချခဲ့ကြ သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ် အိုလင်းပစ် အားကစားပွဲကို လူမည်း အားကစားသမားအချို့က သပိတ်မှောက်ရန် လှုံ့ဆော်သောအခါ သပိတ်မမှောက်ရေးဘက်မှ ဂျက်ဆီက ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် လူဖြူဆန့်ကျင်ရေး လူမည်းအချို့က ဂျက်ဆီအား လူဖြူများ ဘက်တော်သား၊ လူဖြူတို့၏ အသုံးတော်ခံအဖြစ် စွပ်စွဲပြစ်တင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဤကဲ့သို့ ဂျက်ဆီအိုဝင်၏ ဘဝတွင် အဆိုးနှင့်အကောင်း ကျေနပ်သူနှင့် မကျေနပ်သူဟူ၍ အမျိုးမျိုး ရှိခဲ့သော်လည်း သူ၏အားကစားစွမ်းရည်ကိုမူ မည်သူမျှ အငြင်းမပွားနိုင်ပဲ အားလုံးက တညီတညွတ်တည်း အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။
ပြိုင်ပွဲကာလ ၄၅ မိနစ်အတွင်း၌ ကမ္ဘာ့စံချိန် သုံးခုချိုးကာ တစ်ခုတွင် ကမ္ဘာ့စံချိန်နှင့်အညီ ပြေးနိုင်ခြင်းနှင့် ဂျက်ဆီအိုဝင် ၏ စံချိန်များသည် နှစ်ပေါင်း ၂၅ ကြာမျှအထိ တည်မြဲနေနိုင်ခြင်းက ဂျက်ဆီ၏ ပြိုင်ဘက်ကင်းသော အားကစားစွမ်းရည်ကို ထင်ဟပ်ပြနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အမြဲပြုံးရွှင်နေပြီး လူတိုင်းကို အလွယ်တကူ ခင်မင်တတ်သော ဂျက်ဆီသည် ၃၅ နှစ်တိုင်တိုင် တစ်နေ့လျှင် စီးကရက် တစ်ဗူး သောက်လေ့ရှိသည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁၃ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:၁၉၁၃ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၈၀ ကွယ်လွန်သူများ။
မာဆာယိုရှီ အိုဟီရာ (大平 正芳 Ōhira Masayoshi?, ၁၂ မတ် ၁၉၁၀ – ၁၂ ဇွန် ၁၉၈၀) သည် ဂျပန်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၆၈ ဦးမြောက်နှင့် ၆၉ ဦးမြောက် ဂျပန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး အိုဟီရာသည် ကာဂါဝါခရိုင် မီတိုယိုဂွန်းနယ်၊ တိုယိုဟာမာချိုမြို့၌ ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ယခု ဟီတိုဆူဘာရှိတက္ကသိုလ်ဟု ထင်ရှားသော တိုကျိုကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ကောလိပ်မှ ၁၉၃၆ ခုနှစ်က ဘွဲ့ရခဲ့ပြီးလျှင် ထိုနှစ်တွင်ပင်ဂျပန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၌ အလုပ်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ ထို့နောက် အိုဟီရာသည် ယိုကိုဟားမား အကောက်ခွန်ရုံးအုပ် အဖြစ်၎င်း၊ ဆင်ဒိုင် အကောက်ခွန်ကြီးကြပ် ရေးဗျူရိုနှင့် တိုကျိုဘဏ္ဍာရေးဗျူရို ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ်၎င်း၊ ဂျပန်စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှု ဘုတ်အဖွဲ့၏ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်၎င်း၊ ဂျပန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး၏ အတွင်းရေးအတွင်းဝန်အဖြစ်၎င်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။