kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား၏သား ကလေးစား ကျေးတောင်ညိုကို အခေါ်လွှတ်ကာ နန်းတက်သည်။
ကလေးကျေးတောင်ညို ၇၈၇ ခု နတ်တော်လ၌ ကလေးကျေးတောင်ညို နန်းတက်သည်။
ရှင်ဘို့မယ်နှင့် ရှင်စောပုကို မိဖုရားဆက်မြှောက်သည်။
နန်းတက်စတွင်ပင် မိုးညှင်းစား သတိုး အင်းဝသို့ချီလာ၍ ရှင်စောပုကို ပခန်းစား တရဖျားအား ပေးသည်။
ထို့နောက် ဘယဂါမဏိကို ရှေ့တည်ထားကာ ရခိုင်သို့ ပြေးသည်။
မရောက်မီ ပဲလွန်တောင်၌ပင် နာဖျား၍ သေလေသည်။
ရှင်ဘို့မယ်က ဟံသာဝတီပြေးရန် ပြင်သော်လည်း ဘယဂါမဏိက ဘိသိက်ခံမိဖုရားကို နောက်မင်းတို့ မရှုတ်ချဖူး၍ ပြည်ထဲရေးမျှော်ကာ နေသင့်ကြောင်း လျှောက်သဖြင့် မန်းစက်တော်ရာ၌ တပ်တည်နေသည်။
မိုးညှင်း သတိုး ၇၈၈ ခုတွင် မိုးညှင်းမင်း အင်းဝသို့ သိမ်းပြီးနောက် မန်းစက်တော်ရာမှ ရှင်ဘို့မယ်ကို ရွှေလှေနှင့်ဆောင်သည်။
ဘယဂါမဏိကို သံခြေကျဉ်းနှင့် ဆောင်သည်။
ရောက်လျှင် ကိုယ်ကျန်းမကျန်း မေးသည်ကိုပင် "ကျွန်စော်နံသည်" ဆိုသည်။
မိုးညှင်းမင်းကား မင်းဆွေ မင်းသားဘဝက အလုပ်အကျွေး မင်းဥဒိန် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
မိဖုရားဆက်မြှောက်သော်လည်း နန်းတွင်း၌ အိမ်ဆောက်ကာသာ နေစေသည်။
ရှင်ဘို့မယ် (ခေါ်) စောဘို့မယ်သည် အင်းဝခေတ် မင်း(၅)ပါး (ပထမမင်းခေါင်၊ သီဟသူ၊ မင်းလှငယ်၊ ကလေးကျေးတောင်ညိုနှင့်မိုးညှင်းသတိုး) တို့၏ မိဖုရား ဖြစ်သည်။
မင်းဆက်ငါးသွယ်၊ ရှင်ဘို့မယ်၊ နန်းလယ်တင့်သည်သာဟု ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံတွင် ရည်ညွှန်းစပ်ဆိုခံရလောက်အောင် မင်း(၅)ဆက်တိုင်တိုင် မိဖုရားတင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။
စလေဦးပုညက အိုတယ်သာဆိုရအစချီသော တေးထပ်တွင် ရှင်ဘို့မယ် ထားသက်နှင်း၊ ငါးဆက်မင်း၊ မြောက်သည့်ပုံလိုဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချုပ်တန်းဆရာဖေက ရှင်ဘို့မယ် တစ်သက်၊ မင်းဆက်ကငါးသွယ်၊ နှင်းမပျက် စလျားခြယ်သည်၊ ထားတသွယ်ဥဒါန်းဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး စပ်ဆိုတော်မူကြသည်။
ဦးဖိုးကျား၏ ခေတ်မှီ မြန်မာရာဇဝင်အကျဉ်း ရှင်ဘို့မယ်ကား ပင်းယခေတ်တစ်စီးရှင် သီဟသူ၏ မြစ်၊ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ တူဖြစ်သော သိင်္ခသူငယ်နှင့် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ သမီးတော်ဇာလာကဒေဝီတို့ စုံဖက်ရာမှ မြင်သောသမီးတော်ဖြစ်သည်။
ရှင်ဘို့မယ်ကား ရုပ်အဆင်းလှသည်။
မာန ခက်ထန်သည်။
ရက်စက်လေသည်။
ကောင်းမှုကုသိုလ် ၇၉၂ ခု၌ ရတနာပူရတွင် ဘုရားတည်သည်။
ရှင်ဘို့မယ်ဘုရားဟု ယခုတိုင် တွင်သည်။
နတ်မောက်ထွန်းရှိန် ရေး မန္တလေး ရတနာပုံ ဘုရားစုံ၊ ဩဂုတ်လ၊ ၂၀၁၇၊ စာ-၃၅၈ ဘဝနိဂုံး မိုးညှင်းမင်းနန်းစံစဉ် အင်းဝတွင်ပင် လွန်လေသည်။
စာပေ အနုပညာတို့၌ ဖော်ပြခံရခြင်း ကဝိလက္ခဏသတ်ပုံတွင် "မင်းဆက်ငါးသွယ် ရှင်ဘို့မယ် နန်းလယ်တင်သည်သာ" ဟု ဖော်ပြသည်။
စလေဦးပုညက "အိုတယ်သာဆိုရ"ချီ တေးထပ်၌ "ရှင်ဘို့မယ်ထားသက်နှင်း ငါးဆက်မင်းမြှောက်သည့်ပုံလို" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချုပ်တန်းဆရာဖေက တခုလပ်တေးထပ်တွင် "ရှင်ဘို့မယ်တသက် မင်းဆက်ကငါးသွယ် နှင်းမပျက် ရုံးချယ်သည် ထုံးတသွယ်ဥဒါန်း" ဟူ၍လည်းကောင်း စပ်သည်။
"ဘို့မယ်နှင့်ဆင်ကဲ" ပြဇာတ်လည်း ကဖူးသည်။
ခင်ပုပ်ငှက်ကို မြင်ဘူးသူ နည်းပါးသော်လည်း ကျီးကန်း၏ ကမ္ဘာ့ရန်သူအဖြစ် သိသူများသည်။
ခင်ပုပ်ကို အရှေ့တိုင်းဒေသများတွင် အများအပြား တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကွင်းပြင်၌ တောင်ခြေများတွင် ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
မြင့်မားသော တောင်ပေါ်များ၌မူ တွေ့ရခဲသည်။
ခင်ပုပ်သည် ဇီးကွက်မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။
အလျား ၁၂ လက်မခွဲခန့် ရှိသည်။
အခြားဇီးကွက်များကဲ့သို့ နားရွက်တွင် အမွှေးမရှိချေ။
ကိုယ်အောက်ပိုင်းတွင် ဖြူ၍ လည်ပင်းတွင် မည်းနက်သောအမှတ်အသား ရှိသည်။
တောင်ပံရှည်၍ ချွန်သည်။
ခင်ပုပ်သည် ညဉ့်ငှက်မျိုးဖြစ်၍ မှောင်သောအခါတွင်သာ အစာရှာထွက်သည်။
နေရောင်ကို ကြောက်သောကြောင့် နေ့အချိန်တွင် သစ်ပင်၊ ဝါးရုံ၊ ချုံဖုတ်များတွင် ပုန်းလျှိုးနေတတ်သည်။
ပိုးမွှားများနှင့် အခြား တိရစ္ဆာန်ငယ် ငှက်ငယ်များကို ဖမ်းဆီးစားသောက်တတ်သည်။
ညဉ့် အချိန်၌သာ အော်တတ်၍၊ ယင်း၏အော်သံမှာ ဇီးကွက်သံနှင့် တူသည်။
သားပေါက်ချိန်မှာ ဧပြီလမှ မေလအထိ ဖြစ်၍ တစ်ခါတစ်ရံတွင် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ဖြစ်သည်။
ဥများကို မြေမှ ပေ ၂ဝ ခန့်မြင့်သော သစ်ခေါင်းထဲတွင် အုလေ့ရှိသည်။
တစ်မြုံလျှင် ဥ ၃၊ ၄ လုံးရှိ၍၊ ဥ၏ အရွယ်မှာ ပျမ်းမျှ အလျား ၁.၃၈ လက်မနှင့် ပြက် ၁.၁၆ လက်မရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) thumb|Ninox scutulata obscura ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဇီးကွက်။
ခင်မောင်၊ စန္ဒရားအေဝမ်း(ခရစ် ၁၉၁၆-၁၉၈၅) ဂီတလောကတွင် ထင်ရှားသော စန္ဒရား အေဝမ်း ခင်မောင်ကို ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၂ လမ်း၌ အဖ ဦးဘရှင်၊ အမိဒေါ်ကျော့တို့က ၁၉၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့ တွင် မွေးဖွားသည်။
၁၉၂၅-၂၆ ခုနှစ်အချိန်က ရန်ကုန်မြို့၊ ရုပ်ရှင်ရုံများရှေ့ တွင် ရုပ်ရှင်မပြမီ လူခေါ်မောင်းဆိုင်းဖြင့် ဧည့်ခံ လေ့ရှိရာ အေဝမ်းခင်မောင်သည် ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်ကတည်းက လူခေါ် မောင်းဆိုင်းတီး ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တီးမှုတ်ရသူ ဖြစ်သည်။
တီးဝိုင်းမှအစ လူပြက်နှင့် မင်းသမီးပါ ကလေးများသာ ပါဝင်သော ရန်ကုန်အနောက် ပိုင်း ကလေးအငြိမ့်တွင်လည်း ကလေးတီးဝိုင်းခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။
အေဝမ်းခင်မောင်သည် ရုပ်ရှင် တီးဝိုင်း လောကသို့ စန္ဒရားဆရာများ၏ လက်ထောက် သံပတ္တလားတီး အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး စန္ဒရား ဆရာထောက်၊ စန္ဒရားရွှေပြည်အေး တို့ထံတွင် စန္ဒရားတီးပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်တီးဝိုင်းများတွင် တီးဝိုင်း ခေါင်းဆောင် စန္ဒရားဆရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ သံစုံသွင်းရုပ်ရှင်ကားများ စမ်းသပ် ရိုက်ကူးစပြုရာ အေဝမ်းခင်မောင် သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်သော မောင့်ဝိညဉ် သံစုံသွင်းရုပ်ရှင်ကားမှစ၍ နောက်ခံတေးသွင်း စန္ဒရားဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ သံစုံသွင်း စန္ဒရားဆရာအဖြစ် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် လခ ၇ဝကျပ် ဖြင့် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပြားများထုတ်လုပ်ရာတွင် အေဝမ်းသံစုံတူရိယာအဖွဲ့ တီးဝိုင်းခေါင်းဆောင်မှာ စန္ဒရားအေဝမ်းခင်မောင် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့တီးမှုတ်ခဲ့ရာ စန္ဒရား အေဝမ်းခင်မောင်ဟူ၍ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
အေဝမ်းခင်မောင်သည် နားပြောင်း နားလွှဲဖြစ်ရန် စန္ဒရား တကျော့၊ ဂီတတကျော့၊ မယ်ဒလင်တကျော့ စသည်ဖြင့် တီထွင်တီးမှုတ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ပြည်လှဖေ သီဆိုသော နတ်ရှင် နောင်၊ ပပဝင်း သီချင်းများတွင် အေဝမ်းခင်မောင်သည် နရီ အထားအသို ကောင်းမွန်ပိရိစွာ စန္ဒရားလက်စွမ်းပြခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မေရှင် သီဆို သော ကျေးစေတမန်သီချင်းတွင် စန္ဒရား ကို တီးလုံးတီးကွက် ပြွတ်သိပ်နေအောင် မတီးပဲ လူတိုင်းနား စွဲရန် လက်ပိုင်သမျှကို အထားအသိုလှပစွာ တီးခတ်ခဲ့သည်။
အေဝမ်းခင်မောင်သည် မြန်မာ့အထာနှင့် မြန်မာ့ဂီတခွင်ကို လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြားအသုံး တီးလုံး တီးကွက်များကို လည်း ကောင်း ကောင်းစွာနားလည်သူ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် စန္ဒရား တီးခတ်ရာတွင် ဂီတ သင်္ကေတများကို အသုံးမပြုခဲ့ချေ။
အေဝမ်းခင်မောင်၏ ငယ်ဆရာများမှာ ဆိုင်းဆရာကြီး ဆရာကြံ၊ နှဲဆရာကြီး ဗူးကိုတင်၊ ပတ္တလားနှင့် စန္ဒရားဆရာ ဆရာခန့်၊ စန္ဒရား ဆရာတောက်၊ စန္ဒရား ရွှေပြည်အေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
အေဝမ်းခင်မောင်သည် မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်ထံတွင်လည်း သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့်များကို တက်ယူဆည်းပူးခဲ့သည်။
စန္ဒရားအေဝမ်းခင်မောင်သည် လူပျိုကြီးဘဝနှင့် နေထိုင်ယင်း ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ။
မော်လမြိုင်မြို့၊ သံလွင်မြစ်လယ်ရှိ ခေါင်းဆေးကျွန်း မုတ္တမနှင့် မော်လမြိုင်အကြား သံလွင်မြစ် နှင့် ဂျိုင်းမြစ်တို့ တွေ့ဆုံရာ၌ ခေါင်းဆေးကျွန်း တည်ရှိလေသည်။
မြစ်နှစ်ခု လေးခွဆိုင်၌ တည်ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ယင်းကျွန်းကို မွန်အမည်ဖြင့် ပွန်ဇလိုင်(တကအ်ပဉ္စလိုင်) ဟု ခေါ်သည်။
ကော့ပွန်လိုင်ဟုလည်း တွင်၏။
မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ခေါင်းဆေးကျွန်းသို့ ကြွရောက်တော်မူခဲ့ဘူးကြောင်း၊ မြတ်စွာဘုရားသခင် ပါရမီနုစဉ် ရွှေဟင်္သာမင်းဘဝက မုတ္တမ တောင်ရိုး၌ အိပ်တန်းတက်၍ မုဒုံကန်ကြီးအရပ်သို့ အစာရှာသွားလေ့ရှိကြောင်းနှင့်၊ သမိုင်းအဆိုရှိသည်။
အခါတစ်ပါး၌ ထိုသို့ အစာရှာဖွေရာမအပြန် နာဂဝီသတောင်၌ နားပြီးလျှင် မြစ်တစ်ဖက်သို့ ကူးလေရာ၊ လေမိုးပြင်းထန်၍ မကူးနိုင်သောကြောင့်၊ ပွန်ဇလိုင်ခေါ် ခေါင်းဆေးကျွန်း၌ တစ်ညနားနေရသည်။
မိုးသောက်မှ မုတ္တမသို့ ပျံသန်းသွားရကြောင်းဟူ၍ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်အခါအတွင်း သင်္ကြန်တော်ကြီးခေါ် ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာပွဲများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ထိုအလေ့အထမှာ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ သိမ်းပိုက်သည်အထိ ရှိခဲ့သည်။
ထိုသို့ သင်္ကြန်တော်ကြီး ခေါ်သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါင်းဆေးကျွန်းကို သင်္ကြန်ကျွန်းဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။
မွန်ဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ သားတော် ဗောလောကျန်းထော အနိစ္စရောက်ပြီးသော်၊ ပြင်စည်မင်း၊ မင်းဆွေ (နောင်အခါ မင်းခေါင်အမည်ဖြင့် နန်းတက်သည်) ၏ မြောက်သားတော် ရှင်မိနောက်၏ ဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေနေကြောင်း၊ ထိုအခါ ရှင်မိနောက်သည် မွန်ပြည်ဒလမြို့မှ သရက်သီးနှင့် မုတ္တမမြို့မှ မြေသင်းခဲကို စားလိုခြင်း ပွန်ဇလိုင်အရပ်မှ ရေကို သောက်လိုခြင်းဟူသော ချင်ခြင်းများဖြစ်သဖြင့် မွန်မင်းထံသို့ သံစေလွှတ်၍ တောင်းယူရကြောင်းနှင့် မြန်မာရာဇဝင်များ တွင်လာရှိသည်။
ဤအကြောင်းကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် ရှေးက မွန်မင်းများသည် ပွန်ဇလိုင်ရေကို မည်မျှ အရေးထားကြောင်းကို သိနိုင်သည်။
ထိုကျွန်းသည် မုတ္တမမြို့ထက် မော်လမြိုင်မြို့နှင့် ပို၍ နီးကပ်သည်။
ကျောက်ဆောင်ထူထပ်သည်။
ကျွန်းပေါ်ရှိ အုန်းပင် သစ်ပင်များ ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ဇရပ် စသည်များမှာ ကျွန်းကလေးအား ရှုချင်စဖွယ်ဖြစ်အောင် တန်ဆာဆင်ထားဘိသကဲ့သို့ ရှိသည်။
ခေါင်းဆေးကျွန်းပေါ်ရှိ စေတီပုထိုးနှင့် သိမ်ရာများကို စစ်ကဲကြီး ဦးထော်လေးက သက္ကရာဇ် ၁၁၉၃-ခုနှစ်ခန့်တွင် မွမ်းမံခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းကြောင်းနှင့် ကျိုက်သံလန်ရင်ပြင်ပေါ်ရှိ ဦးထော်လေး ကျောက်စာအရ သိရှိရသည်။
ကျွန်း၏ အချင်းမှာ ပေ ၉ဝဝ ခန့် ရှိသည်။
ညအချိန်တွင် ကျီးငှက်များစွာတို့ ဤကျွန်း၌ အိပ်တန်းတက်လေ့ ရှိသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံသားတို့က ခေါင်းဆေးကျွန်းကို ကျီးကျွန်း (Crow Island)ဟု ခေါ်ကြသည်။
မုတ္တမမြို့မှ မော်လမြိုင်မြို့သို့ သံလွင်မြစ်ကို သတင်းပို့ကြေးနန်း ဆက်သွယ်ရာ ခေါင်းဆေးကျွန်းမှတစ်ဆင့် ဆက်သွယ်လေသည်။
ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးကောင်း သည် သံအရာရှိကြီးအဖြစ်ဖြင့် ပြင်သစ် ပြည်သို့ သွားရောက်ရာတွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၅-ခု တန်ခူးလတွင် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။
ထိုအခါ မော်လမြိုင် ရှုမျှော်ခင်းနှင့် ခေါင်းဆေးကျွန်း(ခေါ်) သင်္ကြန်ကျွန်းအကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုခဲ့သော ရကန်တွင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။
ရှုလေရာပင်၊ နတ်ရွာတစ်ပြိုင်၊ မော်လမြိုင်သို့၊ ရောက်တိုင် ဝင်ဆိုက်၊ တွေ့ကြုံကြိုက်ရသည်။
မျှော်လိုက်တိုင်း လွန်ပျိုနု၏။
ကျတ်ရှင်သုံးလူ့၊ သဗ္ဗညုများနှင့်၊ ကြည့်ရှုဖွယ်ရန်၊ ကျွန်းသင်္ကြန်ကလဲ၊ အလွန်ထူးဆန်း၊ အံ့မခန်း နတ်နန်းနှင့်မျှ ဂုဏ်ရည်တူ၊ ပွန်ဇလိုင်ဝ၊ ကျွန်းယက္ခများလည်း၊ တင့်လှပေဟန်၊ ဆန္ဒန်ဖရုံ၊ အစုံ ဝဲယာ၊ ဂူပေါင်းကာလျက်၊ အံ့အာသရဲ၊ ကဲကဲ လွန်လွန်၊ နတ်လာ၍ဖန်သည့်နှယ်၊ သည်ဟန်မှာ ခေါင်အမူတည့်။
' စသည်ဖြင့် ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ Category:မွန်ပြည်နယ်။
ခင်မောင်ကလေး (၁၉၁၂ - ၁၉၈၅) သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် ထင်ရှားစွာပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) နှင့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ရသူ ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး left|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေး ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးကို တောင်ငူမြို့၊ ယိုးဒယားတန်း၌ ၁၉၁၂ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ ၁၂ တွင် အဖဦးဖိုးလှနှင့် အမိဒေါ်အေးမယ် တို့က မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း ၁ဝ ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။
(၁၉၁၂ အောက်တိုဘာတွင် အဖ ဦးဘလှ၊ အမိ ဒေါ်အေးမယ်တို့က မိတ္ထီလာခရိုင် ပင်းတလဲရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
)The Dream Crystals Publishing House က ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ နေထွတ်ရဲ့ 'မန္တလေး အဘိဓာန်' မန္တလေးမြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ထိုကျောင်းမှ ၁ဝ တန်း အောင်သည်။
ထို့နောက် မန္တလေးဥပစာကောလိပ်၌ ဆက်လက်ပညာသင်ကြား ခဲ့ရာ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဥပစာတန်းအောင်သည်။
ထိုမှ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွေ့၍ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ် အရေးတော်ပုံ ကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် သပိတ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
သပိတ်ကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာတန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားကျောင်းဆရာ (၁၉၃၇- ၁၉၄၂) ထို့နောက် မန္တလေးမြို့ အမျိုးသားကျောင်း၌ သမိုင်း ဘာသာပြ အထက်တန်းကျောင်းဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်သည်။
ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ပြဋ္ဌာန်းသော ရာဇဝင်သင်ရိုးညွှန်း တမ်းများတွင် မိမိ၏ အယူ အဆများကိုထည့်သွင်း၍ ကျောင်းသားများ ဇာတိသွေးဇာတိမာန် တက်ကြွလာအောင်၊ မျိုးချစ်စိတ်ရင့်သန်လာအောင် သင်ကြား ပေးခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်လုံးကျွတ် ကျောင်းသားသပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ အဆိုပါသပိတ်ကြီးတွင်ပါဝင်သော မန္တလေးမြို့မှ ကျောင်းသားထုကြီးကို ခေါင်းဆောင်လမ်းပြခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျောင်း သားခေါင်းဆောင် ဗိုလ်အောင်ကျော် ကျဆုံးကြောင်း ကြားရသောအခါ မန္တလေးလူထုကြီး မခံမရပ် နိုင်ဖြစ်၍ အုံကြွဆန္ဒပြကြရာ ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုဆန္ဒပြပွဲကြီးတွင် သံဃာတော်များ၊ အရပ်သားများ၊ ကျောင်းသားများ စုစုပေါင်း အာဇာနည် ၁၇ ဦးကျဆုံးခဲ့ရသည်ကို မျက်မြင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
thumb|၁၉၅၈ ခုနှစ် စီးပွားကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (စပကသ) လူထုညီလာခံအား ဝန်ကြီးဦးကျော်ငြိမ်း၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၊ ဝန်ကြီးဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးတို့က ဦးဆောင်ကျင်းပနေကြစဉ် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း ထို့နောက်တွင် နိုင်ငံရေးနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အထက် မြန်မာပြည် ဒေသများ၏ စည်းရုံးရေးတာဝန်ကို ယူခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားလာသောအခါ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(ဘီအိုင်အေ)သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်၊ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်များတွင် ဗိုလ်ကြီး အဆင့်မှ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဂျပန်များကို တော်လှန်ရေး အတွက် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် ခေါ် ဖတပလ ဖွဲ့စည်းရန် ၁၉၄၄ ခု၊ ဩဂုတ်လ ညဦး အချိန်တွင် ကန်တော်ကြီး ပတ်လမ်း၊ ယခု နတ်မောက်လမ်းရှိ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အိမ်တွင် အထူး အစည်းအဝေး ကို လျှို့ဝှက်စွာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ပင်လုံညီလာခံ စစ်ပြီးသောအခါ တပ်မတော်မှထွက်၍ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ် တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ဗိုလ်ခင်မောင် ကလေးသည် လွတ်လပ်ရေးအကြိုကာလအတွင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နယ်ခြားဒေသ တိုင်းရင်းသားများရှေ့ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တိုင်းရင်းသားများ၏ ဆန္ဒ သဘောထားရယူရေးကော်မရှင်၊ လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အခြေခံဥပဒေမူများ ချထားရေးကော်မတီ စသော နိုင်ငံတော်၏ အရေးကြီးသောအဖွဲ့များတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဆာမောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးအောင်၊ ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဦးတင်ထွဋ်၊၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၊ သခင်ဝတင် နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် အတူ ပင်လုံညီလာခံ တွင် ဦးဆောင်ပါဝင် ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈ ၁၉၈၀မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း အတွင်းဝန် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး၏ အတွင်းဝန် အဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅ဝ ခုနှစ် တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခံရသည်။
တဖန် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြောက်ပိုင်းနယ်မှ ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရပြီး ထိုနှစ်မှာပင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဖဆပလအဖွဲ့ကြီး နှစ်ခြမ်းကွဲသောအခါ ဝန်ကြီးရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကောင်စီ၏ အလုပ်အမှုဆောင်၊ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အပျော်တမ်းလက်ဝှေ့အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၃-၅၆) စသည်ဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားဘုရင်၏ အမြင့်ဆုံးသော ဆင်ဖြူရှင်ဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တော်လှန်ရေး၏ ကြယ်ပွင့်ဆုတံဆိပ်ကို လည်းကောင်း ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ခြင်းခံရသည်။
ထို့ပြင် ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် ပထမဆင့်ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
တဖန် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်)ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေးသည် ၁၉၈၅ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန် တွင် ဇနီး ဒေါ်သိန်းနု (မိုးဒေဝါ မလှရွှေ၏ အစ်မ) နှင့် သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ‎ Category:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ။
ခင်မောင်ဖြူ (၁၉၀၅-၁၉၈၄) သည် အငြိမ်းစား လက်ထောက် ကော်မရှင်နာ မင်းကြီး ဖြစ်သည့်အပြင်၊ မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ရ အတွင်းဝန်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးနှင့်ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၀၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့ အဖဦးဖြူနှင့် အမိ ဒေါ်ပေါ်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
တောင်ကြီးမြို့ အေဘီအမ် ကျောင်းမှ ၁ဝ တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအက်(စ်)စီဘွဲ့ရခဲ့သည်။
နိုင်ငံတာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့ပုံ ကိုလိုနီခေတ် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် အိုင်စီအက်စ်ရာထူး ခန့်အပ်ခံရသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၂ ခုနှစ်အထိ လက်ထောက် ကော်မရှင်နာ မင်းကြီးအဖြစ် ကျောက်ဖြူမြို့နှင့် သာယာဝတီမြို့ များတွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးခေတ် ထို့နောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၏ လက်ထောက် တောင်တန်း မင်းကြီးအဖြစ်နှင့် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၌ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး စဝ်ရွှေသိုက် ၏ အတွင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အတွင်းဝန်ချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဦးနေဝင်း၏ အိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက် တွင် ပြည်ထဲရေးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဌာန၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ဌာန၊ ဒီမိုကရေစီ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးဌာန စသော ဌာန အသီးသီးတို့တွင် ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထိ ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်မှု ဗဟိုကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် သရေစည်သူဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ သမ္မတကြီး မာရှယ်တီးတိုးက အပ်နှင်းသော ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယတန်းကြယ်တံဆိပ် နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်၏ ဆင်ဖြူတော် (ဒုတိယတန်းစား) ဘွဲ့တံဆိပ်ကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့ (ဝန်ထမ်းရွေးချယ် လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့) အဖွဲ့ဝင်လူကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဝန်ထမ်းရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အနားယူ သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်ကောင်စီက နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးခင်မောင်ဖြူသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်ခင်တင်နှင့် သားသမီး သုံးယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းအနှစ်ချုပ် (၁၉၈၅)၊ စာ- ၁၃၈၊ ၁၃၉။
ခင်မောင်ရင် (မြန်မာ ၁၂၆၄ – ၁၃ဝ၇) သည် ထင်ရှားသော အဆိုကျော်နှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်လိုက်မင်းသား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ခင်မောင်ရင်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၆၄)ခုနှစ်တွင် မအူပင်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
မိဘများမှာ ဦးကျော်လှ နှင့် ဒေါ်သောင်းမေတို့ ဖြစ်ကြ၍ သားချင်းငါးဦးရှိရာ ခင်မောင်ရင်သည် သားဦးဖြစ်သည်။
ငယ်နာမည်မှာ မောင်အောင်ဒင်ဖြစ်သည်။
မအူပင်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားနေဆဲ ခရစ်နှစ်၁၉၂၀ပြည့်နှစ် ပထမကျောင်းသား သပိတ်ကြီးနှင့် ဆုံခဲ့သည်။
ထို့နောက် မန္တလေးမြို့ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းနှင့် ဝက်စလီယန်သာသနာပြုကျောင်းများ၌ ပညာဆက်လက်သင်ကြားပြန်သည်။
ကျောင်းမှထွက်သောအခါ ရေစကြိုမြို့အမျိုးသားကျောင်းတွင် ဆရာအဖြစ် ခေတ္တထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက် လစ်သိုဂရတ်ဖစ်ဌာန(ကျောက်ပုံနှိပ်ဌာနခွဲ) တွင် (၁ဝ)နှစ်ကြာမျှ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
အစိုးရပုံနှိပ်တိုက်တွင် အမှုထမ်းလျက်ရှိစဉ် ဘားမားဖိုတိုပလေးဖလင်း ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဦးဘငြိမ်းနှင့် ရင်းနှီးလာသောအခါ ဦးဘငြိမ်း၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဧကပါဒုကဇာတ်ကားတွင် မင်းသားအဖြစ် ပထမဆုံးပါဝင်အသုံးတော်ခံသည်။
ထို့နောက် မကြာမြင့်မီပင် မသန်းသန်းနှင့်အကြောင်းပါခဲ့သည်။
ခင်မောင်ရင်မှာ ဟန်အမူအရာကောင်းလှသဖြင့် ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားပင်ဖြစ်လင့်ကစား လူအများသဘောကျကြသည်။
ထို့ကြောင့် အလုပ်မှထွက်၍ ရုပ်ရှင်နယ်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ လေသည်။
ခင်မောင်ရင်သည် ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၌၊ နေနှင့်လ ရွှေနှင့်မြ၊ ဝတ္တရား၊ အချစ်ဆုံး၊ ဗိုလ်အောင်ဒင်၊ မိုးခေါင်ကျော်စွာ စသော အသံတိတ် အသံထွက်ဇာတ်ကား ပေါင်းများစွာတွင် ဇာတ်လိုက်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
မိုးခေါင်ကျော်စွာမှာ ခင်မောင်ရင် နောက်ဆုံးပါဝင်သော ဇာတ်ကားဖြစ်လေသည်။
ခင်မောင်ရင်သည် ရုပ်ရှင်ထဲ၌ အမူအရာသာကောင်းသည် မဟုတ်၊ အသံကောင်း၍ သီချင်းကို ငြိမ့်အေးပြတ်သားစွာ သီဆိုနိုင်သည်။
သူဆိုခဲ့သောဇာတ်ကားထဲမှ သီချင်းများသည်လည်း ကောင်း၊ စကြာသိုက်၊ ဘိုးဘိုးအောင်၊ နဂါးနီ၊ ကုသဝတီ၊ ဆိပ်ကမ်းသာ အစရှိသော ဓာတ်ပြားသီချင်းများသည် လည်းကောင်း၊ လူကြိုက်များ၍ ယခုထက်တိုင် ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။
ခင်မောင်ရင်သည် ကာလပေါ်သီချင်းများကိုသာမက ရှေး သီချင်းကြီးများကိုလည်း နိုင်နင်းစွာဆိုနိုင်သည်။
မန္တလေးမြို့တွင် ကျောင်းနေစဉ်က သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခံ့များကို ဆရာကောင်းများထံတွင် နည်းယူသင်ကြားခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
ပပငယ်ဝင်းဝင်း အစချီသောပတ်ပျိုးမှာ ခင်မောင်ရင် နှစ်သက်သော သီချင်းကြီးတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ကိုယ်တိုင်သီဆို၍ ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့လေသည်။
သူသည် အတီးအမှုတ်တူရိယာဖက်တွင် အဘက်ဘက်မှ ခေါက်မိသော်လည်း တယောကို ပိုမိုနိုင်နင်းလေသည်။
၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်အသင်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာ ခင်မောင်ရင်သည် နဂါးနီသီချင်းကို ကိုယ်တိုင် သီဆို၍ ဝါဒဖြန့်ခဲ့လေသည်။
သူသည် ကစားခုန်ကစားမှုများကိုလည်းဝါသနာပါသည်။
အစိုးရပုံနှိပ်တိုက်စာရေးအဖြစ်ဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိစဉ် ဘီအေအေဘောလုံးပွဲများတွင် ဖရင်းယူနီယန်အသင်းမှ ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။
၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် ခင်မောင်ရင်သည် ဗြိတိသျှဘားမား ကုမ္ပဏီမှ ထွက်လိုက်သည်။
ထိုအချိန်တွင် သူ၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေမှာလည်း ယုတ်လျော့နေလေပြီ။
စစ်အတွင်း၌ မအူပင်မြို့သွားရောက်၍ ညီ၊ ညီမများနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းသန်းနှင့် သား ၂ ယောက်ထွန်းကားပြီး ခင်မောင်ရင်သည် ၁၉၄၆ခု နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အမှတ် ၂၂၊ သတိပဋ္ဌာန်လမ်း ၊ ကျောက်မြောင်းနေအိမ်၌အူရောင်ရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ခင်မောင်ရင်သည် မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
လူအများနှင့် ဖော်ဖော်ရွေရွေ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတတ်သည့်အပြင် အပေးအကမ်းရက်ရောပေသည်။
ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နေတတ်သည်။
အပေါင်းအသင်း မိတ်ဆွေသင်္ဂဟ ဆွေမျိုးသားချင်းများနှင့် စကားလက်ဆုံကျသည့်အခါများတွင် ရယ်ရွှင်စရာများကို ပြောလေ့ရှိတတ်သည်။
ခင်မောင်ရင် ရိုက်ကူးခဲ့သောဇာတ်ကားများနှင့် သီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ ယနေ့တိုင်ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။
ခင်ရွှေ၊ ဒေါ်(ဘီအေ၊ ဘီးအီးဒီ) ဒေါ်ခင်ရွှေသည် နတ်တလင်းမြို့သမဝါယမအရာရှိ ဦးမောင် လေးနှင့် ဒေါ်ဒေါ်ညွှန့်တို့မှ ၁၉၁၂ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့၌ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမောင်လေး တည်ထောင် ခဲ့သော နတ်တလင်းမြို့ အစိုးရမူလတန်းကျောင်းတွင် ၄ နှစ် အရွယ်ကစ၍ ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။
ကျောင်းဝင်နံပါတ်မှာ ၂၁ ဖြစ်သည်။
ထိုကျောင်းသည် အလယ်တန်းကျောင်းအဖြစ် တိုးမြှင့်လာ ချိန်၌ ဒေါ်ခင်ရွှေသည် အစိုးရစစ်ခုနှစ်တန်းကို ပထမအဆင့်ဖြင့်အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ရေကျော်မက်သဒစ် ကျောင်းသို့ ပြောင်းလာ ကာ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ၌ ဂဏန်းသင်္ချာ၊ အက္ခရာသင်္ချာ၊ ဂဲဩ မေတြီဘာသာရပ်များ၌ ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ယူနီဘာ စီတီမှ ဘီအေနှင့်ဘီအီး ဒီဘွဲ့ကိုပါ ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
ဒေါ်ခင်ရွှေ သည် ကျောင်းဘာသာရပ်များအပြင် ပရိယတ္တိ စာမေးပွဲများကို လည်း ငယ်စဉ်ကပင်ဝင်ရောက်ဖြေဆိုခဲ့ရာ သံခိပ်ပြိုင်ပွဲများ၌ ဆုစာအုပ်များချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကျောင်းကပွဲ ရန်ပုံငွေရှာပွဲ များ၌လည်း တက်တက်ကြွကြွပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အမျိုးသားဆရာဖြစ်သင်ကျောင်း၌ ကထိကအဖြစ်သင်ရိုး ညွန်းတန်း သင်ကြားနည်းများနှင့် သင်္ချာ ဘာသာရပ်ကို ပို့ချခဲ့ သည်။
ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်တွင် ဂဏန်းသင်္ချာနည်းပြနှင့် ကထိကဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်မဖြစ်မီကပင် ရန်ကုန်မြို့မြူနီစပယ်တွင် တွဲဖက် ပညာရေးအရာရှိမှ ပညာရေးအရာရှိအဖြစ် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
စစ်ဖြစ်ခါနီး၌ (ဗ၏R၏P) လေကြောင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသမီးဌာနစိတ်၌ ဒေါ်မြစိန် အမ်အေက ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒေါ်ခင်ရွှေ က အတွင်းရေးမှူးနှင့်ငွေထိန်းအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ ရသည်။
စစ်အတွင်း၌နတ်တလင်းမြို့ရပ်ရွာ၏ တာဝန်ပေးချက် အရ အလယ်တန်းကျောင်းကို အထက်တန်းအဖြစ် တိုးမြှင့်ကာ ဒေါ်ခင်ရွှေအား ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံ ရသည်။
ဖဆပလအဖွဲ့ဝင်၊ အာရှလူငယ်အမျိုးသမီးဌာနမှူး အနေနှင့် ဂျပန်စာသင်ခြင်း၊အာရှလူငယ်ရန်ပုံငွေရှာခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စစ်ပြီးသည့်အခါ ၁၉၄၆ မှ ၁၉၅၄ အထိ မူလရာထူး ကို ဆက်လက်လက်ခံပြီး လက်ထောက်ပညာ ရေးအရာရှိထူးကိုရ ခဲ့သည်။
၁၉၅၄ မှ ၁၉၅၉ အထိ ပညာရေးအရာရှိ တိုးမြှင့်ခံရ သည်။
ပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့ ကိုဖျက်သိမ်း၍ မြူနီစပယ်ကျောင်း များ၊ အစိုးရကျောင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည့်အခါ မြူနီစပယ် တွင်ကျန်ရစ်ပြီး ဒုအတွင်းရေးမှူးဟု အထူးခန့်ထားခြင်းခံရလေ သည်။
၁၉၅၉ မှ ၁၉၆၇ အထိ ဖြစ်သည်။
ဒေါ်ခင်ရွှေသည် လူမှုဝန်ထမ်းစိတ်ထက်သန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် မြို့မကျောင်းရန်ပုံ ငွေအတွက် ဂျူဗလီဟောရုံတွင် ကပွဲများကျင်းပသည့်အခါ ဘွဲ့ရအမျိုးသမီး ကြီးများ ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ကပြသော ပေဖူးလွှာအခန်း၌ ဒေါ်မမခင်က သတင်းစာအယ်ဒီတာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒေါ်ခင်ရွှေက ဆောင်းပါးရှင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဘိလပ် ပြန်သန်း ဒေါ်ရာသန်းအေးက လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့်၊ ရွှေပြည်အေးနှင့် ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်တို့စီစဉ်သော တေးသရုပ်ဖော်အခန်းများတွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကောလိပ်ကျောင်းသူအနေနှင့်လည်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ အသင်း၊ နေ့ကျောင်းသူများအသင်း၊ တက္ကသိုလ် ဓမ္မာရုံရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရေးများ၌ အားသွန်ခွန်စိုက်ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
ဆရာ အဖြစ်သင် ကောလိပ်၌ ယိမ်းများစီစဉ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၅၇ တွင် ငှက်ပြာကင်းထောက် အမျိုးသမီးငယ်လေး များ၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ်နှင့် လူငယ်လေးများကို စုစည်းလမ်းပြ ပေးခဲ့သည်။
ငှက်ပြာလေးများ၏ မင်းကြီးအမည်ကိုခံယူခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာကင်းထောက် အမျိုးသမီးကွန်ဖရင့် ကျင်းပရာ နယူးဒေလီမြို့သို့ အခြားကိုယ်စားလှယ် လေးဦးနှင့် အတူတက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုကစ၍ တည်ထောင်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝတီအသင်း တွင် အတွင်းရေးမှူးတာ ဝန်ယူခဲ့သည်။
မင်္ဂလာတရားတော်စာမေးပွဲများတွင် မြူနီစပယ်ကျောင်းသား အများအပြားဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏ ယုဝတီအသင်း၏ အဆောက်အအုံမှာ ဗိုလ်တစ်ထောင် အီဒင်လမ်း ၌ တည်ရှိခဲ့သည်။
ဘာသာရေး၌ငယ်စဉ်ကပင် ကိုင်းရှိုင်းခဲ့သူပီပီ ဆရာဆရာမများကိုစုစည်း၍ မိမိကခေါင်းဆောင်ကာ ဗုဒ္ဓဂါယာ သို့လည်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဒေါ်ခင်ရွှေကို မြန်မာပီသသော ဆံထုံးကြီးနှင့် အမြဲမြင် တွေ့ရသည်။
သူ၏ စိတ်သဘောထားကိုသူ ၏ဝတ်စားဆင်ယင် မှုမြင်ရုံနှင့် အတိမ်အနက် အကဲခတ်နိုင်သည်။
စေတနာ ဝန်ထမ်းပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းများမှာ နေရှင်နယ် ကောင်စီအမျိုးသမီးအဖွဲ့၊ တနင်္လာညနေအသင်း၊ အမျိုးသမီး စောင့်ရှောက်ရေး အသင်း၊ ယူနီဘာစီတီအမျိုးသမီးများအသင်းနှင့် အမျိုးသမီးကင်းထောက် အသင်းများဖြစ်သည်။
ခင်ပွန်းသည်မှာ ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြား ရေးမှူး ဦးတင်ထွဋ် ဖြစ်၍နောင်တွင် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန အငြိမ်းစား ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်သည်။
သားသမီးများမှာဒေါက်တာသိန်းထွဋ်၊ ဒေါက်တာကျော်ကျော်ထွဋ်၊ ဗိုလ်ကြီးမျိုးမြင့်ထွဋ်၊ ဒေါက်တာအောင်မြတ်ထွဋ်နှင့် ဒေါက်တာ ခင်နွဲ့ရည်ထွဋ်တို့ဖြစ်သည်။
၁၄ နတ်မောက်လမ်းတွင် ၆-၁ဝ-၉၄ နေ့က ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့ရာ မြန်မာမှုကို လေးစားထိန်းသိမ်းခဲ့သော ထူးချွန်သည့် ပညာရေးလောကမှ အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ‎။
ခင်မောင်ရင် အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ - ခင်မောင်ရင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်) ခင်မောင်ရင် (ပန်းချီဆရာ) ခင်မောင်ရင်၊ (ဗိုလ်ချုပ်တို့ လုပ်ကြံသူ)။
ခင်ဦးမြို့ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။
ရွှေဘိုမြို့၏မြောက်ဘက် ၁၄ မိုင်အကွာ စစ်ကိုင်းမြစ်ကြီးနား ရထားလမ်းပေါ်ရှိ ဘူတာရုံမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီး နောက် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တဝိုက်တွင် ခြောက်ရွာ ကံသာရွာ၊ ညောင်ဇင်ဟူသော တိုက်နယ် ၃ တိုက်ကို တစ်ပေါင်းတည်း ပြု၍၊ ခြောက်ရွာမြို့နယ်ဟု သတ်မှတ်သည်။
ထိုမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာဒေသမှာ ခင်ဦးမြို့ ဖြစ်သည်။
ယခုအခါမှမူ ခင်ဦးမြို့နယ်ဟု တွင်သည်။
ခင်ဦးမြို့သည် မူးမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ရေဦးမြို့မှ ၁၂ မိုင် ကွာဝေး၍ ထိုမြို့နှင့် ကတ္တရာခင်းကားလမ်း ပေါက်သည်။
ရွှေဘိုမြို့သို့လည်း မူးမြောင်းပေါင်ပေါ်ရှိ လမ်းမှ မော်တော် ကားများဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။
ခင်ဦးမြို့တွင် မြို့ပိုင်ရုံး၊ ရဲဌာန၊ ကြေးနန်းနှင့် စာပို့တိုက်၊ ဈေးနှင့် စာသင်ကျောင်းများ ရှိသည်။
လူနေ အိမ်ခြေ ၅ဝဝ ကျော်ခန့် ရှိသည်။
ခင်ဦးမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နယ်မြေတွင် ဆန်စပါး အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်၍၊ မြို့ပေါ်တွင် ဆန်စက်များ ရှိသည်။