kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လွတ်လပ်မှုကိုပေးလွန်းသဖြင့် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများအတွက် အပြည့်အဝ အာမခံချက်မပေးနိုင်ဟုဆိုရမည်။
အစိုးရကျောင်းများတွင် လုံခြုံစိတ်ချရမှုကို အထူးဦးစားပေးလေ့ရှိကြသည်။
ကျောင်းပတ်ဝန်းကျင်မှအစ စာသင်ခန်းအဆုံး အနီးကပ်စောင့်ကြည့်မှုစနစ်များကို စီစဉ်ထားတတ်ကြသည်။
ကျောင်းသားဦးရေလည်းနည်းပြီး တစ်စုံတစ်ခုပြဿနာပေါ်ပေါက် လာလျှင် ရှင်းရန်မလွယ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဆရာအရည်အသွေး အစိုးရကျောင်းများတွင် ဆရာများအတွက် ပညာရည်သတ်မှတ်ချက်သည် ပုံသေဖြစ်သည်။
သတ်မှတ်ထားသည့်ဘာသာရပ် အတွက် သတ်မှတ်ထားသည့်ဘွဲ့ရ ဆရာကိုခန့်ထားပြီး သင်ကြားပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဆရာ၏ ပညာအရည်အသွေးသည် ထိုဆရာ အပေါ်တွင်သာ မူတည်သည်။
ဆက်လက်ပညာရှာနိုင်သလို မရှာဘဲရပ်တန့်ထားပြီး သိသလောက်လေးနှင့် သင်နေ၍လည်း ပြဿနာမရှိနိုင်ပေ။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် သင်ကြားမည့်ဆရာများသည် အနည်းဆုံး ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တစ်ခုခု၊ ဆရာအတတ်သင် အတွက် လက်မှတ်တစ်ခုခုရှိမှသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိကြသည်။
ပညာအရည်အချင်းအပေါ်မူတည်ပြီး လစာ၊ အခွင့်အရေးပေးမှု တို့လည်း ကွာခြားသွားနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် ဘာသာရပ်တစ်ခုခုတွင် မာစတာဖြစ်သူများကိုသာ ဦးစားပေးရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။
ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအတွက် လိုအပ်ချက်များ ပညာရေးဆိုင်ရာပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ခန့်ကစပြီး သိသာထင်ရှားလာသည်။
သို့သော် အဓိကပြောင်းလဲရ မည့် ကဏ္ဍများတွင် ပညာရှင်များ နှုတ်ဆိတ်နေကြသေးသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ထိုကဏ္ဍများမှာ - ကျောင်းတစ်နေ့တက်ချိန်နှင့် စာသင်နှစ်ကာလ - ကျောင်းဆင်းပြီး ကျူရှင်ပြေးကြရခြင်း - တက္ကသိုလ်ကောလိပ်တက်ရန် အမှတ်ဖြင့်ရွေးချယ်ခံကြရမှု - အတန်းအရွယ်အစား - ဆရာများအရည်အသွေး - ပညာရေးသင်တန်းများလိုအပ်ခြင်း - ပညာရည်အမြဲထပ်မြှင်နိုင်ရန်လိုအပ်ခြင်း - လုပ်ငန်းတွင်မြဲစေမည့် လစာနှင့်ခံစားခွင့် - အရည်အသွေးအလိုက် ချီးမြှင့်မြှောက်စားမှု - အရည်အသွေး စံမမီသည့်ဆရာများအားထုတ်ပစ်ခြင်း - ကျောင်းများတွင် အမှန်တကယ်ကွန်ပျူတာနှင့် အင်တာနက်သုံးစွဲနိုင်မှု - အထက်တန်းအဆင့်အောင်ပြီးနောက် အဆင့်မြင့်ပညာဆက်လက်သင်ကြားနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ပညာရေးဆုံးခန်းတိုင်သွားရမှု - ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများ လုပ်ငန်းများထွက်လုပ်နေရမှု - ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးတိုင်း အမှန်တကယ်ကျောင်းတက်နိုင်ရန် အခြေအနေရှိ မရှိ - အင်္ဂလိပ်စာကို အလေးပေးသင်ကြားမည်လော၊ တိုင်းရင်း ဘာသာစကားကို အလေးပေးသင်ကြားမည်လော - လုပ်ငန်းခွင်လက်တွေ့အထောက်အကူပြုပညာရေးလား၊ ကြက်တူရွေးစာရွတ် အလွတ်ကျက်နည်းဦးစားပေးမည်လား - သင်ရိုးညွှန်းတမ်းနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များသည် ခေတ်နှင့်အမီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လို မလို - ပညာရေးတွင် အစိုးရကသာ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးကြီးတစ်ခုအနေဖြင့် တာဝန်ယူထမ်းထားရခြင်းသည် သဘဝကျ မကျ စသည်တို့ဖြစ် သည်။
ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆိုသည်မှာ စီမံကိန်းချပြီး စနစ်တကျလှုပ်ရှားရမည်လုပ်ငန်းရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
လက်တွေ့ကျ သည့်ပညာစနစ်သို့ သဘာ၀ကျကျပြောင်းလဲရန်လည်းလိုသည်။
ပညာရေးဆိုင်ရာ သဘောတရား၊ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ကြားပုံ သင်ကြားနည်းစနစ်၊ အရိုးစွဲနေသည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်ခက်သော စိတ်ဓာတ်များ အားလုံးကိုပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်မှသာလျှင် အောင်မြင် မည်ဖြစ်သည်။
အနောက်တိုင်းပညာရေးစနစ်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့်နိုင်ငံများ ပညာရေးစနစ်သည် အစဉ်အလာ classical education မှ စီးပွားရေးအထောက်အကူပြု၊ အကျိုးပြုပညာသင်ကြားရေးလမ်းကြောင်းသို့ဦးတည်နေပြီဖြစ်သည်။
နည်းပညာနှင့် အတတ်ပညာ ဖြင့် အသိပညာကို မြှင့်တင်ရေးသည် လက်ရှိပညာရေးစနစ်၏ လမ်းကြောင်းသစ်ဖြစ်ကြောင်းကို သဘောပေါက်ထားရန်လိုပါ သည်။
နိုင်ငံတိုင်းတွင် ပညာရေးဆိုင်ရာပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အလေးထားလာခြင်းသည် နည်းပညာ၊ အသိပညာ ပြုပြင်ပြောင်း လဲမှုများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အတားအဆီး အရံအတားမဲ့လာသော၊ နယ်ခြားမဲ့ကမ္ဘာဖြစ်လာသဖြင့် ကမ္ဘာပြားပြီဟုပင် တင်စားလာကြရသည့်ခေတ်ဖြစ်လာသည်။
ထိုအချိန်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခံပညာရေးစနစ်သည် ခေတ်မမီတော့ဟုဆိုရ မည်ဖြစ်သည်။
ပလေတိုက "ကလေးသည် မသင်ယူချင်လျှင် သင်ကြား၍မရ" ဟုဆိုခဲ့သည်။
သင်ကြားချင်ရန်အားထုတ်ခြင်း၊ သင်ယူနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးခြင်းတို့သည် မျက်မှောက်ခေတ်စိန်ခေါ်ချက်များဖြစ်လာသည်။
မျက်မှောက်လောကတွင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုများနှင့် ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပွင့်လာခြင်းသည် ပညာရေးကို ပိုပြီးအရှိန်မြှင့်တင်ပေးရန်လိုပြီဟု အားလုံးကနားလည်လာကြသည်။
စာဖတ်တတ်ရန်မဟုတ် လက်တွေ့အသုံးချတတ်ရန်ဖြစ်သည်။
ကလေးများကျောင်းသို့လာရခြင်းရည်ရွယ်ချက်သည် လက်ပိုက်ပြီး စာရွတ်ပြရန်မဟုတ်၊ လွတ်လပ်စွာပညာရှာရာတွင် လမ်းပြမှု (Guide) ကိုလိုချင်သဖြင့် လာရောက်ကြခြင်းသာဖြစ်ရမည်။
ဆရာသည် မိမိကိုယ်တိုင်က လမ်းပြနိုင်သည့်အရည်အချင်း ရှိ မရှိသည်လည်း မျက်မှောက်ခေတ်ပညာရေးတွင် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်နေသည်။
ကွန်ပျူတာဖြင့် အင်တာနက်တွင် သိလိုသည်များကို ရှာဖွေရကောင်းမှန်းသိနေသည့်ကလေးကို ကွန်ပျူတာကို ကိုင်၍ပင် မကြည့်ဘူးသည့်ဆရာက မည်သို့ Guide လုပ်ကြမည်ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြရမည်ဖြစ်သည်။
အစဉ်အလာပညာရေးတွင် နစ်မြုတ်နေကြသည့် ဆရာများ ရင်ဆိုင်ကြရမည့်မေးခွန်းများမှာ - ဘယ်သူ့ကို သင်မှာလဲ (Who) - ဘာကို သင်မှာလဲ (What) - ဘယ်နေရာမှာ သင်မှာလဲ (Where) - ဘယ်အချိန်မှာ သင်မှာလဲ (When) - ဘာကြောင့် သင်မှာလဲ (Why) ဆိုသည့် "ဘ" ငါးလုံး သို့မဟုတ် "W" ငါးလုံးပြဿနာဖြစ်သည်။
ယနေ့မိမိတို့ သင်ကြားရမည့်ကလေးများသည် မိမိတို့ငယ်စဉ် ကျောင်းသားဘဝ ကလေးအရွယ်နယ်ပယ်များနှင့် မတူညီတော့ ကြောင်း သဘောပေါက်ထားရမည်။
ကွန်ပျူတာ အင်တာနက်ခေတ်ဆိုသည်ကို သဘောမပေါက်ထားလျှင် အိပ်ပျော်နေသူများ ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။
ဖတ်စာအုပ်ပါ ကျောင်းစာများကို အလွတ်ရွတ်ခိုင်းနေရမည့် အချိန်မဟုတ်တော့။
ဖတ်စာအုပ်ပါစာများကို "၏" "သည်" မရွေ့ ပြန်ရေးပြနေသူများကို ဂုဏ်ထူးပေးပြီး ချီးမြှောက်ရမည့်ခေတ်လည်းမဟုတ်တော့။
ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့်နိုင်ငံတော်ကို တည်ဆောက်နေပါသည်ဟု ဆိုနေချိန်တွင် ကြိမ်ကိုင်ပြီး စာရွတ်ခိုင်းမည့်အစား ကိုယ်တိုင်လည်းသိ၊ သိအောင်လည်းကူညီ၊ ခေတ်မီ သည့်ဆရာများသာဖြစ်သင့်ပါသည်။
ငါဘာကိုသင်မှာလဲဆိုသည့် မေးခွန်းသည် ဆရာတိုင်းအတွက် စိန်ခေါ်ချက်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းဆိုသည်မှာ ကျောင်းသားများကို တစ်နေ့တာပိတ်လှောင်ခွင့်ပြုထားသည့်နေရာမဟုတ်။
ကျောင်းသို့ကလေးများ လာရောက်ခြင်းသည် သံတံခါးဝင်းအတွင်း ဝင်လိုက်သည်နှင့် စိတ်မွမ်းကျပ်သွားရန်အတွက် မဖြစ်စေသင့်ပေ။
ကျောင်းဆိုသည်မှာ ငါတို့ သိလိုသမျှ၊ တတ်လိုသမျှ၊ သင်ယူလိုသမျှ စိတ်ချမ်းသာစွာဖြင့် ပျော်ရွှင်စွာဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည့် နေရာတစ်ခုအဖြစ် ကလေးများရှုမြင်နိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
အင်တာနက်ခေတ်တွင် စာသင်ခန်းမလိုပါ။
အိမ်တွင်ထိုင်ပြီး ပညာရှာနိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း သဘောပေါက်ထားကြရန်လိုသည်။
နံနက် ၉ နာရီမှ၊ ညနေ ၃နာရီခွဲ လေးနာရီခန့်အထိ စာဖတ်၊ စာရေး လွတ်လပ်ခွင့်မပေး စာသင်ခန်းအတွင်း ပိတ်လှောင်ထား ခြင်းသည် တရားမျှတမှုရှိနိုင်မည်ထင်ပါသလား။
ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လက်တွေ့ချိန်ဆိုသည်မှာ ဆရာကပေးမှ ရနိုင်သည့်ကျောင်းသား များဘဝနှင့်ပညာရေးစနစ်ကို ခေတ်မီသည်ဟုဆိုနိုင်ပါသလား။
ပညာရှာမှီးချိန်ဆိုသည်မှာ ကန့်သတ်ထား၍မရနိုင်။
သူမလိုချင် သည့်အချိန်တွင် ပေး၍မရ။
သူလိုချင်သည့်အချိန်တွင် ဆရာကမရှိ ဆိုသည့်ပြဿနာအတွက် မည်သို့အဖြေရှာမည်နည်း။
နိုင်ငံတကာတွင် အင်တာနက်ဖြင့် အချိန်မရွေး ဆရာနှင့်ဆွေးနွေးဆက်သွယ်ရနေချိန်တွင် ဝတ်ကျေတန်းကျေ သတ်မှတ်ချိန်လာ၊ ပြီးလျှင်ပြန်စနစ်ဖြင့် ပညာခေတ်ကို ထူထောင်နိုင်မည်မထင်ပေ။
ပညာသင်ကြားရခြင်းရည်ရွယ်ချက်သည် စာတတ်မြောက်ရန်ဟု မျက်စိမှိတ်ပြောနေရမည့်အချိန်မဟုတ်တော့ပေ။
အသိဉာဏ် ရှိရန်၊ ရှိလာသည့်အသိဖြင့် ကောင်း ကျိုး ဆိုး ပြစ် အမှားအမှန် ပိုင်းခြားဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်စွမ်းရှိရန်၊ လွတ်လပ်ပွင့်လင်းစွာ ထုတ်ဖော်ဝေဖန်ဆွေးနွေးနိုင်ခွင့်ရှိကြစေရန်၊ ကိုယ်ပိုင်စိတ်ကူးအတွေးများဖြင့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ကြစေရန် စသည့် အကြောင်းအချက်များစွာကိုလည်း ထည့်တွက်ကြရပေလိမ့်မည်။
"ကျောင်းနေပျော်၍ စာတော် ရမည်" ဆိုခြင်းမှာ သေးသိမ်သည့် အသွင်ဆောင်လာသည်။
သင်သူများက သိအောင်ဦးစွာလုပ်ပြီး၊ အမှန်တကယ်သိသူများဖြင့် ဦးဆောင်သည့် ခေတ်ရောက်မှ သာလျှင် ပညာခေတ်ဟူ၍ ကြွေးကြော်သင့်ပါသည်။
အကြေးခွံရှိသော ခြေလေးချောင်းပါ တွားသွားသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကုန်းနေသတ္တဝါဖြစ်ပြီး မွဲပြာရောင်ဟု အသိများသော်လည်း၊ ရေစပ် ပင်လယ်ကမ်းစပ်နေရာများတွင် အဝါဖျော့ရောင် ဖွတ်များကိုတွေ့ရသည်။
မိကျောင်းနှင့် အလွန်ဆင်တူပြီး ရေလည်းကူးနိုင်ကြသည်။
ဦးခေါင်းမှ အမြီးဖျားအထိ အလျား တစ်မီတာဝန်းကျင်အထိရှိကြသည်။
ဖွတ်|center ကိုးကား ကဏ္ဍ:သားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:တွားသွားသတ္တဝါများ။
Burmese beehive cake street food မုန့်ပျားသလက် သည် ဆန်မှုန့်ကို တဆေး သို့မဟုတ် ဆော်ဒါအမှုန့်ဖြင့် အချည်ဖေါက်ထား၍ ဆန်မုန့်နှစ်အရည်ရအောင်ပြုလုပ်ပြီး မြေအိုးကင်းဖြင့်ချက်လုပ်ယူသော မြန်မာ့ရိုးရာ သရေစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မြေအိုးကင်းအတွင်း ဆန်မုန့်နှစ်အရည်လောင်းထည့်ပြီးနောက် စားတော်ပဲပြုတ်စေ့များကို မျက်နှာပြင်ပေါ်ဖြူးပြီး မြေအိုးစလောင်းဖုံးဖြင့်အုပ်ကာ အောက်မှ မီးပူဖြင့်ကျက်စေသည်။
စားတော်ပဲပြုတ်အပြင် ကြက်သွန်မိတ်၊ နံနံပင် စသည်တို့ကို ထည့်၍လည်း ပြုလုပ်ကြသေးသည်။
ကျက်ပြီးသော စားသုံးရန်အသင့် မုန့်၏ မျက်နှာပြင်တွင် ပျားသလက်ကဲ့သို့သော အပေါက်ငယ်များပါရှိကာ မုန့်ကို ဖဲ့လိုက်လျှင်လည်း ပျားသလက်ကို ဖဲ့သကဲ့သို့ အမြှောင်းလေးများပါရှိရာ ပျားသလက်နှင့် အလွန်ဆင်ဆင်တူသောကြောင့် မုန့်ပျားသလက်ဟုခေါ်ကြသည်။
မုန့်ပျားသလက်ကို နှမ်းထောင်း၊ ဆီ၊ ဆား စသည်တို့ ဖြင့်လိမ်းကျံပြီး စားသုံးကြသည်။
ပုံစံကွဲအဖြစ် မြေအိုးကင်းအတွင်း ဆန်မုန့်နှစ်ရည်ထည့်ပြီးနောက် စားတော်ပဲပြုတ်အစား ထန်းလျှက်ရည် ထည့်၍လည်း ပြုလုပ်ကြပြီး ၎င်းကို မုန့်ပျားသလက် အနီ သို့မဟုတ် မုန့်နီ ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် မုန့်ပျားသလက်ပြုလုပ်သော မြေအိုးကင်းမှာ ရှာဖွေဝယ်ယူရန် မလွယ်ကူတော့၍ အခြားသော သံထည်၊ ကြွေထည်၊ စဉ့်ထည် အစရှိသည့် အိုးများကို အသုံးပြုပြီး အိုးကို ဆီအနည်းငယ်သုပ်ပြီးမှ မုန့်နှစ်ထည့်သော နည်းဖြင့် ပြုလုပ်လာကြသည်။
ဆီမခံဘဲ မြေအိုးကင်းဖြင့်ပြုလုပ်သော မုန့်ပျားသလက်၏ အောက်မျက်နှာပြင်သည် ကျွတ်ရွနေလေ့ရှိပြီး အိုးကို ဆီသုပ်လိမ်းပြီးမှ ပြုလုပ်သော မုန့်ပျားသလက်မှာမူ ပိုမိုနူးညံ့သည်။
thumb|မုန့်ဗိုင်းတောင့် မုန့်ဗိုင်းတောင့် သည် ဆန်မှ ပြုလုပ်သော မြန်မာ့ရိုးရာ သွားရည်စာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ရှေးယခင်က ချည်ချ ဗိုင်းငင်စသော အိမ်တွင်းအဝတ်အထည် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှိ ဝါချည်မျှင် ဗိုင်းတောင့် လေးများသဖွယ် အသွင်အပြင် ဖန်တီးပြုလုပ်လေ့ရှိသောကြောင့် မုန့်ဗိုင်းတောင့် ဟုခေါ်တွင်သည်။
မုန့်ဗိုင်းတောင့်တွင် အဖြူသည် သီးသန့် ပဲမထည့်ဘဲ ပြုလုပ်ထားသော မုန့်ဖြစ်ပြီး ဆန်နှစ်နှင့် ပဲလွန်းစေ့ပြုတ် ရောနယ်ကာ ပြုလုပ်သော အဆိမ့်မုန့်လည်း ရှိသည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများ မြီးတုံးဆန် သို့မဟုတ် ငကျွဲဆန် အုန်းသီး ပဲလွန်း ဆား ထုံး ဆီ thumb|မုန့်ဗိုင်းတောင့် စားသုံးခြင်း ဆန်ကို ရေစိမ်ပြီး ကြိတ်ကာ ရရှိလာသောမုန့်နှစ်များကို ဆားအနည်းငယ်ဖြင့် နယ်ကာ အလုံးငယ်များဖြစ်အောင် လုံးသည်။
မုန့်လုံးများကို ပြုတ်ပြီး ထပ်မံချေကာ လုံးသည်။
ပဲလွန်းကို ပြုတ်ပြီး မုန့်တစ်ဝက်ဖြင့် ရောနယ်ကာ ပေါင်း၍ အုန်းသီးဆံ၊ နှမ်းထောင်းတို့ဖြင့် တွဲဖက် စားသုံးကြသည်။
အုန်းနို့ရည်နှင့် စိမ်ထားသော မုန့်ဗိုင်းတောင့်ကို မုန့်ဗိုင်းတောင့် အုန်းနို့ဆမ်းဟူ၍လည်း ပြုလုပ်စားသုံးကြသည်။
မုန့်ဗိုင်းတောင့်ကို ရေနွေးကြမ်းနှင့်သာမက လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီ စသော အချိုရည်များနှင့်လည်း တွဲဖက်သုံးဆောင်ကြသည်။
မုန့်ဗိုင်းတောင့်စားသုံးမှု ၁ဝဝ ဂရမ်တွင် အင်အားဓာတ် ၃၂၂ ကီလိုကယ်လိုရီ၊ ပရိုတင်း ၆.၉ ဂရမ်နှင့် ထုံးဓာတ် ၄၉ မီလီဂရမ် ပါဝင်သည်။
မုန့်ဟင်းခါးဖတ်ကို လက်သုပ်သုပ်ပြီး ဟင်းချိုရည်အား သီးသန့်တည်ခင်းပြင်ဆင်ပေးသည်ကို နှစ်သက်စွာစားသုံးလေ့များသောအရပ်ဒေသများတွင် ဟင်းရည်နှင့်မုန့်ဟင်းခါးရောနှောကာ သောက်သုံးဖွယ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ပေးသည့် နည်းလမ်းကိုခေါ်သည်။
ပဲခူးတိုင်း၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့တွင် ထိုသို့ စားသုံးလေ့ရှိကြ၏။
ခြေချောင်းတိုဝန်လူငှက် ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ။
ခြေမွေးမဲ့ရစ်နက် right|150px ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ရစ်ငှက်များ။
ခြေသုံးချောင်းငုံး (Buttonquail) ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ ကဏ္ဍ:ငုံးများ။
thumb|တောငန်းရိုင်း တောငန်းရိုင်းသည် တောငန်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်ကို ငန်းမွဲ၊ ခြေမွဲငန်း စသဖြင့်လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
သိပ္ပံအမည်မှာ အန်ဆာ အန်ဆာ ဖြစ်သည်။
တောငန်းရိုင်းတွင် အစက်အပြောက်များနှင့် မီးခိုးရောင်နှင့် အဖြူရောင်အစင်း ကျားများပါသော အမွေးအတောင်များ ရှိသည်။
နှုတ်သီးမှာ လိမ္မော်ရောင်ဖြစ်ပြီး ခြေထောက်များမှာ ပန်းရောင် ဖြစ်သည်။
ပျံ့နှံ့ကျက်စားသောဒေသများသည် ကျယ်ပြန့်သည်။
အာရှတိုက်နှင့် ဥရောပတိုက်တို့ရှိ မြောက်ဘက်ကျသော အရပ်များတွင် ကျက်စားသောတောငန်းရိုင်းများသည် ဆောင်းရာသီတွင် တောင်ဘက်ရှိ နွေးထွေးသောအရပ်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျက်စားသည်။
အိမ်မွေးငန်း၏ ဘိုးဘေး ဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၁၃၆၀ ခုနှစ်ကတည်းက လူသားတို့က ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အန်ဆာ ဟူသော သိပ္ပံအမည်သည် လက်တင်ဘာသာဖြင့် ငန်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုယ်အရွယ်အစားသည် ၇၁ နှင့် ၉၁ စင်တီမီတာအကြား (၂၉ နှင့် ၃၆ လက်မ) ရှိသည်။
ပျမ်းမျှ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၃.၃ ကီလိုဂရမ် (၇.၃ ပေါင်) ဖြစ်သည်။
Jobling, James A (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. p. 48. ISBN 978-1-4081-2501-4. ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘဲငန်း (ငှက်)။
ငန်းအ သည် ငန်းငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ယူရေးရှား (အာရှနှင့် ဥရောပနှစ်ခုပေါင်း) နှင့် အာဖရိကတိုက် မြောက်ဖျားစွန်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။
သိပ္ပံအမည်မှာ ဆစ်ဂနက် အိုလော ဖြစ်သည်။
ငန်းအများကို မြောက်အမေရိကတိုက်၊ ဩစတြေးလျတိုက်နှင့် အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်းဒေသများသို့လည်း လူသားတို့က တင်သွင်းယူဆောင်ထားသည်။
ငန်းအဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ အခြားသောငန်းမျိုးစိတ်များထက်စာလျှင် အသံပြုခြင်း နည်းပါးသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ကိုယ်အရှည်မှာ ၁၂၅ မှ ၁၇၀ စင်တီမီတာ (၄၉ မှ ၆၇ လက်မ) ရှိသည်။
ကြီးမားသောငန်းကြီး တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တကိုယ်လုံးဆွတ်ဆွတ်ဖြူနေသည်။
del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi, eds. (1992). Handbook of the Birds of the World. 1, Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions. pp. 577–78. ISBN 84-87334-10-5. ငန်းအများတွင် နှုတ်သီးမှာ လိမ္မော်ရောင်ဖြစ်ပြီး နှုတ်သီးရင်းတွင် အမည်းရောင်အဖုတစ်ခု ပါရှိသည်။
ငန်းအများ ကို ဥရောပမှ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။
ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်လမ်းညွှန် ၁၉၈၉ခုနှစ်ထုတ် ကိုးကား Category:ငန်းငှက်များ။
ငှက်ခါး () သည် စိမ်းပြာရောင်ရှိသော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
ဦးခေါင်း၊ ရင်အုပ်နှင့် ကျောပြင်တို့တွင် အပြာနုရောင်ရှိ၍ အတောင်နှင့်အမြီးမှာ ပို၍ပြာသည်။
ဦးခေါင်းကြီးသည်။
ကြာရှည်စွာ ပျံသန်းလေ့မရှိ။
စူးရှစွာ အော်တတ်၍ အစာကိုမြင်လျှင် တဟုန်ထိုးဆင်းလာတတ်၍ ကြိုးတန်းနွယ်တန်းများတွင် နားနေတတ်သည်။
ပိုးကောင်များနှင့် ဖားများကို ဖမ်းယူစားသောက်တတ်သည်။
အတောင်ကို ပြင်းစွာ ရိုက်ခတ်၍ နိမ့်ချည်မြင့်ချည် ပျံသန်းတတ်သည်။
ဥမှာဖြူဆွတ်၍ ချောပြောင်သည်။
အခြားငှက်သိုက်များတွင် ဥလေ့ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်နိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မော်လဒိုက်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ငှက်ငနွား Nominate race Illustration by Keulemans, 1893 ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ခို၊ ချိုးနှင့် အလားတူငှက်များ။
ငှက်စိမ်း ပါဏဗေဒအခေါ်၌ 'ကလိုရော့ဆစ် အော်ရီဖရွံပရီဒီး' အမည် ရှိသော ငှက်စိမ်းသည် အလျား ၇ ၁/၂ လက်မခန့် ရှိသည်။
ငှက်ဖိုမေးစေ့သည် မည်းနက်၍ လည်းချောင်းတဝိုက်တွင် ရွှေဝါ ရစ် မရှိချေ။
ထိုငှက်စမ်းသည် ထူးဆန်းအံ့ဩ ကောင်းလောက် အောင် အခြားငှက်များ၏အော်မြည်သံကို အတုခိုး၍ အော်မြည် နိုင်သည်။
ယင်းသို့ အော်မြည်နေသည့်ကြား ထဲမှာပင် အလွန် သာယာစွာလည်း ကြွေးကြော်တတ်သေးသည်။
ဤငှက်စိမ်းသည် သစ်ပင်ထိပ်ဖျား၌ အနေများ၍ တစ်ခါ တစ်ရံ၌သာ မြေသို့ ဆင်းလာတတ်သည်။
ဖူးပွင့်နေသော လက်ပံပင်များ၌ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
ငှက်စိမ်း၏ အစာမှာ ပိုးကောင်၊ မွှားကောင်၊ သစ်စေ့၊ သစ်သီး ပန်းပွင့်ဆံများ ဖြစ်သည်။
ဤငှက်စိမ်းကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကွင်းပြင်များနှင့် ပေ ၄ဝဝဝ အထိ မြင့်သော တောင်ကုန်းများ၌ တွေ့ရသည်။
ပါဏဗေဒအမည် 'ကလိုရော့ဆစ် ကိုချင်ချိုင်နစ်ဆစ်ကို ချင်ချိုင်ဆစ်' ဟုခေါ်သော ငှက်စိမ်းတစ်မျိုးကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံ ၌ တွေ့ရသည်။
ထိုငှက်စိမ်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် မြေပြန့်သစ်တောများ၌၎င်း၊ တောင်ခြေများ၌၎င်း နေထိုင်သည် ဟု ထင်ရသည်။
ဤငှက်စိမ်းသည် အလျား ၇ လက်မခန့်ရှိသည်။
ငှက်ဖို ၏ လည်ချောင်းသည် မည်းနက်၍ ငှက်မ၏ လည်ချောင်းသည် စိမ်းပြာရောင်ရှိသည်။
ငှက်ဖိုတွင် မျက်စိမှ လည်တံကို ပတ်နေ သော အဝါရစ် မရှိချေ။
အလေ့အကျင့်တွင်၎င်း၊ အစာတွင်၎င်း အခြားငှက်စိမ်းများနှင့် တူသည်။
အလွန်သာယာစွာ မြည်ကြွေး တတ်သောငှက် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ငှက်တော် (Dicrurus macrocercus) သည် လင်းမြီးဆွဲငှက်နှင့်အတူ ဒိုင်ကရိုရီဒေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ငှက်တော်မျိုး အများပင် ရှိသည်။
သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်ဖြင့် ဒိုင်ကရုရပ်ပါရာဒီဆီယပ်ရန်ဂွန်နစ်ဆစ် ဟုခေါ်သော ငှက်တော်ကို ငှက်တော်မြီးတော်ရှည်ဟူ၍ သိကြသည်။
ကျီးကန်း၊ လင်းမြီးဆွဲငှက်တို့ကဲ့သို့ သပိတ်ရောင်အဆင်းရှိသည်။
ကိုယ်အလျား ၁၄ လက်မရှိ၍ ရှည်လျားသော အမြီးခွသည် ၁၃ လက်မအထိ ထိုးထွက်နေသည်။
ဤငှက်တော်သည် အသံအမျိုးမျိုးပြု၍ အော်တတ်သည်။
အခြားငှက်များ၏ အသံကိုလည်း အတုခိုး၍ အော်တတ်သည်။
ထိုငှက်၏အော်သံကို တစ်နေ့လုံး အဝေးကပင် ကြားနိုင်သည်။
၆ ကောင်ခန့် အသင်းအပင်းဖွဲ့၍ နားနေရာမှ မကြာခဏ ထပျံ၍ ပိုးမွှားများကို ထိုးသုတ်တတ်ကြသည်။
ထိုနောက် နားနေရာသို့ တစ်ဖန်ပြန်လာတတ်ကြသည်။
မတ်လမှ မေလအတွင်းတွင် ငှက်တော်ကလေးများ ပေါက်ကြသည်။
အသိုက်ကို ပင်မြင့်ပေါ်၌ လုပ်တတ်သည်။
တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၄ ဥ အထိရှိသည်။
ဥမှာ ရှည်မျောမျော ခပ်ချွန်ချွန်ဖြစ်သည်။
ဥအရောင်မှာ အဖြူအောက်ခံပေါ်တွင် အနီ၊ အညို၊ ခရမ်းရောင်အပြောက်အစက်များ ရှိသည်။
ဤငှက်တော်မျိုးကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ပဲခူးရိုးမတောင်ရှိ ကျွန်းတောများတွင် အမြင်ရများသည်။
တောင်ခြေရှိ သစ်တောများတွင် နေလေ့ရှိသည်။
ပေ ၃ဝဝဝ ထက်မြင့်သော အရပ်ဒေသတွင် မနေကြချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ငှက်တဇပ်ညို () (Lanius cristatus) ကို ဝါးရုံငှက် (သို့) ဝါးရုံကြက် ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
ငှက်ဘီးလူးမျိုးတွင် ပါဝင်သည်။
အလျား ၇ လက္မခွဲခန့်ရှိ၍ ငှက်၏ကိုယ်အောက်ပိုင်းတွင် လခြမ်းသဏ္ဌာန် အစင်းများရှိသည်။
ကွင်းပြင်များ၌ တွေ့ရ၍ ချုံပုတ်ကြားမှ အသံအုပ်အုပ် အော်လေ့ရှိသည်။
ဖျတ်လတ်စွာ ပျံသန်းတတ်သည်။
ဆိုက်ဘေးရီးယားအရှေ့ပိုင်း၊ မွန်ဂိုလီးယား၊ မန်ချူးလီးယားနှင့် တရုတ်ပြည်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
တောင်မြင့်များပေါ်၌ ကူးသန်းသွားလာတတ်သည်။
ဝါးရုံကြက်သည် ပက်စာရီဖောမီးမျိုးစဉ်တွင် လာနိုင် အီဒီးမျိုးရင်း၌ ပါဝင်၍ ယင်းကို ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် လန်နိယပ် ကရစ်စတေးတပ်ဟုခေါ်သည်။
ဝါးရုံကြက်ကို ငှက်တစ်ဇပ်ဟုလည်း ခေါ် သေးသည်။
ဝါးရုံကြက်၏ အရွယ်မှာ အလျားခုနစ်လက်မခွဲရှိသည်။
ဝါးရုံ ကြက်ငယ်ကလေးများ၏ ကိုယ်ထည်အောက်ပိုင်းတွင် လခြမ်းပုံသဏ္ဌာန် အကန့်များရှိသည်။
ချုံဖုတ်၊ ချုံတောများမှ အသံခပ်အုပ်အုပ် အော်မြည် တတ်သည့်ပြင် မျိုးရင်းတူသည့် အခြားငှက်များကဲ့သို့လည်း စူးရှစွာအော် လေ့ရှိသည်။
အလေ့အထနှင့် အစားအစာမှာ မျိုးရင်းတူငှက်များနှင့် အတူ တူပင်ဖြစ်သည်။
ဝါးရုံကြက်သည် အတင့်ရဲသောငှက်ဖြစ်၍ ခက်ထန်သော ငှက်လည်းဖြစ်၏။
နို့တိုက်သတ္တဝါငယ်များ၊ ငှက်ငယ်၊ ပျားကောင်၊ နှံ ကောင်၊ ပုစဉ်းကောင်၊ ပိုးတောင်မာ၊ လိပ်ပြာနှင့် ချုံတောများတွင် တွယ် ကပ်ခိုအောင်းတတ်သည့် ပိုးကောင်များကို စားသောက်လေ့ရှိသည်။
ဖားငယ် များကို အရှင်လတ်လတ် ဖမ်းယူပြီးလျှင် နားရာသစ်ပင် သို့မဟုတ် ချုံဖုတ် များသို့ ယူဆောင်သွားသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ယင်းတို့ကို ဥယျာဉ်များ၊ သစ်ပင်ကင်းရှင်းသည့် မြေပြန့်များ၊ ချုံဖုတ်များတွင် မကြာခဏ တွေ့ရ သည့်ပြင် ကြေးနန်းကြိုးနှင့် ဝရံတာလက်ရန်းများပေါ်တွင်လည်း နားနေ တတ်သည်ကိုတွေ့ရသည်။
ရန်ကုန်မြို့နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ဝါးရုံကြက် အော်မြည်သံကို တစ်နေ့လုံး ကြားရတတ်သည်။
ဝါးရုံကြက်သည် ဆိုက်ဗီးရီးယား အရှေ့ပိုင်း၊ မွန်ဂိုးလီးယား၊ မန်ချူးရီးယားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အချို့အရပ်ဒေသများတွင် သားပေါက်သည်။
ဆောင်းရာသီတွင် တောင်ပိုင်းဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျက်စားတတ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ဝါးရုံကြက်ကို တွေ့ရခဲသော် လည်း ဆောင်းဦးပေါက်အချိန်တွင် စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအထိ တွေ့ရ၍ တစ်ဖန် မတ်လမှ မေလထိ တွေ့ရတတ်သည်။
ဆောင်းရာသီတွင် ဝါးရုံကြက်အချို့ကို လွင်ပြင်များတွင် တွေ့ရသည်။
ဇွန်လတွင် ယူနန်နယ် အနောက်ပိုင်း၌ ပေ ၆ဝဝဝ မှ ၈ဝဝဝ အထိမြင့်သည့်ဒေသတွင် တွေ့ရ သည်။
စက်တင်ဘာလလောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ လာရောက်ကျက်စား သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်များတွင် အနှံ့ အပြားတွေ့ရတတ်သည်။
ရခိုင်တိုင်းတွင်လည်း စက်တင်ဘာလမှ မေလအထိ အတွေ့ရများသည်။
ရှမ်းပြည်တွင်မူ ဧပြီလအထိ ဝါးရုံကြက်များကို တွေ့ရ တတ်ပေသည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
စာဝတီးငှက် (ခေါ်) ငှက်ပုတီး သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက်၊ တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
စာဝတီပြောက်ငှက် (Lonchura punctulata) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ငှက် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည့် ဌာနေငှက်ဖြစ်သည်။
အင်းဆက်ငယ်များ၊ ဘယ်ရီသီးများနှင့် မြက်သီးများကို အဓိကစားသုံးကြသည်။
အပူပိုင်းဒေသ မြက်ခင်းပြင်များ၊ လွင်ပြင်များတွင် တွေ့ရသည်။
အသိုက်ကို မြက်ခြောက်များ၊ ဝါးရွက်ခြောက်များဖြင့် ဆောက်လေ့ရှိသည်။
ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် ငှက်မင်းသား၊ ငှက်မင်းသမီးဟူသော ငှက်မျိုးများကို တွေ့ရသည်။
ထိုငှက်တို့ကို တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ခွဲခြားမှတ်သားရန် ခဲယဉ်း၏။
ငှက်မင်းသား၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ Pericrocotus speciosus ဖြစ်သည်။
ထိုငှက်၌ လှပတင့်တယ်သော အမွှေးအတောင်များရှိသည်။
တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အနီရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင် ပေါ်လွင်လျက်ရှိသည်။
ကိုယ်အရွယ် ၉ လက်မခန့်ရှိသည်။
ထိုငှက်မျိုးသည် မြေပေါ်သို့ ဆင်းခဲ၍ သစ်ပင်ထိပ်များတွင်သာ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
အအုပ်အသင်းနှင့် အစာရှာဖွေလေ့ ရှိသည်။
ခေါင်းဆောင်ငှက်တစ်ကောင်၏ နောက်သို့ စုပြုံကာလိုက်၍ သစ်ရွက်ကြားတွင် ပိုးမွှားများကို ရှာဖွေစားတတ်သည်။
ချိုအေးသာယာစွာလည်း မြည်ကြွေးတတ်သည်။
အသိုက်ကို သစ်ကိုင်းပေါ်တွင် သစ်ကိုင်းနှင့် ရွေးမရအောင် ပြုလုပ်ထားတတ်သည်။
တစ်မြုံလျှင် ၂ ဥ သို့မဟုတ် ၃ ဥရှိသည်။
ဥမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ အစိမ်းနုရောင်ပေါ်တွင် အညိုအစက် အပြောက်များ ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေ ၆၅ဝဝ အမြင့်အထိ နေကြ၍ အချို့နေရာတွင် ရာသီအလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေတတ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၉၀/၂၀၂၀ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
thumb|Black butcherbird with the remains of a wing in Cairns, Australia. ငှက်ဘီလူး (Cracticus) သည် ငှက်တဇပ်နှင့်အတူ 'လန်နီးဒေး'မျိုးရင်းတွင် ပါသည်။
သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'လန်နိယပ် ကိုလျူရီ အိုအီဒီးကို လျူရီအိုအီဒီး' ဖြစ်သည်။
အလျား ၉ လက်မ ရှိသည်။
ပျံသန်းသည့်အခါ တို၍ဝိုင်းနေသော အတောင်ပေါ်ရှိ အဖြူကွက်နှင့် အဖျားတွင် ဖြူလျက်ရှိသော အမြီးရှည်ကို အဝေးကပင် ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်သည်။
အသံမာသည်။
ငှက်ဘီလူးဟူသော အမည်နှင့်လိုက်အောင် ငှက်ငယ်များ၊ လိပ်ပြာ၊ ချေထိုးပိုး စသည်တို့ကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ကာ အစာအဖြစ် သိုလှောင်ထားတတ်သည်။
ကွင်းပြင်၊ ချုံဖုတ်၊ တောစပ်၊ စိုက်ခင်းများအနီးအနားတို့တွင် ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ အချိန်မှာ ငှက်ဘီလူးများ သားပေါက်ချိန် ဖြစ်သည်။
အသိုက်ကို သစ်ပင်ထက်တွင် သစ်ရွက်၊ မြက်၊ ရေညှိ၊ အမွေးအတောင်များဖြင့် ပြုလုပ်တတ်သည်။
အသိုက်သည် တချို့ကြီး၊ တချို့ငယ်သည်။
တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၆ ဥအထိ ရှိသည်။
ဥ၌ အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
ငှက်ဘီလူးကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ အာသံ၊ အာနမ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။
ထိုငှက်များသည် ဆောင်းရာသီမှသာ တွေ့ရသော ဒေသပြောင်းရွှေ့နေတတ်သည့် ငှက်များဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ။
ရိုမန် အာခဒဲဗစ်ချ် အေဘရာမိုဗစ်ချ်ကို ၁၉၆၆ အောက်တိုဘာ ၂၄ တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ရုရုားလူမျိုး သန်းကြွယ်သူဌေး စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံသူ၊ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အေဗရာမိုဗစ်သည် ပုဂ္ဂိုလိက ရင်းနှီးမြှပ်နှံရေး ကုမ္ပဏီ Millhouse LLC Company ၏ အဓိကပိုင်ရှင်ဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံပြင်ပတွင် အင်္ဂလန် အဆင့်မြင့်တန်းအသင်း ချဲလ်ဆီးဘောလုံးအသင်း၏ပိုင်ရှင်အဖြစ် ထင်ရှားလူသိများသူ ဖြစ်သည်။
ဖို့ဘ်မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀၁၆ သန်းထောင်ကြွယ်သူဌေးစာရင်းအရ အေဗရာမိုဗစ်၏ အသားတင် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၇၆၀၀ရှိပြီး၊ ရုရှားနိုင်ငံတွင် ၁၃ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးနှင့် ကမ္ဘာပေါ်၌ ၁၅၁ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးသူ ဖြစ်သည်။
ရုရှား စီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်ဖြစ်သော Expert Magazine မှ ၂၀၀၃ တွင် အေဘရာမိုဗစ်ချ် ကို Person of the Year အဖြစ်ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ထို ဘွဲ့ကို Mikhail Khodorkovsky နှင့်အတူ ယှဉ်တွဲသတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အေဘရာမိုဗစ်ချ် သည် လက်ရှိ ရုရှားတွင် နံပါတ် ၄ အဆင့်ရှိ အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁ဝ Forbes စာရင်းအရ ခန့် မှန်း ဒေါ်လာ ၁၁.၂ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့ နံပါတ် ၅ဝ အဆင့်ရှိ အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ရိုမန် အေဘရာမိုဗစ်ချ် သည် သူ၏ ဒေါ်လာဘီလျံပေါင်းမြောက်မြားစွာတန်ဖိုးရှိသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို သူစစ်မှုထမ်းစဉ် ကာလအတွင်း သူသည် ခိုးယူထားသော ဓာတ်ဆီများကို သူဌာနရှိ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများအားရောင်းချခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းတာဝန်ကို အချိန်တိုတောင်းလှစွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးသည့်နောက်တွင် သူ သည် ပထမ ဇနီးဖြစ်သူ အိုလ်ဂါ ကို လက်ထပ်ခဲ့ သည်။
အေဘရာမိုဗစ်ချ် ၏ ပထမဆုံးအလုပ်မှာ လမ်းဘေးဈေးသည်အလုပ်ဖြစ်ပြီး နောက်တွင် နိုင်ငံတွင်းရှိ စက်ရုံတစ်ရုံတွင် စက်ပြင်အလုပ်သမား အဖြစ်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈ရ ဒီဇင်ဘာလောက်တွင် အိုလ်ဂါ ၏ မိဘများကလက်ဖွဲ့အဖြစ်ပေးသော ၂၀၀ဝ ရူဘယ် ( ပေါင် ၁၀၀ဝ ) ကို အေဘရာမိုဗစ်ချ် က မော်စကိုရှိ ရေမွှေး၊ ချွေးနံပျောက်ဆေး၊ အမျိုးသမီးဝတ် အသားကပ်ဘောင်းဘီများနှင့် သွားတိုက်ဆေးများစသည့် ကုန်ပစ္စည်းများ မှောင်ခိုရောင်းချသည့်ဈေးကွက်တွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံပြီး လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အေဘရာမိုဗစ်ချ် သည် သူ၏ မှောင်ခိုရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများတွင် နှစ်ဆ၊ သုံးဆခန့်ပိုမိုတိုးပွားအောင်ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်း များတွင်ထားရှိသော သူ၏ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်အပေါ် ယုံကြည်မှုမှာလည်း တိုးပွားလာခဲ့သည်။
မကြာမီတွင် သူသည် ပလပ်စတစ်ကော်ရုပ်များ ( ပလပ်စတစ်ဘဲရုပ်များနှင့် သင်္ဘောသားအရုပ်များအပါအဝင် ) ပြုလုပ် ရောင်းချနိုင်သည် အထိ တိုးတက်လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့် ဖက်စပ်လုပ်ငန်းကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
သူသည် မော်စကိုရှိ Gubkin Institute of Oil and Gas ( Gubkin ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသိပ္ပံ ) ကိုတက်ရောက်ခဲ့သည်။
( ထိုသို့တက်ရောက်သင်ကြားနေစဉ် ကားတာယာများ ပြန်လည်ရောင်းချသည့် အလုပ်ကိုအရန်ထား လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
) ဆွစ် ကုန်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီတခုဖြစ်သော Runicom နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းအသုံးအဆောင်များကို အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ တွင် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖွင့်ပေးသည့်အချိန်တွင် သူနှင့် သူဇနီးတို့သည် ကစားစရာ အရုပ်များပြုလုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
“ အဲဒီလုပ်ငန်းမှာ ချက်ချင်းဆိုသလို ငါတို့ အောင်မြင်ကြီးပွားသွားတာပဲ “ ဟု သူဇနီး အိုလ်ဂါ ကပြောခဲ့သည်။
အေဘရာမိုဗစ်ချ် ၏ စီးပွားရေးအမြင်ထက်သန်မှုကြောင့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ပိုမိုတိုးပွားလာခဲ့ပြီး ရေနံလုပ်ငန်းများ မှတဆင့် ဝက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းနှင့် အခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများကိုပါ တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်လာခဲ့သည်။
၁၉၉ဝ နှစ်များအစပိုင်းတွင် အနည်းဆုံး ကုမ္ပဏီ ၂ဝ ခန့်ကိုစုစည်းပြီး တာယာပြန်လည်အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းနှင့် သက်တော်စောင့်စုစည်းထား ရှိသည့် လုပ်ငန်းကို တည်ထောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ မှ ၁၉၉၅ အထိ တဆင့်ပြန်လည်ရောင်းချခြင်း၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ခြင်းစသည့်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သည့် ကုမ္ပဏီ ၅ ခုကိုတည်ထောင်ခဲ့သည့်အပြင် ပွဲစားဆန်ဆန်အလုပ်များကိုလုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရေနံနှင့် ရေနံထွက်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ် ရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၉၂ တွင် နိုင်ငံတော်ပိုင် ပစ္စည်းများခိုးယူမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ထောင်ကျခဲ့သည်။