kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂၀၁၆ ခုနှစ်၏ ဇန်နဝါရီလမှာ​တော့ Gagaသည် albumအချပ်​ရေအားလုံး​ပေါင်း ၂၇သန်း​ရောင်းခဲ့ရပြီး​တော့ single​​အားလုံးပေါင်း ၁၄၆သန်း​ရောင်းခဲ့ရသည်။
အဲ့တာ​ကြောင့် Gagaသည် ကမ္ဘာ့​ရောင်းအားအ​ကောင်း​ဆုံး အဆို​တော်​များထဲက တစ်​ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူမရခဲ့သော ဆု​များထဲမှာGuinness world records အ​မြောက်အများ ၊ Songwriters Hall of Fame ကချီးမြှင့်တဲ့ဆု၊ Grammy၉ဆု နှင့် Council of Fashion Designers of America တို့ပါဝင်သည်။
သူမသည် Billboard ၏ Artist of the Year နှင့် Women of the Year ရရှိသောသူ​များကို ဖွင့်​ဖောက်​ကြေညာ​ ​ပေးခဲ့ရပါ​သေးသည်။
သူမသည် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ စွမ်းအားနှင့် ဝင်​​ငွေအဆင့်သတ်မှတ်ချက်​များ ထဲမှာ​တောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ခုနှစ်မှာ​တော့ VH1 TV networkက သတ်မှတ်သော အကြီးကျယ် အ​အောင်မြင်ဆုံး ဂီတ​​လောကက အမျိုးသမီး​များ ထဲမှာ Gagaသည် နံပါတ်၄ ချိတ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ခုနှစ်တုန်းက​တော့ Time မဂ္ဂဇင်း၏ စာဖတ်သူ​များကို လွန်ခဲ့သောဆယ်နှစ်က လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ကို မဲ​​ပေးခိုင်းလိုက်သည့်အခါမှာ Gagaသည် ဒုတိယရခဲ့သည်။
Gagaသည် သူမ၏ လှူဒါန်းစွန့်ကြဲမှု​များ၊ လူမှု​ရေးလှုပ်ရှားမှု​များ၊ LGBT အခွင့်အ​ရေးလှုပ်ရှားမှု​​များ နှင့် Born This Way ​ဖော​င်ဒေးရှင်း အတွက် လူသိများသည်။
၎င်း​ဖောင်​ဒေးရှင်းသည် အခမဲ့​အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး လူငယ်​လေး​များကို အား​ပေးခြင်းနှင့်၊ အနိုင်ကျင့်ခံရမှု​​များကို တားဆီးတာတို့ကို အဓိကထား လုပ်​ဆောင်​နေသည်။
အနုပညာလောက သူမသည် ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်က ကျောင်းကို ရောက်သည်။
အနုပညာ လောကတည်းကို ဝင်သည်။
သို့သော် သူမ၏အောင်မြင်မှုအတိုင်းအတာ သည် အင်မတန်နည်းသည်။
၂ဝဝ၆ ခုနှစ်က သူမကို ကန်ထရိုက်စာချုပ် တစ်ခုချုပ်ခဲ့သော်လည်း သုံးလနှင့် ပျက်ပြယ်သွားသည်။
ယင်းကြောင့် သူမ ဆေးစွဲခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အဲဒီနောက် Streamline Records ဟူသော ဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ကန်ထရိုက်လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။
ထိုနေရာ၌ ဂါဂါသည် နာမည်ရပြီးသားဖြစ်သော အဆိုတော်များအတွက် သီချင်းရေးပေးခဲ့ရ သည်။
သူမရေးပေးသည့်သူများထဲမှာ ဘရစ်နီစပီးယား Britney Spears,New Kids on the Block, Fergie နှင့် Pussycat Doll တို့လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဒီအလုပ်ကိုလုပ်နေတဲ့ အချိန်၌ပင် Akon က သူမ၏ဆိုပေါက်ကို သဘောကျသည်။
ဒီအတွက် Akon သည် သူ၏ဖျော်ဖြေမှုအစီအစဉ် Kon Live Distribution မှာ ပါဝင်ဖို့ ကန်ထရိုက်စာချုပ် ချုပ်ခဲ့ပြန်သည်။
၂ဝဝ၇ ခုနှစ်အရောက်မှာ သူမသည် ယခင်ကုမ္ပဏီက Redone ဟူသောအဖွဲ့နှင့် မိတ်ဆက်ပေးသည်။
ထိုနေရာ၌ သီချင်းအချို့ရေးသည်။
ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်မှာပါဝင်ခဲ့ သည်။
၂ဝဝ၈ က စအောင်မြင် အမှန်မှာ ၂ဝဝ၈ ရောက်သောအခါကစပြီး သူမ၏ အမည်ကျော် ကြားမှုစသည်ဟု ဆိုရမည်။
၂ဝဝ၈ မှာ သူမသည် လော့စ်အန်ဂျလိစ် ကို ပြောင်းသွားခဲ့သည်။
၎င်းမှာ သူမ၏ဓာတ်ပြားအယ်လဘမ် The Fame ကို ကြိုးစားထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
The Fame သည် ယူကေ၊ ကနေဒါ၊ ဩစထရီးယား၊ ဂျာမနီနှင့် ဆွစ်ဇာလန်တို့မှာ နံပါတ်တစ် စွဲခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုလိုနိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံမှာမူ ပဉ္စမ ရသည်။
စုစုပေါင်း အချပ်ရေ ၁၄ သန်းရောင်းရသည်။
နောက်တစ် ချပ်။
၎င်းမှာမူ တစ်ပုဒ်တည်းပေါ့။
Single ပါ။
ခြောက်နိုင်ငံမှာ နံပါတ်တစ်ရသည်။
နောက် ဂရမ်မီဆုအတွက် စာရင်းတို့ခြင်းခံရသည်။
နောက်တော့ နောက်တော့ သီချင်းများ၊ ဖက်ရှင်များ၊ ပါဖောမင်း (Performance) များနှင့် သီချင်းဗီဒီယို (Music Video များမှာ အလျှိုအလျှိုထွက်လာလေသည်။
ထွက်လာတိုင်း ကောင်းနေသည်။
လူများ သူ့ကိုသဘောကျလာကြသည်။
ထူးထူးခြားခြားဂရမ်မီဆု Grammy Awards ငါးခုကို ရသည်။
ဒီအတွက် သူမသည် ကမ္ဘာ့စံချိန် စံညွှန်း Guinness World Records မှာ နှစ်ကြိမ်ပါဝင်သွားသည်။
သူမ၏ အယ်လ်ဘမ် ၁၃ သန်းရောင်းရပြီး Single မှာမူ ၅၁ သန်း ရောင်းရသည်။
ကမ္ဘာမှာ အရောင်းရဆုံးစာရင်းထဲ ဝင်သွားသည်။
သူမသည် ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်၏ ဆယ်စုထဲမှာ ၇၃ ယောက်မြောက်အဆို တော်ဖြစ်သည်။
Time ၏ ကမ္ဘာ့အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံး လူသားတစ်ရာထဲမှာ ပါဝင်လာပြီး Forbes မဂ္ဂဇင်းထဲမှာ စာရင်းဝင်လာသည်။
ချစ်ခင်အားကျသူများ သူမသည် ရော့ခ်သီချင်းဆိုသူများကို ချစ်ခင်လေးစားသဘောကျ သည်။
ဒေးဗစ်ဘောင်ဝီ၊ ဖရက်ဒီမာကျူရီတို့ကို အားကျသည်။
မက်ဒေါနားနှင့် မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်တို့ကို အတုယူသည်။
သူမ၏ ဟန်ပန်များမှာ မက်ဒေါနားနှင့် အတော်လေးတူသည်။
”ကျွန်မသည် မက်ဒေါနား၏ Fan အစစ်”လို့ သူမက ပြောသည်။
အဆိုကျော် Queen ၏ သီချင်းဖြစ်သော Radio Gaga ကနေသူမသည် Lady Gaga ဖြစ်လာတာပါ။
သူချစ်ခင်တဲ့ အခြားသူများမှာမူ Whitney Houston.Brithey Spears, Grace Jones နှင့် Debbie Harry တို့ပါပဲ။
စေတနာရှင် သူမ၏ အောင်မြင်မှုများကြားမှာ ထူးခြားတဲ့အချက်တစ်ခုမှာမူ သူမသည် ပရဟိတအလှူရှင်တစ်ဦး Philanthropist ဖြစ်ပြီး လူငယ် များကို အားပေးစကားပြောတတ်သူတစ်ယောက်ဖြစ်သည်လို့ ဆိုသည်။
၂ဝ၁၁ ခုနှစ်မှာမူ လေဒီဂါဂါသည် လူငယ်များအကြိုက်အများဆုံးလူတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။
သူမသည် အော်ပရာဝင်းဖရီးဆီ က စကားများ ငှားသုံးသည်ဟုဆိုလျှင်မမှားပေ။
အပြောအဟော ကောင်းတဲ့အော်ပရာသည် ၂ဝ၁ဝ ပြည့် မှာ အနားယူသွားသည်။
သူမကို တီဗီဖန်သားပေါ်မှာ အပတ်စဉ်လူသန်းချီကြည့်ကြသည်။
သူမသည် ဟောပြောတာတစ်ခုတည်းနှင့် သန်း ကြွယ်သူဌေးကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။
အော်ပရာ၏စကားများမှာ Heart ထိတဲ့စကားများဖြစ်သည်။
သို့သော် ပြောရုံသက်သက်နှင့်တော့ ဘယ်ရမည်နည်း။
လုပ်လည်း လုပ်ပြရသည်။
ဒီတော့ လေဒီဂါဂါသည် သူပြောတဲ့အတိုင်းလုပ်ပြတာကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်သည်။
မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့က ဂျပန်ပြည်မှာ ငလျင်လှုပ် ကာ ဆူနာမီဝင်တာကိုကြားတော့ နာရီပိုင်းအတွင်း မှာ လေဒီဂါဂါသည် လက်ပတ်ကြိုး (Bracelet) အလှူရန်ပုံငွေအတွက် ရောင်းပွဲကိုကျင်းပ သည်။
ဒီအတွက် ရောင်းရငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၁၅ သန်းကို ဂျပန် ကို လှူခဲ့သည်။
ဇွန်လမှာ ဂျပန်၏ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့အတွက် စတိတ် ရှိုးပွဲကို သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
၂ဝ၁ဝ ပြည့်နှစ်က ဟေတီ ငလျင်အတွက် နယူးယောက်က Radiocity Music Hall က ပွဲ တစ်ခုလုပ်ခဲ့သည်။
နောက်သူမနှင့်ပတ်သက်တဲ့ပစ္စည်း (ဓာတ်ပုံ၊ တီရှပ် စသည်) တစ်နေ့တာရောင်းရငွေကိုပါပေါင်းပြီး အလှူပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရန်ပုံငွေဒေါ်လာငါးသိန်းကို လှူဒါန်းနိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
သူမ HIV, AIDS အတွက်လည်း အကူအညီများစွာ ပေးခဲ့သည်။
ကိုယ်ပိုင်လားအငှားလား လေဒီဂါဂါကို အများက ပြောနေကြသည်။
မက်ဒေါနား၏ ဟန်ပန်များအားလုံး ဆိုပေါက်များအားလုံး ယူထားသည်။
မက်ဒေါနား ကတောင် သာသေးသည်တဲ့။
သို့သော် သူမ၏ ဓာတ်ပြားများမှာမူ အရောင်းစွံနေဆဲဖြစ်သည်။
သူမက နံပါတ်တစ်လေ။
ဘာကြောင့် ဒီ လောက်တောင်အောင်မြင်ရတာလဲလို့ Newsweek မဂ္ဂဇင်းက ဝေဖန် ထားခြင်းမှာမူ သူမသည် သူ့ကိုယ်သူလက်ခံပြီး သူများကိုဆွဲတင် တဲ့ကလေးမဖြစ်လို့ပဲတဲ့။
အသက် ၂၅ နှစ်သာရှိသေးသည့် သူမကို လူငယ်များက နတ်သမီးလေးလို တင်စားမြင်ထားကြသတဲ့။
‘ရုပ်ဆိုး လား၊ ဘာမှစိတ်ပျက်စရာမရှိဘူး။
ကျွန်မငယ်ငယ်က ကျောင်းမှာ အရမ်းရုပ်ဆိုးသည်လို့ ပြောခံထိသည်။
ကြည့်စမ်းပါ။
ကျွန်မနှာခေါင်း က အကြီးကြီး၊ သွားကလည်း ခေါသေး။
နောက် ပါးရိုးက ငေါထွက် နေသည်။
အဲဒါဘာဖြစ်လဲ။
အမေပေးသည့်အတိုင်းပေါ့။
ကျွန်မသည် ကျွန်မပဲ။
နောက်ကျွန်မနှင့်တူသော လူအစစ်အမှန်ဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ရှိမှာ မဟုတ်ဘူးလေ။
လူငယ်များလည်း ဒီလိုပဲ။
ကိုယ်ရထားခြင်းကို လက်ခံလိုက်ပါ’ ”ရထားခြင်းကို လက်ခံသည်ဆိုပြီးမှ ပလတ်စတစ် ဆာဂျရီ (Plastic Surgery) မလုပ်ပေ။
ကျွန်မသည် ကျွန်မပဲပေါ့” ဤအရာများကို သူမ စတိတ်ချ် စင်များပေါ်ကပြောတော့ လူငယ်များ အားပေးလိုက်တာ အရမ်းကို အရမ်းကိုပါပဲ။
‘အားလုံးကိုမှာချင်တာ မိမိကိုယ်မိမိ လုံခြုံမှုမရှိဘူးဆိုတာမျိုး ဘယ်တော့မှ မခံစားပါနှင့်’ ‘မင်းကို လက်မခံတဲ့လူများရှိသည်ဆိုတာကို စာရင်းကနေ ပယ်လိုက် ပါ။
သူတို့ လက်မခံတာ သူတို့ မင်းကိုနားမလည်လို့ပါ”(ဒေါက်တာခင်မောင်ညို) စတူဒီယို တေးစုစည်းမှုများ YearAlbum detailsPeak chart positions Sales Certifications(sales thresholds) US AUS CAN Syndicat National de l'Édition Phonographique Media Control Charts Irish Albums Chart NL NZ SWE UK 2008 The Fame Released: August 19, 2008 Label: Interscope Formats: CD, 2LP, digital download 2 3 1 2 1 1 12 2 15 1 WW: 8,000,000 US: 2,517,000 Recording Industry Association of America: 2× Platinum AUS: 3× Platinum CAN: 2× Platinum International Federation of the Phonographic Industry: Platinum British Phonographic Industry: 4× Platinum |- |2009 |align=left|The Fame Monster Released: November 23, 2009 Label: Interscope Records Formats: CD, LP, digital download | 5 | 3 | 2 6 | 12 | 7 |align=left| US: 637,000 |align=left| US: Gold AUS: Platinum |- |2011 |Born This Way| | | | | | | | | | | | |- |2013 |Artpop| | | | | | | | | | | | |- |2016 |Joanne| | | | | | | | | | | | |- |2020 |Chromatica| | | | | | | | | | | | |- |2024 |Harlequin'' ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဂင်းနီး သမ္မတနိုင်ငံသည် အာဖရိက တိုက် အနောက်ဘက်ပိုင်း အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသော သမ္မတနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ဂင်းနီ သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်တွင် ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ၊ ဆီနီဂေါနိုင်ငံနှင့် မာလီနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံ၊ လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင်အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ တည်ရှိသည်။
ဂင်းနီသမ္မတနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၉၄၉၂၅ ရှိ၍ ၁၉၇၆ ခုနှစ် ခန့်မှန်းချက်အရ လူဦးရေ ၄၅၃ဝဝဝဝ ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ ကွန်နကရီမြို့ ဖြစ်သည်။
ဂင်းနီသမ္မတနိုင်ငံ၏ မြေမျက်နှာပြင် အနေအထား ကွဲပြားခြားနားမှု ရှိသကဲ့သို့ ရာသီဥတုတွင်လည်း ဒေသ အပိုင်းအခြားအလိုက် ကွာခြားမှုရှိသည်။
တောင်ကုန်းဒေသများ ရှိသကဲ့သို့ မြေနိမ့်လွင်ပြင် ဒေသများလည်း ရှိသည်။
တောင်ကုန်းဒေသများတွင် သမပိုင်းရာ ရာသီဥတုရှိ၍ မြေနိမ့်လွင်ပြင်ပိုင်းဖြစ်သော ကမ်းခြေပိုင်းတွင် ပူအိုက်စွတ်စိုပြီး မိုးများသည်။
ထိုအရပ်ဒေသတွင် နှစ်စဉ် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် ၁၅၉ လက်မခန့်ရွာ သွန်းတတ်သည်။
တိုင်းရင်းသားများမှာ ကပ္ပလီလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
ဖူလာ၊ ဆူးဆူးနှင့် မာလင်ကေ လူမျိုးတို့သည် လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်း ဘာသာစကား အမျိုးမျိုး ပြောဆိုကြသော်လည်း ပြင်သစ်ဘာသာမှာ ရုံးသုံးဘာသာ ဖြစ်သည်။
ဂင်းနီသမ္မတနိုင်ငံသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်သည်။
ဗောက်ဆိုက် တူးဖော်ခြင်း လုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သည်။
သံနှင့် စိန်လည်း အများအပြား ထွက်ရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ဂင်းနီသမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် အစောင့်ရှောက်ခံ နယ်မြေဘဝသို့ ရောက်ခဲ့ရာမှ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ဂင်းနီတစ်နိုင်ငံလုံး ပြင်သစ် ကိုလိုနီအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ်တို့က ဂင်နီတစ်နိုင်ငံလုံးကို အပြီးအပိုင် သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ဂင်းနီလူမျိုးစုများက လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်သော ဂင်းနီ သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာနိုင်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဆေကူးတိုရေသည် ဂင်းနီနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး သမ္မတ ဖြစ်လာ သည်။
ငါးနှစ် သက်တမ်းရှိသော ပြည်သူ့လွှတ်တော် တစ်ရပ်ရှိပြီး သမ္မတကို လူထုဆန္ဒဖြင့် ခုနစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက် တင်မြေ|ာက်ရသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆေကူးတိုရေသည် ဒုတိယအကြိမ် သမ္မတအဖြစ် ပြန်လည် အရွေးခံရသည်။
ဂင်းနီနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံ အဖွဲ့များနှင့် အာဖရိက ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပေါ်တူဂီပိုင် ဂင်းနီနိုင်ငံရှိ တပ်ဖွဲ့များက ဂင်းနီ သမ္မတနိုင်ငံ အတွင်းသို့ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက ပေါ်တဂီနိုင်ငံကို ယင်း ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ရှုတ်ချခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၇၈) ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ကိုလိုနီနယ်မြေဖြစ်ခဲ့ဖူးသော ဂင်းနီး နိုင်ငံသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိသည်။
ပြင်သစ် အစိုးရက အဆက်အသွယ် ဖြတ်၍ အထောက်အပံ့များ ရပ်စဲ ခဲ့သည့်အတွက် သမ္မတတူရေသည် လက်ဝဲနိုင်ငံများထံမှ အကူအညီရယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်တွင် တပါတီ အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂင်းနီဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ ပေါ်လစ်ဗျူရိုအဖွဲ့သည် အဖွဲ့ဝင် ငါးဦးပါ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ကောင်စီနှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် များ၊ ဝန်ကြီးများ၊ ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်များ ပါဝင်သည့် လူဦးရေ ၆ဝဝ ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေလွှတ်တော်ချုပ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။
ပထမအဖွဲ့သည် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သဘောထားပေးရန် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအဖွဲ့သည် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ နောက်ဆုံး မဲစာရင်းများကို စာရင်းပြုစု ကြေညာရန် ဖြစ်သည်။
မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပ သည်။
လက်ရှိ သမ္မတဆေကူတူရေသည် နောက်ခုနစ်နှစ် သက်တမ်းအတွက် ရာခိုင်နှုန်းပြည့်ထောက်ခံမဲဖြင့် ပြန်လည် အရွေးခံရသည်။
ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနဝန်ကြီး မစ္စတာအီဘရာဟင်ကဘာ့ စန်ကီတာနှင့် မစ္စတာဘာရီတို့အား ပြည်ပမှ ကတ္တရာစေး တန်ချိန် ငါးထောင်ကျော်ကို မလိုအပ်ပဲ တင်သွင်းမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဝန်ကြီး ရာထူးမှ လည်းကောင်း၊ ဂင်းနီဒီမိုကရက်တစ် ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ်မှလည်းကောင်း ထုတ်ယယ်ကြောင်း ကြေညာသည်။
မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သေဒဏ်စီရင်ချက်ချမှတ်ထားသော ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနဝန်ကြီးဟောင်း မစ္စတာ ကီတာအား အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၁၅ နှစ်သို့ အပြစ်ဒဏ်များ ပြင်ဆင်ချမှတ်သည်။
ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အသေးစား လုပ်ငန်းနှင့် လက်မှုပစ္စည်းဌာနဝန်ကြီး မစ္စတာဖီလီစစ်ဆိုကိုအား တော်လှန်ရေး အတွေးအခေါ် ကင်းမဲ့သည်ဟူသော စွဲချက်ဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ လည်းကောင်း၊ ပါတီဗဟိုကော်မတီနှင့် ပေါ်လစ်ဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ လည်းကောင်း ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။
ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ဂင်းနီအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာလန်းဆာနာဘီဗိုဂီကပင် ဦးဆောင်လျက် အစိုးရ အဖွဲ့ဝင် ၂၇ ဦးရှိသည်။
ဇွန် ၃ဝ ရက်နေ့တွင် သမ္မတတူရေသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်ကာ အမေရိကန် သမ္မတရေဂင်၊ ဒုတိယသမ္မတဂျော့ဘုရှတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများ ဂင်းနီနိုင်ငံတွင် ရင်းနှီးငွေများ မြှုပ်နှံကြရန် သမ္မတတူရေက တိုက်တွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။
သမ္မတတူရေသည် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့မှ ၁၈ ရက်နေ့ အထိ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်အစိုးရအဖွဲ့ အာဏာပိုင်များနှင့် နှစ်နိုင်ငံရေးပြဿနာများကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ခဲ့သည်။
အီသီအိုးပီးယားနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့၌ကျင်းပသော အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ အစည်း အဝေးတွင် ပိုလစ်ဆာရီယို ပြောက်ကျားများ၏ ဆာဟာရ အာရပ်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတအစိုးရ အဖွဲ့အား အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည့်အတွက် မော်ရော့ကိုနိုင်ငံသည် အစည်းအဝေး ခန်းမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။
ဂင်းနီနိုင်ငံသည်လည်း နောက်နှစ်ရက်အကြာတွင် ထွက်ခွာသော အာဖရိက ၁၈ နိုင်ငံ တွင် တနိုင်ငံ အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။
မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင်မူ အာဖရိက ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ပါဝင်ခြင်း မပြုတော့ကြောင်း ဖြင့် ဂင်းနီနိုင်ငံက ကြေညာခဲ့လေသည်။
၉၄၉၂၅ စတုရန်းမိုင်၊ လူဦးရေ။
၅၆ဝဝဝဝဝ၊ မြို့တော်။
ကွန်နကရီမြို့။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၃) ပြခန်း ကိုးကား * Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ Category:သမ္မတနိုင်ငံများ Category:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ။
မေလ ၂၂ ရက်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံကွဲနေ့(International Day for Biological Diversity) ဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ့နေ့၏ ဦးတည်ချက်မှာ သစ်တောဇီဝ မျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဖြစ်သည်။
မျိုးစုံမျိုးကွဲများဘဝ၏ အဆင့်သုံးဆင့်ဖြစ်သော မျိုးရိုး၊ မျိုးစိတ်နှင့် ဂေဟနစ်များကို ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
သစ်တောများသည် ဇီဝမျိုးကွဲများ ကြွယ်ဝလှပါသည်။
ကုန်းမြေအခြေပြုသည့် မျိုးစိတ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံသည် သစ်တောများတွင် ရှင်သန်မှုအတွက် မှီခိုကြနေရသည်။
အပင်များ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် မှိုများ၏ မျိုးစိတ် ၁ ဒဿမ ၇၅ သန်းခန့်ကို သိပ္ပံနည်းကျ တွေ့ရှိပြီး ဖြစ်သည်။
မျိုးစိတ် သန်း ၁၀၀ ခန့် ရှိနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး အများစုမှာ အပူပိုင်းမိုးသစ်တောများတွင် ရှိနေကြမည် ဖြစ်သည်။
ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများနှင့် ၎င်းတို့၏အကျိုးများ ကမ္ဘာမြေကို ဖုံးလွှမ်းထားသည့် သစ်တောဧရိယာမှာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း(ဟက်တာ သန်း ၄၀၀၀ ခန့်) ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေရှိ မျိုးစိတ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံ ခန့်ရှိသည်။
လူဦးရေ သန်း ၁၆၀၀ သည် သစ်တောများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
သစ်တောဇီဝမျိုးစုံ မျိုးကွဲများသည် ရေမွှေးမှအစ ဆေးများ၊ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် အဝတ်အထည်စသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန် ၅၀၀၀ ခန့် ထွက်ရှိရာ အခြေခံ ဖြစ်သည်။
၎င်းအပြင် ကမ္ဘာ့ရေချို လေးပုံသုံးပုံခန့်သည် သစ်တောဖုံးလွှမ်းသည့် ရေဝေရေလဲများမှ ရရှိကြပြီး ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ အဓိကမြို့ကြီးများ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံအတွက် သောက်ရေကို သစ်တောများမှ ရရှိနေကြသည်။
သစ်တောဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများသည် လူသားတို့ ကောင်းကျိုးအတွက် ဂေဟစနစ် ဝန်ဆောင်မှုများဖြစ်ကြသော ရေသန့်စင်ခြင်း၊ အောက်စီဂျင်ဖန်တီးပေးခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများကို အားဖြည့်ပေးလျက် ရှိကြသည်။
သစ်တောနှင့် အခြားဂေဟစနစ်များသည် ငွေကြေးအရ တန်ဖိုးသင့်နိုင်သည်။
ဂေဟစနစ်နှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ၏ ဘောဂဗေဒကို လေ့လာမှုအရ အပူပိုင်းသစ်တော တစ်ဟက်တာ ၂ ဒဿမ ၅ ဧကသည် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၁၂၀ ခန့် ဂေဟစနစ်ဝန်ဆောင်မှု တန်ဖိုးရှိကြောင်း ၂၀၀၇ ခုနှစ်က ငွေကြေးတန်းဖိုးများအရ ခန့်မှန်းထားသည်။
အဆိုပါ ဝန်ဆောင်မှုများတွင် ရေဝေရေလဲကာကွယ်ခြင်း၊ ရာသီဥတုမျှတစေခြင်း၊ မြေဆီလွှာတည်ငြိမ်စေခြင်း၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေများကို ကာကွယ်မှုပေးခြင်း၊ အာဟာရသံသရာလည်ပတ်ခြင်းနှင့် ကာဗွန်သိုလှောင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ကြသည်။
ဂေဟစနစ် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ငွေကြေးပေးချေမှုသည် ဂေဟစနစ် ဝန်ဆောင်မှုများ၏ အကျိုးခံစားမှုများကို ဂေဟစနစ်လုပ်ငန်းများအား ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သယံဇာတများကို လွှဲပြောင်းရန် နည်းလမ်းဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ချဉ်းကပ်မှုသည် ဂေဟစနစ် ကာကွယ်မှုအတွက် မက်လုံးအသစ်နှင့် ငွေကြေးဖန်တီးမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အမျိုးသားဥယျဉ်များနှင့် ကာကွယ်ထားသော ဧရိယာများမှ သဘာဝကို အခြေခံသည့် ပစ္စည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ထုတ်လုပ်မှုမှာ နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ထရီလီယံခန့် ရှိပြီး ဇီဝမျိုးကွဲများ၏ နှစ်စဉ်ဆုံးရှုံးမှုမှာ အမေရိကန် ၄ ထရီလီယံ အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ရာတွင် သစ်တောများသည် အလွန်အရေးပါလှသည်။
ဒီရေတောများ ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် စရိတ်သည် မုန်တိုင်းနှင့် သဘာအန္တရာယ်များ ကာကွယ်ရန် တည်ဆောက်ရသည့် ရေကာတာများ တန်ဖိုးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အလွန်နည်းပြီး ဧရိယာကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်ရန် လွယ်ကူမှုရှိကြောင်း တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။
ဒီရေတောများမှ အစားအစာ ကုန်ကြမ်းနှင့် အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းများကိုပါ ဖန်တီးပေးနေပါသည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အတွင်း ဒီရေတော ဟက်တာ ၁၂၀၀၀ စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး ကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ဒဿမ ၁ သန်းခန့် ရှိ၍ နှစ်စဉ် ရေကာတာထိန်းသိမ်းစရိတ် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၇ ဒဿမ ၃ သန်းခန့် သက်သာခဲ့သည်။
အလားတူ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် လက်ရှိဒီရေတောများအား အဆောက်အအုံများဖြင့် အစားထိုးမည်ဆိုပါက တစ်ကီလိုမီတာတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀၀၀၀ ကုန်ကျစေမည် ဖြစ်သည်။
သစ်ပင် ပင်စည်များနှင့် အမြစ်တို့သည် အပေါ်ယံနှင့် မြေအောက်ရေတို့ ပင်လယ်သို့ စီးဆင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုကြောင့် ရေကြီးခြင်းနှင့် ခြောက်သွေ့မှုတို့ကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သည်။
သစ်တောများသည် ရေခိုးရေငွေ့များကို လေထုသို့ ထုတ်လွှတ်ပြီး ဧရိယာကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မိုးရွာသွန်းမှုကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။
သစ်တောများသည် မြေဆီလွှာကာကွယ်ခြင်း၊ မြေတိုက်စားမှုနှုန်းကို လျော့နည်းစေခြင်းနှင့် မြစ်ချောင်းများကို အနည်ပို့ချခြင်း နှေးကွေးစေသည်။
လူသားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေအတန်းအစားနိမ့်ကျခြင်းနှင့် သဲကန္တာရ ဖြစ်ထွန်းခြင်းတို့ကို သစ်တောနှင့် သစ်ပင်များက မြေဆီလွှာကို တည်တံ့စေခြင်း၊ ရေနှင့် မြေတိုက်စားမှုကို လျော့ပါးစေခြင်း၊ မြေဆီလွှာရှိ အာဟာရသံသရာလည်ပတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းဖြင့် တိုက်ဖျက်နိုင်သည်။
သစ်တောများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ကြွယ်ဝမှုများသည် လူသားတို့၏ အသက်မွေးမှု လုပ်ငန်းများနှင့် ရှေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။
ချက်ပြုတ်ရန်နှင့် အပူဓာတ်ရရန် ထင်းသုံးစွဲနေသည့် လူဦးရေမှာ သန်း ၂၆၀၀ ခန့် ရှိနေပါသည်။
ဆင်းရဲသည့် လူထုသန်း ၁၂၀၀ အတွက် သစ်တောများက အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းများ ရရှိစေပြီး လူသန်း ၃၀၀ ခန့်သည် သစ်တောဂေဟစနစ်ဝန်ဆောင်မှုများအား ၎င်းတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုနှင့် ရှင်သန်ရေးအတွက် လုံးဝမှီခိုနေကြရသည်။
သစ်တောဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများတွင် ပါဝင်သည့် ပျားနှင့် အခြားသစ်တောအင်းဆက်များသည် စိုက်ပျိုးရေး သီးနှံများအား ဝတ်မှုန်ကူးပေးခြင်းဖြင့် အထွက်နှုန်း တိုးပွားစေသည်။
ကမ္ဘာ့သစ်တောများ၏ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ရှစ်သန်းခန့်သည် ဒေသခံလူထုက ပိုင်ဆိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် စီမံခန့်ခွဲခြင်းများ ပြုလုပ်နေကြသည်။
မက္ကဆီကိုနှင် ပါပူဝါနယူးဂီနီနိုင်ငံများတွင် ၎င်းတို့ရှိ သစ်တောများ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဒေသခံလူထုက ပိုင်ဆိုင်နေကြသည်။
အဆိုပါ သစ်တောများအား ဒေသခံလူထုက ထိထိရောက်ရောက် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း သစ်တောနယ်မြေများကို အစိုးရများက စီမံအုပ်ချုပ်မှုထက် ကာကွယ်နိုင်မှုအဆင့် ပိုမိုသည်ဟု သုံးသပ်မှုများရှိနေပါသည်။
၎င်းအပြင် မိရိုးဖလာ ဗဟုသုတအတွေ့အကြုံများအရ သစ်တောဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်နေကြသည်။
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုသည် သစ်တောဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို အကျိုးသက်ရောက်စေနိုင်သည်။
အပူချိန် ၁ ဒဿမ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ပြောင်းလဲလျှင် သစ်တောပါဝင်ပင်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်အား ထိန်းသိမ်းကန့်သတ်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။
၎င်းကြောင့် ပိုးမွှားများ ဒဏ်ခံရခြင်းနှင့် သစ်တောမီးလောင်ခြင်းစသည့် ဆိုးကျိုးများကို ကမ္ဘာ့အနှံ့ တွေ့ရှိနေရသည်။
သစ်တောများရှိ နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ ငှက်များ၊ တွားသွားသတ္တဝါများနှင့် ရေတစ်ပိုင်းကုန်းတစ်ပိုင်း သတ္တဝါများကို အလွန်အမင်း သုံးစွဲနေမှုများကြောင့် သစ်တောများနှင့် ဒေသခံလူထုတို့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရပြီ ဖြစ်သည်။
အပူပိုင်းသစ်တောများ၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် တိရစ္ဆာန်များ၏ သစ်စေ့ပျံ့နှံ့မှုကို မှီတည်နေရခြင်း၊ အာဖရိကအလယ်ပိုင်းကျေးလက်လူထုအတွက် ပရိုတိန်း ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တောတွင်းသားကောင်များမှ ရယူနေရခြင်းနှင် လူသားနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တို့၏ ပဋိပက္ခများကြောင့် မူရင်းဒေသများ ဆုံးရှုံးနေရခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နေကြသည်။
ကုလသမ္မဂ္ဂ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းက ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအား သစ်တောများကို မခုတ်ဘဲ ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ် ချမှတ်ခဲ့သည်။
၎င်းမှာ သစ်တောပြုန်းတီးခြင်းနှင့် သစ်တောအတန်းအစားလျော့ကျခြင်းမှာ ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှု လျှော့ချခြင်းဖြစ်သည်။
သစ်ပင်များသည် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်စုပ်ယူပြီး ကာဗွန်ကို အမြစ်၊ အခေါက်၊ သစ်ကိုင်း၊ သစ်ရွက်များနှင့် မြေကြီးတွင် သိုလှောင်ထားနိုင်သည်။
သစ်တောများ ပြုန်းတီးမှုမရှိပါက နှစ်စဉ် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးမှုကို ကာကွယ်နိုင်သည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် သစ်တောပြုန်းတီးမှုမှ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့များ ထုတ်လွှတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းအား ငွေကြေးတန်ဖိုးဖြင့် တွက်ချက်ပါကနှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀၀၀ ခန့် ရှိနိုင်ကြောင်း တွက်ချက်မှန်းဆထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ၁၁၈၀၀ ခန့်ကို သိပ္ပံနည်းကျ တွေ့ရှိထားပြီး နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၂၅၁ မျိုး၊ ငှက်မျိုးစိတ် ၁၀၅၆ မျိုး၊ တွားသွားသတ္တဝါမျိုးစိတ် ၂၇၂ မျိုး၊ ရေတစ်ပိုင်း ကုန်းတစ်ပိုင်း သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၈၃ မျိုး၊ ရေချိုငါးမျိုးစိတ် ၃၁၀ မျိုး၊ ရေငန်ငါးမျိုးစိတ် ၄၆၅ မျိုး၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်မျိုးစိတ် ၈၄၁ မျိုး၊ ဝါးမျိုးစိတ် ၉၈ မျိုးနှင့် ကြိမ်မျိုးစိတ် ၃၇ မျိုး ပါဝင်သည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျိုးသုဉ်းရန်အထူးအန္တရာယ်ရှိနေသည့် မျိုးစိတ် ၂၅ မျိုး၊ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိနေသည့် မျိုးစိတ် ၃၉ မျိုးနှင့် ဘေးရန်မကာကွယ်နိုင်သော မျိုးစိတ် ၈၀ စုစုပေါင်း မျိုးစိတ် ၁၄၄ မျိုးတို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိနေကြသည်။
ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကွန်ဗင်းရှင်းအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံသည် သစ်တော ဥပဒေ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာဝအပင်များကာကွယ်ရေးနှင့် သဘာဝနယ်မြေများ ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေ၊ နည်းပညာဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းထားရှိပြီး မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းလုဆဲ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သစ်ပင်ပန်းမန်များ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဇီဝမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကို အလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
၎င်းအပြင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေး ကွန်ဗင်းရှင်းထံ စတုတ္ထအကြိမ် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများဆိုင်ရာ အမျိုးသားအစီရင်ခံစာကို ပြုစုတင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကွန်ဗင်းရှင်၏ အခြေခံရည်မှန်းချက်သည် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများထိန်းသိမ်းရန်၊ ၎င်းတို့၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ရေရှည်အသုံးချရန်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရင်းအမြစ်များကို အသုံးချရာတွင် အကျိုးခံစားခွင့်များကို ညီညွှတ်မျှတစွာ ခွဲဝေဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။
ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကွန်ဗင်းရှင်း၏ မဟာဗျူဟာအသစ်မှာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှုန်းကို အနည်းဆုံး တစ်ဝက်လျှော့ချရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်သည့်နေရာများတွင် လုံးဝမရှိစေရန်၊ ပျက်စီးနေသည့်သစ်တောများ၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်လည်အစားထိုးရန်၊ သစ်တောများကို ရေရှည်တည်တံ့စေရေး စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ကာကွယ်ထားသော ဧရိယာများကို ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြင့်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်တို့ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲနေ့၏ ဦးတည်ချက်ဖြစ်သောသစ်တော ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို မိမိတို့လူသားအားလုံးက ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်း၊ စနစ်တကျ အသုံးပြုကာ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု လမ်းကြောင်းသို့ လျှောက်လှမ်းကြရမည်ဆိုသည့် အချက်အား လက်ကိုင်ထားရမည်ဖြစ်သည်။
မြန့်မာ့အလင်း သတင်းစာ၊ ဆောင်းပါးရှင်-စန်းလွင်၊ ၂၁-၅-၂၀၁၁ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ။
ဟေတီသမ္မတနိုင်ငံသည် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ဟစ္စပါညိုလာကျွန်း အနောက်ပိုင်းရှိ နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ကျွန်း၏အရှေ့ပိုင်းတွင်ဒိုမီနီကန် သမ္မတနိုင်ငံတည်ရှိသည်။
ဟေတီနိုင်ငံသည် ၁ဝ၇၁၄ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်း၍ ကျွန်း၏သုံးပုံတစ်ပုံမျှသာရှိသော်လည်း လူဦးရေအားဖြင့် ဒိုမီနီကန်နိုင်ငံထက် သုံးဆပိုများသည်။
ဟေတီ ဟူသော အမည်သည် တိုင်းရင်းသားအင်းဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏စကားဖြင့် ကုန်းမြင့်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေါက်သောအမည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ၏ငါးပုံလေးပုံသည် တောတောင်တို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက် ရှိသည်။
သေတီသမတနိုင်ငံတွင် တောင်တန်းသုံးသွယ် တို့သည် အရှေ့နှင့်အနောက်ဖြတ်သန်းတည်ရှိ၍ ထိုတောင်တန်းများကြား၌ မြေဩဇာထက်သန်သော ချိုင့်ဝှမ်းများ တည်ရှိသည်။
အာတီဗိုနိုက်မြစ်သည် အထင်ရှားဆုံးမြစ်ဖြစ်၍ အနောက်ဘက်ရှိဂေါနေအိဗ ပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သည်။
ဟေတီနိုင်ငံသည် အီကွေတာနှင့်နီးသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသောရာသီဥတုရှိသည်။
တောင်ကုန်းဒေသများ၌ မိုးကောင်း၍အတွင်းဘက်ကျသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများ၌မူ မိုးအလွန်ပါးသည်။
ဟေတီနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန်အတွက် မြေဩဇာထက်သန်၍ သဘာဝပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝသောနိုင်ငံဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးသည် အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်၍ ကာဖီကိုအများဆုံး စိုက်ပျိုးသည်။
ကြံ၊ ဝါဂွမ်း၊ ငှက်ပျော၊ ကကေးအို၊ ဆေးပင်နှင့် သင်္ဘောနာနတ်ပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။
သစ်တောများမှ မဟောဂနီ၊ ဆီဒါ စသော အဖိုးတန်သစ်များ ရရှိသည်။
သံ၊ငွေ၊ရွှေ၊ကြေး နီ၊ ပလက်တီနမ်၊ ခဲမဖြူ၊ ကန့်၊ ကျောက်မီးသွေး၊ နစ်ကယ်၊ ဂျစ်ပဆမ်စသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများဖြင့် ကြွယ်ဝသောနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ဟေတီနိုင်ငံ၌ သတ္တုတူးဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းမှာ များစွာ မထွန်းကားသေးချေ။
ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများမှာ သကြားချက်လုပ်ငန်း၊ ခြည်ထည်ရက်လုပ်ငန်းနှင့် ရမ်အရက်ချက်လုပ်ငန်းတို့ဖြစ်သည်။
ဟေတီနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၄၇၆၈ဝဝဝ (၁၉၆၉) ခန့်ရှိသည့်အနက် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းမှာနီးဂရိုးလူမျိုးများဖြစ်သည်။
ကျန်လူမျိုးတို့သည် များသောအားဖြင့် နီးဂရိုးနှင့် ပြင်သစ်ကပြားများဖြစ်ကြသည်။
ပြင်သစ်ဘာသာသည် ရုံးသုံးဘာသာဖြစ်သော်လည်း တိုင်းရင်းသားအင်ဒီးယန်းဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာနှင့် စပိန်ဘာသာတို့ ပေါင်းစပ်ထားသော သုံးဦးစပ်ဘာသာစကားကို လူအများက သုံးစွဲပြောဆိုကြသည်။
၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ရောမကက်သလစ်အယူဝါဒကို နိုင်ငံတော်အယူဝါဒအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် လွတ်လပ်စွာကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ခွင့်ပြုသည်။
ဟေးတီးနိုင်ငံ သားတို့သည် များသောအားဖြင့် ရောမကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အခမဲ့မူလတန်းပညာကို မသင်မနေရအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ပေါ့တ်အော်ရ်ပရင့်စ်မြို့တော်၌ အမျိုးသား တက္ကသိုလ်ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော ပေါ့တ်အော်ရ်ပရင့်စ်မြို့သည် ဟေတီနိုင်ငံ၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးလည်းဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းပြည်ပ ဆက်သွယ်ရေးအတွက် လေကြောင်းခရီးကိုသာ အားကိုးရသည်။
ခရစ္စတိုဖာကိုလံဗပ်သည် ၁၄၉၂ ခုနှစ်တွင် ဟစ္စပါညိုလာကျွန်းကို စတင်တွေ့ရှိပြီးနောက် စပိန်ပိုင် ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၆၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၈ဝ၁ ခုနှစ်အထိ ကျွန်း၏ အနောက်ပိုင်းသည် ပြင်သစ်တို့ လက်အောက်သို့ကျရောက်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ၁ရ၉၁ ခုနှစ်၌ အာဖရိကတိုက်မှ ကျွန်အဖြစ်ခိုင်းစေရန် ယူဆောင်ခဲ့သော နီဂရိုးလူမျိုးတို့သည် ပြင်သစ်တို့ကိုတော်လှန် ပုန်ကန်ပြီးလျှင် သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ကြလေသည်။