kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀) ကိုးကား Category:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ။
ကုန်စည်ဆိုသည်မှာ ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် အသုံးဝင်သည့် မည်သည့် အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ရုံးအဆောက်အအုံနှင့် စက်ကိရိယာစသည်တို့မှာ စားသုံးသူမှ တိုက်ရိုက်သုံးစွဲ၍ မရသော်လည်း တဆင့် ပြန်လည် ရောင်းချလျှင် တန်ဖိုးရှိသည့် အတွက် ကုန်ပစ္စည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ကုန်စည်မှာ အကောင်အထည် ပြ၍ ရနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အကောင်အထည် ပြ၍ မရနိုင်သော ပစ္စည်းကို ဝန်ဆောင်မှု ဟု ခေါ်သည်။
လေကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများမှာ အသုံးဝင်သောလည်း အခမဲ့ ရနိုင်သည့် အတွက် အခမဲ့ ကုန်စည်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ရွှေဖြူ (ပလာတီနမ်) သည် အက်တမ်နံပါတ် "78" နှင့် သင်္ကေတမှာ 'Pt" ဖြစ်သော ဓာတုဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အလွန်သိပ်သည်းပြီး ပျော့ပျောင်း၍ အဖိုးတန် ငွေဖြူအသွင်ပြောင်းသတ္တုဖြစ်သည်။
၎င်း၏အမည်မှာ စပိန်ဘာသာစကား ပလာတီနာမှ ဆင်းသက်လာပြီး "သေးငယ်သော ငွေပလာတာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ဝန်ဆောင်မှု ဆိုသည်မှာ ကိုင်တွယ် ထိတွေ့၍ မရသော ကုန်စည်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝန်ဆောင်မှု ပေးခြင်းဖြင့် စားသုံးသူ ကိုယ်တိုင်ကို ဖြစ်စေ (ဥပမာ ဆံပင်ညှပ်ခြင်း)၊ စာသုံးသူ ပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ (ဥပမာ မော်တော်ကားပြင်ခြင်း)၊ စားသုံးသူ ပိုင်ဆိုင်သော ဥစ္စာပစ္စည်းကို (ဥပမာ စတော့ရှယ်ယာများ စီမံခန့်ခွဲခြင်း) ဖြစ်စေ တနည်းတဖုံ ကူညီပံ့ပိုးပေးသည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေ (Probability) သည် သင်္ချာ ဘာသာရပ်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေသည် ကိစ္စ/အကြောင်းအရာ တစ်ခု၏ ဖြစ်စရာရှိသည့်အရာများထဲမှ အဖြစ်အပျက် တစ်ခု ဖြစ်ပျက်မည် (သို့) ဖြစ်ပျက်နိုင်ခြင်း မရှိ စသည်ကို လေ့လာသော လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ပြရလျှင် ဘက်မလိုက်သော (Unbiased) ဒင်္ဂါးပြား တစ်ပြားကို လေထဲသို့ ပစ်မြှောက်၍ ပြန်၍ ကျလာသော အခါတွင် ခေါင်းကျရန် ဖြစ်နိုင်ခြေ တဝက် ပန်းကျရန် အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေ တဝက်ရှိသည်ကို ဖြစ်နိုင်ခြေဖြင့် တွက်ချက် ပြသနိုင်သည်။
အဖြစ်အပျက် (event) တစ်ခု၏ ဖြစ်နိုင်ခြေ (p) ဂဏန်းသည် ၀ နှင့် ၁ ကြားတွင် ရှိသည်။
အကယ်၍ အံစာတုံး တစ်တုံးကို လှိမ့်ပါက ၁ ကျရန် ဖြစ်နိုင်ခြေသည် ၆ပိုင်း ၁ပိုင်း ရှိမည် ဖြစ်သည်။
၂ ကျရန် အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေမှာလည်း ၆ ပိုင်း ၁ ပိုင်း ရှိမည် ဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော ၁၊ ၂၊၃၊၄၊၅၊၆ ဂဏန်း အားလုံး ကျရန် အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ ညီတူညီမျှ ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
alt=လက်ကို စနစ်တကျဆေးခြင်းသည် ကူးစက်ရောဂါများကို ကာကွယ်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။
|408x408px လက်ဆေးခြင်းဟူသည် လက်ကို အညစ်အကြေးများ၊ ပိုးမွှားများမှ ကင်းစင်စေရန် ဆေးကြောခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် လိုအပ်သည့်အချိန်အတိုင်း မကြာခဏ ဆေးကြောခြင်းသည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ ကာလဝမ်းရောဂါ စသည့်ရောဂါများမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ထို့အပြင် မျက်လုံး၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်များကို မထိတွေ့မီ လက်ကို မဆေးမိပါက အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများဖြစ်သည့် တုပ်ကွေး၊ ကိုဗစ်နိုင်တင်း (COVID-19) စသည့်ရောဂါများ ကူးစက်နိုင်သည်။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီးက အောက်ပါအရာများကို ပြုလုပ်ပြီးတိုင်း လက်ဆေးရန် တိုက်တွန်းထားသည် အစားအစာများကို မချက်ပြုတ်မီ၊ ချက်ပြုတ်နေစဉ်နှင့် ချက်ပြုတ်ပြီးနောက်။
အစာမစားမီ။
လူနာကို မပြုစုမီနှင့် ပြုစုပြီးချိန်။
အိမ်သာတက်ပြီးနောက်။
ကလေးအနှီးလဲပြီးတိုင်း သို့မဟုတ် အိမ်သာအသုံးပြုပြီးသော ကလေးအား သန့်ရှင်းပေးပြီးနောက်။
နှပ်ညှစ်ပြီး၊ ချောင်းဆိုးပြီး၊ နှာချေပြီးနောက်။
တိရစ္ဆာန်အား ကိုင်တွယ်ပြီး၊ အစာကျွေးပြီး သို့မဟုတ် အညစ်အကြေးအား ထိတွေ့ပြီးနောက်။
အမှိုက်ကို ထိတွေ့ပြီးနောက်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး thumb|ပိုးမွှားများ ရပ်တန့်ပါ၊ သင့်လက်ကိုဆေးကြောပါ။
ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောခြင်းသည် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူး များစွာရှိသည်။
လက်ဆေးခြင်းသည် တုပ်ကွေးရောဂါပိုး၊ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်စသည့် ရောဂါပိုးမွှားများ ကူးစက်ခံရခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါများမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ ကူးစက်ခံရခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် မွေးကင်းစကလေး သေနှုန်းကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ လက်ဆေးခြင်းအကျင့်ကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်းဖြင့် ငါးနှစ်အောက်ကလေးများတွင် အရပ်အမောင်း ပိုမိုထွားကျိုင်းစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဆင်းရဲသောနိုင်ငံများတွင် လက်ဆေးခြင်းဖြင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများနှင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါများကြောင့် ငါးနှစ်အောက်ကလေးသေနှုန်းကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ဆင်းရဲသောဒေသများတွင် လက်ဆေးခြင်းသည် သန့်ရှင်းသောရေကို သောက်သုံးခြင်းကဲ့သို့ပင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါများကို သုံးပုံတစ်ပုံအထိ လျှော့ချနိုင်သည်။
လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် စနစ်တကျ ဆေးကြောခြင်းသည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါနှင့် နမိုးနီးယားကဲ့သို့သော ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် အထိရောက်ဆုံးနှင့် ကုန်ကျစရိတ်အနည်းဆုံး နည်းလမ်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုရောဂါနှစ်မျိုးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် နှစ်စဉ်ကလေးပေါင်း ၃.၅ သန်း သေဆုံးနေရသည်။
UNICEF အဆိုအရ လက်ဆေးကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏဆေးကြောတတ်ရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းနည်းလမ်းသည် ကုန်ကျစရိတ်များသည့် ကာကွယ်ဆေးများ၊ ဆေးဝါးများထက် ပိုပြီး ထိုရောဂါနှစ်မျိုးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်း သိရသည်။
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါကြောင့် သေဆုံးနှုန်းကို ထက်ဝက်လျှော့ချနိုင်ပြီး နမိုးနီးယားကြောင့် သေဆုံးနှုန်းကို လေးပုံတစ်ပုံအထိ လျှော့ချနိုင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ thumb|တိုရွန်တိုအထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံရဲ့တံခါးဝတွင်လက်သန့်ရှင်းရေး လက်ဆေးခြင်းသည်လည်း ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အနည်းငယ် ရှိသည်။
၎င်းမှာ လက်ကို မကြာခဏဆေးပါက လက်အရေပြားခြောက်သွေ့ကာ အရေပြားကို ထိခိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ လက်ကို အလွန်အကျွံဆေးကြောခြင်းသည် လက်အရေးပြားကို ယားယံစေပြီး ကွဲအက်စေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေကို လက်ကို မကြာခဏဆေးနေရသည့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများတွင် အတွေ့ရများသည်။
ထို့အပြင် လက်ကို မကြာခဏဆိုသလို ဆေးနေခြင်းသည် စိတ်စွဲလန်းရောဂါ (Obsessive-compulsive disorder) ၏ လက္ခဏာတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
လက်ဆေးသင့်သည့်အချိန်များ မဖြစ်မနေ လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် စင်ကြယ်စွာဆေးရမည့် အချိန် (၅) ချိန် ရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ အိမ်သာမတက်မီနှင့် တက်ပြီးချိန်၊ ကလေးအညစ်အကြေးများ သန့်စင်ပေးပြီးချိန်၊ ကလေးကို အစာမကျွေးမီချိန်၊ အစာမစားမီချိန်၊ အစားအစာများကို ပြင်ဆင်မချက်ပြုတ်ခင်နှင့် ချက်ပြုတ်ပြီးချိန်တို့ ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ချောင်းဆိုး နှာချေပြီး နှပ်ညှစ်ပြီးချိန်တိုင်း၊ အနာကို ကိုင်တွယ်ပြီးသည့် အချိန်တိုင်း၊ အမှိုက်စွန့်ပစ်ပြီးချိန်တိုင်း၊ နှာခေါင်းစည်းကို စွန့်ပစ်ပြီးချိန်တိုင်း၊ တိရစ္ဆာန်များကို ကိုင်တွယ်ပြီးချိန်တိုင်း လက်ကို စနစ်တကျ ဆေးကြောရမည် ဖြစ်သည်။
အရေးကြီးဆုံးအနေဖြင့် လက်ဖြင့် မျက်စိ၊ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်တို့ကို မကိုင်တွယ်မီ လက်ကို စနစ်တကျ သေချာစွာ ဆေးကြောရမည်။
အသုံးပြုသည့်ပစ္စည်းများ ဆပ်ပြာနှင့် ဆပ်ပြာမှုန့် thumb|လက်ဆေးခြင်းအပေါ်ဗီဒီယိုသရုပ်ပြ လက်ဆေးရာတွင် ရေဖြင့် လောင်းချရုံမဟုတ်ဘဲ ဆပ်ပြာ သို့မဟုတ် ဆပ်ပြာမှုန့်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် ရောဂါပိုးမွှားများကို ဖယ်ရှားရာတွင် ပိုမိုထိရောက်သည်။
ရေတစ်မျိုးတည်းသည် လက်ကို လုံလောက်စွာ မစင်ကြယ်စေနိုင်ပါ။
အကြောင်းမှာ ပရိုတိန်းနှင့် အဆီဓာတ်များသည် ရေတွင် လွယ်ကူစွာ မပျော်ဝင်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အဆီဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ၊ ဘတ်တီးရီးယားများကို ရေဖြင့် ပြောင်စင်စွာ မဆေးကြောနိုင်ပေ။
ဆပ်ပြာသည် ထိုအရာများကို ရေတွင် ပျော်ဝင်စေခြင်းဖြင့် အလွယ်တကူ စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
ထို့ကြောင့် လက်ကို စင်ကြယ်စွာဆေးကြောနိုင်ရန် ဆပ်ပြာရော ရေပါ လိုအပ်သည်။
ရေဘုံဘိုင်မှ စီးနေသည့်ရေဖြစ်လျှင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ဆပ်ပြာတုံး ဆပ်ပြာတုံးသည် လက်တစ်ခါဆေးတိုင်း ကိုင်တွယ်နေရသောကြောင့် လက်မှ ပိုးမွှားများ ကပ်ငြိကျန်နေနိုင်သည်။
သို့သော် လေ့လာမှုများအရ ဆပ်ပြာတုံးမှ ဘတ်တီးရီးယားများသည် ဆေးပြီးသား လက်ကို ကူးစက်နိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
အကြောင်းမှာ ထိုဘတ်တီးရီးယားများသည် ရေဖြင့် ဆေးချသောအခါ အလွယ်တကူ ပါသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သို့သော် CDC က ဆပ်ပြာတုံးအစား အလိုအလျောက် ထုတ်ပေးသည့် ဆပ်ပြာရည်ကို အသုံးပြုပါက ပိုကောင်းကြောင်း ဆိုထားသည်။
ပိုးသတ်ဆေးပါသည့်ဆပ်ပြာများ (Antibacterial Soap) ပိုးသတ်နိုင်စွမ်း မြင့်မားသည်ဆိုသည့် ဆပ်ပြာများကို ဈေးကွက်ထဲတွင် အများအပြား တွေ့နိုင်သည်။
သို့သော် ယနေ့အချိန်ထိ ထိုဆပ်ပြာများသည် သာမန်ဆပ်ပြာများထက် ထူးကဲစွာ ပိုးသေစေနိုင်သည်ဆိုသည့် အထောက်အထားကို မတွေ့ရသေးပေ။
Oregon တက္ကသိုလ်မှ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ သာမန်ဆပ်ပြာများသည် Triclosan ပါဝင်သည့် ပိုးသတ်ဆပ်ပြားများနည်းတူ ရောဂါပိုးများကို ကာကွယ်ရာတွင် ထိရောက်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ရေ ကျေးလက်နေ မြန်မာလူမျိုးအများစုသည် ထမင်းစားခါနီး၌ ရေကြက်သီးနွေးထဲတွင် လက်ကိုနှစ်ကာ ဆေးပြီး စားလေ့ရှိသည်။
သို့သော် ထိုမျှသော အပူချိန်၌ ရောဂါပိုးမွှားများ မသေကြပေ။
ပိုးမွှားများ ပျော်ပျော်ကြီး ပေါက်ဖွားရှင်သန်နိုင်သော အပူချိန်ပင် ဖြစ်သည်။
လေ့လာမှုများကလည်း ထိုမျှလောက်သော အပူချိန်ရှိသည့်ရေသည် မည်သည့်ပိုးမွှားကိုမှ မဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုထားကြသည်။
သို့သော် ပူနွေးပြီး ဆပ်ပြာပါဝင်သောရေသည် အေးပြီး ဆပ်ပြာပါဝင်သောရေထက် အညစ်အကြေးများ၊ ပိုးမွှားများကို ပိုမိုစင်ကြယ်စေနိုင်သည်။
ပိုးသတ်ဆေးရည် လက်သန့်ဆေးရည်ဆိုသည်မှာ လက်ကို ရေမလိုအပ်ဘဲ ပိုးမွှားများမှ စင်ကြယ်စေနိုင်သော အရည်ဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းနှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အရက်ပျံပါဝင်သော လက်သန့်ဆေးရည်များ ရေပန်းစားလာသည်။
အများစုတွင် အီသနောအရက် (Ethanol) နှင့် ဂလစ်စရင်း (Glycerin) ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။
Hydrogen peroxide ကို ထည့်ပါက ပိုးသတ်နိုင်စွမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်စေသည်။
အရက်ပျံ အနည်းဆုံး ၆၀ မှ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော လက်ဆေးရည်များသာ ထိရောက်မှုရှိသည်။
အရက်ပျံပါဝင်သော လက်ဆေးရည်များသည် ဘက်တီးရီးယားများ၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများနှင့် မှိုများကို သတ်နိုင်သည်။
အရက်ပျံ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သော လက်ဆေးရည်သည် စက္ကန့်သုံးဆယ်အတွင်း လက်ပေါ်မှ ဘက်တီးရီးယားပိုး ၉၉.၉၇ ရာခိုင်နှုန်း သတ်နိုင်ပြီး တစ်မိနစ်အတွင်း ၉၉.၉၉ မှ ၉၉.၉၉၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သတ်နိုင်သည်။
လက်ဆေးရည်များသည် ဘက်တီးရီးယားများအပေါ် ပိုမိုထိရောက်မှုရှိသည်။
သို့သော် အချို့ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကို မသတ်နိုင်ပေ။
ဥပမာအနေဖြင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါဖြစ်စေသော Norovirus ကို မသတ်နိုင်ပေ။
လက်ဆေးရည်ဖြင့် လက်ဆေးသည့်အခါ လက်တစ်ပြင်လုံးကို နှံ့စေရန် လုံလုံလောက်လောက် အသုံးပြုရသည်။
စနစ်တကျ လက်ဆေးနည်းအတိုင်း လက်ကို စက္ကန့်သုံးဆယ်ကြာအောင် ပွတ်တိုက်ဆေးကြောရမည် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးဌာန (CDC) က လက်များ အညစ်အကြေးများနှင့် ပေနေသည့်အခါတွင် ပုံမှန်ဆပ်ပြာနှင့် ရေကို သုံးကာ ဆေးကြောရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
ဆပ်ပြာနှင့် ရေကို အလွယ်တကူ မရနိုင်သည့် အခြေအနေများမှလွဲ၍ ကျန်အချိန်များတွင် လက်ဆေးရည်ကို မသုံးဘဲ ဆပ်ပြာနှင့် ရေကိုသာ အဓိကထားသုံးရန်လည်း တိုက်တွန်းထားသည်။
အရက်ပျံပါဝင်သော လက်ဆေးရည်ဖြင့် လက်ကို ခဏခဏဆေးပါက လက်အရေပြား ခြောက်သွေ့စေနိုင်သည်။
ထိုသို့ မဖြစ်စေရန် လက်ဆေးရည်တွင် glycerin ကဲ့သို့သော ဓာတုပစ္စည်းများ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့်လည်း လူအများစုသည် လက်အရေပြားကို သိပ်မထိခိုက်သည့် လက်ဆေးရည်ကို ဆပ်ပြာထက် ပိုမိုနှစ်သက်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်ဆေးရည်များသည် ထိရောက်မှုရှိသော်လည်း ရေကဲ့သို့ လက်ပေါ်မှ အညစ်အကြေးများကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောနိုင်စွမ်း မရှိပေ။
ပိုးသတ်ရုံသာ ပြုလုပ်နိုင်ပေသည်။
မသေဘဲ ကျန်ရစ်သောပိုးများကိုလည်း ရေကဲ့သို့ ဆေးကြောဖယ်ရှားနိုင်စွမ်း မရှိပေ။
ထို့ကြောင့်လည်း လက်ဆေးရည်ထက် ဆပ်ပြာနှင့် ရေကို အသုံးပြုခြင်းကို ပိုမိုအလေးပေးကြခြင်းဖြစ်ပေသည်။
မကြာသေးမီက လက်ဆေးရည်တွင် အရက်ပျံကို အသုံးပြုခြင်းထက် benzalkonium chloride ဒြပ်ပေါင်းကို အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုထိရောက်မှု ရှိသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုဒြပ်ပေါင်းသည် လက်ဆေးပြီးချိန်အထိ ပိုးသတ်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းပေးထားနိုင်သည်။
စနစ်ကျသော လက်ဆေးနည်း စနစ်ကျသော လက်ဆေးနည်းလက်ဆေးသည့်အခါ စနစ်တကျ ဆေးကြောရန် အရေးကြီးသည်။
သို့မှသာ ထိရောက်မှု ရှိပေမည်။
စနစ်တကျ လက်ဆေးရန် အောက်ပါအဆင့်အတိုင်း စက္ကန့်သုံးဆယ်ကြာသည်အထိ ပြုလုပ်ရမည်။
စက္ကန့်အနည်းငယ်ကြာသည်အထိ လက်ကို ရေဆေးပါ။
လက်နှစ်ဖက်စလုံးသုံးပြီး ဆပ်ပြာကို နှံ့အောင်တိုက်ပါ။
လက်ဖဝါးရော လက်ဖမိုးပါ အပြန်အလှန်တိုက်ချွတ်ပါ။
လက်ဖမိုးတဖက်ကို ကျန်လက်ဖဝါးနှင့် သေချာစွာ ပွတ်တိုက်ပေးပါ။
လက်ချောင်းများကြားကို ကျန်လက်၏ လက်ချောင်းများနှင့် ပွတ်တိုက်ပေးပါ။
ဘယ်၊ ညာ လက်နှစ်ဖက်ကို အပြန်အလှန် ပွတ်တိုက်ပေးပါ။
လက်ဖဝါးတဖက်ထဲမှာ ကျန်လက်၏ လက်မကိုထည့်ပြီး ပတ်လည်ပွတ်တိုက်ပါ။
ဘယ်လက်ညာလက် အပြန်အလှန် ဆေးပါ။
လက်ဖဝါးတဖက်ထဲမှာ ကျန်လက်၏ လက်ချောင်းလေးများကို စုပြီး ပတ်လည်ပွတ်တိုက်ပေးပါ။
ဘယ်လက်ညာလက် အပြန်အလှန် ဆေးပေးပါ။
လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို ရေနှင့် စင်ကြယ်အောင်ဆေးပါ။
လက်ကို ခြောက်သွေ့အောင် တခါသုံးလက်သုတ်ပဝါ၊ တစ်သျှူးစက္ကူ စသည်တို့ဖြင့် သုတ်ပါ။
သို့မဟုတ် အခြောက်ခံစက်ဖြင့် အခြောက်ခံပါ။
အထက်ပါ အဆင့်များအတိုင်း လက်ကို အနည်းဆုံး စက္ကန့် (၃၀) ကြာအောင် ဆေးကြောရမည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် Happy Birthday သီချင်း နှစ်ခေါက်စာကြာချိန်အထိ လက်ကို ဆေးရမည် ဖြစ်သည်။
+ ရေပေးဝေရေး၊ သန့်ရှင်းရေးနှင့်ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသောသန့်ရှင်းရေးမြှင့်တင်ရေး လုပ်ဆောင်ချက် Dalyတစ်ခုအပေါ် ကုန်ကျစရိတ် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ) ရေဘုံဘိုင် ၉၄ နေအိမ်ရေပေးရေးစနစ် ၂၂၃ ရေနှင့်ပတ်သက်သောကဏ္ဍ ကောင်းမွန်ရန် ထိန်းသိမ်းခြငါး ၄၇မိလ္လာ၊ ရေဆိုးစနစ် : တည်ဆောက် နှင့် မြှင့်တင် ≤၂၇၀မိလ္လာ၊ ရေဆိုးစနစ် မြှင့်တင်ခြင်း တစ်ခုတည်း ၁၁.၂ကျန်းမာသန့်ရှင်းရေး မြင့်တင်ခြင်း၃.၄ ကိုးကား ယူနီဆက်၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာန သန့်လေးသန့် စီမံချက်မှ ထုတ်ဝေသည့် လက်ကမ်းစာအုပ်ငယ် Category:သန့်လေးသန့် (ဝါ) သန့်ငါးသန့်။
အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်(ရန်ကုန်)ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး နှစ်မျိုးတွင်သာ မျက်စိဘဏ်ရှိသည်။
မျက်စိဘဏ်သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးမကုသနိုင်သော် မျက်ကြည်တိမ် ဝေဒနာရှင်များကို ကူညီကုသပေးသည်။
မျက်စိဘဏ်သည် မျက်ကြည်လွှာ စုဆောင်းခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် လိုအပ်သော ဆေးရုံများသို့ ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးသည်။
မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးကုသခြင်း မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးကုသခြင်း ဆိုသည်မှာ မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို အစားထိုးကုသခြင်း မဟုတ်ပါ။
လူမျက်စိ၏ မျက်ကြည်လွှာကိုသာ အစားထိုး ကုသခြင်းဖြစ်သည်။
မျက်ကြည်လွှာလဲလှယ် ခွဲစိတ်ကုသမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်မှု ရရှိသည်။
မျက်ကြည်လွှာကို မည်သည့်အရွယ်မဆို အစားထိုး ကုသနိုင်သည်။
မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းခြင်း အကြောင်း လူတစ်ဦး၏ မျက်ကြည်လွှာမကောင်းပါက ကွယ်လွန်သွားသူတစ်ဦးလှူဒါန်းခဲ့သည့် မျက်ကြည်လွှာနှင့်သာ အစားထိုးကုသနိုင်သည်။
လူ့မျက်ကြည်လွှာကို အခြားအစားထိုးကုသနိုင်သည့် ပစ္စည်း တီထွင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
မျက်ကြည်လွှာကို မျက်ကြည်လွှာ အလှူရှင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်မှ ထုတ်ယူခြင်း ပြုလုပ်သည်။
ကွယ်လွန်ပြီး ၄ နာရီအတွင်း မျက်ကြည်လွှာ အလှူရှင်၏ ကျန်ရစ်သူ မိသားစုက မျက်စိဘဏ်သို့ အကြောင်းကြားပေးရသည်။
မျက်စိအတွင်းတိမ်ရှိသူ၊ မျက်မှန်တပ်သူ၊ ဆီးချိုရောဂါရှိသူ၊ သွေးတိုးရောဂါရှိသူ၊ အသက်အရွယ်ကြီးသူ(၇၅ နှစ်အောက်) များလည်း မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းနိုင်သည်။
မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းရာတွင် မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို ထုတ်ယူခြင်း မဟုတ်ပဲ၊ နာရီမှန်ကဲ့သို့သော အပေါ်ယံအလွှာကိုသာ ထုတ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။
မျက်ကြည်လွှာလှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ကွယ်လွန်သူ၏ မျက်နှာပုံပန်း သဏန် မပျက်စီးနိုင်ပါ။
မျက်တွင်း ဟောက်ပက် ဖြစ်မသွားပါ။
မျက်ကြည်လွှာကို ဘာသာမရွေး၊ လူမျိုးမရွေး အယုတ်အလတ်၊ အမြတ်မရွေး လှူဒါန်းနိုင်သည်။
မျက်ကြည်လွှာ တစ်စုံပေးလှူခဲ့ခြင်းဖြင့် မျက်ကြည်လွှာ မကောင်းသူနှစ်ဦးအား အလင်းဓာတ်လက်ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းကြောင့် မျက်စိမမြင်သူ နှစ်ဦး၏ ဘဝကို အမြင်အာရုံပြန်လည်ရစေပြီး လူ့လောကထဲတွင် စိတ်ချမ်းသာစွာနှင့် နေထိုင်သွားစေနိုင်မှာဖြစ်သည်။
မျက်စိလှူဒါန်းခြင်းသည် အလွန့်အလွန်မွန်မြတ်သော အလှူဒါန ဖြစ်သည်။
ကြိုတင်လှူဒါန်းသူ ကွယ်လွန်ပြီးပါက ကျန်ရစ်သူ မိသားစုမှ မျက်စိဘဏ်သို့ အကြောင်းကြားပေးရန် လိုအပ်သည်။
မျက်စိဘဏ်၏ ဆောင်ပုဒ် မျက်စိလှူကြ၊ မျက်ကြည်ရ ၊ မြတ်သည့် လှူဒါန။
မျက်စိဘဏ်၏ လိပ်စာ အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်(ရန်ကုန်)သည် အမှတ်-၃၀၊ နတ်မောက်လမ်း၊ မျက်စိဆေးရုံ၊ ရန်ကုန်မြို့။
ဖုန်း - ၀၁ - ၅၄၉ ၁၇၁၊ ၅၅၇ ၉၅၆၊ ၅၄၁ ၃၀၆ အမျိုးသားမျက်စိဘဏ် (မန္တလေး)သည် ၂၃ လမ်း(၈၀ နှင့် ၈၁ လမ်းကြား)၊ မ-န-န-လ ဆေးရုံးကြီး၊ မန္တလေးမြို့။
ဖုန်း - ၀၂ - ၃၉၄၅၀၊ ၀၂ - ၃၁၂၀၀ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျန်းမာရေး။
ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီ ()' သည် ၁၉ ရာစုတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အရေးပါဆုံး အမျိုးသမီး ကဗျာဆရာများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီကို လန်ဒန်မြို့တွင် ၁၈၃၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အင်္ဂလိပ်ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဝင်(Church of England) ဝင်ဖြစ်သည်။
သူ့ဘဝတွင် ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းခြင်းသည် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေသည်။
ခရစ္စတီးနားသည် ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ဂျိမ်းစ်ကော်လင်းဆန်နှင့် စေ့စပ်ခဲ့သော်လည်း ဂျိမ်းစ်ကော်လင်းဆန်သည် ရိုမင်ကက်သလစ်ဘာသာသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွားသဖြင့် စေ့စပ်မှု ပျက်ပြားသွားသည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ကျန်းမာရေးယိုယွင်းမှုကြောင့် အလုပ်မှ အနားယူလိုက်ရသည်။
ခရစ္စတီးနားနှင့် သူ့မိခင်သည် နေ့ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်သော်လည်း တစ်နှစ်ခန့် အကြာတွင် ကျောင်းပိတ်လိုက်ရသည်။
၁၈၆၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းတွင် ချားလိစ်ကေလေ ဆိုသူနှင့် ချစ်မိသော်လည်း ထိုသူသည် ကင်္ခါဝါဒီ(agnostic)တစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့် ခရစ္စတီးနားက လက်ထပ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
Packer, Lona Mosk (1963) Christina Rossetti University of California Press, p. 29. ခရစ္စတီးနားသည် ၁၈၉၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် ကင်ဆာရောဂါဖြင့်ကွယ်လွန်သည်။
သူမ၏အစ်ကို ဒန်တေး ဂေးဘရီရယ်လ် ရိုဇက်တီ ဆွဲသော ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီ ၏ပုံတူ The Milking-Maid The year stood at its equinox, And bluff the North was blowing. A bleat of lambs came from the flocks, Green hardy things were growing. I met a maid with shining locks, Where milky kine were lowing. She wore a kerchief on her neck, Her bare arm showed its dimple. Her apron spread without a speck, Her air was frank and simple. (Christina Georgina Rossetti ၏ "နို့ညှစ်သမ"'' ကဗျာမှဖြစ်သည်)A Gallery of English and American Women Famous in Song (1875), J.M. Stoddart & Company, p. 205. ကိုးကားချက်များ Category:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသမီး ကဗျာဆရာများ။
ဟင်နရီ ဝါ့စ် ဝါ့သ် လောင်းဖဲလို ဟင်နရီ ဝါ့စ် ဝါ့သ် လောင်းဖဲလိုသည် ၁၉ ရာစုတွင် လူကြိုက်အများဆုံး အမေရိကန်ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကလေးကဗျာ အများအပြားအား ရေးသားခဲ့ပြီး စာပေဆိုင်ရာ ပါမောက္ခလည်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ မိန်းပြည်နယ် ပေါ့လ်လန်တွင် ၁၈၀၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
သူ့ဖခင် စတီဖင် လောင်းဖဲလိုးသည် ပေါ့တ်လန်မှ ရှေ့နေဖြစ်သည်။
လောင်းဖဲလိုးသည် ငယ်စဉ်ကပင် စာဖတ်ခြင်းကို ဝါသနာထုံပြီး အသက် ၁၃ နှစ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံးကဗျာ The Battle of Lovell’s Pond ကို ရေးသည်။
လောင်းဖဲလိုးသည် ဗိုဒင်ကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူရာ ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ထိုကောလိပ်မှ ဘွဲ့ထူးဆွတ်ခူးအောင်မြင်ခဲ့၍ ထိုကျောင်း၌ပင် ခေတ်သစ်ဘာသာစကားနှင့် စာပေဆိုင်ရာပါမောက္ခအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရန် စကားကမ်းလှမ်းခြင်းခံရသည်။
သို့သော် ချက်ချင်းလက်မခံသေးပဲ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ အီတလီနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ယင်းတို့၏ ဘာသာ စကား၊ စာပေနှင့် အလယ်ခေတ်သမိုင်းတို့ကို လေ့လာဆည်းပူးသည်။
၁၈၂၉ ခုနှစ် အသက်၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ဗိုဒင်ကောလိပ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။
၁၈၃၄ ခုနှစ်၌ ဟားဗဒ်တက္ကသိုလ်တွင် အလားတူရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
သို့ရာတွင်အင်္ဂလန်၊ နယ်သာလန်၊ ဂျာမနီ၊ ဆွစ်ဇာ လန်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးပြီးနောက် ၁၈၃၆ ခုနှစ်တွင်မှ ထိုရာထူးတွင် စတင်အမှုထမ်းသည်။
လောင်းဖဲလိုးသည် ၁၈၅၄ ခုနှစ်အထိ ၁၇ နှစ်တာမျှအမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၈၆၈ - ၆၉ ခုနှစ်၌ ဥရောပတိုက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ်သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့စဉ်က အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်နှင့် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်များက လောင်းဖဲလိုးအား ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့ထူးများ ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် မာ့စထရာပေါ်တာနှင့် လက်ထပ်သည်။
လောင်းဖဲလိုးသည် စာပေများလေ့လာဆည်းပူးရန် ဥရောပတိုက်သို့ သွားခဲ့ရာတွင် ဇနီး ဖြစ်သူကိုပါခေါ်သွားရာ၊ ထိုသို့ခရီးသွားစဉ် နယ်သာလန်နိုင်ငံ ရော့တဒမ်း မြို့၌ မေရီပေါ့တာမှာ ဖျားနာ၍ ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် Hyperion ဝတ္ထုနှင့် Voices of the Night ကဗျာစုကို ထုတ်ဝေသည်။
၁၈၃၉ ခုနှစ် တွင် ဖရန်စစ် အက်ဖဲတန်နှင့် လက်ထပ်သည်။
၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် The Song of Hiawatha ကဗျာကို ထုတ်ဝေသည်။
လောင်းဖဲလိုး၏ ဒုတိယဇနီးသည် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
လောင်းဖဲလိုး အသက် ၇၅ နှစ်ပြည့်မြောက်သောနေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံး၊ အထူးသဖြင့် စာသင်ကျောင်းများတွင် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
လောင်းဖဲလိုးသည် ကင်းဗရစ်ချ်တွင် ခရစ် ၁၈၈၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။
လောင်းဖဲလိုးအားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝက်စမင်စတာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းရှိ စာဆိုရိပ်မြုံဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ကဗျာစာဆိုတို့အတွက် သတ်မှတ် ထားသောထောင့်တွင် လောင်းဖဲလိုး၏ ကိုယ်တစ်ပိုင်းရုပ်လုံးကို ထားရှိပေသည်။
အေအီး ဟောက်စ်မန်ကို ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝါဆက်စတာရှိုင်းယားတွင် မွေးဖွားသည်။
အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားပြီး ဆယ်နှစ်ကြာ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ထို့နောက် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ ကင်းဗရစ်ချ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် လက်တင်ဘာသာ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ဟောက်စမန်သည် ကဗျာ များအပြားရေးသားခဲ့ရာ When I was one and twenty ကဗျာသည် ထင်ရှားသည်။
၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသားသော A Shropshire Lad သည်လည်း လူသိများသော ကဗျာဖြစ်သည်။
Last Poems (၁၉၂၂)၊ More Poems (၁၉၆၃)၊ Collected Poems (၁၉၄၀) တို့ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
thumb|351x351px အိုင်းရစ် ကဗျာဆရာ၊ အဆိုတော်၊ သီချင်းရေးဆရာ၊ ဖျော်ဖြေရေးသမား တောမတ်စ် မိုး ကို အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ဒဗ္ဗလင်မြို့တွင် ၁၇၇၉ ခုနှစ်၊ မေ ၂၈ တွင် မွေးဖွားသည်။
ထရီနီတီကော်လိပ်တွင် ပညာသင်သည်။
ဘဲလက်သီချင်းများ ရေးသားသည်။
၁၈၀၃ ခုနှစ်တွင် ဘာမျူဒါမှ ရေတပ်မတော်ဦးစီးဌာနတွင် မှတ်ပုံတင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ် ခြင်းခံရသည်။
အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ အဲလက်ဇဘက် ဘက်ဆီဒိုက် ခေါ် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။
အသုံးအစွဲကြီးမားမှုကြောင့် အကြွေးတင်၊ အမှုအခင်းဖြစ်ပြီး ပါရီတွင် သွားရောက်နေထိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အင်္ဂလန်တွင် ပြန်လည်အခြေချကာ အောင်မြင်သော် ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ ဖြစ်လာသည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် စာရေးဆရာများ။
ဝီလျံ ဝါ့ဒ်စ် ဝါ့သ် (1842) ဝီလျံ ဝပ်ဇဝပ် (William Wordsworth) သည် ထင်ရှားသော အင်္ဂလိပ်ကဗျာစာဆိုတော်ဖြစ် သည့်အပြင် ဂျွန် မီလတန်နောက် ထွက်ပေါ်သော ကဗျာစာဆိုများအနက် အထူးချွန်ဆုံးဟူ၍ အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသူလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ဝပ်ဇဝပ် သည် သဘာဝအလှကို စိတ်ကူးဉာဏ်ဖြင့် ဆန်းကြယ်စွာတန်ဆာဆင်၍ သီကုံးနှုန်းဖွဲ့ဆိုနိုင်စွမ်းရှိသောကြောင့် အင်္ဂလိပ်စာပေလောက၌ ဘဝအကျိုး မြင်ဝါဒကို စတင်ထုတ်ဖော်သူဖြစ်သည်ဟူ၍လည်း ဆိုကြသည်။
ဝက်စမင် စတာတန်တား၊ တင်တန်းအက်ဗေး၊ အက်ဖိုဒီပန်းကဲ့သို့သော ရိုးရိုး အကြောင်းရပ်များကို ဂန္ထဝင်မြောက်အောင် ရေးစပ်ဖွဲ့ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
ဝီလျံ ဝပ်ဇဝပ်သည် မြေပိုင်ရှင်မိဖများမှဆင်းသက်လာသူဖြစ်၍ ကမ်ဗာလန် တောင်တန်းဒေသရှိ ကော့ကားမောက်မြို့တွင် ၁၇၇ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့၌ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ ဂျွန်မှာ ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဝါ့ဒ်စ် ဝါ့သ်၏ မိခင်ဖြစ်သူသည် ၁၇၇၈ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သောအခါ ဝီလျံကို အိမ်နှင့်ဝေးရာ အလယ်တန်းကျောင်းသို့ ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစားပို့ထားသည်။
ဝါ့ဒ်စ် ဝါ့သ်၏ ဖခင်မှာလည်း ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ပြန်ရာ ကျန်ရစ်သည့် သားသမီးငါးယောက်ကို ဦးလေးနှစ်ယောက်က စောင့်ရှောက်ထားရသည်။
ငယ်စဉ်ကတည်းက မိမိနေထိုင်ရာ ပတ် ဝန်းကျင်ရှိ သဘာဝအလှကိုလည်းကောင်း၊ တောရွာဓလေ့ကိုလည်းကောင်း ချစ်ခင်မြတ်နိုးလာခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဝါဒါမီယာတောင်ကြားရှိ ဟော့ကစဟက် စာသင်ကျောင်းတွင် လည်းကောင်း၊ ကိမ်းဗရစ် တက္ကသိုလ် စိန်ဂျွန်းကောလိပ် ကျောင်းတွင်လည်းကောင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၇၉၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကိုရရှိသည်။
ဝပ်ဇဝပ်သည် ကျောင်းအားလပ်ချိန်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ဆွစ်ဇာ လန်နိုင်ငံ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံများသို့ သွားရောက် လည်ပတ်လေ့ ရှိသည်။
၁၇၉၁ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ သွားရောက်သောအခါ ပြင်သစ် တို့၏ ပြင်းပြသော တော်လှန်ရေးစိတ် တက်ကြွမှုကို တွေ့ခဲ့ရလေသည်။
ဝပ်ဇဝပ်သည် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးသမားတို့၏ နိုင်ငံရေး သဘောတရားများကို နှစ်သက်သဖြင့် စိတ်ရောကိုယ်ပါ ထောက်ခံအားပေးရန် ကြံစည် ခဲ့သည်။
မိဘများက တားဆီးသဖြင့် ၁၇၉၂ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်ခဲ့ ရလေသည်။
ဝါ့ဒ်စ် ဝါ့သ်သည် ကင်းဗရစ်ချ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည်။
ကဗျာဆရာ ဆင်မျူရယ်တေလာ ကိုးရစ်ချ်(Samuel Taylor Coleridge) နှင့် တွေ့ဆုံ မိတ်ဆွေဖြစ်ပြီး Lyrical Ballads အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေသည်။
ဝပ်ဇဝပ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ရှိနေစဉ် မာရီအန်းဗာလွန်ဆိုသူ အမျိုးသမီးနှင့် ရည်ငံခဲ့သော်လည်း လက်မထပ်ဖြစ်ချေ။
ဝပ်ဇဝပ်သည် သုံးနှစ်မျှ မတည်မကျ နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် အမွေတစ်ရပ်ကို ဆက်ခံရရှိသဖြင့် ဒေါဆက်ရှိုင်ယာနယ် ရေ့စ ဒေါင်းမြို့၌ အိမ်တစ်ဆောင်ဝယ်၍ နှမဖြစ်သူ ဒေါ်ရသီနှင့်အတူ နေထိုင်လေ သည်။
ထို့နောက် ကဗျာစာဆို ဆယ်မျူယယ် တေလာ ကိုးလားရစ်နှင့် မိတ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်။
၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဇဝပ်တို့မောင်နှမနှစ်ယောက် သည် ကိုးလားရစ်နှင့် နီးနီးကပ်ကပ် နေထိုင်နိုင်ရန် ဆမ္မာဆက်ရှိုင်ယာနယ်၊ အယ်လဖောက်စဒင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည်။
ထိုအခါ သူတော်ချင်း ချင်း၊ သတင်းလွေ့လွေ့၊ ပေါင်းဖက်တွေ့ ဟူသော စကားအတိုင်း ကဗျာ စာဆိုနှစ်ဦးတို့သည် အတူသွား အတူလာရင်း ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် နှစ်ဦး ပေါင်းစပ်၍ လစ်ရစ်ကယ် ဗဲလက်ခေါ် ကဗျာ့ပဒေသာစာစောင်ကို ရေး သားထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
ထိုစာစောင်တွင် ကိုးလားရစ်၏ ရှေးသင်္ဘော သား ကဗျာနှင့် ဝပ်ဇဝပ်၏ တင်တန်းအက်ဗေး ကဗျာတို့သည် စိတ် ကူးဆန်းသော သဘာဝကဗျာ လက်ရာမွန်များ ဖြစ်ပေသည်။
တစ်ဖန် ဝပ်ဇဝပ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းအိုင်ဒေသရှိ ဂရပ်စမီယာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်။
၁၈ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ငယ်သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ မေရီဟတ် ချင်ဆန်ဆိုသူ အမျိုးသမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။
သားသမီးလေးဦး ထွန်းကားသည်။
ထို့နောက် ကဗျာပုဒ်ရေများ စွာ ဖွဲ့စပ်ရေးသားခဲ့လေသည်။
ထိုခေတ်ကဗျာဆရာတို့သည် ခက်ခဲနက်နဲ သော ကဗျာများကိုသာ ရေးစပ်ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြရာ ယင်းအစဉ်အလာကို သွေဖည်၍ ရိုးလှသည့် ဝပ်ဇဝပ်၏ကဗျာများကို အင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ဝပ်ဇဝပ်သည် မိမိရေးဟန်ကို မစွန့်ခဲ့ချေ၊ ၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် ရိုင် ဒယ်မောင့်အရပ်သို့ တစ်ဖန်ပြောင်ရွှေ့နေထိုင်သည်။
ဝပ်ဇဝပ်သည် သည်ပရီလျု ခေါ် ကဗျာရှည်ကြီးတွင် မိမိ ငယ်စဉ်က ဘဝအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
စာပေလောက၌လည်း တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှားလာသည်။
၁၈၀၇ ခုနှစ်တွင် ကဗျာပေါင်းချုပ်နှစ်တွဲ ထုတ်ဝေသည်။
ထိုသို့အားဖြင့် ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် ကဗျာ စာဆိုတော်ကြီး ဆောက်သီ ကွယ်လွန်သောအခါ ဝိတိုရိယဘုရင်မက ဝီလျံ ဝပ်ဇဝပ်အား ဘုရင့်စာဆိုတော်ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်မြောက်စားခဲ့သည်။
ဆယ်မျူ ယယ်ကိုးလားရစ်၊ ရောဗတ်ဆောက်သီနှင့် ဝီလျံဝပ်ဇဝပ်တို့သည် အိုင်ဒေသ တွင် နေထိုင်ကြသဖြင့် ယင်းတို့ကို အိုင်ဒေသ ကဗျာဆရာများဟူ၍ ခေါ် စမှတ်ပြုကြသည်။
ဝီလျံ ဝပ်ဇဝပ်သည် ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့ အသက် ၈ဝ အရွယ်တွင် အဆုတ်မြှေးယောင်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား ကဗျာဆရာများ။
အလင်းတန်းဂျာနယ် အလင်းတန်းဂျာနယ်သည် မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာစာနယ်ဇင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
အလင်းတန်းဂျာနယ်သည် အနုပညာ၊ လူမှုရေးနှင့် မြန်မာစာပေဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဦးစားပေး ဖော်ပြသည့် ဂျာနယ် တစ်စောင်ဖြစ်သည်။
အယ်ဒီတာ အလင်းတန်းဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ်မှာ ဟင်္သာတမြင့်ငွေ ဖြစ်ပြီး မွမ်းမံတင်ဆက်သူမှာ ဝင်းငြိမ်းဖြစ်သည်။
တာဝန်ခံအယ်ဒီတာမှာ မျိုးမြင့်ညိမ်းဖြစ်ပြီး အယ်ဒီတာမှာ လင်းနိုင်ဦးဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှာ ဦးဇော်ထူးအောင် ဖြစ်သည်။
အလင်းတန်းဂျာနယ်အတွက် လိုဂိုဒီဇိုင်းကို ကျော်မင်းမောင်မှ ပြုလုပ်ပေးထားပြီး ထုတ်ဝေသူမှာ ဟင်္သာတမြင့်ငွေ ဖြစ်သည်။
အလင်းတန်းဂျာနယ်ကို စီအမ်ပီပုံနှိပ်တိုက်တွင် ပုံနှိပ်ပြီး အပတ်စဉ် တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အလင်းတန်းဂျာနယ်သည် အခန်းအမှတ် ၁၇၊ ၁၅၈-၁၅၉(ပထမထပ်)၊ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်း၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ရပ်နားခြင်း အလင်းတန်းဂျာနယ်သည် စောင်ရေကျဆင်းလာမှုကြောင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ထုတ်ဝေမှု ရပ်နားခဲ့သည်။
မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာစာနယ်ဇင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဦးစားပေး မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်သည် စီးပွားရေးသတင်းများနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဦးစားပေး ဖော်ပြသည့် ဂျာနယ်တစ်စောင်ဖြစ်သည်။
အယ်ဒီတာ မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာမှာ ဝေလျှံဖြစ်ပြီး အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်များမှာ ဆန်းငြိမ်းသော်၊ ယဉ်ယဉ်ခန့်၊ သင်းသင်းထွေး၊ ရီရီကျော်နှင့် အေးလပြည့်ဝင်းတို့ဖြစ်သည်။