kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မကွေးမြို့ မုံရွာမြို့ မော်လမြိုင်မြို့ တောင်ကြီးမြို့ လားရှိုးမြို့ ကျိုင်းတုံမြို့ မြစ်ကြီးနားမြို့ ဘားအံမြို့ ထားဝယ်မြို့ မြိတ်မြို့ ပုသိမ်မြို့ မအူပင်မြို့ ပြည်မြို့ တောင်ငူမြို့ စစ်တွေမြို့ မိတ္ထီလာမြို့ ပခုက္ကူမြို့ နေပြည်တော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး) ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် University website List of Universities registered under WHO Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးတက္ကသိုလ်များ Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ Category:မကွေးမြို့။
မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ မုံရွာမြို့သည်စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏မြို့တော်ဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့၏အနောက်မြောက်ဘက် ၁၃၆ကီလိုမီတာအကွာ ချင်းတွင်းမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
မုံရွာမြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ကျယ်ဝန်းသည်။
မန္တလေးနှင့် ကလေးမြို့ ကို ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်နေသည်။
သမိုင်း ယခု မုံရွာတည်ရှိရာ ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားမပွင့်မီအခါက မုံပင်ကြီး ခေါ် အပင်ကြီး တစ်ခုအောက်တွင် ရသေ့ တစ်ပါး စံတော်မှုခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူမည်ကို ဗျာဒိတ်တော်ပေးခဲ့သောကြောင့် ထိုနေရာကို မုံပင် ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်မှစ၍ မုံရွာ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
မုံရွာ ရာပြည် မဂ္ဂဇင်း အခြားတစ်ခုအဆိုအရ မုံသည်မ တစ်ဦးအား ပနီစကု ဘုရင်က မိဘုရား အဖြစ် တင်မြှောက်ရာမှ ၎င်းရွာကို မုန့်သည်မရွာ ဟုခေါ်ခဲ့ကြရာမှ မုံရွာ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
မြန်မာ စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၉၊ စာ၃၃၉ ရှေးဟောင်းပညာရှင်များ လေ့လာမှုအရ မုံရွာဒေသတွင် နှစ်တစ်သန်းလောက်မှ စ၍ လူများ နေထိုင်သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
မုံရွာ အရှေ့ဘက်ရှိ ရွှေမြင်တင် တောင်ကုန်းတွင်း ရှေးဟောင်းလူရိုး နှင့် ဦးခေါင်းခွံများ ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသည်။
မြေအိုး နှင့် အရိုးအိုးများကိုလည်း ကျောက္ကာရွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကွေ့ကြီးရပ်ကွက်ရှိ စုပင်ဖြူရွာတွင် ရှေးဟောင်း လူရိုးနှစ်ခုကို ကျောက်ပုစိန် လေးခု၊ ကျောက်ကွင်း လေးခု၊ မြေပုတီးများနှင့်အတူ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
၎င်းအချက်များက မုံရွာသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်များစွာကပင် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။
ရှေးမြန်မာမင်းလက်ထက်ကမူ ရွာကြီးမျှသာဖြစ်၍ အလုံမြို့သာလျှင် ထင်ရှားခဲ့ပေသည်။
ဗြိတိသျှတို့ လက်ထက် ခရစ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ချင်းတွင်းခရိုင်ကို နှစ်ပိုင်းခွဲလိုက်သည်တွင် မုံရွာမြို့ကို ချင်းတွင်းခရိုင်အောက်ပိုင်း၏ ရုံးစိုက်မြို့ အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ မုံရွာမြို့သည် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၅ဒီဂရီ ၁၃မိနစ် နှင့် မြောက်လတ္တီကျု ၂၂ဒီဂရီ ၁၁မိနစ် အတွင်း ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ ဆုံရာအရပ်မှ ၅၀ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
မုံရွာမြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ဧရိယာစတုရန်းမိုင်အားဖြင့် ၂၆၆၀၀ မိုင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။
စစ်ကိုင်းမြို့မှ အနောက်ဘက် ၆၅ မိုင် ကွာဝေးသည်၊ မုံရွာမြို့သည် မြေနိမ့်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသဖြင့် မြစ်ရေတိုးလာသောအခါ အကာအကွယ်ဖြစ်စေရန် မြစ်ကမ်းတွင် တာတမံများ ဆောက်လုပ်ထားသည်။
မုံရွာမြို့တွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ် တပေါင်းလက မီးအကြီးအကျယ်လောင်သွားသဖြင့် လက်ရှိမုံရွာမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သော မြို့သစ်ဟု ခေါ်ဆိုရပေမည်။
စီးပွားရေး ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် မုံရွာမြို့၌ သက်ကြီးတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်သည်။
မုံရွာနယ်မှထွက်ကုန်များမှာ ချည်လုံချည်၊ စောင်များ၊ ကျောက္ကာအရပ်မှ ယွန်းထည်များ၊ ဆန်စပါး၊ဂျုံ၊နှမ်း၊ ပဲ၊ပြောင်း၊ဝါ နှင့်အပူပိုင်းဒေသထွက် သစ်သီးများဖြစ်၏။
မုံရွာမြို့တွင် ရက္ကန်းစက်၊ စောင်စက်၊ဆန်စက်၊ သစ်စက်၊ ဂျုံစက်၊ ဆီစက်၊ ဆပ်ပြာစက်စသော စက်များရှိသည်။
မြို့နှင့် နယ်မှထွက်သော ပစ္စည်းများကို မုံရွာမြို့မှ ထုတ်လုပ် ဖြန့်ဖြူးသည်။
မုံရွာ မှထွက်သော စောင်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ကျော်ကြားလှပေသည်။
မုံရွာမြို့က ထွက်ရှိသော ဝက်အူချောင်းသည် အလွန်နာမည်ကြီးလှပါသည်။
အချက်အလက်များ အိမ်ခြေ။
၃၀၃၀၃ လူဦးရေ။
၁၈၀ ၉၅၀ မုံရွာမြို့ရဲ့ လူဦးရေဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုတော့ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ် - ၁၀၆,၈၄၃ ( သန်းခေါင်စာရင်းအရ...) ၁၉၉၃ ခုနှစ် - ၁၃၈,၅၇၆ ( ခန့်မှန်းခြေအရ...) ၂၀၀၉ ခုနှစ် - ၂၀၂,၉၈၃ ( တွက်ချက်မှုအရ...)မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း စီဒီရွမ် ၂၀၁၄ ခုနှစ် - ၂၀၇ ၄၈၉ ( သန်းခေါင်စာရင်းအရ...) ပွဲတော်များ မုံရွာနယ်တွင်ရှိသော ကျောင်းကန်ဘုရား စေတီပုထိုးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှန်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသောကြောင့် အနယ် နယ် အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးသွားရောက်ကြသူများမှာ မနည်းချေ။
ဆုတောင်းပြည့် ဘုရားကြီးပွဲ ၂၂၁ ခုမှစတင်၍ အသောက မှကျင်းပသော ဘုရားကြီးရပ်ကွက်ရှိ ဆုတောင်းပြည့် ဘုရားကြီးပွဲ သည် မုံရွာတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ပွဲတော် ဖြစ်သည်။
သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ငါးရက်နေ့မှ ရှစ်ရက်နေ့အထိဖြစ်သည်။
သို့သော် သီတင်းကျွတ်သည်မှပင် ပွဲများ စတင်သည်။
ဘုရားနှစ်ဆူဆက်သွယ်သော ဘုရားကြီးလမ်းတစ်လျှောက် ဈေးဆိုင်ခန်းများ နှင့် ကြည့်ချင်ပွဲများဖြင့် အထူးစည်ကား လှပေသည်။
မုံရွာနယ် တစ်ခုလုံး ဈေးဝယ်သော ဘုရားဈေးပွဲအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ဗောဓိတစ်ထောင်ဘုရားပွဲ နောက်ပွဲတော်တစ်ခုကတော့ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သော ဗောဓိတစ်ထောင် ရပ်တော်မူ ဘုရားကြီး ပွဲတော် တန်ဆောင်မုန်းလ၌ ထင်ရှားစည်ကားသော ပွဲတော်ကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။
အမြို့မြို့ အနယ်နယ်မှ လာရောက် ဖူးမြော် ကြည့်ရှုကြသည်။
မုံရွာနယ်တွင်းရှိ မိုးညှင်းတောရ ဆရာတော်ဘုရားတည်သော သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီကား ယခုအခါ ကျော်စောလှပေသည်။
ထို့ပြင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရား၏ လယ်တီကျောင်းတိုက်သည်လည်း မုံရွာမြို့တွင် ရှိပေသည်။
ချင်းတွင်းမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ဖိုးဝင်းတောင်သည်လည်း မုံရွာနယ်တွင် ပါဝင်သည်။
မုံရွာအထက်နားရှိ အလုံ ဘိုးတော်ကြီးနတ်ပွဲမှာ အထူးပင်ထင်ရှားသည်။
မုံရွာမြို့တွင်းရှိ ထင်ရှားသောစေတီတော်များမှာကား ရွှေစည်းခုံနှင့် ဆုတောင်းပြည့် စေတီတော်များဖြစ်၏။
အလုံဘိုးတော်ကြီးနတ်ပွဲ အလုံဘိုးတော်ကြီး ရိုးရာနတ်ပွဲတော်ကို မုံရွာမြို့နယ်၊ အလုံမြို့(ရပ်ကွက်)တွင် နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၇)ရက်မှ လကွယ်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းလုံးမှ လာရောက်ဆင်နွှဲကြသဖြင့် မုံရွာမြို့နယ်တွင် အလွန်စည်ကားသည့်ပွဲတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ကျောက္ကာ ရွှေဂူနီ ပွဲ တော် ရွှေဂူနီဘုရား သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာရွာတွင်တည်ရှိသည့် ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ကျောက္ကာရွာသည် မုံရွာမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၁၀ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ရွှေဂူနီဘုရား - ဝီကီပီးဒီးယား (wikipedia.org) အထင်ကရနေရာများ thumb| မုံရွာမြို့ ရွှေစည်းခုံစေတီတော် ဗောဓိတစ်ထောင် မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ကျောက္ကာ ရွှေဂူနီ အလောင်းတော် ကဿပ ဖိုးဝင်းတောင်(ဖိုလ်ဝင်တောင်) တွင်းတောင် ဆက်သွယ်ရေး မုံရွာသည် ချင်းတွင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသောကြောင့် ရေလမ်းဆက်သွယ်မှု ကောင်းစွာရှိသည်။
သွားလမ်းလာလမ်း လွယ်ကူပေသောကြောင့် အရေးပါအရာရောက်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၏။
ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ် ဥဒဟို သွားလာသော လှေသင်္ဘောများသည် မုံရွာမြို့တွင် ဆိုက်ကပ်မြဲဖြစ်၏။
ချင်းတွင်းမြစ်အထက်ပိုင်းရှိ မြို့များသို့ သင်္ဘောများ မပြတ် မှန်မှန် ခုတ်မောင်းသည်။
မန္တလေးနှင့် မီးရထားလမ်း အဆက်အသွယ်ရှိသဖြင့် မန္တလေးမှတစ်ဆင့် အောက်မြို့အောက်ရွာများနှင့် ခရီးပေါက်ပေသည်။
တဖန် နယ်တွင်းရှိမြို့နယ်များနှင့် သာမကဘဲ အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ခရိုင်များသို့လည်း မော်တော်ကားလမ်းများ ရှိသည်။
ထို့ပြင် မုံရွာမြို့သို့ လေကြောင်းခရီးပေါက်သည်။
ရထားများမှာ မုံရွာ - မန္တလေး စာပို့ရထား မုံရွာ - ပခုက္ကူ လူစီးရထား မုံရွာ - ခင်ဦး လူစီးရထား မုံရွာ - တည်းတိမ်ရံ ကားရထား မုံရွာ - ရန်ကုန် ကုန်ရထား ကျန်းမာရေး အစိုးရဆေးရုံများ မုံရွာ မိခင်နှင့်ကလေးဆေးရုံ မုံရွာ အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီး ခေါ် (မုံရွာပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး) အားကစား မုံရွာ အားကစားကွင်း'သည် ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး မုံရွာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဘောလုံးပွဲများအတွက် အများဆုံးအသုံးပြုလေ့ရှိပြီး မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်ပြိုင်ပွဲဝင် စစ်ကိုင်း ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ပညာရေး မုံရွာမြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များမှာ မုံရွာတက္ကသိုလ် မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ) ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ) မုံရွာပညာရေးကောလိပ် သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း (မုံရွာ) ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
ခရစ်နှစ် ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်၊ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၃⁠၃၈ ခုနှစ်၊ တော်သလင်း လပြည့်ကျော် ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့ နံနက် ၆ နာရီ ၅၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
အဘ ဦးမျိုးညွန့် (ကွယ်လွန်) အမိ ဒေါ်အေးမိချို တို့မှ ဖွားမြင်သော သားသမီး သုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
၁ ၉⁠၉၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် မန္တလေးသား လူငယ်တစ်စု ဦးစီး ဦးဆောင်၍ ရန်ကုန် အခြေစိုက် ထုတ်ဝေသော မြန်မာသစ် ဂျာနယ် (The New Myanmar Weekly) တွင် ဘာသာပြန် အယ်ဒီတာ အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ် မြန်မာသစ် ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာချုပ်မှာ နေထွတ် ဖြစ်သည်၊ ဂျာနယ် အတွဲ (၁) အမှတ် (၁) ထွက်သည့် နေ့တွင် ဂျာနယ်၌ အလုပ် စဝင်သည်။
မြန်မာ သစ်တွင် ပထမပိုင်း အချိန်ပြည့်၊ နောက်ပိုင်း အချိန်ပိုင်း (လူကြီးများ၏ စီစဉ်မှုအရ) လုပ်ကိုင် ပြီးနောက် နှစ်⁠နှစ်နီးပါး အကြာတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဖနွမ်းပင်မြို့ရှိ တော်ဝင် ဖနွမ်းပင် တက္ကသိုလ် (Royal University of Phnom Penh) တွင် အမေရိကန် သတင်းစာ ဆရာများ သင်ကြား ပေးသော လေးလကြာ အင်္ဂလိပ်စာ၊ အခြေခံနှင့် အဆင့်မြင့် သတင်းစာ ပညာ သင်တန်း များသို့ တက်ရောက် သင်ယူ ခဲ့သည်။
နောက် ပိုင်း ရန်ကုန် ပြန်လာပြီး အလွတ် ဘာသာပြန်၊ ပင်တိုင် ဆောင်းပါးရှင်၊ မဂ္ဂဇင်း တည်းဖြတ် စီစဉ်ပေးသူ စသည့် အလုပ်များကို လုပ်ကိုင် ပြီးနောက် ၂၀⁠၀၂ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ရန်ကုန် အခြေစိုက် ထုတ်ဝေသော ဆဲဗင်းဒေး သတင်း ဂျာနယ် (7Day News) တွင် သူငယ်ချင်း အယ်ဒီတာ လှိုင်ဘွား၏ အကူအညီဖြင့် ပထမ "၇ ရက် စကားဝိုင်း ကဏ္ဍ" (ကိုယ်ပိုင် တီထွင်) စီစဉ်သူ နှင့် ပင်တိုင် ရေးသားသူ၊ နောက်ပိုင်း ထိုစဉ်က အယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်သူ ကိုကို (စက်မှု တက္ကသိုလ်) ၏ ဖိတ်ခေါ် ကမ်းလှမ်း မှုဖြင့် သတင်း အယ်ဒီတာ အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်၊ နောက်ပိုင်း အယ်ဒီတာချုပ်က သဘောကျ သဖြင့် ရာထူး တိုးပေး၍ တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ ဖြစ်လာ ခဲ့သည်။
တစ် နှစ်နှင့် သုံးလကြာ ဆဲဗင်းဒေး ဂျာနယ်တွင် လုပ်ကိုင်ပြီး နောက်တွင် အယ်ဒီတာချုပ် နှင့် အဆင်မပြေ သဖြင့် အလုပ် ထွက်သည်၊ အလွတ် ဘာသာပြန်၊ ဆောင်းပါးရှင် ခေတ္တ လုပ်ပြီးနောက် သုံးလ အကြာတွင် ထိုစဉ် အမ်အိုင်စီတီ ပါ့ခ် MICT Park ဟုခေါ်သော နည်းပညာ ရပ်ဝန်းထဲမှ အီးထရိတ် မြန်မာ e-TradeMyanmar ဟု ခေါ်တွင်သော စီးပွားရေး သတင်း အချက် အလက်များ ရောင်းချသည့် စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ နည်းပညာ ကုမ္ပဏီ တွင် အွန်လိုင်း အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
ထိုစဉ်က အီးထရိတ် ကို ဦးဆောင်သူ များမှာ ဦးထွန်း⁠ထွန်းနိုင်၊ ဦးသူရအောင်၊ ဦးသက်လင်းဦးနှင့် ဦးငွေထွန်း တို့ (လူငယ်တစ်စု) ဖြစ်သည်။
ဆဲ ဗင်းဒေး ဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာချုပ် အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သွား ပြီးနောက် ၂၀⁠၀၅ ခုနှစ် နှစ်ဆန်း တွင် ဆဲဗင်းဒေးသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာပြီး၊ ဂျာနယ် ထုတ်ဝေသူ နှင့် ညှိနှိုင်း သဘောတူညီ ချက်အရ ရာထူးသစ် တီထွင်ပြီး ဒုတိယ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က အယ်ဒီတာချုပ်မှာ သောင်းစုငြိမ်း ဖြစ်သည်။
ဆဲဗင်းဒေးတွင် ၂၀⁠၀၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လကုန် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၂ ၀⁠၀၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှ စတင်ပြီး ဘီ⁠ဘီစီမြန်မာပိုင်းအစီအစဉ် BBC Burmese Service တွင် အစီအစဉ်မှူး အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၀ နှစ် နီးပါးကြာ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဘာသာပြန်၊ အင်တာဗျူးသူ၊ သတင်း ဆောင်းပါး ရေးသူ၊ အတွေး အမြင် ဆောင်းပါး ရေးသူ၊ အယ်ဒီတာ စသည့် ပုံနှိပ်ဘက် ဆိုင်ရာ ဂျာနယ်လစ် အဖြစ် လုပ်ကိုင် ပြီးနောက် ရေဒီယို ဂျာနယ်လစ် ဖြစ်လာ ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က ဘီ⁠ဘီစီ မြန်မာပိုင်း အစီအစဉ် ဌာနမှူးမှာ ဒေါ်တင်ထားဆွေ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ မေတွင် လန်ဒန်ဘီဘီစီမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ မတ်လကုန်အထိ တနှစ်နီးပါး မည်သည့်သတင်းဌာနတွင်မှ အလုပ်မဝင်ဘဲ သတင်းစာပညာဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံနှင့် စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။
‘လန်ဒန်ဘီဘီစီရောက် မြန်မာသတင်းထောက်’ စာအုပ်မှာ ထင်ရှားပြီး၊ အခြားစာအုပ် သုံးအုပ်ကိုလည်း ယင်းတနှစ်အတွင်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ဧပြီမှ ၂၀၁၆ ဇွန်လကုန်အထိ နှစ်နှစ်နှင့် သုံးလအကြာ DVB Debate မူဝါဒရေးရာ ရုပ်သံဒီဘိတ်များကို တင်ဆက်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က အခြားတင်ဆက်သူများမှာ သန်းဝင်းထွဋ်နှင့် မျိုးမျိုးဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ ဩဂုတ်မှ စတင်ကာ မီဒီယာဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေသော Internews တွင် သတင်းစာပညာသင် သင်တန်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မျိုးကျော့မြိုင် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အဆိုတော်၊ အသံသွင်း ထုတ်လုပ်သူ၊ အသံ အင်ဂျင်နီယာတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
သူသည် မြန်မာပြည်ရဲ့ Hip Hop လောကကို စတင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သီချင်းကောင်းများစွာကို ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်များက အအောင်မြင်ဆုံး အဆိုတော်တစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဟစ်ဟော့ တေးဂီတနှင့်ပတ်သက်၍ အလွှမ်းမိုးဆုံး အနုပညာရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် ယူဆထားသည်။
သူသည် အနည်းဆုံး အလ်ဘမ်ပေါင်း ၁၁ အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
Myanmar MP3 MKM Discography မျိုးကျော့မြိုင် သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာဘုရင် ဗဒုံမင်း(ခေါ်) ဘိုးတော်ဘုရား နှင့် ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် "မင်းကျော်သီဟသူ" ဟူသော ရွှေဘွဲ့တော်ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော ဒလမြို့စား မွန်လူမျိုးစစ်ကဲကြီးမောင်ထော်လေး (နောင်အခါ မော်လမြိုင်မြို့ စစ်ကဲ တရားသူကြီး)မှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။
Myaing, Wai Wai (2005).A Journey in Time: Family Memoirs (Burma, 1914–1948). iUniverse. p. 210. ISBN 9780595356515. အနုပညာလှုပ်ရှားမှု မျိုးကျော့မြိုင်သည် အနုပညာအလုပ်တွေကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာကတည်းက လုပ်ကိုင်လာခဲ့သူဖြစ်သည်။
https://burma.irrawaddy.com/article/2021/08/11/245040.html မြန်မာပြည်ရဲ့ Hip Hop လောကကို စတင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သီချင်းကောင်းများစွာကို ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပရိသတ်အကြိုက်ဆုံးနဲ့ စိတ်အဝင်စားဆုံးသီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲတခုဖြစ်တဲ့ Myanmar Idol ပြိုင်ပွဲရဲ့ ဒိုင်တဦးအဖြစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/01/11/149468.html တေးစီးရီးများ မိုးတွေရွာနေချိန်ခဏ (၁၉၉၂) ကမ္ဘာကြီးအပြင်ဘက် (၁၉၉၃) Virus 3 [ Rap `N´ Roll ] (၁၉၉၄) Virus 3 (ဒုတိယစီးရီးနှင့်တတိယစီးရီးများမှကောင်းနိုးရာရာသီချင်းများကိုပြန်လည်ရွေးထုတ်ခြင်း) (၁၉၉၅) အပိုင်းအစ တစ် (၁၉၉၅) အပိုင်းအစ တစ် နှစ်ပိုင်းတစ်ပိုင်း (၁၉၉၆) ပေါင်းစပ်ခြင်း(ဆောင်းဦးလှိုင်၊ သီရိဂျေမောင်မောင် တို့နှင့် တွဲဖက်၍) (၁၉၉၆) မျိုးကျော့မြိုင်(၂)Virus (၁၉၉၇) အဟောင်းဆုံးတေးများ (၁၉၉၈) သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ Remix (၂၀၀၀) သတိရရင်ပြီးတာပဲ(ကဗျာဘွဲ့မှူး နှင့် တွဲဖက်၍) (၂၀၀၀) ကျွန်တော့်နာမည်မျိုးကျော့မြိုင် (၂၀၀၁) အကောင်းဆုံးတေးများ (၂၀၀၁) မျိုးကျော့မြိုင်.Com (၂၀၀၂) စားသုံးကြည့်(ဒိုးလုံး နှင့် တွဲဖက်၍) (၂၀၀၂) လူဖြစ်ရတဲ့ဒုက္ခ (၂၀၀၃) တကယ်မချစ်ဘဲနဲ့(ထွန်းအိန္ဒြာဗို နှင့် တွဲဖက်၍) (၂၀၁၀) ပစ္စုပ္ပန် (၂၀၁၃) တဘက်စွန်းဂီတ [ Mini Album ] (၂၀၁၄) Into The Acoustic (၂၀၁၇) A Night With Myo Kyawt Myaing (၂၀၁၈) လူငယ်တွေ Sorry ပါ (၂၀၁၉) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ Category:မွန်လူမျိုးများ။
ရေပွက်ပမာ ခဏတာ သူတည်းတစ်ယောက် ၊ ကောင်းဖို့ရောက်မူ ၊ သူတစ်ယောက်မှာ ၊ ပျက်လင့်ကာသာ ၊ ဓမ္မတာတည်း။
ရွှေအိမ်နန်းနှင့် ၊ ကြငှန်းလည်းစံ ၊ မတ်ပေါင်းရံလျက် ၊ ပျော်စံရိပ်ငြိမ် ၊ စည်းစိမ်မကွာ ၊ မင်းချမ်းသာကား ၊ သမုဒ္ဒရာ ၊ ရေမျက်နှာထက် ၊ ခဏတက်သည် ၊ ရေပွက်ပမာ ၊ တစ်သက်လျာတည်း။
ကြင်နာသနား ၊ ငါ့အားမသတ် ၊ ယခုလွှတ်လည်း ၊ မလွတ်ကြမ္မာ ၊ လူတကာတို့ ၊ ခန္ဓာခိုင်ကြည် ၊ အတည်မမြဲ ၊ ဖောက်လွဲတတ်သည် ၊ မချွတ်စသာ ၊ သတ္တဝါတည်း။
ရှိခိုးကော်ရော် ၊ ပူဇော်အကျွန် ၊ ပန်ခဲ့တုံ၏ ၊ ခိုက်ကြုံဝိပါက် ၊ သံသာစက်၌ ၊ ကြိုက်လတ်တွန်မူ ၊ တုံ့မယူလို ၊ ကြည်ညိုစိတ်သန် ၊ သခင်မွန်ကို ၊ ချန်ဘိစင်စစ် ၊ အပြစ်မဲ့ရေး ၊ ခွင့်လျှင်ပေး၏ ၊ သွေးသည်အနိစ္စာ ၊ ငါ့ခန္ဓာတည်း။
ရေးစပ်သူ။
အနန္တသူရိယ အမတ်ကြီး ခေ တ်။
မြန်မာ - ၄၇၄ - ၅၃၅ ခန။
့် Category:ကဗျာလင်္ကာများ။
thumb|ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ဟံသာ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ()ကို မွန်အမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဥက္ကဋ္ဌ(နိုင်ရွှေကျင်)ကတည်ထောင်ခဲ့ပြီးလက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌမှာ နိုင်ဟံသာ၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌမှာ နိုအောင်မင်း နှင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ နိုင်‌ဇေယျတွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ နိုင်ဝင်းလှ ပြည်တွင်းရေးရာဌာနကြီး တာဝန်ခံမှာ ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် နိုင်ဗညားလယ် နှင့် မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (MNLA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် နိုင်ဗညားမဲ့စန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (UNFC) ၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၉၅ ခုနှစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအရ မွန်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် မြန်မာစစ်တပ်ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသော နေရာ ၁၂ ခု ရှိသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ်အဆင့်နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ပါဝင်သော ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဦးဆောင်အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီအဖွဲ့ဝင်များသည် မွန်ပြည်နယ်အတွက် သီးခြားဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ယခင်ဆွေးနွေးမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ၏ ခွဲထွက်အဖွဲ့နှင့် ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (MNLA) မှ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) (New Mon State Party (Anti-Military Dictatorship) - NMSP-AD) ဟုခေါ်သော မွန်ပြည်သစ်ပါတီ အရာရှိကြီးအချို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဖွဲ့သည် စစ်ကောင်စီနှင့် ဆက်လက်ဆွေးနွေးတော့မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီကို ထိရောက်စွာ စစ်ကြေညာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
လူ့သဘာဝအရ လူသားဖြစ်သော ကျား(အဖို)နှင့် မ(အမ) တို့ ချိန်ခါရွယ်ရောက်ပြီးနောက် အကြင်လင်မယားအဖြစ် အိုးအိမ်ထူထောင်နေထိုင်လေ့ရှိရာတွင် အမဖြစ်သော သတ္တဝါကို ရည်ညွှန်းသတ်မှတ်ခေါ်သော အမည်တမျိုးဖြစ်သည်။
မယားဟူသည် လင်၏ အိမ်ထောင်ဖက်ဖြစ်ပြီး သားသမီးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးသူ၊ လင်ကို လုပ်ကျွေးပြုစုသူ၊ လင်၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးသူ၊ လင်ကို အားပေးကူညီသူဖြစ်သည်။
ဘရိယာ (ထီ) [ရ+ယ+အာ။
ဓာန်ဋီ၊ ၂၃၇။
] မယား။
အဏ္ဍဘူတာ ဘတာ ဘရိယာ။
ဇာ၊၁၊၁၅။
(ဝိ၊၅၊၂၄၇။
ဒီ၊၂၊၁၉၇။
)ဘရိယာ ပဇာပတိ ပါဒပရိစာရိကာ။
သာ ဟိ ဘတ္တ ဝတ္တာဒီဟိ ဘရိတဗ္ဗတာယ, ဘိန္နသံဝရတာယ, လောကဓမ္မေဟိ ဘရိတဘာယ ဝါ “ဘရိယာ” တိ ဝုစ္စတိ။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၁-၂။
မန်လည်ဆရာတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက် မန်လည်ဆရာတော် ဘုရားသည် 'မယားကို ဘယ်လိုဟာမျိုးပါလိမ့်'ဟူ၍ ဗျုပ္ပတ္တိရှုထောင့်မှ ကြည့်တော်မူပြီးမှ သူ မြင်ရသောအမြင်အတိုင်း မယားကို တည်ပုဒ်ပြု၍ အနက်ဖွင့်သွားပုံကို ပဒုမပြဇာတ်တွင် စာရွှင်ရွှင်နှင့်တွေ့ရသည်ကား... မယား-၁ လူတို့တွင် အကြင်လင်မယားအခွင့်သာရုံ၊ ချစ်ပါကုန်သည်၊ အာရုံ အသက်ထား၍။
ဤစကားတွင် မယားဆိုသည်မှာ... ယောက်ျားကျိကျိ၊ ယားချိချိနှင့်၊ ရှိသည့်ထိုအခါ၌ လွန်သာယာသည်၊ ခံသာမငြီးစေ။
လင်ယောက်ျားတို့ အယားပျောက်အောင်၊ ရွက်ဆောင်နေ့ည၊ တမမတည့်၊ ယားကဖျောက်တတ်လေ၍။
ထို့ကြောင့်ပေ၊ လူ့ပြေရှေးအဟို အိမ်သူသက်ထား၊ ကြင်ဖော်များကို၊ "မယား"ဟူ၍ဆို၏။
ဤကား ပဒုမပြဇာတ်လာ စကားဖြစ်၏။
အချုပ်အားဖြင့် "လင်ယောက်ျားကိုအယား ပျောက်အောင် ဖျောက်ပေးသူ"ဟုဆိုလိုသည်။
သာမန်အားဖြင့်ကြည့်သော် ယင်းဖွင့်ဆိုချက်မှာ ရိုင်းသည်ဟု ထင်ဖွယ်ရှိသော်လည်း စင်စစ်အားဖြင့် ယဉ်ကျေးသောဖွင့်ဆိုချက်(ဗျူပ္ပတ်ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် အဓိပ္ပာယ်ပီပြင်သော ဖွင့်ဆိုချက်)သာဖြစ်၏။
မြန်မာမှု၌ "ယား"ဟုစကားလုံးသည် မငြိမ်မသက် ဖြစ်ခြင်းအနက်၊ လှုပ်ရှားခြင်းအနက်၊ ကြရွခြင်းအနက် ဖြစ်၏။
ယောက်ျားသည် သားကျွေးမှု၊ မယားကျွေးမှုအတွက် အမြဲ ရုန်းကန် လှုပ်ရှားနေရသူ၊ နေ့တကုတ်ကုတ် ညတကုတ်ကုတ် နေပူမိုးရွာမရှောင် အလုပ်လုပ်နေရသော အလုပ်သမား ယားနေသူဖြစ်၏။
လှုပ်ရှားရဖန်များလျှင် အယားများ၏။
များများယား၏။
အလုပ်များ(အယားများ)လျှင် ပင်ပန်း၏။
နွမ်း၏။
မောဟိုက်၏။
ထိုအခါ လင်ယောက်ျားခများ ပင်ပန်းနွမ်းဟိုက်သည်ကို မယားခမျာက မကြည့်ရက်နိုင်သဖြင့် အမောအပန်းပြေပျောက်အောင် အယားပြေသွားအောင် ပြုစုယုယမှုအသွယ် သွယ်တို့ဖြင့် အယားဖြေပေးသည်။
လင်ယောက်ျား အမောပြေအောင်၊ အယားပျောက်အောင် ဖျောက်ပေးသော ဗျူပ္ပတ်ကိုရှု၍ မယားဆိုသည်မှာ ယောက်ျားကျိကျိ၊ ယားချိချိနှင့် ရှိသည့်ထိုအခါ၌ ဟူ၍ဆရာတော်ဆိုသတည်း။
ဆရာတော်သည် မယားကို အနက်နှစ်မျိုး ဖွင့်ဆိုထား၏။
လင်ကို အယားဖြေတတ် သူ၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ယားနေသူ၊ ယင်းနှစ်မျိုးတွင် ဒုတိယအနက်ကို ပဒုမပြဇာတ်၌ ဖွင့်ဆို ပြန်သည်ကား... မယား-၂ သူတို့ကလည်း အလိုကြီးမား ယောက်ျားပေါ်မှာ တကြောသာအောင်၊ သေပါလုလုယားရှင့်။
သည်ကြောင်းကျားကြောင့်၊ မယားခေါ်ကြဆို ယားလည်းယားတတ်။
ယားစေတတ်သည် ပညတ်များ ထိုထိုတည်း။
ဤစကားအရ ကောက်ချက်ချသော် သူတို့ကိုယ်၌ကလည်းယားသောကြောင့် မယား ဟုစာရွှင်ရွှင်နှင့်တင်ပြသွားခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် မယားသည် ဘာကို ယားသနည်း။
ဘာတွေ ဘာတွေက ယားယားနေသ နည်း။
စဉ်းစားလျှင် အိမ်တွင်းမှုလုပ် သိမ်းထုပ်သေချာ။
မိစ္ဆာကြဉ်ရှောင်ဟူသော မယား ဝတ်ငါးပါးကို ညွှန်ထား၍မရပေ။
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ဟူသော စကားဖြင့် အလုပ်များကြောင်း ကိုဆိုသည်။
အလုပ်များခြင်းသည် မိန်းမတို့၏လှုပ်ရှားခြင်း၊ ယားခြင်းပင်တည်း။
အလုပ် များသောနေရာတွင် မိန်းမများက ယောက်ျားများထက် သာလေသည်။
အလုပ်များသော ကြောင့် အလုပ်မြန်မြန်ပြီးဖို့အတွက်လည်း ယောက်ျားထက် ဆန္ဒစောကြလေသည်။
အလို ကြီးကြသည်။
ဤသည်ကို ရည်၍သာ မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားက... သူတို့ကလည်း အလိုကြီးမား ယောက်ျားပေါ်မှာ၊ တကြောသာအောင် သေပါလုလုယားရှင့်။
ဟုစပ်ဆိုသတည်း။
တလှုပ်ရှားရှား အလုပ်များခြင်းကို ယား သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုယားခြင်းမျိုးကား ယောက်ျားများထက် ပို၍ယားသည်။
ပို၍အလုပ် များသည် ကိုယ်တိုင်ယားနေသော အယားများကို မယားအောင်၊ အယားပြေအောင် ဖြေ ဖျောက်တတ်သောကြောင့် မယားခေါ်သည်ဟု ဒုတိယအနက် ဆက်၍ မန်လည်ဆရာ တော် ဖွင်သတည်း။
ဒဂုန်ဦးစန်းငွေ ရေး ၁၉၇၉-ခုနှစ်၊ ဇွန်လထုတ် မြဝတီမဂ္ဂဇင်း စာမျက်နှာ(၄၉ မှ ၅၁ထိ)၌လာရှိသော ဆောင်းပါး မယား ၇-မျိုး ရှေးအစဉ်အလာအရ မယားအမျိုးအစားများကို ခုနစ်မျိုးခွဲခြားခဲ့ကြသည်။
ဘရိယာသုတ်၊ အဗျာကတဝဂ်၊ အင်္ဂုတ္ထိုရ်။
၁. သူသတ်မယား - စိတ်ဆိုးဒေါသကြီးပြီး မိမိအကျိုးစီးပွားကိုသာ ကြည့်ရှုသောမယား။
လင်ကိုမထီမဲ့မြင်ပြုပြီး အခြားယောက်ျားကို တပ်မက်ကာ လင်ကိုသတ်ရန် ကြံစည်တတ်သည်။
၂. ခိုးသူမယား - လင်၏ဥစ္စာပစ္စည်းများကို ခိုးယူလိုသောမယား။
လင်၏ ပညာ၊ ကုန်သွယ်မှု၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းမှရရှိသော ဥစ္စာကို ခိုးယူရန် အခွင့်အခါကို စောင့်နေတတ်သည်။
၃. အရှင်မယား - ပျင်းရိပြီး စားလိုစိတ်ကြီးသောမယား။
စိတ်ထားလည်း ကြမ်းတမ်းပြီး လင်ကို အနိုင်ယူလိုသည်။
၄. အမိမယား - အမြဲတမ်း လင်၏အကျိုးကို ကြည့်ရှုသောမယား။
အမိက သားကိုစောင့်ရှောက်သကဲ့သို့ လင်ကိုစောင့်ရှောက်ပြီး လင်၏ဥစ္စာကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။
၅. နှမမယား - ညီမကြီးက ညီငယ်ကို ရိုသေလေးစားသကဲ့သို့ လင်ကို ရိုသေသောမယား။
အရှက်အကြောက်ကြီးပြီး လင်၏အလိုကို လိုက်သည်။
၆. အဆွေခင်ပွန်းမယား - လင်ကိုမြင်လျှင် ဝမ်းသာအားရ ကြိုဆိုသောမယား။
အမျိုးဇာတ်မြင့်မြတ်ပြီး သီလရှိကာ လင်ကို ရိုသေစွာ ဆက်ဆံသည်။
၇. ကျွန်မမယား - လင်က ရိုက်နှက်ခြိမ်းခြောက်ပါစေ အမျက်မထွက်ဘဲ သည်းခံနိုင်သောမယား။
လင်၏အလိုကို လိုက်ပြီး စိတ်ဆိုးခြင်းမရှိ။
ရှေ့မယား (၃)ယောက်တို့သည် သီလမရှိကုန်။
ကြမ်းကြုက်သာ သဘော ရှိကုန်၏။
လင်ကို ရိုသေခြင်း မရှိကုန်။
ထိုမယားတို့သည် သေသော် ငရဲလားကုန်၏။
နောက် (၄)ယောက်တို့သည် သီလရှိကုန်၏၊ ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး စောင့်စည်းကုန်၏၊ ထိုမယားတို့ သေသော် နတ်ရွာသုဂတိသို့ လားရောက်ရကုန်၏။
အံ၊၂၊၄၆၇-၈။
ဝိနည်းလာ မယား ၁၀-မျိုး ဥစ္စာဖြင့်ဝယ်အပ်သောမယား၊ အလို တူနေသော မယား၊ စည်းစိမ်ပေး၍နေသော မယား၊ ထမီတဘက်ပေး၍ နေသောမယား၊ ရေခွက်၌ လက်စုံချ၍ နေသောမယား၊ ထင်း ခွေရေခပ်သော ခေါင်းခုကို ချစေ၍ နေသော မယား၊ ကျွန်လည်းဟုတ် မယားလည်းဟုတ် သော မယား၊ အလုပ်သူမလည်းဟုတ်၊ မယားလည်း ဟုတ်သော မယား။
စစ်မြေအရပ်မှ ဆောင်အပ်သော သုံ့ရ မယား၊ တခဏမျှ ပေါင်းဖော်အပ်သော မယား၊ ဝိ၊၁၊၂၀၂။
) (ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၁၆။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁တို့၌ ဒါရာကိုဝီသတိယာ ဘရိယာနံ ယာကာစိ ဘရိယာဟု ဖွင့်ထားသည်။
ယင်းတို့အလို သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပုဒ်လာ မာတုရက္ခိတ စသော မိန်းမ ၁၀ ယောက်၊ ဓနက္ကီတာ စသော မယား ၁၀-ယောက်ကိုပေါင်း၍ မယား ၂၀ ဟု ဆိုဟန်တူသည်။
) မယားကောင်းတစ်ဦးသည် မိမိ၏ လင်အပေါ် ရိုသေလေးစားမှုရှိရုံသာမက လင်၏ စိတ်ချမ်းသာမှုနှင့် အိမ်ထောင်ရေး သာယာမှုအတွက်လည်း ကြိုးစားဆောင်ရွက်ရမည်။
မယားကောင်းတစ်ဦးအတွက် အဓိကကျသော ကျင့်ဝတ်များကို ပါထိကဝဂ်နှင့် ၎င်းအဋ္ဌကထာအတိုင်း အောက်တွင်ဖော်ပြထားပါသည်။
(ဒီ၊၃၊၁၅၄-၅။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၈။
) ၁. လုပ်ငန်းများကို ကောင်းစွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း (သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ) မယားသည် အိမ်မှုကိစ္စများကို ကောင်းစွာ စီမံခန့်ခွဲရမည်။
ချက်ပြုတ်ရေး၊ အဝတ်လျှော်ဖွပ်ရေး၊ အိမ်သန့်ရှင်းရေး စသည်တို့ကို အချိန်မှန် မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။
လင်၏ အလုပ်ကိုလည်း ကူညီထောက်ပံ့ပေးရမည်။
၂. အိမ်သားများကို စည်းလုံးစေခြင်း (သင်္ဂဟိတပရိဇနာ) မယားသည် မိမိ၏ ဆွေမျိုးများနှင့် လင်၏ ဆွေမျိုးများအပေါ် ရိုသေလေးစားစွာ ဆက်ဆံရမည်။
အိမ်သားများအားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန် ကြိုးစားရမည်။
အိမ်သားများအကြား အဆင်မပြေမှုများ ရှိပါက ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းပေးရမည်။
၃. သစ္စာရှိခြင်း (အနတိစာရိနီ) မယားသည် မိမိ၏ လင်အပေါ် သစ္စာရှိရမည်။
အခြားသော ယောက်ျားများကို စိတ်ဖြင့်ပင် မပြစ်မှားရပါ။
လင်အား တစ်ဦးတည်း ချစ်မြတ်နိုးပြီး သစ္စာရှိစွာ ပေါင်းသင်းရမည်။
၄. စည်းစိမ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (သမ္ဘတဉ္စ အနုရက္ခတိ) မယားသည် လင် ရှာဖွေလာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာများကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။
မလိုအပ်ဘဲ ဖြုန်းတီးခြင်းမျိုး မပြုလုပ်ရပါ။
စည်းစိမ်ဥစ္စာကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲပြီး မိသားစု၏ အနာဂတ်အတွက် စုဆောင်းထားရမည်။
၅. လိမ္မာပါးနပ်ခြင်း (ဒက္ခာ စ ဟောတိ အနလသာ သဗ္ဗကိစ္စေသု) မယားသည် အိမ်မှုကိစ္စများတွင် လိမ္မာပါးနပ်ရမည်။
ချက်ပြုတ်ရေး၊ အဝတ်လျှော်ဖွပ်ရေး စသည်တို့ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြုလုပ်နိုင်ရမည်။
ထို့အပြင် အခြားသော ကိစ္စများတွင်လည်း လိမ္မာပါးနပ်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရမည်။
ပျင်းရိခြင်းမရှိဘဲ တက်ကြွစွာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရမည်။
ဤဖော်ပြပါ မယားကျင့်ဝတ်များသည် လင်နှင့် မယားတို့အကြား ချစ်ခင်လေးစားမှု၊ အပြန်အလှန် ကူညီမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အခြေခံထားပါသည်။
ဤကျင့်ဝတ်များကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် မယားသည် လင်အား ဘဝတွင် စိတ်ချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ရန် ဖန်တီးပေးနိုင်ပြီး လင်သည်လည်း မယားအပေါ်တွင် ချစ်ခင်လေးစားစွာဖြင့် သာယာသော မိသားစုဘဝကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။
မယားဝတ္တရား ငါးပါး အိမ်တွင်းမှုလုပ်၊ သိမ်းထုပ်သေချာ၊ မိစ္ဆာကြဉ်ရှောင်၊ လျော်အောင်ဖြန့်ချိ၊ ပျင်းရိမမူ၊ ဝတ်ငါးဆူ၊ အိမ်သူကျင့်အပ်ရာ။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) အင်္ဂုတ္တိုရ် အဋ္ဌကနိပါတ် ပဌမ ဣဓလောကိကသုတ် (အံ၊၃၊၉၇)၌ ယင်းမယားကျင့်ဝတ် ငါးပါးကို မိန်းမများအတွက် ပစ္စုပ္ပန် လောကကို အောင်မြင်ကြောင်း ကျင့်ဝတ် တရားများ အဖြစ် ဟောတော် မူသည်၊ ယင်းသုတ်၌ ကျင့်ဝတ်တရား ၄-ပါးဟု ဟော်တော်မူသော်လည်း ယင်းလေးပါးကို ခွဲလိုက်လျှင် မယား ကျင့်ဝတ် ၅-ပါးနှင့် ထပ်တူပင် ဖြစ်သည်။
အင်္ဂုတ္တိုရ်ပဉ္စကနိပါတ် ဥဂ္ဂဟသုတ် (အံ၊၂၊၃၀) ၌– (၁) လင်ယောက်ျား၏ ရှေးဦးစွာ အိပ်ယာမှ ထလေ့ရှိခြင်း နောက်မှ အိပ်ရာဝင်လေ့ ရှိခြင်း, လင်ယောကျ်ား၏ အမိန့်ကို နာခံတတ်ခြင်း, လင်ယောက်ျား နှစ်ခြိုက်ဖွယ် ပြုလုပ်လေ့ရှိခြင်း, ချစ်ဖွယ်စကားကို ဆိုလေ့ ရှိခြင်း။
(၂) မိမိလင်ယောက်ျားက ရိုသေ လေးစားသည့် မိဖဆရာ သမား ရဟန်း ပုဏ္ဏားများကို မိမိ (မယားဖြစ်သူ) ကလည်း ရိုသေလေးစားပူဇော် ရခြင်း။
(၃) လင် ယောက်ျား၏ စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းများကို မိမိ ကိုယ်တိုင် ကျွမ်းကျင် နားလည်ရမည့်အပြင် ကိုယ်တိုင် ဦးစီးဦးဆောင် ပြုလုပ်၍ စီမံနိုင်ခြင်း၊ (၄) ကျွန် အစေခံအလုပ်သမားစသော အိမ်တွင်းသားများသည် မိမိ၏ တာဝန်ဖြစ်သည့် လုပ်ငန်းများကို ပုံမှန်လုပ် မလုပ် သိရှိ ရခြင်း, မကျန်းမာသူတို့၏အတွက် ဆေးဝါး ကုသပေးရခြင်း, ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို မျှမျှ တတ ခွဲဝေပေးတတ်ရခြင်း။
(၅) လင် ယောက်ျား ရှာဖွေစုဆောင်းသည့် ပစ္စည်း ဥစ္စာများကို အလေအလွင့်မရှိအောင် ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်တတ်ရခြင်း ဟု ၅-ပါး ဟောတော်မူသည်။
) ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ Category:မြန်မာဝေါဟာရများ။
thumb|မယ်လစခန်းရှိ မိသားစုတစ်စု မယ်လ သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။
၁၉၈၄ ခုတွင် စတည်ပြီဂ တက်ပြည်နယ် ((ตาก)၊ သာ့စောင်ယန်းခရိုင် (ท่าสองยาง) ရှိ ဒေါနတောင်ရိုးတွင် တည်ရှိသည်။
ဒုက္ခသည် ၅၀၀၀၀ ခန့် နေသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ ကရင်တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်သည်။
စခန်းအား ထိုင်း-ဗမာနယ်စပ် အကျိုးတူအဖွဲ့ (Thai-Burma Border Consortium) က ထောက်ပံ့သည်။
၁၉၈၄ ခုတွင် စရောက်သူများမှာ ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်သည်။