kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရေဒီယိုလှိုင်း၊ သံလိုက်စက်ကွင်း စသည့် စွမ်းအင်အမျိုးမျိုးပေါ်ထွက်သည်မှန်သော်လည်း အင်အားနည်းပါးသောလျှပ်စီးမှုကိုတိုင်းတာသိရှိရန်အတွက် သံလိုက်စက်ကွင်းဖြစ်ထွန်းမှုကို အဓိကထား၍ကြံဆတိုင်းတာခဲ့ကြသည်။
(တည်ငြိမ်လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စူးစမ်းလေ့လာစဉ်အချိန်က gold leaf electroscope၏ ပါးလွှာသော ရွှေရွက်ပြားနှစ်ခု စုခြင်း/ကားခြင်း အနေအထားကို လေ့လာခဲ့ကြရသည်။
) တိုင်းတာပုံအခြေခံသဘော သံလိုက်အိမ်မြှောင် တစ်ခုကို တောင်မြောက်အနေအထားပြလျက်တည်ငြိမ်နေစေပြီး အိမ်မြှောင်ခွက်အပေါ်မှရစ်ပတ်ထားသော နန်းကြိုးခွေအတွင်း လျှပ်စစ်စီးဆင်းစေခြင်းဖြင့် သံလိုက်အိမ်မြှောင်ညွှန်ပြမှုသည် ယိမ်းယိုင်နေရာလွဲသွားလေသည်။
အိမ်မြှောင်ညွှန်ပြမှုသည် မူလတောင်မြောက်ညွှန်ပြနေရာမှ ထောင့်ချိုးတစ်ခုသွေဖည်သွားခြင်းကိုတိုင်းတာတွက်ချက်ပြီး လျှပ်စီးပမာဏကိုသိကြသည်။
သွေဖည်ရာဖက်ကိုကြည့်ပြီး လျှပ်စီးလားရာကိုလည်း သိနိုင်သည်။
ထိုသို့တိုင်းတာသောကရိယာကို Tangent Galvanometer ဟုခေါ်သည်။
ယင်းအခြေခံကို တိုးချဲ့ပြုပြင်လာရာမှ ကွိုင်ရွေ့လျားသော Moving Coil Meters မီတာများပေါ်ပေါက်လာသည်။
အင်အားကြီးသောလျှပ်စီးကြောင်းများကို တိုက်ရိုက်တိုင်းတာလေ့မရှိပဲ အေစီဓာတ်အားစနစ်တွင် စီတီ ခေါ် Current Transformer တို့မှတဆင့်ခံတိုင်းတာကြသည်။
ဒီစီဓာတ်အားစနစ်တွင် လမ်းကြောင်းခွဲဖြာစနစ် Shunt circuit တည်ဆောက်တိုင်းတာကြသည်။
စီတီမှရရှိသော အချိုးကြလျှပ်စီးငယ်ကို Moving Coil Meters များသုံး၍ တိုင်းတာနည်းအား ယနေ့တိုင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးချလျက် ရှိပြီး လျှပ်စီးကြောင်း ချဲ့ထွင်တိုင်းတာ ကရိယာများ Current transducer ဖြင့် တိုင်းတာဖတ်ယူသည်တို့လည်းရှိသည်။
လျှပ်စီးကြောင့်ဖြစ်ပေါ်သောဓာတုဗေဒအကျိုး လျှပ်လိုက်ရည်တစ်ခုအတွင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြတ်သန်းစီးဆင်းခြင်းဖြင့် အိုင်ယွန်ပြိုကွဲခြင်းများဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ရွှေရည်စိမ်ခြင်း (ရွှေရောင်တင်ပေးခြင်း) စသောအလုပ်များပြုလုပ်နိုင်သည်။
လျှပ်စီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ရူပဗေဒ အကျိုး လျှပ်စီးကြောင်းကြောင့် အပူဖြစ်ပေါ်မှု အလင်းဖြစ်ပေါ်မှုတို့ကို အမျိုးမျိုး အသုံးချကြသည်ကို ဝန်းကျင်တွင် လွယ်ကူစွာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
သံလိုက်စွမ်းအင် ဖြစ်ပေါ်စေမှုမှ စက်မှုစွမ်းအင်များ ထုတ်ယူပြီး အမျိုးမျိုး အသုံးချသည် လည်းရှိသည်။
ရေဒီယိုလှိုင်း ဖြစ်ထွန်းစေမှု ကြောင့်လည်း ဆက်သွယ်ရေးကရိယာများ အဖြစ် အသုံးချကြသည်။
အကိုးအကား Category:လျှပ်စီး။
thumb|လှသမိန်(၁၉၂၃-) လှသမိန်၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးလှတင် ဖြစ်သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ လက်ပံတန်းမြို့တွင် အဖဦးဖန်၊ အမိဒေါ်ငွေတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
အုတ်ဖိုမြို့တွင် နေထိုင်ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
ပညာရေး ကြို့ပင်ကောက်မြို့ အာစီအမ်ကျောင်း၊ မင်းလှမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓစာပေ စာပြန်ပွဲများ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
စာပေသမားနှင့် ဝန်ထမ်းဘဝ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ စာပေလောကအတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ ရှေ့ဆောင်သတင်းစာ၊ စီးပွားရေးသတင်းစာ၊ လမ်းညွှန်သတင်းစာများတွင် စာတည်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီဂျာနယ်၊ ယဉ်ကျေးမှုစာစောင်၊ ချိုတေးသံစာစောင်များတွင်လည်း စာတည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘာသာပြန်စာပေအသင်း ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနများတွင် နိုင်ငံ့တာဝန်ကို နှစ်ပေါင်း (၃၀)နီးပါး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် မြန်မာစာပေတိုက်တွင် စာတည်းအဖြစ် (၄) နှစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား အလွတ်သင်ဆရာနှင့် စာရေးဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှုဌာနတွင် ရှေးဟောင်းစာပေကျမ်းများကို စာတည်းအဖြစ် မြန်မာစာအဖွဲ့တွင်မြန်မာစာ အဘိဓာန်အကျဉ်း(တတိယတွဲ၊ စတုတ္ထတွဲ)များကို ပြုစုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်းအတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၈)၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၁)၊ မြန်မာနိုင်ငံဂီတကောင်စီအမှုဆောင်၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၆၆)အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်မှကြီးမှူးကျင်းပသော ဆို၊ က၊ ရေး၊ တီးပြိုင်ပွဲတွင် (၅)နှစ် ဆက်တိုက် အကဲဖြတ်လူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လက်ပံတန်းမြို့တွင် ဦးဖန်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၊ အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးနှင့် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့၍ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် တတိယအဆင့်ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ ကဗျာဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုများကို (၄၇)နှစ်တိုင်ရေးသားခဲ့သည်။
လုံးချင်းဝတ္တု ဆယ်အုပ်အပါအဝင် စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး၊ ကြီးပွားရေး၊ သမိုင်း၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ၊ ဘာသာစကား စသော အကြောင်းအရာ အမျိုးမျိုးကို စာအုပ်စာတမ်းပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ရေးသား၊ တည်းဖြတ်၊ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ယခု ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ဦးဝိစာရရပ်ကွက်၊ စီမံကိန်းအိမ်ရာ တိုက်(၂၄)၊ အခန်း(၁၁)တွင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ၁၂-၁-၂၀၀၀)ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နံနက်(၁၁း၄၅)တွင် နေအိမ်၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်တင်တင်ရီ၊ သားကြီးဦးလှဘုန်းအောင် (အယ်ဒီတာချုပ် Emperorမဂ္ဂဇင်း)ယခု Editorial Manager ( Builders' Guide ) MMRD Company နှင့်အတူ သားသမီး (၁၃) ဦးကျန်ရှိခဲ့သည်။
ကလောင်အမည်ကွဲ ခန့်ခန့်ကြီး ဇီဝက လှထွတ်ဦး လှလေးကို သူလှလေး ဦးလှတင် အစော (မြေနီကုန်း) ရေးသားခဲ့သော စာနယ်ဇင်းများ ကနောင်သစ်စက်မှုစီးပွားဂျာနယ် ကလောင်စုံ ကလောင်သစ် ကြေးမုံ ကမ္ဘာ့ဒိုင်ဂျက် ခေတ်မြန်မာဂျာနယ် ခေတ်သစ် ဂီတပဒေသာ ငွေတာရီ စ-စ-စ စာစောင် စာပေ စာပေလုပ်သား စာပန်းချီ စစ်ပြန် စာဖတ်သူဂျာနယ် စန္ဒာ ဇမ္ဗူ့ရတနာ တောင်ဝင်မဂ္ဂဇင်း နတ်ရေကန်မဂ္ဂဇင်း ဒီမိုကရေစီဂျာနယ် ဒီမိုကရေစီဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးစာစောင် နတ်ရေကန်မဂ္ဂဇင်း ပဒေသာမဂ္ဂဇင်း ပုလဲမြို့သစ်မြေယာမဂ္ဂဇင်း ပေါ်ပြူလာဂျာနယ် ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုစာစောင် ပြည်မြန်မာဂျာနယ် ဖြူနီညိုပြာမဂ္ဂဇင်း မိုးဂျာနယ် မြဝတီဂျာနယ် ရုပ်ရှင်တေးကဗျာမဂ္ဂဇင်း ရုပ်ရှင်အောင်လံမဂ္ဂဇင်း ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း ရွှေစည်းစိမ် ရွှေအောင်လံမဂ္ဂဇင်း သတင်းလွှာဂျာနယ် သာသနာ့ရောင်ခြည်မဂ္ဂဇင်း သုတစွယ်စုံမဂ္ဂဇင်း သင့်ဘဝမဂ္ဂဇင်း သစ္စာ အတွေးအမြင် အနော်ရထာ အရှေ့တိုင်းလစဉ် အလင်းတန်းဂျာနယ် အာရောဂျံမဂ္ဂဇင်း Fashion Image Life Style Today ရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ စဉ် အမည် အမျိုးအစားထုတ်ဝေနှစ် ကလောင်ကွဲ မှတ်ချက် ၁ဂန္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များအတ္ထုပ္ပတ္တိ ၁၉၆၁ ၂သာယာရွှေပြည် ဘာသာပြန်ဝတ္ထု၁၉၆၁ ၃မြန်မာ့ဆိုရိုးကောက်နုတ်ချက်အဘိဓာန် ၄ ပါဠိ-မြန်မာ အဘိဓာန် ၅ခေတ်ပြောင်းစာစီစာကုံး ၆ ပေါရာဏ အဘိဓာန် ၇မြန်မာ့သိမှတ်စရာ သုတပဒေသာ ၈ကမ္ဘာ့သိမှတ်စရာ သုတပဒေသာ ၉အိတ်ဆောင်သတ်ပုံ ၁၀ စကားလုံးကြွယ်ရာနည်းပဒေသာ ၁၁မျက်မှန်လွတ် မျက်စိအားသန်နည်း၁၉၆၇ ဇန်နဝါရီ လှထွတ်ဦးအမည်ဖြင့်ပြုစု ၁၂လှသထက် လှပါစေချင် ၁၉၆၈ခန့်ခန့်ကြီးနှင့်ပူးတွဲပြုစု ၁၃ မမြကလေးနှင့် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် ဘ၀နှင့် စာပေ၁၉၆၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၄အနောက်ဂျာမနီတခွင်၁၉၇၀ ဇန်နဝါရီ ၁၅ လူငယ်ပျိုးခင်း၁၉၉၃ ဇူလိုင် ၁၆ သူနဲ့မတူ တံခွန်ထူ ၁၉၉၄ ဇူလိုင် ၁၇သမီးကောင်းရတနာ ၁၉၉၄ အောက်တိုဘာ ၁၈ ဗုဒ္ဓ ဝါဒမှ လူ့ကျင့်စဉ်များ၁၉၉၅ ဧပြီဒုတိယအကြိမ် ၁၉ငုပ်မိသဲတိုင် တက်နိုင်ဖျားရောက် ၁၉၉၇ မေဒုတိယအကြိမ် ၂၀၂၄ နာရီပတ်လုံးတန်ဖိုးရှိရှိနေထိုင်နည်း ၁၉၉၇တတိယအကြိမ် ၂၁ ဘ၀လမ်းညွှန် ၁၉၉၇ ဒုတိယအကြိမ် ၂၂ ဇာတ်တော်ကြီးဆယ်ဘွဲ့ ၁၉၉၇ဒုတိယအကြိမ် ၂၃ဓမ္မစကြာ အမေးအဖြေ ၁၉၉၈ဒုတိယအကြိမ် ၂၄ပွဲတွေ့ဆေးမြီးတို၁၉၉၈ဒုတိယအကြိမ် ၂၅ မဟာဗန္ဓုလ ၁၉၉၈ လူတော်လူကောင်း ၁၉၉၈ ၁၅၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် ဘ၀တွင်စဉ်းစားဝေဖန်နည်း ၁၉၉၈ ၁၅၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် လက်တွေ့လုပ်ငန်းအောင်မြင်နည်း ၁၉၉၈ ၁၇၅ ကျပ် ကြီးပွားအောင်မြင်လိုသူတိုင်းအတွက် သိမှတ်စရာများ ၁ မှ ၅ အထိ ၁၉၉၈ ၁၆၀ ကျပ် ဇနီးမောင်နှံ ခိုင်မြဲရေး ၁၉၉၈ ၂၀၀ ကျပ် ဘ၀အန္တရာယ်ခွင်းပယ်နည်း ၁၉၉၈ ၂၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် လက်တွေ့အဂ်လိပ်စကားပြော ၁ မှ ၅ အထိ ၂၀၁၀ ၇၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် လူ့ဘဝကြီးပွားရေးအမြင်များ ၁၉၉၈ ၂၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် ဘဝသင်ခန်းစာများ ၁၉၉၈ ၃၀၀ ကျပ် မြန်မာရာမာယန ၁၉၉၈ ၇၀၀ ကျပ် လက်တွေ့ဘာသာပြန်နည်း ၁၉၉၉ ၁၅၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် ချစ်ရေးချစ်ရာ ၁၉၉၉ ၂၀၀ ကျပ် တွေးသိစရာ ဘ၀အတွေ့အကြုံများ ၁၉၉၉ ၃၀၀ ကျပ် ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္တုပ္ပတ္တိ လူရည်ချွန် သားကောင်းသမီးကောင်း ၁၉၉၉ ၃၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် ဗုဒ္ဓ ဝါဒ အခြေခံ ၁၉၉၉ ၃၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် လူပီသအောင်နေထိုင်နည်း ၁၉၉၉ ၃၅၀ ကျပ် လူ့ညဉ်လူ့အကြော ၁၉၉၉ ၁၀၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် ကြီးပွားအောင်မြင်လိုသူတိုင်းအတွက် သိမှတ်စရာများ ၁ မှ ၆ အထိ ၂၀၀၃ ၇၀၀ ကျပ် အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါ တတ်စရာ ၂၀၀၀ ၂၃၀ ကျပ် လူ့စိတ်လူ့မနော ၂၀၀၀ ၂၅၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် လူ့စရိုက်လူ့သဘော ၂၀၀၀ ၂၅၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် အင်္ဂလိပ်စာ ပဒေသာ ၂၀၀၁ ၄၅၀ ကျပ် လူငယ်ပျိုးထောင်နည်း ၂၀၀၁ ၃၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် တူနှစ်ကိုယ်သုခချမ်းသာ ၂၀၀၁ ၅၅၀ ကျပ် လူမွန်လူချွန် ၂၀၀၂ ၅၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် တီထွင်မှုသမိုင်းကြောင်း ၂၀၀၈ အောက်တိုဘာ ၄၀၀၀ ကျပ် သုံးတွဲပေါင်းချုပ် မြန်မာရာဇဝင်အကျဉ်း ၂၀၀၉ ဩဂုတ် ၉၀၀ ကျပ် ဒုတိယအကြိမ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
အခြေစိုက် (မလိဝမ်း-ကော့သောင်း)၊ တပ်ရင်းအမှတ် ၃၀၃၉။
thumb|လင်းယုန်နီ လင်းယုန်နီ (၁၉၂၆-၁၉၉၄) သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေး တွင် ပါဝင်ခဲ့သော လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်)ရ တော်လှန်ရေး တပ်သား ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ် ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ပဲခူးမြို့ လိပ်ပြာကန် ရပ်ကွက်၌ အဖ သမဝါယမ မြို့အုပ် ဦးငွေခင်၊ အမိ ဒေါ်သန်း တို့က ၁၉၂၆ ခု ဧပြီလ ၁၃ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။
မွေးချင်း ကိုးယောက်တွင် တတိယမြောက် ဖြစ်၍ အမည်ရင်းမှာ ဦးညီညီ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၂ တွင် ရန်ကုန် ပုဇွန်တောင် မက်သဒစ် မိန်းကလေး ကျောင်းတွင် စတင် ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။
ပဉ္စမတန်းမှ စ၍ မက်သဒစ် ယောက်ျားလေး ကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းတွင် ၁ဝ တန်း အထိ နေခဲ့သည်။
စစ်ပြီး ခေတ်တွင် ကျောင်းပြန် နေရာ ၁၉၄၆ တွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အောင်မြင် ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်း အာရှ လူငယ် အစည်းအရုံးဝင်၊ စုပေါင်း သမဝါယမကျောင်း ကြီးကြပ်သူ၊ ထို့နောက် ဗမာ့ ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်သို့ တပ်သားကျော် အဖြစ် ဝင်ရောက်ပြီး ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင် ဆင်နွှဲ ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ တွင်လည်း ဗမာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အမှုဆောင်၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင် အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၆ နှင့် ၁၉၄၈ သပိတ်များတွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလ (၁၉၄၁–၁၉၄၇) တွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။
စာပေ ရုပ်ရှင်လောက ၁၉၅၁ နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းတွင် အတွင်းရေးမှူး၊ အမှုဆောင်၊ စာရင်းစစ်၊ ငွေထိန်း အဖြစ် လည်ကောင်း၊ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ (၁၉၅၅ - ၅၆)၊ ကမ္ဘာ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက် (မြန်မာနိုင်ငံ) တွင် အမှုဆောင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ တွင် ရုပ်ရှင် လောကသို့ ဇာတ်ညွှန်းရေးသူ အဖြစ် ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် ဘုန်းနိုင်၏ 'ထားသခင်' နှင့် စစ်ကိုင်း အေးလွင်၏ 'မန်းသူလေးမို့' တို့ကို လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင် ဝတ္ထု ဇာတ်လမ်းများ ဖြစ်သော 'မုံး'၊ 'ချစ်မှာတမ်း'၊ 'ရွှေမင်းသမီး'၊ 'ကော်ကောင်' တို့ကို လည်းကောင်း ဇာတ်ညွှန်း ရေးခဲ့ရာ အောင်မြင်သည့် ရုပ်ရှင်ကားများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ တွင် နိုင်ငံခြား ရုပ်ရှင်ကား တင်သွင်းရေး အေဂျင်စီ၌ ရုပ်ရှင်ကား စိစစ်ရေးမှူး (ဖြန့်ချိရေး) အဖြစ် စတင် အမှုထမ်း ခဲ့ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး အဆင့်ထိ တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် ဆင်ဆာ အဖွဲ့ဝင်၊ အမျိုးသား စာပေဆု စိစစ် ရွေးချယ်ရေး ကော်မတီဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ကျောင်းသား သမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အိန္ဒိယ နိုင်ငံသို့ သွားရောက် ခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံ များကို စတင် ရေးသား ခဲ့ရာမှ စာပေ လောကထဲသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခု တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်းတွင် "ခေတ်သစ် ကောလိပ် ကျောင်းသား" ဝတ္ထုကို အမည်ရင်း 'ညီညီ' ဖြင့် ရေးခဲ့သည်။
မြဝတီ မဂ္ဂဇင်းတွင် ထပ်ဆင့် ဖော်ပြ ခဲ့သည်။
ထို့နောက် "ခေတ်သစ် ကောလိပ် ကျောင်းသူ" ဝတ္ထုကို 'လင်းယုန်နီ' ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးခဲ့သည်။
ချစ်မမ (၁၉၄၈)၊ မမမြင့် (၁၉၅ဝ)၊ မြင့် (၁၉၅၁)၊ ချစ်မမမြင့် (၁၉၅၂)၊ မမ (၁၉၅၄)နှင့် ချစ်သောမမ ချစ်မမ (၁၉၅၄) ပါဝင်သည့် စုစုပေါင်း ခြောက်တွဲဆက် ဝတ္ထုရှည်ကြီးမှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
အခြား လက်ရာများမှာ ဘဝ (၁၉၄၈)၊ ချစ်သောနုနု (၁၉၅ဝ)၊ မေတ္တာတေးသံ (၁၉၅၁)၊ ချစ်ညီမလေး၊ မချောနှင့် မင်းကတော်လေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်) ရရှိ ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၉၄ ခု ဇွန်လ ၁၃ ရက် နံနက် ၈:၃ဝ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေး ရေစက်လမ်း နေအိမ်၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
မြန်မာဝတ္ထု အညွှန်း (၁)။
စာ ၁၆၆ - ၁၈၃။
စာ ၉၉ - ၁ဝ၅။
စာ ၃၂၅ - ၃၂၆။
ရှုမဝ သဝဏ်လွှာ၊ ရှုမဝ (ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၁)။
စာ ၄ဝ။
] ၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း၊ ၂ဝဝ၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ဗကသ ခေါင်းဆောင်များ ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
အမှတ်(၂)တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင်-၁၀၀၀) သည် နေပြည်တော်၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ် ကျန်စစ်သားရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကဏ္ဍ:ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံဆေးခန်းများ။
thumb|လက်ဝဲမင်းညို လက်ဝဲ မင်းညို(၁၉၁ဝ - ၁၉၉ဝ) လက်ဝဲမင်းညိုသည် မဟာသရေစည်သူ ဦးချမ်းသာ ဖြစ်သည်။
စာရေးရာတွင် လက်ဝဲမင်းညို ၊ လက်ျာစံထား' ကလောင်အမည်နှစ်မျိုးဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
ထူးခြားချက် ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ၊ အနုပညာ၊ စာပေ တို့ကို ရေးသားသည့်အခါ လက်ဝဲ မင်းညို ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားသည်။
ကိုယ်တိုင်က ပန်းချီဝါသနာပါ၍ လက်ဝဲ မင်းညို ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားသောအခါ ကလောင်အမည်ကို ပုံနှိပ်စာလုံးဖြင့် မရေးဘဲ လက်ရေးမူအတိုင်း လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် ထူးခြားမှုရှိနေပါသည်။
ဗေဒင်ပညာ၊ နိုင်ငံရေး သဘောတရားများ၊ အုပ်ချုပ်ရေး အတတ်ပညာများ၊ လူမှု့ဖွဲ့စည်းရေး သဘောတရားများ၊ ကမ္ဘာ့သမိုင်း၊ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ နှင့် ဥပဒေ သဘောတရားများကို ရေးသားသည့်အခါ လက်ျာစံထား ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားသည်။
အနုပညာ ဂုဏ်ရည် စာအုပ်-အမှာစာမှ ငယ်ဘဝ မင်းဘူးမြို့ ဓာတ်တော်ကုန်း ရပ်၌ အဖ အမိန့်တော်ရ ရှေ့နေကြီး ဦးရွှေလှိုင်၊ အမိ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်ညို တို့က ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက် (မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်တွင် ၁၉ဝရ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက်ဟု ပြသည်။
) တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်းငါးယောက်တွင် စတုတ္ထုမြောက် ဖြစ်၍ တစ်ဦးတည်းသော သားယောက်ျား ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ မောင်ချမ်းသာ ဖြစ်သည်။
မင်းဘူး ဟိုက်စကူးကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူ ခဲ့သည်။
၁၉၂၆ တွင် ၁ဝ တန်းကို ဂုဏ်ထူး နှစ်ခုဖြင့် အောင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၉ - ၃၁ အတွက် ကောလိပ် စကောလားရှစ်ဆု ရခဲ့သည်။
၁၉၃၁ တွင် ဝိဇ္ဇာ (ရာဇဝင် ဂုဏ်ထူး) ရရှိ ခဲ့သည်။
၁၉၃၂ - ၃၄ အတွင်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် နယူးကောလိပ်တွင် အိုင်စီအက်စ် အစမ်းခန့် သင်တန်းတက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခု မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်သော အခါ စစ်ကိုင်းတိုင်း အလုပ်သင် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် အဖြစ် စတင်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် မန္တလေး အရှေ့ပိုင်း နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်၊ ပုသိမ်ခရိုင် ကြေးတိုင်ဝန်ထောက်၊ ပဲခူးနယ်ပိုင် ဝန်ထောက်၊ လယ်သီးစားနှုန်း ကန့်သတ်ရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူး၊ အတွင်းဝန်များရုံး ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှု ဌာန လက်ထောက် အတွင်းဝန် (၁၉၄ဝ - ၄၁)၊ ရမည်းသင်း အရေးပိုင်၊ ပြည် အရေးပိုင်၊ ကျောက်ဆည် ခရိုင်ဝန် (၁၉၄၂ - ၄၃)၊ မင်းဘူး ခရိုင်ဝန် (၁၉၄၃ - ၄၅)၊ အစိုးရ နယ်သစ် ဌာန အုပ်ချုပ်ရေး မင်းကြီး၊ ပြည်သူ့ လုပ်ငန်းနှင့် ပြန်လည် ထူထောင်ရေး ဌာန တွဲဖက် အတွင်းဝန်၊ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ဌာန တွဲဖက် အတွင်းဝန်၊ ပြည်သူ့ ပစ္စည်း ကာကွယ်ရေး ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်ထဲရေး ဌာန အတွင်းဝန်၊ ဝန်ကြီးချုပ်၏ အတွင်းဝန် (၁)၊ စသုံးလုံး အဖွဲ့ နာယက တာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၈ တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် သန့်ရှင်း ဖဆပလနှင့် ပြည်ထောင်စုပါတီတို့တွင် အလုပ်အမှုဆောင်၊ မင်းဘူး (တောင်) ပါလီမန် အမတ် (၁၉၆ဝ)၊ အမျိုးသားစီမံကိန်းဌာန ပါလီမန် အတွင်းဝန်နှင့် နိုင်ငံခြားငွေ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၆ဝ - ၆၂) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တောင်ဗီယက်နမ် (၁၉၅၆)၊ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံ မြန်မာကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် (၁၉၆ဝ) နှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါ၊ အင်္ဂလန် တို့တွင် ငွေရင်းနှီး မြှပ်နှံမှုကိစ္စ လေ့လာရန် သွားရောက် ခဲ့သည်။
ဇနီးသည်မှာ ဒေါ်တင်တင်မေ ဖြစ်သည်။
အဆို၊ အတီး၊ အက၊ ပန်းချီ၊ စာပေ တို့တွင် အထူးဝါသနာပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း၊ မြန်မာပြည် ပန်းချီ ဆရာများအသင်းနှင့် စာပေဗိမာန် တို့တွင် ရာသက်ပန်အသင်း ဝင်ခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သောဘွဲ့များ၊ ဆုများ သရေ စည်သူဘွဲ့ (၁၉၅၈) မဟာ သရေ စည်သူဘွဲ့ (၁၉၅၈) တို့ကိုလည်း ရရှိ ခဲ့သည်။
ပဒေသာ ရတု''' များဖြင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ကဗျာဆုကို နုယဉ်နှင့် တွဲဖက် ဆွတ်ခူး ခဲ့သည်။
၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာ လင်္ကာ ရတုများ ရေးခဲ့သည်။
ဂန္တလောက၊ နဝဒေးနှင့် သင့်ဘဝ၊ စသုံးလုံးမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
ထင်ရှားသောစာအုပ်အချို့ မေတ္တာနှင့်သစ္စာ(၁၉၅၄)၊ စာရိတ္တ ဂုဏ်ရည် (၁၉၅၅)၊ လူ့ဂုဏ်ရည် (၁၉၅၆) ၊ ပဒေသာ ရတုများ (၁၉၅၇)၊ အနုပညာ ဂုဏ်ရည် (၁၉၅၉)၊ မင်းဘူး ဦးဩဘာသာ၏ ဘဝနှင့် စာပေ (၁၉၈၆)၊ အနုပညာ လင်္ကာကျမ်း (၁၉၈၆)၊ ကျွန်တော် အိုင်စီအက်စ် (၁၉၈၈) တို့အပြင် စတုသစ္စ ဒဋီကမ္မကထာ ကျမ်း၊ ဒီမိုကရေစီ ဂုဏ်ရည်နှင့် ဒီမိုကရေစီ လူ့ကျင့်ဝတ် တို့ကို ပြုစုခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ(၂ဝ)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ၊ စာ ၇၄-၇၅။
မောင်ဇေယျာ။
မြန်မာ လူကျော် ၁ဝဝ (ပထမတွဲ)။
စာ ၂၄-၃ဝ။
မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၉၁)။
စာ ၂ဝ၆-၂ဝ၈။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သည့် ၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) စာကိုး ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
(ထီးပေါင်းကားစာအုပ်တိုက်ကထုတ်၊ ဒေါက်တာသန်းထွန်း၏ "ဂံ-ဂိုး-၀" စာအုပ်၊ ၂၀၀၅၊ ဒီဇင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ်မှ) ရှင်းလင်းပြောပြစရာ အများကြီးနော်။
အချိန်ကာလတိုတိုမှာ နောင်အကြာကြီး အကျိုး အပြစ်ခံရမယ့် အကြောင်းအရာတွေကတော့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် တိုးနေတယ်။
မြန်မာအများ က ဗုဒ္ဓသာသနာဟာ အနှစ်ငါးထောင်တည်မယ်လို့ ယုံတယ်။
ဒါပေမယ့် စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။
သာသနာ အဓွန့်ရှည်အောင်လုပ်ဖို့ လူအား ငွေအား အများကြီးလိုတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘာပဲပြောပြော တခုခုကို တကယ်ယုံကြည်ပြီး လုပ်ချင်ကြပြီဆိုရင် ဟိုလိုတမျိုးလုပ်၊ ဒီလိုတမျိုး လုပ်နဲ့ ပန်းတိုင်ကို ဆိုက်သွားတာပါပဲ။
အဲဒီအားကို ငါက အသုံးချရမှာလို့ ငါယူဆပြီးသား၊ လူစွမ်းကောင်းဆိုရင် အပြောမပိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် သူက အစွမ်းထက်တဲ့ ဧရာမပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။
ငါ့ကိုယ်ငါ သီရိပရဝမမဟာရာဇာဓိရာဇ (ဘုန်းကျက်သရေကြီးတဲ့ တရားစောင့်တဲ့ မင်းတကာ့မင်း) လို့ ဆိုတယ်။
အခု ငါ ဘယ်လို မင်းတကာ့မင်း ဖြစ်လာတယ် ဆိုတာ ပြောမယ်။
ငါ့ ပတ်လည်မှာ မင်းသေးမင်းမြှောင်တွေ အများကြီး ရှိနေတယ်။
သူတို့ကို တဦးချင်းခွဲပြီး ဖြိုလှဲဖို့ လွယ်ပါတယ်။
သာသနာ ၂၀၉၄၊ သက္ကရာဇ် ၉၁၂၊ ခရစ်နှစ် ၁၅၅၀ အဲဒီတုန်းက ငါ ကေတုမတီ (တောင်ငူ) ကို သွားပြီးတိုက်တယ်။
၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၁ မှာ တောင်ငူကို ငါရတယ်။
မြို့သိမ်းတယ်ဆိုရင် ဘာတွေဖြစ်မလဲ မင်းတို့ တွေးကြည့်စမ်း။
ငါပြောပါမယ်ကွာ၊ ဘုရားအို၊ ကျောင်းအိုကို ပြင်တယ်ကွာ၊ အသစ်လည်း ထပ်ဆောက်တယ်၊ ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ် ဘုရားတရားတော်ကို ပြန့်ပွားအောင် ပြောမယ် ဟောမယ်၊ ဒေသအလိုက် ဘယ်ရောက်ရောက် အဲဒီမှာ သူ့နေရာနဲ့သူ ခေါင်းဆောင်ဆိုတဲ့ လူတွေရှိတယ်။
ဒီလူတွေက လူပါး လူနပ်တွေ၊ ငါ့ဆီဝင်လာပြီး အသက်မသေ စည်းစိမ်မပျက် ဆက်လက်အမှုထမ်းလိုပါ သတဲ့၊ ငါ ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာ သူတို့က လာပြောတာလေ။
မြို့ဝန်ကို မြို့ဝန်ဆက်ခန့်၊ စော်ဘွားကို စော်ဘွားပဲ ဆက်နေပါစေ၊ ငါ့ကို ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးတဲ့၊ ဒါ သူတို့ ခေါ်တာ၊ ကဲ မလွယ်ဘူးလား။
နောက် ပြည်မြို့ကို ၃၀ ဩဂုတ် ၁၅၅၁ မှာ ငါတိုက်ယူပြန်တယ်။
ငါ့ နာမည်နဲ့ အဲဒီမြို့မှာ ကောင်းမှုတွေ အထပ်ထပ် သူတို့က လုပ်ပေးကြတယ်။
ငါကတော့ လူအင်အားနဲ့ လက်နက်အင်အားထပ်ဖြည့်ပြီး ဟံသာဝတီ (ဗဂိုး) ကို ၁၂ မတ် ၁၅၅၂ မှာ သွားတိုက်တယ်။
တဘက်ရန်သူ မင်းဆိုတဲ့လူက ဆင်စီးပြီး ထွက်လာတယ်။
သူနဲ့ ဆင်စီးချင်း တယောက်ချင်း စစ်ထိုးဝံ့မလားတဲ့။
ငါ့ဆင် ဥပေါသထက သူ့ဆင်ရဲ့ အစွယ်တွေကို ချိုးပစ်နိုင်တယ်။
အဲဒါ ပြီးတော့ ပင်လယ်ဝမှာ ဒီရေတက်တာ မင်းမြင်ဖူးတယ် မဟုတ်လား၊ ငါ့ စစ်သားတွေက သူ့မြို့တွင်းကို ဒီရေတက်သလို ရောက်သွားကြပါတယ်။
ဒါနဲ့ ဆက်တိုက် ကောင်းမှုတွေ အများကြီး လုပ်ဖြစ်တယ်။
နန်းမရှေ့မှာ ခေါင်းလောင်းဆွဲထားပြီး နစ်နာချက် တခုခုရှိသူတိုင်း အတားအဆီးမရှိ ဒီ ခေါင်းလောင်း ထိုးခွင့်ပေးထားတယ်။
(ခေါင်းလောင်းသံကြားရင် ဘာဒုက္ခ လဲလို့ မေးပြီး မဖြစ်ဖြစ်အောင် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးပါတယ်။
) တိုက်ရေး ခိုက်ရေးတွေ ခေတ္တဖြစ်ဖြစ် အားလုံးရပ်ခိုင်းလိုက်တယ်။
ပြီးတော့ မိဖုရားကြီး လက်ဆွဲပြီး ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၄ မှာ ငါတို့ ဘိသိက်ခံတယ်။
ငါလည်း သာသနာ့ဒါယကာကြီး ဖြစ်ပြီပေါ့။
ငါ့ကို ပြောကြတယ်။
ဗုဒ္ဓကို ယုံကြည်တဲ့ ဒေသအများကြီးမှာ အုပ်ချုပ်တဲ့မင်းက ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမကို မနာယူကြဘူးတဲ့။
ဒီကိစ္စကို ငါ ဘယ်လိုဖြေရှင်းသလဲဆိုတော့ ငါ့မှာ ရှိသမျှ ရေအား ကြည်းအား အကုန်စုရုံးပြီး မြောက်အရပ်နဲ့ အရှေ့မြောက်အရပ်ကို ချီတက်ခဲ့တယ်။
အဝကို ၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၅ မှာ သိမ်းလိုက်နိုင်တယ်။
ငါ့ကို ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီး အသတ်အဖြတ်ပဲ လုံ့လပြုနေတယ်လို့ အားလုံးက ထင်နေကြပြီ မဟုတ်လား။
အသေ အပျောက်က နည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင် စီစဉ်ခဲ့ပါတယ်။
ငါတို့ လုပ်ရည်ကိုင်ရည် ထက်မြက် တာကို လူသိများလာတော့ မြို့တမြို့ကို ငါတို့ ချဉ်းကပ်တာနဲ့ နည်းနည်းလောက် ဟန်ရေးပြ တိုက်ခိုက်လိုက်ရုံနဲ့ (ဒါမှမဟုတ်) လုံးဝမတိုက်ရဘဲနဲ့ လက်နက်ချ အညံ့ခံကြတယ်။
ရှင်းရှင်းပြောတော့ ငါတို့ကလည်း သိပ်ပြီး ကြောက်စရာ ကောင်းလောက်အောင် အားကြီးတယ်၊ အားသာတယ် မဆိုနိုင်သလို သူတို့ကလည်း သိပ်ညံ့တယ်၊ သိပ်ဖျင်းတယ်။
တို့ စေ့စေ့ကြည့်တာကိုပဲ မခံရဲဘူးဆိုတာမျိုး မဟုတ်ပါ။
ငါက စစ်ခေါင်းဆောင်အနေနဲ့ အောင်မြင်တယ်ဆိုတဲ့ ဂုဏ်သတင်းတော့ ရှိပါရဲ့၊ သတ္တိရော၊ ဇွဲလုံ့လရော မခေဘူးလေ၊ မြို့တွေ ဝန်းကျင်က စိုက်ခင်းပျိုးခင်းတွေ ဖျက်တယ်၊ စစ်မကြာခဏ တိုက်နေရတဲ့ပေါ့။
စစ်အမြဲတိုက် နေကြရင် ငတ်သထက် ငတ်ကြမယ်၊ ဘယ်မြို့မှ တို့က အပြင်က အကြာကြီး ဝိုင်းပိတ်ဆို့ထား တာကို မခံနိုင်ပါ။
မြန်မြန် စစ်အေးစကားပြောပြီး အသနားခံလိုက်ကြတယ်။
စောစောက ပြောသလို ငါ့ကို သခင်အဖြစ် လက်ခံလိုက်ကြတယ်။
အရင်က ရတဲ့ ရာထူးဂုဏ်ထူး ဥစ္စာစီးပွား မဆုတ်ယုတ်ရင် ပြီးစတမ်းပေါ့။
ငါကလည်း ပေးတဲ့ကတိသစ္စာတည်အောင် ထိန်းပါတယ်။
စစ်အောင်သူတွေဟာ လောဘမသတ်နိုင်ဘဲ ရသမျှ နိုင်သမျှ နှိပ်စက်လုပ်ကြတဲ့ အထဲမှာ ငါမပါဘူး။
တခါက သူပုန် ရာနဲ့ထောင်နဲ့ ရှိသမျှကို ကပ်နဲ့လှောင်ပြီး အစာရေစာ မပေးဘဲ မီးတိုက်သတ်ဖို့ ထားတယ်။
ဆရာတော် သံဃာတော်တွေ ကြွလာပြီး သူတို့ ဒကာတွေကို ရွေးနှုတ်ပြီး ခေါ်သွားခွင့်လည်းပြုရော တကယ့်အကြီးအကဲ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်တွေပဲ ကျန်တော့တယ်။
အဲဒီတော့ တို့မှာလည်း သတ်ရတဲ့လူ လျော့သွားတာ ကောင်းတာပေါ့။
အဝမင်း၊ အမတ်နဲ့ နောက်လိုက်တွေက ငါတို့ဆီမှာ သစ္စာရေ လာသောက်ပြီး ငါတို့ တပ်သားဖြစ်လာတော့ ငါတို့အဖို့လည်း ဆက်လက် နယ်ပယ်သိမ်းသွင်းဖို့ ခွန်အားပြည့်သွားပြန် တယ်။
ဒီလိုပဲ ပဒေသရာဇ်တိုင်းနိုင်ငံတွေမှာ လုပ်မြဲပါ။
ကုလား (ဥရောပ) ကြေးစားတပ်ကို တော့ ဒီလိုမထင်နဲ့လေ။
သူတို့ကိုလည်း သာသနာမြေကလွဲရင် ကြိုက်တာကို ကြိုက်သ လောက်ယူလို့ ခွင့်ပေးထားပါတယ်။
ငါကလည်း နေရာသစ်ကို သိမ်းပြီးရင် ကျောင်းဘုရား ပြုပြင်မယ်၊ စေတီကို ရွေးချယ်လို့ စီစဉ်မြဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလိုနဲ့ တစတစ မွန်ဒေသ မြန်မာဒေသတွေက စေတီတွေမှာ ရွှေတဝင်းဝင်းနဲ့ ရွှေနိုင်ငံ ဖြစ်လာပါတယ်။
ရဟန်းတွေ ကလည်း ဝိနည်းတော်ကို လေးလေးစားစား လိုက်နာကျင့်သုံးတာကို တွေ့ရတယ်။
လူတွေကလည်း ဗုဒ္ဓသာသနာဝင်တွေလို့ ဆိုရလောက်အောင် အနေအထိုင် နူးညံ့သိမ်မွေ့ လာတယ်။
သူသူငါငါ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ချမ်းသာ ရှိကြပါတယ်။
သီရိင်္လကာမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာ မှေးမှိန်နေတယ်လို့ ငါကြားရတော့ ရုတ်တရက် သိပ်စိတ်ထိခိုက် သွားတယ်။
ပိဋိကတ်တစုံနဲ့ ကျမ်းတတ်ဆရာတော်တချို့ကို စေလွှတ်ပါတယ်။
ဒီလို ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေအပြင် လက်သမားဆရာ ပန်းချီဆရာတွေလည်း ထည့်လိုက်သေး တယ်။
ဟိုမှာ ကျောင်းဆောက်ပြီး လှပတင့်တယ်အောင် ဆေးရေးရွှေချ လုပ်ခိုင်းလိုက်ပါတယ်။
လိုသမျှ ပစ္စည်းကိရိယာတွေလည်း သယ်ဆောင်သွားခိုင်းပါတယ်။
တကယ့်ကို ငါက သူတို့အပေါ်မှာ စိတ်ကောင်း စေတနာကောင်းထားကို သိအောင်၊ သူတို့ အခြေအနေကောင်း လာအောင် ဆန္ဒရှိတာကို ထင်ရှားအောင် ငါ့ဆံတော်နဲ့ မိဖုရားကြီးဆံတော်ကို ဖြတ်ပြီး တံမြက်လုပ်ပြီး စွယ်တော်တိုက်မှာ ဖုန်လှည်းဖို့ ပေးလိုက်ပါတယ်။
ငါစေလွှတ်တဲ့အဖွဲ့ဟာ အောင်ပွဲရလို့ ပြန်လာပြီး ဟိုက စွယ်တော်တုတဆူလည်း လက်ဆောင်ပေးဆက် လိုက်ပါသေး တယ်။
နေ့စဉ် ငါ့ဘာသာ ငါမေးတဲ့ မေးခွန်းကတော့ ငါဘယ်ကိုသွားပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာ ပြုခွင့်ရမလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းဖြစ်ပါတယ်။
ရှမ်းများဟာ ဟိုအခါက သာသနာကို လေးစားရကောင်း မှန်း မသိသေးတာ အမှန်ပါ။
မိဖုရားကြီးကိုပါ ခေါ်ခဲ့ပြီး ငါတို့ ဖောင်တော်နဲ့ အညာကို ဆန်တယ်။
ခမ်းကြီးနားကြီး သွားတာပေါ့။
စစ်အင်္ဂါခင်းကျင်းပြီး စစ်တိုက်ဖို့လည်း ပါတယ်။
အဝကို ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၅၆ မှာ ရောက်တယ်၊ ၈ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ ခရီးဆက်တယ်၊ ပတ္တမြားမြေဖြစ်တဲ့ မိုးမိတ်နဲ့ သီပေါက ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ အညံ့ခံတယ်။
မိုးမိတ်ရဲ့ အနောက်မြောက်မှာ စေတီတဆူတည်ဖို့ ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ ဘုရား အုတ်မြစ်ချတယ်။
၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ ဌာပနာတိုက်ပိတ်တယ်။
လယ်ထွက်စပါး တနှစ်တင်း ၆၀၀ ကို သာသနာ့အထောက် အပ့ံဖြစ်ဖို့ လှူတယ်။
ဘုရားတည်တယ်ဆိုတာ ကူဘုရားပါ၊ အထွက်အဝင်အတွက် ကူ လေးမျက်နှာစလုံး အသုံးပြုလို့ ရပါတယ်။
ရတနာစေတီလို့ သမုတ်ပါတယ်။
စေတီကိုရံပြီး ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းလေးကျောင်း ဆောက်တယ်။
သီပေါမှာ စေတီတဆူ ထပ်ဆောက်ပါတယ်။
စော်ဘွား ကြီးရဲ့ မြေးတော်ကို ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ အခမ်းအနားနဲ့ သီပေါစော်ဘွားအသစ် ခန့်တယ်။
အုပ်ချုပ်ရေးမှာ လိုအပ်သမျှကို ညွှန်ကြားမှာထားပြီး ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ မိုးမိတ်က ပြန်ခဲ့တယ်။
ဧရာဝတီကို ထီးချိုင့်က ဖောင်တော်နဲ့ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၅၇ မှာ ကူးပါတယ်။
၂၈ မတ် ၁၅၅၇ မှာ ကြည်းကြောင်း မြောက်ဘက်ကို ဆက်လက်ချီတက်လို့ မိုးညှင်းက ၂၈ မတ် ၁၅၅၇ မှာ အညံ့ခံတယ်။
မိုးကောင်းက ၂၆ မတ် ၁၅၅၇ မှာ အညံ့ခံပါတယ်။
ပဒေသရာဇ်တွေနဲ့ တွေ့တဲ့အခါ ငါလုပ်နေကျ ထုံးစံအတိုင်း သူတို့မူလနေရာ မှာပဲ စော်ဘွားပြန်ခန့်တယ်။
ဒီတော့ မိုးကောင်းစော်ဘွားလည်း ဆက်ပြီး မိုးကောင်းစော်ဘွား ဖြစ်တယ်။
အဲဒီလိုလုပ်ရတာ စွန့်လုပ်ရတာ ဖြစ်လို့ ကြားရသူတိုင်း အံ့ဩကြတယ်။
မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း၊ ကလေး စော်ဘွားတွေကို ဘယ်လိုအုပ်ချုပ်မှ အောင်မြင်တယ်ဆိုတာကို လမ်းညွှန် သင်ကြားပြီး ရှမ်းနယ်တွေဖြစ်တဲ့ မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း နဲ့ မိုးမိတ်၊ သီပေါနယ်တွေမှာ အကြီးအကဲ သေရင် အရှင်သခင်နဲ့အတူ ကျွန် ကျားမတွေ သတ်ပြီး သင်္ဂြိုဟ်တဲ့ အစဉ်အလာတခုကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ခဲ့တယ်။
လုံးလုံးရပ်စဲစေပါတယ်။
အပြန်ခရီးကို ၉ ဧပြီ ၁၅၅၇ မှာ စတင်ထွက်ခဲ့တယ်။
ပုဂံမှာ ဝင်ပြီး ရွှေစည်းခုံကို ရွှေချတယ်။
အချိန်ပိဿာ ၂၁၀၀၀ (၇၆၆၅၀ ပေါင်) ရှိတဲ့ ကြေးခေါင်းလောင်းကို ၂၃ မေ ၁၅၅၇ မှာ သွန်းလောင်းစေတယ်။
ဧကရာဇ်ပိုင်နက်မရခင် ဧကရာဇ်ဖြစ်တဲ့ ငါဟာ အခုလို စွမ်းဆောင်ခဲ့ ပုံ ခေါင်းလောင်းမှာ ရေးသားမှတ်တမ်းတင်စေတယ်။
အညွှန်း။
မွန်ဘာသာနဲ့ ရေးထိုးထားတဲ့ ရွှေစည်းခုံခေါင်းလောင်းစာ။
(မွန်ကျောက်စာညွန့်ပေါင်း၊ ချစ်သိန်း ၁၉၆၅၊ စာ ၁၀၅-၁၀၈) ကဏ္ဍ:ဒေါက်တာသန်းထွန်း ကဏ္ဍ:ဒေါက်တာသန်းထွန်းစာစု ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
မုံရွာခရိုင် ချောင်းဦးမြို့နယ် အမြင့်မြို့ သောတာပန်ရွာ၌ အဖ မင်းတိုင်ပင်အမတ် တီပီအက်စ်ဘွဲ့ရ အမိန့်တော်ရ ရှေ့နေ ဦးသာဇံ၊ အမိ ဒေါ်အံ့ (ဒေါ်ရွှေအံ့) တို့က ၁၉၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ဝ ရက် သောကြာနေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်း ဦးသိန်းတင် ဖြစ်သော်လည်း ကလောင်အမည် ညိုမြ သည်ပင် အမည်ရင်း ကဲ့သို့ တွင်သည်။
ငရဲခွေးကြီး လွတ်လာပြီ စာဖြင့် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။
ရွှေကူရွာ ဆရာလှိုင်၏ မူလတန်းကျောင်း၊ ကြက်သွန်ဈေးရွာ ဆရာတော် ဦးဉာဏကျောင်းတို့တွင် စတင်ပညာသင်ခဲ့၏။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း (အထက - ၁)၌ မူလတန်းပညာကို တတိယတန်းအောင်သည်အထိ ဆည်းပူးသည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ကယ်လီ ကျောင်းသို့ ပြောင်းသည်။
ထိုကျောင်းတွင် သတ္တမတန်း အောင်မြင်သည်ထိ နေခဲ့သည်။
၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း၌ အဋ္ဌမတန်းမှ ဒသမတန်းထိ ဆက်လက် ပညာသင်ခဲ့ရာ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်သည်။
၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ဆက်လက် ပညာသင်သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာ (အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတန်း) ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ သတင်းစာပညာအတွက် ပညာတော်သင် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် အင်္ဂလန်တက္ကသိုလ်များ ပိတ်ထားသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အီဗာစတင်မြို့ရှိ နော့သ်oက်စတင်း တက္ကသိုလ်တွင် သတင်းစာပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မဟာသိပ္ပံ (သတင်းစာပညာ) ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
thumbnail|128px|အိုးဝေညိုမြ ၁၉၃၅ - ၃၈ ခုနှစ်များတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အိုးဝေမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာလုပ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ယေးလ်တက္ကသိုလ် အရှေ့ပိုင်းဌာန မြန်မာစာနည်းပြဆရာ၊ စစ်သတင်း မြန်မာလို ထုတ်လွှင့်သူ။
မြန်မာ သတင်းစဉ် ထုတ်ဝေသူ (၁၉၄၂ - ၄၃)၊ ဝါရှင်တန်ဒီစီ မြန်မာ့ရေးရာ အကြံရေးပုဂ္ဂိုလ် (၁၉၄၃ - ၄၄)၊ အိန္ဒိယပြည် အာသံပြည်နယ် လီဒိုမြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးဌာန အကြီးအကဲ (၁၉၄၄ - ၄၅) အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး အမှုထမ်းလောကမှ အပြီးအပိုင် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည် ပြန်ရောက်ပြီးနောက် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အိုးဝေသတင်းစာ ထူထောင် ခဲ့သည်။
၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ခင်သန်းနွယ်နှင့် လက်ထပ်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ယူဂိုစလားဗီးယား၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ဂရိ၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် စင်ကာပူ၊ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မာလာယု၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဂျပန်၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ ယိုးဒယား၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ကိုးရီးယား နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။