kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပညာရေး ၂၀၁၂ ခုတွင် ဥပဒေဘွဲ့ ရသည်။
ဂျပန်ရှိ စကိုင်းဗေလီ အဆင့်မြင့်အိမ်သင်ကျောင်း တက္ကသိုလ် (Sky Valley Advanced Home School Academy) ၌ တက်ရန် ပညာသင်ဆုရသည်။
၂၀၁၈ ခုတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ အသုံးချစိတ်ပညာသင်တန်း တက်ရာ ၂၀၁၉ ခုတွင် ဒီပလိုမာ ရသည်။
အနုပညာခရီး ဂျပန်ပညာတော်သင်ဖြေရန် လုံးပန်းစဉ် ဂျွန်လွင်နှင့် တွေ့ကာ နွေရာသီအခမဲ့သင်တန်း တက်သည်။
သင်တန်းပြီးသော်လည်း မိတ်မရှိ၍ မော်ဒယ်ရှိုးများ၌ မလျှောက်ရ။
အသိတယောက်မှတဆင့် ဓာတ်ပုံဆရာတဦးနှင့် ချိတ်မိ၍ လိင်ဆွဲဆောင်မှုအသားပေးဓာတ်ပုံများ ရိုက်ရန် လက်ခံလိုက်သည်။
ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကိုယ်ဟန်ပြမယ်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ မော်ဒယ်လ်များ။
ယင်းမာပင် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သာစည်မြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။
သာစည်-ကလောလမ်းဘေး၌ ရှိပြီး သာစည်ဘက်တွင် ဘုရားငါးဆူရွာ၊ ကလောဘက်တွင် ရေပေါင်းဆုံရွာတို့၏ ကြားရွာဖြစ်သည်။
ဘူတာရုံ ရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က တာဝန်ယူသည်။
သာစည်လက်အောက်ခံ ရဲစခန်း ၁ ခုလည်း ရှိသည်။
စီးပွားရေး ယင်းမာပင် သစ်တောကြိုးဝိုင်းတွင် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနက သစ်စက်တည်ရာမှ ရွာဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
သစ်ထုတ်လုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည်။
တောင်ကြီး-မန္တလေး၊ တောင်ကြီး-မိတ္ထီလာ၊ တောင်ကြီး-ရန်ကုန် ခရီးသည်တင်ကားများ၏ တထောက်နားရပ် ဖြစ်သဖြင့် စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းလည်း ထွန်းကားသည်။
ဘာသာရေး အစ္စလာမ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁ ခု၊ ဗမာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁ ကျောင်း ရှိသည်။
thumb| ထတ်လူအန် သောင်လွမ် (စာလုံးပေါင်းမမှန်)ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြထားသော ထတ်လူအန် ( , 'ပုထိုးတော်ကြီး') လာအိုနိုင်ငံ၊ ဗီယင်ကျန်းမြို့လယ်ရှိ ရွှေချထားသော ပုထိုးဖြစ်သည်။
၃ ရာစုတွင် စတည်သော်လည်း ပြန်ပရန်များကြောင့် ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြုပြင်ခဲ့ရသည်။
လာအိုရှိ အထင်ရှားဆုံးအမျိုးသားအထိမ်းအမှတ်နှင့်အမျိုးသားသင်္ကေတအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
သမိုင်း ပရဝုဏ်အတွင်းမှ တွေ့ရစဉ် လာအိုလူမျိုးတို့ အဆိုအရ ၁ ရာစုတွင် ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းအဖြစ် ဆောက်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ကမူ အာရီယာန်အင်ပါယာရှင် အာသောကဘုရင်က စေလွှတ်သည့် သာသနာပြုရဟန်းများအနက် ဘူရီချန် (သို့မဟုတ်) ဖရားချန်သာဘူရီ ပစ္ဆိသီဆပ်နှင့် အခြား ရဟန္တာ ၅ ငါးတို့ ဘုရားရှင်၏ ဓာတ်တော် (ရင်ဘတ်ရိုး) ဖြင့် တည်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
၁၃ ရာစုတွင် ခမာတို့ ဝင်လာသော် ဘုရား ပြိုလေသည်။
၁၆ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် ဆဿသီရပ်မင်းက နန်းတော်ကို လွမ်ပရာဘွမ်မှ ဗီယင်ကျန်းသို့ ရွေ့ပြီး ၁၉၆၆ ခုတွင် ထတ်လူအန်ကိုလည်း ပြုပြင်ရန် အမိန့်ပေးသည်။
ဗီယက်ကျင်းမြို့လယ်မှ ထတ်လူအန်ကြား ၄ ကီလိုမီတာရှည်သော လမ်းဖောက်ပြီး ဘုရားထတ်လူအန်လမ်းဟု အမည်ပေးသည်။
ဘုရားအခြေမှာ တဖက်လျှင် ၆၉ မီတာစီ ရှိပြီး ၄၅ မီတာ မြင့်သည်။
အရံစေတီ ၃၀ နှင့် ရံထားသည်။
ဘွဲ့မည်ရင်းမှာ ဘုရားစေတီ လောကစူဠာမဏိ (Pha Chedi Lokajulamani) ဖြစ်သည်။
၁၆၄၁ ခုတွင် ဒတ်ခ်ျအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ တမန်ဖြစ်သော ဂဲရစ်ဗန်ဝူဆော့ဖ် သည်ဗီယင်ကျန်းသို့ အလည်ရောက်ရာ ဘုရင် သူရိယဝံသက ထတ်လူအန်ဘုရား၌ အလှူပြုကာ ဧည့်ခံသည်။
ထိုအတွေ့အကြုံကို အလေးချိန် ပေါင်တသောင်းခန့်ရှိသော ရွှေရွက်ဖြင့် ဖုံးထားသော အထွဋ်ရှိသည့် ပိရမစ်ကြီး ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
ထိုအထွဋ်ကို ဗမာ၊ ယိုးဒယားနှင့် တရုတ်တို့က အကြိမ်ကြိမ် လုယူဖူးသည်။
၁၈၂၈ ခုနှစ် ထိုင်းတို့ ကျူးကျော်မှု ကြောင့် ဘုရားပြိုကာ အကြီးအကျယ်ပျက်စီးသွားသည်။
၁၈၆၇ ခုတွင် ပြင်သစ် ဗိသုကာနှင့်စူးစမ်းရှာဖွေသူ လူးဝစ် ဒေလာပို ဆွဲခဲ့သောအဆောက်အဦပုံများအပေါ် အခြေခံ၍ ပြင်သစ်တို့က ၁၉၀၀ ပြည့်၌ ပြန်တည်သည်။
သို့သော် မအောင်မြင်သောကြောင့် ၁၉၃၀ ဝန်းကျင်တွင် ပုံစံပြန်ချပြီး ထပ်တည်သည်။
ပြင်သစ်-ထိုင်းစစ်ပွဲအတွင်း ထိုင်းတို့၏ လေကြောင်းရန်ကြောင့် အကြီးအကျယ် ပျက်စီးပြန်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး၌ ပြန်တည်ခဲ့သည်။
အဆောက်အအုံ၏ ဗိသုကာလက်ရာတွင် လာအိုယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝိသေသလက္ခဏာများကိုထည့်တည်ထားရာ လာအိုအမျိုးသားရေးဝါဒ၏ အမှတ်အသားဖြစ်လာသည်။
ပုထိုး၌ ဗုဒ္ဓဘာသာသုံး ပစ္စယာ ၃ ဆင့် ပါသည်။
ပထမပစ္စယာ၌ ၆၇x၆၈ မီတာ၊ ဒုတိယပစ္စယာ၌ ၄၇ မီတာပတ်လည်၊ တတိယပစ္စယာမှာ ၂၉ မီတာပတ်လည် အသီးသီးဖြစ်သည်။
မြေပြင်မှ အထွဋ်အထိ ဉာဏ်တော် ၁၄၇.၆ ပေ (၄၄ မီတာ) မြင့်သည်။
အထွဋ် ရွှေအစစ် ချထားပြီး ကျန်အပိုင်းများကိုရွှေရောင် ခြယ်ထားသည်။
ပုထိုးတွင်းသို့ ဝင်သော တံခါးများကို ယွန်းနီ သုတ်သည်။
ယခင်က ဘုရားဖူးများအနေဖြင့် ပရဝုဏ်အတွင်းထိ ကားနှင့် ဝင်နိုင်သည်။
ဘုရင် ဆဿသီရပ်၏ ရုပ်တုတွင် အက်ကွဲရာများ ပေါ်လာပြီးနောက် ယာဉ်ကြော မပိတ်စေရန်နှင့် တုန်ခါမှုကြောင့် အဆောက်အဦများ မထိခိုက်စေရန် ဘုရားပရဝုဏ်ကို ဝင်းခတ်ထားသည်။
ဝင်းအကျယ်မှာ ၂၇၉ ပေ (၈၅ မီတာ) ပတ်လည်ဖြစ်ပြီး ဘုရားဝင်းအတွင်း ဂျေယာဗာမန် (၇) အပါအဝင် လာအိုနှင့် ခမာပန်းပုလက်ရာ များစွာရှိသည်။
ဘုရားပွဲ ဘုရားပွဲကို စိုက်ပျိုးရေးရာသီကုန်ပြီး မိုးလေလွတ်သည့် နိုဝင်ဘာလ (လတွက်နှစ် ၁၂ လမြောက်) တွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပသည်။
ပွဲရက်မှာ ၃၇ ရက်ကျော် ဖြစ်သည်။
ဘုရားပွဲမတိုင်မီကပင် ပွဲဈေးကို ကြိုခင်းထားတတ်သည်။
ဘုရားပွဲစသည့် ညနေတွင် ရင်ပြင်၌ ဘုန်းကြီးများက ပြဿဒ်ပုံဖော်ထားသော ရောင်စုံဖယောင်းတိုင်နှင့် ပူဇော်လေ့ရှိသည်။
ထို့နောက် ဘုရားအား လက်ယာရစ် ၃ ပတ်လှည့်ကာ အမွှေးတိုင်၊ ပန်း၊ တံခွန်ကုက္ကားတို့ဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။
တံခွန်ကုက္ကားတို့မှာ သေးလျှင် ဝါးကို စိတ်ကာသုံးပြီး ကြီးလျှင် ငှက်ပျောပင် (ပင်စည်) ကို သုံးသည်။
တနိုင်ငံလုံးအတွက် အရေးအကြီးဆုံး ဘုရားပွဲဖြစ်ပြီး အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ လူတို့က ဝတ်ကောင်းစားလှတို့ဖြင့် အစုအဖွဲ့လိုက် ဘုရားပွဲ လာကြသည်။
လူတန်းဖြင့် လာပြီး ရိုးရာအဝတ်အစားဝတ်ကာ အတီးအမှုတ်၊ အဆိုအကတို့လည်း ပါသည်။
ဘုရားသို့ရောက်လျှင် ဘုန်းကြီးများနည်းတူ လက်ယာရစ်လှည့် ပူဇော်ကြသည်။
ဘုရားဝင်း၌ မြို့တည်တိုင်ရှိပြီး ဒဏ္ဍာရီများအရ ထိုတိုင်အောက်၌ မိမိဆန္ဒအလျောက် စတေးခံခဲ့သော ကိုယ်ဝန်သည် နန်းစီမှာ နတ်အဖြစ် ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ထိုနတ်ကိုလည်း ပန်း၊ အမွှေးတိုင်၊ ဖယောင်းတိုင်တို့ဖြင့် ပူဇော်သည်။
ဘူမိသုန္ဒရီ ခေါ် မြေစောင့်နတ်သမီးကို ပူဇော်သူများလည်း ရှိသည်။
မြေပြင်သို့ ရေစင်သွန်းကာ လွန်လေပြီးသော အဆွေအမျိုးတို့ကို အမျှယူစေခြင်း ဖြစ်သည်။
ငှက်လွှတ်ခြင်း၊ ငါးလွှတ်ခြင်းတို့လည်း ပြုကြသည်။
ဆွမ်းဆန်စိမ်းလောင်းကာ ဘုရားပွဲ ပိတ်သည်။
right|thumb| ခမာအင်ပါယာဘုရင် ဂျေယာဗာမန် (၇)။
ရုပ်ပုံတိုက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ။
thumb| လာအိုအတွက် အရေးပါသော သယ်ပို့လမ်းကြီး နမ့်ဦ (လာအို: ນ້ ຳອູ စပါးကျီ) သည် လာအိုနိုင်ငံ၏ အရေးပါသောမြစ် ဖြစ်သည်။
၄၄၈ ကီလိုမီတာ ရှည်ပြီး မဲခေါင်မြစ်၏ မြစ်လက်တက်များအနက် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။
ဖုံဆလီပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက်၊ မောင်အိုနာအရပ် (တရုတ်နယ်စပ်) မှ ဘန်ပအို့ (လောင်ဖရာဘွမ်မြို့အထက် ၁၅ မိုင်အကွာ) သို့ စီးလာကာ မဲခေါင်မြစ်အတွင်း ဝင်သည်။
မဲခေါင်မြစ်နည်းတူ နမ့်ဦသည်လည်း ရေယာဉ်ကြီးများအတွက် သင့်လျော်သည့်ရေလမ်း ဖြစ်သည်။
မဲခေါင်မြစ်နှင့် ကပ်နေသော ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ပအို့ဂူများအတွင်းမှ လက်ရာမြောက်သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များသည်လည်း ထင်ရှားသည်။
စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း မြစ်ရေသောက်လယ်များကို မဲခေါင်မြစ်နှင့် ဆက်နေသည့် မြစ်ခြေပိုင်းတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း အောက်ပါမြို့ရွာများမှာ နမ့်ဦမြစ်ဘေးမှ ခရီးသွားတို့အကြိုက် လူသိများနေရာများ ဖြစ်သည် - လန်တိုင်ရွာ နမ့်ဦမြစ်၏ မြစ်ညာတွင် ရှိပြီး ရေလမ်းဖြင့်သွားနိုင်သော အစွန်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။
လန်တိုင်ရွာ (Lan Tui / Ban Xieng Siew) မှတဆင့် ဖိုဒိုင်တော (Phou Doi) နေ ဆဲလာတိုင်းရင်းသား (Cela) တို့ လူနေမှုကို လေ့လာနိုင်သည်။
ဖုံဆလီမြို့ ဖုံဆလီမြို့ (Phongsali) သည် လောင်ဖရာဘွမ်နှင့် ဗီယန်ကျင်းတို့ထံ ကားလမ်းပေါက်သော မြို့ဖြစ်ပြီး လေဆိပ်လည်း ရှိသည်။
တရုတ်နယ်စပ်ဖြစ်၍ တရုတ်ခရီးသွားတို့အတွက် တံခါးမ ဖြစ်သည်။
ဖုံဆလီမှ နွမ်ခီအောသို့ ရေလမ်းနှင့်သွားသော မြစ်ကြောင်းခရီးကို လူကြိုက်များသည်။
မောင်ခွါးမြို့ မောင်ခွါးမြို့ (Muang Khua) သည် ဗီယက်နမ်မှ ဒန်ဘန်ဖူးမြို့ (Dien Bien Phu) နှင့် လမ်းပေါက်သည့်အတွက် ဗီယက်နမ်မှ လှည့်လာသော ခရီးသွားတို့ ဦးတိုက်ရာနေရာ ဖြစ်လာသည်။
တည်းခိုခန်း၊ ဟိုတယ်များ ရှိသည်။
မြို့အနီးတွင် ရိုးရာဓလေ့အတိုင်း နေထိုင်ကြသော ကျေးရွာ များစွာ ရှိသည်။
မောင်ငိုင်ရွာ မောင်ငိုင်ရွာ (Muang Ngoi) သည် သောင်ပြင်ကျယ်ပြီး လှေဆိပ်ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။
တည်းခိုခန်းငယ်သာ ရှိသော်လည်း အချို့ခရီးသွားများက ထိုရွာ၌ တညအိပ်တတ်ကြသည်။
ဗီယက်နမ်နှင့် စစ်ပွဲတွင် ဗုံးကျဲခံအရပ်တွင် ပါ၍ ဗုံးဆံနှင့်လုပ်သော ပန်းအိုး၊ ကုလားထိုင်၊ လမ်းညွှန်တိုင် စသော အသုံးအဆောင်များကို အဆန်းတကြယ် တွေ့နိုင်သည်။
နွမ်ခီအောမြို့ နွမ်ခီအောမြို့ (Nong Khiaw) သည် ခရီးသွားအများစု တည်းခိုသော နေရာဖြစ်သည်။
ဟိုတယ်၊ တည်းခိုခန်း၊ စားသောက်ဆိုင်များ ပေါများသည်။
ရှုရပ်ရှိပြီး တငြိမ်ငြိမ်စီးနေသော နမ့်ဦမြစ်အလှကို ကြည့်နိုင်သည်။
thumb| နွမ်ကူနှင့် လောင်ဖရာဘွမ်ပို့သော ကူးတို့ ဆည် ၂၀၁၁ ခု၌ နမ့်ဦမြစ်ပေါ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံတန် ဆည်တခုဆောက်ရန် စီမံကိန်းအား လက်မှတ်ထိုးနိုင်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံမှ စိနိုဟိုက်ဒရိုကုမ္ပဏီက ကြေညာသည်။
အကြမ်းဖျဉ်းကြေညာချက်အရ ၂၀၁၈ ခုအပြီး တည်ဆောက်မည်ဖြစ်ပြီး ဆောက်ရောင်းလွှဲစနစ် (B.O.T.) ဖြင့် သွားကာ ၂၀၂၆ ခုတွင် လာအိုသို့ လွှဲပေးမည်ဟု သိရသည်။
Shannon Tiezzi (2 Aug 2018) "China and Laos' Dam Disaster". The Diplomat. စိနိုဟိုက်ဒရိုသည် ၂၀၀၉ ခုကလည်း နမ်ခုံမြစ်ပေါ်တွင် ဆည် ၂ ခုဆောက်ရန် အခွင့်ရခဲ့သည်။
(18 Aug 2009) "Sinohydro Signs Deal to Build 2 Hydro Plants in Laos ". Hydro Review. ဤဆည်ပြီးပါကလည်း နမ့်ဦမြစ်ပေါ်တွင် နောက် ၄ ခုဆောက်ရန် သဘောတူညီမှု ရထားပြီဖြစ်သည်။
ဆည်ဧရိယာနှင့် ရေလွှမ်းမည့်ဧရိယာတွင် ပါသော ကျေးရွာများကို ရွေ့ပြောင်းစေခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုဆည်ကြောင့် လာအိုမြောက်ဘက်စွန်းရှိ ဖိုးတံတင်း (Phou Den Din) တောင်တန်းသို့ သွားနိုင်မည် မဟုတ်တော့။
အမျိုးသားဇီဝမျိုးကွဲစောင့်ရှောက်တော (National Biodiversity Conservation Area) ရှိသော ထိုတောင်တန်းတွင် အာရှဆင်၊ ကျား၊ ဝက်ဝံနက်၊ ခြင်္သေ့ စသော ရှားပါးတိရစ္ဆာန်များ ကျက်စားရာဖြစ်သည်။
ထိုတောင်တန်းသို့ အဓိကသွားလမ်းမှာ နမ့်ဦမြစ်ပေါ်ရှိ ရေလမ်းမှ ဖြစ်၍ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြသူများလည်း ရှိသည်။
မြစ်အတွင်းရှိ ငါးမျိုးစိတ် ၈၄ မျိုးတို့ လျော့ပါးနိုင်ခြေလည်း ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်တွင် ရှီနမ်နွိုင်မြစ် (Xe Namnoy) ပေါ်မှ ဆည်ကျိုးကာ အတ္တပူရ် (Attapeu) ပြည်နယ်တွင် ရေလွှမ်းသည်။
လူ ၁၉ ယောက်သေပြီး ရာနှင့်ချီ ပျောက်ဆုံးသည်။
(11 Aug 2018) "The Collapse of Xe-Pian Xe-Namnoy Hydropower Project, Lao PDR". Environmental Justice Atlas. ထိုဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် နမ့်ဦမြစ်ပေါ်မှ ဆောက်လက်စ စီမံကိန်းကို ကန့်ကွက်သူများ ရှိလာသည်။
ကိုးကား thumb| နမ်အိုမြစ်တွင် ဆောက်နေသော ဆည်လုပ်ငန်းခွင် ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ မြစ်များ။
ဖူးခက် ( ; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖူးခက်ကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။
ဖူးခက်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၇ ခု စာရင်းအရ အမြဲတမ်းနေထိုင်သူ ၇၅၅၇၃ ယောက် ရှိတယ်။
ခရိုင်ခွဲများမှာ တလက်ရိုင် ()၊ တလက်မွေ ()၊ မြွံဖူးခက် (Mueang Phuket) တို့ ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း thumb| ဖူးခက်ရင်ပြင် ဖူးခက်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး မြို့တမြို့ ဖြစ်သည်။
မလေးကျွန်းဆွယ်မှ ရွှေ့ပြောင်းတရုတ်တို့ ဦးစွာခြေချသော အရေးပါသည့် ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်တွင် မြို့အဆင့် () သို့ မြှင့်သည်။
ဖူးခက်ရှိ အဆောက်အအုံဟောင်းများက ယခင် မြို့ပြအဆင့်အတန်းကို ပြသည်။
ကျွန်းပေါ်၌ သွပ်တူးခြင်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်စဉ်က တည်ခဲ့သော အဆောက်အဦများ ဖြစ်သည်။
စိနို-ပေါ်တူဂီခေါ်သော ဗိသုကာပုံစံသည် တရုတ်ခေတ်သစ်နှင့် ဥရောပဟန်ပန် ရေသော ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။
ထိုဗိသုကာပုံစံသုံး အဆောက်အဦမှာ ကျဉ်းသော ရှေ့မျက်နှာစာကို ကာမိရန် ခပ်ရှည်ရှည်ဆောက်ထားသော တထပ် (သို့) နှစ်ထပ်တိုက်များ ဖြစ်သည်။
တံခါးများ၊ ဖောက်ထားသည့် ပြတင်းပေါက်များနှင့် အခြားအသေးစိတ်အချက်အလက်များအား တရုတ်နှင့် ဥရောပဟန်များ လွှမ်းသည်။
ဖူးခက်မြို့ဟောင်းသည် ၂.၇ ကီလိုမီတာပတ်လည် (ရိုင် ၂၁၀) ရှိသည်။
ကလန်း၊ ဖန်င၊ ရာဇိန္ဒ၊ ဒေးဘောက်၊ ကရဘီ၊ သက္ကဆတြီ၊ ဖူးခက်၊ ယောဝရပ်၊ စတွန်၊ ဆွိုင်ရမ္မနီ လမ်း ၁၀ လမ်းတို့ ရှိသော အဝန်းအဝိုင်းတွင် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
၂၀၁၉ ခုတွင် အနုပညာဦးစီးဌာန နှင့် ဖူးခက်ပြည်နယ် အာဏာပိုင်တို့က ဖူးခက်မြို့အား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ်သတ်မှတ်ရန် ကုလသမဂ္ဂပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (ယူနက်စကို) သို့ အဆိုပြုချက် တင်ရန် ပြင်နေသည်။
ယဉ်ကျေးမှု အဓိကကိုးကွယ်သော ဘာသာမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သည်။
မြို့တွင်းရှိ ဘုရားစေတီများသည်လည်း ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပမှာ ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ် လည်စရာ ဖြစ်သည်။
လမ်းဘေးဝဲယာတွင် ဂန္နယာနှင့် ဗြဟ္မာတို့၏ ရုပ်တုများကို သရုပ်ဖော်ထားသော ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းများကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဖူးခက်နိုင်ငံတကာလေဆိပ် အခြားမြို့ကြီးများနှင့်ပြည်နယ်များသို့သွားသောလမ်းများ။
thumb| ဖူးခက်နိုင်ငံတကာလေဆိပ် ညီအစ်မမြို့ကြီးများ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နီဗားဒါးပြည်နယ်၊ လာ့ဗီးဂတ် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ပီနန်ပြည်နယ်၊ ဂျော့တောင်း ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ဖူးခက်၏သမိုင်းဝင် Peranakan အသိုင်းအဝိုင်း Forbes၊ Andrew နှင့် Henley၊ ဖူးခက်စီးတီး၏တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် ကဏ္ဍ:ကပ္ပလီပင်လယ် ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
Onigiri at a convenience store in Kamakura, Kanagawa Prefecture thumb|Yaki Onigiri or a roasted rice ball with အိုနိဂိရိ (お握り သို့ 御握り; おにぎ り) (o-musubi အိုမုဆုဘိ (お結 び; おむすび ဟုလည်း သိကြသည်) သည် ဂျပန်ထမင်းလုံး ဖြစ်သည်။
တြိဂံပုံစံ သို့မဟုတ် ဆလင်ဒါပုံစံ ရှိပြီး တစ်ခါတရံ ပင်လယ်ရေညှိ(နိုရိ のり)ဖြင့် ပတ်အုပ်ထားသည်။
သမားရိုးက အိုနိဂိရိတွင် ဆီးသီသနပ် (အုမဲဘိုရှိ) katsuobushi, kombu, tarako, ကြာရှည်ခံစေရန် အခြားသော အချဉ်အရသာအတွက် ပစ္စည်းများ ပါဝင်ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကုန်မျိုးစုံဆိုင်များတွင်လည်း ယိုနှင့်အရသာပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အိုနိဂိရိများကို ရောင်းချကြသည်။
အိုနိဂိရိတစ်ခုတည်းသာ သီးသန့်ရောင်းချသည့် ဆိုင်များလည်း ရှိသည်။
အိုနိဂိရိသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသည့် အစားအစာတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဂျပန်စားသောက်ဆိုင်များတွင်လည်း လူသိများသည် အဓိကစားသောက်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အိုနိဂိရိအား ဆူရှီ၏ ပုံစံတစ်ခုအဖြစ် လွဲမှားစွာ ထင်မြင်မှုများလည်း ရှိသည်။
ထို့အပြင် အိုနိဂိရိသည် ဆူရှီ၏ ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည့် နိဂိရိဇူရှီ သို့မဟုတ် ရိုးရိုးနိဂိရိ နှင့် ထင်မြင်မှားမှု မရှိသင့်ပေ။
အိုနိဂိရိသည် ထမင်းချည်းဖြင့်သာ (တစ်ခါတရံ ဆားအနည်းငယ်ထည့်) သပြုလုပ်ပြီး ဆူရှီကိုမူ ဆား၊ သကြား၊ ရှာလကာရည်၊ ထမင်း စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
အိုနိဂိရိုကို ထမင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး သယ်ဆောင်စားသုံးရ လွယ်ကူအောင် ပြုလုပ်ထားပြီး ဆူရှီကိုမူ ငါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
သမိုင်း 11th-cen diary Murasaki Shikibu Nikki သတင်းစာတွင် မူရဆာကီရှိကိဘုသည် လူများ ထမင်းလုံးစားသုံးမှုအကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အိုနိဂိရိကို တွန်ဂျိခိဟု ခေါ်လျက် ရှိပြီး အပြင်ထွက်၍ ပျော်ပွဲစားထွက်သည့် နေ့လယ်စာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
အခြားရေးသားထားမှုများတွင် ၁၇ ရာစုအကြာက ဆာမူရိုင်းများသည် သစ်သားအဖုံးထဲတွင် ထမင်းလုံးများကို ထည့်ထားကြပြီး စစ်အတွင်း၌ လျင်မြန်စွာစားသုံးနိုင်သည့် အစားအစာအဖြစ် ထားရှိကြသည်။
သို့သော်လည်း အိုနိဂိရိ၏ ဖြစ်တည်ရာအစသည် မူရဆကိရေးသားထားသည်ထက် များစွာပိုမို၍ စောပေသည်။
Nara နာရခေတ် တူများကို တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုလာကြသည့်အခါတွင် ထမင်းကို အလုံးပုံစံလှိမ့်လိုက်ကာ စားသုံးကြသည်။
ထိုသို့ ပြုခြင်းဖြင့် တူဖြင့် ညှပ်ကာစားသုံးရသည်ကို ပိုမိုလွယ်ကူစေသည်။
Heian ဟဲအန်ခေတ်တွင် တွန်ဂျိခိပုံစံအဖြစ် သိကြသည့် သေးငယ်ထောင့်မှန်စတုဂံပုံစံပြုလုပ်လာကြပြီး ပန်းကန်ပြားထဲသို့ ထည့်ကာ အလွယ်တကူ စားသုံးခဲ့ကြသည်။
ကာမာကူရခေတ်မှစ၍ အစောပိုင်းအဲဒိခေတ်အထိ အိုနိဂိရိကို လျင်မြန်စွာစားသုံးနိုင်သည့် အစားအစာအဖြစ် စားသုံးခဲ့သည်။
ထိုအချိန် အိုနိဂိရိများသည် ဆားပါဝင်သည့် ထမင်းလုံးများ ဖြစ်သည်။
Nori နိုရိသည် အဲဒိုခေတ်အလယ်ပိုင်း ဂင်းရိုခုကာလမတိုင်ခင်အထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်မလာသေးပေ။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ခေတ်ဆန်းလာသည့်အခါတွင်မူ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထုတ်လုပ်မှု ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ထောင့်မှန်စတုဂံပုသဏ္ဌာန်ရှိသည့် အိုနိဂိရ ထုတ်လုပ်သည့်စက်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။
အတွင်းထဲသို့ ထည့်ကာ လှိမ့်မည့်အစား အနံ့အရသာများကို အိုနိဂိရိ၏ အတွင်းထဲရှိ အပေါက်ထဲသို့ ထည့်ကာ အပေါက်ကို နိုရိ nori ဖြင့် ဖုံးထားသည်။
ဤစက်ဖြင့် ပြုလုပ်သည့် အိုနိဂိရိတွင် နိုရိသည် တစ်ပါတည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။
နောင်အချိန်ကြာလာသည့်အခါတွင် နိုရိကို စို၍ စေးကပ်အောင် ပြလုပ်ကာ ထမင်းလုံးတွင် မြဲမြံတွယ်ကပ်ထားသည်။
ထုပ်ပိုးပုံတိုးတက်လာသည့်အခါတွင် နိုရိကို ထမင်းနှင့်သီးခြားစီ ထားရှိလာကြသည်။
မစားခင် အထုပ်ကို ဖွင့်ကာ အိုနိဂိရိတွင် နိုရိကို ပတ်ဖုံးကာ စား​သောက်လာကြသည်။
အိုနိဂိရိတွင် အခေါင်းပေါက်ထဲတွင် အနံ့အရသာများထည့် ပြုလုပ်မှုသည် ထုပ်လုပ်မှုအတွက် ပိုမိုလွယ်ကူလာခဲ့သည်။
ခေတ်မီထုတ်လုပ်သည့် စက်များတွင်မူ နိုရိနှင့် ထမင်းကြားတွင် ပလတ်စတစ်ကို ပတ်ဖုံထားသည်။
ဤသို့ ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြင့် ပလတ်စတစ်သည် စိုထိုင်းမှုကို ကာကွယ်စေသည်။
အထုပ်ကို အဆုံးနှစ်ဖက်အထိ ဆွဲဖွင့်လိုက်သည့်အခါတွင် နိုရိနှင့် ထမင်းလုံးသည် တွဲလျက်သား ဖြစ်နေစေသည်။
ထမင်း ပုံမှန်အားဖြင့် အိုနိဂိရိ ကျက်ပြီးသည့် ထမင်းဖြူဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
သို့သော် တစ်ခါတရံတွင် အခြားအမျိုးမျိုးသော ချက်ပြုတ်ပြီးသည့် ထမင်းဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ကြသည်။
၎င်းတို့မှာ အိုခဝ သို့မဟုတ် ခိုဝမဲရှိ (ဆဲခိဟန်) သည် စေးကပ်သည့် ချက်ထားသည့်ထမင်း သို့မဟုတ် ရေနွေးဖြင့် အပူပေးထားသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ( အနီရောင်ပဲစေ့များ) မဇဲ−ဂေါ့ဟန် ( ရောနှောထားသင့်ထမင်း) နှစ်သက်ရာ ပါဝင်ပစ္စည်းများဖြင့် ရောနှောထားသည့် ချက်ပြုတ်ထားသည့် ထမင်း မီးကင်ထားသည့် ထမင်း ပါဝင်သည့် အဆာများ အုမဲဘိုရှိ၊ အိုခခ သို့မဟုတ် ဆုခဒနိ များကို အိုနိဂိရိတွင် ထည့်သွင်းသည့် အဆာများအဖြင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ သုံးခဲ့ကြသည်။
ရာသီကြိုကာလ ထမင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အိုနိဂိရိတွင် အဆာများ ထည့်သွင်းမှု မရှိပေ၊ ဘာမျှပါဝင်မှုမရှိသည့် အိုနိဂိရိ (ဆားသာပါဝင်) ကို ရှိအို မုဆုဘိ ဟု ခေါ်သည်။
အဆာအဖြင့် ထည့်သွင်းသည်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
Dressed dishes: တူနာငါးပါဝင်သည့် ဆော့၊ ပုဇွန်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဆော့ Dried fish: ကင်ထားသည့် ငါးကွမ်းရှပ် ကြော်ထားသည့် အစားအစာများ အရွယ်အစား ငယ်သည့် တမ်ပူရာ၊ အသားများ Kakuni: dongpo pork Dried food: okaka, etc. Processed roe: mentaiko, tobiko, caviar, etc. Shiokara: squid, shuto, etc. Tsukudani: nori, Hypoptychus dybowskii (小女子), Venerupis philippinarum (浅蜊), etc. Pickled fruit and vegetables: umeboshi, takana, nozawana etc. Miso: တစ်ခါတရံ ကြက်သွန်နီဖြင့် ရောနှောထားသည် သို့မဟုတ် အပေါ်မှ ဖြူးထားသည်။
ရာဖိ အာမက် အာလ်ဝမ် အာလ်-ဂျနာဘီ ကို ကာကွယ်ရေး ထောက်လှမ်းရေး အေဂျင်စီ၏ လျှိူ့ဝှက်နာမည် "Curveball" ဟု လူသိများပြီး ၎င်းမှာ ဂျာမဏီနိုင်ငံသားတဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်၌ အီရတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာကာ အီရတ်နိုင်ငံ ၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သေစေနိုင်သောလက်နက်များပရိုဂရမ်တခု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ဇီဝလက်နက်စမ်းသပ်ခန်းများ ထုတ်လုပ်ရာ စက်ရုံတခု၌ ဓာတုအင်ဂျင်နီယာ တဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြောင်း အခိုင်အမာပြောခဲ့သူဖြစ်သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော အီရတ်စစ်တမ်းအဖွဲ့၏ နိဂုံးချုပ်အစီရင်ခံစာက အာလ်ဝမ်၏ စွပ်စွဲချက်များမှာ မှားယွင်းကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
ယင်းထွက်ဆိုချက်များ၏ စစ်မှန်မှုကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည့် ဂျာမန်ဖက်ဒရယ်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ နှင့် ဗြိတိန် လျှို့ဝှက် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့၏ သတိပေးမှုများရှိစေကာမူ ၂၀၀၃အီရတ်ကျူးကျော်စစ် မဖြစ်မီ အမေရိကန်နှင့်ဗြိတိန်အစိုးရများက စစ်ရေးဆောင်ရွက်ချက်များအတွက် အကြောင်းပြချက်များ ဖန်တီးရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယင်းသို့ အကြောင်းပြချက်များမှာ “၁၉၉၀နှောင်းပိုင်းတွင် အီရတ်နိုင်ငံ၌ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောဇီဝလက်နက် စမ်းသပ်ခန်းများရှိသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိကြောင်း” သမ္မတဘုရှ်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သော ၂၀၀၃ ပြည်ထောင်စုမိန့်ခွန်း နှင့် ကွန်ပျူတာဖြင့်ဖန်တီးထားသော ရွှေ့ပြောင်းနိုင် သည့် ဇီဝလက်နက်စမ်းသပ်ခန်း ပုံရိပ် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည့် ကောလင်းပါဝဲလ်၏ ကုလလုံခြုံရေး ကောင်စီသို့ တင်ပြချက်များ၌ပင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
စစ်ဆင်ရေးသုံးပူဖေါင်းများ (artillery balloons) ထုတ်လုပ်ရေး ထရပ်ကားများ ဖြစ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
၂၀၀၂ စက်တင်ဘာ ၂၄ တွင် ယခင်အီရတ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်း၏ WMD ဆိုင်ရာမှတ်တမ်းကို ဘလဲ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးဥယျောဇဉ်နှင့်အတူ ဗြိတိန်အစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ဆဒမ်ဟူစိန်က WMD လက်နက်များ ဆက်လက်ထုတ် လုပ်နေသည်မှာ "သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိ" ဟု ဘလဲက ဖတ်ရှုသူများအား အာမခံခဲ့သည်။
၂၀၀၇ နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်တွင် 60 Minutes က Curveball ၏ ကိုယ်ရေးအစစ်အမှန်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
စီအိုင်အေအရာရှိဟောင်း တိုင်လာဒရမ်ဟယ်လာက Curveball မှာ " ကိုယ်ကျိုးအတွက် မရိုးဖြောင့်သည့်သဘောဖြင့် လက်တလုံးခြားလုပ်တတ်သော ၊ ပြောချင်ရာပြော၍ ဂျာမဏီနိုင်ငံ၌ ဂရင်းကတ်ရရှိအောင် ကြိုးစားနေသူတဦး” ဖြစ်ကြောင်း အကျဉ်းရုံးပြောပြခဲ့သည်။
ခိုလှုံခွင့်ရရှိရာ ဂျာမဏီနိုင်ငံတွင်ပင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလ The Guardian နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွင် "ဇတ်လမ်းထွင်ခဲ့ကြောင်း နှင့် စစ်ပွဲအတွက် အကြောင်းပြချက်ပေးရာတွင် ယင်းထွင်လုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည့်အပေါ် အံ့အားသင့်ခဲ့ရသည်ဟု ပထမဆုံးအကြိမ် ဝန်ခံခဲ့သည်” Computer-generated image of alleged mobile biological weapons laboratory, presented by Colin Powell at the UN Security Council. အခိုင်အမာထွက်ဆိုမှုများ နှင့် နောက်ခံအခြေအနေ ရာဖစ်အာမက်အာလ်ဝမ်သည် တက္ကသိုလ်တွင် ဓာတုအင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ကို ဆည်းပူးခဲ့သော်လည်း ရမှတ် မကောင်းခဲ့ပေ။
ဘဂ္ဂဒက်မြို့ရှိ ဆဒမ်ဟူစိန်၏သား အူဒေးပိုင်သည့် Babel ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတွင်လည်း လုပ်ကိုင်ဖူးသည်။
အလုပ်ထွက်ပြီးများမကြာမီ ယင်းကုမ္ပဏီမှ ပစ္စည်း ခိုးယူမှုဖြင့် ၎င်းအားဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရသည်။
Curveball ၏ ဇတ်လမ်းမှာ ၁၉၉၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ၌ အသက် ၃၀ ကျော်ခါစ အာလ်ဝမ်က မြူးနစ်မြို့ရှိ Franz Josef Strauss လေဆိပ်သို့ ခရီးသွားဗီဇာဖြင့် ရောက်လာခဲ့ခြင်းမှ အစပြုခဲ့သည်။
ပြည်ဝင်သည်နှင့်ချက်ချင်း နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် တောင်းခံခဲ့ပြီး ယင်းမှာ အီရတ်အစိုးရပိုင်ငွေများအား အလွဲသုံးစားလုပ်ထားပြီး အိမ်ပြန်ပို့ခံရပါက ထောင်တွင်းဝင်ရကိန်း သော်လည်းကောင်း ထို့ထက်ပိုဆိုးသည့်အခြေအနေနှင့်သော်လည်းကောင်း ကြုံတွေ့ရဖွယ်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
နူရင်ဘတ်အနီးရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းဖြစ်သော Zirndorf သို့ ဂျာမန်ဒုက္ခသည်စနစ်က ၎င်းအား ပို့ဆောင်လိုက်သည်။
ဒုက္ခသည်စခန်းသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ဇာတ်လမ်းပြောင်းသွားခဲ့ပြန်သည်။
သူ၏ ဇာတ်လမ်းအသစ်အရ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဘဂ္ဂဒက်တက္ကသိုလ် ဓာတုအင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်၌ အမှတ်ကောင်းကောင်းဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဗြိတိသျှက လေ့ကျင့်ပေးထားသော အဏုဇီဝပညာရှင် ရီဟပ်ဘ်ရာရှစ်တာဟာ ခေါ် "ဒေါက်တာဇီဝ" အနေဖြင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သေစေနိုင်သော ဇီဝလက်နက်များ ထုတ်လုပ်သည့် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော စမ်းသပ်ခန်းများ ဆောက်လုပ်သည့် အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ရန် လုပ်ကိုင်ပေးခဲ့သည် ဟူသတတ်။
ဂျာမန်များက ၁၉၉၉ ဒီဇင်ဘာလမှ ၂၀၀၁ စက်တင်ဘာလတိုင်အောင် သူ၏ ထွက်ဆိုချက်များကို နားထောင်ပြီး စစ်မေးခဲ့ သည်။
အမေရိကန်များမှာ Curveball နှင့် "တိုက်ရိုက်အဆက်အသွယ်" မရခဲ့သော်လည်း BND မေးမြန်းမှတ်တမ်းတင်ရေး အဖွဲ့က စုစည်းခဲ့ သော သတင်းအချက်အလက်များအနက်မှ တစိတ်တပိုင်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကာကွယ်ရေး ထောက်လှမ်းရေး အေဂျင်စီသို့ လွှဲပေးခဲ့သည်။
ဂျာမန်ထောက်လှမ်းရေးသို့ သတင်းများ အဆက်မပြတ်ပေးနိုင်ရန် မက်လုံးတခု အနေဖြင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၌ လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း မရရှိခဲ့သည့် ခိုလှုံခွင့်ကို သူ့အား ပေးခဲ့သည်။
ပိုက်ဆံ လုံလုံလောက်လောက် ရရှိခဲ့ရာ အလုပ် လုပ်ကိုင်ရန် မလိုခဲ့ပေ။
အီရတ်၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သေစေနိုင်သော လက်နက်များ ပရိုဂရမ် အထူးသဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းနိုင် သော လက်နက်ထုတ်စမ်းသပ်ခန်းများအကြောင်း သူက နာရီပေါင်းများစွာ သက်သေခံထွက်ဆိုခဲ့သည်။
စီအိုင်အေ နည်းပညာရှင်များ နှင့် လက်နက်ကျွမ်းကျင်သူများက ၎င်းပြောပြသော စစ်တပ်က ဖန်တီးနေသည်ဆိုသည့် ဒီဇိုင်းများနှင့် စနစ်များတွင် အဓိက ဟာကွက်များ ၊ ရှေ့နောက်မညီမှုများ တွေ့ရှိရသော်လည်း အမေရိကန်အစိုးရထိ တိုင်အောင် ဤသတင်းအချက်အလက်များ ရောက်ရှိသွားသည်။
သတင်းပေးသူ၏ ယုံကြည် အားထားလောက်ဖွယ်ရာရှိမှု နှင့် နောက်ခံ သမိုင်းအပေါ် သံသယနှင့် မေးခွန်းထုတ်စရာ များစွာရှိသော်လည်း အီရတ်နိုင်ငံက စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများအား ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ဇီဝလက်နက်များကို ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောလက်နက်စမ်းသပ်ခန်းများအတွင်း ဖန်တီးနေခဲ့ကြောင်း Curveball ၏ ထွက်ဆိုချက်များမှာ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီ နှင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအတွင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု အစိုးရ အစီရင်ခံစာ ၁၁၂ စောင်ထက်မနည်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် သူ၏ထွက်ဆိုချက်များကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကောလင်းပါဝဲလ်၏ ကုလသမဂ္ဂ၌ ၂၀၀၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် အီရတ် လက်နက်များ ပရိုဂရမ်အကြောင်း အသေးစိတ် မိန့်ခွန်းတွင်ပင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၁ တွင် ထုတ်လွှင့်သော ဒေးနစ်ရှ် [ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ] မှတ်တမ်းတင် တီဗွီ အစီအစဉ် DR1 Dokumentaren "Manden som løj verden i krig" အရ Curveball မှာ ဂျာမန်ရဲအဖွဲ့၏ လုံခြုံရေးပေးမှုဖြင့် ဂျာမဏီနိုင်ငံ၌ပင် နေထိုင်လျက်ရှိသေးသည်။
ရဲခေါ်ပြီး ၎င်း၏အိမ်ပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း ရုပ်သံအဖွဲ့အား ပိတ်ပင်မှုမပြုခင် ဒေးနစ်ရှ်ရုပ်သံက ရာဖိကို ရိုက်ကူးပြီး ၎င်းနှင့်ပြောဆိုမှုများကို မှတ်တမ်းယူခဲ့သည်။
ဝေဖန်မှု ၊ စုံစမ်းမှု နှင့် ထိခိုက်မှု ထိန်းချုပ်ခြင်း ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဒေးဗစ်ကေးခေါင်းဆောင်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများက Curveball ၏ ယုံကြည်အားကိုးဖွယ်ရာရှိမှုအား အပိုဆောင်း စုံစမ်းမှုပြုခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်၌ ထိပ်ဆုံးမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်ဟု သူကဆိုသော်လည်း ဘိတ်ချေးအဆင့်သာ ရခဲ့ကြောင်း နှင့် ဂျာမဏီနိုင်ငံသို့ ထွက်မပြေးခင် ငွေကြေးအလွဲသုံးစားမှုဖြင့် ထောင်ကျဖူးကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အများ၏ဝေဖန်မှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အမေရိကန်သမ္မတဘုရှ်က စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရေးကော်မရှင် စတင်ခဲ့ရာ ယင်းကော်မရှင်က ၂၀၀၅ မတ် ၃၁ တွင် အစီရင်ခံစာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဘုရှ်၏ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရေးကော်မရှင်မှာ အောက်ပါအချက်များပါဝင်သော ကောက်ချက်များ ချခဲ့သည် - Curveball အား ကိုင်တွယ်စီမံသူ ဂျာမန်ထောက်လှမ်းရေးများက ၎င်းကို "ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ … ရူးသွပ်" သည်ဟု ရှုမြင်ကြပြီး ၎င်း၏ သူငယ်ချင်းများက "သန္ဓေပါလူလိမ်" ဟု သူ့အား ခေါ်ဝေါ်ကြကာ ထောင့်သန်းရောဂါပိုး ရှိမရှိ ရှာဖွေနိုင်ရေး သွေးနမူနာများ ယူရန်အတွက် ဂျာမဏီသို့ သွားရောက်ခဲ့သော ကာကွယ်ရေးဌာနတွင် လုပ်ကိုင်နေသည့် အမေရိကန်ဆရာဝန်တဦးမှာလည်း ပြည်ပြေးမှာ ဆေးဘက်စမ်းသပ်မှုများအတွက် "အရက်နာကျ" ပြီး ရောက်လာသည်ကို အံ့အားတကြီးတွေ့ရပြီး "အရက်စွဲနေသူ" ဟု ယူဆခဲ့သည်။
Curveball မှာ အာမက် ချလာဘီ၏ အီရတ်အမျိုးသားကွန်ဂရက် (INC) ၏ ထိပ်တန်းအကြံပေးများအနက်မှ တဦး၏ ဆွေမျိုး (ညီငယ်) ဖြစ်သည်ဆိုသော် အစီရင်ခံစာများစွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း " INC ဖြစ်စေ အခြားအဖွဲ့အစည်းက ဖြစ်စေ Curveball ကို ညွှန်ကြားနေကြောင်း ပြဆိုနိုင်သည့် မည်သည့်သက်သေအထောက်အထားကိုမျှ မဖော်ထုတ် နိုင်ကြောင်း” စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရေး ကော်မရှင်က ဖော်ပြခဲ့သည်။
Curveball ၏ ထွက်ဆိုချက်များမှာ မှန်ကန်မှုမရှိကြောင်း ကုလလက်နက်စစ်ဆေးသူများထံမှ သက်သေများကို ဘုရှ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က လျစ်လျှူရှုခဲ့သည်။
အီရတ်အဆောက်အဦတခုအား ရွှေ့ပြောင်းစမ်းသပ်ခန်းများအတွက် docking station အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်ဟု Curveball က လက်ညှိုးထိုးခဲ့သည်။
ဆောက်လုပ်ထားသည့်နံရံမှာ ဤသို့လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိကြောင်း ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများက ထုတ်ပြနိုင်သော်လည်း ဤနံရံမှာ ယာယီမျှသာ ဖြစ်သည်ဟု သီအိုရီထုတ်ခဲ့သည်။
"အတည်ပြုရေး နှင့် စုံစမ်းရေးဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု ကုလသမဂ္ဂ ကော်မရှင် (UNMOVIC) စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများက ၂၀၀၃ ဖေဖော်ဝါရီတွင် သွားရောက်ခဲ့ရာ၌ နံရံများမှာ အသေဆောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး Curveball ၏ ထွက်ဆိုချက်များအား ကျောထောက်နောက်ခံပြုနိုင်မည့် အကြောင်းခြင်းရာ စိုးစဉ်းမျှမရှာနိုင်ခဲ့ပေ။
" ယင်းအစား သိုလှောင်ရုံကို မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုကြောင်းကို စုံစမ်းသူများက တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
ပြစ်တင်မှု ၂၀၀၂ အောက်တိုဘာ အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးခန့်မှန်းချက်၏ နောက်တွင် ထွက်ပေါ်လာသော Curveball အပေါ် သံသယများအား အရာထမ်းများက "စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရန်ပျက်ကွက်သည့်" အတွက်ဟုဆိုကာ ဘုရှ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က စီအိုင်အေအပေါ် အပြစ်ပုံချခဲ့သည်။
အီရတ်ကိုကျူးကျော်ပြီး ၁ နှစ်အကြာ ၂၀၀၄ မေလတွင် Curveball ၏ သတင်း အချက်အလက်များမှာ လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း စီအိုင်အေက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ ကောက်ချက် ချခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၂၀၀၆ ဇွန်လတွင် ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းစာက " Curveball မှာ အီရတ်တွင် တက္ကဆီမောင်းခဲ့ပြီး ထူးဆန်းသော်လည်း ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရာရှိသော ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သည့် လျှို့ဝှက်ဇီဝလက်နက်စက်ရုံများအကြောင်း ဇာတ်လမ်းကို သူ၏ အင်ဂျင်နီယာ ဗဟုသုတဖြင့် ဖန်တီးခဲ့သော လူလိမ်/ဖျံ တဦးဖြစ်ကြောင်း စီအိုင်အေက အသိအမှတ်ပြုသည်" ဟု အစီရင်ခံခဲ့သည်။
Curveball ၏ ယုံကြည်အားကိုးဖွယ်ရာရှိမှုအပေါ် သံသယဖြစ်ဖွယ်များအား မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မူဝါဒချမှတ်သူများထံ တင်ပြမှုမပြုခဲ့သည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန်အတွက် စီအိုင်အေဌာနတွင်းပြန်လှန်သုံးသပ်မှုပြုရန် စီအိုင်အေ ဒါရိုက်တာဟောင်း ပေါ်တာဂေါ့ဇ်က ၂၀၀၅ ဧပြီလတွင် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။