kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုသို့မဲပေးရာတွင် စီးပွားရေးအမြင်၊ အဂတိလိုက်စားမှု၊ ကျန်းမာရေးတန်ဖိုးထားမှု စသောအချက်များစွာတို့တွင် ထိုကိုယ်စားလှယ်သည် မည်သို့သောအချက်တွင် မည်သို့ရှိသည်ကို နေရာချမဲပေးကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ဤဆောင်းပါး၌ပါဝင်သော စပက်ထရမ်အများစုသည် ထိုအချက်အလက်များစွာပါဝင်သည့် စနစ်ကိုအကျဉ်းချုပ်ထားခြင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံအတွင်းလေ့လာချက်အရ နိုင်ငံရေးပါတီများကို စပက်ထရမ်နှင့်တိုင်းတာလိုလျှင် အနည်းဆုံးအချက်အလက်လေးချက် ပါဝင်ရမည်ဟုဆိုထားသည်။
အခြားအကြံ‌ပေးထားသောပုံစံများ thumb|ထိုပုံစံတွင် ရေပြင်ညီဖြစ်သော လက်ဝဲ-လက်ယာဝင်ရိုး (socio-economic; left-right) ပါဝင်ပြီး ဒေါင်လိုက်ဖြစ်သော အာဏာရှင်-လွတ်လပ်မှုဝင်ရိုး (socio-cultural; authoritarian-libertarian) ပါဝင်သည်။
လေးစိတ်ပိုင်းတစ်ပိုင်းစီကို နိုင်ငံရေးအရောင်များဖြင်ကိုယ်စားပြုသည်။
ယင်းစနစ်သည် အသုံးအများဆုံးသော တိုင်းတာမှုစနစ်ဖြစ်သည်။
("The Political Compass" လည်းရှု) စီးပွားရေးအမြင်အရ ရေးဆွဲထားသော နိုင်ငံရေးစပက်ထရမ် အခြားအကြံပေးထားသောဝါဒဝင်ရိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြသည်။
လူအစုဝါဒ-တစ်ဦးတည်းဝါဒ (communitarianism vs. individualism)။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် အာဏာရှင်-လွတ်လပ်ရေး (totalitarianism vs. libertarianism) ဟူ၍လည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
ပဋိပက္ခဖြေရှင်းနိုင်မှု- လက်ဝဲဘက်သည် ပြဿနာများကို ‌တိုက်ရိုက်ဖြေရှင်းခြင်း၊ အလယ်ဖက်သည် ညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့်ဖြေရှင်းခြင်း၊ ညာဘက်သည် အကြမ်းဖက်နည်းဖြင့်ဖြေရှင်းခြင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
ဘာသာ‌‌စွဲအစိုးရ-ဘာသာရေးကင်းသောအစိုးရ (clericalism vs. anti-clericalism)။
ယင်းဝင်ရိုးကို အမေရိကနိုင်ငံနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံရေးတွင်တွေ့ရသည်။
မြို့ပြအရပ်-ကျေးလက်အရပ် (urban vs. rural)။
ယင်းဝင်ရိုးသည် ဥရောပနိုင်ငံများ၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံရေးတွင် အရေးပါသည်။
အခြားနိုင်ငံ၏ကိစ္စတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု-မစွက်ဖက်မှု (nterventionism vs. non-interventionism) အခြားနိုင်ငံများဖြင့်ပေါင်းစည်းမှု-တစ်နိုင်ငံတည်းရပ်တည်မှု (multilateralism vs. isolationism/unilateralism) အနုနည်း-အကြမ်းဖက် (pacifism vs. militancy)။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ထိုဝင်ရိုးကို "ခို-သိမ်းငှက်" ဟူ၍တင်စားပါသည်။
လွတ်လပ်စွာ ရောင်းဝယ်လဲလှယ်နိုင်မှု-ထိန်းချုပ်ထားသောရောင်းဝယ်လဲလှယ်မှု (free trade vs. fair trade) လူမျိုး‌ပေါင်းစုံဝါဒ-လူမျိုးဆွဲဝါဒ (multiculturalism vs. nationalism) အမြန်ပြောင်းလဲမှု၊ တိုးတက်မှု-ရှေးရိုးစွဲမှု၊ နောက်ပြန်‌ ပြောင်းမှု (radical, progressive vs. conservative, reactionary) ပြည်ထောင်စုစနစ်-ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်-ဒေသမှခွဲ‌ခြားမှုစနစ် (unionism vs. federalism vs. separatism) ကိုးကားချက်များ ပြင်ပလင့်ခ်များ Idealog (Education+Quiz) Politopia (Quiz) The Political Compass Redefining the Political Spectrum — The Rational Spectrum World Values Survey, The WVS Cultural Map of the World (archived page) ကဏ္ဍ: နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ: နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ။
Abhayagiriya Monastery with Samadhi Statue, Kuttam Pokuna (twin pond) and moonstone. အဘယဂိရိဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဒပူရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မဟာယာန၊ ထေရဝါဒနှင့် Vajrayana ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပျက်အစီးအများဆုံး ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတွင် ခရီးသွားများ၏ အလေးအမြတ်အထားဆုံး ဗုဒ္ဓသာသနာ့နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းများအရ ကျောင်းတော်သည် ကြီးမားသည့် ဘုန်းတော်ကြီးပညာသင်ကြားရာဌာန ဖြစ်သကဲ့သို့ တော်ဝင်မြို့တော်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
အဘယဂိရိဝိဟာရ ဟူသည့် ဝေါဟာရသည် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနေရာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်သာမက ရဟန်းသံဃာများ၏ အသိုင်းအဝိုင်းနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို ဘီစီ ၂ ရာစုတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အေဒီ ၁ ရာစုတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပညာသင်ကြားရနေရာအဖြစ်သို့ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်များကို လေ့လာကြသည့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ ပညာသင်ကြားသူများ၏ စိတ်ဝင်စားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကမ္ဘာ၏ အခြားနေရာများတွင်လည်း ဤကျောင်းတော်၏ လွှမ်းမိုးမှုများကို တွေ့မြင်နိုင်ပြီး ကျောင်းခွဲများကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဘုရင် Valagamba နှင့် Abhayagiri အဘယဂိရိ၏ ရွှေရောင်ခေတ်ကာလများ thumb|Bronze statue of Avalokiteśvara Bodhisattva. Sri Lanka, ca. 750 CE Royal patronage နိုင်ငံခြားဆက်သွယ်မှုများ မဟာယာနနှင့် Vajrayāna နှိမ်နင်းခံရခြင်းနှင့် ဖျက်ဆီးခံရခြင်း ဒဏ္ဍာရီ ဗိသုကာဆိုင်ရာများ လက်ရှိကာလ ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
မုတိယံဂဏရာဇမဟာဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Uva စီရင်စု၊ Badulla ခရိုင်၊ Badulla မြို့အလယ်တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုများ မင်းကြီး ဒေဝနမ်ပိယတိဿ (307 - 266 BC) သည် မူလစေတီတော်ကို ကောင်းမွန်အောင် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး နေရာကိုလည်း ကျောင်းတော်နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် Jettha Tissa I (266 - 276 AD), King Dhatusena (459-477 AD), King Vijayabahu I (1055–1110 AD) and King Parakramabahu I (1153–1186 AD) တို့သည်လည်း စေတီတော်ကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ကြသေးသည်။
ဆွဲဆောင်ရာနေရာများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ကလျာဏီရာဇမဟာဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Kelaniya မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုလံဘိုမြို့မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၁ ကီလိုမီတာ (၆.၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
လက်ရှိအချိန် ကျောင်းတော်၏ အုပ်ချုပ်သူ ရဟန်းမှာ ပါမောက္ခ ကောလ္လုပိတိယေမဟိန္ဒသံဃရက္ခိထထေရ (Professor Kollupitiye Mahinda Sangharakkhitha Thera) ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် အတက်အကျ စပ်ဆက်လျက်ရှိသည်။
ထင်ရှားသည့် ဆိုရိုးစကား ရှိကြသည်မှာ ကလျာဏီကျောင်းတော်သည် မြင့်ပါက သီရိလင်္ကာသည်လည်း မြင့်ပြီး၊ ကျောင်းတော်သည် နိမ့်ကျပါက နိုင်ငံနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးသည်လည်း နိမ့်ကျသည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံရေးအင်အားနှင့် လေးနက်စွာ စပ်ဆက်လျက်ရှိသည်။
သမိုင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ဘတတိုတလီနာဂူ (ဗဋတောဋ လေနဂုဟာ၊ Diva Guhava ဟုလည်း သိကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကုရုဝိဋမြို့ (Kuruwita) မှ ၈ ကီလိုမီတာ (၅ မိုင်) အကွာရှိ Sudagala တွင် တည်ရှိသည့် ဂူတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂူသည် အတိုင်းအတာများမှာ ခန့်မှန်းခြေ အမြင့် ၁၅ မီတာ (၄၉ ပေ), အကျယ် ၁၈ မီတာ (၅၉ ပေ), အလျား ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ)၊ ဂူ၏ အတွင်းပိုင်း စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၆၈၀၀ ကုဗမီတာ (၂၄၀၀၀၀ ကုဗပေ) ရှိသည်။
ဂူသို့ သွားရောက်မည်ဆိုပါက Sudagala မှ ခြေလျင်လမ်းဖြင့် မီတာ ၄၀၀ (၁၃၀၀ ပေ) သွားရသည်။
ထို့မှတစ်ဆင့် နောက်ထက် ဂူပေါက်ဝသို့ ၅၀ မီတာ (၁၆၀ ပေ) တက်ရသည်။
ဤဂူမှ ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ မီတာ (၉၈ ပေ) အကွာတွင် နောက်ထပ်ဂူတစ်ခုသည် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။
၎င်းနေရာသို့ မီတာ ၂၀ (၆၆ ပေ) ရေကူးကာ သွားရောက်နိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထိုဂူသို့ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် အဒမ်တောင်ထိပ်တွင် ခြေတော်ရာ ထားခဲ့ပြီးနောက်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဗိဒစ်ရှဗရိဗဂျာယောဂိနိကျောင်းတော် သည် ကတ်မန်ဒုလွင်ပြင် (Kathmandu) တွင် တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို Bijeśvarī Vajrayoginī (ဗိဇေၐွရီ ဝဇြယောဂိနီ)၊ Bidjeshwori Bajra Jogini၊ Bijayaswar၊ Bidjeswori၊ သို့မဟုတ် Visyasvari စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြသည်။
ကျောင်းတော်သည် ဘစ်ရှနုမတိမြစ် (Bishnumati) ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရည်ရွယ်ချက် ဗိသုကာ ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
right|thumb| ကိုညက်လူမျိုးခေါင်းဆောင်၏ ခေါင်းဆောင်း ကိုညက်များသည် နာဂ 'Konyak Nagas' by Christoph von Furer-Haimendorf, (1969) တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများဖြစ်သည်။
နာဂလန်းရှိ မွန်ခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြပြီ ၎င်းတို့ကို ,'သည်လန်းဒေါ့ဖ်သည် အန့်ဂ်'ဟု လူသိများပါသည်။
အန့်ဂ်/ ဝန့်သ်များ သည်သူတို့၏ရိုးရာအစဉ်အလာအကြီးအကဲများဖြစ်သည်။
ရန်သူခေါင်းကိုယူခြင်းအတွက်မျက်နှာတက်တူးများကိုရရှိခဲ့သည်။
https://qz.com/india/1136007/the-konyaks-of-nagaland-indias-famed-tattooed-headhunters-are-a-vanishing-tribe/ ကိုညက်များရှိ အခြားထူးခြားသည့်ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများမှာ သေနတ်များထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သံမဏိထုတ်လုပ်ခြင်း၊ 'ဂျန်လောင်း' (machetes)နှင့်သစ်သားပန်းပုများကိုပြုလုပ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ပွဲတော် ​အောက်လင်းဟု အမ​ည်ရသည့်ပွဲ​တော် တစ်ခုရှိသည်။
ဤပွဲတော်ကို ဧပြီလ (၁ရက်မှ ၆ရက်ထိ)၏ ပထမဆုံးရက်သတ္တပတ်တွင်ကျင်းပပြီး ဤပွဲတော်သည် နွေဦးရာသီကိုကြိုဆိုနိုင်သည့်အပြင် အနန္တတန်ခိုးရှင် (ကာ့ဝမ်)၏ မျိုးစေ့မကြဲမီမြေပေါ်တွင်ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိသောပွဲတော်လည်းဖြစ်သည်။
ကိုညက်များ၏ အကြီးဆုံးပွဲတော်လည်းဖြစ်ပာသည်။
နောက်ထပ်ပွဲတော်တစ်ခုမှာ 'လောင်အိုမောပွဲတော်' ဖြစ်​ြပီး ဩဂုတ်လမှစက်တင်ဘာလအတွင်းကျင်းပသောရိုးရာရိတ်သိမ်းပွဲတော်ဖြစ်သည်။
right|thumb| သစ်သားဖြင့်ထွင်းထားသောလခေါင်းနှင့် ဦးခေါင်းနှစ်ခုရှိသော ကိုညက်လူမျိုးစု၏အခမ်းအနားသုံး​ြခင်း​တ​ောင်း၊ ဤ​ခြင်းသည် သင်္ကေတဖြစ်သည်။
လူ့အဖွဲ့အစည်း ကိုညက်များသည်နာဂမျိုးနွယ်စုတွင်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
၎င်းတို့ကို အရုဏာစလ်ပရ​​ဒေသပြည်နယ်ရှိ တြိရပ်၊ လောင်ဒင်နှင့် ချန်လန်ခရိုင်များတွင်တွေ့ရသည်။
အာသံပြည်နယ်သိဗသကာခရိုင်နှင့် မြန်မာပြည်တွင်လည်းရှိသည်။
၎င်းတို့ကို အရုဏာစလ်ပရဒေသတွင် ဝန်ချိုဟုခေါ်ကြသည်၊ ('ဝန်ချို' သည် 'ကိုညက်'နှင့် အဓိပ္ပာယ်တူဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်သည်) လူမျိုးရေးအရ၊ ယဉ်ကျေးမှုအရနှင့်ဘာသာစကားအရနူတူနှင့်တန်ဆာတို့သည်တန်သာပြည်နယ် Arunachal Pradesh ပြည်နယ်နှင့်လည်း Konyaks များနှင့်နီးကပ်စွာဆက်နွှယ်သည်။
Konyaks သည်ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုလက်ခံသောနာဂမျိုးနွယ်စုတွင်နောက်ဆုံးဖြစ်သည်။
ယခင်ကသူတို့သည်အနီးအနားရှိကျေးရွာများကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းအတွက်နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားခဲ့ပြီးမကြာခဏဆိုသလိုဆန့်ကျင်သူရဲများ၏ ဦး ခေါင်းများကိုသတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့်ခေါင်းဖြတ်သတ်ခြင်းများဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရသည့်ခေါင်းများကိုဆုဖလားများအဖြစ်ယူပြီး 'baan' (အများပိုင်အိမ်) တွင်ချိတ်ဆွဲထားသည်။
အမဲလိုက်ခေါင်းများ၏အရေအတွက်သည်စစ်သည်တစ် ဦး ၏စွမ်းအားကိုညွှန်ပြသည်။
ခေါင်းဖြတ်ခြင်းလေ့လာရေးခရီးများကိုဂုဏ်သိက္ခာနှင့်သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့်စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံခြင်းကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်အချို့ကမကြာခဏမောင်းနှင်သည်။
ဘာသာစကား ကိုညက်ဘာသာစကား သည် တရုတ် - တိဘက်အနွယ်ရှိ ဆားလ်မျိုးနွယ်အခွဲ၊ မြောက်ပိုင်းနာဂမျိုးနွယ်ခွဲတွင်ပါဝင်သည်။
ကြည့်ရှုပါ Aoling ပွဲတော် နောက်ထပ်ဖတ်ရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နာဂလူမျိုး။
၂၆လမ်း (၂၆ဘီလမ်း)သည် မန္တလေးမြို့၏ အဓိကလမ်းမကြီးများအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြို့၏ အရှေ့အနောက်အတိုင်းဖောက်လုပ်ထားပြီး အရှေ့ပိုင်းသည် အရှေ့မြို့ပတ်လမ်း(မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်လမ်း)မှစ၍ အနောက်ပိုင်းသည် အနောက်မြို့ပတ်လမ်း (ကမ်းနားလမ်း)တွင်ဆုံးသည်။
မြို့နယ်နှစ်ခု၏ နယ်ခြားလမ်းဖြစ်ပြီး လမ်း၏မြောက်ဘက်သည် အောင်မြေသာစံမြို့နယ်ဖြစ်ကာ တောင်ဘက်သည် ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ခေတ်က ဘီလမ်းဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့၍ ၂၆ဘီလမ်းဟုလည်း လူသိများသည်။
၁၃၀၀ပြည့်နှစ် တပို့တွဲလဆန်း၇ရက်၊ ၁၉၃၉ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ရက်နေ့တွင် နယ်ချဲ့တို့၏ ဖိနှိပ်မှုကိုဆန့်ကျင်ရန် အိမ်တော်ရာ ၁၄ခန်းဇရပ်မှ ၂၆ဘီလမ်းအတိုင်း အရှေ့ဘက်ရှိ ယခုမြို့တော်စည်ပင်ရုံးရှိရာ ပုလိပ်ရုံးသို့ ချီတက်လာစဉ် သေနတ်ဖြင့်ပစ်ကာ လူစုခွဲသဖြင့် သံဃာတော်များအပါအဝင် အာဇာနည် (၁၇) ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။
ကျဆုံးသွားသည့် အာဇာနည် (၁၇)ဦးကို ဂုဏ်ပြု၍ အာဇာနည်လမ်းဟုလည်း ပေးခဲ့ဖူးသည်။
၈၄လမ်းနှင့်လမ်းဆုံတွင် ဈေးချိုနာရီစင် တည်ရှိသည်။
thumb|​ဈေးချိုနာရီစင် ထင်ရှားသောနေရာများ ဈေးချိုတော် မြို့တော်စည်ပင်ရုံး မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် (မန္တလေးရုံးခွဲ) မြို့တော်ဥယျာဉ် ထင်ရှားသောလမ်းဆုံများ မြို့ပတ်လမ်း ၆၂ လမ်း ၆၆ လမ်း ၇၃ လမ်း ၇၈ လမ်း လမ်း ၈၀ ၈၄ လမ်း မြို့ပတ်လမ်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေး။
ကွမ်းရှီ (ကွမ်ရှီးကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (ကကကဒ)သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည်။
​ဗီယက်နမ် ( Ha Giang, Cao Bang၊ လန်ဆွန် နှင့် ကွမ်နင်ပြည်နယ်)၊ တုံကင်ပင်လယ်ကွေ့ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပါသည်။
၁၉၅၈ တွင် ကွမ်ရှီး ပြည်နယ်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဖြစ်လာခဲ့သည်။
၎င်း၏မြို့တော်မှာ နန်နင်း ဖြစ်သည်။
နာမည် စီးပွားရေး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ယဉ်ကျေးမှု ခရီးသွားလုပ်ငန်း ညီအစ်မဒေသများ – Kumamoto Prefecture (1982) – Carinthia (1987) – Rio Grande do Norte (1995) – Newport (Formerly) (1996-2019) – Voronezh Oblast (1997) – Montana (1999) – Poitou-Charentes (2002) – Surat Thani Province (2004) – Podkarpackie (2015) ကြည့်ရှုပါ မှတ်စုများ ကိုးကားချက်များ ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ။
ဆင်းဒိုင်းဒိုင်းခန်နွန် (仙台 大観音) i သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆင်းဒိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ရုပ်တုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ Nyoirin Kannon ရုပ်တုများတွင် ဤရုပ်တုသည် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်းရုပ်တုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမြောက်အမြင့်ဆုံးရုပ်တုဖြစ်ပြီး အမြင့် ၁၀၀ မီတာ (၃၃၀ ပေ) ရှိသည်။
တည်ဆောက်မှုများ ပြီးစီးသည့် ၁၉၉၁ ခုနှစ်အချိန်ကာလတွင် ဤရုပ်တုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးရုပ်တု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရုပ်တုမှ ရှင်ဂွန်ဗုဒ္ဓဘာသာ(Shingon Buddhism)မှ ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်းဖြစ်သည့် ကန်နွန် (Kannon) ကို ထုလုပ်ထားသည်။
ရုပ်တုအတွင်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ဝင်ကြေးပေးဆောင်ရသည်။
အတွင်းရှိ အပေါ်ထပ်တွင် ကြီးမားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များစွာနှင့် ဒဏ္ဍာရီလာဘုရင်များ၏ ရုပ်တုများ ရှိသည်။
လည်ပတ်သူများအနေဖြင့် ၁၂ ထပ်မြောက် နေရာသို့ ဓာတ်လှေကားစီးကာ သွားရောက်နိုင်သည်။
ထို့နောက်တွင် လှေကားများမှ အောက်သို့ဆင်းလာပြီး မြေပြင်သို့ ရောက်ရှိမည် ဖြစ်သည်။
အထပ်တစ်ခုချင်းစီးတွင် သစ်သားအိမ်ထဲ၌ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ရှစ်ခုကို ပြသထားပြီး စုစုပေါင်းအားဖြင့် ၁၀၈ ခု ဖြစ်သည်။
ဆာမန်ခန်း (၁၉၇၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၁ ဖွား)သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသားသင်ကြားပြသသူနှင့် ခန်းအကယ်ဒမီကို တည်ထောင်ခဲသူဖြစ်သည်။
ခန်းအကယ်ဒီသည် အခမဲ့အွန်လိုင်းပညာရေးပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းအဖွဲ့အစည်းက ပညာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကျယ်ပြန့်စွာပင် သင်ကြားမှုလေ့ကျင့်ခန်းသင်ခန်းစာဗီဒီယိုပေါင်း ၆၅၀၀ ကျော်ကို ထုတ်လွှင့်ပေးထားသည်။
၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် သင်္ချာနှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များအပေါ် အဓိကအလေးအနက်ထား လုပ်ဆောင်ကြသည်။
. ထို့ပြင် ဆာမန်ခန်းသည် ခန်းအကယ်ဒမီနှင့် စပ်ဆက်ထားသည့် Khan Lab School ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ခန်းအကယ်ဒမီ၏ ယူကျုချန်နယ်သည် Subscribe ပြုလုပ်သူ ၆ သန်းကျော်ခဲ့သည်။
ခန်းအကယ်ဒမီမှ ဗီဒီယိုများကို ကြည့်ရှုမှုအကြိမ်အရေအတွက်သည် ၁.၇ ဘီလီယံကျော် ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဆာမန်းကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဩဇာအာဏာအရှိဆုံးသူ ၁၀၀ စာရင်းတွင် တိုင်း (Time) သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် ဖို့မဂ္ဂဇင်း (Forbes) က ခန်းကို "$1 Trillion Opportunity" ဟူသည့် ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မျက်နှာဖုံးတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ဆာမန်ခန်းကို တွင် ဘင်္ဂါလီမိသားစုမှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူသည် ပါကစ္စတန်အရှေ့ပိုင်းရှိ Barisal (ဤနေရာသည် ယခုအချိန်၌ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်မြေ ဖြစ်သည်) မှ ဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Murshidabad မှ ဖြစ်သည်။
သူသည် ဂရေ့ကင်းအထက်တန်းကျောင်း (Grace King High School) တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
သူသည် အထက်တန်းကျောင်းသတင်းစာအတွက် ကာတွန်းရေးဆွဲသူအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ခန်းသည် အထက်တန်းနှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဘွဲ့ရရှိစဉ်ကပင် အဆင့်မြင့်သင်္ချာဘာသာရပ်ကို နယူးအော်ရီလန်းတက္ကသိုလ်တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
ခန်းသည် မက်ဆာချူးဆက်နည်းပညာအင်စတီကျု (MIT) သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သတင်တန်းအမှတ် ၆ တွင် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့များကို လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာနှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဘာသာရပ်များဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
နောက်ထပ် ဘွဲ့တစ်ခုကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် သင်္ချာဘာသာရပ်ဖြစ် သင်တန်းအမှတ် ၁၈ တွင် ရခဲ့သည်။
သူသည် အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝက အတန်း၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ခန်းသည် Harvard Business School မှ Master of Business Administration (MBA) ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
အသက်မွေးမှု ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် PARC ၌ နွေရာသီအလုပ်သင်သင်တန်း ရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင်Connective Capital Management တွင် ရန်ပုံငွေစာရင်းစိစစ်သူအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ခန်းအကယ်ဒမီ Salman "Sal" Khan သည် သူ၏ ညီအစ်ကိုတစ်ဝမ်းကွဲတစ်ဦးကို အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် Yahoo Doodle Images ကိုအသုံးပြုကာ အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် သင်္ချာဘာသာရပ်ကို သင်ကြားပေးချိန်ဖြစ်သည့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့အစည်းကို စတင်ခဲ့သည်။
Schoolhouse.world ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ခန်းသည် Schoolhouse.world ကို စတင်ခဲ့သည်။
Schoolhouse.world သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ကျောင်းသားများကို အစုငယ်များဖွဲ့စည်းကာ အကျိုးအမြတ်မယူဘဲ အခမဲ့သင်ကြားပေးမည့် ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဝန်ဆောင်မှု၌ ခန်းအကယ်ဒမီ၏ လုပ်ပုံလုပ်နည်းများကို အသုံးပြုထားပြီး အွန်လိုင်းဗီဒီယိုများကို စုစည်းထားရှိသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ခန်းသည် ပါကစ္စတန်ရူပဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သည့် Umaima Marvi နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်သည်ဘဝကို သားသမမီးများဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Mountain View တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ပထမ မန်လည်ဆရာတော် သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးနှင့် ခေတ်လယ်ပိုင်းတွင် ကျော်ကြားထင်ရှားခဲ့သည့် ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် အစတွင် သက်တော် (၃၉) သာရှိသေး၏။
သက္ကရာဇ် ၁ဝ၇၆ တွင်ဖွားမြင်၍ ဇာတိရပ်ရွာမှာ သစိုးမန်လည်ရွာဖြစ်ကာ ငယ်အမည်မှာ သာကြီး ဟုခေါ်တွင်သည်။
the WORKING PEOPLE'S DAILY, Vol.II, No. 4, April 1988 သာမဏေဝတ်သောအခါ ရှင်ဂုဏ ဘွဲ့အမည်ရရှိ၏။
သာမဏေခုနစ်ဝါ၊ သက်တော် နှစ်ဆယ်ကျော်၌ ရဟန်းပြုသည်။
ရဟန်းအမည် ဂုနမဉ္စူ ဖြစ်သည်။
စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက် သင်္ကန်းဝတ်ရုံကို တင်ခြင်း၊ ရုံခြင်း အဓိကရုဏ်းဖြစ်သောအခါ ရဟန်းများ ကျောင်းမှထွက်ခွာလျှင် သင်္ကန်းကိုလုံခြုံအောင် ဝတ်ရုံရမည်၊ ဗလာဖခုံးထက်၌ ခေါက်၍တင်ရုံဖြင့်မရဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ဤအဓိကရုဏ် ငြိမ်းအေးသောအခါ ဂုဏမုနိန္ဒာအဓိပတိပဝရသာမိ မဟာဓမ္မ ရာဇာဓိရာဇဂုရု တံဆိပ်တော်ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်၌ ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးလက်ထက်ကန္နီမြို့ကို အပိုင်စားရသော သမီးတော်ကြီးနှင့် ခမည်းတော် မင်းတရားကြီးတို့ကိုးကွယ်ကြသည်။
ရွှေမြို့တော် အရှေ့တောင်ယွန်း၌ သမီးတော် ကန္နီမင်းသမီး ဆောက်လုပ်အပ်သော အမိုးလေးဆင့်ရှိရွှေကျောင်းတော်ကို ဘုံသာဝေယံ ကမ္ပည်း တပ်၍ ၁၁၅၃ ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်းတစ်ဆယ့်နှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မင်းဧကရာဇ်ကိုယ်တိုင် ရွှေကရားဖြင့်ရေစက်သွန်းချ၍ မန်လည်ဆရာတော်ကြီးအား တင်လှူပြီး သာသနာပိုင်လည်း အပ်တော်မူသည်။
မန်လည်ဆရာတော်ကြီးသည် သီလပညာ၌ အလွန်ထူးချွန်သူဖြစ်ကာ ဝိနယသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာတစ်စောင်လုံး နှုတ်တက် ဆောင်သော ကြောင့်ဝိနည်းသင်္ဂြိုဟ်ဟု ဆရာတို့က ဆိုစမှတ် ပြုကြသည်။
ဝိနည်းအဆုံးအဖြတ်၌ ပိုင်နိုင်ကျွမ်းကျင်သည်။
စကားအရာ၌လည်း သူတစ်ပါး မေးခွန်းပြန်လည်မထုတ်နိုင်လောက်အောင် မိန့်ကြားဖြေဆိုတတ်သည်။
ထိုမင်းတရားကြီး လက်ထက် မန်လည်ဆရာတော်ကြီးကို "သမ္မုတိမှန်၏လော" ဟု အတွင်းဝန်ကမေးလျှောက်ရာ "ငါ့ဆရာလည်းမှန်၏၊ ငါလည်းမှန်၏" ဟုမိန့်ဆိုသောအခါ သည့်တိုင်းဖြစ်လျှင် နှလုံးတော်နှင့်မတိုက်မိရှိချိမ့်မည်၊ လျှောက်ပြန်ရာ မတိုက်မိသည်ကို တိုက်မိအောင်ငါမဆိုသာ၊ မတိုက်မိ၍ ထားသောမင်းဒဏ်ကိုလည်း စိုးရိမ်သင့်သည်မဟုတ် ရေးသာရေးဟု မင်းမျက်နှာကိုမလိုက်ပဲမိန့်ဆိုသည်။
တစ်ရံရောအခါ တပည့်ဖြစ်သော မုန်တောဆရာတော်၊ မဲထီးဆရာတော်၊ ဆင်တဲဆရာတော်တို့အချင်းချင်း နှလုံးမသာ ရှိကြသည်ကိုခေါ်၍ ငါအရွယ်ကြီးပြီ၊ မည်သူနှင့်မျှခိုက်ရန်မဖြစ်စဖူးဟူ၍သာမိန့်ဆိုသည်။
တပည့်သုံးပါးလည်း စိတ်နှလုံးချမ်းသာစွာရှိကြသည်။
မန်လည်ဆရာတော်ကြီးသည် သက်တော် ၉၃ (ဝါတော် ၇၁) ၁၈၀၇ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၉) တွင် မိုးထိတိုက် ဘုံသာဝေယံကျောင်းတော်ကြီး၌ ပျံလွန်သည်။
လွန်သောအခါ သိက္ခာကိုစွန့်၍ လွန်သောဟူ၏။
ရရှိခဲ့သော တံဆိပ်တော်တို့မှာ 'ဂုဏမုနိန္နာဓိပတိမဟာ ဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု၊ ဂုဏမုနိန္နာဓိပတိပဝရသာမိ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု တို့ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) အခြားကြည့်ရန် မန်လည်ဆရာတော် (ဒုတိယ) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ Category:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ။
300px|ကမ္ဘာ့မြေဆွဲအားစက်ကွင်းအတွင်း အပူစီးကူးခြင်းပုံစံသဘောတရား အပူစီးကူးခြင်း () သည် ငွေ့ရည်များ စီးဆင်းရွေ့လျားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပူကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အပူစီးကူးခြင်းသာ် အရည်နှင့် အငွေ့များ (ငွေ့ရည် - fluid) တွင်ရှိသော မော်လီကျူးများ၏ စုပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြစ်၍ ဤနည်းသည် အစိုင်အခဲအခြေနေရှိသော အရာများတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှုမရှိပေ။
အကြောင်းမှာ အစိုင်အခဲတို့၌ ထိုမော်လီကျူးများသည် စီးဆင်းခြင်း၊ ပျံ့နှံ့ခြင်း မရှိနိုင်၍ဖြစ်သည်။
အစိုင်အခဲတွင်ဖြစ်သော အပူကူးပြောင်းမှုပုံစံကို အပူလျှောက်ကူးခြင်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။
Methods of Heat Transfer, Lumen ကမ္ဘာမြေတွင် လေစီးကြောင်းများအား စံပုံစံဖြင့် သရုပ်ဖော်တင်ပြမှု။
အပူစီးကူးခြင်းကို ဒြပ်များ ကြီးမားသောစီးဆင်းရွေ့လှားမှုကဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ကမ္ဘာမြေတွင် လေထု၏ လှုပ်ရှားလည်ပတ်မှုကို အပူပိုင်းဒေသမှ ဝင်ရိုးစွန်းဒေသများဆီသို့ "လေပူစီးကြောင်း"၊ ဝင်ရိုးစွန်းဒေသမှ အပူပိုင်းဒေသများဆီသို့ "လေအေးစီးကြောင်း" များက ဖြစ်ပေါ်စေ၏။
(ဤ၌ ကမ္ဘာလည်ပတ်မှုသည် လေစီးကြောင်းများ၏ လားရာကို လတ္တီကျုပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲစေသည်) အပူစီးကူးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော နမူနာတစ်ခုကို ကားအင်ဂျင်များတွင် တွေ့နိုင်၏။
အင်ဂျင်များ၌ ရေ (သို့) အပူလျှော့ချရည် (coolant) များက အအေးခံစနစ်တွင် ပစ္စတင်များဆီသို့ လှည့်ပတ်သွားလာစေခြင်းဖြင့် အင်ဂျင်ကို အေးမြစေရန် (အပူမလွန်ကဲစေရန်) ထိန်းပေးနိုင်သည်။
သဘာဝစီးကူးမှုကို ဖော့အား (ဂုဏ်သတ္တိ) (buoyant forces) ကဖြစ်စေ၏။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အပူလျိန်မြင့်မားလာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် သိပ်သည်းဆကျဆင်းလာကာ လေပူများ အထက်သို့ တက်သည်။
ဤအခြေခံသဘောတရားသည် မည်သည့် ငွေ့ရည်အတွက်မဆို အသုံးချနိုင်ရာ ဥပမာဆိုရလျှင် မီးဖိုပေါ်၌ တင်ထားသော ရေနွေးအိုးတစ်လုံးကို ဤစီးကူးမှုပုံစံဖြင့် ပူစေ၊ နွေးစေသည်။
သမုဒ္ဒရာ ရေစီးကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာ့လေထု၏ လေစီးကြောင်းကြီးများသည် အပူစွမ်းအင်ကို ကမ္ဘာ့တစ်နေရာမှ အခြားနေရာတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းပို့ဆောင်ပေးကြသည်။
မဟာမဂ္ဂ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓပူရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘုရင် Mutasiva (367 - 307 BC) က ပန်းခြံကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး သမိုင်းတွင် ၎င်း၏ အမည်ကို ဤပန်းခြံကို ပထမဆုံးတည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
သူသည် ဘုရင် Pandukabhaya မင်း၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး ဘုရင် Devanampiya Tissa ၏ ခမည်းတော် တော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။
ဘုရင် Pandukabhaya သည် အန်ဒရာပူရမြို့ကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။
ဖခင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံပြီးနောက် ဘုရင်ဖြစ်လာသည့် ဘုရင် Mutasiva သည် အန်ဒရာပူရမြို့၏ တောင်ဘက်နှင့် မြို့အပြင်ဘက်တွင် တော်ဝင်ဥယျာဉ်နှစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နန္ဒန (Jōtivana) ဟု အမည်ရသည့် ဥယျာဉ်သည် တောင်ဘက်ဂိတ်တည်ရှိသည့်နေရာအကျော်တွင် တည်ရှိပြီး ၎င်းနောက် မဟာမဂ္ဂဥယျာဉ် တည်ရှိသည်။
ဥယျာဉ်ကို စတင်ခဲ့သည့်အချိန်သည် ထူးမြတ်သည့်အချိန်အခါနှင့် ကြုံခဲ့ရပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သည့် မိုးသည် သည်းထန်စွာသွန်းခဲ့သည်။
မဟာ၏ အဓိပ္ပာယမှာ “များပြားသော” မဂ္ဂ ဆိုသည်မှာ “မိုးပေါက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မဟာဝံသကျမ်း၌ ဤဥယျာဉ်သည် သီးသီးများ ပန်းမန်များဖြင့် ပျော်မွေ့ဖွယ်ရာမျိုးစုံဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ဟု ဆိုသည်။
ဤဥယျာဉ်သည် [[သမာဓိရုပ်ပွားတော်]၊ ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ၊ မဟာစေတီတော် (သီရိလင်္ကာ) နှင့် သုပရမစေတီတော်များလည်း တည်ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
နိဂလိဟဝ သည် နီပေါနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကပ္ပိလဝတ် ခရိုင် လုမ္ဗိနီဇုန်တွင်တည်ရှိသည့် ကျေးရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်နီပေါနိုင်ငံ စာရင်းအရ ကျေးရွာတွင် လူဦးရေ ၇၅၆၄ ဦး နေထိုင်ပြီး အိမ်ထောင်စု ၁၂၃၁ စု ရှိသည်။
သမိုင်း လက်ရှိအချိန်တွင် နိဂလဟဝ ဟုသိကြသည့် ကျေးရွာသည် ရှေးခေတ်ကာလများက သောဘဝတီဟု သိကြသည်။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ကောဏဂုံမြတ်စွာဘုရားသည် သောဘဝတီ တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ဆိုသည်။
မဟာလတာတန်ဆာ သည် ဝိသာခါ၏ အကျော်ကြားဆုံးနှင့် အဖိုးအနဂ္ဃထိုက်တန်ဆုံး တန်ဆာတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာစာအဖွဲ့၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ "ရတနာများဖြင့် ပန်းနွယ်ပန်းခြောက် စီခြယ်ထားသော ထူးမြတ်သည့် အမျိုးသမီးအဝတ်တန်ဆာ" ဖြစ်သည်။
Burmese Orthography, Myanmar Language Commission, 1993. ပါဠိစာပေများအရ ဤတန်ဆာကို ဝိသာခါ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဓနဉ္စယသူဌေးကြီးက ရွှေပန်းထိမ်သည် ၅၀၀ ကို ငှားရမ်းစေပြီး ပြုလုပ်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။
ဝိသာခါသည် ခင်ပွန်းအိမ်သို့ လိုက်ပါသွားစဉ် ဆင်မြန်းရန်အတွက် ဖခင်ဖြစ်သူက အထူးတလည် ပြုလုပ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မဟာလတာတန်ဆာ ပြုလုပ်ပုံနှင့် တန်ဖိုး မဟာလတာတန်ဆာ ပြုလုပ်ရာတွင် ရွှေစင်အပြင် အဖိုးတန် ရတနာများစွာကို အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
အသုံးပြုခဲ့သော ရတနာများမှာ - ဝဇီရစိန် - လေးစလယ် ကွမ်းစားရှိသော ဝဇီရစိန်များ ပုလဲ - တစ်ဆယ့်တစ်စလယ် ကွမ်းစားရှိသော ပုလဲများ သန္တာ - နှစ်ဆယ့်နှစ်စလယ် ကွမ်းစားရှိသော သန္တာများ ပတ္တမြား - သုံးဆယ့်သုံးစလယ် ကွမ်းစားရှိသော ပတ္တမြားများ အခြား ရတနာခုနစ်ပါး ဤရတနာများကို ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ချည်သားအစား အသုံးပြုကာ သေသေချာချာ ပုံဖော်ပြုလုပ်ထားပါသည်။
မဟာလတာတန်ဆာသည် ဦးခေါင်းမှ ခြေဖမိုးအထိ ဖုံးလွှမ်းနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားပြီး၊ တန်ဆာတစ်ခုလုံး၏ အလေးချိန်မှာ ဆင်ငါးစီးခန့်အားရှိသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးမှသာလျှင် မနိုင်မနည်း ထမ်းရွက်နိုင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။
မဟာလတာတန်ဆာတွင် အစိတ်အပိုင်းအမျိုးမျိုး ပါဝင်ပါသည်။
ဥဒေါင်းရုပ် - အဓိက အစိတ်အပိုင်းမှာ ဥဒေါင်းရုပ်ဖြစ်ပြီး၊ ဥဒေါင်းရုပ်၏ နှုတ်သီးကို သန္တာဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ မျက်လုံး၊ လည်ပင်းနှင့် အမြီးတို့ကို ပတ္တမြားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပါသည်။
ဥဒေါင်းရုပ်၏ အတောင်တစ်ခုစီတွင် လေသာတောင် ၅၀၀ စီ ပါဝင်ပြီး၊ လေသာတောင်အရိုးတံများကို ငွေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပါသည်။
ဥဒေါင်းရုပ်ကို ဝိသာခါ၏ ဦးခေါင်းထိပ်တွင် တောင်ထွတ်၌ နားနေသော ဥဒေါင်းငှက်ကဲ့သို့ တပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။
ကမ္ပတ်သိမ်း ကြယ်သီးများ - တန်ဆာတွင် လက်စွပ်ကွင်းများဖြင့် တွဲဖက်ထားသော ကမ္ပတ်သိမ်း ကြယ်သီးများ ပါဝင်ပြီး၊ ကြယ်သီးများကို ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ကြယ်သီးအိမ်များကို ငွေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပါသည်။
ကြယ်သီးများကို ဦးခေါင်းအလယ်၊ နားရင်း၊ လည်ချောင်း၊ ဒူးဆစ်၊ တံတောင်ဆစ်၊ ပေါင်နှင့် ခါးစောင်နံဘေး စသည့်နေရာများတွင် တပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။
မဟာလတာတန်ဆာတစ်ခုလုံး၏ တန်ဖိုးမှာ ကိုးကုဋေ ဖြစ်ပြီး၊ ပန်းထိမ်ခ တစ်သိန်း ပေးရသည်ဟု ဆိုပါသည်။
(ကုဋေတစ်ကုဋေသည် ၁၀ သန်းဖြစ်ပြီး၊ ကိုးကုဋေမှာ ၉၀ သန်း ဖြစ်ပါသည်။
)မဟာဗုဒ္ဓဝင် ဆဋ္ဌတွဲ (ဒုတိယပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် ဝိသာခါ၏ ရှေးကုသိုလ်ကံ ဝိသာခါသည် ဤမျှ အဖိုးတန်သော မဟာလတာတန်ဆာကို ရရှိခြင်းမှာ ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါသည်။
ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်တော်အခါ၌ ဝိသာခါသည် ရဟန်း ၂၀၀၀၀ တို့အား သင်္ကန်းနှင့် ပုဆိုးများ လှူဒါန်းခဲ့ပြီး၊ သင်္ကန်းရက်လုပ်ရာတွင် လိုအပ်သော ချည်၊ အပ်နှင့် ဆိုးဆေးများကိုလည်း လှူဒါန်းခဲ့ဖူးပါသည်။
ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် ယခုဘဝတွင် မဟာလတာတန်ဆာကို ရရှိခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဗုဒ္ဓဘာသာ ယုံကြည်မှုအရ ဆိုပါသည်။
မဟာလတာတန်ဆာကို စွန့်လွှတ်ခြင်း ဝိသာခါသည် သာဝတ္ထိမြို့သို့ ရောက်ပြီးနောက် မိဂါရသူဌေး၏ အိမ်သို့ ဝင်သောအခါ မဟာလတာတန်ဆာကို ဆင်ယင်ခဲ့ပါသည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ကျောင်းသို့ တရားနာသွားစဉ် မဟာလတာတန်ဆာသည် ရဟန်းသံဃာတော်များနှင့် မသင့်လျော်ဟု ယူဆကာ ချွတ်ပြီး ကျွန်မအား ပေးခဲ့ပါသည်။
ကျောင်းတွင် တရားနာပြီး ပြန်အထွက် ကျွန်မဖြစ်သူက မဟာလတာတန်ဆာကို ကျောင်းတွင် မေ့ကျန်ခဲ့ပါသည်။
အာနန္ဒာမထေရ်က မဟာလတာတန်ဆာကို တွေ့ရှိပြီး သိမ်းဆည်းထားသောအခါ ဝိသာခါသည် အာနန္ဒာမထေရ် ကိုင်တွယ်ထားသော တန်ဆာကို ပြန်မယူတော့ဘဲ၊ ထိုတန်ဆာကို ရောင်းချ၍ ရရှိသော ငွေကြေးများဖြင့် သံဃာတော်များအတွက် ကျောင်းဆောက်လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဝိသာခါသည် မဟာလတာတန်ဆာကို ကိုးကုဋေ နှင့် တစ်သိန်းတိတိဖြင့် ပြန်လည်ဝယ်ယူပြီး၊ ထိုငွေကြေးများဖြင့် သာဝတ္ထိမြို့အရှေ့တံခါးအနီးတွင် ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတော်ကြီး ကို တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့ပါသည်။
မဟာလတာတန်ဆာကို ပိုင်ဆိုင်သူများ ဤကမ္ဘာမြေ၌ မဟာလတာတန်ဆာကို ပိုင်ဆိုင်သူ သုံးဦးသာရှိသည်ဟု ပါဠိစာပေများတွင်ဖော်ပြသည်။
ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာအရ ထိုသုံးဦးမှာ ဝိသာခါ၊ မဟာဗန္ဓုစစ်သူကြီးကတော် မလ္လိကာနှင့် ဗာရာဏသီ သူဌေးသမီးတို့ ဖြစ်သည်။
သို့သော် သုတ်မဟာဝါ အဋ္ဌကထာအရ ဝိသာခါ၊ ဗန္ဓုလစစ်သူကြီးကတော် မလ္လိကာ နှင့် ဒေဝဒါနိယခိုးသူဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်။
မလ္လိကာ၏ မဟာလတာတန်ဆာအလှူ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးနောက် ဥတုဇရုပ်ကလာပ်တော်ကို မြို့လယ်လမ်းမှ ပင့်ဆောင်လာစဥ် ဗန္ဓုလစစ်သူကြီးကတော် မလ္လိကာသည် ကြားသိရလျှင် လင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ချိန်မှစ၍ မဆင်မြန်းဘဲ သိမ်းထားသော မဟာလတာတန်ဆာကို ထုတ်ယူစေပြီး ပူဇော်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
တန်ဆာကို သန့်စင်ပြီး အိမ်တံခါးဝတွင် စောင့်ဆိုင်းကာ ရုပ်ကလာပ်တော် ရောက်သည်နှင့် တန်ဆာကို ဆင်မြန်းပူဇော်ခဲ့သည်။