kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အလတ်စား(= မဇ္ဈိမ)ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည် ဥက္ကဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ် ပယ်မြစ်အပ်သော ဆွမ်းတို့ကို ခံယူနိုင်၏၊ ထူးခြားသည်မှာ ထိုနေ့အတွက် ဆွမ်းကို မြှော်လင့်စောင့်ဆိုင်း၍ မနေခြင်းပင် ဖြစ်၏။
အညံ့စား(= မုဒုက)ဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား ထိုနေ့အတွက် ဆွမ်းကို မြှော်လင့် စောင့်ဆိုင်း၍လည်း နေနိုင်၏။
ယင်းပုဂ္ဂိုလ် ၃-မျိုးလုံးပင် ဤ မည်သောရွာ, ဤ မည်သောလမ်း, ဤ မည်သောအိမ်၌ ဆွမ်းကောင်း ဟင်းကောင်း များစွာ ရလိမ့်မည် ဟု မြှော်လင့်ချက်လောလုပ္ပတဏှာဖြင့် အစဉ်ကို ကျော်လွန်၍ သွားသော ခဏ၌ပင် သပဒါနစာရိကဓုတင် ပျက်တော့၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း မက်မောသော တဏှာဖြင့် အိမ်စဉ်ကျော်၍ ဆွမ်းရပ်သော ခဏတွင်ပင် ဓုတင် ပျက်၏။
ကောင်းမွန်သောအာဟာရများ ရလိုစိတ်ဖြင့်မဟုတ်ပဲ၊ သဒ္ဓါတရားရှိသော ဒါယကာတို့အား (ထိုဒါယကာတို့၏ ဆွမ်းဘောဇဉ် ကောင်းသည်/မကောင်းသည်မဟူ) အစဉ်ချီးမြှောက်ခြင်း စသည့်အကျိုးငှာလည်းကောင်း၊ သဒ္ဓါတရားမရှိသူတို့က "အမျိုးယုတ်" စသည်ဖြင့် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသောစကားတို့ကို ပယ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း အိမ်စဉ်ကျော်၍ ဆွမ်းခံခြင်းသည်ကား အပြစ်မရှိ။
သဗြဟ္မစာရီ-ဓမ္မဝိနယ သပဒါနစာရိကဓုတင် ဆောင်ရကျိုး (၁) ဒကာ ဒကာမတို့နှင့် ကျွမ်းဝင် ချစ်ခင်ခြင်း အလျှင်းမရှိခြင်း၊ (၂) လနှင့်ပမာတူခြင်း၊ (၃) ကုလမစ္ဆေရကိုပယ်နိုင်ခြင်း၊ (၄) ဒကာ, ဒကာ မတို့အပေါ် မခွဲခြားပဲ အညီအမျှ သနားခြင်း၊ (၅) ဒါယကာတို့သို့ ချဉ်းကပ်ရာ၌ အပြစ်တစုံ တရာမဖြစ်နိုင်ခြင်း၊ (၆) ဖိတ်မန်သောအားဖြင့် ပင့်ခေါ်ခြင်းကိုလက်မခံခြင်း၊ (၇) ပို့လာသော ဆွမ်းပွဲဖြင့် အလိုမရှိသူဖြစ်ခြင်း၊ (၈) အပ္ပိစ္ဆတာ-စသော ဂုဏ်များအားလျော်သော အသက်မွေးမှုရှိခြင်း ဟူသော ယင်းအကျိုးတို့ကို ရနိုင်သည်(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၆၅)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ တိုက်တွန်းချက် ဤ ဓမ္မဝိနယသာသနာတော်၌ သပဒါနစာရိက ဓုတင်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်… လမင်းသဖွယ် ငြိတွယ်ခြင်း ကင်းသည်ဖြစ်၍ ဖြူစင်သောစိတ်နှလုံးရှိ၏၊ အမျိုး၊ ဒါယကာတို့အိမ်သို့ မကြာခဏ မသွားသောကြောင့် အမြဲအသစ်ဖြစ်၏။
ဒါယကာအားလုံးတို့ကို အညီအမျှသနားခြင်းရှိ၏။
ဒါယကာတို့အိမ်သို့ ချဉ်းကပ်ရောနှောသော အပြစ်မရှိသောကြောင့် အလိုရှိရာအရပ်သို့ သွားလာလိုသောပုဂ္ဂိုလ်သည် အိမ်စဉ်ကျော်ဖျက်ပြီး လျှပ်ပေါ်လော်လည်သော ဆွမ်းခံခြင်းကို ပယ်၍၊ မျက်လွှာချကာ လေးတောင်ခန့်မျှကြည့်လျက် အိမ်စဉ်မပျက် ဆွမ်းခံကြွခြင်းဟူသော သပဒါနစာရိက ဓုတင်အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်ကြံကျိုးကုတ် အားထုတ်ကုန်ရာ၏။
အဗ္ဘောကာသိကဓုတင် သည် ကိလေသာများကို ခါထုတ် ခေါင်းပါးစေသည့် အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဗ္ဘောကာသိကဓုတင် ဆောက်တည်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဟင်းလင်းပြင် လွင်တီးခေါင်၌သာ နေရ၏။
အမိုးရှိသော အရိပ်အာဝါသ၌ ဖြစ်စေ၊ သစ်ပင်အောက်၌ ဖြစ်စေ မဝင်ရ၊ မနေရ။
သို့သော် ဥပုသ်ပြု၊ တရားနာ၊ စာသင်၊ စာချရန်ဖြစ်စေ၊ ဆရာ ဥပဇ္ဈာယ်တို့၏ ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ပြုရန်ဖြစ်စေ ဝင်နိုင်၏။
ဓုတင် မပျက်ပေ။
ထိုအကြောင်းများကြောင့် အမိုးရှိရာသို့ ဝင်နေစဉ် မိုးရွာလျှင် မိုးတိတ်သည်အထိ ဆက်လက်နေနိုင်၏။
ထေရ်ကြီး၏ပရိက္ခရာ တခုခုကို ကိုင်၍သွားစဉ် မိုးရွာခဲ့သော် လမ်းလယ်ရှိ စရပ်တွင်းသို့ဝင်၍ မိုးခိုနိုင်၏။
ထေရ်ကြီး၏ပရိက္ခရာတခုခုကို မကိုင်ရလျှင် အဆောတလျင် သွား၍ စရပ်တွင်း မဝင်ရ။
မှန်မှန် သွား၍ စရပ်တွင်း၌ မိုးခိုနေနိုင်သည်။
ရုက္ခမူလိကဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည်လည်း ဤ နည်းနှင်နှင်ပင် ကျင့်ရသည်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဆောက်တည်ပုံ ဤဓုတင်အား ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည် ဆန္နဉ္စ ရုက္ခမူလဉ္စ ပဋိက္ခိပါမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိုးကိုလည်းကောင်း၊ သစ်ပင်ရင်းကိုလည်းကောင်း ပယ်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ အဗ္ဘောကာသိကင်္ဂံ သမာဒိယာမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိုးမရှိသော ဟင်းလင်းပြင်၌ နေလေ့ရှိသော ရဟန်း၏ အကြောင်းစေတနာကို ဆောက်တည်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း ရွတ်ဆိုကာ ဆောက်တည်ရ၏။
ဓုတင်ဆောင်ရဟန်း ၃-မျိုး ဤ၌လည်း (၁) အမြတ်စား (=ဥက္ကဋ္ဌ) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် သစ်ပင်, တောင်, အိမ် ကျောင်းတို့ကို အမှီပြု၍ နေခွင့်မရှိ။
လွင်ပြင်၌ သင်္ကန်း ကုဋိပြုလုပ်၍ နေရသည်။
(၂) အလတ်စား (= မဇ္ဈိမ) ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည် သစ်ပင် တောင် အိမ် ကျောင်းတို့ကိုအမှီပြု၍ အတွင်းသို့ မဝင်ပဲ နေနိုင်ခွင့်ရှိ၏။
(၃) အညံ့စား (= မုဒုက) ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည် မိုးရေ မဝင်အောင် အမိုးအသွင်ဖြင့် ပြုအပ်သော အပိုင်းအခြားမရှိသော တောင်ဝှမ်း, ကျဲကျဲ မိုးအပ်သော သစ်ခက်မဏ္ဍပ်, ခစီရည်တင်ထားသော ပုဆိုး, လယ်ခင်းစောင့်စသည်တို့ စွန့်ပစ်အပ်သော တဲအို၊ ယင်းတို့၌ နေခွင့်ရှိ၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း အမိုးရှိရာသို့ ဖြစ်စေ၊ သစ်ပင်အောက်သို့ ဖြစ်စေ ဝင်လျှင် အဗ္ဘောကာသိကဓုတင် ပျက်၏။
အမ္ဘောကာသိက ဓုတင်ဆောင်ရကျိုး (၁) နေရာကြောင့်ဖြစ်သောကြောင့်ကြမှုမရှိခြင်း၊ (၂) ထိနမိဒ္ဓကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ခြင်း၊ (၃) “ရဟန်းတို့သည် သားသမင်တို့ အလား မငြိမကပ်ပဲ လှည့်လည်သွားနိုင်လာနိုင်ကြ၏၊ အမြဲ နေရာအိမ်မရှိကြ”ဟု ချီးမွမ်းခြင်းအားလျော်ခြင်း၊ (၄) အရိပ်အာဝါသ၌ ငြိကပ် တွယ်တာမှုမရှိခြင်း၊ (၅) သွားလိုရာ အရပ် ၄-မျက်နှာတို့၌ အပိတ်အပင်မရှိ သွားလာနိုင်ခြင်း၊ (၆) အပ္ပိစ္ဆတာ-စသော ဂုဏ်အားလျော်သော အသက်မွေးမှု ရှိခြင်း ဟူသော အကျိုးများကို ရနိုင်သည်(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၇၂-၃)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ တိုက်တွန်းချက် -ရဟန်းတို့အားသင့်လျော်လျောက်ပတ်သော၊ -ရရန်လွယ်ကူသော၊ -ပတ္တမြားပမာ ကြယ်တာရာတည်းဟူသော ဗိတာန်မျက်နှာကျက်ရှိသော၊ -လမင်းတည်းဟူသော ဆီမီးဖြင့် ထွန်းလင်းပေသော လွင်တီးခေါင်၌နေသော ရဟန်းတော်သည်၊ နေရာကျောင်း၌ စွဲငြိမှုမရှိသော စိတ်နှလုံးဖြင့် ထိနမိဒ္ဓကို ပယ်လျက် ဘာဝနာ၌အမှီပြုမွေ့လျော်ခြင်းဖြင့် ဈာန် မဂ်ဖိုလ်ကို မကြာမီပင် ရရှိနိုင်၏။
ထို့ကြောင့် ပညာဉာဏ် အဆင်အခြင်ရှိသော ယောဂီရဟန်းမြတ်သည် လွင်တီးခေါင် ဟင်းလင်းပြင်၌ နေခြင်းအလေ့ကို မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်သင့်လှပေတော့၏။
ရုက္ခမူဓုတင် သည် ကိလေသာများကို ခါထုတ် ခေါင်းပါးစေသည့် အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရုက္ခမူဓုတင် ဆောက်တည်မည့် ရဟန်းသည် အုပ်ကြွပ်၊ ကျောက်ပြား၊ အင်္ဂတေ၊ သက်ကယ်၊ သစ်ရွက် တို့တွင် တစ်ခုခုဖြင့် မိုးထားသော အရိပ်အာဝါသ၌ မနေရ၊ သစ်ပင်အောက်၌သာ နေရသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုး ဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ် အမြတ်စား၊ အလတ်စား၊ အညံ့စား ဟု သုံးမျိုးသုံးစား ရှိ၏။
အမြတ်စားပုဂ္ဂိုလ်မျာ သစ်ပင်ကောင်း သစ်ပင်သန့် မရွေးချယ်ဘဲ မည်သည့် သစ်ပင်အောက်မှာမဆို သစ်ရွက်ပုံများကို ကိုယ်တိုင်ခြေဖြင့် ဖယ်ရှင်း၍ နေရ၏။
အလတ်စားပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ်ပင်အောက် ရောက်လာသူများကို ရှင်းခိုင်းခွင့် ရှိ၏။
အညံ့စားပုဂ္ဂိုလ်သည် ကျောင်းသားသာမဏေတို့ကို ခေါ်၍ သစ်ရွက်ရှင်း၊ သဲခင်း၊ နံရံကာ၊ တံခါးတပ်စေလျက် နေခွင့်ရှိ၏။
ဆောက်တည်ပုံ ဤဓုတင်အား ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည် ဆန္နံ ပဋိက္ခိပါမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိုးရှိသော အရိပ်အာဝါသကို ပယ်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရုက္ခမူလိကင်္ဂ သမာဒိယာမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်အောက်၌ နေလေ့ရှိသော ရဟန်း၏ အကြောင်းစေတနာကို ဆောက်တည်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း ရွတ်ဆိုကာ ဆောက်တည်ရ၏။
ဓုတင်ဆောက်တည်ရမည့် သစ်ပင် ရုက္ခမူ ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် နိုင်ငံ ၂ နိုင်ငံ တို့အကြား ပေါက်သောသစ်ပင်, လူတို့ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော နတ်စင်နတ်နန်းသစ်ပင်, အစေးသုံးစွဲရသော သစ်ပင်, အသီးစားရသော သစ်ပင်, လင်းနို့များနားနေ သုံးစွဲသောသစ်ပင်, မြွေစသည်တို့ အောင်းလောက်သော အခေါင်းရှိသော သစ်ပင်, ကျောင်းတိုက် အလယ်ရှိသစ်ပင် ယင်းသစ် ပင်တို့ကို ရှောင်ကြဉ်၍ ကျောင်းတိုက်၏ အစွန်အနား၌ တည်ရှိသောသစ်ပင်ကို ရွေးချယ်၍နေရ၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ အထူးသတိပြုရန် လူအများ ပူဇော်ပွဲပြုလုပ်ရာနေ့၌ မိမိနေမြဲ သစ်ပင်ရင်း၌ မနေပဲ (ရုက္ခမူဓုတင်ဆောင်မှန်း မသိစေရန်)တခြား ဖုံးကွယ်ရာအရပ်၌နေရသည်။
အခြားလိုက်နာ ကျင့်ဆောင်ရန် အချက်များကို အဗ္ဘောကာသိကဓုတင် ရှူ။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း အမိုးမိုးထားသော အရိပ်အာဝါသတွင် နေသော ခဏ၌ပင် ရုက္ခမူဓုတင် ပျက်၏။
တရားနာခြင်း၊ ဥပုသ်ပြုခြင်းတို့အတွက် အမိုးအောက်သို့ ဝင်ရောက်အပ်၏၊ ဝင်ရောက်စဉ် မိုးရွာခဲ့သော် မိုးစဲလျှင် အပြင်သို့ထွက်အပ်၏၊ ဆွမ်းစားကျောင်း၊ မီးတင်းကုပ်တွင်းဝင်၍ ဆိုင်ရာဝတ်ကိုပြုခြင်းငှာ လည်းကောင်း၊ သူတပါးတို့အား စာသင်ပေးရန်လည်းကောင်း၊ မိမိက စာပေသင်ယူလို၍လည်းကောင်း၊ ကျောင်းအပြင်၌ မထားအပ်သော ပစ္စည်းများကို အမိုးအကာအောက်သို့ သွင်းရန်လည်းကောင်း၊ အမိုးအောက်သို့ ဝင်အပ်၏။
ခရီးသွားနေစဉ် မိုးရွာလျှင် လမ်းအလယ်၌တည်သော ဇရပ်သို့ဝင်နေပြီး မိုးစဲလျှင်သွားအပ်၏။
ရုက္ခမူဓုတင်ဆောင်ရကျိုး (၁) ရုက္ခမူလသေနာသနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ-ဟူသော ဘုရားရှင်၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ရဟန်းဖြစ်စက ဝန်ခံခဲ့သော တတိယ နိဿယအားလျော်သော အကျင့်ပဋိပတ်ရှိခြင်း၊ (၂) တန်ဖိုးနည်း၍ ရလွယ်သည်, အပြစ်ကင်းပေသည်ဟု ဘုရားရှင်ချီးမွမ်းအပ်သော ပစ္စည်းရှိသူ ဖြစ်ခြင်း၊ (၃) အမြဲမပြတ် သစ်ပင်သစ်ရွက်တို့၏ ဖောက်ပြန်မှု “ခဏဘင်”ကို တွေ့မြင်ရသဖြင့် မမြဲဟူ၍ဖြစ်သော အမှတ်သညာကို ဖြစ်စေနိုင်ခြင်း၊ (၄) ကျောင်း၌ ဝန်တိုမှုမရှိခြင်း၊ (၅) ကျောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အမှုကိစ္စ လုပ်ခန်း၌ မွေ့လျော်မှုမရှိခြင်း၊ (၆) အပ္ပိစ္ဆတာ-စသော ဂုဏ်အားလျော်သော အသက်မွေးမှုရှိခြင်း ဟူသော အကျိုးတို့ကို ရနိုင်သည်(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၇၁-၂)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ တိုက်တွန်းချက် -တန်ဖိုးနည်း၍ရလွယ်ခြင်း အစရှိသော ဘုရားရှင်ချီးမွမ်းတော်မူအပ်သော၊ -ရဟန်းတို့၏မှီရာဟူ၍လည်း ဟောတော်မူအပ်သော၊ -ဆိတ်ငြိမ်ခြင်းကိုအလိုရှိသော ယောဂီရဟန်းအား သစ်ပင်ရင်းနှင့်တူသော နေရာသည် အဘယ်မှာရှိပါတော့အံနည်း။
-ကျောင်း၌ဝန်တိုခြင်းမရှိသော၊ -နတ်ဗြဟ္မာတို့စောင့်ရှောက်အပ်သော၊ -တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သော သစ်ပင်ရင်းအနီး၌နေသော၊ -ကောင်းသောအကျင့်ရှိသော ရုက္ခမူဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ် သည်… နုသောအခါ နီကုန်သော၊ ရင့်သောအခါ စိမ်းညိုကုန်သော၊အလွန်ရင့်သောအခါ အရောင်ဖျော့တော့လျက် အညှာမှကြွေကျကုန်သော သစ်ရွက်တို့ကို မြင်ရသောကြောင့် နိစ္စသညာကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။
သစ်ပင်ဟူသည်… ဘုရားအလောင်းဖွားတော်မူရာ၊ ဘုရားဖြစ်တော်မူရာ၊ ဓမ္မစကြာတရားဦး ဟောတော်မူရာ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူရာ နိဗ္ဗာန်သို့ဝင်တော်မူရာဖြစ်၍ ဘုရားရှင်၏ အမွေတော်ဖြစ်သော ဘာဝနာ၌ အလွန်မွေ့လျော်သူတို့၏ နေရာဖြစ်သော၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်ဖြစ်သော သစ်ပင်ရင်းကို ပညာရှိတို့သည် မထီမဲ့မြင်မပြုရာ။
ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်တို့ ချီးမွမ်းတော်မူအပ်သော ရုက္ခမူဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် မွေ့လျော်ခြင်းကို ပြုအပ်ပါပေ၏။
ဧကာသနိက်ဓုတင် သည် ကိလေသာများကို ခါထုတ် ခေါင်းပါးစေသည့် အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဧကာသနိက်ဓုတင် ဆောက်တည်သည့် ရဟန်းသည် တစ်နေ့လျှင် တစ်နေရာတည်း၌သာ တစ်ထိုင်တည်းသော ဣရိယာပုတ်ဖြင့် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရ၏။
နှစ်နေရာ၊ သုံးနေရာ စသည်ဖြင့် နေရာအများ၌ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးခြင်း မပြုရပေ။
ဆောက်တည်ပုံ ဤဓုတင်အား ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည် နာနာသနဘောဇနံ ပဋိက္ခိပါမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နေရာအများ၌ စားခြင်းကို ပယ်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဧကာသနိကင်္ဂံ သမာဒိယာမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ တစ်နေရာတည်းတစ်ထိုင်တည်း၌သာ စားလေ့ရှိသော ရဟန်း၏ အကြောင်းစေတနာကို ဆောက်တည်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း ရွတ်ဆိုကာ ဆောက်တည်ရ၏။
ယင်း ဓုတင် ဆောက်တည်သော ရဟန်းသည် ဆွမ်းစား စရပ်၌ ထိုင်သောအခါ ထေရ်ကြီးတို့၏ နေရာ၌ မထိုင်မူ၍ မိမိနှင့် သင့်လျော်သော နေရာကို မှတ်သား၍ ထိုင်ရသည်၊ ဆွမ်းစား၍ မဝသေး မပြီးသေးမီ ဆရာဥပဇ္ဈာယ် ကြွလာပါမူ နေရာမှထ၍ ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ် ပြုလုပ် ကောင်းသည်။
တိပိဋကစူဠာဘယထေရ်ကမူ ဝတ်ကြီး, ဝတ်ငယ်ပြုပြီး ဆွမ်းကိုနောက်ထပ် ပြန်မစား ကောင်းတော့ပြီဟု ဆို၏။
ဓုတင်ဆောင် ရဟန်း ၃-မျိုး (၁) အမြတ်စား(= ဥက္ကဋ္ဌ) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် နည်းသည်ဖြစ်စေ, များသည်ဖြစ်စေ မိမိလက် ချထားသောဘောဇဉ်မှ တခြားဘောဇဉ်ကို ခံယူခွင့်မရှိပါ။
ဒကာဒကာမတို့က အာဟာရအလို့ငှါ မဟုတ်ပဲ ဆေးအလို့ငှါ ဆောင်လာပါမူ ခံယူကောင်းသည်။
(၂) အလတ်စား (= မဇ္ဈိမ)ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည် သပိတ်၌ ဆွမ်းမကုန်သေးသမျှ တခြားဘောဇဉ်များကို ခံယူကောင်း၏၊ ယင်းကို ဘောဇနပရိယန္တိက ပုဂ္ဂိုလ်ဟုဆိုသည်။
(၃) အညံ့စား(= မုဒုက) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် သပိတ်၌ ဆွမ်းကုန်သော်လည်း နေရာမှ မထသေးလျှင် အခြား ဘောဇဉ်ကို ခံယူ သုံးဆောင်နိုင်ခွင့် ရှိ၏၊ ယင်းကို အာသနပရိယန္တိကပုဂ္ဂိုလ်ဟုဆိုသည်။
ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း နှစ်နေရာ သုံးနေရာ စသည်၌ ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်ပါက ဓုတင်ပျက်၏။
ဆွမ်းစားပြီး၍ နေရာမှထပြီးနောက် ကျန်းမာရေးအကြောင်းမရှိလျှင် ကွမ်းဝါးခြင်းပင်မအပ်၊ ထောပတ်စသည်တို့ကား အာဟာရကိစ္စဖြစ်သောကြောင့် ပို၍ပင် မအပ်ဟု ဆရာမြတ်တို့ မိန့်ဆိုကြ၏။
ဧကာသနိက ဓုတင်ဆောင်ရကျိုး (၁) ကျန်းမာခြင်း၊ (၂) ဆင်းရဲပင်ပန်းမူ မရှိခြင်း၊ (၃) လျင်မြန်ပေါ့ပါးစွာ ထကြွလာနိုင်ခြင်း၊ (၄) ကာယခွန်အား ပြည့်ဝခြင်း၊ (၅) ချမ်းသာစွာ နေရခြင်း၊ (၆) အတိရိက်မပြုသော ဘောဇဉ်ကို စားခြင်းကြောင့် သင့်ကောင်းသော အာပတ်မသင့်ခြင်း၊ (၇) အပ္ပိစ္ဆတာ-စသော ဂုဏ်တို့အားလျော်သော အသက် မွေးမှုရှိခြင်းဟူသော ယင်းအကျိုးများကို ရနိုင်သည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၆၆-၇)။
တိုက်တွန်းချက် ဧကာသနိက်ဓုတင်ဆောင်ခြင်း၌ မွေ့လျော်နေသော ပုဂ္ဂိုလ် ကို အကြိမ်များစွာစားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော အနာရောဂါတို့သည် မညှင်းဆဲနိုင်၊ အရသာအမျိုးမျိုး၌ တပ်မက်လော်လည်ခြင်း ကင်းသောကြောင့် ပရိယတ် ပဋိပတ် ရဟန်းကိစ္စတို့ကို မဆုတ်ယုတ်စေပဲ ပြည့်စုံစေနိုင်၏၊ စင်ကြယ်သောအကျင့်၊ ကိလေသာခေါင်းပါးသော အကျင့်၌ မွေ့လျော်သောအရှင်မြတ်တို့သည် ချမ်းသာစွာ နေရကြောင်းဖြစ်သော ဧကာသနိက်ဓုတင်ကို အမြဲဆောင်တည်မှီဝဲကြကုန်၏။
ထို့ကြောင့် အထူးဖြူစင်သောနှလုံးသားပိုင်ရှင် ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့သည် "ဧကာသနိက်ဓုတင်ဆောင်ခြင်း၌" အမြဲမပြတ်မွေ့လျော်ခြင်းကို ပြုထိုက်လှပေတော့၏။
ပတ္တပိုဏ်ဓုတင် သည် ကိလေသာများကို ခါထုတ် ခေါင်းပါးစေသည့် အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပတ္တပိုဏ်ဓုတင် ဆောက်တည်သည့် ရဟန်းသည် ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို တစ်ခွက်တည်း တစ်သပိတ်တည်း၌သာ ထည့်ရ စားရ၏။
နှစ်ခွက် သုံးခွက် စသည်၌ ထည့်၍ မစားရပေ။
တစ်ခွက်တည်း၌ စားဖွယ်အမျိုးမျိုးကို တစ်ပြိုင်တည်းဖြစ်စေ၊ တစ်မျိုးပြီးမှ တစ်မျိုးဖြစ်စေ ထည့်၍ စားနိုင်၏။
ဟင်းရွက်စိမ်းများကိုမူ လက်ဖြင့် ကိုင်၍ စားနိုင်၏။
ဓုတင်မပျက်ပေ။
သို့သော်လည်း လက်ဖြင့်ကိုင်၍ ထားခြင်းသည် အမြင်၌ မသင့်လျော်သဖြင့် သပိတ်ထဲ၌ ထည့်၍ထားခြင်းသည်သာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်၏။
ဆောက်တည်ပုံ ဤဓုတင်အား ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည် ဒုတိယကဘာဇနံ ပဋိက္ခိပါမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နှစ်ခုမြောက်သော စားခွက်ကို ပယ်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပတ္တပိဏ္ဍိကင်္ဂံ သမာဒိယာမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ တစ်ခွက်တည်း၌ရှိသော စားဖွယ်ကိုသာ စားလေ့ရှိသော ရဟန်း၏ အကြောင်းစေတနာကို ဆောက်တည်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း ရွတ်ဆိုကာ ဆောက်တည်ရ၏။
ယင်း ဓုတင်ဆောင်သော ရဟန်းသည် ယာဂုသောက်ရာအခါဝယ် ခွက်၌ထည့်၍ အမဲငါး စသော ဟင်းလျာများ ရခဲ့သော် ယင်းယာဂုထည်း၌ ငါးပိကောင်-စသော ဟင်းလျာများ ထည့်ခဲ့လျှင် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ဖြစ်မည်၊ သို့ဖြစ်၍ ဟင်းလျာကိုဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ယာဂုကိုဖြစ်စေ ရှေးဦးစွာ စားမှုသောက်မှု ပြုသင့်၏။
စက်ဆုပ်ဖွယ်မဖြစ်သော ပျားသကာ-စသည်များကိုမူ ရောနှောထည့်သင့်၏၊ တို့စရာ ဟင်းရွက်စိမ်းများကို လက်ဖြင့်ကိုင်၍ ခံစားနိုင်သည်၊ စားကောင်း၏။
အထူးသတိပြုရန် အချက်မှာ စားစရာ ထည့်ဖို့ ၂-ခုမြောက် ခွက်သာ မဟုတ် သစ်ရွက်မျှပင် မအပ်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဓုတင်ဆောင် ရဟန်း ၃-မျိုး ဤ၌လည်း (၁) အမြတ်စား (= ဥက္ကဋ္ဌ)ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် ကြံစုတ်ရာအခါမှ အခြားအခါ၌ အရိုး အမှိုက်ကိုမှ ၂-ခုမြောက်ခွက်၌ ထည့်၍ မစွန့်ကောင်း၊ ထမင်းခဲ အမဲ မုန့်များကိုလည်း ခွဲ၍မစားကောင်း။
(၂) အလတ်စား(= မဇ္ဈိမ)ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည် လက်တဖက်ဖြင့် ခွဲဖဲ့၍ စားကောင်း၏၊ ယင်းကို ဟတ္ထယောဂီဟု ဆိုသည်။
(၃) အညံ့စား (= မုဒုက) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် သပိတ်၌ ထည့်၍ ဖြစ်နိုင်သမျှ ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်များကို လက်ဖြင့် ခွဲဖဲ့၍၎င်း သွားဖြင့် ကိုက်ဖြတ်၍၎င်း ဖဲ့စားနိုင်၏၊ ယင်းကို ပတ္တယောဂီဟု ဆိုသည်။
ယင်းပုဂ္ဂိုလ် ၃-မျိုးလုံး ၂-ခုမြောက်ခွက်ကို သာယာသောခဏ၌ ပတ္တပိုဏ်ဓုတင် ပျက်၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း နှစ်ခုမြောက်သော စားခွက်ကို သာယာသောခဏ၌ပင် ဓုတင်ပျက်၏။
စိတ်ဖြင့်သာယာလျှင်ကား ဓုတင်မပျက်။
ဆေးခွက်၊ ရေခွက်တို့ကို သာယာလက်ခံ အသုံးပြုလျှင်လည်း ဓုတင်မပျက်ပါ။
ပတ္တပိုဏ် ဓုတင်ဆောင်ရကျိုး (၁) အရသာအမျိုးမျိုး၌ တပ်မက်မှု “တဏှာ”ကို ပယ်နိုင်ခြင်း၊ (၂) ခွက်အသီးသီးရှိ အရသာ အမျိုးမျိုး လိုလားမှုကို ပယ်နိုင်ခြင်း၊ (၃) အာဟာရ၌ ခွင့်ပြုတော်မူသည့် အကျိုးမျှကိုသာ မြင်လေ့ရှိခြင်း၊ (၄) အပိုအလျှံ ပန်းကန် ခွက်ယောက်စသည်ကို ဆောင်ခြင်း၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲပင်ပန်းမှု မရှိခြင်း၊ (၅) ပျံ့လွှင့်ခြင်း အလျှင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ သုံးဆောင်လေ့ ရှိခြင်း၊ (၆) အပ္ပိစ္ဆတာ-စသော ဂုဏ်တို့အားလျော်သော အသက်မွေးမှု ရှိခြင်းဟူသော ယင်း အကျိုးတို့ကို ရနိုင်သည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၆၇-၈)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ တိုက်တွန်းချက် ဆွမ်းဟင်းစသော ခွက်အမျိုးမျိုးတို့၌ စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းကို ပယ်၍၊ မျက်လွှာချလျက် ကောင်းသောကျင့်ဝတ်ရှိသော ပတ္တပိုဏ်ဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရသတဏှာ၏ အရင်းအမြစ်ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးသည်နှင့် တူ၏။
ရောင့်ရဲခြင်းကိုဆောင်လျက် သပိတ်တစ်လုံးတည်း၌ အာဟာရကိုထည့်၍ ဘုန်းပေးခြင်းငှာစွမ်းနိုင်၏။
ပတ္တပိုဏ်ဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်မှတပါး အခြားသူသည် ဤသို့အဘယ်မှာ စွမ်းနိုင်ပါမည်နည်း။
ထို့ကြောင့် အလိုနည်းခြင်း စသော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အလိုရှိသော သီလဝန္တအရှင်မြတ်တို့သည် ပတ္တပိုဏ်ဓုတင်ဆောင်ခြင်း၌ အမြဲမပြတ်မွေ့လျော်ခြင်းကို ပြုထိုက်လှပေတော့၏။
ဟဲလိုကစ်တီ (lang-ja| ハロー・キティ) (အမည်အပြည့်အစုံ - キティ・ホワイト ခစ်တီဟိုဝိုင်တို) သည် ဂျပန်ကုမ္ပဏီ ဆန်ရိအိုမှ ဖန်တီးထားသည့် ကာတွန်းဇာတ်ကောင် ဖြစ်သည်။
ယူခို ရှိမိဇု က ဖန်တီးခဲ့ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ယူခို ယမဂုချိ မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင်သူမတီထွင်ပြီးမကြာမီက ဟယ်လိုကစ်တီl ဆန်ရိအိုအကြွေစေ့ပိုက်ဆံအိတ်ကိုက ၁၉၇၅ ခုနှစ်မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ဟယ်လိုကစ်တီသည်ဂျပန်လူကြိုက်များသောယဉ်ကျေးမှုရဲ့ချစ်စရာအပိုင်းရဲ့အဓိကဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ တွင် စံရိအိုကဟယ်လိုကစ်တီကိုကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဈေးကွက်ရှာဖွေရေးဖြစ်စဉ်အဖြစ်အသွင်ပြောင်းခဲ့သည်၊တစ်နှစ်လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ဟယ်လိုကစ်တီကအသက် ၄၀ အရွယ်တွင်တစ်နှစ်လျှင်ဒေါ်လာ ၈ ဘီလီယံခန့်တန်ဖိုးရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ်မှစ၍ ဟယ်လိုကစ်တီကPokémonရဲ့နောက်ကွယ်တွင်တစ်သက်တာလက်လီရောင်းချမှုအတွက်ဒေါ်လာဘီလီယံ ၈၀ ရရှိပြီးသောအချိန်ကာလ၏ဒုတိယအမြင့်ဆုံးဝင်ငွေအများဆုံးမီဒီယာဖြစ်သည်။
နေသဇ္ဇိဓုတင် သည် ကိလေသာများကို ခါထုတ် ခေါင်းပါးစေသည့် အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိသဇ္ဇိဓုတင် ဆောက်တည်သည့် ရဟန်းသည် သွားခြင်း၊ ရပ်ခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း ဣရိယာပုထ် (၃) မျိုးဖြင့်သာ နေရ၏။
လျောင်းသော ဣရိယာပုထ်ဖြင့် မနေရ၊ လဲလျောင်း၍ မနေရ။
ယင်း ဓုတင် ဆောက်တည်သော ရဟန်းသည် ညဉ့် ၃ ယာမ်တွင် ၁-ယာမ် စင်္ကြံ လျှောက်သင့်၏။
ဆောက်တည်ပုံ ဤဓုတင်အား ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည် သေယျံ ပဋိက္ခိပါမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ လဲလျောင်းအိပ်စက်ခြင်းကို ပယ်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နေသဇ္ဇိကင်္ဂံ သမာဒိယာမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထိုင်လျက် နေလေ့ရှိသော ရဟန်း၏ အကြောင်းစေတနာကို ဆောက်တည်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း ရွတ်ဆိုကာ ဆောက်တည်ရ၏။
ဓုတင်ဆောင် ရဟန်း ၃-မျိုး ဤ၌လည်း (၁) အမြတ်စား (= ဥက္ကဋ္ဌ) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် နောက်မှီတံကဲပျဉ် ပုဆိုးပတ် အာယောဂပတ် ယင်း ၃-မျိုး မအပ်။
(၂) အလတ်စား(= မဇ္ဈိမ) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်း သည်ကား ၃-မျိုးလုံး အပ်၏။
(၃) အညံ့စား (= မုဒုက) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် ယင်း ၃-မျိုးအပြင် ခေါင်းအုံး အခြေ ၄-ချောင်း, နောက်မှီတံကဲဟူသော အင်္ဂါ ၅-ပါး ရှိသော အင်းပျဉ်၊ အခြေ ၄-ချောင်း နောက်မှီတံကဲ လက်တင် ၂.ခု ဟူသော အင်္ဂါ ၇-ပါးရှိသော အင်းပျဉ် (ကုလားထိုင်) တို့ပါအပ်၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ ပဉ္စင်္ဂအင်းပျဉ်= အခြေလေးခု(ခြေထောက်လေးခု)နှင့် နောက်မှီပါသော ထိုင်စရာ= ကုလားထိုင်။
သတ္တင်္ဂအင်းပျဉ်= အခြေလေးခု၊ နောက်မှီနှင့် ဘေးနှစ်ဖက်တွင် လက်တန်းပါသောထိုင်စရာ= လက်တင်ကုလားထိုင်။
သတ္တင်္ဂအင်းပျဉ်ကိုပြုလုပ်၍ “မိဠာဘယမထေရ်” အား လှူကြရာ မထေရ်သည် ထိုအင်းပျဉ်ကိုအသုံးပြုလျက် အနာဂါမ်ဖြစ်တော်မူ၏။
ယခုခေတ် ကိုယ်ကိုဖြောင့်စင်းစွာအိပ်၍မရသော ပက်လက်ကုလားထိုင်တို့တွင် လက်တင်စရာ မပါခဲ့လျှင် ပဉ္စင်္ဂအင်းပျဉ်ဟု ဆိုနိုင်၍၊ လက်နှစ်ဖက်တင်စရာ ပါခဲ့လျှင် သတ္တင်္ဂအင်းပျဉ်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်၊ သတိပြုရန် ဤဓုတင်အကျင့်ကို စွမ်းနိုင်သမျှ ကျင့်ကြံလေလျှင် ကိလေသာ ပါး၍ ကုသိုလ်တရား ပွား၍ အကျိုးများ၏။
သို့သော် ဓုတင်ဆောက်တည်သူသည် မိမိမှာ ဓုတင်ဆောက်တည်သူဖြစ်ကြောင်းကို အခြားသူတို့ကို သိအောင် ပြောပြလျှက် ကျင့်ပါမူ ဓုတင်္ဂအပ္ပိစ္ဆတာ (ဓုတင်၌ အလိုလောဘနည်းခြင်း) ဂုဏ်နှင့် မဟပ်မိတော့ပေ။
ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း လျောင်း၌ အိပ်စက်ခြင်းကို ပြုကာမျှနှင့်ပင် ဓုတင် ပျက်၏။
နေသဇ္ဇိကဓုတင် ဆောင်ရကျိုး (၁) ရဟန်းအချို့ဟူ သေယျသုခ (= တစင်းစင်း အိပ်ခြင်း ချမ်းသာ)၊ ပဿသုခ = (ဝဲယာပြန် ပြောင်းစောင်း၍ အိပ်ခြင်းချမ်းသာ)၊ မိဒ္ဓသုခ (= တမှိန်းမှိန်း ငိုက်မျည်းခြင်း ချမ်းသာ)ကို အားထုတ်နေကြ၏ ဟု ဟောတော်မူအပ်သော စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်ပယ်နိုင်ခြင်း, (၂) ကမ္မဋ္ဌာန်းအားလုံးကို အားထုတ်ခြင်းငှါ သင့်လျော်ခြင်း, (၃) ကြည်ညိုဖွယ် ဣရိယာပုထ်ရှိခြင်း (၄) ဝီရိယဖြင့် အားထုတ်ခြင်း အားလျော်ခြင်း, (၅) သမ္မာပဋိပတ် အကျင့်မြတ်ကို တိုးပွါးစေခြင်း ဟူသော ယင်းအကျိုးများကို ရနိုင်လေသည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၇၆)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၁ တိုက်တွန်းချက် -တင်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ ကိုယ်အထက်ပိုင်းကို ဖြောင့်စွာထားလျက် ထိုင်နေသောယောဂီသည် မာရ်နတ်မင်း၏ စိတ်နှလုံးကို တုန်လှုပ်စေ၏။
(မာရ်နတ်၏ အလိုကိုမလိုက်၊ အကြိုက်ကိုမဆောင်) -အိပ်ခြင်း၊ ငိုက်ခြင်း၊ မှိန်းခြင်းဟူသော သုခတို့ကို ပယ်စွန့်ကာ ပြင်းစွာအားထုတ်သော ဝီရိယရှိသည်ဖြစ်၍၊ ထိုင်လျက်အားထုတ်ခြင်းအလေ့၌ မွေ့လျော်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ခြိုးခြံသောအကျင့်တည်ရာ သာသနာတော်တည်းဟူသော အင်ကြင်းတောအုပ်ကို တင့်တယ်စေလျက်၊ ကာမဂုဏ်အာမိသကင်းသော ပီတိသုခကို ရနိုင်၏။
ထို့ကြောင့် ပညာရှိသော သီလချစ်ခင် ယောဂီသူတော်စင်သည် ထိုင်ခြင်းဣရိယာပုတ်ဖြင့် ရှုပွားအားထုတ်သော ဓုတင်ကျင့်ဝတ်ကိုဆောင်လျက် နှစ်သက်မြတ်နိုးစွာ ကြိုးကုတ်အားထုတ်အပ်ပေသတည်း။
ဂေါ်ရင်ဂျီကျွန်း (ငရုတ်ကောင်းကျွန်း ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်း ဖြစ်သည်။
ပုသိမ်ခရိုင်၊ ငပုတောမြို့နယ်၊ ငရုတ်ကောင်းမြို့၊ နံ့သာပုကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပုသိမ်-မော်တင်ကာလမ်းမှ ငရုတ်ကောင်းမြို့သို့ ၅ နာရီခန့် ကားဖြင့်သွားရပြီး ငရုတ်ကောင်းမြို့မှ မြေသားလမ်းအတိုင်း ၁၇ မိုင်ခန့် သွားရသည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး။
မော်ဒယ်မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ဟေဂျားဘ် အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတဟောင်း မဂါဝါတီ စူကာရ်နဝီပူတရီ ဟေဂျားဆောင်းထားပုံ အီရန်နိုင်ငံ ပါးရှန်းအမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး ဟေဂျားဘ်ဆောင်းထားပုံ thumb|ဟေဂျားဘ်အား ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် အီဂျဘ်နှင့်အီရန်တွင် ထိုပုံအား မြောက်မြားစွာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အစ္စလာမစ်ဟေဂျားဘ် (; ; , သို့ ) ဆိုသည်မှာ မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတို့ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မိမိတို့၏ဦးခေါင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို လုံခြုံစွာဖုံးအုပ်ခြင်းကို ခေါ်သည်။
ထိုအကြောင်းအရာသည် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်နှင့် အစ္စလာမ့်ဓမ္မသတ်အရ အထူးသဖြင့် မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးများ မိမိတို့ဆံပင်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို သူစိမ်းအမျိုးသားတို့၏ ရှေ့မှောက်တွင် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်သောအနေဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရန် တာဝန်ရှိပေသည်။
ဟေဂျားဘ်သည် တရားတော်၏ အဆုံးအမနှင့် ညွှန်ကြားချက်ဖြစ်သလို လူ့ပတ်ဝန်းကျင်၌ မလိုလားအပ်သော ပြဿနာများ မဖြစ်ရလေစေရန် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းကြီးမှ သတ်မှတ်ထားသော အချက်တစ်ချက်လည်းဖြစ်ပေသည်။
ဓမ္မသတ်မှူးများ၏ အမြင်တွင် ဟေဂျားဘ် သည် အစ္စလာမ့်ဥပဒေသများအတွင်းမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အစေခံမဟုတ်သောမွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတိုင်း မိမိတို့၏မျက်နှာနှင့် လက်ဖဝါးမှလက်ချောင်းထိပ်လေးများအထိမှလွဲ၍ ကျန်နေရာအားလုံးကို သူစိမ်းယောက်ျားသားတို့၏ရှေ့မှောက်တွင် ဖုံးအုပ်ထားခြင်းအား ဟေဂျားဘ်ဟုခေါ်ပေသည်။
၎င်းအပြင် အမျိုးသားတို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မိမိတို့၏ အရှက်အင်္ဂါနှစ်ခုဖြစ်သော ရှေ့နှင့်နောက်ကို ဖုံးအုပ်ရန် ပြငှားန်ထားလေသည်။
တူနီးရှားနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၌ ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထိုဥပဒေကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
တူရကီတွင် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ တားဆီးပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်နိုင်ငံသည် မွစ်လင်(မ)အများစု နေထိုင်ရာနိုင်ငံများဖြစ်ပြီး ယင်းနှစ်နိုင်ငံတွင်သာ အစိုးရဌာနများ၊ ကျောင်းများနှင့် အစိုးရတက္ကသိုလ်များတွင် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဆီးရီးယားနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၌တက္ကသိုလ်များတွင် နေကားဘ်ဝတ်ခြင်း (မျက်နှာကိုပါဖုံးအုပ်ခြင်း) ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ထိုအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေစဉ်ကာလအတွင်း လူတို့ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
ထိုအတိုင်းပင် မိုရိုကိုနိုင်ငံတွင်လည်း ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်၍ တင်းကျပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့အမြင်၌ ဟေဂျားဘ်သည် နိုင်ငံရေးအသွင်ဆောင်ပြီး နိုင်ငံရေးနှင့်ဘာသာရေးကို ခွဲခြားသည့်မူဝါဒအတွက် ဆန့်ကျင်သည့် မူဝါဒ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ကမ္ဘာအနှံ့မှ ဟေဂျားဘ် ဥရောပ ဥရောပနိုင်ငံများအတွင်း မွစ်လင်(မ)တစ်ဦး ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်မှုသည် ထိုနိုင်ငံများအတွင်း၌ မွစ်လင်(မ)များရှိနေကြောင်း အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် အချို့သောနိုင်ငံများအတွင်း နိုင်ငံရေးအမြင်ကွဲလွဲမှုများနှင့် ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး တင်းကျပ်ရန်အတွက် အကြံပြုအမျိုးအမျိုး ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ဟော်လန်နိုင်ငံပါလီမန်သည် မိမိနိုင်ငံအတွင်း၌ (ဘုရ်ကာအ်)ဝတ်ဆင်၍ မျက်နှာဖုံးအုပ်ခြင်းကို တားဆီးရန်အတည်ပြုခဲ့သည်။
ထိုနည်းတူစွာ အလားတူဥပဒေများကိုလည်း ပြင်သစ်နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံများ၌ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အထက်ပါပုံစံအတိုင်း အလားတူ အခြားအစိုးရတစ်ခုလည်းရှိနေခဲ့သည်။
၎င်းနိုင်ငံများအတွင်း အချို့သောနိုင်ငံများသည် မျက်နှာဖုံးအုပ်ခြင်းအတွက် တားဆီးရန်ဥပဒေများပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး အချို့သောနိုင်ငံများတွင်မူ အစ္စလာမ်အသွင်သဏ္ဌာန်ဆောင်သော (ကျာဒဲရ်)ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ဖုံးအုပ်စေနိုင်သော ခြုံလွှာ စသဖြင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို တားဆီးခဲ့လေသည်။
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ ဤနိုင်ငံတွင် တာလီဘန်များအုပ်ချုပ်နေစဉ်ကာလအတွင်း ဘုရ်ကာအ် (မျက်နှာအပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဖုံးအုပ်စေသော အဝတ်အစား)ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဝတ်မနေရဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုသို့သတ်မှတ်ချက်သည် နိုင်ငံတော်၏ပြဋ္ဌာန်းချက်မဟုတ်ခဲ့ပေမဲ့ ထိုအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီးအမျိုးသမီးတို့အား အလွန်အမင်းတင်းကြပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဟာမီဒ်ကရ်ဇီသည် မိမိအားဆန့်ကျင်သူများ၏အလိုကို ဖြည့်ဆီးရန်အတွက် အမျိုးသမီးတို့၏အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟုပင် စွပ်စွဲခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။
Lawrence, Quil (13 July 2010). "Peace In Afghanistan At What Cost To Its Women?". NPR. Retrieved 19 July 2010.Lemmon, Gayle Tzemach (16 July 2010). "Will Afghan women's rights be bargained away?". CNN. Retrieved 19 July 2010. ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဤနိုင်ငံတွင် ဦးခေါင်းကို ဖုံးအုပ်မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး သီးသန့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်မရှိပါ။
ယင်းနိုင်ငံတွင် ကျေးလက်နေမွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးများနှင့် မြို့ပြတွင်နေထိုင်သောအချို့ မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတို့သည် ဟေဂျားဘ်အား အလေးထားပြုလုပ်ကြသည်။
လတ်တလောကာလတွင် ထိုနိုင်ငံ၌ ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်သူ အမျိုးသမီးအရေအတွက် ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။
ယင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးနှင့်ဘာသာရေးကို ခွဲခြားသည့်မူဝါဒကိုကျင့်သုံးသည့် ပါတီသည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ၌ နေရာဝင်ယူလာခဲ့သည့်နောက်ပိုင်း၌ ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်သော အမျိုးသမီးတို့အပေါ် တင်းကျပ်မှုများပိုမိုပြုလုပ်လာခဲ့သည်။
A Video tells all about Hijab in Bangladesh iReport. CNN. ထိုအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍ စာနယ်ဇင်းများတွင် ရေးသားသော အရေးအသားများကို ကြည့်ပါက ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
ထိုနိုင်ငံတွင် ဟေဂျားဘ်သည် အစ္စလာမ်၏ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံကို နိုင်ငံရေးနှင့်ဘာသာရေးကို ခွဲခြားသည့်မူဝါဒ(စကူလာရီဇင်မ်)ကို လက်ကိုင်ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်စေလိုသည့်အတွက် ထိုသို့တင်းကျပ်မှုများပြုလုပ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပေသည်။
အီဂျစ် နဝါးလ် စအ်ဒါဝီ သည် ဩဂုတ်လ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်မှာ -ဟေဂျားဘ်သည် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနှင့်လည်း မအပ်စပ်သလို ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှုကြောင့် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလျှင်လည်း မှားယွင်းပေလိမ့်မည်။
ဟေဂျားဘ်သည် သာသနာနှင့် သာသနာ၏သွန်သင်မှုအဆုံးအမများနှင့် မည်သို့မျှမပတ်သက်ချေ။
၎င်းအပြင် ကျွန်မ၏ဖခင်သည်လည်း အလ်အဇ်ဟရ်အစ္စလာမ့်မစ် တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆည်းပူးခဲ့သော သာသနာ့ပညာရှင်တစ်ပါးဖြစ်လေသည်။
သို့သော် သူ၏သက်တမ်းတလျှောက်လုံးတွင် ဦးခေါင်းပေါ်တွင် ခြုံလွှာခြုံပါဟု မည်သို့သောအခါမျှ ကျွန်မအား ပြောကြားခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။
အမျိုးသမီးတစ်ဦးဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းသည် သာသနာ၏ သွန်သင်ဆုံးမမှုများနှင့် လုံးဝ သက်ဆိုင်မှုမရှိပါ။
http://alwafd.org/ميـديا/1292083-فيديو-نوال-السعداوي-الحجاب-عادة-سيئة-وتدين-زائف|تاریخ=۰۷ اوت ۲۰۱۶ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ ထိုနိုင်ငံ၌ စကူလာရီးဇ်မ်မူဝါဒကို ကျင့်သုံးသည့်အတွက် ထိုနိုင်ငံအတွင်း အမျိုးသမီးအနည်းစုသာလျှင် ဟေဂျားဘ် ပြုလုပ်ကြသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သမ္မတ ယာဟ်ယာဂျာမာဟ်သည် နိုင်ငံတော်ကို အစ္စလာမစ်နိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲကြေညာခဲ့သည့်အပြင် အစိုးရဌာနများတွင် အမျိုးသမီးဝန်ထမ်းများကို ဟေဂျားဘ် ပြုလုပ်ရန် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။
ယင်းနိုင်ငံသည် ယခုအနေအထားတွင် မူရီတန်နီးယားနိုင်ငံပြီးနောက် အာဖရိကတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးအစ္စလာမစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
جمهوری اسلامی گامبیا حجاب را اجباری کرد خبرگزاری انتخاب အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် «جلباب» (ဂျလ်ဘားဘ်)ဟူသော ဝေါဟာရကို ဟေဂျားဘ် ဟုသတ်မှတ်ထားကြသည်။
နိုင်ငံတော်၏ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ ၎င်းနိုင်ငံတွင် ဟေဂျားဘ်လုပ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး လွတ်လပ်ခွင့်ရှိသည်။
အဓမ္မမဟုတ်ပေ။