kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တူတပ်ခတွန် ဘွဲ့၏ အနက်မှာ "အတွန်နှင့် တူသော" ဟူ၍ဖြစ်သဖြင့် ဘာသာဟောင်းမှ ဘုန်းကြီးများက တစ်စခန်းထကြသည်။
အရွယ်မရောက်သေးသည့် ဘုရင်ငယ်လေးသည် ဘုန်းကြီးအများစု ပါဝင်သည့် ဆန့်ကျင်မှုကို အံတုနိုင်သည် မရှိသဖြင့် အမားနားမြို့တော်ကို စွန့်ခွာကာ မူလမြို့တော်ဟောင်း သီးဘီးစ် သို့တစ်ဖန်ပြောင်းရွေ့ရသည်။
ဘွဲ့အမည်ကိုလည်း မူလဘာသာဟောင်းမှ နေနတ်ဘုရားအမည်ပါဝင်သည့် တူတပ်ခမွန် (Tuthnkhamon) သို့ပြောင်းပေးရသေးသည်။
သို့ဖြင့် အစ်ခနတွန် ထူထောင်သည့် ဘာသာသစ်မှာ အချိန်တိုအတွင်း ပျက်သုဉ်းရတော့သည်။
အင်ပါယာ ပျက်စီးခြင်း တူတပ်ခမွန်သည် အသက် ၁၈နှစ်အရွယ်၊ ဘီစီ ၁၃၅၃တွင် လုပ်ကြံခံရပြီး ကွယ်လွန်ရာ အီဂျစ်အင်ပါယာခေတ်ကို တည်ထောင်သည့် မင်းဆက်ပြတ်သည်။
အဆိုပါ မင်းဆက်နောက်တွင် အခြားမင်းဆက်များ ဆက်လက်အုပ်စိုးသော်လည်း အင်ပါယာနယ်ပယ်များအတွင်း အုပ်ချုပ်မှုလျော့ရဲလာသဖြင့် မငြိမ်မသက်ဖြစ်ရသည်။
ထိုမငြိမ်မသက်မှုများအား အောင်နိုင်သူများအဖြစ် စည်းစိမ်ယစ်နေကြသည့် အီဂျစ်တို့က ကောင်းစွာမနှိမ်နှင်းနိုင်သလို ကြေးစားအငှားများဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသည့် အီဂျစ်စစ်တပ်က နှိမ်နှင်းရန်လည်း စိတ်အားထက်သန်ခြင်းမရှိကြသည့်အတွက် ဘီစီ ၁၁ရာစုတွင် အီဂျစ်အင်ပါယာအား မြောက်ပိုင်းမြေထဲပင်လယ် မှရန်သူများ ဝင်ရောက်တိုက်သည့်အတွက်ပျက်စီးသွားသည်။
ထိုခေတ်တစ်လျှောက် ထင်ရှားသော မင်းများမှာ ပထမမြောက် ဆီတီ (Seti I) နှင့် ဒုတိယမြောက် ရမ်ဆီ (Rameses II) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုမင်းများလက်ထက်တွင် အတော်အသင့် ပြန်လည် အင်အားကြီးလာသော်လည်း အင်ပါယာမြောက်ပိုင်းရှိ ဆီးရီးယား အား မြောက်ပိုင်းမှ လူရိုင်းနွယ်ဝင် ဟစ်တိုင်များ (Hittites) ဝင်ရောက်ကျူးကျော်သည်ကိုမူ ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ကြခြင်းမရှိပေ။
တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဖျားပိုင်း မောင်တောခရိုင်၌ တည်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် တောင်ပြိုလက်ဝဲကျေးရွာမှ ဒေးပိုင်ညာ၊ ဆင်မကာရာ၊ ရာမျိုးကာရာ၊ ဖွေးရာနှင့် မြောက်ရွာတို့ကို စုစည်း၍ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၅ ရပ်ကွက်ဖြင့် တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့အပါအဝင် တောင်ပြိုလက်ယာ၊ မီးတိုက်၊ ကွမ်းသီးပင်၊ သဲချောင်း၊ လိပ်ရ၊ ကျောက်ချောင်း၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု၊ ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုး၊ ဇီးပင်ချောင်း၊ ရေတွင်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု ၁၀ အုပ်စုကို စုစည်း၍ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့နယ်ခွဲ အဖြစ်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးတွင် မြို့နယ်ခွဲစကားရပ်အား ပယ်ဖျက်ကာ မြို့အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မောင်တောခရိုင် ( Mayu Tek District) သည် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သော မြို့နယ်များမှာ မောင်တောမြို့နယ်နှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် တို့ဖြစ်ကြသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မောင်တောမြို့ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဘူးသီးတောင်မြို့တွင် ခရိုင်ရုံးစိုက်ခဲ့ဖူးသည်။
ဒေသတွင်း အရေးပါသော အခြားမြို့၊ ရွာများမှာ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့၊ မြင်းလွှတ်မြို့၊ တောင်ပြိုလက်ယာရွာ၊ အလယ်သံကျော်၊ တောင်ဘဇား၊ ဘောလီဘဇား စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|​မောင်​တောခရိုင်မြို့နယ်များ ​မောင်​တောခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မောင်တောမြို့နယ် မောင်တောမြို့ [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့] ခမောင်းဆိပ်မြို့ မြင်းလွှတ်မြို့ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ဘူးသီးတောင်မြို့ နယ်နမိတ် မောင်တောခရိုင်သည် အရှေ့ဘက်နှင့်တောင်ဘက်တွင် စစ်တွေခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇားခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဘန်ဒါဘင်ခရိုင်တို့ဖြင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
မောင်တောခရိုင်နှင့် ကော့ဘဇားခရိုင်ကြားမှ စီးဆင်း၍ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အတွင်းသို့ စီးဝင်သော နတ်မြစ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်နိမိတ်လည်း ဖြစ်သည်။
လူမှုပထဝီဝင် မောင်တောမြို့နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ တက္ကနက်မြို့ကြားတွင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ရှိသည်။
မောင်တောမြို့နယ်နှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ကို မေယုတောင်တန်းဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။
မောင်တောမြို့နယ် နတ်မြစ်ဝှမ်းနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် မေယုမြစ်ဝှမ်းဒေသ များမှာ မြေပြန့်လွင်ပြင် ပေါများပြီး မြေဩဇာ ကောင်းမွန်သဖြင့် လူဦးရေ ထူထပ်သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်တောခရိုင်ရှိ လူဦးရေမှာ ၉၆,၃၃၀ ယောက် ဖြစ်သည်။
ဒေသတွင်းနေထိုင်သူ အများစုမှာ အစ္စလာမ် ဘာသာကိုးကွယ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်စွန်း၌ တည်ရှိခြင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်းတို့ကြောင့် အရေးပါသောခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မောင်တောမြို့နယ်၏ ဧရိယာသည် မယူတောင်တန်း၏ အနောက်ဘက် တောင်ခြေတစ်လျောက် ဖြစ်သည်။
တောတောင်ထူထပ်ပြီး သစ်၊ ဝါးပေါများသည်။
ကြိုးဝိုင်း၊ ကြိုးပြင် ကာကွယ်တောများ ၁၃၇.၃၆-စတုရန်းမိုင် ရှိသည်။
စပါးနှင့် ငါးပုဇွန်လုပ်ငန်းသည် အဓိကဖြစ်သည်။
တောင်ပြိုလက်ဝဲ မပါဘဲ ဆန်စပါး စိုက်ဧက ၉၀.၂၀-စတုရန်းမိုင်၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၈၈-စု၊ ကျေးရွာပေါင်း ၃၇၀-ရွာ၊ ပုဇွန်ကန် ပေါင်း ၂၁၆၉-ကန်နှင့် မွေးမြူရေး ဧက ၁၄၃၄၅ ဧက ရှိသည်။
မြို့မကျောင်းရှိ မဟာကျန်ဘုရားနှင့် ဝက်ကျိန်းစေတီ၊ သရီကုန်းဘောင်စေတီ၊ ချင်းမခေါင်းတို့မှာ ထင်ရှားသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မယူတောင်တန်းကြောင့် စစ်တလင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅-ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၉)ရက်နေ့မှ စ၊ စစ်တွေခရိုင်မှ ခွဲထက်ကာ မောင်တောခရိုင်ဟု သီးခြားဖွဲ့စည်းသည်။
၁၉၉၉-ခု၊ ဧပြီလ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ကို ထည့်သွင်း တိုးချဲ့သည်။
အောင်လှသိန်း၊ ရခိုင်ပြည်ရှိ မြို့များ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းအကျဉ်းနှင့် အထွေထွေမှတ်သားဖွယ်ရာများ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်။
ဘူးသီးတောင်မြို့( Bussi Dhan- Phurba Kula) သည် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ယခင်က ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီး ယခုအခါ မြို့နယ် အဆင့်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်ကာ မောင်တောခရိုင်တွင် ပါဝင်သည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့သည် မေယုနယ်ခြား ခရိုင်အတွင်းရှိ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက် မြို့ဖြစ်သည်။
သမိုင်းအကျဉ်း ဘူးသီးတောင်မြို့ကို ရိုဟင်ဂျာ ဘိုးဘွားများက ခုတ်တွင်ရှင်းလင်း၍ တည်ခဲ့သောမြို့ဖြစ်သည်။
ဘူးသီးတောင်ကို အရပ်သားများက ရှေးပဝေသဏီကပင် ဖုက္ခုလ် ဟု ခေါ်ကြသည်။
အရှေ့ဖက်ဒေသဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ဘူးသီးတောင်၏ အရှေ့ဖက်ချောင်းဖျားတွင် ဘူရိတောင်ဟုခေါ်သော တောင်တစ်လုံးရှိသည်။
ထိုတောင်ကို အစွဲပြု၍ ဘူရိတောင် ခေါ်ရာမှ ဘူးသီးတောင် ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုတောင်နှင့်ပတ်သက်၍ ရှေးဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင်များလည်း ရှိသည်။
ထိုတောင်တွင် ရွှေဘူးများ သီးသည်ဟုလည်းကောင်း၊ နတ်သမီးအို စံပျော်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
ဘူးသီးတောင်သည် အင်္ဂလိပ်လက်ထက် ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တည်နေရာ၊ အကျယ်အဝန်း မယူမြစ်ဖျား လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် မြို့တည်ထားသည်။
အရှေ့ဘက်တွင် စိုင်းတင်တောင်တန်း၊ အနောက်ဘက်တွင် မယူတောင်တန်းနှင့် မြောက်ဘက်တွင် အဆိုပါတောင်တန်းနှစ်ခု ဆုံရာအရပ်၊ တောင်ဘက်တွင် မြေပြန့်လွင်ပြင် တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်၏ အရှေ့ဖက်တွင် ကျောက်တော်နှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်၊ တောင်လက်တွင် ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မောင်တောမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် ထိစပ်နေသည်။
မယူမြစ်ကမ်း၏ မြေပြန့်အရပ်တွင် အကျယ်ဆုံးသော နေရာ၌ တည်ရှိပြီးလျှင်၊ လေကွယ်သော ချောင်းကောင်းရှိသော သင်္ဘောဆိပ်မြို့တစ်မြို့လည်းဖြစ်သည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့သည် စစ်တွေမြို့မှ မြောက်ယွန်းယွန်း ၇၅ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
မယူမြစ်ဝမှ ၇၅-မိုင် အကွာ၊ ကုလားပန်းဇင်းချောင်း၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ပင်လယ်မှ မိုင် ၈ဝ ခန့်ဝေးကွာသည်။
တောင်ကုန်း၊ တောင်ကမူများ ပေါများကာ ဘူးသီးပုံသဏ္ဌာန်နှင့် တူသောကြောင့် ဘူးသီးတောင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
မြို့ဧရိယာ ၀.၆၉-စ/မိုင်၊ မြို့နယ်ဧရိယာ ၇၇၉-စ/မိုင်ရှိသည်။
မြို့ပေါ်လူနေမှု လူဦးရေမှာ ၁၉၉၁၄-ဖြစ်ပြီး၊ မြို့နယ်လူဦးရေမှာ ၂.၉၃-သိန်းကျော် ရှိသည်။
အများစုမှာ ရိုဟင်ဂျာများဖြစ်ကြသည်။
ဘူးသီးတောင် မြို့နယ်သည် စတုရန်းမိုင် ၇၉ဝ ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။
တောင်ကုန်းထူထပ်သော မြို့နယ် ဖြစ်သည်။
မယူမြစ်သည် မယူတောင်တန်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လျက် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်အတွင်း မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။
မယူမြစ်ကို ဘူးသီးတောင်မြို့အနီးတွင် ကုလားပန်းဇင်မြစ်ဟု ခေါ်သည်။
မိုးရာသီအခါ မိုးများသော ဒေသဖြစ်သည်။
နွေရာသီအခါ အတော်အတန် ပူအိုက်သည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၄ဝ၉ ဧကခန့်ရှိ၍၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၃၁၉၃ ယောက် ဖြစ်သည်။
ရခိုင်ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများက ၄ဝ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိ၍၊ အစ္စလမ်အယူဝါဒီတို့သည် လူဦးရေအများဆုံး ဖြစ်ကြသည်။
မြို့နယ်အတွင်း၌၎င်း၊ ခရိုင်အတွင်း၌၎င်း ကူးသန်း သွားလာရေးအတွက်များသော အားဖြင့် ရေကြောင်းလမ်းကို အားပြုကြရသည်။
ရေကြောင်းလမ်းများတွင် ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အဖွဲ့ပိုင်သင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားလာလျက်ရှိသည်။
ဘူးသီးတောင် နှင့် နတ်မြစ်ဝပေါ်ရှိ မောင်းတောမြို့ကို ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့်လည်း သွားလာနိုင်၍၊ ၁၅ မိုင်ခန့်ရှည်လျားသော မော်တော်ကားလမ်းရှိသည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့ပေါ်နှင့် အနီးအနားတွင် ရှေးဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ ရခိုင်မင်းတို့တည်ထားသော စေတီပုထိုးများ ရှိခဲ့သော်လည်း မူဂျာဟ်များ လက်ချက်ကြောင့် အများအပြား ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
တန်ခိုးကြီးဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သော ရင်ငွေ့တော်ဘုရား ( ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ ရင်ငွေ့တော်ဖြင့် သွင်းလုပ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။
) သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်ကပင် သောင်းကျန်းသူများ လက်ချက်ကြောင့် ပျောက်ကွယ်နေခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော နေရာများ မြို့ပေါ်တွင် ထင်ရှားသော ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ ဘုန်းကြီးကျောင်းများမှာ (၁) သူဌေးကုန်းကျောင်း၊ (၂) သပြေကုန်းကျောင်း၊ (၃) တပ်ရာမြင်ဒင် ကျောင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
တပ်ရာကျောင်းဟု ခေါ်ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့စစ်ပြုရန် စစ်ပြင်စဉ်အခါက ထိုအရပ်တွင် တပ်စွဲပြီး စစ်သားစုဆောင်းခဲ့သောကြောင့်ဟု ဆိုသည်။
ရှေးရခိုင်မင်းတို့စိုးမိုးစဉ်က ဘူးသီးတောင်မြို့အနီးတစ်ဝိုက်တွင် မြို့တည်၍ ထီးနန်းစိုက်ခဲ့ဟန်တူသည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့မှ တစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင် နန်းတော်ရာ ကုန်းမြင့်တစ်ခုကို တွေ့ရှိရ၍ ထိုနန်းတော်ရာကို အစွဲပြုပြီးလျှင် ဘူးသီးတောင်မြို့၏ အရှေ့ဘက်၊ မြစ်တစ်ဘက်ရှိ ရွာကို နန်းရာကုန်းရွာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့မှ ၁၅ မိုင်ခန့်ဝေးသော အရပ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အကြီးဆုံး ရေတံခွန်တစ်ခုဖြစ်သော စိုင်းတင်ရေတံခွန်ရှိသည်။
ဘူးသီးတောင်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမှာ မြို့အရှေ့ဘက် ချောင်းဖျားတွင် သိုက်နန်းတစ်ခု ရှိသည်။
ထိုသိုက်နန်း၌ ရွှေဘူးသီး ငွေဘူးသီးများရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ဘူးသီးတောင် ခေါ်သည်ဟု ဆိုကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် သစ်ဝါးထုတ်လုပ်သည်။
တောတောင်ထူထပ်ပြီး ကြိုးဝိုင်း ကြိုးပြင် ကာကွယ်တောမှာ ၃၂၃.၃၀-စ/မိုင် ရှိသည်။
စိုက်ပျိုးဧရိယာမှာ ၉၈.၆၅-စ/မိုင် ရှိသည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်နှင့်အခြေချစစ်ဗျူဟာ (ဘူးသီးတောင်)တို့သည် ဘူးသီးတောင်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။
မောင်တောမြို့ ( Mayu Tek - Tatchaung) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်အစွန် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော မြို့ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့်ရှ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တွင်ဖြစ်သည်။
နတ်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
လူဝင်လူထွက် စစ်ဆေးရာတွင် အရေးပါ အရာရောက်သော ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်၏။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အရေးပါသော စခန်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းအကျဉ်း မောင်တော ( တက်‌ချောင်း - မယူတက်) "မောင်တော" အမည်သည် "ဗိုလ်မောင်တော တပ်စွဲထားခြင်း" ကို အစွဲပြု၍ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဆိုသော ရခိုင်သမိုင်းပညာရှင်များ၏ လိမ်လည်ဖန်တီးမှု သမိုင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။
အမည်၏ မူလအရင်းအမြစ်အဖြစ် "မေယုတက်" (Mayu Tek) သို့မဟုတ် "မိုရ်တက်" (More Tek) ကဲ့သို့သော စကားလုံးများမှ ပြောင်းလဲလာကာ မေယုတက်→ မယူတက် → မူတက် → မောင်တက် → မောင်တော အဆင့်ဆင့် ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။
‌မောင်တော ကို နာဖ်ခါရီ၊ မာဟာရီ ဖြင့်လည်း ‌ခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း အထောက်ထားရှိပါသည်။
မာဟာရီ နာမည် နဲ့ မောင်တောနာရီဆောင် ရဲ့ အရှေ့တောင် ဘက် ကျတဲ့ ရပ်ကွက်တစ်ခု ယနေ့ထိ ရိုဟင်ဂျာ တွေ ခေါ်နေဆဲဖြစ်ပါသည်။
"မေယုတက်" (Mayu Tek) ဆိုသည့်အသုံးအနှုန်းမှာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးစု၏ ဒေသိယစကား ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဘိသိသျှကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းများ (ဥပမာ - "တက်ချောင်း" Tetchaung) တွင်လည်း "တက်" (Tek) ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်။
နတ်မြစ် (Naf River) ၏ တစ်ဖက်ကမ်းရှိ "တက်နတ်" (Tek Naf) နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်၊ အာရကန်ဘက်ကမ်းတွင် "မေယုတက်" (Mayu Tek) ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ဟန်ရှိပါသည်။
"မေယု" (Mayu) ဟူသော စကားလုံးသည် မေယုတောင်တန်းလမ်း၊ မောင်တောဘူးသီးတောင်လမ်း (Mayu Hill Track) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤအမည်များနှင့် ပတ်သက်၍ ရခိုင်သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ရည်ရွယ်ချက်ပါသော သမိုင်းပြုပြင်မှုများ ပါဝင်နေကြောင်း ဝေဖန်သူများက မီးမောင်းထိုးပြောဆိုလျက်ရှိပါသည်။
မြို့ပေါ်ဧရိယာ ရှိသည်။
မြို့ပေါ်လူဦးရေမှာ ၃၄၀၂၄-ဖြစ်ပြီး မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေမှာ ၅.၂ သိန်းကျော် ရှိသည်။
ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်ခုလုံးတွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်ကာ ရိုဟင်ဂျာအများစု နေထိုင်သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေတိုးပွားမှု အမြင့်ဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။
မြို့ပေါ် သောက်သုံးရေအတွက် မြို့အရှေ့ဘက် သုံးမိုင်တွင် တောင်ကြောတစ်ဖက်ပိတ် ဆည် ရှိသည်။
အောင်လှသိန်း၊ ရခိုင်ပြည်ရှိ မြို့များ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းအကျဉ်းနှင့် အထွေထွေမှတ်သားဖွယ်ရာများ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မောင်တောမြို့သည် စစ်တွေခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်အထိ မေယုနယ်ခြားခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း မောင်တောမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိတည်ရှိပြီး မောင်တောခရိုင်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နှင့် မိုင်ပေါင်း (၁၆၈)မိုင် ထိစပ်နေသော နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သည်။
နတ်မြစ်မြစ်သည် မြောက်မှတောင်သို့ နယ်ခြားမြစ် အဖြစ်စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ံ ၂၂'၀" မှ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂ဝံ ၄၉' ၀" အကြား တည်ရှိသည်။
မောင်တောမြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဘူးသီးတောင်မြို့၊ တောင်ဘက်တွင် ရသေ့တောင်မြို့ နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ အနောက်ဘက်တွင် နတ်မြစ်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့ ရှိကြသည်။
ဧရိယာစတုရန်းမိုင်ပေါင်း(၅၈၂.၉၂)မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
အရှေ့အနောက် (၈.၁၄)မိုင်ကျယ်ပြန့်ပြီး တောင်မြောက် (၇၂)မိုင်ရှည်လျားသည်။
၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ လေးသိန်းနီးပါး ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ပျမ်းမျှ (၁၀)ပေခန့် မြင့်သည်။
မောင်တောမြို့တွင် ရခိုင်၊ ဒိုင်းနက်၊ မြို၊ သက်၊ မရမာကြီး၊ ကမန်၊ ဗမာ၊ ချင်းနှင့် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများနေထိုင်လျက်ရှိသည်။
မောင်ကောက်စံ - ရခိုင်ပြည်နယ်လူမှုစီးပွားပထဝီဝင် ၂၀၀၈ စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၉) ကြေးမုံသတင်းစာ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များ မြို့မအရှေ့ရပ်ကွက် မြို့မအနောက်ရပ်ကွက် မြို့မတောင်ရပ်ကွက် မြို့မမြောက်ရပ်ကွက် ရွာသစ်ကေရပ်ကွက် ရာသီဥတု မောင်တောမြို့သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။
ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုရှိပြီး အပူဆုံးလမှာ မေလဖြစ်ပြီး အအေးဆုံးလမှာ ဇန်နဝါရီလဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေချိန် ၁၇၃ လက်မခန့်ရွာသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ၁ မောင်တော-ဘူးသီးတောင်လမ်း မောင်တောမြို့ မှ ဘူးသီးတောင်မြို့ သို့ (၁၆)မိုင်ကွာဝေးပြီး ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သည်။
ဘူးသီးတောင်မြို့ မှတဆင့် စစ်တွေမြို့သို့ သင်္ဘော၊ အမြန်လျှပ်ပြေးရေယာဉ်ဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။
မောင်တောမြို့ မှ စစ်တွေမြို့ သို့ (၉၆)မိုင်ကွာဝေးသည်။
၂ မောင်တော-အလယ်သံကျော်-အငူမော်လမ်း မောင်တော မှ အလယ်သံကျော်သို့ (၁၂)မိုင် (၆)ဖာလုံရှိပြီး ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သည်။
အလယ်သံကျော် မှ အငူမော်သို့ (၄၉)မိုင် (၂)ဖာလုံရှိပြီး မြေသားလမ်းဖြစ်သည်။
အငူမော်မှာ စစ်တွေမြို့၏တစ်ဖက်ကမ်း မေယုမြစ်၀တွင်ရှိသည်။
စစ်တွေ မှ အငူမော်သို့ ကူးတို့မော်တော်ငယ်များဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။
၃ မောင်တော-ကြိမ်ချောင်း-အောင်သပြေလမ်း မောင်တော မှ ကြိမ်ချောင်း သို့ (၂၀)မိုင် (၃)ဖာလုံရှိပြီး ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သည်။
ကြိမ်ချောင်း မှ အောင်သပြေသို့ (၂၃)မိုင် (၅)ဖာလုံရှိသည့် မြေသားလမ်းဖြစ်သည်။
၄ မောင်တော-ကြိမ်ချောင်း-တောင်ပြိုလမ်း မောင်တော မှ ကြိမ်ချောင်း၊ ကြိမ်ချောင်း မှ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့သို့ (၂၀)မိုင် (၅)ဖာလုံ ရှိသည်။
မြို့တွင်းအဓိကလမ်းများမှာ လမ်းမကြီး(မင်းဗာကြီးလမ်း)၊ ဦးဥတ္တမလမ်း တို့ဖြစ်သည်။
ဒေသထွက်ကုန်များနှင့်စီးပွားရေး မောင်တောမြို့သည် နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သည်နှင့်အမျှ တစ်ဘက်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှု စည်ကားသောမြို့ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်လူများမှာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ကုန်သည်ပွဲစားလုပ်ငန်း၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် ရေငံပုစွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဒေသထွက်ကုန်များမှာ ငါး၊ငါးပိ ငါးခြောက်၊ စပါး၊ သီဟိုသရက်၊ သရက်၊ တညင်း၊ ရော်ဘာ၊ ငရုတ်၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ကျွန်းသစ်၊ ရော်ဘာ၊ မဟော်ဂနီ၊ ပျဉ်းကတိုးနှင့် သစ်အမျိုးမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။
ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။
ထင်ရှားသောနေရာများ မဟာကျန်ဘုရား (မြို့မကျောင်းတိုက်) နန်းဦးဘုရား (မြို့ဦးကျောင်းတိုက်) မြို့မဗလီဝတ်ပြုကျောင်းတော်ကြီး မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ မြို့ဦးရွှေစည်းခုံစေတီတော် မောင်တောကုန်သွယ်ရေးစခန်း အလယ်သံကျော်ကမ်းခြေ ပြင်ပလင့်များ 20° 49' 0" North, 92° 22' 0" East Satellite map at Maplandia.com မောင်တောမြို့၏ ကောင်းကင်မြေပုံ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ။
တံတားဦးမြို့သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တံတားဦးခရိုင်တွင် ပါဝင်ပြီး အင်းဝမြို့ဟောင်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
တံတားဦးတွင် တည်ရှိသောရွာကို တံတားဦးရွာဟု ခေါ်ရာမှ မြို့ဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
တံတားဦးမြို့အနီးတွင် မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ပထမမင်းခေါင် မင်းသားငယ်ဘဝက ပညာသင်စဉ် တစ်ညတွင် ထူးဆန်းသောအိပ်မက်ကို မက်မြင်သည်။
အင်းဝကို ဗိုက်မှထွက်သော အူတို့ဖြင့် ရစ်ပတ်သည် ဟုမက်မြင်ခြင်းဖြစ်သည်။
အိပ်မက်မှနိုးသော် ပညာသင်ကြားပေးသည့် ဆရာတော်အား လျှောက်တင်လေသည်။
ထိုအခါဆရာတော်က ခြေဖြင့် မင်းဆွေအား အလျင်ကန်ပြီး နောင်တွင်မင်းဖြစ်ပါက ငါ့ကိုမမေ့ရန် ကန်ခြင်းဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။
မင်းဖြစ်ပါက အင်းဝမှ ရေလွှမ်းရာ ခြိုင့်ဝှမ်းကြီးကိုဖြတ်ကာ ယခု စံကျောင်းရှိရာနေရာသို့ တံတားထိုးရန် မိန့်သည်။
မင်းဆွေလည်း ကတိခံခဲ့ပြီး မင်းဖြစ်လျှင် ကတိအတိုင်း တံတားထိုးပေးခဲ့ပြီး မဟာဇေယပထတံတားဟုခေါ်သည်။
ထိုသို့ တံတားထိုးရာ တံတားဦးချရာအရပ်(အင်းဝမှ တစ်ဖက်ကမ်း)ကို ယနေ့တိုင်တံတားဦးမြို့ ဟုခေါ်သည်။
ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း)လက်ထက် နန်းမတော်မယ်နု၏ မောင်တော် စလင်းမြို့စား မောင်အိုက ထိုတံတားကို ပြုပြင်ဆောက်လုပ်ပြီး သက္ကရာဇ် (၁၁၈၉)ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၂)ရက် စနေနေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဦးအိုအုတ်လမ်းဟုလည်း လူသိများသည်။
ထိုတံတား၏ အဦး၌ တည်ရှိ၍ တံတားဦးဟု ခေါ်သည်။
မောင်ကြည်သန့်၏ မြန်မာ့ မြို့ရွာဒေသ ဝေါဟာရ(၂၀၀)မှ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် (, အင်္ဂလိပ်: Thingangyun Township) သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်နှင့် တာမွေမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် သာကေတမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ခေါ်တွင်ပုံ မွန်ဘာသာအရ သံဃာကျွန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း သင်္ဃန်းကျွန်းသည် ကံသင်၊ ကအ်သင်-ဆိုသော မွန်ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာပြီး ကံ၊ ကအ်-က ကျွန်း၊ သင်-က သင်္ဃာ၊ သင်္ဃာတော်တွေ စုဝေးနေထိုင်ရာဖြစ်၍ သင်္ဃန်းကျွန်း (သင်္ဃာကျွန်း) ခေါ်သည် ဟု အဆိုအမိန့်တွေရှိသည်။
မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ) (မင်္ဂလာမောင်မယ် ၂၀၁၀-ပြည့် ဇူလိုင်လ)သင်္ဃန်းကျွန်းသည် "သင်္ဃန်းပင်ကျွန်း"မှ ရွှေ့လျားလာသော အမည်။
မောင်မြတ်မွန်(ဆူးလေ)၏ မြို့ရိုး/ခံတပ်ကြောင့် သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့မြို့နယ် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၃၈)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၄၀) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်တွင် ကျိုက္ကဆံ ဆံတော်ရှင်စေတီ‌တော်၊ ကျိုက်ဒေးယျုံစေတီတော်၊ ရွှေနားပန်ဘုရားသံယုတ်ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ စိန့်ဂျိုးဇက်ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း သင်္ကန်းကျွန်းပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်၊ သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)၊ သုဝဏ္ဏအမျိုးသားအားကစားရုံ၊ သုဝဏ္ဏအမျိုးသားဘောလုံးကွင်း၊ သုဝဏ္ဏဘူမိအခမ်းအနားပြင်ဆင်ကျင်းပကွင်း၊ The One Entertainment အခမ်းအနားပြင်ဆင်ကျင်းပကွင်း၊ စံပြဆေးရုံ၊ အောင်ရတနာပုဂ္ဂလိကအထူးကုဆေးရုံ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းဈေး၊ စံပြဈေး၊ AKK ဈေးဝယ်စင်တာ၊ City Mart Supermarket၊ Orange Shopping Center အထက(သုဝဏ္ဏ)တို့ရှိသည်။
သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အအုံများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် ကျိုက္ကဆံ ဆံတော်ရှင်စေတီတော် ဘုရား ကျိုက္ကဆံဘုရားလမ်း စိန့်ဂျိုးဇက် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁-၃၊ သီရိမာရီယာလမ်း သံယုတ်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဘုန်းကြီးကျောင်း ကျောက်စာတိုင်လမ်း ကျိုက်ဒေးယျုံစေတီ (သို့) အာနန္ဒာစေတီ ဘုရားဆ/ခ ရပ်ကွက် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
မှော်ဘီ ()သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မွန်လူမျိုးတို့၏ ဟံသာဝတီခေတ် ပုဏ္ဏရိကမင်းက တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်ပြီး ဟံသာဝတီ ၃၂ မြို့တွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
မွန်ဘာသာအရ မုဟ်ဗဳ ဟုခေါ်တွင်ပြီး မုဟ် - ထောင့်/ကွေ့၊ ဗဳ - ပင်လယ်၊ ပင်လယ်ကွေ့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း မှော်ဘီမြို့သည် ယခင်က အင်းစိန်ခရိုင်အတွင်း၌ ပါဝင်ကာ ရန်ကုန်မှ မီးရထားလမ်းအားဖြင့် ၂၅ မိုင်ကွာဝေး၍ ရန်ကုန် - ပြည် မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့် ၃၁ မိုင် ဝေးသော မြို့ကလေးဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးဌာနမှ စံပြဥယျာဉ်ရှိ၍ ကောက်ပဲသီးနှံ အမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးသည့်နည်းမျိုးစုံသဖြင့် စိတ်ပါဝင်စားသူများ သွားရောက်ကြည့်ကြသည်။
နိုင်ငံသမိုင်းတွင် များစွာ မထင်ရှားလှသော်လည်း မြန်မာပညာရှိတစ်ဦးဖြစ်သော မှော်ဘီဆရာသိန်းကြီး၏ နေရပ်ဖြစ်ခဲ့သဖြင့် လူသိများသော မြို့ကလေးလည်း ဖြစ်သည်။
မှတ်တမ်းသမိုင်း ဒဂုံ ဧရာ တနင်္သာတိုင်း၊ လွင်မောင် ရေး၊ ၁၉၇၈၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ - ၁၈၂ သို့သော် ၁၉၆၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ အင်းစိန်ခရိုင်ကို မှော်ဘီခရိုင်ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်လိုက်၍ မှော်ဘီမြို့ကိုလည်း ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်လေသည်။
လူဦးရေမှာ ၁၉၅၃-ခုနှစ် သန်းခေါင် စာရင်းအရ (၅၇၃၂)ယောက်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း အရ လူဦးရေ (၂၄၉၈၂၉)ကျော်ခန့်နေထိုင်ကြောင်းသိရသည်။
မှော်ဘီမြို့နယ်တွင် အခြခံပညာမူလတန်းကျောင်း (၂၁)ကျောင်း၊ အခြေခံအလယ်တန်းကျောင်း(၁၂)ကျောင်း၊ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း(၅)ကျောင်း ရှိသည်။
၂၀၂၃-၂၄ ပညာသင်နှစ်တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (ညောင်နှစ်ပင်) အား စက်မှုနည်းပညာ၊ စိုက်ပျိုးရေးအတတ်ပညာနှင့် မွေးမြူရေးအတတ်ပညာများ တွဲဖက်သင်ကြားပေးသော အခြေခံပညာနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးအထက်တန်းကျောင်း(ညောင်နှစ်ပင်)အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အသက်မွေးပညာတက္ကသိုလ်အနေဖြင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် မှော်ဘီ အား ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မှော်ဘီ) မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ မှော်ဘီမြို့မဈေးသည် အလွန်စည်ကားလှသည်။
ထင်ရှားသောစေတီပုထိုးများမှာ ရွှေမော်တင်စေတီတော်၊ ကျိုက်ဒေးဒလွန်စေတီတော်တို့ဖြစ်ကြပြီး သဲအင်းဂူဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပဋိပတ္တိနိဿယ စတင်ပြန့်ပွားရာ သဲအင်းဂူဝိပဿနာဗဟိုဌာန၊ ဗုဒ္ဓသာသနာလုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယ သန္နိပါတ ဂိုဏ်းလုံးကျွတ်အစည်းအဝေးကြီးများ ကျင်းပရာ ဓမ္မဒူတဇေတဝန်တောရ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက်တို့ တည်ရှိသည်။
center ခေါ်တွင်ပုံ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ် () သည် မွန်ဘာသာ ဍုၚ်ဒြဲာမ္ၚဵု မှဆင်းသက်လာသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ဒြဲာ - ဆိုသည်မှာ သမင်ဒရယ်၊ မ္ၚဵု - ဆိုသည်မှာ မင်္ဂလာ ဟုဆိုလိုပြီး ဍုၚ် ဆိုသည်မှာ မြို့ဖြစ်သည်။
သမင်ဒရယ်ပေါသည့်မြို့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ပဲခူးဘုရားသမိုင်းစာပေတွင် မင်္ဂလာဍုင် (ပါဠိ+မွန်) အဓိပ္ပာယ် ရောယှက်ပြီး မင်္ဂလာရှိသောမြို့/အရပ်ဟူ၍ ရေးသားအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။
မောင်မြတ်မွန်(ဆူးလေ)၏ မြို့ရိုး/ခံတပ်ကြောင့် သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့မြို့နယ် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ဒေါပုံမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
မွန်ဘာသာအရ ဒေု-တောင်၊ ပန်-လေး၊ တောင်လေးလုံးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း ဒေါပုံမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် သာကေတမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက် ပုဇွန်တောင်ချောင်းတလျှောက်တွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ဒေါပုံမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၄)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
မဟာဗန္ဓုလတံတားသည် ဒေါပုံမြို့နယ်နှင့် ရန်ကုန်မြို့လယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။
ဒေါပုံမြို့နယ် အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၁၂) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၁) ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှားသော နေရာများမှာ Capital ကုန်တိုက်၊ ရွှေပုဇွန် မုန့်တိုက်နှင့် ကော်ဇောစက်ရုံတို့ ဖြစ်သည်။
တွံတေးမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော မြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်ပိုင်း လှိုင်မြစ်တလျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။
မွန်ဘာသာအရ တွံ-ကုန်းမို့၊ တေ-ထရွာ၊ ကုန်းမို့ရွာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း တွံတေးမြို့နယ်ရှိ ရွာပေါင်း(၂၂၀)ရွာကို ကျေးရွာစု (၆၅)စုနှင့် ရပ်ကွက် (၈)ခုတို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သမိုင်း တွံတေးမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါပြီး တွံတေးတူးမြောင်းနံဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
တွံတေးကို ပုဂံခေတ်က တလ(ဒလ)မြို့ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ယင်းကာလမတိုင်မီကမူ အိုးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရာ ကလသပူရဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း ထန်မင်းဆက်သမိုင်းသစ်က ဆိုသည်။
ပုဂံခေတ်တွင် ပုဂံဘုရင်များ လက်အောက်ခံဖြစ်သော်လည်း အင်းဝခေတ်သို့ရောက်သောအခါ ဟံသာဝတီဘုရင်က အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ရှေးဒလမြို့တော်သည် ခံတပ်မြို့ဖြစ်ပြီး တံတိုင်းအခိုင်အခန့်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
တံတိုင်းများမှာ ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်ပါသေးသည်။
လူဦးရေ ၁၈၅၂ ခုနှစ် ဗြိတိသျှလက်အောက်ကျရောက်စဉ် သံလွင်ခရိုင်၏ ခရိုင်ခွဲ (ဆပ်ဒီဝီဇံ)ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၈၇၀ ဦးရှိပြီး ၁၉၀၁ တွင် ၄၆၈၄ ဦး နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဗမာ၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ ရခိုင်၊ မွန် နှင့် ချင်းလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်ကြသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ စစ်တမ်းအရ လူဦးရေမှာ ၂၂၉၀၁၇ ရှိသည်။
တွံတေးတူးမြောင်း တွံတေးတူးမြောင်းကို ၁၈၃၃ခု မေလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
တူးမြောင်းအလျားမှာ ၂၂ မိုင်ရှည်ပြီး ငွေကျပ် ၁၀၃ သိန်းကျော် ကုန်ကျခဲ့သည်။
စေတီပုထိုးများ တွံတေးမြို့ ရွှေဆံတော်ဘုရားမှာ သမိုင်းဝင်စေတီတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဗောင်းတော်ချုပ်စေတီသည်လည်း တွံတေးမြို့ရှိ ထင်ရှားသောစေတီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာမြို့အဘိဓာန် တင်နိုင်တိုး။
ဇေတဝန်စာအုပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂။
အနော်ရထာ တည်ထားခဲ့သော မောင်ဒီဘုရားမှာ ယခုတိုင် တည်ရှိနေသည်။
မှတ်တမ်းသမိုင်း ဒဂုံ-ဧရာ-တနင်္သာတိုင်း၊ လွင်မောင် ရေး၊ ၁၉၇၈-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ထုတ်၊ (ပ အကြိမ်)၊ စာ-၁၄ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး။
ကမာရွတ်မြို့နယ် သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်၏ မြောက်အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကၟာရတ် - ဟူသော မွန်ဝေါဟာရက ဆင်းသက်သည်။
မွန်ဘာသာအရ ကၟာ - ရေလှောင်ကန်၊ ရတ် - ရတနာ၊ ရတနာကန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အင်းလျားကန်ကို ဆိုလိုသည်။
အင်းလျားကန်နားက ရပ်ကွက်ကို ကမာရွတ်-ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း ကမာရွတ်သည် ရှေးမွန်ဘုရင်များလက်ထက်ကပင် ဒဂုန်မြို့ လက်အောက်ခံ ကျေးရွာကြီး တရွာ ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် ကျေးရွာအဖြစ် ဆက်ရှိသည်။
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲကာလအတွင်း ၈ ဇူလိုင် ၁၈၂၄ တွင် ကမာရွတ်ခံတပ်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားပြီး၊ သုံးပါးဝန်ကြီး ဦးရန်အောင်နှင့် ဝန်ထောက် ဦးရွှေမင်းတို့ ကျဆုံးသည်။
ကမာရွတ်မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြို့နယ်နှင့် ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အင်းယားကန်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်နှင့် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ တောက်ဘက်တွင် စမ်းချောင်းမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၁၂) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဓိကလမ်းမကြီးတစ်ခုဖြစ်သော ပြည်လမ်းသည် ဤမြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်၊ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)၊ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် ပတ်သက်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဆင်မလိုက်ဈေး၊ ဂျန်ရှင်းစကွဲစင်တာ၊ လှည်းတန်းစင်တာ၊ စိန်ဂေဟာ(လှည်းတန်း)၊ M Tower တည်ရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ကမာရွတ်မြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။