kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြို့မှအထွက် ရောင်ခြည်ခြောက်သွယ် ကွန့်မြူးရင်း မြို့အတွင်းသို့ ဝင်လာသော ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို သူမ၏ မုန့်သုံးဆုပ်အား သဒ္ဓါထက်သန် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဘုရားရှင်၏ ခြေတော်အစုံကို နဖူးခိုက်ဦးတိုက်၍ သင့်တော်ရာတွင် နေ၏။
ဘုရားရှင်က မလ္လိကာမိန်းကလေးကို ကြည့်၍ ပြုံးတော်မူ၏။
အရှင်အာနန္ဒာက သိလို၍ မေးမြန်းရာ ဘုရားရှင်က "ဤအမျိုးသမီးကောင်းသည် ဤမုန့်ကို လှူဒါန်းရသော ကောင်းမှု (ပထမဇောစေတနာ)ကြောင့် ဤနေ့တွင်ပင် ကောသလမင်းကြီး၏ မိဖုရားခေါင်ဖြစ်မည်" ဟု ပြန်လည်ဖြေဆိုတော်မူခဲ့သည်။
မလ္လိကာသည် အဖော်များနှင့်အတူ ပန်းခြံသို့ ပန်းခူးရန် ဆက်၍ထွက်သွားလေ၏။
မဂဓပြည့်ရှင်အဇာတသတ်မင်းနှင့် စစ်ခင်းရာ စစ်ရှုံး၍ ပြန်လာသော ကောသလမင်းသည် မလ္လိကာ သီဆိုသော သီချင်းသံကိုကြား၍ မြင်းကိုနှင်ကာ ပန်းခြံသို့ ဝင်ခဲ့သည်။
အဖော်များက ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်သော်လည်း မလ္လိကာက တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ဇက်ကြိုးကို ဖမ်းယူခဲ့သည်။
ကောသလမင်းက ကာမပိုင်လင်ယောက်ျားရှိ မရှိ မေးမြန်းရာ မရှိကြောင်း မလ္လိကာက ဖြေဆိုသည်။
ထို့နောက် မြင်းဖြင့်တင်၍ ခေါ်ဆောင်ပြီး စစ်သည်ဗိုလ်ပါများနှင့် မြို့ထဲသို့ဝင်ကာ သူမအိမ်၌ ချထားပေးသည်။
ညနေအခါရောက်လျှင် မိဖုရားများစီးသော ယာဉ်ကိုလွှတ်၍ ကြိုဆိုစေ၏။
နန်းတော်ရောက်သော် မိဖုရားခေါင်ကြီး တင်မြှောက်၍ မြှောက်စားခဲ့သည်။
မဟာဗုဒ္ဓဝင်|၁၉၉၇|စာမျက်နှာ = ၄၅-၄၇ ဝါသဘခတ္တိယာ ကောသလမင်းကြီးသည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်နှင့် အလွန်ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူဖြစ်သည်။
ရဟန်းတော်များနှင့်လည်း ခင်မင်ရင်းနှီးချင်သည်။
ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်နှင့် ဆွေမျိုးတော်ပါက ရဟန်းများသည် ၎င်းထံတွင် ဆွမ်းအလှူခံကာ ရင်းနှီးဝင်ထွက်မည်ဟု စိတ်အကြံဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓနှင့် ဆွေမျိုးတော်ရန် သာကီဝင်မင်းသမီးတစ်ပါးကို မိဖုရားမြှောက်မှသာ ထိုသို့ဖြစ်လေမည်။
ထို့အတွက် ကပိလဝတ်သို့ ရာဇသံသဝဏ်လွှာပို့၍ သာကီဝင်မင်းသမီးတစ်ဦး တောင်းခံသည်။
သာကီဝင်တို့၏ တိုင်းပြည်သည် ကောသလမင်း၏ နိုင်ငံကဲ့သို့ အင်အားမကြီးပေ။
သို့‌သော်လည်း သာကီဝင်တို့သည် အမျိုးဇာတ်ကို သူတစ်ပါးတို့နှင့် ရောနှောလေ့မရှိသူများဖြစ်သဖြင့် မပေးလိုကြပေ။
ကောသလမင်း စေလွှတ်သော မင်းချင်းများ၏ ယုံကြည်မှုကိုရရန် လှည့်ကွက်အနေဖြင့် မဟာနာမမင်းနှင့် တစ်ဝိုင်းတည်း အတူထမင်းစားဟန်ဆောင်ကာ အယုံသွင်း၍ ပေးလိုက်ကြသည်။
မကြာမီ ဝိဋဋူဘမင်းသား ဖွားမြင်ခဲ့၏။
ဘဝနိဂုံး ကောသလမင်းကြီးသည် တစ်ခုသောကာလ၌ ကုန်းတိုက်စကားများကို ယုံ၍ သူ့ထံတွင် ခစားခဲ့သော စစ်သေနာပတိ ဗန္ဓုလကို သတ်ဖြတ်မိ၍ စိတ်မကောင်းဖြစ်နေခဲ့သဖြင့် ထိုစဉ်က ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးရာ သာကီဝင်ပိုင်နက်ရှိ မေဒါဠုပနိဂုံးသို့ သွား၍ ဘုရားသီတင်းသုံးရာနှင့် မနီးမဝေးတွင် သစ်ခက်တဲနန်း ဆောက်စေ၍ နေထိုင်ခဲ့သည်။
စစ်သည်ဗိုလ်ပါအနည်းငယ်ပါသည်။
ဘုရားဖူးရန် ကျောင်းသို့သွားရာတွင် "မင်းဝတ်တန်ဆာဖြင့် သွားလျှင် မသင့်" ဟု စိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ထိုမင်းဝတ်တန်ဆာတို့ကို သေနာပတိအသစ်ဖြစ်သူ၊ ဗန္ဓုလ၏ တူတော် ဒီဃကာရာယနထံသို့ ပေးကာ တစ်ဦးတည်း ကျောင်းသို့ဝင်ခဲ့သည်။
ဒီဃကာရာယန စိတ်တွင် "အတိတ်တစ်ချိန်က ကောသလမင်းသည် ရဟန်းဂေါတမနှင့် နှစ်ဦးတည်း တိုင်ပင်၍ ဦးကြီးတော်သူ ဗန္ဓုလကို သတ်ခဲ့သည်၊ ယခုလည်း ကျွန်ုပ်ကို သတ်ရန် ကြံစည်နေကြပေမည်" ဟု စိတ်ကူးခဲ့၍ ထိုမင်းဝတ်တန်ဆာကိုယူ၍ ဝိဋဋူဘကို လွှမ်းမိုးပြောဆိုခဲ့ကာ ဝိဋဋူဘကို မင်းဖြစ်စေသည်။
ကောသလမင်းကြားသော် တူဖြစ်သူ အဇာတသတ်ကို အကူညီတောင်း၍ "သာဝတ္ထိပြည်ပြန်ကာ ဝိဋဋူဘကို ဖမ်းဆီးမည်" ဟု ဆို၍ ရာဇဂြိုဟ်သို့ ထွက်ခွာရာ ညအချိန်မတော်ဖြစ်၍ မြို့တံခါးများပိတ်ထားသဖြင့် မြို့ဘေးဇရပ်၌ နေရသည်။
အတူပါလာသူ မောင်းမတစ်ဦး၏ ရင်ခွင်၌ အိပ်စဉ် ရောဂါဖိစီးသောကြောင့် ကံကုန်တော်မူသည်။
နံနက်ရောက်သော် ဦးရီးတော် ကောသလမင်း၏ အဖြစ်ကိုသိသော အဇာတသတ်က ကောင်းစွာသင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့သည်။
"ရွှေ" အထွေထွေ ဂေါတမဗုဒ္ဓလက်ထက် ရှေးခေတ် အိန္ဒိယပြည်၌ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တိုင်း (၁၆) တိုင်းရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ထိုအထဲတွင် သက်ဦးစံပိုင်ဘုရင်စနစ်ကျင့်သုံးသော တိုင်းပြည်များရှိသကဲ့သို့ ဓနရှင်လူနည်းစုစနစ် (သို့) အထက်တန်းလွှာအသိုင်းဝိုင်းများမှ တော်ဝင်မျိုးနွယ်များကို ရွေးကောက်ဘုရင်ခန့်အပ်သော စနစ်များလည်းရှိကြသည်။
အင်အားကြီး တိုင်နိုင်ငံများရှိသကဲ့သို့ အင်အားငယ်သော တိုင်းနိုင်ငံများလည်း ရှိကြ၏။
အင်အားကြီး၍ သက်ဦးစံပိုင်စနစ်ကျင့်သုံးသော တိုင်းပြည်များတွင် ဗိမ္ဗိသာရမင်း၊ အဇာတသတ်မင်း တို့၏ မာဂဓတိုင်းနှင့် ကောသလမင်း၏ ကောသလတိုင်းတို့မှာ ထင်ရှား၍ ထိုနိုင်ငံများရှိ ကျောင်းတော်ကြီးများတွင် ဗုဒ္ဓသီတင်းသုံး နေထိုင်သွားသည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာဖြစ်သည်။
ပြိုင်ဘက်တဖြစ်လဲ ဆွေမျိုးတော်စပ်သည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းထက်စာလျှင် ကောသလမင်းသည် ဗုဒ္ဓနှင့် အကြိမ်ပေါင်းများစွာတွေ့၍ တရားအများအပြားကို နာယူနိုင်ခဲ့သည်။
ကောသလမင်းသည် ဗုဒ္ဓ၏တပည့် တနည်း ဗုဒ္ဓဘာသာအဖြစ် စတင်ခံယူသည်မှာ ဗုဒ္ဓ၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သော အချိန်အစောပိုင်းကာလဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
သို့သော် ကောသလမင်းသည် ဗုဒ္ဓနည်းလမ်းနှင့် မကိုက်ညီသော ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်များကိုလည်း ရံဖန်ရံခါ လုပ်ဆောင်တတ်၏။
ထိုအခါမျိုးတွင် လမ်းမှန်ရောက်စေရန် မိဖုရားခေါင်ဖြစ်သူ မလ္လိကာမှ အကြံပြုပြောဆိုသည့်အခါ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ထံတွင် ရှင်းလင်းအဖြေရှာတတ်သည်။
ဥပမာ - ထူးဆန်းသော အိပ်မက် ၁၆-ခုကို မက်ရာတွင် နန်းတော်မှ ဗြဟ္မဏပုဏ္ဏားများ၏ တိုက်တွန်းချက်အရ တိရစ္ဆာန်ယဇ်ပူဇော်မှုများကို လုပ်ရန်စိတ်ကူးသည်။
မလ္လိကာမိဖုရားက ထိုအကြောင်းသိရှိသည့်အတွက် ဗုဒ္ဓထံတွင် မေးစေသည့် အဖြစ်အပျက်မျိုးများရှိခဲ့၏။
ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည့်အလျောက် စစ်ရေးစစ်ရာများကို မရှောင်တိမ်းနိုင်ခဲ့ပေ။
အိမ်နီးချင်းတိုင်းပြည်မှ တူတော်စပ်သူ အဇာတသတ်မင်းနှင့်လည်း စစ်ခင်းခဲ့သည်။
ရှုံးသည့်အကြိမ်ရှိသကဲ့သို့ နိုင်သည့်အခါများလည်းရှိပေသည်။
ဗုဒ္ဓ၏ ဇာတိတိုင်းပြည်ဖြစ်သော ကပိလဝတ်သည် ကောသလမင်း၏ လက်အောက်ခံ (သို့) ပဏ္ဍာဆက်နိုင်ငံ အဆင့်အနေအထားမျိုး ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် သာကီဝင်မင်းတို့အပေါ် ဩဇာသက်ရောက်မှုရှိသည် ဟု ဆိုနိုင်သည်။
တစ်ခုသောအခါ၌ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ရှိရာ ကျောင်းတော်၌ ကောသလမင်းရောက်နေခိုက် မင်းချင်းတစ်ဦးက "မလ္လိကာမိဖုရား သမီးတော်မွေးသည်" ဟု အကြောင်းကြားရာ ကောသလဘုရင်မှာ ထိုသတင်းစကားကြား၍ မသာမယာဖြစ်သွားသည်။
အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် သမီးမိန်းကလေးမွေးသည်ကို အကြောင်းများစွာဖြင့် နှစ်သက်လေ့မရှိပေ။
ဗုဒ္ဓက အခြားဘာသာရေးဆရာများကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ အမျိုးသမီးများကိုလည်း အလေးထားသည်။
ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓက "အမျိုးသမီးအချို့သည် အမျိုးသားများထက် သာလွန်ကြပေသည်" ဟူ၍ ပြောဆိုကာ အမျိုးသမီးများတွင်ရှိအပ်သော အင်္ဂါလေးပါး (သို့) အရည်အချင်းလေးပါးတရားကို ဟောကြားခဲ့ဖူးသည်။
ကောသလမင်းတွင် ထင်ရှားသော မိဖုရားသုံးပါးရှိရာ မိဖုရားခေါင်မှာ မလ္လိကာဖြစ်သည်။
အခြားတစ်ပါးမှာ သာကီဝင်မင်းတို့ လှည့်ဖြားပေးလိုက်သော ဝါသဘခတ္တိယာဖြစ်၏။
နောက်ဆုံးတစ်ဦးမှာ မာဂဓပြည့်ရှင် ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ နှမတော်စပ်သူဖြစ်၏။
တစ်ခုသောအခါ၌ အဇာတသတ်မင်းနှင့် စစ်ဆင်နွှဲရာ အဇာတသတ်မင်းကို လက်ရဖမ်းဆီးနိုင်သော်လည်း မသတ်ဘဲ သမီးဖြစ်သူ ဝဇီရကိုပေး၍ ထိမ်းမြားစေခဲ့သည်။
အဇာတသတ်၏ မိခင်၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ မိဖုရားခေါင် ဝေဒေဟီမိဖုရားသည် ကောသလမင်းနှင့် မောင်နှမတော်စပ်သူဖြစ်ပြီး မာဂဓတိုင်းနှင့် ကောသလတိုင်းတို့ စစ်ပြေငြိမ်းစေရန် ကောသလဘုရင်မှ ဗိမ္ဗိသာဘုရင်ကို ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ပိဋကတ်များတွင်ပါရှိသည်။
ရေမြေ့အရှင်ပင်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မိမိပိုင်နက်အတွင်း သက်တောင့်သက်သာ ကံကုန်ရသည်မဟုတ်ဘဲ သူတစ်ပါးနယ်မြေ ဇရပ်အိုတစ်ခု၌သာ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့ရသည်။
ကောသလမင်းကို "ရှင်ကံကောင်း၍ သေကံမကောင်း" ဟု သတ်မှတ်နိုင်သော်လည်း တကယ်အားဖြင့် ရှင်ကံမကောင်း၍သာ သေကံမကောင်းရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ဓမ္မတာအားဖြင့် အကြောင်းနှင့်အကျိုးသည် တူရသည်ဖြစ်ကြောင်း ဦးရွှေအောင်က သုံးသပ်သည်။
"ရွှေ" ဆက်စပ်တရားတော်များ thumb|သာဝတ္ထိ၌တည်ရှိ သည့် မြတ်ဗုဒ္ဓ နှစ်များစွာ သီတင်းသုံးခဲ့သော ဇေတဝန်ကျောင်းတော်နေရာ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ကောသလမင်းကို တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍သော်လည်းကောင်း၊ ဆက်စပ်၍သော်လည်းကောင်း သုတ္တန်(တရား) များစွာဟောကြားခဲ့သည်။
ကောသလမင်း၏ အမည်နာမကို အစွဲပြု၍ ပေးသော သုတ်ကို "ကောသလသုတ်" ဟု ခေါ်ဆို၍ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်(အင်္ဂါအရည်အတွက်အလိုက်စုစည်းထားသော တရားများ)လာ မုဏ္ဍရာဇဝဂ်(အစု) ၌ နဝမမြောက်သုတ်ဖြစ်သည်။
ကောသလသုတ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်လာ မုဏ္ဍရာဇဝဂ်၊ SuttaCentral, Early Buddhist texts, translations, and parallels ထို့နောက် ဤမင်းကြီးနှင့်ပင် ဆက်စပ်၍ သံယုတ္တနိကာယ်(အချင်းချင်း ဆက်စပ်မှုရှိသော တရားများ)၊ သဂါထာဝဂ် သံယုတ်တွင် တတိယမြောက် သံယုတ်ကို "ကောသလ သံယုတ်"ဟု ခေါ်တွင်၍ ထိုကောသလသံယုတ်၌ သုတ်ပေါင်း (၂၅) သုတ်ရှိသည်။
Pāli Suttas, Saṃyutta Nikāya (SN), Kosala Saṃyutta ထို့ပြင် အခါတစ်ပါး၌ ကောသလမင်းကြီးသည် ထူးထူးဆန်းဆန်း အိပ်မက်များမက်ခဲ့ရာ ထိုအကြောင်းကို မလ္လိကာမိဖုရားအား ပြောပြသော် မိဖုရားက ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ထံသို့ သွားရောက်၍ အဖြေရှာရန် ဆိုခဲ့သည်။
ထိုအကြောင်းကို လူအများသိရှိသည့် နာမည်မှာ "ကောသလမင်း အိပ်မက် (၁၆)ချက်" ဟု ခေါ်တွင်၍ ဧကနိပါတ်ဇာတ်၊ အဋ္ဌာကထာ၊ မဟာသုပိနဇာတ်တွင် ပါရှိသည်။
ကောသလမင်းနှင့်စပ်၍ သိဖွယ်ရာများ ကောသလသံယုတ္တ၊ သဂါထာ-သံ-ပါ-၆၈၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၁၉။
၎င်းမင်းက ဘုရားရှင်ကို ဘုရားရှင်ဟုတ်မဟုတ် စစ်တမ်း၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၂၁။
ဘုရားရှင်ထံ ပဌမအကြိမ်လာစဉ်က ရှိမခိုးသေး၊ ဒုတိယအကြိမ် ပုရိသသုတ် အမေးလာမှ ရှိခိုးကြောင်း၊ သဂါထာ-သံ-ပါ-၇၀၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၂၆။
အကျိုး ၁၀-ပါးကိုမြင်၍ ဘုရားရှင်ခြေတော်စုံကို ပါးစပ်ဖြင့် စုပ်သည်အထိ ရိုသေလာပုံ၊ လာဘ်စားမှုအပြစ်ကြောင့် မင်းအဖြစ်မှ လျှောကျ၍ ကိုးကွယ်ရာမဲ့ သေရပုံ၊ ပဏ်-၂-ပါ-၃၂၀၊ ၃၂၂၊ ပဏ်-၂-ဋ္ဌ-၂၄၀၊ ၂၄၂၊ ဓမ္မစေတိယသုတ်။
ဒုတိယကောသလသုတ်၊ အံ-၁၀-ပါ-၃၀၈၊ အံ-၁၀-ဋ္ဌ-၃၀၅။
ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၂၅။
ဇာတက-ဋ္ဌ-စ-အုပ်-၁၅၄။
အသဒိသအလှူတော်ကြီးကို ပေးလှူပုံ၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၂၄၇။
ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၁၉။
တိတ္ထိတို့ထံမှ လာဘ်တစ်သိန်းစား၍ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်အနီး တိတ္ထိတို့ကို ကျောင်းဆောက်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့ဖူးသေးပုံ၊ နောက်မှ အမိန့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း၍ ၎င်းတို့၏ သစ်များဖြင့် ဘုရားရှင်အတွက် ကျောင်းဆောက်လှူသေးပုံ၊ *သဟဿ ဘိက္ခုနီသံဃသုတ်၊ မဟာ-သံ-ပါ-၃၁၄၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၁၃။
ဘရုဇာတ် ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၅၇၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၅၅။
ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁။
ပသေနဒီကောသလပုဒ် ဝိဂ္ဂဟ၊ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၉၂၊ ဥဒါန-ပါ-၈၈။
ကောသလ မင်းကြီးနောက်ပိုးခဏ်း၊ ပေတ-ဋ္ဌ-၂၆၂။
ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၈၂။
ယညသုတ်၊ သဂါထာ-သံ-ပါ-၇၅၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၃၀။
အစားအသောက်ကြီး၍ လျှော့စားသောက်ရန် ဟောသော ပသေနဒီကောသလဝတ္ထု၊ ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၇၁၊ ၃၁၅။
သဂါထာ-သံ-ပါ-၈၂၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၄၀၊ ဒေါဏပါကသုတ်၊ ထိုမင်းစားသော ခွက်၏ ပမာဏ၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၅၈။
ဘုရားရှင် ရှေ့မှာပင် တိတ္ထိတို့ကို အရိုအသေပေးရာ ထိုသို့ ပေးရခြင်းအကြောင်းကို ဖြေရှင်းလျှောက်ထားပုံ သတ္တဇဋိလသုတ်၊ သဂါထာ-သံ-ပါ-၇၇၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၃၆ စစ်ရှုံးခဏ်း၊ ရန်အောင်၊ ရန်ပွား၊ ရှုံးဒုက္ခများ၊ ငြိမ်းမှချမ်းသာ ဟူသော ဂါထာ၊ ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၆၈ ကောသလမင်းကြီးက မလ္လိကာ မိဖုရားကြီးကို ဘယ်သူ့ကို အချစ်ဆုံးလဲဟု မေးသော ပိယတရသုတ်၊ ဥဒါန-ပါ-၁၃၃၊ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၂၄၈။
ကောသလမင်း အိပ်မက် ၁၆-ချက်၊ မဟာသုပိနဇာတ်၊ ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၁၈၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၅၃။
ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/287] မှတ်စု ကိုးကား အောက်ခြေမှတ်စု ရင်းမြစ် ("မဟာဗုဒ္ဓဝင်" ဟူ၍ အောက်ခြေမှတ်စု ရှိသည်) ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ပတရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ပတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗဟိုအာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ပေါလောက်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ထီဖိုးကိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ပေါလောက်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ပေါလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ပိန္နဲတောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ပိန္နဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ပိန္နဲတောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ဆင်ကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဆိတ်ဖူးကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ဆင်ကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရှမ်းကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောင်သငဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာတိတ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
တညင်းကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ထီဖိုးကိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
တညင်းကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ မိကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
တောင်ခြေရင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကမော့ကချူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
တောင်ကလေးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကော့ဖမွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
တောင်ကလေးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ပေါလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
တောင်စွန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကမော့လဲ(ကျောင်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သပြေကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောကောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သာယာကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကော့ဖမွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သာယာကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ သာယာကုန်း(ကပ္ပလီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သုံးအိမ်စုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကမော့ကချူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သုံးအိမ်စုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောင်ဘိုးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
သုံးအိမ်စုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောင်မြလွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဝါးခုတ္တောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကမော့လဲ(မအဲ)(အလယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ဝါးခုတ္တောရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ သာယာကုန်း(ကပ္ပလီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရေတံခွန်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေတံခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာကြီးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေပူကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာကိုင်းကောင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောင်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာကိုင်းကောင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရွာကိုင်းကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာကလေးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကြာအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာသစ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ အောက်ရေပူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်ရေပူကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း အိမ်ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ဦး နေထိုင်သည်။
ရွာသစ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ထီဖိုးကိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာသစ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကော့နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကျော်ကေထရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ တာလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
thumb|အီတလီပန်းချီဆရာ ကာရာဗာဂျိုရေးဆွဲသော 'နားဆစ်ဆပ်' ပန်းချီ၊ ပုံတွင် နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိပုံရိပ်ကို ငေးမောကြည့်နေ၏။
မိမိကိုယ်သာမြတ်နိုးခြင်း (; ) ဆိုသည်မှာ ဂုဏ်မာနမှဖြစ်လာသော အားရကျေနပ်ခြင်း (သို့) စံသတ်မှတ်ထားသော မိမိ၏ ရုပ်အသွင်၊ အရည်အချင်းများကို အတ္တဖက်၍ နှစ်သက်အားရကျေနပ်ခြင်းကို ရှာဖွေလိုက်စားမှုဖြစ်သည်။
Narcissism ဝေါဟာရသည် ဂရိဒဏ္ဍာရီမှဆင်းသက်လာကာ ထိုဇာတ်လမ်းတွင် နားဆစ်ဆပ်ခေါ်သော လူငယ်တစ်ဦးသည် ရေ၌ထင်သော မိမိ၏ရုပ်အဆင်းကို ချစ်ကြိုက်မိသွားခြင်းဖြစ်သည်။
ပါဠိဘာသာအားဖြင့် ပုဒ်နှစ်ခုပေါင်းဆက်ထားသည်။
"အတ္တ" သည် ဤ၌ ကိုယ် (သို့) ကိုယ်ကာယ နှင့် "ပေမ" သည် ''ချစ်မြတ်နိုးခြင်း" (ဦးဟုတ်စိန်) အနက်ရရှိသည်။
"မိမိကိုယ်သာမြတ်နိုးခြင်း" (သို့) ရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ "ကိုယ့်အတွက်သာ သိခြင်း၊ စိတ်ဝင်စားခြင်းကို" မူမမှန်မှုတစ်ခုအဖြစ် ဟဗ်လာ့ခ် အဲလစ်က ၁၈၉၈ တွင် ပထမဆုံး ဖော်ထုတ်တင်ပြခဲ့သည်။
ထို့နောက်ပိုင်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ဆောက်မှုပုံစံအချို့၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဥပမာအနေဖြင့် ဆစ်ဂ်မန်း ဖရွိုက်၏ On Narcissism (၁၉၁၄) တွင် ပါဝင်ဖော်ပြထားသည်။
အမေရိကန် စိတ်ရောဂါကုသရေး အဖွဲ့က မိမိကိုယ်သာ မြတ်နိုးခြင်း ပင်ကိုစရိုက် မူမမှန်မှု (narcissistic personality disorder) ကို ၎င်းတို့၏ "စိတ်ရောဂါ (စိတ်မူမမှန်ခြင်း) ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် စာရင်းဇယား" (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) လက်စွဲစာအုပ် တွင် စာရင်းတစ်ခုအဖြစ် ပြုစုထားပေသည်။
၁၉၆၈ မှစတင်ပြုစုခဲ့ပြီး megalomania ခေါ် စိတ်ကြီးဝင်သည့်ရောဂါ နှင့်ပတ်သက်သော ရရှိထားသည့် သမိုင်းဆိုင်ရာ အယူအဆတစ်ခုကို အသုံးချထား၏။
egocentrism ဟုခေါ်သော အတ္တဗဟိုပြုဝါဒ (သို့) egoism ခေါ် အတ္တနောဝါဒ နှင့်လည်းမတူ ကွဲပြား၍ မိမိကိုယ်ကို ကျန်းမာရေးအရ ဂရုတစိုက်ပြုမှုလုပ်ဆောင်ခြင်း ဆိုသည်နှင့်လည်း ကွဲပြားပြန်သည်။
(ထိုကျန်းမာရေးကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ဖရွိုက်က "ပထမအဆင့် မိမိကိုယ်သာ မြတ်နိုးခြင်း" (primary narcissism) ဟူ၍ ဆိုသည်။
) ဤဝါဒသဘောတရားသည် ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဆက်ဆံရေး (သို့) အခြားသူများနှင့် ဆက်ဆံရေးအတွက် ပြဿနာတစ်ရပ်၊ လက်တွေ့ကျကျ လည်ပတ်နေသော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ကို ထိန်းသိမ်းတည်တန့်စေခြင်းအတွက် ပြဿနာတစ်ရပ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ပင်ကိုစရိုက် ဉာဉ် (ဗီဇ) သီအိုရီ (trait personality theory) တွင် မိမိကိုယ်ကို စမ်းစစ်သည့် စစ်တမ်း (self-report personality inventories) များ၌ ဤအတ္တပေမဝါဒသဘောတရားများ ပါဝင်ကြသည်။
ယခုဆိုသော မိမိကိုယ်သာမြတ်နိုးခြင်းသည် ပင်ကိုစရိုက်နှင့်ပတ်သက်သည့် မကောင်းသည့် ထောက်သုံးခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လေသည်။
အခြားနှစ်ခုမှာ Machiavellianism ခေါ် မသမာသော၊ စဉ်းလဲသော၊ မရိုးဖြောင့်သော သဘော နှင့် psychopathy ခေါ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုဝေဒနာတစ်မျိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
Redirectမိမိကိုယ်သာမြတ်နိုးခြင်း။
သတ္တာရသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဇ္ဈဒေသ ပြည်နယ်၊ ဆန်ချီမြို့၏ အနောက်ဘက် ၉ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်နှင့် ဝိဟာရများ ပါဝင်သည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆန်ချီ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၂၀ ကီလိုမီတာပတ်လည်တွင် စေတီတော်အစုလေးစု ရှိသည်။
အရှေ့တောင်ဘက်၌ Bhojpur နှင့် Andher, အနောက်တောင်ဘက်၌ သောနရီ၊ အနောက်ဘက်တွင် သတ္တာရတို့ ဖြစ်ကြသည်။
Buddhist Circuit in Central India: Sanchi, Satdhara, Sonari, Andher, Travel ... p.31 ထို့အပြင် တောင်ဘက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဆာရုမရု လည်း ရှိသည်။
ဤစေတီများအားလုံးကို Major Cunningham က ရှာဖွေမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး စေတီတော်၏ အလယ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် ဓာတ်တော်များမှ အများစုကို အင်္ဂလန်သို့ ဆောင်ယူသွားခဲ့သည်။
သူသည် ဓာတ်တော်များကို ဗြိတိသျှပြတိုက်၊ ဗစ်တိုးရီးယားနှင့် အဲဘတ်ပြတိုက်များသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ကော်ဒိတ် () ဆိုသည်မှာ ကော်ဒေတာ(Chordata) မျိုးပေါင်းစု (phylum) ဝင် အကောင်များ (animal) ကို ဆိုလိုသည်။
(နိုတကော့ဒ် ((notochord)) ရှိသူများကို ကော်ဒေတာ မျိုးပေါင်းစုဝင်ဟု ခေါ်ကြသည်။
) ကော်ဒိတ် မိသားစုဝင်များဆက်စပ်ပုံဇယား (family tree) ခန္ဓာဗေဒ ဖန်ငါးခူ (glass catfish သို့မဟုတ် Kryptopterus vitreolus)သည် ကျောရိုး(backbone)ကို အပြင်မှ မြင်နိုင်သည့် ကော်ဒိတ်အချို့မှ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကျောရိုးအာရုံကြော(spinal cord)သည် ကျောရိုးအတွင်း၌ ရှိသည်။
ကော်ဒိတ်များသည် ၎င်းတို့ဘဝအဆင့်အချို့တွင် အောက်ပါ ခန္ဓာဗေဒသွင်ပြင်လက္ခဏာများရှိသော တိရစ္ဆာန်လောက(Animalia Kingdom)အတွင်းရှိ မျိုးပေါင်းစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
နိုတကော့ဒ် (notochord)။
ခန္ဓာကိုယ်၏ အတွင်းပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အရိုးနုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အတန်အသင့်မာသော အချောင်း။
ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါအမျိုးအစားတွင် ၎င်းသည် ကျောရိုး (spine) အဖြစ်သို့ ဖွံ့ဖြိုးသည်။
ရေနေမျိုးစိတ်များတွင် ၎င်းသည် အမြီးကို အားဖြည့်ခြင်းဖြင့် ရေကူးရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။
ကျောရိုးအာရုံကြောသွားပိုက် (dorsal neural tube) ဖဲရဲန်ဂျီးယယ်ကွဲကြောင်း (Pharyngeal slit) အမြီး (Post-anal tail) အဲန်ဒိုစတိုင်လ် (Endostyle)။
လည်ချောင်းဝ (pharynx)၏ အောက်ပိုင်းနံရံ (ventral wall) တွင်ရှိသော မြောင်း (groove)။
ရေစာစစ်စားကောင်များ (Filter feeder) မျိုးစိတ်တွင် ၎င်းသည် အစာအပိုင်းအစများကို စုဆောင်းရန်နှင့် အီဆော့ဖစ်ဂပ်စ် (esophagus)သို့ သယ်သွားရန် အထောက်အကူပြုသည့် အကျိအချွဲများ သို့မဟုတ် သလိပ်ရည်တို့ကို ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
၎င်းသည် အိုင်အိုဒင်းကို သိုလှောင်နိုင်ပြီး၊ ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါတို့တွင် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း (thyroid gland) ၏ ရှေ့ပြေးဟုဆိုနိုင်သည်။
အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း အောက်ပါ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းဇယားသည် ၂၀၀၄-ခုနှစ်ထုတ် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါဆိုင်ရာ နိခါတကဗေဒစာအုပ်မှ ဖြစ်သည်။
Benton, M.J. (2004). Vertebrate Palaeontology, Third Edition. Blackwell Publishing. The classification scheme is available online ကျောရိုးမဲ့ ကော်ဒိတ်မျိုးပေါင်းများ (invertebrate chordate classes) မှာမူ ကမ္ဘာ့ငါးများ (Fishes of the World) စာအုပ်မှ ဖြစ်သည်။
ကော်ဒိတ်မျိုးပေါင်းစု (Phylum Chordate) †Vetulicolia? မျိုးပေါင်းစုသေး (Subphylum) Cephalochordata (Acraniata) – (lancelets၊ မျိုးစိတ် ၃၀-ခု) မျိုးပေါင်း (Class) Leptocardii (lancelets) Clade Olfactores မျိုးပေါင်းစုသေး (Subphylum) Tunicata (Urochordata) – (tunicates၊ မျိုးစိတ် ၃,၀၀၀-ခု) မျိုးပေါင်း (Class) Ascidiacea (sea squirts) မျိုးပေါင်း (Class) Thaliacea (salps) မျိုးပေါင်း (Class) Appendicularia (larvaceans) မျိုးပေါင်း (Class) Sorberacea မျိုးပေါင်းစုသေး (Subphylum) Vertebrata (Craniata) (ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ (vertebrates)၊ မျိုးစိတ် ၅၇,၆၇၄-ခု) မျိုးပေါင်းကြီး (Superclass) 'Agnatha' paraphyletic (မေးရိုးမဲ့ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ (jawless vertebrates)၊ မျိုးစိတ် ၁၀၀ ကျော်) မျိုးပေါင်း (Class) Cyclostomata Infraclass Myxinoidea or Myxini (hagfish၊ 65 မျိုးစိတ်) Infraclass Petromyzontida or Hyperoartia (lampreys) မျိုးပေါင်း (Class) †Conodonta မျိုးပေါင်း (Class) †Myllokunmingiida မျိုးပေါင်း (Class) †Pteraspidomorphi မျိုးပေါင်း (Class) †Thelodonti မျိုးပေါင်း (Class) †Anaspida မျိုးပေါင်း (Class) †Cephalaspidomorphi Infraphylum Gnathostomata (မေးရိုးနှင့် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ) မျိုးပေါင်း (Class) †Placodermi (Paleozoic armoured forms; paraphyletic in relation to all other gnathostomes) မျိုးပေါင်း (Class) Chondrichthyes (အရိုးနု ငါးအမျိုးအစားများ (cartilaginous fish)၊ မျိုးစိတ် ၉၀၀ ကျော်) မျိုးပေါင်း (Class) †Acanthodii (Paleozoic "spiny sharks"; paraphyletic in relation to Chondrichthyes) မျိုးပေါင်း (Class) Osteichthyes (အရိုးမာ ငါးအမျိုးအစားများ၊ မျိုးစိတ် ၃၀,၀၀၀ ကျော်ရှိ) မျိုးပေါင်းသေး (Subclass) Actinopterygii (ဆူးတောင်ဆက် ငါးအမျိုးအစားများ (ray-finned fish)၊ မျိုးစိတ် ၃၀,၀၀၀ ခန့်ရှိ) မျိုးပေါင်းသေး (Subclass) Sarcopterygii (ဆူးတောင်ဖု ငါအမျိုးအစားများ (lobe-finned fish)၊ မျိုးစိတ် ၈-ခု) မျိုးပေါင်းကြီး (Superclass) Tetrapoda (ခြေလေးချောင်းနှင့် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ၊ မျိုးစိတ် ၂၈,၀၀၀ ကျော်) (အောက်ဖော်ပြပါ မျိုးရိုးအခွဲများသည် Benton 2004 စာအုပ်မှ ယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဆင့်အတန်းအခြေပြု လင်းနီးယပ်၏ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းစနစ် (Linnaean taxonomy)နှင့်လည်း ပေါင်းစပ်ထားကာ၊ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဉ်အရ ဆက်စပ်မှုများကိုလည်း ထင်ဟပ်ထားစေသည်။
ယခင်က ပိုမိုမြင့်မားသော မျိုးရိုးခွဲအဆင့် သတ်မှတ်ခံထားရသော်လည်း Benton သည် ဆူးတောင်ဖု ငါအမျိုးအစားများ (lobe-finned fish)မှ tetrapods များ၏ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်မှုကို ထင်ဟပ်စေရန် မျိုးပေါင်းကြီး Tetrapoda ကို မျိုးပေါင်းသေး Sarcopterygii တွင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
) မျိုးပေါင်း (Class) Amphibia (ကုန်းတစ်ပိုင်း ရေတစ်ပိုင်းသတ္တဝါ၊ မျိုးစိတ် ၈,၁၀၀ ကျော်ရှိ) မျိုးပေါင်း (Class) Sauropsida (တွားသွားသတ္တဝါများ(ငှက်များအပါအဝင်၊ မျိုးစိတ် ၁၉,၀၀၀ကျော် – ငှက်မျိုးစိတ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်နှင့် တွားသွားသတ္တဝါ မျိုးစိတ် ၉,၅၀၀ ကျော်) မျိုးပေါင်း (Class) Synapsida (နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ မျိုးစိတ် ၅,၇၀၀ ကျော်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် မျိုးပေါင်းစုများ။
အန်ဒါစေတီတော်များသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဇ္ဈဒေသ ပြည်နယ်, Raisen ခရိုင်, ဆန်ချီမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၉ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည့် စေတီသုံးဆူအစု ဖြစ်သည်။
စေတီတော်များ တည်ရှိရာ နေရာသည် အတော်အတန်မြင့်သည့်အတွက် Bhojpur စေတီများကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသည်။
ထို့အပြင် ပို၍ဝေးသည့် ဆန်ချီရှိ စေတီများကိုလည်း မြင်ရသေးသည်။
စေတီတော်များ စေတီတော်အမှတ် (၁) ကို ၁၅၀ BCE ခန့်က တည်ခဲ့သည်။
Huu Phuoc's Buddhist Architecture The p.148 ဤစေတီသည် စေတီတော်သုံးဆူအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
စေတီတော်ကို ဝန်းရံထားသည့် ကျောက်တံတိုင်းအကြွင်းအကျန်များလည်း တည်ရှိသည်။
Buddhist Circuit in Central India: Sanchi, Satdhara, Sonari, Andher, Travel ... p.34 စေတီတော် အမှတ် (၂) နှင့် အမှတ် (၃) တို့တွင် ဗြဟ္မီဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည့် ကျောက်စာများကို တွေ့ရသည်။
ထိုစာများရှိ အမည်များသည် ဆန်ချီစေတီတော်အမှတ် (၂) နှင့် သောနရီစေတီတော်များတွင် တွေ့ရသည်များနှင့် တူညီနေသည်။
(စေတီအမှတ် (၂) တွင် Vachi နှင့် မောဂ္ဂလိပုတ္တ, စေတီအမှတ် (၃) တွင် Haritiputa ဟူ၍ တွေ့ရသည်။
) ရုပ်ပုံများ အနီးအနားရှိ အခြားစေတီများ ဆန်ချီမြို့ပတ်ဝန်းကျင် ကီလိုမီတာ ၂၀ ပတ်လည်တွင် စေတီအစု လေးစု ရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ အရှေ့တောင်ဘက်၌ ဘော့ပါနှင့် အန်ဒါ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် သောနရီ၊ အနောက်ဘက်တွင် သတ္တာရ တို့ ဖြစ်သည်။
Buddhist Circuit in Central India: Sanchi, Satdhara, Sonari, Andher, Travel ... p.31 ထို့ပြင် တောင်ဘက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဆာရုမရုလည်း ရှိသည်။
ဂျိုနသန် ရက်ဂတ်() သည်တရုတ် - အင်္ဂလိပ်သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။
သူပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်နှစ်ခုမှာ ဝေါလ်ဖ်ဘလက်ဒ်နှင့် သည်လေဒီ (၂၀၁၁ ရုပ်ရှင်) တို့ဖြစ်သည်။
အလုပ်ရှာဖွေရေး သူသည် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်လုပ်ငန်းကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် "သည်လေဒီ"အမည်ရသည့်ရုပ်ရှင်နှင့် "ဒန်နီဟောက်စ်" အမည်ရသည့် ရုပ်ရှင်တို့တွင် ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခြင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။
သူနှင့် အမန်ဒါ ဒိုနိုဟို တို့သည် "ထရက်ဖစ်စကာ"ရုပ်ရှင်တွင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
သူသည် Nintendo DS အတွက်ကြော်ငြာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
သူသည် Wolfblood စီးရီးတွင် ဂျီမီအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကျော်ကြားခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် Strangers Within ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား +နှစ် ဇာတ်ကားအမည် ပါဝင်သည့် အခန်း မှတ်စုများ ၂၀၁၁ သည်လေဒီ ကင်မ် အဲရစ် ၂၀၁၁ ​ဒါနီဟောက်စ် ကူရှူရို တီဗီဇာတ်လမ်းတွဲ ၂၀၁၂-၂၀၁၄ ဝေါလ်ဖ် ဘလက်ဒ် ဂျီမီ ချန် တီဗီဇာတ်လမ်းတွဲ ၂၀၁၅ လူကုန်ကူးသူများ ဒန် ၂၀၁၇ မီလီ အင်ဘီတွင်း ဟယ်ရီ ၂၀၁၇ စထရိန်းဂျား ဝှစ်သှင်း မိုက် ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၂ မွေးဖွားသူများ။
ကပ်ပါဒိုရှာ သည် တူရကီနိုင်ငံ အနာတိုလီယာ အလယ်ပိုင်း အများအားဖြင့် နက်ဗ်ရှီယာပြည်နယ်၊ ကေဆာရီပြည်နယ်၊ ကာရှေးပြည်နယ်၊ အာဆာရာပြည်နယ်၊ မာလာတျာပြည်နယ်၊ ဆီဗာ့စ်ပြည်နယ် နှင့် နစ်ဒါပြည်နယ်တို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဘီစီ ၃၀၀ ခုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းမှ အစပြု၍ ကပ်ပါဒိုရှာ ဆိုသော အမည်ကို အတွင်းပိုင်းပြည်နယ် ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် မဟာကပ်ပါဒိုရှာ ဟု ခေါ်သော ကပ်ပါဒိုရှာ အထက်ပိုင်းကို သီးသန့် ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသည်။
ကပ်ပါဒိုရှာ အောက်ပိုင်းမှာ အခြားနေရာတစ်ခုကို ညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဟီရော့ဒိုးတပ် ၏ အဆိုအရ [Herodotus, The Histories, Book 5, Chapter 49] အိုင်ယွန်နီယန် ပုန်ကန်မှု အချိန် (ဘီစီ ၄၉၉) တွင် ကပ်ပါဒိုရှာသားတို့သည် တောရပ်စ်တောင်ကုန်းမှ ယူဆိုင်း (ပင်လယ်နက်) အထိ ဒေသများကို သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ကပ်ပါဒိုရှာသည် တောင်ဘက်တွင် စီလီစီယာမှ ခွဲခြားထားသော တောရပ်စ်တောင်ကုန်းများမှ လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် ယူဖရေးတီး အထက်ပိုင်းမှ လည်းကောင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ပွန်တပ်စ် ဒေသမှလည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် လစ်ကေးနီးယား နှင့် ဂလေးရှား အရှေ့ပိုင်းတို့မှ လည်းကောင်း နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Van Dam, R. Kingdom of Snow: Roman rule and Greek culture in Cappadocia. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2002, p.13. သမိုင်းတလျှောက်တွင် ခရစ်ယာန်တို့မှ အသုံးပြုခဲ့သော ထိုအမည်ကို နိုင်ငံတကာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆက်လက် အသုံးပြုကြပြီး သဘာဝအလျောက် ရင်သပ်ရှုမော အံ့ဩဖွယ်များ ရှိပြီး အဓိကအားဖြင့် ဒဏ္ဍာရီဆန်သော မီးခိုးခေါင်းတိုင်သဏ္ဌန် ကျောက်တုံးများ နှင့် ထူးခြားသော သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ ပါဝင်သည်။
ကတော့ကမ်းရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်၊ အနောက်မော်တုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ။
ကတဲလိပ်ရွာ()သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်၊ အရှေ့မော်တုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။