kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပလ္လက် သတ္တာဟ မည်သည် မြတ်စွာဘုရားသည် ဗောဓိပင်၏ အရှေ့မျက်နှာလေးတောင်ကွာ အရပ်၌ ပါရမီတော်တို့ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လှာသော ပလ္လင်ထက်၌သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကြီးကိုရကာ ဘုရားဖြစ်တော်မူသည်မှစ၍ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေနေတော်မူပြီးလျှင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မကိုအနုလောမ၊ ပဋိလောမအားဖြင့် ဆင်ခြင် အောက်မေ့လျက် ကုဋေအသိန်းမကသော ဖလသမာပတ်ကိုဝင်စားကာသိကြား ၊သုယာမ၊ သန္တုဿိတ၊ မဟာဗြဟ္မာစသောနတ်တို့၏ပူဇော်ခြင်းကိုခုနှစ်ရက်ပတ်လုံးခံယူ စံပယ်တော်မူရာ အရပ်ဖြစ်သည်။
ပလ္လက် သတ္တာဟဆိုသည်မှာပလ္လင်ပေါ်တွင်သီတင်းသုံးလေသောခု နှစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်။
ဖလသမာပတ်ကိုဝင်စားသည်ဆိုရာ၌ နိဗ္ဗာန်၏ချမ်းသာပုံကိုအာရုံပြုသည်ဟုဆိုလို၏။
ဤပလ္လင်ကို လုယူ လိုသူတို့သည် မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ လုယူ၍မအောင်မြင်နိုင်။
တစ်နည်း လုယူလိုသူများထံမှ မဆုံးရှုံးနိုင် သောပလ္လင်ဖြစ်၍ အပ္ပရာဇိတပလ္လင်ဟုခေါ်သည်။
သီရိဓမ္မာသောကမင်းသည် မဟာဗောဓိပင်နှင့် ပလ္လင်တော်ကို ဖူးမျှော်ရန် မိမိနန်းစံ ၁ဝ နှစ်၊ ၁၁ နှစ်ခန့်တွင်လာရောက်၍ ဗောဓိပင်၏အနီးတွင် မဟာ ဗောဓိစေတီကို တည်ထားတော် မူခဲ့၏။
ထိုတည်ခဲ့ရင်းစေတီတော်မှာ ကာလကြာမြင့်၍ ပျက်စီးယိုယွင်း သဖြင့်ယခုတွေ့ရှိဖူးမျှော်ရသောစေတီတော်မှာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့ကဆက်လက်ပြုပြင်ထားသောစေတီတော်ကြီး သာဖြစ်၏။
ယခုရှိနေသောဗောဓိပင်မှာလည်းမူလပင်ရင်းမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာသော အဆက်အနွယ်ဝင်ဗောဓိပင် သာဖြစ်လေသည်။
အနိမ္မိသ သတ္တာဟမည်သည် ဗောဓိပင်၏အရှေ့မြောက်ယံ တစ်ဆဲ့လေးလံကွာသောအရပ်၌ မြတ်စွာဘုရားသည်ရပ်တော်မူလျက် ဗောဓိရပ်ခွင်ရွှေပလ္လင်ဝယ် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကိုရပေသည်တကားဟု ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး မမှိတ်သောမျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှုစံပယ်တော်မူရာအရပ်ဖြစ်သည်။
အနိမ္မိသ သတ္တာဟဆို သည်မှာမျက်စိမှိတ်ခြင်းမရှိသော ခုနစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်။
ဤသို့ မြတ်စွာဘုရားသည်ဗောဓိပင်နှင့်ပလ္လင် တော်ကိုကြည့်ရှုကာ ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်ရပ်တော်မူရာအရပ်ကိုအနိမ္မိသ စေတီဟုခေါ်သည်။
မြတ်စွာဘုရား ကားအထူးသုံးဆောင်တော်မူအပ်သော အရာဟူသမျှသည် ပရိဘောဂစေတီထိုက်သည်ချည်းဖြစ်၏။
ရတနစင်္ကမ သတ္တာဟမည်သည် ထိုသို့ပလ္လင်တော်ကိုစိမ့်စိမ့်မှည့်မှည့်ကြည့်ရှုတော်မူသောအခါ နတ်တို့ကဤသိဒ္ဓတ်မင်းသားဘုရားအလောင်းတော်သည် စံပျော်ဖူးသည့်ပလ္လင်ကိုမှခင်မင်တောင့်တခြင်း မပြတ်ထပ်၍ပြုအပ်သောမဂကိစ္စရှိချေသေးသည်ဟု အကြံဖြစ်သည်ကိုသိမြင်တော်မူလတ်၍ နတ်တို့၏ သံသယကိုပယ်ဖျောက်ခြင်းငှာ မြတ်စွာဘုရားသည်ကောင်းကင်သို့တစ်ယူဇနာမျှပျံတက်၍ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ကိုပြတော်မူလျက် ကောင်းကင်မှသက်တော်မူသောအခါ ရွှေပလ္လင်နှင့်အနိမ္မိသ အကြား အတောင် ၂ဝ ရှိ သောအရပ်ကိုဗဟိုထား၍ တဖက်ငါးလံကွာဌာနတွင် အရှေ့အနောက်အတောင် ခြောက်ဆယ်ရှည်သော ရတနာစင်္ကြန်ကို ဖန်ဆင်းကာ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံးစင်္ကြန်ကြွတော်မူရာအရပ်ဖြစ်သည်။
စင်္ကမသတ္တာဟ ဆိုသည်မှာစင်္ကြန်ကြွနေတော်မူသည့် ခုနစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်၊ ထိုစင်္ကြန်ကြွတော်မူရာနေရာကိုလည်း ရတနစင်္ကမစေတီဟုခေါ်၏။
ရတနဃရ သတ္တာဟမည်သည် မြတ်စွာဘုရားသည်မဟာဗောဓိပင်မှ အနောက်မြောက်အတောင် လေးဆယ်ကွာနေရာတွင်ရှိသောရတနာခုနစ်ပါးဖြင့်ခြယ်လယ်ကာ နတ်များဖန်ဆင်းအပ်သောအိမ်၌ထက်ဝယ်ဖွေဲ့ခွေနေတော်မူလျှက် ပိဋကတ်သုံးပုံကိုသုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူသည်တွင် မဟာပကရဏဖြစ်သောပဋ္ဌာန်း ကျမ်းသို့ရောက်လျှင် ထက်ဝန်းကျင်ကိုယ်တော်မှ ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ်သည်တဖိတ်ဖိတ်ကွန့်မြူး လျက် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံးစံပယ်တော်မူရာအရပ်ဖြစ်သည်။
ရတနဃရ သတ္တာဟဟူသည် ရတနာအိမ်၌သီ တင်းသုံးသော်မူသော ခုနစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်။
ဤအဘိဓမ္မာတရားကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်းပြုရာအိမ်ကို ရွှေ၊ငွေစသော ရတနာခုနှစ်ပါး တို့ဖြင့် ခြယ်လှယ်ကာ နတ်များဖန်ဆင်းထားသည်ဟု သုတ္တန်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့က မိန့်ဆိုတော်မူကြ၏။
အဘိဓမ္မာဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကမူကား ရတနဃရ ဟူသည်ရွှေငွေစသောလောကီရတနာ ခုနစ်ပါးတို့ဖြင့်ခြယ်လှယ်ထားသောအိမ်မဟုတ်၊ အဘိဓမ္မာခုနစ်ကျမ်းတည်းဟူသော တရားရတနာတို့ကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်ရာအိမ်ဖြစ်သောကြောင့်ရတနာအိမ်ခေါ်သည်ဟု မိန့်ဆိုတော်မူကြ၏။
ထိုအိမ်နေရာအရပ် ကိုလည်း ရတနဃရ စေတီဟုခေါ်လေသည်။
အဇပါလ သတ္တာဟမည်သည် မဟာဗောဓိပင်၏အရှေ့မျက်နှာ ၃၂ လံကွာတွင်ရှိသော အဇပါလ ညောင်ပင်ရင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မိမိအားဖျက်ဆီးခြင်းငှာကြံရွယ်လာရောက်ကြကုန်သော မာရ်နတ်မင်း၏၊ သမီးသုံးယောက်နှင့် အဘယ်သို့သောသူသည် ဗြာဟ္မဏမည်ပါသနည်းဟု မေးခွန်းပုစ္ဆာထုတ် လာပေသောဟုံဟုံကပုဏ္ဏားတို့အား တရားရေအေးတိုက်ကျွေးတော်မူလျက် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံးတရား တော်တို့ကိုစိစစ်ဆင်ခြင်ခြင်း၊ နိဗ္ဗာန်၏ချမ်းသာပုံကိုအာရုံပြုခြင်းတို့ဖြင့်စံပယ်တော်မူရာ အရပ်ဖြစ်သည်။
အဇပါလ ဟူသည်ဆိတ်ကျောင်းညောင်ဟုဖြစ်သည်။
ဆိတ်ကျောင်းညောင်ဟုခေါ်သည်မှာ ဆိတ်ကျောင်း သောသူများသည် ဤညောင်ပင်အောက်တွင် လာရောက်နေထိုင်တတ်သောကြောင့်ဖြစ်၏။
အဇပါလ သတ္တာဟဟူသည်မှာ ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်အောက်တွင် သီတင်းသုံးသောခုနစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်။
ဤညောင်ပင်ကိုကား မြတ်စွာဘုရားက အထူးသုံးဆောင်တော်မူရာနေရာမဟုတ်ဘဲ ဆိတ်ကျောင်းသား များသုံးစွဲရင်းနေရာဖြစ်၍ အဇပါလစေတီဟုမခေါ်တော့ပြီ။
မုစလိန္ဒ သတ္တာဟမည်သည် မဟာဗောဓိပင်၏အရှေ့တောင်မျက်နှာ ၅၁ လံကွာသို့မဟုတ်၊ ၂၉ လံကွာတွင်ရှိသောမုစလိန္ဒအိုင်အနီး ကျည်းပင်ကြီး၏ အရင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည်သီတင်းသုံးတော်မူခိုက် စကြဝဠာတခုလုံးကိုပျံ့နှံ့ကာ မိုးရေရောထွေးလေပြင်းတိုက်ခက်လျက် နေ့ရက်ကိုဖျက်ဆီးတတ်သောမိုးကြီး သည် အခါမဟုတ်ပဲ ခုနစ်ရက်တိုင်ရွာစွေသည်တွင် ကိုယ်တော်အားချမ်းအေးခြင်းစသောဘေးကို ကာကွယ်ရန်အလို့ငှာ မိမိ၏ကြီးစွာသောကိုယ်ဖြင့် ခုနစ်ဆင့်ရစ်ခွေဦးခေါင်းတော်ပေါ်၌ ပါးပျဉ်းဖြင့်အုပ်မိုး ကွယ်ကာပေးသော မုစလိန္ဒနဂါးမင်း၏ အစောင့်အရှောက်ကိုခံယူတော်မူကာ နိဗ္ဗာန်၏ချမ်းသာပုံကို အာရုံဝင်စားလျက် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံးသီတင်းသုံးတော်မူရာ အရပ်ဖြစ်သည်။
မုစလိန္ဒနဂါးဟူသည်ကျည်းပင် အနီးရှိရေအိုင်၊ သို့မဟုတ် ရေကန်နှင့်ဆက်သွယ်လျက်ရှိသောနဂါးဘုံနေ တန်ခိုးကြီးသောနဂါးဖြစ်၏။
မုစလိန္ဒသတ္တာဟ ဟူသည် ကျည်းပင်ရင်းတွင်သီတင်းသုံးသောခုနစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်။
ဤကျည်းပင် ကိုလည်းမုစလိန္ဒစေတိယဟုမခေါ်တော့ချေ။
ရာဇာယတန သတ္တာဟ မည်သည် မဟာဗောဓိပင်၏တောင်မျက်နှာ အလံလေးဆယ်ကွာအရပ် တွင်ရှိသောရာဇာယတနခေါ် လင်းလွန်းပင်ရင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည်သမာပတ်ကိုဝင်စား၍ ခုနစ်ရက် ပတ်လုံးသီတင်းသုံးတော်မူရာအရပ်ဖြစ်သည်။
ရာဇာယတနသတ္တာဟဟူသည် လင်းလွန်းပင်ရင်းသီတင်း သုံးတော်မူသည့်ခုနစ်ရက်ဟုဆိုလိုသည်။
ဤလင်းလွန်းပင်ရင်းကိုလည်း ရာဇာယတနစေတိယဟုမခေါ် တော့ပြီ။
ပလ္လက် သတ္တာဟမှစ၍ ရာဇာယတနသတ္တာဟအထိ ခုနစ်ရက်ခုနစ်လီဖြစ်၍ ၄၉ ရက်ဖြစ်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည်ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင်သုဇာတာလှူဒါန်းသော ဃနာနို့ဆွမ်းကို ၄၉ လုပ်တိတိ ဘုဉ်း ပေးတော်မူခဲ့ရာ တစ်ရက်တစ်လုပ်ကျနှင့်မျှတတော်မူ၏။
ရက် ၅ဝမြောက် ဖြစ်သော နေ့မှာကား စားသုံး တော်မူရန်အာဟာရလိုသည့် အတိုင်း ဥက္ကလာဇနပုဒ်မှ အရောင်းအဝယ်လာရောက်သော ဘလ္လိကနှင့်တပုဿ ခေါ် ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ရှေးဘဝကအမျိုးတော်သောနတ်က ညွှန်ကြားချက်အရ လင်းလွန်းပင်မှ မြတ်စွာဘုရားကြွသွားတော်မမူမီ ကုန်သည်ညီနောင်တို့ရောက်လှာကြပြီးလျှင် မုံကြွက်ကျစ် နှင့်ပျားမုံ့ဆုပ် များကိုလှူဒါန်းပြီးမှ မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ယုံကြည်ဆည်းကပ်ပါ၏။
တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ယုံကြည်ဆည်းကပ်ပါ၏။
ဟူသောစကားနှစ်ခွန်းဖြင့်သရဏဂုံတည်ဆောက်ကြကုန်၏။
သံဃာတော်မပေါ်သေးသောကြောင့် သံဃသရဏဂုံကိုမဆောက်တည်ကြရ။
သို့ဖြစ်၍ထိုညီနောင်တို့၏ သရဏဂုံကို ဒွေဝါစိကသရဏဂုံဟုခေါ်သည်။
အထက်ပါသတ္တဌာနနေရာခုနစ်ဆူ၏အကြောင်းကို သင်္ဂါယနာဝင်အဋ္ဌကထာကြီးတို့၌ဖော်ပြပါရှိ သော်လည်း ဌာနအသီးသီး၏အကွာအဝေးများကိုကားဖော်ပြထားခြင်းမရှိချေ။
ဗောဓိဝင်စာကိုယ်ဋီကာ၊ ဗောဓိဝိဘာဝနီစသော ကျမ်းငယ်တို့တွင်ကားဌာနအသီးသီး၏အကွာအဝေးတို့ကိုဖော်ပြ ထား၏။
သို့ရာတွင် ကျမ်းတစောင်နှင့်တစောင်တူညီခြင်းမရှိကြ ချေ။
အထက်၌ဖော်ပြခဲ့သောဌာနအသီးသီး၏ အကွာအဝေးများ မှာမူဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်းစီရင်သောရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ကျောင်းဆရာတော်ဘုရား၏ အယူအဆ ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွတ်အမြတ်နေရာများ Category:ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားဖူးခရီး။
ဓမ္မတာဆိုသည်မှာ ဖြစ်ရမြဲ သဘောတရား၊ ပြုလုပ်ရမြဲ သဘောတရားကို ဆိုလိုသည်။
ဓမ္မတာသုံးဆယ်ကား ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တို့နှင့်သာ သက်ဆိုင်သော ဓမ္မတာဖြစ်၍၊ အလုံးစုံသော ဘုရားရှင်တို့ ဖြစ်ရမြဲ၊ ပြုလုပ်ရမြဲ သဘောတရားဖြစ်သည်။
ပစ္ဆိမဘဝိက(သံသရာတွင် နောက်ဆုံးဘဝ)ဖြစ်သော ဘုရားလောင်းတို့သည်- မယ်တော်ဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေနေတော်မူခြင်း ထက်ဝယ်ဖွဲ့ကာ ပြင်ပသို့ မျက်နှာပြု၍ နေတော်မူခြင်း မယ်တော်မှာ ရပ်လျက်သာ ဖွားမြင်တော်မူခြင်း တောအရပ်၌သာ ဖွားမြင်တော်မူခြင်း ဖွားမြင်ပြီး မြောက်အရပ်သို့ ခုနစ်ဖဝါးလှမ်းလျက်၊ ခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့ ရဲဝံ့စွာ သုံးခွန်းသောစကားကို ဆိုတော်မူခြင်း နိမိတ်ကြီးလေးပါးထင်၍ သားတော်တစ်ယောက် မွေးဖွားပြီးမှသာ တောထွက်တော်မူခြင်း၊ အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ယူတော်မူခြင်း အယုတ်အားဖြင့်(အနည်းဆုံး) ခုနစ်ရက် ဒုက္ကရစရိယာ ကျင့်တော်မူခြင်း ဘုရားဖြစ်အံ့သောနေ့၌ ဃနာနို့ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူခြင်း မြက်အခင်း၌နေ၍ ဘုရားဖြစ်တော်မူခြင်း အာနာပါနဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်း၍ မာရ်စစ်သည်ကို အောင်မြင်တော်မူခြင်း ဗောဓိပင်၌သာ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးကို အစပြု၍၊ ဆအာသာ ဓာရဏစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကိုရတော်မူခြင်း ဗောဓိပင်အနီး၌သာ ခုနစ်ရက်ခုနစ်လီ နေတော်မူခြင်း တရားဟောရန် မဟာဗြဟ္မာက တောင်းပန်ခြင်း ဣသိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌ ဓမ္မစကြာတရားကို ဟောတော်မူခြင်း တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ အာဏာပါတိမောက် ပြတော် မူခြင်း ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌သာ အမြဲ သီတင်းသုံးတော်မူခြင်း သာဝတ္ထိပြည်၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာကို ပြတော်မူခြင်း တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌သာ အဘိဓမ္မာတရားကို ဟောတော်မူခြင်း သင်္ကဿနဂိုရ်မြို့တံခါး၌သာ တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်တော်မူခြင်း အမြဲမပြတ် ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူခြင်း ညဉ့်ဦးယံ၊ မိုးသောက်ယံတို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျတို့ကို ကြည့်ရှုတော်မူခြင်း အကြောင်းရှိလျှင် သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူခြင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိရှိလျှင် ဇာတ်ဒေသနာကို ဟောတော်မူခြင်း ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ အစည်းအဝေး၌ ဗုဒ္ဓဝင်ဒေသနာကို ဟောတော်မူခြင်း အာဂန္တုရဟန်းတို့နှင့် အစေ့အစပ် ပဋိသန္ဓာရ ပြုတော်မူခြင်း ဝါကျွတ်ပြီးသောအခါ ပင့်ဖိတ်သောဒါယကာတို့ကို မပန်ကြားဘဲ ကြွတော်မမူခြင်း နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း ပုရေဘတ္တကိစ္စ၊ ပစ္ဆာဘတ္တကိစ္စ၊ ပထမယာမကိစ္စ၊ မဇ္ဈိမယာမကိစ္စ၊ ပစ္ဆိမယာမကိစ္စ၊ တို့ကို ပြုတော်မူခြင်း ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေး တော်မူခြင်း ကုဋေနှစ်သန်းလေးသိန်းသော ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စား၍ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူခြင်း။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb|Leucaena leucocephala ဘောစကိုင်းပင်ကို အဝေရာပင်ဟုလည်းခေါ်ပြီး ပင်စောက် အပင်သေးမျိုး ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရာတွင် အဖြစ်မြန်၊ အကြီးမြန်သည်။
အရွက်မှာ ကင်ပွန်းချဉ်ရွက်၊ ဆူးပုပ်ရွက်ကဲ့သို့ ရှိသည်။
ဘောစကိုင်းရွက်ကို ချေပြီး ရူကြည့်လျှင် ဆူးပုပ်ရွက်နံ့ အနည်းငယ်ရသည်။
အပွင့်မှာ အဖြူရောင်အလုံးလေးများ အဆုပ်လိုက် ပွင့်၍ အသီးမှာ အပြားကလေးများ ဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် အပင် ပင်လတ် တစ်မျိုးဖြစ်၏။
အမြင့် ၁၅ ပေမှ ၂၅ ပေခန့် ထိ မြင့်သည်။
အကိုင်း ဖြာသည်။
အခေါက် ကြမ်းပြီး မွဲခြောက်ခြောက် မီးခိုး ညိုရောင်ပေါ်တွင် အစိမ်းရောင် အကွက်ကလေးများ ရှိသည်။
အရွက် ငှက်မွှေး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
ရွက်မျော ရှိသည်။
ထိပ်အနည်းငယ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း ရွဲ့စောင်း ၍ ခပ်ကျဲကျဲ မျက်နှာချင်း ဆိုင် ထွက်သည်။
အပွင့် ပန်းခိုင် ထီးထီး ဖြစ်သည်။
ပန်းခိုင် ထိပ်တွင် ပန်းပွင့်လေး များစုပြုံ၍ ဘောလုံးသဏ္ဌာန် ပွင့်၏။
(နန်းလုံးကြိုင် ပွင့် နှင့်တူသည်။
) အပွင့် အဖြူရောင် ရှိသည်။
တစ်နှစ် ပတ်လုံး ပွင့်သည်။
အသီး သီးတောင့် ရှည်မျိုး ဖြစ်၍ ပါးပြီး ပြားသည်။
အသီး တွင်း၌ အညိုရောင် ပြောင်ချောသော အစေ့ ၁၅ စေ့ အထိ ရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ ခေါက် ၊ အစေ့ ၊ ပဉ္စငါးပါး ၊ အရွက် နှင့် အသီးခွံ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြား ၌ ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင် မြန်မာ့ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ဘောစကိုင်းသည် ပူ၏ ၊ သွေးကို ကြွစေ၏ ၊ လေကို ကြေစေ၏ ၊ အဆိပ်ကို နိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ အခေါက် အခေါက် ကို ကိုယ်တွင်း ၌ နာကျင် ကိုက်ခဲသော ရောဂါ အတွက် အတွင်းဆေး အဖြစ် အသုံးပြု သည်။
အခေါက် နှင့် အမြစ်ပြုတ် ရည်ကို ကိုယ်ဝန်ပျက် မကျစေရန် ကာကွယ်ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။
အစေ့ အစေ့ကို အကိုက်အခဲ အဖော အရောင် ပျောက်ရန် လိမ်းဆေး အဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြုသည်။
ပဉ္စငါးပါး ဘောစကိုင်း ကို အဆိပ်ဖြေ ဆေးအဖြစ် အသုံးပြု ရာ၌ ထင်ရှား၏။
ဘောစကိုင်း ငါးပါး သို့မဟုတ် အမြစ် ကို ကြိတ်၍ ထောပတ် နှင့် ရောပြီး သောက်ခြင်း ၊ ကိုက်ခဲ ရာ၌ လိမ်းကျံ ခြင်း ဖြင့် မြွေဆိပ် ပြေ၏။
အရွက်နှင့် အသီးခွံ အရွက် နုကလေးများ နှင့် အသီးခွံ ကို ပြုတ်၍ တို့စားခြင်းဖြင့် ဝမ်းမှန် စေသည်။
ဒူလာ ကိုက်ခဲခြင်း ကိုလည်း ပျောက်စေသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=92 ဘောစကိုင်းရွက်များ လက်တဆုပ်စာကို ရေနှင့် သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ပြုတ်၍ လက်ဘက်ရည်အကြမ်း ပန်းကန်တစ်လုံးခန့် သောက်ပေးပါက (နံနက် တစ်ကြိမ်၊ ည တစ်ကြိမ်) သွေးတိုးရောဂါ ကျဆင်းသွားစေသည်။
အရွက်များကို ပြုတ်၍ မကြာခဏ တို့စားခြင်း၊ သုပ်စားခြင်း၊ ကြော်စားခြင်းများ မကြာခဏ စားသုံးပေးပါက ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျတတ်သော အမျိုးသမီးများ ကိုယ်ဝန်ပြန်လည် ရရှိစေသည်။
ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးပါသည်။
အရွက်များကို ဆေးပြီး ညက်အောင်ထောင်းကာ အနာဟောင်း၊ အနာဆွေးများကို အုံပေးထားပါက အနာပျောက် မြန်စေသည်။
ပြည်တစိုစို ရှိနေသော အနာများကို ရွက်ပြုတ်ရည်နှင့် ဖန်ဆေးပေးခြင်းဖြင့် အနာများ အသားနုတက် မြန်စေသည်။
ရွက်နုကို ဟင်းချိုဖြစ်စေ၊ တို့စရာဖြစ်စေ၊ သုပ်၍ စားခြင်းတို့ဖြင့် နေ့စဉ်မှန်မှန် စားပေးပါက အစာအိမ်ရောဂါရှင်များ ရောဂါသက်သာ ပျောက်ကင်းစေသည်။
အစာမှား၍ အဆိပ်ဖြစ်ခြင်း၊ အစာအဆိပ်သင့်ခြင်း၊ မအီမလည်ဖြစ်ခြင်း၊ မကြာခဏ အော့အန်ခြင်းများ ဖြစ်နေပါက အရွက်ကြမ်း လက်တဆုပ်စာကို သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ကျိုပြီး သောက်ပေးပါက အစာမှားနှင့် အဆိပ်သင့်ခြင်းတို့မှ ပျောက်ကင်းစေသည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၁၈.၁၀.၂၀၁၈၊ စာ-၁၇ ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော အပင်များ ကဏ္ဍ:ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော မျိုးစိတ်များ။
thumb သံပရာသည် ရှောက်၊ လိမ်မော်၊ ကျွဲကော၊ ရှောက်ချိုစသည်တို့နှင့်အတူ ရူတေးစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ စစ်ကြပ်အော်ရင် တီဖောလီး ယား ဖြစ်သည်။
သံပရာပင်၏မူလပေါက်ရာဒေသမှာ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုဖြစ်သည်ဟုယူဆကြ၍ထိုမှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာရှတိုက်အရှေ့တောင်ပိုင်း တိုင်းပြည် များသို့ ယူဆောင်စိုက်ပျိုးကြလေသည်။
အာရှတိုက်မှ တဖန် အာဖရိကမြောက်ပိုင်းနှင့် ဥရောပတောင်ပိုင်းရှိ မြေထဲပင်လယ် ကမ်းခြေတလျှောက် တိုင်းပြည်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။
၁၆ ရာစု ခေတ်ဦးပိုင်းလောက်တွင် စပိန်နှင့်ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့ သည် သံပရာပင်မျိုး ကိုအမေရိကတိုက်နှင့် အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများသို့ စတင်ယူဆောင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသဖြင့် ယခုအချိန်၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမက္ကဆီကိုပြည်နယ်နှင့်အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင် သံပရာပင်ကို အမြောက်အမြားစိုက်ပျိုးထား ကြသည်။
သံပရာပင်ကိုမြန်မာနိုင်ငံတွင်အနှံ့အပြားစိုက်ပျိုးကြ၍ မြစ်ငယ်၊ ရွှေကျင်၊ မုတ္တမနှင့် တောင်ငူ နယ်များတွင် အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
ထိုနယ်များမှ အခြားနယ်များသို့တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သံပရာပင်ကို အစေ့စိုက်၍လည်းကောင်း၊ မြေထုပ်စည်းနည်းဖြင့်လည်းကောင်း မျိုးပွားယူကြသည်။
မြေထုပ် စည်းနည်းဖြင့်စိုက်ပျိုးပါက အပင်ကြီးထွားမြန်၍ အသီးလည်းသီးမြန်သော်လည်း ဤနည်းဖြင့်မစိုက်ပဲ အစေ့မှစိုက်ပျိုးကြသည်သာများကြသည်။
သံပရာပင်စိုက်ပျိုးသောအခါ အတန်းလိုက် တပင် နှင့် တပင် အနည်းဆုံး ၁၅ပေခန့်ခွာစိုက်ပျိုးမှသာ အသီးများစွာသီးနိုင်သည်။
သံပရာပင်သည်အပင်ပုမျိုးဖြစ်၍ အပင်အမြင့်ရှစ်ပေမှ ၁၅ပေအထိသာရှိသည်။
အရွက်မှာငယ်၍စိမ်းဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိ သည်။
ဆူးတက်ကလေးများပေါသောအပင်ဖြစ်သည်။
စ၍စိုက်သည်မှ သုံးနှစ် သို့မဟုတ် လေးနှစ်တွင်စ၍ သီးတော့ သည်။
အသီးသည်အချို့ငယ်၍ အချို့ကြီးလျက် အချို့မှာလုံး၍ အချို့သည် ဘဲဥပုံမျိုးဖြစ်သည်၊အရည်ရွှမ်း၍ရှောက်သီးထက်ပို၍ ချဉ်၏။
အခွံပါး၍ အသီးမှည့်လာသောအခါအရောင်မှာ စိမ်းဝါဝါ ဖြစ်လာသည်။
သံပရာသီးမှ သံပရာရည်ကိုထုတ်ယူ၍ဖျော်ရည် ပြုလုပ်ရန်နှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာတို့၌ အနံ့အရသာဖြည့်စွက်ရန် အသုံးပြုကြသည်။
ဟင်းလျာများ ချက်ပြုတ်ရာ၌လည်း သံပရာရည်ကိုအသုံးပြုကြသည်။
သံပရာခွံမှအဆီထုတ်၍ရသဖြင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုသည်ထိုသံပရာဆီထုတ်သည့်လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာဒေသဖြစ်သည်။
သံပရာပင်သည်တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီပတ်လုံးအသီးမပြတ်ဟု ဆိုရသော်လည်း မိုးလများဖြစ်သည့် ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလ အထိသည် အပင်၌အသီးလှိုင်ဆုံးအချိန်ဖြစ်၍ အလုံးကလည်း ကြီးလာသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်သောသံပရာသီးမှာ ပြည်တွင်းသုံးအတွက်မလုံလောက်သဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမဒရပ်ပြည်နယ်မှ ဝယ်ယူတင်သွင်းခဲ့ရသေးသည်။
ယခုအခါ ပြည်တွင်းသုံး လုံလောက်အောင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးလာကြသည်။
သံပရာသီးကို သနပ်၊ ယို၊ စသည်ဖြင့်လည်းပြုလုပ်ကြသည်။
သံပရာဖျော်ရည်ကိုလည်း ပူပြင်းသည့် နွေအခါ၌ လူတို့သောက်သုံးကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) Lime (သံပရာ) Botany Term : Citrus aurantifolla Linn var acida Species/Family : Rutaceae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်ငယ်ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အကိုင်းအခက်များ ဘေးသို့ကိုင်းဖြာပြီး ဆူးများရှိသည်။
တဆင့် ငှက်မွေးရွက်ပေါင်း ဖြစ်သည်။
ရှည်မျော မျော ဖြစ်သည်။
အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ပန်းနုရောင် အပွင့်ကလေးများပွင့်၍ မွှေးကြိုင်သင်းပျံ့သော အနံ့အနည်း ငယ်ရှိသည်။
နုစဉ် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ မှည့်သော်အဝါရောင် ရှိသည်။
အသီးအနှစ်များသည် အဝါရောင်ဖျော့သည်။
အပင်----အပင် ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၆ ပေ မှ ၁၄ ပေ ခန့် ထိရှိ၏။
အကိုင်း အခက်များ သေးသွယ် ပြီး ဖြာထွက် ၏။
တစ်ပင်လုံး မာ၍ ချွန်ထက်သော ဆူးများ ရှိ၏။
အရွက်--ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
ရွက်ထပ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း သွယ်သည်။
ရွက်ညှာ အတောင်ပုံ ဖြစ်သည်။
ရွက်ညှာရင်း တွင် ချွန်ထက်သော် ဆူးရှိသည်။
အရွက်တွင် အနံ့ ရှိသည်။
အပွင့်--ကြားထွက် ပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။
ပန်းခိုင် တိုသည်။
ပန်းခိုင် ပေါ်တွင် သေးငယ်သော အဖြရောင် အပွင့်ကလေး များ ပွင့်၏။
အနံ့ အနည်းယ် ရှိသည်။
အသီး--လုံးဝိုင်း သော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။
ခွံပျော့သီး ဖြစ်ပြီး အခန်းများ ပါသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အသီး၊ အခေါက်၊ အစေ့။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြား ၌ စိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်းသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
စိုက်ပျိုးပုံ- (က) ပျိုးပင်ရယူခြင်း---အစေ့ကို ပျိုးထောင် ၍ လည်းကောင်း မျိုးကောင်း သည့် အပင် မှ မြေထုပ် စည်း၍ လည်းကောင်း ရယူနိုင်သည်။
အစေ့ကို ပျိုးပါက ပျိုးထောင် ပျိုးခုံ ပျိုးသေတ္တာ တွင် သဲနှင့် မြေဆွေး ရော၍ ပျိုးရသည်။
ရေကို မကြာခဏ လောင်းပေးပြီး ပျိုးပင်ကလေး များ တစ်မိုက် ခန့် ရှိပါက ပြောင်းရွှေ့ စိုက်ပျိုး နိုင်သည်။
ပျိုးထုပ်စည်း ၍ စိုက်ပါက မိုးဦး တွင် ပျိုးထုပ်များ စည်း၍ မိုးနှောင်း တွင် အပင်မှ ဖြတ်ယူပြီး ခြင်းတောင်း သို့မဟုတ် အိုး များ တွင် ထည့်၍ အရိပ်အောက်တွင် ထားရှိပြီး ၁ နှစ်သား အရွယ် ရောက်ရှိသည့် အခါ ပြောင်းရွှေ့ စိုက်ပျိုး ရသည်။
ဤနည်းအားဖြင့် စိုက်ပျိုးခြင်းသည် ပိုမို၍ သီးထွက်ကောင်း နိုင်သည်။
(ခ) စိုက်ပျိုးခြင်း--စိုက်ခင်း နေရာသည် သဲနုန်း မြေမျိုး ဖြစ်ရမည်။
ရေစီး ရေလာကောင်းရမည်။
တစ်ပင် နှင့်တစ်ပင် ပေ ၁၅x ၁၂ ပေခန့် ခွာထား ရမည်။
ကျင်းများကို ၂x၂ တူး၍ ဆွေးမြည့်သော မြေဆွေးများ ရောစပ်ပြီး စိုက်ပျိုးရမည်။
(ဂ) ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း---ပေါင်းမြက်များ ကို ကောင်းစွာ ရှင်းလင်း ပေးသင့်သည်။
မိုးဦးကျ နှင့် မိုးလယ်များ တွင် မြေဩဇာ ကျွေးပေး သွားရမည်။
ကိုင်းခြောက် ကိုင်းသေးများ အား ဖြတ်တောက် ပေးရမည်။
သံပရာ ပင်သည် အများအား ဖြင့် ၃-၄ နှစ်အတွင်း သီးသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်---မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ သံပရာ သီးသည် ချဉ်၏၊လေကို နိုင်၏၊ ဝမ်းမီး တောက်၏၊ ကြေကျက် လွယ်၏။
ရောဂါ ဖြစ်စေ တတ်သော ပိုးကို နိုင်၏။
သလိပ် နာ၊ လေနာ၊ အော့အန် ခြင်း၊ ချောင်းဆိုး ခြင်း နှင့် လည်ချောင်းနာ၊ ပန်းနာ၊ အစာမကြေ လေပြည့် ရောဂါ တို့ကို နိုင်၏။
သံပရာ ရည်ကို သောက်ခြင်းဖြင့် မောပန်းခြင်း ကို ပြေစေပြီး လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ကျရောက် တတ်သည့် ရောဂါ များ၊ အထူး သဖြင့် ဝမ်းဗိုက်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ် သော ရောဂါများကို ကာကွယ်နိုင် ၏။
သံပရာသီး အစိမ်း၏ အခွံကို စားပါက လေနာ ရင်နာ ပျောက်ကင်း၏။
ယားနာ၊ ပွေးနာ၊ အရေပြား ၌ အမည်းကွက် များ ပေါက်ခြင်း၊ အမွေးများ ကျွတ်ခြင်း စသော ရောဂါ များ အတွက် သံပရာ သီးကို ထက်ခြမ်း ပြု၍ ၎င်း အခြမ်းဖြင့် နာနာပွတ် တိုက်ပေးပါ က ပျောက်၏။
သံပရာ သီး အရည်ကို သကြား အနည်းငယ် ထည့်၍ များစွာ သောက်ပါက အဆိပ်သင့် နာ (ဥပမာ-ဘိန်းမူးလွန်သော အဆိပ်၊ အရက် မှ ဖြစ်တတ်သော အဆိပ်၊ အစားမှ ဖြစ်သော အဆိပ်) စသည်တို့ ပျောက်၏။
ထမင်းစား ပြီးနောက် အော့အန်ခြင်း ဖြစ်သော အခါ ၇။
သံပရာ ရည်ကို သကြားခတ် ၍ သောက်ပါက အဆီများ ၍ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ သည်းခြေ အားနည်းခြင်း၊ အဆစ်အမျက် ကိုက်ခြင်း များ ပျောက်ကင်း၏။
သံပရာရည် တွင် သကြားအနည်းငယ် ထည့်၍ ည နံနက် ၂ ကြိမ်မျှ မှန်မှန်သောက် ပါက သွားမှ သွေးယို စီးခြင်း ပျောက်ကင်း ၏။
လက်ဖက်ရည် ကျကျ (အင်္ဂလိပ်+မြန်မာ) ကျိုပြီး သံပရာ ရည် ညှစ်သောက် က ခေါင်း ကိုက် ရောဂါ ပျောက်၏။
သံပရာ ဖျော်ရည် ကို နေ့စဉ် သောက်ပေးပါ က အထိုက်အထ သွားလာရာ ၌ မူးဝေတတ်သော ရောဂါ များ ပျောက်ကင်း ၏။
သံပရာ သီး လတ်လတ် ဆတ်ဆတ် အရည်ကို နှာခေါင်း တွင်း သို့ ညှစ်ထည့် ပါက နှာခေါင်း သွေးယို ခြင်း ပျောက်၏။
သံပရာ ရည်ပူပူနှင့် ပျားရည်ရော ၍ နေ့အခါ နှစ်ကြိမ် မျှ လျက်ပါက လည်ချောင်းနာ ရောဂါ ပျောက်ကင်း ၏။
သံပရာသီး တစ်လုံး မီးကျွမ်းအောင် ဖုတ်၍ လေးညှင်း တစ်ပွင့် ထည့်ကြိတ်ပြီး သွားရင်း၌ သိပ်ပေးသော် သွားကိုက် သွားနာ ပျောက်ကင်း စေ၏။
ကြွေမီး ဖုတ်နှင့် သံပရာ ရည် ဖျော်၍ သောက်သော် ဆီး အောင့်ခြင်း ပျောက်၏။
သံပရာ ခေါက်ကို ရေနှင့် ထက်ဝက်ခန့်ကျို၍ ညနံနက် တစ်ကြိမ် ကျ သောက်က အဖျားပျောက် ၏။
သံပရာ စေ့ကို ကြိတ်ပြီး နားသယ် တွင် လိမ်းပါက ခေါင်း တစ်ခြမ်း ကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=94 အာဟာရဓာတ်တန်ဖိုး ရှောက်သီးနှင့် ယှဉ်လျှင်မူ သံပရာသီးတွင် ဗီတာမင် စီ ပါဝင်မှု နည်းပါးသည်။
သံပရာသီးတွင် အမျှင်ဓာတ် ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည်။
thumb|ကြောင်ပန်း(ကြောင်ပန်းငယ်) ကြောင်ပန်း (ကြောင်ပန်းငယ်, Indian wild pepper) သည် အပင်ချုံပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။
အမြင့် ၁၅ ပေခန့်ထိ ရှိတတ်သည်။
ပင်စည်မှာ ညိုခြောက်ခြောက်အရောင်ရှိ၏။
အခေါက်ပါးသော်လည်း အနည်းငယ် ကြမ်းသည်။
အရွက်မှာ ၃ ရွက် မြွှာပေါင်းဖြစ်၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်သည်။
၃ ရွက်တွင် အလယ်ရွက်သည် ကျန်ဘေး ၂ ရွက်ထက် ပိုကြီး ပြီး ပို၍ ရှည်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ထိပ်ဘက် ကျယ်သော ဘဲဥပုံရှိ၏။
အရင်းသွယ်၍ ထိပ်ဖျားချွန်သည်။
ရွက်ညှာ ၁ လက်မ၊ ၁ လက်မခွဲခန့်ရှိ၏။
အရွက်အောက်မျက်နှာပြင် မီးခိုးပြာရောင်ဖြစ်ပြီး အပေါ်မျက်နှာသည် အစိမ်းပုပ်ရောင် ရှိ၏။
အပွင့်ကလေးများ သေးငယ်ပြီး စုပြုံ၍ပွင့်၏။
အရောင်မှာ ခရမ်းရောင်ရှိ၏။
ပွင့်ဖတ် ၅ ခုပါရှိ၍ တစ်ခုမှာ ထူးခြားနေ၏။
ရှည်၍ အနည်းငယ် ကြီးပြီး ခရမ်းရင့်ရောင် ရှိသည်။
၎င်းအဖတ်တွင် အရည် ရွှမ်းသော ခရမ်းရင့်ရောင်ရှိသည်။
ကျန် ၄ ခုမှာ ရွယ်တူဖြစ်ပြီး ခရမ်းနုရောင် ဖြစ်၏။
ကဆုန်၊ နယုန်တွင် ပွင့်သည်။
အသီးမှာ လုံးဝိုင်းသည် ၊ ထိပ်ဘက် နီညိုရောင်ဖြစ်၏။
ဝါခေါင် ၊ တော်သလင်း တွင်သီးသည်။
ရခိုင်လို ကျွန်ပန်းဟု ခေါ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်း ဒေသတွင် အများအပြား တွေ့ရသည်။
ပေ ၃၀၀၀ ကျော်အထိပေါက်ရောက်နိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ခါး၏၊ ဖန်၏၊ ပူ၏၊ ဝမ်းမီးကိုတောက်စေ၏၊ လေကိုနိုင်၏၊ အနာကို အသားနုတက်၍ ပျောက်စေ၏။
အဖျားကို နိုင်၏။
မီးယပ်မှန်စေ၏။
အားအင်တိုးပွား၏၊ အဆိပ်ကို ပြေပျောက်စေ၏။
အရွက် အရွက်ကို အရည်ညှစ်သောက်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း ၊ ကြော်စားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း အကြော ရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။
ကြောင်ပန်းရွက်ရည်တွင် နှမ်းဆီနှင့် ပျားရည် အနည်းငယ် ထည့်ပြီး နားကြပ်ပေးသော် နားပြည်ယို ၊ နားကိုက်ခြင်း ပျောက်သည်။
ကြောင်ပန်းရွက်ကို အရည်ညှစ်သောက်ခြင်းဖြင့် အရေပြားရောဂါကို လည်းကောင်း ၊ သက်ရင်းကြီးမြစ် သွေးရည်နှင့် ရောသောက်ခြင်းဖြင့် ဖောရောင်ရောဂါကိုလည်းကောင်း ပျောက်စေသည်။
ကြောင်ပန်းရွက် ပြုတ်သောက်သော် ညောင်းကျရောဂါ ၊ ငှက်ဖျားရောဂါ နှင့် မီးတွင်းဖျားရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။
ကလေးသူငယ် နှာစေးချောင်းဆိုးနာ ပျောက်စေ၏။
ကြောင်ပန်းရွက်ကို ကြိတ်ညှစ်ရည်ဖြင့် အနာပေါက်များကို လိမ်းပေးသော် ပျောက်၏။
ကြောင်ပန်းရွက်ကို ကြက်သွန်ဖြူနိုင်နိုင်ဖြင့် သုပ်စားပါက လေနာရောဂါ၊ ဝမ်းဖောဝမ်းရောင် ၊ ဝမ်းကိုက်ရောဂါများ ပျောက်၏။
အိမ်မပျော်သောရောဂါနှင့် ဦးနှောက်တွင် ဖြစ်သောရောဂါအတွက် ကြောင်ပန်းရွက် အခြောက်ကို ခေါင်းအုံးပြုလုပ်၍ အိပ်ခြင်းအားဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။
ကလေးများ အညှော်မိခြင်း ၊ အဖျားကြီးခြင်း အတွက် ကြောင်ပန်းမြစ်ကို သွေး၍ တိုက်ကျွေးခြင်း ၊ နှာရှူစေခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=93 ကိုးကား Category:ပန်းများ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
သတ္တုနှင့်သတ္တုလုပ်ငန်း သတ္တုကိုအဓိပ္ပာယ်တိကျစွာဖော်ပြရန်ခဲယဉ်းသည်။
သို့သော်သတ္တုဟုခေါ် သောဒြဗ်စင်များတွင် အပူနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်လွယ်ခြင်း၊ မာကျောခြင်း၊ ထူပိန်းခြင်း၊ အလင်းပြန်လည်ရိုက် ဟတ်နိုင်ခြင်း၊ အပြားရိုက်ခတ်နိုင်ခြင်း၊ နန်းဆွဲခံနိုင်ခြင်း၊ အလေးချိန်စီးခြင်း၊ ပစ္စည်းသန့်သန့်ဖြစ်မူ သလင်းပွင့်အနေဖြင့်တွေ့ရခြင်း၊ သာမန်အပူချိန်တွင် အစိုင်အခဲအဖြစ်၌တည်ရှိခြင်း စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။
သတ္တုတို့၏အခြားထူးခြားသောဂုဏ်တစ်ရပ်မှာ တစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးရောစပ်၍ မရေမတွက်နိုင်အောင် များပြားလှသော သတ္တုစပ်များကိုဖြစ်စေနိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်၏။
ကမ္ဘာပေါ်တွင်တွေ့ရှိရသော ဒြဗ်စင် ၉ရ ခုအနက် ၅ရ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ သတ္တုများဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် သတ္တုတိုင်း၌ကား ဆိုခဲ့သောဂုဏ်များမရှိချေ။
ဆိုဒီယမ်နှင့် ပိုတက်ဆီယမ်သတ္တုများသည် ရေထက်ပင်ပေါ့ပါးကြသည့်ပြင် လှီးဖြတ် ၍ရလောက်အောင်ပင်ပျော့ပျောင်းကြ၏။
မာကျူရီ(ပြဒါး)သည်သာမန်အပူချိန်၌· ၄ဝ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်၌ ခဲသွားသည်။
တန်စတင်သည် သာမန်အပူချိန်၌အခဲဖြစ်၍ ၆၁ဝဝ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်၌အရည်ပျော်၏။
ဤန်တီမိုနီ (ခနောက်စိမ်း)နှင့် ဗစ်စမတ်(ကြွပ်)တို့မှာအလွန်ကြွပ်ဆပ်သဖြင့် အနည်းငယ်ထုရိုက်ရုံမျှဖြင့် ကွဲထွက်ကုန်ကြ၏။
သတ္တုများတွင်ဖြစ်သော ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုများသည် သတ္တုအမျိုးအစားကိုလိုက်၍ ကွဲပြားခြားနားကြသည်။
ပလက်တီနမ်(ရွေွှဖြူ)နှင့်ရွှေကဲ့သို့သောအဖိုးတန်သတ္တုများသည် အပြင်းဆုံး ဓာတ် ပစ္စည်းများဖြင့်ထိတွေ့မှသာလျှင် ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုများဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် ပိုတက်ဆီယမ်၊ ဆိုဒီယမ်၊ လစ်သီယမ်စသည့် သတ္တုများမှာမူကား ရေဖြင့်တွေ့ထိရုံမျှနှင့်ပင်လွယ်ကူစွာ ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုများဖြစ်နိုင်ကြလေသည်။
ဓာတုဗေဒအရ သတ္တုတို့၏အောက်ဆိုက်များသည် များသောအားဖြင့်ဗေ့များဖြစ်ကြသည်။
သတ္တုမဟုတ်သည့် ဒြဗ်စင်တို့၏အောက်ဆိုက်များမှာမူကား ရေတွင်ပျော်ဝင်၍ အက်ဆစ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းသွားနိုင်ကြသည်။
ပုံပမာ သတ္တုများဖြစ်ကြသည့်သံနှင့်ကြေးနီတို့၏အောက်ဆိုက်များသည် ဗေ့များဖြစ်ကြသည်။
ကန့်နှင့်ကာဗွန်မှာသတ္တုများမဟုတ်ချေ။
ဤ ဒြဗ်စင်တို့၏အောက်ဆိုက်များသည် ရေတွင်ပျော်ဝင်ကြပြီး လျှင် ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်နှင့်ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ်ဟူ၍ အသီးသီးဖြစ်လာကြသည်။
သို့သော် ဤဓာတ် ဂုဏ်များလောက် ဖြင့် သတ္တုကိုခွဲခြားသတ်မှတ်၍မဖြစ်နိုင်သေးပေ။
အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် အာစနစ် (စိန်ဖြူ) ၊ အန်တီမိုနီ (ခနောက်စိမ်း) တို့ကဲ့သို့သောဒြဗ်စင်အချို့တွင်ဆိုခဲ့သောဓာတ်ဂုဏ်နှစ်မျိုးစလုံး ရှိနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ပြဒါး၊ ရွှေအစရှိသော သတ္တုအချို့မှလွဲ၍ အခြားသတ္တုများကိုသန့်သန့်တွေ့ရခဲသည်။
များသောအားဖြင့် သတ္တုများကို အိုင်းယန်း(သံ)၊ မာကျူရီ(ပြဒါး)၊ ကော့ပါး (ကြေးနီ)တို့တွင်ကဲ့သို့ဆာလဖိုက်အနေဖြင့်၎င်း၊ အလျူမီနီယမ်၊ အိုင်းယန်း(သံ) ၊အာစနစ်(စိန်ဖြူ)တို့တွင်ကဲ့သို့ အောက်ဆိုက်အနေဖြင့်၎င်း၊ မက်ဂနီဇီယမ်၊ ကယ်လဆီယမ် တို့တွင်ကဲ့သို့ ကာဗွန်နိတ်အနေဖြင့်၎င်း၊ ဆိုဒီယမ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်တို့တွင်ကဲ့သို့ ကလိုရိုက်အနေဖြင့်၎င်း တွေ့ရှိရတတ်သည်။
သတ္တုရိုင်းများတွင်ပါရှိသည့် သတ္တုတို့၏အတိုင်းအဆမှာ လည်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။
ဂလီးနားသတ္တုရိုင်းသည်ခဲရာခိုင်နှုန်း ၈ဝကျော်ပါရှိသော်လည် ပစ်ချဗလင်း သတ္တုရိုင်းကိုတန်နှင့်ချီ၍အသုံးပြုပါမှ ရေဒီယမ်အနည်းငယ်ခန့်ကို ရရှိနိုင်သည်။
ယခုခေတ်သည်သတ္တုခေတ်ဖြစ်သည့်အလျောက် ကျွန်ုပ်တို့သည် သတ္တုများကိုအမျိုးမျိုးအသုံးပြုလျက်ရှိကြသည်။
ရွှေ၊ ငွေ၊ ပလက်တီနမ်တို့ကဲ့သို့သော အဖိုးတန်သတ္တုများဖြင့် အလှပြအထည်များ၊ ကြေးငွေများ၊ ကိုယ်တွင်ဆင်မြန်းရန် အဝတ်အစားတန်ဆာများကိုပြုလုပ်ကြသည်။
အလျူမီနီယမ်(ဒန်)၊ အိုင်းယန်း(သံ)၊ ကောပါး (ကြေးနီ)၊ ဇင့်(သွပ်)၊ တင်း(သံဖြူ)၊ လက်(ခဲ)တို့ ကဲ့သို့သော အတွေ့ရများသောသတ္တုများကို အိမ်အသုံးအဆောင်များနှင့် အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများတွင်သုံးသည်။
သို့သော်အထက်ပါ သတ္တုများမှာ သတ္တုချည်းသက်သက်ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့လိုအပ်သည့်ဂုဏ်များဖြင့် မပြည့်စုံသောကြောင့် များစွာအသုံးဝင်လှမည်မဟုတ်ပေ။
ဤသတ္တုများကို နစ်ကယ်၊ ကက်ဒမီယမ်၊ ကရိုမီယမ်၊ တန်စတင်၊ မော်လစ်ဒီနမ်၊ မန်ဂနိ၊ ကိုဗော့၊ ဗနေဒီယမ်၊ အန်တီမိုနီ၊ ဗစ်စမတ် တို့ကဲ့သို့ အခြားသောသတ္တုများဖြင့်ရောပေးသောအခါ အသုံးအမျိုးမျိုးအတွက် လိုအပ်သောဂုဏ်များ နှင့်ပြည့်စုံလာလေသည်။
ပုံပမာ၊ သံအစစ်မှာသုံးမရနိုင်လောက်အောင်ပျော့သဖြင့် ယင်းသတ္တုကိုအခြားသတ္တုများဖြင့်ရော၍ သုံးကြရသည်။
မန်ဂနိနှင့် ရောစပ်ထားသောသတ္တုစပ်သည် လက်နက်များပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးဝင်သည်။
ကရိုမီယမ်နှင့် ရောစပ်ထားသောသတ္တုစပ်မှာ သံချေးမတက်နိုင်သဖြင့် အစွန်းခံသံမဏိဟုအမည်တွင်သည်။
သံတွင် နစ်ကယ် အနည်းငယ် ရောပေးလျှင် နန်းဆွဲခံသတ္တိပို၍ကောင်းလာသည်။
ရွှေငွေတို့ဖြင့်ပြုလုပ်သော ဝတ်စားတန်ဆာတို့ကို အပွန်းခံနိုင်စေရန် အခြားသတ္တုများဖြင့်ရောနှောသုံးစွဲကြရသည်။
ရှေးအခါကလူတို့သည် သတ္တုတို့၏ဂုဏ်များကို လေ့လာပြီးသည့်နောက်မှ ထိုသတ္တုတို့ကို မည်ကဲ့သို့ အသုံးချနိုင်မည့် နည်းများကိုတွေးတောကြံဆကြလေသည်။