kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|​အောင်လံခရိုင်မြို့နယ်များ အောင်လံခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အောင်လံမြို့နယ် အောင်လံမြို့ ပြလို့မြို့ ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ် ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သရက်ခရိုင်မှ အောင်လံမြို့နယ်နှင့် ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ အောင်လံခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကျုံပျော်ခရိုင် () သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျုံပျော်မြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|ကျုံ​ပျော်ခရိုင်မြို့နယ်များ ကျုံပျော်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကျုံပျော်မြို့နယ် ကျုံပျော်မြို့ အထောင်မြို့ ရေကြည်မြို့နယ် ရေကြည်မြို့ ငသိုင်းချောင်းမြို့ အသုတ်မြို့ ကျောင်းကုန်းမြို့နယ် ကျောင်းကုန်းမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပုသိမ်ခရိုင်မှ ကျုံပျော်မြို့နယ်၊ ရေကြည်မြို့နယ်နှင့် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ကျုံပျော်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး။
မြန်အောင်ခရိုင် () သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြန်အောင်မြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|မြန်​အောင်ခရိုင်မြို့နယ်များ မြန်အောင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မြန်အောင်မြို့နယ် မြန်အောင်မြို့ ကနောင်မြို့ အင်ပင်မြို့ ကြံခင်းမြို့နယ် ကြံခင်းမြို့ ဘက်ရဲမြို့ အင်္ဂပူမြို့နယ် အင်္ဂပူမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဟင်္သာတခရိုင်မှ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ ကြံခင်းမြို့နယ်နှင့် အင်္ဂပူမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ မြန်အောင်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဘုတ်ပြင်းခရိုင် () သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘုတ်ပြင်းမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|ဘုတ်ပြင်းခရိုင်မြို့နယ်များ ဘုတ်ပြင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ် ဘုတ်ပြင်းမြို့ ကရသူရိမြို့ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင်မြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကော့သောင်းခရိုင်မှ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး။
right| ပျံသန်းနေစဉ် Vespula vulgaris alt=A paper pulp nest on maple tree| စက္ကူပျော့ဖတ်ကဲ့သို့သော နကျယ်အုံ နကျယ်ကောင် (Wasp) ဟူသော အမည်နာမသည် အမှန်စင်စစ်တွင် ပျားလည်းမဟုတ် ပုရွက်ဆိတ်လည်းမမည်သော အင်းဆက်များ၏ လူသုံးများသော အမည်နာမဖြစ်ပြီး ပါဏဗေဒအလိုအရ ဟိုက်မန်နော့ပ်တဲရာ မျိုးစဉ်၏ အက်ပိုကရစ်တာ မျိုးစဉ်ခွဲတွင်ပါဝင်သော ခါးသိမ်နေသည့် ခန္ဓာကိုယ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော အင်းဆက်ပိုးကောင်များအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာထားမှုအရ နကျယ်ကောင် သည် ပျား၊ ပုရွက်ဆိတ် တို့နှင့် မျိုးရိုးကွဲပြားမှု မရှိကြပေ။
အဓိကခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာမှာ နကျယ်ကောင်များသည် အစာအလို့ငှာ အခြားအင်းဆက်ပိုးကောင်များကို ၎င်းတို့၏ အဆိပ်ဆူးအသုံးပြု၍ အမဲလိုက်သည့် အပြုအမူပင်ဖြစ်သည်။
ဥယျာဉ်များတွင် တွေ့လေ့ရှိသည့် လူသိများသော နကျယ်ကောင် (Vespula vulgaris) နှင့် ပျားတူ (Vespa) တို့သည် အသိုက်အအုံနှင့်နေထိုင်သည့် Vespidae မျိုးရင်းဝင်များဖြစ်ကြပြီး မျိုးစိတ် အရေအတွက်ပေါင်း ၅၀၀၀ ခန့်ရှိလေသည်။
Johnson, Norman F. and Triplehorn, Charles A. 2004. Borror's introduction to the study of insects, 7th ed. ယနေ့အချိန်အထိ လေ့လာပြီးသမျှသော နကျယ်ကောင် မျိုးစိတ် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ခန့်သည် ကပ်ပါး နကျယ်ကောင်များ ဖြစ်သည်။
အဘယ်​ကြောင့်ဆိုသော် အများစုမှာ အခြားအင်းဆက်မျိုးစိတ်များ၏ ခူကောင်ပေါက်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်များအတွင်းတွင် ဥများဥသည့် ကပ်ပါးကောင်များဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်၏။
အင်းဆက် မျိုးစိတ်တိုင်းလိုလိုတွင် ထိုသို့သော ကပ်ပါးကောင်မျိုးစိတ် အနည်းဆုံးတစ်မျိုးရှိကြလေသည်။
ယင်းကြောင့် နကျယ်ကောင်များသည် အင်းဆက်များ၏ အရေအတွက်ကို သဘာဝအတိုင်းထိန်းချုပ်ရန် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေပါသည်။
ပိုးမွှားအများစုသည် နကျယ်ကောင်များ အမဲလိုက်သည့် သားကောင်များဖြစ်ပြီး သီးနှံများအပေါ် သက်ရောက်မှုအနည်းငယ်သာရှိသောကြောင့် ၎င်းကပ်ပါးနကျယ်ကောင်များကို စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၏ ပိုးမွှား ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ပိုမိုအသုံးပြုလာကြသည်။
ခန္ဓာဗေဒ လူအများစုသည် နကျယ်ကောင်နှင့် ပျားကို ရောထွေးမှားယွင်းတတ်ကြလေသည်။
ပျား နှင့် နကျယ် တို့၏ ကွဲပြားခြားနားချက်များမှာ အလွန်ထင်သာမြင်သာရှိ၏။
ထိုအချက်များထဲမှ လွယ်ကူမြင်သာသောအချက်မှာ ပျားများသည် အမွေးအမှင်များရှိပြီး နကျယ်များတွင် မပါရှိသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။
နကျယ်ကောင်များတွင် ၁၂ ပိုင်း (သို့) ၁၃ ပိုင်း ရှိသော ဦးမှင်များနှင့် ကိုက်ဖြတ်နိုင်သည့် ပါးစပ်တို့ပါရှိကြသည်။
၎င်းတို့၏ အတောင်များသည် ဝမ်းဗိုက်ရှိ သေးသွယ်သော အညှာ သို့မဟုတ် “ခါး” ဖြင့် လည်ပင်းနားတွင် တွဲစပ်ထားသည်။
အမများတွင် အပေါက်ဖောက်ခြင်း နှင့် ဥဥခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုသော ဆူးချွန်များရှိတတ်သည်။
အရွယ်ရောက်ပြီးသော နကျယ်ကောင်များသည် အများအားဖြင့် ပန်းဝတ်ရည်ကိုသာ စားသုံးလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ သားလောင်းများသည် မိခင်မှ အမဲလိုက်ရှာဖွေပေးသော အင်းဆက်ကောင် (သို့) ပန်းဝတ်မှုန်များကို စားသုံးကြလေသည်။
လွပ်လပ်စွာနေထိုင်ကြသော နကျယ်ကောင်များ လွပ်လပ်စွာနေထိုင်ကြသော နကျယ်ကောင် မျိုးစိတ် အများစုသည် ပျား နှင့် ပုရွက်ဆိတ်များကဲ့သို့ အသိုက်အအုံနှင့်နေထိုင်ကြသော အင်းဆက်များဖြစ်ကြသော်လည်း တကိုယ်ရည်ထီးတည်နေထိုင်ကြသော နကျယ်ကောင် မျိုးစိတ် အနည်းငယ်ရှိလေသည်။
အသိုက်အအုံနှင့်နေထိုင်ကြသော နကျယ် အများစုမှာ စက္ကူပျော့ဖတ်ကဲ့သို့သော အသိုက်မျိုးဆောက်လုပ်သည့် မျိုးစိတ်များ၊ နကျယ်အဝါစင်း မျိုးစိတ်များနှင့် ပျားတူ မျိုးစိတ်များဖြစ်ကြသည်။
ကပ်ပါးနကျယ်ကောင်များ Aleiodes indiscretus မျိုးစိတ် နကျယ်ကောင်သည် ဂျစ်ပစီ ပိုးဖလံကောင်၏ ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဥများထည့်သွင်း ဥနေပုံ နကျယ်ကောင် မျိုးစိတ်အများစုတွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသော အကောင်များသည် ၎င်းတို့၏သားကောင်ထံမှ အာဟာရ တစ်စုံတစ်ရာ မရယူကြဘဲ အရွယ်ရောက်ပြီးစ ပျား၊ လိပ်ပြာနှင့် ပိုးဖလံများကဲ့သို့ပင် အာဟာရအားလုံးကို ပန်းဝတ်ရည်မှ ရယူကြလေသည်။
ကပ်ပါး နကျယ်ကောင်များသည် အလေ့အထ အလွန်ကွဲပြားကြပြီး အများစုသည် ၎င်းတို့၏ အိမ်ရှင် (ဥ သို့မဟုတ် ပိုးတုံးလုံး)၏ မသန်စွမ်းသောအဆင့်များတွင် ၎င်းတို့၏ ဥများကို ခန္ဓာကိုယ်တွင်းသို့ ဥချခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ ၎င်းတို့၏ ဥ ဥသည့် အင်္ဂါမှတစ်ဆင့် သားကောင်များကို အဆိပ် ထိုးသွင်းခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏သားကောင်များကို အကြောသေသွားစေပြီး မလှုပ်ရှားနိုင်ချိန်ကြမှ ဥများထည့်သွင်းကြလေသည်။
လယ်သမားများသည် ၎င်းတို့၏ စိုက်ခင်းလယ်ကွင်းများတွင် အင်းဆက်ပိုးမွှားထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဤကပ်ပါးနကျယ်ကောင်များကို ငွေကုန်ကြေးကျခံ၍ မွေးမြူကြသည်။
ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ ပျား ပုရွက်ဆိတ် ကိုးကား အခြားဝဘ်ဆိုဒ်များ နကျယ်ကောင်နှင့် ၎င်းတို့၏ အတုပ်ခံရခြင်းနှင့်သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်များ ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ။
သံတောင်ကြီးခရိုင် () သည် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သံတောင်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ သံတောင်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သံတောင်ကြီးမြို့နယ် သံတောင်ကြီးမြို့ သံတောင်မြို့ လိပ်သိုမြို့ ဘောဂလိမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဘားအံခရိုင်မှ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်။
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင် () သည် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ ကြာအင်ဆိပ်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ ဘုရားသုံးဆူမြို့ ကျိုက်ဒုံမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကော့ကရိတ်ခရိုင်မှ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ရေးခရိုင် () သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေးမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ ရေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ရေးမြို့နယ် ရေးမြို့ လမိုင်းမြို့ ခေါဇာမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မော်လမြိုင်ခရိုင်မှ ရေးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်။
ကျိုက်ထိုခရိုင် () သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျိုက်ထိုမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|ကျိုက်ထိုခရိုင်မြို့နယ်များ ကျိုက်ထိုခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကျိုက်ထိုမြို့နယ် ကျိုက်ထိုမြို့ သိမ်ဇရပ်မြို့ ဘီးလင်းမြို့နယ် ဘီးလင်းမြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သထုံခရိုင်မှ ကျိုက်ထိုနှင့် ဘီးလင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ကျိုက်ထိုခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အခြားကြည့်ရန် စနိုက်မျိုးရင်းဝင်ငှက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ။
ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ၂၀၂၅ ချီးမြှင့်သည့်နှစ်ရာထူးအဆင့်အမည်အဖွဲ့အစည်းချီးမြှင့်သူ၂၀၂၅ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းလတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမင်းအောင်လှိုင်ဗိုလ်ချုပ်မျိုးမင်းထွန်းဗိုလ်ချုပ်သန်းထိုက်ဗိုလ်ချုပ်နိုင်မင်းကျော်ဗိုလ်ချုပ်မိုးမြင့်ဆွေဗိုလ်ချုပ်အောင်ခင်သိန်းဗိုလ်ချုပ်အောင်ကျော်မိုးဗိုလ်ချုပ်နိုင်ဝင်းဆွေဗိုလ်ချုပ်သိန်းဇော်ဗိုလ်ချုပ်လှမိုးဗိုလ်ချုပ်ကျော်ကျော်ဦးဗိုလ်ချုပ်သက်ထွန်းအောင်ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းမြတ်ဗိုလ်ချုပ်နေမျိုးဦးဗိုလ်ချုပ်ကျော်ကျော်လွင်ဗိုလ်ချုပ်အောင်ကျော်ကျော်ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ရွှေထွန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ။
သိပ္ပကျော်စွာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ၂၀၂၃ ချီးမြှင့်သည့်နှစ်အမည်ရာထူးအဖွဲ့အစည်းချီးမြှင့်သူ၂၀၂၃ဦးအောင်မြိုင်ဒုတိယဝန်ကြီးပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမင်းအောင်လှိုင်ဗိုလ်မှူး ပြည့်ဖြိုးမောင်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဦးချမ်းအေးStructure ပညာရှင် အင်ဂျင်နီယာကောင်စီဦးဇာလီချမ်းStructure ပညာရှင် အင်ဂျင်နီယာကောင်စီ ၂၀၂၅ ချီးမြှင့်သည့်နှစ်အမည်ရာထူးအဖွဲ့အစည်းချီးမြှင့်သူ၂၀၂၅ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦးဥက္ကဋ္ဌမြန်မာနိုင်ငံသတင်းမီဒီယာကောင်စီမင်းအောင်လှိုင်ဒေါ်နွဲ့နွဲ့ခင်ဥက္ကဋ္ဌမြန်မာနိုင်ငံသူနာပြုနှင့်သားဖွားကောင်စီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ။
သီဟသူရဘွဲ့မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ပြီးလျှင် ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် ဒုတိယအမြင့်မားဆုံးသော ဆုတံဆိပ်ဖြစ်သည်။
အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ၎င်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှ တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ နိုင်ငံတော် အကျိုးအတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်လွှတ်စွန့်စား တိုက်ခိုက်သော စစ်သည်များကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံထိုက်သည့် အရည်အချင်းကို ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ယင်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှပြည်စုံသော တပ်မတော်သားများအား သီဟသူရဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူများ ချီးမြှင့်နှစ်ချီးမြှောက်ခံမှတ်ချက်၁၉၄၉ဒုဗိုလ် ကိုကြီး (ကျဆုံး)၁၉၅၀တပ်ကြပ် ခင်မြင့် (ကျဆုံး)၁၉၅၂ဦးကျော်သိန်း (ကျဆုံး)၁၉၅၆တပ်သား တင်ညွန့် (ကျဆုံး)၁၉၆၂ကြည်း ၇၇၆၁ ဗိုလ် လှကြည် ၁၉၇၅ကြည်း ၁၁၈၆၄ ဗိုလ် ညွန့်ခင် (ကျဆုံး)၁၉၇၈ကြည်း ၁၁၇၁၆ ဗိုလ်ကြီး သူရ စစ်မောင်ကြည်း ၁၃၇၆၉ ဒုဗိုလ် စိုးလွင် (ကျဆုံး)အမှတ် ၂၇၈၁၄၃ တပ်ကြပ် ထွန်းကြည် (ကျဆုံး)အမှတ် ၃၇၀၇၀၀ တပ်သား ညိုအေး (ကျဆုံး)၁၉၇၉ကြည်း ၁၂၀၁၉ ဗိုလ်မှူး သိန်းထွန်းတင်၁၉၈၀ကြည်း ၁၁၇၀၁ ဗိုလ်မှူး တင်အောင်မြင့်ဦး ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ။
သူရဘွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့နှင့် သီဟသူရဘွဲ့များပြီးလျှင် အမြင့်မားဆုံး ဆုတံဆိပ်ဖြစ်သည်။
သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ၎င်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှ တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ စစ်တပ် အကျိုးအတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်လွှတ်စွန့်စား တိုက်ခိုက်သော စစ်သည်များကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံထိုက်သည့် အရည်အချင်းကို ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ယင်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှပြည်စုံသော တပ်မတော်သားများအား သူရဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူများ ထွန်းတင်၊ သူရ ချစ်ပို၊ မ၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်စောဖြူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးသူရကျော်ကျော်ချို(ကျဆုံး) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ရွှေမန်း၊ ဦး သူရသွင်ကိုကို ချီးမြှင့်သည့်နှစ်ရာထူးအဆင့်အမည်အဖွဲ့အစည်းချီးမြှင့်သူ၂၀၂၅ဗိုလ်မှူးကြီးသက်ပိုင်မြင့်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမင်းအောင်လှိုင် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ။
သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ သူရဘွဲ့ဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်အပ်နှင်းထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့် မမီသော်လည်း ရန်သူနှင့်ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ရာ၌ ကြံ့ခိုင်သောစိတ်ဓာတ်၊ ပြောင်မြောက်သော သူရသတ္တိဖြင့် မိမိတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်း။
ဆုတံဆိပ်ဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်၏ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အရွယ်အစား၊ အတိုင်းအထွာ၊ ဖဲကြိုးအရောင်အသွေး၊ တံဆိပ်အမှတ်အသားများနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။
ပစ္စည်းအမျိုးအစားနှင့် အလေးချိန် ဆုတံဆိပ်အား (၁၄ ပဲရည်) ရွှေ ၃ ကျပ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်အစား စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ အချင်း ၃.၂ စင်တီမီတာရှိသည်။
တံဆိပ်၏ အလယ်တွင် အချင်း၂.၃ စင်တီမီတာရှိ စက်ဝိုင်းအတွင်း ရောင်ခြည်ဖြာထွက်နေဟန် ၅ ထောင့်ကြယ်ကို ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။
အတွင်းစက်ဝိုင်းနှင့် အပြင်စက်ဝိုင်း၏ အကြားတွင် မြန်မာပန်းပုံခွေပုံဖော်ထားသည်။
တံဆိပ်၏ ကျောဘက်တွင် “ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်” ဟူသော စာတန်းကို အထက်၌လည်းကောင်း၊ “သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်” ဟူသောစာတန်းကို အောက်၌ လည်းကောင်း ထား၍ တံဆိပ်အဝိုင်းအလိုက် ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။
အလယ်လစ်လပ်သော နေရာတွင် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည့် ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ကို ရေးထိုးထားသည်။
တံဆိပ်ထိပ်တွင် ဖဲကြိုးတပ်ဆင်ရန် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ကွင်းကလေး တပ်ဆင်ထားသည်။
ဖဲကြိုးအရွယ်အစားနှင့် အရောင်အသွေး ဖဲကြိုး၏ အရောင်မှာ ဟင်္သပဒါးအနီရောင်ဖြစ်၍ အကျယ်မှာ ၃.၈ စင်တီမီတာရှိသည်။
ဖဲကြိုး၏ အလယ်တွင် ၀.၈ စင်တီမီတာအကျယ်ရှိ အစိမ်းရောင်အစင်းရှိ၍ ယင်းအစိမ်းရောင်၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ၀.၅ စင်တီမီတာ အကျယ်ရှိ အဖြူရောင်အစင်း ၂ စင်းရှိသည်။
တံဆိပ်ပါ အမှတ်အသားများနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်ချက် မြန်မာပန်းပုံခွေသည် မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာကို ဖော်ဆောင်သည်။
ကြယ်၏ ရောင်ခြည်ဖြာထွက်နေသည့် သဘောမှာ တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခံရသူတို့ အစဉ်အမြဲ အရည်အသွေးတောက်ပြောင်မှုရှိသည့်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ဆောင်သည်။
ပုံတူတံဆိပ်ငယ် ဤတံဆိပ်နှင့်အတူ ချီးမြှင့်မည့် ပုံတူတံဆိပ်ငယ်ကို လက်ဝဲဘက်ရင်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ရန်ဖြစ်သည်။
ဂုဏ်ပြုစာလွှာ ဤတံဆိပ်နှင့်အတူ ရွှေရောင်ဖြင့်ရိုက်နှိပ်ထားသော ဂုဏ်ပြုစာလွှာတစ်စောင် ပါရှိသည်။
ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူများ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ချီးမြှင့်သည့်နှစ်ရာထူးအမည်အဖွဲ့အစည်းချီးမြှင့်သူ၂၀၂၅ဗိုလ်ချုပ်အောင်နေမျိုးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမင်းအောင်လှိုင်ဗိုလ်မှူးချုပ်ထွန်းထွန်းဝင်းကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဗိုလ်မှူးကြီးကျော်စံဦးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဗိုလ်မှူးကြီးဖြူဝင်းကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဗိုလ်မှူးကြီးနိုင်ဝင်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲမှူးချုပ်မျိုးသူရနောင်မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးရဲဝင်းထွန်းကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးကောင်းမြတ်သူကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဗိုလ်ကြီးကျော်ကျော်ခန့်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန နောက်ထပ်ကြည့်ရန် သုဓမ္မသင်္ဂဟ အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ။
၂၀ ရာစုအတွင်း၌ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယခုပြိုကွဲပြီးဖြစ်သော ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံတို့နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ တွင် သံအမတ်များ စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
နှစ်နိုင်လုံးသည် စစ်အေးကာလတွင် ရင်းနှီးစွာဆက်ဆံခဲ့သည်သာမက ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံကို အဓိကလက်နက်ထောက်ပံ့ခဲ့သည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
Vojni leksikon [Military Lexicon] (Beograd: Vojnoizdavacki zavod, 1981), p. 71. ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အောက်ပါဆင်တူသည့် အချက်များလည်းရှိကြသည်။
နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် တိုင်းရင်းသားပြည်ထောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။
နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဆင်တူသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်များရှိသည်။
နှစ်နိုင်လုံးသည် စစ်အေးကာလ၌ ဘက်မလိုက်လိုသဖြင့် ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှုကို တည်ထောင်ခဲ့သော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများလည်းဖြစ်ကြသည်။
ထိုသို့သောဆင်တူမှုများကြောင့် ဦးကျော်ငြိမ်းအပါအဝင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကို "အာရှ၏ယူဂိုဆလားဗီးယား" အဖြစ် တည်ဆောက်လိုခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ၁၉၄၆ ယူဂိုဆလပ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခြေခံထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၄၇ ဇူလိုင်လတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားအချို့သည် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံသို့ အလည်ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
ယူဂိုဆလားဗီးယား၏ ၁၉၄၆ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် လွတ်လပ်မည့်မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်အတွက် စံပြသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
DASMIP, PA, 1947, f-124, 425154, Zabeleska o razgovoru druga Price sa predstavnikom burmanske vlade Maung Ohn, dana 5 decembra 1947 godine [Minutes of conversation between comrade Prica and the representative of the Burmese Government Maung Ohn, December 5th 1947]. F. S. V. Donnison, Burma (London: Ernest Benn Limited, 1970), p. 141. ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ် သံအမတ်များ မခန့်အပ်မီတွင် မြန်မာအစိုးရသည် ပါကစ္စတန်ရှိ ယူဂိုဆလပ်သံရုံးသို့ ပြည်တွင်းဆူပူမှုများကိုနှိမ်နှင်းရေးအတွက် လက်နက်တောင်းယူရန် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့သို့ ခရီးစဉ်အတွင်း သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။
Bertil Lintner, Burma in Revolt: Opium and Insurgency since 1948, p. 154. ထိုသို့လက်နက်များ အလျင်အမြန်ရရှိမှုကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ လက်နက်တောင်းယူခဲ့သော မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်နေဝင်းသည်လည်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံကို အထင်ကြီးသွားခဲ့သည်။
၁၉၅၃ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဦးစီး၍ ရန်ကုန်မြို့၌ အာရှဆိုရှယ်လစ်ကွန်ဖရင့်ကိုကျင်းပခဲ့ရာ ယူဂိုဆလားဗီးယားမှ ယူဂိုဆလားဗီးယား ကွန်မြူနစ်များအဖွဲ့ချုပ်က တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုကွန်ဖရင့်၌နှစ်နိုင်ငံလုံး၏ နိုင်ငံရေးအမြင်ဆင်တူမှုကြောင့် ဆက်ဆံရေးမှာလည်း ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ၌ ကိုမင်တန်ကျူးကျော်မှုကိုတိုင်ကြားခဲ့ရာ၌လည်း ယူဂိုဆလားဗီးယားသည် မြန်မာဘက်ကထောက်ခံခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသံရုံး၏ ၁၉၅၈ ခုနှစ် လျှို့ဝှက်မှတ်တမ်းတွင် "မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် သီးခြားကဏ္ဍတစ်ခုပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ၏နိုင်ငံရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လစ်လျူရှု၍မရနိုင်ကြောင်း" ဟူ၍ဆိုသည်။
Chinese Foreign Ministry Archives (hereafter CFMA), 105-00846-02(1), Miandian yu Nansilafu de guanxi (Zhongguo zhu Miandian shiguan bianxie ziliao) [Burma-Yugoslavia relations (materials collected by the Chinese Embassy in Burma)], December 18th 1958, p. 8. ၁၉၉၁ တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် နိုင်ငံ၏အရိုက်အရာကို ဆားဘီးယားနိုင်ငံကဆက်ခံခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင် ဆားဘီးယားနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရန် မြန်မာ–ဆားဘီးယား ဆက်ဆံရေး ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု အာရှဆိုရှယ်လစ်ကွန်ဖရင့် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး။
ဤဆောင်းပါးသည် ကိုးရီးယားဘာသာစကား၏ စကားပုံသဏ္ဌာန် အထားအသိုနှင့် ဝေါဟာရများကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။
အသံထွက်နှင့် အသံဗေဒအတွက် ကိုရီးယား အသံထွက်ကို ကြည့်ပါ။
သဒ္ဒါတွင် ကြီးမားသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်သည့် ကိုရီးယားဂုဏ်ပြု စာများကိုလည်း ကြည့်ပါ။
Much of the material in this article comes from the companion text to the NHK language materials Hanguru Nyūmon (1985). ရည်ညွန်ခြင်း – အီ/ဂါ "က"ကို စာကြောင်းတွင်သုံးပြီး၊ ကယ်ဆောကို လေးစားသမှုပြုရသော စာကြောင်းအတွက်သုံးသည်။
မျိုးရိုးဗီဇ အူအီ နေရာပြပုဒ် - အဲ သည် "မှာ"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်၊ (ဥပမာ "ဆေးရုံသွားတယ်" သို့မဟုတ် "ဆေးရုံမှာရှိတယ်") ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် သဒ္ဒါများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
အမ်းခရိုင် () သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ အမ်းမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|အမ်းခရိုင်မြို့နယ်များ အမ်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အမ်းမြို့နယ် အမ်းမြို့ တပ်တောင်မြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကျောက်ဖြူခရိုင်မှ အမ်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်။
တောင်ကုတ်ရိုင် () သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကုတ်မြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|​တောင်ကုတ်ခရိုင်မြို့နယ်များ တောင်ကုတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
တောင်ကုတ်မြို့နယ် တောင်ကုတ်မြို့ မအီမြို့ တန်းလွဲရွာမမြို့ မာန်အောင်မြို့နယ် မာန်အောင်မြို့ သမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သံတွဲခရိုင်မှ တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်မှ မာန်အောင်မြို့နယ် တို့ကိုခွဲထုတ်ကာ တောင်ကုတ်ခရိုင်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ် ()သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ကာ (၁၇)ယောက်မြောက်သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်​နေသူဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၆ခုနှစ်အထိ အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အာဏာရှင်သမ္မတဟု လူသိများသော ဖာဒီနန်မားကို့စ်နှင့် အီမယ်ဒါမားကို့စ်တို့၏ သားလည်းဖြစ်သည်။
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဖာဒီနန် ရိုမျူဒတ် မားကို့စ်ဖြစ်ကာ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ် (သို့မဟုတ်) ဘုံဘုံမားကို့စ် ဟုလူသိများကာ သမ္မတအ​နေဖြင့် ရည်ညွှန်းရာတွင် သမ္မတဂျူနီယာမားကို့စ်ဟုရည်ညွှန်းသည်။
၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် Ilocos Norte ပြည်နယ်၏ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ၁၉၈၃ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၆ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ် ပြုတ်ကျပြီး မိသားစုလိုက် ဟာဝိုင်အီကျွန်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။
၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် ဖာဒီနန်မားကို့စ် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုစဉ်ကသမ္မတ ကိုရာဇွန်အကွီနိုက ၎င်း၏မိသားစုကို ပြည်ဝင်ခွင့်ပြုခဲ့ကာ အမှုပေါင်းများစွာအား ရင်ဆိုင်စေခဲ့သည်။
ဂျူနီယာမားကို့စ်သည် ၁၉၉၂ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ခုနှစ်အတွင်း ဖိလစ်ပိုင်အောက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် Ilocos Norte ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ထပ်မံရွေးချယ်ခံရပြန်သည်။
ကိုးနှစ်ကြာပြီးနောက် ၂၀၀၇ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်အထိ အောက်လွှတ်တော်အမတ်၊ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၆ခုနှစ်အထိ အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒုတိယသမ္မတနေရာမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သော်လည်း ဝ.၆၄ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။
၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် သူ့အနေဖြင့် ၂၀၂၂ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတနေရာမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၂၂ရွေးကောက်ပွဲတွင် (၅၈.၇၇) ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် သူသည် ဒုတိယသမ္မတနေရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး သမ္မတနေရာ အနိုင်ရခဲ့သော ပထမဆုံးသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အ​စောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး အစောပိုင်းဘဝ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်ကို ၁၉၅၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ဖာဒီနန်မားကို့စ်နှင့် အီမယ်ဒါမားကို့စ်တို့မှ Ferdinand Martin Romualdez Marcos Jr. အဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးဖွားပြီး (၂)နှစ်အကြာတွင် ဖခင်ဖြစ်သူသည် Ilocos Norte ပြည်နယ်၏ အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်သည် ၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် သူ၏ဖခင် ဖာဒီနန်မားကို့စ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် အချိန်ကတည်းကပင် ရွေးကောက်ပွဲ လှုံဆော်ရေးဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်း၏ နောက်ဆုံးတွင် စကားပြောရာ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်က သူ့အနေဖြင့် ကြီးလာလျှင် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ချင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤဇာတ်လမ်းသည် ဖာဒီနန်မားကို့စ် သမ္မတဖြစ်ရေးအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်ခဲ့ကာ သူကိုယ်တိုင် ချီးကျူးခဲ့သည်။
thumb|ဖခင်ဖြစ်သူ ဖာဒီနန်မားကို့စ်၏ သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခြင်း အခမ်းအနား ပညာရေး မားကို့စ်သည် မနီလာမြို့တွင် မူကြိုနှင့် မူလတန်းပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၀ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပညာသွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကို ဖခင်ဖြစ်သူ ဖာဒီနန်မားကို့စ်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချိန်တွင် သူသည် အင်္ဂလန်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။
သူသည် အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ် လက်အောက်ရှိ ကောလိပ်တွင် အတွေးအခေါ်၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး များကို ပေါင်းစပ်သင်ရသော ပီပီအီးဘာသာရပ်ကို တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
မားကို့စ်သည် အတွေးအခေါ်ပိုင်းကို အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံရေးအပိုင်းတွင် ကျခဲ့ကာ စီးပွားရေးအပိုင်းတွင် (၂)ကြိမ်တိုင် ကျခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းအား ဘွဲ့မရထိုက်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအစား လူမှုရေးသိပ္ပံတွင် အထူးဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။
ထိုဒီပလိုမာမှာ ဘွဲ့မရသူများအား ပေးအပ်ခဲ့သော ဒီပလိုမာဖြစ်ကာ လက်ရှိအချိန်တွင်မူ မပေးအပ်တော့ပေ။
၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် အောက်စ်ဖိုဒ်တက္ကသိုလ်မှ မားကို့စ်သည် ဘွဲ့မရခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း မားကို့စ်ကမူ ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားနေဆဲဖြစ်သည်။
သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခု၏ စီးပွားရေးကျောင်းတွင် စီပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း မပြီးမြောက်ခဲ့ပေ။
၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် သူသည် Ilocos Norte ပြည်နယ် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
သမ္မတဖာဒီနန်မားကို့စ်မိသားစု ထွက်ပြေးပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ကောင်းမွန်သောအစိုးရအတွက်သမ္မတကော်မရှင်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်သည် အမေရိကန်တွင် ကျောင်းတက်နေစဉ် လစဉ်ကျူရှင်ကြေး အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀,၀၀၀) (၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်ပီဆို ၅၁၇,၉၅၇.၈၃ တန်ကြေးရှိ)၊ နေထိုင်ရန် အိမ်ခြံမြေ တို့အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များကို ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတရုံး၏ ဘဏ္ဍာငွေများမှ သုံးစွဲခဲ့သည်။
မားကို့စ်မိသားစုသည် အမေရိကန်ရှိ ဘဏ် (၁၅)ခုတွင် ဘဏ်အကောင့်များ လျှို့ဝှက်စွာ ဖွင့်ထားခဲ့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူလက်ထက် ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးရာထူးတစ်ခုမှာ ၁၉၈၀ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၈၃ခုနှစ်အထိ Ilocos Norte ပြည်နယ်၏ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က အသက် (၂၃)နှစ်သာ ရှိသေးသည်။
၁၉၈၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ်မှ အနားယူသွားသည့် ၎င်း၏အဒေါ်ဖြစ်သူနေရာကို ဆက်ခံကာ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုရာထူးကို ၁၉၈၆ ပြည်သူ့အာဏာ လူထုအုံကြွမှု ဖြစ်ပွားချိန်အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အခြားသော ကဏ္ဍာများတွင်လည်း ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
မားကို့စ်မိသားစု၏ မကောင်းသောစည်းစိမ် ၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် မားကို့စ်မိသားစု ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင်တရားရုံးချုပ်မှ မကောင်းသောစည်းစိမ်ဟု အမည်တပ်ခဲ့သော စည်းစိမ်များမှနေ၍ ဖာဒီနန်မားကို့စ်၏ ကလေး(၃)ယောက်သည် အကျိုးများစွာ ရရှိခဲ့သည်။
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ် အမေရိကန်တွင် ကျောင်းတက်စဉ်က ကျူရှင်ခနှင့် နေထိုင်ရာအိမ်အတွက် လစဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀,၀၀၀) ကျသင့်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၌လည်း စံအိမ်များစွာ သုံးစွဲခဲ့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ အာဏာလက်လွှတ်လိုက်ရသည့်အချိန်တွင် ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်နှင့် အမဖြစ်သူ အီမဲမားကို့စ်တို့သည် အရေးပါသော နိုင်ငံရေးရာထူးများ ရယူထားကြသည်။