kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အခြားတဖက်တွင် ပန်းချီ ရေးဆွဲခြင်း၊ ဒီဇိုင်းဆင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရင်း ကံ့ကော်ရွာ ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင် ပြသခဲ့သည်။
၁၉၉၇ မှာ ရန်ကုန်ကို ပြောင်းရွှေ့ အခြေချ နေထိုင်ပြီး၊ စိတ်ကူးချိုချိုစာပေတိုက် ထူထောင်ကာ စာအုပ် ၃၀ဝ ကျော် ထုတ်ဝေထားပြီး ဖြစ်သည်။
စိတ်ကူးချိုချို စာအုပ်တိုက်သည် စာပေ၊ အနုပညာနှင့် အသိပညာ ဆိုင်ရာ စာအုပ် စာတမ်းများကို သေသေသပ်သပ် ထုတ်ဝေနေသော စာအုပ်တိုက် တတိုက်လည်း ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မော်ဒန်ကဗျာ၊ မော်ဒန် ဝတ္ထုများ၊ မော်ဒန် ပန်းချီကားများဖြင့် စာပေ အနုပညာရှင် တယောက်အဖြစ် နေထိုင်ရင်း ရနံ့သစ် မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင်၊ ထို့နောက် အားကစား ဂျာနယ်များ၊ စာဖတ်သူ ဂျာနယ်၊ အောင်နိမိတ် ဂျာနယ်၊ Educator ဂျာနယ်များ ဦးစီး ထုတ်ဝေလျက် ရှိသည်။
ယခုအခါ စန်းဦးသည် ရန်ကုန်မြို့၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် ဇနီး ဒေါ်ဝင်းမာ၊ သား အောင်စည်သာ တို့နှင့်အတူ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|စာရေးဆရာ၊ ဆရာဝန် တဦးလည်းဖြစ်၊ အဖွဲ့ချုပ်မှ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တဦးလည်း ဖြစ်သူ ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့် (၁၉၃၅) ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် စာရေးဆရာ၊ ဆရာဝန် တစ်ဦးလည်းဖြစ်၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ(၂)ရက် အင်္ဂါနေ့ ည (၈) နာရီခွဲအချိန်၊ ရန်ကုန်မြို့ ပင်လုံဆေးရုံတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၈၆)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့် (၁၉၃၅) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးအောင်ခင်ဆင့် ၂။
မိဘအမည် - ဦးမောင်ကလေး + ဒေါ်သီလှ ၃။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၊ ၁၊ ၁၉၃၆ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - ပခုက္ကူမြို့ ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် စာရေးဆရာ၊ ဆရာဝန် ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်ကို ပခုက္ကူမြို့တွင် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ အဖ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးမောင်ကလေး၊ အမိ ငှက်ပျောကုန်သည် ဒေါ်သီလှတို့မှ မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးအောင်ခင်ဆင့် ဖြစ်သည်။
ပခုက္ကူ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ရှစ်တန်းထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ဆရာအတတ်သင်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းမှ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို သိပ္ပံဘာသာတွဲဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁ဝ တန်း ကျောင်းဆရာကြီး ဟံသာဝတီ ဦးဘရင် (မြန်မာစာ) ၏ သွန်သင်မှုဖြင့် ၁ဝ တန်း ကျောင်းသားဘဝ၌ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ နှစ်ပတ်လည်စာစောင်တွင် "မိခင်ပြောသော မေတ္တာစကား၊ သားတော်တော်နာသွားသလား" ဆိုသည့် ဆောင်းပါးနှင့် "The Sunset by the side of the River Irrawaddy" ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ (M.B.B.S.) ရရှိခဲ့ပြီး ဗြိတိန်နိုင်ငံ မန်ချက်စတာ တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့အကျိုးပြု ဆေးပညာပါရဂူဘွဲ့ M.Sc. (Community Medicine, Manchester) ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ တော်ဝင်ဘွဲ့ F.R.S.H. (London) ကို အင်္ဂလန်မှ ရရှိခဲ့ပြီး မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ် ကျန်းမာရေးပညာ အဖွဲ့ဝင်လူကြီး M.I.H.E. (Manchester) ဂုဏ်ထူးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပထမအကြိမ် ပညာသင်ဆုကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘန်ဂလိုမြို့သို့ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအကြိမ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပညာသင်ဆုကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့သို့ လည်းကောင်း၊ တတိယအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလန်သို့လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပညာသင်ဆုကို စတုတ္ထအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကိုလန်ဘိုမြို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှု ပညာဘာသာသင်တန်းသို့လည်းကောင်း သွားရောက်၍ ပညာတော်သင်ဆု ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
ဒေါက်တာ အောင်ခင်ဆင့်သည် လူမှုရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း ဝါသနာပါသည့် အလျောက် မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၊ အတွင်းရေးမှူး စသည့် တာဝန်တို့ကို နှစ်ကြာရှည်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆရာဝန်အသင်း၏ နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေး ပညာပေး ပြက္ခဒိန်ကိုလည်း ကြိုးစား၍ ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ကျန်မာရေး ပညာပေးအကြံပေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့၍ ပညာပေး စာရွက်စာတမ်း၊ ပိုစတာများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မြန်မာ့အသံမှလည်း ကျန်းမာရေးအတွက် ဆေးတခွက်၊ တောင်သူလယ်သမားကဏ္ဍ၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ၊ ကမ္ဘာကျန်းမာရေးနေ့ ဆရာဝန်ကြီးများ ပညာရှင်ကြီးများတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲကို ကမကထ ပြုလုပ်၍ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေးသားကာ အသံလွှင့်နိုင်ရန် ကြိုးစားပေးခဲ့သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်တွင် နောက်ဆုံးနှစ် ကျောင်းသားများအား ကျန်းမာရေးပညာဘာသာရပ်ကို အချိန်ပိုင်း ပို့ချပေးခဲ့သည်၊၊ အမျိုးသား စာပေဆုကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် "ကာကွယ်၍ကုသနည်း" ဆေးပညာပေး စာအုပ်ဖြင့် ရရှိခဲ့ပြီး ဆေးပညာ ပြန့်ပွားရေးကို ဝါသနာပါသည့်အတွက် သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ ရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြားစသည့် ကဏ္ဍပေါင်းစုံမှ ဖြန့်ဖြူး ပညာပေးခဲ့သော စာရေးဆရာ ဆရာဝန် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းကျန်းမာရေးအတွက် ကျားသဘာဝ ဟောပြောပို့ချချက်မှ အခြေတည်ကာ ယောက်ျားလေး၊ မိန်းခလေးတို့ အကြောင်းကို နိုင်ငံခြားအတွေ့အကြုံများနှင့် ရောနှောပြီး ရေးသားခဲ့ရာ "ဖို-မ ဆက်ဆံရေး" ဆိုသော စာအုပ်မှာ နှစ်လေးဆယ်အတွင်း ဆယ့်ငါးကြိမ်မြောက် ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ရသည်အထိ ရောင်းမလောက်အောင် နာမည်ကြီးသောစာအုပ် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
ဆရာ ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျန်းမာရေးပညာဌာနတွင် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး (ကျန်းမာရေးပညာ) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၁၉၈၈ ခုနှစ် (၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ်)၊ ရှစ်လေးလုံး ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံကြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်း ဆေးရုံဝန်ထမ်းများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရ နဝတ တက်လာသောအခါ တာဝန်မှ အငြိမ်းစားပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်၊၊ ၁၉၉ဝ ပါတီစုံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် နဝတ မှ ကြီးမှူး ကျင်းပသည့် အမျိုးသားညီလာခံသို့ ရွေးချယ်ခံ ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ပြည်သူကိုယ်စားလှယ်တဦးပီပီ ပြည်သူလူထု လိုလားချက်များကို အမျိုးသားညီလာခံတွင် ထုတ်ဖော်တင်ပြဆွေးနွေး ဖြန့်ဝေသဖြင့် နအဖ အမျိုးသားညီလာခံအား ဆန့်ကျင်သည့် စာရွက်စာတမ်း ဖြန့်ဝေသည်ဟု စွပ်စွဲကာ ညီလာခံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဆရာဝန်တဦးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သမျှ အတွေ့အကြုံများစွာနှင့် ပြည်သူတို့ ကျန်းမာရေးအတွက် သိသင့်သိထိုက်သည့် ကျန်းမာရေး ပညာပေးအချက်အလက်များကို ပညာပေး ဆောင်းပါးများ အဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပညာပေး လုံးချင်း စာအုပ်များစွာကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် အဆုတ်ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းလာသဖြင့် ဆေးရုံတက်ကုသရာ တစ်ပတ်အကြာ ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ(၂)ရက် အင်္ဂါနေ့ ည (၈) နာရီခွဲအချိန်၊ ရန်ကုန်မြို့ ပင်လုံဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၈၆)နှစ် ရှိပြီး ဇနီး ဒေါ်ခင်စိန်စိန်၊ သားသမီး (၃)ဦးနှင့် မြေးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
သူ့၏ အသုဘအခမ်းအနားကို အောက်တိုဘာ (၄) ရက်၊ ကြာသပတေး ညနေ (၄) နာရီ တွင် ရေဝေးသုသာန်၌ မီးရှို့သဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်များ သိမှတ်စရာ ၂။
သက်ကြီးရွယ်အိုဘဝကို စိုပြေစေဖို့ ကြိုးပမ်းစို့ ၁၉၆၄ ၃။
တိုးတက်သော ဆေးပညာနှင့် ကာကွယ်ရေး ၁၉၆၇ ၄။
ကျား+မ သဘာဝဆိုင်ရာ ဆေးစာတမ်းများ ၁၉၇၀ ၅။
ကာကွယ်၍ ကုသနည်း (အမျိုးသားစာပေဆု) ၁၉၇၂ ၆။
ဖိုမဆက်ဆံရေး ၁၉၇၅ ၇။
ကျန်းမာခြင်းနှင့် ဆေးပညာ ၁၉၇၈ ၈။
ကျန်းမာရေး ရှုဒေါင့်အသွယ်သွယ် ၁၉၈၁ ၉။
ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံများ ၂၀၀၄ ၁၀။
ယောက်ျားလေး၊ မိန်းကလေး ကာကွယ်ကုသရေး ၂၀၀၅ ၁၁။
အတိုက်အခိုက်ခံ နှလုံးရောဂါ ၂၀၀၆ ၁၂။
ယခုခေတ် ပြည်သူတို့အတွက် ကာကွယ် ကုသရေး ဆေးပညာ ၂၀၀၇ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ) ရေနံချောင်း (၂) ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်ကျော်ဟန် စုစည်း ပြုစုပြီး ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ပြန်ကြားရေး ကော်မတီက ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့သော (၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့) 'ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ မှတ်တမ်း' တို့မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|တက္ကသိုလ် လှကြွယ် တက္ကသိုလ် လှကြွယ် (၁၉၃၇) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးလှကြွယ် ၂။
မိဘအမည် - ဦးစိုမောင် + ဒေါ်တင်ရီ ၃။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉၊ ၅၊ ၁၉၃၇ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့ ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် တက္ကသိုလ် လှကြွယ်ကို ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်ခရိုင် ပေါင်းတည်မြို့နေ အဖ ဦးစိုးမောင်၊ အမိ ဒေါ်တင်ရီတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
တက္ဗသိုလ်ဝင်တန်း အထိ ပညာသင်ကြားပြီး၊ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း မအောင်သဖြင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကန်ဘဲ့ရှိ ဆရာ အတတ်သင်ကျောင်းတွင် တနှစ် သင်တန်း တက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ် အထိ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ္တလင်း မြို့နယ်အပိုင် တာပွန်မြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပုံဆွဲနည်းပြ ဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သဖြင့် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် သတ္တဗေဒ ဘာသာဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန မြဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်တွင် စာမူထိန်းသိမ်း အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်တွင်ပင် လက်ထောက်စာတည်း၊ စာတည်း၊ အမူဆောင် စာတည်းနှင့် ဒုတိယ စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တိုးတက် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ် အထိ အကြံပေး အရာရှိ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဤကာလများ အတွင်း ပင်တိုင် ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ဘာသာပြန် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုများနှင့် ခရီးသွား ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် လှကြွယ်သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံသို့ စာနယ်ဇင်း ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ ပြည်တွင်း အခွန်များ ဦးစီး ဌာနမှ ထုတ်ဝေသည့် Revenue ဂျာနယ်တွင် စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။
တက္ကသိုလ် လှကြွယ်သည် လုံးချင်း စာအုပ်များ ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း မရှိပါ။
ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ)' ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
စိုင်းဝင်းမြင့် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
စိုင်းဝင်းမြင့်ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးသောင်းမြင့်၊ အမိ ဒေါ်ခင်စန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ အမက (၄) အလုံတွင် မူလတန်း ပညာကိုလည်းကောင်း၊ အထက (၂) အလုံတွင် အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်း ပညာကိုလည်းကောင်း၊ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်ထုတ် ရွက်နုဝေ မဂ္ဂဇင်းတွင် 'သူစိမ်း' ကဗျာဖြင့် စာပေလောကသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ ကဗျာများ ဆက်လက်ရေးသားနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ဇနီး မဇင်မာမြင့်နှင့် သမီး (၂) ယောက်တို့နှင့် နေထိုင်ရင်း စာအုပ်ထုတ်၊ ကဗျာရေးသားဆဲ ဖြစ်သည်။
ရနံ့သစ် မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ် (၉)၊ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၉ ထုတ်မှ ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သော စာအုပ်များ စာရင်း +စဉ်စာအုပ်အမည်၁သူစိမ်း၂တစ်ယောက်တည်းစကား၃နားနားပြီးပြော၄တိုက်ခိုက်နေတဲ့လေထဲ၅ခေတ်ပေါ်ကဗျာအဖွင့်၆ကြယ်ကမ္ဘာရောင်းဝယ်ရေး၇များများမြန်မြန်၈ကဗျာပေါင်းချုပ်၉ဘယ်သူပြောပြော ကိုယ်ပြောတယ်၁၀ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ ကမ္ဘာ၁၁ကမ္ဘာမြေသို့ ပန်းပို့သူများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကဗျာဆရာ စောဝေသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေကို အာဏာရူးကြီးဟု ဝေဖန် ရေးသား မှုကြောင့် နိုင်ငံတော် အသရေ ဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် မန္တလေးတိုင်း ရမည်းသင်း အကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ကျခံနေရသော ကဗျာဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
ကဗျာဆရာ စောဝေသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေကို ရည်ရွယ်ပြီး “အာဏာရူးကြီး မှူးကြီးသန်းရွှေ” ဟု သွယ်ဝိုက် ဖွဲ့ဆိုရေးသားထားသော ချစ်သူများနေ့ (Valentines Day) အထိမ်းအမှတ် “ဖေဖော်ဝါရီ ဆယ့်လေး”အမည်ရှိ စာကြောင်း ၈ ကြောင်းပါ အချစ်ကဗျာတပုဒ် ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ထုတ် “အချစ်” ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကဗျာသည် ၂၁-၁-၂၀၀၈ နေ့ထုတ်ဂျာနယ်တွင်ပါရှိသော်လည်း ကဗျာရေးသည့်ရက်စွဲကို ၁-၁၀-၂၀၀၈ ဟု တွေ့ရသည်။
ကိုစောဝေသည် ပဲခူးတိုင်း ဖြူးမြို့နယ်၊ ဖြူးမိတ်ဆွေများ စာကြည့်အသင်းကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ တဦး ဖြစ်ပြီး အသင်း၏ စာပေဆုပေးပွဲများ နှစ်စဉ် ကျင်းပရေးအတွက် စီစဉ်ခဲ့သူ တဦး ဖြစ်သည်။
ဖြူးမြို့ရှိ ဆက်သွယ်ရေးရုံးစာရေး ကိုစောဝေသည် ၁၉၈၈ ခု ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံတွင် ပါဝင်သောကြောင့် အလုပ်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။
ဖြူးမြို့တွင် စားသောက်ဆိုင်ဖွင့်သည်။
၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်သို့ပြောင်းရွှေ့အခြေချခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကိုစောဝေ၏ကဗျာများသည် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ဖော်ပြခြင်းခံရသည့်အပြင် “ရွက်ပုံးသီး မြို့ပြ” နှင့် “ပန်းဆိုးတန်းစို မှာစိုး” အမည်များဖြင့် ကဗျာစာအုပ်များ ထွက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း HIV/AIDS ကူးစက်ခံရသည့် မိဘမဲ့ ကလေးငယ်များ ရန်ပုံငွေရှာဖွေသည့် အနုပညာရှင်များဖြင့် စုစည်းထားသော အဖြူရောင်သက်တံအဖွဲ့မှ အဖြူရောင်သက်တံကဗျာ ရွတ်ဆိုပွဲများကိုလည်း ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့များတွင် အာဏာပိုင်တို့က တားဆီးပိတ်ပင်မှုများ ကြားမှ စီစဉ်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် အခြေစိုက် လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့ကြီး ဖြစ်သည့် Human Rights Watch က ကဗျာဆရာ စောဝေကို Hellman/Mammett Award ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်မှုများကြားမှ မိမိ၏ အမြင်ကို ရဲရင့်စွာ ဖော်ထုတ် ရေးသားသောကြောင့် ဆုပေးခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ထိုအဖွဲ့က ဆိုသည်။
saw wai ကိုစောဝေ ၂၆.၅.၂၀၁ဝ ရက်နေ့တွင် ရမည်းသင်းထောင် မှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာသည်။
ထောင်အတွင်းမှာ မျက်စေ့ တိမ်စွဲသည့် ရောဂါ ခံစားခဲ့ရတာကြောင့် မကြာမီ ရက်တွေအတွင်းမှာ ခွဲစိတ်ကုသဖို့ ရှိသည်။
အဖမ်းခံရသည့်နေ့မှ ထောင်ထဲတွင် စုစုပေါင်း ၂ နှစ် ၄ လနဲ့ ၅ ရက် နေခဲ့ရသည်။
ယနေ့ခေတ် လျှပ်သိုများ ကို စင်တီမီတာပေတံဖြင့် ယှဉ်ပြပုံ လျှပ်သို (capacitor) ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်သော အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ယခင်က ကွန်ဒင်ဆာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
လျှပ်သိုသည် ဓာတ်ခဲတစ်ခုနှင့် အလားသဏ္ဌန်တူသော်လည်း ၎င်းသည် ပို၍ သေးငယ်ပေါ့ပါးပြီး အားဖြည့်ရာတွင် ဓာတ်ခဲထက်ပို၍ မြန်ဆန်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာပေါင်းများစွာတွင် လျှပ်သိုကို အသုံးပြုနေကြသည်။
လျှပ်သိုများကို သတ္တုပြားနှစ်ခုဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး ထိုအပြားနှစ်ခုမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထပ်လျှပ်ရှိပြီး နီးကပ်စွာတည်ရှိသော်လည်း ထိစပ်ခြင်း မရှိပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သတ္တုပြားများသည် လျှပ်သိုကိန်း (capacitance) အနည်းငယ်မျှကို ရရှိရန် အတွက်ပင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော ဧရိယာပမာဏကို လိုအပ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
မျဉ်းပြိုင်ကဲ့သို့ ယှဉ်လျှက်တည်ရှိသော သတ္တုပြားများကို အခြား ပုံသဏ္ဌန် (ဥပမာ ဆလင်ဒါ ပုံသဏ္ဌန်) လိပ်ထားလေ့ ရှိသည်။
တခါတရံတွင် အထူးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လျှပ်သိုများကို အခြားသော ပုံသဏ္ဌန်များဖြင့် တည်ဆောက်လေ့ ရှိသည်။
အီလက်ထရိုလိုက်တစ်၊ ပိုလီယက်စတာ၊ MKT၊ ကြွေသား (Ceramic) ၊ ခေါင်းစိမ်း (Greencap ) နှင့် ဖလင်ဟူ၍ လျှပ်သို အမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
လျှပ်သိုကိန်းသည် လျှပ်ကူးပစ္စည်း နှစ်ခု နီးကပ်စွာတည်ရှိခြင်းကြောင့်လည်း မလိုလားအပ်သည့် နေရာတွင် အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။
လျှပ်သိုအားကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ သုံးမည် ဆိုပါက လျှပ်သိုအမျိုးအစားသည် အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနား သွားတတ်သည်။
လျှပ်သိုများသည် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ဖြင့် ရှိတတ်သည်။
ပုရွက်ဆိတ်ကဲ့သို့ သေးငယ်သော လျှပ်သိုများမှာ အအေးဗူးကဲ့သို့ ကြီးမားသော လျှပ်သိုများအထိ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်သည်။
အချို့သော လျှပ်သိုများမှာ အမှိုက်ပုံးကဲ့သို့သော အရွယ်အစားပင် ရှိတတ်သည်။
လျှပ်သိုများတွင် ငုတ် သို့ ခြေထောက်နှစ်ချောင်း ရှိတတ်သည်။
အများအားဖြင့် ငုတ်နှစ်ခုကို အလဲလဲ အလှယ်လှယ် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အီလက်ထရိုလိုက်တစ် လျှပ်သို အမျိုးအစားတွင်မူ မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုရန် လိုသည်။
သို့မဟုတ်ပါက ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲနိုင်သည်။
လျှပ်သိုများသည် ဓာတ်ခဲများနှင့် အလားသဏ္ဌန်တူသည်။
၎င်းတို့သည် စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်ခြင်း ထုတ်လွှတ်ခြင်း ပြုနိုင်သည်။
ဓာတ်ခဲနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော အချက်မှာ လျှပ်သိုများသည် သိုလှောင်ထားသော စွမ်းအင်များကို တစက္ကန့်၏ သေးငယ်သော အပိုင်းအခြား အတွင်းမှာပင် လျင်မြန်စွာ ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်။
200px|လျှပ်ခံ အမျိုးကွဲ ၆ မျိုး လျှပ်ခံ ခေါ် ရ(စ)စစ်စတာ (Resistor) သည် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာ အစိတ်အပိုင်းပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ် ပတ်လမ်း သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် ပတ်လမ်းအတွင်းတွင် လျှပ်စစ်စီးမှုကို ဟန့်တားပေးထားသည်။
လျှပ်ခံအား ဗို့အားကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြ‌ပေသည်။
လျှပ်ခံများကို ထိရှလွယ်သော အီလက်ထရွန်းနစ် အစိတ်အပိုင်း ပစ္စည်းများအား ပေါက်ကွဲမသွားရန် ထိန်းချုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
လျှပ်ခံများကို တွဲဆက် ချိတ်ဆက်၍ သို့မဟုတ် ပြိုင်ဆက် ချိတ်ဆက်၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။
လျှပ်ခံတန်ဖိုးများ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း ယနေ့ခေတ် လျှပ်ခံများတွင် လျှပ်ခံပေါ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် တန်ဖိုး သတ်မှတ်ရေးထိုးထားလေ့ ရှိသည်။
လျှပ်ခံများပေါ်တွင် အရောင်များကို အသုံးပြု၍လည်း တန်ဖိုး သတ်မှတ်လေ့ ရှိကြသည်။
အရောင်လိုင်း ၄ ခုပါဝင်သော လျှပ်ခံတွင် ပထမ ၃ လိုင်းသည် တန်ဖိုးကို ရည်ညွှန်းပြီး နောက်ဆုံးလိုင်းသည် Tolerance ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ပထမ ၂ လိုင်းသည် တန်ဖိုး အတိုင်းပင် သတ်မှတ်သော်လည်း တတိယမြောက်လိုင်းမှာ ၁၀ ၏ ဆတိုးကိန်း အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ ရှိသည်။
အရောင်တန်ဖိုးကို နက်ညိုနီမော်ဝါစိမ်းပြာရမ်းခိုးဖြူဟု အတိုကောက် သတ်မှတ် မှတ်သားလေ့ ရှိကြသည်။
အနက်အညိုအနီလိမ္မော်အဝါအစိမ်းအပြာခရမ်းမီးခိုးအဖြူ၀၁၂၃၄၅၆၇၈၉ လျှပ်ခံများသည် နေရာတကာတွင် တွေ့ရသော ကိရိယာများ ဖြစ်သည်။
အမျိုးအစား အမျိုးမျိုး ရှိသလို အမျိုးမျိုးလည်း အသုံးချိနိုင်ပေသည်။
လျှပ်ခံများအား ချဲ့စက်များ တွင် ထကြွကိရိယာများအတွက် ဝန် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဘိုင်းယပ်စ် ကွန်ယက်များတွင် လည်းကောင်း၊ ပြန်ကျွေး ကိရိယာများ အဖြစ်လည်းကောင်း သုံးကြသည်။
လျှပ်သိုနှင့် တွဲဖက်၍ သုံးသော အခါ အချိန်ကိန်းသေ အတိုင်း အလုပ်လုပ်သော ကိရိယာများ ဖြစ်လာပြီး ဖစ်တာ အဖြစ်လည်း သုံးနိုင်သည်။
အလုပ်လုပ်သော လျှပ်စီး နှင့် ဆစ်ဂနယ် ပမာဏကို သတ်မှတ်ရန် အတွက်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
လျှပ်ခံများအား ပါဝါပတ်လမ်းများတွင် ပါဝါကို လွှတ်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ဗို့အားကို လျှော့ချရန်၊ လျှပ်စီးကို တိုင်းတာရန် နှင့် ပါဝါကို ဖယ်ရှားလိုက်သည့် အခါတွင် လျှပ်သိုမှ သိုမှီးထားသော ဓာတ်အားကို လွှတ်ထုတ်ရန် အတွက်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
၎င်းတို့ကို အတိအကျ အလုပ်လုပ်သော ဆားကစ်များ တွင် လျှပ်စီးကို ထုတ်လွှတ်ရန်၊ တိကျသော ဗို့အား အချိုး ပေးနိုင်ရန် နှင့် တိကျသော ကိန်း တန်ဖိုး သတ်မှတ်ရန် နှင့် ဆွဲတင် ဆွဲချ လျှပ်ခံများ အဖြစ်လည်း သုံးကြသည်။
ဗို့အားမြင့် ဆားကစ်များတွင် လျှပ်ခံများအား ဗို့အားကို တိုင်းတာရန် နှင့် တန်းဆက် ချိတ်ထားသော ဒိုင်အုတ်များ သို့မဟုတ် လျှပ်သိုများ ကြားရှိ စိမ့်ထွက်သော လျှပ်စီးကို ညီမျှအောင် ပြုလုပ်ရန် အတွက်လည်း သုံးကြသည်။
ရေဒီယို ကြိမ်နှုန်း (RF) ဆားကစ်များတွင် ရီဆိုနန့် ဆားကစ်များ အတွက် ဘန်းဝစ်ကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုကြပြီး လျှပ်ညှို့များ အတွက် ကွိုင်ပုံစံ အဖြစ်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
လျှပ်ခံများအား ခုခံမှုအား 0.0002 Ω မှ 1012 အထိ ရရှိနိုင်ပြီး ပုံမှန် ပါဝါ သတ်မှတ်ချက်မှာ 1/8 ဝပ် မှ 250 ဝပ် အထိ ရနိုင်ကာ တိကျမှု အဖြစ် 0.005% မှ 20% အထိ ရရှိနိုင်သည်။
လျှပ်ခံများကို သတ္တုပြားများ၊ သတ္တု အောက်ဆိုက်ဒ်ပြားများ သို့မဟုတ် ကာဘွန်ပြားများ ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ကာဘွန် ကွန်ပိုဆေးရှင်း သို့မဟုတ် ကြွေ ကွန်ပိုဆေးရှင်း မို ဖြင့် လည်းကောင်း၊ သတ္တုလိပ် သို့မဟုတ် သတ္တုဝိုင်ယာပတ် ပုံစံ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဖီးအဖက် ထရန်စစ္စတာ ကဲ့သို့သော တပိုင်းလျှပ်ကူးကိရိယာများ ဖြင့်လည်းကောင်း တည်ဆောက်လေ့ ရှိသည်။
အသုံးအများဆုံး လျှပ်ခံ အမျိုးအစားများမှာ ကာဘွန်၊ သတ္တု သို့မဟုတ် အောက်ဆိုက်ဒ်ပြားများဖြင့် တည်ဆောက်ကြပြီး အသုံးများသော ထုတ်ပိုးပုံစံ ၂မျိုး ရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ ဝင်ရိုးပုံစံ (ပုံမှန်အားဖြင့် RN55D 1% 1/4W သတ္တုပြား လျှပ်ခံ ) နှင့် ပိုမို၍ သေးငယ်သော မျက်နှာပြင်ကပ် ချစ်ပ် လျှပ်ခံ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အသုံးများသော အမျိုးအစားများတွင် တိကျမှု အားဖြင့် 5%, 2% နှင့် 1% တို့ ရှိပြီး တန်ဖိုး အနေဖြင့် 1Ω မှ 100MΩ အထိ ရှိတတ်သည်။
1% အမျိုးအစားတွင် ဆယ်စု တစ်ခု၌ တန်ဖိုး ၉၆ ခု ရှိပြီး 2% နှင့် 5% အမျိုးအစားတွင် ဆယ်စု တစ်ခု၌ တန်ဖိုး ၄၈ ခု နှင့် ၂၄ ခု အသီးသီး ရှိကြသည်။
လျှပ်ခံများသည် အလွန်လွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်ပြီး ကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်လေ့ ရှိသဖြင့် ၎င်းတို့အား ဂရုစိုက်စရာ မလိုဟု ထင်မှတ်ကြသည်။
သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် လုံးဝဥဿုံ ပြည့်စုံသော ကိရိယာများ မဟုတ်ပါ။
သူတို့တွင် ကန့်သတ်ချက်များရှိကြောင်း သင့်အနေနှင့် သတိမူမိရန် လိုအပ်ပြီး သို့မှသာလျှင် နောင်တစ်ချိန်တွင် တအံ့တဩ ဖြစ်စရာများကို ရှောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
အဓိက ပျက်ယွင်းမှုများတွင် အပူချိန် ၊ ဗို့အား၊ အချိန် နှင့် စိုထိုင်းဆ ပေါ် တွင် မူတည်၍ ခုခံအား ပြောင်းလဲခြင်း ပင် ဖြစ်သည်။
အခြား ပျက်ယွင်းမှုများတွင် ညှို့အား ပေါ် မူတည်နေခြင်း (ကြိမ်နှုန်းမြင့်သော အခါတွင် ဆိုးရွားသော သက်ရောက်မှုများ ရှိသည်)၊ ပါဝါဖြင့် အသုံးချမှုများတွင် အပူချိန် ဟော့စပေါ့တ် ဖြစ်လာခြင်း နှင့် နှောင့်ယှက်မှုနည်းသော ချဲ့စက်များတွင် လျှပ်စစ် နှောက်ယှက်မှု ထုတ်လွှတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
right|ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ NGC 1300 ဂလက်စီ (သို့) ကြယ်စု () ဆိုသည်မှာ သိပ္ပံအရ လောက(Universe) အတွင်း ဒြပ်ဆွဲမှုကြောင့် စုဝေးမိကာ ဒြပ်စုကြီးကြီးတစ်ခု (များသောအားဖြင့် ဒြပ်ကြီးလှသည့် တွင်းနက်ကြီး တစ်ခုခု)ကို ဗဟိုပြု လှည့်ပတ်နေကြသော ကြယ်များ၊ ဂြိုဟ်များ၊ ကြယ်ကြားဓာတ်ငွေ့များ၊ အမှုန်အမွှားများနှင့် ကိုယ်ပျောက်ဒြပ်ဆန်းတို့ အစုအဝေး ဖြစ်သည်။
ကြယ်စုကြီးအတွင်းမှ အရာအားလုံးသည် ဗဟိုချက်တစ်ခုကို အခြေပြု၍ သွားလာလှုပ်ရှား နေကြသည်။
ကြယ်စု (Galaxy) ဆိုသည့် အမည်မှာ ဂရိစာလုံး (Galaxier) မှ ဆင်းသက်လာပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ နဂါးငွေ့ ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ကမ္ဘာပါဝင်သော လက်ရှိနေထိုင်ရာ ကြယ်စင်စု(Galaxy) ကို နဂါးငွေ့တန်း (မစ်လ်ကီဝေး) ကြယ်စုကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။
အဓိကအားဖြင့် ဂလက်ဆီ ၃ မျိုး ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ ဘဲဥပုံ၊ ဝက်အူရစ်ပုံ နှင့် ပုံသဏ္ဌန်မမှန်သော ကြယ်စင်စု တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အားလုံးသော ကြယ်စင်စု များသည် စကြဝဠာအတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။
နဂါးငွေ့တန်းကြယ်စင်စုကြီးတွင် ကြယ်အစင်းပေါင်း (၂၀၀) မှ (၄၀၀) ဘီလီယံကြား တည်ရှိသည်။
နဂါးငွေ့တန်းကြယ်စင်စုကြီးနှင့် အနီးဆုံးကြယ်စင်စုကြီးမှာ အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စင်စုကြီးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် (၂.၅) သိန်း ကွာဝေးသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ မြင်နိုင်သော အကွာအဝေး သို့မဟုတ် လေ့လာရန် ဖြစ်နိုင်သော စကြဝဠာအတွင်းတွင် တည်ရှိသော ကြယ်စင်စုပေါင်းမှာ နာဆာ၏ New Horizons အာကာယာဉ်မှဒေတာများအရ ၂ ထရီလီယံ () သို့မဟုတ် ယင်းထက်ပိုသည်ဟုဆိုသည်။
ယခင် ၂၀၁၆ ခန့်မှန်းခြေအရမှာ ၂၀၀ ဘီလီယံ ဝန်းကျင် () ဖြစ်သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ကြယ်များအရေးအတွက်ကဲ့သို့ပင် များပြားလှသည်။
(ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သဲမှုန်အားလုံးထက် ကြယ်များအရေအတွက်က ပိုမိုများပြားလှသည်။
) ဂလက်ဆီအများစုသည် အချင်း ၁၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀၀ parsec (အလင်းနှစ် ၃၀၀၀ မှ ၃၀၀၀၀၀ နီးပါးခန့်) အထိကျယ်ကြပြီး တစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကွာအဝေးမှာလည်း အလင်းနှစ်ပေါင်းများစွာဖြင့် ခြားနားထားသည်။
thumb|က.ဆ ကျော်ဆန်း ကာတွန်းဆရာ ကျော်ဆန်း(က.ဆ)ကို ၁၉၂၅ခုနှစ်၊ မေလ၁၂ရက်(၁၂၈၇ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုပ် ၆ရက်) နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အဖ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၊ အမိ ဒေါ်မမတို့၏ သား ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်းဦးဘဂျမ်းထံတွင် လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၅ခုနှစ်၊ စစ်ပြီးခေတ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းတက်ရင်း ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲသည်။
ဦးကျော်ဆန်း(က-ဆ) မှာ လွတ်လပ်ရေး ခေတ်ဦးက နိုင်ငံပြုပြင်ရေး ကာတွန်းများဆွဲခဲ့၍ စာဖတ်သူများ နှစ်သက်ကြသည်။
နိုင်ငံရေးသမား၊ အရာရှိအရာခံ၊ ကုန်သည် စသည်တို့ကို သရော်ခဲ့သည်။
ကာတွန်းရေးဆွဲ ခြင်းအပြင် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာ အယ်ဒီတာ၊ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ အယ်ဒီတာ၊ လမ်းစဉ်သတင်းဂျာနယ် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သူရိန်အပါတ်စဉ်နှင့် ရွှေကြာလစဉ်ကာတွန်းစာစောင်များ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထားဝယ်ကျော်မင်းနှင့် ကာတွန်းဆရာမ ဒေါ်သိန်းရှင် တို့သည် မောင်နှမများ ဖြစ်ကြသည်။
(၁၉၈၈)ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
လက်ကိုင်အိတ်ဆောင် မှန်ဘီလူး (10x lens) လက်ကိုင်အိတ်ဆောင် မှန်ဘီလူး (Hand len) သည် ကျောက်မျက် ရတနာတို့၏ အရည်အသွေးကို စစ်ဆေးရာတွင် အခြေခံကျပြီး အလွန်ပင်ထိရောက်၊ အလွန်ပင်အသုံးဝင်သည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။
၎င်းကိရိယာကို မှန်ဘီလူး တစ်ချပ် (သို့) တစ်ချပ်ထက်ပိုသော မှန်ဘီလူးတွဲများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
ဆယ်ဆချဲ့မှန်ဘီလူးကို ရွေးချယ်ဝယ်ယူရာတွင် အဓိကအားဖြင့် စစ်ဆေးသင့်သည်များမှာ- အရောင်သွေဖည်မှု (no chromatic aberration) မှန်ဘီလူးခုံး၏ မျက်နှာပြင်ညီညာမှု (no spherical distortion) တို့ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာတို့ အခေါ်အားဖြင့် မြစစ်ကိရိယာ ခေါ် ချဲလ်ဆီးရောင်စစ်ကိရိယာ (Chelsea Color Filter)သည် ကျောက်မျက်ရတနာတို့၏အရည်အသွေးကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အသုံးဝင်သည် ကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် သဘာဝမြ နှင့် ချက်ကျောက်မြ(မြ အတု)၊ ဆေးဆိုးကျောက်မျက်အချို့ကို ခွဲခြားရာတွင် အလွန်အသုံးဝင်ပါသည်။
ထို့အတူ ကျောက်စိမ်းအစစ်နှင့် ဆေးဆိုးကျောက်စိမ်းကို ခွဲခြားရာတွင်လည်း အထူးအသုံးဝင်ပါသေးသည်။
မြစစ်ကိရိယာကို ၎င်းအား အနီနှင့် စိမ်းဝါ အလင်းရောင်စဉ်တန်းများသာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် ဖန် သို့မဟုတ် ပလပ်စတစ်နှစ်ချပ်ကို ပေါင်းစပ်ပြုလုပ်ထားသော ဓာတ်ပုံသုံးရောင်စစ် မှန်ချပ်မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
ထို့ကြောင့် ကျောက်မျက်တစ်ခု၏ အရောင်ပြောင်းလဲနိုင်မှုရှိ၊ မရှိကို ချဲလ်ဆီးရောင်စစ် ကိရိယာဖြင့်တိုင်းတာပြီး သဘာဝကျောက်မျက်နှင့် ကျောက်မျက်အတုတို့ကို ခွဲခြားနိုင်သည်။
သို့သော် အထူးသတိပြုရန်မှာ ဤရောင်စစ်ကိရိယာ တစ်ခုတည်းကိုအခြေခံ၍ ကျောက်မျက်စစ်ဆေးခွဲခြားခြင်းကို မပြုလုပ်သင့်ပေ။
အကြောင်းမှာ အချို့ချက်ကျောက်နှင့် ဆေးဆိုးကျောက်များသည်လည်း သဘာဝကျောက်မျက်အတိုင်း အရောင်ပြတတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်ဆိုသည်မှာ သက်ရှိများဖြစ်သည့် သစ်ပင်၊ တိရစ္ဆာန် တို့ကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကျောက်မျက် အမျိုးအစားများကို ဆိုလိုသည်။
မျိုးကွဲဖြစ်သည့် သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်များကဲ့သို့ တိကျသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုရှိရန် ခက်ခဲပြီး တိကျသော ပုံဆောင်စနစ်လည်း ရှိရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။
ထင်ရှားသော ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်များ ပုလဲ၊ သန္တာ၊ ပယင်း၊ ဆင်စွယ်၊ အင်ကျင်းကျောက် Category:ကျောက်မျက်ရတနာ။
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်ဆိုသည်မှာ ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်များ ကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ တူညီသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု နှင့် တိကျသော ပုံဆောင်စနစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဇီဝမူလ အစိုင်အခဲ ဖြစ်သည်။
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများ သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်ဟုသတ်မှတ်နိုင်ရန် အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်သည်။
တိကျသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုရှိခြင်း (have definite chemical composition) စနစ်ကျသော အဏုမြူဖွဲ့စည်းမှုရှိခြင်း (have systematic atomic structure) သဘာဝအလျှောက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း (be natural product) သက်မဲ့ ဒြပ်ဝတ္တုများဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်း (is made up of inorganic compound) ထင်ရှားသော သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ကျောက်စိမ်း၊ မြ Category:ကျောက်မျက်ရတနာ။
အလင်းသန့် ကိရိယာ (ခေါ်) ပိုလာရီစကုတ် (Polariscope) သည် ကျောက်မျက်ရတနာတို့ကို အမျိုးအစားခွဲခြား စစ်ဆေးရာတွင် ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။
အခြေခံသဘောတရားအားဖြင့် ကျောက်မျက်တစ်မျိုးချင်းစီတွင်ရှိသည့် မတူညီသော အလင်းယိုင်ညွှန်းကိန်းနှင့် ပုံဆောင်စနစ်တို့ကို ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။
ဤကိရိယာတွင် ပိုလာရွိုက် (ခေါ်) အလင်းသန့်ပြား နှစ်ချက်ပါရှိပြီး တစ်ချပ်နှင့်တစ်ချပ် အလင်းတုန်ခါလမ်းကြောင်း ထောင့်မှန်ကျ တပ်ဆင်ထားသည်။
အများအားဖြင့် အောက်ခြေမှန်ချပ်ကို အသေတပ်ဆင်ထားပြီး အပေါ်မှန်ချပ်ကိုသာ လှည့်လည်နိုင်ရန် အရှင်တပ်ဆင်ထားကြသည်။
ကိရိယာအိမ်၏ အောက်ဆုံးတွင် မီးလုံးတစ်လုံးကို တပ်ဆင်သည်။
အသုံးပြုပုံ မီးခလုတ်ကိုဖွင့်ပြီး အပေါ်စီးမှကြည့်လျှင် မှောင်ကျသွားသည့် အခြေအနေရောက်သည်အထိ (အပေါ်)မှန်ချပ်ကို လှည့်ပါ။
စမ်းသပ်မည့် ကျောက်မျက်ကို အောက်ခြေမှန်ချပ်ပေါ်တွင်တင်၍ လှည့်ပါ။
၃၆၀ ံ လှည့်ပြီးနောက် စမ်းသပ်နေသော ကျောက်မျက်တွင် အလင်းနှင့်အမှောင် တစ်လှည့်စီဖြတ်သန်းနေသည်ကို တွေ့ရပါမည်။
ရလဒ် ထိုသို့ စမ်းသပ်ပြီးနောက် အောက်ပါ ရလဒ်များကို ရရှိနိုင်သည်။
(က) အလင်းတစ်ခုယိုင်ခြင်း ၃၆၀ ံလှည့်ရာတွင် ကျောက်သည် လုံးဝအမှောင် (သို့) အမှောင်အစင်းတန်းများကိုသာ တစ်ပတ်လုံးတွေ့ရမည်။
(ခ)အလင်းနှစ်ခုယိုင်ခြင်း မှောင်ခြင်း နှင့် လင်းခြင်းကို ၄၅ ံ အနေအထားတိုင်းတွင် တွေ့ရမည်။