kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အကြိမ် ပွဲတော် ခုနှစ် အိမ်ရှင်နိုင်ငံ ရွှေ ငွေ ကြေး စုစုပေါင်း အဆင့်၁၂၀၀၅ အာရှ ရုံတွင်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၀၅ဝဝဝဝ —၂၂၀၀၇ အာရှ ရုံတွင်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၀၇ဝ၂ဝ၂၂၁၃၂၀၀၉ အာရှ ရုံတွင်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၀၉ဝဝဝဝ —စုစုပေါင်းဝ၂ဝ၂၃၁ အာရှသဲသောင်ပြင်အားကစားပွဲ မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် ပထမအကြိမ် ပြိုင်ပွဲစ၍ သဲသောင်ပြင်အားကစားပြိုင်ပွဲများကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ထိုပွဲတွင် ရွှေ(၂)ခုအပါအဝင် ဆုတံဆိပ် (၅)ခုကို ရရှိခဲ့ကာ အဆင့် (၉)တွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
အကြိမ် ပွဲတော် ခုနှစ် အိမ်ရှင်နိုင်ငံ ရွှေ ငွေ ကြေး စုစုပေါင်း အဆင့်၁၂၀၀၈ အာရှ သဲသောင်ပြင် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၀၈၂၃ဝ၅၉၂၂၀၁၀ အာရှ သဲသောင်ပြင် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၁၀ဝ၂ဝ၂၁၇၃၂၀၁၂ အာရှ သဲသောင်ပြင် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၁၂ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိ၄၂၀၁၄ အာရှ သဲသောင်ပြင် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၁၄ဝ၁၂၃၃၁၅၂၀၁၆ အာရှ သဲသောင်ပြင် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၁၆၃၅၃၁၁၁၃စုစုပေါင်း၆၁၁၅၂၁၂၁ အာရှ ကိုယ်ခံပညာ အားကစားပြိုင်ပွဲ ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ်ကျင်းပသော အာရှ ကိုယ်ခံပညာ အားကစားပြိုင်ပွဲသို့ မြန်မာနိုင်ငံက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ငွေတံဆိပ် (၁)ခု၊ ကြေးတံဆိပ် (၁)ခု၊ စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် (၂)ခု ရရှိခဲ့သည်။
ထိုပြိုင်ပွဲသည် အာရှရုံတွင်းအားကစားပြိုင်ပွဲနှင့် ဆက်လက်ပူးပေါင်း၍ အာရှ ရုံတွင်း - ကိုယ်ခံပညာ အားကစားပြိုင်ပွဲအဖြစ် ဆက်လက် ကျင်းပခဲ့သည်။
အာရှ လူငယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် အာရှ လူငယ် အားကစားပြိုင်ပွဲသို့ အကြိမ်တိုင်း ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၉ပြိုင်ပွဲတွင် ကြေးတံဆိပ်တစ်ခု ရရှိခဲ့သည်။
အကြိမ် ပွဲတော် ခုနှစ် အိမ်ရှင်နိုင်ငံ ရွှေ ငွေ ကြေး စုစုပေါင်း အဆင့်၁၂၀၀၉ အာရှ လူငယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၀၉၀၀၁၁၂၁၂၂၀၁၃ အာရှ လူငယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ၂၀၁၃ဝ၀ဝ၀ —စုစု​ပေါင်း၀၀၁၁၂၉ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ။
ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီး ရုပ်ပွားတော်သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်းမြခရိုင်၊ အိမ်မဲမြို့၏ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးဖြစ်သည်။
ဉာဏ်တော်အမြင့် ၅ ပေ၊ ဒူးနှစ်ဖက် အကျယ် ၄ ပေ ၈ လက်မရှိသော ရွှေပိန်းချထားသည့် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ဖြစ်သည်။
ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီး ရုပ်ပွားတော်ကို ကျောက်ပွသားဖြင့် ထုဆစ်ထားပြီး ဦးခေါင်းမဏိတော်တွင် ဆံကျစ်ထုံးရှည် ကြာဖူးပုံသဏ္ဌာန် ပါရှိခြင်းသည် အလွန်ထူးခြားပြီး ရှေးဟောင်းမွန်လက်ရာ၊ မွန်ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ပေါ်လွင်နေလေသည်။
ယခုအခါ မကိုဋ်သရဖူ ဆက်ကပ်ထား၏။
အိမ်မဲမြို့သည် ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရားကြောင့် ထင်ရှားသည့်အပြင် ဘုရင့်နောင်၏ နာမည်ကျော် နောင်ရိုးတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာဒေသဟု သမိုင်းပညာရှင်များ တစ်ညီတစ်ညွတ် အတည်ပြုခြင်း ခံရသဖြင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယခုအချိန်တွင် မော်တော်ကားလမ်းများ ဖောက်ထားသဖြင့် ဒေသပေါင်းစုံမှ ဘုရားဖူးများ စည်ကားစွာ လာရောက်ဖူးမြော်ကြလေ့ရှိသည်။
ဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရားကြီးသည် မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်မရောမြို့တွင်တည်ရှိပြီး ခြေထောက်တော် တွဲလျားချကာ လက်နှစ်ဘက်ဘေးချထောက်ထားသော တစ်မူထူးခြားသော ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး၏ ဉာဏ်တော် အမြင့်မှာ ၂၄ ပေရှိပြီး မျက်လုံးတော်ကို မဟူရာကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး၊ ဦးခေါင်းတော်ကို ရုရှားစိန်များဖြင့် စီခြယ်ထားပါတယ်။
ဥဏ္ဏလုံတော်မှာ ပတ္တမြားအစစ်ဖြစ်ပြီး စိန်အစစ်များဖြင့် ရံထားပါတယ်။
နဖူးသင်းကျစ်တော်ကိုမူ ရွဲလုံးများဖြင့် လှပသပ္ပာယ်စွာ ပြုလုပ်ထားပါတယ်။
ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပုမှ သက္ကရာဇ် ၈၁၇ ခုနှစ် တွင် ပြုပြင်မွမ်းမံ ပူဇော်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၆၀ ခုနှစ်တွင် ဆရာတော် ဦးကေတုမာလ မှ မူလသစ်သားဆင်းတုတော်ကို ငုံလျက် အင်္ဂတေဖြင့် မူလပုံစံမပျက် ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ။
ဆို့နစ်သည်ထက်ပိုသော ( ) သည် ၂၀၀၉ ခုတွင် ရုံတင်သော တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ကဗျာဆရာ ဝန်တေယွန်း၏ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဗွေဆော်ဦးရိုက်သော ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ကွမ်ဆောင်ဝူး၊ လီဘိုယန်း၊ လီဘုံဆူးတို့ အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ကြသည်။
Lee Hyo-won. "`More Than Blue' Is Poetic, Luminous". The Korea Times, 5 March 2009. ၂၀၁၈ ခုတွင် ဤဇာတ်ကားကို ယခုအမည်ဖြင့်ပင် ထိုင်ဝမ်က ပြန်ရိုက်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း မိဘမဲ့များဖြစ်သော ကေနှင့် ကရင်တို့မှာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဆုံသည်။
ကေမှာ ဖခင်ဖြစ်သူ ကင်ဆာရောဂါဖြင့်လွန်သည်နောက် မိခင်က ပညာသင်နိုင်သောငွေပေးကာ ချန်ထားခံရသူ ဖြစ်သည်။
ကရင်မှာ ကျန်မိသားစုဝင်တို့က ကားမတော်တဆကြောင့် တကောင်ကြွက်ဖြစ်သူတည်း။
လေပေးဖြောင့်ကာ ကေ၏အိမ်တွင် စုနေသည်။
ချန်ထားခံရသည်ကို ကြောက်သော ကရင်၏စိတ်ကို သိသဖြင့် ကေသည် သူ၏ မျိုးရိုးလိုက်သော ကင်ဆာရောဂါအကြောင်းကို ထုတ်မပြောခဲ့။
လူကောင်းတယောက်နှင့် လက်ထပ်ရန်သာ အစဉ်တိုက်တွန်းသည်။
နောက် ကရင်က ဆရာဝန် ဂျူဟွန်းကို သဘောကျကြောင်း အသိပေးလာသောအခါ ကေ အသည်းကွဲ၏။
သို့သော် သင့်တော်သောကြင်ဖော်ကို ရှာနိုင်သဖြင့် တဘက်တွင်လည်း ကျေနပ်သည်။
ကရင်အလိုကျ ဂျူဟွန်းနှင့်စေ့စပ်ထားသူ ဂျန်နာကို စေ့စပ်မှုဖျက်ရန် ကေက တောင်းဆိုသည်။
ဂျန်နာက သူ၏ဓာတ်ပုံပြပွဲအတွက် ဓာတ်ပုံအရိုက်ခံလျှင် သဘောတူမည်ဟု ဆို၏။
နောက်ပိုင်းတွင် ကရင်သည် သူရေးသောသီချင်းသည်ကို ကေ ကြိုက်မကြိုက်သိရန် ကေ၏ပစ္စည်းများကို ရှာစဉ် ကေသောက်နေကျဆေးကို တွေ့သည်။
စုံစမ်းရာ ထိုဆေးမှာ ကင်ဆာနောက်ဆုံးအဆင့်လူနာများအတွက် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အစောပိုင်းက ကေ၏ဆန္ဒမှာ သူ လူကောင်းတယောက်နှင့်လက်ထပ်ရန်ဟု သိထားသည့်အတွက် ဂျူဟွန်းနှင့် ချစ်ယောင်ပြုသည်။
ဇာတ်သိမ်းတွင် ကရင်သည် ဂျူဟွန်းအားတောင်းပန်ကာ ကေ မသေခင်အထိ အတူသွားနေသည်။
ဂျူဟွန်းက အောက်မေ့ဖွယ်အဆောက်အဦသို့ သွားလည်သည့်အခါ ကင်ဆာနှင့်လွန်သည့် ကေ၊ ကေ သေသည်နောက် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သွားသော ကရင်တို့၏ အရိုးပြာအိုးနှင့်ဓာတ်ပုံကို တွေ့ရ၏။
ဇာတ်ဆောင်များ ကန်ချောဂူ သို့ ကေ အဖြစ် ကွန်ဆောင်ဝူး အွန်ဝူး သို့ ကရင် အဖြစ် လီဘိုယန်း ချာဂျူဟွန်း အဖြစ် လီဘုံဆူး ဂျန်နာ အဖြစ် ဂျန်အေယွန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၀၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
လီဘိုယန်း ( ၁၉၇၉ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ဘွား) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။
ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများဖြစ်သော ငါ့သမီးဆိုယန်း (၂၀၁၂)၊ မင်းအသံကိုငါကြားတယ် (၂၀၁၃)၊ တီးတိုးစကား (၂၀၁၇)၊ မေမေ (၂၀၁၈)၊ ငါ့အချစ်တို့ဝေဆာတဲ့အခါ (၂၀၂၀) နှင့် ငါ့အပိုင် (၂၀၂၁) တို့ကြောင့် လူသိများ၏။
၂၀၁၃ ခုတွင် ဂဲလပ်ကိုရီးယား၏ တနှစ်တာအတွက်အကောင်းဆုံးရုပ်သံသရုပ်ဆောင်ဆု ရဖူးသည်။
မြသိန်းတန် ဟူသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
စေတီပုထိုး မြသိန်းတန်စေတီ(မင်းကွန်း) - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းကွန်းရှိ စေတီ မြသိန်းတန်စေတီ (ဝါးခယ်မမြို့) - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဝါးခယ်မမြို့ရှိ စေတီ လူပုဂ္ဂိုလ် ပထမမြသိန်းတန်ဆရာတော် - ရှင်ပရမသီရိ (၁၁၃၇ - ၁၂၀၁) နေရာဒေသ မြသိန်းတန်ရွာ၊ မြသိန်းတန် - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာ မြသိန်းတန်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ် - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာ မြသိန်းတန်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ် - ရှမ်းပြည်နယ်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာ မြသိန်းတန်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ် - ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာ။
သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းကို အများအားဖြင့် 'ဖြစ်ဆဲလုပ်ငန်းစဉ်'အဖြစ် တင်ပြကြသည်။
ယခုပုံသည် ထိုနည်းလမ်းမူကွဲများစွာမှ တစ်ခုကိုသာ တင်ပြထားသည်။
အခြားနည်းလမ်းများလည်း ရှိသေးသည်။
သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်း (သို့) သိပ္ပံနည်းကျ နည်းစနစ် () ဆိုသည်မှာ ဗဟုသုတ၊ အသိပညာကို ရယူရာ၌ ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤနည်းလမ်းသည် အနည်းဆုံး ၁၇ ရာစုမှစတင်ကာ ယနေ့ခေတ်အထိ သိပ္ပံပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှု၏ ထူးခြားသောအသွင်အပြင်ဖြစ်သည်။
စိတ်တွင် နားလည်လိုက်သည့် ယူဆထင်မြင်ချက်များ (cognitive assumptions) က တစ်စုံတစ်ဦး၏ (မြင်လိုက်/ကြားလိုက်...) လေ့လာလိုက်သည့်အရာကို အနက်ကောက်ယူပုံအား မမှန်မကန်ဖြစ်စေခြင်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါက သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းတစ်ခုတွင် လေ့လာ(သိ/မြင်/ကြား...) ထားသောအရာကို ခရေစေ့တွင်းကျ သံသယသဘောကို အသုံးချ၍ ဂရုတစိုက်(အသေးစိတ်) လေ့လာစူးစမ်းခြင်းများ ပါဝင်သည်။
ထိုသို့ လေ့လာစူးစမ်းခြင်းများအပေါ် အခြေခံကာ ခြုံငုံစဉ်းစားဆင်ခြင်မှုမှတစ်ဆင့် အဆိုကြမ်း (အနုမာနအဆို) တို့ကို ဖော်ထုတ်ယူရသည်။
ထိုအဆိုကြမ်းမှ ဆွဲထုတ်ယူသော ကောက်ချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ စမ်းသပ်၊ တိုင်းတာမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စစ်ဆေးစမ်းသပ်မှုများပြုရသည်။
ထို့နောက် စမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်များအပေါ်အခြေခံ၍ပင် အဆိုကြမ်းကို မွမ်းမံခြင်း (သို့) ဖယ်ရှားရှင်းလင်းခြင်းဖြစ်စဉ်များလည်း ပါဝင်လေသည်။
သိပ္ပံနယ်ပယ်အားလုံးတွင် အသုံးချနိုင်သော တိကျခိုင်မာ မပြောင်းလဲတော့သည့် လုပ်ဆောင်ပုံအဆင့်ဆင့်မဟုတ်သောကြောင့် အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အချက်များမှာ သိပ္ပံနည်းကျခြင်း၏ မူစနစ်များဖြစ်၏။
လုပ်ဆောင်ပုံ (တစ်နည်း) လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် လေ့လာသောနယ်ပယ် တစ်ခုနှင့် တစ်ခု မတူညီကြသော်လည်း အခြေခံနည်းစနစ်သည် များသောအားဖြင့် အတူတူပင်ဖြစ်လေသည်။
သိပ္ပံနည်းကျ အခြေခံနည်းစနစ်တွင် ထင်မြင်မှန်းဆချက် (အဆိုကြမ်း) ကို ထုတ်ဖော်ရပြီး ထိုထင်မြင်ယူဆချက်များမှ ယုတ္တိရှိသောရလဒ်များအဖြစ် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းများ ဖန်တီးယူကာ ထိုခန့်မှန်းမှုများအပေါ် အခြေတည်၍ စမ်းသပ်မှု၊ လက်တွေ့စူးစမ်းမှုများ ထပ်ဆင့်ဆောင်ရွက်ရသည်။
with added notes. Reprinted with previously unpublished part, Collected Papers v. 6, paragraphs 452–85, The Essential Peirce v. 2, pp. 434–450, and elsewhere. N.B. 435.30 'living institution': Hibbert J. mis-transcribed 'living institution': ("constitution" for "institution") အနုမာနအဆို (သို့) အဆိုကြမ်းဆိုသည်မှာ ပေးထားသော မေးခွန်းအား အဖြေရှာစဉ် ရရှိခဲ့သော အသိပညာ/ဗဟုသုတအပေါ်အခြေခံသော ထင်မြင်ယူဆချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုအဆိုကြမ်းသည် အသေးစိတ် တိကျနိုင်မှုရှိသလို ကျယ်ပြန့်၍ ယေဘုယျဆန်သည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ထို့နောက် သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် စမ်းသပ်ချက်၊ စစ်ဆေးချက်များဖြင့် အဆိုကြမ်းကို စိစစ်မှုပြုကြသည်။
သိပ္ပံနည်းကျသော အဆိုကြမ်းသည် မှားနိုင်ချေရှိရမည်။
ဆိုလိုသည်မှာ တကယ်လက်တွေ့ လေ့လာ၊ စူးစမ်းချက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ဖြစ်နိုင်သည့်ရလဒ်သည် အဆိုကြမ်းမှ ကောက်ချဆွဲထားသော ခန့်မှန်းချက်များနှင့် ကွဲလွဲကြောင်း ဖော်ပြနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။
သို့မဟုတ်ပါက အဆိုကြမ်းကို အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ စစ်ဆေးစမ်းသပ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
စမ်းသပ်ချက်တစ်ခု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ တကယ်လက်တွေ့ လေ့လာစူးစမ်းချက်များသည် အဆိုကြမ်းမှ ကောက်ချက်ချထားသော ခန့်မှန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီ (သို့) ကွဲလွဲကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရန်ဖြစ်သည်။
စမ်းသပ်ချက်သည် ကားဂိုဒေါင်မှသည် ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက် အထိ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ဖြစ်ပျက်နိုင်၊ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
သို့သော် နည်းလမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပုံသေအဆိုကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားရန် အခက်အခဲများရှိ၏။
သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းကို ပုံသေသတ်မှတ်သော အစီအစဉ်အဆင့်များဖြင့် တင်ပြကြသော်လည်း တကယ်တမ်းအနေဖြင့် ယေဘုယျ အခြေခံသဘောတရားအချက်များဖြင့်သာ တင်ပြကြသည်။
"The scientific method 'is often misrepresented as a fixed sequence of steps,' rather than being seen for what it truly is, 'a highly variable and creative process' (AAAS 2000:18). The claim here is that science has general principles that must be mastered to increase productivity and enhance perspective, not that these principles provide a simple and automated sequence of steps to follow." သိပ္ပံနည်းကျ စုံစမ်းထောက်လှမ်းမှုတိုင်းတွင် (ပြုလုပ်ပုံ)အဆင့်အားလုံးသည် ဖြစ်လေ့မရှိ၊ အတိုင်းအတာလည်း တူညီလေ့မရှိပေ။
ထို့အပြင် ပြုလုပ်ရမည့် ရှေ့နောက်အစဉ်သည်လည်း အမြဲတစ်ပုံစံတည်း မဟုတ်ပေ။
William Whewell, History of Inductive Science (1837), and in Philosophy of Inductive Science (1840) မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်း။
အဏုဇီဝ ဟူသည် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့်သာ မြင်နိုင်သော အင်မတန်သေးသည့် သက်ရှိများ ဖြစ်၏။
ယင်းအဏုဇီဝတို့ကို လေ့လာသည့်ပညာအား အဏုဇီဝဗေဒ ခေါ်သည်။
အဏုဇီဝကောင်တို့ကို ဘက်တီးရီးယား၊ မှို ၊ အကောင်အို၊ ပရိုတစ်၊ ဗိုင်းရပ် ဟူ၍ အုပ်စု ခွဲထားပြီး သက်ရှိအဖြစ် အစောဆုံးတွေ့ရသော သက်ရှိပုံစံများ ဖြစ်သည်။
ရှေ့ ၄ မျိုးမှာ သီးခြားဖြစ်စေ ကပ္ပါးကောင်အနေနှင့်ဖြစ်စေ နေနိုင်သည်။
ဗိုင်းရပ်မူကား ကပ္ပါးကောင်အဖြစ်သာ နေပြီး အခြားသက်ရှိတို့၏ ဆဲများကို ၎င်းတို့အဖြစ် ထပ်ပွားသည်။
အဏုဇီဝအများစုသည် ဆဲတလုံးကောင်များဖြစ်သည်။
သို့သော် အချို့သော ဆဲတလုံး ပရိုတစ်မျိုးကို လူတို့မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သည်။
အချို့ ဆဲများကောင်မှာ အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့်သာ မြင်နိုင်သည်။
အဏုဇီဝတို့ကို အရည်ရှိသော နေရာတိုင်းတွင် တွေ့နိုင်သည်။
ရေပူစမ်းမှသည် သမုဒ္ဒရာကြမ်းပြင်ရှိ ကမ္ဘာ့ကျောက်လွှာအထိပင် ဖြစ်၏။
ထိုနေရာမျိုးတို့မှာ အကြမ်းခံသက်ရှိ (extremophile) တို့သာ နေနိုင်သည်။
အဏုဇီဝတို့မှာ အာဟာရပြောင်းလဲအသုံးချရာတွင် အရေးပါသည်။
အကြောင်းမှာ ယင်းတို့သည် အစာဖြိုခွဲသူအဖြစ် ရှိသောကြောင့်တည်း။
လေထဲမှာ နိုက်ထရိုဂျင်ကိုယူကာ အစာချေဖျက်သဖြင့် နိုက်ထရိုဂျင်သံသရာလည်စေရန်လည်း အရေးကြီး၏။
ပန်သိုဂျင် ခေါ် အန္တရာယ်ပြုအဏုဇီဝတို့မှာ အခြားသက်ရှိတို့သို့ ဝင်ကာ အစာချက်၊ မျိုးပွားခြင်းဖြင့် ရောဂါဖြစ်စေသည်။
အဏုဇီဝအကြောင်းပိုမိုသိလိုပါက အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော အပြာရောင်အဏုဇီဝဗေဒ စာသားအားနှိပ်ပါ၊၊ အဏုဇီဝဗေဒ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဏုဇီဝသက်ရှိများ။
တက်ဒေယို အာလ်ဒဲရော့တီ (; ; လက်တင်:Thaddaeus Alderottus ) သည် အီတလီလူမျိုး ဆရာဝန်၊ ဘိုလော့ညာတက္ကသိုလ်၏ ဆေးပညာပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်၍ အလယ်ခေတ်အတွင်း ဥရောပရှိ ဆေးအတတ်ပညာ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရာတွင် အရေးပါသော အကျိုးပြုခြင်းများကို ဖော်ဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
၁၂၀၆ နှင့် ၁၂၁၅ ခုနှစ်ကြား အီတလီနိုင်ငံ၊ ဖလောရန့်စ်မြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ဆေးပညာကထိကရာထူးကို စီစဉ်ခဲ့သောသူများထဲက တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အဂ္ဂိရတ်ဆရာအဖြစ် အရည်များကို ပေါင်းခံခွဲထုတ်ခြင်း (fractional distillation) ကို စတင်တီထွင်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
အီတလီ ဒဿနဆရာနှင့် ကဗျာဆရာ ဒန်တေးက ၎င်း၏ ပါရာဒီးဇို(နိဗ္ဗာန်ဘုံ) ကဗျာရှည် (XII, 82-85) ၌ သူတော်စင် ဒေါမစမနစ်နှင့် ၎င်းကိုယ်၎င်း ကွဲပြားခြားနားစေသည်ကို ပေါ်လွင်စေရန် အသိပညာလိုက်စားခြင်းသည် လောကုတ္တရာ (စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ) အတွက်သာမက လောကီရည်မှန်းချက်အဖြစ်လည်း ပါဝင်သည်ဟု ရည်ညွှန်းကာ တက်ဒေးယိုကို ကိုးကားဟန်ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အီတလီ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အီတလီ အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင်များ။
ရောဘတ် ဂရိုစတေး (, ; ; 8 or 9 October 1253) သည် အင်္ဂလိပ် နိုင်ငံရေးသမား၊ တွေးခေါ်ပညာရှင်၊ ဘာသာရေးဆရာ၊ သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် လင်ကွန်းရှီးယားနယ် ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။
(၁၄ ရာစုအစောပိုင်း ရာဇဝင်ကျမ်းပြုသူ နီကိုလက်စ် ထရဲဗစ်အရ) သာမန်မိဘများမှ ဆဖာ့ခ်ကောင်တီ (Suffolk) တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သော်လည်း အလယ်ခေတ်လွန် စာပေတစ်ခုအရ စထရာ့ဒ်ဘရွတ်ခ်ရွာ (Stradbroke) တွင် မွေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Giles E. M. Gasper, et al, Knowing and Speaking: Robert Grosseteste's 'De artibus liberalibus' 'On the Liberal Arts' and 'De Generatione Sonorum' 'On the Generation of Sounds' (Oxford University Press, 2019), pp. 9-35 and 199-225. သေလွန်သောအခါ အင်္ဂလန်တွင် သူတော်စင်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြည်ညိုကြသော်လည်း တရားဝင်အခမ်းအနားဖြင့် သူတော်စင်အဖြစ်သတ်မှတ်ခြင်းသည်ကား မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
အေ. စီ. ခရွန်ဘီးက အလယ်ခေတ် အောက်စဖို့ဒ်မြို့၌ သိပ္ပံနည်းကျ အတွေးအခေါ်ဓလေ့ကို စတင်တည်ထောင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်တို့၏ ခေတ်သစ်ဉာဏပိုင်းဆိုင်ရာ ဓလေ့စဉ်လာကို တည်ထောင်သူဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် သိပ္ပံပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် ဒဿနပညာရှင်များ။
ပထန် () သည် ဗဟိုအာရှနှင့် တောင်အာရှတွင် နေထိုင်သော အီရန်နွယ်ဖွားများဖြစ်ပြီး ယနေ့ အာဖဂန်သားတို့၏ ရှေ့မျိုးဆက်တည်း။
Center, Missions Advanced Research and Communication (1980). South Asia. Missions Advanced Research and Communication Center. ISBN 978-0-912552-33-0. The major ity of Afghanistan ' s people are Pashtuns or Tajiks, both of Persian originTyagi, Vidya Prakash (2009). Martial races of undivided India. Gyan Publishing House. ISBN 978-81-7835-775-1. The ancestry of the Pashtuns are eastern IranianInc, IBP (4 April 2013). Afghanistan Labor Policy, Laws and Regulations Handbook: Strategic Information and Regulations. Lulu.com. ISBN 978-1-4387-8020-7. The majority of Afghanistan's population consist of the Iranian peoples, notably the Pashtuns and Tajiks. သုံးစွဲသည့် ဘာသာစကားမှာ အီရန်အရှေ့ပိုင်းတွင်သုံးသော ပါရှတိုစကားဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ပါရှန်းစကားပြောဖြစ်သော ဒါရီ (တာလီ) စကားကိုလည်း အသုံးများသည်။
Bodetti, Austin (11 July 2019). "What will happen to Afghanistan's national languages?". alaraby.Chiovenda, Andrea (12 November 2019). Crafting Masculine Selves: Culture, War, and Psychodynamics in Afghanistan. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-007355-8. Niamatullah knew Persian very well, as all the educated Pashtuns generally do in Afghanistan"Hindu Society and English Rule". The Westminster Review. The Leonard Scott Publishing Company. 108 (213–214): 154. 1877. Hindustani had arisen as a lingua franca from the intercourse of the Persian-speaking Pathans with the Hindi-speaking Hindus. အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင်နေသော ပထန်တို့မှာ ဟင်ဒီ-အူရဒူဘာသာစကားတို့ကို ဒုတိယအသုံးများအဖြစ် သုံးသည်။
Hakala, Walter N. (2012). "Languages as a Key to Understanding Afghanistan's Cultures " (PDF). National Geographic. In the 1980s and '90s, at least three million Afghans--mostly Pashtun--fled to Pakistan, where a substantial number spent several years being exposed to Hindi- and Urdu-language media, especially Bollywood films and songs, and being educated in Urdu-language schools, both of which contributed to the decline of Dari, even among urban Pashtuns.Dalal, Mangal (8 January 2010). "When men were men". The Indian Express. Archived from the original on 11 February 2010. She's a Pathan girl who speaks Hindi and Urdu well and was spectacular in the screen test. It was pure luck. အလွန်နည်းသောမျိုးနွယ်စုတို့သာ ပါရှန်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဟင်ဒီ-အူရဒူကိုသော်လည်းကောင်း အားပြုသုံးစွဲသည်။
Misdaq, Nabi (2005). Afghanistan: Political Frailty and Foreign Interference. Routledge. ပထန်လူမျိုးကို ၆၃ သန်းမျှရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
သို့သော် အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် ၁၉၇၉ ကတည်းက သန်းခေါင်စာရင်း မကောက်တော့သဖြင့် အရေအတွက်ကို အတည်မယူသာ။
"Hybrid Census to Generate Spatially-disaggregated Population Estimat". United Nations world data form. Archived from the original on 17 May 2020. အာဖဂန်နစ္စတန်တောင်ပိုင်းနှင့် ပါကစ္စတန်အနောက်မြောက်ပိုင်းတို့မှာ ပထန်တို့၏ ဇာတိဖြစ်ပြီး ယခင်က ပါရှတန်နစ္စတန် ခေါ်သည်။
အာဖဂန်နစ္စတန်၌ ပထန်တို့သည် အကြီးဆုံးလူမျိုးစုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၄၈% မျှ ရှိသည်။
"Afghanistan - The World Factbook". www.cia.gov. နိုင်ငံဟူ၍ စတည်ကတည်းကပင် ပထန်တို့ဖြင့် စတည်လာခြင်းတည်း။
ပါကစ္စတန်၌လည်း ဒုတိယအကြီးဆုံး လူမျိုးစုအဖြစ် ပါဝင်ပြီး လူဦးရေ၏ ၁၅%-၁၈% ကြား ရှိသည်။
"Pakistan - The World Factbook". www.cia.gov.Kiani, Khaleeq (28 May 2018). "CCI defers approval of census results until elections". Dawn. On the national level, Pushto stood second with 18.24pc population reporting it as mother tongue... ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူဦးရေများသော လူမျိုးစုတို့တွင် အဆင့် ၂၆ ချိတ်ပြီး လူမျိုးစုအလိုက် စုစည်းနေထိုင်သော အကြီးဆုံးလူမျိုးစုလည်း ဖြစ်၏။
ခန့်မှန်းခြေအရ ပထန်မျိုးနွယ်အုပ်စု ၃၅၀-၄၀၀ ဝန်းကျင် ရှိသည်။
Romano, Amy (2003). A Historical Atlas of Afghanistan. The Rosen Publishing Group. p. 28. ISBN 0-8239-3863-8. Syed Saleem Shahzad (20 October 2006). "Profiles of Pakistan's Seven Tribal Agencies". ကိုးကား Category:တောင်အာရှရှိ လူမျိုးစုများ။
ဂျိုဆောန်(; )၊ တရားဝင်အမည်အားဖြင့် ဂျိုဆောန်နိုင်ငံတော်()သည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံဟောင်း ဖြစ်သည်။
조선, 한국민족문화대백과사전 ၁၃၉၂ ခုနှစ်တွင် ရီဆောင်းဂယ်မှ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး 태조 이성계, 한국사연대기, 우리역사넷 ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဂိုဂျွံဘုရင်မှ ကိုရီးယားဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်သည်အထိ တည်တံ့ခဲ့သည်။
မြို့တော်သည် ယခု ဆောအူလ်အထူးမြို့ဖြစ်သော ဟန်ယံဖြစ်သည်။
임용한, 〈조선초기 한성부의 기능과 한성판윤〉, 《서울과 역사》, 2017년, 통권 제95호, pp. 129-168 (40 pages) ဂျိုဆောန်မင်းဆက်သည် ဂိုလျောမင်းဆက်ကို ဆက်ခံသော မင်းဆက်ဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ သမိုင်း၏ နောက်ဆုံး မင်းဆက်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျိုဆောန် ကဏ္ဍ:ရှေးခေတ် ကိုရီးယားအက္ခရာများ ပါဝင်သော ဆောင်းပါး။
ဂိုလျော သို့မဟုတ် ကိုလျော () သည် ၉၁၈ ခုတွင် တည်ထောင်သော ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို တစုတစည်းတည်းဖြစ်အောင် သိမ်းရုံးအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့မှာ ၁၃၉၂ ခုအထိပင်တည်း။
" Koryŏ dynasty | Korean history". Encyclopedia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc. "ကိုရီးယား"ဟူသော ဝေါဟာရမှာ ဂိုလျော၏စာလုံးပေါင်း ကိုလျို (Koryŏ) မှလာပြီး ၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဂိုဂူလျောနိုင်ငံ (သုံးပြည်ထောင်ခေတ်တွင် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ) က စတင်သုံးစွဲသည်။
" content://com.android.chrome.FileProvider/images/screenshot/16444560035762132494257.png 고려". 문화콘텐츠닷컴 (in Korean). Korea Creative Contents Agency. ၁၁၇၀ ပြည့်တွင် ဂိုလျောကိုအုပ်ချုပ်သည်မှာ ချိုမျိုးနွယ် ဖြစ်သည်။
Kim, Jinwung (2012), A History of Korea: From "Land of the Morning Calm" to States in Conflict, Indiana University Press, ISBN 9780253000248 ယင်းသို့အုပ်ချုပ်စဉ် ဂိုလျောသည် မွန်ဂိုအင်ပါယာ၏ကျူးကျော်မှုကို နှစ် ၃၀ မျှ ခံရ၏။
၁၂၅၈ ခုတွင် အတိုက်အခံမျိုးနွယ်မှ ချိုမျိုးနွယ်တို့ကို လုပ်ကြံပြီးနောက် မွန်ဂိုတို့နှင့် မဟာမိတ်ပြုကာ နိုင်ငံအား ငြိမ်းချမ်းစေသည်။
သို့သော် ဦးဆောင်မည့်မျိုးနွယ်မှာ ၁၂၇၀ ပြည့်အထိပင် အဖြေမပေါ်ဖြစ်နေသည်။
ထိုကာလတွင် ဂိုလျောသည် သမီးပေးသားယူပြုကာ မွန်ဂိုတို့ ယွမ်မင်းဆက်၏ ဩဇာခံအဖြစ် နေခဲ့၏။
၁၄ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ဂုန်မင် (ခုံမင်) က လွတ်လပ်သောပြည်ထောင်ဖြစ်အောင် ပြန်ကြိုးပမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
နောက် မြောက်ဘက် တရုပ်မှ ခေါင်းပေါင်းနီတပ်ကို၎င်း တောင်ဘက် ဂျပန်မှ ဝူကူ (ဂျပန် ပင်လယ်ဓားပြ) ကို၎င်း ဗိုလ်ချုပ် ချိုယောင်နှင့် ဗိုလ်ချုပ် လီဆောင်ဂယ်တို့က တိုက်ထုတ်အောင်ပွဲဆင်နိုင်သည်။
이정완; 최효성 (2015). 만만한 취업 한국사: 국내 주요 기업 입사대비 최단기 한국사 마스터북 (in Korean). 박문각. p. 165. ISBN 978-9791170239. ၁၃၈၈ ခုတွင် လီဆောင်ဂယ်ကို မင်မင်းဆက်မြေ လျောင်တုံနယ်ကို ကျူးကျော်ရန်လွှတ်ရာ ချိုယောင်ကို လုပ်ကြံ၍ အာဏာသိမ်းသည်။
၁၃၉၂ ခုတွင် ဂိုလျောမင်းဆက်ကို ဖြုတ်ချကာ ဂျိုဆွန်းမင်းဆက်ကို ထောင်သည်နောက် သက်တမ်း ၄၇၄ နှစ်ကြာရှိခဲ့သော ဂိုလျောမင်းဆက် နိဋ္ဌိတံသည်။
7 ရာစုနှောင်းပိုင်းကတည်းက ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့သော တစ်ချိန်က သာယာဝပြောသော Silla ၏နိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းမငြိမ်မသက်မှုများကြောင့် 9 ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ပြိုကွဲခဲ့ပြီး သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် လူသိများသော Baekje နှင့် Goguryeo ရှေးဟောင်းပြည်နယ်များ ပြန်လည်နိုးထလာစေရန်၊ "နောက်ပိုင်း Baekje" နှင့် "Taebong" အဖြစ်။
နောက်ပိုင်းတွင် Taebong ဟုလည်းလူသိများသော Goguryeo သည် 918 ခုနှစ်တွင် Goryeo ကို ၎င်း၏နေရာတွင် ထူထောင်ခဲ့သော မြင့်မြတ်သော Goguryeo မျိုးနွယ်၏ ထင်ရှားသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Wang Geon မှ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရသည်။
Goryeo သည် 935 တွင် နောက်ပိုင်း Silla ကို ငြိမ်းချမ်းစွာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး 936 တွင် နောက်ပိုင်းတွင် Baekje ကို စစ်ရေးအရ သိမ်းပိုက်ကာ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို အောင်မြင်စွာ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်ခဲ့သည်။
993 ခုနှစ်အစတွင် Goryeo သည် မြောက်ဘက်တွင် အင်အားကြီးသော ခြေသလုံးအင်ပါယာဖြစ်သည့် Khitan ဦးဆောင်သော လျောင်မင်းဆက်၏ ကျူးကျော်မှုများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း 1019 ခုနှစ်တွင် Khitans များကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော စစ်ရေးအောင်ပွဲကြောင့် Goryeo သည် ၎င်း၏ရွှေခေတ်ထဲသို့ ရာစုနှစ်တစ်ခုခန့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် သာယာဝပြောမှုကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။
[15] ဤကာလအတွင်း၊ Goryeo၊ Liao နှင့် Song မင်းဆက်များကြား အရှေ့အာရှတွင် အာဏာချိန်ခွင်လျှာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ဂိုလျောခေတ်သည် ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ "ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ရွှေခေတ်" ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ကိုရီးယားသမိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးလွှမ်းမိုးမှုအဆင့်ကို ရရှိခဲ့ပြီး ၁၁ ရာစုတွင် မြို့တော်တစ်ခုတည်းတွင် ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၇၀ နှင့် ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၇၀ ရှိသည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ကုန်သည်များဖြင့် ဂိုလျောတွင် ကုန်သွယ်မှုများ ထွန်းကားလာခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ Kaesong သည် ကုန်သွယ်မှုနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်း ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့ကာ ကုန်သည်များသည် ၁၁ ရာစု သို့မဟုတ် ၁၂ ရာစုကတည်းက နှစ်ကြိမ်စာရင်းရေးသွင်းမှုစနစ်ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် ဂိုလျောသည် ဆောင်းမင်းဆက်တွင် အလွန်ချီးကျူးခံရသော Koryŏ celadon ကဲ့သို့သော ကိုရီးယားအနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင် ကြီးကျယ်သောအောင်မြင်မှုများရရှိသော ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။
"ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူဝါဒဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များ၏ အရေးအပါဆုံးနှင့် အပြည့်စုံဆုံးသော ရုပ်ပုံလွှာ"ဟု ယူနက်စကိုက ဖော်ပြညွှန်းဆိုထားသည့် ကိုရီးယား တိပိဋက သည် ထွင်းထုထားသည့် မူရင်းပုံနှိပ်တုံး ၈၁,၂၅၈ သည် ယျနေ့တိုင်အောင် Haeinsa ဘုရားကျောင်းတွင် ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။
၁၃ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဂိုလျော သည် ဥရောပရှိ Johannes Gutenberg မတိုင်မီနှစ် ၂၀၀ ခန့်စော၍ စာအုပ်များပုံနှိပ်ရန်အတွက် သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောအမျိုးအစားကိုတီထွင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂိုလျော။
ဘေဘီလုံကုန်းတိုက်ပွဲ ( ) သည် အဆုံးအဖြတ်မပေါ်ခဲ့သော ပဋိပက္ခတခုဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်အနောက်တောင်ပိုင်း၊ ယိုဗယ်မြို့ (Yeovil) အနီးတွင် ဖြစ်ပွားသည်။
၁၆၄၂ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်၌ ဘုရင့်သစ္စာခံများနှင့် ပါလီမန်လိုလားသည့်တပ်များ တိုက်ကြခြင်းဖြစ်ပြီး ပထမအင်္ဂလိပ်ပြည်တွင်းစစ်၏ အစောပိုင်းအဖြစ်အပျက်များအနက် တခုအဝင်အပါတည်း။
ဘုရင့်သစ္စာခံများ တပ်စွဲထားသည့် ရှာဘုန်း (Sherborne) ကို ပါလီမန်လိုလားသည့်တပ်က စီးနင်းရာတွင် မအောင်မြင်။
သို့ဖြင့် အနီးရှိ ယိုဗယ်သို့ ပြန်ဆုတ်ရသည်။
ထိုအခါ ဘုရင့်သစ္စာခံတပ်ဘက်မှ အင်အား ၃၅၀ ခန့်လွှတ်ကာ လိုက်စစ်ဆင်သည်။
ဆာ ရာ့ဟော့ပတန် (Ralph Hopton) ဦးဆောင်သော ထိုတပ်သည် ယိုဗယ်မြို့ပြင်ရှိ ဘေဘီလုံကုန်းတွင် တပ်ချ၍ နေသည်။
နေမဝင်မီ တနာရီခွဲခန့်အလိုတွင် တပ်ပြန်ဆုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကာ ခြေလျင်တပ်များ စထွက်သည်။
ထိုစဉ် ပါလီမန်လိုလားသည့်တပ်ဘက်မှ ချဉ်းကပ်ကာသည်ကို တွေ့ရ၏။
သို့ဖြင့် ဆုတ်ရန်ပြင်သည့်အနေအထားမှ ရင်ဆိုင်တွေ့သည့်အခြေအနေသို့ ပြောင်းသွားသည်။
တိုက်ပွဲမှာ အတွေ့အကြုံနည်းသောတပ်သားတို့ကြောင့် အသေအပျောက်များသည်။
နှစ်ဘက်အင်အားမှာ အတူပင်ဖြစ်ရာ ပါလီမန်လိုလားသည့်တပ်ဘက်မှ ချပ်ဝတ်ဆင်တပ်သားတို့ဖြင့် ၃ ကြိမ်ထိုးသော်လည်း ဘုရင့်သစ္စာခံတို့က ကောင်းစွာတွန်းလှန်နိုင်သည်။
ညဉ့်ဝင်လာသည်နှင့်အမျှ တပ်ချင်းရောကာ အထိအခိုက်များမည်စိုးသဖြင့် အမှောင်ကိုကွယ်ကာ နှစ်ဘက်လုံး ပြန်ဆုတ်ကြ၍ ရလဒ်မပေါ်ခဲ့။
နှစ်ဘက်စလုံးမှာ အခြားဘက်တွင် အလွန်အဆုံးအရှုံးများမည်ဟု ပြောဆိုကြသော်လည်း ခန့်မှန်းသည်မှာ ဘုရင့်သစ္စာခံဘက်မှ ၂၀ ခန့်၊ ပါလီမန်လိုလားသည့်တပ်မှ ၅၀ ခန့် ကျရှုံးမည် ဟူသတတ်။
နောက် ပါလီမန်လိုလားသည့်တပ်သည် ယိုဗယ်မှ တောင်ဘက်ရှိ ဒေါချက်စတာ (Dorchester) သို့ ထပ်ဆုတ်သည့်နည်းတူ ဘုရင့်သစ္စာခံဘက်မှလည်း ၂ ပတ်အကြာတွင် ဘေဘီလုံကုန်းကို လုံးဝစွန့်ခွါသွားသည်။
တူရကီဘာသာစကား ခေါ် တုချက် ( ) ကို အစ္စတန်ဘူတုချက်စီ (Türkiye Türkçesi) ဟုလည်း ခေါ်ပြီး တာကစ်ဘာသာစကားများအနက် အသုံးအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။
သုံးသူ သန်း ၇၀-၈၀ မျှ ရှိပြီး တူရကီနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်၏။
နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နီးစပ်သော အီရတ်၊ ဆီးရီးယား၊ ဂျာမနီ၊ ဩစတြီးယ၊ ဘူဂေးရီးယား၊ မြောက် မက်ဆီဒိုနီးယား၊ ဆိုင်ပရပ်မြောက်ပိုင်း၊ ဂရိတို့တွင်၎င်း၊ ဥရောပ၊ ကော့ကေးဆပ်နှင့် ဗဟိုအာရှတို့တွင်၎င်း ဤစကားသုံးသူများ ရှိသည်။
တူရကီသည် ၂၀၁၆ ခုတွင် ဥရောပသမဂ္ဂ၌ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် သက်တမ်းထပ်မတိုးသော်လည်း ဥရောပသမဂ္ဂက တူရကီဘာသာစကားကို သမဂ္ဂ၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားဆဲပင်။
"As the E.U.'s Language Roster Swells, So Does the Burden", The New York Times, 4 January 2017. ကိုးကား Category:တူရကီဘာသာစကား ကဏ္ဍ:ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:တူရကီနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
သိင်္ဃသူ စောနှောင်း သည် တောင်တွင်းကို အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်တပါး ဖြစ်သည်။
မှန်နန်းမဟာရာဇဝင် ငယ်ဘဝ တစီးရှင် သီဟသူလက်ထက် တောင်တွင်းမင်း သီဟပတေ့နှင့် တစီးရှင် သမီး စောပုလဲတို့ ပေါင်းဖက်ရာမှ မြင်သည်။
အမည်ရင်းမှာ စောနှောင်း ဖြစ်သည်။
သိင်္ဃသူဘွဲ့ကို မည်သူချီးမြှင့်ကြောင်း မသိရ။
ကြင်ဘက်များ သရက် မင်းရှင်စော သမီး စောမြတ်ကဲနှင့် စုံဖက်ရာတွင် အောက်ပါသားသမီးတို့ကို မြင်သည် - သား သိင်္ဃသူငယ်၊ မြောက်သားမှာ မင်းကြီးစွာ သမီး စောစလာကဒေဝီ ကိုးကား Category:အင်းဝမင်းဆက်။