kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်မှ ဘိုးဝု(ဖ်)၊ နော့စ်ဇာတ်လမ်းတွဲရှည်ကြီးများ(Norse sagas) မှ Volsunga saga နှင့် Hervarar saga၊ အက်ဒါ ကဗျာလင်္ကာ (Poetic Edda)၊ အက်ဒါ စကားပြေ (Prose Edda)၊ ဂျာမန်ကဗျာ Nibelungenlied နှင့် မြောက်မြားစွာသောလက်ရာများသည် ၎င်းအား လှုံဆော်အားပေးထားသော ရင်းမြစ်များဖြစ်ကြ၏။
As described by Christopher Tolkien in Hervarar Saga ok Heidreks Konung (Oxford University, Trinity College). B. Litt. thesis. 1953/4. [Year uncertain], The Battle of the Goths and the Huns, in: Saga-Book (University College, London, for the Viking Society for Northern Research) 14, part 3 (1955–56) ဂျာမန်နစ်မဟုတ်သော ရင်းမြစ်တချို့ကိုလည်း ၎င်း၏ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများအပေါ်လွှမ်းမိုးခြင်းရှိသည်ကို တော်ကီးန်က လက်ခံသည်။
ဥပမာ -ဆော့ဖာကလီးစ် (Sophocles) ၏ ပြဇာတ် အီးဒစ်ပ(စ်) ရက်ခ်စ်(Oedipus Rex)၊ ဖင်လန်အမျိုးသားဇာတ်လမ်းရှည် ခါးလဲဗားလာ(Kalevala)၊ ဆဲလ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ၊ အိုင်ယာလန်ဒဏ္ဍာရီ၊ စကော့တလန်ဒဏ္ဍာရီ၊ ဝေလဒဏ္ဍာရီများတို့ဖြစ်ကြသည်။
တော်ကီးန်အထုပ္ပတ္တိရေးသူ ဟမ်းဖရေး ကားပန်တာ(Humphrey Carpenter)အရ အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေ(Middle-earth)စာအုပ်များကိုရေးသားသည့်အခါ ရည်ရွယ်ချက်များစွာအနက် အင်္ဂလန်အတွက် ဒဏ္ဍာရီတည်ဆောက်ခြင်းဟူသော ရည်ရွယ်ချက်လည်းပါရှိသည်။
ကားပန်တာက မစ်လ်တန် ဝေါလ်ဒ်မန်း (Milton Waldman)ဆီသို့ "တော်ကီးန်၏ပေးစာ" ကို ကိုးကား၍ပြောဆိုသည်။
ထိုစာ၌ အင်္ဂလန်သည် စကော့၊အိုင်ယာလန်၊ ဝေလကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်ဒဏ္ဍာရီမရှိ "တိုင်းပြည်၏ ဆင်းရဲမှု"ဟု ညည်းညူထားလေသည်။
တော်ကီးန်ကိုယ်တိုင် "အင်္ဂလန်အတွက် ဒဏ္ဍာရီ"ဟူသော စကားစုကို မသုံးစွဲသော်လည်း ထိုပုံစံမျိုးကိုညွှန်ဆိုသည့် ပြောဆိုရေးသားမှုများမကြာခဏဆိုသလိုရှိခဲ့ပေသည်။
ကက်သလစ်သာသနာ ကက်သလစ်ဘာသာရေးယုံကြည်မှု၊ ပုံရိပ်များသည်လည်း ၎င်း၏စိတ်ကူးနယ်ပယ်ကို ပုံသွင်းရာတွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့်ပါဝင်ပေသည်။
အထူးအားဖြင့် Paul H. Kocher က တော်ကီးန်သည် ကောင်းချီးတရားမဲ့ခြင်းအဖြစ် မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကို ရှေးရိုးစွဲခရစ်ယာန်ပုံစံအတိုင်းပင် ဖော်ပြသည်ဟုဆိုသည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်မှ ဆော်ရွန်၏ မျက်ခွံမရှိသော မျက်လုံးကြီးကို ဖော်ပြရာ၌ "ဟင်းလင်းချိုင့်ခွက်ကြီးထဲကပွင့်နေသော မျက်လုံးအိမ်ကြီး၏ အနက်ရောင်အက်ကွဲကြောင်းကြီး၊ နတ္ထိသဘောကိုဖွင့်ထားသည့် ပြူတင်းတံခါး"ဟု ရေးသားမှုဥပမာကို Kocherက ကိုးကားပြသည်။
Stratford Caldecott ကလည်း တစ်ကွင်းတည်းသောလက်စွပ် (the Ring) ကို ဤသို့အနက်ဖော်ထုတ်သည်။
"ဘုရားသခင်ကိုအံ့တုသော အတ္တကိုယ်၏ ပြင်းထန်စွာဖော်ကျူးပြသခြင်း(assertion of self) သည် ဖျက်ဆီးခံလိုက်ရသော စိတ်ဓာတ်များ(corrupted will) ဖြစ်၏။
လက်စွပ်၏စွမ်းအားကား ထိုပျက်စီးသွားသောစိတ်ဓာတ်များ၏ အမှောင်မှော်ပညာကို သရုပ်ဖော်သည်ဟုဆိုသည်။
လက်စွပ်က လွတ်လပ်မှုကို ပေးသယောင်ယောင်ဖြင့် တကယ့်အစွမ်းသတ္တိမှာ ဝတ်ဆင်သူကို နတ်သက်ကြွေစေသည့် အဖြစ်မျိုးကို ပို့ဆောင်တတ်၏။
ဝတ်ဆင်သူကို ပေါ့ပါးစေကာ အစစ်အမှန်မဟုတ်သောသဘာဝကိုပေးအပ်ပြီး ဝတ်ဆင်သူ၏စိတ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။
မမြင်နိုင်ခြင်း(ကိုယ်ပျောက်ခြင်း)သည် လူ့သဘာဝဆက်ဆံရေးများ၊ လူ့ဂုဏ်သတ္တိများကို ဖျက်ဆီးသည့် အစွမ်းကို သရုပ်သကန်ဖြစ်စေ၏။
လက်စွပ်ကိုယ်တိုင်သည် အကုသိုလ်အပြစ်ပင်ဖြစ်သည်။
ဖြားယောင်းတတ်သည့်သဘော၊ အစပိုင်းတွင် ပြဿနာမရှိသည့်ပုံစံ စရိုက်လက္ခဏာများနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဖြတ်တောက်ဖို့ခက်ခဲခြင်း၊ ရေရှည်၌ ဖျက်ဆီးတတ်ခြင်းသဘောများကိုဆောင်သည်။
ထုတ်ဝေခြင်းများ "ဘေးယာဝုဖ်: မိစ္ဆာများနှင့် ဝေဖန်ရေးသမားများ" ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများအပြင် တော်ကီးန်သည်ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စာပေဝေဖန်ဦးဆောင်သူတစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။
စာပေဝေဖန်သူများ၏ အန်ဂလိုဆက်ခ်ဆွန်ကဗျာရှည် ဘေးယာဝုဖ်ကို ကိုင်တွယ်ပုံများအားတော်လှန်သော နောက်ပိုင်းဤနယ်ပယ်၌ဩဇာညောင်းခဲ့သော ၁၉၃၆စာပေပို့ချချက်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့၏။
နောက်တွင် ဆောင်းပါးတစ်ခုအဖြစ်ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
ယနေ့အထိ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာပေလေ့လာမှုတွင် မြင့်မားစွာလွှမ်းမိုးနိုင်သည့် စာတမ်းဆောင်းပါးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုကဗျာကို မှီငြမ်း၍ ဟော့ဘစ်၊ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်တို့၏ အဓိကအသေးစိတ်များနှင့်အတူ တော်ကီးန်၏နောက်ပိုင်းလက်ရာများအပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့၏။
Tolkien, J. R. R. (1963). Beowulf: The Monsters and the Critics. Oxford. pp. 10–11. "မိရိုးဖလာ ပုံပြင်ဇာတ်လမ်းများ" ရိုးရာပုံပြင်များစုဆောင်းသူ၊ ရေးသားသူတစ်ဦးဖြစ်သော အန်ဒရူးလန် (Andrew Lang) ၏ လက်ရာများအပေါ် တော်ကီးန်က အလေးနက်ထား၏။
သို့သော် အန်ဒရူးလန်၏ တစ်ခြားသောပုံစံရှိသည့် ပုံပြင်များ၊ တိရစ္ဆာန်ပုံပြင်များ ခရီးသွားပုံပြင်များအား မိရိုးဖလာပုံပြင်များထဲသို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ထည့်သွင်းခြင်းကိုကား သဘောမတူခဲ့ချေ။
ကလေးများအတွက် စာအုပ်နှင့် တစ်ခြားလက်ရာတိုများ ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုဖွဲ့သည်းတည်ဆောက်ခြင်းအပြင် ​တော်ကီးန်သည် သူ့သားသမီးများကို ပျော်ရွှင်နိုင်စေရန် စိတ်ကူးယဉ် ဇာတ်လမ်းများတည်ထွင်ရခြင်းကိုလည်း ခုံမင်သည်။
၎င်းတို့အတွက် "ခရစ်စမတ်ဖေဖေထံမှ ပေးစာများ"ကိုနှစ်စဉ်ရေးသားသည်။
နောင်တွင် "The Father Christmas Letters" အမည်ဖြင့် စုပေါင်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အခြားလက်ရာများတွင် "ကိုပျော်ရွှင်" (Mr. Bliss)၊ "ရိုဗာရန်ဒန်" (Roverandom)၊ "အပင် နှင့် အရွက်"မှ အပိုင်းဖြစ်သော "နစ်ဂဲလ်၏ သစ်ရွက်" (Leaf by Niggle)၊ "တွန်ဘွန်ဘာဒီလ်၏စွန့်စားခန်းများ" (The Adventures of Tom Bombadil)၊ ဟော့ဘစ်ကဲ့သို့ ဇာတ်လမ်းမျိုးဖြစ်သော "ဝုတန်းမေဂျာရွာမှ ပန်းပဲသမားလေး" (Smith of Wootton Major)စသဖြင့်ပါဝင်ကာ ၎င်း၏ ဂန္ထဝင်စာပေမှ စိတ်ကူးများယူငင်သုံးစွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဟော့ဘစ် The Hobbit, or There and Back Again ဝတ္ထုမှာ ကလေးများအတွက် စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး ၁၉၃၇ စက်တင်ဘာတွင် ထုတ်ဝေသည်။
Shire ရှိုင်းယားဒေသက ဘီလ်ဘိုဘက်ဂင်ဆိုသည့် ဟော့ဘစ်တစ်ယောက်၏ အံ့မခန်းစွန့်စားခန်းဖြစ်ပြီး The Lord of the Rings ၏ ရှေ့ပြေးဇာတ်လမ်းဖြစ်၏။
ကလေးစာပေပုံစံ၏ ဂန္ဓဝင်စာအုပ်တစ်အုပ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ဟော့ဘစ်အောင်မြင်လာပြီးနောက် အဆက်ရေးရန်တောင်းဆိုမှုကြောင့် ၎င်း၏အကျော်ကြားဆုံးလက်ရာဖြစ်သည့် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
မူလအစ သုံးတွဲလုံးကို ဖြန်ချိသည့်နှစ်မှာ ၁၉၅၄-၁၉၅၅ဖြစ်၏။
မူလဇာတ်လမ်းနှင့် အခန်းဆက်များကို ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာပြုစုရေးသားခဲ့၍ နာနီးယားဇာတ်လမ်းတွဲများ (The Chronicles of Narnia)ရေးသူ စီ အက် လူးဝစ် အပါအဝင် Inklings အဖွဲ့သားများ၏ ထောက်ခံအားပေးမှုများရရှိခဲ့သည်။
ဟော့ဘစ်ရော လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ရော နှစ်မျိုးလုံးသည် The Silmarillion ၏ နောက်ခံအကြောင်းအရာပေါ်တွင်မူတည်၍ တည်ဆောက်ထား၏။
သို့သော် The Silmarillion ဇာတ်လမ်းပါအချိန်ကာလ၏နောက် ဝေးကာသောကာလတစ်ခု၌ အခြေတည်ပြီးတည်ဆောက်ထားသည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ကို ဟော့ဘစ်ကဲ့သို့ ကလေးများအတွက်ဇာတ်လမ်းဖြစ်ရန် မူလကရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း လျင်မြန်စွာပင် လေးနက်သော၊ အမှောင်ဘက်ဆန်သော အရေးအသားများဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဟော့ဘစ်၏ တိုက်ရိုက်အဆက်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းအရင်ကတည်ဆောက်ထားသော ဘလဲရီးယန်(Beleriand)နောက်ခံကိုဆွဲယူကာ အသက်ရွယ်ပိုကြီးသောစာဖတ်သူများအတွက် ရေးသားတင်ပြခဲ့၏။
ဘလဲရီးယန်ကို ၎င်းသေဆုံးပြီး The Silmarillionနှင့် အခြားဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် တွေ့နိုင်ပါ၏။
ဤဝတ္ထုကြီးအောင်မြင်လာပြီးနောက် "စိတ်ကူးယဉ်စာပေ"(fantasy fiction)အပေါ်တွင် တော်ကီးန်၏ လေးနက်လှစွာသောလွှမ်မိုးမှုများရှိခဲ့သည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် သည် ၁၉၆၀နှစ်များမှစ၍ ယခုထိတိုင် အကြီးအကျယ်အောင်မြင်ခဲ့ကာ စာဖတ်သူ၊ ရောင်းအားစာရင်းကောက်ယူမှုများက ဆုံးဖြတ်ပေးသည်မှာ နှစ်ဆယ်ရာစု၏ အကျော်ကြားဆုံးဇာတ်လမ်းများထဲက တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ် BBC ၏ (The Big Read)စာရင်းကောက်လေ့လာမှုအရ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ နှစ်သက်မှုအရှိဆုံးဝတ္ထုများစာရင်းတွင် နံပါတ်တစ်နေရာ၌ရပ်တည်ခဲ့သည်။
"BBC – The Big Read" . BBC. April 2003. Retrieved 2 November 2012 အလားတူစွာ ၂၀၀၄ ဩစတေးလျနိုင်ငံတွင် Australian Broadcasting Corporation ကကောက်ယူသောစစ်တမ်းများကလည်း ၎င်းလူမျိုးတို့၏ အနှစ်သက်ဆုံးစာအုပ်("My Favourite Book" )အဖြစ်မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့၏။
၁၉၉၉ Amazon.comဖောက်သည်များ၏ စစ်တမ်းမဲတွင် ထောင်စုနှစ်၏ အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်(book of the millennium)အဖြစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ပေးကြသည်။
သက္ကရာဇ် (၂၀၀၀)တွင် တော်ကီးန်အား အကြီးကျယ်ဆုံးသော ဗြိတိန်သား အယောက်(၁၀၀)၌ (၉၂)နေရာ၌ မဲပေးရွေးချယ်ကြသည်။
၂၀၀၄ တွင် ကြီးကျယ်သောတောင်အာဖရိကသားများ စာရင်း၌ အဆင့် (၃၅)သတ်မှတ်မဲပေးခဲ့ကြသောကြောင့် စာရင်းနှစ်ခုလုံး၌ပါဝင်သော တစ်ဦးတည်းသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လေသည်။
၎င်း၏ကျော်ကြားမှုသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောနယ်မြေများတွင်သာမက နှစ်သိန်းခွဲသော ဂျာမန်ပြည်သူများကလည်း လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ကို ၎င်းတို့အကြိုက်ဆုံးစာပေဟု ဖော်ပြထားသည်။
ကွယ်လွန်ပြီးမှ ထုတ်ဝေခြင်းများ လင်းလက်တောက်ပသောရတနာသုံးသွယ်" (The Silmarillion) တော်ကီးန်က ဒဏ္ဍာရီအကြမ်းအတိုချုပ်ကိုရေးသားခဲ့၏။
ထိုအထဲတွင်ဘဲရန်နှင့် လူးသီယန်၊ တျူရင်စသဖြင့် အကြောင်းရာများပါဝင်လေသည်။
နောက်ဆုံး၌ ထိုအကြမ်းထည်သည် Quenta Silmarillionဟုအမည်ရ simirals ခေါ် ရတနာသုံးသွယ်၏ သမိုင်းကြောင်းဇာတ်လမ်းအဖြစ်ထွက်ပေါ်လာသည်။
"မပြီးသေးသော ဇာတ်လမ်းများ နှင့် အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေသမိုင်း" (Unfinished Tales and The History of Middle-earth) ၁၉၈၀တွင် သားဖြစ်သူ ခရစ်တိုဖာ တော်ကီးန်က ပြန့်ကျဲနေသောစာများကို စုစည်း၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
"ကိုပျော်ရွှင်" (Mr. Bliss) ကလေးစာပေအတွက် လူသိအနည်းဆုံး လက်ရာတိုတစ်ခုဖြစ်ကာ ၁၉၈၂တွင် ထုတ်ဝေသည်။
"ဟျူရင်၏ မျိုးဆက်များ"(The Children of Húrin) များမကြာသေးခင် ၂၀၀၇၌ ဟာ့ပါကောလင်းတိုက်(HarperCollins)က ယူကေနှင့် ကနေဒါအတွက်ထုတ်ဝေ၍ ဟာတန်မစ်ဖ်လင်း(Houghton Mifflin)က ယူအက်စ်အတွက်ထုတ်ဝေသည်။
"ဆင်းဂါ့ဒ်နှင့် ဂဒ်ရန်၏ ဒဏ္ဍာရီ"(The Legend of Sigurd and Gudrún) ၂၀၀၉ မေ ၅ ၌ ဟာ့ပါကောလင်းတိုက်နှင့် ဟာတန်မစ်ဖ်လင်းတိုက်တို့ကထုတ်ဝေခဲ့သည်။
"အာသာကျဆုံးခြင်း" (The Fall of Arthur) ၂၀၁၃ မေ ၂၃တွင် တွင်ထုတ်ဝေ၍ ဇာတ်လမ်းကဗျာရှည်ပုံစံရေးဖွဲ့ထားသည်။
"ဘိုးဝု(ဖ်) : ဘာသာပြန်နှင့် မှတ်ချက်" (Beowulf: A Translation and Commentary) ရှေးခေတ်အင်္ဂလိပ်စာပေမှ အလယ်ခေတ်အစောပိုင်းဇာတ်လမ်းကဗျာရှည် ဘိုးဝု(ဖ်)ကို စကားပြေပုံစံဖြင့်ဘာသာပြန်ရေးသားကာ ၂၀၁၄ မေ ၂၂တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
"ခူလားဗိုဇာတ်လမ်းပုံပြင်"(The Story of Kullervo) ၂၀၁၀တွင် မူလထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၅၌ နောက်တိုးအခန်းများဖြင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေ၍ ၁၉ရာစု ဖင်လန်ကဗျာကို ပြန်ပြောသောပုံစံဖြစ်၏။
"ဘဲရန်နှင့် လူးသီယန်" (Beren and Lúthien) ဤဇာတ်လမ်းသည် The Silmarillion၌ပါသော အခန်းသုံးခန်းထဲက တစ်ပုဒ်ဖြစ်ကာ ရှေးအကျဆုံးဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်လည်းဖြစ်သည်။
ခရစ်တိုဖာ တော်ကီးန်ကတည်းဖြတ်၍ လုံးချင်းစာအုပ်အဖြစ် ၂၀၁၇တွင် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
"ဂွန်ဒိုလင်ကျဆုံးခြင်း"(The Fall of Gondolin) အက်လ်ဖ်တို့၏ လှပဆန်းကျယ်သောမြို့တော်ကြီးဖြစ်သည် ဂွန်ဒိုလင်တိုင်းပြည်ကို အမှောင်အင်အားစုများကအနိုင်ယူခြေမှုန်းခြင်းအကြောင်းဖြစ်ကာ ၂၀၁၈ ဩဂုတ်လ ၃၀တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
စာမူများ၏ တည်နေရာ ၎င်းမသေဆုံးခင် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်၊ ဟော့ဘစ်၊ ဟမ်၏ လယ်သမား ဂစ်လ်စ် အပါအဝင် ထိုစဉ်ကထုတ်ဝေခဲ့သောစာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် လက်ရေးမူ၊ စာမူကြမ်း၊ ပုံမူကြမ်း၊ ပုံနှိပ်စာမူကြမ်း စသည်တို့ကို ဝစ်ကောဆင်ပြည်နယ် မစ်လ်ဝေါကီမြို့၊ မားကတ်တက္ကသိုလ် John P. Raynor, S.J.,စာကြည့်တိုက်ရှိ အထူးစုဆောင်းရေးနှင့် တက္ကသိုလ်မော်ကွန်းဌာနသို့ ရောင်းချခြင်းအားညှိနှိုင်းခဲ့သည်။
၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၎င်း၏အကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းက အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် Bodleian Library သို့ Silmarillion ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာစာအုပ်စာတမ်းများကို လှုဒါန်းခဲ့သည်။
ဤစာကြည့်တိုက်က ၂၀၁၈တွင် ၎င်းလက်ရာများကိုပြသခဲ့၍ အမျိုးပေါင်း (၆၀)ကျော်ပါဝင်သည်။
Katherine Turley, "Inside a Very Great Story...", The Tablet 2 June 2018, pp. 20–21. ဘာသာစကားများနှင့် ဝေါဟာရဗေဒ ဘာသာဗေဒကျွမ်းကျင်ပညာရှင် တော်ကီးန်၏ ပညာရေးရာလုပ်ငန်းနှင့် စာပေရေးသားဖန်တီးခြင်းများသည် ၎င်း၏ဘာသာစကားများနှင့် ဝေါဟာရဗေဒအပေါ်နှစ်သက်မြတ်နိုးမှုမှ ခွဲခြားမရသော နှစ်ကိုယ့်တစ်စိတ်ပင်ဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ်၌ အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရဗေဒကို အထူပြုသင်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၁၅တွင် ရှေးဟောင်းနော့စ်ဘာသာဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၁၈မှစ၍ အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်တွင် စကားလုံး "walrus"အပါအဝင် အက္ခရာ "W" ဖြင့်စသော စကားလုံးအမြောက်အမြားကိုပြုစုရာ၌ ဂုဏ်ပြုခံရသည်။
ထို walrus စကားလုံးအားအထူးပင်အားစိုက်ပြုစုခဲ့ရသည်။
Winchester, Simon (2003). The Meaning of Everything: The Story of the Oxford English Dictionary. Oxford University Press. ; and Gilliver, Peter, Jeremy Marshall and Edmund Weiner (2006). The Ring of Words: Tolkien and the Oxford English Dictionary. Oxford University Press. . ၁၉၂၀၌ လိဒ်စ် တက္ကသိုလ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ပညာရှင်အဖြစ်ရာထူးထမ်းဆောင်သည်။
ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ် သူရဲကောင်းအလင်္ကာများ၊ အင်္ဂလိပ်စာသမိုင်းကြောင်း၊ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်နှင့် အလယ်ခေတ်အင်္ဂလိပ်စာများ၊ ဝေါဟာရများ၊ ဂျာမန်နစ်ဝေါဟာရဗေဒမိတ်ဆက်၊ ဂေါ့သစ်ဘာသာစကား၊ ရှေးဟောင်းအိုက်စလန်ဘာသာစကား၊ အလယ်ခေတ်ဝေလဘာသာစကား စသဖြင့်မြောက်မြားစွာသောသင်ရိုးများကိုပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၂၅ အသက် (၃၃)တွင် ပမ်းဘရုတ်ကောလိပ်(Pembroke College, Oxford)ပညာရေးရာအဖွဲ့ဝင်ရာထူးနှင့်အတူ ရော်လင်ဆန်နှင့် ဘော့စ်ဝပ်သ် ပါမောက္ခ(အန်ဂလို-ဆက်ခ်ဆွန်ဘာသာစကား)ရာထူးလျှောက်ထားသည်။
Letters, no. 7, to the Electors of the Rawlinson and Bosworth Professorship of Anglo-Saxon, University of Oxford, 27 June 1925. ဖင်လန်ဘာသာစကားကို ပြည့်စုံစွာမကျွမ်းကျင်သော်တောင်မှ အတော်အတန်ထိုဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်၍ ဗဟုသုတရှိသည်။
Grotta, Daniel (2001). J. R. R. Tolkien: Architect of Middle Earth. Philadelphia, Running Press. . ဘာသာစကားများတည်ဆောက်ခြင်း ဝေါဟာရဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့်အပြိုင် ၎င်း၏နောက်ထပ်မြတ်နိုးမှုသည် ဘာသာစကားများတည်ဆောက်ခြင်းပင်ဖြစ်လေသည်။
ထိုပညာရပ်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းသည် ရံခါ၌ ဘာသာစကားတည်ဆောက်မှုအပေါ် လောင်းရိပ်ကျလွှမ်းမိုးနေသဖြင့် ပညာရေးရာဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းနည်းပါးသည်ဟုဆိုလိုနိုင်သည်။
ထိုတည်ဆောက်ထားသောဘာသာစကားများအနက် "ကွမ်ညာ" (Quenya) နှင့် "ဆင်ဒါရင်" (Sindarin)သည် အဖွံ့ဖြိုးဆုံးဖြစ်၍ တော်ကီးန်၏ သီးန့်ဂန္ထဝင်စာပေအများအပြား၏ ရေသောက်မြစ်ကိုဖြစ်ပေါ်စေသောအရာများကြား ရင်းမြစ်ပိုင်းဆိုင်ရာဆက်သွယ်မှုရှိကြသည်။
တော်ကီးန်အတွက် ဘာသာစကားနှင့်သဒ္ဒါဆိုသည်မှာ ရူပအလှ၊ သောတအလှတို့ အဓိကဖြစ်ကာ "ကွမ်ညာ"သည် သောတာရုံအတွက်ရသဖြစ်စေရန် တည်ဆောက်သည်။
အက်လ်ဖ်(Elf) များအတွက် (ယခုခေတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်) လက်တင်ဘာသာမျိုးအဖြစ်ရည်ရွယ်သတ်မှတ်ကာ အသံပိုင်းကို လက်တင်မှအခြေခံ၍ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းစနစ်အချက်အလက်များမှာ ဖင်လန်၊ ဝေလ၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂရိဘာသာစကားများမှ ယူငင်သုံးစွဲထားသည်။
Letters, no. 144. ၁၉၄၅နှောင်းတွင် နောက်တိုးသိသာဖွယ်မှာ "အန်ဒူနိုက်" သို့ "နျူမန်နောရီးယန်" များပြောသော ဘာသာစကားလည်းဖြစ်နေသည်။
တော်ကီးန်၏ အတ္တလန်တစ်ရာဇဝင်နှင့်ဆက်နွှယ်ပြီး အနည်းငယ်နှစ်ခြိုက်သော ဂျူးဘာသာဂုဏ်အင်မျိုးရှိသည့် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။
အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေဒုတိယခေတ် အီရာရန်ဒီလ် (Eärendil)ဇာတ်လမ်းကို ၎င်း၏ဂန္ထဝင်စာပေ၌အခြေတည်စေပြီး တော်ကီးန်၏ ၂၀ရာစု တကယ့်ကမ္ဘာကို ၎င်း၏ အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေဒဏ္ဍာရီနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
တော်ကီးန်စာအုပ်များ၏ ရေပန်းစားလူကြိုက်များလာခြင်းသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ကူးယဉ်စာပေ၌ ဘာသာစကားအသုံးပြုခြင်းအပေါ် နည်းပင်နည်းသော်လည်း ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်ခဲ့သည်။
အဓိက အသုံးများသော အဘိဓာန်ကြီးများအပေါ်တွင်ပါ အကျိုးသက်ရောက်ခဲ့၏။
တော်ကီးန်၏ သီးသန့်သုံးစွဲသော စာလုံးပေါင်းများဖြစ်သည့် dwarves and dwarvish (dwarfs and dwarfishများနှင့်အတူ) "eucatastrophe" ဆိုသည့်ဝေါဟာရကိုလည်းတီထွင်ခဲ့သည်။
အနုပညာလက်ရာ ငယ်စဉ်ကစ၍ တစ်လျှောက်လုံး ပန်းချီဆွဲလာခဲ့သဖြင့် ကျွမ်းကျင်သော ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပေသည်။
၎င်း၏အစောပိုင်းစာရေးသားခြင်းများ၌ ဇာတ်လမ်းများကိုဖွံ့ဖြိုး၊ အခြေတည်အောင်လုပ်ရာတွင် ရှုခင်းပုံများ၊ ထိုဒေသများ၏ မြေပုံများဖြင့် စာသားများကို အဖော်သဟဲပြုရေးဆွဲခဲ့သည်။
သားသမီးများကို ပြောပြပို့ပေးသော ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များတွင်လည်း သရုပ်ဖော်ပုံများဖြင့် ဝေဝေဆာဆာရေးဆွဲသည်။
သူ့ကိုယ်တိုင်က အပျော်တမ်းပန်းချီဆရာဟုသတ်မှတ်သော်လည်း ထုတ်ဝေသူများကဤစာရေးဆရာ၏ မျက်နှာဖုံးပုံ၊ အတွင်းစာမျက်နှာပြည့် သရုပ်ဖော်ပုံ၊ မြေပုံများကိုသာ သုံးစွဲခဲ့သည်။
ကျန်ရစ်သော အမွေအနှစ် မှီငြမ်းတင်ဆက်ခြင်းများ ၁၉၅၁ ထုတ်ဝေသူ မစ်လ်တန် ဝေါ့လ်ဒ်မန်းသို့ ပေးစာတွင် တော်ကီးန်က ဤသို့ရေးသားဖူးသည်။
၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်သည် ရာဇဝင်ဒဏ္ဍာရီနှင့် အနည်းနှင့်အများဆိုသလိုပတ်သက်သော အကြောင်းအရာထု တစ်ခုဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။
ထိုဒဏ္ဍာရီနှင့်ပတ်သက်ပြီး လည်ပတ်ရမည့်စက်ဝန်းနယ်ပယ်သည် ခမ်းနားကြီးကျယ်ပြည့်စုံသည့် အရာတစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက် ရှိသင့်သည်။
သို့သော် ဇာတ်လမ်း၊ ဂီတ၊ ပန်းချီကိုဖန်တီးချင်သော လက်ပေါင်းများစွာ၊ စိတ်ပေါင်းများစွာအတွက် နယ်မြေထားပေးခဲ့သည်။
Letters, no. 131. အနုပညာရှင်များစွာ၏ လက်များစွာ၊ စိတ်များစွာကို တော်ကီးန်၏ဒဏ္ဍာရီများက စေ့ဆော်မှုများပေးနိုင်ခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ တော်ကီးန်က ၎င်းအသက်ရှင်စဉ် ၎င်းလက်ရာများအပေါ် ထုတ်လုပ်ဖန်တီးထားသော အနုပညာရှင်အားလုံး၏ တင်ဆက်မှုပုံစံတချို့ကို အကြိုက်မတွေ့ဖြစ်သည်။
ဥပမာ ဟော့ဘစ်ဂျာမန်မူတွင် Horus Engels ၏ သရုပ်ဖော်မှုများကိုကား မကြိုက်ပေ။
Letters, no. 107. အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တော်ကီးန်ပရိသတ်အစုအဖွဲ့ (Tolkien fandom) ပေါ်လာခြင်းကို သဘောမကျသံသယရှိ၏။
၁၉၅၄၌ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် အမေရိကန်မူတွင် စာအုပ်အပေါ်ဖုံးအတွက် အဆိုပြုမှုများကို ဤသို့တုံ့ပြန်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် မှီငြမ်းတင်ဆက်ခြင်းများ တော်ကီးန်နှင့်ပတ်သက်သော ပညာရှင် James Dunningက Tollywood ဟု စကားလုံးကိုတီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။
အသံနှစ်ခုရောထွေးသုံးစွဲသည့် ဤစကားလုံးမှာ "Tolkien Hollywood" ပင်ဖြစ်၍ တော်ကီးန်ဂန္ထဝင်လက်ရာများကို ဝင်ငွေကောင်းရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်သော မှီငြမ်းဇာတ်ကားများကို ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးစွဲသည်။
ဇာတ်လမ်းမှီငြမ်းပုံဖော်တင်ဆက်ခြင်းကို လုံးဝမဆန့်ကျင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။
၁၉၆၈တွင် တော်ကီးန်က ဟော့ဘစ်နှင့် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ရုပ်ရှင်၊ ပြဇာတ်၊ ရောင်းကုန်မူပိုင်ခွင့်(merchandising rights)အား United Artists သို့ရောင်းချပြီး ထိုကုမ္ပဏီက ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။
၁၉၇၆တွင် United Artists က မူပိုင်ခွင့်ကို Saul Zaentz Company ခွဲဖြစ်သော Tolkien Enterprises သို့ ရောင်းချသည်။
The Lord of the Rings ကို ၁၉၇၈၌ ဒါရိုက်တာ Ralph Bakshi ကရိုက်ကူးကာ ဇာတ်ညွှန်းကို Peter S. Beagle ကရေးသားခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလုံး၏ ပထမတစ်ဝက်လောက်အား ခြုံငုံမိသည်။
ဟော့ဘစ်၏ ကာတွန်းပုံ အန်နီမေးရှင်းပုံစံကို Rankin/Bass က အမေရိက၌ တီဗီဇာတ်ကားအဖြစ် ၁၉၇၇တွင် ပွဲဦးထွက်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
The Return of the King (1980 film) (အန်နီမေးရှင်းကာတွန်းပုံစံ)ကို Rankin/Bass ကထုတ်လုပ်ရိုက်ကူ၍ Ralph Bakshi မရိုက်ခဲ့သော ဇာတ်လမ်းနောက်ပိုင်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၃အထိ နယူးလိုင်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန် ရိုက်ကူးသော လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ရုပ်ရှင်သုံးတွဲပင်ဖြစ်သည်။
နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဤဇာတ်ကားများသည် ငွေကြေးအရအကျိုးမြတ်များစွာရရှိသည့်အပြင် အော်စကာ (အကယ်ဒမီ)ဆုများစွာရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၂မှ ၂၀၁၄အတွင်း Warner Bros နှင့် New Line Cinema တို့ပေါင်း၍ ဟော့ဘစ်ရုပ်ရှင်အတွဲအဖြစ် ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန်ကပင် ဒါရိုက်တာ၊ ဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူ၊ ပူးတွဲဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာအဖြစ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
တော်ကီးန် အတ္ထုပ္ပတ္တိရုပ်ရှင်ကို ၂၀၁၉ မေလ ၁၀၌ ထုတ်ဝေ၍ ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် စစ်ပွဲအဖြစ်ပျက်များကို အလေးထားတင်ဆက်ထား၏။
တော်ကီးန်မိသားစုနှင့် အကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းက ထိုရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခြင်းအပေါ် မနှစ်သက်၊ မပါဝင်၊ မည်သည့်မူပိုင်ခွင့်ပေးခြင်းမျိုး မရှိကြောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။
ရုပ်မြင်သံကြား ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာ ၁၃တွင် အမက်ဇန်ကုမ္ပဏီ (Amazon) က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရုပ်မြင်သံကြားမူပိုင်ခွင့်ကို The Lord of the Rings အတွက်ရယူနိုင်ခဲ့ကာ စာအုပ်၏ တိုက်ရိုက်မှီငြမ်းမှုမဟုတ်ဘဲ ယင်းဝတ္ထုပါအချိန်မတိုင်ခင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သောအခန်းသစ်များကို မိတ်ဆက်ရိုက်ကူးသွားမည်ဖြစ်သည်။
စာနယ်ဇင်းရှင်းလင်းပွဲတွင် တော်ကီးန်၏ မူရင်းအရေးအသားများကို အခြေခံထားသည့် တစ်ခါမျှမရိုက်ကူးဖူးသေးသောအကြောင်းအရာများကို ရိုက်ကူးမည်ဟုပြောဆိုမှုများရှိခဲ့၏။
တော်ကီးန်အမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းခြင်းအဖွဲ့ (Tolkien Estate)၊ The Tolkien Trust၊ ဟာ့ပ်ပါကောလင်းစာပေတိုက် (HarperCollins)၊ နယူးလိုင်းရုပ်မြင်သံကြား (New Line Television)ရနှင့် ပူးပေါင်းကာ အမက်ဇန်ကထုတ်လုပ်သူအဖြစ်ဆောင်ရွက်မည်။
အမှတ်တရများ တော်ကီးန်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် The Tolkien Society က ၂၀၀၃ ခုမှစ၍ မတ်လ ၂၅ရက်နေ့ကို Tolkien Reading Day ဟုခေါ်တွင်ကာ ကမ္ဘာအနှံ့ကျောင်းများ၌စီစဉ်ကျင်းပပေးခဲ့ကြသည်။
"Tolkien Reading Day" . The Tolkien Society. Retrieved 14 May 2014 တော်လ်ကီးန်ကို အမှတ်ရသောအားဖြင့် ၎င်းနာမည်၊၎င်းဇာတ်ကောင်များ၊ ၎င်းဝတ္ထုထဲ၌ပါဝင်သောနေရာများစသည်တို့ကိုလည်း နိုင်ငံအတော်များများတွင် လမ်းနာမည်၊တောင်နာမည်၊တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်မျိုးစိတ်၊ တခြားအထင်ကရ ပစ္စည်းများအတွက် ပေးထားကြသည်။
ဥပမာ ကနေဒါနိုင်ငံ ကတ်ဝေါလဒါတောင်တန်းရှိတောင်သုံးလုံးအမည်ကို Mount Shadowfax, Mount Gandalf and Mount Aragorn အဖြစ်ခေါ်တွင်စေသည်။
အနီးနားကတောင်ထိပ်ကိုလည်း Tolkien Peakဟု ခေါ်တွင်စေသည်။
သက်ရှိမျိုးခွဲပညာရပ်နယ်ပယ်၌ အမျိုး (၈၀)ကျော်(80 taxa (genera and species) ကို ဟော့ဘစ်၊ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်နှင့် အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေဇာတ်လမ်းထဲမှ ဇာတ်ကောင်များကို အစွဲပြုပေးထားကြသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ယေဘုယျ ကိုးကားစာအုပ်များ (Cited as Biography.) - Total pages: 197 (Cited as Letters''.) အညွှန်းများ Category:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား စာရေးဆရာများ။
right|200px ဂဲတ (下駄) သည် ဂျပန်ရိုးရာဖိနပ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
သစ်သား ကြိုင်းသိုင်းဖိနပ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး သာရေကြိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
အသုံးပြုမှု ဂဲတများကို အဓိကအားဖြင့် ယုခတနှင့် တွဲဖက်ကာ ဝတ်ဆင်အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ အနောက်တိုင်းဝတ်စုံများနှင့်လည်း နွေရာသီကာလများတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
ဂဲတကို ဂျပန်ရိုးရာဝတ်စုံများ၊ ပုံမှန်မဟုတ်သည် ဂျပန်ရိုးရာဝတ်စုံများ၊ အနောက်တိုင်းဝတ်စုံများနှင့် တွဲဖက်ကာ အသုံးပြုသော်လည်း ခြေအိတ်အသုံးပြုရန် မလိုအပ်ပေ။
မူလက လူများသည် တဘိများကို ဝတ်ဆင်သောအခါ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာဖြစ်သည့် ဇိုးရိများနှင့် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
ဥတုကိုလိုက်၍ အသုံးပြုခြင်း တစ်ခါတစ်ရံ ဂဲတများကို ခြေထောက်များ ခြောက်သွေ့နေစေရန်အတွက် မြင့်မားသည်များကို အသုံးပြုကြသည်။
ထို့ပြင် ဇိုးဘိကဲ့သို့သော အခြားသော ဖိနပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ယိုစိမ့်မှုမရှိနိုင်ပေ။
ဤဖိနပ်များသည် လမ်းလျှောက်သည့်အခါတွင် တဖျတ်ဖျတ်မြည်သည့်အသံများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ရေရှိသည့်နေရာနှင့် ညစ်ပတ်သည့်နေရာများတွင် လမ်းလျှောက်ပါက ခြေထောက်၏ နောက်ဘက်ကို ထိုအစက်များ စင်စေနိုင်သည်။
ဤသို့သော အရာများသည် ဂျပန်ရိုးရာ အလေးစားများကို အသုံးပြုမည်ဆိုပါက ဖြစ်မလာနိုင်ပေ။
ဂဲတများကို နှင်းထဲတွင်လည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။
နှင်းများထဲသို့ ဂဲတ၏ ခွာများသည် ထိုးဝင်သွားသဖြင့် ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ လမ်းလျှောက်ရာတွင် အခက်အခဲ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
သို့သော်လည်း ဟိုးရှေးအခါက ညာဘက်တွင် ရှိသည့် ပုံထဲကအတိုင်းပင် ဂဲတများကို နှင်းထဲတွင်ပင် အသုံးပြုကြသည်။
ပြုလုပ်ခြင်း ရုပ်ပုံများ ကိုးကား Edo - the EDOPEDIA: geta wooden clogs Wafuku blog about geta Names and descriptions of all the types of Japanese geta, with photos. Japan Footwear Museum The history of Japanese Geta Sandals Category:ဂျပန် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု Category:ဖိနပ်များ။
ဆန်းဂေး အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် အီကွေဒေါနိုင်ငံ မိုရိုနာ ဆန်တီယာဂို၊ ချင်ဘိုရာဇိုပြည်နယ်၊ တုံဂူရာဟွာပြည်နယ် တွင် တည်ရှိသော အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုဥယျာဉ်အတွင်း တုံဂူရာဟွာ နှင့် ဆန်းဂေးဆိုသော မီးတောင်ရှင်နှစ်ခု ရှိပြီး အယ်လ်အော်တာ ဆိုသော မီးတောင်သေ တစ်ခု ရှိကာ အပူပိုင်း မိုးသစ်တောမှ ရေခဲမြစ် အထိ ဂေဟစနစ် အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
ထိုဥယျာဉ်သည် ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှစ၍ ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။
တရားမဝင် အမဲလိုက်ခြင်း၊ စားကျက်မြေအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုခြင်း၊ အစီအစဉ်မရှိပဲ လမ်းများဖောက်လုပ်ခြင်း နှင့် ဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို ကျူးကျော်ခြင်းတို့ကြောင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် စိုးရိမ်ရသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင်မှ စိုးရိမ်ရသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
alt=|အမျိုးသားစီး ဇိုးရိ ဇိုးရိ (草履) သည် သားရေကြိုးတပ်ထားသည့် အပြားပုံစံရှိသည့် ဂျပန်ကြိုးသိုင်းဖိနပ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဇိုးရိကို ကောက်ရိုးများ၊ အဝတ်အစားများ၊ သစ်စေးသုတ်ထားသည့် သစ်သားများ၊ သားရေ၊ ရာဘာ နှင့် အခြားသော လူတို့ဖန်တီးထားသည့် ပစ္စည်းများဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ကြသည်။
ဇိုးရိများသည် ခြေညှပ်ဖိနပ်များနှင် အတော်လေး ပုံစံဆင်တူသည်။
အသုံးပြုမှု ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နေရာဒေသအများစုတွင် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု၌ ဇိုးရိသည် ဂျပန်ကြိုးသိုင်းဖိနပ်များအားလုံးကဲ့သို့ပင် ခြေထောက်ပတ်လည်တွင် လေကို လှည့်ပတ်ကာ တည်ရှိစေနိုင်သည်။
ဇိုးရိသည် ဝတ်ဆင်ရ၊ ချွတ်ရ လွယ်ကူသဖြင့် ရှူးဖိနပ်များနေရာတွင် ဇိုးရိကို ဝတ်ဆင်လာကြသည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား [1] https://matcha-jp.com/en/3536 Category:ဖိနပ်များ Category:ဂျပန် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု။
217x217px တဘိ (足袋) သည် သားရေဖိနပ်နှင့်အတူ ၁၅ ရာစုနှစ်များက ဝတ်ဆင်သည့် ဂျပန်ရိုးရာ ခြေအိတ်ဖြစ်သည်။
အသုံးပြုမှု တဘိကို အမျိုးသားရော အမျိုးသမီးပါ ဇိုးရိကဲ့သို့သော ဖိနပ်များနှင့် ဝတ်ဆင်ကြသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဂဲတနှင့် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
တဘိကို ကီမိုနိုကဲ့သို့သော အဝတ်အစားများနှင့် တွဲဖက်ကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။
တဘိသည် ခြေချောင်းနှစ်ခုကြားတွင် ခွဲခြားထားသဖြင့် သားရေဖိနပ်များနှင့် ဝတ်ဆင်ရာတွင်လည်း လွယ်ကူသည်။
ဆာမူရိုင်းများသည် တဘိကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
ပုံစံများ တဘိ၏ ပုံမှန်အရောင်မှာ အဖြူရောင် ဖြစ်သည်။
အဖြူရောင်တဘိကို လက်ဖက်ရည်ပွဲကဲ့သို့သော ပုံမှန်အချိန်တွင်သာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။
အမျိုးသားများသည် တစ်ခါတစ်ရံ အပြာရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောက်တဘိများကို ခရီးသွားရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
အရောင်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် တဘိများလည်း ရှိပေသည်။
ဂျိခ - တဘိ ဂျိခတဘိ ဆိုသည်မှာ တဘိအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပိုမိုလေးလပြီး မာကျောသည့် ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး တစ်ခါတစ်ရံ အောက်ခြေကို ရာဘာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
ခေတ်သစ်ပုံစံများ ရုပ်ပုံများ ကိုးကား Category:ဂျပန် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု။
ဗလေဒီမိုင် သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ (မေတောင်ကြား) သည် ဆေးရှဲနိုင်ငံ ပရာစလင်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော သဘာဝဥယျာဉ်နှင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုဥယျာဉ်တွင် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော အုန်းတောကြီးရှိပြီး ထိုဒေသရှိ ဒေသရင်းပင် ဖြစ်ပြီး ကျော်ကြားသော ကိုကိုးဒီမာ ဟု ခေါ်သည့် အုန်းပင်များနှင့် အခြား ဒေသရင်း အုန်းပင် ၅ မျိုးတို့ ပါဝင်သည်။
ကိုကိုး ဒီမာသည် အုန်းပင် မျိုးစိတ်ဝင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ရှိသမျှ အပင်ထဲတွင် အကြီးဆုံးသော အဆံ ရှိသည်။
ထိုဥယျာဉ်တွင် သီးသန့် အဖြစ်တည်ရှိနေသော တိရစ္ဆာန်များတွင်လည်း ဆေးရှဲ ကြက်တူရွေးနက်၊ နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ ကဏန်းများ၊ ပက်ကျိများနှင့် အခြားတွားသွားသတ္တဝါများ ပါဝင်သည်။
အခြားလာရောက်စိုက်ပျိုးထားသော အပင်များကို ထိုဒေသမှ ဖယ်ရှားရန် အစဉ်တစိုက် ပြုလုပ်ကြသော်လည်း ကော်ဖီပင်၊ နာနတ်ပင် နှင့် အလှစိုက်အုန်းပင်တို့ကို ဖယ်ရှားရာတွင် ယခုတိုင် မအောင်မြင်သေးပေ။
ယခင်က ဧရာမတိုက်ကြီးဖြစ်သော ဂွန်ဒွါနာ မှ သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းများ အဖြစ်ကွဲထွက်ရာတွင် ဆေးရှဲလ်အား ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယနှင့် မဒါဂတ်စကားကျွန်းတို့ကြားတွင် ကျွန်းများ အဖြစ် ကျန်ရှိစေခဲ့သဖြင့် ဤသစ်တောတွင် ရှိသော ထူးဆန်းသော အပင်များနှင့် သတ္တဝါမျိုးစိတ်များသည် ထိုအချိန်ကတည်း ကြွင်းကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ငဆောင်ချံ (ငဆောင်ချမ်း) အရပ်ဆိုသည်မှာ ဗန်းမော်မြို့ (သို့) ဗန်းမော်တစ်ဖက် ဧရာဝတီအနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိမည်ဟု ပါမောက္ခ ဂျီ၊ အိပ်ချ်၊ လုစ် က ပြောကြားကြောင်း ဒေါက်တာသန်းထွန်း၏ မြန်မာပြည် အုပ်ချုပ်ရေး၊ စာ-၃၇၅ မှာ တွေ့ရသည်။
အချို့မှတ်တမ်းများအရမူ ငဆောင်ချမ်းသည် ယနေ့ခေတ်တရုတ်နိုင်ငံ၊ယူနန်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်းရှိ ပေါင်ရှန်း"Baoshan"ဖြစ်သည်ဟုလည်းယူဆကြသည်။
မှန်နန်းရာဇဝင် (ပ) စာ-၃၉၆ တွင် ငဆောင်ချမ်းဟု ရေးပါသည်။
အိုခိုဘို (お こ ぼ) သည် ပေါ့ခုရိ၊ ဘော့ခုရိ သို့မဟုတ် ခေါ့ပိုရိဂဲတ စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး လမ်းလျှောက်သည့်အခါတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အသံကို ရည်ညွှန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ခြေညှပ်ဖိနပ်ဖြစ်ပြီး မိုင်းခို(maiko) တို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်။
(maiko ဆိုသည်မှာ ကပြသည့် အမျိုးသမီးများကို ဆိုလိုသည်။
နိမ့်သည့် အိုခိုဘိုများကို ငယ်ရွယ်သည့် အမျိုးသမီးများ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး အရောင်တင်ဆီဖြင့် အရောင်တင်ခြင်း၊ ဘေးနားတွင် ပန်းပွင့်များ ကဲ့သို့သော အရာများဖြင့် ဒီဇိုင်းဆင်ထားကြသည်။
မိုင်းခိုများ ဝတ်ဆင်သည့် အိုခိုဘိုသည် များသောအားဖြင့် ငါးလက်မမှ ခြောက်မအထိ အရှည်ရှိကြသည်။
အိုခိုဘိုကို မိုးမခပင် (Willow) မှ ပြုလုပ်ထားကြပြီး ၎င်းသည် သဘာဝအားဖြင့် ပြုလုပ်မှု ပြီးစီးပြီးဖြစ်သော်လည်း အလုံးစုံပြီးမြောက်မှု မရှိသေးပေ။
နွေရာသီအတောအတွင်းတွင် မိုင်းခိုများသည် အနက်ရောက် အစေးတင်ထားသည့် အိုခိုဘိုများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
အိုခိုဘိုများတွင် အောက်ခြေ၌ သားရေကြိုးအဝတ်ပတ် အသုံးပြုထားပြီး ၎င်း၏ အရောင်သည် မိုင်းခို၏ အချက်အလက်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။