kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ကြောင့် ဝါလ်မီကိရသေ့ကြီးသည် ဓီတရဋ္ဌ၏အမတ်ကြီး သဉ္စယအား အဆိုပါတန်ခိုးရရှိအောင် ဖန်ဆင်းပေးလိုက်၏။
စင်စစ်သော်ကား ဘဂဝါဂီတသည် အခြားမဟုတ် ကုရုခေတ္တစစ်မြေပြင်ဝယ် အဇ္ဇုနနှင့် ကရစ်သျှဏတို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုကြပုံကို အမတ်ကြီး သဉ္စယ က နားထောင်ပြီး ဘုရင်အား ပြန်လည်လျှောက်တင် ချက်များပင် ဖြစ်ပေသည်။
. ၁၉၇၁ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက် မနန်းစိုး ၊ မနန်းစံ ရန်ကုန်မြို့ . ၁၉၉၃ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက် အေးအေးငြိမ်း ၊ အိအိငြိမ်း ရန်ကုန်မြို့ . ၂၀ဝ၂ ခုနှစ် တင်ပဆုံအရိုးကွင်းဆက် မိုးမမအောင် ၊ မိုးပပအောင် မန္တလေးမြို့ . ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက် စိုပြေလင်း ၊ စိုပြေဝင်း ရန်ကုန်မြို့ . ၂၀၁၁ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက် အင်ကြင်းခိုင် ၊ အင်ကြင်းလှိုင် ရန်ကုန်မြို့ . ၂၀၁၁ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက် ရန်ကင်း ၊ ရန်ရှင်း ရန်ကုန်မြို့ . ၂၀၁၂ ခုနှစ် တင်ချင်းဆက် အောင်ခန့်ကျော် ၊ အောင်မြတ်ကျော် မန္တလေးမြို့ . ၂၀၁၃ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက် ? ၊ ? ရန်ကုန်မြို့ Conjoined Twins ခွဲစိတ်မှုသမိုင်း ကိုးကား Category:ရင်ချင်းဆက် အမွှာများ။
ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန () သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ မော်တော်ယာဉ်များ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် မော်တော်ယာဉ်ဥပဒေကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် အများပြည်သူနှင့်ဆိုင်သောယာဉ်များကို စတင် တင်သွင်းခဲ့သည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အိန္ဒိယမော်တော်ယာဉ် ဥပဒေအမှတ်(၈) ကို ထုတ်ပြန်ရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင် အကျိုးသက်ရောက်စေခဲ့ပြီး ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် လုပ်သားပိုင် အငှားယာဉ်များ စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမော်တော်ယာဉ်နည်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း၍ ၁၉၀၆ခုနှစ်ဥပဒေ ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့ကာ ရဲတပ်ဖွဲ့က တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အငှားယာဉ်နည်းဥပဒေ ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ် ထရော်လာဂျီကားများ စ၍ အသုံးပြုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆိုပါ ယာဉ်များရောက်ရှိလာပြီးနောက် အများပြည်သူလမ်းများပေါ်တွင် ပြေးဆွဲမောင်းနှင်လာသည်နှင့်အမျှ မော်တော်ယာဉ်များကို မော်တော်ယာဉ်ဥပဒေနှင့်အညီ စစ်ဆေးမှတ်ပုံတင်ပေးခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်လာသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင် မော်တော်ယာဉ် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာလုပ်ငန်း ကို ရန်ကုန်ရဲမင်းကြီးက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပါသည်။
ခရိုင်များတွင် ခရိုင်ရဲဝန်ထောက်က တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးဆုံးပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ မော်တော်ယာဉ်များ ရောက်ရှိလာသည်နှင့်အညီ မော်တော်ယာဉ်နှင့် ယာဉ်သွားလာမှုဆိုင်ရာများအား ကြီးကြပ်မှုများကို တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် မှတ်ပုံတင် လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ခဲ့ရာ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ ၁၉၆၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ(၁)ရက်နေ့တွင် ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ ဆောင်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မော်တော်ယာဉ်နှင့် ယာဉ်မောင်း လိုင်စင်လုပ်ငန်းများကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၇)ရက်နေ့မှစ၍ ရဲတပ်ဖွဲ့ထံမှ လွှဲပြောင်း ရယူခဲ့သည်။
၁၉၇၂ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကို ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်း ရေကြောင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့ သည်လည်း ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန အမည်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကို ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍ဝန်ကြီးဌာန (၃)ခုခွဲ၍ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနသည် ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီး ဌာနအား ဖျက်သိမ်း၍ လုပ်ငန်းလိုင်စင်နှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကြီးကြပ်ညှိနှိုင်းမှုဌာန အဖြစ် ကုန်းလမ်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနတွင် သွတ်သွင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၇)ရက်နေ့တွင် မော်တော်ယာဉ်ဥပဒေ (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ ဥပဒေအမှတ်-၅၅)အားထုတ်ပြန်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၃၀-၃-၂၀၁၆ ရက်စွဲပါ အမိန့်အမှတ် (၃/၂၀၁၆) ဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၊ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန တို့အား ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည်ကို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ လက်အောက်ခံဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
လုပ်ငန်းလိုင်စင်နှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကြီးကြပ်ညှိနှိုင်းမှုဌာန ၁၉၇၂ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တစ်ရပ်ကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ပို့ဆောင် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထိုဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဗဟိုပို့ဆောင် ဆက်သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းအမည်ဖြင့်ဌာနတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ဗဟိုပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း၊ စစ်ဆေးရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ လေ့ကျင့်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ မှတ်တမ်းနှင့်စာရင်းအင်းညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနများကိုပူးပေါင်း၍ ပို့ဆောင် ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်းနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေးဦးစီးဌာန ဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးစာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန(၃)ခုအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာတွင် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး စီမံကိန်းနှင့်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေးဦးစီးဌာနသည် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်းနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေးဦးစီး ဌာနကို ဦးစီးဌာန(၂)ခုအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့စွဲပါ စာအမှတ်၊ ၃၅/၉၂(၂၁) နဝတဖြင့် ဦးစီးဌာနတစ်ခုမှာ ပို့ဆောင်ရေး ဦးစီးဌာန အမည် ဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ဦးစီးဌာနတစ်ခုမှာ ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာန အမည်ဖြင့် ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် လည်းကောင်း အသီးသီး ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့မှစ၍ ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အချို့ကို ဝန်ကြီးရုံးအသစ်တွင်သွတ်သွင်း၍လည်းကောင်း၊ ကျန်အင်အားကို ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနနှင့်ပေါင်းစပ်၍လည်းကောင်း၊ ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာနအား ကုန်းလမ်း ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊"လုပ်ငန်းလိုင်စင်နှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကြီးကြပ်ညှိနှိုင်းမှုဌာန"အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ဤဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အရာထမ်း(၂၈၀)ဦး၊ အမှုထမ်း(၂၇၁၀)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၂၉၉၀)ဦးဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိအရာထမ်း(၁၅၂)ဦး၊ အမှုထမ်း(၁၃၅၃)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၁၅၀၅)ဦးဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
thumb|ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံ ရုံးချုပ် စီမံရေးရာဌာန ဗဟိုမော်တော်ယာဉ်မှတ်ပုံတင်ဌာန ဗဟိုယာဉ်မောင်းလိုင်စင်ဌာန ဘဏ္ဍာရေးဌာန ကွန်ပျူတာဌာန ယာဉ်စစ်ဆေးရေးဌာန ရုံးများဖွဲ့စည်းပုံ ရုံးချုပ် (၁)ရုံး နေပြည်တော်ရုံး (၁)ရုံး ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးရုံး (၁၄)ရုံး တိုင်းဒေသကြီးရုံးခွဲ (၁)ရုံး တွဲဘက်ပြည်နယ်ရုံး (၂)ရုံး ပြည်နယ်ရုံးခွဲ (၁)ရုံး ခရိုင်ရုံး (၃၅)ရုံး လုပ်ငန်းလိုင်စင်နှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကြီးကြပ်ညှိနှိုင်းမှုဌာန ရုံးချုပ် စီမံဌာန ဘဏ္ဍာဌာန ကလဌာန ရုံးများဖွဲ့စည်းပုံ ရုံးချုပ် (၁)ရုံး နေပြည်တော်ရုံး (၁)ရုံး ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးရုံး (၁၄)ရုံး တွဲဘက်ပြည်နယ်ရုံး (၂)ရုံး ခရိုင်ရုံး (၃၀)ရုံး မြို့နယ်ရုံး (၃)ရုံး ရည်ရွယ်ချက်နှင့်တာဝန်များ ရည်မှန်းချက် ဤဦးစီးဌာန၏အဓိက ရည်မှန်းချက်တာဝန်မှာ ယာဉ်အန္တရာယ်၊ လမ်းအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး (Road Safety) ဖြစ်သည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ ဤဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန် (၄) ရပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
အများပြည်သူဆိုင်ရာ လမ်းများပေါ်တွင် အသုံးပြုနေသော မော်တော်ယာဉ်များ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းစွာ သွားလာနိုင်ရေးအတွက် စစ်ဆေးခြင်း၊ ဥပဒေနှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ပေးခြင်း။
ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်များကို စစ်ဆေးပေးလျက် ဥပဒေနှင့်အညီထုတ် ပေးခြင်း။
လမ်းအသုံးပြုသူများ လိုက်နာရမည့်စည်းကမ်းများကို သက်ဆိုင်ရာဌာန များနှင့် ညှိနှိုင်း၍ ထုတ်ပြန်ခြင်း။
နိုင်ငံတော်မှ ရသင့်ရထိုက်သော အခွန်အခများကို ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ များနှင့် အညီ ကောက်ခံခြင်း။
ယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးခြင်း အရည်အချင်း ပြည့်ဝသော ယာဉ်မောင်းများ မွေးထုတ်ပေးနိုင်ရေး အတွက် ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ယာဉ်မောင်း သင်တန်းကျောင်း ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပေးခြင်းနှင့် ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်း သင်တန်းကျောင်းများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်မှတ်ပုံတင်ပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများအရေအတွက်ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ရွှေမြင်သာယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်း ၁ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး၈ဗဟိုပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး၊ မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူအတတ်သင်ကျောင်း၁ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (ရန်ကုန်မြို့)၁၃ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (မန္တလေးမြို့)၂ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (မူဆယ်မြို့)၁ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (မော်လမြိုင်မြို့)၁ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (မြစ်ကြီးနားမြို့)၁ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (လားရှိုးမြို့)၁ပုဂ္ဂလိကယာဉ်မောင်းသင်တန်းကျောင်းများ (ပုသိမ်မြို့)၁ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာ့ မီးရထား ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာန အကိုးအကား ပြင်ပအဆက်အသွယ် ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ ခိုင်မာတိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရန် ခက်ပါသည်။
သူ့နေရာနှင့်သူ အလေးအနက်၊ အတိမ်အနက် ကွာခြား နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ ဆိုသည့် စကားလုံးနှင့် ယှဉ်တွဲ သုံးလိုက်လျှင် ထိုအခွင့်အရေး ဆိုသည့် စကားလုံးက ပိုကျယ်ပြန့် သွားပြီး လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးချင်း ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်ခွင့် နှင့်လည်း ပတ်သက် နေကြောင်း တွေ့ရသည်။
အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ အကြွင်းမဲ့ပြီး ပြည့်စုံသည့် သဘော မဆောင်ပေ။
လူတစ်ယောက်၏ လွတ်လပ်ပိုင် ခွင့်သည် အခြား တစ်ယောက်၏ လွတ်လပ်ပိုင်ခွင့်ကို ထိပါး နှောင့်ယှက်ရာ ရောက်သည့် အခွင့်အရေးမျိုး ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော် ဆိုသည်မှာ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ခြင်း တာဝန်ကို ဖော်ဆောင် ရသူများ ဖြစ်လာသည်။
ပြည်သူ့ အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ အစိုးရ တစ်ရပ်၏ အကန့်အသတ် အတွင်းမှာသာ ရှိသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ တရုတ်ပြည်တွင် နေထိုင်သူများ အနေဖြင့် အမေရိကန် နိုင်ငံပြည်သူများ၏ အခွင့်အရေးမျိုး တောင်းဆို၍ မဖြစ်နိုင်ပေ။
သို့သော် အမေရိကန် လွတ်မြောက်ရေး ကြေညာစာတမ်း ထွက်လာသည်။
အင်္ဂလိပ်နှင့် အမေရိကန်တို့ ပေါင်းစပ် ထားသည့် ထိုအခွင့်အရေး တောင်းဆိုချက်များကို ဒီမိုကရေစီ ဖော်ဆောင် လိုသည့် နိုင်ငံများက မျက်စိကျ လာကြသည်။
ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက် ပေးရေးသည် နိုင်ငံတော် တာဝန်သာ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်က ပြည်သူတို့၏ အခွင့်အရေးကို နည်းလမ်း သုံးရပ်ဖြင့် အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးရသည်။
ထိုနည်းလမ်းများမှာ- ဥပဒေဖြင့် ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ်ပေးခြင်း (Legislative Provision) ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ်ပေးခြင်း (Constitutional Provision) ဥပဒေနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ်ပေးခြင်း (Legislative and Constitutional Provision) တို့ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးကို ဥပဒေဖြင့် သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဆိုသည်မှာ အချို့သော နိုင်ငံများတွင် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးကို ဥပဒေ တစ်ခုတည်းဖြင့်သာ အကာအကွယ် ပေးထားသည်။
ဥပမာ ဗြိတိန်တွင် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ "Magna Charta" "Bill of Rights" တို့နှင့်သာ သက်ဆိုင်ပြီး ထိုဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ အတိုင်း ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည်။
ပါလီမန်သည် နိုင်ငံတော်တွင် အထွတ်အထိပ် နေရာတွင် ရှိနေသော်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပါ အချက်အလက်များသည် Magna Charta ESifh Bill of Rights ပါ ဥပဒေများကို လွှမ်းမိုး ထိန်းချုပ်ခွင့် မရှိပေ။
ဆိုလိုသည်မှာ ပါလီမန်သည် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးနှင့် ရပိုင်ခွင့်များကို ကျော်လွန်ခွင့် မရှိရခြင်း ဖြစ်သည်။
ဗြိတိန် ပြည်သူတို့ အတွက် ရိုးရာနှင့် အစဉ်အလာ ဥပဒေများသည် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေး အတွက် အခိုင်အမာ ရပ်တည် ပေးထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးကို ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဆိုသည်မှာ အချို့သော နိုင်ငံများတွင် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံတွင် ရောထွေး ထည့်သွင်းထားလေ့ ရှိကြသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံတွင် နောက်ထပ် ဖြည့်စွက်ချက် ၁၀ ချက်ကို ထပ်ဖြည့်ကာ ထည့်သွင်း ထားခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ဥပဒေထက်ပိုပြီး လေးနက် စေကာ မဖြစ်မနေ ကာကွယ် စောင့်ရှောက် ပေးမည် ဆိုသည့်သဘော သက်ရောက် သွားစေရန် ဆောင်ရွက် လိုက်သည့် သဘော ဖြစ်သည်။
အခြားသော နိုင်ငံများသည်လည်း လူ့အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ ရပိုင်ခွင့်များကို ဖွဲ့စည်းပုံတွင် အခြေခံ ရပိုင်ခွင့်များ အနေဖြင့် ထည့်သွင်းခြင်း ပြုလာကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဥပဒေနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ ရောထွေးကာ ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ်ပေးခြင်းမှာ အချို့သော နိုင်ငံများတွင် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးကို ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ် ပေးထားပြီး နောက်မှ ဥပဒေဖြင့် အသေးစိတ် ပြန်လည် ပြဋ္ဌာန်းပေးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ခေတ်သစ် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံနှင့် ဖက်ဆစ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးစဉ်က အီတလီနိုင်ငံတို့တွင် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးများကို သီးခြားပြဋ္ဌာန်း ထားသော်လည်း သီးခြား ဥပဒေများဖြင့် ပြဋ္ဌာန်း ဆောင်ရွက်မှုများလည်း ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဤသို့နှစ်မျိုး ပေါင်းစပ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်းကို ခိုင်မာသည့် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေး ကာကွယ် စောင့်ရှောက်မှုဟု မဆိုနိုင်ပေ။
မူဆိုလိုနီခေတ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ၌ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးကို အကြောင်းပြပြီး သတင်းစာ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိန်းချုပ် ကန့်သတ်ခဲ့သည်။
သို့သော် သတင်း လွတ်လပ်ခွင့်ကို ဖွဲ့စည်းပုံက သတ်မှတ် ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့အခွင့်အရေး အမျိုးအစားများ ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးကို ၅ မျိုး ခွဲခြား သတ်မှတ် နိုင်သည်။
ပုဂ္ဂလိကဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ပိုင်ဆိုင်မှု ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ဥပဒေအရ အညီအမျှ ခံစားပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတို့ဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂလိကဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ပုဂ္ဂလိက အခွင့်အရေးတွင် လူတစ်ဦးချင်း အလိုက် လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ယုံကြည် ကိုးကွယ်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ စည်းရုံး လှုပ်ရှားခွင့်တို့ ပါဝင်ပြီး လူသား တစ်ယောက်၏ ဘဝအတွက် အခြေခံ အခွင့်အရေးများ အနေဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည်။
သို့သော် ထိုအခွင့်အရေးများသည် ရှိသာရှိပြီး နိုင်ငံတိုင်းတွင် အတိုင်းအတာ မတူနိုင်ပေ။
နိုင်ငံ၏ အနေအထားအရ ရချင်လည်း ရမည်။
မရတာတွေလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
နိုင်ငံတော်နှင့် ယှဉ်လာလျှင် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ ဘာမျှ မဟုတ်ဟူ၍ ခံယူထား တတ်သည်နှင့်လည်း ကြုံတွေ့နိုင်သည်။
လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခွင့်များကို နိုင်ငံတော်အား အကြည်အညို ပျက်စေနိုင်မှု အသရေ ဖျက်နိုင်မှုများဖြင့် ကန့်သတ် ထားလေ့ ရှိသည်။
လွတ်လပ်စွာ ယုံကြည် ကိုးကွယ်ခွင့် ဆိုသည်မှာလည်း ကျန်းမာရေးကို မထိခိုက်စေလျှင်၊ လူမှု အကျိုးစီးပွားကို မထိခိုက်စေလျှင် ဆိုသည့် အကန့်အသတ်လေးများ ရှိနေမည်သာ ဖြစ်သည်။
လူတိုင်း အသက်ရှင် နေထိုင်ခွင့် ရှိသဖြင့် ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူများကို အပြစ်ပေးရသည်။
လူ့ဘောင် အဖွဲ့အစည်းကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်လိုသဖြင့် လက်နက်ကိုင် ရမ်းကားပြီး လုပ်ချင်တိုင်း လုပ်ခွင့်မရှိစေရန် ထိန်းချုပ်ရမည်။
စစ်ရေးဖြင့် စစ်တပ်ကသာ ဆောင်ရွက်ခွင့် ရှိသည့် ကိစ္စများကို အရပ်ဖက်မှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက် လုပ်ဆောင်ခြင်း မရှိရန်လည်း ထိန်းချုပ်ရမည်သာ ဖြစ်သည်။
ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးချင်း ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းဥစ္စာ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားခွင့်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
သို့သော် ထိုရောင်းဝယ် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်များသည် နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် ဥပဒေနှင့် အညီသာ ဖြစ်ရမည်။
ဤကဏ္ဍတွင် လူတိုင်း လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်သည် ဆိုသော်လည်း နိုင်ငံတော်ကသာ လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိသည့် ကိစ္စများကို နိုင်ငံတော်ကသာ သီးခြား သတ်မှတ် လုပ်ဆောင်ခွင့် ရှိသည်။
ဥပဒေအရလည်း သတ်မှတ်သင့်သည့် နှုန်းထားများ အတိုင်း ရောင်းဝယ်ရန် နိုင်ငံတော်မှ သတ်မှတ်ခွင့် ရှိသည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်သည် ထိုရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းများ၏ အကျိုး အမြတ်များထဲမှ နိုင်ငံတော် အတွက် အခွန်အဖြစ် သတ်မှတ် ကောက်ခံခွင့် ရှိသည်။
ဥပဒေအရ အညီအမျှ ခံစားပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး လူတိုင်း (လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ကျားမ၊ အရွယ်) မခွဲခြားဘဲ ဥပဒေအရ အညီအမျှ ရပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
ပြည်သူ ပြည်သားတိုင်း၏ ရပိုင်ခွင့် တစ်ခု အနေဖြင့်လည်း အစိုးရတိုင်းက ထိုအခွင့်အရေးကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ပေးရသည်။
ဥပဒေဆိုသည်မှာ ဘက်လိုက်ခြင်း မရှိရ။
အစိုးရ ဆိုသည်ကလည်း ဥပဒေကို ဘက်လိုက်စေရန် တွန်းအား မပေးရ။
အမှန်တကယ်တော့ လူတိုင်းဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့အစည်းတိုင်း ဖြစ်စေ၊ ဥပဒေအရ တစ်တန်းစားတည်း တစ်သားတည်း ဖြစ်ရန် မသတ်မှတ်နိုင်ပေ။
ဥပမာ လူတိုင်း ညီမျှစေရန် ငွေကြေး မည်မျှသာ ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ပိုင်ခွင့် မရှိပေ။
အချို့သော ကိစ္စများတွင် လူတန်းစား အဖွဲ့အစည်း၊ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး အလိုက် ခွဲခြား သတ်မှတ် ပြဋ္ဌာန်းရသည်များလည်း ရှိနိုင်သည်။
လူတိုင်း အခွန်ဆောင် ရမည်ဆိုပြီး ချမ်းသာသာ ဆင်းရဲရဲ တစ်သားတည်း သတ်မှတ် ကောက်ခံရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
ဤနေရာမျိုးတွင် သူ့ဝင်ငွေ၊ သူ့အဆင့်အတန်း အလိုက် ခွဲခြား သတ်မှတ်မှုမျိုး ကတော့ ရှိနေမည်သာ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး လူတိုင်း မိမိကိုယ်မိမိ အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ့်လူမျိုးကို ကိုယ့်အမျိုးသားများက အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်။
နိုင်ငံတော် ဆိုသည်မှာ ပြည်သူနှင့် တစ်သားတည်း ဖြစ်သည်။
လူမျိုးရှိလျှင် နိုင်ငံအဖြစ် တည်ရှိပိုင်ခွင့် ရှိရမည် ဖြစ်သည်။
ဤနိုင်ငံရေး ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးသည် အထူး အခွင့်အရေး မဟုတ်၊ ပြည်သူ ပြည်သားတိုင်း၊ နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတိုင်း ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီကို အကြောင်း ပြုထားသော အစိုးရမျိုးသည် နိုင်ငံရေး ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို ပိုပြီး အလေးထား လေးစားရမည်။
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည့် လွတ်လပ်စွာ စုဝေး ဆွေးနွေးခွင့်၊ အစိုးရအပေါ် ရသင့် ရထိုက်သည့် အခွင့်အရေးများ တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်၊ မိမိ နှစ်သက်သည့် ပါတီ သို့မဟုတ် လူပုဂ္ဂိုလ်ကို မဲပေးခွင့်၊ ပါတီထောင်ခွင့်၊ စည်းရုံး လှုပ်ရှားခွင့်များ ရရှိနေရမည် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ အစိုးရနှင့် ထိပ်တိုက် ရင်ဆိုင် ရတတ်သည့် ကိစ္စများ ဖြစ်နိုင်သည်။
စုဝေးခြင်းမှသည် သတ်မှတ် ထားသည့် ဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ပါက အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးတတ်သည်။
ပါတီ ထောင်ခြင်း၊ မဲဆွယ်ခြင်း၊ မဲပေးခြင်း တို့တွင်လည်း သတ်မှတ် ထားသည့် ဥပဒေအတိုင်း လိုက်နာမှသာ အခွင့်အရေး ရတတ်သည်။
လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ဤကဏ္ဍတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် တရားဥပဒေနှင့် လုပ်ထုံး လုပ်နည်းများကို လိုက်နာခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
နိုင်ငံတိုင်းတွင် ပြည်သူတိုင်း အတွက် လိုက်နာရမည့် ဥပဒေက သတ်မှတ် ပြဋ္ဌာန်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
ပြည်သူတိုင်းကို လုပ်ထုံး လုပ်နည်းနှင့် အညီ တရားစီရင်ခြင်းကို ပြည်သူများ ရပိုင်ခွင့်၊ ခံစားပိုင်ခွင့် ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် နိုင်ငံတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေနှင့် ပြင်ဆင် ဖြည့်စွက်ချက် ဥပဒေများအရ ပြစ်မှု တစ်ခုခုအတွက် စွဲချက်တင်ရာတွင် စွဲချက်တင်သင့်၊ မတင်သင့် အဆုံးအဖြတ် ပေးရသည့် grand jury အဖွဲ့၊ တရားဥပဒေအရ စစ်ဆေးရသည့် ဂျူရီအဖွဲ့၊ ပြည်သူများ ရှေ့မှောက် တရား စီရင်ခြင်း၊ အကြောင်းမရှိ အကြောင်းရှာ ဖမ်းဆီးမှု မပြုခြင်း၊ ဥပဒေကို ကျော်ပြီး တရား စီရင်ပိုင်ခွင့်များ မရှိစေရန် ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ခြင်းများသည် ပြည်သူများ အတွက် လုပ်ထုံး လုပ်နည်းများ အတိုင်း ကျင့်သုံးပြီး အခွင့်အရေးများ ပေးအပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
Political Science, by Thomas H.Stevenson ကိုးကား Category:ဥပဒေ။
"ဝ" ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း ( ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိသည်။
ဝ လူမျိုးများ အများစု နေထိုင်ပြီး ဒေသတွင်း နေထိုင်သော အခြားလူမျိုးစုများမှာ လားဟူ၊ အာခါ၊ တိုင်းလွယ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ပေါင်း (၆)မြို့နယ် ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ကို ခရိုင် (၂)ခု အဖြစ်ဖွဲ့စည်းမည် ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)၊ ပုဒ်မ ၅၆ (ဂ)တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ဟိုပန်ခရိုင် ဟိုပန်မြို့နယ် မိုင်းမောမြို့နယ် ပန်ဝိုင်မြို့နယ် နမ့်တစ်မြို့နယ်ခွဲ ပန်လုံမြို့နယ်ခွဲ မက်မန်းခရိုင် မက်မန်းမြို့နယ် နားဖန်းမြို့နယ် ပန်ဆန်းမြို့နယ် တို့ကို စုစည်းပြီး ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) [0]=1|2008 Constitution PDF သမိုင်းကြောင်း ဝ ဒေသသည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ ရှိပြီး တောင်တန်းထူထပ်သည့်အပြင် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်ကာလကပင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ မသက်ရောက်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်သည်။
ထိုလယ်သမား ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များတွင် ခွန်းမားဒေသမှ ပေါက်ယိုချမ်း၊ ပေါက်စမ်ပန်းတို့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ အိုက်ချန်ဒေသမှ အိုက်ခိန်း၊ အိုက်ခလုံးတို့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ပန်ဝိုင်ဒေသမှ ကျောက်ညီလိုင် ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ဟူစွမ်ဒေသမှ လူရှင်းကော့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။
၁၉၈၉-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် ဝခေါင်းဆောင် ကျောက်ညီလိုင်နှင့် ပေါက်ယိုချမ်းတို့ ဦးစီးသည့် ဝတပ်ဖွဲ့သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ပုန်ကန်ခွဲထွက်ပြီး UWSP/UWSA ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ/ ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော် အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် နဝတအစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ယူခဲ့ပြီး နဝတက ရှမ်းအထူးဒေသ-၂ အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
လက်ရှိ UWSP/UWSA တပ်ဖွဲ့ အနေနှင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်မှာ ၃၂-နှစ် ရှိခဲ့ပြီး၊ လယ်သမား ပြောက်ကျား သူပုန်၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကာလများကတည်းက တွက်လျင် ၅၅-နှစ်ခန့် လက်နက်ကိုင်သက်တမ်းရှိပြီ ဖြစ်သည်။
မောင်မောင်စိုး ရေး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ pdf file၊ ၁၈.၅.၂၀၂၁ မြို့တော် thumb|ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း အဝင်ဆိုင်းဘုတ် မြို့တော်မှာ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ပန်ဆန်းမြို့ ဖြစ်သည်။
အခြားမြို့များ ဝ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း အတွင်း အခြားအရေးပါသော မြို့များမှာ မိုင်းမောမြို့၊ ပန်ဝိုင်မြို့၊ နားဖန်းမြို့၊ ဟိုပန်မြို့၊ မက်မန်းမြို့၊ ပန်လုံမြို့၊ ပန်ယန်းမြို့၊ ဝိန်းကောင်မြို့ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မေတ္တာအခါတော်နေ့ ဝါခေါင်လပြည့်နေ့သည် မေတ္တာအခါတော်နေ့ ဖြစ်လေသည်။
အခါတစ်ပါး၌ ရဟန်းငါးရာတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ကမ္မဌာန်းတောင်း၍ ဟိမဝန္တာနှင့် တစ်စပ်တည်း တည်ရှိသော တောအုပ်တစ်ခုတွင် တရား အားထုတ်၍ နေကြလေရာ ရဟန်းတော်တို့၏ သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ်တို့ကြောင့် နတ်တို့သည် သစ်ပင်များပေါ်တွင် မနေနိုင်ကြတော့ဘဲ မြေပြင်၌ ဆင်းသက်၍ အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေကြရသောကြောင့် သည်းမခံနိုင်တော့သဖြင့် ညဉ့်အခါတွင် ရဟန်းတော်များအား အမျိုးမျိုး ခြောက်လှန့်ပြီး ရောဂါအန္တရာယ် ထူပြောအောင် သမာဓိမရအောင် အမျိုးမျိုး ဖန်တီးကြလေရာ ရဟန်းငါးရာတို့လည်း ဤအရပ်သည် ပဋိရူပဒေသ မဟုတ်ဟု တိုင်ပင်ကြပြီး မြတ်စွာဘုရားထံ သွားရောက်ကာ အကျိုးအကြောင်း လျှောက်ထားရာမှ မြတ်စွာဘုရားက ကိုယ်ခံအဖြစ် မေတ္တသုတ် ဒေသနာတော်ကို ချီးမြှင့်တော်မူလိုက်ရာ မေတ္တသုတ် တန်ခိုးကြောင့် နတ်များက မခြောက်လှန့်တော့သည့်အပြင် ချစ်ခင်မြတ်နိုး အကြည်ညိုတိုးပြီး ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်များဖြင့် စောင့်ရှောက် ကူညီကြသောကြောင့် ရဟန်းငါးရာတို့သည် တစ်ဝါတွင်းဖြင့် အားလုံး ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူခဲ့လေသည်။
ဤတွင် ရဟန်းတော်များ မြတ်စွာဘုရားထံ ပြန်ကြွသွားသည်မှာ ပထမဝါဆိုပြီး ဖြစ်သည့်အပြင် ရဟန်းတော်များ ဤတောအုပ်ပင် ဒုတိယဝါဆိုပြန်ကြကြောင်း ကျမ်းဂန်များတွင် ပြသဖြင့် မေတ္တသုတ် ဟောသောလသည် “ ဝါခေါင်လ “ ဖြစ်ကြောင်း သိသာလေသည်။
ထို့ကြောင့် အထွတ်အမြတ်ထားသော လပြည့်နေ့ကိုယူ၍ “ ဝါခေါင်လပြည့် - မေတ္တာအခါတော်နေ့ “ ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြလေသည်။
ဤ မေတ္တသုတ်တော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာရေး နယ်ပယ်တွင် အလွန် ခေတ်စား လူသိများသော သုတ်တော် ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မေတ္တသုတ်၏ သရုပ်ကို ထုတ်နုတ်ပြီး လေ့လာသူ ကျင့်ကြံသူကား နည်းပါးသယောင်ရှိ၏ဟု ယူဆပေသည်။
အများအားဖြင့် မေတ္တာပို့ခြင်းကို မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပြုကြသော်လည်း မေတ္တသုတ်ကို အနက် အဓိပ္ပာယ်နှင့် တကွ အသေးစိတ် ကြည့်ရှု သုံးသပ်ရန်ကား မေ့လျော့နေတတ်ကြလေရာ “ လယ်ထွန်သွား နွားမေ့ “ ဟူသကဲ့သို့ ဆိုဖွယ်ရာ ဖြစ်နေလေသည်။
မေတ္တာဘာဝနာကို ပွားများသူတို့သည် မေတ္တသုတ်ကို စနစ်တကျ လေ့လာ၍ ထို သုတ်တော်က ညွှန်ကြားချက်များကို အတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးစား ဖြည့်ဆည်းဖို့ လိုအပ်လှပေသည်။
မေတ္တသုတ်တော်တွင် မေတ္တာဘာဝနာ ပွားသူတို့ လိုက်နာရမည့် မေတ္တာမူ ၁၅-ချက်သည် အလွန်နှစ်သက် မြတ်နိုး ကျင့်ကြံဖွယ်ကောင်းသည့်အပြင် စနစ်တကျ မေတ္တာပို့သနည်းများ၊ မေတ္တာပို့သူ၏ စိတ်ထားပုံထားနည်း၊ မေတ္တာဘာဝနာ၏ အပိုင်းအခြား၊ မေတ္တာပွားသူ၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ မေတ္တာကြောင့် ဈာန်ရနိုင်ပုံ၊ ထိုဈာန်တွင် ယစ်မူးမနေဘဲ ထိုဈာန်ကို အခြေခံထား၍ ဝိပဿနာတရားဖြင့် မဂ်ပေါက်ဖိုလ်ဝင် ကျင့်စဉ်များကို အတိုဆုံး အကျဉ်းဆုံး အလွယ်ဆုံး နည်းများဖြင့် လမ်းညွှန်တော်မူထားလေသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း ထိုစဉ်က ရဟန်းတော် ငါးရာတို့သည် ဤမေတ္တာသုတ်၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း မေတ္တာကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ စံဝင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေရာ ဤမျှ တန်ဖိုးကြီးမားလှသော သုတ်တော်ကို ကျွန်ုပ်တို့သည် အဘယ့်ကြောင့် ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားနေကြပါသနည်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာရေးနယ်ပယ်တွင် “ ကရဏိယာ “ ဟူသော မေတ္တသုတ်သံသည် အစဉ်ထာဝရ ပဲ့တင်ဟည်းနေသည်မှာ မှန်သော်လည်း သုံးစွဲသူတို့၏ စနစ်မကျမှုကြောင့် ယနေ့ “ ကရဏိယာ “ သည် တန်ဖိုးရှိသင့်သလောက် မရှိဖြစ်နေသည်မှာ မေတ္တသုတ်နှင့် မကင်းသော ရဟန်းရှင်လူတိ်ုင်း၏ တာဝန် ဖြစ်လေသည်။
ထို့ကြောင့် “ တို့သားအဖတစ်စု ပြင်ထိုင်ကြဦးစို့ “ ဆိုသကဲ့သို့ အချိန်မနှောင်းသေးသော ယခုအချိန်၍ ဘာသာရေးနယ်ပယ်တွင် ယောင်ဝါးဝါးနှင့် စခန်းသွားနေသော ကိစ္စရပ်ဟူသမျှကို ရပ်တန်းက ရပ်ပြီး ဟောသူနာသူ ကျင့်သူ ကြံသူတို့သည် တိတိကျကျ မိမိရရလေး စခန်းသွားဖို့ ကောင်းကြပေပြီ၊ ဘုန်းတော်ကြီးများကလည်း လူဒကာများ သိလိမ့်နိုးနိုး၊ လူဒကာများကလည်း ဘုန်းတော်ကြီးများ တတ်လိမ့်နိုးနိုးဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး “ နိုးနိုး “ ဖြင့် စခန်းသွားနေကြသော်လည်း တချို့နေရာများတွင်မူ ဘုန်းကြီးကလည်း မတတ်၊ လူကလည်း မသိဘဲ အစဉ်အလာ အရသာ ဝါးချသွားတတ်သဖြင့် ယနေ့ သိပ္ပံခေတ်နှင့် ဘာသာရေးသည် ဝိရောဓိ ဖြစ်လာရပေရာ ဤအချက်ကို “ သာသနာတော်ကို မြတ်နိုးပါသည် “ ဆိုသူတိုင်း ကြီးမားစွာ သတိထားသင့်ပေပြီ။
အချုပ်ကို ဆိုပါမည်၊ ဝါခေါင် လပြည့်သည် မေတ္တာအခါတော်နေ့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ထိုနေ့တွင် သာသနာတော်ကို များစွာ ကျေးဇူးပြုသည့် မေတ္တသုတ်တော်ကို ထုတ်ဖော် ပူဇော်သောအနေဖြင့် ကျောင်းတိုင်း ကျောင်းတိုင်း၊ ဓမ္မာရုံတိုင်း ဓမ္မာရုံတိုင်းတွင် “ မေတ္တာအခါတော်နေ့ “ ကို ကျင်းပပြီး မေတ္တသုတ်တော်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ် အနှစ်သာရတို့ကို ထုတ်ဖော်၍ လောဘမီး ဒေါသမီး မောဟမီးတွေ တောက်လောင်နေသည့် ယနေ့ကမ္ဘာကြီးကို မေတ္တာရေစင်ဖြင့် စုပေါင်း ပက်ဖျန်းနိုင်ကြပါစေဟု မေတ္တာဖြင့် ဆန္ဒပြုလိုက်ရပေသည်။
နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ () သည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) ပုဒ်မ ၅၆ (ခ) အရ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ လဟယ်မြို့နယ်၊ လေရှီးမြို့နယ် နှင့် နန်းယွန်းမြို့နယ် တို့ကို စုစည်းထားသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
"National and State constitutions, draft constitutions, amendments and announcements (texts): Constitution of the Republic of the Union of Myanmar (2008) - English" ပါဝင်​သောမြို့နယ်များ thumb|နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမြို့နယ်များ ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ။
ဦးအောင်ခမ်းထီ(အင်္ဂလိပ်:Aung Kham Hti) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ပအိုဝ်းလူမျိုး တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များထဲမှ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ရဟန်းလူထွက် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
မိသားစု ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။