kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြေစိုက်စေတီများတွင် ခေါင်းလောင်းနားနှင့် ရင်ဖွဲ့စည်းအကြားတွင်လည်းကောင်း၊ ကုလားကျောက်ခံစေတီများတွင် အတွင်းနံရံ၊ အပြင်နံရံအထက်ပိုင်းရှိ နဖူးစည်းပတ်လည်တွင်လည်းကောင်း ဘီလူးပန်းဆွဲဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
စေတီတော်၏ အဆင်တန်ဆာအပြောက်အမွှမ်းတွင်သာမက အာနန္ဒာစေတီတော်တွင်ရှိသော မယ်တော်မာယာနှင့် ညီမတော် ဂေါတမီတို့၏ ခါးဝတ်တန်ဆာတွင်လည်း ဘီလူးပန်းဆွဲဖြင့် အလှဆင်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဘီလူးပန်းဆွဲကို အင်္ဂတေဖြင့် ဖောင်းကြွဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး အချို့သောဘီလူးပန်းဆွဲများကိုမူ ကျောက်သားပကတိဖြင့် လက်ရာမြောက်စွာထွင်းထုထားသည်။
ပုဂံ ကျောက်ဂူဥမင်တွင် ကျောက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဘီလူးပန်းဆွဲများကို လေ့လာနိုင်သည်။
မူလအစ ဘီလူးပန်းဆွဲ၏ စတင်မြင်ဖျားခံရာသည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းဒေသမှဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှသို့ ဗြာဟ္မဏဘာသာနှင့်အတူ ဘီလူးပန်းဆွဲရောက်ခဲ့ရာ မြန်မာနည်းတူ ခမာယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားရာဒေသများတွင် ဘီလူးပန်းဆွဲကို တွေ့နိုင်သည်။
ကိတ္တိမုခ ဘီလူးပန်းဆွဲကို ကိတ္တိမုခဟု ခေါ်သည်။
ကိတ္တိ- ကျော်စောသော၊ မုခ- မျက်နှာ သို့မဟုတ် နှုတ်ခန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဗြာဟ္မဏပူရာဏ်ကျမ်းတို့တွင်လာသော ကိတ္တိမုခ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဗိဿနိုးနှင့် ရာဟုအသူရာဇာတ်လမ်း နတ်ဒေဝတာတို့သည် မအို၊ မနာ၊ မသေ အမြဲတည်နေပြီး နုပျိုကျန်းမာစေသည့် အမတ အမြိုက်ရေကို ရရှိရန်ကြိုးစားကြသောလည်း မိမိတို့ချည်း မစွမ်းနိုင်သဖြင့် အသူရာတို့၏ အကူအညီကို တောင်းခံခဲ့ရသည်။
ထိုအမတအမြိုက်ရေကို ရရှိရန်အတွက် အပြောကျယ်သည့် ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာကြီးကို မွှေနောက်နိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
နတ်ဒေဝတာနှင့် အသူရာတို့ ပူးပေါင်းကြိုးစားပြီး ရရှိလာသော အမြိုက်ရေကို ညီမျှစွာ ခွဲဝေရန် ကတိထားခဲ့သော်လဲ အသူရာတို့က အကောက်ကြံကာ အမြိုက်ရေအကုန်လုံးကို အပိုင်စီးသွားသည်။
ထိုသို့ အဝေမတည့်ဖြစ်နေရာ ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးကို အမြိုက်ရေခွဲဝေပေးရန် အကူအညီတောင်းကြသည်။
ဗိဿနိုးနတ်မင်းသည် အမြိုက်ရေကို အသူရာတို့အားမပေးပဲ နတ်တို့အား လွှဲပေးလိုက်သည်။
ထိုအခါ ရာဟု မည်သော အသူရာသည် နတ်ယောင်ဖန်ဆင်းလျှက် အမြိုက်ရေကို ဝေစုအဖြစ် လက်ခံသုံးဆောင်လေသည်။
ဤသည်ကို နေနတ်သားနှင့် လနတ်သားတို့က ရာဟုအသူရာ၏ လှည့်ဖျားမှုကို ရိပ်မိပြီး ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးကို တိုင်တန်းလျှောက်ထားကြသည်။
ထိုအခါ ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးက ရာဟုအသူရာ၏ ခေါင်းကို ဖြတ်လိုက်လေသည်။
ရာဟုအသူရာသည် အမြိုက်ရေကို သုံးဆောင်စဉ် ခေါင်းဖြတ်ခံလိုက်ရသောကြောင့် ဦးခေါင်းပိုင်းသည် အမတအမြိုက်ရေ၏ အရသာကို ခံစားရလေတော့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ရာဟုအသူရာသည် နေနတ်သားနှင့် လနတ်သားတို့အပေါ် ရန်ငြိုးထားပြီး အမြဲတမ်း ကိုက်ဝါးစားမျိုရန် ကြံစည်လေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ နေနှင့် လတို့သည် ရာဟုအသူရိန်၏ ဖမ်းစားခြင်းကို ခံရလေသည်။
ထိုသို့ ရာဟုဖမ်းစားခံရခြင်းကို နေကြတ်ခြင်း လကြတ်ခြင်းဟုခေါ်ကြသည်။
လကို ရာဟုဖမ်းစားသည်၊ လငပုပ်ဖမ်းသည်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။
မူကွဲ တချို့အဆိုအရ ရာဟုအသူရာသည် အမတအမြိုက်ရေ၏ တန်ခိုးကြောင့် ဦးခေါင်းဖြတ်ခံရသော်လည်း အသက်မသေဘဲ ဂြိုဟ်ကြီးတစ်လုံးအဖြစ် ပြောင်းသွားသည်။
လငပုပ်ဖမ်းချိန်မှလွဲ၍ အခြားအချိန်များတွင် သူ့ကို မမြင်တွေ့နိုင်ချေ။
ရဟု၏ မိခင်မှာ ခြင်္သေ့မဖြစ်ပြီး မူလကပင် အလင်းရောင်နှင့် အမှောင်ထုကို ဖန်တီးနိုင်စွမ်းသည့် တန်ခိုးစွမ်းအားကြီးမားသူဖြစ်သောကြောင့် လူတို့အား ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုး ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
သီဝနှင့် ရာဟုအသူရာ ဇာတ်လမ်း နောက်ထပ်ဇာတ်လမ်းတစ်ခုမှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။
ဇလန္တခေါ်အသူရာသည် ယောဂအကျင့်ကို လုံလစိုက်ကာ ပြင်းထန်စွာအားထုတ်သဖြင့် သိဒ္ဓိတန်ခိုးအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံလေသည်။
ထိုအခါ မာန်မာန ထောင်လွှားပြီး သီဝနတ်မင်းကိုပင် ပမာမခန့်ပြုလာသည်။
သီဝ၏ ကြင်ယာတော်လောင်း ပဗ္ဗတီနတ်သမီးကို လိုချင်နှစ်သက်၍ တမန်စေ၍ ပဗ္ဗတီကို တောင်းရမ်းလက်ထပ်ရန် စကားကမ်းလှမ်းခိုင်းသည်။
သူစေလွှတ်သောတမန်ကား ရာဟုအသူရာပင်ဖြစ်သည်။
တမန် ရာဟုအသူရာ၏ စကားကိုကြားသောအခါ သီဝနတ်မင်းသည် ဒေါသအမျက်ပြင်းစွာထွက်၍ သူ၏ နဖူးအလယ်ခေါင် (အာဇဉာစကြ)နေရာမှ ဆင်ခေါင်းနှင့် နတ်ဘီလူးတစ်ကောင်ကို ဖန်ဆင်းလိုက်သည်။
ထိုဘီလူး၏ ဟိန်းဟောက်သံသည် မိုးခြိမ်းသံကဲ့သို့ ကြောက်ခမန်းလိလိဖြစ်သည်။
မျက်လုံးသည် မီးတောက်မီးလျှံကဲ့သို့ အလျှံတညီး⁠ညီးထွန်းလင်းလျက်ရှိသည်။
လည်ဆံမွေးတို့သည်လည်း စကြာစဠာအနှံ့ဖြန့်ကျက်မိုးလျက်ရှိသည့် အသားစားကျူးသည် မဟာဧရာမဘီလူးကြီးဖြစ်လေသည်။
ထိုဘီလူးကြီးကို မြင်ရသောအခါ ရာဟုအသူရာသည် အားကိုးရာမရ တုန်လှုပ်ချောက်ချားကာ သီဝနတ်မင်းထံ အသက်ဘေးမှ ချမ်းသာပေးပါရန် တောင်ပန်ရလေသည်။
သတ္တဝါတို့ကို သနားညှာတာတတ်သူမဟာကရုဏာရှင် သီဝနတ်မင်းကြီးသည် လောကကို အစဉ်စောင့်ရှောက်သူဖြစ်သောကြောင့် အသက်ချမ်းသာခွင့်ပြုခဲ့သည်။
သို့သော် အသားစားကြူးသည့် ထိုဘီလူးအတွက် အသားလိုသည်။
ထို့ကြောင့် ရာဟုအသူရာ၏ လက်နှစ်ဖက်၊ ခြေအစုံကို အကုန်စားစေရန် သီဝနတ်မင်းက ဘီလူးကြီးကို အမိန့်ပေးလေးသည်။
ဘီလူးကြီးက စားကောင်း⁠ကောင်းနှင့် စားလိုက်ရာ ကိုယ်လုံးပါကုန်၍ ဦးခေါင်းသာကျန်တော့သည်။
ထိုအခါ သီဝနတ်မင်းက ရာဟုအသူရာခေါင်းပြတ်ကို "သင့်အား ယနေ့မှစ၍ ကိတ္တိမုခဟု ခေါ်တွင်ကြစေ။
ငါစံမြန်းရာ ဗိမာန်နန်းတွင် အမြဲမပြတ် စောင့်ကြပ်ရမည့် ဒွါရပါလတံခါးစောင့်အရာတည်စေ" ဟု အမည်ပေးကာ တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ ရာဟုအသူရာသည် ကိတ္တိမုခဟူသော အမည်သစ်ဖြင့် ဗြာဟ္မဏဝါဒီတို့ ကိုးကွယ်သော နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ပါဝင်လာသည်။
မူကွဲ ပူရာဏ်ကျမ်းတစ်ခု၏ အဆိုကား ဤသို့ဖြစ်သည်။
ပဗ္ဗတီကို လာရောက်တောင်းရမ်းသော ရာဟုအသူရာအား သီဝနတ်မင်းကြီးက သူ၏ တတိယမျက်လုံး (တြိလောစန) မှ ကြောက်မက်ဖွယ်သတ္တဝါတစ်ကောင်ဖန်ဆင်းပြီး တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းသည်။
ထိုသို့မတိုက်ခိုက် မနှိမ်းနင်းမှီ ဖန်ဆင်းထားသော သတ္တဝါကြီးအား မိမိကိုယ်ကို ပြန်ပြီး ဝါးစမျိုရန် အမိန်ပေးလိုက်ရာ အမိန့်ကို မလွန်ဆန်ဝံ့ဘဲ မိမိကိုယ်ကို ပြန်ဝါးမျိုရာ ဦးခေါင်းသာ ကျန်တော့သဖြင့် ထိုဦးခေါင်းကို ကိတ္တိမုခဟု ခေါ်တွင်စေသည်။
ဘုရားကျောင်း၊ စေတီပုထိုးများတွင် သုံးစွဲလာပုံ ဘီလူးပန်းဆွဲတို့သည် သီဝနတ်မင်း၏ ဗိမာန်နန်း၌ တပ်ဆင်ထားသော တံခါးဝတွင် ဗိသုကာ အဆင်တန်ဆာအဖြစ် ရောက်ရှိလာရာမှ နောင်တွင် ဗြာဟ္မဏဝါဒီတို့ ကိုးကွယ်သည့် နတ်ဘုရားကျောင်းများတွင် ထည့်သွင်းတပ်ဆင်လာကြသည်။
ဘီလူးပန်းဆွဲသည် ကျက်သရေမင်္ဂလာ၏ အထိန်းအမှတ်၊ ဘေးအန္တရာယ်တားဆီးကာကွယ်ခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာဝင်တို့က သက်ဝင်ယုံကြည် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ကိတ္တိမုခခေါ်သော ဘီလူးပန်းဆွဲကို ဗြာဟ္မဏဝါဒီတို့၏ဘုရားကျောင်းများတွင် စတင်ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး ထိုမှစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ စေတီပုထိုးများ၌ စေတီတော်၏ အဆင်တန်ဆာအဖြစ် ထည့်သွင်းသုံးစွဲလာကြသည်။
ပုဂံခေတ်တွင် ဦးခေါင်းပိုင်းသာတွေ့ရသော ဘီလူးပန်းဆွဲသည် နောက်ပိုင်းတည် စေတီပုထိုးများတွင် အစွယ်ငေါ⁠ငေါပြူးထွက်နေသော ဘီလူး၏ အာခေါင်နှစ်ဘက်ကို လက်နှစ်ဘက်ဖြင့် အသားကုန်ဖြဲကာ ခြောက်လှန့်နေသော ဘီလူးပန်းဆွဲပုံစံကို တွေ့လာရသည်။
တချို့သောသူများ၏ အယူအဆ ဘီလူးပန်းဆွဲ၏ စတင်မြစ်ဖျားခံရာကို မသိသူများက မေရုတောင်သဏ္ဌာန်တည်ထားသော စေတီတော်ကို မိမိတို့ အစောင့်အကြပ်ကျရာ အာလိမ်ငါးဆင့်မှနေ၍ ယက္ခကုမ္ဘဏ်တို့ ဝိုင်းရံခပြီး စောင့်ရှောက်ကြဟန် ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆကြသည်။
ရန်ကုန်မြို့ အကိုးအကား Category:အနုပညာ။
ပြုတ်ကြော်ကြော်ခြင်း သည် မြန်မာချက်ပြုတ်နည်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အစားအစာကို ပြုတ်ပြီးမှ ကြော်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရိုးရိုးကြော်ခြင်းနှင့်မတူသောအချက်မှာ သား၊ ငါး စသည့် စားစရာကို အကောင်လိုက်ဖြစ်စေ၊ အတုံးလိုက်ခပ်ကြီးကြီး အတုံးကြီးကိုဖြစ်စေ အပူရှိန် အသားအတွင်းသို့ ဖောက်ထွင်း၍ ကျက်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
မီးအပူကို စားစရာ အစိုင်အခဲအတုံးကြီး၏ ပတ်လည်ဘေးဘီ အထက်အောက် အားလုံးသို့ ရောက်ရှိထိတွေ့အောင် လုပ်ပေးရမည်။
အတွင်းသားများ ကျက်စေရန် မီးရှိန်လျှော့ပေးထားရသည်။
ဒယ်အိုးပက်ပက် ဖြင့် ပြုတ်ကြော်ကြော်မည် ဆိုပါလျှင် အစားအစာများကို အဆက်မပြတ် လှန်ပေးရမည်။
မြန်မာနိုင်ငံမိခင်နှင့်ကလေးစောင့်ရှောက်ရေးအသင်းချက်ပြုတ်အတတ်ပညာ . စန်းလေး(အိမ်တွင်းမှု) အကိုးအကား Category:ချက်ပြုတ်နည်းစနစ်များ။
ပေါင်းခြင်း (Steaming) သည် ရေနွေးငွေ့၏ အပူရှိန်အားဖြင့် စားစရာများကို ပျော့ပျောင်းနူးညံ့ အောင်ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
နည်းလမ်းများ ပေါင်းနည်းနှစ်နည်းရှိသည်။
တစ်နည်းမှာပေါင်းချောင်၊ ပေါင်းအိုး ကိုအသုံးပြု၍ အပေါက်ပါသော အပေါ်အိုးအဆင့်တွင် အစာထည့်ကာ အောက်ခံရေနွေးအိုးမှ ရေနွေးငွေ့ဖြင့် ပေါင်းကာ ကျက်နပ်စေခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ - ကောက်ညှင်းပေါင်း၊ ပီလောပီနံပေါင်း၊ ကန်စွန်းဥပေါင်းခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ဒုတိယနည်းမှာ. အစားအစာထည့်ထားသော ချိုင့်၊ အိုးငယ်၊ မီးပူခံဖန်၊ ကြွေခွက်ကို ရေဆူအိုးတွင်ထည့်ကာ အဖုံးကို အလေးဖိ၍ ပေါင်းခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
ဥပမာ- ပူတင်း၊ ပေါက်စီ၊ တီကွေး၊ ဝက်သားပေါင်းများ စသည်တို့မှာ နှစ်ထပ်အိုးနှင့်ပေါင်းခြင်းဖြစ်သည်။
မွှေကြော်ခြင်း () သည် မီးရှိန်ပြင်းပြင်းပေါ်ရှိ အလွန်ပူနေသော ဒယ်အတွင်းသို့ ကြော်လိုသည့် ပစ္စည်းများ ထည့်ပြီး ကျက်သည် အထိ ဟိုဘက်သည်ဘက် လှန်ပေးခြင်း နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
ကြော်ဒယ်အတွင်းသို့ ဆီလောင်းထည့်ပြီး ပူလာလျှင် ကြက်သွန်နီ၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ များ ထပ်ထည့်ကာ မွှေးလာသည် အထိ မွှေကာဆီသတ်ရမည်။
ပြီးလျှင် ချက်မည့် ပစ္စည်း အားလုံးထည့်ကာ အတူတူရောနှောသွားအောင် မွှေကြော်ပေးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ဤလုပ်ဆောင်ချက်များအားလုံးသည် အချိန်တိုအတွင်း လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်ရသည်။
သို့မှသာ အကျက်လွန်၊ အနူးလွန်ခြင်း မဖြစ်စေနိုင်ပါ။
မွှေကြော်ဟင်းလျာများ ကိုးကား Category:ချက်ပြုတ်နည်းစနစ်များ။
thumb|ပဲသီးတောင့်များအား ရေနွေးဖြောနေပုံ ရေနွေးဖြောခြင်း (blanching) သည် နူးညံ့သည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ပြုတ်ရန် အချိန်မလိုအပ်ပါက ရေနွေးအိုးထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ ပန်းကန်လုံးထဲသို့ ရေနွေးလောင်း၍ ဖုံးအုပ်ခြင်းဖြင့် အသီးအရွက်များ နွမ်းနယ်ပျော့ပြောင်းအောင် ပြုလုပ်ခြင်းနည်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ဥပမာ - ကြက်ဟင်းခါးရွက်ကို ရေနွေးဖျော၍ တို့စားသည်။
ရုံးပတီသီးကိုလည်း ရေနွေးဖျော၍ တို့စရာလုပ်စားသည်။
၂​၀​၁​၃ -၂​၀​၁​၄ ကမ္ဘာ့​အကျော်​ကြား​ဆုံး တက္ကသိုလ်​များ ကယ်​လီ​ဖိုး​နီး​ယား တက်​နိုလော်​ဂျီ အင်​စ​တီ​ကျု (ကယ်​တက်) အောက်စ်​ဖိုဒ် တက္ကသိုလ် ဟား​ဗတ် တက္ကသိုလ် စ​တန်း​ဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် မန်​ဆာ​ချူး​ဆက် တက်​နိုလော်​ဂျီ အင်​စ​တီ​ကျု ပ​ရန့်စ်​တွန် တက္ကသိုလ် ကမ်​ဘ​ရစ်​ချရ် တက္ကသိုလ် ကယ်​လီ​ဖိုး​နီး​ယား တက္ကသိုလ် (ဘာ​ခ​လေး) ချီ​ကာ​ဂို တက္ကသိုလ် အင်​ပီး​ရီး​ရဲ ကော​လိပ် လန်ဒန် http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2013-14/world-ranking | accessdate=2014-07-05 အကိုးအကား Category:တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ။
ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ကယ်လီဖိုးနီးယား နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (California Institute of Technology) ကို ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကဲလ်တက်ချ် (Caltech)The university itself only spells its short form as "Caltech"; other spellings such as "Cal Tech" and "CalTech" are incorrect. The Institute is also occasionally referred to as "CIT", most notably in its alma mater, but this is uncommon. ဟု အတိုကောက်ခေါ်သော ဤနည်းပညာတက္ကသိုလ်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ပါဆာဒီနာမြို့ (Pasadena)တွင် တည်ရှိသော ဘွဲ့လွန်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ကယ်လီဖိုးနီးယား နည်းပညာတက္ကသိုလ် (Caltech) ဖြစ်လာမည့်ကျောင်းကို ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သူ အေမွန်စ် ဂျီ ထရု (ပ်) (Amos G. Throop) က သက်မွေးပညာကျောင်းအဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ကျောင်းနာမည်ကို ထရု (ပ်) တက္ကသိုလ် သို့မဟုတ် ထရု (ပ်) ပေါ်လီတက္ကနစ် အင်စတီကျု ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
သိပ္ပံသုတေသနအစပျိုးကာလ ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းကို ဖျက်သိမ်းပြီး ပေါ်လီတက္ကနစ်ကျောင်းအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထိုကာလသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ သိပ္ပံနည်းကျ သုတေသနများ စတင်အစပျိုးသည့်အချိန်ဖြစ်ပြီး ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်မှ အာကာသနက္ခတ်ဗေဒပညာရှင် ဂျော့ အယ်လာရီ ဟေလ်း (George Ellery Hale) က ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ထရု (ပ်) ၏ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
ဟေလ်းသည် ပညာရှင် ဂျိမ်းစ် အေ. ဘီ. ရှာရာ ကို ခေါ်ယူခန့်အပ်ပြီး ရန်ပုံငွေရှာဖွေစေခဲ့သည်။
ရှာရာသည် စီးပွားရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ချားလ်စ် ဂိတ်စ် ထံမှ ဂိတ်စ်ဓာတ်ခွဲခန်း တည်ထောင်ရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၂၅,၀၀၀ ရရှိခဲ့သည်။
ကျောင်းတည်နေရာ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းနှင့် အမည်ပြောင်းလဲခြင်း ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထရု (ပ်) ကျောင်းသည် လက်ရှိတည်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၁၉၁၁ ခုနှစ် ထရု (ပ်) အင်စတီကျုဖွင့်ပွဲတွင် သီအိုဒို ရုစဗဲ့စ် က မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ကျောင်းအမည်ကိုလည်း ကယ်လီဖိုးနီးယား စက်မှုတက္ကသိုလ် ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကာလ ပံ့ပိုးမှုနှင့် သိပ္ပံသုတေသန တိုးချဲ့ခြင်း ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဟေလ်းသည် အမျိုးသားသုတေသနကောင်စီ ကို စုစည်းတည်ထောင်ခဲ့ပြီး စစ်ရေးဆိုင်ရာ သိပ္ပံအခက်အခဲများကို ကူညီဖြေရှင်းပေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ ကူညီရန်အတွက် အစိုးရထံမှ ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၁ သန်း ရရှိခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဟေလ်းသည် သိပ္ပံသုတေသနနှင့် နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ရရှိသော ရန်ပုံငွေများမှ ရူပဗေဒသုတေသနများ ဆောင်ရွက်ပြီး နော်မန် ဘရစ်ဂျ် ဓာတ်ခွဲခန်း ကိုလည်း ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်းတွင် ဟေလ်း၊ နွိုင်းစ် နှင့် မီလီကန်တို့သည် အမျိုးသားသုတေသနဓာတ်ခွဲခန်း၌ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရင်း Caltech ကိုလည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားလာခြင်းနှင့် ဌာနအသစ်များ တည်ထောင်ခြင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းဒေသ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့်အတူ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် Caltech သည် နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် Caltech ကျောင်းဆင်းဖြစ်သော မီလီကန် သည် ရူပဗေဒဖြင့် နိုဘယ်ဆုရရှိခဲ့ပြီး ပိုမိုကျော်ကြားလာခဲ့ကာ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ စသည့် အခြေခံသိပ္ပံဘာသာရပ်များကိုလည်း သေချာစွာ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
တစ်ပြိုင်တည်းမှာပင် အင်္ဂလိပ်စာ၊ သမိုင်း၊ စီးပွားရေး စသည်တို့ကိုလည်း သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်အဆင့်နှင့် လျော်ညီသော ဌာနအသစ်များကိုလည်း ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ ဝီလျံ ဘင်းနက် မွန်ရို ကို ငှားရမ်းပြီး ပထဝီဌာန ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် နာမည်ကျော် ဇီဝဗေဒပညာရှင် သောမတ် ဟန့် မော်ဂန် ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဇီဝဗေဒဌာန ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် အာကာသသိပ္ပံ၊ ဒုံးပျံသိပ္ပံ နှင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ခရက်ဟော့ဖ် ရေကြောင်းဓာတ်ခွဲခန်း စသည်တို့ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
မီလီကန်၏ ကျော်ကြားမှုကြောင့် Caltech ကို မီလီကန်ကျောင်း ဟုပင် ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
မီလီကန်သည် Caltech တွင် ဧည့်ပညာရှင် အစီအစဉ် ကို စတင်ခဲ့ပြီး ထိုအစီအစဉ်ဖြင့် နာမည်ကျော် သိပ္ပံပညာရှင်များဖြစ်သော ပေါလ် ဒိုင်ရပ်၊ အာဝင် ရှရိုဒင်ဂါ၊ ဝါနာ ဟိုင်စင်ဘာ့ဂ်၊ ဟန်းဒရစ် လောရင့်ဇ်၊ နီး ဘိုး စသည်တို့ Caltech သို့ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံပညာရှင် အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း သည် Caltech သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး နှိုင်းရသီအိုရီနှင့် ပတ်သက်၍ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၂ မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ်အထိ ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် အိုင်းစတိုင်းသည် Caltech သို့ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်လည်လာရောက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလနှင့် စစ်ပြီးခေတ် တိုးချဲ့မှုများ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်းတွင် ရေကြောင်းကောလိပ် သင်တန်းကျောင်း အစီအစဉ် လက်ခံသင်ကြားပေးသော ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် ၁၃၁ ခုအနက် Caltech လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ရေတပ်ကလည်း Caltech တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးသုတေသနကော်မတီ အရာရှိရုံးကို ဖွင့်လှစ်ထားရှိခဲ့သည်။
Caltech ၏ ဥက္ကဋ္ဌ လီ အေ ဒူဘရစ်ဂျ် (Lee A. DuBridge) (၁၉၄၆-၁၉၆၈) လက်ထက်အတွင်းတွင် တက္ကသိုလ်ပရဝုဏ်သည်လည်း နှစ်ဆကျယ်ဝန်းလာခဲ့သည်။
ဖက်ဒရယ်ရန်ပုံငွေကိုလည်း လက်ခံခဲ့ပြီး ဓာတုဇီဝဗေဒ၊ ဂြိုဟ်ကမ္ဘာသိပ္ပံ၊ နျူကလီးယားရူပဗေဒ၊ ဘူမိဓာတုဗေဒ စသည့် ဘာသာရပ်များကို တိုးချဲ့စေခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်အနီးရှိ ပလိုမာတောင်ပေါ်တွင် လက်မ ၂၀၀ ရှိသော တယ်လီစကုပ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့အားအကောင်းဆုံး တယ်လီစကုပ်အဖြစ် နှစ် ၄၀ ကျော်ကြာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းသူများ စတင်လက်ခံခြင်း Caltech ဥက္ကဋ္ဌ ဟာရိုး ဘရောင်း လက်ထက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်မှစတင်၍ Caltech သည် မိန်းကလေးကျောင်းသူများကို ဘွဲ့ကြိုတန်းတွင် စတင်လက်ခံခဲ့သည်။
ကျောင်းဝင်ခွင့်ရသူများ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းမှာ မိန်းကလေးများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ခေတ်သစ် ကဲလ်တက်ချ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှစတင်၍ ခေတ်သစ် Caltech တွင် အိုင်းစတိုင်း စာတမ်းများ စီမံကိန်း ကို စတင်ခဲ့ပြီး အိုင်းစတိုင်းနှင့် အခြားပညာရှင်များ၏ စာတမ်းများကို ပြန်လည်စုစည်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဘာသာပြန်ခြင်း၊ ထုတ်ဝေခြင်းများ လုပ်ဆောင်သည့် စီမံကိန်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် Caltech ဘွဲ့ကြိုတန်း လူငယ်သစ်လွင်များအနက် ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ မိန်းကလေးများ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် Caltech သည် လောရင့် ဘာကလေ အမျိုးသားဓာတ်ခွဲခန်း နှင့် ပါတနာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သုတေသနများစွာ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
ကျောင်းပရိဝုဏ် ကဲလ်တက်ချ်ရဲ့ ကျောင်းပရိဝုဏ်ဟာ ၁၂၄ ဧက ကျယ်ဝန်းပါတယ်။
၁၉၁၇ မှာ ဟေးလ်က ဗိသုကာ ဘာထရန် ဂွတ်ဟု ကို ငှားရမ်းပြီး ၂၂ ဧကပေါ်မှာ တည်ဆောက်မယ့် မာစတာ ပလန်ကို ရေးဆွဲစေပါတယ်။
ဂွတ်ဟုက ရူပဗေဒဆောင်၊ ဒက်ဘနီ ခန်းမတို့ အပါအဝင် အဆောက်အဦးများစွာရဲ့ ဒီဇိုင်းကို ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။
ရေးဆွဲရာမှာ ဒေသတွင်း ရာသီဥတု၊ ကျောင်းဆောင်များရဲ့ သဘောလက္ခဏာနဲ့ ဟေးလ်ရဲ့ ပညာရေး ဒဿနများကို ထင်ဟပ်စေခဲ့ပါတယ်။
ဂွတ်ဟုရဲ့ ဒီဇိုင်းလက်ရာဟာ တောင်ပိုင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားမှာ စပိန် မစ်ရှင် အစဉ်အလာ ဗိသုကာအဖြစ် လွှမ်းမိုးခဲ့ပါတယ်။
၁၉၇၁ ခုနှစ် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငလျင်ဟာ ကဲလ်တက်ချ်ကိုလည်း ထိခိုက်ခဲ့ပါတယ်။
ခေတ်ဟောင်း အဆောက်အဦး ၂ ခုဖြစ်တဲ့ ထရု (ပ်) ခန်းမနဲ့ ဂွတ်ဟု ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့တဲ့ ကယ်လ်ဘာစတန် အခမ်းအနားအဆောက်အဦးတို့ အက်ကွဲပြိုကျမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း အင်ဂျင်နီယာများက တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။
ပညာရေး လက်ရှိ ကဲလ်တက်ချ်မှာ အဓိက ပညာရေးဌာနကြီး ၆ ခုရှိပါတယ်။
ဇီဝဗေဒနှင့် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဌာန၊ ဓာတုဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာဌာန၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် အသုံးချ သိပ္ပံ၊ ဘူမိဗေဒနှင့် ဂြိုဟ်ကမ္ဘာ သိပ္ပံ၊ လူမှုဗေဒနှင့် လူမှုသိပ္ပံ၊ ဓာတုဗေဒ၊ သင်္ချာနှင့် နက္ခတ်ဗေဒဌာနတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ပါမောက္ခ၊ နည်းပြ၊ တွဲဖက် သုတေသီ၊ စာကြည့်တိုက်မှူး စတာတွေကို မဲစနစ်နဲ့ ရွေးချယ်ပါတယ်။
ကဲလ်တက်ချ် ပညာရေးဝန်ထမ်းများဟာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းရေးဆွဲခြင်း၊ ပညာရေး စံသတ်မှတ်ခြင်း၊ ဝင်ခွင့်စိစစ်ခြင်း စတာတွေ တာဝန်ယူရပါတယ်။
အချိန်ပြည့် ခန့်အပ်ထားတဲ့ ပါမောက္ခများဟာ သင်ကြားပို့ချခြင်း၊ သုတေသနပြုခြင်း၊ ကျောင်းသားများကို အကြံပေးခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်း တာဝန်ယူခြင်းများ လုပ်ဆောင်ကြရပါတယ်။
ကဲလ်တက်ချ်မှာ ၄ နှစ် ဘွဲ့ကြိုတန်း အနည်းငယ်သာ ရှိပါတယ်။
အများစုကတော့ သုတေသန အထူးပြု ဘွဲ့လွန် ဘာသာရပ်တွေကိုသာ သင်ကြားနေပါတယ်။
ကဲလ်တက်ချ်ဟာ တိုင်းမ် အဆင့်မြင့် ပညာရေး သတ်မှတ်ချက်အရ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကတည်းက ကမ္ဘာ့ အဆင့် ၁ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲလ်တက်ချ်ဟာ အင်ဂျင်နီယာနှင့် နည်းပညာ၊ ရူပဗေဒ ဘာသာရပ် နှစ်မျိုးမှာ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်း စာရင်းဝင် တက္ကသိုလ်တစ်ခုပါ။
ကမ္ဘာ့တက္ကသိုလ်များ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အရ သိပ္ပံ သုတေသနမှာ ကဲလ်တက်ချ်ဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်းမှာ အဆင့် ၇ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘွဲ့လွန်တန်းတွေကတော့ ပါရဂူ ကျောင်းသားတွေ များပါတယ်။
ဓာတုဗေဒ၊ ရုပဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ၊ နည်းပညာ၊ လျှပ်စစ် အင်ဂျင်နီယာ၊ ဓာတု အင်ဂျင်နီယာ၊ သင်္ချာ စတဲ့ နယ်ပယ်တွေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲလ်တက်ချ်ဟာ တောင်ပိုင်း ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်ရှိ ကက်ခ် ဆေးပညာကျောင်း၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်ရှိ ဒေးဗစ် ဂက်ဖန် ဆေးပညာကျောင်း ၂ ခုနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ဆေးပညာ ပါရဂူဘွဲ့လည်း ပေးအပ်ပါတယ်။
ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ စာရင်းအရတော့ ကဲလ်တက်ချ်ကျောင်းဆင်း နိုဘယ်ဆု ရရှိသူ ၃၄ ဦး ရှိပါတယ်။
ကဲလ်တက်ချ် ကျောင်းထွက် ၂၀ ဦး၊ လာရောက် သင်ကြားသူ ပါမောက္ခ ၁၄ ဦး၊ ပါမောက္ခ ၄ ဦးတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
တကယ်တမ်း နိုဘယ်ဆုရတာ ၃၅ ခု ဖြစ်ပေမယ့် လီနပ်စ် ပေါ်လင် တဦးတည်းက ဓာတုဗေဒရော ငြိမ်းချမ်းရေးဆုပါ ရရှိတာကြောင့် ၃၄ ဦးလို့ ရေတွက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အမေရိကန် အမျိုးသား သိပ္ပံ ဆုရသူက ၅၈ ဦးရှိပြီး၊ အမျိုးသား နည်းပညာ ဆုရ ၁၃ ဦး ရှိပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့ ကမ္ဘာတလွှားမှာ ကဲလ်တက်ချ် ကျောင်းထွက် သက်ရှိထင်ရှားရှိသူ ၂ သောင်း ၂ ထောင် ၉ ရာကျော် ရှိပါတယ်။
သိပ္ပံနည်းပညာ နယ်ပယ်အရပ်ရပ်မှာ ထူးချွန်ထင်ရှားသူတွေ များစွာပဲ ရှိပါတယ်။
ဤတက္ကသိုလ်သည် ဌာနပေါင်း ၃၀၀၀ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး သိပ္ပံပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း နှင့် ပညာရေး ဘာသာများကို အဓိကထား သင်ကြားပေးသည်။
ကျောင်းသား ၂၃၀၀ ခန့် တက်ရောက်လျက် ရှိပြီး ၃၁ဦး သော နိုဘယ်ဆုရှင်များကို မွေးထုတ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ကယ်တက်မှ နာဆာ နှင့် အခြား ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်များ၊ အာကာသ ဆိုင်ရာ စမ်းသက် လေ့လာမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။
http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2013-14/world-ranking/institution/california-institute-of-technology | accessdate=2014-07-05 အကိုးအကား Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တက္ကသိုလ်များ။
thumb|ကော်ဖီစေ့များအား လှော်နေပုံ လှော်ခြင်း သည် ဒယ်အိုးထဲသို့ စားစရာများထည့်ပြီး ဆီသို့မဟုတ် ရေ မပါဘဲ အခြောက်လိုက် ကျက်နပ်စေရန် ယောင်းမဖြင့် အဆက်မပြတ် မွှေပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆန်၊ ပဲ၊ မြေပဲ သည် များကို လှော်၍ စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။
အိုးကပ်ချက်ခြင်း (Sticking a cooking pan) သည် အသား၊ ငါးကို ဆီ၊ ဆားအစုံအလင်ဖြင့် ဒယ်အိုးတွင် ပါးပါး ဖြန့်ထည့်ပြီး မီးနည်းနည်းနှင့်ကျက်အောင် ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ရေလုံးဝမကျန်ဘဲ အသားကျက်အောင် ချက်နည်းဖြစ်သည်။
thumb|ဖုတ်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စားသောက်ဖွယ်ရာများ ဖုတ်ခြင်း (Baking) သည် စားစရာကို အပူနှင့် တိုက်ရိုက်ထိအောင် အပူပေး၍ ကျက်စေသောနည်း ဖြစ်သည်။
ဖုတ်ရာတွင် အပူရှိန်ပြင်းလွန်းပါက အစားအစာ အပေါ်ယံသားများ ကျွမ်းသား စေပြီး အတွင်းသားများ မကျက်နပ်ပဲဖြစ်တတ်သည်။
သစ်သီး၊ သစ်ဥ၊ ပြောင်းဖူး၊ ငါးခြောက် စသည်တို့ကို ဤနည်းဖြင့် ဖုတ်၍စားသုံးကြသည်။
စာရိတ္တ အဓိပ္ပာယ် က။
"ပြည်" ဆိုသည်မှာ သားစဉ်မြေးဆက် ချွေးသွေးတို့ဖြင့် ရင်းနှီးတည်ထောင်လာခဲ့သော တိုင်းပြည်မြို့ရွာ နယ်မြေဖြစ်သည်။
ခ။
"သူ့" ဆိုသည်မှာ သူ၏ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလျက် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုင်းပြည်မြို့ရွာ နယ်မြေအသီးသီး၌ နေထိုင်သော လူအားလုံးဖြစ်သည်။
"နီတိ" ဆိုသည်မှာ ပါဠိစကားဖြစ်၍ "ဆောင်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထို့ကြောင့် "ပြည်သူ့နီတိ" ဆိုသည်မှာ ပြည်သူပြည်သားများ၏ အကျိုးကို တိုးပွားအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းမည်သောကြောင့် နိုင်ငံသားအားလုံး၏ ကျန်းမာရေး၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ တာဝန်ကျေပွန်၍ နိုင်ငံသားကောင်းဖြစ်ရေး စသည်တို့အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
လိမ္မာယဉ်ကျေး ပြည့်ရင်သွေး၊ ပြည်သူ့နီတိ နှင့် လောကနီတိ၊ မောင်မောင်တိုး စီစဉ်သည်။
(စာမျက်နှာ ၉-၁၀) ကိုးကား Category:မြန်မာဝေါဟာရများ။
ရေအကျိုး ဆယ်ပါး လျင်မြန်ခြင်း။
ကျော်စောခြင်း။
စင်ကြယ်ခြင်း။
မွတ်သိပ်ခြင်းမှကင်းခြင်း။
အခြံအရံများခြင်း။
အသက်ရှည်ခြင်း။
အဆင်းလှခြင်း။
ခွန်အားကြီးခြင်း။
ပညာကြီးခြင်း။
ချမ်းသာခြင်း။
သုခမှတ်စု ရေကိုလှူခြင်းဖြင့် − နတ်အပေါင်းတို့ထက် မြတ်သော နတ်အဖြစ် အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ရခြင်း၊ စကြဝတေးမင်းအဖြစ် အကြိမ်များစွာဖြစ်ရခြင်း၊ အပါယ်လေးပါးသို့ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မရောက်ရခြင်း၊ ရောက်လေရာအရပ်၌ ရေမရှားခြင်း၊ ရောဂါကင်း၍ အဆင်းလှခြင်း၊ ဆောင်းရာသီ၊ နွေရာသီများ၌ လိုအပ်၍ တောင့်တလျှင် ကြီးစွာသော မိုးကို ရွာသွန်းစေနိုင်ခြင်း၊ ကိလေသာတည်းဟူသော အမြူကင်းခြင်း စသည့်အကျိုးကျေးဇူးများကို ရနိုင်ပေသည်။
(အပ၊ ၂။
၁၉၇) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb|ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် (Yangon University of Economics) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အထင်ကရ စီးပွားရေးနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှု တက္ကသိုလ် ဖြစ်သည်။
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ဌာန တစ်ခုအဖြစ်သာ စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီနှင့် ဒီပလိုမာ၊ မဟာဒီဂရီများကို စီပွားရေး၊ ဘောဂဗေဒနှင့် စာရင်းအင်းပညာများကို အချိန်ပြည့်/အချိန်ပိုင်း ပို့ချလျက်ရှိသည်။
ရန်ကုန် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပရဝုဏ် သုံးခုသည် ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ လှိုင်မြို့နယ် နှင့် ရွာသာကြီးနယ်မြေတို့တွင် အသီးသီးတည်ရှိကာ ကမာရွတ်မြို့နယ်ရှိ ပရိဝုဏ်မှာ ပင်မပရိဝုဏ်ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၂၄ - ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၏ဘောဂဗေဒဌာန အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၄၀ - ဝါဏ္ဏိဇဗေဒဘာသာ (Commerce) ကို စတင်ပို့ချ ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ - စာရင်းအင်းဘာသာ (Statistics) ကို စတင်ပို့ချ ခဲ့သည်။
၁၉၅၅ - ဝါဏ္ဏိဇဗေဒဌာန (Department of Commerce) အားစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၅၆ - စာရင်းအင်းဌာန (Department of Statistics) အားစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ ပါ သည်။
၁၉၆၄ - သီးခြားလွတ်လပ်သော တက္ကသိုလ် အဖြစ် ပညာရေးဌာန ၂ဌာန၊ သုတေသနဌာန ၁ခုဖြင့်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၇ - သုတေသနဌာနအား စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဌာန (Department of Management Studies) အဖြစ် ပြောင်းလဲသက်မှတ်ပြီး အသုံးချဘောဂဗေဒဌာန (Department of Applied Economics) အားစတင်ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ - အရည်အချင်းပြည့်ဝသော စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ မဟာဘွဲ့ (Master of Business Administration) အား စတင်အပ်နှင်း ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ - အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ပါရဂူဘွဲ့ရများ မွေးထုတ်နိုင်ရန် အစီအစဉ်များ စတင်ခဲ့သည်။
၂၀ဝ၀ - အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ (Master of Public Administration) အား စတင်အပ်နှင်း ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ - သီးခြား လွတ်လပ်သော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် (ရွာသာကြီးနယ်မြေ) ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။
၂၀ဝ၂ - စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ (Executive Master of Business Administration) နှင့် ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ (Executive Master of Public Administration) အား စတင်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
၂၀ဝ၄ - ဖွံ့ဖြိုးတိုးတတ်မှုပညာမဟာဘွဲ့ (MDevs) အား စတင်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
၂၀ဝ၇ - ခေတ် နှင့် အညီ Online MBA စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ - Yangon Institute of Economics မှ Yangon University of Economics ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၂၀၁၄ - Master of Applied Statistics (MAS) စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ - လှိုင်နယ်မြေ တွင် BAct, BPA, BDevS, BPS မေဂျာများကို စတင်လက်ခံ သင်ကြားခဲ့သည်။
(COE) ၂၀၁၉ - လှိုင်နယ်မြေ တွင် B.Com, BBA, Economics, Statistics မေဂျာများကို စတင်လက်ခံ သင်ကြားခဲ့သည်။
(COE) ၂၀၂၀ - MMM, MHTM, PGDHRM ပရိုဂရမ်များစတင်ခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင် ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် ၌ အဓိကပညာရေး ၅ ဌာန နှင့် တွဲဖက် ပညာရေးဌာန ၄ ဌာန (မြန်မာစာ၊ အင်္ဂလိပ်စာ၊ သင်္ချာ၊ ပထဝီဝင်) တို့မှ အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ကျောင်းသား/သူပေါင်း များစွာအား မွေးထုတ်ပေးလျက်ရှိသည်။
တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော ပါမောက္ခချုပ်များ +ပါမောက္ခချုပ်များ၁။
ဒေါက်တာအေးလှိုင်(၁၉၆၄-၁၉၇၅)၂။
ဒေါက်တာခင်မောင်ညွန့်(၁၉၇၇ -၁၉၉၃)၃။
ဒေါက်တာသန်းညွန့်(၁၉၉၃ – ၁၉၉၄)၄။
ဦးမြတ်သိန်း(၁၉၉၄ - ၁၉၉၇)၅။
ဦးမော်သန်း(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀)၆။
ဦးကံဇော်(၂၀၀၀ – ၂၀၁၁)၇။
ဒေါက်တာစန်းလွင်(၂၀၁၂ - ၂၀၁၄)၈။
ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး(၂၀၁၄ – ၂၀၁၈)၉။
ဒေါက်တာတင်ဝင်း(၂၀၁၈ – ၂၀၂၀0)၁၀။
ဒေါက်တာတင်တင်ထွေး(၂၀၂၀ - လက်ရှိ) အပ်နှင်းသော ဘွဲ့၊ မဟာဘွဲ့ နှင့် ပါရဂူဘွဲ့များ နှင့် Certificate (လက်မှတ်ငယ်)၊ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာများ အပ်နှင်းသော ဘွဲ့များဘာသာရပ်ဘွဲ့ (Bachelor's)မဟာဘွဲ့ (Master's)ပါရဂူဘွဲ့ (Doctoral)စာရင်းကိုင်ပညာ (Accounting)စာရင်းကိုင်ပညာဘွဲ့ (B.Act)စာရင်းကိုင်ပညာမဟာဘွဲ့ (M.Act)ဝါဏ္ဏိဇဗေဒပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Com))စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ (Business Administration)စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဘွဲ့ (BBA)စီမံခန့်ခွဲမှုပညာမဟာဘွဲ့ (MBA)ဝါဏ္ဏိဇဗေဒပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Com))ဝါဏ္ဏိဇဗေဒပညာ (Commerce)ဝါဏ္ဏိဇဗေဒပညာဘွဲ့ (B.Com)ဝါဏ္ဏိဇဗေဒပညာမဟာဘွဲ့ (M.Com.)ဝါဏ္ဏိဇဗေဒပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Com))ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပညာ (Development Studies)ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပညာဘွဲ့ (B.Dev.S)ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပညာမဟာဘွဲ့ (M.Dev.S)ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Econ))ဘောဂဗေဒပညာ (Economics)ဘောဂဗေဒပညာဘွဲ့ (B.Econ)ဘောဂဗေဒပညာမဟာဘွဲ့ (M.Econ)ဘောဂဗေဒပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Econ))လူဦးရေပညာ (Population Studies)လူဦးရေပညာဘွဲ့ (B.P.S)လူဦးရေပညာမဟာဘွဲ့ (M.P.S)လူဦးရေပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Stats))ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှုပညာ (Public Administration)ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှုပညာဘွဲ့ (BPA)ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှုပညာမဟာဘွဲ့ (MPA)ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှုပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Econ))စာရင်းအင်းပညာ (Statistics)စာရင်းအင်းပညာဘွဲ့ (B.Econs.(Stats))စာရင်းအင်းပညာမဟာဘွဲ့ (M.Econs (Stats))စာရင်းအင်းပညာပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.(Stats))ပြင်ပ ဘွဲ့ရ မဟာဘွဲ့ အစီအစဉ်များပုံမှန်နေ့သင်တန်း၏ ဒုတိယနှစ် နှင့် ‌နောက် ဆုံးနှစ် မဟာဘွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန်အဆင့်မီသူများကို မဟာဘွဲ့များ‌ပေးအပ်သည့်အပြင် အခြား‌ဘွဲ့ရ (လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံရှိသော)သူများကိုလဲ အောက်ပါ မဟာဘွဲ့များ ‌‌ပေး အပ်သည်။
Master Of Banking & Finance (MBF)မဟာဘွဲ့ သင်တန်းတက်ရောက်ရန်အတွက် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲများကို သက်ဆိုင်ရာ စာပေဌာန များမှ တာဝန်ယူကျင်းပပြီး ဝင်ခွင့်သတ်မှတ်ချက်များကို နိုင်ငံတော်ပိုင် သတင်းစာများမှတဆင့် ကြော်ငြာလေ့ရှိသည်။