kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်များမှာ - ပထမဂျီနီဗာသဘောတူညီချက် “စစ်မြေပြင်ရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်များတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူများနှင့် နာမကျန်းဖြစ်နေသူများ၏ အခြေအနေ တိုးတက် ကောင်းမွန်လာရန်အတွက်” (၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးစွာ အတည်ပြုခဲ့သည်၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် စိစစ်တည်းဖြတ်ခဲ့သည်) ဒုတိယဂျီနီဗာသဘောတူညီချက် “ပင်လယ်ထဲရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်များတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူများ၊ နာမကျန်းသူများနှင့် သင်္ဘောပျက်သော အဖွဲ့ဝင်များ၏ အခြေအနေ တိုးတက်ကောင်းမွန် လာရန်အတွက်” (၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးစွာ အတည်ပြုခဲ့သည်၊ ၁၉၀၇ ခုနှစ် ဒသမ ဟိတ်ဂ်သဘောတူညီချက်ကို ဆက်ခံသည်) တတိယဂျီနီဗာသဘောတူညီချက် "စစ်သုံ့ပန်းများ၏ ဆေးဝါးကုသမှုနှင့် စပ်လျဉ်းသော” (၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးစွာ အတည်ပြုခဲ့သည်၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် စိစစ်တည်းဖြတ်ခဲ့သည်) စတုတ္ထဂျီနီဗာသဘောတူညီချက် “စစ်ဖြစ်နေသည့်ကာလအတွင်း အရပ်သားများအား အကာအကွယ်ပေးခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်းသော” (၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးစွာ အတည်ပြုခဲ့သည်၊ ၁၉၀၇ ခုနှစ် စတုတ္ထ ဟိတ်ဂ်သဘောတူညီချက်၏ အစိတ်အပိုင်းများအပေါ် အခြေခံသည်) ထို့အပြင် ဂျီနီဗာ သဘောတူညီချက်သို့ အပိုဖြည့်စွက် ပြင်ဆင်ခြင်း စာချုပ်မူကြမ်းသုံးခုကို ထပ်ထည့်ထားသည် - ပထမ စာချုပ်မူကြမ်း (၁၉၇၇) - ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ရက်နေ့၏ ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်များတွင် အပိုဖြည့်စွက်သော စာချုပ်မူကြမ်း။
နိုင်ငံတကာ လက်နက်ကိုင် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခြင်း ပဋိပက္ခများ၏ ဒုက္ခသည်များအား အကာအကွယ်ပေးရေးနှင့် စပ်ဆိုင်သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့အရ ၁၆၇ နိုင်ငံက ၎င်းအားသဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယ စာချုပ်မူကြမ်း (၁၉၇၇) - ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ရက်နေ့၏ ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်များတွင် အပိုဖြည့်စွက်သော စာချုပ်မူကြမ်း။
နိုင်ငံတကာ မဟုတ်သော လက်နက်ကိုင် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခြင်း ပဋိပက္ခများ၏ ဒုက္ခသည်များအား အကာအကွယ်ပေးရေးနှင့် စပ်ဆိုင်သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့အရ ၁၆၃ နိုင်ငံက ၎င်းအား သဘောတူလက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
တတိယ စာချုပ်မူကြမ်း (၂၀၀၅) - ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ရက်နေ့၏ ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်များတွင် အပိုဖြည့်စွက်သော စာချုပ်မူကြမ်း။
ထူးခြားသော အထိမ်းအမှတ်ကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် စပ်ဆိုင်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့အရ ယင်းကို နိုင်ငံပေါင်း ၂၈ နိုင်ငံမှ သဘောတူလက်မှတ်ရေးထားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ၅၉ နိုင်ငံက လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော်လည်း အတည်ပြုခြင်း မရှိသေးပါ။
ယခင် စိစစ်တည်းဖြတ်မှုများနှင့် ၁၉၀၇ ခုနှစ် ဟိတ်ဂ်သဘောတူညီချက်များထဲမှ အချို့အပေါ် အခြေခံပြီး ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက် လေးခုစလုံးကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံး စိစစ်တည်းဖြတ်ပြီး အတည်ပြုခဲ့သည်။
အချို့စစ်တိုက်ခြင်းနည်းလမ်းများကို တားမြစ်သည့် စည်းကမ်းပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များ၏ အရေးကိစ္စများ အကြောင်း တိုက်ရိုက်ပြောဆိုချက်များကို နောက်ပိုင်းညီလာခံများက ဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အားလုံးသော နိုင်ငံပေါင်း ၂၀၀ နီးပါးတို့သည် ဤသဘောတူညီချက်များကို အတည်ပြုထားသည့် “လက်မှတ်ရေးထိုးသော” နိုင်ငံများဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီသည် ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်များအား ထိန်းချုပ်သော အဖွဲ့ဖြစ်သည် (အောက်တွင်ကြည့်ပါ)။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့် တုံ့ပြန်သည့်အနေအဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း(UDHR)သည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက[46] ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုခဲ့သည့် ချုပ်နှောင်ခြင်းမရှိသည့် ကြေညာစာတမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို လူသား၊ နိုင်ငံသား၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး အများအပြားတို့ကို အားပေးမြှင့်တင်ရန်၊ ဤအခွင့်အရေးများသည် “ကမ္ဘာကြီးပေါ်တွင် လွတ်မြောက်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးတို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်”တွင်ပါဝင်ကြောင်း ခိုင်မာစွာပြောဆိုရန် UDHR ကတိုက်တွန်းသည်။
ကြေညာစာတမ်းသည် နိုင်ငံများ၏ ပြုမူလုပ်ဆောင်မှုကို ကန့်သတ်ရန်အတွက် ပထမဆုံးသော နိုင်ငံတကာ တရားဥပဒေဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်ပြီး၊ အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရားများ အတုံ့အပြန်အမှီပြုခြင်း (အခြေခံကျသော ဥပဒေအယူအဆများအကြား ဒဿနအမြင်ဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်) ပုံစံကို လိုက်နာပြီး ယင်းတို့၏နိုင်ငံသားများ အပေါ်တွင်ရှိသော တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဖိအားပေးသည်။
"...လူသားမျိုးနွယ် မိသားစုဝင်များအားလုံး၏ ရှိရင်းစွဲဂုဏ်သိက္ခာနှင့် သာတူညီမျှမှုရှိသော သဘာဝတရားနှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာအခွင့်အရေးတို့သည် ကမ္ဘာကြီးပေါ်တွင် လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ” —၁၉၄၈ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း၏ နိဒါန်း ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာမူကြမ်းကို စတင်ဆွေးနွေးခဲ့သူ အမေရိကန်သမ္မတကတော် အယ်လဲန်နာရူးစ်ဗဲ့လ်ထ် (Eleanor Roosevelt ) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်သော လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်၏အဖွဲ့ဝင်များက UDHR ကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။
ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များသည် ထိုကဲ့သို့ အခွင့်အရေးမူကြမ်း၏ပုံစံနှင့်၊ ယင်းမူကြမ်းကို အတည်ပြုမည် မပြုမည် သို့မဟုတ် မည်သို့အတည်ပြုသင့်သည် ဆိုသည်များနှင့်ပတ်သက်၍ ချက်ချင်း သဘောတူညီခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ကော်မရှင်သည် UDHR နှင့် တွဲဖက်ပါရှိသော သဘောတူစာချုပ်များကို ရေးဆွဲခြင်းအား ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် UDHR မှာမြန်ဆန်စွာပင် ဦးစားပေး ဖြစ်လာသည်။
ကနေဒါလူမျိုး ဥပဒေပါမောက္ခ ဂျွန်ဟမ်ဖရီ (John Humphrey)နှင့် ပြင်သစ်ရှေ့နေ ရီန်း ကက်ဆင်(Rene Cassin)တို့သည် နိုင်ငံအများနှင့် စပ်ဆိုင်သော သုတေသနပြုခြင်း အများအပြားနှင့် နိဒါန်း၏ ယေဘုယျဥပဒေသကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သော ကြေညာစာတမ်းပါ ပိုဒ်ခွဲများပါရှိသော စာတမ်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတို့အတွက် အသီးသီး တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။
စာတမ်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံကို ကက်ဆင်ကဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အခြေခံဥပဒေများ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ လွတ်လပ်ပြီး အချုပ်အနှောင်ကင်းခြင်း၊ သာတူညီမျှရှိမှုနှင့် ညီရင်းအစ်ကိုကဲ့သို့ ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုများကို ပထမ ပိုဒ်ခွဲနှစ်ခုတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
ယင်း၏နောက်တွင် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အခွင့်အရေးများ၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအကြား ဆက်ဆံရေးနှင့် အဖွဲ့အစည်းတို့နှင့် ဆက်ဆံရေးတို့နှင့်ဆိုင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးများ၊ ဘာသာရေး၊ အများပြည်သူနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့်၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ အကြောင်းများ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖော်ပြထားသည်။
ကက်ဆင်၏ အဆိုအရ သဘောပေါက်နားလည်ရန်လိုအပ်သည့် ကန့်သတ်ချက်များ၊ တာဝန်ဝတ္တရားများနှင့် လူမှုရေးနှင့်နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ် အခြေအနေများတွင်ရှိသော အခွင့်အရေးများအကြောင်း နောက်ဆုံးပိုဒ်ခွဲသုံးပိုဒ်တွင် ပါဝင်သည်။
ဟမ်ဖရီနှင့် ကက်ဆင်တို့သည် UDHR တွင်ဖော်ပြထားသည့် အခွင့်အရေးများကို ယင်း၏နိဒါန်း တတိယစာကြောင်းတွင် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ထားသကဲ့သို့ အချို့သောနည်းလမ်းများမှ တဆင့် ဥပဒေအရ အမိန့်အာဏာတည်စေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။
“ သို့သော် လူတစ်ယောက်သည် နိုင့်ထက်စီးနင်း အုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်ခြင်းတို့ကို ပုန်ကန်ထကြွရန်အတွက် နောက်ဆုံးအားကိုးအားထားရာအနေနှင့် အကူအညီရရှိရန် မရမက ပြုလုပ်ခံရခြင်းမရှိပါက လူ့အခွင့်အရေးကို ဥပဒေစည်းကမ်းများဖြင့် ကာကွယ်မှုပေးရန်မှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည် ” —၁၉၄၈ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း၏ နိဒါန်း အချို့သော UDHR တွင်ပါဝင်သောအကြောင်းအရာ များကို သုတေသနပြုလုပ်ထားပြီး ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများအားလုံးနှင့် အဓိက ဘာသာအယူဝါဒများမှာ ကိုယ်စားလှယ်များ အပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာကျွမ်းကျင်သူများပါဝင်သော ကော်မတီတစ်ခုက ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မဟတ္တမဂန္ဒီကဲ့သို့ ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှုများမှလည်း သုံးသပ်ဆွဲယူထားသည်။
နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးနှင့် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးနှစ်ခုလုံးကိုထည့်သွင်းထားခြင်းမှာ လူသားတို့၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများကို ခွဲခြား၍မရနိုင်ကြောင်းနှင့် ဖော်ပြထားသော အခွင့်အရေး အမျိုးအစားများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကင်းကွာ၍မရနိုင်အောင် ဆက်နွယ်လျက်ရှိကြောင်း ယူဆချက်ကို အခိုင်အမာဖော်ညွှန်းသည်။
ဤအခြေခံသဘောတရားကို သဘောတူလက်ခံသောအချိန်တွင် မည်သည့်အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများကမှ ဆန့်ကျင်မှုမပြုသော်လည်း (ဆိုဗီယက်နှင့် အပေါင်းပါအုပ်စုနိုင်ငံများ၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုရှိသော တောင်အာဖရိကနိုင်ငံနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံတို့က မဲပေးခြင်းမရှိဘဲ ကြေညာစာတမ်းကို အကန့်အကွက်မရှိ သဘောတူခဲ့ကြသည်)၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဤအခြေခံသဘောတရားသည် အရေးပါသော စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်း (နိုင်ငံတစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကြားကလေးမွေးစားခြင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံအများအပြားတို့နှင့် ပတ်သက်သော ကလေးမွေးစားခြင်းဟုလည်း ရည်ညွှန်းသည်) လူတစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ် လင်မယား၊ ယောက်ျားမိန်းမစုံတွဲတို့ မတူညီသောနိုင်ငံမှ နိုင်ငံသား ကလေးတစ်ယောက်၏ တရားဥပဒေနှင့် အညီဖြစ်သော၊ ထာဝစဉ် မိဘများဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သော ကလေးမွေးစားခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ကလေးမွေးစားလိုသော မိဘလောင်းများသည် ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ နိုင်ငံနှင့် ကလေးနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူထားသော နိုင်ငံတို့၏ တရားဥပဒေနှင့်အညီဖြစ်သော လိုအပ်ချက်များနှင့် ပြည့်စုံရပါမည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းသည် ကွဲပြားသော ယဉ်ကျေးမှုများ သို့မဟုတ် လူမျိုးကွဲများပါဝင်ပတ်သက်သော ကလေးမွေးစားခြင်းနှင့် မတူပါချေ။
အမျိုးမျိုးသော နိုင်ငံများ၏ ဥပဒေများသည် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းကို ခွင့်ပြုရာ၌ ယင်းတို့၏ လိုလားမှုအပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားကြသည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းများကို အခြားနိုင်ငံများက ရှင်းလင်းစွာ တားမြစ်ထားသော်လည်း၊ တရုတ်နှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံများကဲ့သို့ နိုင်ငံများတွင် စည်းကမ်းများနှင့် နည်းလမ်းများ ကောင်းစွာပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
နိုင်ငံအချို့ အထူးသဖြင့် အာဖရိကနိုင်ငံအများအပြားတွင် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းအများစုကို လက်မခံဘဲ ပယ်ရှားနိုင်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည့် မွေးစားမိဘများအတွက် အမြဲတမ်း နေထိုင်နိုင်ခြင်းနှင့် ဆိုင်သောလိုအပ်ချက်များ ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့် မာလာဝီနိုင်ငံသည် အထူးအခြေအနေများမှ လွဲ၍ အမြဲတမ်းနေထိုင်ခြင်း လိုအပ်သည်။
ဆောင်ရွက်ပုံနည်းလမ်းအပေါ် သုံးသပ်ချက် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်း ဆောင်ရွက်ပုံနည်းလမ်းကို အစပြုရန်အတွက် လိုအပ်သောအချက်များသည် မွေးစားသော မိဘ(များ)၏ နိုင်ငံအပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားနိုင်သည်။
ဥပမာပြရလျှင်၊ နိုင်ငံအများစုတွင် မွေးစားလိုသော မိဘလောင်းများသည် မွေးစားဖို့ခွင့်ပြုချက် ဦးစွာရယူဖို့ လိုအပ်သည်။
အချို့နိုင်ငံများတွင် ခွင့်ပြုချက်ကို နိုင်ငံတော် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှသာ ရယူနိုင်သည်။
သို့သော် အချို့နိုင်ငံများတွင် ပုဂ္ဂလိက မွေးစားခြင်းဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုမှ ရယူနိုင်သည်။
ကလေးမွေးစားမည့်မိဘလောင်းများ၏ သတင်းအချက်အလက်အများအပြားပါဝင်သော ကိုယ်ရေးရာဇဝင်ကို မွေးစားမည့်ကလေးနိုင်ငံ၏ လိုအပ်ချက်အတိုင်း ပြင်ဆင်သည်။
ထုံးစံအားဖြင့် ယင်းကိုယ်ရေးရာဇဝင်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်၊ နောက်ခံရာဇဝင်စစ်ဆေးချက်၊ လက်ဗွေရာများ၊ လူမှုရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးကမွေးစားမည့်မိဘလောင်းများ၏နေအိမ်နှင့်နေထိုင်မှုပုံစံအပေါ် လေ့လာသုံးသပ်ချက်၊ မိဘလောင်းများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ၎င်းတို့၏ဆရာဝန် အစီရင်ခံစာနှင့် အခြား ထောက်ခံချက် အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။
ထပ်လောင်း၍ လိုအပ်ချက်များမှာ နိုင်ငံတစ်ခုနှင့်တစ်ခုသာမက ရုရှားနိုင်ငံကဲ့သို့ ကျယ်ပြောသော နိုင်ငံမျိုးများတွင် ဒေသတစ်ခုနှင့် တစ်ခုပင် အလွန်အမင်းကွဲပြားနိုင်သည်။
ယင်းကိုယ်ရေးရာဇဝင် ပြင်ဆင်ပြီးသွားသည့်အခါ ကလေး၏နိုင်ငံရှိ သင့်လျော်သော အာဏာပိုင်များထံ စစ်ဆေးသုံးသပ်ရန်အတွက် တင်ပြရသည်။
ကိုယ်ရေးရာဇဝင်ကို စစ်ဆေးသုံးသပ်ပြီးသောအခါနှင့် မိဘလောင်းလျာများကို မွေးစားရန် အတည်ပြုပြီးသောအခါတွင် ၎င်းတို့ကို သင့်လျော်ပြီး ရွေးချယ်သင့်သော ကလေးတစ်ဦးနှင့် တွဲဘက်ပေးပါသည် (ကလေးတစ်ယောက်အား မိဘလောင်းလျာ (တစ်ဦး)(များ) နှင့် “တွဲဘက်ခြင်း”ကို ခွင့်မပြုသော အိန္ဒိယကဲ့သို့သော နိုင်ငံအချို့မှလွဲ၍)။
ပုံမှန်အားဖြင့် အသက်၊ ကျားမ၊ ကျန်းမာရေးရာဇဝင်၊ စသည့် ကလေးနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းအချက်အလက်များကို မိဘထံပို့ပေးပါသည်။
ယင်းသို့ပြုလုပ်ခြင်းကို ညွှန်းချက်ဟု ခေါ်ပါသည်။
ထုံးစံအားဖြင့် မိဘလောင်းများ ကလေးအားတွေ့ဆုံရန်နှင့် ညွှန်းချက်ကိုလက်ခံရန်အတွက် နောက်ထပ်လိုအပ်သည့် စာရွက်စာတမ်းရှိပါက လက်မှတ်ရေးထိုးရန်တို့အတွက် ခရီးသွားနိုင်မည့် နေ့ရက်ကိုပါ ထည့်ထားသည်။
ကာဇက်စတန်ကဲ့သို့ နိုင်ငံအချို့တွင် မိဘလောင်းများ ယင်းနိုင်ငံတို့သို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်လာရောက်သည့် အချိန်မတိုင်မချင်း ညွှန်းချက်များကို ထုတ်မပေးတတ်ချေ။
ယင်းကို “မမြင်ရသော”ညွှန်းချက်ဟု ခေါ်သည်။
နိုင်ငံအပေါ်မူတည်၍ မိဘလောင်းများသည် ဥပဒေအရ ဆောင်ရွက်မှုများ ပြီးစီးရန်အတွက် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ တစ်ခေါက်ထက်ပို၍ ခရီးသွားကောင်း သွားရနိုင်သည်။
အချို့နိုင်ငံများသည် ကလေးအား အစောင့်အကြပ်ဖြင့် မွေးစားမည့် မိဘတို့၏နိုင်ငံရှိအိမ်သို့ သွားရောက်ခြင်းကို ခွင့်ပြုထားပြီး၊ မွေးစားမည့်မိဘများ ယင်းတို့မွေးစားမည့် ကလေး၏နိုင်ငံသို့ သွားလာရန်မလိုပေ။
ထုံးစံအားဖြင့် ဤနေရာမှစတင်ကာ မွေးစားမိဘတို့၏ တရားဝင်နိုင်ငံသားတစ်ဦးအဖြစ် ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် ပြန်လည်မွေးစားရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်းများကဲ့သို့ လိုအပ်ချက် အများအပြားရှိလာသည်။
ထို့အပြင် မွေးစားမိဘများအသုံးပြုသည့် နေရာချထားပေးသည့် အဖွဲ့အစည်းကဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ကလေးအားမွေးစားသည့် နိုင်ငံ၏ဥပဒေအရဖြစ်စေ လူမှုရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးက တစ်ခေါက် သို့မဟုတ် တစ်ခေါက်ထက်ပိုသည့် နောက်ဆက်တွဲ သွားရောက်လည်ပတ်မှုများ(သို့မဟုတ် "နေရာချထားပြီးနောက်") ပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်ကောင်းလိုအပ်ပါမည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ကလေးနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူမှု အက်ဥပဒေ ၂၀၀၀ ကို လိုက်နာသောအားဖြင့် မွေးစားသည့် မိဘ အနည်းဆုံးတစ်ဦးက အမေရိကန် နိုင်ငံသားဖြစ်လျှင် မွေးစားခံရသည့် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်ဖွား ကလေးများကို အလိုအလျောက် နိုင်ငံသားအဖြစ် ပေးအပ်သည်။
မွေးစားသည့် အကြောင်းခြင်းရာပေါ်မူတည်ပြီး နိုင်ငံသားအဖြစ် လက်တွေ့ပေးအပ်ခြင်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူအဖြစ် ကလေးပြည်ဝင်ခွင့်ရရှိသည့်အခါ သို့မဟုတ် မိဘတိုင်းပြည်၏ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အရ ကလေးမွေးစားပြီးသည့်အခါတွင် ဖြစ်သည်။
ကလေးများနှင့် မွေးစားမိဘများ၏ အရင်းအမြစ်များ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ မိဘများ နိုင်ငံတကာ မွေးစားခြင်း အများဆုံးလုပ်ဆောင်သော နိုင်ငံများမှာ တရုတ် (၅၄၅၃)၊ ဂွာတီမာလာ (၄၇၂၈)၊ ရုရှား (၂၃၁၀)၊ အီသီယိုးပီးယား (၁၂၅၅)၊ တောင်ကိုရီးယား (၉၃၉)၊ ဗီယက်နမ် (၈၂၈)၊ ယူကရိန်း (၆၀၆)၊ ကာဇက်စတန် (၅၄၀)၊ အိန္ဒိယ (၄၁၆)၊ လိုက်ဘေးရီးယား (၃၅၃)၊ ကိုလံဘီယာ (၃၁၀)နှင့် ဖိလစ်ပိုင် (၂၆၅) နိုင်ငံတို့ ဖြစ်ကြသည်။
(အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဌာန) အခြားသော ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မဟုတ်သော နိုင်ငံများတွင် ဘူ(လ်)ဂေးရီးယား၊ နော်ဝေး၊ ဩစတျေးလျ၊ ကင်ညာ၊ ကနေဒါ၊ ဟေတီနှင့် ပိုလန်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။
နိုင်ငံတိုင်း ယင်းတို့၏စည်းကမ်းများကို ပြောင်းလဲနေသည့်အတွက် ဤကိန်းဂဏာန်း အချက်အလက်များမှာ တစ်နှစ်နှင့်တစ်နှစ် မတူညီပေ။
ရိုမေးနီးယား၊ ဘယ်လာရု(စ်)နှင့် ကမ်ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့မှာ ယင်းတို့၏စနစ်တွင် အလွဲသုံးစားပြုခြင်းများကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းသည့်အနေဖြင့် အစိုးရက မွေးစားခြင်းများအပေါ် နှိမ်နင်းမှုကြောင့် မွေးစားခြင်းများ ရပ်တန့်စေသည့်အချိန်အထိ အရေးပါသော နိုင်ငံများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် မွေးစားခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ယင်း၏တံခါးများကို ဖွင့်ထားရန်အတွက် သဘောတူစာချုပ်တစ်ခုကို မကြာသေးမီက ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
ဂွာတီမာလာနိုင်ငံကမူ ယင်း၏တံခါးကို မကြာမီကမှ ပိတ်ပစ်ခဲ့သည်။
နီပေါနိုင်ငံသည် ကလေးမွေးစားခြင်းအတွက် ယင်း၏တံခါးကိုပိတ်မထားသော်လည်း၊ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် နီပေါနိုင်ငံမှ ကလေးများအားမွေးစားခြင်းကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားသည်။
နီပေါနိုင်ငံတွင် ထိုကလေးများအား မည်သည့်အတွက်ကြောင့် စွန့်လွှတ်သည်ဆိုသည့်အချက်ကို ထောက်ခံရန်အတွက် တင်ပြသော စာရွက်စာတမ်း များသည် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုမရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး၊ ကိစ္စတစ်ခုချင်းစီကို စုံစမ်းမှုပြုရာတွင် အတားအဆီးများကြောင့် စွန့်လွှတ်လိုက်သည်ဟုဆိုသော အခြေအနေများကို မှန်ကန်ကြောင်းအတည်မပြုနိုင်ချေ။
မိန်းကလေးများအား ယောက်ျားလေးများထက် အရေအတွက်တွင် သာလွန်များပြားစွာ မွေးစားခြင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် အဓိကနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံယဉ်ကျေးမှုအရ သားယောက်ျားလေးကို ပိုမိုနှစ်သက်မှုနှင့် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့် ကလေးမွေးဖွားမှု အစီအစဉ် ပေါ်လစီနှင့် တွဲဘက်လိုက်သောအခါ မွေးစားခံရသော တရုတ်ကလေးများ၏ ၉၅% မှာ မိန်းကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ သည်လည်း သိသိသာသာပိုကဲစွာ မိန်းကလေးများအားမွေးစားမ(မိန်းကလေး၆၈%)ရှိသော်လည်းအခြားသောနိုင်ငံအများစုမှာ ညီတူညီမျှခန့် အရေအတွက်သာ ရှိသည်။
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ၆၀%ခန့်သည့် ယောက်ျားလေးများ[ကိုးကားရန်လိုအပ်သည်] ဖြစ်သောကြောင့် ယောက်ျားလေးများအား မွေးစားမှုမှာ မိန်းကလေးများနှင့် နှိုင်းစာလျှင် ပိုမိုပါသည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ကိုရီးယားမွေးစားကလေး အများစုမှာ (သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်) မိန်းကလေးများဖြစ်ခဲ့သောကြောင့်၊ ယင်းနှင့်နှိုင်းစာလျှင် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံမှာ ကလေးများအား မွေးစားခြင်းမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ မွေးစားလိုသောမိသားစုများအတွက် လူကြိုက်များလာသော ရွေးချက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနအဆိုအရ၊[6] အီသီယိုးပီးယားကလေးများအား ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် မိဘမဲ့ပြည်ဝင်ခွင့် ဗီဇာ ၄၄၁ ခုနှင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ရ၃၂ ခု ထုတ်ပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းဥပဒေ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းကို ခွင့်ပြုရန် လိုလားမှုက ယင်းနိုင်ငံများ၏ ဥပဒေကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြုရာ၌ ကွဲပြားစေသည်။
တရုတ်နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့ကဲ့သို့ နိုင်ငံအချို့သည် နိုင်ငံခြားသားမွေးစားသူများ လိုက်နာရန် စည်းကမ်းများနှင့် နည်းလမ်းများ ကောင်းစွာပြဋ္ဌာန်းထားသော်လည်း၊ အခြားသောနိုင်ငံများ အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု (UAE)ကဲ့သို့ အခြားသောနိုင်ငံများမှာ ယင်းကို သိသာရှင်းလင်းစွာ တားမြစ်ထားသည်။
ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ ကဲ့သို့အခြားနိုင်ငံများသည် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းကို နီးစပ်သော ဆွေမျိုးများက (အဖိုးအဖွားကဲ့သို့) မွေးစားခြင်းမှလွဲပြီး လုံးဝပိတ်ပင်ထားသည်။
သို့သော် ကလေးများအား နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခြင်းများ၊ ဆွေမျိုးများက နိုင်ငံခြားသားများထံ ရောင်းစားခြင်းနှင့် မိမိတို့နိုင်ငံ၏ ကလေးများအား ထောက်ပံ့မှုမပြုနိုင်သောကြောင့် အစိုးရအများစုအားခံစားရသော အရှက်ရခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိနိုင်ငံအများအပြားသည် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းများကို လုံးဝပိတ်ပင်ခဲ့ကြသည်။
အစိုးရနှင့် မဆိုင်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေ ဟိတ်(ဂ်)ညီလာခံ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကလေးမွေးစားခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်းနေသော အခက်အခဲများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများတို့ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေသူများအား တစ်ခါတစ်ရံ ယှဉ်တွဲပါလာတတ်သော ခြစားမှုနှင့် ခေါင်းပုံဖြတ်အမြတ်ထုတ်မှုများမှ ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် ကြိုးပမ်းမှုများအဖြစ် အစိုးရနှင့်မဆိုင်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ဟိတ်(ဂ်)ညီလာခံသည် ကလေးများအား အကာအကွယ်ပေးခြင်းနှင့် နိုင်ငံတစ်ခုနှင့်တစ်ခု အကြား ကလေးမွေးစားခြင်းကို[8] လေးစားသောအားဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းများဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ယင်းသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ အမိန့်အာဏာတည်ခဲ့သည်။
သဘောတူညီချက်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်များမှာ - နိုင်ငံတစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား ကလေးမွေးစားခြင်းများသည် ကလေး၏ အကောင်းဆုံးသော အကျိုးအမြတ်များ အတွက်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေက အသိအမှတ်ပြုထားသည့်အတိုင်း သူ သို့မဟုတ် သူမ၏အခြေခံ အခွင့်အရေးများကို လေးစားလျက် သေချာစွာ ပြုလုပ်ကြရန် အဆုံးအရှုံးနစ်နာခြင်းမရှိစေရန် စည်းကမ်းချက်များ ပြဋ္ဌာန်းရန်၊ ထိုစည်းကမ်းချက်များကို သေချာစွာလေးစားမှုရှိစေရန်အတွက် စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသော နိုင်ငံများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းများနှင့် ပတ်သက်သော စနစ်တစ်ခုကို ပြဋ္ဌာန်းရန်၊ ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ကလေးများအား အဓမ္မသွေးဆောင်ခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း သို့မဟုတ် လူကုန်ကူးခြင်းတို့ကို တားဆီးရန်၊ စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသော နိုင်ငံများတွင် ကလေးမွေးစားခြင်းများအား သဘောတူညီချက်ကို လိုက်နာပြီး လုပ်ဆောင်သည်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ကာကွယ်ပေးရန် တို့ဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအရ၊ နိုင်ငံပေါင်း ရ၆ နိုင်ငံတို့ ဤသဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုလက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ဖြစ်သည်။
အိုင်ယာလန်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း နိုင်ငံတို့သည် လက်မှတ်ရေးထိုးသော်လည်း အတည်ပြုခြင်း မရှိသေးပါ။
အောက်ဖော်ပြပါတို့သည် သဘောတူညီချက်မှ ထုတ်နှုတ်ကိုးကားချက်တစ်ခု ဖြစ်သည် - နိုင်ငံတစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား ကလေးမွေးစားခြင်းများသည် ကလေးအတွက် အကောင်းဆုံးသော အကျိုးအမြတ်များအတွက် သူ သို့မဟုတ် သူမ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများကို လေးစားလျက် လုပ်ဆောင်သင့်သည်။
ကလေးများအား အဓမ္မသွေးဆောင်ခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း သို့မဟုတ် လူကုန်ကူးခြင်းတို့ကို တားဆီးရန်အတွက် နိုင်ငံတိုင်းသည် ကလေး၏မိသားစု မျိုးရိုးအတွင်း ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ရန် သင့်လျော်သော စီမံဆောင်ရွက်ချက်များကို ဦးစားပေးကိစ္စအဖြစ် ပြုလုပ်သင့်သည်။
ဟိတ်(ဂ်)သဘောတူညီချက်မှာ အထူးကောင်းမွန်သော စံနမူနာအဖြစ် ရှိနေသော်လည်း၊ အမှန်တကယ်တွင်မူ ကလေးမွေးစားခြင်း အများအပြားတွင် ကြန့်ကြာမှုရှိစေနိုင်သည်။
ကလေးများအား လူကုန်ကူးခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ခြင်းနှင့် မိဘမဲ့များ ပေါများစွာရှိသော ဂွာတီမာလာနိုင်ငံကဲ့သို့ နိုင်ငံတွင် ဟိတ်(ဂ်)သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုလက်မှတ် ရေးထိုးပြီးသည့်နောက် ယခုအခါ ကလေးမွေးစားခြင်းကို ယာယီပိတ်ထားသည်။
သဘောတူညီချက်သည် အိန္ဒိယအစိုးရကဲ့သို့ အချို့သောအစိုးရများကို အလွန်နှေးကွေးစွာ လုပ်ဆောင်စေသောကြောင့် အနည်းငယ်မျှသာ ကျော်ဖြတ်နိုင်သည့် အလွန်တင်းကြပ်သော နည်းလမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာစေပြီး၊ ယင်းကြောင့်ပင် မိဘမဲ့ကလေးဂေဟာမှ ကလေးများထွက်နိုင်ရန် ကူညီသည့်အစား ဂေဟာထဲတွင်ပင် ထိန်းသိမ်းထားရှိစေသည်။
ထို့ကြောင့် ကလေးများသည် တစ်စတစ်စ အသက်ကြီးလာကာ မွေးစားခံရမည့်အရွယ်ထက် ကျော်လွန်သွားသောကြောင့်၊ ယင်းတို့ တရားဝင်လူကြီးအရွယ် ရောက်သည်အထိ စောင့်ရပေတော့သည်။
အစိုးရအများစုက ဟိတ်(ဂ်)သဘောတူညီချက်သည် မှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် အတူယူထိုက်သော ခြေလှမ်းအဖြစ်လှမ်းနေစဉ်မှာပင်၊ ပုံမှန်အားဖြင့် အရည်အချင်းပြည့်မီသော မွေးစားမည့် မိသားစုအများအပြားအတွက် တစ်ခါတစ်ရံ နှောင့်နှေးကြန့်ကြာစေနိုင်ပြီး၊ ကလေးများအား ကယ်တင်၍ ၎င်းတို့၏ဘဝများကို ပြောင်းလဲစေမည့် အခွင့်အရေးများ လက်လွတ်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေသည်။
ကလေးများ၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုလသမဂ္ဂကြေညာစာတမ်း ကလေးများ၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုလသမဂ္ဂကြေညာစာတမ်းသည် ကလေးများကို မွေးစားသည့်မိသားစုများက ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းထက် မိသားစုဝင်များက ပြုစုပျိုးထောင်ရန် ပိုမိုလိုလားကြောင်း အလေးပေးသည်။
"ဖြစ်နိုင်သည့် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ကလေးသည် ကလေးမိဘများ၏ တာဝန်ယူမှုအောက်တွင် ယင်းတို့၏ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုဖြင့် ကြီးပြင်းသင့်ပြီး၊ မည်သည့်ကိစ္စတွင်မဆို ချစ်ခြင်းမေတ္တာ လွှမ်းခြုံလျက်၊ စိတ်ဓာတ်အရသော်လည်းကောင်း ရုပ်ဝတ္တုပစ္စည်းများအရသော်လည်းကောင်း လုံခြုံမှုရှိသင့်ပါသည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းကို နောက်ဆုံးအားကိုးရာ အဖြစ်သာ စဉ်းစားသင့်ကြောင်း ကြေညာစာတမ်းက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။
ပိုဒ်ခွဲ ၁၅ တွင် ”ကလေးတစ်ယောက်အား ယာယီပြုစုစောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် သို့မဟုတ် မွေးစားသောမိသားစုနှင့် ထား၍မရပါကဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ကိုက်ညီသော ပြုစုပုံမှာ ကလေး၏မူရင်းနိုင်ငံတွင် မပြုလုပ်နိုင်ပါကဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံအကြား ကလေးမွေးစားခြင်းကို ကလေးအားမိသားစုတစ်ခု စီစဉ်ပေးသည့်အနေဖြင့် အခြားရွေးချယ်စရာ အခွင့်အလမ်းတစ်ခုအဖြစ် စဉ်းစားကောင်း စဉ်းစားမည်"ဟု ရှင်းပြထားသည်။
ယင်းကဲ့သို့အခြေအနေမျိုးတွင်၊ မွေးစားခြင်းအတွက် ဆောင်ရွက်နေစဉ် အချိန်နှင့် စိတ်ရှည်ခြင်းအတွက်လည်း ထောက်ခံပြောဆိုသည်။
ဥပမာ- ဘေးဒုက္ခအန္တရာယ်ကျရောက်နေသော အချိန်မျိုးတွင် မွေးစားခြင်းအား အလျင်စလိုမပြုလုပ်ရန်။
ပိုဒ်ခွဲ ၁၅ တွင် "ကလေး၏အနာဂတ်အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန်အတွက် ကလေး၏မိဘအရင်းများ၊ မွေးစားမိဘလောင်းများနှင့် သင့်တော်ပါက ကလေးအားလည်း လုံလောက်သော အချိန်နှင့် ပြည့်စုံသော အကြံဉာဏ်ကို သင့်လျော်သလို ပေးသင့်ကြောင်း" ဖော်ပြထားသည်။
တစ်ခုလုံးခြုံကြည့်သော်၊ ကုလသမဂ္ဂကြေညာစာတမ်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကလေးမွေးစားခြင်း အကြံအစည်ကို အတိအလင်း ဆန့်ကျင်သည်။
အထူးသဖြင့် အလျင်စလိုပြုလုပ်သော နိုင်ငံတကာကလေးမွေးစားခြင်းကို သေချာစွာပင် ဆန့်ကျင်သည်။
အကျိုးဆက်များနှင့် ပြဿနာများ နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်း၏ အပျက်သဘောဆောင်သော အကျိုးဆက်များ ကလေး လူကုန်ကူးခြင်း သို့မဟုတ် ကလေး ခိုးယူရောင်းစားခြင်း ကလေး လူကုန်ကူးခြင်းဆိုသည်မှာ ကလေးများကို ဝယ်ခြင်း၊ ရောင်းခြင်း သို့မဟုတ် တရားမဝင် သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသော ကျယ်ပြန့်သည့် ဝေါဟာရဖြစ်သည်။
ကလေး ခိုးယူရောင်းစားခြင်းဆိုသည်မှာ ကလေးကို ခိုးယူ၍ မွေးစားမိဘများထံသို့ တရားဝင် “မိဘမဲ့ကလေးများ” အဖြစ် ရောင်းချခြင်းကို ရည်ညွှန်းသော ပိုမို တိကျသည့် ဝေါဟာရဖြစ်သည်။
အမှန်တကယ်မှာ ကလေး၏ မိဘများ သက်ရှိထင်ရှားရှိသော်လည်း ၎င်းတို့ သေဆုံးသွားပြီဟု ယုံကြည်အောင်လှည့်ဖြားခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
အချို့ဖြစ်ရပ်များတွင် ကလေးများသည် နေအိမ်မှ အခိုးခံကြရသည်၊ အခြားဖြစ်ရပ်များတွင် ကလေးများကို ယာယီပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် မိဘမဲ့ဂေဟာများ သို့မဟုတ် ပညာသင်ယူရန် ကျောင်းများတွင် ထားခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို အသုံးပြု၍ ကလေးများကို ရောင်းချကြသည်။
အချို့ဖြစ်ရပ်များတွင် မိဘများကိုယ်တိုင်က ရောင်းချခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဤလူကုန်ကူးခြင်းသည် နေရာတိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ဖြစ်ပွားမှု များသည့် နေရာများမှာ ဥပဒေထိန်းသိမ်းရေး အားနည်းသည့်နိုင်ငံများ သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာ အကျင့်ပျက်မှုများ ရှိသည့် နေရာများဖြစ်သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်ကုန်အထိ ဂွာတီမာလာနိုင်ငံသည် မွေးစားကလေးများ အများဆုံးလာရာ အရင်းမြစ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဤသို့သော အကျင့်ပျက်မှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဂွာတီမာလာသည် အလွန်ကြီးမားသော နိုင်ငံတကာ ဖိအားပေးမှုကို ခံရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံ၏ ကလေးမွေးစားခြင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်ခဲ့ကယ နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ဟိတ်(ဂ်) သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး အတည်ပြုခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ကလေးမွေးစားမှုများ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ဟိတ်(ဂ်)သဘောတူညီချက်(သဘောတူညီချက် #၃၃ အတွက် ခေါင်းစဉ်အတို)သည် ကလေး လူကုန်ကူးခြင်းကို ဆန့်ကျင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းကို ထပ်လောင်း ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်သော စီမံချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယဉ်ကျေးမှု၊ မိသားစုနှင့် ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာ ပျောက်ဆုံးခြင်း နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းသည် ပြည်တွင်းကလေးမွေးစားခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသွင်အပြင်သစ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်း အသိုင်းအဝန်းများတွင် ငြင်းခုံမှုများမှ တစ်ခုသည် နိုင်ငံသစ်တွင် နေရာချထားခံရသော မွေးစားကလေး၏ အာရုံခံစားမှု အကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။
အချို့က လူမျိုးကွဲ မွေးစားခြင်းများအတွက် အထူး အရေးတယူပြုစရာ အကြောင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အိန္ဒိယ-ဥရောပမျိုးနွယ်များက မွေးစားထားသော အာရှကလေးများကို ၎င်းတို့၏ မွေးစားမိဘများ၏ လူမျိုးနှင့် ခြားနားစွာ အသိအမှတ်ပြုကြပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို အံဝင်ခွင်ကျပြုလုပ်နိုင်ရန် ရုရှားကလေး(ဆိုပါစို့) တစ်ဦးထက် ပိုမိုခက်ခဲမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် ကလေးများနှင့် မွေးစားမိဘများကို ၎င်းတို့၏ မွေးဖွားရာဇစ်မြစ်ကို စူးစမ်းလေ့လာရန် တွန်းအားပေးကြသည်။
၎င်းတို့၏ သွေးရင်းမိဘမှသည် ၎င်းတို့၏ မွေးဖွားရာဒေသ ယဉ်ကျေးမှုများအထိ စူးစမ်းလေ့လာရန် အများဆုံး မျှော်လင့်ထားသည်။
ဥပမာ၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ယင်းနိုင်ငံတွင် မွေးစားခံရသော ကလေးများအနေဖြင့် ပထမဆုံအကြိမ်အဖြစ် ၎င်းတို့၏ မွေးဖွားရာ နိုင်ငံအကြောင်း စူးစမ်းလေ့လာနိုင်သော “ယဉ်ကျေးမှု စခန်းချ သင်တန်းများ”ကို ပြုလုပ်သည်။
မကြာမီကာလအထိ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် မွေးစားခံရသော ကလေးများကို အပယ်ခံများအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး ဤစခန်းချသင်တန်းများသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ အစိုးရ၏ ဤ“အပယ်ခံများ” ဆိုသည့် အမြင်မှ “ပင်လယ်ရပ်ခြားမှ ကိုရီးယားလူမျိုးများ” ဟူသည့်အမြင်ရောက်အောင် ပြောင်းလဲပေးသော နည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
တဖြည်းဖြည်းနှင့် ရလဒ်ကောင်းများ ရရှိလာပြီး မွေးစားကလေးများနှင့် ၎င်းတို့၏ မွေးဖွားရာနိုင်ငံကြား ပိုမိုနီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်း၏ အပြုသဘောဆောင်သော အကျိုးဆက်များ ဖြစ်ရပ်အများစုတွင် နိုင်ငံတကာ ကလေးမွေးစားခြင်းသည် မိဘမဲ့ဂေဟာကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းမှ ခေါ်ယူမွေးစားသည်ထက် မိသားစုပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း မိဘရင်းများက မိဘကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ထောက်ပံ့မှု မပြုနိုင်သော ကလေးများကို မွေးစားခြင်းဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းတို့၏ ခြားနားမှုကို ဆိုလိုနိုင်သည်။
အခြားဖြစ်ရပ်များတွင် ကလေးများသည် အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ကြောင့်ကြနေရသော ဘဝ၊ မတော်မတရားပြုခံနေရသော ဘဝ နှင့် အခြေမဲ့အနေမဲ့ဘဝ တို့မှ ကယ်တင်ခြင်းခံရဖွယ် ရှိသည်။
ထို့ပြင် မွေးစားခံရသော ကလေးများသည် မွေးစားခြင်း မခံရသော မိဘမဲ့ဂေဟာရှိကလေးများထက် စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ကျန်းမာကာ ပိုမို၍ ပျော်ရွှင်မှု ရရှိသည်။