kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဖယ်ရှားခံရ တိုးတက်ရေးပါတီ ဖန်ကိုကျန်း (ကျိလီဂိုဏ်း) — 100px ဖန်ကိုကျန်း馮國璋(၁၈၅၉–၁၉၁၉)(ယာယီ)ဒုသမ္မတအဖြစ် ၁၇ ဇူလိုင် ၁၉၁၇ ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၁၈ ကျိလီဂိုဏ်း လစ်လပ် ၃ 100px ရှူရှီချန်း徐世昌(၁၈၅၅–၁၉၃၉) ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၁၈ ၂ ဇွန် ၁၉၂၂ အန်ဟွေ့ဂိုဏ်း လစ်လပ် ဒုတိယ (၁၉၁၈) — 100px ကျိုးကျိချီ周自齊(၁၈၇၁–၁၉၂၃)(ယာယီ)ယာယီဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂ ဇွန် ၁၉၂၂ ၁၁ ဇွန် ၁၉၂၂ ဆက်သွယ်ရေးဂိုဏ်း လစ်လပ် (၂) 100px လီယွမ်ဟုန်黎元洪(၁၈၆၄–၁၉၂၈) ၁၁ ဇွန် ၁၉၂၂ ၁၃ ဇွန် ၁၉၂၃ သုတေသနဂိုဏ်း လစ်လပ် — 100px ဂေါင်လင်းဝေ高凌霨(၁၈၆၈–၁၉၃၉)(ယာယီ)ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၄ ဇွန် ၁၉၂၃ ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၃ ကျိလီဂိုဏ်း လစ်လပ်၄ 100px ချောင်ကွန်း曹錕(၁၈၆၂–၁၉၃၈) ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၃ ၂ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၄ ကျိလီဂိုဏ်း လစ်လပ် (၁၉၂၃) — 100px ဟွမ်ဖူး黃郛(၁၈၈၃–၁၉၃၆)(ယာယီ) ၂ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၄ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၄ ပါတီမဲ့ လစ်လပ် ၅ 100px ဒွမ်ချိရွေးသမ္မတရာထူးအစား ယာယီအမှုဆောင်အရာရှိချုပ်အဖြစ် 段祺瑞(၁၈၆၅–၁၉၃၆) ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၄ ၂၀ ဧပြီ ၁၉၂၆ အန်ဟွေ့ဂိုဏ်း လစ်လပ် လစ်လပ် — 100px ဟူဝေ့ဒေယာယီသမ္မတရာထူးအစား ယာယီအမှုဆောင်အရာရှိချုပ်အဖြစ်胡惟德(၁၈၆၃–၁၉၃၃)(ယာယီ) ၂၀ ဧပြီ ၁၉၂၆6 ၁၃ မေ ၁၉၂၆ ကျိလီဂိုဏ်း လစ်လပ် — 100px ယန်ဟွေ့ချင်顏惠慶(၁၈၇၇–၁၉၅၀)(ယာယီ) ၁၃ မေ ၁၉၂၆ ၂၂ ဇွန် ၁၉၂၆ ပါတီမဲ့ လစ်လပ် — 100px ဒူရှိဂွေး杜錫珪(၁၈၇၅–၁၉၃၃)(ယာယီ) ၂၂ ဇွန် ၁၉၂၆ ၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၆ ကျိလီဂိုဏ်း လစ်လပ် — 100px ဗီကေ ဝယ်လင်တန် ကူး顧維鈞(၁၈၈၈–၁၉၈၅)(ယာယီ) ၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၆ ၁၇ ဇွန် ၁၉၂၇နုတ်ထွက် ပါတီမဲ့ လစ်လပ် ၆100px ကျန်ကျိုးလင်ပေယန်းစစ်အစိုးရ၏ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ်張作霖(၁၈၇၅–၁၉၂၈) ၁၈ ဇွန် ၁၉၂၇ ၄ ဇွန် ၁၉၂၈လုပ်ကြံခံရ ဖိန်တျန်းဂိုဏ်း လစ်လပ် အမျိုးသားရေးအစိုးရ ဥက္ကဋ္ဌများ စဉ် ဓာတ်ပုံအမည်ဤကာလ၌ အမျိုးသားရေးအစိုးရဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမရှိပေ။
တာဝန်သက်တမ်း နိုင်ငံရေးပါတီအစည်းအဝေး(ရွေးကောက်မှု) — 100px တန်ယန်ခိုင်譚延闓(၁၈၈၀–၁၉၃၀) ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၂၈ ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၈ ကိုမင်တန် ဒုတိယအကြိမ် ကူမင်တန် အမျိုးသားကွန်ဂရက်(၄ ကြိမ်မြောက် စုံညီအစည်းအဝေး) — 100px ချန်ကေရှိတ်蔣中正(၁၈၈၇–၁၉၇၅) ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၈ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၁ ကိုမင်တန် ဒုတိယအကြိမ် ကူမင်တန် အမျိုးသားကွန်ဂရက်(၅ ကြိမ်မြောက် စုံညီအစည်းအဝေး) — 100px လင်ဆန်林森(၁၈၆၈–၁၉၄၃) ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၁၁၉၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်မှ ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ ယာယီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၃ ကိုမင်တန် — စတုတ္ထအကြိမ် ကူမင်တန် အမျိုးသားကွန်ဂရက်(၁ ကြိမ်မြောက် စုံညီအစည်းအဝေး) — 100px ချန်ကေရှိတ်蔣中正(၁၈၈၇–၁၉၇၅) ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၃၁၉၄၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်မှ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ယာယီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ ၂၀ မေ ၁၉၄၈ ကိုမင်တန် — ပဉ္စမအကြိမ် ကူမင်တန် အမျိုးသားကွန်ဂရက်(၁၁ ကြိမ်မြောက် စုံညီအစည်းအဝေး) ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတများ စဉ် ဓာတ်ပုံအမည်တာဝန်သက်တမ်း နိုင်ငံရေးပါတီဒုတိယသမ္မတ သက်တမ်း(ရွေးကောက်မှု)၁ 100px ချန်ကေရှိတ် ၂၀ မေ ၁၉၄၈ ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉တာဝန်မထမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်းကြေညာ ကိုမင်တန် လီကျုန်းရန် (ကိုမင်တန်) ၁ (၁၉၄၈) — 100px လီကျုန်းရန် ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ ၁ မတ် ၁၉၅၀ ကိုမင်တန် လစ်လပ်(၁)100px ချန်ကေရှိတ် ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ ၅ ဧပြီ ၁၉၇၅ ကိုမင်တန် လီကျုန်းရန်၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၄ အထိ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်၊ ၁၉၅၄ စွပ်စွဲခံရပြီး ပြန်လည်ခေါ်ယူ(ကိုမင်တန်) လစ်လပ် (ကိုမင်တန်) ၂ (၁၉၅၄) ၃ (၁၉၆၀) လစ်လပ် ယန်ချာကန်(ကိုမင်တန်) ၄ (၁၉၆၆) 5 (၁၉၇၂) ၂ 100px ယန်ချာကန် ၅ ဧပြီ ၁၉၇၅ ၂၀ မေ ၁၉၇၈ ကိုမင်တန် လစ်လပ် ၃100px ကျန်ကျင်းကော် ၂၀ မေ ၁၉၇၈ ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၈ ကိုမင်တန် ရှေတုန်မင် (ကိုမင်တန်) ၆ (၁၉၇၈) လီတိန်းဟွေး(ကိုမင်တန်) ၇ (၁၉၈၄) ၄ 133x133px လီတိန်းဟွေး ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၈ ၂၀ မေ ၂၀၀၀ ကိုမင်တန် လစ်လပ် လီးယွမ်ဆူ(ကိုမင်တန်) ၈ (၁၉၉၀)လျန်းချန်(ကိုမင်တန်) ၉ (၁၉၉၆) ၅100px ချင်ရွှေဗြန်း ၂၀ မေ ၂၀၀၀ ၂၀ မေ ၂၀၀၈ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီအာနက် လူ(DPP) ၁၀ (၂၀၀၀) ၁၁ (၂၀၀၄) ၆100px မာယင်းကျို ၂၀ မေ ၂၀၀၈ ၂၀ မေ ၂၀၁၆ကိုမင်တန်ဗင်းဆင့်ရှူး(KMT) ၁၂ (၂၀၀၈)ဝူဒန်းယီ (KMT) ၁၃ (၂၀၁၂) ၇ 100px ချိုင်အင်းဝမ် ၂၀ မေ ၂၀၁၆ ၂၀ မေ ၂၀၂၄ ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ ကျန်ချင်းရန်(တစ်သီးပုဂ္ဂလ) ၁၄ (၂၀၁၆) လိုင့်ချင်းဒေ(DPP) ၁၅ (၂၀၂၀) ၈ 100px လိုင့်ချင်းဒေ ၂၀ မေ ၂၀၂၄ (၂၀ မေ ၂၀၂၈ တွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။
) ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ ရှောင်းမေချင်(DPP) ၁၆ (၂၀၂၄) ဆက်စပ် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ စာရင်း ဥပဒေပြုရေးယွမ် ဥက္ကဋ္ဌ မှတ်ချက် ကဏ္ဍ:သမ္မတများ စာရင်း ကဏ္ဍ:တရုတ်ခေါင်းဆောင်များ စာရင်း * ကဏ္ဍ:တရုတ်လူမျိုးများ စာရင်း။
ဘင်္ဂါလီ ဆိုသည်မှာ ဘင်္ဂါလီလူမျိုး ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား။
အက်ဒွပ် () သည်ဘရာဇီးနိုင်ငံရေးသမားနှင့်စီးပွားရေးသမားဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးလူမှုဒီမိုကရေစီပါတီ နှင့်ဆက်နွှယ်သူဖြစ်ပြီး 2022 ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင်ဘရာဇီး တွင် Mato Grosso do Sul ၏အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
Mato Grosso do Sul ၏ အခြေခံအဆောက်အဦအတွက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရာထူးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
2022 ခုနှစ်တွင်သူသည် Mato Grosso do Sul တွင်ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် Barbosinha နှင့်အတူဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအတွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
2022 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 2 ရက်နေ့တွင် သူ 361,981 မဲ (25.16%) ရခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း Renan Contar နှင့် ဒုတိယအကျော့သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း သည် Seila Garcia Côrrea နှင့် Nelson Riedel ၏သား 1969 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 5 ရက်နေ့တွင် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
1995 ခုနှစ်တွင် သူသည် Maracaju ရှိ မိသားစု၏ကျေးလက်ပိုင်ဆိုင်မှုစီမံခန့်ခွဲမှုကို တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စီမံခန့်ခွဲမှုအတွေ့အကြုံများရရှိခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ ရာထူးများကို ရယူခဲ့သည်။
2015 ခုနှစ်တွင် Riedel သည် Famasul (2012-2014) ၏ သမ္မတ ဒါရိုက်တာရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး Reinaldo Azambuja ၏ အစိုးရတွင် အစိုးရအတွက် နိုင်ငံတော်အတွင်းဝန်ရုံး၏ အကြီးအကဲနှင့် Mato Grosso do Sul ၏ မဟာဗျူဟာစီမံခန့်ခွဲမှု အကြီးအကဲအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
2021 ခုနှစ်အထိ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။
1994 ခုနှစ်တွင်သူသည် မော်နီကာ နှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၎င်းတွင်ကလေးနှစ်ယောက်ဖြစ်သော Marcela နှင့် Rafael။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ။
အက်တမ်မြန်မာ (Advancing Telecommunications of Myanmar) သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ စတင်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းဝန်ဆောင်မှု ပေးသော ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှုပြီးနောက် တယ်လီနော မြန်မာအား လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 Group သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။
Telenor wanted to quit Myanmar with $105 mln sale to Lebanon's M1 Group, Victoria Klesty, July 8, 2021, reuters ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနောမြန်မာအား အက်တမ် ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း တယ်လီနော မြန်မာ ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် "ကြားဖြတ် ဖမ်းယူစက်များ တပ်ဆင်ခြင်းကို နော်ဝေနှင့် နိုင်ငံတကာတွင် ပိတ်ဆို့ထားသည့် အတွက် တယ်လီနော အနေဖြင့် လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်း" တယ်လီနောက ဆိုခဲ့ကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနောမြန်မာ၏ လုပ်ငန်းများကို လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 အုပ်စုအား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၅ သန်းဖြင့် ရောင်းချကြောင်း တယ်လီနောက ကြေညာသည်။
ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အမည်အား အက်တမ် ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများ။
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ ဖြစ်သည်။
ယင်းအပြင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံ ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကဗျာခရီးလမ်း ၁၉၉၀ခုနှစ်က စပြီး မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများ စရေးသည်။
ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ သင့်ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ မင်းဒင်ကိုကိုကြီးစသည့် ကလောင်အမည်များ သုံးခဲ့သည်။
ကဗျာအပြင် အက်ဆေးအချို့လည်း ရေးသည်။
မင်းထင်ကိုကိုကြီးအမည်ကို ၁၉၉၄ အောက်တိုဘာလထုတ် ရှေ့ပြေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျိုးကျော့မြိုင်ည ကဗျာဖြင့် စသုံးခဲ့သည်။
အနုပညာလမ်းခရီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကျော်ကတည်းက မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၂၀၀၃ – ၂၀၀၄ ခုနှစ်က “မောင်ရာဇာနေဝင်းကလုံး” ဆိုသည့် ဒီဗီဒီကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။
ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားမှာ ပရိသတ်လက်ခံမှု ရာနှုန်းပြည့် မရခဲ့သော်လည်း ဒါရိုက်တာ မင်းထင်ကိုကိုကြီး ဆိုသည့် နာမည်တခုကို စတင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
၎င်း၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် လက်ရာအများစုသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် နေရာရယူနိုင်ခဲ့သည်။
သူ၏ အစောပိုင်းလက်ရာများအနက် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ပြောင်းရွှေ့အခြေချသည့် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ် ပဒေါင်လူမျိုးများအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် မနုဿလှောင်ချိုင့် “Human Zoo”၊ အင်းလေးဒေသမှ ခရမ်းချဉ်သီးစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဂေဟစနစ်ပျက်စီးမှုအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် အင်းသီး “The Floating Tomatoes” မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များမှာ ထင်ရှားသည်။
၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ဇာဂနာ (ခ) ဒါရိုက်တာမောင်သူရနှင့်အတူ The Art of Freedom ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကို ရန်ကုန်တွင် စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၎င်း၏ လက်ရာများကို မြန်မာပရိသတ်က ကြည့်ရှုခွင့်ရခဲ့သည်။
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံအား ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည့် လူ့အခွင့်အရေး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ကျင်းပသည်။
သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကိုလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးရေးတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် အစောဆုံး ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။
သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်း နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။
တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများ မင်းထင်ကိုကိုကြီး သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အား အမာခံ ထောက်ခံသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ယင်းအပြင် စစ်တပ်ကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မှုများ မကြာခဏဆိုသလို ပြုလုပ်သည်။
အထူးသဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး တပ်မတော်၏ရပ်တည်မှုနှင့်ပတ်သက်ကာ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ဖေ့စ်ဘုတ် ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ တပ်မတော်က မင်းထင်ကိုကိုကြီးအား ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
ထိုအမှုဖြင့် ၂၀၁၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ရက်နေ့ တွင် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်ချမှတ်ခံရသည်။
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းတွင်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့်အတူ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် အစောဆုံး ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသူထဲ ပါဝင်ခဲ့ကာ ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။
မိသားစုဘဝ မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ Category:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ။
ဖလူကီ () သည် ကားလို ကာလီ မှရိုက်ကူးသော ၁၉၉၅ စိတ်ကူးယဉ်ဒရာမာဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်သည် Buddy အဖြစ် ဖလူကီ (Fluke) Matthew Modine အဖြစ် Thomas P. Johnson Nancy Travis အဖြစ် Carol Johnson Max Pomeranc အဖြစ် Brian Johnson Eric Stoltz အဖြစ် Jeff Newman Bill Cobbs အဖြစ် Bert Ron Perlman အဖြစ် Sylvester Jon Polito အဖြစ် သူဌေး (Boss) Collin Wilcox Paxton အဖြစ် Bella Georgia Allen အဖြစ် Rose စကားသံများ Matthew Modine အဖြစ် ဖလူကီ (Fluke) Sam Gifaldi အဖြစ် (Young Fluke) Samuel L. Jackson အဖြစ် ရုမ်ဘို (Rumbo) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
မဒါဂတ်စကား ၂ () သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ အဲရစ် ဒါနယ်နှင့် တွမ် မက်ဂရက်၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ မဒါဂတ်စကား ဇာတ်ကားစီးရီးမှ ဒုတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်သည် ဘင် စတီလာ အဖြစ် အဲလက်စ် (Alex) ခရစ် ရော့ခ် အဖြစ် မာတီ (Marty) ဒါဝိဒ် ရှဝိမ်းမား အဖြစ် မဲလ်မန် (Melman) ဂျာဒါ ပင်းကက် စမစ် အဖြစ် ဂလိုရီယာ (Gloria) ဆာရှာ ဘာရွန် ကိုဟန် အဖြစ် ဘုရင် ဂျူလီယန် (King Julien) Cedric the Entertainer အဖြစ် မောရစ် (Maurice) အန်ဒီ ရစ်ခ်ျတာ အဖြစ် မော့တ် (Mort) တွမ် မက်ဂရက် အဖြစ် စကစ်ပါ (Skipper) ခရစ် မီလာ အဖြစ် ကိုဝဲလ်စကီး (Kowalski) ဂျက်ဖရီ ကက်ဇန်ဘာ့ဂ် အဖြစ် ရီကို (Rico) Christopher Knights အဖြစ် Private ကွန်ရက် ဗာနွန် အဖြစ် မာစန် (Mason) ဘာနီ မက် အဖြစ် ဇုဘာ (Zuba) ရှယ်ရီ သိုးထိန်း အဖြစ် ဖလော်ရီ (Florrie) အဲလက် ဘောလ်ပင် အဖြစ် မကူဂါ (Makunga) ဧလိဆာ ဂါဘရီရယ် အဖြစ် နာနာ (Nana) will.i.am အဖြစ် မော်တော် မော်တော် (Moto Moto) Fred Tatasciore အဖြစ် တက်စီ (Teetsi) အဲရစ် ဒါနယ် အဖြစ် ဂျိုး (Joe) အယ်လ် ရိုကာ အဖြစ် သတင်းသမား (Newscaster) ဖိလ လားမား အဖြစ် ဆာဖာရီဧည့်လမ်းညွှန် (Safari Tour Guide) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်။
thumb| ဂျိုက်ဂွား။
ခရာကျသော မျိုးစိတ်၊ အထင်ကရ မျိုးစိတ်၊ မဏ္ဍိုင်မျိုးစိတ်နှင့် ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန် thumb| ဘီဗာရှဉ့်ဝံ။
ကြီးမားသောသစ်တောများနှင့် ဂေဟစနစ်များအတွက် ရေကန်များ၊ တူးမြောင်းများ နှင့် စိုစွတ်တောများ ဖန်တီးမှုနှင့် ကျက်စားရာဒေသ ဖန်တီးမှုအတွက် အဓိကပြုလုပ်ပေးသည့် ခရာကျသော မျိုးစိတ် ခရာကျသော မျိုးစိတ်ဆိုသည်မှာ ၎င်းတို့ပေါများကြွယ်ဝစွာ တည်ရှိမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ်သို့ အချိုးမညီမျှမှုများ သက်ရောက်စေနိုင်သော မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်၌ သတ္တဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သည့် ရောဘတ် ထရိ ပိန်း (Robert T. Paine) ဆိုသူမှ မိတ်ဆက်ခဲ့သော ဂေဟဗေဒဆိုင်ရာ အယူအဆတစ်ခုဖြစ်သည်။
ခရာကျသော မျိုးစိတ်များသည် ဂေဟစနစ် အသိုက်အဝန်းတစ်ခု၏ ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေပြီး ဂေဟစနစ်အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ အခြားသောသက်ရှိများစွာအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိစေကာ နေထိုင်ရာရပ်ဝန်းအတွင်းရှိ အခြားသောမျိုးစိတ်အမျိုးမျိုး၏ အမျိုးအစားနှင့် အရေအတွက်ကို ဆုံးဖြတ်ရာ၌လည်း အကူအညီဖြစ်စေသည်။
ခရာကျသော မျိုးစိတ်များမရှိလျှင် ဂေဟစနစ်သည် သိသိသာသာကွဲပြားသွားလိမ့်မည် သို့မဟုတ် လုံး၀တည်ရှိနေလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။
ဝံပုလွေကဲ့သို့သော အချို့သော ခရာကျသော မျိုးစိတ်များမှာ ထိပ်တန်းသားရဲများလည်းဖြစ်နေလေသည်။
ဂေဟစနစ်တစ်ခုတွင် ခရာကျသော မျိုးစိတ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် မုခ်ခုံးတစ်ခုတွင်ပါရှိသော ခရာကျသော ထိပ်စီးကျောက်တုံး၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ဆင်တူသည်။
ထိပ်စီးကျောက်တုံးသည် မုခ်ခုံးတစ်ခုရှိ ကျောက်တုံးများ၏ ဖိအားအနည်းဆုံးအောက်တွင်ရှိနေသော်လည်း ၎င်းမပါဝင်ပါက မုခ်ခုံးသည် ပြိုကျသွားမည်ဖြစ်သည်။
အလားတူပင် ထိုမျိုးစိတ်များသည် ဇီဝဒြပ်ထု သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်မှု စွမ်းအား တိုင်းတာမှုဖြင့် ဂေဟစနစ်၏ သေးငယ်သောအစိတ်အပိုင်းဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ခရာကျသော မျိုးစိတ်များကို ဖယ်ရှားပါက ဂေဟစနစ်တစ်ခုသည် သိသိသာသာပြောင်းလဲမှုကို ကြုံတွေ့ရနိုင်သည်။
၎င်းသည် အထင်ကရ မျိုးစိတ်များနှင့် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်သော မျိုးစိတ်များနှင့်အတူ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ ဇီဝဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ရေပန်းစားသော အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ခရာကျသော မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ အယူအဆကို သတ္တဗေဒပညာရှင် ရောဘတ် ထရိ ပိန်း (Robert T. Paine) မှ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ရောဘတ် ထရိ ပိန်းသည် ကြယ်ငါးများ နှင့် ဂုံးကောင်များ အပါအဝင် ဒီရေမြင့်ချိန်နှင့် ရေနိမ့်ပိုင်းမျဉ်းအကြားရှိ ဇုံမှ ရေငန်နေ ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါများနှင့် ပတ်သက်သော ၎င်း၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များနှင့် စမ်းသပ်မှုများကို ရှင်းပြရန် ထိုအယူအဆကို တီထွင်ခဲ့သည်။
သူသည် ကြယ်ငါးများကို ဧရိယာတစ်ခုမှ ဖယ်ရှားကြည့်၍ ဂေဟစနစ်အပေါ်သက်ရောက်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
သူ၏ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသားတင်သွင်းခဲ့သည့် စာတမ်းများဖြစ်သော Food Web Complexity နှင့် Species Diversity တွင် ရောဘတ် ထရိ ပိန်းသည် ဝါရှင်တန် ရှိ Makah ပင်လယ်အော်တွင် ထိုကဲ့သို့သောစနစ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
သူ၏ ၁၉၆၉ ခုနှစ် စာတမ်းတွင် ရောဘတ် ထရိ ပိန်းသည် အဓိကဥပမာအနေဖြင့် Pisaster ochraceus ကြယ်ငါးမျိုးစိတ်များနှင့် ကုံးမျိုးစိတ်ဖြစ်သော Mytilus californianus ကို အသုံးပြုကာ ခရာကျသော မျိုးစိတ်အယူအဆကို အဆိုပြုခဲ့သည်။
Ocher ကြယ်ငါးသည် ယေဘုယျဆန်သော သားရဲမုဆိုးဖြစ်ပြီး chitons၊ limpets၊ ခရုများ၊ barnacles၊ echinoids နှင့် decapod crustacea တို့ကိုပင် စားသုံးလေ့ရှိသည်။
ရောဘတ် ထရိ ပိန်းသည် ocher starfish ကို ဂေဟစနစ်မှ ဖယ်လိုက်သောအခါ ဂုံးများသည် အခြားမျိုးစိတ်များထက် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း အခန်းကဏ္ဍတွင် ထိုအယူအဆသည် ရေပန်းစားလာခဲ့ပြီး ခရာကျသော မျိုးစိတ် သားရဲတိရစ္ဆာန်များကို ဖယ်ရှားခြင်းကဲ့သို့သော လူသားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် ဂေဟစနစ်ကို ပျက်စီးစေသည့်နေရာများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် လှုံဆော်ရာ၌ အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် ခရာကျသော မျိုးစိတ်တစ်ခုအား ရောဘတ် ထရိ ပိန်းမှ ၎င်း၏ ကြွယ်ဝမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ၎င်း၏ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် အချိုးမညီမျှစွာ သက်ရောက်မှုကြီးမားသော မျိုးစိတ်တစ်ခုအဖြစ် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ပါသည်။
၎င်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် Davic ဆိုသော သိပ္ပံပညာရှင်မှ "မျိုးစိတ်ကွဲပြားမှုနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှု အပေါ် မှ အောက်သို့ သက်ရောက်မှုရှိသည့် ပြင်းထန်စွာ အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်သောမျိုးစိတ်များ" အဖြစ် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ပြီး ရှင်သန်ကျက်စားရာအုပ်စုအတွင်း ၎င်း၏ဇီဝဒြပ်ထုကြီးစိုးမှုနှင့် ဆက်စပ်မှုမှာကြီးမားလေသည်။
thumb| Acorn banksia၊ Banksia prionotes သည် အရေးကြီးသော ဝတ်မှုန်ကူးသူများ၊ ပျားရည်စားသုံးသူများအတွက် တစ်ခုတည်းသော ဝတ်ရည်အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
ဂေဟစနစ် အင်ဂျင်နီယာများ ခရာကျခြင်းနှင့် တွဲဖက်၍ သုံးစွဲသော ဝေါဟာရမှာ ဂေဟစနစ် အင်ဂျင်နီယာဖြစ်သည်။
မြောက်အမေရိကတွင် လွင်ပြင်ခွေးများသည် ဂေဟစနစ်အင်ဂျင်နီယာများဖြစ်သည်။
လွင်ပြင်ခွေး တွင်းပေါက်များသည် တောင်ပေါ်နေ ပလိုဗာ ငှက်များနှင့် တွင်းအောင်းဇီးကွက်များအတွက် အသိုက်ပြုလုပ်ရာ နေရာများဖြစ်သည်။
လွင်ပြင်ခွေးများ၏ လိုင်ခေါင်းစနစ်များသည် စိမ့်ကျခြင်းနှင့် တိုက်စားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် မိုးရေကို ရေဝေရေလဲနေရာထဲသို့ ပို့ဆောင်ရာတွင်လည်း ကူညီပေးပြီး စားကျက်နေရာပြောင်းလဲမှု ရလဒ်ဖြစ်စေသည့် လေဝင်လေထွက်နှင့် ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းဖြင့် မြေဆီလွှာ၏ဖွဲ့စည်းမှုကို ပြောင်းလဲရာ၌လည်း အရေးပါသည်။
thumb| သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြောင်းလဲစေသော တိရိစ္ဆာန်များ တည်ဆောက်ထားသည့် ဘီဗာဆည် ဘီဗာရှဉ့်ဝံသည် လူသိများသော ဂေဟစနစ်အင်ဂျင်နီယာ မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ခရာကျသော မျိုးစိတ်လည်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ၎င်း၏နယ်မြေကို စမ်းချောင်းတစ်ခုအား ရေကန် သို့မဟုတ် စိမ့်ကန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲသည်။
ဘီဗာများသည် ၎င်းတို့၏ ဆည်များအတွက် အသုံးပြုရန်အတွက် ရှေးဦးစွာ သစ်ပင်အဟောင်းများကို ခုတ်လှဲခြင်းဖြင့် မြစ်ကမ်းရိုးတန်း ဒေသများ၏ အစွန်းများကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေပါသည်။
သို့ရာတွင် ငယ်ရွယ်တဲ့သစ်ပင်တွေကို နေရာယူနိုင်စေတယ်။
ဘီဗာ ဆည်များသည် ၎င်းတို့တည်ဆောက်ထားသော မြစ်ကြောင်းဧရိယာကို ပြောင်းလဲစေသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်၊ မြေဆီလွှာနှင့် အကြောင်းရင်းများစွာပေါ် မူတည်၍ ဤရေကာတာများသည် ချောင်းများနှင့် မြစ်ကမ်းရိုးတန်းအစွန်းများကို စိုစွတ်သောမြေများ၊ မြက်ခင်းများ၊ သို့မဟုတ် မြစ်ချောင်း သစ်တောများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးပါသည်။
ဤရေကာတာများသည် ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ၊ ဆော်လမွန်နှင့် သီချင်းငှက်များ အပါအဝင် မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာအတွက် အကျိုးပြုကြောင်းပြသနေလေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂေဟဗေဒ ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ဇီဝဗေဒ။
နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ် () သည် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ကွန်ပျူတာနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်သည် နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ် ဓနသိဒ္ဓိရပ်ကွက်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်လာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် အား ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နေပြည်တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ မှ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ ကျောင်းများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ယခင်က အစိုးရနည်းပညာ ကောလိပ်(နေပြည်တော်)အဖြစ်ရှိခဲ့သည့် ကျောင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
နေပြည်တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်အဆင့် မမြှင့်တင်မှီ မူလက ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ် စီမံကိန်းရန်ပုံငွေဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ် ဓနသိဒ္ဓိရပ်ကွက်အတွင်းရှိ မြေအကျယ် ၂၂ ဧကပေါ်၌ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်(နေပြည်တော်)ကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ပညာသင်နှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်သင်ကြားခြင်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သင်ကြားရေးဌာနများ (၁) မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ (၂) အီလက်ထရွန်းနစ်အင်ဂျင်နီယာ (၃) လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာ (၄) စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ (၅) ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ (၆) ဗိသုကာ ဝင်ခွင့်စနစ် ဘွဲ့သင်တန်းများအား ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲဖြေဆို အောင်မြင်သူများမှ အင်္ဂလိပ်စာ၊ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ (၄)ဘာသာ ရမှတ် (အများ/အနည်း)ပေါ်မူတည်၍ ရွေးချယ် တက်ရောက်ခွင့်ပြုသည်။
ဝေဖန်ချက်များ ၁၉၉၀ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်လာရာ အင်ဂျင်နီယာအရေအတွက်သာ များပြာလာပြီး အရည်အသွေးအဆင့်မီရန်လိုအပ်ချက်ကြီးမားနေခြင်းကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ထပ်မံဖွင့်လှစ်ခြင်းသည် အကျိုးမရှိနိုင်ကြောင်း နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများက ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။
အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ဆရာ၊ ဆရာမများ အကြမ်းမဖက်အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု CDMတွင် ပါဝင်နေကြသဖြင့် ဝန်ထမ်းအင်အား နည်းပါးနေချိန်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက တက္ကသိုလ်အသစ်ဖွင့်လှစ်လိုက်မှုအပေါ် ဝေဖန်ခြင်းဖြစ်သည်။
နေပြည်တော်မှာ နည်းပညာတက္ကသိုလ်အသစ် စစ်ကောင်စီဖွင့်လှစ်။
BBC News မြန်မာ (၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂)။
၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များ။
ပါရီစာချုပ်သည် ပါရီတွင် ချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်များစွာကို ရည်ညွှန်းသည်။
၁၃ရာစု ပါရီစာချုပ် (၁၂၅၈) - အင်္ဂလန်၏ ဟေနရီ ၃နှင့် ပြင်သစ်၏ လူအီ ၉တို့ကြား စာချုပ်။
၁၈ရာစု ပါရီစာချုပ် (၁၇၆၃) - ပြင်သစ်နှင့် အိန္ဒိယစစ်ပွဲ၊ ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံး။
ပါရီစာချုပ် (၁၇၈၃) - အမေရိကန် တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲ ပြီးဆုံး။
၁၉ရာစု ပထမပိုင်း ပါရီစာချုပ် (၁၈၁၀) - ပြင်သစ်နှင့် ဆွီဒင် တို့ကြား စစ်ပွဲအဆုံးသတ်။
ပါရီစာချုပ် (၁၈၁၄) - ပြင်သစ်နှင့် ပြင်သစ် ကို ဆဌမမြောက် မဟာမိတ်တပ်များ ကြား စစ်ပွဲအပြီးသတ်။
ပါရီစာချုပ် (၁၈၁၅) - ဝါတာလူးတိုက်ပွဲတွင် နပိုလီယံ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက်။
ဒုတိယပိုင်း ပါရီစာချုပ် (၁၈၅၆) - ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲ အဆုံးသတ်။
ပဲရစ်ကွန်ဗင်းရှင်း (၁၈၈၃) - စက်မှုပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှုကာကွယ်ရေးအတွက် ပါရီသဘောတူညီချက်။
ပါရီစာချုပ် (၁၈၉၈) - စပိန်-အမေရိကန်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံး။
၂၀ရာစု ပထမပိုင်း ပါရီငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ (၁၉၁၉) - ပထမကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံး။
ပါရီစာချုပ် (၁၉၂၀) -‌ ဘေဆရာဘီးယားနှင့် ရိုမေးနီးယားတို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း။
ပါရီစာချုပ် (၁၉၄၇) - ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ၏ မဟာမိတ်များ နှင့် ဘူလ်ဂေးရီးယား၊ ဟန်ဂေရီ၊ အီတလီ၊ ရိုမေးနီးယားနှင့် ဖင်လန် တို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်။
ဒုတိယပိုင်း ပါရီစာချုပ် (၁၉၅၁) - ဥရောပကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအသိုက်အဝန်း ကို တည်ထောင်ခြင်း။
ပါရီစာချုပ် (၁၉၇၃) - ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲပြီးဆုံး။
တက္ကသိုလ်ကြယ်ပွင့် (အမည်ရင်း ဦးမြင့်ဝေ, ၁၉၄၄ - ၂၀၂၂) သည် အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် စာပေဗိမာန်စာမူဆုများ ရရှိခဲ့သည့် စာရေးဆရာ၊ ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် တက္ကသိုလ်ကထိကဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နေအိမ်၌ ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ အနုကြမ်းစီး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၈ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး တက္ကသိုလ်ကြယ်ပွင့်ကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့၌ အဘ ဦးသိန်းဖေနှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒ (ဂုဏ်ထူးတန်း) ပထမနှစ် အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျာမနီနိုင်ငံသို့ ပညာသင်ယူရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။
လိုက်ပဇစ်တက္ကသိုလ်မှ မဟာသိပ္ပံ ရူပဗေဒဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပြန်လည်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၎င်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနမှ အငြိမ်းစားကထိကတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ စာပေရေးသားခြင်းအပြင် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင်လည်း တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကယားတိုင်းရင်းသားစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းသား စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီ (တက္ကသိုလ်များရန်ကုန်) တွင် တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာပေအနုပညာစိစစ်ရေးအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
စာပေလက်ရာများနှင့် ဆုများ ဦးမြင့်ဝေသည် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဂျာနယ်တွင် တာဝန်ခံစာတည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း အခြားသော စာစောင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် သိပ္ပံဆောင်းပါးများနှင့် ပညာရေးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၎င်း၏ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ- 'ရီလေးတီဗီတီ သီအိုရီ': ဤစာအုပ်ဖြင့် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်စာမူ ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။
'စူပါကြိုးမျှင်လေး သီအိုရီ': ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ဤစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (သုတပဒေသာ၊ ရိုးရိုးသိပ္ပံ) ကို ရရှိခဲ့သည်။
'ကွမ်တမ် သီအိုရီ' 'M သီအိုရီနှင့် ကော်စမော်လော်ဂျီ' 'အိုင်းစတိုင်း' 'စကြဝဠာအနှံ့ သဘာဝအမှန်တရား ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း' ၎င်းသည် ရူပဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်ပေါင်းများစွာ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည့် ဝါရင့်သိပ္ပံစာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဦးမြင့်ဝေနှင့် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ခင်စန်း (အသက် ၇၀ ကျော်) တို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ကန်တော်လေးမြောက်ရပ်ကွက်၊ မန္တလေးလမ်းရှိ ၎င်းတို့၏ တိုက်ခန်းတွင် ဓားဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
၎င်းတို့၏ ရွှေလက်ဝတ်ရတနာများလည်း ပျောက်ဆုံးနေသောကြောင့် အနုကြမ်းစီး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း အခင်းဖြစ်ရာနေရာအနီးရှိ သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့က သေဆုံးမှုအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်မီအချိန်အထိ ဆရာကြီး၏ ကျန်းမာရေးမှာ ကောင်းမွန်ခြင်းမရှိဘဲ ခြေခေါက်လဲ၍ ပေါင်အရိုးကျိုးကာ စတီးချောင်းထည့်ထားရပြီး အိပ်ရာထဲမှ မထနိုင်ကြောင်း ဆရာကြီးနှင့် ရင်းနှီးသူများက ဆိုသည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ ရီလေတီဗီတီသီအိုရီ (၁၉၇၃) ကွမ်တမ်သီအိုရီ (၂၀၀၀) စူပါကြိုးမျှင်လေးသီအိုရီ (၂၀၀၁) အိုင်းစတိုင်း သူ့ဘဝ၊ သူ့အလုပ်၊ သူ့ဩဇာ (၂၀၀၂) နယူထရီနို (၂၀၀၅) စကြဝဠာကြီး၏ ခေတ်ကြီး ငါးခေတ် (၂၀၀၉) 'စကြဝဠာစုံအနှံ့ သက်ရှိရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း (၂၀၁၁) ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်နှင့် အိုင်းစတိုင်း သဘောချင်းတိုက်ဆိုင်အဆို (၂၀၁၂) စကြဝဠာ အနှံ့ သဘာဝအမှန်တရား ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း (၂၀၁၄) M-သီအိုရီနှင့် ကော်စမောလော်ဂျီ (၂၀၁၄) သိပ္ပံပညာရှင် မွေးမြူနည်းနှင့် အိုင်းစတိုင်း'' (၂၀၀၁၊ အခြားစာရေးဆရာများနှင့်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ။
မြောက်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား သို့မဟုတ် မွန်ဟွာအော (ကိုရီးယား- 문화어၊ ဟန်ဂျာ- 文化語၊ "ယဉ်ကျေးမှုဘာသာစကား") သည် ကိုရီးယားဘာသာစကား၏ မြောက်ကိုရီးယားစံပုံစံဖြစ်သည်။
မွန်ဟွာအောကို ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် စံအဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပါသည်။
အဆိုပါ ကြေညာချက်တွင် မြောက်ကိုရီးယားမြို့တော် ပြုံယမ်းမြို့နှင့် ၎င်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြောဆိုသော ပြုံယမ်း ဒေသိယစကားသည် မွန်ဟွာအောအတွက် အခြေခံဖြစ်သင့်သည်ဟု ကြေညာချက်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်၊ လီအစ်ဆော့ပ်နှင့် အက်စ် ရောဘတ် ရမ်ဇီတို့က မွန်ဟွာအောသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အမျိုးသားစံနှုန်းဖြစ်ခဲ့သည့် ဆိုးလ်ဒေသိယစကားတွင် “အခိုင်အမာ အမြစ်တွယ်နေဆဲဖြစ်သည်” ဟု အစီရင်ခံပါသည်။
ထို့ကြောင့် မြောက်ကိုရီးယားနှင့်တောင်ကိုရီးယားစံနှုန်းများကြား ကွာခြားချက်အများစုသည် တရုတ်-ကိုရီးယားဝေါဟာရနှင့် အခြားအငှားစကားလုံးများကို ကိုရီးယားစကားစစ်စစ်ဖြင့် အစားထိုးခြင်း သို့မဟုတ် စံမဟုတ်သော စကားလုံးအချို့ပါဝင်သော "အလုပ်သမားလူတန်းစား၏မိန့်ခွန်း" အတွက် မြောက်ပိုင်းအတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ ဦးစားပေးမှုဖြစ်သည်။
တောင်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား သို့မဟုတ် ဖျိုဂျွန်အော (ကိုရီးယား- 표준어၊ ဟန်ဂျာ- 標準語) သည် ကိုရီးယားဘာသာစကား၏ တောင်ကိုရီးယားစံပုံစံဖြစ်သည်။
အခြားဒေသိယစကားများမှ စကားလုံးအမျိုးမျိုးကို ချေးယူထားသော်လည်း ဆိုးလ်ဒေသိယစကားကို အခြေခံထားသည်။
၎င်းသည် စီအီး ၁၄၄၃ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျိုဆွန်းခေတ်ဘုရင် ဆယ်ဂျုံးမှ ဖန်တီးခဲ့သောဟန်ဂုလ် အက္ခရာကို အသုံးပြုထားသည်။