kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဒုတိယအကြိမ် (၁၅၃၄-၁၅၃၅) နောက်တစ်နှစ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၉၇ (အေဒီ ၁၅၃၄) တွင် အင်အားကို တိုက်ဆင် ၆၀၊မြင်းသည် ၈၀ဝ နှင့်သူရဲ ၆၀ဝ၀ ဖြင့်ချီတက်ပြန်သည်။
တတိယအကြိမ် (၁၅၃၆-၁၅၃၇) မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၉၈ တွင် တပင်ရွှေထီးသည် အထိန်းတော် မင်းရဲသိင်္ခသူ (ရှင်ရဲထွတ်၏ဖခင်)ကို မြို့စောင့်ထားလျက် ရှင်ရဲထွတ်ကို ရှေ့မှချီစေပြီး သတိုးဓမ္မရာဇာကို နောက်တပ်ဦးစီးစေကာ ဟံသာဝတီသို့ချီပြန်သည်။
ကော်လိယ အရပ်တွင် မွန်တပ်ကြီးနှင့် ရှေဲဖျားချီ ကျော်ထင်နော်ရထာတပ်တို့ ရင်ဆိုင်တိုက်ရာ အင်အားမမျှသော်လည်း တောင်ငူတပ်မှာ ရဲရင့်လှသည့်အတွက် မွန်တို့အကျအဆုံးများလျက် ဆုတ်ခွာရပြီး မွန်တပ်ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်သူ သမိန်ဖရူး နှင့်တကွ လူသူသုံ့ပန်းအများကို ဖမ်းရလေသည်။
စတုတ္ထအကြိမ် (၁၅၃၈-၁၅၃၉) မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၀၀ တွင် တပင်ရွှေထီးသည် ကျော်ထင်နော်ရထာနှင့်တိုင်ပင်ပြီး ဟံသာဝတီကို အပြီးတိုင်သိမ်းပိုက်ရန် ကြည်း၊ရေနှစ်မျိုးပါသည့်စစ်တပ်ကြီးဖွဲ့လေသည်။
ကြည်းတပ်တွင်တိုက်ဆင် ၁၂၀၊မြင်းသည် ၈၀ဝ နှင့် သူရဲ၇၀ဝ၀ ဖြစ်ပြီး ရေတပ်တွင် အမြောက်ကြီးတင်သည့် တိုက်လှေ ၂၀ဝ နှင့်သူရဲ ၁၀ဝ၀ ဖြစ်သည်။
ဟံသာဝတီသို့မရောက်မှီတွင် သုရှင်တကာရွတ်ပိ လည်းအားကိုးဖွယ် အမတ်၊စစ်သူကြီး မရှိတော့သဖြင့် ယခင် အကြိမ်များကဲ့သို့ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည်ကို နားလည်ကာ ယောက်ဖတော် ပြည်ဘုရင်နရပတိ ထံသို့ စစ်သည် ၄၀ဝဝ၊လှေ၇၀ဝဖြင့်ပြေးသည်။
ကြည်းတပ်တွင်ဆင်၂၀ဝ၊မြင်း၈၀ဝ၊သူရဲ ၂၀၀ဝဖြင့် ဗညားဒလ အားဦးဆောင်စေလျက်နောက်မှလိုက်စေသည်။
ပဥ္စမအကြိမ် (၁၅၄၀-၁၅၄၁) ဘုရင့်နောင်သည်ဟံသာဝတီသို့ချီရာ ရေတပ်အင်အား ၆ တပ်တွင် တိုက်လှေ ၃၀ဝ၊ တံစွတ်လှေငယ် ၁၀ဝ၊ ရိက္ခာလှေ ၁၀ဝ နှင့် စစ်သည် ၄၀ဝ၀ ပါဝင်ပြီး ညီတော် ပြည်မင်း သတိုးဓမ္မရာဇာမှာ တပ်မှူးချုပ်ဖြစ်သည်။
ဘုရင့်နောင် ကိုယ်တိုင်မှာ တောင်ငူသို့ပြန်ပြီး တပ် ၂၂ တပ်၊ ဆင် ၄၀ဝ၊ မြင်း ၅၀ဝ၀ နှင့် စစ်သည် ၁၁၀ဝ၀ ပါဝင်သည့် ကြည်းတပ်ကြီးဖြင့် ဟံသာဝတီသို့ ချီသည်။
ကိုးကား မင်းတရားရွေထီးနှင့်ဘုရင့်နောင်-ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်အစအဆုံး မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း (၆) စောင်တွဲ ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ တောင်ငူ ဟံသာဝတီ မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:တောင်ငူခေတ် ကဏ္ဍ:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ် ကဏ္ဍ:ပထမ တောင်ငူအင်ပါယာ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ။
Tang ဧကရာဇ် Gaozu (ကောင်းကျူံး )(7 ဧပြီလ 566 – 25 June 635) Li Yuan လီယွမ် ဟူသောအမည်ဖြင့် မွေးဖွားခဲ့ပြီး Shude သည် 618 ခုနှစ်မှ 626 ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ Tang မင်းဆက် ကို တည်ထောင်ခဲ့သော ဧကရာဇ် ဖြစ်သည်။
Sui မင်းဆက် လက်ထက်တွင် Li Yuan သည် ယနေ့ခေတ် Shanxi ရှန်ရှီး ဒေသတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်ပြီး Taiyuan ထိုက်ယွမ် တွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။
Silicon Power Computer & Communications Incorporated (“Silicon Power” သို့မဟုတ် “SP” ဟု အသိများကြ) သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် Flash Memory Card, USB Flash Drive နှင့် သယ်ဆောင်ရလွယ်သည့် Hard Drive, DRAM Module, Card Reader နှင့် SSD (Solid State Drive), USB Adapter နှင့် အခြားသော ကွန်ပျူတာနှင့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ 2015 Dysk SSD Silicon Power 60 GB (02) Silicon Power သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေများ Neihu တွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိသည်။
၂၀၀၃ ခုတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Silicon Power သည် ဒီဂျစ်တယ်မှတ်ဉာဏ်ပစ္စည်းများ (Digital Memory) များကို ထုတ်လုပ်သည်။
ကော်ပိုရေးရှင်း၏ အချက်အလက်များ Silicon Power သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ Balkan, ရုရှ၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် ရုံးများဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Silicon Power သည် Taipei Exchange တွင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် Common Wealth မဂ္ဂဇင်း၏ စစ်တမ်းအရ Silicon Power သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ အလျှင်မြန်ဆုံးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ၁၀၀၀ တွင် အဆင့် ၁၁ နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ (Semiconductor) လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ဤရပ်တည်ချက်သည့် ပထမဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း Silicon Power ကို ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေမြို့၊ Neihu တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကြားကာလများတွင် နယ်သာလန်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် ရုံးခွဲများကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ အီလက်ထရွန်းနစ် ကုမ္ပဏီများ။
thumb|Taiwan factory Transcend Information, Inc. () သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေတွင် ရုံးချုပ်စိုက်သည့် ထိုင်ဝမ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကုမ္ပဏီသည် မှတ်ဉာဏ်ထုတ်ကုန်များကို ထုတ်လုပ်သည်။
memory modules, flash memory cards, USB flash drives, portable hard drives, multimedia products, solid-state drives, dashcams, body cameras, personal cloud storage, card readers နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများအပါအဝင် ပစ္စည်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ထုတ်ကုန်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ အီလက်ထရွန်းနစ် ကုမ္ပဏီများ။
ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ (အမည်အရင် အောင်စုံ)မှ တော်ဝန်မိသားစုကို တည်ထောင်ခဲသည်။
အောင်စုံသည် ဒုတိယ စန္ဒာဝိမလရာဇာမင်း ကိုပုန်ကန်ပြီး ထီနန်းရရှိခဲသည်။
စန္ဒသတိဿရာဇာသည် မဟာသမ္မတရာဇာအား လက်ဝဲမြန်အမတ်ရာထူးကို ခံအပ်ခဲသည်။
မဟာသမ္မတရာဇာသည် ရခိုင်ဘုရင်နိုင်ငံ တော်၏ နောက်ဆုံးဘုရင် ဖြစ်သည်။
https://themognationwiki.data.blog/8575-maha-thammada-raza-bur/ ထင်ရှားသော‌တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ မဟာသမ္မတ (ရခိုင်ဘုရင်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဘုရင်) စန္ဒသတိဿရာဇာ (ရခိုင်ဘုရင်) ဆရာတော်အသျှင်စန္ဒြပဏိ (မဟာသမ္မတရာဇာ တိတော်) တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိသားစု စိန်ခိုင် ( စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား) အောင်မဲ ( စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား) ခိုင်မဲ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား) ဂန်ဖွန့်မဲ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား) တော်ဒတ်ဒေါ်ဦး (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား) သက်စံရွှေ (ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ သားတော်) ကုလားဖြူ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ သားတော်) ရခိုင်ဘုရင် မဟာသမ္မတရာဇာမိသားစု စောမယ်ပုံ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ မိဖုရား) တန်ဆောင်းမိဖုရား မြသန္တ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ မိဖုရား) ချစ်လှရွှေ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ ညီးတော်) ကျော်ပုံ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ ညီးတော်) မဟာသမ္မတရာဇာ၏ သားသမီများ အမည်အရ သား‌တော်များဖြစ်ပြီး အရှေ အမည်သည် မတူညီးသော အမေမှ မွေးဖွား သည်ကို ဖော်ပြသည်။
(ခန့်မန်) မောင်ဝက်တောင်း မောင်ရဲဘော် မှောက်တော်ကြီး မှောက်တော်လတ် အချက်အလက်များ ရခိုင်တော်ဝန်မိသားစု ယခုအထိရှိ‌သည် သို့သော သတင် အချက်အလက် အခက်အခဲကြောင်း မရေးသာနိုင်ပေး။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆရာတော် အသျှင်စန္ဒြပဏိ (၁၈၇၆–၁၉၇၂) သည် မဟာသမ္မတရာဇာ၏ တိတော်ဟု ဆိုကြသည်။
စစ်တွေမြို့ မေယုလမ်းမရှိ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာ့ အာဇာနည် ဂုရု ဂုရု မဟာဂုရု အသျှင် စနြွမဏိ ဗိမာန်တော်တွင် သွားရောက် လေ့လားနိုင်သည်။
မဟာသမ္မတရာဇာရဲ့ ဇာတိသည် ယခု အချိန်တွင် ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ဇင်ချောင်းတိုက်နယ် ရွာတော်မင်းရပ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြောက်ဦးနေပြည်တော်။
ဦးမင်းမင်း (၁၉၆၉ ဖွား) သည် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်သည်။
ထိုမတိုင်မီက သူသည် ယင်းဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပညာရေး သူသည် စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ် (၃၃) ဆင်းဖြစ်သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ ဦးမင်းမင်းသည် တပ်မတော်သားဘဝမှ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီးနောက် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးကာ ၂၀၁၃ခုနှစ် မေလ ၂၃ရက် တွင် ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ရာထူးတိုးခံရသည်။
သူ၏ အထက်အရာရှိ ကုန်သွယ်ရေးညွှန်ချုပ် ဦးရန်နိုင်ထွန်း အထူးကုန်စည်လိုင်စင်ကိစ္စဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီ လ တွင် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီးနောက် သူသည် ထိုဦးစီးဌာန ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် သူသည် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရာထူး အထိ တာဝန်ပေးခံရသည်။
ဒုတိယဝန်ကြီးဘဝ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးညွန့်အောင် တာဝန်မှ အနားပေးခံရပြီးနောက် သူသည် ထိုသူ၏ နေရာသို့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် အစားထိုးဝင်ရောက်ကာ ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ၊ မြိတ်မြို့ရှိ သမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်ပါသည်။
သိကြားမင်းတည်သောစေတီ သက္ကထူပစေတီတော်ဟု ပထမအကြိမ်ပေါ်တော်မူလာပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသော် မိုးကြိုးခ ခံခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း နှစ်အတော်ကြာမှ ဒုတိယအကြိမ် ပေါ်တော်မူပြီး ပေါ်တော်မူစေတီ ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုလာကြသည်။
မဟာဒါန (န) [မဟန္တ+ဒါန] ကြီးမြတ်သော အလှူ၊ ဣဒံ ပန မဟာဒါနံ အတ္တနော ဥပ္ပတ္တိယာ အပရိသုဒ္ဓတာယ ဧဝံ အပ္ပဖလံ နာမ ဟောတိ။
(စရိယာ၊၃၈၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၇။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၈။
) မဟာဒါနန္တိ ယထာဝုတ္တံ ဗဟုဒေယျဓမ္မဿ ပရိစ္စဇနေ မဟန္တဒါနံ။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၀၃။
(စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၆၂၊)အကြီးအကျယ် အံ့ဩလောက်အောင် လှူဒါန်းခြင်းဒါနသည်ကား မဟာဒါနမည်၏။
သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ ဓမ္မက္ခန္ဓာ ရှစ်သောင်းလေးထောင်အား ပူဇော်လှူဒါန်းပွဲကြီးသည် အလွန်တရာ ကြီးကျယ်သော မဟာဒါနကြီးပင် ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့်ပင်- “ဤ ဘုရားသာသနာတော်မှာ ပစ္စည်းအများအပြား လှူဒါန်းရာတွင် မြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှား ရှိစဉ်မှာပင် အသင်မင်းကြီးနှင့်တူသော ပစ္စည်းလေးပါးဒါယကာ မရှိ၊ အသင်မင်းကြီး၏ အလှူဒါနသည်သာ အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်”– ဟု အရှင်မဟာမောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ မထေရ် မိန့်ကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
ဤ သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ အလှူမှာ ပစ္စည်းလှူသော ဒါယကာတို့တွင် အသာဆုံး အကြီးကျယ်ဆုံးဟု အရှင်မဟာမောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ် ဟောတော်မူအပ်သော်လည်း မည်သူနှင့်မျှ အရှုံးအနိုင် ယှဉ်ပြိုင်ရသည်မဟုဘ်၊ မိမိအလိုအတိုင်း ပြုလုပ်ခြင်းသာဖြစ်၍ သဒိသ အသဒိသ သဘောကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် မလို။
ရှေး၌ ပြခဲ့ပြီးသော ပသေနဒီကောသလမင်းကြီး၏ အလှူမှာ ပြည်သူလူထုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်တုပ ပြုလုပ်ကြသောအရာဖြစ်၍ အသဒိသဟူသော အမည်ကို ရရှိသည်ဟု မှတ်ယူအပ်၏။
ပြုလုပ်ရန် ခဲယဉ်းသည်လည်း မဟုတ်၊ ကြီးကျယ် များပြားလှသည်ဟု ပြောဆိုဖွယ်ရာလည်း မရှိသော အလှူဟူသမျှသည် သာမညဒါနချည်းသာ ဖြစ်၏။
မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် သီလကိုပင် မဟာဒါနခေါ်သည်မှာ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် အဋ္ဌကနိပါတ် လေးခုမြောက် (၄) ဒါနဝဂ်၊ နဝမသုတ်၌၊ ပဉ္စိမာနိ ဘိက္ခဝေ ဒါနာနိ မဟာဒါနာနိ..ဟူသော စကားကို အစချီ၍ ငါးပါးသီလကိုပင် မဟာဒါနကြီး ငါးပါးဟူ၍ အကျယ် ဟောကြားတော်မူ၏။
ဤပါဠိတော်ကြီး၌ ငါးပါးသီလကိုပင် မဟာဒါနကြီး ငါးပါးအဖြစ် အကျယ် ဟောထားသည့်အတွက် “သီလကိုပင် ဒါနခေါ်သည်”ဟု မမှတ်ယူအပ်၊ မြတ်စွာဘုရားကလည်း ဒါနနှင့် သီလ- တရားကိုယ်မပြား တသားတည်းအနေဖြင့် ဟောတော်မူလိုသည် မဟုတ်။
သီလဟူသည် ကိုယ်နှုတ်နှစ်ပါးကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်၍ ဒါနဟူသည်မှာကား တစုံတရာကို ပေးစွန့်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် သီလကိုပင် ဒါနခေါ်သည်ဟု မမှတ်ယူအပ်။
စင်စစ်သော်ကား.. ပါဏာတိပါတဝိရတီ သိက္ခာပုဒ်ကို ဆောက်တည်၍ သီလနှင့်ပြည့်စုံလျှင် ထိုသီလရှိသော သူတော်ကောင်းသည် သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းအမှု မပြုလုပ်တော့ပဲ အဘယဒါန = သတ္တဝါတို့အား ဘေးကင်းစေခြင်းအမှုကို ပေးသည်မည်၏။
ဤနည်းအတိုင်း “သိက္ခာပုဒ် ငါးပါးလုံးကို စောင့်ထိန်းလိုက်သဖြင့် သတ္တဝါတို့အား ဘေးကင်းစေခြင်းအမှုကိုပေးလျှင် သီလအရင်းခံရှိသော ဒါနကိစ္စ ပါဝင်ပြီးစီးသွားသောကြောင့် သီလငါးပါးကို မဟာဒါနငါးပါးဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသည်ကို အထူးသတိချပ် သိမှတ်ရာ၏။
မဟာဒါနနှင့် ပရိတ္တဒါန (၁) သီလ, သမာဓိ, ပညာ-တို့ဖြင့် မြင့်မြတ်သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်း ထိုက်သော ယာဂု, ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ်, အမျိုးမျိုးတို့ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပြီးနောက် ခြေနယ်ဆီ, ထီး, ဖိနပ်-စသော ရဟန်းတော်တို့၏ အသုံးအဆောင် ပရိက္ခရာအမျိုးမျိုး ပျား တင်လဲ-စသော ဆေးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = မဟာဒါန, (၂) အနည်းငယ်သော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပေးလှူ ခြင်းဟူသော = ပရိတ္တဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၈။
သာရတ္ထ၊၁၊၁၃၂။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၀၃)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ မဟာဒါနကုသိုလ် ပြုသူများ ယင်း-မဟာဒါနကုသိုလ် ပြုသူတို့ကား— မြို့တွင်း, မြို့ပြင်၌ အလှူမဏ္ဍပ် ၅-ဆောင် ဆောက်လုပ်၍ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မွန်မြတ်သော ယာဂု, ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ်-စသော လှူဖွယ် ဝတ္ထုတို့ကို အယုတ်, အလတ်, အမြတ်မရွေး အလှူခံဟူသမျှအား ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းသော မဟာဝိဇိတမင်း (ဒီ၊၁၊၁၃၄-၅။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၄၊ ၂၆၉) ဒွါရဝတီမြို့သား အင်္ကုရ မည်သော ကုန်သည် (ပေတ၊၁၅၉၊ ၁၆၀။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၂-၃။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၀၅၊ ၁၂၅၊ ၁၂၈) ပါယာသိမြို့စား (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၀၂) အနာထပိဏ်သူဌေး (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၅။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၁), သိရိမာမည်သော ပြည့်တန်ဆာမ (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၄၇။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၇), မေဏ္ဍကသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၃) စိတ္တသူကြွယ် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၇၊ ၃၃၁), ရောရုဝမြို့သား အသယှ သူဌေး (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၀၅) ဆင်းရဲသား မဟာဒုတ် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၆), ဝိပဿီဘုရားရှင်၏ ခမည်းတော်နှင့် တိုင်းသူပြည်သားများ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၀၁), ဝေလာမပုဏ္ဏား (အံ၊၃၊၁၉၅-၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၈။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၅), ပသေနဒီကောသလမင်း (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၀), မဟာဓနကုန်သည် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၉), ဥဂ္ဂသူကြွယ် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၃), သုမနသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၂) အပရာဇိတသူကြွယ် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၃၆) ဝိဇိတာဝီစကြာမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆) အလောင်းတော် သုရုစိပုဏ္ဏား (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၁), အလောင်းတော် အတုလနဂါးမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂) အလောင်းတော် အဇိတပုဏ္ဏား အလောင်းတော် ဘီလူးစစ်သူကြီး(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၃) အလောင်းတော် ဥတ္တရလုလင် (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၅), သုမင်္ဂလမြို့သူ, မြို့သားများ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၆) အလောင်းတော် အရိန္ဒမမင်း အလောင်းတော် သုဒဿနမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၀) အလောင်းတော် ခေမမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၁) အလောင်းတော် ဝေဿန္တရာမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၆-၇) ကုမာရကဿပ၏ ခမည်းတော်သူဌေး (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၄), အလောင်းတော် ဗာရာဏသီသူဌေး (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၉။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၆၃၊ ၆၉), လိစ္ဆဝီမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၄၅), သာဝတ္ထိမြို့သူ, မြို့သားများ(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၁၊ ၂၆၁) သူကြွယ်၏သား သူငယ်ချင်း ၂-ယောက် (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၇) ဗာရာဏသီ မြို့သူ, မြို့သားများ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၇-၈) အလောင်းတော် ပုဏ္ဏားသူကြွယ် (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၉), ဥဒေနမင်း(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၆၃) ဗြဟ္မဒတ်မင်းနှင့် မိဖုရား (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၉၃) ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ သား (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၁၇), ရောရုဝမင်း(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၄၆) သာဝတ္ထိမြို့နေ ဥပါသကာ အမျိုးသား(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၅၊ ၂၃၇), အလောင်းတော် သင်္ခပုဏ္ဏား (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၆), ဇနသန္ဓမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၇၈), အကိတ္တိပုဏ္ဏား (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၁-၂၈။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၃၇-၈) မိတ္တဗန္ဓကဥပါသကာ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၈၉), သာဝတ္ထိ မြို့နေ ကုန်သည်များ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၃၅၀ အလောင်းတော် သိဝိမင်း (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၆၄။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၄၀၂)-တို့ ဖြစ်သည်။
ဝေလာမပုဏ္ဏား၏ မဟာဒါန ထိုတွင် ဝေလာမပုဏ္ဏားသည် ငွေဖြင့် ပြည့်သော ရွှေခွက်, ရွှေဖြင့်ပြည့်သော ငွေခွက်, ရတနာ၇-ပါးဖြင့်ပြည့်သော ကြေးခွက်, ရွှေတန်ဆာ, ရွှေတံခွန်, ရွှေကွန်ရက်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဆင်, ခြင်္သေ့ရေ, သစ်ရေ, ကျားရေ-စသော တန်ဆာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရထား, ဘွဲ့ဖြူပုဆိုး အခင်း, နို့ရေခံ ငွေခွက်နှင့်တကွသော နွားမ ပတ္တမြားနားဋောင်း ဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးကညာ, မွေးရှည်ကော်ဇောကြီး-စသည်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ပလ္လင်, သိမ်မွေ့နူးညံ့သော ခေါမပုဆိုး, ပိုးချည် အဝတ်, ကမ္ဗလာထည်, ဝါချည် အဝတ်အထည် ၈၄၀၀၀-တို့ကို ၇-နှစ်, ၇-လပတ်လုံး လှူဒါန်း၏။
ထမင်း, အဖျော်, ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ်, လျက်ဖွယ် သောက်ဖွယ်တို့၏ အတိုင်းအရှည် အပိုင်းအခြားကား ဆိုဖွယ်ရာမရှိ။
မြစ်ရေ စီးဆင်းသည့်ပမာ များစွာ လှူဒါန်း၏။
ဝေလာမပုဏ္ဏားသည် ဤမျှကြီးကြယ်သော အလှူကြီးကို ပေးလှူခဲ့၏။
သို့ပင် လှူသော်လည်း သာသနာပအခါဖြစ်၍ သရဏဂုံ သီလရှိသူ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို မရရှိခဲ့။
သာမန်မဟာဒါန အလှူထက် မြင့်မြတ်သော အလှူများ သာမန် လူသားအပေါင်းအားသာ ပေးလှူရသဖြင့် ယင်း-ဝေလာမပုဏ္ဏား၏ “မဟာဒါန”အလှူကြီးထက် သောတာပန် ရဟန်း တစ်ပါးအားဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
သောတာပန် ရဟန်းတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် သကဒါဂါမ် ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ယင်း-ရဟန်းတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် အနာဂါမ် ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ယင်း-ရဟန်းတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် ရဟန္တာတစ်ပါးအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ယင်း-ရဟန္တာတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ တဆူအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တဆူအား ဆွမ်းလှူရ ခြင်းက အကျိုးများ၏။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တဆူအားဆွမ်းလှူ ရခြင်းထက် ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ယင်း-ထက် စာတုဒ္ဒိသသံဃာကို ရည်စူး၍ “စာတုဒ္ဒိသသံဃိက” ကျောင်းဆောက်လုပ် လှူဒါန်းရခြင်းက သာလွန် အကျိုးများ၏ (အံ၊၃၊၁၉၅-၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၈-၂၇၁)။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဒါန အလှူရှင် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ။
ပေးလှူမှု “ဒါန”ကို အလှူရှင်, အလှူခံ, လှူဖွယ်ဝတ္ထု, လှူပုံအခြင်းအရာ, လှူရာအချိန်အခါ လှူကြောင်းစေတနာ စသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ၂-ပါးတွဲ ၃-ပါးတွဲ-စသည်ဖြင့် ခွဲခြမ်း ဝေဖန်ကာ ပိဋကတ်တော် (ပါ, ဋ္ဌ, ဋီ)တို့၌ ဟောပြ ဖွင့်ဆိုထား၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ ၂-ပါးတွဲဒါန (၁) ဆွမ်း, သင်္ကန်း, ကျောင်း, ဆေး-အားဖြင့် ပစ္စည်း ၄-ပါးကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = အာမိသဒါန, (၂) ဘုရားရှင် ဟောကြားအပ်သော တရားတော်ကို အကျိုးလိုလား၍ သူတစ်ပါးတို့အား ဟောကြား ပြသဆုံးမခြင်းဟူသော = ဓမ္မဒါနအားဖြင့် ၂-ပါး။
ယင်း-တွင် ဓမ္မဒါနသည် အာမိသဒါနထက် သာလွန်မွန်မြတ်၏ (အံ၊၁၊၉၀။
ဓမ္မ၊၆၄။
ဣတိဝုတ်၊၂၆၀-၁။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၂)။
တရားတော်ကို ပေးလှူခြင်းသည် မသေရာမှန် အမြိုက် နိဗ္ဗာန်ကို ပေးလှူသည်နှင့် တူ၏။
အလုံးစုံ သော ဒါနကို အောင်နိုင်သော ဒါနသည် ဓမ္မ ဒါနသာ ဖြစ်၏။
ဒါနအားလုံးထက် ဓမ္မဒါန-က သာလွန်မွန်မြတ်၏ (သံ၊၁၊၂၉။
ဓမ္မ၊၆၄ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၉။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၂။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၅။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄)။
အာမိသဒါနကို များစွာသောလူအပေါင်းတို့ ချစ်မြတ်နိုးခြင်း-စသော မျက်မှောက်ဘဝ တမလွန်ဘဝ အကျိုးဟူသမျှတို့ကို ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် “မင်္ဂလာ”ဟု ခေါ်ဆိုရ၏။
ဓမ္မဒါနကိုကား အကျိုးကိုခံစား ရခြင်း အနက်သဘောကို သိခြင်း-စသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ရဖို့ရန် နီးကပ်သော အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် “မင်္ဂလာ”ဟု ခေါ်ဆိုရ၏ (ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၁၈။
(၁) လှူဖွယ်ဝတ္ထု၊ တစ်ခုခုကို လှူလျှင် အခြား လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို ယင်း-ပဓာန လှူဖွယ်ဝတ္ထု၏ အခြံအရံ အသိုင်းအဝိုင်းပြု၍ လှူခြင်းဟူသော = သပရိဝါရဒါန, (၂) အခြံ အရံ အသိုင်းအဝိုင်းမပါ လှူဖွယ်တစ်မျိုးတည်းကိုသာ လှူခြင်းဟူသော = အပရိဝါရဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (ဒီ၊၃၊၁၂၁။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၆)။
(၁) ကြံ့ခိုင်တည့်မတ်စွာ စိတ်ကိုဆောက်တည်၍ ဆွမ်း, သင်္ကန်း, ကျောင်း, ဆေး ၄-ပါးသောပစ္စည်းကို အမြဲပေးလှူခြင်း ဟူသော = နိစ္စ “ဓူဝ”ဒါန (၂) “ဤအလှူသည် ငါတို့၏ မိဘ ဘိုးဘွားတို့ လှူခဲ့သော အလှူပေတည်း”ဟု နှလုံးသွင်း၍ သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရည်မှန်းကာ အမျိုးအနွယ်အဆက်ဆက် အစဉ်မပြတ်အောင် ပေးလှူခြင်းဟူသော = နိဗဒ္ဓ “အနုကုလ”ဒါနအားဖြင့် ၂-ပါး(ဒီ၊၁၊၁၃၇။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၀။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၃၀။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၁၅)။
ယင်း-အလှူမျိုးကို သံဃာတော်အား စွန့်လွှတ်ပူဇော်အပ်သောကြောင့် “ယည”ဟု ခေါ်ဆို၏။
မဟာသမုဒ္ဒရာရေသည် နှိုင်းရှည့် ခြင်တွယ်၍ မရနိုင်လောက်အောင် များပြားသကဲ့သို့ ယင်းသို့သော ဒါနတို့၏ အကျိုး အာနိသင်သည်လည်း နှိုင်းရှည့်ရေတွက်၍ မရနိုင်အောင် များပြားလှ၏ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁)။
(၁) ယုတ်ညံ့သော လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို မလှူဒါန်းပဲ အလွန်မွန်မြတ်သော လှူဖွယ် ဝတ္ထုတို့ကို ရွေးချယ်စိစစ်၍၎င်း သီလမရှိ “ဒုဿီလ” အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မလှူဒါန်းပဲ အကျိုးများစွာ ပေးစွမ်းနိုင်သော သီလရှိသူ “သီလဝန္တ” အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ ရွေးချယ်စိစစ်၍၎င်း လှူဒါန်းခြင်း ဟူသော = ဝိစိနနဒါန, (၂) လှူဖွယ်ဝတ္ထုနှင့် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ကောင်းဆိုးယုတ်မြတ် မရွေးချယ်ပဲ လှူဒါန်းခြင်းဟူသော = အဝိစိနနဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး။
ယင်းတွင် အလှူဝတ္ထု အလှူခံ ဤနှစ်တန်ကို ရွေးချယ်စိစစ်၍ လှူဒါန်းခြင်းကိုသာ ဘုရားရှင်တို့ ချီးမွမ်းတော်မူကြ၏။
ဘုရား-စသော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်းသော ကောင်းမှုကုသိုလ်သည် လယ်ယာမြေကောင်း၌ စိုက်ပျိုးအပ်သော မျိုးစေ့ပမာ အကျိုးများစွာ ရရှိနိုင်၏ (သံ၊၁၊၂၀။
ပေတ၊၁၆၀။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၃၀။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၀၅။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၃၉)။
(၁) သူတစ်ပါးတို့ကို မျက်ရည်ပေါက်ကြီး, ငယ် ကျစေလျက် လုယက်ပုတ်ခတ်၍ ရသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်း ဟူသော = အဿုမုခဒါန, (၂) သူတစ်ပါးတို့ကို မျက်ရည် ပေါက်ကြီး ငယ်မကျစေပဲတရားသဖြင့်ရသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်း ဟူသော = အနဿုမုခဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး, (၁) တုတ်, လှံတံ-ဖြင့် ခြိမ်းချောက် ရိုက်နှက်၍ ပေးလှူ ခြင်းဟူသော = သဒဏ္ဍဒါန, (၂) တုတ်, လှံတံဖြင့် မခြိမ်းချောက် မရိုက်နှက်ပဲ ပေးလှူခြင်းဟူသော = အဒဏ္ဍဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (သံ၊၁၊၁၉။
ဇာ၊၁၊၂၁၉။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၆၇)။
(၁) သီလ, သမာဓိ, ပညာ-တို့ဖြင့် မြင့်မြတ်သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်း ထိုက်သော ယာဂု, ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ်, အမျိုးမျိုးတို့ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပြီးနောက် ခြေနယ်ဆီ, ထီး, ဖိနပ်-စသော ရဟန်းတော်တို့၏ အသုံးအဆောင် ပရိက္ခရာအမျိုးမျိုး ပျား တင်လဲ-စသော ဆေးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = မဟာဒါန, (၂) အနည်းငယ်သော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပေးလှူ ခြင်းဟူသော = ပရိတ္တဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၈။
၅-ပါးသီလကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်း၍ သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို ဘေးမဲ့ ပေးခြင်းသည်လည်း “မဟာဒါန”မည်၏-ဟု တနည်း ပြဆိုထားသေး၏ (အံ၊၃၊၇၆။
အဘိ၊က၊၂၅၅။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၃)။
(၁) ဝဋ် ၃-ပါး၌ ဖြစ်သော စည်းစိမ် ချမ်းသာ “ဝဋ္ဋသမ္ပတ္တိ”ကို တောင့်တ၍ ပေးလှူခြင်းဟူသော = ဝဋ္ဋသန္နိဿိတဒါန, (၂) “ဣဒံ မေ ဒါနံ အာသဝက္ခယာဝဟံ ဟောတု” ဟု ဝဋ်၏ ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တ၍ ပေးလှူခြင်းဟူသော = ဝိဝဋ္ဋသန္နိဿိတဒါနအားဖြင့် ၂-ပါး။
ယင်း-တွင် ဝဋ္ဋသန္နိဿိတ ဒါနသည် ဝဋ်သို့သာ ဆောင်ပို့နိုင်၏၊ ဝိဝဋ္ဋသို့ မဆောင်ပို့နိုင်။
ဝိဝဋ္ဋသန္နိဿိတဒါနသည်ကား ဝဋ္ဋ, ဝိဝဋ္ဋ ၂-ပါးလုံးသို့ ဆောင်ပို့စွမ်းနိုင်၏ (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၃)။
(၁) ယုံကြည်မှု “သဒ္ဓါ”တရားဖြင့် လှူ ဖွယ်ဝတ္ထုကို ကောင်းကောင်းမှုန်မှုန် ပြုပြင် စီရင်၍ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို ရိုသေလေးစားစွာ ပေးလှူခြင်းဟူသော = သက္ကစ္စဒါန, (၂) ယုံကြည်မှုကင်းသဖြင့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို တော်စွာလျော်စွာ ပြုလုပ်စီရင်၍ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို မရိုသေ မလေးစားပဲ ပေးလှူခြင်းဟူသော = အသက္ကစ္စဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (ဒီ၊၂၊၂၈၁။
အံ၊၃၊၁၉၅။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၀၂-၃။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၅၇။
သံ၊ဋီ၊၁၊၁၉၃။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၈၇)။
(၁) မိမိလက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုင်၍ ပေးလှူခြင်းဟူသော = သဟတ္ထဒါန, (၂) မိမိ လက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုင်၍ မပေးလှူ သူတစ်ပါးကို တဆင့်စေခိုင်းကာ ပေးလှူခြင်း ဟူသော = အသဟတ္ထ “အာဏတ္တိကဒါန”အားဖြင့် ၂-ပါး (၁) အမြတ်တနိုး စိတ်ပါ လက်ပါ ပူဇော်လို၍လည်းကောင်း, အံ့ဩချီးကျူးဖွယ် ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လို၍၎င်း ပေးလှူခြင်းဟူသော = စိတ္တီကတဒါန (၂) အမြတ်တနိုး စိတ်ပါလက်ပါမဟုတ်ပဲ ပူဇော်မှုကင်းသဖြင့် လည်းကောင်း, အံ့ဩချီးကျူးဖွယ်ဖြစ်အောင် မပြုလုပ် ပေးလှူ ခြင်းဟူသော = အစိတ္တီကတဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး, (၁) စွန့်ပစ်အပ်သော စားကြွင်းစားကျန်-စသည်ကဲ့သို့ သဘောမထားမူ၍ ကောင်းမွန်စွာ ပေးလှူ ခြင်းဟူသော = အနပဝိဒ္ဓဒါန, (၂) စွန့်ပစ်အပ်သော စားကြွင်းစားကျန်-စသည်ကဲ့သို့ သဘောထား၍ ဖရိုဖရဲ ဖြန့်ကြဲပစ်လွှင့်လျက် ပေးလှူခြင်းဟူသော = အပဝိဒ္ဓဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (ဒီ၊၂၊၂၈၁။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၇)။
(၁) “ဤအလှူ၏ အကျိုးသည် ငါ့ထံ မှောက်သို့ မချွတ် လာရောက်လိမ့်မည်”ဟု ကံ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်သော ကမ္မကတာဒိဋ္ဌိဖြင့်ပေးလှူခြင်းဟူသော = အာဂမနဒိဋ္ဌိကဒါန, (၂) “ဤအလှူ၏ အကျိုးသည် ငါ့ထံမှောက်သို့ လာရောက်လိမ့်မည် မဟုတ်”ဟု ကံ, ကံ၏အကျိုးကို မယုံကြည်ပဲ ပေးလှူခြင်းဟူသော = အနာဂမနဒိဋ္ဌိကဒါနအားဖြင့် ၂-ပါး (အံ၊၃၊၁၉၅။
သက္ကစ္စဒါန-စသော ဒါန ၅-မျိုး အကျိုး ယင်း-သက္ကစ္စဒါန-စသော ဒါန ၅-မျိုးကို ပေးလှူသောသူသည် အကျိုးပေးရာ ဘဝတိုင်း၌ မွန်မြတ်သော ထမင်း, အဝတ်, ယာဉ် အသုံးအဆောင် ၅-ပါးအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့ကို သုံးဆောင်ခံစားဖို့ရန် စိတ်ညွှတ်ခြင်း, သား, သမီး, ဇနီး, ကျေးကျွန်, အစေခံ, အလုပ်သမားတို့၏ မိမိစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဟူသော အကျိုးထူးတို့ကို ရရှိ ခံစားရလေသည်။
အသက္ကစ္စဒါန-စသော ဒါန ၅-မျိုးကို ပေးလှူသောသူသည် အထူးထူး အမျိုးမျိုးသော အနံ့ အရသာ ရှိသော သလေးဘောဇဉ်ကို ကျွေးလျှင် သုံးဆောင် စားသောက်ဖို့ရန် စိတ်မညွှတ်ခြင်း ဟင်းရွက်နှင့် ဆန်ကွဲထမင်းကိုကျွေးလျှင် အမြိုက်သုဓာဘုတ်ကဲ့သို့ မြိန်မြိန်ရှက်ရှက် စိတ်ညွှတ်လျက် သုံးဆောင်စားသောက်ခြင်း ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်သစ်ကို ဝတ်ရုံဖို့ရန် ဆောင် ယူလာလျှင် မဝတ်ရုံလိုခြင်း, အုန်းဆံမျှင်-စသည်နှင့်တူသော ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော အဝတ်ကို ဆောင်ယူလာလျှင် ဝတ်ရုံလိုခြင်း ဆင်ယာဉ်, မြင်းယာဉ်, ရထားယာဉ်, ရွှေထမ်းစင် စသည်ကို ဆောင်ယူလာလျှင် လှုပ်ရှားသည်ဆိုကာ မစီးလိုခြင်း, စီးဖို့ရန် စိတ် မညွှတ်ခြင်း, ရထားကို ယူလာလျှင်ကား နှစ်နှစ်သက်သက် စီးလိုခြင်း, တန်ဆာဆင်ယဉ် အလှပြင်ထား၍ ချောမောလှပသော မိန်းမပျိုတို့ကို တွေ့မြင်လျှင် စားတော့မည့် ဘီလူးမကဲ့သို့ ထင်မှတ်တတ်ခြင်း, သား သမီး, ဇနီး, ကျေးကျွန်, အစေခံ, အလုပ် သမားတို့၏ မိမိစကားကို နားမထောင်ခြင်း ဟူသော အပြစ်များကို ရရှိခံစားရလေသည် (အံ၊၃၊၁၉၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၇-၈)။
ပါယာသိမြို့စား၏ အလှူ ပါယာသိမြို့စား၏ အလှူပွဲ၌ ယင်း ဒါနတို့ကို ဥတ္တရလုလင်သည် ကိုယ်စားအဖြစ်ဖြင့် ပေးလှူရသော်လည်း မိမိပစ္စည်းကဲ့သို့ သဘောထားကာ အားစိုက်၍ ပေးလှူသောကြောင့် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရ၏။
အလှူရှင်ဖြစ်သောပါယာသိ မြို့စားသည်ကား မရိုမသေ တော်စွာလျော်စွာ ပေးလှူခဲ့သောကြောင့် အောက်တန်းကျသော စတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်၌ အခြံအရံ နတ်သမီး နတ်သား ကင်းမဲ့သော “သေရိသက”နတ်ဗိမာန်၌ ဖြစ်ရ၏။
ဂဝမ္ပတိမထေရ် နေ့သန့်ရန်အလို့ငှါ “သေရိသက” နတ်ဗိမာန်သို့ ကြွတော်မူသောအခါ ပါယာသိမြို့စား-က မိမိမှာ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မရိုမသေ ပေးလှူခဲ့ခြင်း, မိမိလက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုင်၍ သာဟတ္ထိကမြောက်အောင် မပေးမလှူခဲ့ခြင်း, သူတစ်ပါးတို့အံ့ဖွယ်သရဲ ဖြစ်အောင် မပေးမလှူခဲ့ခြင်း, လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ကိုယ်တိုင် မသုံးစွဲလို၍ ပစ်လွှင့်ထားအပ်သော ဝတ္ထုကဲ့သို့ သဘောထားကာ ပေးလှူ မိခဲ့ခြင်းကြောင့် ယုတ်ညံ့ အောက်ကျသော စတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ရကြောင်း, မိမိ အလှူ၌ ဝေယျာဝစ္စအမှု အားစိုက် ပြုလုပ်သော ဥတ္တရလုလင်မှာမူကား ရိုသေစွာ ပေး လှူခဲ့ခြင်း, ကိုယ်တိုင် လက်ဖြင့် ကိုင်၍ သာဟတ္ထိကမြောက်အောင် ပေးလှူခဲ့ခြင်း, သူတစ်ပါးတို့ အံ့ဖွယ်သရဲဖြစ်အောင် ပေးလှူခဲ့ခြင်း, လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ပစ်လွှင့်သကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ ကောင်းမွန်စွာ ပေးလှူခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် မိမိ လားရောက်ရာ စတုမဟာရာဇ် နတ်ပြည် ထက် မြင့်မြတ် အထက်တန်းကျသော တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရကြောင်းကို အရှင်ဘုရား လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက် ရှိသောအခါ လူအပေါင်းကို “ရိုသေစွာ ပေးလှူကြရန်, သူတစ်ပါးကို စေခိုင်းလျက် မျက်နှာလွှဲ ခဲပစ် မပြုလုပ်ပဲ မိမိလက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် ကိုင်၍ သာဟတ္ထိကမြောက်အောင် ပေးလှူကြရန်, စိတ်ထဲ၌ စွဲမြဲစွာထား၍ သူတစ်ပါးတို့အံ့ဖွယ်သရဲ ဖြစ်လောက်အောင် ပေးလှူကြရန်နှင့် ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပစ်လွှင့်သကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ ကောင်းမွန်စွာ ပေးလှူကြရန်” ပြောဟော ပြစေလိုကြောင်း တောင်းပန် လျှောက်ထားသဖြင့် ဂဝမ္ပတိမထေရ် လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသောအခါ နတ်သား လျှောက်ထားသည့်အတိုင်း လူတို့အား တဆင့်ဟောပြလေသည်။
လူတို့လည်း ဂဝမ္ပတိမထေရ် ဟောပြသည့်အတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ကြသဖြင့် အထက် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ လားရောက်ကြရလေသည် (ဒီ၊၂၊၂၈၁-၂။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၅၇)။
(၁) သင်္ကန်း, ဆွမ်းစသော ပစ္စည်း ဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = ဝတ္ထုဒါန (၂) သတ္တဝါဟူသမျှအား ဘေးမဲ့ပေးခြင်း ဟူသော = အဘယဒါနအားဖြင့် ၂-ပါး (အံ၊၃၊၇၆-၇။
အဘိ၊က၊၂၅၅-၆။
ယင်းတွင် အဘယဒါန-သည် သတ္တဝါဟူသမျှ၏ အသက်ကို ပေးလှူလိုက်ခြင်းဖြင့် တုတ်, လှံတံကို ချထားခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း, အလုံးစုံသော လောကီ-လောကုတ္တရာ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း အကျိုး အာနိသင် ကြီးမားလှ၏ (ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၃၃။
(၁) မွန်မြတ်သော လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = ပဏီတဒါန, (၂) ယုတ်ညံ့ ခေါင်းပါးသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူ ခြင်းဟူသော = လူခဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး။
ယင်း-တွင် ပဏီတဒါနကို ပြုသောသူသည် ကိုယ်ခန္ဓာ ပြည့်ဖြိုး တိုးပွါးခြင်း, ကြည်ညို ဖွယ် ကောင်းခြင်း, ကိုယ်ရေအဆင်း ချောမောလှပခြင်းဟူသော မွန်မြတ်သော အကျိုးကို ရရှိ၏။
လူခဒါနကို ပြုသောသူသည် အသွေးအသား ခေါင်းပါး ခြောက်ကပ်ခြင်း စသော သေးနုပ် သိမ်ဖျင်းသော အကျိုးကို ရရှိ၏ (ဒီ၊၃၊၁၂၄။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၉။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၁၀)။
(၁) နူးညံ့ ညက်ညောသော ပစ္စည်း ဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = သုခုမဒါန, (၂) မနူးညံ့ မညက်ညော ထူပြောသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = ထူလဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (ဒီ၊၃၊၁၃၀။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၆။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၁၈)။
(၁) နေ့စဉ်အမြဲ ပေးလှူခြင်း, မျိုးရိုး စဉ်ဆက် မပျက်ကွက်စေခြင်းငှါ စောင့်ရှောက်သောအနေအားဖြင့် ပေးလှူခြင်း, လူ အများနှင့် ဆက်ဆံ၍ မမြတ်သော ပေးလှူခြင်း ဟူသော = ဒါန, (၂) ဥပုသ်နေ့-စသော နေ့ထူး နေ့မြတ်တို့၌ ထူးကဲ လွန်မြတ်သော ပေးလှူခြင်း, အစဉ်အဆက်မဟုတ်ပဲ ကိုယ်တိုင် စထွင်၍ ပေးလှူခြင်း, လူအများနှင့် မဆက်ဆံပဲ အလွန်မွန်မြတ်သော ပေးလှူခြင်း ဟူသော ပဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး။
(သာရတ္ထ၊၂၊၅။
ဝိမတိ၊၁၊၁၀၀။
မ၊ဋီ၊၃၊၁၄၁)။
(၁) ကိုယ်မှ အပဖြစ်သော ရွှေငွေ-စသောပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = ဗာဟိရဒါန (၂) ခြေ လက်, နား, နှာ-စသော ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းကို ပေးလှူခြင်း အဇ္ဈတ္တိကဒါန-အားဖြင့် ၂-ပါး (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၉၅။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၂၇၃-၄)။