kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့နောက် ပွားများအားထုတ်သူသည် ဘုရားရှင်၏ တည်ရှိမှုတွင် နေရသကဲ့သို့ ခံစားရနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုထားလေသည်။
McMahan, David; Empty Vision: Metaphor and Visionary Imagery in Mahayana Buddhism, RoutledgeCurzon, 2002. p. 149. ဥပမာအနေဖြင့် ဘုရားဂုဏ်တော်ကိုးပါး ဂါထာကို အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အသေးစိတ်ကြည့်ရန် ဘုရားဂုဏ်တော်ကိုးပါး တရားဂုဏ်တော်ခြောက်ပါး သံဃာဂုဏ်တော်ကိုးပါး ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
သံဃာ့-ဂုဏ်-ကျေးဇူးသံဃဂုဏ (ပု) [သံဃ+ဂုဏ]။
“သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော” တိအာဒိနာ သုတ္တန္တပရိယာယေနေဝ သံဃဂုဏေ ကထယိံသု။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၀-၁။
သာရတ္ထ၊၃၊၃၂၅။
(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၉၉။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၁၄။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၇။
သုတ္တနိ၊ ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၁၊ ၂၈၃)။
သံဃာဂုဏ်တော်(၉) သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော၊ ဥဇုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော၊ ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော၊ သာမီစိပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော၊ ယဒိဒံ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂါနိ အဋ္ဌ ပုရိသပုဂ္ဂလာ ဧသ ဘဂဝတော သာဝကသံဃော၊ အာဟုနေယျော၊ ပါဟုနေယျော၊ ဒက္ခိဏေယျော၊ အဉ္ဇလိကရဏီယျော၊ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ။
သံဃာ့ဂုဏ်တော် တို့သည်— (၁) သုပ္ပဋိပန္နတာ- ကောင်းစွာ ကျင့်ခြင်း။
(၂) ဥဇုပ္ပဋိပန္နတာ- ဖြောင့်မတ်စွာကျင့်ခြင်း။
(၃) ဉာယပ္ပဋိပန္နတာ- လျော်ကန်စွာ နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာ ကျင့်ခြင်း။
(၄) သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ- ရိုသေစွာကျင့်ခြင်း။
(၅) အာဟုနေယျတာ- အရပ်ဝေးမှ ဆောင်၍သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန်ထိုက်တန်ခြင်း။
(၆) ပါဟုနေယျတာ- ဧည့်သည်တို့ အလို့ငှာ စီမံထားသော ဝတ္ထုကိုသော်လည်း ပေးလှူ ပူဇော်ရန် ထိုက်တန်ခြင်း။
(၇) ဒက္ခိဏေယျတာ- တမလွန်အတွက် ရည်မြှော်သော အလှူကို ခံထိုက်ခြင်း။
(၈) အဉ္ဇလိကရဏီယတာ- လက်အုပ် ချီခြင်းငှာ ထိုက်တန်ခြင်း။
(၉) လောကဿ အနုတ္တရပုညက္ခေတ္တတာ = သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံးလယ်ယာမြေဖြစ်ခြင်း ဟူ၍ ၉-ပါးအပြား ရှိကုန်၏။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၁၁-၂။
ဒီ၊၂၊၈၀။
ဒီ၊၃၊၄။
မ၊၁၊၄၅-၆။
သံ၊၁၊၂၂၁-၂၊ ၂၉၉။
သံ၊၂၊၄၆၄-၇၊ ၄၆၉-၇၂။
သံ၊၃၊၂၉၈၊ ၃၁၀။
အံ၊၁၊၂၀၉၊ ၂၂၃။
အံ၊၂၊၁၈၇၊ ၂၅၂-၃။
အံ၊၃၊၄၀၅။
နေတ္တိ၊၄၈)။
အဓိပ္ပါယ် အကျယ် (သံဃာ့ဂုဏ်တော် (၉)ပါးတို့တွင် အရိယမဂ်ဟုဆိုအပ်သော မဖောက်မပြန်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း-သုပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော် (ဝါ)သုတ်, အဘိဓမ္မာ, ဝိနည်းတရား၌ မြတ်စွာဗုဒ္ဓ ဆုံးမတော်မူတိုင်း-မချွတ်မယွင်းသော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ခြင်း = သုပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော်, အရိယမဂ်ဟုဆိုအပ်သော ဖြောင့်မတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း-ဥဇုပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော် (ဝါ) အလယ်၌ဖြစ်သော အကျင့် (မဇ္ဈိမပဋိပဒါ)ဖြင့် အယုတ်တရား (၂)ပါးသို့ မကပ်ရောက်မူ၍ အကောက်သုံးပါး အပြစ်များကို ပယ်ခွါခြင်းငှာ ကျင့်ခြင်း-ဥဇုပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော်, နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရောက် တတ်သောကြောင့် လည်းကောင်း, နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်း၍ သိကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း ဉာယမည်သော အရိယမဂ်ကို ကျင့်ခြင်း ဉာယပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော် (ဝါ) ဉာယမည်သော သင့်လျော်လျောက်ပတ်သော အကျင့်ကို နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာ ကျင့်ခြင်း-ဉာယပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော်, နိဗ္ဗာန်အား သင့်လျော်သောကြောင့်လည်းကောင်း, ဝဋ်ဆင်းရဲမှထွက်မြောက်ခြင်းငှာ သင့်လျော်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ သာမီစိမည်သော အရိယမဂ်ကို ကျင့်ခြင်း သာမီစိပ္ပဋိပန္နတာဂုဏ်တော်, (ဝါ) ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မြတ်နိုးသဖြင့်လူ, နတ်, ဗြဟ္မာ, သတ္တဝါတို့ ပြုအပ်သော ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်း, လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးခြင်း, နေရာဖြင့် ဖိတ်မန်ခြင်းစသော အရိုအသေပြုမှုကို ခံထိုက် အောင်ကျင့်ခြင်း = သာမီစိပ္ပဋိပန္နာဂုဏ်တော်, ဝေးသောအရပ်မှသော်လည်းဆောင်၍ သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ပေးလှူအပ်သော (ထူးဆန်းရှားပါး မွန်မြတ်သော) လှူဘွယ် ဝတ္ထုကို ခံယူခြင်းငှာ သင့်လျော် လျောက်ပတ်ခြင်း . အာဟုနေယျတာဂုဏ်တော်, (ဝါ) ဝေးသောအရပ်မှသော်လည်း အလုံးစုံသော ဥစ္စာနှစ်ကိုလည်း ပေးလှူရာ၏အဖြစ် (ဝါ) သိကြားစသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်းပေးလှူ ပူဇော်အပ်သော (ထူးဆန်းရှားပါး မွန်မြတ်သော)လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ခံထိုက်သည်၏အဖြစ် = အာဟုနေယျတာဂုဏ်တော်, အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှ လာသော ဆွေမျိုး မိတ်သင်္ဂဟတို့၏ အကျိုးငှာ ကောင်းစွာ ပြုပြင်စီရင်အပ်သော ဧည့်သည်တို့အား ရည်ရွယ်၍ ထားအပ်သော လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်းငှာ သင့်လျော် လျောက်ပတ် သည်၏အဖြစ်, ခံယူခြင်းငှာလည်း ထိုက်သည်၏အဖြစ် = ပါဟုနေယျတာ ဂုဏ်တော်, (ဝါ) သူခပ်သိမ်းတို့၏ ရှေးဦးစွာ ဆောင်ယူ၍ ပေးလှူရာ၏အဖြစ် (ဝါ) ခပ်သိမ်းသောအပြားအားဖြင့် ဆောင်ယူ၍ပူဇော်အပ်သော (သန့်ရှင်းစင်ကြယ် ထူးဆန်းမွန် မြတ်သော) လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ခံထိုက်သည်၏ အဖြစ် = ပါဟုနေယျတာဂုဏ်တော်, တမလွန် လောကကို ယုံကြည်၍လှူအပ်သော (သန့်ရှင်း စင်ကြယ် မွန်မြတ်သော) လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ခံထိုက်သည်၏အဖြစ် (ဝါ) တမလွန်လောကကို ယုံကြည်၍ လှူအပ်သော (သန့်ရှင်းစင်ကြယ် မွန်မြတ်သော) လှူဖွယ်ဝတ္ထုအားလျော်သည်၏အဖြစ် = ဒက္ခိဏေယျတာဂုဏ်တော်, ကောင်းမှုကို အလိုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လက် အုပ်ချီခြင်းကို ပြုထိုက်သည်၏ အဖြစ် = အဉ္ဇလိကရဏီယတာဂုဏ်တော်, သတ္တဝါ အားလုံး၏ ကောင်းမှုတည်းဟူသော မျိုးစေ့ကို အကျိုးစီးပွား များစွာရနိုင်သဖြင့် ထူးကဲမြင့်မြတ်သော လယ်, ယာမြေကောင်းသဖွယ် ဖြစ်သည်၏အဖြစ် = လောကဿ အနုတ္တရပုညက္ခေတ္တတာဂုဏ်တော် ဤသို့ သံဃာ့ဂုဏ်တော်သည် ကိုးပါးဖြစ်သတည်း။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၁၁-၄။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၂၇၈-၈၁။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ မဟာစည်ဆရာတော်ကြီး၏ မြန်မာပြန် ဘဂဝတော - မြတ်စွာဘုရားရှင်၏၊ သာဝကသံဃော- တပည့်သားဖြစ်သော အရိယာသံဃာတော်အပေါင်း (နှင့် အရိယာနွယ်ဝင် သံဃာတော်အပေါင်း)သည် --- သုပ္ပဋိပန္နော - လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟကင်းကြောင်း သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ အကျင့်ကောင်းကို) ကောင်းစွာ ကျင့်တော်မူသော သံဃာတော်။
ဥဇုပ္ပဋိပန္နော - ကိလေသာအကောက်ကင်းရန် ဖြောင့်မှန်စွာ ကျင့်တော်မူသော သံဃာတော်။
ဉာယပ္ပဋိပန္နော - ဆင်းရဲငြိမ်းရန် နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာ သင့်လျော်စွာကျင့်တော်မူသော သံဃာတော်။
သာမိစိပ္ပဋိပန္နော - သူများကပြုသည့် ရိုသေမှုနှင့် သင့်တင့်ထိုက်တန်အောင် ကျင့်ကြံတော်မူသော သံဃာတော်။
အာဟုနေယျော - ရပ်ဝေးမှပင် ဆောင်ယူလာ၍ ပေးလှူသည်ကို ခံယူတော်မူထိုက်သော သံဃာတော် ပါဟုနေယျော - ချစ်မြတ်နိုးအပ်သည့် ဧည့်သည်များ အတွက် အထူးပြုပြင်ထားသော စားကောင်းသောက်ဖွယ် ကိုပင် ပေးလှူပူဇော်ထိုက်သော သံဃာတော်။
ဒက္ခိဏေယျော - နောင်တမလွန်လောက၌ ကောင်းကျိုးရမည်ဟု ယုံကြည်၍ ပေးလှူသည်ကို ခံယူတော်မူထိုက်သော သံဃာတော်။
အဉ္စလိကရဏီယျော - ကောင်းကျိုးချမ်းသာ မှန်စွာ ရမည်ဟု ယုံကြည်မျှော်ကိုးလျှက် လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးထိုက်သော သံဃာတော်။
အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတံ လောကဿ - ကောင်းမှုမျိုးကို စိုက်ပျိုးရန်အလို့ငှာ သတ္တဝါအပေါင်း၏ အကောင်းဆုံးလယ်ယာမြေဖြစ်တော်မူသော သံဃာတော်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် သံဃာနုဿတိ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
သက္ကရာဇ် (၁) မဟာသက္ကရာဇ် = ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဘိုးတော် (သီရိမဟာ မာယာဒေဝီ၏ ခမည်းတော်) ဒေဝဒဟပြည့်ရှင်ဘုရင် အဉ္စနမင်းကြီးသည် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ရ ဒေဝီလရသေ့နှင့် တိုင်ပင်ပြီး မိမိလက်ထက်၌ ရောက်ဆဲဖြစ်သော သက္ကရာဇ် (၈၆၄၅)ခုကို ထိုနှစ် တပေါင်းလကွယ် စနေနေ့ အထိ ဖြိုပြီးလျှင် တန်ခူးလဆန်း(၁)ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အစပြု၍ သက္ကရာဇ်တစ်ခု ထားလေသည်။
ထို ၁၄၈-နှစ်ကို ဖြိုပြီး သာသနာသက္ကရာဇ်ကို စ၍တွက်သည်။
(၂) သာသနာသက္ကရာဇ် = မဟာသက္ကရာဇ်၏ သက်တမ်းမှာ (၁၄၈)နှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဂေါတမဘုရားရှင်သည် ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူသည်။
သာသနာတော် အနှစ် (၅၀၀၀)ကိုလည်း ထားတော်မူခဲ့သည်။
ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပြီး လေးလအကြာ ရာဇဂြိုဟ်ပြည့်ရှင်ဘုရင် အဇာတသတ် ကြီးကြပ်၍ ပထမသင်္ဂါယနာတင်တော်မူပြီးနောက် သက္ကရာဇ် (၁၄၈)ကို ဖြိုခွင်းပြီး သာသနာနှစ် သက္ကရာဇ်(၁)ခု ကြွင်းထားခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ သာသနာသက္ကရာဇ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။
(၃) ကောဇာ (ဂေါဇာ)သက္ကရာဇ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် = ပေါက္ကံမင်းဆက် ပုပ္ပားစောရဟန်းမင်းလက်ထက်မှ စ၍ ရေတွက်သည်။
(လက်ရှိ မြန်မာ ပြက္ခဒိန်) သက္ကရာဇ် ဖြိုခြင်း အစ ဂေါတမဘုရားရှင်၏ ဘိုးတော် အဉ္ဇနမင်းကြီး လက်ထက်တွင် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ရ ဒေဝီလရသေ့နှင့် တိုင်ပင်ပြီး ရှိရင်းသက္ကရာဇ်(၈၆၄၇)နှစ်မှ (၈၆၄၅)နှစ်ဖြို၍ ကျန်နှစ်နှစ်ကို ဘိုးတော်အဉ္ဇဇနမင်း ဖြိုကြွင်းသော အဉ္ဇနသက္ကရာဇ် (မဟာသက္ကရာဇ်)အဖြစ် သုံးစွဲခဲ့လေသည်။
ထိုစဉ်က မဂဓတိုင်း၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ စိုးစံသောဘုရင် အဇာတသတ် နှင့် အရှင်မဟာကဿပတို့ တိုင်ပင်ပြီး ရှိပြီး ၁၄၈-ခုနှစ် ကို ဖြို၍ ထိုနှစ်ကို ဗုဒ္ဓသာသနာနှစ် (သာသနာသက္ကရာဇ်) ၁- ခုနှစ် ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထိုမှတစ်ဖန် အစဉ်အဆက် သာသနာသက္ကရာဇ် ကို ဆက်လက် သုံးစွဲလာခဲ့ကြရာ သာသနာသက္ကရာဇ် ၆၂၄-ခု ရောက်သောအခါ သရေခေတ္တရာပြည့်ရှင် သုမုန္ဒီရဇ် မင်းလက်ထက်တွင် ရှေးဆရာ ပညာရှိ ရသေ့ကြီးများ၏ နည်းအရ ဒေါဒေါရသ (ခေါ်) နှစ်ရှည်သက္ကရာဇ် ဖြိုကိန်းနှင့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် ၆၂၄-ခုနှစ်မှ ၆၂၂-ခုနှစ်ကို ဖြို၍ အကြွင်း ၂ -နှစ်ကို ထားကာ သုမုန္ဒရဇ်(သရေခေတ္တရာ) သက္ကရာဇ်အဖြစ် မှတ်သားသုံးစွဲ ခဲ့ပြန်သည်။
သုမုန္ဒရဇ်သက္ကရာဇ် ၅၆၂-ခုသို့ ရောက်သောအခါ ပေါက္ကံပြည့်ရှင် ဆရာသင်္ဃရာဇ် ခေါ် ပုပ္ပါးစောရဟန်းမင်းလက်ထက် ခန်းဆပဉ္ဇာ (ခေါ်) နှစ်တိုသက္ကရာဇ် ဖြိုကိန်းနှင့် ကြုံကြိုက်ပြန်သည်နှင့် ၅၆၂-ခုမှ ခန်းဆပဉ္ဇာ ၅၆၀-ခု ဖြိုပြီးကျန်သော ၂-ခုကို ပေါက္ကံသက္ကရာဇ် အဖြစ် ယနေ့ထိ အဖြိုမရှိတော့ဘဲ ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့သည်။
ထိုအချိန် မှ စ၍ သာသနာသက္ကရာဇ် ဟူသော မူလ အခေါ် ပျောက်သွားကာ ကောဇာသက္ကရာဇ် (သို့) သက္ကရာဇ် ဟုသာ သုံးပါတော့သည်။
သိရိခေတ္တရာပြည် ဘုရင် သုမုန္ဒီရဇ်မင်း ဖြိုသော ၆၂၂ - ကို ပုပ္ပားစောရဟန်း လက်ထက် ဖြိုသော ၅၆ဝ နှင့် ပေါင်းလျှင် ၁၁၈၂ နှစ် ရသည်။
ယင်း ၁၁၈၂ ကို လက်ရှိရောက်နေသော ကောဇာသက္ကရာဇ်တွင် ထည့်ပေါင်းပါက ပထမသင်္ဂါယနာတင်ချိန်က စခဲ့သော သာသနာသက္ကရာဇ်ကို ရသည်။
ကောဇာသက္ကရာဇ်မှာ ၁၃၀ဝ ကျော်သာ ရှိသေးသော်လည်း သာသနာနှစ်မှာ ၂၅၀ဝ ကျော်နေပြီ ဖြစ်သည်။
သာသနာသက္ကရာဇ် ၆၂၄-ခု ရောက်သောအခါ သုမုန္ဒီရဇ်မင်းလက်ထက်တွင် ဒေါဒေါရသ (ခေါ်) နှစ်ရှည်သက္ကရာဇ် ဖြိုကိန်းနှင့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် ၆၂၄-ခုနှစ်မှ ၆၂၂-ခုနှစ်ကို ဖြို၍ အကြွင်း ၂ -နှစ်ကို ထားကာ သုံးစွဲခဲ့သောအခါ ကောဇာသက္ကရာဇ်နှင့် သာသနာနှစ် ဟူ၍(၂)မျိုး ကွဲပြားလာခြင်း ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကောဇာသက္ကရာဇ်ကို အစဉ်အမြဲသုံးစွဲပြီး သာသနာနှစ်ကိုကား အသိအမှတ်ပြုသည့် အနေဖြင့်သာ သုံးစွဲခဲ့လေသည်။
(ထိုင်းနိုင်ငံ ယိုးဒယားတွင် သာသနာနှစ်ကို သက္ကရာဇ်အဖြစ် သုံးစွဲပေသည်။
) သာသနာနှစ် သိလိုပါက ကောဇာသက္ကရာဇ် ကို (၁၁၈၂)နှစ်နှင့် ထည့်ပေါင်းလျှင် သာသနာနှစ် အမှန် ဖြစ်ပေသည်။
သက္ကကောဇာ၊ တည်ပြီးခါဝယ်၊ တစ်တစ်ရှစ်နှစ်(၁၁၈၂)နှောတုံလစ်က၊ တိတ်ဖြစ်သာသနာ၊ မှတ်ကြရာ၏ဟုပညာရှိများ ညွှန်ကြားထား၏။
မြန်မာ ပြက္ခဒိန်နှစ် ကို (၁၁၈၂) ပေါင်းပါက သာသနာနှစ် ကို ရမည်။
သက္ကရာဇ်ဖြိုရာ အင်္ဂါ ၃-ပါး သက္ကရာဇ်ဖြိုခြင်း ဟူသည်ကား ဂဏန်းသင်္ချာအရေအတွက်တွေ များလာသည်ကို လွယ်ကူစွာ သိမှတ်နိုင် စေရန်ရည်သန်၍ အသစ်အတို ပြုခြင်းပင်ဖြစ်၏၊ သို့သော် အောက်ပါ အင်္ဂါ၃-ပါးနှင့် ညီညွတ်မှ ဖြိုအပ်သည်၊ဖြိုကောင်းသည်ဟု ပညာရှိတို့တွက်ကိန်းပုံစံ ထားကြကုန်၏၊ ကံနီ အတွင်းဝန်မင်းကမူ ကိန်းခမ်းညီးအောင်ဖြိုခြင်းသာ လိုရင်းပဓာနမှတ် ဟု ဆိုလေသည်။
ရောက်ဆဲသက္ကရာဇ်တည် ၇-ခုနှင့်စား၊ အကြွင်းမဲ့ပြတ်၊ ရောက်ဆဲ သက္ကရာဇ်တည် ၁၉-ခုစား၊အကြွင်းမရှိပြတ်၊ ရောက်ဆဲသက္ကရာဇ်တည် ၉၅-ခုစား၊အကြွင်းမရှိပြတ်။
သက္ကရာဇ်ဖြိုမင်း၊ ၇-စင်း၊ ဘယ်မင်းဘယ်ခါ ဖြိုသနည်း ဤ၌ သက္ကရာဇ်ကိုဖြိုသွားကြသောမင်းနှင့် ကိန်းခမ်း ရသေ့ရဟန်း စသည်တို့၏ အမည်များကို ရာဇဝင် မဟာဝင် သာသနာဝင် ဆရာစဉ်တို့ မှတ်တမ်းမှ သုတေသနပြု၍ တွေ့ရှိသမျှဖြင့် ထုတ်ပြဖြေကြား သွားသည်၊ အမှားပါဝင်က အမှန်ကို လျင်စွာ ရှာကြပါကုန်။
(၁) အာကာရဋ္ဌမင်းကြီး လက်ထက် ကမ္ဘာဦးကာလမှစ၍ ``မဟာသုဒ္ဓဝယပ္ပ´´ဟူသော ပိဋကသင်္ချာနှင့်အညီ သက္ကရာဇ် (၁၁၄၉၇၈၅) ခုနှစ်တို့ကိုဖြိုခဲ့သည်။
ထိုနောက်- (၂) ကုသမင်းကြီးလက်ထက်မှာ ``နာတိမဇ္ဇလဒ္ဓံဝိယ´´ ဟူသော ပိဋကသင်္ချာကိန်းခမ်းနှင့်အညီသက္ကရာဇ် (၁၄၉၃၈၅၆၀) သော ခုနှစ်တို့ကိုဖြိုခဲ့လေသည်။
၎င်းနောက်- (၃) ဘိုးတော်အဉ္စနမင်းကြီးသည် ဒေဝီလရသေ့နှင့်တိုင်ပင်ကာ ``မာဃစန္ဒေ၊ သို့မဟုတ်ဏဝစန္ဒေ ´´ ဟူသော ပိဋက သင်္ချာ ကိန်းခမ်းနှင့်အညီ သက္ကရာဇ် (၈၆၄၅) ခုနှစ်တို့ကို ဖြိုခဲ့လေသည်။
ထိုနောက်မြတ်စွာဘုရားသခင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူပြီးသောအခါ သာသနာနှင့်ဂေါဇာနှစ် ညီစေရန်- (၄) အဇာတသတ် မင်းကြီးနှင့် ရှင်မဟာကဿပထေရ် တိုင်ပင်ကာ ``ဒေဝီယ´´ ဟူသော ပိဋကသင်္ချာ ကိန်းနှင့်အညီ သက္ကရာဇ် (၁၄၈)ခုနှစ်တို့ကို ဖြိုလိုက်ပြန်လေသည်။
ထိုနောက် ၆၂၄-ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ- (၅) သုမုန္ဒရီမင်းကြီးသည် သီရိခေတ္တရာပြည်ကြီး၌ ``ဒေါဒေါရသ ´´ကိန်းခမ်းအရ ၂-ခုကြွင်းထား ၍ သက္ကရာဇ် (၆၂၂)နှစ်တို့ကိုဖြိုလိုက်ပြန် လေသည်။
ထိုနောက် ၅၆၂-ခုနှစ်သို့ရောက်ပြန်သောအခါ- (၆) ပုပ္ပါးစောရဟန်းမင်းကြီး ပုဂံပြည်၌ ``အလံဗိက´´ ကိန်းကြုံ၍ ``ခဆ ပဉ္စန်း´´ ခေါ် နှစ်ပေါင်း (၅၆၀)တို့ကို ၂-ခုကြွင်းထားလျက်ဖြိုလိုက်ပြန်လေသည်။
ထိုမှနောက် သက္ကရာဇ် (၈၀၀)ခုနှစ်သို့ရောက်သော အခါ- (၇) မိုးညှင်း မင်းတရားကြီးသည်၊ ``အဋ္ဌနဝ သတ္တကိန်း´´ သို့မဟုတ် ``ဗသျှုဆိဒ္ဒမုနိကိန်း ´´ အရ (၇၉၈) ခုနှစ်တို့ကို ဖြိုပြန်သော်လည်း ကိန်းခမ်း မရောက်၍ မပြိုမကြေဟု ပညာရှိတို့ ဆိုကြကုန်၏၊ ထိုနောက်ကား သက္ကရာဇ်ဖြိုမင်း မရှိ မပေါ်သေးပေ။
မြန်မာရာဇဝင်/ဝေါဟာရဋီကာ ကိုးကား ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အရှင်ဩဘာသာဘိဝံသ ၏ သုတေသနကရုပ်ပြ အဘိဓာန် (၂၀၀၇) မှ သုခမှတ်စု ဒေါက်တာသက်လွင် ၏ သမိုင်းက ပြောသော ပုဂံ။
ပုဂံကပြောသောသမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အချိန်။
အချို့ ဗုဒ္ဓဘာသာတွေက ဘုရားရှိမခိုးခင်မှာ ဘုရားပင့်ကြတယ်။
အချို့ ဗုဒ္ဓဘာသာတွေကတော့ ဘုရားမပင့်ဘဲ ဘုရားရှိခိုးကို ဆက်ဆိုကြတယ်။
ဘယ်ခေတ်က ဘယ်ဆရာတော် ရေးသားစီကုံးသွားတယ်လို့ မသိရတဲ့ အောက်ပါ ဘုရားပင့် ဂါထာဟာ မြန်မာပြည်အနှံ့အပြား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ရရှိတဲ့ ဘုရားပင့်ဖြစ်တယ်။
ဘုရားပင့် ၁။
နက္ခတ္တေဟိ ပရိဝါရော၊ သိနေရုဂိရိမုတ္တမော။
ဝိရောစတိ သကာဘာယ၊ ဩဘာသယံ သမန္တတော။
တတောပိ အတိက္ကန္တောဝ၊ ဆဟိ ရသ္မီဟိ ယော ဇိနော။
ဧဝမာဒိဂုဏောပေတော၊ ဌာတု မေ ဝရသီသကေ။
နက္ခတ္တေဟိ- ရောင်ခြည်တထောင် အလင်းဆောင်သည့် ထွန်းပြောင်ပဝင်း ရှင်နေမင်းမှ စသည်များစွာ နက္ခတ်တာရာအပေါင်းတို့ဖြင့်။
ပရိဝါရော- ခြံရံအပ်သော။
သိနေရုဂိရိမုတ္တမော- လောကတွင် ရှိရှိသမျှ တောင်တကာ တို့ထက် ဆတက်လွန်ကျူး တောင်ထူးတောင်မြတ် ဆတ်ဆတ်ဖြစ်လျှင်း မြင်းမိုရ်မင်းသည်။
သကာဘာယ- မိမိဝဲယာ ခြံရံကာ၍ ရောင်ဝါတင့်ထူး နက္ခတ်စုံဝင့်ကာမြူးသဖြင့် တင့်ထူးကျက်သရေ လက်လက်ဝေသော မိမိရောင်ခြည်ပန်းဖြင့်၊ ဩဘာသယံ- ဩဘာသယန္တော- ရောင်ဝါရွှန်းအိ ထွန်းလင်းဘိလျက်။
သမန္တတော- ဝန်းကျင်ဒိသာ ရပ်မျက်နှာမှ။
ဝိရောစတိ- တောင်မင်းကျက်သရေ ပီပြင်လေအောင် ထွန်းပြောင်ရွှန်းမြ တင့်တယ်တောက်ပပါပေ၏။
တတောပိ- တောင်တကာထွတ်မှူး လွန်ကျူးမြင့်ပို ထိုမြင်းမိုရ်တောင်မင်း၏ တင့်တယ်ခြင်းထက်လည်း။
အတိက္ကန္တောဝ- ဤ၍ဤမျှ ဂဏန်းချ၍ မမှန်းဆနိုင်အောင် ကဲလွန်၍သာလျှင်။
ယောဇိနော- အကြင်ငါးမာရ်အောင်မြင် ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည်။
ဆဟိ ရသ္မီဟိ- ကြာညိုရောင် မည်းညိုရောင် ပုလဲညိုရောင် ဖဲညိုရောင် မြစိမ်းညိုရောင်အဆင်းကဲ့သို့ ညိုဝင်းသော နီလရောင်ခြည်တော်, နေမင်းအရောင် ရွှေအဆင်းအရောင် ပယင်းအဝါအရောင် သလင်းအဝါအရောင် သလွဲအဝါအရောင် ရွဲအဝါအရောင်ကဲ့သို့ ဝါဝင်းသော ပီတရောင်ခြည် တော်,တိမ်နီရောင် စိန်နီရောင် ကြာနီရောင် ကမ္ဗလာနီရောင် ပတ္တမြားအနီရောင်အဆင်းကဲ့သို့ နီဝင်းသော လောဟိတရောင်ခြည်တော်, ဘောသာခွါရောင် သော်တာလရောင် မကာရ်းအဖြူရောင် ဂွမ်းအဖြူရောင် ပုလဲ အဖြူရောင် ရွဲအဖြူရောင် စံပယ်အဖြူရောင် ကြယ်အဖြူရောင် ဝရဇိန်အဖြူရောင် ပွတ်သစ်စ ခရုသင်းကဲ့သို့ ဖြူဝင်းသော ဩဒါတရောင်ခြည်တော်, မည်းရောင် နီရောင် ညိုရောင်ထည့်လောင်း ယှက်ကူးပေါင်းသဖြင့် မှည့်မောင်း မှိုင်းအုံ ရည်မှုန်သော အဆင်းရှိသော မဉ္ဖိဋ္ဌရောင်ခြည်တော်,မင်းလွင်မြူးခုန် ကဆုန်မာသ သမယ၌ မိုးဝပြင်ကျယ် ကောင်းကင်လယ်က လျှပ်ပန်းနွယ်ယှက်ကူး ပိုးစုန်းကြူးသဏ္ဌာန် မီးပန်းတွေပျံသလို အလျှံတလက်လက် တက်တဲ့ခြည် သက်တဲ့ခြည် ဝဲတဲ့ခြည် ပျံတဲ့ခြည် ဤမှထိုမှ ထိုမှဤမှ ကူးကာပြိုးပြက် တခဲနက်သော ပဘဿရရောင်ခြည်တော် တည်းဟူသော ခြောက်ပါးသော ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့်။
ဝိရောစတိ- ဖူးမြင်ရသူ နတ်လူဗြဟ္မာ သတ္တဝါဟူသမျှ ဖူးမြော်၍မဝအောင် ခြောက်ရောင်ခြည်စုံဖြာလင်း၍ ထွန်းလင်း တောက်ပတော်မူပါပေ၏ ဧဝမာဒိ ဂုဏောပေတော- ဤသို့ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီး ရောင်ခြည်ခြောက်လီ တင့်ထူးစည်သည့် များဘိလုံးစုံ ဂုဏ်ကျေးဇူးတော် အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ငါးမာရ်အောင်မြင် ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည်။
မေ- မမ- ရှင်ပင့်ကိုးဂုဏ် ကြယ်ယုံမပြတ် ပွားများအပ်သော အကျွန်ုပ်၏။
ဝရသီသကေ- ကိုယ်အင်္ဂါတွင် အမြတ်တင်သည့် ဥတ္တမင်္ဂ ဦးသီသ၌။
ဌာတု- မယိမ်းမယိုင် ကျောက်စာတိုင်သို့ ခိုင်ခိုင်မတ်မတ် ရပ်တန့်ရွှင်ပြုံး သီတင်းသုံးတော်မူလှည့်ပါ ရောင်ခြည်တော် နေတနှုန်းတမျှကဲ့သို့ ရွှေဘုန်းတော် အလျှံကြွပါသည့် အောင်တော်မူသခင် အရှင်မြတ်ကြီးဘုရား။
ရောင်ခြည်တော်ဖွင့် ဘုရားပင့် စတုက္ကရံသိနိက္ခန္တာ၊ မေရုရာဇာ ဂိရုတ္တမော။
သောဘတေဝ သကာဘာယ၊ ဩဘာသယံ သမန္တတော။
တထေဝ သောဘနော ဗုဒ္ဓေါ၊ ဆဗ္ဗဏ္ဏရုစိယာ ဘဝံ။
အနန္တဇုတိမာ ဘန္တေ၊ ဂန္ဃာ မေ ဌာတု သီသကေ။
ဂိရုတ္တမော- ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှိသမျှ တောင်တကာ့ထွတ်မှူး တောင်ဦးတောင်မြတ်ကြီး ဖြစ်တော်မူပေထသော။
စတုက္ကရံသိနိက္ခန္တာ မေရုရာဇာ- ရွှေ ငွေ မြ ဖလ် လေးတန်ရောင်ခြည် ထွက်လည်ကွန့်မြူး တင့်ထူးလျှံပြိုင် မဏ္ဍိုင် ချက်ဗွေ နေစက်လစက် နက္ခတ်တာရာ ကြယ်တာရာတို့ ဝံယာပတ်ဝိုက် ဦးခိုက်ကြရာ မဟာမြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည်။
သကာဘာယ- ဝါဝင်းရောင် ဖြူဝင်းရောင် စိမ်းလဲ့ဝင်းရောင် ဖလ်ဝင်းရောင် မှန်ဝင်းရောင် နေရောင် လရောင် တည်းဟူသော မိမိအရောင်အဝါတို့ဖြင့်။
သမန္တတော- နှစ်ထောင်ကျွန်းငယ် လေးသွယ်ကျွန်းကြီး သီးသီးမွမွ အဏ္ဏဝ လေးသွယ် မြစ်ငယ်ငါးရာ ငါးဖြာမြစ်မ ရှိသမျှအကုန် လုံးစုံဒီပါ ရပ်ဒိသာ၌။
ဩဘာသယံ- ဩဘာသယန္တော- ထွန်းလင်း တောက်ပြောက် မြင်းမိုရ်ရောင်သာစေလျက်။
သောဘတေဝ- သောဘတေ ဣ၀ = လေးကျွန်းလုံးအလယ် လွန်တင့်တယ်သကဲ့သို့။
တထေဝ- ထိုမြင်းမိုရ်တောင်ကြီး ပုံမှီးစံယူ အလားတူသာလျှင်။
ဗုဒ္ဓေါ- ဒုက္ခ သမုဒယ နိရောဓနှင့် မဂ္ဂတဖြာ လေးသစ္စာကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် အလိုလို ကိုယ်တော်တိုင် သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။
ဆဗ္ဗဏ္ဏရုစိယာ- ကြာညိုရောင် မည်းညိုရောင် ပုလဲညိုရောင် ဖဲညိုရောင် မြစိမ်းညိုရောင် အဆင်းကဲ့သို့ ညိုဝင်းသော နီလရောင်ခြည်တော်, နေမင်းအရောင် ရွှေအဆင်းအရောင် ပယင်းဝါရောင် သလင်းဝါရောင် သလွဲဝါရောင် ရွဲအဝါရောင် အဆင်းကဲ့သို့ ဝါဝင်းသော ပီတရောင်ခြည်တော်, တိမ်နီရောင် စိန်နီရောင် ကြာနီရောင် ကမ္ဗလာနီရောင် ပတ္တမြားအနီရောင် အဆင်းကဲ့သို့ နီဝင်းသော လောဟိတရောင်ခြည်တော်, ဘော်သာ ခွါရောင် သော်တာလရောင် မကာရ်းအဖြူရောင် ဂွမ်းအဖြူရောင် ပုလဲအဖြူရောင် ရွဲအဖြူရောင် စံပယ်အဖြူရောင် ကြယ်အဖြူရောင် ဝရဇိန်အဖြူရောင် ပွတ်သစ်စခရုသင်းကဲ့သို့ ဖြူဝင်းသော ဩဒါတရောင်ခြည်တော်, မည်းရောင် နီရောင် ညိုရောင်ထည့်လောင်း ယှက်ကူးပေါင်းသဖြင့် မှည့်မောင်းမှိုင်းအုံ ရီမှုန်သော အဆင်းရှိကုန်သော မဉ္ဇိဋ္ဌ ရောင်ခြည်တော်, မင်းလွင်မြူးခုန် ကဆုန်မာသ သမယ၌ မိုးဝပြင်ကျယ် ကောင်းကင်လယ်က လျှပ်ပန်းနွယ်ယှက်ကူး ပိုးစုံးကြူးသဏ္ဌာန် မီးပန်းတွေပျံသလို အလျှံတလက်လက် တက်တဲ့ခြည် သက်တဲ့ခြည် ဝဲတဲ့ခြည် ပျံတဲ့ခြည် ဤမှထိုမှ ထိုမှဤမှ လူးလာပြိုးပြက် တခဲနက်သော ပဘဿရရောင်ခြည်တော် တည်းဟူသော ခြောက်သွယ်သော ရောင်ခြည်တော်အပေါင်းတို့ဖြင့်။
သောဘနော- မြင်သူအများ ရှုမအားအောင် ကြွားကြွားဝင့်ဝင့် ငွါးငွါးဆင့်၍ တင့်တယ် တော်မူပေထသော။
ဘန္တေ- ရွှေဘုန်းတော်သခင် အရှင်မြတ်ကြီးဘုရား။
အနန္တဇုတိမာ- မြေအဆုံး မိုးအဆုံး စကြ၀ဠာဆုံးအောင် ပြိုင်နှုန်းမပြူ ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူနိုင်ပေထသော။
ဘဝံ- ရှင်တော်မြတ်ဘုရားကြီးသည်။
အာဂန္ဃာ- တရာ့ရှစ်ကွက် ရွှေစက်အစုံ ကြာပဒုံကို ညွှန်ရုံဖြန့်မြန်း ကြွလှမ်းတော်မူခဲ့ပါ၍။
မေ- ငါးဝခန္ဓာ သမူဟာကို ငါငါထင်မှတ် အမိုက်ဇာတ်တွင် မပြတ်ခါခါ ကျင်လည်ရပါသော ဘုရားတပည့်တော်၏။
သီသကေ- လူညွန့်လူဖူး ဆံဦး ဗွေထက် ထိပ်လယ်ချက်၌။
ဌာတု- မယိမ်းမယိုင် ကျောက်စာတိုင်ကဲ့သို့ ခိုင်ခိုင်မတ်မတ် တန့်ရပ်တည်နေတော် မူလှည့်ပါ့ နေတနှုန်းတမျှကဲ့သို့ ရွှေဘုန်းတော်ကြွပါတဲ့ အရှင်မြတ်ကြီးဘုရား။
စိန်ရောင်ခြည် ဘုရားပင့် အင်္ဂီရသဿ ဥဏ္ဏာယ၊ ဒါဌာဟိ သေတရံသိယော။
၀ဇိရာဝ ဝိရောစန္တိ၊ ဇိနော မေ ဌာတု သီသကေ။
အင်္ဂီရသဿ- အယုတ်အလတ် အမြတ်ပိုင်းခြား လွန်ကြီးမားသည့် သုံးပါးဆယ်လီ ပါရမီတော်အဟုန် စာဂီတော်ဂုဏ်တို့ကြောင့် ခြောက်ရောင်စုံကွန့်မြူးလျက် အင်္ဂီရသဆိုတဲ့ ဘွဲ့ထူးကို ချီးကျူးခံ့ခိုင် ဘက်မပြိုင်နိုင်အောင် လက်ကိုင်ရရှိတော်မူသော ငါးမာရ်အောင်ပြီး ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏။
ဘမုကန္တရေ- မျက်ခုံးတော်နှစ်သွယ် အလယ်ဗဟိုတည့်တည့်၌။
သဉ္ဇာတာယ- နုဖြူထွားထွား ကောင်းစွာပေါက်ဖွား ဖြစ်ပေါ်၍နေသော။
ဥဏ္ဏာယစ- ဆွဲလို့ ဆန့်လျှင် နှစ်တောင်ခန့်ရှည်လျားသဖြင့် စိန်သားနှစ်အသွင် ငွေနန်းချည်အမျှင်ကဲ့သို့ ဖြူစင်ဝင်းသစ် လက်ယာရစ်ခွေရုံ စိန်ကြယ်ပွင့်အနေပုံလို ဥဏ္ဏလုံခေါ် မွေးရှင်တော်ဓာတ် လွန်ထူးမြတ်သည့် အရပ်တော်မှ၎င်း။
ဒါဌာဟိစ- ပတ္တမြား ခေါင်ရန်း နှင်းဆီပန်းကဲ့သို့ နီမြန်းသော နှုတ်ခမ်းတော်တို့ဖြင့် မပေါ်အောင် ဖုံးပိတ်၍ထားအပ်သော သွားတော်လေးဆယ် စွယ်တော်လေးဆူ ဖြူရာရာဓာတ်တော်ထူးတို့မှ၎င်း။
သေတရံသိယော- ပုလဲအနှစ် စိန်စစ်နမူ ဘော်ဖြူငွေရွက် ဖြန့်ကြက်စီခြယ် ငွေကြယ်ရောင်သန်း ကေလာသငွေတောင်ကို နေအရောင်လွှမ်းဘိသကဲ့သို့ မြလေးပန်းစပယ်ငုံ ကြာဖြူပွင့်ဝတ်မှုန်လို ပုံပမာကပ် စိန်တောင်ကို တိမ်ရောင်ဟပ်ဘိသကဲ့သို့ တလျှပ်လျှပ် တဖိတ်ဖိတ် တရိပ်ရိပ် တလည်လည် ထိန်ပြောင်ကြည်သည့် စိန်ရောင်ခြည်ဓာတ် ဖြူဖွေးသောအဆင်းတော်မြတ် တို့သည်။
ဝဇိရာဝ- စိန်နှစ်စိန်သွေး ဖြူဖွေးတောက်ပြောင်စိန်သားတောင်ကြီးကဲ့သို့။
ဝိရောစန္တိ- ဖူးမြင်ရသူတို့၏ စိတ်ဝယ်အထူး ဘဝင်မှာကြည်နူးလောက်အောင် ရွှင်မြူးတက်ကြွ ဘက်မမျှသဖြင့် လှပဆန်းကြယ် တင့်တယ်တော် မူကြပါပေကုန်၏။
သော ဇိနော- ထူးထွေဆန်းလည် စိန်ရောင်ခြည်တို့ကြောင့် အင်္ဂီရသံ ဘွဲ့ထူးခံသည့် ငါးမာရ်အောင်ပြီး ထိုဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး သည်။
မေ- မမ- ရုပ်နှင့် နမ်သာ ထိုနှစ်ဖြာကို အတ္တသမုတ် အကျွန်ုပ်၏။
သီသကေ- လေးထွေ ဘူတ ကာယကိုယ်တွင် အမြတ်တင်သည့် ဦးပြင်ထိပ်၌။
ဌာတု- ခိုင်ခိုင်မတ်မတ် တန့်ရပ်တည်တော်မူပါ့ စိန်ရောင်ခြည် နေတနှုန်းကဲ့သို့ ရွှေဘုန်းတော်သခင် အရှင်မြတ်ကြီးဘုရား။
အစိန္တေယျ ဘုရားပင့် အစိန္တေယျ အစိန္တေယျ အစိန္တေယျ အပ္ပမေယျ သေဋ္ဌဇေဋ္ဌံ အရဟံ-အနုတ္တရ မည်တော်ရလျက် အရိယာစာဂ စရဏပါရမီ အလီလီရှိ ဗောဓိသမ္ဘာရ ဂုဏအပေါင်း မြင့်ညောင်းသမ္ဘာ လေးဖြာသင်္ချေ လွန်လေတသိန်း မတိမ်းမဖင့် ဖြည့်ကျင့်ရွက်ဆောင် အောင်ရာဌာနီ သုံးလီခေတ္တ ဘ၀သုံးစုံ သုံးပါးဘုံ၌ တစုံတရာ ဗြဟ္မာနတ်လူ သူရာမာရ်မင်း ရန်ခပင်းတို့ နှိမ်နင်းဖြိုဖျက် လုယက်တွန်းလှန် ကြံရန်မစွမ်း သောင်းခန်းလောကဓာတ် သုံးရပ်ကျက်သရေ အောင်မြေသာခေါင် ရွှေညောင်မဏ္ဍိုင် ရန်နိုင်သာဘိ အပရာဇိတပလ္လင် ရွှေဦးကင်ထက် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး တရားရိပ်ဖြူ လှစ်တော်မူလျက် လေးဆူသီလ တိကသိက္ခာ ဝိဇ္ဇာသုံးရပ် ဆင့်လတ်ရှစ်တန် ဘိညာဏ်ခြောက်လီ သမ္ဘီဒါလေးရပ် သမာပတ်ကိုး တန်ခိုးရှစ်ဦး ဘုန်းထူးခြောက်လီ ခုနစ်မည်ဝိသုဒ္ဓိ ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မကရိုဏ်း ရန်နိုင်ကိုယ်ရုံ ဗိုလ်လုံးစုံကို အုပ်ချုပ်စိုးယူ ဂေါတြဘူဝေါဒါန် အရဟံမဂ် သန်လျက်ရတနာ ယဉ်လေးဖြာဖြင့် သံသရာရဟတ် ကျင်လည်စေတတ် နှိပ်စက်တတ်ပေ ကိလေရမ္မက် သုံးထောင်ဝက်ကို ပယ်ဖျက်တွန်းလှန် အောင်ပွဲခံ၍ ခြောက်တန်အသာဓာရဏ စတုဝေသာရဇ္ဇ ဒသဗလ ဉာဏတလီ စသည်ကျေးဇူး ဂုဏ်တော်ထူးဖြင့် မြွက်ကျူးပြီးပိုင် မ,ချီနိုင်၍ စိုးပိုင်နှိမ်နင်း အမင်းမင်းတို့ သစ်ကင်းကြည်နူး အထူးတလည် တင့်တယ်ဆန်းပြား ခြယ်လှယ်ထားသည့် ပတ္တမြားစိန်ခဲ ပုလဲသန္တာ နီလာဂေါ်မုတ် ဥဿဖယား ရွှေငွေအားဖြင့် ကိုးပါးရတနာ မြွစီသွန်းခပ် လုပ်ဆောင်အပ်သည့် သင်းကျစ်ဦးခိုက် ဖိုးထိုက်နဂ္ဃ အနန္တလျှင် အဝိညာဏက သက်မျှကင်းကွာ မြတ်ရတနာတွင် မင်္ဂလာခေါင် ပုံဆောင်တုနှိုင်း နှိုင်းခိုင်းမအပ် မင်းမြတ်အများ ဦးဖျားထိပ်ပြင် ဆင်ယင်စိုက်ထူ သရဖူနွဲ့ညွတ် မကိုဋ်ထွတ်၌ သွင်းသွတ်စေအပ် မြိစ္ဆာညှပ်၍ တင်အပ်ရတနာ စိန္တမဏိ ဇောတိရသ်ပတ္တမြား စိန်ဖူးဖျား၌ ဖဝါးနှစ်မြွှာ ရွှေစကြာဖြင့် စိုက်ကာထိပါး ကြွသွားတင့်တယ် စံပယ်ခြင်းငှါ ထိုက်ပေရာ၏။
အသုရာမှတ် များနတ်ဒေဝါ ဗြဟ္မာသိကြား နဂါးဂဃုန် ကုမ္ဘဏ်ဂန္ဓဗ် စက္ကဝတ်သေဌ်နင်း အမင်းမင်းတို့သခင် ဗောဇ္ဈင်စက္ကရတ် သူမြတ်တကာတို့၏ အဓိပတိ အပရိမာဏ အနန္တဂုဏ်အင် ရွှေဉာဏ်ရှင်ဟု မဂ္ဂင် ပါရဂူ ဖြစ်တော်မူသည့် သုံးဘုံသူဧကရာဇ် ရှင်ချစ်ဇိနော် မြတ်ကိုယ်တော်ဘုရား။
သုံးပါးအာဏာ ဒွါဒသင်္ဂါ သုံးဖြာအစပ် လေးရပ်အလွှာ ခြင်းရာနှစ်ဆယ် သုံးသွယ်ဝဋ္ဋ အာဗဒ္ဓဟု မြစ်မနှစ်မြွာ သံသရာ၌ ခန္ဓာပင်စည် တလည်လည်ဖြင့် ကြာရှည်နစ်မွန်း ပင်ပန်းကြသော တပည့်တော်တို့မှာ ထိုသံသရာစက် ဝဲဂယက်မှ ကူးထွက်လိုလှ ဆန္ဒအာသီ အတီတာနန္တရ ဣဒ္ဓပ္ပစ္စယတာ ကြမ္မာပီဠိတ် ဝိပရိတ်ကြောင့် ဧတ္တိစ္ဆာနု ရှေးသူ့ပညတ် ဥပါဒ် ဌီ ဘင် သုံးအင်တိုင်ကျ စမ္မခန်းယမ္မခန်း လွန်းစန်းပြတ်ကြိမ် ဆိန္နရိတ်ဘိန္နရိတ် အနိဠိသူလာ နမန္တာသုသာန် သုံးတန်ကဏ္ဍ ပါပရန်လား ဂြိုဟ်စားဂြိုဟ်နင်း ယိုယွင်းဒသာ ဇာတာမသန့် စန်းတန့်လဂ်စီး တိတ်ကြီး တဘောင် သူယောသူပျက် အိပ်မက်ခံမည် သံကျည်းငှက်ပင် ဒုမင်္ဂလ ဒုန္နိမိတ္တ ဟူသမျှတို့ ရတနတ္တယ နုဘာဝဂုဏ် ဘုန်းတော်ဟုန်ကြောင့် တစုံတခု မြူဏုဆံခြမ်း ရန်မသမ်းဘဲ ဘေးဘျမ်းအန္တရာယ် အသွယ်သွယ်တို့မှ စင်ကြယ်သန့်ရှင်း ကင်းစေလိုပါ စေတနာနှင့် သမ္မာဆန္ဒ ဥဿာဟဖြင့် အစိန္တေယျ လောကဥက္ကဋ္ဌ် ဘုရားမြတ်သည် လျောက်ပတ်လှစွာ ဗုဒ္ဓါသန သေဋ္ဌဘူမိ အပရာဇိဗိမာန် တန်ခွန်ဆီမီး ထီးနှင့်တကွ မွှေးစွကြိုင်လျှမ်း ဆွမ်းပန်းဩဇာ မြိုက်ရသာကို ကပ်လှူလိုသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုန်းမော် ကိုယ်တော်အရှင်သည် မည်တွင်မှတ်သား ဒါယကာ ဒါယိကာမများ၏ အလှူကိုလည်း ခံတော်မူရန် ကြွလာတော်မူပါမည့်အကြောင်း လက်ဆယ်ဖြာညွတ်ပြောင်း၍ တောင်းပန်လျှောက်ကြား အသနားတော်မြတ်ခံဝံ့ပါသည် အရှင်မြတ်ဘုရား။
မြကြိုးနွယ် ဘုရားပင့် သိရိန္ဓရဿ ဥဏ္ဏာယ၊ သရီရတော ပဘဿရော။
မဏိကာဝ ဝိရောစေန္တိ၊ ဗုဒ္ဓေါ မေ ဌာတု သီသကေ။
သိရိန္ဓရဿ- နေလရွှေမြ ဂဟေသ၍ ဝေကြွမက်မပြေ လက်လက်ပြောင်ပြောင် ကျက်သရေကိုလည်း ဆောင်တော်မူပေထသော။
သရီရတော- ဝင်းဝါရွှေတောင် နေရောင်ဟပ်သလို မြတ်ရွှေကိုယ်၏။
ဥဏ္ဏာယ- သုံးရက်လသဖွယ် ခုန်းမျက်စ နှစ်သွယ်၏အလယ်၌ တင့်တယ်ရောင်ဖြာ နှစ်တောင့်ထွာပမာဏ ကြီးစရောင်စုံ ဥဏ္ဏလုံခေါ် မွေးတော်ရှင်ဓာတ် လွန်ထူးမြတ်သော အရပ်မှ၎င်း။
ပဘဿရာ- ပြိုးပြိုးပြောင်ပြောင် တိမ်တောင်တွေဟပ် လျှပ်လျှပ်ရောင်စုံ အံ့ချီး၍မကုန်အောင် အစုံစုံပေါ်ထွက်လျက်ရှိသော။
မဏိကာဝ- အစိမ်းရောင်က တဖြာ, အဝါရောင်က တလှည့်, ရတနာရွှေတောင်ကို နေအရောင် ဟပ်သကဲ့သို့ ပြောင်တဲ့ခြည်, ဝင်းတဲ့ခြည်, သင်းတဲ့ခြည်, လင်းတဲ့ခြည်ထိန်ဝဲ စိန်စားပွဲပေါ်မှ ဘော်သာခွါ ငွေကလပ်နှင့် ရွှေတရပ်မွေ့ရာဝယ် ကျောက်ရတနာ မြတင်ကာပြလို့ အလှတန်ခိုးကြွယ်သည့် မြကြိုးနွယ်ရောင်တော်ရှင်တို့သည်။
ဝိရောစေန္တိ- ဖူးမြင်ရသူ ကြည်ဖြူမြတ်လေး ဘဝင်အေးအောင် တင့်တယ်ထွန်းပတော်မူပါကုန်၏။
သော ဗုဒ္ဓေါ- အလှတန်ခိုးကြွယ်သည့် မြကြိုးနွယ် ထိုဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည်။
မေ- ငါးပါးခန္ဓာ ရွံစရာကို လွန်စွာထင်လွဲ မြင်စွဲသွေချော် တပည့်တော်၏။
သီသကေ- ကိုယ်ဒြပ်တွင် အမြတ်တင်သည့် ဦးပြင်ထိပ်ထက်၌။
ဌာတု- မဏ္ဍိုင်မေရု အခြေစုသဖြင့် အသရေယခု ကြွတဲ့အောင် မားမားကြီး ရပ်တန့်တည်နေတော်မူလှည့်ပါ အလှတန်ခိုးကြွယ်သည့် မြကြိုးနွယ် အရှင်သူမြတ်ဘုရား။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဆွမ်း၊ ရေချမ်း၊ ပန်း၊ ဆီမီး ကပ်လှူခြင်း ဩကာသ ဘုရားရှိခိုး ဘုရားရှိခိုးခြင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်အမျိုးမျိုး Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင် ဗိုလ်မိုးညို ကို ၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကမာရွတ် ရှမ်းစုရွာ ၌ ဦးဘရှင်၊ ဒေါ်ငွေသင် တို့မှ မွေးဖွားသည်။
ရှမ်းမြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်း ကိုကျော်စိန် ဖြစ်ပြီး တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်သောအခါ သခင်ကျော်စိန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂျပန်စစ်ပညာ သင်တန်းတက်စဉ် က ဂျပန် အမည်မှာ တကာဟရှိ ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ ဗန်ကောက်တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ ဗိုလ်အမည် ခံယူရာတွင် ဗိုလ်မိုးညို ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျောင်းသားဘဝ နှင့် ပညာရေးရာ ရန်ကုန်မြို့ စိန့်ဂျွန်းကျောင်း (ယခု လသာ အ−ထ−က ၂ ) တွင် ဒသမတန်း အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
(မိသားစုဝင်တွေအပြောအရတော့ စိန်ဂျွန်းဒိုင်အိုစီ၊ ယခုအထက (၁)၊ လမ်းမတော်ပါ ...။
) အသက်မွေးမှု ဘဝ ရန်ကုန်−အင်းစိန် ခရီးသည်တင် မော်တော်ယာဉ်လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး ကို ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၈ တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသော အခါ သခင်ထွန်းအုပ် သခင်ဗစိန် တို့၏ တို့ဗမာအစည်းအရုံး တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
သခင်ထွန်းအုပ်၊ သခင်ဗစိန် တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလ တွင် သခင်သစ် နှင့် အတူ ထိုင်းနိုင်ငံ မှ တဆင့် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ သွားရောက်ရန် ကြိုးပမ်းစဉ် မဲဆောက်တွင် အဖမ်းခံရသည်။
မဲဆောက်အချုပ်ခန်းတွင် နှစ်ရက်ကြာ အချုပ်ခံရပြီး ပြည်နှင်ဒဏ် ခံရ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်လာခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ စစ်ပညာ သင်ကြားရန် ရွေးချယ်စေလွှတ်သည့် မြန်မာ မျိုးချစ်လူငယ် စတုတ္ထ အသုတ်နှင့် အတူ ၈ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကိုရီယုမာရူး သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၂၂ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ တွင် ရှန်ဟိုင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရှန်ဟိုင်းမှ လေယာဉ်ပျံဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ ကျူးရှူးကျွန်း နာဂါဆကီးမြို့ အနီးရှိ ရေတပ်စခန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထိုမှတဆင့် ဟာကိုနီ တောင်ပေါ်စခန်းမြို့ သို့ သွားရောက်ကာ အပန်းဖြေခဲ့ကြသည်။
၈ ဩဂုတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် တိုကျိုမှ ဟိုင်နန်ကျွန်း သို့ လေယာဉ်ပျံဖြင့် သွားရောက်ရာ ၁၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဟိုင်နန်ကျွန်း နှင့် တိုင်ဝမ်ကျွန်း တွင် စစ်ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း မချီတက်မီ ဗိုလ်မှူးကြီး နေဝင်းခေါင်းဆောင်သော ပြည်တွင်းသူပုန်အဖွဲ့ တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။
ပြည်တွင်း သူပုန်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၂ ခုနှစ် တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး နေဝင်း၊ ဗိုလ်လင်းယုန် တို့နှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။