kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(၃) တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက တင်ပြလာသော ဆုံးဖြတ်ချက် နှင့် အယူခံအမှုတွဲကို စိစစ်ပြီးနောက် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတည်ပြုကြောင်း သို့မဟုတ် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုပယ်ဖျက်၍ စစ်တရားရုံး၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန် လည်အတည်ပြုကြောင်း သို့မဟုတ် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုပယ်ဖျက်၍ အယူခံတ ရားလိုအားစွဲဆိုထားသော အမှုမှ အပြီးအပြတ်လွတ်ကြောင်း အမိန့်ချမှတ်နိုင်သည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးအပြတ် ဖြစ်သည်။
စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ ဖြည့်စွက်အာဏာများ။
(၁) ဤအခန်းပါကိစ္စများအလို့ငှါ၊ တရားမျှတမှုရှိစေရန်၊ လိုအပ်သည်၊ သို့တည်းမဟုတ် လျော် ကန်သင့်မြတ်သည်ဟု စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးကထင်မြင်ယူဆလျှင်၊ ထိုစစ်ဘက်အယူခံ တရားရုံး သည်- (က) အမှုဆုံးဖြတ်ရေးအတွက် တင်ပြရန်လိုအပ်သည်ဟု ယူဆပါက၊ မှုခင်းကိစ္စ၊ ဆောင်ရွက်ချက်များ နှင့် စပ်ဆိုင်သောစာတမ်းအမှတ်အသားကိုဖြစ်စေ၊ သက်သေခံပစ္စည်းကိုဖြစ်စေ၊ အခြားအရာကိုဖြစ်စေ၊ တင်ပြရန် အမိန့်ပေးနိုင်သည်။
(ခ) အမှုနှင့်ဖြစ်စေ၊ ထိုအမှုတွင်ပေါ်ပေါက်သည့် အချက်အလက်တခုနှင့်ဖြစ်စေ၊ စပ်လျဉ်း၍၊ စစ်ဆေး စီရင်သောစစ်တရားရုံး၏အဖွဲ့ဝင်တဦးဦး၊ သို့တည်းမဟုတ် စစ်ဆေးစီရင်ရာတွင် စစ်ဥပဒေအရာရှိအဖြစ် ဖြင့် ဆောင်ရွက်သူ၏ ထင်မြင်ယူဆချက်ကို ဖော်ပြထားသော အစီရင်ခံစာကို၊ သို့တည်းမဟုတ် အမှုစီ ရင်ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် အမှန် သိရှိနိုင်ရန်အလို့ငှါ၊ စုံစမ်းရန်လိုအပ်သည်ဟု စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ထင်မြင်ယူဆသော အကြောင်းခြင်းရာ များပါဝင်သည့် အစီရင်ခံစာကို၊ အယူခံတရားလိုအား စစ်ဆေးစီရင်သောစစ်တရားရုံး၏ အဖွဲ့ဝင်တဦးဦးထံမှသော်လည်းကောင်း၊ စစ်ဆေးစီရင်ရာတွင် စစ်ဥပဒေအရာရှိအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သူထံမှသော်လည်းကောင်း၊ ရယူရေးအတွက်လိုအပ်သလို အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရန် အမိန့်ပေးနိုင်သည်။
(ဂ) စစ်ဆေးစီရင်ရာတွင် ဆင့်ခေါ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်ဖြစ်စေ၊ ဆင့်ခေါ်ခြင်းမခံခဲ့ရသည်ဖြစ်စေ၊ စစ်ဆေး ရာတွင်မပျက်မကွက် လာရောက်အစစ်ခံရန် အတင်းအကျပ်ဆင့်ခေါ်ခြင်းခံရမည့်မည်သည့် သက်သေကို မဆို စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့လာရောက်ရန်နှင့် စစ်မေးခြင်းခံရန်အမိန့်ပေးနိုင်သည်၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုသက်သေများအားစစ်မေးခြင်းကို စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏တရားသူကြီးတဦးဦးရှေ့တွင်သော်လည်းကောင်း၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ထိုကိစ္စအလို့ငှါ၊ ခန့်အပ်သော အခြားသူတဦးဦးရှေ့တွင်သော်လည်းကောင်း၊ သတ်မှတ် ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ရန်အမိန့်ပေးနိုင်သည်။
(ဃ) မပျက်မကွက် လာရောက်အစစ်ခံရန် အတင်းအကျပ်မဆင့်ခေါ်နိုင်သော်လည်း သက်သေခံရန် အရည်အချင်းရှိသည့်သက်သေများ (အယူခံတရားလိုပါဝင်သည်) ၏ သက်သေခံချက်ကိုတင်ပြလျှင်၊ ထိုသက်သေခံချက်ကို လက်ခံနိုင်သည်။
(င) အယူခံမှု၌ပေါ်ပေါက်သော ပြဿနာတခုခုတွင် စာတမ်းအမှတ်အသားများကိုဖြစ်စေ၊ ငွေစာရင်း များကိုဖြစ်စေ၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာစစ်ဆေးခြင်း၊ သို့တည်းမဟုတ် သိပ္ပံပညာအရစစ်ဆေးခြင်း၊ သို့တည်း မဟုတ် နေရာဌာနများ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းပါဝင်ရာတွင်၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၌ အကြောင်း ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မည် မဟုတ်ဟုထင်မြင်ယူဆပါက၊ ထိုပြဿနာကို စုံစမ်းစစ်ဆေး၍ အစီရင်ခံ ရန် ထိုစစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ခန့်အပ်သောအမှုအရေးလွှဲအပ်ခံရသူအထူးအရာရှိတဦးထံ သတ်မှတ် ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း၊ လွှဲအပ်ရန်အမိန့်ပေးနိုင်သည်။
ထို့ပြင် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသည် ထိုအမှုအရေးလွှဲအပ်ခံရသူအထူးအရာရှိ၏ အစီရင်ခံစာထဲမှ မိမိတို့လက်ခံနိုင်မည်ဟု ထင်မြင်ယူဆသည့် အချက်များကိုလက်ခံ၍ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
ထို့ပြင် (စ) နည်းလမ်းတကျ အမှုစီရင်ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန်အတွက်၊ အထူးကျွမ်းကျင်နားလည်မှုလိုသည်ဟု စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက၊ ထင်မြင်ယူဆပါက၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ အဆက်ဆာလူကြီးအဖြစ် ဖြင့်ဆောင်ရွက်ရန် မည်သည့်အထူးကျွမ်းကျင်နားလည်သူကိုမဆို ခန့်အပ်နိုင်သည်။
ထို့ပြင် ထိုစစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ အမိန့်များနှင့်ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်များ အာဏာတည်စေရန် လိုအပ်သောဝရမ်းများကို ထုတ်နိုင်သည်။
သို့ရာတွင် စစ်တရားရုံးဥက္ကဋ္ဌထံမှ အစီရင်ခံစာကို ရယူရန်ကိစ္စအလို့ငှါ၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက အမိန့်မပေးလျှင်၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုစစ်တရားရုံးဥက္ကဋ္ဌထံမှ အစီရင်ခံစာရယူရန် မဖြစ်နိုင်ဟုသော်လည်းကောင်း၊ မလျော်သော ကြန့်ကြာမှုရှိမည်ဟုသော်လည်းကောင်း၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ကြေနပ်သည်မဟုတ်လျှင်၊ ဤပုဒ်မခွဲ၏အပိုဒ် (ခ) အရ၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသည်၊ စစ်တရားရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌထံမှအပ၊ အဖွဲ့ဝင်တဦးထံမှ အစီရင်ခံစာရယူရန်ကိစ္စ အလို့ငှါ၊ အမိန့်မထုတ်ရ။
(၂) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ နည်းဥပဒေများက သတ်မှတ်သည့်အတိုင်း၊ ခရီးစရိတ်နှင့် စားစရိတ်ကို အောက်ပါတို့အားပေးနိုင်သည်။
(က) ပုဒ်မခွဲ (၁) ၏ အပိုဒ် (ဂ) အရထုတ်သော အမိန့်ကိုလိုက်နာလျက် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့ လာရောက်သော၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုအပိုဒ်တွင်ဖော်ပြထားသူတဦးဦးထံတွင်၊ ထိုအမိန့်နှင့်အညီ စစ်မေး ခြင်းခံရသော သက်သေတဦး၊ (ခ) ပြဿနာတရပ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေး၍ အစီရင်ခံရန်အလို့ငှါ၊ ထိုပုဒ်မခွဲ၏ အပိုဒ် (င) အရ၊ လွှဲအပ်ခံ ရသော အမှုအရေးလွှဲအပ်ခံရသူ အထူးအရာရှိ၊ ထို့ပြင် (ဂ) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးတွင် အဆက်ဆာလူကြီးအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန်ထိုပုဒ်မခွဲ၏ အပိုဒ်(စ) အရ၊ ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူ။
(၃) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ နည်းဥပဒေများက သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း အခကြေးငွေကို ပုဒ်မခွဲ (၂) ၏ အပိုဒ် (ခ) နှင့် (ဂ) တွင် ဖော်ပြထားသောသူများကို ပေးနိုင်သည်။
မိမိ၏အမှုကို ရေးသား၍တင်ရန်အယူခံတရားလို၏ အခွင့်အရေး။
အယူခံတရားလိုသည်၊ မိမိအမှု၏အဖြစ်အပျက်အကြောင်းအရာများကို၊ နှုတ်ဖြင့်တင်ပြပြောဆို မည့်အစား၊ ထိုအဖြစ်အပျက် အကြောင်းအရာများကို စာဖြင့်ရေးသားတင်ပြလိုလျှင် တင်ပြနိုင်သည်။
အယူခံတရားလိုများအား ဥပဒေကြောင်းကူညီမှု။
အယူခံတရားလိုများ မရှိဘဲ မှုခင်းကိစ္စများကို ကြားနာစစ်ဆေးခြင်း။
ဤအခန်းပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးတွင် အယူခံမှုကို ကြားနာစစ်ဆေးရာ တွင်သော်လည်းကောင်း၊ ထိုအယူခံမူ၏ အစအဦးဖြစ်သော၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုအယူခံမှုမှ ပေါ်ပေါက်သော မှုခင်း ကိစ္စ ဆောင်ရွက်ချက်များတွင်သော်လည်းကောင်း၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ နည်းဥပဒေများကအယူခံတရားလို ၌ ရုံးသို့လာရောက်ခွင့်ရှိစေရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသောအခါမှတပါး၊ သို့တည်းမဟုတ် စစ်ဘက်အယူခံ တရားရုံးက အယူခံတရားလိုအား ရုံးသို့လာရောက်ခွင့် ပေးသောအခါမှတပါး၊ အယူခံတရားလိုသည်၊ ရုံး သို့ကိုယ်တိုင်လာရောက်ခွင့် မရရှိစေရ၊ ထို့ပြင် ထိုသို့ရုံးသို့ လာရောက်ခွင့် မပေးသည့်နှင့်အညီ အယူခံတ ရားလို ရုံးသို့လာရောက်ခြင်း မရှိစေကာမူ၊ ဤအခန်းပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး သည် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်နိုင်သည့် အာဏာကို သုံးစွဲနိုင်သည်။
(၁) စစ်ဥပဒေချုပ်သည် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးရှိ အယူခံအမှုများတွင် နိုင်ငံတော်အတွက်ကိုယ် တိုင်ဖြစ်စေ၊ ယင်းကစာဖြင့် တာဝန်ပေးအပ်သည့် လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ် ရာထူးအောက်မနိမ့်သော အရာရှိတစ်ဦးဦးကိုဖြစ်စေ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုရမည်။
(၂) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးရှိ မည်သည့်အယူခံမှုတွင်မဆို အယူခံတရားလို(မူလရုံးတရားခံ)သည် မိမိ ကရွေးချယ်သဖြင့် ၎င်းအရာရှိမှလည်း ကျေနပ်လက်ခံသည့် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်အောက်မနိမ့်သော အရာရှိတစ်ဦးဖြင့် ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိရမည်။
(၁) စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုထင်ရှားသဖြင့်သေဒဏ်ချမှတ်သောအခါ- (က) ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကိုပယ်ဖျက်ပေးရန် အတည်ပြုအာဏာပိုင်ထံသို့ လျှောက်လွှာတင်သွင်းခဲ့ပါ က ထိုလျှောက်လွှာအပေါ် အမိန့်တစ်စုံတစ်ရာမချမှတ်မီဖြစ်စေ၊ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကို ပယ်ဖျက်ပေး ရန် လျှောက်လွှာတင်သွင်းခြင်း မပြုခဲ့ပါက ပုဒ် မ ၂၁၃ (၂) (က) အရ အယူခံဝင်ရန်သတ်မှတ်ထားသည့် ရက်ပေါင်း ၆၀ မပြည့်မီဖြစ်စေ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်ကို အတည်ပြုဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရ။
(ခ) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့ အယူခံလွှာတင်သွင်းထားပါက ယင်းအယူခံမှုကို ပလပ်ခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုမီ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရ။
သို့ရာတွင် တန်းပြည့်စစ်မှုထမ်းချိန်၌ စစ်တရားရုံးက တစ်ဦးတစ်ယောက်သောသူအား ချမှတ်သည့်သေ ဒဏ်ကို အတည်ပြုသည့် အာဏာပိုင်က စစ်စည်းကမ်း၏ အကျိုးအတွက်နှင့် ထိုသူပါရှိသည့် တပ်ဖွဲ့၏ လုံခြုံမှုရရှိရေးအတွက် ထိုသေဒဏ်ချမှတ်ချက်ကို ချက်ချင်းဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း သက်သေခံလက် မှတ်ပေးသောအခါ ပုဒ်မခွဲ (ခ) ပါပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် ထိုသေဒဏ်ချမှတ်ချက်နှင့် မသက်ဆိုင်စေရ။
ခိုးရာပါပစ္စည်းအစရှိသည်ကို ပြန်အပ်ခြင်း။
(၁) စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်သည့်အခါ၊ ပုဒ်မ ၁၅၅ အရထုတ်သည့် (ပစ္စည်းကိုပြန်အပ် ခြင်းနှင့်သက်ဆိုင်သော) အမိန့်အရဆောင်ရွက်ခြင်းကို (ထိုပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်ခွင့်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အငြင်းပွား ဘွယ်မရှိဟု၊ ထိုအမိန့်ကိုထုတ်သောအာဏာပိုင်ကထင်မြင်ယူဆသောအမှုတွင်၊ ထိုအာဏာပိုင်ကဆန့်ကျင် ၍ ညွှန်ကြားခြင်းမပြုလျှင်)- (က) အမှုတခုခုတွင်၊ ပုဒ်မ ၂၁၃ ၏ ပုဒ်မခွဲ(၂)အရ၊ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းပယ်ဖျက်ရန် လျှောက်လွှာ တင်သွင်းရမည့်၊ ဤအခဏ်းတွင် သတ်မှတ်ထားသော ကာလအပိုင်းအခြား မကုန်ဆုံးမခြင်း၊ ထို့ပြင် (ခ) ထိုလျှောက်လွှာကိုနည်းလမ်းတကျ တင်သွင်းလျှင်၊ ထိုလျှောက်လွှာကို အပြီးအပြတ်မပယ်မီဖြစ်စေ၊ မရုပ်သိမ်းမီဖြစ်စေ၊ အယူခံမှုကိုမဆုံးဖြတ်မီဖြစ်စေ၊ လက်မလျှော့မီဖြစ်စေ၊ ဆိုင်းငံ့ထားရမည်။
(၂) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသည်၊ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသော်လည်း၊ ထိုအမိန့် ကို၊ အမိန့်ဖြင့်ပယ်ဖျက်နိုင်သည်၊ သို့တည်းမဟုတ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်၊ ပယ်ဖျက်လျှင်၊ ထိုအမိန့်သည် အတည်မဖြစ်စေရ။
ပြောင်းလဲလျှင်၊ ပြောင်းလဲသည့်အတိုင်း အတည်ဖြစ်စေရမည်။
(၃) ဤပုဒ်မအရ၊ ထိုအမိန့်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ခြင်း ဆိုင်းငံ့ထားသော ကာလအပိုင်းအခြားအတွက်၊ အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ထိုအမိန့်နှင့်သက်ဆိုင်သော ပစ္စည်းတခုခုကိုလုံခြုံစွာ ထိန်းသိမ်းထားရေး အတွက်၊ စစ်ဘက်အယူခံ တရားရုံး၏ နည်းဥပဒေများဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည်။
ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကို ပယ်ဖျက်သောအခါ၊ သူတဦးအား ထပ်မံစစ်ဆေးစီရင်ခြင်း မပြုရ။
ဤအခဏ်းပါပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ၊ တဦးတယောက်သောသူအား၊ ပြစ်မှုတခုအတွက်၊ စစ်တရား ရုံး၏ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကိုပယ်ဖျက်သည့်အခါ၊ ထိုသူသည်၊ ထိုပြစ်မှုအတွက်၊ စစ်တရားရုံးဖြင့်ဖြစ် စေ၊ ရာဇဝတ်တရားရုံးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ထပ်မံစစ်ဆေးစီရင်ခြင်း မခံထိုက်စေရ။
အယူခံဝင်ရာတွင်၊ စစ်ဆေးစီရင်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သောစာတမ်းအမှတ်အသားများကို ပေးအပ်ခြင်း။
စစ်တရားရုံးကချမှတ်သောပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကို၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးတွင် ဤအခဏ်း ပါပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ အယူခံဝင်သည့်အမှုတိုင်း၌၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ နည်းဥပဒေများနှင့် အညီ- (က) စစ်တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုဖြစ်စေ၊ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်ကိုဖြစ်စေ၊ ပုဒ်မ ၁၆၄ ၏ ပုဒ်မခွဲ(၁) နှင့်အညီ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ထို့ပြင်စစ်တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက် အတည် ပြုခြင်းနှင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရသူ၏ လျှောက်လွှာနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် မှုခင်းကိစ္စဆောင်ရွက်ခြင်း ဆိုင်ရာ အမှုတွဲများကို စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးက ဌာနမှူးထံသို့တည်းမဟုတ် (ခ) ပုဒ်မ ၁၆၆ နှင့်အညီ စစ်တရားရုံးတရုံးက ပြန်လည်သုံးသပ်သည့်အမှုတွဲကို၊ ထို့ပြင်ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရသူ၏ လျှောက်လွှာနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် မှုခင်းကိစ္စဆောင်ရွက်ခြင်းဆိုင်ရာ အမှုတွဲကို၊ တပ်မတော်မှတ်တမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးကသော်လည်းကောင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော အခြားအရာရှိကသော်လည်းကောင်း၊ ဌာနမှူးထံပေးအပ်ရမည်။
အယူခံခြင်းများအစရှိသည်တို့နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဌာနမှူး၏ တာဝန်ဝတ်တရားများ။
စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့ အထူးလွှဲအပ်တင်ပြခြင်းများ။
စစ်တရားရုံးက၊ တဦးတယောက်သောသူအားပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်သောအခါ- (က) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ဆုံးဖြတ်သင့်သည်ဟု၊ စစ်ဥပဒေချုပ်က ထင်မြင်ယူဆသော၊ အထူး အရေးကြီးသည့် ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ အချက်တချက်သည်၊ စစ်တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် ပါဝင် နေသည်ဟု စစ်ဥပဒေချုပ်က ထင်မြင်ယူဆလျှင်၊ သို့တည်းမဟုတ် (ခ) စစ်ဆေးစီရင်ရာတွင် စစ်တရားရုံးက သိရှိခဲ့ပုံမပေါ်ဟု ပုဒ်မ ၁၆၈ ၏ ပုဒ်မခွဲ (၂) ၌ ဖော်ပြထား သည့် သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်က ထင်မြင်ယူဆသောအကြောင်းကိစ္စများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် အခါ၊ စစ်တရားရုံး၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက စဉ်းစားသင့်သည်၊ သို့တည်းမဟုတ် ပြန်လည်စဉ်းစားသင့်သည်ဟု၊ အဆိုပါပုဒ်မခွဲတွင် ဖော်ပြထားသော သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်က ထင်မြင် ယူဆလျှင်၊ စစ်ဥပဒေချုပ်၊ သို့တည်းမဟုတ် သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်၊ ဆိုင်သင့်ရာရာသည်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့ လွှဲအပ်တင်ပြနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ဤအခဏ်းရှိ အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်ပြဋ္ဌာန်းချက်များ၏ ကိစ္စများအလို့ငှါ၊ ဤပုဒ်မအရလွှဲအပ်တင်ပြခြင်း သည်၊ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရသူက၊ ၎င်းအားပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကို အယူခံဝင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆရမည်။
စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ အချို့အာဏာများကို စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ တရားသူကြီးတဦး ကသုံးစွဲခြင်း။
ဤအခဏ်းပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ မှုခင်းကိစ္စဆောင်ရွက်ချက်များတွင် အယူခံတရားလိုအား၊ ရုံးသို့ကိုယ်တိုင်လာရောက်ခွင့်ပြုရန်၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ ဤအခဏ်းရှိအာဏာများကို၊ စစ်ဘက် အယူခံတရားရုံးကသုံးစွဲနိုင်သည့်ထပ်တူနည်းလမ်းအတိုင်း၊ စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ တရားသူကြီး တဦးကလည်း၊ ထပ်တူပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာလျက်သုံးစွဲနိုင်သည်၊ သို့သော်လည်း ထိုသို့ရုံးသို့ ကိုယ်တိုင်လာရောက်ခွင့်ရရန် လျှောက်လွှာပယ်သည့်အာဏာကို၊ ဤအခဏ်းအရ အယူခံမှုများ ကြားနာ စစ်ဆေးခြင်းနှင့်စီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်းအတွက်၊ နည်းလမ်းတကျဖွဲ့စည်းထားသည့် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး ကသာလျှင် သုံးစွဲနိုင်သည်။
ပယ်ဖျက် အစားထိုးသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်တို့ကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း။
ဤအခဏ်း၏ကိစ္စများအလို့ငှါ၊ စစ်တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက်ဖြစ်စေ၊ စစ်တရားရုံးက ချမှတ်သည့်ပြစ်ဒဏ်အတွက်ဖြစ်စေ၊ ဤအက်ဥပဒေက၊ ထိုကိစ္စအလို့ငှါ ပေးအပ်ထားသော အာဏာများ ကို အကြောင်းပြု၍ အစားထိုးသည့်ဆုံးဖြတ်ချက်သည်၊ သို့တည်းမဟုတ် အစားထိုးသည့် ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ချက်သည်၊ ထိုစစ်တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်ဟုသော်လည်းကောင်း၊ ထိုစစ်တရားရုံးက ချမှတ်သည့် ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်သည်ဟုသော်လည်းကောင်း၊ မှတ်ယူရမည့်ပြင်၊ အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း အစားထိုးသော ဆုံးဖြတ်ချက်တရပ်ကိုအကြောင်းပြု၍ ရရှိသည့်ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းသည်၊ ထိုစစ်တရားရုံး၏ ပြစ်မှု ထင်ရှားစီရင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။
နည်းဥပဒေ အခဏ်း ၁၈။
နည်းဥပဒေများ။
ဤအက်ဥပဒေပါပြဋ္ဌာန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် တပ်မတော်ကာ ကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် လိုအပ်သော နည်းဥပဒေ များထုတ်ပြန်နိုင်ပြီး ဤနည်းဥပဒေအရ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြား ချက်များကို ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
ပယ်ဖျက် ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်နှင့်စပ်လျဉ်းသော နည်းဥပဒေပြုခြင်း အာဏာကိုကန့်သတ်ခြင်း။
စည်းမျဉ်းဥပဒေများပြုရန် အာဏာ။
ပယ်ဖျက် အစိုးရပြန်တမ်းတွင် နည်းဥပဒေများနှင့် စည်းမျဉ်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကျေညာခြင်း။
ရုပ်သိမ်းခြင်း။
၂၃၇။
(၁) ဤအက်ဥပဒေ၏ဇယားတွင် ဖော်ပြထားသော အက်ဥပဒေများကို ဤအက်ဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။
(၂) ပုဒ်မခွဲ (၁) တွင် မည်သို့ပင် ပါရှိစေကာမူ၊ မြန်မာနိုင်ငံ တပ်မတော် (ကြည်း)အက်ဥပဒေ(The Burma Army Act) ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ တပ်မတော်(ရေ) စည်းကမ်းအက်ဥပဒေ (The Burma Naval Discipline Act,1947) နှင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတပ်မတော်(လေ) (စည်းကမ်း) အက်ဥပဒေ [The Burma Air Force (Discipline) Act, 1947] များသည်၊ ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူများ၊ ဤအက်ဥပဒေ စတင်အာဏာမတည်မီက၊ ကျူးလွန်သည့် အဆိုပါ အက်ဥပဒေများအရ ဖြစ်သောပြစ်မှုများနှင့်၎င်း၊ အဆို ပါပြစ်မှုများကျူးလွန်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းသည့်၊ သို့တည်းမဟုတ် အဆိုပါ ပြစ်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ကိစ္စအားလုံးနှင့်၎င်း၊ အဆိုပါ အက်ဥပဒေများကို မရုပ်သိမ်းဘိသကဲ့သို့၊ ဆက်လက်သက်ဆိုင်စေရမည်။
နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေအရ၊ ကျွန်ုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။
ဦးဝင်းမောင်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်။
) အမိန့်အရ ပါစိန်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အတွင်းဝန်။
Footnote NOTE. ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ (၁၁/၁၉၆၂)၏ ပုဒ်မ ၃ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို မူရင်း ၁၉၅၉ ခုနှစ် တပ်မတော် အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၁၁ ၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။
NOTE : ၁၉၆၅ ခုနှစ် စကားရပ်များပြောင်းလဲရေးဥပဒေ၊ ၇.၈.၁၉၇၄ ခုနှစ် ရက်စွဲပါ ဥပဒေစကားရပ်များကို အစားထိုးပြောင်းလဲခြင်း အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ စကားရပ်များအစားထိုးသည့် ဥပဒေ (အမှတ် ၈/ ၁၉၈၈)၊ စကားရပ်များပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည့် ဥပဒေ (အမှတ် ၁၅/ ၁၉၈၉)၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ် စကားရပ်များ အစားထိုးသည့် ဥပဒေ (အမှတ် ၁/၁၉၉၇)၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စကားရပ်များအစားထိုးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ (အမှတ် ၁၁/၂၀၁၁) အရ စကားရပ်များပြောင်းလဲသည်။
[ ပူးတွဲဖော်ပြသော စာရင်း 1 ] 01 ၁၉၅၉ ခုနှစ် အက်ဥပဒေများ ဇယား (ပုဒ်မ ၂၃၇ ကိုကြည့်) ပြင်ဆင်ခြင်း ၁၉၆၀ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ တပ်မတော် (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။
] ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၃၂၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် (၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်) အောက်ပါအတိုင်းအက်ဥပဒေအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
ဤအက်ဥပဒေကို ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ တပ်မတော်(ပြင်ဆင်ချက်)အက်ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
နောက်တွင် အဆိုပါအက်ဥပဒေဟုရည်ညွှန်းသည့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃၊ အ ပိုဒ်(ဝ)၊ အပိုဒ်ခွဲ(၂)၌ “တပ်ရင်းအခြားငွေစာရင်း” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “တပ်အခြားငွေစာရင်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃၂ တွင်- (က) အပိုဒ်(ဈ)၌ “အကျဉ်းသား” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သုံ့ပန်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုထည့် သွင်းရမည်။
ထို့ပြင် (ခ) အပိုဒ်(ည)၌ “အကျဉ်းသား” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “သုံ့ပန်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်း ရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃၄၊ အပိုဒ်(က)တွင် “သုံ့ပန်း၊ သို့တည်းမဟုတ် အကျဉ်းသားဖြစ်သွားလျှင် သို့တည်းမဟုတ် သုံ့ပန်းသော်လည်းကောင်း၊ အကျဉ်းသားသော်လည်းကောင်း ဖြစ်သွားသည့်နောက်” ဆိုသည့်စကားရပ်အ စား “သုံ့ပန်းဖြစ်သွားလျှင်၊ သို့တည်းမဟုတ် သုံ့ပန်းဖြစ်သွားပြီးနောက်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကိုထည့် သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃၆၊ အပိုဒ်(က)တွင် “ဖြစ်ပွားစေရန်၊ မည်သူနှင့်မဆို စတင်ပြုလုပ်လျှင်၊ လှုံ့ဆော်လျှင်၊ ဖြစ်ပွားစေလျှင်၊ သို့တည်းမဟုတ် ပူးပေါင်းကြံစည်လျှင်” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား “စ တင်ပြုလုပ်လျှင်၊ လှုံ့ဆော်လျှင်၊ ဖြစ်ပွားစေလျှင် သို့တည်းမဟုတ် မည်သူနှင့်မဆိုပူးပေါင်းကြံစည်လျှင်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃၇၊ ပုဒ်မခွဲ(၃) တွင်- (က) “သိမြင်လျက်နှင့်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “သိလျက်နှင့်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရ မည်။
ထို့ပြင် (ခ) “တတ်စွမ်းသမျှ” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ဆောင်ရွက်မှုတခုခုကို” ဆို သည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၄၇ ရှိ ရှင်းလင်းချက်တွင်၊ “သေရည်သေရက်တခုတည်း၏ အာနိသင် ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ တခုခုသော ဆေးဘက်ဝင်ဝတ္ထုတခုတည်း၏ အာနိသင်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သေရည်သေရက်၊ သို့တည်းမဟုတ် ဆေးဘက်ဝင်ဝတ္ထုကို အခြားပတ်ဝန်းကျင် ကြောင်းခြင်းရာတခုခုနှင့်ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အာနိသင်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သေရည်သေရက်တခုတည်း၏၊ သို့တည်းမဟုတ် ဆေးဘက်ဝင်ဝတ္ထုတခုတည်း၏ အာနိသင်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သေရည်သေရက်နှင့် သို့တည်းမဟုတ် ဆေး ဘက်ဝင် ဝတ္ထုနှင့် အခြားပတ်ဝန်းကျင် ကြောင်းခြင်းရာတခုခုပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အာနိသင်ကြောင့်ဖြစ် စေ၊” ဆိုသည့် စကား ရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၄၉၊ အပိုဒ်(ခ)တွင်၊ “လုံလောက်သော” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “ယုတ္တိတန်သော” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၈၊ အပိုဒ်(က)တွင်၊ “လုံလောက်သော” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “ယုတ္တိတန်သော” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၁ တွင်- (က) အပိုဒ်(က)၌ “လုံလောက်သော” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “ယုတ္တိတန်သော” ဆိုသည့် စကား ရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(ခ) အပိုဒ်(ခ)တွင်၊ “ပေါ့လျော့မှု တခုခုကြောင့် ပျက်စီးနစ်နာမှု၊ ဖျက်ဆီးမှု၊ သို့တည်းမဟုတ် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေလျှင်”ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “ပေါ့လျော့မှု တခုခုကိုကျူးလွန်လျှင်” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(ဂ) အပိုဒ်(ဃ) အစား၊ အောက်ပါကို၊ အပိုဒ် (ဃ) အဖြစ် ထည့်သွင်းရမည်။
“(ဃ) ပျံသန်းရာတွင် သော်လည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကို အသုံးပြုရာတွင်သော်လည်းကောင်း၊ လေယာဉ်၊ သို့တည်းမဟုတ် လေယာဉ်ပစ္စည်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍သော်လည်းကောင်း၊ သူတဦးဦးအား၊ အသက်ဆုံးရှုံးမှု၊ သို့တည်းမဟုတ် ကိုယ်အင်္ဂါ နာကျင်မှု ဖြစ်စေသော၊ သို့တည်းမဟုတ် ဖြစ်စေ တန်ရာသော ပြုလုပ်မှု၊ သို့တည်းမဟုတ် ပေါ့လျော့မှု တခုခုကို ကျူးလွန်လျှင်၊ သို့တည်းမဟုတ်”။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၄ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (၂)၊ အပိုဒ် (စ) အစား၊ အောက်ပါကို၊ အပိုဒ်(စ) အဖြစ်ထည့်သွင်းရမည်။
“(စ) အဆိုပါ သင်္ဘောများ၏ သင်္ဘောသားများ၊ သို့တည်းမဟုတ် ရေယာဉ်မှူးများကိုဖြစ်စေ၊ အဆိုပါ ရေယာဉ်များ၏ သင်္ဘောသားများ၊ သို့တည်းမဟုတ် ရေယာဉ်မှူးများကိုဖြစ်စေ၊ အလွဲအသုံးပြုလျှင်၊”။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (၄)၊ အပိုဒ်(က) နှင့် (ခ) ၌ “သိမ်းရပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ်အသီးသီးအစား၊ “သုံ့ပန်း ပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(ဂ) ပုဒ်မခွဲ (၅)၊ အပိုဒ် (က) နှင့် (ခ) ၌ “သိမ်းရပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ်အသီးသီးအစား၊ “သုံ့ပန်း ပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ် ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(ဃ) ပုဒ်မခွဲ (၆) ၌ “သိမ်းရပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သုံ့ပန်းပစ္စည်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(င) ပုဒ်မခွဲ (၇)၊ အပိုဒ် (က)၊ (ခ) နှင့် (ဂ) ၌ “သိမ်းရပစ္စည်း” ဆိုသည့် စကားရပ်အသီးသီးအစား၊ “သုံ့ ပန်းပစ္စည်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(စ) ပုဒ်မခွဲ (ဂ) ၌ “သိမ်းရပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သုံ့ပန်းပစ္စည်း” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၇၂ တွင်- (က) “မလိုက်နာသူ” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “မလိုက်နာရသူ” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရ မည်။
(ခ) “သေစေသည့်” ဆိုသည့် စကားရပ်အသီးသီးကို ပယ်ဖျက်ရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၉၂၊ အပိုဒ် (ဇ) တွင်၊ “သုံ့ပန်း၊ သို့တည်းမဟုတ် အကျဉ်းသားဖြစ်သွား သည်ဟု၊ သို့တည်းမဟုတ် အကျဉ်းသားဖြစ်သွားပြီးနောက်” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “သုံ့ပန်းဖြစ် သွားသည်ဟု၊ သို့တည်းမဟုတ် သုံ့ပန်းဖြစ်သွားပြီးနောက်” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၉၃၊ အပိုဒ် (စ) တွင် “အကျဉ်းသား” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သုံ့ပန်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၃၆ ရှိဘေးမှတ်ချက်တွင်၊ “နည်း” ဆိုသည့် စာလုံးကိုပယ်ဖျက်ရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၃၇၊ အပိုဒ်(ခ)အစား၊ အောက်ပါကို အပိုဒ်(ခ)အဖြစ် ထည့်သွင်းရမည်။
“(ခ) တရားခံကသက်သေမခံမီ၊ စစ်တရားရုံးသည်၊ တရားခံ၌ သက်သေခံရန် တာဝန်ဟူ၍ မရှိဟု သတိ ပေးရမည့်ပြင်၊ တရားခံက သက်သေခံလျှင်၊ တရားခံနှင့် ပူးတွဲစစ်ဆေးစီရင်ခြင်းခံရသူ တဦးအပေါ်တွင် ၎င်း၊ အများ အပေါ်တွင်၎င်း၊ တရားခံ၏ သက်သေခံချက်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်ဟုလည်း တရားခံအား သတိပေးရမည်။
” ၁၈။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄၀၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) တွင်၊ “စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဆိုင်ရာ အာဏာပိုင် များက” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “စာတိုက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များကသော်လည်းကောင်း၊ ကြေးနန်းဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များကသော်လည်းကောင်း၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၄) တွင်၊ “ကောင်စစ်ဝန်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “ကောင်စစ်အရာရှိ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄၆ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (၁)၌ “ရှုတ်ချ၍အမြဲတမ်းထုတ်ပစ်ခြင်းနှင့်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်နောက်တွင် “အမြဲ တမ်း ထုတ်ပစ်ခြင်းနှင့်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (၃) ၌ “အခြားနည်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “အခြားနည်းဖြင့်” ဆိုသည့်စ ကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄၇၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) တွင်၊ “ယုတ္တိရှိသည့်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “ယုတ္တိတန်သည့်” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၀၁ တွင်၊ “သေဆုံးသူ” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သေဆုံးသူ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၀၅ တွင်- (က) “ကျပ်ငါးထောင်ထက်မပိုလျှင်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “အစုစုကျပ်ငါးထောင်ထက်မပိုလျှင်” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
(ခ) “အပြီးသတ် သက်သေအထောက်အထား” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “အပြီးသတ် အခြားသက် သေအထောက်အထား” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၆ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (၁) ၌ “အချို့” ဆိုသည့် စကားရပ်သီးသီးအစား၊ “တခုခု” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့် သွင်း၍၊ “ထို့နောက်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “ထိုအခါ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုထည့်သွင်းရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (၃) ၌ “သီးခြားဖော်ပြထားသော ပြစ်မှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ အစားထိုးထားသည့် ဆုံးဖြတ်ချက် တွင် ပါဝင်သော ပြစ်မှုအတွက်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “အစားထိုးထားသည့် ဆုံးဖြတ်ချက် တွင်သီးခြား ဖော်ပြထားသော ပြစ်မှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ ပါဝင်သောပြစ်မှုအတွက်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကား ရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည့်ပြင်၊ “ပြစ်ဒဏ်တရပ်ကို” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “ပြစ်ဒဏ်တရပ်နှင့်” ဆို သည့် စကားရပ်ကိုထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၈၊ ပုဒ်မခွဲ (၁)၊ အပိုဒ်(ခ) တွင်၊ “ဖော်ပြထားသော၊ သို့တည်းမဟုတ် အမှု၏အကြောင်းခြင်းရာ တခုခုအကြောင်း ရေးသားပါရှိသော အစီရင်ခံစာတစောင်ကို အမှုစီရင်ဆုံး ဖြတ်ရန် အတွက်၊ အမှန်သိရှိနိုင်ရန်အလို့ငှါ၊ စုံစမ်းရန်လိုအပ်သည်ဟု စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ထင် မြင်ယူဆပါက၊” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “ဖော်ပြထားသော အစီရင်ခံစာကို၊ သို့တည်းမဟုတ် အမှုစီ ရင်ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် အမှန် သိရှိနိုင်ရန်အလို့ငှါ၊ စုံစမ်းရန်လိုအပ်သည်ဟု စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက ထင်မြင်ယူဆသော အကြောင်းခြင်းရာ များပါဝင်သည့် အစီရင်ခံစာကို၊” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့် သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၃၀ အစား၊ အောက်ပါကို၊ ပုဒ်မ ၂၃၀ အဖြစ်ထည့်သွင်းရမည်။
စစ်ဘက်အယူခံ တရားရုံး၏ နည်းဥပဒေများ။
“၂၃၀။
တရားလွှတ်တော်ချုပ်သည်၊ နိုင်ငံတော်သမတ၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့်၊ စစ်ဘက်အယူခံတ ရားရုံး နည်းဥပဒေများကို ပြုရမည်။
” ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေအရ၊ ကျွန်ုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။
ဦးဝင်းမောင်၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတ၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၃၂၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် (၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်) အမိန့်အရ သာထက် နိုင်ငံတော် သမ္မတ၏ အတွင်းဝန် ၁၉၆၁ သမတအိမ်တော်၊ ရန်ကုန်မြို့ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်(ပြင်ဆင်ချက်)အက်ဥပဒေ။
] ၁၃၂၃ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်။
) ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေအရ၊ အောက်ဖော်ပြပါ အက်ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ကျေညာသည်။
အောက်ပါအတိုင်း အက်ဥပဒေအဖြစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
(၁) ဤအက်ဥပဒေကို၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေဟုခေါ်တွင်စေရမည်။
(၂) ဤအက်ဥပဒေပါ ပုဒ်မ ၁၅ မှတပါး၊ အခြားပုဒ်မအားလုံးသည်၊ နိုင်ငံတော်သမတက၊ အမိန့်ကြော် ငြာစာဖြင့် သတ်မှတ်သည့် နေ့ရက်တွင် စတင်အာဏာတည်ရမည်။
ပုဒ်မ ၁၅ သည်၊ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အာဏာတည်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။
နောက်တွင် အဆိုပါအက်ဥပဒေဟုရည်ညွှန်းသည့် ၁၉၅၉ ခုနှစ် တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၄၇ ရှိ ရှင်းလင်းချက်တွင် “သေရည်သေရက်နှင့်၊ သို့တည်းမဟုတ် ဆေးဘက်ဝင်ဝတ္ထုနှင့် အခြားပတ်ဝန်းကျင် ကြောင်းခြင်းရာ တခုခုပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အာနိသင်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “သေရည် သေရက်၏၊ သို့တည်းမဟုတ် ဆေးဘက်ဝင်ဝတ္ထု၏ အာနိသင်နှင့် အခြားပတ်ဝန်းကျင်ကြောင်းချင်းရာ တခုခုပေါင်းစပ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၈၂ တွင်- (က) “ဤအက်ဥပဒေအရ ဖြစ်သောပြစ်မှုတခု” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား၊ “သတ်မှတ်ထားသည့် ပြစ်မှု တခုခု” ဆိုသည့်စကားရပ်ကိုထည့်သွင်းရမည်။
(ခ) အပိုဒ် (ဃ) အစား၊ အောက်ပါကို၊ အပိုဒ်(ဃ) အဖြစ်ထည့်သွင်းရမည်။
“(ဃ) ရာထူးသဘော သက်ဝင်သည့်အဆင့်အတန်းကို ဖြုတ်ပစ်ခြင်း၊ နှစ်ဆယ့်ရှစ်ရက်အတွက်ထက်မပို သော အရည်အချင်းလစာ ကို ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ထို့ပြင် အကြပ်များအတွက်ဖြစ်ပါက၊ ခေတ္တအဆင့်ကို ဖြုတ်ပစ်ခြင်း။
” ၆။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၈၃၊ ပုဒ်မခွဲ (၄) အဆုံးတွင်၊ အောက်ပါကိုထည့်သွင်းသည်။
“အသက် တဆယ့်ခြောက်နှစ်အောက် ဖြစ်သောသူများဖြစ်ပါက၊ အဆိုပါပုဒ်မ၏ အပိုဒ်(က) နှင့် (ဃ) မှ (ဇ) အထိဖြစ်သော အပိုဒ်များတွင် သီးခြားဖော်ပြထားသော ပြစ်ဒဏ်များကို မချမှတ်ရ။
ထို့ပြင် အဆိုပါ ပုဒ်မ၏ အပိုဒ်(ခ) နှင့် (ဂ) တွင် သီးခြားဖော်ပြထားသော ပြစ်ဒဏ်များကို၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က သီး ခြားသတ်မှတ် ပေးထားသည်အထိ၊ ကန့်သတ်ချမှတ်ရမည်။
အဆိုပါ ပုဒ်မ၏ အပိုဒ် (ဇ) တွင် သီးခြား ဖော်ပြထားသောပြစ်ဒဏ်ကို၊ မိန်းမများအပေါ်တွင် မချမှတ်ရ။
” ၇။
အဆိုပါအက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၈၉ တွင်၊ “ပုဒ်မ ၈၅၊ ၈၆ နှင့် ၈၇ တို့အနက်၊” ဆို သည့်စ ကားရပ် အစား၊ “ပုဒ်မ ၈၂၊ ၈၅၊ ၈၆ နှင့် ၈၇ တို့အနက်၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရ မည်။
အဆိုပါအက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၉၀ တွင်၊ အပိုဒ်(က) အစား၊ အောက်ပါကို အပိုဒ်(က) အဖြစ် ထည့်သွင်းရမည်။
“(က) တပ်မှူးတဦးက ချမှတ်သောပြစ်ဒဏ်များအတွက်ဖြစ်ပါက၊ ထိုတပ်မှူး၏ အထက်အရာရှိတဦး ဦး၊ သို့တည်းမဟုတ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က သီးခြားဖော်ပြသည့် အခြားအရာရှိကိုဆိုလိုသည်။
” ၁၂။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၉၂ (င) တွင်၊ “စစ်တရားရုံးက၊ သို့တည်းမဟုတ် ပုဒ်မ ၈၇ အရ” ဆို သည့်စကားရပ်အစား၊ “စစ်တရားရုံးက၊ သို့တည်းမဟုတ် ပုဒ်မ ၈၅ အရဖြစ်စေ၊ ပုဒ်မ ၈၆ အရဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။
အဆိုပါ အက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၂၁၆၊ ပုဒ်မခွဲ (၃)၊ အပိုဒ် (ခ) အောက်ရှိ၊ “စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး သည်၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့် အစပြု၍၊ “အစားထိုးချမှတ်နိုင်သည်” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့် အဆုံး သတ်သည့် စာပိုဒ်အစား အောက်ပါစာပိုဒ်ကို ထည့်သွင်းရမည်။