kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂၀၁၀ခုနှစ် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ပညာရေးအသုံးချငွေ Type of expenditure EUR million % Pre-primary education 1) 312 2,7 Comprehensive school education 4 120 35,7 Upper secondary general education 695 6,0 Vocational education 1 614 14,0 Apprenticeship training 177 1,5 Polytechnic education 896 7,8 University education and research 2) 2 162 18,8 Other education 442 3,8 Administration 242 2,1 Financial aid for students 871 7,6 Total 11 532 100,0 ကိုးကား Category:ဖင်လန်နိုင်ငံ။
300px ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ရိုက်ကူးထားသည့် ညှို့ဆောင်နေသော ပင်လယ်များ သင်္ဘော၊ တူရ်ကူမြို့နယ်တွင် ဆောက်လုပ်အပြီး ပထမဦးဆုံး ထွက်ခွာသည့် ပုံ အချက်အလက် အမည် ညှို့ဆောင်နေသော ပင်လယ်များ ပိုင်ရှင် တော်ဝင် ကယ်ရေဘီယံ လမ်းကြောင်း ကယ်ရေဘီယံပင်လယ် မှာယူ 2006 ဖေဖော်ဝါရီ ဆောက်လုပ် 2007 နိုဝင်ဘာ ရေချ ဗွေဆော်ဦး ခရီးစဉ် - 2009 ဒီဇင်ဘာ 1（လျာထား） လက္ခဏာသွင်ပြင် တန် 225,282 အလျား 361.8 မီတာ (1,187 ပေ) ဗြက် 63.4 မီတာ (208 ပေ) အမြင့် - 72 မီတာ (236 ပေ) သွားနှုန်း ၁ နာရီ 22.6 ရေမိုင်（41.9 km/h） ဝင်ဆံ့ဦးရေ ခရီးသည် 5,400၊ ဝန်ထမ်း 2,165 ကုန်ကျငွေ US$ 1.4 ဘီလီယံ ညှို့ဆောင်နေသော ပင်လယ်များ သင်္ဘော သည်ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ် ၏ ညီအမသင်္ဘောဖြစ်သည်။
အလာဘားမားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရှေ့တောင်ပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်ဘက်တွင် တင်နက်ဆီပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်နှင့် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့၊ အနောက်ဘက်တွင် မစ္စစ္စပီပြည်နယ် တို့က ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။
အလာဘာမားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်နယ် ၅၀ တွင် ၃၀ ခုမြောက် အကြီးဆုံးနှင့် ၂၃ ခုမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ကုန်းတွင်းပိုင်း ရေကြောင်းသွားလာသည့် လမ်းကြောင်းများတွင် အလာဘာမားသည် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိသည်။
ယခင်က ဝါကို အဓိကစိုက်ပျိုးသော ပြည်နယ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝါပြည်နယ် ဟူ၍လည်းခေါ်တွင်သည်။
ယခုအခါ အလာဘားမားပြည်နယ် တွင် ဝါအပြင် ပြောင်း၊ မြေပဲ၊ ကြံ၊ ဆေး၊ သစ်သီးစသော သီးနှံပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။
ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တင်နက်ဆီမြစ်ဝှမ်းရှိ၍၊ ထိုမြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်၌ အက်ပလီချီယန်တောင်တန်းနှင့် ချိုင့်ဝှမ်းများရှိသည်။
တောင်ဘက်တွင် မြေစေးနက်ဒေသ နှင့် ကမ်းခြေလွင်ပြင်တို့ တည်ရှိသည်။
မိုဗီးမြစ်သည် ပြည်နယ်တွင် အထင်ရှားဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်။
ထိုမြစ်၏ လက်တက်များဖြစ်သော တွမ်မိုဗီးမြစ်နှင့် အယ်လဗားမားမြစ်တို့သည် မိုဗီးမြို့ မြောက်ဘက် ၄၄ မိုင် ကွာတွင် ပေါင်းဆုံကြပြီးလျှင် မိုဗီးမြစ် အဖြစ် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့တွင်းသို့စီးဝင်သည်။
တင်နက်ဆီ မြစ်သည် ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်စီးသည်။
ရှေးအခါကတည်းက မြစ်ကြောင်းခရီးသည် အလာဘားမားပြည်နယ် စီးပွားရေးတွင် အရေးပါသော အထောက်အပံ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အလာဘားမားပြည်နယ်ရာသီဥတုသည် ညီညွတ်မျှတ၍ တစ်နှစ်အတွင်း ပျမ်းမျှအပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၆၃.၉ ဒီဂရီ ရှိသည်။
နေရာအနှံ့အပြားတွင် မိုးရွာ၍၊ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန် ၅၃ လက်မ ရရှိသည်။
မြောက်ပိုင်းတွင် ဆောင်းရာသီ၌ ဆီးနှင်းကျသည်။
တစ်ချိန်ကထိုပြည်နယ်တွင် ဝါကိုသာ အဓိကထား၍ စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။
မြေဩဇာကောင်းသော တင်နက်ဆီမြစ်ဝှမ်း မြေစေးနက်ဒေသနှင့် ကမ်းခြေလွင်ပြင်တို့တွင် ဝါကိုစိုက်ပျိုး သည်။
အထူးသဖြင့် မြေစေးနက်ဒေသတွင် ဝါကိုအကြီး အကျယ် စိုက်ပျိုး၍၊ ဝါခင်းများတွင် ငွေဝယ်ကျွန်များကိုစေခိုင်း လုပ်ကိုင်စေသည်။
၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်လွန်သောအခါ လယ်သမားတို့သည် ဝါအပြင် ပြောင်း၊ မြေပဲ၊ ပဲငါးပိ၊ ကြံ၊ ဆေး၊ မြက်ခြောက်၊ အယ်လဖားဖားပင်၊ သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။
အယ်လဗားမားပြည်နယ်တွင် ကျောက်မီးသွေး၊ သံ၊ မြေစေး၊ ထုံးကျောက်တိုင်ကို တူးဖော်ရရှိသည်။
မင်နီဆိုတာပြည်နယ်နှင့် မစ်ရှီဂန်ပြည်နယ်တို့မှလွဲလျှင် သံကိုအများဆုံးတူးဖော်ရရှိသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။
သံနှင့် ကျောက်မီးသွေး၊ ထုံးကျောက်တို့ကို အတူတကွ တူးဖော်ရရှိသဖြင့် သံနှင့် သံမဏိ လုပ်ငန်းသည် ပြည်နယ်တွင် ထင်ရှားသောစက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
ဗာမင်ဂန်မြို့နှင့် ဂက်စဒင်မြို့တို့သည် သံမဏိလုပ်ငန်းအတွက် အချက်အချာမြို့များဖြစ်ကြသည်။
၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် တင်နက်ဆီမြစ်ဝှမ်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့နှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ကုမ္ပဏီများက မြစ်ထိန်းစီမံကိန်းများကို ပြည်နယ်တွင်စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်မှစ၍၊ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာလေသည်။
အလာဘားမားပြည်နယ် တွင် ချည်မျှင်နှင့်အထည်ယက်လုပ်သည့်လုပ်ငန်းသည် အကြီးဆုံးစက်မှုလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် သံမဏိလုပ်ငန်း၊ သစ်လုပ်ငန်း၊ စည်သွတ်အစားအစာ လုပ်ငန်း တို့သည်လည်း ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ကိုးကား Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များ။
ဒယ်လာဝဲလ် ပြည်နယ်သည် အတ္တလန္တိတ် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော အမေရိကန် ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အတ္တလန္တိတ် အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် မေရီလန်းပြည်နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် နယူးဂျာစီပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ပင်ဆယ်ပေးနီးယားပြည်နယ် တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
အင်္ဂလိပ် သူကောင်းမျိုးနှင့် ဗာဂျီးနီးယားကိုလိုနီ၏ ပထမဆုံး ဘုရင်ခံ၊ သောမတ်စ် ဝက်စ်၊ တတိယမြောက် ဒီလာဝါး ဘေရွန် ၏ အမည်ကို ယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကန်းဆပ်ပြည်နယ် (; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့တော်မှာ တိုပီကာမြို့ ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမက်ထရိုမှာ Kansas City MO-KS ဖြစ်ကာ လူဦးရေအများဆုံးမြို့မှာ ဝီချီတာမြို့ ဖြစ်သည်။
ကန်းဆပ်ပြည်နယ်သည် ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်တွင် နီဘရားစကားပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မစ်ဆိုရီပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဥက္ကလာဟိုးမားပြည်နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်တို့က ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ကင်တပ်ကီပြည်နယ် (; , ), တရားဝင်အားဖြင့် ကင်တပ်ကီ ဓနသဟာယ ပြည်နယ် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၊ အင်ဒီယားနားပြည်နယ်နှင့် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် အနောက် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တင်နက်ဆီပြည်နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် မစ်ဆိုရီပြည်နယ်တို့က ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စာရင်းများအရ ပြည်နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၄.၅ သန်း ဖြစ်သည်။
နီဗားဒါးပြည်နယ်သည် အမေရိကန် အနောက်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနောက်မြောက်တွင် အိုရီဂွန်ပြည်နယ်၊ အရှေ့မြောက်တွင် အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ယူးတားပြည်နယ်တို့ဖြင့် နယ်နမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ ကာဆန်းစီတီးဖြစ်ပြီး နီဗားဒါးပြည်နယ်ကို ငွေမြို့တော်ဟု တရားဝင်သိထားသည်။
အကြောင်းမှာ ယင်းပြည်နယ်မှ ငွေသတ္တုကို အများအပြားထုတ်လုပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
နီဗားဒါးပြည်နယ်သည် အများအားဖြင့် ကန္တာရများဖြင့် လွှမ်းခြုံထားပြီး ကုန်းမြေ၏ ၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမေရိကန်အစိုးရ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာနှင့် သာမန်ပြည်သူများက အသုံးပြုကြသည်။
၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၁၀,၀၀၀ ရှိခဲ့ပြီး ၂၀ ရာစုတွင် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို ဆွဲဆောင်သည့်နေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
နီဗားဒါးပြည်နယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထမြောက် ရွှေအများဆုံးထုတ်လုပ်သည့်ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
"Frequently Asked Questions", Nevada Mining Association, accessed January 7, 2011. ကိုးကား Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များ။
နယူးဟမ်ရှိုင်းယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ နယူးအင်္ဂလန်ဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နယူးဂျာစီပြည်နယ် () သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အရှေ့မြောက်ဒေသနှင့် အလယ်အတ္တလန္တိတ်ဒေသအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
နယူးဂျာစီပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်၊ အရှေ့တောင်နှင့် တောင်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်တို့က ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ် (; "México" in Diccionario panhispánico de dudas by Royal Spanish Academy and Association of Academies of the Spanish Language, Madrid: Santillana. 2005. . ; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဥက္ကလာဟိုးမားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ် (; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသတွင် ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် တင်နက်ဆီပြည်နယ်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြည်နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၁၀,၄၃၉,၃၈၈ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဒါကိုတာပြည်နယ် (; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တောင်ဒါကိုတာပြည်နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် မွန်တားနားပြည်နယ်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ရုဒ်အိုင်းလန်း (; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးအင်္ဂလန်ဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်နယ်များအနက် ဧရိယာအသေးငယ်ဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး လူဦးရေးအဆင့် ၁၇ ခုမြောက် ဖြစ်သည်။
ရုဒ်အိုင်းလန်းပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ ပရိုဗိုက်ဒင့်မြို့ဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်၏ အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ် (; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အရှေ့တောင်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်တွင် ကောင်တီ ၄၆ ခု ပါဝင်သည်။
မြို့တော်မှာ ကိုလံဘီယာမြို့ ဖြစ်သည်။
အကြီးဆုံးမြို့မှာ ချာလီစတန်မြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦး ၁၅၀,၂၂၇ ရှိသည်။
တောင်ဒါကိုတာပြည်နယ် (; ; Sioux: , ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မြောက်အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗားမောင့်ပြည်နယ် (; ) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် နယူးဟမ်ရှိုင်းယားပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် နယူးယောက်ပြည်နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ ကွီဗက်ပြည်နယ်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြည်နယ်လူဦးရေမှာ ၆၄၃,၅၀၃ ဦး ဖြစ်သည်။
တိုယိုတာ လင်ခရူဇာ သည် ဂျပန် ကားထုတ်လုပ်သူ တိုယိုတာ မော်တော်ကား ကော်ပိုရေးရှင်းမှ ထုတ်လုပ်သော လေးဘီးစလုံးမောင်းသည့် မော်တော်ကား စီးရီးဖြစ်သည်။
အမေရိကန်တွင် ၁၉၃၄ မှ ၁၉၅၄ အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော စတူဒီဘေကာ၏ လင်ခရူဇာ ကား ရှိသေးသော်လည်း ၎င်းမှာ တိုယိုတာ လင်ခရူဇာနှင့် ဆက်စပ်မှု မရှိပေ။
လင်ခရူဇာ စီးရီးသည် တိုယိုတာ၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် ကာလအရှည်ကြာဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ထုတ်ဝေနေဆဲ ဖြစ်သည့် ကားအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
လင်ခရူဇာ၏ ပထမမျိုးဆက်ကားကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တိုယိုတာမှ ဂျစ်ကားကဲ့သို့ ပုံစံရှိသော ဒီဇိုင်းဖြင့် စတင် တီထွင်ခဲ့ပြီး စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၉၅၄ တွင် စတင်ခဲ့သည်။
လင်ခရူဇာများကို အမိုးဖွင့်၊ ဟပ်တော့ပ်၊ စတေရှင် ဝက်ဂွန် နှင့် အသုံးပြု ထရပ် ပုံစံများဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
လင်ခရူဇာ၏ စိတ်ချရမှုနှင့် သက်တမ်းကြာရှည်ခံမှုတို့ကြောင့် လူကြိုက်အလွန်များခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ဩစတြေးလျတွင် လူကြိုက်အများဆုံး ဖြစ်ပြီး ကားကြီး၊ နောက်ပွင့်၊ လေးဘီးစလုံးမောင်း ကားအမျိုးအစားများတွင် အရောင်းရဆုံး ဖြစ်သည်။
တိုယိုတာသည် လင်ခရူဇာအား အပူချိန် နှင့် လမ်းပန်းသဏ္ဌာန် အကြမ်းဆုံးဟု ယူဆရသော နေရာတစ်နေရာဟု ယူဆနိုင်သည့် ဩစတြေးလျတွင် အမျိုးမျိုး စမ်းသပ်မောင်းနှင်လေ့ ရှိသည်။
လင်ခရူဇာ၏ ပြိုင်ဘက်များ မှာ ရိန့်ချ်ရိုဗာ၊ လင်းရိုဗာ ဒစ်စကာဗာရီ၊ မစ်ဆူဘီရှီ ပါဂျဲရိုး နှင့် နစ်ဆန်း ပက်ထရိုလ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မူလအစ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်အား ဂျပန် အင်ပီရီယယ်လ် တပ်မတော်မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့စဉ် ဝီလီဂျစ် အမျိုးအစား တစ်မျိုးဖြစ်သော ဘန်တမ် အမ်ကေ ၂ (Bantam Mk II) အဟောင်း တစ်စင်းအား တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဂျပန်သို့ ချက်ချင်း ပြန်သယ် သွားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂျပန် စစ်တပ် အာဏာပိုင်များက တိုယိုတာ အား အလားတူ ကားတစ်စင်းကို ပြုလုပ်ရန် နှင့် အမေရိကန် ဂျစ်၏ ပုံစံနှင့် မတူစေရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ဂျပန်တို့ နမူနာ ပုံစံထုတ်ခဲ့သော ကားကို မော်ဒယ်လ် အေကေ ဟုခေါ်ပြီး ဂျပန်စစ်တပ်မှ အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၄၁ နှောင်းပိုင်းတွင် ဂျပန်အစိုးရမှ တိုယိုတာအား ဂျပန်စစ်တပ်၏ စစ်ဆင်ရေးတွင် အသုံးပြုရန် အတွက် လိုက်ထရပ် ထုတ်လုပ်ရန် စေခိုင်းခဲ့သည်။
တိုယိုတာတို့က ၁၉၄၂ တွင် အေကေ ၁၀ ဟုခေါ်သော တန်ဝက် ကားတစ်စင်း၏ နမူနာကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
အေကေ ၁၀ သည် ဘန်တမ် ဂျီပီကား၏ ထုတ်ထားသော ပုံစံကို လေ့လာ၍ ကူးချထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အေကေ ၁၀ ၏ ဓာတ်ပုံဟူ၍ မကျန်ရှိခဲ့ပေ။
အကြမ်းဆွဲထားသော ပုံကြမ်းများသာ ကျန်ခဲ့သည်။
ထို ထရပ်ကားတွင် အရှေ့ဘက်တွင် တည့်တည့်ထောင်မတ်နေသော ရှဲလ်၊ ပြန့်ပြူးနေသော ရှေ့ဘီး အဖုံး၊ ရေတိုင်ကီ၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက် ဘီးဖုံးပေါ်တွင် တပ်ထားသော ရှေ့မီးများနှင့် ခေါက်၍ရသော ရှေ့လေကာမှန်တို့ ပါဝင်သည်။
အေကေ ၁၀ တွင် တိုယိုတာ အေအီးမော်ဒယ်လ် စီဒင်တွင် အသုံးပြုသော ၂၂၅၉ စီစီ ဆလင်ဒါ ၄ လုံးတပ် စီတိုက်ပ် အင်ဂျင်နှင့် ဂီယာ ၃ ချက် ပါဝင်သည်။
အေကေ ၁၀ နှင့် စစ်ပြီးခေတ်တွင် ထုတ်လုပ်သော တိုယိုတာ၏ ဘီဂျေ ဂျစ်ကားများမှာ စက်မှုသဘောအရ ဆက်စပ်မှု မရှိပေ။
အေကေ ၁၀ များကို အမေရိကန် ဂျစ်ကားများကဲ့သို့ စစ်ပွဲများတွင် အများအပြား အသုံးမပြုသဖြင့် ဓာတ်ပုံ မကျန်ခဲ့ပေ။
လမ်းကြမ်းသုံးရန် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်သော မော်ဒယ်လ်များ BJ နှင့် FJ(၁၉၅၁-၁၉၅၅) ၁၉၅၀ ခုနှစ် ကိုရီးယားစစ်ပွဲတွင် စစ်တပ်သုံး အပေါ့စား အသုံးချ ကားများ လိုအပ်လာခဲ့သည်။
ထိုစစ်ပွဲက ဂျစ်ကားများကို ဂျပန်၏ တံခါးဝသို့ အရောက်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန် အစိုးရမှ ဝီလီဂျစ်၏ စံချိန်စံညွှန်းများ အတိုင်း ထုတ်လုပ်ရန် ဂျစ်ကား အစင်း ၁၀၀ ကို မှာယူခဲ့ပြီး တိုယိုတာအား ထိုကားများကို ထုတ်လုပ်စေခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တိုယိုတာ ဂျစ် ဘီဂျေ စမ်းသပ်ယာဉ်အား စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း အကြောင်းမှာ စစ်တပ်သုံး ပုံစံ အသုံးချ ကားများ လိုအပ်နေသော ကြောင့် ဖြစ်ပြီး လိုအပ်နေသော ပုံစံမှာ ၁၉၄၈ တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ဗြိတိသျှတို့၏ လင်းရိုဗာ ကားပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။
ဘီဂျေ ဂျစ်ကားမှာ အမေရိကန်တို့၏ မူလ ဂျစ်ကားထက် အရွယ်အစား ပို၍ ကြီးမားပြီး စွမ်းအားလည်း ပို၍ ကြီးသည်။
၎င်းတွင် တိုယိုတာ၏ ဘီအမျိုးအစား ၃.၄ လီတာ ဆလင်ဒါ ၆ လုံးပါဝင်သော ဓာတ်ဆီအင်ဂျင်ပါဝင်ပြီး ၎င်းမှာ အင်ဂျင်လည်ပတ်နှုန်း တစ်မိနစ် ၃၆၀၀ ပတ်တွင် မြင်းကောင်ရေ ၈၄ကောင် (၆၃ ကီလိုဝပ်) နှင့် ညီမျှသော စွမ်းအားရှိပြီး အင်ဂျင်လည်ပတ်နှုန်း တစ်မိနစ် ၁၆၀၀ ပတ်တွင် အားစုံတွဲ ၂၁၅ နယူတန် မီတာ (၁၅၉ ပေါင် ပေ) မျှကို ထုတ်လွှတ်သည်။
၎င်းတွင် လိုအပ်သော အခါ အသုံးပြုနိုင်သည့် ဂျစ်ကားကဲ့သို့သော ၄ ဘီးစလုံး မောင်းနှင်သော စနစ် ပါဝင်သည်။
ဘီဂျေ ဂျစ်၏ ကွဲပြားသော အချက်မှာ ဂျစ်ကားကဲ့သို့ ထရန်စဖာကေ့စ် မပါဝင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် တိုယိုတာ၏ စက်စမ်းယာဉ်မောင်း အီချီယို တိုင်ရာ မှ ဘီဂျေ ဂျစ်ကား၏ မျိုးဆက်သစ် စမ်းသပ်ယာဉ်အား ဖူဂျီတောင် ၆ ဆင့် အထိ မောင်းခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ထိုမျှ အမြင့်ကို ရောက်အောင် တက်နိုင်သော ကားဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစမ်းသပ်မှုအား ဂျပန် အမျိုးသား ရဲ အေဂျင်စီမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုခဲ့သည်။
ကား၏ စွမ်းဆောင်ပုံကို ကြိုက်နှစ်သက်သွားသဖြင့် ရဲအေဂျင်စီမှ ထို လမ်းကြမ်းမောင်း ကား ၂၈၉ စင်းကို ချက်ချင်းမှာယူခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အတွက် တရားဝင် ကင်းလှည့်ယာဉ် အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာ ဟန်ဂျီ အုမဲဟာရ က လင်ခရူဇာ ဟူသော အမည်ကို ပေးခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်တွင် ပြိုင်ဘက် လင်ရိုဗာ ကား ရှိသည့်အတွက် ထိုနာမည်ကဲ့သို့ ခန့်ညားသော နာမည်ကို ပေးရန် အတွက် လင်ခရူဇာ ဟုသော အမည်ကို ပေးခြင်းဟု သိရသည်။
အမေရိကန် စတူဒီဘေကာ ကားကုမ္ပဏီမှ ထိုနာမည်ကို ၁၉၃၄ မှ ၁၉၅၄ အတွင်း အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ပြဿနာ တစုံတရာ မရှိခဲ့ပေ။
ဂျေ၂၀ ဂျေ၃၀ (၁၉၅၅-၁၉၆၀) ဂျေ၄၀ (၁၉၆၀-၁၉၈၄) သက်တောင့်သက်သာ စီးနင်းနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်သော မော်ဒယ်လ်များ ဂျေ ၅၀ (၁၉၆၇-၁၉၈၀) ဂျေ၆၀ (၁၉၈၀-၁၉၈၉) ဂျေ၈၀ (၁၉၉၀-၁၉၉၇) ဂျေ ၁၀၀ (၁၉၉၈-၂၀၀၇) ဂျေ၂၀၀ (၂၀၀၇ မှ ယနေ့အထိ) ကိုးကား Category:ကား Category:အိမ်စီးကား Category:တိုယိုတာ မော်တော်ကား ကော်ပိုရေးရှင်းမှ ကားများ။
၁၉၉၀ မှ စ၍ ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ် ၈ယောက်၏ တာဝန်မှာ မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားသူများ နှင့် စစ်အစိုးရအကြား ပြေလည်မှုများရှိစေရန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဖြစ်အပျက်များကို လေ့လာမှတ်တမ်းတင်ယူရန်ဖြစ်သည်။
ကုလ ကိုယ်စားလှယ်နှင့် သတင်းပို့သူများသည် ၄၇ ကြိမ်တိုင်အောင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ ရာထူး အကြီးဆုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးသည်လည်း နှစ်ကြိမ်တိုင်အောင် ရောက်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
စေလွှတ်ခဲ့သည့် ကိုယ်စားလှယ်များ ဆာဒါကို အိုဂါတာ (၁၉၉၀) 150px|ဆာဒါကို အိုဂါတာ အား ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှီနှောဖလယ်ပွဲ ၂၀၀၈ တွင် တွေ့ရစဉ် ၁၉၉၀ ၁၉၉၀ နိုင်ဝင်ဘာလတွင်၊ ကုလ၏ လူ့အခွင့်အရေး အထူးပညာရှင် ဆာဒါကို အိုဂါတာ သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လည်ပါတ်ခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလ ကုလသို့ သူ၏ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေ တင်ပြချက်များတွင်၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မေလရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသော ပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်များသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒမူကြမ်း ရေးဆွဲနိုင်မည်ကိုမူ မသိရှိရဟု တင်ပြခဲ့သည်။
ယိုဇို ယိုကိုတာ (၁၉၉၂ မှ ၁၉၉၆) ၁၉၉၂ ဇွန်လ ၁၀ရက်နေ့တွင် ကုလမှ ယိုဇို ယိုကိုတာအား လူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လေးကြိမ်တိုင်အောင် လည်ပါတ်ခဲ့ပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂသို့ တွေ့ရှိချက်များကို ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလတွင်၊ စစ်အစိုးရ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေး ကောင်စီမှ ယိုဇို ယိုကိုတာအား၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်များကို အမျိုးသားညီလာခံမှ တဆင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲသွားမည်ဟု ဆိုသည်။
သို့သော် ၁၉၉၀တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ၄၈၅ နေရာမှ ၃၉၂ နေရာတွင်၊ အမျိုးသားညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ်များ ၇၀၂ ဦးအနက် ပါလီမန် အမတ် ၉၇ အယောက်သာ တက်ရောက်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။
စစ်အစိုးရမှ၊ ၎င်းတို့သည့် ကုလ နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် ယုံကြည်စိတ်ချနိုင်သူများဟူ၍ ယိုကိုတာမှ တဆင့် ကုလသို့ပြောကြားခဲ့သည်။
ယိုကိုတာမှ ၎င်းခရီးစဉ်များတွင် စစ်အစိုးရမှ ပြည့်ဝသော၊ မလစ်ဟင်းထားသော ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုမျိုး အပြည့်မရဟု မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။
သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် ဖမ်းစီးထားသူများကို တွေ့ခွင့်တောင်းဆိုခဲ့ခြင်းကို စစ်အစိုးရမှ ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။
၁၉၉၃ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ရက်နေ့တွင် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေး အတွင်းရေးမှူး-၁ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်သည် ယိုကိုတာအား ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့စုံရန် “အချိန်စောသေးတယ်” ဟုဆိုခဲ့ပြီး၊ သို့သော် “အနာဂတ်မှာတော့ တွေ့ဖို့ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်” ဟုလည်း ပြောခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၀ရက်နေ့တွင် “ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွှတ်ပေးမလား”ဟု မေးသောအခါတွင် အဖြေပေးဖို့ အချိန်စောသေးသည်ဟု ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
၁၉၉၆ - ၂၀၀၀ ၁၉၉၅ - ၁၉၉၉ ၂၀၀၀ - ၂၀၀၈ ၂၀၀၀ - ၂၀၀၆ ၂၀၀၆ - ၂၀၀၉ ၂၀၀၇ - လက်ရှိ ၂၀၀၈ - လက်ရှိ ၂၀၁၀ - လက်ရှိ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး။
မစ်ဆူဘီရှိ ပါဂျဲရိုးသည် မစ်ဆူဘီရှိ ကားကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သော အက်စ်ယူဗွီ ကားတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အာဂျင်တီးနားတောင်ပိုင်း ပါတာဂိုးနီးယားကုန်းပြင်မြင့်တွင် ရှိသည့် တောကြောင် အမျိုးအစားတစ်မျိုး ဖြစ်သော လီယိုပါဒပ်စ် ပါဂျဲရိုး ၏ အမည်ကို ယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း စပိန်ဘာသာစကား အရ ပါဂျဲရိုးဆိုသည်မှာ ရိုင်းစိုင်းသော အသုံးအနှုန်း တစ်မျိုး ဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံခြား ဈေးကွက်များတွင် အခြားအမည်တစ်မျိုးဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချသည်။
စပိန်၊ အမေရိကတိုက် (ဘရာဇီးမှ လွဲ၍) နှင့် အိန္ဒိယတို့တွင် မစ်ဆူဘီရှိ မွန်တဲရို (ကုန်းမြင့် မုဆိုး) ဟူသောအမည်ဖြင့် သိရှိကြပြီး ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် မစ်ဆူဘီရှီ ရှိုးဂန်း ဟူသောအမည်ဖြင့် သိရှိကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လက်လီ အရောင်းဌာန တစ်ခုဖြစ်သော ကားပလာဇာ ဆိုသော ကုမ္ပဏီမှ ရောင်းချသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်လက်ရောင်းချခြင်း မရှိတော့သော်လည်း အခြား အရပ်ဒေသများတွင် စတုတ္ထမျိုးဆက် ကားကို ဆက်လက်ရောင်းချနေဆဲ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ပထမဆုံး ပါဂျဲရိုး၏ နမူနာကားကို ၁၉၇၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ တိုကျို မော်တော်ကားပြပွဲတွင် စတင်ဖော်ထုတ် ပြသခဲ့သည်။
ပါဂျဲရိုး ၂ နမူနာကားပုံစံမှ နောင် ၅ နှစ်အကြာ ၁၉၇၈ တွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
မစ်ဆူဘီရှီ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အက်စ်ယူဗွီကား သက်သက် မဟုတ်ဘဲ အပန်းဖြေရာတွင် သုံးသည့် ကားကို ထုတ်လုပ်ရန် ဖြစ်သည်။
၁၉၈၃ ဇန်နဝါရီလတွင် ပဲရစ်မှ ဒါကာ (ဆီနီဂေါ) လမ်းကြမ်းမောင်းပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုံး စတင်ပါဝင်ရင်း ပွဲထုတ်ခဲ့သည်။
တတိယအကြိမ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင်မှ ပထမနေရာ ရခဲ့သည်။
ယနေ့အထိ ထိုလမ်းကြမ်းမောင်း ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဂျဲရိုးသည် အအောင်မြင်ဆုံး ကားဖြစ်သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် လမ်းကြမ်းမောင်းရာတွင် နာမည်ရသည်သာမက အရောင်းဌာနကိုလည်း အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။
ပထမမျိုးဆက် (၁၉၈၂-၁၉၉၁) ဒုတိယမျိုးဆက်(၁၉၉၁-၁၉၉၉) တတိယမျိုးဆက်(၁၉၉၉-၂၀၀၆) စတုတ္ထမျိုးဆက်(၂၀၀၆- ယခု) ကိုးကား Category:ကား Category:မစ်ဆူဘီရှီကုမ္ပဏီမှ ကားများ။
ဘီအမ်ဒဗလျူ (Bayerische Motoren Werke AG) သို့ ဘာဗေးရီးယန်း မော်တော်ယာဉ်လုပ်ငန်းသည် ဂျာမနီ မော်တော်ကား၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ် နှင့် အင်ဂျင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဘီအမ်ဒဗလျူ၏ ဌာနချုပ်သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာဗေးရီးယားနယ်၊ မြူးနစ်မြို့ တွင် တည်ရှိသည်။
မီနီ တံဆိပ် (ဥပမာ မီနီကူးပါး ကား) ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ပြီး ရိုးလ်ရွိုက်စ်ကုမ္ပဏီ၏ မိခင်ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။
ဘီအမ်ဒဗလျူစသည် ဘီအမ်ဒဗလျူ မော်တော်ရတ်ဒ် (BMW Motorrad) နှင့် Husqvarna တံဆိပ်များဖြင့်လည်း မော်တော်ဆိုင်ကယ်များကို ထုတ်လုပ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဘီအမ်ဒဗလျူ ဂရု မှ မော်တော်ကား ၁,၄၈၁,၂၅၃ စင်း နှင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ် ၁၁၂,၂၇၁ စင်းကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ထုတ်လုပ်မှု ကိုးကား Category:ကားကုမ္ပဏီများ။
thumb|ဦးဂျမ်း ကချင်လုံချည် ဦးဂျမ်း (ဦးဂျမ်းချည်ချောလုံချည်) သည် ၁၅၊၅၊၂၀၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့် တွင် အမရပူရမြို့ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သွားပြီဟု သိရှိရသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်း ကျော်ကြားသည့် အရေအသွေးမြင့် ၂/၈၀ ချည်ချောလုံချည်များ ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ ချည်ချောလုံချည်များ မြန်မာနိုင်ငံတွင်အဝတ်များသည့်ကာလတွင် မြန်မာများ မြန်မာ့ လုံချည် ဝတ်နိုင်ရန် ပြည်တွင်းဖြစ်ကိုအသုံးပြုနိုင်ရန် ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သွင်းကုန်အစားထိုး ထုတ်လုပ်အောင်မြင်ခဲ့သူတစ်ယောက်အဖြစ် မှတ်တမ်း တင်အပ်သည်။
အမရပူရနယ်တစ်လွား စက်ရက်ကန်းသံများ နိုးထနိုင်ရန် စွမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဦးဂျမ်း ကို အဘ ဦးကျော်၊အမိ ဒေါ်အေးစိန်တိုမှ အမရပူရမြို့ နယ် ၊ ရဲလွှမ်းကျော်ရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ မွေးချင်း(၉)ယောက်အနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၈၅)နှစ်ရှိပြီး၊ ဇနီးဒေါ်မြရင်၊သားသမီး (၄)ယောက်၊ မြေး (၈) ယောက်ကျန်ရှိသည်။
ဤသည်မှာ ပုံကြီးချဲ့ထားသည့် ဒြပ်စင်အလှည့်ကျ (အလှည့်မှန်) ဇယားဖြစ်သည်။
ယင်းတွင် အက်တော်မစ်အမှတ်များ၊ သင်္ကေတများ၊ အက်တော်မစ်အလေးချိန်(ဒြပ်ထု)များ၊ ဒြပ်စင်တစ်ခုစီ၏ သဘာဝအတိုင်းရှိနေသော ပေါင်းစပ်နိုင်သောတန်ဖိုး(valence or valency)များကို ဖော်ပြပေးထားသည်။
အလှည့်ကျဇယားသည် ဓာတုဒြပ်စင်များကို ဇယားပုံစံဖြင့်ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဤဇယားကို ဖော်ပြနိုင်ခြင်းသည် ၁၈၆၉ခုနှစ်က ဤဇယျားကို တည်ထွင်ခဲ့သော ရုရှားလူမျိုး ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဒီမီထရီမင်ဒလိကို ဂုဏ်ပြုရပေမည်။
မင်ဒလိသည် ဒြပ်စင်တို့၏ ဂုဏ်သတ္တိများ အလှည့်ကျပြောင်းလဲပုံကို ဖော်ပြနိုင်ရန် ဤဇယားကို ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
ဤဇယား၏ အစီအစဉ်ကို ဒြပ်စင်အသစ်များ တွေ့ရှိတိုင်း၊ ဒြပ်စင်တို့၏သဘာဝ အပြုအမူတို့ကို ရှင်းပြနိုင်မည့် သီအိုရီအသစ်များ ပုံစံအသစ်များ ပေါ်ထွက်လာတိုင်းပြုပြင်ချဲ့ထွင်ပြီး တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေခဲ့သည်။
ဤအလှည့်မှန်ဇယားသည်ယခုအခါ ဓာတုဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ လမ်းညွှန်ချက်များဖြင့် တွင်ကျယ်လာသည်။
များပြားလှသော ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိသော ဒြပ်စင်တို့၏သဘာဝအပြုအမူကိုနှိုင်းယှဉ်ရန် စံနစ်တစ်ခုအတွင်းထည့်သွင်းရန် အမျိုးအစားခွဲရန်အလွန့်အလွန် အသုံးဝင်သောပုံစံခွက်တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးပါသည်။
ဤဇယားကို ရူပဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ၊တည်ဆောက်ရေးနှင့် စက်မှု့လုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။
လက်ရှိစံဇယားတွင် ၂၀၁၀ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ရက်နေ့က အတည်ပြုထားသော ဒြပ်စင် ၁၁၈ မျိုး ပါဝင်သည်။
အလှည့်ကျ/အလှည့်မှန်ဇယား ကိုးကား IUPAC periodic table (Retrieved 20 June 2005) WebElements Periodic table (professional edition) (Retrieved 20 June 2005) Atomic Weights of the Elements 2001, Pure Appl. Chem. 75(8), 1107-1122, 2003 IUPAC Standard Atomic Weights Revised (2005). မှတ်စု Category:ဓာတုဗေဒ။
ရွဲ့ကြီး သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စစ်ကြိုခေတ် သရုပ်ဆောင်၊ တေးရေးနှင့် ဂီတပညာရှင် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ရန်ကုန်၌မွေးကာ အထက်တန်းအထိ ပညာသင်သည်။
အေဝမ်း ဦးတင်မောင်၊ ဦးလှဘူး၊ ဦးမောင်မောင်စိုး၊ ဒဂုန် မြတ်လေးနွယ်တို့နှင့် ကျောင်းနေဖက်ဖြစ်သည်။
သက်မွေးဝမ်းကြောင်း ကျောင်းမှထွက်ပြီးနောက် စတီးဘရားသား ဆန်လုပ်ငန်းတွင် အလုပ်ဝင်စဉ် လေဖြတ်သဖြင့် ပါးတခြမ်းရွဲ့သွားသည်။
ကျန်းမာရေးကြောင့် အလုပ်လည်း ထွက်ရသည်။
ထိုကာလ၌ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ အေဝမ်း ဦးတင်မောင်က သူရိုက်သောဇာတ်ကားများ၌ ဦးရွဲ့ကြီးအမည်ဖြင့် ပါဝင်စေကာ ငယ်သူငယ်ချင်းအား ထောက်ပံ့သည်။
အေဝမ်းမှရိုက်သော ဇာတ်ကားအများတွင် ပါရသည်။
တယောတီးတတ်သဖြင့် တီးဝိုင်းတွင် အေဝမ်း ဦးခင်မောင်၊ ပြည်လှဖေတို့နှင့်အတူ သီချင်းလည်း သွင်းသည်။
တေးရေးအဖြစ် အေဝမ်းသဘက် (A1 The Best) ဓာတ်ပြားတိုက်အတွက် စပ်သော သီချင်းများမှာ မေတ္တာလက်ဆောင် (မေမြင့်) ချစ်ဝဲလည် (အေဝမ်း ဦးတင်မောင်) ပျိုအိပ်ချိန် (ခင်နှင်းရီ) လေညှင်းခံ (ခင်နှင်းရီ) တို့ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ချိန်တန်ပြီ ဇာတ်ကားတွင် နောက်ဆုံးသရုပ်ဆောင်ပြီး အသက် ၅၁ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကြယ်တံခွန်(ခေါ်) ရွဲ့ကြီး၏သား ဦးထွန်းအေး(ခေါ်)ဦးဝေလီ ရေးသားပေးပို့သည်။
မကြည်အောင်သည် ကျော်ကြားလှသော မြန်မာအမျိုးသမီး ဓာတ်ပြားအဆိုတော်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့၊ စက်ဆန်းရပ်၊ ကုန်သည် ဦးဘိုးကြူး၊ ဒေါ်ရီတို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး သားသမီး ၁၄ ယောက်တို့အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
၁၂၆၁ ခုနှစ်တွင် ပုဇွန်တောင်၊ စက်ဆန်းရပ်ကွက်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာဝါသနာကြီးခဲ့ပြီး အဘိုး (အဖေ၏ဖခင်) ဦးအောင်ရထံမှ သဘင်ဂီတ ဗဟုသုတများ ကြားနာမှတ်သားခဲ့ဘူးသည်။
ငယ်မည်မှာ မသန်းတင် ဟု မှည့်သည်။
သို့သော် မခင်ကြည်ဟုပင် ခေါ်ကြသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အသံကောင်း၊ ရုပ်ရည်ချောလှပြီး အကအခုန်၊ အဆိုအတီး ဝါသနာကြီးလှသဖြင့် မိဘများက စက်ဆန်းရပ်ရှိ ဇာတ်ဆရာ ဦးလွမ်းထံတွင် အပ်နှံသင်ကြားခိုင်းသည်။
ပုဇွန်တောင်ရပ်ကွက် အလှူပွဲ၊ ဆွမ်းကြီးလောင်းပွဲများတွင် အပျော်တမ်း အငြိမ့်သီချင်းများသီဆိုကပြခဲ့ရာမှ နာမည်ရလာကာ လူရွှင်တော်ကြီး ဦးကျော်ရွဲ့၏ အငြိမ့်အဖွဲ့တွင် စတင်ကပြခဲ့သည်။
၎င်းနောက် အမည်ရင်း မခင်ကြည် အမည်ပျောက်၍ ချန်ပီယံ မကြည်အောင်ဟု အမည်သစ်ဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
မူလဓာတ်ခံနှင့် ဉာဏ်ကကောင်းလှသဖြင့် မင်းသား၊ မင်းသမီးအက၊ အငြိမ့်အက၊ ဇာတ်က အားလုံးကို အသက်(၁၃)နှစ် သမီးလောက်ကတည်းက မွှတ်နေအောင် ကတတ်သူဖြစ်သည်။
အသက် (၁၄)နှစ်အရွယ်တွင် အလုပ်လုပ်ရင်း ပညာဆည်းပူးရန် မန္တလေးသို့ ထွက်ခဲ့သည်။
မန္တလေးတွင် ဆက်သွယ်ရရှိသော ပညာရှင်များထံမှီခို၍ အငြိမ့်ထဲလိုက်ကာ ပညာရှာလေသည်။
မန္တလေးတွင် နာမည်ကြီးသော ဒေါ်ဩဘာသောင်း၊ ဒေါ်အယ်လင်စိန်တို့နှင့် တွဲဖက် ကခဲ့လေသည်။
အသက် (၁၄)နှစ်အရွယ်မှစ၍ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်သို့ပြန်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အဖွဲ့တည်ထောင်၍ မင်းသမီးဩဘာစိန်၊ ဒေါင်းယဉ်ပျံတင်လှိုင်တို့နှင့် တွဲဖက် ကပြခဲ့ပြန်သည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင် ၏ အောင်မြင်ထင်ရှား မြန်မာအနုပညာရှင်များ အငြိမ့်လောကတွင် (၇)နှစ်မျှ ကပြခဲ့ပြီး အသက်(၂၂)နှစ်တွင် ဧရာဝတီ သင်္ဘောစာရေး ကိုဘနှစ်ဆိုသူနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။
ကိုဘနှစ်မှာလည်း စက်ဆန်းဇာတိဖြစ်သည်။
အရပ်မင်းသားဟု အနုပညာရပ်၌ ကျော်ကြားသူဖြစ်လေရာ လင်ရောမယားပါ ဝါသနာတူညီသည်။
သူတို့၏နေအိမ်တွင် အနုပညာသည်အများစုတို့ ဆုံဆည်းကြတော့သည်။
မူလဆရာရင်းဖြစ်သော အရှေ့ပိုင်းဆရာချစ်၏ ဆက်သွယ်ပေးမှုကြောင့် ချန်ပီယံ မကြည်အောင်မှာ ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် ဓာတ်ပြားအဆိုတော် ဖြစ်လာရသည်။
ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားများတွင် “ကိုလေအိုး”သီချင်းမှာ တိုင်းပြည်တစ်ဝှမ်းလုံး၌ ကျော်ကြားသွားခဲ့သည်။
ဓာတ်ပြားအဆိုတော်ဖြစ်လာသောအခါ အငြိမ့်အမည်ဖြစ်သော ချန်ပီယံ မကြည်အောင်အဖြစ်မှ ချန်ပီယံဖြုတ်လိုက်ပြီး မကြည်အောင်ဟု မှည့်ခေါ်လိုက်သည်။
၁၉၃၂ခုနှစ်တွင် ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီသို့ ပြောင်းရွှေ့သီဆိုသည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကိုဘနှစ်ကိုလည်း ဓာတ်ပြားထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်သူအဖြစ် ခန့်ထားလိုက်သည်။
သီချင်းရေးဆရာ ဒဂုန်ဆရာတင်၏ တရုတ်ပြည်မြကျောက်လွှာ သီချင်းမှာ ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် မကြည်အောင် ပထမဦးဆုံး သီဆိုဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သော သီချင်းဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော် သီချင်းရေးဆရာကြီးများဖြစ်ကြသော လှည်းတန်းဦးလူကလေး၊ အရှေ့ပိုင်းဆရာချစ်၊ နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်၊ ဒဂုံဆရာတင်၊ ရွှေဂုံညွန့်၊ ရွှေတိုင်ညွန့်၊ သဟာယဆရာတင်တို့၏ သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့ရသည်။
၎င်းတို့အနက် နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်နှင့် ရွှေတိုင်ညွန့်၏ သီချင်းများကို အများဆုံး သီဆိုခွင့်ရခဲ့သည်။