kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပိုတာလာ၏ ဘေးအဆွယ်နှင့် အောက်ခြေပိုင်းတို့မှာ အဖြူရောင်သုတ်ထားသဖြင့် ကျောင်းဆောင်မှာ ထင်းထင်းရင်းရင်းရှိလှပေ သည်။
ပိုတာလာစံကျောင်းအတွင်းရှိ ညီလာခံခန်းမဆောင်တွင်၌ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် တိဗက်တို့ စာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
လာဆာမြို့သည် တိဗက်ပြည်၏ အနောက်တောင်ဘက် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းတွင်တည်ရှိရာ အချို့တောင်များမှာ ကမ္ဘာတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် များစာရင်းဝင်ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် တရုတ်နိုင်ငံများမှ မြင်း၊ လား တို့ဖြင့် ကုန်များတင်လာသော ကုန်သည်များစုဝေးရာဖြစ်၍ အရောင်းအဝယ် စည်ကားသော မြို့ဖြစ်သည်။
လာဆာမြို့သည် ၁၇ ရာစုနှစ်မှစ၍ ဒလိုင်းလာမာ စံမြန်းသီတင်း သုံးရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
၁ဝ၆၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ တိဗက်ပြည်သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ပြည် နယ်ဖြစ်လာသောအခါ လာဆာမြို့သည်လည်း ထိုပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ် လာလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု အုပ်ချုပ်ရေး စီးပွားရေး လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ ယဉ်ကျေးမှု ခရီးသွားလုပ်ငန်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကိုးကား Category:တိဘက် Category:တောင်ပေါ်မြို့ Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ။
thumb|တလျန်မြို့ မြင်ကွင်း တလျန်မြို့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ လျောင်းနင်ပြည်နယ်၏ဒုတိယအကြီးဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ရှန်းတုန်းကျွန်းဆွယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် လျောင်တုန်းကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိပြီး ပေါဟိုင် ပင်လယ် ကမ်းခြေရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့ ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ဝါနှင့်လည်း နယ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
လျောင်းနင်ပြည်နယ်တွင်းရှိ ခရိုင်ကြီး(prefecture) မြို့တော်အဆင့်ရှိသော မြို့တော်ဖြစ်သလို လျောင်းနင်ပြည်နယ်ခွဲမြို့တော် (sub-provincial city) လည်းဖြစ်သည်။
တလျန်ကို ရိုးရှင်းတရုတ်စာ(simplified Chinese) အားဖြင့် 大连 ဟုရေးပြီး ရိုးရာတရုတ်စာ(traditional Chinese)အားဖြင့် 大連 ဟုရေးသည်။
ဖျင်းယင်းအသံထွက်အားဖြင့် Dàlián ဟုရေးသည်။
ဂျပန်ဘာသာအားဖြင့် ဒိုက်ရင် だいれん ဟုခေါ်ဆိုပြီး ကိုရီးယားဘာသာအားဖြင့် 다롄 ဟုခေါ်သည်။
ရုရှားဘာသာအားဖြင့် Далянь, Дальний (Dalny) ဟုခေါ်သည်။
အင်္ဂလိပ်စာဖြင့်ရေးသော ရှေးသမိုင်းအရေးအသားတွင်Dairen ဟု ရေးသားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
သမိုင်းကြောင်း ရှေးခေတ် ချင်မင်းဆက်နှင့် ဟန့်မင်းဆက် (ဘီစီ ၂၂၁- အေဒီ ၂၂၀) များ လက်ထက်တွင် တလျန်မြို့သည် လျောင်တုန်းခရိုင်တွင်းရှိ နယ်တစ်နယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အေဒီ ၃ရာစုမှ ၅ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်တွင် တိုင်းပြည်ပေါင်း (၁၆)ခုကွဲပြားလျက်ရှိစဉ်က တလျန်သည် အိမ်နီးချင်း ဂေါ်ဂုရဲယော တိုင်းပြည် (ယခု ကိုရီးယား) ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့သည်။
ထန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈ - ၉၀၇) လက်ထက်တွင် ကျီးလီပြည်နယ်၊ အန်းတုန်းခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။
လျောင်မင်းဆက် (၉၁၆ - ၁၁၂၅) လက်ထက်တွင် တုန်းကျင်းထုန် လျောင်းယန်ခရိုင်အောက်ရောက်ခဲ့ပြန်သည်။
တလျန်ကို ဝေကျင်မင်းဆက်လက်ထက် (၂၂၀ - ၄၂၀) တွင် စန်းရှန်း(Sanshan) ဟုလည်းကောင်း၊ ထန်မင်းဆက် (၆၁၈ - ၉၀၇) တွင် စန်းရှန်းဖူ (San Shanpu) ဟုလည်းကောင်း၊ မင်မင်းဆက်(၁၃၆၈ - ၁၆၄၄) လက်ထက်တွင် စန်းရှန်းဆိပ်ကမ်းမြို့(Sanshan Seaport) ဟုလည်းကောင်း ချင်မင်းဆက်လက်ထက် (၁၆၄၄ - ၁၉၁၁) တွင် ချင်းနီဝါးခို ဟုလည်းကောင်း နာမည်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ချင်မင်းဆက်ခေတ် ချင်မင်းဆက်လက်ထက် ၁၈၈၀ခုနှစ်တွင် ခံတပ်မြို့အဖြစ်တည်ဆောက်ပြီး အမြောက်လက်နက်ကြီးများတပ်ဆင်ခဲ့သည်။
တလျန်ပင်လယ်အော်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် သတ္တုတူးဖော်ခဲ့သည်။
ကျင်းကျိုးမြို့ (ယခုတလျန်၏လက်အောက်ခံခရိုင်ခွဲတစ်ခု)သည် ထိုစဉ်က မြို့ရိုးတံတိုင်းများကာရံလျက် ရှိပြီး နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး အချက်အချာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ၊ ရုရှနှင့် ဂျပန် ကိုလိုနီခေတ် ၁၈၅၈တွင် ဗြိတိသျှတို့က သိမ်းယူခဲ့ပြီး ၁၈၈၀တွင် တရုတ်သို့ ပြန်ပေးခဲ့သည်။
၁၈၉၅ ပထမ တရုတ်ဂျပန် စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဂျပန်တို့က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။
ထိုခေတ်က တလျန်ဆိပ်ကမ်းကို ပို့အာသာ (Port Arthur) ဟု အမည်ပေးခဲ့ခြင်းမှာ ဗြိတိသျှ ဝိတိုရိယဘုရင်မ ၏ သားတော် မင်းသား အာသာ၏အမည်ဖြစ်သည်။
ဂျပန်တို့သည် ရှီမိုနိုဆေကီစာချုပ်အရ တလျန်နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို မြေငှားစာချုပ် ချုပ်ဆိုရာတွင် ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ရုရှား စသော သုံးပွင့်ဆိုင်နိုင်ငံများ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်။
၁၈၉၈တွင် ရုရှားအင်ပိုင်ယာက ချင်မင်းဆက်ထံမှ လျောင်တုန်းကျွန်းဆွယ်တစ်ခုလုံးကို မြေငှားစာချုပ် အောင်မြ်ငစွာချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် တလျန်မြို့ကွက်ကို ဒယ်လ်နီ ဟူသော ရုရှားအမည်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဆိုက်ဘေးရီးယားဖြတ် မီးရထားလမ်း၏ လမ်းခွဲတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒယ်လ်နီမြို့သည် ရုရှား၏ အာရှတိုက်ရှိ အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရုရှားတို့သည် တလျန်မြို့ကို တည်ဆောက်ရာတွင် ထိုခေတ်က ရွှေ ရူဘယ်ငွေ (၁၀)သန်းကျော် (ယနေ့ခေတ် ရုရှားရူဘယ်ငွေ ၁၁.၅ ဘီလျံကျော်) သုံးစွဲခဲ့သည်။
ဒယ်လ်နီမြို့သည် ရုရှားဂျပန်စစ်ပွဲ (၁၉၀၅)တွင် အဓိကစစ်မြေပြင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒယ်လ်နီ (ယခု ချင်းနီဝါးချောင်၊ ကျုံးရှန်းခရိုင်၊ တလျန်မြို့) နှင့် ပို့အာသာ (လွီရွှင့်ခို)တို့တွင် ရုရှားတို့က ၁၉၀၄ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ ခံတပ်အခိုင်အမာဆောက်လုပ်ထားခဲ့သည်။
၁၉၀၅ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂)ရက်နေ့တွင် ပို့အာသာတိုက်ပွဲတွင် ပို့အာသာကျဆုံးခဲ့ရခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သမိုင်းပညာရှင်များက ရုရှားရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် ယူးဂျင်းအလက်ဇီယက် သည် ရေတပ်နှင့် ခံတပ်တည်ဆောက်ရေးကို အလေးမထားပဲ မိုင် ၅၀၀၀ကျော် ရှည်လျားသော မန်ချူးရီးယားနှင့် ဆိုက်ဘေးရီးယားဖြတ်မီးရထားလမ်းများမှတဆင့် အဖိုးတန်အရင်းအမြစ်များကို ခွဲပို့နေသောကြောင့်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။
ရုရှားဂျပန်စစ်ပွဲအပြီးတွင် ပို့စ်မောက်သ်စာချုပ်ဖြင့် ဂျပန်တို့က တလျန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ပြီး ကျင်းကျိုးခရိုင်နှင့် ယနေ့ခေတ်တလျန်တို့ ပါဝင်သော ကွမ်တုန်းကျိုးကို တည်ထောင်လိုက်သည်။
၁၉၃၂ခုနှစ် မန်ချူးကိုးနိုင်ငံကို ဂျပန်တို့ဩဇာခံအဖြစ် တည်ထောင်သောအခါ တလျန်သည် မန်ချူးကိုးအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားသည်။
ထိုအချိန်တွင်လည်း ဂျပန်တို့သည် တလျန်ကို မန်ချူးကိုးထံမှ ငှားရမ်းခဲ့သည်။
၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် တလျန်မြို့ကို ယနေ့ခေတ်တလျန်မြို့ (မြောက်ပိုင်းတွင်ဒိုက်ရင်မြို့နှင့် တောင်ပိုင်းတွင် လျောကျွန်း(လွီရွှင့်)မြို့) အဖြစ် တိုးချဲ့တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ် ၁၉၄၅ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့ချွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချပြီးနောက် တလျန်မြို့ကို ဆိုဗီယက်တို့က သိမ်းပိုက်လိုက်ပြန်သည်။
တရုတ်တို့၏ ဆန့်ကျင်မှုများကြောင့် ခက်ခဲစွာ အုပ်ချုပ်ရသော ယင်းကာလတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် တည်ဆောက်ပေးကြပြန်သည်။
အထူးသဖြင့် ဆိပ်ကမ်းကို အလေးပေးပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်တို့ ငှားရမ်းသော ဆိပ်ကမ်းအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်လာခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း တလျန်မြို့သည် ကြီးမားစွာထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၁၉၅၀ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်တို့က တလျန်မြို့ကို လျောကြေးတစ်စုံတရာ မပေးပဲ တရုတ်ကွန်မြူနစ်အစိုးရလက်သို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်စစ်တပ်များသည် ၁၉၅၅တွင် တလျန်မှ အပြီးအပိုင် ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။
ယင်းနောက် တရုတ်အစိုးရက တလျန်တွင် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း အဓိက အခြေစိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာသော ပေါရှိလိုင် (တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပထမမျိုးဆက်အကြီးအကဲ ပေါယိပေါ၏သား) လက်ထက်တွင် တလျန်မြို့ကို အထူးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်နှင့် ရုရှားခေတ် ဗိသုကာလက်ရာ အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု တလျန်မြို့အုပ်ချုပ်ရေး ဧရိယာတွင် တလျန်အပြင် လွီရွှင့်ခိုဆိပ်ကမ်းမြို့တို့ပါ ပါဝင်သည်။
သမိုင်းအထောက်အထားများအရ ရုရှားတို့ ဒယ်လ်နီမြို့(ယခုတလျန်)ကိုတည်ထောင်စဉ်က တောင်ပိုင်းရှိ ပို့အာသာ(ယခုလွီရွှင်မြို့)နှင့် ကီလိုမီတာ (၄၀) ကွာဝေးသည်။
တလျန်သည် ပင်လယ်ဝါ၏အနောက်ဘက် ပေါဟိုင်ပင်လယ်၏အရှေ့ဘက် လျောင်တုန်းကျွန်းဆွယ်၏ ထိပ်နားတွင်တည်ရှိသည်။
၁၉၀၆ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသော လျောင်တုန်းကျွန်းဆွယ် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှင့် ကျွန်းနှင့် သန္တာကျောက်တန်းပေါင်း (၂၆၀)ကျော်အပါအဝင် နယ်မြေအပိုင်းအခြားသည် တလျန်မြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
ယားလုမြစ်၏ အနောက်တောင်အရပ်တွင်တည်ရှိပြီး ဆိပ်ကမ်းဝင်ပေါက်ဘက်မှ ပင်လယ်ကို တလျန်ပင်လယ်အော်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
တလျန်၏ရာသီဥတုမှာ မုတ်သုန်ဆန်သော အေးသမစိုစွတ်ရာသီဥတုမျိုးဖြစ်သည်။
နွေရာသီတွင် အရှေ့အာရှမုတ်သုန်လေကြောင့် စိုစွတ်သည်။
ဆိုက်ဘေးရီးယားဘက်မှ အင်တီဆိုင်ကကလုန်းများကြောင့် အေး၍လေထန်သောဆောင်းဥတုရှိသည်။
ဇန်နဝါရီလ၏ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ (-၆)ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်စ်အထိရှိသည်။
ဇူလိုင်လ၏ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ (၂၇)ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ် ရှိသည်။
တစ်နှစ်တာ မိုးရေချိန်ပျမ်းမျှ ၆၁၀မီလီမီတာရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး တလျန်သည် လျောင်းနင်ပြည်နယ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
ပြည်နယ်၏မြို့တော် ရှင်ယန်မြို့မှာ လျောင်းနင်ပြည်နယ်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
တလျန်မြို့တော်ကို မြို့တော်ဝန်နှင့်မြူနီစီပယ်အစိုးရအဖွဲ့ကအုပ်ချုပ်သည်။
မြူနီစီပယ်အစိုးရ မြူနီစီပယ်အစိုးရရုံးသည် တလျန်မြို့၊ ကျုံးရှန်းလမ်းမကြီး၊ ပြည်သူ့ရင်ပြင်၏မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။
ယင်းအဆောက်အဦးသည် မူလက ကွမ်ထုံသဘောတူစာချုပ်အရ မြေငှားခဲ့စဉ်က အုပ်ချုပ်ရေးရုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ နိုငငံခြားကုန်ကူးသန်းရေး၊ အိုင်တီစက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ရဲစခန်းများ၊ ဘာသာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း စသည့် ခရိုင်အဆင့်နှင့် မြို့တော်အဆင့် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးရုံးများ ဖွဲ့စည်းတည်ရှိသည်။
နိုင်ငံတော်အဆင့် စီးပွားရေးတံခါးဖွင့်ဇုန် (၄)ခုကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
ဖွံ့ဖြိုးရေးဇုန် (The Development Zone (开发区)) အကောက်ခွန်လွတ်ဇုန် (The Free Trade Zone (保税区)) အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့်စက်မှုဇုန် (The Hi-Tech Industrial Zone (高新技术产业园区)) ရွှေကျောက်တန်းအမျိုးသားအပန်းဖြေစခန်း (The Golden Pebble Beach National Holiday Resort (金石滩国家旅游度假区)) အုပ်ချုပ်ရေးရုံးခွဲများ တလျန်မြို့တော်သည် ခရိုင်ကြီးအဆင့်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး၊ လက်အောက်တွင် ခရိုင်ခွဲ(districts) (၆)ခု၊ ခရိုင်ငယ်အဆင့်မြို့တော် (county-level cities) (၃)ခု နှင့် ခရိုင်ငယ် (county (县 xian)) တစ်ခု တို့ကို အုပ်ချုပ်သည်။
စုစုပေါင်း ခရိုင်ငယ်ပေါင်း (၉၂)ခု နှင့် မြို့နယ်ပေါင်း (၆၉)မြို့တို့ ပါဝင်သည်။
ကန်းကျင်ဇစ် (Ganjingzi)၊ ကျုံးရှန်း (Zhongshan)၊ ရှီးကန် (Xigang) နှင့် ရှားဟဲခို (Shahekou) ခရိုင်ခွဲတို့သည် တလျန်မြို့တော် မြူနီစီပယ်၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသော မြို့မဖြစ်သည်။
ချောင်းဟိုင်ခရိုင်ငယ်သည် လျောင်တုန်းကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ကျွန်းစုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ခရိုင်ငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
Map Subdivision တရုတ်စာဖြင့် ကုန်းမြေဧရိယာkm² လူဦးရေ၂၀၀၇ left|400px|Administrative divisions of Dalianစုစုပေါင်း全市12,573.855,781,853 Dalian City Proper■ ရှီးကန်ခရိုင် - Xigang District西岗区23.94307,123■ ကျုံးရှန်းခရိုင် - Zhongshan District中山区40.10353,775■ ရှားဟဲခိုခရိုင် - Shahekou District沙河口区34.71642,954■ ကန်းကျင်ဇစ်ခရိုင် - Ganjingzi District甘井子区451.52704,356 တလျန်ဆင်ခြေဖုံးဒေသနှင့်ကျေးလက်ဒေသ■ လွီရွှင့်ခိုခရိုင် - Lüshunkou District旅顺口区512.15208,874■ ကျင်းကျိုးခရိုင် - Jinzhou District金州区1,352.54717,169■ ဝဖန်းတျန့်မြို့ - Wafangdian city瓦房店市3,576.401,025,262■ ဖူးလန်တျန့်မြို့ - Pulandian city普兰店市2,769.90826,619■ ကျွမ်းဟယ်မြို့ - Zhuanghe city庄河市3,655.70921,496■ ချောင်းဟိုင်ခရိုင် - Changhai County长海县156.8974,225 စီးပွားရေး ၁၉၉၂မှစ၍ စီးပွားရေးဆက်တိုက်တိုးတက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် တလျန်၏ ဂျီဒီပီမှာ ၁၆.၅ % တိုးတက်ခဲ့ပြီး ရင်မင်ဘီ ၃၈၅.၈ ဘီလျံ အထိ ရရှိခဲ့သည်။
လူတစ်ဦးချင်း၏ တစ်နှစ်တာ ပျမ်းမျှ ဂျီဒီပီသည် ၆၂,၉၄၀ ရင်မင်ဘီ အထိ ရှိလာခဲ့သည်။
တရုတ်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာအရ မြို့တော်များအားလုံးတွင် တိုးတက်မှု အဆင့် (၈)တွင် ရှိသည်။
စက်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ရေနံဓာတုပစ္စည်းများ၊ ရေနံသန့်စင်ချက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်လုပ်ငန်းများသည် တလျန်၏ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ရေထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းများ အကြီးစားနှင့်အလတ်စားစက်မှုလုပ်ငန်းများ တလျန်ဖွံ့ဖြိုးရေးဇုန် စက်မှုဇုန်များ ဘဏ္ဍာအခွန်လုပ်ငန်းများ အိုင်တီလုပ်ငန်းများ လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ ၂၀၀၈ခုနှစ် စာရင်းအရ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆.၁၃ သန်း ရှိသည်။
ယဉ်ကျေးမှု ခရီးသွားလုပ်ငန်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း ပညာရေး ပုဂ္ဂလိကပိုင် ၇ခု အပါအဝင် အဆင်မြင့်ပညာတက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် စုစုပေါင်း (၂၃)ခု၊ သက်မွေးပညာသင်ကျောင်း (၁၀၈)ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၈၀)၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၁၀၄၉)ကျောင်း၊ မူလတန်းကြိုကျောင်း (၁၄၃၂)ကျောင်း ရှိသည်။
သူငယ်တန်းမှ တက္ကသိုလ်အဆင့်ထိ ကျောင်းသားကျောင်းသူ စုစုပေါင်း (၁၁)သိန်း(၈)ထောင်ရှိသည်။
အဆင့်မြင့်ပညာတက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်များ တလျန်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (Dalian University of Technology (大连理工大学)(Project 985、Project 211)) တလျန်ရေကြောင်းပညာတက္ကသိုလ် (Dalian Maritime University (大连海事大学)(Project 211)) တရုတ်ပြည်အရှေ့မြောက်ပိုင်းစီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးပညာတက္ကသိုလ် (Dongbei University of Finance and Economics (东北财经大学)) တလျန်ဆေးတက္ကသိုလ် (Dalian Medical University (大连医科大学)) တလျန်တိုင်းရင်းသာလူမျိုးများတက္ကသိုလ် (Dalian Nationalities University (大连民族学院)) တလျန်ငါးလုပ်ငန်းပညာတက္ကသိုလ် (Dalian Fisheries University (大连水产学院)) တလျန် ဆက်သွယ်ရေးပညာတက္ကသိုလ် (Dalian Jiaotong University (大连交通大学)) တလျန်စက်မှုတက္ကသိုလ် (Dalian Polytechnic University (大连工业大学)) တလျန်တက္ကသိုလ် (Dalian University (大连大学)) တလျန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (Dalian University of Foreign Languages (大连外国语学院)) လျောင်းနင်ဆရာအတတ်သင်တက္ကသိုလ် (Liaoning Normal University (辽宁师范大学)) နျူဆော့ဖ် အိုင်တီပညာသိပ္ပံ (Neusoft Institute of Information (东北大学东软信息学院)) တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ရေတပ်စစ်တက္ကသိုလ် (Dalian Naval Academy of the PLA (中国人民解放军海军大连舰艇学院)) ဓာတုရူပပညာရပ်ဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် သုတေသနဌာန (Dalian Institute of Chemical Physics (大连化学物理研究所 or 化物所) Chinese Academy of Sciences (中国科学院)) အထက်တန်းကျောင်းများ တလျန်မေပယ်ရွက်နိုင်ငံတကာကျောင်း (Dalian Maple Leaf International School (大连枫叶国际学校)) တလျန် အမှတ် (၂၄) အထက်တန်းကျောင်း (Dalian No. 24 High School (大连市第二十四中学)) တလျန်ယွိမိန်အထက်တန်းကျောင်း (Dalian Yuming High School (大连育明高中)) တလျန် အမှတ် (၈) အထက်တန်းကျောင်း Dalian No. 8 High School（大连市第八中学） တလျန် အမှတ် (၁) အထက်တန်းကျောင်း （大连市第一中学） တလျန် အမှတ် (၂) အထက်တန်းကျောင်း （大连市第二中学） နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ကျမ်းကိုး Category:ဆိပ်ကမ်းမြို့ Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ။
ဝူဟန်မြို့ သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဟူးပေပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ဝူဟန်မြို့သည် ဟူးပေပြည်နယ်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၁၁ သန်းကျော် ရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် သတ္တမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ဖြစ်သည့်အပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ဗဟိုမြို့တော် ၉ မြို့တွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ဝူဟန်ဆိုသော အမည်မှာ မြို့တော်၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ ဇစ်မြစ်အရ ဝူချန်ခရိုင်၊ ဟန်ကိုးခရိုင်နှင့် ဟန်ယန်းခရိုင်တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ဝူဟန် ၃ မြို့ဟု သိရှိကြရာမှ အစပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျန်းဟန့်လွင်ပြင် အရှေ့ပိုင်းတွင် ရှိပြီး ယန်စီမြစ် နှင့် ၎င်း၏ အကြီးဆုံး မြစ်လက်တက် တစ်ခုဖြစ်သော ဟန်မြစ်တို့ ပေါင်းဆုံရာဒေသတွင် ရှိပြီး "တရုတ်ပြည် အဓိကလမ်းမကြီး"ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဝူဟန်မြို့၏ သမိုင်းကြောင်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃,၅၀၀ မှ စတင်သည်။
ဝူဟန်မြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင် အဖြစ်အပျက်များတွင် ချင်မင်းဆက်အား ပြုတ်ကျစေခဲ့သော ဝူချန်ပုန်ကန်မှု နှင့် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ကို ထူထောင်ခြင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဝူဟန်သည် ဝမ်ဂျင်းဝေ ဦးဆောင်သော လက်ဝဲယိမ်း ကူမင်တန် အစိုးရ လက်အောက် ၁၉၂၇ တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ခဏမျှ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-တရုတ် စစ်ပွဲအတွင်း ၁၉၃၇တွင် ၁၀လကြာမျှ တရုတ်နိုင်ငံ၏ စစ်အတွင်း မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေး ကာလအတွင်း မြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ရန် အဖွဲ့နှစ်ခုကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ခြင်းကို ဝူဟန် အဖြစ်အပျက်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဝူဟန်သည် ယနေ့ခေတ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပညာရေး ဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
၎င်းသည် အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာ နေရာဖြစ်ပြီး ဒါဇင်ပေါင်းများစွာသော ရထားလမ်းများ၊ ကားလမ်းများ အမြန်လမ်းများသည် မြို့တော်ကို ဖြတ်သန်းသွားကြပြီး အခြားသော အဓိက မြို့တော်များနှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။
ပြည်တွင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍတွင် အဓိကကျသော နေရာမှ ပါဝင်၍ နိုင်ငံခြား စာနယ်ဇင်းများမှ တစ်ခါတစ်ရံ တရုတ်ပြည်၏ ရှီကာဂိုဟု ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
ယန်ဇီမြစ်၏ "ရွှေရောင်မြစ်ကြောင်း" နှင့် ၎င်း၏ အကြီးဆုံး မြစ်လက်တက်ဖြစ်သော ဟန်မြစ်တို့သည် မြို့ပြဧရိယာကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး ဝူဟန်အား ဝူချန်ခရိုင်၊ ဟန်ကိုးခရိုင်နှင့် ဟန်ယန်းခရိုင်တို့အဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။
ဝူဟန် ယန်စီမြစ်ကူးတံတားသည် မြို့တော်အတွင်း ယန်စီမြစ်ကို ဖြတ်ကူး တည်ဆောက်ထားသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ဖြစ်သော မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ် ရေကာတာသည် အနီးအနားတွင် ရှိသည်။
ဝူဟန်သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ရိုးရာ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး ဗဟိုဌာန အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စက်မှု အပြောင်းအလဲများကို မြှင့်တင်နေသော ဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဝူဟန်တွင် နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဇုံ ၃ ခု၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဒေသ ၄ ခု၊ နည်းပညာမြင့် ကုမ္ပဏီ ၁,၆၅၆ ခုအပြင် အမျိုးမျိုးသော အင်တာပရိုက်စ်တို့၏ လုပ်ငန်းအသစ် ပျိုးထောင်ပေးမှုများနှင့် ကမ္ဘာကျော် ဖော်ကျွန်း ၅၀၀ ကုမ္ပဏီ စာရင်းဝင် ကုမ္ပဏီ ၂၃၀ မှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဂျီဒီပီ အနေနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂၄ ဘီလီယံမျှ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။
မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သော ဒေါင်ဖန်း မော်တော်ကား ကော်ပိုရေးရှင်းသည် ဝူဟန်တွင် ရုံးချုပ်ရှိသည်။
ဝူဟန်တွင် လူသိများထင်ရှားသော အဆင့်မြင့်ပညာကျောင်းများရှိပြီး ၂၀၁၇ တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး တတိယအဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသော ဝူဟန်တက္ကသိုလ်လည်း ပါဝင်သည့်အပြင် ဟွာကျောင်း သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် လည်း ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ ဝူဟန်မြို့သည် ရေကြီးမှုနှင့် တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် အစိုးရမှ ထိုအခြေအနေကို ကုစားနိုင်ရန် ဂေဟစနစ်နှင့် ကိုက်ညီသော ရေစုပ်သည့် နည်းစနစ်ကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ရသည်။
ဝူဟန်းအားကစားရုံသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖီဘာအာရှဖလား ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲကို အိမ်ရှင် အဖြစ်လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖီဘာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရာ နေရာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ကမ္ဘာ့ စစ်တပ်နှင့် ပတ်သက်သော ပြိုင်ပွဲကို ဝူဟန်မှ အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
၂၀၁၇ တွင် ဝူဟန်အား ယူနက်စကိုမှ ဒီဇိုင်းကဏ္ဍတွင် တီထွင်ဆန်းသစ်မှုမြို့တော် အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဝူဟန်အား လွှမ်းခြုံဆက်စပ်နေသာ ကမ္ဘာ နှင့် ကမ္ဘာ့မြို့တော် သုတေသန ကွန်ယက်အဖွဲ့မှ ဘီတာကမ္ဘာ့မြို့တော် အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း ဝူဟန် ဆိုသော အမည်မှာ ယန်ဇီမြစ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်မြစ်ကမ်းတွင် ရှိသော ဝူဟန်မက်ထရိုပိုလစ် အဖြစ်တည်ရှိသည့် အဓိကမြို့တော် နှစ်ခု၏ အမည်ကို ပေါင်းစပ်ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
"ဝူ" ဆိုသော အမည်မှာ ယန်ဇီမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိသော ဝူချန်မြို့မှ ရယူထားပြီး "ဟန်" ဆိုသော အမည်မှာ ယန်ဇီမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင်ရှိသော ဟန်ကိုးမြို့မှ ရယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၂၆တွင် မြောက်ပိုင်းလေ့လာရေး အဖွဲ့မှ ဝူဟန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဟန်ကိုး၊ ဝူချန်နှင့် ဟန်ယန်းတို့ကို မြို့တော် တစ်မြို့ အဖြစ်ပေါင်းစပ်ကာ မျိုးချစ်တရုတ်ပြည်၏ မြို့တော်အသစ် အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ရလဒ်ဖြစ်သော ဝူဟန်မြို့ အဖြစ် ကြေညာသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း ရှေးခေတ် thumb|ပန်လောင်ချန်းသည် အာလီဂန်ယဉ်ကျေးမှုဒေသ၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
|left သမိုင်းကြောင်း အရ နှစ်ပေါင်း ၃,၅၀၀ မျှ ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သဖြင့် ဝူဟန်သည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ရှေးအကျဆုံး နှင့် လူဦးရေ အများဆုံး မက်ထရိုပိုလစ်တန် မြို့တော်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
အာလီဂန်ယဉ်ကျေးမှု ( ဘီစီ ၁၅၁၀ - ဘီစီ ၁၄၆၀) နှင့် ဆက်စပ်နေသော ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည့် ပန်လောင်ချန်း (အစောပိုင်း အာလီတိုခေတ်အတွင်း လူဦးရေ ကျဲပါးစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။
) သည် ယနေ့ခေတ် ဟွမ်ပိ ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
အနောက်ကျိုးခေတ်အတွင်းတွင် ဟူပေးပြည်နယ်အား အီး ပြည်နယ်ဟု နာမည်တစ်လုံးတည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် ယန်စီမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ ဝူချန်ဒေသမှ အုပ်စိုးခဲ့သည်။
ဘီစီ ၈၆၃ တွင် အီး ပြည်နယ်အား အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ယနေ့ခေတ် ဝူဟန်ဒေသအား ချူပြည်နယ်မှ ကျန်ရှိသော အနောက်ကျိုးခေတ် နှင့် အရှေ့ကျိုးခေတ် ကာလများတွင် အုပ်စိုးခဲ့သည်။
အစောပိုင်း ဘုရင်ခေတ် တရုတ်ပြည် ဟန်မင်းဆက် လက်ထက်တွင် ဟန်ယန်းသည် အတန်အသင့် အလုပ်များသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
အေဒီ ၂၀၃ ခုနှစ်တွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော ရှားကိုးတိုက်ပွဲနှင့် နောက်ထပ် ၅ နှစ်အကြာတွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ကျန်းရှားတိုက်ပွဲတို့သည် ကျန်ရှားဒေသ (ယနေ့ခေတ် ဝူဟန်အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဇင်ကျိုးခရိုင်) ကို အုပ်စိုးနိုင်ရန် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၈ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၉ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် တရုတ်သမိုင်းတွင် အလွန်ထင်ရှားသော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဘုရင် ၃ခေတ် ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သော ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဝူဟန်မြို့အနီးရှိ ကမ်းပါးများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
"The engagement at the Red Cliffs took place in the winter of the 13th year of Jian'an, probably about the end of 208." ထိုအချိန်များတွင် ကာကွယ်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ ဟန်ယန်း (အေဒီ ၂၀၆) နှင့် ဝူချန် (အေဒီ ၂၂၃) တို့တွင် တံတိုင်းများ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ဝူချန်တံတိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းသည် ဝူဟန်မြို့၏ အုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။
အေဒီ ၂၂၃တွင် ကြိုးကြာဝါ မျှော်စင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်၏ အဓိက မျှော်စင် ၄ ခုမှ တစ်ခု ဖြစ်ကာ ယန်ဇီမြစ်၏ ဝူချန်ဘက် အခြမ်းတွင် အရှေ့ဝူပြည်တို့၏ ခေါင်းဆောင် ဆန်းကွမ်း ၏ အမိန့်အရ တည်ဆောက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုမျှော်စင်သည် တာအို ဘာသာဝင်တို့အတွက် အထွဋ်အမြတ် ထားရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
Images of the Immortal: The Cult of Lü Dongbin at the Palace of Eternal Joy by Paul R. Katz, University of Hawaii Press, 1999, page 80 အရှေ့ဝူပြည်နှင့် ကောင်းဝေပြည်တို့ကြား တင်းမာမှုများကြောင့် ၂၂၈ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီတွင် ကောင်းကောင်း ၏ မြေးဖြစ်ပြီး ကောင်းဝေပြည်၏ ဒုတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သော ကောင်းယွီ သည် ဗိုလ်ချုပ်မန်ချောင်း အား ရှားကောင်းအရပ် (ယနေ့ ဝူဟန်နေရာအတွင်း)http://www.ibiblio.org/chinesehistory/contents/06dat/geo.html#wuhan Hanyang was founded during the Sui dynasty (581-618); and Hankou, then known as Hsia-k'ou, during the Song (Sung) dynasty (960-1279).(秋，使曹休從廬江南入合肥，令寵向夏口。) Sanguozhi vol. 26. သို့ တပ်ဖွဲ့များကို ဦးဆောင်ချီတက်စေခဲ့သည်။
၂၇၉ ခုနှစ်တွင် ဝန်ဂျွမ်းနှင့် သူ၏ တပ်များသည် ဝူတို့၏ နယ်မြေအတွင်းရှိ မဟာဗျူဟာကျသော ဇီးလင် (ယနေ့ခေတ် ယီချန်း၊ ဟူးပေပြည်နယ်)၊ ရှားကိုး (ယနေ့ခေတ် ဟန်ကိုး) နှင့် ဝူချန် (ယနေ့ခေတ် အီကျိုး၊ ဟူးပေပြည်နယ်) စသည့် နေရာများကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
၅၅၀ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီတွင် ဟိုဂျင်း သည် ရန်ယွယ် အား ရှောင်းဒါစင်း နှင့် ရှောင်းဖန်း၏ သားဖြစ်သူ ရှောင်းစီတို့အား တိုက်ခိုက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ရန်ယွယ်သည် ရှောင်းစီအား တိုက်ပွဲအတွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး မခုခံနိုင်မှန်း သိသော ရှောင်းဒါစင်းသည် လက်နက်ချခဲ့ပြီး ဟိုဂျင်းအား ၎င်း၏ နယ်မြေများကို အုပ်စိုး ခွင့်ပေးခဲ့ရသည်။
ထိုအချိန်အတွင်း ရှောင်းဂွမ်းသည် ကျန်ရှား (ယနေ့ခေတ် ဝူဟန်နေရာအတွင်း)တွင် အခြေချနေခဲ့ပြီး ဟိုဂျင်းအား တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေခဲ့သည်။
ထိုအဖြစ်အပျက်က ရှောင်းယီ အနေနှင့် ရှောင်းဂွမ်သည် ထီးနန်းကို ရရန် ကြံစည်နေသည်ဟု ယူဆ၍ ဒေါသဖြစ်စေခဲ့သည့်အတွက် ဝမ်အား စေလွှတ်၍ ရှောင်ဂွမ်းအား တိုက်ခိုက်စေခဲ့သည်။
၅၆၇ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ချန်းစု သည် ဝူမင်ချီ အား ရှန်းပြည်နယ်၏ ဘုရင်ခံ အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဟွာတို့အား ချန်ယုလျန် နှင့် အတူ တိုက်ခိုက်ရန် တပ်ဖွဲ့၏ အဓိက အပိုင်းကို ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။
နှစ်ဖက်တပ်တို့သည် ကျွမ်ကိုး (ယနေ့ ဝူဟန်နေရာအတွင်း) တွင် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ကြသည်။
မြို့တော်သည် အနုပညာ ဗဟိုဌာန (အထူးသဖြင့် ကဗျာ) နှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအတွက် ရှေးယခင်ကပင် ထင်ရှားခဲ့သည်။
တန်မင်းဆက်ခေတ်အတွင်း ကျော်ကြားသော ကဗျာဆရာ တစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ကွီးဟောင် သည် ၈ရာစု အစောပိုင်းတွင် ကြိုးကြာဝါ မျှော်စင်သို့ အလည်အပတ် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ကဗျာကြောင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် အကျော်ကြားဆုံး အဆောက်အဦး တစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သည်။
Wan: Page 42. ၈၇၇ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် ဝမ်ရှန်ကျီးသည် အီးဒေသအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် မြောက်ဘက်သို့ ပြန်သွားခဲ့ပြီဂ ဟွမ်၏ တပ်များနှင့် ပြန်လည်ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး သူတို့သည် ဆောင်းဒေသ အတွင်းရှိ ဆောင်းဝေ အရပ်(ယနေ့ခေတ် ရှန်ကွီး၊ ဟဲနန်ပြည်နယ်) အား ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။
၈၇၇ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် ဟွမ်ချောင်သည် ကွီပြည်နယ် နှင့် ဟွမ်ပြည်နယ်တို့အား တိုက်ခိုက်၍ လုယက်ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
၁၂၅၉ ခုနှစ် ကူဗလိုင်ခန် မရောက်ရှိမီ အချိန်တွင် သူ၏ ညီအစ်ကို တော်စပ်သူ မောင်းကဲ သေဆုံးကြောင်း သတင်းရောက်လာခဲ့သည်။
ကူဗလိုင်ခန်သည် သူ၏ ညီအစ်ကိုတော် သေဆုံးမှုကို လျှို့ဝှက်ထားခဲ့ပြီး ဝူဟန်ဒေသအား ယန်ဇီမြစ် အနီးတွင် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ကူဗလိုင်ခန်၏ တပ်များ ဝူချန် အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အူရီယန်ခါဒိုင်းမှ ၎င်းနှင့် လာရောက်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် ဝူယင်းဘုရားမှာ မွန်ဂိုလီးယားတပ်များ တိုက်ခိုက်နေစဉ်အတွင်း ဆောင်းမင်းဆက်၏ အဆုံးတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မွန်ဂိုအုပ်စိုးသူများ (ယွမ်မင်းဆက် ၁၃၀၁ နောက်ပိုင်း) လက်အောက်တွင် ဝူချန်ဒေသသည် မြို့တော်တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိကာ ဟူပေးပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဟန်ကိုး ဒေသမှာမူ မင်မင်းဆက်လက်ထက်မှ ချင်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ အချိန်ကာလအတွင်း ဟန်ယန်ခရိုင်မှ ဒေသအစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။
သို့သော် မင်မင်းဆက် ကာလကပင် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ အဓိကဈေး ၄ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်နေခဲ့သည်။
ချင်မင်းဆက် ဟန်ယန်းရှိ ဂွီးယွမ်ဘုရားကျောင်းသည် ရွှန်ဇီ ဘုရင် ၁၅ နှစ်မြောက် အုပ်စိုးပြီးနောက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၈ ရာစု ဦးပိုင်းသို ရောက်သော အခါတွင် ဟန်ကိုးသည် တရုတ်၏ ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးအပါဆုံး မြို့ ၄မြို့၌ တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရထားလမ်းများကို မြို့တော်၏ တောင်နှင့်မြောက်သို့ ဆက်လက် တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ဝူဟန်အား ရထားပို့ဆောင်ရေး နှင့် မြစ်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးကြားတွင် အရေးပါသော တဆင့်ခံပို့ဆောင်ရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။
ထိုကာလအတွင်းတွင် နိုင်ငံခြားရှိ အင်အားကြီးတိုင်းပြည်များမှ ကုန်သွယ်ရန် နေရာများကို တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ဟန်ကိုးရှိ မြစ်အရှေ့ နေရာများကို နိုင်ငံခြားသားများ အုပ်ချုပ်သော ကုန်သွယ်ရေး ရပ်ကွက်များ အဖြစ် ပိုင်းခြားထားခဲ့သည်။
ထိုနေရာများတွင် ကုန်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများ၏ ရုံးများ၊ ဂိုဒေါင်များ နှင့် ကုန်တင်ကုန်ချနေရာများ ရှိခဲ့သည်။
ပြင်သစ်တို့အနေနှင့် ဟန်ကိုးတွင် ကုန်သွယ်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
Greater France: A History of French Overseas Expansion, Google Print, p. 83, Robert Aldrich, Palgrave Macmillan, 1996, ဝူဟန် ၁၈၆၄ခုနှစ် တိုင်ပင်း သူပုန်ထမှုအတွင်း ဝူဟန်ဒေသအား သူပုန်တပ်တို့မှ နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့ပြီး ကြိုးကြာဝါမျှော်စင်၊ ဇင်ဖူး ဘုရားကျောင်း၊ကျိုဒေါင်ကွမ် ဘုရားကျောင်း နှင့် အခြားအဆောက်အဦးတို့မှာ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
ဒုတိယ ဘိန်းစစ်ပွဲ (အနောက်တိုင်းတွင် မြှားစစ်ပွဲ ၁၈၅၆-၁၈၆၀ ဟု သိကြသည်။
) အတွင်း ချင်မင်းဆက် အစိုးရမှ အနောက်တိုင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံတို့အား ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး တျန်ဂျင်းစာချုပ်နှင့် ပီကင်းစာချုပ်တို့အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ရပြီး ထိုစာချုပ်များကြောင့် မြို့တော် သို့မဟုတ် ဒေသ ၁၁ ခု (ဟန်ကိုး အပါအဝင်) တို့အား ကုန်သွယ်ရေး ဆိပ်ကမ်းများ အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ရသည်။
၁၈၅၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အယ်ဂျင်၏ အဋ္ဌမမြောက် မြို့စားဖြစ်သော ဂျိမ်းစ်ဘရုစ်သည် တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး အဖြစ် စစ်သင်္ဘော ၄ စင်းကို ယန်ဇီမြစ်တစ်လျှောက် ဝူဟန်အထိ ဦးဆောင်မောင်းနှင် လာခဲ့ပြီး ဝူဟန်တွင် ကုန်သွယ်ရေး ဆိပ်ကမ်း ဖွင့်လှစ်ရန် လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို စုဆောင်းရန် အတွက် ဖြစ်သည်။
၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အတွင်းဝန် ဟယ်ရီပါ့ခ် နှင့် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် ဟားဘတ် တို့အား ဝူဟန်တွင် ကုန်သွယ်ရေးဆိပ်ကမ်း ဖွင့်လှစ်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ပီကင်းစာချုပ်အရ ဟယ်ရီပါ့ခ်သည် ဟန်ကိုး အငှားစာချုပ်အား ဟူနန်နှင့် ဟူပေးပြည်နယ်တို့၏ ဘုရင်ခံချုပ် ဂွမ်ဝမ် နှင့် အပြီးသတ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ယန်ဇီမြစ်တစ်လျှောက် မျှ ကျယ်ဝန်းသော ဧရိယာ (နောက်ပိုင်းခေတ် ကျန်းဟန်လမ်း မှ ဟဲကျိုလမ်းအထိ) သည် ဗြိတိသျှတို့ စီမံခန့်ခွဲခွင့်ရသည့် နေရာဖြစ်ခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှတို့မှ ထိုနေရာအတွင်း သံရုံး ဖွင့်ခဲ့သည်။