kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှုပုံစံများတွင် မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ မုဒိမ်းကျင့်ရန်အားထုတ်ခြင်း၊ အတင်း အတင်းအကြပ်ပြည့်တန်ဆာအဖြစ်စေခိုင်းခြင်း၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့် မဖွယ်မရာပြုခြင်း၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်ရန်ရည်ရွယ်သည့် လူကုန်ကူးခြင်း၊ ကလေးညစ်ညမ်း ရုပ်ပုံများ၊ ရုပ်ရှင်များတွင် ပါဝင်စေခြင်း၊ ကလေးပြည့်တန်ဆာအဖြစ်စေခိုင်းခြင်း၊ လိင်ကျွန်ပြုခြင်း၊ အတင်းအကြပ် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခြင်း၊ အတင်းအကြပ်ကိုယ်ဝန်ဆောင်စေခြင်း၊ အများမြင်ကွင်းတွင် အတင်းအကြပ် ဝတ်လစ်စလစ် နေခိုင်းခြင်း၊ အပျိုစင်စစ်ဆေးခြင်းကို အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်ခြင်း အစရှိသည်တို့ပါဝင်သည်။
ကျားမရေးရာ အခြေပြု အကြမ်းဖက်မှု Gender-based violence အကြမ်းဖက်မှုကို ခြုံငုံဖော်ပြသည့်အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည် (သို့မဟုတ်) ကျားမဆိုင်ရာ ကွဲပြား ခြားနားမှု အပေါ်တွင် အမှန်တကယ် (သို့မဟုတ်) လက်ခံထားသည့် သတ်မှတ်ချက်များကြောင့် တစ်စုံ တစ်ဦးအပေါ် တွင် အချိုးမညီစွာ အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြစ်စေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ကျားမအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှုဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ၊ ကျားမ အခြေပြု လုပ်ဆောင်နိုင် စွမ်းကွဲပြားမှုအပေါ်အခြေခံကာ အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များအတွက် အကြမ်းဖက်မှုပုံစံအမျိုးမျိုး ကြုံတွေ့နိုင်သည့်အန္တရာယ်ကို အလေးထားဖော်ပြရန်အသုံးပြုသည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပါသည်။
၄◌င်းမှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်ခံစားရစေခြင်းများအပြင် အကြမ်းဖက် မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ အတင်းအကြပ်ဖိအားပေးလုပ်ဆောင်စေခြင်းနှင့် လွတ်လပ်မှုကိုထိခိုက်စေခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး အများပြည်သူရှေ့တွင် (သို့မဟုတ်) သီးသန့်လည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။
ကျားမအခြေပြု အကြမ်းဖက်မှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များက ပိုမိုတွေ့ကြုံနိုင်သော်လည်း အမျိုးသားများနှင့် ယောင်္ကျားလေးငယ်များလည်း ကြုံတွေ့နိုင်ပါသည်။
အဆိုပါ အသုံးအနှုန်းကို အခြား ဦးတည်ထားသည့်အုပ်စုများဖြစ်သော ယောင်္ကျားလျာများ၊ မိန်းမလျာများ၊ လိင်စိတ်နှစ်မျိုးရှိသူများ၊ လိင်ပြောင်းထားသူများနှင့် လိင်နှစ်မျိုးရှိသူဒွိလိင် (LGBTI) များအတွက်ကိုလည်း အသုံးပြုပါသည်။
အဆိုပါကိစ္စမျိုးတွင် အကြမ်းဖက်မှုသည် ယောင်္ကျားပီသခြင်း/ မိန်းမပီသခြင်း (နှင့်/သို့မဟုတ်) ကျားမရေးရာ စံနှုန်းများကို ရည်ညွှန်းပါသည်။
အမျိုးသမီးများကို အကြမ်းဖက်ခြင်း Violence against women ကျားမအခြေပြုအကြမ်းဖက်ခြင်း၏ရလဒ် (သို့မဟုတ်) ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ရလဒ်များမှာ ရုပ်ပိုင်း ဆိုင်ရာ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာထိခိုက်ခံစားရစေခြင်းများ (သို့မဟုတ်) အမျိုးသမီး များကို ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားစေသည့် အကြမ်းဖက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ အတင်းအကြပ် ဖိအားပေး လုပ်ဆောင်စေခြင်းနှင့် မတရားသဖြင့် လွတ်လပ်မှုကို ထိခိုက်စေခြင်းတို့ပါဝင်ပြီး အများပြည်သူရှေ့တွင် (သို့မဟုတ်) သီးသန့်လည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။
အမျိုးသမီးများအားအကြမ်းဖက်မှု အဓိပ္ပါယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ခြုံငုံ နားလည်နိုင် ပါသည်။
သို့သော်လည်း အောက်ပါအချက်များသာ မဟုတ်ကြောင်း သိရန်လိုအပ်ပါသည်- (က) ရိုက်နှက်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်စုအတွင်းရှိ ကလေး (မိန်းကလေး) များအား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မဖွယ်မရာ ပြုခြင်း၊ ခန်းဝင်ပစ္စည်းနှင့် ဆက်နွှယ်သော အကြမ်းဖက်မှု၊ အိမ်ထောင်ဖက်ကို မတရားပြုကျင့်ခြင်း၊ အမျိုးသမီး၏လိင်အင်္ဂါဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် အမျိုးသမီးများကိုထိခိုက်စေသော အခြားရိုးရာယုံကြည်မှုအလေ့အထများ၊ အိမ်ထောင်ဖက်မဟုတ်သူမှ အကြမ်းဖက်ခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်း ဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်ခြင်းနှင့်ဆက်စပ်သော အကြမ်းဖက်ခြင်းများအပါအဝင် မိသားစုအတွင်း ဖြစ်ပေါ် သည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ (ခ) မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာမဖွယ်မရာပြုခြင်း၊ အလုပ်ဌာန၊ ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အခြား နေရာများတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှောက်ယှက်ခြင်းနှင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ အမျိုးသမီးများကို လူကုန်ကူး ခြင်းနှင့် အတင်းအကြပ်ပြည့်တန်ဆာပြုလုပ်စေခြင်းအပါအဝင် ရပ်ရွာလူထုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်း ဖက်မှု၊ (ဂ) မည့်သည့်နေရာတွင်ဖြစ်ပါစေ နိုင်ငံတော်မှ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊ လိင်ပိုင်း ဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အရေးမယူပဲ ခွင့်ပြု ထားခြင်း၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောက်ယှက်ခြင်း Sexual harassment လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောက်ယှက်ခြင်းသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်မှု မဖွယ်မရာ ပြုမှု (SEA) တွင် မပါဝင်ပါ။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောက်ယှက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်းခွင်တွင် တားမြစ်ထားသော အပြုအမူဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများနှင့် ဆက်နွှယ်သောပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် ထိုကဲ့သို့ကျူးလွန်မှုများ လည်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂလုပ်ငန်းခွင်တွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာထိပါးနှောက်ယှက်ခြင်းဆိုသည်မှာ အိမ်ရှင်နိုင်ငံမှဝန်ထမ်းများအပါအဝင် အခြားကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများနှင့် ဆက်စပ်ဝန်ထမ်းများအပေါ်၌ အဆိုပါတားမြစ်ထာသည့်အပြုအမူကို ကျူးလွန်ခြင်းဟု အဓိကသတ်မှတ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဝန်ထမ်းများအတွက် တားမြစ်ချက်များကို ST/SGB/2008/5 တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
ယူနီဖောင်းဝတ် ဝန်ထမ်းများအတွက် အလားတူညွှန်ကြားချက်များတွင်လည်း မလိုလားအပ်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မြူဆွယ်သွေးဆောင်မှုများ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျက်နှာသာပေးရန် တောင်းဆိုမှုများ၊ တဏှာရာဂဖြင့် စကား (သို့မဟုတ်) ကိုယ်ထိလက်ရောက်အပြုအမူ (သို့မဟုတ်) အမူအရာပြခြင်းများ၊ (သို့မဟုတ်) အခြားသူ တစ်ဦးကို ထိခိုက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အရှက်တကွဲအကျိုးနဲစေခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာမျှော်လင့်ရသော (သို့မဟုတ်) လေ့လာမိသော အခြားသောတဏှာရာဂနှင့် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးလွန်မှုများ ပါဝင်သည်။
အဆိုပါအပြုအမူများသည် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ရန်လိုခြင်း (သို့မဟုတ်) စိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်ခြင်းစသည့် လုပ်ငန်းခွင်အနေအထားကို ဖြစ်ပေါ် စေပါသည်။
တဏှာရာဂနှင့် ချဉ်းကပ်သော အပြုအမူ၊ အမူအကျင့်များ၏ အတိုင်းအတာသည် ST/SGB/2003/13 တွင် ဖော်ပြထားသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မဖွယ်မရာ ပြုခြင်းကဲ့သို့ ပမာဏရှိလာပါက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်း၊ မဖွယ်မရာပြုခြင်းဟုသတ်မှတ် ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ၏ပြင်ပတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောက်ယှက်မှု၏ အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုချက်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်ပြီး လုပ်ငန်းခွင်ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ချိတ်ဆက်ရန် မလိုအပ်ပါ။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောက်ယှက်မှုဆိုသည်မှာ တဏှာရာဂဖြင့် ချဉ်းကပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူတစ်ဦး၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိပါးစေရန် ရည်ရွယ်သော (သို့မဟုတ်) အကျိုးသက်ရောက်စေသော မည်သည့်ပုံစံနှင့်မဆို မလိုလား အပ်သော နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုမှု၊ နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုခြင်းမဟုတ်သော (သို့မဟုတ်) ကိုယ်ထိလက်ရောက် အပြုအမူများကို ဆိုလိုသည်။
အထူးသဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ရန်လိုခြင်း၊ ဂုဏ်သိက္ခာညှိုးနွမ်းစေခြင်း ၊ အရှက်တကွဲအကျိုးနဲဖြစ်စေခြင်း (သို့မဟုတ်) စိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခြင်း စသည့် ပတ်ဝန်းကျင်အနေအထား မျိုးကို ဖန်တီးသည့်အခါတွင် ဖြစ်သည်။
မှတ်ချက် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောက်ယှက်ခြင်းကို ထည့်သွင်းထားသည်မှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်မှုနှင့် ကွဲပြားစေရန် ဖြစ်သည် တိုင်ကြားသူ Complainant ယေဘူယျအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင် မဖွယ်မရာပြုခြင်းအတွက် စွပ်စွဲမှုကို ပြဋ္ဌာန်း ထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ကုလသမဂ္ဂ၏အာရုံစူးစိုက်မှုကိုရရှိအောင် လုပ်ဆောင်သူကို ဆိုလိုသည်။
အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်သည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင် မဖွယ်မရာပြုခြင်းများမှ ဆက်လက် ရှင်သန်သူ (သို့မဟုတ်) အဆိုပါအဖြစ်အပျက်ကိုသိရှိသူ ဖြစ်နိုင်သည်။
အထွေထွေညီလာခံမှ ပြဋ္ဌာန်းထားသော လှုပ်ရှားမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် သူ/သူမသည် ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်း (သို့မဟုတ်) ဆက်စပ်သူနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီလက်အောက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင် နေသော နိုင်ငံတကာတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင် မဖွယ်မရာပြုခြင်းခံရသည် (သို့မဟုတ်) ပြုခြင်းခံရသူဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ စွပ်စွဲသူ ဖြစ်သည်။
သို့သော် အဆိုပါတောင်းဆိုမှုသည် ကုလသမဂ္ဂအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ် (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ လုပ်ငန်းစဉ်အရ သင့်တော်သလို အရေးယူ မဆောင်ရွက်ရသေးသည့် တောင်းဆိုမှုဖြစ်သည်။
နစ်နာသူ Victim ယေဘူယျအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင် မဖွယ်မရာ ပြုခြင်းခံရသူ (သို့မဟုတ်) ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
အထွေထွေညီလာခံမှ ပြဋ္ဌာန်းထားသော လှုပ်ရှားမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် သူ/သူမသည် ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်း (သို့မဟုတ်) ဆက်စပ်သူ များမှ လိင်ပိုင်း ဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင် မဖွယ်မရာပြုခြင်း ခံရသည်ဟု တောင်းဆိုသူအား ကုလသမဂ္ဂ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ် (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ၏ လုပ်ငန်းစဉ်အရ သင့်တော်သလို ဆောင်ရွက်ပေးပြီး ဖြစ်သည်။
“နစ်နာသူ” နှင့် ပတ်သက်၍ မတူညီသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုမှုများသည် မတူညီသော အကျိုးဆက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် အကြောင်းအရာ အခြေအနေကိုလိုက်၍ အသုံးပြုရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဆက်လက်ရှင်သန်သူ Survivor အထက်ပါ “နစ်နာသူ” ဆိုသည့်အသုံးအနှုံးကို ရည်ညွှန်းပါသည်။
“နစ်နာသူ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ဥပဒေရေးရာနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍများတွင် မကြာခဏအသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် လူမှုရေးအထောက်အကူကဏ္ဍများတွင်မူ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကျားမရေးရာအခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုခံရသူ များကို “ဆက်လက်ရှင်သန်သူ” ဟုအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ကြံ့ကြံခံနိုင်သူ၊ တွန်းလှန်လွတ်မြောက်နိုင်သူဟု ရည်ညွှန်းပါသည်။
အရွယ်မရောက်သေးသူ/ကလေး Minor/Child ဒေသအလိုက် အရွယ်ရောက်ပြီးသူဟု သတ်မှတ်သည့်အသက်အရွယ်နှင့် သဘောတူခွင့်ပြုခြင်းတို့ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ အသက်(၁၈)နှစ်အောက်ရှိသူတစ်ဦးကိုခေါ်သည်။
လက်ရှိတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့်မဖွယ်မရာပြုခြင်းကို သတင်းပို့ရာ၌ အရွယ်မရောက်သေးသူနှင့် ကလေးဟူသော အသုံး အနှုန်းကို အသက် (၁၈) နှစ်အောက်ဟု အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်၍ အပြန်အလှန်လဲလှယ် အသုံးပြုပါသည်။
“ကလေး” ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် (ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်) နိုင်ငံတကာ တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုအသုံးပြုနေသည့် ဝေါဟာရဖြစ်သည့်အတွက် ပို၍ ကောင်းမွန်ပါသည်။
အကူအညီ လက်ခံရရှိသူ (အကျိုးခံစားသူ) Beneficiary of Assistance ကုလသမဂ္ဂ (သို့မဟုတ်) ယင်း၏ရန်ပုံငွေနှင့် အစီအစဉ်များမှ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အကူအညီအထောက် အပံ့ရရှိသူအားလုံးကို အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူများဟု သတ်မှတ်ပါသည်။
စစ်မေးခံရမည့်သူ (စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက်) Subject (of an investigation) စုံစမ်းစစ်ဆေးခံရမည့် ပုဂ္ဂိုလ်/ အဖွဲ့အစည်းကို ခေါ်သည်။
ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ Perpetrator လူတစ်ဦး (သို့မဟုတ်၊ လူတစ်စု) လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင် မဖွယ်မရာပြုခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် လုပ်ရပ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) အခြားရာဇဝတ်မှု (သို့မဟုတ်) ပြစ်မှုများကို ကျူးလွန်သူကို ခေါ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူသည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တာဝန် ဝတ္တရားများကို လိုက်နာရန်ပျက်ကွက်သော နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းများ၊ အဖွဲ့အစည်း၊ အေးဂျင့်များကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
သတင်းပို့တိုင်ကြားသူ Whistle-blower ယေဘူယျအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုအတွက် သတင်းပို့သည့် ဝန်ထမ်း တစ်ဦးဦး (သို့မဟုတ်) ဆက်နွှယ်ပတ်သက်သူကို ဆိုသည်။
လက်တုံ့ပြန်ခြင်းကို ကာကွယ်သည့်မူဝါဒအရ သတ်မှတ်ထားသော အခြေအနေတစ်ခုတွင် သတင်းပို့တိုင်ကြားသူကို ကာကွယ်ပေးသည့်မူဝါဒရှိသည့် အဖွဲ့အစည်း၌ လက်တုံ့ပြန်မှုကို ကာကွယ်ပေးခြင်းရှိနိုင်သည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုအပါအဝင် လက်မခံနိုင်သောအပြုအမူများကို တိုင်ကြားသည့် ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများ (သို့မဟုတ်) တွဲဖက်ဝန်ထမ်းများသည် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ Bulletin S/SGB/2005/21 စည်းကမ်းချက်များပါ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိရန် အကျုံးဝင်သည်။
သက်သေ Witness စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည့်ကိစ္စ(အမှု)နှင့်ပတ်သက်၍ တွေ့မြင်သိရှိထားသူ (သို့မဟုတ်) တိုက်ရိုက်သိရှိသူကို ဆိုလိုသည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးသူ Investigator စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ရန် အခွင့်အာဏာနှင့် တာဝန်ရှိသူကို ဆိုသည်။
ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်း United Nations personnel ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများ၊ ကုလသမဂ္ဂစေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၊ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူများ (UNMEM)၊ အရပ်ဖက်ရဲအရာရှိများ (UNPOL)၊ ကုလသမဂ္ဂရဲတပ်ဖွဲ့ (FPUs) နှင့် ရဲအကြံပေးများ အပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂ မစ်ရှင်များရှိ ကျွမ်းကျင်သူများ ၊ အစိုးရမှထောက်ပံ့ပေးထားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ကုလသမဂ္ဂစစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများနှင့် ကုလသမဂ္ဂတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူများအားလုံး ပါဝင်သည်၊ တွဲဖက်ပုဂ္ဂိုလ်များ Affiliated personnel ကုလသမဂ္ဂမစ်ရှင်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူအဆင့်အတန်းဖြင့် ဆောင်ရွက်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ တစ်ဦးချင်း အကြံပေးအဖြစ်ဆောင်ရွက်နေသူများ/ စာချုပ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသူများ ပါဝင်သည်။
အောက်ပါအုပ်စုတွင်ပါဝင်သူများသည် အထက်ပါ ကုလသမဂ္ဂအရာရှိများနှင့် တွဲဖက်ပုဂ္ဂိုလ်များ ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်ချက်များတွင် မပါဝင်ပါ။
(၁) ကုလသမဂ္ဂအထူးပြုအေဂျင်စီများနှင့် ဆက်စပ် အဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူများ၊ (၂) ပစ္စည်းရောင်းသူများ (၃) အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူများ၊ ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းနှင့် ဆက်စပ်ပုဂ္ဂိုလ်များ United Nations staff and related personnel ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများ၊ အကြံပေးများ၊ စာချုပ်ဖြင့်ဆောင်ရွက်နေသူများ၊ ကုလသမဂ္ဂစေတနာ့ ဝန်ထမ်းများ၊ မစ်ရှင်များမှကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ကုလသမဂ္ဂတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည်။
ပူးတွဲဆောင်ရွက်သူ (အကောင်အထည်ဖော်ပေးသည့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်) Implementing partner အေဂျင်စီမှပံ့ပိုးပေးသောရင်းမြစ်များကို သင့်လျော်စွာအသုံးပြုရန် တာဝန်ရှိသော ၊ တာဝန်ခံရသော၊ လုပ်ငန်းစီမံချက်တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ဆောင်ရွက်ရန်လုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင် ရသော၊ စီမံခန့်ခွဲရသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုသည်။
ပူးတွဲဆောင်ရွက်သူများတွင် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ အစိုးရအချင်းချင်းဆက်သွယ်သည့်အဖွဲ့အစည်းများ၊ အရည်အချင်းပြည့်မီသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများကို ဆိုလိုသည်။
တိုင်ကြားခြင်း Complaint ကုလသမဂ္ဂ၏ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းများကို ချိုးဖောက်သောအပြုအမူများဖြစ်သည်ဟု တိုင်ကြားသူ (သို့မဟုတ်) အခြားပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး (ရင်းမြစ်) မှ အချက်အလက်များ ပေးပို့လာခြင်းဖြစ်ပြီး လေ့လာအကဲဖြတ်မှု မပြုရသေးသောကိစ္စကို ဆိုလိုသည်။
အကူအညီတောင်းသည့် တယ်လီဖုန်းလိုင်း Hotline/Helpline မှားယွင်းသည့်အပြုအမူများကို တိုင်ကြားနိုင်သည့် တယ်လီဖုန်းနံပါတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတယ်လီဖုန်းလိုင်းကို နည်းပညာအခြေခံထားသည့် သတင်းပို့စနစ်များဖြစ်သည့် အွန်လိုင်းအကူအညီ တောင်းသည့်ပုံစံ၊ အီးမေးလ်လိပ်စာ စသည်တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ထားနိုင်သည်။
ရပ်ရွာအခြေပြု တိုင်ကြားစာလက်ခံသည့်စနစ် (သို့မဟုတ်) ရပ်ရွာအခြေပြု တိုင်ကြားခြင်းစနစ် Community-based complaint reception mechanism or community-based complaints mechanism ရပ်ရွာအခြေပြု တိုင်ကြားစာလက်ခံသည့်စနစ် (သို့မဟုတ်) ရပ်ရွာအခြေပြု တိုင်ကြားခြင်း စနစ် (CBCM) သည် တရားဝင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အလွတ်သဘောဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့အစည်းများ ရောမွှေဖွဲ့စည်း ထားသည့်စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့်မဖွယ်မရာပြုမှုဖြစ်စဉ်များနှင့်ပတ်သက်၍ လူများက လုံခြုံစိတ်ချစွာသတင်းပို့တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။
ဤစနစ်တည်ဆောက်ရာတွင် ဒေသခံလူမှုအဖွဲ့ အစည်းများ ပါဝင်သည့်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသလို ကျားမဖြစ်တည်မှုကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားပါသည်။
ယင်းစနစ်သည် လုံခြုံစိတ်ချရပါမည်။
လျှို့ဝှက်မှုကို ထိန်းသိမ်းရပါမည်။
ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး လက်လှမ်းမီနိုင်ရပါမည်။
သတင်းပို့ရာတွင် ရပ်ရွာအဖွဲ့အစည်းများ (သို့မဟုတ်) အဓိက ဆက်သွယ်ရမည့်သူများ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့်မဖွယ်မရာပြုမှုဖြစ်စဉ်များကာကွယ်တားဆီးရေး ကွန်ယက်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အဓိကဆက်သွယ်ရမည့် သူများစသည်ဖြင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းလမ်း ပေါင်းစုံကို အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် သတင်းပို့နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများစွာ ရှိရပါမည်။
ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည့် လက်မခံနိုင်စရာအပြုအမူများကို သတင်းပို့ခြင်း Report of possible misconduct ကုလသမဂ္ဂ၏ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းများကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည့်အပြုအမူများဟု တိုင်ကြားသူ (သို့မဟုတ်) အခြား ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး (ရင်းမြစ်) မှ ပေးလာသော သတင်းအချက်အလက်များဖြစ်သည်။
အငြိုးထားတိုင်ကြားခြင်း/လိမ်လည် (မှားယွင်း) တိုင်ကြားခြင်း Malicious/false complaint မှားယွင်းသော (သို့မဟုတ်) လမ်းလွဲစေသော သတင်းမှားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖြင့် ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည့်နေ့/ ဖြစ်ရပ် Date of occurrence/incident ကုလသမဂ္ဂ၏ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းများကို ချိုးဖောက်မှုဖြစ်ပေါ်သည်ဟု သတင်းပို့သည့်နေ့ (ရက်ကာလများစွာ အပါအဝင်) ကို ဆိုလိုသည်။
အချက်အလက်များ စုစည်းခြင်း Information gathering တိုင်ကြားမှုလက်ခံရရှိပြီးချိန်တွင် ကနဦးအနေဖြင့် လုံလောက်သောအချက်အလက်များရရှိရန် စုစည်းပြီး အကဲဖြတ်သုံးသပ်ခြင်းကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။
လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေတွင် ၎င်းသည်လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအတွက် အချက် အလက်များကို ဖော်ထုတ်ရန် (သို့မဟုတ်) အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို အကူအညီနှင့် အကာအကွယ်ပေးရန် လိုအပ်သည့် သတင်းအချက်အလက်စုဆောင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆိုလိုသည်။
ထိန်းသိမ်းခြင်း/ သက်သေအထောက်အထားများကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း Preservation / Safeguarding of evidence သက်သေအထောက်အထားများ (သွေး၊ သုတ်ရည် နမူနာ အစရှိသည့်) သည် အချိန်ကာလ ကြာလာခြင်း၊ မှားယွင်းစွာစီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ မသင့်မလျော်စုဆောင်းခြင်း၊ သိမ်းဆည်းခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ပျောက်ပျက်နိုင် သဖြင့် စနစ်တကျ ရယူရန်၊ ထားရှိရန်၊ မှတ်တမ်းတင်ထားရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်ပါသည်။
ယင်းတွင် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည့်နေရာဒေသများကို ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းယူထားခြင်းနှင့် သက်သေဖြစ်လာ နိုင်သူများ၏ သက်သေအထောက်အထားအသေးစိတ်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း တို့ ပါဝင်ပါသည်။
(စွပ်စွဲချက်ကို) အကဲဖြတ်သုံးသပ်ခြင်း Assessment of (an allegation) လက်ခံရရှိသောသတင်းအချက်အလက်များသည် လက်မခံနိုင်သောအပြုအမူများဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲချက် အတွက် လုံလောက်ခြင်းရှိ/မရှိနှင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ရန်အတွက် လွှဲပြောင်းရန် ကျိုးကြောင်းခိုင်လုံ ကြောင်းဆုံးဖြတ်ရန် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်မခံနိုင်သော အပြုအမူများ ဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခြင်း Allegation of misconduct လက်မခံနိုင်သောအပြုအမူများပြုလုပ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ပြစ်မှုကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း ခိုင်လုံသော အချက်အလက်များက ညွှန်ပြနေသည်ဟု နားလည် လက်ခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အရေးယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းတစ်ဦး ပါဝင်သည့်အနေအထား၌ “လက်မခံနိုင်သော အပြုအမူများဖြစ်ကြောင်းစွပ်စွဲခြင်း”သည် အချက်အလက်များဖြစ်ပေါ်လာမှုနှင့် အဆိုပါစွပ်စွဲမှုပေါ်တွင် ၄◌င်း၏သဘောထားမှတ်ချက်များပေးရန် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနမှ အဆိုပါဝန်ထမ်းသို့ စွပ်စွဲသည့်အကြောင်းကြား စာပေးပို့ခြင်းဖြစ်သည်။
လက်မခံနိုင်သောအပြုအမူများဖြစ်ကြောင်းစွပ်စွဲခြင်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် စုံစမ်း စစ်ဆေးမှုဆောင်ရွက်ပြီးချိန်တွင် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
လက်မခံနိုင်သောအပြုအမူများဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲ သည့်အကြောင်းကြားစာထုတ်ပေးခြင်းသည် ဝန်ထမ်းများနှင့်ဆက်နွှယ်သည့် အရေးယူမှုလုပ်ငန်းစဉ် စတင် ခြင်းဖြစ်ပြီး အရေးယူသည့်အနေဖြင့် ဒဏ်ငွေချမှတ်ခြင်းများ ခံရနိုင်သည်။
မြင်ရုံမျှဖြင့်ဥပဒေကြောင်းအရလုံလောက်သော အထောက်အထား Prima facie grounds ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများ၊ ရန်ပုံငွေများနှင့်အစီအစဉ်များအတွက် မြင်ရုံမျှဖြင့်ဥပဒေကြောင်းအရ လုံလောက်သော အထောက်အထားဆိုသည်မှာ စွပ်စွဲမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအဖြစ် ပြုလုပ်ရန် လုံလောက်သော၊ ယုံကြည်စိတ်ချရသော အထောက်အထားမျိုးဖြစ်သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း Investigation တာဝန်ရှိသူ/အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် မှားယွင်းခဲ့ခြင်း (မရိုးသားစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း) ဟုတ်မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ရန် အချက်အလက်များကိုစုစည်းပြီး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဆန်းစစ်သည့် တရားဝင်လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါသည်။
အမှု Case အလေးဂရုပြုရန်လိုအပ်သော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဆိုပါအခြေအနေကို သိသူတစ်ဦးမှ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သောအခြေအနေဖြစ်ပါသည်။
အဖွဲ့အစည်းပေါ်မူတည်၍ အမှုတစ်ခုသည် ပြစ်မှု ကျူးလွန်သူများစွာ (နှင့်/သို့မဟုတ်) နစ်နာသူများစွာ (သို့မဟုတ်) ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတစ်ဦး (နှင့်/သို့မဟုတ်) နစ်နာသူတစ်ဦးနှင့် ဆက်နွှယ်နိုင်ပါသည်။
အသိပေး သဘောတူညီမှု Informed consent အသိပေးသဘောတူညီမှုဆိုသည်မှာ ကြိုတင်ရှင်းပြထားသည့်အတိုင်း အချက်အလက်များကိုအသုံးပြုရန် ပါဝင်သူကခွင့်ပြုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် ခွင့်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။
ပံ့ပိုးပေးသည့် အချက်အလက်များအားလုံး အသုံးပြုနိုင်ခြင်း ရှိ/မရှိကို သတ်သတ်မှတ်မှတ် ဖော်ပြထားရန် လိုသည်။
ပါဝင်ဖြေဆိုသူသည် မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကိုဖော်ပြနိုင်ခြင်းရှိ/မရှိ (သို့မဟုတ်) ပါဝင်ဖြေဆိုသူသည် မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို လျို့ဝှက်ထား၍ ပံ့ပိုးပေးသည့်အချက်အလက်များကို သုံးပြုနိုင်သည် စသည်တို့ကို သတ်သတ်မှတ်မှတ် ဖော်ပြရမည်။
ပါဝင်ဖြေဆိုသူသည် သက်သေခံချက်အချို့ကို လျို့ဝှက်ထားရန်၊ အချို့ကို ဖော်ပြရန်စဉ်းစားပေလိမ့်မည်။
၄◌င်းကိုလည်း ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြရန်နှင့် မှတ်တမ်းတင်ထားရန် လိုအပ်သည်။
အသိပေးသဘောတူညီမှုသည် အချက်အလက်များ၊ ဖြစ်နိုင်ချေနှင့် အနာဂတ်အကျိုးဆက်များကို သေချာစွာ သိရှိနားလည်ပြီး ဆန္ဒအလျောက်နှင့် လွတ်လပ်စွာပေးခြင်းဖြစ်သည်။
အသိပေးသဘောတူညီမှုကိုပေးရန် အတွက် သက်ဆိုင်သူတစ်ဦးချင်းသည် သဘောတူညီမှု ေးချိန်တွင် လိုအပ်သော အချက်အလက်အားလုံးကို သိရှိရန်၊ သုံးသပ်အကဲဖြတ်နိုင်ရန်နှင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မည့်အကျိုးဆက်များကို နားလည်ရန်လိုအပ်သည်။
၄◌င်းတို့အနေဖြင့် အဆိုပါလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်ခြင်းကို ငြင်းဆိုခွင့်ရှိကြောင်း သိရှိရန် (သို့မဟုတ်) ပါဝင်ရန် အတင်းအကြပ် စေခိုင်းနိုင်ခွင့်မရှိကြောင်းသိရှိရန်လိုအပ်သည်။
ကလေးငယ်များ၏ အသိပေးသဘောတူညီမှု ကို ရယူရာတွင် ၄◌င်းတို့၏လက်ရှိစွမ်းဆောင်နိုင်မှုအပေါ်တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။
ကလေးငယ်များ အတွက် အသိပေးသဘောတူညီမှုသည် ၄◌င်းတို့ဆန္ဒအလျောက်သာဖြစ်သင့်ပြီး ကလေးငယ်နှင့် မိဘ (သို့မဟုတ်) အုပ်ထိန်းသူ၏ အသိပေးသဘောတူညီမှု ဖြစ်သင့်သည်။
မသန်စွမ်းသူများအနေဖြင့် သဘော တူညီမှုပေးရာတွင် ယင်းတို့၏မသန်စွမ်းမှုအမျိုးအစား (ခန္ဓာကိုယ်၊ အသိပညာဉာဏ်ရည်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စသည်) အပေါ်မူတည်၍ သီးသန့်အထောက်အပံ့များ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
အသိပေးသဘောတူညီမှုကို ပေးပြီးဖြစ်သော်လည်း အချက်အလက်စုဆောင်းသူအနေဖြင့် အချက်အလက်များကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် အချက်အလက်ပံ့ပိုးပေးသူနှင့် အခြားပါဝင်သူများ၏လုံခြုံမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သောအကျိုးဆက်များ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိ/မရှိ သုံးသပ်အကဲဖြတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပါဝင်ဖြေဆိုသူကို ထိခိုက်စေနို်ငသည့် ကိစ္စများကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်လိုသည်။
မှတ်ချက် - အသိပေးသဘောတူညီမှုအတွက် အသေးစိတ်လိုအပ်ချက်များအတွက် ဆွေးနွေးမှုများ ဆောင်ရွက်ဆဲဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အဆိုပါအဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် မကြာမီအချိန်အတွင် ပြန်လည် ပြင်ဆင်နိုင်ပါသည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာ Investigation report စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှတွေ့ရှိချက်များကို အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
သက်ဆိုင်သော အချက်အလက် အပြည့်အစုံပါဝင်သည်။
သက်သေခံ အထောက်အထား Evidence အမှုအတွက် မှန်ကန်ကြောင်းပြသော (သို့မဟုတ်) သက်သေအထောက်အထားများကို ကန့်ကွက်သော အချက်အလက်များ ဖြစ်သည်။
၄◌င်းတို့တွင် နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူ၊ စာရွက်စာတမ်း၊ အီလက်ထရောနစ်၊ အသံ၊ ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းနှင့် ဓာတ်ပုံအပါအဝင် နှုတ်ဖြင့်သက်သေခံချက်၊ သွေး၊ ဆံပင်၊ သုတ်ရည် အပါအဝင် ဇီဝဗေဒ သက်သေခံချက်များ ပါဝင်သည်။
ယခုဖေါ်ပြချက်များအပြင် အခြားအထောက်အထားများလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။
မေးမြန်းခြင်း Interview လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍ သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်များစုစည်းရန် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအား မေးခွန်းများ မေးမြန်းခြင်းဖြစ်သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု အာဏာပိုင် Investigation authority စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက် ရရှိနိုင်သောသက်သေအထောက်အထားများစုစည်းရန် လိုအပ်သောအခွင့် အာဏာ (ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွင် မဖြစ်မနေပူးပေါင်းရန် တွန်းအားပေးနိုင်သည့် အခွင့် အာဏာအပါအဝင်) ပေးအပ်ခြင်းခံရသော အဖွဲ့အစည်း၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ၊ အေဂျင်စီ ဖြစ်သည်။
ခိုင်လုံသော သက်သေခံအထောက်အထား Credible evidence ယေဘူယျအားဖြင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော သက်သေခံအထောက်အထားဖြစ်သည်။
အမှုကိစ္စ တစ်ခုတွင် ခိုင်လုံသောအထောက်အထားဖြစ်ရန် မည်သည့်အချက်များပါဝင်ရမည်ဆိုသည်ကို ပုံသေ ကားချပ်သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပါ။
စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများအနေဖြင့် ပဏာမအချက်အလက် စုစည်းခြင်းနှင့် အကဲဖြတ်ခြင်းများပေါ်တွင်မူတည်၍ အမှုကိုပေါင်းစပ်သုံးသပ်မှုများပြုလုပ်ပြီးမှသာ သက်သေအထောက်အထားများသည် ခိုင်လုံခြင်း ရှိ/မရှိ ဆုံးဖြတ်ရန်ဖြစ်သည်။
အထောက်အထား ခိုင်လုံခြင်း Substantiated လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုကို မှန်ကန်သေချာကြောင်း လုံလောက်သော အထောက်အထားများတွေ့ရှိပါက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို အဆုံးသတ်သည်။
အထောက်အထား မခိုင်လုံခြင်း Unsubstantiated ရရှိနိုင်သော သက်သေခံအထောက်အထားများသည် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို ပြီးစီးအောင်ဆောင်ရွက်ရန် မလုံလောက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုကို မှန်ကန်သေချာကြောင်း လုံလောက်သောအထောက်အထား မရရှိသဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို အဆုံးသတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤသို့ဆိုတိုင်း စွပ်စွဲမှုသည် မှားသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပေ။
အပြီးသတ်အစီရင်ခံစာ Closure report စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက်ပြုစုထားသော ဌာနတွင်းလျှို့ဝှက်စာရွက်စာတမ်းဖြစ်ပြီး အရေးယူခြင်း၊ အုပ်ချုပ်မှုနှင့် အခြားအရေးယူမှုများအတွက် အကြံပြုချက်များမပါဝင်ပါ။
အပြီးသတ်အစီရင်ခံစာသည် ပုံမှန် အားဖြင့် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် အသုံးပြုပါသည် - (က) စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြီးစီးချိန်တွင် ရရှိခဲ့သောအထောက်အထားများသည် စုံစမ်းစစ်ဆေးသည့် အမှု ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ခိုင်လုံမှုမရှိခြင်း၊ (ခ) ထပ်မံစုံစမ်းစစ်ဆေးရန် မဖြစ်နိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့် အမှုပိတ်သိမ်းခြင်း၊ (ဂ) စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို အပြည့်အဝပြုလုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်သည့်အခြေအနေ၊ အမှုပိတ်သိမ်းခြင်း Case closed (က) အထောက်အထားမခိုင်လုံသည့် အမှုအဖြစ် ဆုံးဖြတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ဆက်လက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် အာမမခံနိုင်ခြင်းနှင့် အပြီးသတ်အစီရင်ခံစာထုတ်ပြန် ပြီးစီးခြင်း၊ (ခ) တစ်နည်းအားဖြင့် အထောက်အထား ခိုင်လုံသဖြင့် အမှုအဆုံးသတ်ခြင်း၊ တာဝန်ခံမှု တာဝန်ယူမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးခြင်း၊ (ဂ) အမှုကို အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် အခြေအနေမပေးခြင်း၊ (အဖြစ်များစွာ) ပြန့်နှံ့မှု Widespread လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့်မဖွယ်မရာပြုမှုတို့နှင့်ပတ်သက်၍ (မည်သည့်အချိန်က) အဖြစ်များစွာ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည် ကို ပုံသေကားချပ်မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။
ဖြစ်စဉ်တစ်ခုစီတိုင်းကို ပတ်ဝန်းကျင်အနေအထားပေါ်တွင် မူတည်၍ အကဲဖြတ်ရန်ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ဆုံးဖြတ်ချက် ၂၂၇၂ (၂၀၁၆) ကို အကောင် အထည်ဖော်ရန်လမ်းညွှန်တွင် ပါဝင်သော အချို့ (သို့မဟုတ်) အားလုံးသော ဆက်စပ်အချက်အလက်များကို အမှုတစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည် ဖြစ်ပါသည်။
အဆိုပါ စာသားသည် S/RES/2272 ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် ပြုစုထားသည့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုလမ်းညွှန်ကိုအခြေခံထားပါသည်။
စနစ်တကျ ကျူးလွန်ခြင်း Systematic လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့်မဖွယ်မရာပြုမှုသည် မည်သည့်အချိန်က အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ် တွယ်ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်/ စနစ်တကျ ကျူးလွန်နေသည်ကို သတ်မှတ်နိုင်သည့် ပုံသေနည်းမရှိပါ။
ဖြစ်စဉ်တစ်ခုစီတိုင်းကို ပတ်ဝန်းကျင် အနေ အထားပေါ်တွင် မူတည်၍ အကဲဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ၂၂၇၂ (၂၀၁၆) ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်လမ်းညွှန်တွင်ပါဝင်သော အချို့ (သို့မဟုတ်) အားလုံးသော ဆက်စပ် အချက်အလက်များကို အမှုတစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည် ဖြစ်ပါသည်။
အဆိုပါ စာသားသည် S/RES/2272 ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် ပြုစုထားသည် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု လမ်းညွှန်ကိုအခြေခံထားပါသည်။
လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းခြင်း Confidentiality အချို့သတင်းအချက်အလက်များ၏ ထုတ်ဖော်နိုင်မှုကို ကန့်သတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
လျှို့ဝှက် ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် အချက်အလက်များအသုံးပြုခွင့်နှင့် ဖြန့်ဝေခွင့်တို့ကို ကန့်သတ်ထားသော ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာမူတစ်ခုဖြစ်သည်။
၄◌င်းသည် မျက်မြင်သက်သေ/ ဆက်လက်ရှင်သန်နေသူများ အနေဖြင့် ရှေ့သို့ထွက်၍ ယင်းတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့်ဖြစ်ရပ်များကို ပြန်လည်ပြောပြလာအောင် ကူညီနိုင်သော ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးခြင်းဖြစ်သည်။
လျှို့ဝှက်ပေးထားခြင်းကြောင့် စနစ်နှင့် အဖွဲ့အစည်း များအပေါ် ယုံကြည်မှုရရှိလာစေသည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်မှုနှင့် မဖွယ်မရာပြုမှုစွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်သည့်အချက်အလက်များကို သက်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် သိရှိရန်လိုအပ်သော အချက်များကိုသာ ကန့်သတ်မျှဝေခြင်းဖြင့် လျှို့ဝှက်မှုကိုထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်ပါသည်။
အချက်အလက်များ မျှဝေရာတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် မဖွယ်မရာပြုမှုများနှင့် ပါဝင်သူအားလုံး အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်မှု အခြေအနေများသာမက ဆက်လက်ရှင်သန်နေသူ၏အကျိုးကိုပါ ထည့်သွင့်းစဉ်းစားသင့်ပါသည်။