kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မိမိ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဟပ်စပ်မည့် ပုံစံမျိုးကိုလည်း စိတ်ကူးဖြင့် ဖန်တီး ကြည့်မိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ရောက်လျှင် နိုင်ငံရေး ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ချခဲ့သည်။
သို့ဖြင့် ဦးပုသည် ဥပဒေဘွဲ့ ရပြီးနောက် အင်္ဂလန်မှ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပုသည် အင်္ဂလန်ပြည်မှ ပြန်လာပြီးနောက် ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းတွင် ဦးဖေအောင်နှင့် အတူ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းသည်လည်း ခေတ်ပညာတတ် လူငယ်များ အတော်များများ ပါဝင်လာသဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။
အမျိုးသား၊ ဘာသာ၊ သာသနာနှင့် ပညာရေး ကိစ္စရပ်များကို ဦးတည် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဝတ်လုံတော်ရရှေ့နေဘဝ ၁၉၁၁ ခု နှစ်ဦးပိုင်းလောက်တွင် အိန္ဈိယ ဘုရင်ခံချုပ် လော့ခ်ကာဇင် မြန်မာပြည်သို့ ရောက်လာသော အခါ ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းများ၊ အဆောက်အအုံများ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရေး ဥပဒေကြမ်းကို တင်သွင်းခဲ့သည်။
ထိုဥပဒေကြမ်းကို ဝိုင်အမ်ဘီအေ ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးဘဖေက သဘောတူ ထောက်ခံခဲ့သည်။
မော်လမြိုင် သူဌေး ဦးသာညှင်းက ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ဦးသာညှင်းသည် မော်လမြိုင် သာသနာ့ဓရ အသင်း ခေါင်းဆောင် တဦး ဖြစ်သည့်အပြင် မြို့မျက်နှာဖုံး ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တဦးလည်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးတွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဦးချစ်လှိုင်၏ ဖခင်လည်း ဖြစ်သည်။
ဝိုင်အမ်ဘီအေ ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးဘဖေက သူရိယ သတင်းစာမှ ဆောင်းပါး တပုဒ်ဖြင့် ‘ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံနှင့် ပစ္စည်းများကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရေး အက်ဥပဒေအား ကန့်ကွက်ကြသော သာသနဓရ အသင်းကြီးများသည် သင်ပုန်းကြီးမှ နားလည်ကြ သေးရဲ့လား’ ဟု ဖော်ပြ ရေးသားခဲ့သည်။
သူဌေးကြီး ဦးသာညှင်းက သူ့ကို ဤသို့ ရေးသားရ ပါမည်လားဟု ဆိုကာ အသရေဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅ဝဝ ဖြင့် တရား စွဲဆိုခဲ့သည်။
ယင်းအမှုတွင် ဦးဘဖေဘက်မှ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပု လိုက်ပါ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဝက်လုံတော်ရ ဦးပုသည် သူဌေး ဦးသာညှင်းအား သင်ပုန်းကြီးတွင် ပါသော ‘ဘောဒေဝပုတ္တ’ စာပိုဒ်ကို ရေးခိုင်းရာ သတ်ပုံသတ်ညွှန်း မမှန်ဘဲ ကပေါက်တိ ကပေါက်ချာ ရေးသားမိသည်။
ယင်းအခွင့်အရေးကို ယူကာ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပုက ရုံးတော်တွင် လျှောက်လွှဲချက် ပေး၍ အနိုင် ယူဆောင်ခဲ့သည်။
ဝတ်လုံ အဖြစ် အမှု လိုက်ခဲ့သော်လည်း အခကြေးငွေ တပြား တချပ်မှ မယူခဲ့ပေ။
၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပုသည် သူရိယ သတင်းစာတွင် ရှယ်ယာဝင် တဦး အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဒါရိုက်တာ လူကြီး ၅ ဦးတွင် အဖွဲ့ဝင် ဥပဒေ အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တဦး အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ လူကြီး (၅) ဦးမှာ (၁) ဦးသွင်၊ (၂) စပါးပွဲစားကြီး ဦးဘိုးအောင်၊ (၃) ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပု၊ (၄) ဦးလှဖေ၊ (၅) ဦးဘဖေတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘိလပ်သို့သွားရောက်ခြင်း ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပုသည် ဝိုင်အမ်ဘီအေမှ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကို တိုင်းပြည်အား သိရှိလာအောင် တတ်အားသရွှေ့ ပြသခဲ့သည်။
သူပြသခဲ့သည့် အလျောက် လူသိရှင်ကြား အတော် များလာသည်။
ဦးပု၏ ဂုဏ်သတင်းသည်လည်း တစထက် တစ တက်လာခဲ့သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလလထဲတွင် မွန်တေဂူချမ်း (စ်) စဖို (ဒ်) အစီရင်ခံစာ ထွက်ပြီးနောက် ဒုတိယ ဘုရင်ခံ ကရက်ဒေါက် အဖြစ် မြန်မာပြည်အား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
ကရက်ဒေါက် စီမံကိန်း ကို ရေးဆွဲ၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၁၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် လူထု တရပ်လုံး မခံရပ်နိုင် ဖြစ်ကာ အုံကြွ လာခဲ့သည်။
ဘိလပ်သို့ ကိုယ်စားလှယ် လွှတ်ကြရန် ဦးပု၊ ဦးဘဖေ၊ ဦးထွန်းရှိန်တို့ ၃ ဦးအား ရွေးချယ်၍ ကိုယ်စားလှယ် လွှတ်ကြသည်။
ယင်း ကိုယ်စားလှယ်တွင် ဦးပုသည် ဘိလပ်သွား မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုမှစပြီး ‘ဖေ၊ ပု၊ ရှိန်’ ဟု တွင်ခဲ့ကြသည်။
(’သပြေနု ချိန် - ဖေ၊ ပု၊ ရှိန်’ ဟူသော ဆရာကြီး ဦးမှိုင်း၏ လေးချိုး အရေးအသားကြောင့် ဦးဘဖေ နာမည်က ရှေ့ဆုံးက ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ခေါင်းဆောင်မှာ ဦးဘဖေ မဟုတ်ပါ၊ ဦးပု ဖြစ်သည်)။
ဦးပုသည် များသောအားဖြင့် ဥရောပ ဝတ်စုံများကို ဝတ်လေ့ရှိသည်။
ဘိလပ်တွင် တိုင်းပြည် အတွက် အရေးဆိုရန် အသွားအပြန် ၇ လမျှ ကြာအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၂ဝ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးရာထူးများရရှိခဲ့ခြင်း ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့တို့၏ ပါးနပ် အုပ်ချုပ်မှုကြောင့် အဖွဲ့အစည်းများ အကွဲအပြဲ ဖြစ်ခဲ့ရာတွင် ဦးပုသည် ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်ရေး ကို လက်ခံသော ၂၁ ဦးတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဦပုသည် ဒိုင်အာခီ ရပြီးမှ ဟုမ္မရူး(Home Rule) ကို တိုးတက် တောင်းမည်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၂၁ ဦးတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒိုင်အာခီကို မလိုချင်သော ဦးချစ်လှိုင် ဂိုဏ်းဝင် ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ အမှုအတွက် ဝတ်လုံ ဦးမောင်ကြီး၊ ဦးစိန်လှအောင်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ အမှု လိုက်ခဲ့သည်။
ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်ရေး လက်ခံ မခံသာ သဘောကွဲလွဲပြီး အင်္ဂလိပ် မုန်းတီးရေးနှင့် ဆန့်ကျင်ရေးမှာ တသဘောတည်း တထပ်တည်း ဖြစ်၍ လိုက်ပါ ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
တနည်းအားဖြင့် မျိုးချစ်စိတ် ပီသမှုကို ပြလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဦးပုသည် ၁၉၂၁ ခုနှစ် မြန်မာပြည်သို့ ဝေလမင်းသား တိုင်းခန်း လှည့်လည်ရာတွင် သပိတ်မှောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်များတွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်ရေးပြုလုပ်သော အခါ ဥပဒေပြု မင်းတိုင်ပင် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
ယင်းမှတဆင့် ဝန်ကြီးချုပ် ၄ နေရာ အနက် သစ်တောရေး ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံရပြန်သည်။
ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ်၏ လစာမှာ ၅ဝဝဝိ/ ဖြစ်လေသည်။
ထို့နောက် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ဒုတိယ အကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လည်းကောင်း၊ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လည်းကောင်း၊ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော စတုတ္ထအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လည်းကောင်း၊ မင်းတိုင်ပင် အမတ် အဖြစ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်နှင့်လည်း လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဦးပုသည် ၉၁ ဌာန အုပ်ချုပ်ရေး ကျင်းပသည့် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာ ဘမော် ဦးစီးသော ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ လက်ထက်၌ အခွန်တော် ဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာ ဘမော် ပြုတ်ကျ သွားသောအခါ ညွန့်ပေါင်း အစိုးရကို ဦးပု ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး နန်းရင်းဝန်ကြီး ရာထူးကို လက်ခံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဦးပုသည် မြန်မာပြည် မလွတ်လပ်မီ သက်တမ်း တလျှောက်လုံးတွင် အစိုးရ အဖွဲ့နှင့် လွှတ်တော်ထဲတွင် နိုင်ငံရေးရာထူးများ ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးပုသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ဝ ရက်နေ့ အသက် ၉၄ နှစ် အရောက်တွင် ဂွတ္တလစ် ရိပ်သာလမ်း နေအိမ်၌ လူကြီး ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးပုတွင် ထင်ရှားသော သားကြီးမှာ တရားဝန်ကြီးဟောင်း ဦးရှုမောင် ဖြစ်သည်။
ရွှေဥဩရဲ့ ‘တချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ’ စာအုပ် စပယ်ဦး စာပေ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (တတိယ အကြိမ်) ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ။
thumb| ဦးပဂျီငို (၁၂၅၉ - ၁၃၄ဝ) ဦးပဂျီငိုသည် နတ်တလင်းမြို့ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
၁၂၅၉ ခု၊ နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် ( ၁၈၉၇ ခု၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက်) အင်္ဂါနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မိဘနှစ်ပါးမှာ လယ်သမား ဦးဖိုးဆိတ်နှင့် ဒေါ်ဖွားစိန်တို့ ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ၈ ယောက်တွင် စတုတ္ထမြောက် ဖြစ်၍ ကာယဗလ ဦးရှိန်၏ ညီဖြစ်သည်။
အရုပ်ဆိုးသည့် အတွက် ပန်းချီ ဆရာပင် ပုံတူ မရေးနိုင်ဘဲ ငိုယူရလောက်သည် ဟူသော အဓိပ္ပယ်ဖြင့် ဘိုးဘွား မိဘ သူငယ်ချင်းများက 'ပဂျီငို' ဟု ခေါ်ကြသည်။
ကျောင်းနေသော အခါကျမှ 'မောင်စိန်' ဟု အမည်ပြောင်းသည်။
အသက် ၈ နှစ် အရွယ်တွင် နတ်တလင်းမြို့ ဦးရွှေတုတ်ကျောင်း၌ စတင် ပညာသင်သည်။
ထို့နောက် ဦးဖိုးချက်ကျောင်းသို့ ပြောင်းသည်။
၁၉ဝ၈ ခုနှစ် တတိယတန်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ ရေကျော် မက်သဒစ် ကျောင်း၌ ဆက်လက် ပညာသင်သည်။
အဋ္ဌမတန်း အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။
ဦးပဂျီငိုသည် အသက် ၁၉ နှစ်တွင် ဓနိတော ဘီအိုစီ၌ စာရေး အဖြစ် စတင် အမှုထမ်းသည်။
နှစ်နှစ် အကြာတွင် ဝီလီယံဂျက် ကုန်တိုက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းပြန်သည်။
ထိုကုန်တိုက်တွင် သုံးလေးနှစ် လုပ်ပြီးနောက် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်၍ စတန့်မင်းသား အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။
ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာလည်း လုပ်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကမှ ထွက်ပြီး ဘားမား ကော်ပိုရေးရှင်း ရုံးချုပ်၌ အမှုထမ်း ပြန်သည်။
'ကြီးပွားချမ်းသာရေး' ကျမ်းကို ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည်။
ငယ်နာနည် 'ပဂျီငို' ကိုပင် ကလောင်အမည် အဖြစ် အသုံးပြုသည့် အတွက် 'ဦးပဂျီငို' ဟု တွင်သည်။
ထိုစာအုပ် တစ်အုပ်တည်းနှင့်ပင် ဦးပဂျီငို၏ အမည်မှာ ထင်ရှားလာရသည်။
ကြီးပွား ချမ်းသာရေး ကျမ်းသည်လည်း သတ္တမတန်းတွင် ပြဋ္ဌာန်း ခံရသည် အထိ အောင်မြင်မှု ရခဲ့သည်။
ထိုကျမ်းကို နှစ်သက် အားပေးကြသည့် အတွက် ကြီးပွား တိုးတက်ရေးကို ရည်ရွယ်သော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင် ထုတ်ဝေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ၁၉၃၃ ခု အောက်တိုဘာလတွင် တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်းကို စတင်ထုတ်ဝေပြီး ထုတ်ဝေသူနှင့် အယ်ဒီတာ တာဝန်ကို ယူသည်။
'တိုးတက်ရေး ဦးစိန်' ဟူသော ကလောင် အမည်ကိုပါ ယူ၍ ဆောင်းပါး အမျိုးမျိုး ရေးသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဘားမားဂျာနယ်၊ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် တိုးတက်ရေး သတင်းစာနှင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် တိုးတက်ရေး ဂျာနယ်တို့ကို တိုးချဲ့ ထုတ်ဝေသည်။
စာနယ်ဇင်းဟူသောဝေါဟာရကိုစတင်ကြံဆတီထွင်သူမှာစာရေးဆရာ“ပဂျီငို”အမည်ခံတိုးတက်ရေးဦးစိန် ဖြစ်သည်။
၁၉၃၅-ခုပတ်ဝန်းကျင်ခန့်ကစတင်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းမှတ်သားလေ့ လာသိရှိရသည်။
ဦးပဂျီငိုသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် သမဝါယမ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
စစ်ပြီးသော အခါ တိုးတက်ရေး သတင်းစာကို ဆက်လက် ထုတ်ဝေသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိပဿနာ လုပ်ငန်းကို စတင် လုပ်ကိုင်သည်။
ထို့နောက် ဝိပဿနာ ပြန့်ပွားရေး အဖွဲ့ကို တည်ထောင်၍ ဝိပဿနာ ဆိုင်ရာ ကျမ်းများကို ပြုစုသည်။
ဝိပဿနာ ပြန့်ပွားရေး အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်သည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးပဂျီငိုသည် ၁၃၄၀ ပြည့်နှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၄ ရက် (၁၉၇၈ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်) နေ့တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။
မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ် ကျမ်းကိုး မလိခ။
မြန်မာစာပေ အဘိဓာန် ၄။
စာ ၂ - ၄။
မြန်မာစာပေ အဘိဓာန် ၂။
စာ ၂၈၄ - ၂၈၅။
မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၇၉။
စာ ၁၃ဝ - ၁၃၁။
Redirect မြန်မာသုံးဖောင့် Myanmar NLP မှထုတ်သော ယူနီကုဒ် ၅.၁ သုံး မြန်မာ ယူနီကုဒ် ဖောင့် ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ ကွန်ပျူတာပညာရှင် အတော်များများသည် မြန်မာ၃သို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုနေကြပြီးဖြစ်သည်။
၂ဝဝ၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့က ရိုးမ ၃ ကွန်ရက် စာမျက်နှာမှာ လွှင့်တင်ထားတဲ့ 'မြိတ်-ထားဝယ် ညီညွတ်ရေး တပ်ဦး နာယကကြီး ဦးစိုးလွင် နှစ် (၉ဝ) ပြည့် မွေးနေ့ ကျင်းပ' သတင်းမှ "နာယကကြီး ဦးစိုးလွင် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း" နဲ့ လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲ၊ ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး တိုက်ပွဲတွေမှာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ 'မြိတ် - ထားဝယ် ညီညွတ်ရေး တပ်ဦး' ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ရဲဘော် စိုးလွင်နဲ့ ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားတဲ့ "ရဲဘော် စိုးလွင်နှင့် တော်လှန်ရေးသမား တယောက်၏ ဘဝ" ကို လွတ်လပ်ရေး နှစ် (၅ဝ) မြောက် ဒေါင်းအိုးဝေ စာစောင် အထူးထုတ် တို့ကနေ ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နာယကကြီး ဦးစိုးလွင် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း နာယကကြီး ဦးစိုးလွင်ကို ၂၁၊ ၆၊ ၁၉၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးထွန်းစိန်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင်တို့မှ ပဲခူးမြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကပင် မူလတန်း ပညာကို ပဲခူးမြို့တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်တွင် အထက်တန်း ပညာနှင့် တက္ကသိုလ် တတိယနှစ် အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ကျောင်းသား သပိတ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်း ၂ နှစ် ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။
နာယကကြီး ဦးစိုးလွင်၏ တော်လှန်ရေး ဖြတ်သန်းမှု အကျဉ်း ∆ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ၁၃ဝဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံတွင် ပါဝင်ခဲ့၊ နောက် အာရှလူငယ် အစည်းအရုံး အဖွဲ့ဝင်၊ မန္ဈလေးတိုင်းတွင် တာဝန်ယူခဲ့။
∆ ၁၉၄၃ ခုနှစ၊် နယ်ချဲ့ တော်လှန်ရေးတွင် ဗိုလ်အာဠာ(ခနဲ့အတူ ဗိုလ်ကြီးအဆင့် တာဝန်ယူ။
∆ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဂျပန် တော်လှန်ရေးတွင် အထက်မြန်မာပြည်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး ဗထူးတို့နဲ့ အတူ ဗိုလ်မှူးလေး အဆင့် တာဝန်ယူ။
∆ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဗမာ့ တပ်မတော် ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဒုဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် တပ်ရင်း (၃) တွင် တာဝန်ကျ၊ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်။
∆ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဗိုလ်အဆင့် ခွဲမှူး တာဝန်ဖြင့် တော်ခို (တော်လှန်ရေး နယ်မြေ ရောက်ရှိ)။
∆ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဒု-ဗိုလ်ကြီး တာဝန်ဖြင့် (ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ) တနင်္သာရီတိုင်း တပ်မဟာ (၇) မှူး တာဝန်၊ ထားဝယ် ခရိုင် ကော်မတီ။
∆ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ မြိတ်ခရိုင် တိုးချဲ့ရာတွင် မြိတ်ခရိုင် ကော်မတီဝင်၊ ခရိုင်တပ်မှူးဖြစ်။
∆ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မြိတ်ခရိုင် အတွင်းရေးမှူး။
∆ ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ တနင်္သာရီတိုင်း ကော်မတီဝင်၊ တိုင်းတပ်မှူး။
∆ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ (ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ) အရံ ဗဟိုကော်မတီဝင်၊ တနင်္သာရီ စစ်ဒေသ ကော်မတီဝင်။
∆ ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ (ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ) တတိယအကြိမ် ကွန်ကရက်မှ ဗဟို ကော်မတီဝင် အဖြစ် ရွေးချယ်။
∆ ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ (MDUF) ဒုဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူ။
∆ ၂ဝဝ၁ ခုနှစ်၊ (MDUF) ဒုက္ကဋ္ဌ အဖြစ်မှ ကျန်းမာရေး အရ အနားယူပြီး နာယက အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့။
၂၁၊ ၆၊ ၂ဝဝ၉ ရက်နေ့တွင် အသက် (၉ဝ) ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။
မြိတ်-ထားဝယ် ညီညွတ်ရေး တပ်ဦး နာယကကြီး ဦးစိုးလွင်သည် ယခုအခါ လူကြီး ရောဂါများကို ခံစားနေရပြီး မိသားစုနှင့် အတူ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ရဲဘော် စိုးလွင်နှင့် တော်လှန်ရေးသမား တယောက်၏ ဘဝ မေး။
အဘရဲ့ နောက်ခံ သမိုင်းလေးကို ပြောပြေပေးပါ ခင်ဗျား။
ကျနော်ဟာ မြိတ် - ထားဝယ် ညီညွတ်ရေး တပ်ဦးမှ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ရဲဘော် စိုးလွင် ဖြစ်ပါတယ်။
မကဒတမှ ကိုယ်ရေး သမိုင်းတခု ဖော်ပြပြီး တိတ်ခွေနဲ့ အသံ သွင်းလိုကြောင်း ပြောပါတယ်။
တကယ်တော့ ကျနော်မှာ တိုင်းပြည်အတွက် မယ်မယ်ရရ မှတ်တမ်း တင်နိုင်လောက်အောင် လုပ်ခဲ့တာ မရှိပါ။
တဖက်ကလဲ ကျနော် ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို မထင်မရှား တောထဲမှာပဲ ဇာတ်မြုပ် ထားချင်တဲ့ ဆန္ဒကလဲ ရှိနေပါတယ်။
ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်စေ မကဒတရဲ့ အလိုဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းတဲ့ အနေနဲ့ ခပ်တိုတို ဖော်ပြပါမယ်။
ကျနော်ရဲ့ ဘိုးဘွားများဟာ မြေပိုင်ရှင်ကြီးများ ဖြစ်ကြပါတယ်။
ဟိုတုန်းက Land Owner ဆိုတာ ဂုဏ်ယူနေကြတဲ့ ကာလပါ။
နောက် ကျနော့် အဖေနဲ့ ဦးကြီး ဂုဏ်ယူနေကြတဲ့ ကာလပါ။
နောက် ကျနော့်အဖေနဲ့ ဦးကြီး ဦးလေး စသည်တို့ကလဲ မြို့အုပ် (T.O.)၊ လယ်ဝန်(S.L.R.)၊ ပါလီမန် အတွင်းဝန်၊ ဝန်ကလေး စသူတို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။
သူတို့ဟာ အင်္ဂလိပ် အစိုးရအပေါ် အလွန် သစ္စာရှိ ရိုသေ ကိုင်းရှိုင်း ကျိုးနွံ့ အထင်ကြီးကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဘုရားတရား သံဃာ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုကြသူများ ဖြစ်ကြပါတယ်၊ အိမ်မှာ နွားသားစားခွင့် မရခဲ့ပါဘူး၊ ကျေးဇူးရှင်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
နေ့ကြီး ရက်ကြီးများမှာလဲ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည် ရပါတယ်။
ပုတီး စိတ်ကြရပါတယ်။
အဲဒီ ပတ်ဝန်းကျင်ထဲက ကြီးပြင်းလာခဲ့တဲ့ ကျနော်ဟာ တဦးတည်း ဘာကြောင့် လက်ဝဲ တော်လှန်ရေးသမား ဘဝ အဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၅ဝ အထိ ကျင်လည် နေရပါသလဲ၊ တမူ ထူးခြားတယ်လို့ ဆိုရလေမလား။
ကျနော်ဟာ အခု အသက် ၇၇ နှစ်ထဲ ရောက်နေပါပြီ။
အင်္ဂလိပ် လက်အောက်ခံ ဘဝ တိုင်းတပါးရဲ့ ကျွန်ဘဝမှ ကြီးပြင်း လူလားမြောက်ခဲ့ရသူ ဖြစ်ပါတယ်။
အထက်က ဖော်ပြ ထားခဲ့သလို ကျနော့် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်က ကျနော့်ကို အခုလို နိုင်ငံရေးသမား၊ တော်လှန်ရေးသမား တယောက် ဖြစ်လာဖို့ ဆိုတာ စဉ်းစားလို့ မရနိုင်ပါ၊ မဖြစ်နိုင်ပါ။
ကျနော် ကိုယ်၌ကလဲ မြို့နေ ဓနရှင်ပေါက်စ လူတန်းစား တယောက် ဖြစ်လေတော့ ဒီဂရီတခု ရယူပြီး ရာထူးတခုယူ၊ အိမ်ထောင်ရက်သား ပြုပြီး အေးအေးလူလူ နေဖို့ ဘဝကို မက်မောခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘဝဆိုတာ မရေမရာ အပြောင်းအလွဲလေးတွေ ရှိတတ်ကြတယ် မဟုတ်လား။
ကျနော်ဟာ မန္တလေးမြို့ကနေပြီး ရန်ကုန် အစိုးရ ဟိုက်စကူးကျောင်း (R.G.H.S) မှာ ကျောင်းအိပ် ကျောင်းစား (ဘော်ဒါ) လာနေခဲ့ပါတယ်။
ကျနော်တို့ ကျောင်းအုပ် ဆရာကြီးဟာ အင်္ဂလိပ် လူမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
ဟိုတုန်းက အရေးပိုင်၊ နယ်ပိုင်၊ စစ်ဘက် နယ်ဘက် ပညာရေး စတဲ့ အဘက်ဘက်မှာ အင်္ဂလိပ် လူမျိုးတွေပဲ ဖြစ်ကြပါတယ်။
သူတို့ကို သူတို့ပဲ "သခင်ကြီး" လို့ အခွင့်ထူးခံ ဘဝ ခံယူပြီး ပြည်သူတွေကို ကျေးတော်မျိုး၊ ကွ္ဆန်တော်မျိုး၊ မောင်မင်း ဆိုတာမျိုးနဲ့ ဆက်ဆံကြပါတယ်။
ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးအသိ နိုးကြားတဲ့ တိုးတက်တဲ့ လူငယ် ကျောင်းသားတွေကလဲ မင်းတို့ချည်းပဲ သခင် မဟုတ်ဘူး။
ငါတို့လဲ သခင်လူမျိုး ဆိုပြီး သခင် အောင်ဆန်း၊ သခင် သန်းထွန်း၊ သခင် စိုး၊ သခင် နု၊ သခင် ဗဟိန်းတင် စတဲ့ သခင်ဂိုဏ်းကြီး တခု ပေါ်ပေါက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန် အုပ်စိုးစဉ်တုန်းကလဲ သူတို့ကိုယ် သူတို့ "မာစတာ" တဲ့လေ။
အခု စစ်အစိုးရ လက်ထက်ကျတော့ "ဗိုလ်ကြီး" ဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။
ကျနော်တို့ အစိုးရ ဟိုက်စကူးကျောင်းမှာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂ ထူထောင်ခွင့် မရကြပါဘူး။
၁၃ဝဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံ နေ့ထူးနေ့မြတ်မှာ မြို့မကျောင်းနဲ့ ပူးပေါင်း လှုပ်ရှားရပါတယ်။
ကျနော်တို့ကို ကျောင်းသား သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင် "ကိုသန်းတင်" က လက်နက်ဆိုလို့ အပ်တချောင်းတောင် မယူရဘူး ဆိုလို့ တကယ်ပဲ ကျနော်တို့ရဲ့ ပင်နီ အပေါ်အကျႌမှာ တွယ်အပ် တချောင်းတောင် မပါခဲ့ပါဘူး။
ကျနော်တို့ဟာ အေးချမ်း ငြိမ်သက်စွာ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ စကားကို နားထောင်ပြီး စည်းကမ်းတကျ "စက္ကရီတေရီယက်" ခေါ်တဲ့ အတွင်းဝန်ရုံးကြီးကို လေးဘက်လေးတန် ဝိုင်းပိတ်ဆို့ ဆန္ဒပြ ခဲ့ကြပါတယ်။
ထိုစဉ်က အင်္ဂလိပ် "ဂေါ်ယာ" မြင်းစီး စစ်ပုလိပ်တွေ ဧရာမ မြင်းကြီးတွေ စီးပြီး လက်ထဲက နံပါတ်တုတ်ကိုင်ပြီး မြင်းနဲ့ တက်နင်း တုတ်နဲ့လဲ ရိုက်တဲ့ အတွက် ကျနော်တို့ ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေ သွေးရဲရဲနဲ့ မြေကြီးပေါ် ပုံလဲနေတာတွေ ခုထက်ထိ မျက်စေ့ထဲမှာ မြင်ယောင်နေ မှတ်မိ နေပါသေးတယ်။
ကျနော်တို့ကတော့ အပြေးကောင်းလို့ လွတ်လာခဲ့ပါတယ်။
ကျနော် စိတ်ထဲမှာ ဘယ်လို ခံစားနေရမှန်း မသိပါ။
တုန်တုန်ရီရီ ဖြစ်နေပါတယ်။
နောက်ဆုံး ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေ တပ်ပြန်စုပြီး တပ်ခေါက် ပြန်လာ ကြပါတယ်။
သရက်တော ဘုန်းကြီးကျောင်းနားက ဖြတ်ပြန် လာခဲ့ပါတယ်။
ကျောင်းသားထုကြီးက "ကိုယ်တော်ဘုရား ကျောင်းသားတွေ သွေးမြေ ကျကုန်ပါပြီ" လို့ အော်ဟစ် ငိုေွ့ွကး တိုင်တန်းတဲ့ အခါ သံဃာတော်များ ဧကသီ ခေါင်းပေါင်းပြီး ဓားဆွဲ ထွက်လာကြပြီး အားပေး စကားတွေ ပြောကြရှာပါတယ်။
ကျနော်တို့အနေနဲ့ လက်နက်ဆိုလို့ အပ်တချောင်း မရှိတဲ့ ကျောင်းသားအရွယ် လူမမယ်တွေ အပေါ် အခုလို ရက်ရက်စက်စက် လုပ်ရက်လေခြင်း ဆိုတဲ့ စိတ်ထဲမှာ နာကြည်းချက် ခံစားချက် အပြည့်နဲ့ အသည်းထဲမှာ စွဲမြဲနေတာ ယခုထက်တိုင် ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ၁၃ဝဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံကြီးက ကျနော်တို့ကို ခုလိုမျိုး နှစ်ပေါင်း ၅ဝ ကြာညောင်းသည် အထိ တော်လှန်ရေးသမားကြီး တယောက် ဖြစ်လာအောင် မျိုးစေ့ ချပေးခဲ့သလို ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
၁၃ဝဝ ပြည့် ဆိုတဲ့ သမိုင်းဝင် နေ့ထူးနေ့မြတ်မှာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်လာခဲ့ဖူးတဲ့ အတွက် အခု ပြန်စဉ်းစားကြည့်ရင် ဂုဏ်ယူဘွယ် ဝွ့ံ့ွကားဘွယ် ဖြစ်ရပါတယ်၊ ဟိုတုန်းက ကျနော်ဟာ ဆယ်ကျော်သက် အရွယ် အသက် ၂ဝ တောင် မရှိသေးတဲ့ အရွယ် လူငယ်တယောက် နိုင်ငံရေးလဲ နားမလည်သေးပါ။
အဲဒီ အချိန်တုန်းက ကျနော်တို့ ဗမာပြည်ဟာ အိန္ဒိယပြည်ရဲ့ အရှိန်ဩဇာဟာ လွှမ်းခြုံ သက်ရောက်မှု ရှိနေပါတယ်။
အထူးသဖြင့် မဟတ္တမ ဂန္ဒီကြီး၊ ပန်ဒစ်ဂျဟာဝါလာ နေရူးတို့ကို စံနမူနာ ယူစရာ ဖြစ်နေပါတယ်။
ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း အင်္ဂလန်ကို လွတ်လပ်ရေး တောင်းဆိုဖို့ သွားရာမှာ အိန္ဒိယကို ကြိုတင်သွားပြီး မစ္စတာ နေရူးနဲ့ တွေ့ဆုံကြောင်း သိရပါတယ်။
မစ္စတာ နေရူးဟာ ပညာတတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့လဲ နိုင်ငံရေး လုပ်မယ်ဆိုရင် ခေတ်ပညာတတ်ဖို့ လိုတယ်လို့ ခံယူချက် ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒါက ဟိုတုန်းက စိတ်ကူးခဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။
မှားတယ် မှန်တယ် ဆိုတာ တခု ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
ကျနော်ကတော့ ခုထိ မမှားဘူးလို့ပဲ ထင်ထားပါတယ်။
ကိုအောင်ဆန်း တက္ကသိုလ်မှာ စာကြိုးစားပုံ အထူးသဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာ ကြိုးစား လေ့လာပုံတွေ ဗိုလ်ချုပ်အကြောင်း ရေးကြတဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ထဲမှာ တွေ့ရဖူးပါတယ်။
ကျနော် ရန်ကုန် ဟိုက်စကူးက ၁ဝ တန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် မန္တလေး အင်တာမီဒီရိုက် ကောလိပ်မှာ ပညာ ဆက်သင်ပါတယ်။
မန္ဈလေး ကောလိပ်မှာ ကိုမောင်မောင် (သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်)၊ ရေဦး ကိုအေးမောင် (ဗိုလ်မှူးကြီး အေးမောင် ဗြိတိသျှ စစ်သံမှူး)၊ မြင်းခြံ ကိုစိုးအောင်(ဗိုလ်မှူး ချစ်ကောင်း)၊ ကိုဗရွှေ (ဗိုလ်မှူးကြီး ဗရွှေ) စသူတွေဟာ ကျောင်းနေဖက်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။
ဟိုတုန်းက အင်္ဂလိပ် အစိုးရ တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ် ကျွန်လုပ်ရာမှာ ၆ လက်မ ကျော်တဲ့ မောင်းချဓားတောင် ကိုင်ခွင့် မပေးခဲ့ပါဘူး။
ကိုင်ရင် အရေးယူ ဖမ်းချုပ် နိုင်ပါတယ်။
ရိုင်ဖယ် သေနတ် ဆိုတာတော့ ဝေလာဝေး ဘယ်က စကိုင်ပြီး ဘယ်လို ပစ်ရမှန်းတောင် မသိကြပါဘူး။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှာတော့ UTC ဆိုတဲ့ အပျော်တမ်း စစ်တပ်ဆိုတာ ရှိပါတယ်။
ကျနော်တို့ မန္ဈလေး ကောလိပ်မှာတော့ မရှိပါဘူး။
ဒါပေမယ့် Burma Ausiliary Force (BAF) ခေါ်တဲ့ အပျော်တမ်း အရံတပ် ဆိုတာ ရှိပါတယ်။
သူက British Other Rank (BOR) တပ် ဖြစ်ပါတယ်။
ညနေ ကျောင်းဆင်းမှ နန်းတော်ထဲမှာ စစ်ရေး လေ့ကျင့် စစ်သင်တန်း ဆင်းရပါတယ်။
မန္ဈလေးမှာ တခြား မြို့စောင့်တပ်လို့ BMP ဆိုတဲ့ တပ်တွေ ရှိပါတယ်။
သူတို့က ကုလားတပ်တွေလို့ သတ်မှတ် ထားပါတယ်။
Indian Other Rank (IOR) ဖြစ်ကြပါတယ်။
အဆင့်အတန်း မကွဲပါ။
ယူနီဖောင်းကစ ခွဲခြား ထားပါတယ်။
ကျနော် အဲဒီ BAF ထဲ ဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဟိုတုန်းကတည်းက အင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာပဲ ပညာ တတ်ထားဖို့ လိုတယ်လို့ ခံယူ ထားပါတယ်။
ရိုင်ဖယ်၊ ဘရပ်းဂန်း စတာတွေကို ကိုင်တွယ် ပစ်ခတ် တတ်ခဲ့ပါတယ်။
ဂျပန်တွေ ဗမာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးတဲ့ အခါ ကျနော်တို့လဲ ကျောင်းတွေ ပိတ်ထား၊ စာမသင်ရတော့တဲ့ အခါ စိတ်တွေ လေလွင့် လာခဲ့ပါတယ်။
ခုခေတ် နဝတက ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားတဲ့ အတွက် လူငယ် ကျောင်းသားတွေ အပေါ် ကိုယ်ချင်း စာနာ မိပါတယ်။
နောက် အရှေ့အာရှလူငယ်များ အသင်းရယ်လို့ ဂျပန်က ခွင့်ပြုချက် ပေးသလားလို့ ကျနော်တို့ လူငယ်တွေကို စုစည်း နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
အာရှလူငယ် တာဝန်ခံက ကိုရဲညွန့် ခေါ်ပါတယ်။
နောက် ကိုအွံ့ွကယ် ဆိုသူလဲ ရှိပါသေးတယ်။
ကျနော်က အာရှလူငယ် ကာယဗလ တာဝန်ခံ ဖြစ်ပြီး လူငယ် လက်ရွေးစင်ထဲမှာ ပါပါတယ်။
အာရှ လူငယ်အဖွဲ့မှာ တက်တက်ွ့ွကွ့ွက တာဝန် ယူနေစဉ်မှာ ပဲခူး မရီ (ခေါ်) မနှင်းဆီနဲ့ လျှို့ဝှက် ဆက်သွယ်မှုရပြီး ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ခေတ္တ အိန္ဒိယပြည်ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာစာတမ်း အမှတ် (၁)၊ သေပန်းပွင့်နေသော ဂျပန် စာရွက်စာတမ်းတွေ ဖတ်ရှု လေ့လာရပြီး သခင် တင်မြ၊ ကိုဌေးမြိုင်တို့နဲ့ ဆက်သွယ်ပြီး ရန်ကုန်မှာ မြေအောက် လျှို့ဝှက်ပါတီ သင်တန်း တက်ရောက် ခဲ့ပါတယ်။
ဒီအချိန်မှာ တတိယ အပတ်စဉ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း ခေါ်နေချိန် ဖြစ်ပါတယ်။
ကျနော်အနေနဲ့ ကျန်းမာရေး ဆေးစစ် အောင်မြင်ပြီးနောက် စာမေးပွဲ ဖြေရမည့်ရက်နဲ့ ပါတီ မြေအောက်သင်တန်း တက်ရက်နဲ့ တိုက်ဆိုင်နေတဲ့ အတွက် ဗိုလ်သင်တန်းကို လက်လွှတ်လိုက်ပြီး နိုင်ငံရေး သင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီသင်တန်းမှာ မှတ်စု လိုက်ရေးထားတဲ့ မှတ်စု တအုပ်ကို ရဲဘော် စံညွန့် ငှားသွားပြီး ပြန်မပေးဘဲ ထားရာမှ ယခု တပ်မတော် မော်ကွန်း ပြတိုက်ထဲ ရောက်နေကြောင်း သိရပါတယ်။
ပါတီ သင်တန်း ပြီးဆုံးတဲ့နေ့မှာ ကျနော်တို့ သင်တန်းတက်တဲ့ ရဲဘော် အားလုံး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းအိမ် (ယခုပြတိုက်) ကို လာကြရပါတယ်၊ ဗိုလ်ချုပ် ပြောတာတွေ အားလုံး မမှတ်မမိပေမဲ့ မှတ်မိတာ တခုက ဗိုလ်ချုပ်က သင်တန်း ဆင်းလာပြီး ကြက်တူရွေးလို လိုက်မရွတ် နေဖို့ အင်္ဂလိပ် စကားနဲ့ပါ ညှပ်ပြီး ဆုံးမပါတယ်။
ဒါကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဂျပန် ဆန့်ကျင်ရေး အတွက် ဗိုလ်ချုပ်တပ်နဲ့ ပါတီ နားလည်မှု ရထားပြီးပြီဟု ယူဆ မိပါတယ်။
ကျနော်တို့လဲ ရန်ကုန်ကနေပြီး မန္တလေး ဗိုလ်မှူး ဗထူးထံ ကားနဲ့ သွားကြပါတယ်။
ကားထဲမှာ ပါလာသူတွေ ကတော့ သခင် ဗိုလ်၊ ကိုဘညွန့် (နောင် ပီကင်းပြန်) တို့လဲ ပါကြပါတယ်။
ဗိုလ်မှူး ဗထူးက စက်မှု လက်မှုတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ ဗိုလ်တင် (ထားဝယ်သား) ရုံးအုပ်၊ ဗိုလ်ကြာညွန့် (ယခုပဲခူး) တို့နဲ့ အတူ ရေဦး သခင် စု၊ သခင် ကျော်၊ သခင် အေးမောင် စသည့်သူများနဲ့ ဂျပန် ဆန့်ကျင်ရေး အတွက် တာဝန် ပေးခဲ့ပါတယ်။
ဂျပန် တော်လှန်ရေး မစခင် အင်္ဂလိပ် - အမေရိကန် မဟာမိတ်တပ်များ ရေဦး၊ ရွှေဘိုဘက်ဆီ တက်လာ နေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
နောက် ဂျပန်ခေတ်က ဂျပန် သူလျှိုက အင်္ဂလိပ် ပြန်ရောက်လာတော့ အင်္ဂလိပ် သူလျှို ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ရဲ့ သတင်း ပေးချက်နဲ့ ကျနော်ကို ဂျပန် အေးဂျင့် သဘောမျိုးနဲ့ ဖမ်းပြီး ၁၁၅ စစ်သုံ့ပန်း စခန်း (115 Prisoner Of War) POW Cage ကို ပို့လိုက်ပါတယ်။
အဲဒီမှာ လူထု ဦးလှ (ဂျပန်ခေတ်က ပန်းနဲ့ စစ်သား၊ ရွံ့နဲ့ စစ်သား ဆိုတဲ့ ဂျပန် စာအုပ်ကို ဘာသာပြန် ထုတ်ဝေမှုနဲ့) ဖမ်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဗကပ တပ်မတော် ရဲဘော်များ၊ ဆူဘတ်စ်ချန်ဒရာဘို့စ်ရဲ့ တပ်သား အိန္ဒိယ အမျိုးသား တပ်မတော် (BIA) က စစ်သားများ၊ ဖမ်းမိထားတဲ့ ဂျပန် စစ်သားများ အစုံ ရှိပါတယ်။
အင်္ဂလိပ်ဟာ ဗမာပြည် ပြန်ဝင်လာ ကတည်းက ဖမ်းဘို့ လူစာရင်း လုပ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒီလိုနဲ့ ကျနော်တို့ကို ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ 115 POW Cage ဟာလဲ တစတစ ရွေ့ပြောင်း လိုက်လာရာ မကွေးမြို့ အထိ ရောက်လာ ခဲ့ပါတယ်။
မကွေးမြို့မှာ သခင် တင်မြနဲ့ ဆက်သွယ်မိပြီး အဖမ်းခံ ထားရတဲ့ ရဲဘော်များ အားလုံး လွတ်လပ်ပါတယ်။
ကျနော်အနေနဲ့ မကွေးမြို့ မင်ကင်းရွာမှာ တပ်စခန်း ချထားတဲ့ ရေနံချောင်း အမြှောက်တပ် ဗိုလ်တင်မောင် ဦးစီးတဲ့ တပ်ရင်း (၃) ကို ရောက်လာပါတယ်။
တိုင်း (၇) သီရိကျော်ထင် ဗိုလ်မှူး အောင် တိုင်းမှ စက်မှုလက်မှု တပ်ရင်း (၂) တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်ကြီး မိုးညို၊ ဗိုလ်ကြီး အေးချို တပ်ရင်း ဖြစ်ပါတယ်။
နောက် ကျနော်တို့ တပ်တွေ နတ္တလင်း၊ ဇီးကုန်း ရောက်လာပြီး အရှေ့ရိုးမဆီသို့ တပ်ချီ တက်ခဲ့ရပါတယ်။
ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောက်ကျား တပ်ဖွဲ့ တဖွဲ့ ကိုင်ပြီး မဟာမိတ်တပ်နဲ့ ဆက်ဆံရေး လုပ်ရပါတယ်။
ဂျပန်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး ဂျပန်စစ်သား ၂ ယောက် ဖမ်းမိ လာခဲ့ပါတယ်။
(တပ်မတော် သမိုင်း ဒုတိယတွဲ ၁၉၄၅ ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး ကာလ စာမျက်နှာ ၈၄ ကို ကြည့်ပါ) ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ဂျပန်တွေ လက်နက်ချတဲ့ အချိန်မှာ ကျနော်တို့တပ် ဇီးကုန်းမှာ ရှိနေပါတယ်။
တပ်မတော်သားတွေ လစာ ထုတ်ပေးပြီး လက်နက်တွေ အားလုံး အပ်ပြီး ကျနော်တို့လဲ ရန်ကုန်ကို ဆင်းလာကြပါတယ်။
ဗိုလ်အေးဖေ၊ ဗိုလ်ဘုန်းကျော်၊ ဗိုလ်အောင်ဖေ စသူတို့နဲ့အတူ တိုင်း (၇) မှ ရဲဘော်ဟောင်းများ၊ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ နိုင်ငံရေးသင်တန်း တက်ကြပါတယ်။
ဒီအချိန်မှာ ပါတီက ဘရောက်ဒါ ဝါဒ ဝင်ပြီး တပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာမှ စိတ်မဝင်စား ကြပါ လက်နက်ကိုင် တိုက်ရေးထက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ကူးပြောင်းရေး ဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ ကျနော်တို့ကို ဘားမားရိုင်ဖယ် စစ်တပ်ထဲ မဝင်ခိုင်းဘဲ အပြင်မှာ ပါတီ စည်းရုံးရေး တာဝန်ယူဖို့ ခေါ်နေပါတယ်။
(အထူးသဖြင့် ပဲခူး ကိုကြီးမြင့်) ကျနော်တို့ လူငယ်တွေကလဲ လွတ်လပ်ရေး အတွက် ဆက်တိုက်ရ လိမ့်ဦးမယ်လို့ ခံယူ ထားကြပါတယ်။
ဒီအချိန်မှာ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ကိုယ်တိုင် ကျနော်တို့ထံ လာပြီး ဘားမားရိုင်ဖယ် စစ်တပ်ထဲ ဝင်ကြဖို့ တယောက်ဝင်ရင် ရိုင်ဖယ် တလက်ရမယ်၊ ဂျပန်တပ်နဲ့ အင်္ဂလိပ်တပ် ကွာခြားပုံ၊ အင်္ဂလိပ်တပ်ရဲ့ ဒီမိုကရေစီ ကျင့်သုံးပုံ၊ တိုင်းပြည် ပြန်လည် ထူထောင်ရေးမှာ ဝင်ရောက် ကူညီဖို့ စသည်ဖြင့် လာရောက် ဟောပြော တိုက်တွန်းတဲ့ အတွက် ကျနော်တို့ လူငယ်တွေ ပိုအားရှိ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ပြီး တပ်ထဲဝင်ဖို့ အားလုံး သဘောတူ ဆုံးဖြတ် လိုက်ကြပါတယ်။
ကျနော်တို့ အားလုံး တပ်ပြန်ဖွဲ့ရာမှာ ပြန်တန်းဝင် အရာရှိ ရာထူး မရကြပါ။
သာမန် တပ်သား ရဲဘော် အဖြစ်နဲ့ စစ်တပ်ထဲ ဝင်ကြပါတယ်။
ရာထူးရရေးက အဓိက မဟုတ်ပါ။
လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲဝင်ဖို့သာ စိတ်ဆန္ဒ ပြင်းပြ နေကြပါတယ်။
ကျနော်တို့ ရဲဘော်တွေ တိုင်း (၇) က ပါတီဝင် ရဲဘော် အများစု ပျဉ်းမနားမြို့ ဘားမားရိုင်ဖယ် တပ်ရင်း (၅) ဗိုလ်မှူး ဇေယျ ဦးစီးတဲ့ တပ်ထဲသို့ ပြန်လည် အမှုထမ်းရန် ရောက်လာ ကြပါတယ်။
ကျနော်တို့ တပ်ရင်း (၅) မှာ ဒါရိုက် ကော်မရှင် ဗိုလ်ရာထူး ရထားသူတွေ ကတော့ မှတ်မိသလောက် ဗိုလ်စောမြင့်၊ ဗိုလ်ကြည်မောင် (ယခု NLD)၊ ဗိုလ်လွန်းတင် (ယခု NLD)၊ ဗိုလ်အာဠာဝက၊ ဗိုလ်သံဒိုင်၊ ဗိုလ်ရဲမောင်၊ ဗိုလ်ပါလေး စတာအပြင် မျက်နှာဖြူ ဗိုလ်အချို့ ဖြစ်ကြပါတယ်၊ ကျနော်တို့ တပ်ရင်း ပျဉ်းမနားမှ ပဲခူးမြို့ကို ပြောင်းရွေ့ ရပါတယ်။
ပဲခူးမြို့မှာ အင်္ဂလိပ် တပ်ရင်းမှူးက ကျနော်တို့ ရဲဘော်တယောက်ကို မတရား ထောင်ချ လိုက်တယ်။
ဒါကြောင့် ကျနော်တို့လဲ သပိတ်မှောက် ဆန္ဒပြ ကြပါတယ်။
(တပ်မတော်သမိုင်း တတိယတွဲ၊ ၁၉၄၅ - ၄၈၊ စာမျက်နှာ - ၁၂၂ မှာ ပါပါတယ်) ၁၉၄၆ ခုနှစ်က ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်တပ်မှာ စစ်အမိန့် နားထောင်ရေးဟာ အလွန်ပဲ အရေးကြီး ပါတယ်။
စစ်အမိန့်ကို နားမထောင်ဘူး ဆိုရင် လုပ်လို့ မရပါ။
စစ်တပ်မှာ သပိတ်မှောက် ဆန္ဒပြ၊ အမိန့်မနာခံ ဖီဆန်တာဟာ သူပုန်အလုပ် ဖြစ်သွားပါပြီ။
သပိတ် ခေါင်းဆောင်တဲ့ သူဟာလဲ သူပုန်ဗိုလ် ဖြစ်သွားပါတယ်။
အပြင် အရပ်ထဲမှာ သပိတ်မှောက်တာနဲ့ မတူပါ။
ကျနော်တို့ တိုက်ပွဲဝင်ရာမှာ စနစ်တကျ နည်းနာမှန်ဖို့ အလွန်ပဲ အရေးကြီးပါတယ်။
ကွန်မြူနစ်နဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တို့ ပူးပေါင်း တိုက်ပွဲဝင်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
တိုက်ပွဲစဖို့က ကျနော်တို့ တပ်ခွဲက ကျနော်ကပဲ စတင်ရပါတယ်။
စစ်တပ် သပိတ်မှောက်တဲ့ အတွက် ရန်ကုန်မှ ဗိုလ်မှူးကြီး လက်ျာနှင့်အတူ အင်္ဂလိပ် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ ညအချိန် ရောက်လာ ကြပါတယ်။
ဗိုလ်မှူးကြီး လကျ်ာက ရောက်တယ် ဆိုတာနဲ့ ကျနော်တို့ကို ဘာတွေဖြစ်တယ် ဘာ့ကြောင့် ဖြစ်တယ် ဆိုတာတွေ ဘာမှ စစ်ဆေးမှု မရှိဘဲ ဖဆပလ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းနေတုန်း ဒီလို လုပ်ရမလား စသဖြင့် ဘာမှ စုံစမ်းမေးမြန်း မနေတော့ဘဲ ချက်ချင်း သပိတ် လှန်ခိုင်းပါတယ်။
ကျနော်တို့က မတရား ထောင်ချတာ လွှတ်ပေးဖို့ အရေးဆိုရာ ဗိုလ်လက်ျာက မလွှတ်ပေးနိုင်ဘူး အမှုကို ပြန်စစ်ဆေး ပေးမယ်ဟု ဆိုပြီး ကျနော်တို့ သပိတ်လှန်လိုက် ကြပါတယ်။
သပိတ်လှန်တယ် ဆိုတာ အားလုံး တန်းစီပြီး (စလွတ်) Slute လုပ်လိုက် ရပါတော့တယ်။
ပြဿနာက ဒါနဲ့ ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါ။
ခေါင်းဆောင် ဘယ်သူလဲ ဆိုတာ ရှာလာ ပါတော့တယ်။
ခေါင်းဆောင် ရှာရာမှာ ရှာမတွေ့တဲ့ အခါ နောက်ထပ် ခေါင်းဆောင်လို့ ထင်တဲ့သူကို ဖမ်းဆီး ခုံရုံးတင်ဖို့ ဖြစ်လာ ပြန်ပါတယ်။
ဒီအမိန့်နှင့်ဆိုရင် ကျနော် ထိပ်ဆုံးက ပါမယ်။
ကျနော် ကွန်မြူနစ် ဆိုတာ အင်္ဂလိပ် တပ်ရင်းမှူးလဲ ကောင်းကောင်း သိပါတယ်။
ကျနော်တို့ ကွန်မြူနစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် ပူးပေါင်း ညီညွတ်မှုအားနဲ့ နောက်ခံ အရာရှိကြီးတွေ ဗိုလ်မှူး ဇေယျတို့ ပါဝင်နေတာ သိသွားတဲ့ အတွက် ကျနော်တို့ ဘာမှ အရေးယူ မခံရဘဲ အင်္ဂလိပ်ကြီးသာ အရှက်ကွဲပြီး အင်္ဂလန်ကို ဖင်လန် ပြေးသွားရ ပါတယ်။
နောက် ကျနော်တို့တပ် ရန်ကုန်ကို ပြောင်းရွေ့ ရပြန်တယ်။
ရန်ကုန်ကို ရောက်တဲ့ အချိန်မှာ ကံဆိုးချင်တော့ ဗိုလ်ချုပ်တို့ လုပ်ကြံခံရကြောင်း သတင်းဆိုးကြီးကို ကြားရပြန်တယ်။