kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အင်ဂိုလာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော လုအန်ဒါမြို့သည် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုဗဟိုဖြစ်ပြီး ပင်မဆိပ်ကမ်းဖြစ်ကာ လုအန်ဒါစီရင်စု၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
လုအန်ဒါမြို့နှင့် မြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ‌လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးသော ပေါ်တူဂီစကားပြောမြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးနိုင်ငံပြင်ပတွင် လူဦးရေထူထပ်သော Lusophone city ဖြစ်ကာ ၂၀၂၀ ခုနှဏ် နေထိုင်သူ ၈.၃ မီလီယံကျော်(အင်ဂိုလာလူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံ)ရှိသည်။
အာဖရိကတိုက်ရှိ ရှေးအကျဆုံးသော ကိုလိုနီမြို့များထဲတွင် ဤမြို့ကို ၁၅၇၆ ခုနှစ် ပေါ်တူဂီ စူးစမ်းရှာ‌ဖွေရေးသမား ပါလို ဂျီရပ်စ် ဒီ နိုဗိုင်းစ်(Paulo Dias de Novais)မှ São Paulo da Assunção de Loanda ဟုသော အမည်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကျွန်ကုန်ကူးမှု တားမြစ်ခြင်းမရှိမီ ထိုမြို့သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံသို့ ကျွန်ကုန်ကူးမှု၏ အဓိကနေရာဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ် အင်ဂိုလာ ပြည်တွင်းစစ်စတင်ချိန်တွင် ပေါ်တူဂီလူဖြူအများစုသည် အဓိကအားဖြင့် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသို့ ဒုက္ခသည်များအဖြစ် ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။
လုအန်ဒါ၏ လူဦးရေသည် စစ်ပွဲမှ ထွက်ပြေးလာခဲ့သော ဒုက္ခသည်များကြောင့် များစွာ တိုး၍လာခဲ့သော်လည်း ဤတိုးပွားမှုကို ကိုင်တွယ်နိုင်ရန်အတွက် အခြေခံအဆောက်အဦ မလုံလောက်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဤသည်မှာ ဆင်းရဲသားရပ်ကွက်များတိုးပွားလာမှု သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများသည် လုအန်ဒါမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ‌ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
မြို့တော်တွင် အကြီးစားပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး များစွာကြီးမားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ မြို့တော်ရှုခင်းကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။
မြို့တော်တွင် လက်ရှိတည်ရှိနေသော စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ‌အဖျော်ယမကာထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း၊ ဘိလပ်မြေလုပ်ငန်း၊ ကားသစ်များတပ်ဆင်ခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများ၊ ပလက်စတစ်၊ သတ္တု၊ စီးကရက်နှင့် ရှူးဖိနပ်လုပ်ငန်းတို့ ပါဝင်သည်။
မြို့တော်သည် ရေနံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းဗဟိုချက်အဖြစ် ထင်ရှားပြီး ရေနံသန့်စင်စက်ရုံသည် မြို့တော်တွင် တည်ရှိသည်။
လုအန်ဒါမြို့သည် ပြင်ပမှ လာရောက်နေထိုင်သူများအတွက် ဈေးအကြီးဆုံးမြို့များထဲမှ တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
လူအန်ဒါမြို့တွင် နေထိုင်သူ အများစုမှာ Ambundu လူမျိုးစုများဖြစ်သော်လည်း မကြာသေးမီကာလများတွင် Bakongo နှင့် Ovimbundu လူမျိုးစုအရေအတွက်များ တိုး၍လာခဲ့သည်။
‌ဥရောပတိုက်သားများလည်းရှိပြီး အထူးသဖြင့် ပေါ်တူဂီလူမျိုးများဖြစ်သည်။
လူအန်ဒါသည် ၂၀၁၀ အာဖရိကနိုင်ငံများဖလားပြိုင်ပွဲအတွက် ပွဲများကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာဖရိကရှိ မြို့တော်များ။
Dictionary.comသည် အွန်လိုင်းအဘိဓာန်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဒိုမိန်းကို ၁၉၉၅ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Dictionary.com တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများသည် Random House Unabridged Dictionary ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ဗားရှင်းပေါ်တွင် အခြေတည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ထပ် ထပ်ဖြည့်သောအကြောင်းအရာများမှ Collins English Dictionary၊ American Heritage Dictionary နှင့် အခြားသော အဘိဓာန်တို့မှ ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်း Dictionary.com ကို ဘရိုင်ယန် ကာရီဂါနှင့် ဒန်နီယယ် ဖီရေးရိုတို့မှ Lexico Publishing ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် Thesaurus.com နှင့် Reference.com တို့နှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုဝဘ်ဆိုဒ်လွှတ်တင်စဉ်အချိန်က ဤဆိုဒ်သည် ယုံကြည်ဖွယ်ရာ ကိုးကားမှုပြုနိုင်သော ဆိုဒ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် Lexico Publishing Group ကို Ask.com( IAC company) မှ ရယူခဲ့ပြီး Dictionary.com(LLC) ကို အမည်ပြောင်းလဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် IAC သည် Dictionary.com နှင့် Thesaurus.com တို့ကို Rock Holdings သို့ရောင်းချခဲ့သည်။
ရောင်းခဲ့စဉ်အချိန်က Dictionary.com သည် ဝဘ်ဆိုဒ်များအား ခြေရာခံခြင်းကို ပြုလုပ်သည့် SimilarWeb ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူသုံးအများဆုံးသော ဝဘ်ဆိုဒ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ထိုဆိုဒ်၌ စကားလုံးရှာဖွေသူ ၅.၅ ဘီလီယံခန့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်း အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်များ။
နို့ကန် () သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေမြို့၊ ရှိလင်းခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်သည် ယန့်မင့်ရှန်အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် ပါဝင်သည်။
ပထဝီသွင်ပြင် ကန်၏ အရောင်သည် အဖြူရောင် ဖြစ်နေသည်။
ထိုသို့ဖြစ်နေရခြင်းမှာ ကန်၏ အောက်ခြေမှ ဆာလဖာအခိုးအငွေ့များသည် ထွက်လာကာ ကန်၏ ရေအရောင်ကို ညစ်ထေးသွားစေသည်။
ထို့နောက် တဖြည်းဖြည်း အနည်ထိုင်သွားကာ ဆာလဖာသည် ဖြူဝါ သို့မဟုတ် ညိုဖျော့ရောင်အလွှာများအဖြစ် ကန်အောက်ခြေတွင် ဖြစ်သွားသည်။
ကန်၏ အပူချိန်သည် 40 °C ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ကန်သို့ တိုင်ပေမြို့၏ ရှိလင်းဂိတ်မှတစ်ဆင့် ဘတ်စကားဖြင့် သွားရောက်နိုင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ကရိဘကန် သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဖြင့်တူးဖော်ထားသည့် အကြီးဆုံးရေကန်တစ်ခုဖြစ်ကာ ထုထည်အားဖြင့် အကြီးဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏ အထက်ဘက် ၁၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၈၁၀ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံနှင့် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံအကြား နယ်စပ်လိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဤရေကန်သည် ကရိဘဆည်တည်ဆောက်ပြီးသည့်နောက် ၁၉၅၈ မှ ၁၉၆၃ ကာလကြားတွင် ရေပြည့်သွားခဲ့သည်။
ထိုဆည်သည် ကန်၏ အရှေ့မြောက်စွန်းတွင် တည်ရှိပြီး Zambezi မြစ်ရှိ ကရိဘချောက်နေရာတွင် ရေများကို သိုလှောင်ထားသည်။
ကရိဘ၏ Zimbabwean မြို့သည် ကန်၏ ဆည်တည်ဆောက်မည့် အလုပ်သမားများအတွက် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုနေရာတွင် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံမှ ဘင်ဂရွာ၊ လီဘီဇီနှင့် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ Siavonga နှင့် Sinazongwe စသည့်မြို့များမှ လူများသည် ရေမြင့်တက်လာသဖြင့် နေရပ်ကို စွန့်ခွာကာ နေထိုင်လျက်ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ရူပဗေဒသွင်ပြင် ကရိဘကန်သည် အရှည် ၂၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၃၉ မိုင်) နှင့် အကျယ် ၄၀ ကီလိုမီတာ (၂၅ မိုင်) ရှိသည်။
ဧရိယာအားဖြင့် ၅၅၈၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၁၅၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။
ဤကန်၏ ရေသိုလှောင်နိုင်သည့် ပမာဏသည် ၁၈၅ cubic kilometres (44 cubic miles) ဖြစ်သည်။
ကန်၏ ပျမ်းမျှအနက်သည် ၂၉ မီတာ (၉၅ ပေ) ရှိပြီး၊ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) ရှိသည်။
ဤကန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူလုပ်ကန်များထဲတွင် ရေအများဆုံးသိုလှောင်ထားနိုင်သည့် ကန်ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် Three Gorges Dam များထက် လေးဆ ပိုကြီးသည်။
ရေပမာဏများစွာကို (ခန့်မှန်းခြေ 180,000,000,000,000 ကီလိုဂရမ်, သို့မဟုတ် 180 ပီတာဂရမ်[တန်ချိန် 200 ဘီလီယံ]) သိုလှောင်ထားရခြင်းသည် ရစ်ချာစကေးဖြင့် တိုင်းတာပါက ပမာဏ ၅ ထက် ပိုမိုကြီးသော ငလျင် အခု ၂၀ ကျော်သည် ထိုဒေသတွင် လှုပ်ခတမှုများ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ကန်တွင် ကျွန်းများစွာ ပါဝင်သည်။
၎င်းကျွန်းများတွင် Maaze ကျွန်း၊ Mashape ကျွန်း၊ ချီတီကျွန်း၊ ဆီကုလကျွန်း၊ ဆမ်ပကရုမ၊ ဖိုသာဂီ၊ စပါးဝင်း၊ မြွေကျွန်း၊ အန်တီလုပ်ကျွန်း၊ ဘဒ်ကျွန်းနှင့် ချိကန်ကကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။
သက်ရှိများ Kariba Dam ကာကွယ်ထားသည့် ဒေသများ ကရိဘကန်၏ အပိုင်းတို့သည် ဇင်ဘာဘွေအစိုးရက ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရမည့် ဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ဇင်ဘာဘွေဥယျဉ်များနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့နေရာအဖြစ် စောင့်ရှောက်ထားသည်။
ပြင်ပလင့်များ "Lake Kariba". Zambiatourism.com. Retrieved August 11, 2005. "Dam Statistics: Africa and the Middle East Regions". World Commission on Dams. Retrieved August 11, 2005. "Lake Profile: Kariba". LakeNet. Retrieved August 11, 2005. World Lakes Database entry for Lake Kariba ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဦးရဲဝေသည် မြန်မာပြည်ရှိ ထင်ရှားသော မြန်မာစာဆရာ တဦး ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာစီစာကုံး စာအုပ်များအပြင်၊ အခြားသော မြန်မာစာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် စာအုပ်စာတမ်းများစွာ ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
နိဂုံး ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၁၆ တွင် အနိစ္စရောက်သည်။
၂၀၀၄ မြန်မာဆိုင်ကလုန်း သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် ဆိုင်ကလုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်သည့် ငလျင်များထဲတွင် အဆိုးဆုံးဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ဤဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် မြောက်အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဆိုင်ကလုန်းရာသီတွင် တိုက်ခတ်သည့် ဒုတိယမြောက်ဆိုင်ကလုန်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အလယ်ဗဟိုတွင် မေလ ၁၆ ရက်နေ့၌ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မုန်တိုင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားကာ ထိုမုန်တိုင်းသည် အရှေမြောက်ဘက်သို့ တည်ငြိမ်စွာရွေ့လျားသွားသည်။
မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကလုန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်တွေမြို့အနီး အနောက်မြောက်ပိုင်းတစ်လျှောက်သို့ ကုန်းမြေသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ တိုက်ခတ်ရာတွင် အိန္ဒိယမိုးလေဝသဌာန၏ တိုင်းတာချက်အရ အမြင့်ဆုံး လေတိုက်နှုန်းသည် 165 km/h (တစ်နာရီ ၁၀၅ မိုင်နှုန်း) ဖြစ်သည်။
ကုန်းမြေသို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါတွင် မုန်တိုင်းသည် မြန်ဆန်စွာ အားလျော့သွားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၎င်း၏ အရှိန်ကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်စီရင်စုတို့တွင် မိုးများရွာသွန်းခဲ့သည်။
ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၏ တိုက်ခတ်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် 157 km/h (98 mph) ရှိခဲ့ပြီး မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
မုန်းတိုင်းတိုက်ခတ်မည့်အခြေအနေမှတစ်ပါး အစိုးရက ၁၀ ကြာသည့်တိုင် မုန်တိုင်းနှင့်ပတ်သက်သတ်၍ မည်သည့်အချက်အလက်မှ ထုတ်ပြန်မှုမရှိပေ။
မြန်မာအစိုးရများသည် မုန်တိုင်းများ ကုန်းမြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်သည့်အခါမှသာ ထုတ်ပြန်လေ့ရှိသည်။
ဤဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်လျှောက်လုံးတွင် မိုးများသန်းထန်စွာရွာသွန်းခဲ့ကာ ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။
အိမ်ပေါင်း ၄၀၃၅ လုံးပျက်စီးခဲ့ကာ လူပေါင်း ၂၅၀၀၀ ဦးသည် အိမ်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် စိုက်ပျိုးသီးနှံအခင်းများ ပျက်စီးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
၎င်း၏ ရလဒ်အနေဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာများ ပြတ်တောက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
လမ်းများပျက်စီးခဲ့သဖြင့် အချိန်နှင့်တပြေးညီ ကယ်ဆယ်ရေးများ ပြုလုပ်၍ မရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ပျက်စီးမှုတန်ဖိုးသည် ကျပ် ၆၂၁ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၉.၂ သန်း) ရှိခဲ့သည်။
ဤမုန်တိုင်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် မုန်တိုင်းများတွင် အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
လူ ၂၃၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
တရားဝင်မဟုတ်သည့် ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် စုစုပေါင်း သေဆုံးမှုသည် ၁၀၀၀ အထိ ရှိခဲ့သည်။
ပျက်စီးမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဆိုးဆုံးဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုသည် အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ပင် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် သစ်ပင်များကျိုးအောင် လေတိုက်ခတ်ခဲ့ကာ သင်္ဘောနှစ်စင်းလည်း မှောက်ခဲ့သည်။
မိုးလေဝသမိုင်း သက်ရောက်မှု မြန်မာနိုင်ငံ မုန်တိုင်းစတင်ဝင်ရောက်လာသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသသည် ပျက်စီးမှု အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
လေတိုက်နှုန်းသည် 157 km/h (98 mph) ရှိခဲ့သည်။
အပူပိုင်းမိုးရွာသွန်းမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် ၅၀၀ မီလီမီတာ (၂၀ လက်မ) ရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် လှိုင်းအမြင့်သည် ၁၅ မီတာ (၅၀ ပေ) ရှိခဲ့သည်။
မြင့်မားသည် မုန်တိုင်းဒီရေနှင့် ကမ်းရိုးတန်းတွင် ရေကြီးမှုသည် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့လေးမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ရေနှင့်ပတ်သက်သည်များကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။
မြို့ပေါင်း ရှစ်မြို့သည် ထိခိုက်မှုရှိခဲ့ကာ ထိုအထဲမှ ငါးမြို့သည် ပြင်းထန်ခဲ့သည်။
၁၀ရက်ကြာသည့်တိုင်အောင် မြန်မာအစိုးရသည် ဆိုင်ကလုန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
မြန်မာအစိုးရသည် အမြဲတမ်း နိုင်ငံတွင်ခံစားရသည့် မုန်တိုင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ထုတ်ပြန်မှု မရှိပေ။
မုန်တိုင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အသိပေးမှု အနည်းငယ်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကာ ကျယ်ပြန့်စွာ လုပ်ဆောင်မှု မရှိခဲ့ပေ။
မုန်တိုင်းသည် အိမ်ပေါင်း ၂၆၅၀ လုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကာ နောက်ထပ် အိမ် ၁၃၈၅ လုံးကို ပြင်းထန်စွာ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။
လူပေါင်း ၂၅၀၀၀ သည် အိုးအိမ်များကို စွန့်ခဲ့ရကာ အိုးအိမ်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ပြီး အများစုသည် ပေါက်တောမြို့မှ ဖြစ်သည်။
ဒေသရှိ ဆေးရုံလေးခုသည် ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးခဲ့သည်။
ထိုအဲမှ တစ်ခုသည် စစ်တွေမြို့မှဖြစ်ကာ မူလပုံမှန်အတိုင်း အလုပ်လုပ်ဆောင်နိုင်မှု မရှိတော့ပေ။
ကျောင်းပေါင်း ၃၀၀ ခန့် ပျက်စီးခဲ့ပြီး ထိုအထဲမှ ၄၄ ခုသည် စစ်တွေမြို့မှ ဖြစ်သည်။
ထိုဒေသတစ်လျှောက်တွင်လည်း လေပြင်းများဒဏ်ကြောင့် တယ်လီဖုန်းတိုင်များသည် လဲကျခြင်း၊ ပါဝါထောက်အထောက်အပံ့ ပြတ်တောက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
နွား အကောင် ၂၀၀၀ ခန့်သည့် သေဆုံးခဲ့သည်။
များစွာသောစပါးစိုက်ခင်းများသည်လည်း ပျက်စီးခဲ့ရကာ ရလဒ်အနေဖြင့် အစားအသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းသည် ၇၀% မြင့်တက်ခဲ့သသည်။
လမ်းများသည်လည်း ပျက်စီးခဲ့ရသဖြင့် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလည်း ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။
၎င်းကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာပြတ်တောက်ခြင်း၊ ရေသန့် ရရှိမှုများ ပြတ်တောက်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်စဉ်အတွင်း ပင်လယ်ထဲတွင် သင်္ဘော ၈၄ စင်းတို့သည် ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။
စစ်တွေမြို့ရှိ အဓိကဆိပ်ကမ်းသည်လည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ လူသားချင်းစာနာမှုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးရုံးအဖွဲ့က ဤမုန်တိုင်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်ကတည်းက တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် မုန်တိုင်းများထဲတွင် အဆိုးဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
မုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးသည် ကျပ် ၆၂၁ သန်းကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၉.၂ သန်း) ရှိခဲ့သည်။
တရားဝင်ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်များအရ နိုင်ငံတွင် သေဆုံးသူသည် ၂၃၆ ဦး ရှိသည်။
သို့သော်လည်း အတည်ပြုထားခြင်းမရှိသည့် ထုတ်ပြန်မှုများတွင် သေဆုံးသူသည် ၁၀၀၀ အထိ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
မြေပုံမြို့ တစ်မြို့တည်းတွင်ပင် သေဆုံးသူသည် ၁၃၉ ဦး ရှိခဲ့သည်။
သေဆုံးသူအများစုသည် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ငါးဖမ်သမားများဖြစ်ကာ ပင်လယ်ထဲသို့ မျောပါသေဆုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
တိုက်ခတ်ပြီး အခြေအနေ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများ။
ပေါ်တူဂီဘာသာစကား( သို့မဟုတ် အပြည့်အစုံအားဖြင့် ) သည် ဥရောပတိုက်၊ အိုက်ဘေးရီးယန်းကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော ရိုမန်ဘာသာစကား(Romance language)ဖြစ်သည်။
ထိုဘာသာစကားသည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၊ အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၊ မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ၊ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ၊ ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ၊ ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီနိုင်ငံနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံတို့တွင် တခုတည်းသော တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အရှေ့တီမောနိုင်ငံ၊ အီကွေတာဂီနီနိုင်ငံ နှင့် မကာအိုဒေသတို့တွင် တွဲဖက်တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ပေါ်တူဂီစကားပြော လူပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် နိုင်ငံကို "လူဆိုဖုန်း"(lusófono) ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။
ကိုလိုနီခေတ်တွင် နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်း၏ အကျိုးရလဒ်များအဖြစ် ပေါ်တူဂီ ယဉ်ကျေးမှုတည်ရှိနေခြင်းနှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာနှောပြောသူများကို ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တွေ့ရသည်။
e.g., Cape Verdean Creole, the most widely spoken of these ပေါ်တူဂီဘာသာစကားသည် အလယ်ခေတ်နိုင်ငံဖြစ်သော ဂါလိလဲပြည်(Kingdom of Galicia) နှင့် ပေါ်တူဂီကောင်တီတို့တွင် ပြောဆိုသည် ဗူဂါ-လက်တင်(Vulgar Latin )၏ များစွာသော ဘာသာစကားခွဲများမှ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်သည့် အိုင်ဘီရို-ရိုမန်အုပ်စုတွင်ပါဝင်ပြီး အချို့သော ဆဲလ်တစ်ဝါစဿရဗေဒနှင့် ဝေါဟာရတို့ ပါဝင်သည်။
မူရင်းစကားပြော ၂၁၅ မှ ၂၂၀ မီလီယံခန့်ရှိပြီး ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ်ပြောဆိုသူ ၅၀ မီလီယံခန့်ရှိ‌သောကြောင့် ပေါ်တူဂီဘာသာစကားပြောဆိုသူသည် ၂၇၀ မီလီယံခန့်ရှိသည်။
‌ပြောဆိုမှုအများဆုံးသော ဘာသာစကား ၆ ခုထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူရင်း‌ပြောဆိုသူများအရ တတိယမြောက် ပြောဆိုမှုအများဆုံးသော ဥရောပဘာသာစကားဖြစ်သည်။
တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတစ်ခုလုံးနှင့် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး စပိန်ဘာသာစကားပြီးလျှင် လက်တင်အမေရိကတွင် ဒုတိယမြောက် ပြောဆိုမှုအများဆုံးသော ဘာသာ၊ အာဖရိကတိုက်တွင် အများဆုံးပြောဆိုသော ဘာသာစကား ၁၀ ခုထဲမှ တစ်ခုနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ၊ တောင်အမေရိက ဘုံဈေး၊ Organization of American States၊ Economic Community of West African States၊ အာဖရိကသမဂ္ဂ၊ Community of Portuguese Language Countries နှင့် Lusophone nations များ တရားဝင်ပါဝင်ပြီး ဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများတွင် တရားဝင်ဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံစုံလင်စွာသင်ကြားနိုင်သော အကယ်ဒမစ်ပညာရေး‌တွင် ပေါ်တူဂီဘာသာစကား၏ ဘရာဇီးအခွဲဘာသာစကားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံးသော ဘာသာစကား ၁၀ ခုမှ ၁ ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
"The World's 10 most influential languages", George Werber, 1997, Language Today, retrieved on scribd.com "...includes besides many other languages, Bengali, English, French, German, Hindi/Urdu, Italian, Marathi, Panjabi, Persian, Brazilian (Portuguese), Russian, the Scandinavian languages, and Spanish." "Portuguese today means above all Brazilian."Bernard Comrie, Encarta Encyclopedia (1998); George Weber, "Top Languages: The World's 10 Most Influential Languages", Language Today (Vol. 2, December 1997). Archived from the original on 2011-09-27. Retrieved 2011-09-28. ကိုးကား Category:ဘာသာစကား။
အမေရိကန်ထိတ်လန့်ပုံပြင် () Ryan Murphy နှင့် Brad Falchuk တို့ကတီဗီကွန်ယက် FX အတွက် ဖန်တီးထားသော အမေရိကန်မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ ထိတ်လန့်ဖွယ်ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။
ရာသီတစ်ခုစီသည် ကွဲပြားခြားနားသောဇာတ်ကောင်များနှင့် ဆက်တင်များနှင့် ၎င်း၏ "အစ၊ အလယ်နှင့်အဆုံး" တို့နှင့်အတူ ဇာတ်လမ်းလိုင်းတစ်ခုအပြီးတွင် ကိုယ်ပိုင်သီးသန့်ထည့်သွင်းထားသောအသေးအဖွဲများအဖြစ်ကို ဝန်ဆောင်သည်။
ရာသီတစ်ခုစီ၏အချို့သောအစိတ်အပိုင်းများသည် ဖြစ်ရပ်မှန်များမှ အနည်းငယ် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။
မဟာပေါက်ကွဲမှု သီအိုရီ () ဒီတီဗွီဇာတ်ကားဟာ Chuck Lorre နဲ့ Bill Prady တို့တီထွင်ခဲ့တဲ့အမေရိကန်တီဗွီဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး Steven Molaro နဲ့အတူစီးရီးမှာအလုပ်အမှုဆောင်ထုတ်လုပ်သူများအဖြစ်အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သုံး ဦး စလုံးသည်စာရေးဆရာများအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် CBS တွင်ပြသခဲ့ပြီး၊ ရာသီ ၁၂ ခုကျော်ဖြစ်စဉ် ၂၇၉ ခုကိုထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ မေလ ၁၆ ရက်တွင်နိဂုံးချုပ်ထားသည်။
"The Big Bang Theory: Cast & Details". TV Guide. Retrieved January 28, 2013. ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်။
မော့စကော့ကျွန်းများ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြောက်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်း၏ လက်ယာဘက် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကျွန်းသို့ ခရီးသွားများ သွားလာခြင်းကို ခွင့်မပြုပေ။
ပထဝီသွင်ပြင် ကျွန်း၏ အရှည်သည် ၇၀ ကီလိုမီတာရှည်သည်။
ကျွန်းတစ်ခုလုံး၏ ခြေသွေ့နေရာဒေသသည် ၄၁.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
Prostar Sailing Directions 2005 India & Bay of Bengal Enroute By National Geospatial-intelligence Agency ကျွန်းတွင် လူအခြေချနေထိုင်မှု မရှိပေ။
သို့သော် ကျွန်းအနီးရှိ ကမ်းရိုးတန်းများမှ ငါးဖမ်းသမားများမှာမူ ခြောက်သွေ့ရာသီ၌ ကျွန်းတွင် ယာယီအလို့ငှါ နေထိုင်ကြသည်များ ရှိသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုငါးဖမ်းသမားများသည် ငါးဖမ်းရန်အတွက်ဖြစ်သော်လည်း သစ်များ ခုတ်လှဲခြင်း၊ ပင်လယ်လိပ်ဥများ၊ ငှက်သိုက်များ (Swiftlet nests) ရယူခြင်းနှင့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများရယူခြင်းများ လုပ်ဆောင်ကြသည်။
Moscos Islands Wildlife Sanctuary ဂေဟဗေဒ ပုံမှန်အားဖြင့် ကျွန်းများအားလုံးသည် သစ်တောများထူထပ်ကြကာ ကျောက်ဆောင်များက နက်ရှိုင်းစွာ တည်ရှိသည်။
ကျွန်းများ၏ ကမ်းခြေသည် ပင်လယ်လိပ်မျိုးစုံ၏ ဥ ဥရာ ဒေသလည်းဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းစုတစ်ခုလုံးအား ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ကျွန်းစုတစ်ခုလုံးအား မော့စ်ကော့ကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
လိပ်ဥနှင့် ငှက်သိုက်များ စုဆောင်းခြင်းကို အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုထားသည်။
Ramsar - Burma Ramsar - Burma ကျွန်းများ မော့စ်ကော့ကျွန်းစုတွင် အဓိက ကျွန်းအုပ်စုလေးခု ပါဝင်သည်။
မြောက်မော့စ်ကော့ ဟိန်းဇံကျွန်းစု - ဟိန်းဇံမြစ်ဝ၏ ၂၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိပြီး ကျွန်းငယ်လေးခု ပါဝင်သော ကျွန်းအုပ်စုဖြစ်သည်။
ဟိန်းဇံဘုတ်ကျွန်းမှာ အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ ၃.၂ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားပြီး ၁.၄ ကီလိုမီတာ အကျယ်အဝန်းရှိကာ အမြင့်ဆုံးမှတ်မှာ ၃၁၂ မီတာ ဖြစ်သည်။
ဘုတ်ရဲဂံကျွန်းစု - ဘုတ်ရဲဂံကျွန်းသည် ဝိုင်းဝန်းသော သဏ္ဌာန်ရှိပြီး ၂ ကီလိုမီတာ အချင်းရှိကာ အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်သည်။
အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ၃၅၉ မီတာရှိပြီး ကျန်ကျွန်းများမှာ ပြန့်ကျဲနေသော ကျွန်းငယ် ခြောက်ခု ဖြစ်သည်။
အလယ်မော့စ်ကော့ (မောင်းမကန်ကျွန်းစု) - ကျွန်းကြီးနှစ်ခုနှင့် ကျွန်းငယ်နှစ်ခု ပါဝင်သည်။
Sabyat ကျွန်းသည် မြောက်ဘက်အကျဆုံးဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ၁၁၉ မီတာဖြစ်သည်။
မြောက်ကျွန်းမှာ အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ပြီး ၆.၈ ကီလိုမီတာအရှည်နှင့် ၃.၃ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားကာ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ၃၁၂ မီတာ ဖြစ်သည်။
တောင်မော့စ်ကော့ (လောင်းလုံဘုတ်ကျွန်းစု) - အဓိကကျွန်းနှစ်ခုဖြစ်သော ၆ ကီလိုမီတာရှည်သော အိတ်ဘုတ်ကျွန်းနှင့် ၁၀ ကီလိုမီတာရှည်သော အောက်ဘုတ်ကျွန်းတို့မှာ တောင်မြောက်တန်း၍ တည်ရှိသည်။
၁.၅ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိ ငှက်သိုက်ကျွန်းမှာ အနည်းငယ်သေးကာ ကျွန်းနှစ်ခုအကြားတွင်သည်။
အောက်ဘုတ်ကျွန်းမှာ မော့စ်ကော့ကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
တောင်မော့စ်ကော့ကျွန်းအုပ်စုမှာ သန္တာကျောက်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး တောင်မော့စကော့အား အမျိုးသား အဏ္ဏဝါဥယျာဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အဆိုပြုခဲ့သည်။
Marine Protected Areas in Southeast Asia တောင်မော့စ်ကော့ကျွန်းတွင် တပ်မတော် စခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
ပြင်ပလင့်များ Myanmar Protected Areas - Context, Current Status and Challenges ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ။
တူဂျဂူများ (Tulja Lena तुळजा लेणी) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဂျန်နာမြို့ အနောက်ဘက် ၄ ကီလိုမီတာခန့်အကွာရှိ Shivneri တောင်ကုန်းတွင် တည်ရှိသည့် ဂူများဖြစ်သည်။
ဂျန်နာမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ပတ်လည်ရှိ အခြားဂူများမှာ မန်မိုဒီဂူများ၊ ရှစ်နီရိဂူများနှင့် လန်းယဒရီဂူများ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဂူများသည် စက်ဝိုင်းပုံစံ စေတီတော်များကိန်းအောင်းရာခန်းမ ပုံစံဖြစ်ပြီး ထောင့်ရှစ်ထောင့်ပါသည့် တိုင်များက စေတီကို ဝန်းရံကာ ပတ်လည်တွင် တည်ရှိသည်။
ဤဂူများသည် ဂျန်နာမြို့ရှိ အစောဆုံးသော ဂူများထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့ကို ဘီစီ ၅၀ ခန့်က ထွင်းခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာဂူအုပ်စုတွင် ဂူ ၁၁ ခု ပါဝင်သည်။
ယခုအချိန်တွင် ဂူအမှတ် ၄ သည် ဟိန္ဒူဘာသာဂူအဖြစ် ရှိပြီး Tulja Devi နတ်ဘုရား၏ ကျောင်းတော်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲထားသည်။
ဖော်ပြချက် တူဂျဂူများသည် ဂျန်နာမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁ မိုင်ခွဲ (သို့) ၂ မိုင်အကွာရှိ တောင်ကုန်းတစ်ခုတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုနေရာသည် Sivaneri တောင်ကုန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးနားတွင် တည်ရှိသည်။
ဤကျောက်တောင်များ၏ အမည်မှာ ကျောက်ဂူများထဲမှ တစ်ခုသည် ဗြဟ္မာတစ်ဦးဖြစ်သည့် တူဂျဒေဝီ၏ နတ်နန်းပါဝင်သဖြင့် ပေးထားသည်။
ရုပ်ပုံများ Remains of the circular Chaitya.|296x296pxNext to these are two more plain fronts, and then two with Chaitya-window heads over where the doors have been, and smaller ones between, and the "rail ornament" and quadrantal carved roll supported by slender brackets in entire relief, as at the Bhaja Caves.Tulja Lena Chaitya, plan and elevation. center|Tulja Caves detailed carvings thumb|A frieze at Tulja Lena. ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဂူများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ။
မဒါဂတ်စကား () သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင် ဘင် စတီလာ၊ ခရစ် ရော့ခ်၊ ဒါဝိဒ် ရှဝိမ်းမား၊ ဂျာဒါ ပင်းကက် စမစ်၊ ဆာချာ ဘာရွန် ကိုဟင်၊ Cedric the Entertainer၊ အန်ဒီ ရစ်ခ်ျတာ၊ ခရစ် မီလာ နှင့် Christopher Knights တို့ပါဝင်သည်။
ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် မဒါဂတ်စကား ၂ ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ တတိယတွဲဖြစ်သည့် မဒါဂတ်စကား ၃ - ဥရောပ၏ အလိုအရှိဆုံး ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ စတုတ္ထတွဲဖြစ်သည့် မဒါဂတ်စကား၏ပင်ဂွင်းများ ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း။
အကျဉ်းချုပ် မိခင်အာဖရိက၏ ကျယ်ပြောလှသော ရှုခင်းများတွင် လွတ်လွတ်လပ်လပ် လျှောက်လှမ်းလိုစိတ်ဖြင့် ကျော်ကြားသော Central Park Zoo ၏ ပျင်းရိပြီး စိတ်ပျက်ဖွယ်မြင်းကျားလေး မာတီသည် ၎င်း၏ ဆယ်နှစ်မြောက် မွေးနေ့ပွဲညတွင် ၎င်း၏ ထောင်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း မာတီ (Marty) ၏ အဖော်များဖြစ်သော အဲလက်စ် (Alex)၊ မဲလ်မန် (Melman) နှင့် ဂလိုရီယာ (Gloria) တို့ ၏ အပျက်အစီးများကို ကယ်ဆယ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအပြီးတွင် သူငယ်ချင်းများက ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားသော တိရစ္ဆာန်များကို ဝေးလံခေါင်သီသော တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးသို့ တင်ပို့လိုက်ကြပြီး ထူးခြားဆန်းပြားသော မဒါဂတ်စကား သဲသောင်ပြင်တွင်သာ အဆုံးသတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးတော့ မာတီရဲ့အိပ်မက်က တကယ်ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ တကယ့်တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။
သရုပ်ဆောင်သည် ဘင် စတီလာ အဖြစ် အဲလက်စ် (Alex) ခရစ် ရော့ခ် အဖြစ် မာတီ (Marty) ဒါဝိဒ် ရှဝိမ်းမား အဖြစ် မဲလ်မန် (Melman) ဂျာဒါ ပင်းကက် စမစ် အဖြစ် ဂလိုရီယာ (Gloria) ဆာချာ ဘာရွန် ကိုဟင် အဖြစ် ဘုရင် ဂျူလီယန် (King Julien) Cedric the Entertainer အဖြစ် မောရစ် (Maurice) အန်ဒီ ရစ်ခ်ျတာ အဖြစ် မော့တ် (Mort) တွမ် မက်ဂရက် အဖြစ် စကစ်ပါ (Skipper) ခရစ် မီလာ အဖြစ် ကိုဝဲလ်စကီး (Kowalski) ဂျက်ဖရီ ကက်ဇန်ဘာ့ဂ် အဖြစ် ရီကို (Rico) Christopher Knights အဖြစ် Private ကွန်ရက် ဗာနွန် အဖြစ် မာစန် (Mason) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ပေတောကုန်းကျေးရွာအုပ်စု ၏ ယခုလက်ရှိ ( နစက အာဏာထိန်းပြီးကာလနောက်ပိုင်း) အုပ်စုအုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှာ ဦးသိန်းထွေးဖြစ် ပြီး သူ၏ အုပ်ချုပ်မူအောက်တွင် ပေတောကုန်းကျေးရွာ ကံကျော ကျေးရွာ ကတဲကျေးရွာ နှင့် ပေတောကုန်းကျေးရွာတို့ရှိသည်။
အုပ်စု အတွင်း ကျေးရွာများတွင် ဖွံ့ဖြိုးမူတိုးတက်မူ အရှိဆုံးရွာ ပေတောကုန်းကျေးရွာဖြစ်သည်။
ကိဗုကန် သည် အာဖရိကတိုက်ရှိ ကန်ကြီးများထဲတွင် ပါဝင်သည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ကွန်ဂိုနိုင်ငံနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတို့အကြား နယ်နိမိတ်တွင်တည်ရှိသည်။
ဤကန်သည် Albertine အက်ကြောင်းနှင့် အရှေ့အာဖရိကအက်ကြောင်း ကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ဤကန်မှ ရေသည် ရုဇိဇိမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
ထိုမြစ်မှတစ်ဆင့် တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားကာ တန်ဂန်ယိကကန်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသည်။
alt=|thumb|Kivu lake shoreline at Gisenyi, Rwanda ပထဝီသွင်ပြင် ကိဗုကန်သည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၉၀ ကီလိုမီတာ (၅၆ မိုင်) ရှည်လျားကာ အကျယ်ဆုံးနေရာသည် ၅၀ ကီလိုမီတာ (၃၁ မိုင်) ရှိသည်။
ကန်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ပုံမှန်မဟုတ်သည့်အတွက် ၎င်း၏ မျက်နှာပြင်ကို တိကျစွာတိုင်းတာရန် ခက်ခဲသည်။
ခန့်မှန်းကာ တိုင်းတာချက်များအရ ၎င်း၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ၂၇၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၀၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။
ဤကန်သည် အာဖရိကတိုက်၏ ရှစ်ခုမြောက်အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
ကန်၏ မျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၄၆၀ မီတာ (၄၇၉၀ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။
ဤကန်သည် နှစ် ၁၀၀၀ ပြည့်သည့်အခါတိုင်း လင်းမနစ်ပေါက်ကွဲမှု (limnic eruption) တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်သည်။
ကန်၏ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၄၇၅ မီတာ (၁၅၅၈ ပေ) ရှိသည်။
၎င်း၏ ပျှမ်းမျှအနက်သည် ၂၂၀ မီတာ (၇၂၂ ပေ) ရှိသည်။
ဤကန်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကန်များတွင် အမြင့်ဆုံးအနက်အရ တစ်ဆယ့်ရှစ်ခုမြောက် အနက်ဆုံး ကန်ဖြစ်သည်။
ပျှမ်းမျှအနက်အရ ကိုးခုမြောက် အနက်ဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
ကန်၏ ၁၃၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၂၉ စတုရန်းမိုင်) သို့မဟုတ် ကန်ရေ၏ ၅၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ကွန်ဂိုနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကွန်ဂိုနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:ရဝမ်ဒါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
တနကန် သည် အီသီယိုပီးယားနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် အကြီးဆုံးကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤမြစ်သည် အပြာရောင်နိုင်းမြစ် (Blue Nile) မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကန်၏ အရှည်သည် ခန့်မှန်းခြေ ၈၄ ကီလိုမီတာ (၅၂ မိုင်)၊ အကျယ် ၆၆ ကီလိုမီတာ (၄၁ မိုင်)၊ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၁၅ မီတာ (၄၉ ပေ) ရှိသည်။
ကန်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၇၈၈ မီတာ (၅၈၆၆ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။
Gilgel Abay, Reb နှင့် Gumara စသည့်မြစ်များမှ ရေများသည် တနကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်ကြသည်။
ကန်၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ရာသီအလိုက်မိုးရွာသွန်းမှုအပေါ်မူတည်ကာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၀၀၀ မှ ၃၅၀၀ အထိ (စတုရန်းမိုင် ၁၂၀၀ မှ ၁၄၀၀ အထိ) ရှိသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တနကန်ရှိရာဒေသကို UNESCO Biosphere Reserve ဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
upright=1.4|thumb|ကမ္ဘာ့မြေပုံဖြင့် နိုင်ငံငယ်များပြပုံ။
အများစုမှာ နိုင်ငံငယ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရခြင်းမရှိ‌ပေ။
နိုင်ငံငယ် ( သို့မဟုတ် Ministate) ဆိုသည်မှာ မြေထုအကျယ်အဝန်းအရသော်လည်းကောင်း လူဦးရေအရသော်လည်းကောင်း သေးငယ်သည့် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာဥပဒေများတွင်မူ "နိုင်ငံ" နှင့် "သေးငယ်ခြင်း" တို့ကို တိကျစွာသတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပေ။
Warrington, E. (1994). "Lilliputs Revisited". Asian Journal of Public Administration, 16(1). အင်ဒိုရာ၊ မိုက်ခရိုနီးရှား၊ မာရှယ်ကျွန်းစု စသည်တို့သည် လူသိများသော နိုင်ငံငယ်များဖြစ်ကြသည်။
ဗာတီကန်စီးတီးသည် နိုင်ငံငယ်များအနက် အသေးငယ်ဆုံးပင်ဖြစ်သည်။
လူဦးရေမှာ ၁၀၀၀ အောက်သာရှိ၍ ၁၁၀ ဧကသာ ကျယ်ဝန်းသည်။