kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တော်လှန်ရေးအစိုးရခေတ်တွင် စာပေညီလာခံမှတ်တမ်းကြီး၊ သဘင်ကောင်စီညီလာခံ မှတ်တမ်းကြီးနှင့် ဂီတကောင်စီညီလာခံမှတ်တမ်းကြီးတို့ကို တည်းဖြတ်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။
နန်းညွန့်ဆွေသည် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်းအမှုဆောင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပပြေန့်ပွားရေးအသင်း၏ အမှုဆောင်၊ အတွင်းရေးမှူး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အသံလွှင့်ရုံ (ယခု မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား) တွင် ဂီတသမိုင်း ပြုစုရေးဌာနခွဲရုံး တစ်ရုံးဖွင့်လှစ်ကာ ဆရာကြီး ဦးဂုဏ်ဘဏ်နှင့်အတူ ဂီတသုတေ သနလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစပြီး အသံလွှင့်ဌာန၊ သီချင်းကြီး စိစစ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် အကြံပေးလူကြီးအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရေးသားတည်းဖြတ်ခဲ့သော စာအုပ်များ နန်းညွန့်ဆွေ တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ လွှတ်တော်မှတ်တမ်း၊ မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း(ပဉ္စမတွဲ)၊ ဦးကုလားရာဇဝင် (တတိယတွဲ)၊ ဇယဒီသပျို့၊ နဝရတ်ပျို့၊ ရတနာသိင်္ခ မဟာရာဇဝင်၊ မဟာမင်္ဂလာမင်းခမ်းတော်၊ ဆုံးမစာပေါင်းချုပ်ကြီး၊ မုဒု လက္ခဏပျို့၊ ဓိကရောဝါရပျို့၊ ဗုဒ္ဓါဘိသေကမော်ကွန်း (စာမူ)၊ ဘိုးဝဇီရ မော်ကွန်းပေါင်းချုပ် (စာမူ)၊ မောင်းထောင် ဦးကျော်လှ သံချိုပေါင်းချုပ် (စာမူ)၊ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ ဟောပြောချက်များ (စာမူ)၊ ဆတိုင်မွှတ် ဆရာကူး၏ ဗုဒ္ဓဝင်ပြဇာတ်နန်းညွန့်ဆွေ (စာမူ)နှင့် တံတားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်း နှစ်စောင်တွဲတို့ ဖြစ်ကြသည်။
နန်းညွန့်ဆွေ ရေးသားပြုစုခဲ့သောစာအုပ်များမှာ စာပေရေး၊ မေတ္တာတေးသံကဗျာများ၊ ဗိန်းဘုံဘွေပြဇာတ်၊ ခေတ်မီကဗျာဖွဲ့နည်း၊ စာဆို့မာန်ကဗျာများ၊ ပုလဲမြိတ်စုံကဗျာများ၊ ဝိုင်အမ်ဘီသခင်တင်၊ မဟာဂီတ ဦးပြုံးချို၊ ဦးဖိုးကျား ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ်၊ ဂီတနက်သံ ကိုစောညိန်း၊ အခြေခံ ကြိုးသီချင်း၁၄ပုဒ်အဖွင့်၊ မြန်မာ သီချင်းကြီး၁၅ ပုဒ်အဖွင့်၊ ရာဇမတ္တဟာသမဉ္ဇရီကျမ်း (စာမူ)၊ အနုပညာအားမာန်စာအုပ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
နန်းညွန့်ဆွေ ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များအနက် စာပေဗိမာန်မှထုတ်ဝေသည့်စာအုပ်များမှာ ဆရာ ရွှေတိုင်ညွန့်အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ သဟာယဆရာတင်၊ မိုးဒေဝါ မလှရွှေ၊ အလင်္ကာကျော်စွာဦးဟန်ပ စာအုပ်များဖြစ်သည်။
နန်းညွန့်ဆွေသည် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော စာပေဗိမာန်အဖွဲ့၏ ၁၆ ကြိမ်မြောက်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ မြန်မာစာပေ စာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ယဉ်ကျေးမှုစာပေစာတမ်း ကို ဖတ်ကြား တင်သွင်းခဲ့သည်။
မိသားစု နန်းညွန့်ဆွေသည် ခဲ့သော စာရေးဆရာမ ယုဝတီကြည်ဦး (၂၀၀၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး မောင်ဝဏ္ဏ (ကွယ်လွန်) ၊ မောင်တေဇနှင့် မောင်သူရဟူသော သား သုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်အသက် ၈၆ နှစ်အထိ စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်းပါး ၈၀၀ နီးပါးခန့်၊ ကဗျာ ၁၂၃၀ ကျော်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကလောင်ခွဲများဖြစ်သည့် ရဝိနောင်၊ သုခမိန်စသည့် အမည်များကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ၎င်း၏မိဘများ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားနေဆဲဖြစ်သည်။
နန်းညွန့်ဆွေသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက် နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ ဇင်သန့် (၁၉၄၆) ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဟင်္သာတမြို့၌ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးအေးမောင်၊ အမ ဒေါ်သိန်းတန်တို့က မွေးဖွားသည်။
အသက် ၄ နှစ် အရွယ်တွင် မိဘများနှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် တန်းမြင့် ကျောင်းထွက် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီး၊ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ လုပ်သားများ ကောလိပ်တွင် ရူပဗေဒ အဓိကဖြင့် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ဓန စီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ စ၍ စာပေ ရေးသားခြင်း တခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် အခါအားလျော်စွာ မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိပြီး ဘာသာပြန် လုံးချင်းဝတ္ထု၊ စီးပွားရေး၊ အောင်မြင်ရေး၊ တက်ကျမ်းစာအုပ်များ ရေးသားလျက်ရှိသည်။
စာရေးသူ အနှစ်သက်ဆုံး တက်ကျမ်း စာအုပ်မှာ "အကြံကောင်းတော့ တချက်" ဖြစ်ပြီး၊ အကြိုက်ဆုံး အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်မှာ "ဒိုက်ဦးမှ စင်ကာပူသို့" စာအုပ် ဖြစ်သည်။
အရုဏ်ကောင်းကင် စာအုပ်တိုက်မှ စာအုပ် (၅) အဖြစ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေလိုက်တဲ့ 'စာဖတ်ကျွမ်းခြင်းဖြင့် ဘဝ တိုးတက်ရေး' (စာဖတ်ကောင်းသူ ဖြစ်အောင် စနစ်တကျ ဖတ်နည်း) စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
300px|right|အတ္တကျော် (ခ) ဆူဒိုနင် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် မန္တလေးမြို့၌ အဖ ဦးစိန်မောင်၊ အမိ ဒေါ်သောင်းမေတို့က ပေါက်ဖွားသည့် တဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။
အမည်ရင်း အောင်သိန်းကျော် ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ မန္တလေး၊ လွိုင်ကော်၊ လောပိတ၊ တောင်ကြီးတို့မှ မူလတန်း ပညာများ သင်ကြားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စတင် ရောက်ရှိခဲ့ကာ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းကို ရူပဗေဒ၊ အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးများနှင့် အောင်မြင်သည်။
ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ (ရူပဗေဒ) ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၃ တွင် အဆင့်မြင့် ပညာဦးစီး ဌာနမှ မှတ်ပုံတင် ရှေ့နေ သင်တန်း အောင်လက်မှတ်ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Université de Paris, Sorbonne မှ Certificat Pratique de la Langue Française (1er Degré) ကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ် ပထမနှစ် တက်နေစဉ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ပျောက်ဆုံးသွားသည့် အတွက် အငှားယာဉ်မောင်း အဖြစ် စတင် အသက်မွေးခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ရွှေဝယ်ရောင်း၊ ကားဝယ်ရောင်း ဘဝများတွင် ကျင်လည်ပြီး ဘွဲ့ရချိန်တွင် အင်္ဂလိပ်စာ အလွတ်သင် ဆရာအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တရားရုံးချုပ် ရှေ့နေ လိုင်စင်ရသည့် အထိ ရှေ့နေ အဖြစ်လည်း ကျင်လည်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၃ဝ ရက်နေ့အထိ ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ဘာသာပြန် အခစား ဝန်ထမ်း အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့က စတင်ကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဆိုင်ရာ ဩစတြေးလျ သံရုံး၏ ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ပြန်ကြားရေးနှင့် သုတေသန အရာရှိ အဆင့်အထိ ရာထူး အဆင့်ဆင့် တက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်က မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် ကွန်ပျူတာ ကွန်ရက် ဆက်သွယ်ရေး သင်တန်း၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဆစ်ဒနီ၊ မော်လိမု(ခ်) နှင့် ကင်ဘာရာမြို့များတွင် ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု သင်တန်း၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်က ဟောင်ကောင်တွင် လုံခြုံရေးစနစ်ပါ ကွန်ပျူတာ ကွန်ရက် ဆက်သွယ်ရေး သင်တန်းများ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ အတွင်း ထိုအချိန်က ဩစတြေးလျ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါင်နာ မြန်မာနိုင်ငံကို လာရောက်ခိုက်တွင် ဩစတြေးလျ သံရုံးက မျက်နှာဖြူ ဝန်ထမ်းများက မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြား သတင်းထောက်များ အသင်းက သတင်းထောက်များကို သိသိသာသာ ခွဲခြား ဆက်ဆံခဲ့မှု တရပ်အား "မဟာဂျာနယ်" တွင် ဖွင့်ထုတ် ရေးသားခဲ့သည့် အတွက် ဩစတြေးလျ သံရုံးက နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြား သတင်းထောက်များ အသင်းကို တရားဝင် တောင်းပန်လွှာ ပေးပို့ခဲ့ပြီးသည့်နောက် ထို့ကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။
အလုပ်ပြုတ်လာပြီးသည့်နောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် စိတ်ပညာ ဌာနတွင် အသုံးချ စိတ်ပညာ ဒီပလိုမာ သင်တန်းကို တစ်နှစ်တက်ရောက်ပြီးနောက် ရပ်နားခဲ့သည်။
စာရေးဆရာဘဝ စာကို ငယ်စဉ်ကတည်းက စတင် ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ တောင်ကြီးမြို့ အထက (၃) က ၄ တန်း ကျောင်းသားဘဝတွင် ကဗျာစာမူကို နံရံကပ် စာစောင်တွင် စတင် ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ထို့ ကျောင်းတွင်ပင် ကဗျာရွတ်ပြိုင်ပွဲ ပထမဆုကို ရရှိခဲ့သလို အမျိုးသား ပညာဝန် ဦးဖိုးကျား၏ "ဘိလပ်ပြန် မောင်သောင်းဖေ" ပြဇာတ်တွင် မောင်သောင်းဖေ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်က စပြီး ဆူဒိုနင် ကလောင် အမည်နှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် စတင် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စာပေလောက စာအုပ်တိုက်မှ ပထမဆုံး လုံးချင်းစာအုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၀၂ အလုပ်ပြုတ်ပြီးချိန်မှစ၍ အခစား ဝန်ထမ်း ဘဝကို အပြီးတိုင် စွန့်လွှတ်ကာ လက်တွဲဖော် စာအုပ်တိုက်နှင့် စာရေးခြင်း အလုပ်ကို ဇောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
စာအုပ်စာရင်း ၁။
သားငယ် သမီးငယ်များ ပဲ့ပြင် ထိန်းကျောင်းခြင်း အနုပညာ (ဖတ်၊ ပြန်ဆွေးနွေး) ၂။
တွေးတောဆင်ခြင်မှု အနုပညာ (အတွေးစာ) ၃။
နေပျော်တဲ့ဘဝ ကြည်မြတဲ့ဘဝင် ရွှင်လန်းတဲ့စိတ် (ဘာသာပြန်) ၄။
နီတျာတျာ ငှက်ပြာလေးနဲ့ မိုင်ပေါင်းများစွာ (ခရီးသွား) ၅။
ထိမ်းမြားပေါင်းဖက် ရန်ဖြစ်လျက်ပင် ချစ်ကြင်နေနည်း (ဖတ်၊ ပြန်ဆွေးနွေး) ၆။
ဘဝတူရိယာ (ဘာသာပြန်) ၇။
မဖတ်နဲ့နော် (ဘာသာပြန်) ၈။
ခြေရာပြိုးပြောက် လွမ်းပွင့်ကောက်သီ (ကိုယ်တိုင်ကြုံ ဝတ္ထုတိုစုစည်းမှု) ၉။
သက်ငယ်စကား ၁၀။
သားငယ်တို့နားလည်ဖို့ ၁၁။
ဖြေတွေးလေးများ (အတွေးစာ) ၁၂။
ဘယ်ဆီကိုများ ဒုန်းစိုင်းသွားနေ (ဘာသာပြန်) ၁၃။
အာရှသားများ စဉ်းစားနိုင်စေ (ဘာသာပြန်) ၁၄။
ကြောင်အိုပေမှေး ကိုက်ပါနဲ့လေး (ဘာသာပြန်) ၁၅။
ငါ့စိတ်ကို လာမစမ်းနဲ့နော် (ဘာသာပြန်) ၁၆။
သွေးဆုံးချိန်ခါ သိကောင်းစရာ (ဖတ်၊ ဆွေးနွေး၊ မေးမြန်းချက်) ၁၇။
ဟစ်သာငိုတော့ ချစ်တိုင်းပြည် (ဘာသာပြန်) ၁၈။
မီးငယ်တို့ အသိကြွယ်ဖို့ ၁၉။
ချစ်သူငယ်ချင်းအတွက် (ဘာသာပြန်) ၂၀။
ပျူငှာတဲ့ မူရာ (ထိန်းသိမ်းအပ်တဲ့ အမူအကျင့်) ၂၁။
တောသားလည်း ဟုတ်နိုင်ပေါင် ခင်ရယ် (ခရီးသွား) ၂၂။
အိပ်မက်အတူမက်ကြစို့ မနက်မလင်းခင် (ဝတ္ထုရှည်) ၂၃။
အကြောတည့်လား လျှာနဲ့သွား (ဘာသာပြန်) ၂၄။
တမြို့နှစ်စိတ် (ဘာသာပြန်) ၂၅။
ယောက်ျားသားချင်း ပွင့်ပွင့်လင်း ၂၆။
မိုးထိအောင် လှေကားထောင်နည်း (ဖတ်၊ ပြန်ဆွေးနွေး) ၂၇။
မိန်းမသားတို့ သိမ်းထားဖို့ ၂၈။
ပင့်ကူအိမ်မှတ်တမ်း (စာပေါင်းစုံ) ၂၉။
ကျွန်းပြန် ပီကင်းပြန် (ခရီးသွား) ၃၀။
မောဟရဲ့ မူလဘူတ (ဘာသာပြန်) ၃၁။
ဘဝအမောပြေဖို့ အဖြေရှာစို့ (Mandalay FM အသံလွှင့်ချက်တချို့ စုစည်းမှု) ၃၂။
တစ္ဆေကို ခံနဲ့ပေါက်မယ့် ဧရာမနှလုံးသား (နိုင်ငံခြားရုပ်ရှင်) ၃၃။
ချစ်သူ့ရင်ခွင် ရှာပုံတော် (ကိုယ်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိငယ်) ၃၄။
ဗေဒင်ယုံတဲ့ အီတာလျံ (ဘာသာပြန်) ၃၅။
အကင်းပါးပါးနဲ့ သတင်းဝါ ဝကြပါစေသား (ဆွေးနွေးချက်) ၃၆။
ပြောလည်းပြောချင်တယ် ပြောလည်းမပြောရဲဘူး (ကြေးမုံသတင်းစာ ဆောင်းပါးတချို့ စုစည်းမှု) ၃၇။
ဖက်ဒရယ်ဝါဒ မိတ်ဆက် (ဘာသာပြန်) ၃၈။
နေပျော် ကြည်မြ ရွှင်လန်း တူရိယာ (အမှတ်စဉ် ၃ နှင့် ၅ ကို တပေါင်းတည်း ပြန်ထုတ်သည်) အခြားလှုပ်ရှားမှုများ ကုလသမဂ္ဂ ကလေးများ ရန်ပုံငွေ အဖွဲ့နှင့် တခြား နိုင်ငံတကာ အစိုးရ မဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်း အသီးသီး အတွက် ဘာသာပြန်ပေးသည့် အလုပ်များ၊ အတိုင်ပင်ခံ အလုပ်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကလေးများ ရန်ပုံငွေ အဖွဲ့က ကြီးမှူးကျင်းပသည့် "မွေးကင်းစမှ ခြောက်နှစ်အရွယ် ကလေးများအတွက် စာအုပ်ရေးသားနည်း သင်တန်း"၊ "တီထွင်ဆန်းသစ်သော မီဒီယာနှင့် ပစ္စည်း ပစ္စယများဖြင့် ကလေးငယ်များ၏ စောစောစီးစီး သင်ယူမှု စွမ်းအားများအား မြှင့်တင်ရေး သင်တန်း"၊ "မွေးကင်းစများ၊ ကလေး သူငယ်များနှင့်၊ သူတို့၏ မိသားစုများ အတွက် အလုံးစုံ ပါဝင်သော ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုနှင့် မီဒီယာသင်တန်း၊" "လူထုအာဟာရ သင်တန်း" များကို လည်းကောင်း၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံ ရာဇဝတ်မှုခင်း ထောက်လှမ်းရေး အဖွဲ့က ပို့ချသည့် "ကလေး သူငယ်များအား မဖွယ်မရာ ပြုကျင့်သူများအား ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းရေး" သင်တန်းကို လည်းကောင်း၊ အခြား စီမံခန့်ခွဲမှု သင်တန်းပေါင်းစုံ၊ ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်း သင်တန်း၊ အဖွဲ့အစည်း ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှု သင်တန်း၊ ရပ်ရွာ အကျိုးငှာ သဘင်ပညာ သင်တန်းများကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
"မဲခေါင်ဒေသ အတွင်း လူကုန်ကူးမှုကို တိုက်ဖျက်သည့် ကုလသမဂ္ဂ အစီအစဉ်" နှင့် အတူ နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးများကိုလည်း တက်ရောက်ကာ စကားပြန် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြား သံတမန် အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ်၊ ပြည်တွင်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ၏ ဝန်ထမ်များကိုလည်း စီမံခန့်ခွဲရေး သင်တန်းများ အခါအားလျော်စွာ ပို့ချခဲ့သည်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝ မကွယ်လွန်မီ အချိန်အထိ ဇနီးသည်၊ သမီးတဦး၊ သားတဦးနှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်သည်။
Lettwebaw Books [atkbooks.wordpress.com] ဘလော့ စာမျက်နှာမှ ဘဝနိဂုံး ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ၂၀ မိနစ်တွင် နေအိမ်၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဆူးငှက် (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၉ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၉-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၁၀)နေ့ တွင် မန္တလေးမြို့ ဒေါင်းရိုးရပ်၊ စိုင်ပြွန်မင်းသားကြီးဝင်းအတွင်း၌ အဖ ဦးပေါလူ၊ အမိ ဒေါ်ချောရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း(၅)ယောက်ရှိသည့်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ကျော်ဆန်း ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့၊ အိမ်တော်ရာ ဒက္ခိဏဝန် အ.မ.က၊ အမှတ်(၂၁) အ.ထ.က၊ အမှတ်(၁)အ.ထ.ကနှင့် မန္တလေး ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တို့၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံ(သင်္ချာ)ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၈၄ ဒီဇင်ဘာလထုတ် သောင်းပြောင်းထွေလာ မဂ္ဂဇင်းပါ ဆောင်းပါးဖြင့် စာပေနယ်ပယ် သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သောင်းပြောင်းထွေလာ မဂ္ဂဇင်း၌ "ကသောလက် (သို့မဟုတ်) မုဒြာ" ဆောင်းပါးဖြင့် မောင်ကျော်ဆန်း(မန်းရတနာမြေ) ကလောင်အမည် ခံယူပြီး စာပေလောကတွင် စတင်ခြေချသည်။
ဆူးငှက်ကလောင်အမည်အပြင် ကလောင်ခွဲများဖြင့် ဆောင်းပါး၊ သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
ဝတ္ထုတိုများနှင့် ရသဆောင်းပါးများကို ဆူးငှက်ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့၊ ရေးသားဆဲဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ဓနမဂ္ဂဇင်းတွင် "သံဝရ" ကလောင်ခွဲဖြင့် အညာစာလွှာကဏ္ဍနှင့် ဆူးငှက်ကလောင်အမည်ဖြင့် "မန္တလေးမျဉ်းဖြောင့်များ" ပင်တိုင်ဆောင်းပါး ကဏ္ဍတို့ကို ရေးသားလျက်ရှိသည်။
အခြားမဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင်လည်း ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် မန္တလေးယဉ်ကျေးမှုအနုပညာများနှင့် ပတ်သက်၍ ခုခံကာကွယ်ရေးသားမှုများကြောင့် မန္တလေး ဒေသစွဲ ကြီးသူဟု သတ်မှတ်ခံရမှုများရှိသည်။
မန္တလေးမြို့ထုတ် ရွှေဝတ်ရည်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၉၁-၉၂) (၁၉၉၇) နှင့် ဗြူတီမဂ္ဂဇင်း(၂၀၀၀) ခုနှစ်များတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မန္တလေး မျဉ်းဖြောင့် အမည်ဖြင့် မြို့ပြ ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ စာအုပ် (မြန်မာ - အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာ) လည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရှားပန်း၊ ဆန်းကျော်မောင်၊ သံသရာ ကလောင်ခွဲ များဖြင့် ကဗျာ ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ရရှိခဲ့သော ဆုများ ၂၀၀၇ တွင် ထွက်ရှိသော တိမ်ယံအိပ်မက်မိုးထက်နရီဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသား စာပေဆု(ဝတ္ထုရှည်) ရရှိသည်။
တိမ်ယံအိပ်မက်မိုးထက်နရီလုံးချင်းဝတ္ထုရှည်မှာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွက် ရွှေအမြုတေဆု (အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်)နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်)တို့ ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
အခြားအနုပညာလုပ်ငန်းများ အခြားအနုပညာဖန်တီးမှုများအနေဖြင့် ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် လေဘာတီမမြရင် နှစ်၁၀၀ပြည့် မန္တလေးအငြိမ့် အလွမ်းပြေ ဗွီစီဒီခွေကို စီစဉ်ရိုက်ကူးမှုနှင့် ဇာတ်ညွှန်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် မြို့မငြိမ်းနှင့် မန္တလေး တေးပြုစာဆိုကြီးများ၏ တိမ်မြုပ်ရှားပါး သီချင်းများကို ဖော်ထုတ်မှုအစီအစဉ်အဖြစ် ဖြူစင်စိတ်ရင်းတေးစီးရီးနှင့် ဆိုတီးကြ မြို့မမောင်တွေ တေးစီးရီးကို စီစဉ်သူအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် "ရတနာပုံမန္တလေး အနှစ် ၁၅၀ပြည့် အနုပညာပုံရိပ်ပွဲတော်"ကို အစီအစဉ်များ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းတင်ဆက်သူအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်ဩဘာသောင်း၏ ကဗျာလွတ် အဆင့် ၅ဆင့် ကကွက် ၁၂၅ ကွက်ကို အခြေခံသော "ဗုံလေးလုံးသံစဉ်၊ ဂန္ထဝင်အကပဒေသာ" မှတ်တမ်းဗွီစီဒီကို စီစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြို့မငြိမ်းရာပြည့် ဂီတပွဲတော် ဖျော်ဖြေမှုအစီအစဉ်ကို ဦးဆောင်စီစဉ်သူအဖြစ် လည်းကောင်း ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ မန္တလေး၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်တွင် ဇနီး ခင်သော်ဇင် (ပန်းချီ KTZin)၊ သား သူရိန်ထွန်း (ဒီဇိုင်း သူရိန်)၊ အောင်ပိုင်စိုးတို့နှင့်အတူ အနုပညာလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
ထုတ်ဝေပြီးသောစာအုပ်များ တစ်ဝက်မန်ကျည်းပင်ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၇) မန္တလေးမျဉ်းဖြောင့်များ-ရသဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် (၂၀၀၀) အနှေးလျှောက်မန္တလေး-ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် (၂၀၀၀) ဇာတ်လမ်းဝတ္ထုတိုစု (၂၀၀၁) ကတ္တီပါဖိနပ်ကလေးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၀) ၄၅တာ၊ ၁၄ခန်းဇရပ်နှင့် ၇ သံချီညချမ်း -ရသဆောင်းပါးစု (၂၀၀၂) The Streigh Lines of Mandalay (Translated by YE CHANE (၂၀၀၂) မန္တလေးကွန်ဆတ်တို-ရသဆောင်းပါးစု (၂၀၀၃) သင်္ကြန်လေ၊ တိမ်ခိုးပျို၊ဆောင်းခိုရွက်ကြွေနှင်း….. ရသအက်ဆေးများ (၂၀၀၃) ပုံဆောင်မဲ့ ပုန်းညက်ညနေခင်း-ဇာတ်လမ်းဝတ္ထုစု (၂၀၀၄) မန္တလေးနရီ-ရသဆောင်းပါးစု (၂၀၀၄) ရတနာနဒီ၊စည်သာလမ်း၊ ရွှေနန်းတော်ရှေ့ မန်းရိပ်ခို-ရသဆောင်းပါးစု (၂၀၀၅) မန်းတောင်လက်ျာ-ဆောင်းပါးစု (၂၀၀၅) ဂျာနယ်တစ်ဝက်၊မဂ္ဂဇင်းတစ်ဝက်-ဆောင်းပါးစု (၂၀၀၅) ခရမ်းရင့်ရင့်ဆင်ဖိုနီ-ရသဆောင်းပါးစု (၂၀၀၅) တိမ်ယံအိပ်မက် မိုးထက်နရီ လုံးချင်းဝတ္ထုရှည် (၂၀၀၇) မန္တလေး၁၅၀-(သံဝရ ကလောင်ဖြင့်) ၂၀၀၈ ရင်ချင်းဆက်ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၉) အလူမီနီယံမျက်နှာပြင်ပေါ်က ဟင်္သပြဒါးပုံရိပ်များ – ဆောင်းပါးစု (၂၀၁၁) ဆူးငှက် လက်ရွေးစင် ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၁) မန္တလေး ဒေါ့ကူမန်ထရီ (၂၀၁၆) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ SueHnget.com ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
စာရေး ဆရာ ဉာဏ်ဦးမောင် (ခေါ်) အရှင်ဉာဏိက - ၁၉၆၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ တွင် ဦးအုံးမောင်၊ ဒေါ်နှင်းရည်တို့က ဖလံဂုဏ်ရွာ ၊ ရေဦးမြို့နယ်တွင် မွေးဖွား။
- ရွာဦးကျောင်း ဆရာတော် ဦးကေသရ၊ ဦးသုမနတို့ထံက အခြေခံ သင်ပုန်းကြီး၊ ဘာသာရေးနှင့် စာပေများ သင်ယူခဲ့။
- ၁၃ နှစ်တွင် ရှင်သာမဏေ အဖြစ် ခံယူ။
- ရေဦးမြို့ ချမ်းသာကြီးတိုက်၊ မန္တလေးမြို့ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်တို့တွင် ပရိယတ္တိ ကျမ်းစာများ သင်ယူ။
- ရန်ကုန် မဟာစည် သာသနာ့ရိပ်သာနှင့် ပဏ္ဏိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်း သာသနာ့ရိပ်သာတို့တွင် ဝိပဿနာ တရားတော်များ ပွားများခဲ့။
- ၁၉၉၆ ဝန်းကျင် အတွေးအမြင် စာစဉ်ပါ 'စေတနာ မမှန်သော စေတနာစကား' ဆောင်းပါးဖြင့် စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့။
- အတွေးအမြင်၊ ရွှေအောင်လံ၊ ရနံ့သစ်၊ ကလျာ၊ အပ္ပမာဒ၊ ဓမ္မရတနာ၊ ရတနာမွန်၊ သာထွန်းပြန့် စာစောင်များတွင် အခါအားလျော်စွာ ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးနှင့် အတွေးအမြင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့။
- ၂၀၀၂ တွင် 'ကမာ္ဘကြီး ငြိမ်းချမ်းပါစေ' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် စာအုပ်ထုတ်ဝေ။
- ၂၀၀၇ တွင် 'မကြီးရင့်သေးပေမယ့် အသီးအပွင့်လေးတွေနဲ့ ဝေဆာနေခဲ့သူ' ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် စာအုပ် ထုတ်ဝေ။
- ပြည်တွင်း ပြည်ပထုတ် စာစောင်များ၊ အင်တာနက် စာမျက်နှာတို့တွင် အခါအားလျော်စွာ စာရေးသားလျက် ရှိ။
- ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆန်ဟိုဇေးစတိတ် ယူနီဗာစီတီတွင် စိတ်ပညာ အထူးပြု ဘာသာရပ်ဘွဲ့ တက်ရောက် သင်ကြားလျက် ရှိ။
- ၁၉၉၉ မှ ယနေ့တိုင် အမေရိကန်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဖရီးမောင့်မြို့၊ မေတ္တာနန္ဒဝိဟာရ ဓမ္မရိပ်သာတွင် သီတင်းသုံး တရားဟော၊ တရားပြလျက် ရှိ။
မိုးမခ ကွန်ရက် စာမျက်နှာမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စာရေး ဆရာ ဉာဏ်ဦးမောင် (ခေါ်) အရှင်ဉာဏိကရဲ့ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ဆန်းထွန်း (မန်း-တက္ကသိုလ်) အမည်ဖြင့် စာအုပ် စာပေများစွာ ရေးသားခဲ့သော မြန်မာစာ အဖွဲ့ဝင် စာရေး ဆရာကြီး ဦးဆန်းထွန်းကို ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဟင်္သာတမြို့နယ် သနွံသနော့ရွာ အနီးရှိ ကျုံကဒူးရွာ၌ ၁၉၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် အဖ ဦးဘိုးထွန်းနှင့် အမိ ဒေါ်မြခင်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၄ ယောက်တွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်ပုလေး ဖြစ်သည်။
ကျောင်းပညာကို သနွံသနော့ ကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၌ စတင် သင်ကြားခဲ့သည်။
သတ္တမတန်း အရောက်တွင် ဘုန်တော်ကြီးကျောင်းသို့ ပြောင်း၍ သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ် စသော လောကုတ္တရာ စာပေများကို သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ရှင်ဇနိန္ဒ ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် သာမဏေ ပြုခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂပူမြို့ ရွှေဘုံသာကျောင်း၌ ရှင်ဉာဏိဿရဘွဲ့ အမည်ဖြင့် ပဉ္ဇင်းခံခဲ့သည်။
ထိုနောက် ပထမပြန် ဆရာတော် ရှင်တေဇောသာရ (ဆရာကြီး ဒဂုန် ဦးထွန်းမြင့်) ထံတွင် လောကုတ္တရာ စာပေများကို ဆက်လက် သင်ကြား၍ ပထမပြန် စာမေးပွဲများကို ဖြေဆိုခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပထမကြီးတန်းကို တစ်နိုင်ငံလုံး နံပါတ်တစ် စွဲ၍ အောင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှာပင် ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်း၌ ကဗျာများ၊ စာများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။
စတင် ရေးသားခဲ့သော စာမှာ 'သေချိန်တန်သေ' ဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အကျော်အမော် ဆရာတော်ကြီးများ ဖြစ်တော်မူကြသော အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု ညောင်ရမ်း ဆရာတော်၊ ဟံသာဝတီ ဆရာတော်၊ ခင်မကန်တိုက် သူဌေးဆရာတော်၊ ဘုရားကြီးတိုက် ဆရာတော်၊ မိုးကောင်းတိုက် စာချ ဆရာတော် ဦးပညာတို့ထံ တပည့်ခံ၍ ပါဠိဘာသာနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေများကို ဆက်လက် သင်ကြား ဆည်းပူးခဲ့သည်။
တဖက်မှလည်း မြန်မာစာပေ ပျို့ကဗျာများကို လေ့လာ လိုက်စားခဲ့သည်။
ဦးဆန်းထွန်းသည် သန်လျင် ဘီအိုစီ ဓာတုဗေဒ ဆရာကြီး ဦးမောင်မောင် ထံတွင်လည်း အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဂျပန်ခေတ်တွင် ဦးသောမဒတ္တ (မြန်မာစာ အဖွဲ့ဝင် စာရေး ဆရာကြီး ဦးသော်ဇင်) ထံ၌လည်း ဟိန္ဒိ၊ ဘင်္ဂါလီနှင့် သက္ကတ ဘာသာတို့ကို လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်တွင် ရွှေပြည်တော် သတင်းစာ၌ အရှင် ဉာဏိဿရ (ကာဝီယဝါစီ) အမည်ဖြင့် ကဗျာများကို အပတ်စဉ် ရေးသားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာရာမတိုက်၌ စာချဘုန်းကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပြီး စာချရင်း တဖက်မှ အရှင် အာဒိစ္စဝံသ (ဦးအောင်မြတ်ထွတ်) ထံတွင် နိကာယ်ငါးရပ်၊ ပိဋကတ် သုံးပုံကို လေ့လာသင်ယူခဲ့ပြန်သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ စန္တိနိကေတန် တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်သည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရသည်။
ဖြေဆိုနိုင်၍ Lecturer နှင့် Student ကြားတွင် Scholar အနေဖြင့် နေရသည်။
ဗီဆူကာရတီ တွင် ၂ နှစ်ခန့် ဆက်နေသည်။
ထိုတက္ကသိုလ်တွင် ဟိန္ဒီဘာသာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ တိဗက်ဘာသာ၊ ပြာကရစ် ဘာသာများကို ဆက်လက် လေ့လာသည်။
ဟိန္ဒူ စာရေး ဆရာကြီး ရာဟုလာသံကိစ္စည်း ထံတွင် အယူအဆ နည်းနာ နိဿယများ လေ့လာ မှတ်သားခဲ့သည်။
တိဘက်၊​ ဘင်္ဂါလီ၊ ဟိန္ဒီ၊ ပါဠိ၊ သက္ကတ၊ မွန်၊ အူရဒူ၊ အင်္ဂလိပ်စာ စသဖြင့် ဘာသာ (၁၀) မျိုးခန့် တတ်ကျွမ်းခဲ့သည်။
ဆရာကြီးဦးဆန်းထွန်း (မန်းတက္ကသိုလ်) နှစ် ၁၀၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ် ဂုဏ်ပြုစာစောင်။
ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိပြီး ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် လူဝတ် လဲခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ဘာသာပြန်စာအုပ်အဖြစ် ရာဟုလာသံကိစ္စည်း ၏ ဗော်လဂါ ဆေ ဂင်္ဂါ ကို ဗော်လဂါ မှ ဂင်္ဂါသို့ အမည်ဖြင့် ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ ဘာသာပြန်စာအုပ်သည် ရာဟုလာသံကိစ္စည်း၏ ဗုဒ္ဓဒဿန ကို ဘာသာပြန်ထားသော 'ဗုဒ္ဓအမြင်' စာအုပ်ဖြစ်သည်။
လူထု ဂျာနယ်၌ အယ်ဒီတာ အဖြစ် နှစ်နှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်၍ ထိုဂျာနယ်တွင် နိုင်ငံရေး ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်မမကြီးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် မန္တလေး တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာန၌ နည်းပြဆရာ အဖြစ် စတင် အမှုထမ်း ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ဆန်းထွန်း (မန်းတက္ကသိုလ်) ကလောင် အမည်နှင့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာ လက်ထောက် ကထိက ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာ ဌာန လက်ထောက် ကထိက အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကဝိလက္ခဏဝိသောဓနီ ကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရှေ့သို့ ဝတ္တုတိုများကို ပုဂံစာအုပ်တိုက်ကလည်းကောင်း၊ စာပေဘဏ် ကို မေမြို့မိုးကြည် က လည်းကောင်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာ အဖွဲ့၌ အချိန်ပြည့် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ထိုတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆရာ ဦးဆန်းထွန်း၏ ပထမဆုံး လုံးချင်း စာအုပ်မှာ "နွားနှင့်စပါး" ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းဘွဲ့ဖြင့် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆရာ ဦးဆန်းထွန်းသည် လက်ရှိ ထုတ်ဝေလျက် ရှိသော မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ် စာစောင် ၃ဝ ခန့်တွင် ဆောင်ပါးအပုဒ်ပေါင်း များစွာကို လစဉ် ရေးသားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းတွင် သူ့ဘဝ သူ့အကြောင်းကဏ္ဍ ဖွင့်၍ ပင်ကိုရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိကို လစဉ်အခန်းဆက် ရေးသားခဲ့ရာ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ဖြစ်သည်။
လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာတွင်လည်း တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း ပါရှိသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာကဏ္ဍ၌ မြန်မာစာပေ ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို အများဆုံး ရေးသားခဲ့သော စာရေး ဆရာကြီး ဦးဆန်းထွန်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်မမကြီးနှင့် သားသမီး ၉ ယောက်၊ မြေး ၄ ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ကလောင်အမည်ကွဲများ ၁။
ကာဝိယဝါစီအရှင်ဉာဏိဿရ ၂။
ကျုံကဒူးသား ၃။
ဆန်းထွန်း (မန်းတက္ကသိုလ်) ၄။
ဦးဆန်းထွန်း ၅။
အရှင်ဉာဏိဿရ ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့ပြီးသော စာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁နွားနှင့် စပါး၁၉၄၇ ၂ဗုဒ္ဓအမြင်၁၉၆၄ ၃ဉာဏိဿရနီတိ၁၉၆၄ ၄သီရိမင်္ဂလာ စာတမ်း၁၉၆၄ ၅ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံ၊ ဒီပနီ … ဝိသောဓနီ၁၉၆၄ ၆သီပေါမင်း လက်ထက် ယဉ်ကျေးမှု တခု၁၉၆၄ ၇တတိယမျက်လုံး၁၉၆၆ ၈စာပေဘဏ်၁၉၆၈ ၉ရှေ့သို့၁၉၆၈ ၁၀ဗော်လ်ဂါမှ ဂင်္ဂါသို့၁၉၇၇ ၁၁ရှေ့သို့ အတွေးအမြင် စာစုများ၁၉၉၂ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)' ပါဝင်ရေးသားခဲ့သည့် စာနယ်ဇင်းများ ၁။
ကလျာမဂ္ဂဇင်း ၂။
ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု စာစောင် ၃။
ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်း ၄။
ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်း ၅။
ဂျာနယ်ကျော် ၆။
ငဝန်ဧရာ မဂ္ဂဇင်း ၇။
ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း ၈။
စာအမြုတေ ၉။
ဇောတိသဝေဒ မဂ္ဂဇင်း ၁၀။
ဉာဏ်လင်းဓမ္မစာပဒေသာ ၁၁။
တက္ကသိုလ်ပညာပဒေသာ စာစောင် ၁၂။
တောင်ကြီးဒေသကောလိပ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း ၁၃။
ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း ၁၄။
ဓမ္မဗျူဟာ ၁၅။
ဓမ္မသဘင် ၁၆။
နက္ခတ္တရောင်ခြည် ၁၇။
ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်း ၁၈။
ပန် မဂ္ဂဇင်း ၁၉။
ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှုစာစောင် ၂၀။
မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း ၂၁။
မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း ၂၂။
မန်းရာပြည့် မဂ္ဂဇင်း ၂၃။
မြတမာ မဂ္ဂဇင်း ၂၄။
မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း ၂၅။
မြတ်မင်္ဂလာ ၂၆။
မြတ်ရတနာ ၂၇။
မန္တလာ မဂ္ဂဇင်း ၂၈။
ရတနာမွန် မဂ္ဂဇင်း ၂၉။
ရောင်ခြည်သစ် ဂျာနယ် ၃၀။
ရှမဝ မဂ္ဂဇင်း ၃၁။
လူထု ဂျာနယ် ၃၂။
လင်းယုန် ဂျာနယ် ၃၃။
လုံမလေး မဂ္ဂဇင်း ၃၄။
သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ရာပြည့်မဂ္ဂဇင်း - ၂ ၃၅။
သစ္စာရောင်ခြည် မဂ္ဂဇင်း ၃၆။
အတွေးအမြင် ၃၇။
အလင်းရောင် မဂ္ဂဇင်း ၃၈။
အင်းတော် မဂ္ဂဇင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ရွှေဘိုဘာမထီခင်အောင် (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် လက်ဝှေ့အားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်အောင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖေခင် (အငြိမ်းစားရဲဝန်) (ခုံသမာဓိမြို့ဝန်)၊ အမိ ဒေါ်သန်းမေေတို့မှ ရွှေဘိုမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဒဿမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ထုတ် ဗဟိုစည် သတင်းစာတွင် တရာခံ ဘယ်သူလဲ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပါတော်မူနေ့ ဆောင်းပါး ဖော်ပြခံခဲ့ရာမှ စာပေနယ်သို့ ခြေချခဲ့သည်။
၁၉၆၂-၆၃ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်း အချစ်ရသဝတ္ထု သုံးပုဒ်၊ ၁၉၆ဝ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ ဆောင်းပါးပေါင်းစုံ ၈၀ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။
ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၁၉ဝ မျှ ရေးသားခဲ့ပြီး ဇာတ်ညွှန်း၊ ရေဒီယို ဇာတ်လမ်းဟာသ ရှစ်ပုဒ် ရေးသားထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
အားကစားသမားဘဝ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အထိ ၁၅ နှစ်ကြာ လက်ဝှေ့ထိုးခဲ့ရာ ပွဲပေါင်း ၇၄ ပွဲအနက် ၆၃ ပွဲ အနိုင် ရရှိခဲ့သည်။
ချန်ပီယံဘွဲ့ ၁၃ ဘွဲ့ ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
သဲအိတ်ကြီး ၆၂ အိတ်ကို ဗလာလက်သီးဖြင့် ထိုးခဲ့သည့် စံချန်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တဦးတည်း စံချိန် တင်ထားသည်။
အမျိုးသမီး လက်ဝှေ့သမားများ မွေး၍ ပွဲထုတ်မှုကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွှေဘိုမြို့ တမြို့တည်း၌ လွန်ခဲ့သော ၃၅ နှစ် ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။
ရွှေဘိုမြို့၊ အမှတ်(၉)ရပ်၊ သက်သာပန်းတောင်းရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ ပြည်တွင်းအားနှင့်အတူ လက်ရွေးစင် ဆောင်းပါးများ ၂၀၀၀ လက်ဝှေ့ကြိုးဝိုင်းအတွင်းမှ သခင်မျိုးဟေ့ ဒို့ဗမာ ၂၀၀၁ ကမ္ဘာ့လက်ဝှေ့လောကမှ သုတအဖြာဖြာ ၂၀၀၄ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၃၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
ခင်မောင်အေး (မန္တလေး) (၁၉၃၁) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးခင်မောင်အေး ၂။
မိဘအမည် - ဦးဖိုးညှင်း + ဒေါ်ဖွားစု (အမှန်တကယ် အဖေရင်းနှင့် အမေရင်းမှာ တောတွင်း၌ လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ သခင်သန်းထွန်းနှင့် ခေါ်ခင်ခင်ကြီး တို့ ဖြစ်သည်။
၂၂-၈-၂၀၁၈ ကြေးမုံသတင်းစာပါ နာရေးကြော်ငြာတွင် ပါရှိသော မိဘ (၂) ပါးမှာ ဦးစောမောင်နှင့် ဒေါ်ခင်ကြီး (မြောင်းမြ) ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်ကြောင်း ပါရှိသည်။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၉၊ ၂၊ ၁၉၃၁ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - မြောင်းမြမြို့ ၅။
ကလောင်အမည်ခွဲများ - စိုင်းဆေးနော်၊ ညိုမင်းလွင် ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ခင်မောင်အေး (မန္တလေး) ကို မြောင်းမြမြို့၌ အဖ ဦးစောမောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်ကြီး (မြောင်းမြ) တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
မိခင် ဒေါ်ခင်ကြီးမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ဇနီး ဒေါ်ခင်ကြည်၏ အစ်မအရင်းဖြစ်သောကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ဆိုလျှင် မောင်နှမတစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သည်။
မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မြောင်းမြမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက် စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။
တပ်မတော် အရာရှိ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ် (၈) ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်မှာ ကြည်း-၆၄၇၆ ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသားဦးဝင်းဦးမှာလည်း ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ် (၈) ကျောင်းဆင်းဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေမှာ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ် (၉) ကျောင်းဆင်းဖြစ်သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။