kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆိုလိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီပါ။
ဥပမာအားဖြင့် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်မှု ကဏ္ဍမှ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ပြည်သူလူထုဆိုင်ရာ တရားရုံးတစ်ရုံးတွင် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦး အနေဖြင့် ထိုရုံးသို့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှ ပေးထားသော အခွင့်အာဏာများထက် ကျော်လွန်၍ ပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍမှ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည့် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို လျော်ကန်သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်မှတဆင့် ပထမဦးစွာ ဖြတ်သန်းခြင်းမပြုဘဲ ထိုဥပဒေကို အတည်ပြုရန် ကြိုးစားခြင်းဖြစ်သည်။
အချို့သောနိုင်ငံများ အဓိကအားဖြင့် စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်း မရှိသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများရှိသည့် နိုင်ငံများတွင် ထိုကဲ့သို့သော တရားရုံးမျိုး လုံးဝမရှိပေ။
ဥပမာအားဖြင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း)သည် ပါလီမန်နှင့် ဆိုင်သော အချုပ်အခြာအာဏာ စည်းမျဉ်းအောက်တွင် အစဉ်အလာအားဖြင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေပြီး ၎င်းအရ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း) ပါလီမန်မှ အတည်ပြုခဲ့သော ဥပဒေများကို တရားရုံးများမှ မေးခွန်းထုတ်ခြင်း မပြုနိုင်ပေ။
မေဆွိ (၁၉၆၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃)၏ အမည်ရင်းမှာ ဆွေအေးမြင့် ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ကျော်ကြားသည့် တေးသံရှင်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မိခင် ဖြစ်သူမှာ အကယ်ဒမီ များရှင် စည်သူဘွဲ့ရဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် ဖြစ်ပြီး မွေးချင်း (၅)ယောက် အနက် လေးယောက်မြောက် သမီး ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ခေတ်ပေါ် တေးဂီတလောကတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အမျိုးသမီး တေးသံရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူမ၏ ကော်ပီသီချင်းများအပြင် မြန်မာဟန် ရိုးရာသီချင်းများလည်း လူကြိုက်များသည်။
မေဆွိသည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များတွင် နာမည်ကျော် တေးရေးဆရာ သုခမိန်လှိုင် ရေးသားဖန်တီးသည့် ပန်းသီးသီချင်းများ ကော်ပီစီးရီးဖြင့် လူသိများလာသည်။
မေဆွိသည် စိုင်းထီးဆိုင်အပါအဝင် အမျိုးသား တေးသံရှင်များ၏ သီချင်းများကို ပြန်ဆိုလေ့ရှိသည့်အပြင် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကိုင်ဇာနှင့် သီဆိုသည့် စုံတွဲသီချင်းများမှာလည်း အထူးအောင်မြင်သည်။
ကိုင်ဇာနှင့်သီဆိုခဲ့သော အနမ်းပန်းသီချင်းသည် အင်မတန်မှအောင်မြင်ခဲ့သည်။
အောင်မြင်မှု အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မေဆွိသည် နာမည်ကျော် သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည့် ပြေငြိမ်း၊ ကျော်သူ တို့နှင့်အတူ ရုပ်ရှင်များလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခြင်းကို ရပ်နားလိုက်ပြီး ဂီတလုပ်ငန်းကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်ဂီတ ရေစီးကြောင်းသည် ခေတ်နှင့်အလိုက် ရော့ခ် (Rock)၊ ပေါ့ပ် (Pop)၊ ဟဲဗီးမက်တယ် (heavy metal) စသည့် ဂီတဟန်များမှ အာရ်အင်ဘီ (R&B)၊ တက္ကနို (techno)၊ ဟစ်ပ်ဟော့ပ် (Hip-hop) စသည့် သဏ္ဌာန်သို့ ကူးပြောင်းလာသော်လည်း သူမသည် ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် တေးစီးရီးများကို ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မေဆွိသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် နယူးယောက်မြို့မှ အမေရိကန်ရောက် မြန်မာလူမျိုး ဦးဇော်ဝင်းနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားပြီးနောက် ဂီတလောကနှင့်ရော အမိမြေကိုပါ ခွဲခွာခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ခင်ပွန်းနှင့်အတူ ဒယ်လာဝဲတွင် နေထိုင်သည်။
ယခုအခါသူမသည် ကမ္ဘာတဝန်းရှိ မြန်မာပရိသတ်များအတွက် သီဆိုဖျော်ဖြေနေဆဲ ဖြစ်သည်။
Myanmar Idol ၏ ဒိုင် အဟောင်းတစ်ယောက်ပင်ဖြစ်ပြီး ယခုထိ အောင်မြင်ကျော်ကြား လူကြိုက်များသော တေးသံရှင် တစ်ဦး ပင်ဖြစ်သည်။
ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ မေဆွိသည် သူမ၏ ဂီတသက်တမ်းတလျှောက် ဂီတဟန် အမျိုးမျိုးရှိသည့် သီချင်းပေါင်း ရာကျော်၊ တစ်ကိုယ်တော် တေးစုပေါင်း ၁၂၀ ကျော်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၀ နှစ်ကျော် နားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စီးရီးအသစ်တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
တစ်ကိုယ်တော်တေးစုများ မေဆွိရိုက်ကူးခဲ့​သောရုပ်ရှင်ကားများ မေဆွိ ရိုက်ကူးခဲ့သောဗီဒီယိုဇာတ်ကားများ (၁၉၈၉- ၁၉၉၂) မြင့်မြင့်ခင် ကိုင်ဇာ အနမ်းပန်း ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် စံအဖြစ်သုံးနှုံးရမည့် စာလုံးပေါင်းများဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော အဘိဓာန် မှာ မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာန၏ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် သည် ဖြစ်သည်။
Vicky Bowman, San San Hnin Tun Burmese Phrasebook Lonely Planet 2001 Page 10 "The best available bilingual dictionary is their Myanmar-English Dictionary published in 1993." ဘာသာဗေဒ ပညာရှင်များ သတ်မှတ်ချက်အရ တိတိကျကျ ဖွင့်ဆိုရလျှင်- "အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်" ဆို‌သည်မှာ အင်္ဂလိပ် ဘာသာ စကားလုံးများကို မြန်မာ ဘာသာဖြင့် အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆို ရှင်းပြထားသည့် အဘိဓာန်ကို ဆိုလိုသည်။
"မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်" ဆိုသည်မှာ မြန်မာ ဘာသာ စကားလုံးများကို အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆို ရှင်းပြထားသည့် အဘိဓာန်ကို ဆိုလိုသည်။
အဘိဓာန်များ စာရင်းအတိုချုပ် ကျမ်းပြုသည့်နှစ်များမှာ အငြင်းပွားဖွယ် ရှိသည့်အတွက် အမှန်တကယ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေဖြစ်သော ခုနှစ်ကိုသာ အတည်ပြုပြီး၊ အစဉ်လိုက် ‌ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
၁၇၉၈ - မြန်မာအင်ပါယာ၌ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားအချို့၏ နှိုင်းယှဉ် ဝေါဟာရစာရင်းA Comparative Vocabulary of Some of the Languages Spoken in the Burma Empire by Francis Buchanan, 1799 (18 pages) ၁၈၂၅ - အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဟာ့ဖ် အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)An English and Burman Vocabulary by George H. Hough, 1825 (424 pages) ၁၈၂၆ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် ယုဒသန် အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)A dictionary of the Burman language, by Adoniram Judson and Jonathan Wade, 1826 (426 pages) ၁၈၄၁ - အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ Lane-မက္ခရာ အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)A Dictionary: English and Burmese, by Charles Lane and Prince Mekhara, 1841 (468 pages) ၁၈၄၅ - အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ယုဒသန် အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်) ၁၈၆၂ - Burmese Spelling Book / သတ်ပုံကျမ်း (ပထမအကြိမ်)Burmese spelling book, 1862 (48 pages) ၁၈၆၄ - အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ / မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် Bennett အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)Vocabulary and phrase book in English and Burmese, by Cephas Bennett, Third Edition, 1804-1885 (157 pages) ၁၉၄၀ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် စတူးဝပ်-ဒန်း အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)A Burmese-English Dictionary by Stewart and Dunn, 1949 (444 pages) ၁၉၇၈ - အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ ဦးဟုတ်စိန် အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ ဦးဟုတ်စိန် အဘိဓာန် by U Hote Sein, 1978 (1064 pages) ၁၉၉၃ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် မြန်မာစာအဖွဲ့ အဘိဓာန် (ပထမအကြိမ်)Myanmar-English Dictionary by Myanmar Language Commission ခေတ်ဦး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် နှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်များ မြန်မာအင်ပါယာ၌ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားအချို့၏ နှိုင်းယှဉ်ဝေါဟာရစာရင်း ဖရန်စစ် ဘူချနန် ဆိုသူက ၁၇၉၉ ခုနှစ်တွင် အာရှသုတေသနဂျာနယ်၏ ပဉ္စမတွဲတွင် "မြန်မာအင်ပါယာ၌ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားအချို့၏ နှိုင်းယှဉ်ဝေါဟာရစာရင်း" ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဤစာတမ်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများကို အနောက်တိုင်းမှ ပထမဆုံး လေ့လာမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟာ့ဖ် အဘိဓာန် ဤအဘိဓာန်၏ ထူးခြားချက်မှာ အသံထွက် ခတ်ဆင်ဆင်တူသော မြန်မာစာလုံးများ၊ လူနာမည်၊ မြို့ရွာနာမည်များကို အင်္ဂလိပ်စာလုံးအဖြစ် ပေါင်းသည့် နည်းစနစ် (transliteration) ကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အစောဆုံး စနစ်ကျအောင် အခြေခံ အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သည့် ပထမဆုံး အဘိဓာန် စာအုပ် ဖြစ်သည်။
၎င်းသုံးနှုန်းသွားသည်မှာ- တ အက္ခရာကို ta ဟုလည်းကောင်း၊ သ အက္ခရာကို tha ဟုလည်းကောင်း၊ ထ အက္ခရာကို hta ဟုလည်းကောင်း၊ ရှင်းလင်း ကွဲပြားအောင် ပထမဆုံး သုတေသန လုပ်ပြီး၊ အုတ်မြစ်ချသွားခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ယုဒသန် အပါအဝင် နောက်နောင် အဘိဓာန် ထုတ်သူများကလည်း ဤစနစ်ကို အများအားဖြင့် လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့ရမှစ၍ ယခုခေတ် မြန်မာနာမည်များ၏ စာလုံးပေါင်းပုံမှာ အခြားနိုင်ငံများထက် ပိုမိုစနစ်ကျသည်ကို တွေ့ရဆဲ ဖြစ်သည်။
ယုဒသန် အဘိဓာန် ပထမဆုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ကို မြန်မာပြည်၌ ခရစ်ယာန် သာသနာပြုရန်အတွက် ရောက်ရှိလာသူ သိက္ခာတော်ရ ဆရာယုဒသန်က ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ရှေ့ပြေးအဘိဓာန် အသေးတစ်စောင်ကို ဦးဆုံးပြုစုခဲ့သည်။
ယင်းအဘိဓာန်ကို ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ပုံနှိပ်သည်။
၁၈၄၉တွင် ယုဒသန်အဘိဓာန်ကို ပို၍ပြည့်စုံကောင်းမွန်အောင်ပြုလုပ်၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့နောက်၁၈၉၃၌ အီး.စီ စတီးဗန်ဆန်က ဥပမာစာစုများထည့်သွင်း၍ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၁ တွင် ထပ်မံချဲ့ထွင်သူမှာ အက်ဖ်အေးချ်အက်ဗက်လက်သ် ဖြစ်သည်။
သို့သော်၎င်းက ထိုဥဒါဟရုဏ်များအား ထုတ်နှုတ်ခဲ့သည်။
ဆရာယုဒသန်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့ရှိ အမေရိကန်နှစ်ခြင်းသာသနာပုံနှိပ်တိုက်က မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ လူသိအများဆုံးအဘိဓာန်လည်းဖြစ်သည်။
မက္ခရာ အဘိဓာန် မစ္စတာ ချားလ်စ် လိန်းအမည်ရှိ ဥရောပ တိုက်သား တစ်ဦးသည်လည်း မက္ခရာမင်းသားကြီး၏ အကူအညီအဖြင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်တစ်စောင်ကို ၁၈၃၃ ခုနှစ်တွင် ပြုစုဖူးသည်။
(အချို့ကလည်းမက္ခရာ မင်းသားပြုစုသည်ဆို၏။
)မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀) ဒေါက်တာ စတူးဝပ် ဦးဆောင်သော အဘိဓာန် ၁၉၁၃ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဒေါက်တာ စတူးဝပ် အမှူးပြုသော ပညာရှင် တစ်စုသည် မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်သစ်ကို ပြုစုရန် တိုင်ပင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းက ဆရာယုဒသန်အဘိဓာန်ထက် ဝေါဟာရ ပိုမိုပြည့်စုံပြီး ခေတ်မီသောအဘိဓာန်တစ်ရပ် ပြုစုနိုင်ရန် ကြိုပမ်းဆဲမှာပင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ အိန္ဒိယသို့ ဆုတ်ခွာရာတွင် အဘိဓာန်ပြုစုရန် စုဆောင်းထားသော စာချပ်တို့မှာ သီဟိုဠ်မှ တစ်ဆင့် အင်္ဂလန်သို့ရောက်ပြီး 'အ' အက္ခရာ အတွဲ(၆)တွဲသာ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
A Burmese-English Dictionary အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေ၍ ထုတ်ဝေခဲ့သောနှစ်များမှာ ပထမတွဲ (၁၉၄၁)၊ ဒုတိယတွဲ (၁၉၅၀)၊ တတိယတွဲ (၁၉၅၆)၊ စတုတ္ထတွဲ (၁၉၆၂)၊ ပဉ္စမတွဲ (၁၉၆၉)၊ ဆဌမတွဲ (၁၉၈၁) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဗမာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ထုတ်ဝေခြင်းများ ထုတ်ဝေသည့်နေ့စွဲ အတွဲ အမည် အဓိကပြုစုသူ(များ)၁၉၄၁အတွဲ ၁ A Burmese-English DictionaryJ. A. Stweart C. W. Dunn၁၉၅၀အတွဲ ၂A Burmese-English DictionaryC. W. Dunn Hla Pe (co-ed.)၁၉၅၆အတွဲ ၃A Burmese-English DictionaryC. W DunnH. F. Searle Hla Pe၁၉၆၂အတွဲ ၄A Burmese-English DictionaryH. F. Searle A. J. Allott Hla Pe၁၉၆၉အတွဲ ၅A Burmese-English DictionaryA. J. Allott J. W. A. Okell Hla Pe (joint-ed.)၁၉၈၁အတွဲ ၆A Burmese-English DictionaryA. J. Allott J. W. A. Okell Hla Pe (joint-ed.) မြန်မာစာအဖွဲ့ အဘိဓာန် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များမှစ၍ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်အသစ်တစ်ခုကို မြန်မာစာအဖွဲ့မှ စတင်ပြုစုခဲ့ရာ ဝေါဟာရ ၂၅ဝဝဝ ခန့် ပါဝင်သော မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို ၁၉၉၃-ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သူ အိုလက်ဂ် ဗယ်ဒီမာရိုဗစ်ချ် ဒါရီပါစကာ သည် Basic Element ကုမ္ပဏီ၏ရုရှားလူမျိုး အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဖြစ်၍ ရုရှားအလူမီနံယံကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော RUSAL တွင် ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌအမှုဆောင်ဖြစ်သည်။
ဒါရီပါစကာ သည် Dukes of Bedford ၏အိမ်ရာစခန်းဖြစ်သော လန်ဒန်ရှိ Belgrave Square တွင် အိမ် တစ်လုံးရှိသည်။
ဒါရီပါစကာ သည် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု ဒေါ်လာ ၂၈ ဘီလျံ ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၉ ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် အဆင့် ၁၆၄ သို့ကျသွားခဲ့သည်ကို Forbes မဂ္ဂဇင်းက “သူ့အကြွေး တွေနဲ့ အခုပြိုပျက်နေတဲ့ဈေးကွက်ကို တောင့်ခံနိုင်မှာမဟုတ်ဘူး” ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ တွင် ခန့်မှန်းချက်အရ ဒေါ်လာ ၁၀.၇ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်သောကြောင့် ကမ္ဘာ ပေါ်တွင် အချမ်းသာဆုံးဘီလျံနာစာရင်းတွင် နံပါတ် ၅၇ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Forbes မဂ္ဂဇင်းအရ သူသည် အဓိကကုမ္ပဏီကြီးနှစ်ခုကို ရွှေ့ခဲ့ပြီး ရုရှားအစိုးရ၊ ဘဏ်နှင့်အခြား ကြွေးရှင်များကို သူ့ကြွေးတာဝန်များ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခဲ့သည်ဟုသိရသည်။
စီးပွားရေးရာကိစ္စများ အခြေခံအကြောင်းအရာ ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားနှင့်အခြားနိုင်ငံများတွင် ပိုင်ဆိုင်မှုများရှိပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့သော ကြီးမားသည့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီဖြစ်သော Basic Element ၏ပိုင်ရှင်ဖြစ်သလို အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် လည်းဖြစ်သည်။
Basic Element ၏အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှာ စွမ်းအင်၊ ထုတ်လုပ်ရေးပိုင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးရာ ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ဆောက်လုပ်ရေးပိုင်းနှင့် လေယာဉ်ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံပစ္စည်းများမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင်အကြီးဆုံးအလူမီနံယံထုတ်လုပ်သည့် RUSAL ကုမ္ပဏီ၊ GAZ Group မော်တော်ကားဆိုင်ရာကုမ္ပဏီ၊ နိုင်ငံ၏သက်တမ်းအရှည်ဆုံးသော Ingosstrakh အာမခံ ကုမ္ပဏီ၊ SOYUZ ဘဏ်၊ Aviakor လေယာဉ်ထုတ်စက်ရုံ၊ ရုရှား-အာရှရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးကုမ္ပဏီ၊ စွမ်းအင် ဖြည့်စည်းရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီ Euro Sib Energo၊ စီမံရေးရာနှင့်ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ Glavmosstroy တို့ဖြစ်ကြသည်။
Basic Element သည် ရုရှား၊ CIS နိုင်ငံများဖြစ်ကြသော အာဖရိက၊ ဩစတြေးလျ၊ အာရှ၊ ဥရောပနှင့် လက်တင် အမေရိကတို့တွင် အခြားသောကုမ္ပဏီအခွဲများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သေးသည်။
Basic Element ကုမ္ပဏီတွင် လူပေါင်း နှစ်သိန်းငါးသောင်းကို အလုပ်ခန့်အပ်ထားသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Basic Element ၏တောင့်တင်းလှသော အခွန်ဘဏ္ဍာများသည် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၂၆ ဘီလျံအထိ ပိုလျှံလာသည်။
ကုမ္ပဏီပိုင်ပစ္စည်းများ၏ ခန့်မှန်းခြေအရဈေးကွက်ပေါက်ဈေးမှာ ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၄၅ ဘီလျံခန့် ရှိသည်။
သို့သော်လည်း Izvestia နှင့် Wiener Zeitung အရ ဘဏ္ဍာရေးပျက်ကပ်ကြောင့် ဒါရီပါစကာ ၏ ကုမ္ပဏီအကြွေးများသည် ၂၀၀၈ နှစ်ဆုံးပိုင်းတွင် ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလျံအထိတိုးလာပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံး စီးပွားရေးပျက်ကပ်အတွင်း ရုရှားနိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးသောဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ခဲ့သည်။
အကြွေးဝန်ထုပ် Rusal ကို ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီတွင် ဟောင်ကောင်သို့ပြောင်းရွှေ့လိုက်ခြင်းသည် အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင် တွင် အငြင်းပွားမှုများဖြင့် ဖုံးအုပ်နေခဲ့ပြီး များပြားလှသောအကြွေးများကြောင့် ပိုင်ရှင် Oleg ဒါရီပါစကာ ကို Michael Cherney ကတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
အကြွေး ၁၅ ဘီလျံဖြင့် ပြည်သူများရှယ်ယာဝယ်ယူနိုင်ရန် ရုန်းကန်နေရသော Rusal ကုမ္ပဏီကို ငွေကြေး ဆိုင်ရာနယ်ပယ်အဖြစ် တရုတ်ဒေသတွင် အများလက်ခံအောင်လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်လျှင် ဟောင်ကောင်ထိန်းသိမ်းမှုအဖွဲ့အစည်းက လျော့ပါးစေလိမ့်မည်ဟူသော ဝေဖန်ချက်ကို IPO က အာမခံပေးသည်။
သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီတွင် ရုရှားအလူမီနီယံကုမ္ပဏီ Rusal သည် ဟောင်ကောင်နှင့်ပဲရစ် နှစ်ခု၏ IPO များကို ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၂.၂၄ ဘီလျံကိုရရှိလာခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီသည် ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ ၁၀.၈ တန်ဖိုးကိုညွှန်ပြသည့် တိုးချဲ့ထားသော ရှယ်ယာအရင်း အနှီး ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ၁.၆၁ ဘီလျံဖိုးရှယ်ယာများထုတ်ရောင်းခဲ့သည်။
RUSAL သည် ဟောင်ကောင်တွင် နာမည်ပေါက်သော ပထမဆုံးရုရှားကုမ္ပဏီဖြစ်လာသည်။
အခြားဆက်သွယ်မှုများ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် အာရှ-ပစိဖိတ်စီးပွားပူးပေါင်းရေးအကြံပေးကောင်စီ (ABAC) တွင် ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်ရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
သူသည် ထိုရာထူးကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကတည်းက ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားပြည်ထောင်စု၏စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်နှင့်စွန့်ဦးတီထွင်သူအဖွဲ့၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ရုရှား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သည်ကြီးများအသင်း အမှုဆောင်ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုနှင့် စွန့်ဦးတီထွင်မှု ကောင်စီအပြင် ရုရှားအစိုးရ၏ကိုယ်စားလှယ်လုပ်ငန်းများတွင် အသင်းဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် Bolshoi ပြဇာတ်ရုံ၏အယုံကြည်ခံ၊ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုကျောင်း၊ ပြည်သူစီမံခန့်ခွဲရေးကျောင်း၊ မော်စကို တက္ကသိုလ်ရှိ စီးပွားရေးကျောင်းနှင့် St. Petersburg တက္ကသိုလ်ရှိ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု ကျောင်းတို့တွင် ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
ဒါရီပါစကာ သည် အမျိုးသားသိပ္ပံထောက်ပံ့ရေးဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် အမျိုးသားဆေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့တို့၏ တွဲဖက် တည်ထောင်သူဖြစ်သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ချုပ်မှ ချီးမြှင့်သော Order of Friendship ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
The Wall Street ဂျာနယ်နှင့် The Financial Timesသတင်းစာတို့နှင့် တွဲဖက်ထုတ်ဝေသော နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာ Vedomosti မှ ပေးအပ်သည့် နှစ်တစ်နှစ် အတွက် အကောင်းဆုံးစီးပွားရေး သမားဆုကို ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၆ နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွက် ရရှိခဲ့သည်။
ဒါရီပါစကာ သည် G8 ခေါင်းဆောင်များဆီသို့ တင်ပြရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်း များမှ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကို အရေးယူရန် အဆိုပြုချက်များကို အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားသည့် CEO Climate Policy Recommendation မူကြမ်းကိုရေးခဲ့သော နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးခေါင်းဆောင် ၁၆ ယောက်ထဲမှ တစ်ယောက် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ထိုအဆိုပြုချက်သည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ အောင်မြင်နေသည့်လုပ်ငန်းပေါင်း ၁၀၀ ထက်မနည်း သဘောတူ လက်မှတ်ထိုးထားကြပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် Yasuo Fukuda ဆီသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
G8 ခေါင်းဆောင်များသည် ထိုအဆိုပြုထောက်ခံချက်များကို ၂၀၀၈ ဇူလိုင် ရ ရက်မှ ၉ ရက်နေ့ထိ ထိပ်သီးညီလာခံတွင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထိုဖြစ်စဉ်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဟစ်တိုင်နှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွာေးရးကောင်စီတို့ ပူးပေါင်းလိုက်ကာ တိုးတက်မှု ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းနိုင်ခဲ့သည်။
အတ္ထုပတ္တိ ပညာရေးနှင့်အစောပိုင်းအသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းများ ဒါရီပါစကာ သည် Nizhny Novgorod Oblast ရှိ Dzerzhinsk တွင်မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း Krasnodar Krai တွင်ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။
ခိုင်မာသောအချက်အလက်များအရ သူသည် နဂိုမူလကပင် Belarusian ဖြစ်သည်။
သူသည် မော်စကိုတက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒဘာသာကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မဟာတန်းမှအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ် တွင်တော့ Plekhanov ရုရှားစီးပွားရေးအကယ်ဒမီမှ စီးပွားရေးဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြန်သည်။
၁၉၉၄-၉၇ ခုနှစ်အတွင်း သူသည် Sayanogorsk Smelter ၏အထွေထွေမန်နေဂျာဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၇-၂၀၀၁ ခုနှစ်၌ နောက်ပိုင်းတွင် Basic Element ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီဖြစ်လာမည့် Sibirsky အလူမီနီယံ စက်ရုံ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
The Guardian ကဖော်ပြသည်မှာ “ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲသွားပြီးအချိန်တွင် နိုင်ငံသည် ဖရိုဖရဲ ဖြစ်ကာ ယိုယွင်းပျက်စီးလျက်ရှိသည်၊ ဒါရီပါစကာ သည် သူ့ကိုယ်သူငတ်မသေသွားစေရန် ရုရှားတစ်ခုလုံးရှိ ဆောက်လုပ်ရေးဆိုက်ထဲတွင် အလုပ်လုပ်နေခဲ့သည်” ဟုရေးသားခဲ့သည်။
ကျုပ်တို့ပိုက်ဆံလုံးဝမရှိဘူး။
အဲဒါက နေ့စဉ်အတွက် တကယ့်ကိုလက်တွေ့ကျတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုပါပဲစာဆက်သင်ဖို့နဲ့အစားအစာအတွက် ပိုက်ဆံဘယ်ကရမလဲလို့ တွေးခဲ့တယ်။
သူ၏တက္ကသိုလ်တွင် သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ ရူပဗေဒနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းငယ်အလားအလာရှိသည်။
ဒါရီပါစကာ သည် သူ၏စာသင်ခြင်းများကို ဂရုမထားတော့ပဲ သတ္ထုအရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်း အသေးလေးကို စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၃ နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကြားကာလများတွင် သူသည် စိတ်ညစ်ဖွယ်ရာ ကွန်မြူနစ်ခေတ် အလုပ်ရှင် တစ်ဦး၏ Siberian အလူမီနီယံစက်ရုံတွင် ရှယ်ယာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို စုဆောင်းမိလာသည်။
“ကျုပ်က ကျုပ်ကိုရှယ်ယာပိုင်ရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတာ။
ဒါပေမယ့် သူတို့က မင်းရှယ်ယာမင်းပိုင်တယ် ငါတို့အလုပ်ငါတို့လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ပုံစံမျိုးပြီးတော့ အဲဒါကမတူဘူးတဲ့လေ”(ဒါရီပါစကာ သည် အလုပ်သမားထုကို သပိတ်မမှောက်ရန်နှင့် ထုတ်လုပ်မှုကိုသာတိုးမြှင့်ရန် ဖျောင်းဖျ ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ယခုအချိန်ထိ မရှင်းလင်းသေးပေ။
) နောက်ပိုင်းအသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းများ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် သူသည် Sunday Times သတင်းစာ၏ လူချမ်းသာစာရင်းတွင် ကြွယ်ဝမှုခန့်မှန်းခြေ ၄၃၇၅ ပေါင်ဖြင့် စာရင်းဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ တွင်တော့ မပါပြန်ပေ၊ သို့သော် ၂၀၀၆ ဩဂုတ်လထုတ် New York Times သတင်းအရ ရုရှားစီးပွားရေးသတင်းစာ Vedomosti က ဒါရီပါစကာ ၏စုစုပေါင်း ချမ်းသာ ကြွယ်ဝမှုကို ခန့်မှန်းရာ တွင် ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလျံခန့်ဟုပြောပြီး တကယ်သာမှန်ပါက ရုရှားတွင် အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည့်အပြင် Roman Abramovich နှင့် အပြိုင်ဖြစ်ကောင်းဖြစ်မည်ဟုဆိုသည်။
၂၀၀၈ အေပရယ် ၁၈ ရက်နေ့ထုတ် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ “ ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၂၈.၆ ဘီလျံရှိပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၁၁.၈ ဘီလျံပိုများလာသည်”ဟူသောသတင်းအရ သူသည်ရုရှားတွင် အချမ်းသာဆုံးလူ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
ဒါရီပါစကာ သည် သူ့ပိုင်ဆိုင်ကြွယ်ဝမှုတွေကို ခန့်မှန်းတာတွေသည် ချဲ့ကားနေကြခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူကျခံ ရမည့်အကြွေးများကိုသာ ထည့်တွက်မည်ဆိုပါက ရုရှားထိပ်တန်းဘီလျံနာ ၁၀ ယောက် စာရင်းနှင့် အဝေးကြီး ဝေးနေမည်ဟု အပြောင်းအလဲမရှိပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Forbes မဂ္ဂဇင်းက ဒါရီပါစကာ ၏ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကို ဒေါ်လာ ၂၄.၅ ဘီလျံ လျော့ပါးသွား ပြီး ၃.၅ ဘီလျံသာရှိတော့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ Birmingham မြို့တော်ရှိ ကားထုတ်လုပ်သည့် LDV ဦးပိုင်မှ ရှယ်ယာများ အားလုံးကို အမေရိကန်အဖွဲ့အစည်း Sun Capital ထံမှ ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။
LDV ၏အဓိကထုတ်ကုန်မှာ အသေးစားစီးပွားဖြစ် Maxus ကားများဖြစ်သည်။
၂၀၀၉ မေလတွင် LDV ကားလုပ်ငန်းသည် မလေးရှားရှိ မော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေးနှင့်ဖြန့်ချိရေး ကုမ္ပဏီ Weststar သို့ရောင်းရန် သဘောတူညီချက်လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။
၂၀၀၇ အေပရယ်တွင် Hans-Peters Haselsteiner ပိုင်ဆိုင်သော Strabag SE ဩစတီးယန်း ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း (ယူရို ၁.၀၅ ဘီလျံ) ရရှိခဲ့သည်။
Strabag သည် ဥရောပတွင် ခြောက်ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးသော ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလတွင် Magna International ၏ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Frank Stronach က ဒါရီပါစကာ သည် Magna တွင် နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ တွဲဖော်တွဲဖက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ သည်။
၂၀၀၈ ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့တွင် GAZ Group သည် အမေရိကန်ကော်ပိုရေးရှင်း Chrysler ၏အခြေခံကို ဆည်းပူးထားပြီး ဗြိတိသျှစတူဒီယို Ultra Motive မှဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော Sedan ကားစီးရီးကို စတင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
Magna International မှ အင်ဂျင်နီယာများနှင့်အထူးကျွမ်းကျင်သူများနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ထားသော အလုပ်သမားများသည်လည်း ကားတပ်ဆင်ရာတွင် တက်ကြွစွာ စက်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
အစိတ်အပိုင်းတပ်ဆင်သည့်နေရာတွင် နောက်ထပ်ပုံစံငယ်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက်လည်း ကြံစည်ကြသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် Magna International က ရုရှားစက်ပစ္စည်းများကို ကနေဒီယံရှိ အစိတ်အပိုင်းပြုလုပ်သူ၏ ရှယ်ယာပိုင်ရှင်အဖြစ် ပါဝင်ခွင့်မှရပ်စဲလိုက်ပြီဟု ကြေညာခဲ့ သည်။
သို့သော်လည်း ရုရှားတွင်လုပ်ကိုင်သော ကားပစ္စည်းနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများလုပ်ငန်းကိုတော့ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၉ အေပရယ် ၃၀ တွင် Basic Element ကုမ္ပဏီကလည်း Strabag ရှိ သူ၏ရှယ်ယာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ကို ကုမ္ပဏီ၏အခြား ရှယ်ယာပိုင်ရှင်များဆီသို့ လွှဲပြောင်းလိုက်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
Basic Element ကုမ္ပဏီသည် Strabag ၏ရှယ်ယာတစ်နေရာတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး Strabag ၏ ၉ နေရာရှိသော ကြီးကြပ်စီမံရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် နှစ်နေရာကိုရရှိခဲ့သည်။
လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် Volnoye Dyelo အမည်ရှိ ရုရှားတွင် အကြီးဆုံးသော လူမှုရေး ဖောင်ဒေးရှင်းတစ်ခု (မေလ ၂၀၀၉ ထုတ် ရုရှား Forbes မဂ္ဂဇင်းတွင်ပါရှိသည်) ကိုတည်ထောင်သည်။
ထိုရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် ပညာရေးနှင့်သိပ္ပံဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ဘာသာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များကို မပျောက်ပျက်အောင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအဆင့်ကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် ရုရှားတွင် ပဏာမ ခြေလှမ်းပေါင်း ၄၀၀ ခန့်ကို ဦးတည်လှမ်းလျှောက်ခဲ့လေသည်။
သူတို့သည် ကလေးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသောလူငယ်များ၊ ဆရာဆရာမများ၊ ထူးချွန် ထင်ရှားသောသိပ္ပံသမားများနှင့် အခြားသောအဖွဲ့ဝင်များကို ကူညီကြသည်။
သုံးနှစ်အကျော်တွင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် ငွေဒေါ်လာ ၁၈၀ မီလျံနှင့် ၆၅ မီလျံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရရှိလာသည်။
ရန်ပုံငွေအဖွဲ့၏ အထွေထွေညွှန်ကြားရေးမှူး Tamara Rumyantsyeva ၏ပြောစကားအရ ထိုအဖွဲ့ကို ဒါရီပါစကာ ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
လတ်တလောကိုးကားချက်များ ၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ Peru နိုင်ငံ Lima ရှိ APEC Summit တွင် Oleg ဒါရီပါစကာ သည် ထိုဒေသ တွင်ပြုလုပ်သော APEC ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးတွင် ရုရှားသမ္မတ Dmitry Medvedev ကိုလိုက်လျော ခဲ့ပြီး ရုရှားအာဏာကို APEC စီးပွားရေးအကြံပေးကောင်စီသို့ လွှဲပြောင်းရန် ဦးဆောင်ပြောဆိုခဲ့သည်။
“ဒီနေ့မှာတော့ ကျုပ်တို့မှာ ထုတ်လုပ်နေဆဲကုန်စည်ဈေးကွက်ကြီးရှိနေပြီ၊ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံး က ကုန်စည်တွေကိုမသုံးမချင်း စီးပွားရေးမှာတိုးတက်မှုမရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ခင်ဗျားတို့ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကို တစ်ခါတည်းနဲ့ ပိတ်ရပ်ပစ်လိုက်ဖို့က မဖြစ်နိုင်ဘူး။
အခုတော့ ရောင်းလိုအားနဲ့ဝယ်လိုအားနဲ့ မကိုက်ညီခင် အဲ့ဒိကာလကိုဖြတ်ကျော်ဖို့ အရေးကြီးနေပြီ။
မတ်လနဲ့အေပရယ်လအတွင်းမှာ ကျုပ်တို့အောက်ခြေကိုရောက်နိုင်ပြီး ရောင်းလိုအားဝယ်လိုအားအချိုးကို သေသေချာချာ သိနားလည်နိုင်လိမ့်မယ်” Bloomberg News – ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားတို့ကို သတ္ထုများဝယ်ရန်တိုက်တွန်းကာ ဝယ်လိုအားကို ပြန်လည် ရှင်သန်လာစေသည်။
“နောက်နှစ်နှစ်လောက်အထိ ကျုပ်တို့ဒီလိုပဲ နိုင်ငံတော်ကို အရင်းအမြစ်တွေကို ပိုပြီးထိထိရောက်ရောက်သုံး လာဖို့ကူညီရင်းနဲ့ နေသွားရမှာပဲ။
ကျုပ်တို့တာဝန်ကတော့ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတွေ လျှော့ချဖို့ပဲ။
စီးပွားရေးကပ်လည်း ကြာကြာမခံပါဘူး။
လိုအပ်တာထက် ပိုမိုထုတ်လုပ်မှုရှိနေတဲ့နိုင်ငံတွေသာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမှာပါ။
ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကို ၂၀ ကနေ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် တစ်နိုင်ငံလုံးလျှော့ချနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်နေရပြီး ရုရှားဟာ လည်း တချို့တလေကိုမြင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်” “နိုင်ငံနဲ့စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းကြားမှာ ခင်မင်ရင်းနှီး လက်တွဲဖော်စိတ်တွေ လိုအပ်ပါတယ်။
အိမ်ရာနဲ့အခြေခံအဆောက်အအုံစီမံကိန်းမှာတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလို့ရပါတယ်အိမ်ရာ၊ လမ်း၊ ကျောင်းနဲ့ ရေမီးလျှပ်စစ်ဝန်ဆောင်မှုတွေထဲမှာ ရင်းနှီးတာက တခြားဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်း တွေ၊ စက်ပိုင်းတည်ဆောက်ရေးနဲ့ သတ္ထုကဏ္ဍတွေမှာလိုပဲ ကြွေးကင်းပါတယ်။
တခြားကနေအလုပ်ပြုတ်လာတဲ့ ပြည်သူတွေကိုလည်း အလုပ်ပေးဖို့ ဒီစီမံကိန်းတွေက အကူအညီပေးပါတယ်။
စီးပွားရေးပျက်ကပ်ကနေ အရှုံးတွေရှိလာဦးမယ်၊ အနည်းဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့ကတော့ ကျုပ်တို့တာဝန်ပေါ့။
စီးပွားရေးသမားတွေကလည်း အစိုးရဖက်က အရင်းအမြစ်သစ်ရှာဖွေနေတုန်း နောက် ၁၅ မှာ လိုအပ်လာမယ့် အခြေခံပုံစံကိုချန်ထားပြီး သူတို့စီးပွားရေးကို အလိုက်တသိပြုပြင်သင့်တယ်။
နိုင်ငံတော်ကလည်း အထိနာတဲ့လူတွေကို အကူအညီပေးသင့်ပါတယ်။
စီးပွားရေးပျက်ကပ်ကြောင့် ကျုပ်တို့လိုစီးပွားရေးသမားတွေကတော့ တခြားသာမန်ပြည်သူတွေကို မလဲကျသွားဘူး၊ တစ်နည်းနည်းနဲ့တော့ ရှင်သန်နေမှာပဲတခြားလုပ်ငန်းသမားတချို့က ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကို အတတ်နိုင်ဆုံးထိန်းသိမ်းထား၊ ဈေးမြှင့်ပြီး ပြန်ကောင်း လာမည့်အချိန်ကို စောင့်နေကြတာပဲ။
အဲလိုလုပ်တာက ပြန်လည်တည်ထောင်မယ့် တခြားသူတွေအတွက်တော့ အခက်အခဲဖြစ်သွားတာပေါ့။
ဥပမာဆိုရင် ဈေးပေါပေါကားတွေထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် ဈေးကြီးကြီးပြည်တွင်းစက်ပစ္စည်းတွေ မရနိုင်ဘူး။
အစိုးရကလည်း ပိုသိသာထင်ရှားပြီး ခိုင်မာလာသင့်တယ်။
ဈေးနှုန်းမျှတဖို့အတွက်နဲ့ ဝယ်လိုအားရောင်းလိုအားညီမျှအောင်လုပ်ဖို့ကတော့ အစိုးရတာဝန်ပါပဲ။
ဒါအတွက်တော့ Manual ထိန်းချုပ်မှုလိုတယ်။
ဘယ်လိုပဲပြောပြော ကျုပ်တို့ကတော့ ကံကောင်းတဲ့နိုင်ငံပါ။
ဝယ်လိုအားကိုက်ညီနေတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ပြောင်းပြန် ရုရှားတွေကတော့ ပိုက်ဆံသူတို့လက်ထဲရောက်လာ ပြီဆိုရင် ကျစ်နေအောင်စုထားတတ်ကြတယ်။
ပြောရရင်တော့ မိသားစုပေါင်း ၁၂ မီလျံ မျိုးဆက်တစ်ခုတည်းက တစ်မိုးအောက်ထဲနေကြတာလေ။
အိမ်ရာစီမံကိန်းအကြီးကြီးတစ်ခုတော့ ရှိတယ်၊ ပြည်သူတွေကတော့ သင့်တော်တဲ့ဈေးနှုန်းနဲ့သာရောင်းမယ် ဆိုရင် ဝယ်ကြမှာပဲ ကားနဲ့တခြားပစ္စည်းတွေအတွက်လည်း တူတူပဲပေါ့” ဟုပြောခဲ့သည်။
အမှုအခင်းများ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မိုက်ကယ် ချာနေး သည် လန်ဒန်ရှိ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဗဟို တရားရုံးချုပ် တွင် ဒါရီပါစကာ ကို တရားဆိုင်ခဲ့သည်။
ချာနေး သည် ဒါရီပါစကာ ကယုံကြည်သောကြောင့် Rusal ၏ရှယ်ယာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အကျိုးပြုသော ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာသည်။
ထိုစွဲချက်မှာ ပယ်ချခံရသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် Mr. Justice Langley က ဒါရီပါစကာ သည် အင်္ဂလန်နှင့်ဝေးလ် တို့တွင် အတည်တကျနေထိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အင်္ဂလိပ်ဥပဒေဖြင့် စီရင်ခြင်းမပြုနိုင်ဟု စီရင်ချက် ချလိုက်သည်။
၂၀၀၈ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့တွင် Mr. Justice Christopher Clarke က ထိုအမှုကို အင်္ဂလန်တွင် ကြိုးစားကြည့်သင့်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း “ဒီအမှုအတွက် တကယ်စီရင်ရမှာက ရုရှားပါ ဘာလို့လည်း ဆိုတော့ ပင်ကို အနေနဲ့ကိုပဲ စီရင်မှုအဆုံးမှာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံးရဲ့စိတ်ဝင်စားမှုကို အသင့်တော်ဆုံး ဖြေရှင်းနိုင်မှာမို့လို့ပဲ” ဟု ပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့တွင် သူသည် ဒါရီပါစကာ ၏အသနားခံခွင့်ကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နှင့်ဝေးလ်အယူခံရုံးက ဒါရီပါစကာ ၏အယူခံကို ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။
ရာဇဝတ်မှုများနှင့်ပတ်သက်နေသော စွပ်စွဲချက်များ ၂၀၀၆ ဇူလိုင်လတွင် ဒါရီပါစကာ သည် Daimler Chrysler Group ကိုလေလံဆွဲမည့်အထဲ ပါဝင် ပတ်သက်နေပြီး သူ၏ United States ဝင်ခွင့်ဗီဇာကို အကြောင်းရင်းမဖော်ပြဘဲ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Wall Street မဂ္ဂဇင်းကတင်ပြသည်မှာ ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားရှိပြစ်မှုများနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရပြီး အမည်မသိ U.S ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းရေးရုံးတော်မှ အရင်းအမြစ်နှစ်ခုအတွက် ရုံးတော်သို့ ဆင့်ခေါ်ခံရသည်ဟုဆိုသည်။
ဒါရီပါစကာ သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာကို ရရှိခဲ့ပြီး FBI ၏ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တစ်ဦးက ထင်မြင်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
သူ၏ကိုယ်စားမဲဆွယ်ပေးခြင်းသည် ဥပဒေပြုအထက်လွှတ်တော်ခေါင်းဆောင်များနှင့် သမ္မတနေရာ ရွေးကောက်ခံမည့် Bod Dole နှင့် သူ၏ဥပဒေဆိုင်ရာလက်တွဲဖော် Alston & Bird တို့မှပြုလုပ်ပေးသွား သည်ဟု အထက်လွွှတ်တော်မှတ်တမ်းများက ပြသည်။