kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မေမီကိုကို (၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်ခြင်းအပြင် တေးသီချင်း သီဆိုခြင်း၊ စာပေရေးသားခြင်း စသည့် အနုပညာအလုပ်များကိုလည်း လုပ်ကိုင်သည်။
သူမသည် MRTV-4 မှ ထုတ်လုပ်သော မြန်မာဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်နေသူဖြစ်သည်။
သူမ အဓိကအမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ပျားရည်အိုင် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲမှ စတင်၍လူသိများ ထင်ရှားလာပြီး ထိုဇာတ်လမ်းတွဲဖြင့်ပင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်လမ်းတွဲ) ကို Star Awards မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး မေမီကိုကိုအား ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့ တွင် ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ၂၆ရက်နေ့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး နာမည်အရင်းမှာ မေဇင်ဖြိုး ဖြစ်သည်။
မွေးချင်းသုံးဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အစ်မတစ်ဦးနှင့် အစ်ကိုတစ်ဦး ရှိသည်။
ဗန်းမော်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ကျောင်းပညာကို လည်းစတင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချပြီး အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း(သုဝဏ္ဏ)တွင် ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။
အစ်မဖြစ်သူသည် သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ငါးတန်းကျောင်းသူအရွယ်၌ပင် ကလေး သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။
အနုပညာခရီး မေမီကိုကိုသည် သရုပ်ဆောင်အဖြစ် မစတင်မီ မော်ဒယ်တစ်ဦးအဖြစ် ၂၀၀၈ခုနှစ်မှ စတင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် သူမသည် Forever Group Co., Ltd၏ Talent Management Centre မှ အနုပညာအရည်အသွေးရှိသူ (Talent) အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီး မြန်မာရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် စတင်ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ကိုလူပျို ဟာသရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဘုန်းဆက်သွင်၊ မေဧကရီထူးနှင့် ရွှေစင်ဝင့်ရှိန်တို့နှင့် အတူပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် ဒရမ်မာ ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည့် မာန် မြန်မာဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဟန်လင်းသန့်နှင့် ဆောင်းဝတ်ရည်မေတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ အရိပ် ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် သရုပ်ဆောင် နက္ခတ်၊ ဟိန်းထက်၊ မေမြင့်မိုရ်၊ နန်းစန္ဒာလှထွန်းတို့နှင့် လည်းကောင်း တွဲဖက် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင်ပင် ပျားရည်အိုင် ဒရမ်မာအမျိုးအစား မြန်မာရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွင် သရုပ်ဆောင် အောင်ရေချမ်း၊ ဘုန်းရှိန်ခန့်၊ ရှင်မွေလ၊ ဟိန်းမင်းသူ၊ မြတ်သူသူ တို့နှင့်အတူပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုဇာတ်လမ်းတွင် မြိုင် အဖြစ် အဓိက ဇာတ်ဆောင်နေရာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားပြီး ပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ထိုဇာတ်ဆောင်ဖြင့်ပင် မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာအသင်းက ဦးဆောင်ချီးမြှင့်ပေးအပ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး Star Awards ဆုပေးပွဲ၌ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်လမ်းတွဲ)ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ၅ရက်နေ့တွင် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ရင်ထိတ်ဖွယ်ဒရမ်မာ ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည့် လိပ်ပြာနှောင်ကြိုး ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဟိန်းထက်၊ မုဏ်း၊ သီဟ တို့နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် တတိယဆုံမှတ် ဇာတ်လမ်းတွဲကို ဟိဏ်းထက်၊ မြတ်သူသူ တို့နှင့် အတူသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ခုနှစ်တွင် စာရေးဆရာမ မစန္ဒာ ရေးသားသည့် လူကြိုက်များခဲ့သော ဂျီဟောသူ ဝတ္ထုကို ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲအဖြစ် ရိုက်ကူးရာတွင် ညိုထွေးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အခြားသော သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည့် ဟိန်းထက်၊ ရှင်မွေလ၊ ဘုန်းဆက်သွင်၊ သူရမောင်ချို၊ လပြည့်၊ မိုက်မိုက်၊ ဈူးဈူးဈာန်၊ ဂရိတ်ချမ်း၊ ဖြိုးသံသာ၊ ဝိုင်းရွှေရည်၊ ရွှေစင်ဝင့်ရှိန်၊ ဟန်နလာ စသည့် သရုပ်ဆောင်တို့နှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားနှင့် ဇာတ်လမ်းတွဲများ ရုံတင်ဇာတ်ကားများ ခုနှစ် ရုပ်ရှင်အမည် ထုတ်လုပ်ရေး ဒါရိုက်တာ ဇာတ်ဆောင်အမည် မှတ်ချက် ၂၀၁၈ ရာဇဝင်ရိုင်းခဲ့သည် CKKP Film ရွှေရေးထင်ထင် အေမီ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် ၂၀၂၀ ပလေယာ Bo Bo Film Production ပြည်ဟိန်းသီဟ မြတ်စန္ဒီဦး ၂၀၂၄ သဘင်သည်မြနှင်းဆီ the beinning စိန်ဌေး ကိုဆက် မြစမ်းကြည်သ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ခုနှစ် ရုပ်ရှင် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး ဒါရိုက်တာ မှတ်ချက် ၂၀၁၈ Missing Miss Myanmar Magic Media ညိုမင်းလွင် Channel 7 တွင်သာပြသ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ခုနှစ် ဇာတ်လမ်းတွဲအမည် ဇာတ်ဆောင်အမည် ထုတ်လွှင့်ရုပ်သံ မှတ်ချက် ၂၀၁၆ ကိုလူပျို သုလဝန်း MRTV-4 ၂၀၁၇ မာန် သော်သော် MRTV-4 ၂၀၁၈ အရိပ် နယ်လီချို MRTV-4 ၂၀၁၈ ပျားရည်အိုင် နွယ်သွေးမြိုင် MRTV-4 အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်လမ်းတွဲ) ဆွတ်ခူး ၂၀၁၉ အဆိပ်သွေး အတွဲ ၂ ယိမ်း Canal+ Myanmar Zat Lenn ၂၀၁၉ လိပ်ပြာနှောင်ကြိုး ဂျူးရီမေ MRTV-4 ၂၀၁၉ တတိယမြောက်ဆုံမှတ် ငွေပန်းချီ MRTV-4 ၂၀၂၀ ဂျီဟောသူ ညိုထွေး MRTV-4 မကြာမီ မဟူရာပုလဲ မြမြဝေ တေးသီချင်းကဏ္ဍ တစ်ပုဒ်ချင်း အလွမ်းပြေ ( ထွက်ရှိသည့်နေ့ - ၂၀၂၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ရက် ) ယုံကြည်နေမယ့်ချစ်ခြင်း (တေးသံရှင် KMနှင့် တွဲဖက်သီဆိုသည်) ( ထွက်ရှိသည့်နေ့ - ၂၀၂၀ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ရက် ) အနမ်းပန်း (တေးသံရှင် KMနှင့် တွဲဖက်သီဆိုသည်) ( ထွက်ရှိသည့်နေ့ - ၂၀၂၀ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ရက် ) စာပေထုတ်ဝေခြင်း ဝထ္ထုတိုစုစည်းမှု အနမ်းတစ်ပွင့်၏ကျိန်စာ (ထုတ်ဝေသည့်နေ့ - ၂၀၂၀ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၊ ၈ရက်နေ့) ရရှိခဲ့သော ဆုများနှင့် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်မှုများ ခုနှစ်ဆုအမည်ဆုအမျိုးအစားရွေးချယ်ခံရသောဇာတ်လမ်းရလဒ်၂၀၁၈Star Awardsအကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်လမ်းတွဲ) ပျားရည်အိုင် ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ Category:၁၉၉၂ မွေးဖွားသူများ။
200px|frameless|right 200px|frameless|right အပူပိုင်းမုန်တိုင်းဖောရက်စ်ဟုလည်းရည်ညွှန်းသည့်ဆိုင်ကလုန်းဖောရက်စ်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင်ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံတွင်လူပေါင်း ၆၀၀,၀၀၀ ကိုကယ်ဆယ်ရန်လှုံ့ဆော်ပေးသည့်အားကောင်းသောအပူပိုင်းမုန်တိုင်းဖြစ်သည်။
သုံးရက်အကြာတွင်တောင်တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင်အပူပိုင်းဒေသစိတ်ဓာတ်ကျမှု။
အနောက်ဘက်ကိုယေဘူယျအားဖြင့်ခြေရာခံ။
စနစ်သည်အပူပိုင်းမုန်တိုင်းအဖြစ်သို့ပုံမှန်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နို ၀ င်ဘာ ၁၅ ရက်တွင်မလေးကျွန်းဆွယ်တစ်လျှောက်ထိုင်းနိုင်ငံကိုမထိုးခင်ဗီယက်နမ်ကိုတောင်ဘက်သို့ဖြတ်သွားသည်။
နို ၀ င်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် Saffir-Simpson ဟာရီကိန်း ၂၃၀ ကီလိုမီတာ (တစ်နာရီမိုင် ၁၄၅) အထိတိုက်ခတ်သွားသောအမျိုးအစား ၄ နှင့်ညီသောဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဖြစ်သည်။
အရှေ့နှင့်အရှေ့မြောက်သို့ရုတ်တရက်လှည့်လာသဖြင့်ရန်လိုသောပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများသည်ဆိုင်ကလုန်းကိုမကြာခဏထိခိုက်ခဲ့သည်။
ဖောရက်စ်သည်မြန်မာနိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်လာမည့်နို ၀ င်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင်အားနည်းသောစနစ်တစ်ခုအဖြစ်အားနည်းသောစနစ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဖောရက်စ်နှင့်ဆက်နွယ်သောသေဆုံးမှုအများစုသည်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်ကလေယာဉ်ပျက်ကျရာမှသေဆုံးသူ ၃၁ ဦး အနက် ၃၀ သေဆုံးခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင်စနစ်သည်သိသိသာသာမုန်တိုင်းဒီရေလှိုင်းများဖြစ်ပေါ်စေခြင်း၊ နေအိမ်ပေါင်း ၁၇၀၀ ကိုဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့်လူနှစ် ဦး ကိုသတ်ဖြတ်ခြင်းတို့ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အဆိုးရွားဆုံးဒဏ်ခံခဲ့ရသောဒေသများတွင်စိုက်ပျိုးရေးဆုံးရှုံးမှု฿သန်း ၈၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၂ သန်း) ရှိသည်။
နို ၀ င်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင်ဖောရက်စ်သည်အပြင်းအထန်အရှိန်အဟုန်မြင့်မားလာသည်နှင့်အမျှဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းAprilပြီလတွင်ထပ်မံဖြစ်ပွားမည်ဟုစိုးရိမ်မှုများပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ရလဒ်အနေဖြင့်အစုလိုက်အပြုံလိုက်ကယ်ဆယ်ရေးအစီအစဉ်များကိုနိုင်ငံ၏ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၌လူပေါင်း ၂ သန်းအထိရွှေ့ပြောင်းရန်အစီအစဉ်များချမှတ်ခဲ့သည်။
သို့သော်မုန်တိုင်းသည်အရှေ့ဘက်သို့ရုတ်တရက်လှည့်သွားပြီးလူပေါင်း ၆၀၀,၀၀၀ ကိုအောင်မြင်စွာကယ်ဆယ်ရေးသည်မရေမတွက်နိုင်သောအသက်များကိုကယ်ဆယ်ခဲ့သည်။
စိန့်မာတင်ကျွန်းရှိအိမ်အားလုံး၏တစ်ဝက်မှာပျက်စီးသော်လည်းလူနှစ် ဦး သာမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီးအလုံးစုံပျက်စီးမှုသည်အလင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ https://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/1992atcr.pdf ကဏ္ဍ:မုန်တိုင်း။
အော်လ်တာရှိ ကျောက်ထွင်းပန်းချီ အသေးစိတ် အော်လ်တာရှိ ကျောက်သားအနုပညာ လက်ရာများ သည် နော်ဝေနိုင်ငံ ဖင်မာ့ခ် ကောင်တီရှိ အော်လ်တာစည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် အနီးတဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။
​ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ကျောက်ထွင်းပန်းချီကို စတင်တွေ့ရှိသည့် အချိန်မှစ၍ အော်လ်တာ၏ အနီးတဝိုက်ဒေသများတွင် ကျောက်ထွင်းပန်းချီပေါင်း ၆,၀၀၀ ကျော်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
အော်လ်တာမှ ၅ ကီလိုမီတာမျှ ကွာဝေးသော ဂျေယပ်မာလုတာတွင် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျောက်ထွင်းပန်းချီများကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး လဟာပြင် ပြတိုက် အဖြစ် ပြသထားရှိသည်။
ထိုဒေသအား စတိုးစတိုင်၊ ကာ့ဖ်ဂျော့ဒ်၊ အမ်မန်စနက်စ် နှင့် ထရန်ဖာရဲ့ဖ်တို့နှင့်အတူ ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
​ ထိုနေရာသည် နော်ဝေ၏ တစ်ခုတည်းသော သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်သည်။
Rock Art of Alta (UNESCO World Heritage Centre) ထရွန်ဆို တက္ကသိုလ် ယဉ်ကျေးမှု သိပ္ပံ ဌာနမှ ပါမောက္ခ နွတ် ဟဲစကော့ မှ ထိုကျောက်ထွင်းပန်းချီများအား အုပ်စု ၅ စု အဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။
အစောဆုံး ကျောက်ထွင်းပန်းချီကို ဘီစီ ၄၂၀၀ ခုနှစ်ခန့်ကဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြပြီး နောက်အကျဆုံး ကျောက်ထွင်းပန်းချီကို ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
​၂၀၁၀ တွင် သုတေသနပညာရှင် ဂျန် မက်ဂနဲ ဂျာဒီက အစောဆုံး လက်ရာကို နှစ် ၁၀၀၀ မျှ ရှေ့သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။
ပုံအများအပြားမှာ မုဆိုး-စုဆောင်းသူ ယဉ်ကျေးမှုကို ဖော်ပြနေကြပြီး သူတို့သည် ရိန်းဒီးယား ကို ထိန်းကြောင်းနိုင်ကြောင်း တွေ့ရပြီး လှေတည်ဆောက်ခြင်း နှင့် ငါးဖမ်းခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်ကြောင်း တွေ့ရကာ ရှာမန်ရိုးရာ​ဝတ်ပြုခြင်း ကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး ဝက်ဝံ နှင့် အခြား ကိုးကွယ်ရာ တိရစ္ဆာန်များ ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။
၂၀၁၄ တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ကျောက်ထွင်းပန်းချီ ဌာန ၏ အော်လ်တာပြတိုက်ကို "altarockart.no" ဒိုမိန်းဖြင့် လွှင့်တင်ခဲ့ကာ ၎င်းတွင် အော်လ်တာရှိ ကျောက်သားပန်းချီများ ၏ ပုံများကို ဒီဂျစ်တယ် မော်ကွန်းတိုက် အနေဖြင့် သိမ်းဆည်းပြသထားသည်။
ထိုမော်ကွန်းတိုက်တွင် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပုံများနှင့် ခြစ်ရာများ ပါဝင်ပြီး နောင်တွင် အခြားသော စာရွက်စာတမ်းများ ဖြစ်သည် ၃ ဘက်မြင် စကင်န်ပုံ နှင့် ဆောင်းပါးများပါ ပါဝင်လာနိုင်သည်။
ချာကိုယဉ်ကျေးမှု အမျိုးသား သမိုင်းဝင် ဥယျာဉ် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အမျိုးသားသမိုင်းဆိုင်ရာ ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိကာ စပိန်တို့တည်ထောင်ခဲ့သော ပျူဘလိုမြို့ရွာများ စုစည်းနေသော နေရာ ဖြစ်သည်။
​ ထိုဥယျာဉ်သည် နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အယ်လ်ဘူကွာကွေး နှင့် ဖာမင်တန်မြို့နှစ်မြို့ကြား ချာကိုလမ်းဖြတ်ဖြင့် ပိုင်းခြားထားသော ဝေးလံခေါင်းပါးသော ချောက်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမြောက်ဘက်တွင် ရှေးဟောင်းအပျက်အစီးအများဆုံး စုဝေးရာဒေသဖြစ်ပြီး ထိုဥယျာဉ်အတွင်းတွင် ကိုလံဘီယာခေတ်မတိုင်မီက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းအရ အရေးအပါဆုံးဖြစ်သော အပျက်အစီးများကို ထိန်းသိမ်း ထားသည်။
အေဒီ ၉၀၀ နှင့် ၁၁၅၀ ကြားတွင် ချာကိုချောက်ကမ်းပါးသည် ပျူဘလိုရန် ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက်များအတွက် အဓိက ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုဌာန ဖြစ်ခဲ့သည်။
ချာကိုသား တို့သည် အလွန်ဝေးကွာသော နေရာမှ သဲကျောက်တုံးများကို ထုတ်ယူခဲ့ကြပြီး သစ်များကိုလည်း ဆွဲယူခဲ့ကြကာ မြောက်အမေရိကတွင် ၁၉ ရာစု အထိ အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် အဓိက အဆောက်အဦး အစုအဝေး ၁၅ ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးဟောင်းနက္ခတ္တဗေဒ လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သူများ ရှိကြပြီး ဖာဂျာဒါတောင်ကုန်းစောက်တွင် တည်ရှိသော နေဓားရှည် ပုံ​ကျောက်ထွင်းလက်ရာမှာ လူသိများသော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချာကိုတို့၏ အဆောက်အဦး အများအပြားမှာ နေသွားလမ်း နှင့် လသွားလမ်းတို့ကို ဖမ်းယူရန် တည့်မတ် တည်ဆောက်ထားခဲ့ကြပြီး ထိုသို့ တည်ဆောက်ရန် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာသော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများ နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တိုင်အောင် ပေါင်းစည်းညှိနှိုင်းသော တည်ဆောက်ရေး ရှိရန် လိုအပ်ပေသည်။
. ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုသည် ချာကိုတို့ ထိုနေရာမှ ရွှေ့ပြောင်းသွားရခြင်း ၏ အကြောင်းဖြစ်သည်ဟုနောက်ဆုံးတွင် ချောက်နေရာကို စွန့်ပစ်သွားခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။
​၁၁၃၀ တွင် စတင်သော နှစ် ၅၀ မျှသော မိုးခေါင်ရေရှားမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ပါဝင်သော ဒေသမှာ မိုးခေါင်ရေရှားပြီး လူဦးရေကျဲပါးသော ထောင့်စွန်းလေးခု ဒေသတွင် တည်ရှိသဖြင့် ချာကိုယဉ်ကျေးမှု ဒေသမှ ထိရှလွယ်သည်။
ခရီးသွားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော မြေတိုက်စားမှုကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဖာဂျာဒါတောင်ကုန်းစောက်ကို အများပြည်သူ လည်ပတ်ခွင့် မပြုပဲ​ ပိတ်ထားခဲ့သည်။
ထိုဒေသများသည် ဟိုပီ နှင့် ပျူဘလို လူမျိုးတို့၏ မြင့်မြင်သော ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် ဇာတိမြေဟု ယူဆကြပြီး ချာကိုမှ သမိုင်းဝင် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့မှု နှင့် ထိုမြေနှင့် စိတ်ဝိဉာဉ်ဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ရှိကြောင်း သူတို့တွင် ပါးစပ်ပြော ရာဇဝင် ရှိသည်။
​ ထိုဥယျာဉ်အား ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် ဒေသခံတို့၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုများ နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်နိုင်သော်လည်း လူမျိုးစု ကိုယ်စားလှယ်တို့သည် အမျိုးသားဥယျာဉ်ဝန်ဆောင်မှု ဌာနနှင့် နီးစပ်စွာ အလုပ်လုပ်ကြပြီး ချာကို ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်သက်သော သူတို့၏ ဗဟုသုတနှင့် လေးစားမှုများကို ဝေမျှလေ့ ရှိကြသည်။
ထိုဒေသသည် နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်၏ ရှေးဟောင်းလမ်းကြောင်း သတ်မှတ်ထားသော ဒေသတွင် တည်ရှိပြီး နယူးမက္ကဆီကို၏ ရှုခင်းလှသော လမ်းကြောင်းတစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Trail of the Ancients. New Mexico Tourism Department. Retrieved August 14, 2014. ဓာတ်ပုံပြခန် ကိုးကား Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
သမ္မာအာဇီဝ ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အခြေခံအကျင့်မြတ်ဖြစ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတွင် တစ်ပါး အပါအဝင်ဖြစ်သော စေတသိက် ဖြစ်ပါသည်။
၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "မှန်ကန်သော အသက်မွေးခြင်း" ဖြစ်သည်။
မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှုသည် မိမိနှင့် သူတစ်ပါးအား ဒုက္ခမပေးဘဲ၊ တရားသဖြင့် လုံ့လဝီရိယစိုက်ထုတ်၍ စားဝတ်နေရေးအတွက် ရှာဖွေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလလည်း ကြည့်ပါ။
မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှု (သမ္မာအာဇီဝ) ကို သိရှိနားလည်ရန် ရှောင်ကြဉ်ရမည့် မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှု (မိစ္ဆာအာဇီဝ) လေးမျိုးကို နားလည်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
၎င်းတို့မှာ - ဒုစ္စရိတမိစ္ဆာဇီဝဝိရတိ အနေသနမိစ္ဆာဇီဝဝိရတိ ကုဟနာဒိမိစ္ဆာဇီဝ ဝိရတိ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာမိစ္ဆာဇီဝဝိရတိ ဤမှားယွင်းသော အသက်မွေးမှုများမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် သမ္မာအာဇီဝကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှု (မိစ္ဆာအာဇီဝ) လေးမျိုး အကျယ် (၁) ဒုစ္စရိတမိစ္ဆာဇီဝဝိရတိ: ဆိုလိုသည်မှာ ကိုယ်ဖြင့်ပြုသော မကောင်းမှု (ကာယဒုစရိုက်) သုံးပါး (ဥပမာ - သတ်ခြင်း၊ ခိုးခြင်း၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ) နှင့် နှုတ်ဖြင့်ပြုသော မကောင်းမှု (ဝစီဒုစရိုက်) လေးပါး (ဥပမာ - လိမ်ပြောခြင်း၊ ကုန်းချောခြင်း၊ ကြမ်းတမ်းစွာပြောခြင်း၊ အကျိုးမရှိ ပြိန်ဖျင်းသော စကားပြောခြင်း) တို့ဖြင့် ပစ္စည်းဥစ္စာရှာဖွေ အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
မရောင်းအပ်သော ကုန်မျိုးငါးပါး (လက်နက်၊ သတ္တဝါ၊ အသား၊ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ အဆိပ်) တို့ကို ရောင်းဝယ်ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်းသည်လည်း ဤမိစ္ဆာအာဇီဝတွင် ပါဝင်သည်။
ဤအရာများမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဤဝိရတိမည်၏။
(၂) အနေသနမိစ္ဆာဇီဝဝိရတိ: ဤသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် ရသေ့ရဟန်းများအတွက် ဖြစ်ပြီး၊ ဒါယကာများထံမှ လာဘ်လာဘရရှိရန် မသင့်လျော်သော နည်းလမ်းများ (အနေသန ၂၁ ပါး) ဖြင့် ကြိုးပမ်းခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်မှု ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် - လူတို့အား သစ်သီးပေးခြင်း၊ ပန်းပေးခြင်း၊ ဆေးကုပေးခြင်း၊ ဗေဒင်ဟောခြင်း စသည်တို့ဖြင့် လာဘ်ရအောင် ပြုလုပ် အသက်မွေးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ထိုသို့သော အသက်မွေးမှုမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဤဝိရတိမည်၏။
(၃) ကုဟနာဒိမိစ္ဆာဇီဝ ဝိရတိ: ဆိုလိုသည်မှာ အောက်ပါ မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှု ငါးမျိုးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်- (က) ကုဟန: မိမိ၌မရှိသော သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဂုဏ်တို့ကို ရှိသည်ဟု ဟန်ဆောင်ခြင်း၊ အံ့ဩဖွယ်ရာများ လုပ်ပြခြင်းဖြင့် လာဘ်လာဘရအောင် လှည့်ဖြားခြင်း။
(ခ) လပန: ပစ္စည်းလာဘ်လာဘရရှိရေးအတွက် စကားအပြောအဆို ရဲတင်းခြင်း၊ ချော့မော့မြှောက်ပင့် ပြောဆိုခြင်း။
(ဂ) နိမိတ္တ: ပစ္စည်းဝတ္ထု လှူဒါန်းလာစေရန် အရိပ်အခြည်ပြခြင်း၊ အရိပ်အမြွက်ပြောဆိုခြင်း။
(ဃ) နိပ္ပေသန: မလှူဘဲမနေသာအောင် စကားဖြင့် ဖိအားပေးသကဲ့သို့ ပြောဆိုခြင်း၊ အတင်းအကျပ်သဘော သက်ရောက်စေခြင်း။
(င) လာဘေန လာဘ နိဇီဝိသန: တစ်နေရာ (ဥပမာ - တစ်အိမ်) မှရသော လာဘ်ကို အခြားတစ်နေရာတွင် ပိုကြီးသော လာဘ်ရရန်အတွက် အရင်းအနှီးသဖွယ် အသုံးချခြင်း (အမြတ်ထုတ်ခြင်း)။
ဤငါးမျိုးသော မိစ္ဆာအာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဤဝိရတိမည်၏။
(၄) တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာမိစ္ဆာဇီဝဝိရတိ: ရသေ့ရဟန်းများအနေဖြင့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာ (ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းကြည့်၍ ဟောခြင်း)၊ လက္ခဏာဝိဇ္ဇာ (လက် စသည်ကြည့်၍ ဟောခြင်း) စသည့် လောကီအတတ်ပညာ (တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ - တရားဓမ္မနှင့် ဆန့်ကျင်သော၊ အောက်ကျသော အတတ်ပညာ) တို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤသို့သော အသက်မွေးမှုမျိုးသည် ရဟန်းတို့၏ ကျင့်စဉ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့် မိစ္ဆာအာဇီဝ မည်ပါသည်။
၎င်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဤဝိရတိမည်၏။
အထွေထွေ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်အတိုင်း သမ္မာအာဇီဝဆိုသည်မှာ အရိယာသာဝကတစ်ဦးသည် မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှု (မိစ္ဆာအာဇီဝ) ဖြစ်သည့် ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်တို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းကို ပယ်စွန့်၍ မှန်ကန်သော အသက်မွေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်း ဖြစ်သည်။
(မ၊၁၊၈၉။
) အရိယမဂ် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ကာယဒုစရိုက် သုံးပါးနှင့် ဝစီဒုစရိုက် လေးပါးတို့ဖြင့် အသက်မွေးမှု (မိစ္ဆာဇီဝဒုဿီလျ) ကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်တောက်လိုက်သည့် ကုသိုလ်ဝိရတိ (ရှောင်ကြဉ်မှု စေတနာ) သည် သမ္မာအာဇီဝ မဂ္ဂင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသည်။
(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၂။
) လောကီအဆင့် ဝိပဿနာကျင့်ကြံစဉ်အခါ၌ သမ္မာဝါစာ (မှန်ကန်သောစကား)၊ သမ္မာကမ္မန္တ (မှန်ကန်သောအမှု)၊ သမ္မာအာဇီဝ (မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှု) တို့သည် သီးခြားစီ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အရိယမဂ် အဆင့်တွင် တစ်ပေါင်းတည်း ပါဝင်သည်။
သန္တတိအမတ်ကြီးနှင့် အင်္ဂုလိမာလတို့၏ ဥပမာများသည် သီလမရှိဘဲ အရိယာဖြစ်နိုင်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။
သူတို့သည် တရားတော်ကို နာယူ/ကျင့်ကြံသည့် အချိန်တွင် (အရက်မူးပြေချိန်၊ ရဟန်းပြုပြီးချိန်) သီလစင်ကြယ်မှု (သို့မဟုတ် စင်ကြယ်စေရန် ဆောက်တည်မှု) ရှိခဲ့ပြီး မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ဖြည့်ကျင့်နိုင်ခဲ့သောကြောင့်သာ အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် တရားအားထုတ်ရာတွင် သီလစင်ကြယ်မှုသည် အရေးကြီးပါသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် သမ္မာအာဇီဝကို အကျယ်အားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါသည်- ၁။
ဝီရိယ သမ္မာအာဇီဝ ဆိုလိုသည်မှာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ မိရိုးဖလာအတိုင်း လယ်ထွန်ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ ရက်ကန်းရက်ခြင်း စသည့် တရားသော အလုပ်အကိုင်များကို လုပ်ကိုင်နေစဉ် သို့မဟုတ် ရဟန်းသံဃာများ ဒါယကာတို့၏မျိုးရိုးကို ဖျက်ဆီးခြင်း (ကုလဒူသန)၊ မအပ်စပ်သောနည်းဖြင့် ပစ္စည်းရှာမှီးခြင်း (အနေသန) စသော မိစ္ဆာအာဇီဝမှုများ မပြုလုပ်ဘဲ၊ ဘုရားရှင်ခွင့်ပြုသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏ နည်းလမ်း (အရိယပရိယေသန) အတိုင်း ပစ္စည်းလေးပါးကို ရှာမှီးနေစဉ် (ဥပမာ - ဆွမ်းခံစဉ်) ထိုသို့ တရားသဖြင့် အသက်မွေးမှု ပြုလုပ်နေသည့် အခိုက်အတန့်၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော ကောင်းမွန်မှန်ကန်သည့် ကြိုးစားအားထုတ်မှု (သမ္မာဝါယာမ) ကို "ဝီရိယ သမ္မာအာဇီဝ" ဟု ခေါ်ပါသည်။
၎င်းသည် အလုပ်လုပ်နေစဉ်အတွင်းရှိ မှန်ကန်သော စိတ်ဓာတ်နှင့် လုံ့လကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဝိရတိ သမ္မာအာဇီဝ ဆိုလိုသည်မှာ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပြစ်မှားမှု (ကာယဒုစရိုက်) နှင့် နှုတ်ဖြင့်ပြစ်မှားမှု (ဝစီဒုစရိုက်) တို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် - မမှန်မကန် တရားစွဲဆို အနိုင်ယူ၍ အသက်မွေးခြင်း၊ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မုဆိုး သို့မဟုတ် တံငါအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးခြင်း တို့ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ကုလဒူသန၊ အနေသန စသော မိစ္ဆာအာဇီဝမှုများဖြင့် ပစ္စည်းလေးပါး ရှာဖွေသုံးစွဲခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
ဤသို့ မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှုများကို "မပြုတော့ပါ" ဟု ဆုံးဖြတ်၍ ရှောင်ကြဉ်လိုက်သည့် ဝိရတိ (ရှောင်ကြဉ်မှု စေတနာ) ကို "ဝိရတိ သမ္မာအာဇီဝ" ဟု ခေါ်သည်။
မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတွင် အဓိကအားဖြင့် ဤ ဝိရတိ သမ္မာအာဇီဝကို ဆိုလိုရင်းဖြစ်ပါသည်။
သမ္မာအာဇီဝ - ရှုကွက် ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ်ကို သိမ်းဆည်းပါ။
သမ္မာအာဇီဝ ဖြစ်ဖူးသည့် အာရုံ တစ်ခုခုကို လှမ်း၍ အာရုံယူပါ။
ဥပမာ --- သားကောင် ပေါက်နိုင်သည့် ကြက်ဥကို မိမိအတွက် စီမံထားသည်ဟု သိရှိရ၍ မစားဘဲ ရှောင်ကြဉ်မှု သဘောကို လှမ်း၍ အာရုံယူပါ။
ထို အာရုံက ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ်၌ ထင်လာသောအခါ သမ္မာအာဇီဝ အဝင်အပါ ဖြစ်သော မနောဒွါရိက ဇောဝီထိ စိတ်အစဉ်များကို ဆက်လက်၍ သိမ်းဆည်းပါ။
ဇောအသီးအသီး၌ ဉာဏ်နှင့် ပီတိ ပါ-မပါသို့ လိုက်၍ ယခင် သဒ္ဓါ-ပညာ နာမ်တရားအုပ်စုတွင် သမ္မာ အာဇီဝ တစ်လုံးကို ထပ်၍ ထည့်ပါက (၃၅^၃၄^၃၄^၃၃) အသီးအသီး ရှိမည် ဖြစ်သည်။
ကြွင်းနည်းတူတည်း။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အနေသန (၂၁) ပါး မိစ္ဆာဇီဝများ အကျဉ်းမှတ်ရန် ကုဟန = အယောင်ဆောင် ဟိတ်ဟန်ထုတ်ခြင်း လပန = မြှောက်ပင့်ပြောဆို၍ ပစ္စည်းရှာခြင်း အဘူတဥလ္လပန = ဈာန်မဂ်ဖိုလ် ရသယောင် ဝါကြွားခြင်း နိမိတ္တကမ္မ = အရိပ်အရောင်ပြ ပြောဆိုခြင်း နိပ္ပေသိက = မလှူ, လှူအောင် အကြပ်ကိုင်ပြောဆိုခြင်း သမ္မာအာဇီဝ ၂၂။
သမ္မာအာဇီဝ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
သမ္မာကမ္မန္တသမ္မာကမ္မန္တ၂ (ပု) [သမ္မာ+ပဝတ္တ+ကမ္မန္တ] သည် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
သမ္မာကမ္မန္တစေတသိက်၊ သင့်သော-အကြောင်း-ဥပါယ်-နည်းလမ်း-အားဖြင့်ဖြစ်သော အမှု။
သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ စေတိ တိသော ဝိရတိယော နာမ။
သင်္ဂဟ၊၈။
ကမ္မမေဝ ကမ္မန္တော သုတ္တန္တဝနန္တာဒယော ဝိယ။
သမ္မာ ပဝတ္တော ကမ္မန္တော သမ္မာကမ္မန္တော၊ ကာယဒုစ္စရိတဝိရတီ။
ဝိဘာဝိနီ၊၁၁၁။
ကမ္မဝ ကမ္မန္တော အန္တသဒ္ဒဿ တဗ္ဘာဝ ဝုတ္တိတ္တာ။
သမ္မာ ဉာယေန မိစ္ဆာကမ္မန္တပ္ပဟာနေန။
မဏိမဉ္ဇူ၊၁၊၃၄၂။
သမ္မာကမ္မန္တ၏ အမျိုးအစားများ ကိရိယာ သမ္မာကမ္မန္တ: အပြစ်ကင်းသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုခု (ဥပမာ- ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ) ကို ပြုလုပ်နေသည့် ကိုယ်အမူအရာကို ဆိုလိုပါသည်။
စေတနာ သမ္မာကမ္မန္တ: အပြစ်ကင်းသော ကိစ္စရပ်ကို ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်ပေါ်သည့် စေတနာကို ဆိုလိုပါသည်။
ဝိရတိ သမ္မာကမ္မန္တ: တစ်စုံတစ်ခုသော ကာယဒုစရိုက်ကို ပြုလုပ်ရန် အခြေအနေပေါ်လာသော်လည်း ထိုဒုစရိုက်ကို မပြုလုပ်ဘဲ ရှောင်ကြဉ်လိုက်သည့် သဘောတရား ဖြစ်ပါသည်။
ဤ ဝိရတိ သမ္မာကမ္မန္တသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် တိုက်ရိုက်မသက်ဆိုင်သော ကာယဒုစရိုက်များမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို အဓိကဆိုလိုပါသည်။
ဝိရတိ သမ္မာကမ္မန္တ ရှောင်ကြဉ်ရမည့် ဒုစရိုက်များ သမ္မာကမ္မန္တ ဝိရတိဖြင့် ရှောင်ကြဉ်ရမည့် ကာယဒုစရိုက်များမှာ - ကိုယ်ဝန်ကို ဖျက်ဆီးခြင်း, သန်းဥ, ကြမ်းပိုးဥကို ဖျက်ဆီးခြင်းတို့မှစ၍ အသက်ရှိသော သတ္တဝါကို သေပျောက် ပျက်ဆုံးစေလိုသောစိတ်ဖြင့် သေပျောက်ပျက်ဆုံးစေရန် ကိုယ်ပယောဂ, နှုတ်ပယောဂပြုခြင်းသည် ပါဏာတိပါတ မည်၏။
ထို ပါဏာတိပါတမှ ကြဉ်ရှောင်ခြင်းသည် “ပါဏာတိပါတဝိရတိ” မည်၏။
အဒိန္နဒါနဝိရတိ ဆိုသည်မှာ မြက်, ထင်း, ရေ တို့မှစ၍ သူတစ်ပါးတို့၏ ဥစ္စာဟူ၍ သိမ်းပိုက်ဆဲဖြစ်သော သက်ရှိ သက်မဲ့ဝတ္ထုကို ဥစ္စာရှင်မမြင်မသိအောင် ခိုးယူလိုသောစိတ်ဖြင့် ခိုးယူခြင်း, ကိုယ်ပယောဂ, နှုတ်ပယောဂကို ပြုခြင်းသည် အဒိန္နာဒါန မည်၏။
ထိုအဒိန္နာဒါနမှ ကြဉ်ရှောင်ခြင်းသည် “အဒိန္နာဒါနဝိရတိ” မည်၏။
ကာမေသုမိစ္ဆာစာရဝိရတိ ဆိုသည်မှာ အမိစောင့်သော မိန်းမ, အဘစောင့်သော မိန်းမတို့မှစ၍ မကျူးလွန်ထိုက်သော မိန်းမတို့၌ ကျူးလွန်သော ယောက်ျား၏ လွန်ကျူးမှုသည်လည်းကောင်း၊ လင်ရှိလျက် မိမိလင်မှ တစ်ပါးသော မလွန်ကျူးထိုက်သော ယောက်ျားနှင့် လွန်ကျူးသော မိန်းမ၏ လွန်ကျူးမှုသည်လည်းကောင်း, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ မည်၏။
တို့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။
ဝိရတိ သမ္မာကမ္မန္တ ပွားများရှုမှတ်ပုံ (လောကီပိုင်း) သမ္မာကမ္မန္တကို ရှုမှတ်ပွားများလိုပါက - ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ်ကို သိမ်းဆည်းပါ။
အတိတ်ကဖြစ်ဖူးသည့် သို့မဟုတ် ဖြစ်နေကျဖြစ်သည့် ပါဏာတိပါတမှ ရှောင်ကြဉ်မှု၊ အဒိန္နာဒါနမှ ရှောင်ကြဉ်မှု၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရမှ ရှောင်ကြဉ်မှု အာရုံတစ်ခုခုကို အာရုံယူပါ။
ထိုအာရုံ ဘဝင်၌ ထင်လာသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မနောဒွါရိက ဇောဝီထိစိတ်အစဉ်ရှိ နာမ်တရားစုများကို သိမ်းဆည်းပါ။
ဇောစိတ်တစ်ခုစီ၌ သဒ္ဓါ၊ ပညာတို့နှင့်အတူ သမ္မာကမ္မန္တ စေတသိက်ကိုပါ ထည့်သွင်း၍ (၄) ချက်စီ ခွဲ၍ ရှုမှတ်နိုင်ကြောင်း လမ်းညွှန်ထားပါသည်။
ဤ၌လည်း သဒ္ဓါမှာ ကံ-ကံ၏ အကျိုးတရားကို သက်ဝင်ယုံကြည်မှု ဖြစ်၍ ပညာမှာ ကံ-ကံ၏အကျိုးတရားကို တတ်သိ နားလည်မှု ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိပင် ဖြစ်သည်။
လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ သမ္မာကမ္မန္တ လောကီ သမ္မာကမ္မန္တ: အရိယမဂ်၏ ရှေ့အဖို့ဖြစ်သော လောကီ သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်ပိုင်း၌ ပါဏာတိပါတ စသည့် ကာယဒုစရိုက်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ရှောင်ကြဉ်သည့် အာရုံနှင့် သညာတို့၏ ထူးခြားမှုကြောင့် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားမှု ရှိနိုင်ပါသည်။
လောကုတ္တရာ သမ္မာကမ္မန္တ: အရိယမဂ်စိတ်၌ ဖြစ်သော သမ္မာကမ္မန္တသည် ထိုကာယဒုစရိုက်သုံးပါးကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အကုသိုလ်စေတနာ၏ အနုသယဓာတ်ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်တောက်ပစ်လိုက်ခြင်းဖြင့် နောင်တွင် လုံးဝမဖြစ်ပေါ်တော့အောင် ပြုနိုင်စွမ်းရှိသောကြောင့် တစ်မျိုးတည်း၊ တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်ပါသည်။
ဤသည်ပင် မဂ္ဂင်အင်္ဂါ ဖြစ်ပါသည်။
ဝိရတိ၏ အမျိုးအစားများနှင့် အာရုံ ဝိရတိသည်လည်း - သမ္ပတ္တဝိရတိ: သိက္ခာပုဒ် ဆောက်တည်မထားသော်လည်း အမျိုးဇာတ်၊ အရွယ်၊ ဗဟုသုတ စသည်တို့ကို ထောက်၍ မကောင်းမှုကို မပြုဘဲ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
သမာဒါနဝိရတိ: သိက္ခာပုဒ် ဆောက်တည်ထားသူက သိက္ခာပုဒ်ကြောင့် အသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်၍ မကောင်းမှုကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
သမုစ္ဆေဒဝိရတိ: အရိယမဂ်နှင့်ယှဉ်သော ဝိရတိဖြစ်ပြီး ဒုစရိုက်တို့၏ အနုသယဓာတ်ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်တောက်ခြင်း။
သမ္ပတ္တဝိရတိနှင့် သမာဒါနဝိရတိတို့၏ အာရုံ ဝိဘင်းပါဠိတော်၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့အရ ဤဝိရတိနှစ်မျိုးသည် "ဝီတိက္ကမိတဗ္ဗဝတ္ထု" (လွန်ကျူးထိုက်သော ဝတ္ထု) သို့မဟုတ် "ဝိရမိတဗ္ဗဝတ္ထု" (ရှောင်ကြဉ်ထိုက်သော ဝတ္ထု) ဟုခေါ်ဆိုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်၊ ဗဟိဒ္ဓ ကာမရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရား (ပရိတ္တတရား) ကိုသာ အာရုံပြုပါသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လွန်ကျူးဖွယ်ရာ ကာမရုပ်နာမ်အာရုံနှင့် တွေ့ကြုံသည့်အခါ ထိုအာရုံကို အကြောင်းပြု၍ မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော လွန်ကျူးလိုသည့် အကုသိုလ်စေတနာ (ဝေရစေတနာ) မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဝိရတိ၏သဘောဖြစ်သည်။
ပါဏာတိပါတမှ ရှောင်ကြဉ်ရာတွင် သူတစ်ပါး၏ ဇီဝိတိန္ဒြေကို အာရုံပြုသည်ဆိုရာ၌လည်း ဇီဝိတိန္ဒြေဟု စွဲယူအပ်သော သင်္ခါရတရားကိုသာ အာရုံပြုခြင်းဖြစ်သည်။
အဒိန္နာဒါန၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ၊ မုသာဝါဒ၊ သုရာပါနတို့မှ ရှောင်ကြဉ်ရာ၌လည်း သက်မဲ့ပစ္စည်း သို့မဟုတ် သတ္တဝါ/လူပုဂ္ဂိုလ်ဟု စွဲယူအပ်သော ကာမရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရားတို့ကိုသာ အာရုံပြုကြောင်း ရှင်းပြထားပါသည်။
ထို့ကြောင့် သမ္ပတ္တဝိရတိနှင့် သမာဒါနဝိရတိတို့သည် ပစ္စုပ္ပန် လွန်ကျူးထိုက်သော ဗဟိဒ္ဓကာမရုပ်နာမ်အာရုံကို အာရုံပြုကြသည်။
အကယ်၍ ဝိရတိတို့သည် သတ္တဝါ အစရှိသော ပညတ်ကို အာရုံပြုသည်ဟု လက်ခံနိုင်ပါက တဒါရုံ မကျနိုင်ဟူသောအချက်ကိုလည်း ထပ်မံဆန်းစစ်ရန် ဖော်ပြထားပါသည်။
)နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် သမ္မာဝါစာ သမ္မာအာဇီဝ သမ္မာကမ္မန္တ - ဝိရတိ သမ္မာကမ္မန္တ - ရှုကွက် ၄။
သမ္မာကမ္မန္တ ၂၁။
သမ္မာကမ္မန္တ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:ဝိပဿနာ။
ပါးစပ်ဟ အူမ မြင်သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ပါးစပ်ဟရုံနှင့် အူမကို မြင်သည်ဆိုသကဲ့သို့ ပြောစကား ကြားလိုက်ရုံနှင့် ထိုသူ၏ သဘောထားကို သိမြင်သည်။
"စကား၏ လာရင်းအဓိပ္ပာယ်ကိုတော့ ပျိုရာက အိုလာသည့် ခင်စောမူက ပါးစပ်ဟက အူမအထိ မြင်လိုက်လေသည်။
ပုပ္ပါးတောင်ကလပ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာအဆောက်အဦများတည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သည်။
ပုပ္ပါးတောင်၏ အနီးတွင် တည်ရှိကာ နတ်များပျော်စံရာ နတ်တောင် (နဂါးတောင်) အဖြစ် လူသိများသည်။
ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုများကြီးစိုးပြီး ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်ဇာတ်လမ်းများလည်းရှိသည်။
ဒေသဆိုင်ရာ ရိုးရာကိုးကွယ်သော ပုပ္ပါးမယ်တော်ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်သည့် မယ်ဝဏ္ဏနှင့် ပုဂံခေတ် ပန်းဆက်ဝန်ထမ်း ကိုဗျတ္တတို့၏ အချစ်ဇာတ်လမ်းမှာလည်း ထင်ရှားသည်။
အဆောက်အဦများသည် မြင့်မားသည့် တောင်ထိပ်တွင် တည်ရှိကြသည်။
ဆေးဖက်ဝင် အပင်များပေါများရာ ဒေသဖြစ်ပြီး ဇော်ဂျီများဆေးကြိတ်သည်ဟုဆိုသော ဆေးကျောက်ပြင်မှာလည်း တောင်ကလပ်အထက်တွင် တည်ရှိသည်။
ဖော်ပြချက် အဆောက်အဦများသည် တောင်ကလပ်၏ထိပ်၂၂၅မီတာအမြင့်တွင်တည်ရှိသည်။
ဤတောင်ကလပ်သည် မီးငြိမ်းတောင်ဖြစ်သည့် ပုပ္ပါးတောင်ကြောင့် ပထဝီဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဤနေရာသည် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ ထင်ရှားသည့် နေရာဖြစ်ပြီး နတ်များပျော်စံရာနေရာအဖြစ် သိကြသည်။
တောင်ထိပ်ရှိ သာသနိကအဆောက်အဦးများ ရှိရာသို့ လှေကားထစ် ၇၇၇ ထစ် ကို တက်သွားရသည်။
ထိုလှေကားထစ်များကို ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီက တစ်ကြိမ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ။
thumb| ဂျက်စီဝဲယ်ခ့်စမတ်၏ ပုံဥပမာ (၁၈၆၃-၁၉၃၅) သရုပ်ဖော်ခြင်း () ဆိုသည်မှာ စာသား၊ အယူအဆ၊ ဖြစ်စဉ် (သို့) လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုခုကို အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းပြသခြင်း၊ အနက်ထုတ်ဖော်ခြင်း သို့ တန်ဆာဆင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
cf. the freely available international Database of Scientific Illustrators 1450-1950 with 20 search fields and nearly 7000 entries of illustrators in science, medicine & technology active prior to 1950 သရုပ်ဖော်ခြင်းကို ပိုစတာ၊ မဂ္ဂဇင်း၊ စာအုပ်၊ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများ၊ အန်နီမေးရှင်းများ၊ ဗီဒီယို ဂိမ်းများနှင့် ရုပ်ရှင်များစသော ထုတ်ဝေရေးဆိုင်ရာ မီဒီယာများတွင် ထည့်သွင်းပေါင်းစပ်ရန်အတွက် ရည်ရွယ်သည်။