kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာမှ အော်ရင်နိုးကိုးမြစ်ကို ဆန်တက်လာသည့် သင်္ဘောများသည် ကာဆီကွီယားရေမှတဆင့် နီးဂရိုးမြစ်၊ ယင်းမှ အမေဇုန်မြစ်ကို စုန်ဆင်းကာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ပြန်ထွက်နိုင်လေသည်။
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံကို သဘာဝအားဖြင့် ၄ ပိုင်းခွဲခြားနိုင်သည်။
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၊ တောင်တန်းဒေသ၊ ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသနှင့် အီလာနော့ခေါ် လွင်ပြင်ဒေသတို့ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် ကမ်းရိုးလွန်ရှိ ကျွန်းကလေးများပါဝင်သည်။
စတုရန်းမိုင် ၂၀,၀၀၀ ကျော် ကျယ်ဝန်းသည်။
ပုလဲဖမ်းလုပ်ငန်း အများအပြား လုပ်ကိုင်သည်။
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံထွက် ရေနံအများဆုံးထွက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
ရာသီဥတုမှာ ပူ၍ စိုစွတ်သည်။
တောင်တန်းဒေသသည် ဗင်နီဇွဲလားမြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ အန်းဒီးတောင်တန်းမှ ဖြာထွက်သော တောင်တန်းများနှင့် မိုင်ပေါင်း ၅၀၀ ခန့် ကမ်းရိုးတန်းနှင့်ပြိုင်၍ တန်းဆင်းသွားသော တောင်တန်းများရှိရာ ဒေသ ဖြစ်သည်။
ယင်းဒေသသည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်း၍ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးလောက၏ အာရုံစူးစိုက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အော်ရင်နိုးကိုးမြစ်၏ လက်ျာဘက်ကမ်းမှ ဗင်နီဇွဲလား - ဘရာဇီးနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ ဂီယားနား ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသသည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ တဝက်ခန့်ရှိသည်။
သစ်တောများအလွန်ထူထပ်၍ အချို့နေရာများသို့ ယခုတိုင် လူသူရောက်ပေါက်ခြင်း မရှိသေးချေ။
တွင်းထွက်သတ္တုများနှင့် အဖိုးတန်သစ်တောများရှိရာဒေသ ဖြစ်သည်။
လူနေအလွန်နည်း၍ အင်ဒီယန်း လူမျိုးများသာ ရှိသည်။
အီလာနော့လွင်ပြင်ဒေသသည် ကိုလံဘီယာနှင့် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံများ၏ နယ်စပ်မှ ကာရစ်ဘီယန်ပင်လယ်အထိ တောင်တန်းဒေသနှင့် ဂီယားနားကုန်းပြင်မြင့်ဒေသအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ယင်းဒေသ၏ များစွာသောအပိုင်းသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၆၅၀ သာမြင့်သော မြေနိမ့်ပိုင်းဖြစ်သည်။
မိုးရာသီတွင် ရေလွှမ်းမိုးသည်။
မြက်ခင်းပေါ၍ ကျွဲ၊ နွားမွေးမြူရာဒေသ ဖြစ်သည်။
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံသည် အပူပိုင်းဇုန်တွင် လုံးလုံးကျရောက်နေသဖြင့် အပူပိုင်းရာသီဥတုရှိသည်။
သို့ရာတွင် မြေမျက်နှာပြင် အနိမ့်အမြင့်နှင့် တိုက်ခတ်သောလေကို လိုက်၍ ရာသီဥတုအပိုင်းကြီး ၃ ပိုင်းခွဲနိုင်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက်ပေ ၁၈၀၀ ခန့် မြင့်သော ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှင့် အီလာနော့လွင်ပြင်ဒေသသည် အပူချိန်ဖာရင်ဟိုက် ၇၅ ဒီဂရီ မှ ၉၇ ဒီဂရီ အတွင်းရှိ၍ ပူအိုက်သည်။
ပေ ၁၈၀၀ မှ ၆၀၀၀ အထိမြင့်သော အန်းဒီးနှင့် ကမ်းရိုးတောင်တန်းဒေသသည် အပူချိန်ဖာရင်ဟိုက် ၅၀ ဒီဂရီ မှ ၇၅ ဒီဂရီအတွင်း ရှိသည်။
ကုန်သည်လေမှန်တိုက်ခတ်ရာဒေသဖြစ်သဖြင့် ရာသီဥတု သမမျှတသည်။
ထင်ရှားသော မြို့ကြီးများနှင့် လူနေအိမ်ခြေပေါများရာ အရောင်းအဝယ်ဖွံ့ဖြိုးရာဒေသဖြစ်သည်။
ပေ ၆၀၀၀ အထက်မြင့်သော ဒေသသည် အေးသောအပိုင်းဖြစ်၍ လူနေနည်းသည်။
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် စိုစွတ်သော ရာသီဥတုနှင့် ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုဟူ၍ တနှစ်လျှင် ၂ မျိုးသာရှိသည်။
မေမှ နိုဝင်ဘာအတွင်း မိုးများစွာရွာသွန်းသည်။
ယင်းသည် ပူအိုက်စိုစွတ်သော ရာသီဖြစ်သည်။
ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်း ခြောက်သွေ့သော ရာသီဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်မှ တိုက်ခတ်သော ကုန်သည်လေမှန်ကြောင့် ရာသီဥတုမှ ပိုမိုမျှတသည်။
ယေဘူယျအားဖြင့်မူ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ရာသီဥတုသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ကောင်းမွန်သော ရာသီဥတုဖြစ်သည်။
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူဖြူများဖြစ်၍ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူဖြူနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတို့မှ ပေါက်ဖွားသော ကပြားများဖြစ်သည်။
ကျန် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်းလူမျိုးများနှင့် နီဂရိုးလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
မြောက်နှင့် အနောက်မြောက်တောင်တန်းဒေသတွင် လူအများဆုံးနေထိုင်၍ ဂီယားနားကုန်းပြင်မြင့် ဒေသသည် လူနေအနည်းဆုံးဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် စပိန်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြ၍ ဘရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန် မွေးမြူခြင်းသည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
တနိုင်ငံလုံးရှိ လူဦးရေ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးမြူကြသည်။
အထူးသဖြင့် မြောက်ပိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးရေးကို ပိုမိုလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ကာဖီပင်ကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်၍ ကကေးအိုးသည် ဒုတိယအကြီးအကျယ်ဆုံး စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်ဖြစ်သည်။
သကြား၊ ပြောင်း၊ ပဲ၊ အုန်းနှင့် အပူပိုင်းဇုန် အသီးအနှံများကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။
လွင်ပြင်ဒေသရှိ မြက်ခင်းများတွင် ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်များ မွေးမြူ၍ သားရေများကို တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။
သစ်တောဒေသမှလည်း ကြက်ပေါင်စေးနှင့် ဘယဆေးပင်များစွာ ထွက်သည်။
ယခုအခါ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများကို အစိုးရက ငွေကြေးအကူအညီဖြင့် အားပေးသောကြောင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးလာသော်လည်း နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ မကြာခဏပေါ်ပေါက်သောကြောင့် တိုးတက်သင့်သလောက် မတိုးတက်သေးချေ။
ချော့ကလက်၊ ဘိလပ်မြေ၊ ဘီယာ၊ စီးကရက်၊ ဖိနပ်၊ ဘယဆေး၊ ဖယောင်းတိုင်၊ မီးခြစ်၊ ဆပ်ပြာ၊ အထည်အလိပ်နှင့် အသားဘူးလုပ်ငန်း စသည့် လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၈ - (က) စာ ၁၁၉/၂၅၂ ကိုးကား Category:ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ Category:ကာရစ်ဘီယံဒေသရှိ နိုင်ငံများ Category:တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ။
ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် မှာ အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု) ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်(အာရှ) Category:သံတူကြောင်းကွဲ။
ဇမ္ဗူ့သပြေ (Syzygium) သည် မျိုးရင်း Myrtaceae ရှိ ပန်းပွင့်သော အပင် မျိုးစုတခုဖြစ်သည်။
ယင်းမျိုးစုတွင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၂၀၀ ခန့်ပါဝင်ပြီး အာဖရိကတိုက်၊ တောင်အာရှနှင့် ပစိဖိတ်အထိ တွေ့ရှိရသည်။
အပင်အများစုသည် အမြဲစိမ်းသစ်ပင်များဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ။
ပင်လယ်ထဲရှိ သင်္ဘောအား မီးစုန်းစွဲကပ်နေပုံ မီးစုန်း (St. Elmo's fire) ဆိုသည်မှာ ရာသီဥတု လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး လေထုအတွင်းရှိ လျှပ်စစ်စက်ကွင်းကြောင့် အရောင် တောက်ပသော ပလာစမာ အလုံးကြီးများ ဂရောင်းကျနေသော အရာအဝတ္ထုပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မိုးကြိုးမုန်တိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိုမှတဆင့် လျှပ်စစ်စက်ကွင်းများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စိန့်အယ်လ်မို မီး ဆိုသော အမည်မှာ သင်္ဘောသားတို့ ယုံကြည်ကိုးကွယ်သော စိန့်အီရပ်စမပ် (St. Erasmus) အီတလီ အခေါ်ဖြင့် စိန့်အယ်လ်မိုကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုအဖြစ်အပျက်သည် တစ်ခါတရံတွင် ပင်လယ်အတွင်း သွားလာနေသော သင်္ဘောများတွင် မိုးကြိုးမုန်တိုင်း ကျရောက်ချိန်၌ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး တောက်ပနေသော မီးလုံးကြီးကြောင့် သင်္ဘောသားများက ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြောက်ရွံ့စရာ အဖြစ်တစ်ခု အဖြစ် မှတ်ယူသောကြောင့် ထိုသို့ အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ သွင်ပြင်လက္ခဏာ အနေနှင့် ပင်လယ်မီးစုန်းသည် တောက်ပသော အပြာရောင် သို့မဟုတ် ခရမ်းရောင်ဖြင့် ထိန်ထိန်ညီးညီး ရှိတတ်သည်။
မြင့်မား၍ ချွန်ထက်နေသော မိုးကြိုးလွှဲများ၊ ရွက်တိုင်များ၊ စပိုင်းယားခေါ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ထိပ်ကဲ့သို့သော အချွန်အတက်များ၊ မီးခိုးခေါင်းတိုင်များနှင့် လေယာဉ်ပျံ အတောင်ပံများပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
ထို့အပြင် သစ်ရွက်များ၊ မြက်ပင်များနှင့် ကျွဲနွားသတ္တဝါတို့၏ ချိုများ ထိပ်တွင်ပင် ဖြစ်သည်။
အမြဲမကြာခဏ ဆိုသလိုပင် တောက်ပသော အလင်းရောင်နှင့် အတူ တဝီဝီမြည်နေသော အသံမျိုး တွဲဆက် ပါလာတတ်သည်။
၁၇၅၀ တွင် မိုက်ကယ်ဒက်မန်းက ချွန်ထက်နေသော သံချောင်းထိပ်တွင် မိုးကြိုးမုန်တိုင်း ဖြစ်ပေါ်ချိန်၌ မီးစုန်းကဲ့သို့သော အလင်းရောင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းပြောကြားခဲ့သည်။
သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းလင်းချက် ပင်လယ်မီးစုန်းသည် ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ပလပ်စမာများ ရောနှောနေသော ဒြပ်နှောဖြစ်သည်။
ပင်လယ်မီးစုန်း ဖြစ်ပေါ်ရာ အရာဝတ္ထုကို ဝိုင်းရံနေသော လျှပ်စစ်စက်ကွင်းထဲရှိ လေမော်လီကျူးများတွင် အိုင်ယွန်နိုင်ဇေးရှင်းခေါ် ဓာတ်ဖယ်ထုတ်မှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလင်းရောင် နည်းပါးနေသော အခြေအနေမျိုးတွင် တွေ့နိုင်သည့် အရောင်ဖျော့သည့် တောက်ပမှုမျိုး ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ပင်လယ်မီးစုန်းတွင် တစ်စင်တီမီတာလျှင် ၁၀၀၀ ဗို့ခန့်မျှသော ဓာတ်အား ထွက်ပေါ်ပြီး ထိုကိန်းဂဏန်းမှာ ဖြစ်ပေါ်ရာ အရာဝတ္ထု၏ အနေအထားပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားသည်။
ချွန်ထက်သော အရာဝတ္ထုများတွင် ထိုသို့သော ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် အတွက် ထိုထက် ပိုနည်းသော ဗို့အားသာလျှင် လိုအပ်သည်။
အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ချွန်ထက်နေသော အရာဝတ္ထုတွင် လျှပ်စစ်စက်ကွင်းများ ပိုမိုသိပ်သည်းစွာ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် ချွန်ထက်သော အရာဝတ္ထုများ အတွက် ဗို့အားထုတ်လွှတ်မှုမှာ ပို၍ ပြင်းထန်သည်။
ပင်လယ်မီးစုန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အခြေအနေမျိုးမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်း ကျရောက်ချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး မိုးတိမ်တိုက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ အောက်ရှိ မြေပြင် ကြားတွင် အလွန်မြင့်သော ဗို့အား ရှိတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုသို့သော ဗို့အားများကြောင့် လေမော်လီကျူးများ ထိန်လင်း တောက်ပလာပြီး ပင်လယ်မီးစုန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ကမ္ဘာ့လေထု အတွင်းရှိ နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင် ဓာတ်ငွေ့တို့ကြောင့် ပင်လယ်မီးစုန်း၏ အပြာရောင် နှင့် ခရမ်းရောင် အလင်းရောင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ထိုသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ နီယွန်မီးရောင်များ တောက်ပမှု ဖြစ်ရခြင်းနှင့် ဖြစ်ပျက်ပုံခြင်း ဆင်တူသည်။
တားမြစ်ထားသောမြို့တော် (The Forbidden City) သည် တရုတ် ဧကရာဇ် တို့၏ နန်းတော်ဖြစ်ပြီး မင်မင်းဆက်မှ ချင်းမင်းဆက် (မန်ချူးခေတ်) အထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ထိုနန်းတော် အဆောက်အဦးမှာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့ အလယ်တွင် တည်ရှိပြီး ယခုအခါတွင် နန်းတော်ပြတိုက်အဖြစ် ပြုလုပ်ထားသည်။
ဧကရာဇ်များနှင့် တော်ဝင် မိသားစုများသည် နှစ် ၅၀၀ တိုင်အောင်ပင် ယင်းအဆောက်အဦးတွင် စံမြန်းနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး တရုတ်မင်းဆက်များ အရေးပါသည့် ပွဲလမ်းသဘင်များ ကျင်းပရာနေရာ၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာ ဌာန အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
ယင်းနန်းတော်ကို ၁၄၀၆ ခုနှစ်မှ ၁၄၂၀ ခုနှစ်အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ၇၂၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းပြီး အဆောင်ပေါင်း ၉၈၀ ပါဝင်သည်။
တရုတ်ဗိသုကာ လက်ရာ၏ စံနမူနာဖြစ်ပြီး အရှေ့အာရှနှင့် အခြားဒေသများ၏ ဆောက်လုပ်ရေး နည်းစနစ်များကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး ပျဉ်ထည် အဆောက်အဦး အစုအဖွဲ့အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ကာ ကမ္ဘာ့ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Palace Museum official site (Digital Palace Museum) Forbidden city National Palace Museum (Taipei) official site Forbidden City, a photographic tour Satellite photograph of the Forbidden City UNESCO World Heritage Centre – panographies (360 degree imaging) Category:ပေကျင်းမြို့ရှိ ပြတိုက်များ Category:ပေကျင်းမြို့ရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ Category:တရုတ်နိုင်ငံရှိ နန်းတော်များ Category:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ Category:မင်မင်းဆက်။
ဂါလာပါဂိုးကျွန်းများ () သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း အီကွေတာ အနီးတွင် ပြန့်ကျဲနေသော မီးတောင် ကျွန်းစုများ ဖြစ်ကြသည်။
အီကွေဒေါ ကုန်းမကြီးမှ ၅၂၅ မိုင် (၉၇၂ ကီလိုမီတာ ) အကွာတွင် ရှိပြီး အီကွေဒေါနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် ရှိသည်။
ဂါလာပါဂိုးကျွန်းများနှင့် ပတ်လည် ရေပြင်တို့မှာ အီကွေဒေါနိုင်ငံ၏ တစိတ်တဒေသ အမျိုးသား ဥယျာဉ်တစ်ခု အဖြစ်နှင့် သာမက အဏ္ဏဝါဇီဝ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာ ဌာန တစ်ခု အဖြစ်လည်း ရှိသည်။
ထိုကျွန်းများတွင် အဓိက သုံးကြသော ဘာသာစကားမှာ စပိန်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး လူဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၃,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။
ထိုကျွန်းများသည် ပထဝီအနေအထားအားဖြင့် အလွန်သက်တမ်းနုကြပြီး ထိုကျွန်းနေရာတွင် သီးသန့်ရှိသော အပင်နှင့် သတ္တဝါ အမျိုးအစား အများအပြားတို့ကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
၎င်းတို့ကို ချားလ်စ်ဒါဝင် က ဘီဂယ်လ် သင်္ဘောဖြင့် ခရီးသွားနေသည့် အချိန်တွင် လေ့လာစူးစမ်းခဲ့သည်။
သူ၏ လေ့လာတွေ့ရှိမှုနှင့် စုဆောင်းမှုများက ဒါဝင်၏ သဘာဝအတိုင်း ရွေးချယ်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသော ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ် သီအိုရီကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူ ပေးခဲ့သည်။
ထိုကျွန်းသို့သွားရာ ရေပုံ အကြမ်းကို ၁၆၈၄ ခုနှစ်တွင် ပင်လယ် တိုက်ခိုက်ရေးသမား အမ်ဘရို့စ် ကောင်လေက ရေးဆွဲခဲ့သည်။
သူက ကျွန်းတစ်ကျွန်းစီကို သူနှင့် အတူ ပါလာသည့် ပင်လယ်တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ၏ အမည်နှင့် သူတို့အား ကူညီသော အင်္ဂလိပ် သူကောင်းမျိုးတို့၏ အမည်များကို ပေးခဲ့သည်။
လတ်တလောအားဖြင့် အီကွေဒေါ အစိုးရက ကျွန်းအားလုံးကို စပိန်အမည်ဖြင့် မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
စပိန်အမည်များသည် တရားဝင်ဖြစ်သော်လည်း သုတေသနသမား အများအပြားမှာ ချားလ်ဒါဝင် လေ့လာရေး ရောက်ရှိခဲ့စဉ်က အမည်များကို ဆက်လက် အသုံးပြုကြဆဲပင် ဖြစ်သည်။
တွေ့ရှိရသော သတ္တဝါများ Frigate Birds (ဖရိုက်ဂိတ်ငှက်)‌ Galapagos Gull (ပါလာဂိုးစ် ဇင်ယော်ဖျံ)‌ Giant Tortoise (ရှားပါးဧရာမလိပ်ကြီး)‌ Land Iguana (ကုန်းဖွတ်)‌ Marine Iguana (ပင်လယ်ပျော် ရေဖွတ်)‌ Galapagos Sea Lions (ပါလာဂိုးစ် ဖျံများ)‌ Sally Lightfoot Crab (ဂဏာန်းဆယ်လီ)‌ Cormorant (အတောင်များတို၍ မပျံနိုင်သောငှက်)‌ Blue Footed Boobies (အပြာရောင်ခြေထောက်များနှင့် ငှက်)‌ Brown Pelican (ပယ်လီယန်ငှက်မျိုးစိတ်)‌ Flamingo (ကြိုးကြာနီ)‌ Category:အီကွေဒေါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ Category:အီကွေဒေါနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ။
အေဂျင် ကက်သီဒရယ်ဘုရားကျောင်း ကို အင်ပီရီယယ် ကက်သီဒရယ်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြပြီး ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ အေချင်မြို့တွင် ရှိသော ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုဘုရားကျောင်းသည် ဥရောပမြောက်ပိုင်းတွင် ရှေးအကျဆုံးသော ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဖြစ်ပြီး "အေချင်ရှိ စိန့်မေရီ၏ တော်ဝင်ဘုရားကျောင်း" ဟု အလယ်ခေတ်အတွင်း အများက သိရှိကြသည်။
၉၃၆ ခုနှစ်မှ ၁၅၃၁ ခုနှစ် အထိ နှစ်ပေါင်း ၆၀၀ တိုင်အောင်ပင် အေချင် ဘုရားကျောင်းသည် ဂျာမန် ဘုရင် ၃၀ နှင့် ဘုရင်မ ၁၂ ဦး ကို ဘိသိက်သွန်း မင်းမြှောက်ရာ နေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
လန်စီ မီးဒိုး (L'Anse aux Meadows; ;) ဆိုသည်မှာ ကနေဒါနိုင်ငံရှိ နယူးဖောင်လန်နှင့် လာဘရာဒါ ပြည်နယ်ရှိ နယူးဖောင်လန်ကျွန်း၏ မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံး ထိပ်ဖျားတွင် ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ နေရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြောက်အမေရိက နှင့် ကနေဒါတွင် ဂရင်းလန်းကျွန်းမှလွဲ၍ တစ်ခုတည်းသော နော့စ်လူမျိုး တို့နေထိုင်ခဲ့ရာ ကျေးရွာဖြစ်သည်။
ထိုနေရာသည် ကိုလံဘီယာခေတ် မတိုင်မီ အချိန်က သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်သန်း ဆက်သွယ်ခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော ဥပမာ အဖြစ် အများက လက်ခံထားကြသည်။
ထို့အပြင် နော့စ်လူမျိုးတို့ အမေရိကားကို ရှာဖွေခဲ့ချိန် အေဒီ ၁၀၀၀ ခုနှစ်ခန့်က စူးစမ်းရှာဖွေသူ လိဖ် အဲရစ်ဆင် မှ ဗင်းလန်းကိုလိုနီကို တည်ထောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း ပြသနေသည့် အချက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ L'Anse aux Meadows National Historic Site - official website at Parks Canada (www.pc.gc.ca) UNESCO Skálholt Map "The Vinland Mystery - documentary produced by the National Film Board of Canada Category:ကနေဒါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့ သည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး မစ္စတာ ဘန်ကီမွန်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ အထောက်အကူဖြစ်ရေးအတွက် တိုင်ပင်နှီးနှောရန်အတွက် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့တွင် ဩစတြေးလျ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ရုရှား၊ အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဂျပန်၊ စင်ကာပူ၊ ဗီယက်နမ်၊ ပြင်သစ်၊ နော်ဝေ၊ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဗြိတိန် တို့ ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် မြန်မာဝံသာနုအမျိုးသမီး၏ နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်ချက်များကို ချန်လှပ်ထား၍ မဖြစ်နိုင်ပါ။
အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ပညာပြန့်ပွားရေးအတွက် မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် ကိုလိုနီကျွန်ဘဝကပင် ယနေ့တိုင်အောင် အသင်းအဖွဲ့များတည်ထောင်၍ စည်းရုံးလှုပ်ရှားခဲ့ပုံများမှာ မြန်မာ့သမိုင်းစာမျက်နှာ၌ အထင်အရှား တွေ့နိုင်ပေသည်။
ရှေးဦးတည်ထောင်ဖွဲ့စည်း၍ လှုပ်ရှားခဲ့သော မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့များ၌ မြန်မာကုမ္မာရီအသင်း ခေါ် မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂ (Burmese Women’s Union) မြန်မာအမျိုးသမီး ဝံသာနုကုမ္မာရီအသင်း (Young Women Buddhist Association – YWBA) ဗြဟ္မာစရိကုမ္မာရီအသင်း၊ မိန်းမကုမ္မာရီအသင်း၊ သုဓမ္မစာရီအသင်း၊ ဓမ္မစာရီအသင်းတို့မှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာကုမ္မာရီအသင်း ခေါ် မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂကို ဒေါ်ဒေါ်စု၊ ဒေါ်ဖွားသစ်၊ ဒေါ်ခင်စော၊ ဒေါ်လှမေတို့ ဦးစီး၍ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အသင်းတည်ထောင်ရခြင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ အသင်းဖွဲစည်းပုံ မှတ်တမ်းစာအုပ်၌ “ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ သတ္တလောကဘုံကြီး၌ မိန်းမတို့သည် ရှေးဦးစွာ ပေါ်ထွန်းရကားလောက၏ အရှင်မိခင်အစစ်ဖြစ်ပေသည် ပေသည်တကား၊ မိခင်ဖြစ်ကြသူ မိန်းမများအနက် မဟာမဟာဒေဝီမှအစ ယသော်ဓရာ၊ ခေမာ၊ ဥပ္ပလဝဏ်၊ ဧတဂ်ရရဟန္တာ မိန်းမမြတ်တို့အပြင် ဝိသာခါ၊ ခုဇ္ဇုတ္တရာ၊ နန္ဒမာလာ စသော အကျော်ဇေယျ အမျိုးသမီးတို့နှင့် ရာဇဝင်ထင်ရှားခဲ့သည့် မိဘုရားကြီးဖွားစော၊ မွန်ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပု စသည်တို့၏ ဂုဏ်အင်များကို အောက်မေ့ကာ ထိုမိန်းမမြတ်များကို စံနမူနာ ဦးထိပ်ထားလျက် ဤရန်ကုန်မြို့တော်တွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၈၁ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၁၉၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသမီး သမဂ္ဂ ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင် အောင်မြင်ပါကြောင်းဟူ၍ ဖော်ပြထားလေသည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂကို ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရိက္ခာတော်ရ စည်ပင်သာယာမြေ အရေးပိုင် ကတော် ဒေါ်ဒေါ်စု၊ အကျိုးဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဒေါ်ဖွားသစ်၊ တွဲဖက်အကျိုးတော်ဆောင်များအဖြစ် ဒေါ်ခင်စောနှင့် ဒေါ်လှမေ (အာဇာနည် ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၏ဇနီး) အမှုဆောင်များအဖြစ် တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီး ကတော် ဒေါ်စောတင်၊ ရှူးဖိနပ်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဦးဘကြူး ကတော် ဒေါ်စောခင်၊ မြို့တော်ဝန် ဦးသင်းမောင် ကတော် ဒေါ်တင်၊ ဆရာကြီး ဦးဘသိန်း ကတော် ဒေါ်ဌေး၊ ဒေါ်ငွေရင်၊ ဒေါ်ငွေရှင်နှင့် မော်တင်ဈေးမှ ဒေါ်မြမေ စသည့် အမျိုးသမီးကြီ်းများက ဦးစီး၍ ကော်မတီဝင်အမှုဆောင် ၂၀ ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ်က အသင်းဝင်ဦးရေ ၃၀၀ ခန့်ရှိ၍ အမြို့မြို့အနယ်နယ်၌ အသင်းခွဲများ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အသင်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏အကျိုးကို သယ်ပိုးဆောင်ရွက်ရန်၊ ပညာဗဟုသုတ အတွက် အားပေးရန်၊ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ကိစ္စတစုံတရာ ပေါ်ပေါက်လာပါက အသင်းကကူညီအားပေးရန်တို့ ဖြစ်သည်။
အသင်းဝင်များ ဖတ်ရှုလေ့လာရန် စာကြည့်တိုက်ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ လူမျိုးခြားကို လက်မထက်ဘဲ မြန်မာချင်းသာ လက်ထက်ရန် နှိုးဆော်ခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာအချင်းချင်း ကူညီရိုင်းပင်းရန် ဟောပြောခြင်း၊ ဗုဒ္စဘာသာစာပေ တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အမျိုးသားပညာရေးကျောင်းများကို ကူညီအားပေးခြင်း၊ ပြည်တွင်းဖြစ် အထည်များကိုသာဝတ်ဆင်ရန် တိုက်တွန်းခြင်း စသဖြင့် ဝံသာနုနှင့် နိုင်ငံရေးစိတ်ဓာတ်များ နှိုးဆွပေးခြင်း၊ ကုသိုလ်ရေးနှင့် ချွေတာရေးတို့ကိုပါ ရှေးရှုလာကြသည်။
ဂျီစီဘီအေ ခေါ် မြန်မာတိုင်းရင်းသားအသင်းများ၏ အသင်းချုပ်ကြီး (General Council of Burmese Association-G-C-B-A) ၏ မူဝါဒလုပ်ငန်းစဉ် အတိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး၊ ဂျီစီဘီအေ ပြည်လုံးဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့်သို့လည်း မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂမှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးရေးရာ ကိစ္စရပ်များကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ကြသည်။
ပဲခူးမြို့၌ကျင်းပခဲ့သော ဂျီစီဘီအေကွန်ဖရင့်သို့လည်း အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စောတင် တက်ရောက်ပြီး မြန်မာအမျိုးသမီးများ မြူနီစီပယ်လူကြီး၊ ဥပဒေပြု မင်းတိုင်ပင်အမတ် စသည့်တို့အဖြစ် ပါဝင်သင့်ကြောင်း အဆိုတင်သွင်းနိုင်ခဲ့၍ အမျိုးသမီး မြူနီစပါယ်နှင့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲများသို့ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခဲ့ခွင့်များ ရရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုအသင်း၏ ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် ဓာတ်ရထား၊ မီးရထားတို့၌ အမျိုးသမီးများ သီးသန့်စီးနိုင်ရန် မိန်းမတန်း သပ်သပ်ပေးသည့်အထိ အခွင့်အရေးများရခဲ့သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများ ပြည်တွင်းအဝတ်အထည်များကိုသာ ဝတ်ဆင်အားပေးရန် ဤအသင်းကြီးက လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ရုံမျှမက အသင်းဝင်တိုင်း အစည်းအဝေး တက်ရောက်သည့်အခါနှင့် သာရေး နာရေး ကိစ္စကြီးငယ် ပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါတိုင်း၌ ပင်နီအင်္ကျီ၊ ယောထမီနှင့် ဒေါင်းပဝါများ လွှမ်းခြုံဝတ်ဆင်လာခဲ့ကြသည်။
ဤနေရာ၌ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသမီးသမဂ္ဂကို ဦးစီးတည်ထောင်၍ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ထမ်းရွက်ခဲ့သော ဒေါ်ဒေါ်စု၏ အထ္ထုပ္ပတ္တိကိုဖော်ပြရန် လိုသည်။
ဒေါ်ဒေါ်စုကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၀ ပြည့်နှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် လက်ပံတန်းမြို့၌ အဘ ဦးချောင်းလိန်၊ အမိ ဒေါ်နှင်းဦးတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း ငါးဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ပင်လက်ပံတန်းမြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၁၁ နှစ်သမီးအရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် စတုတ္တတန်းအထိသာ ကျောင်းပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။
၁၂ နှစ်တွင် ဖခင်နှင့်အတူ မောင်ငယ်ညီမငယ်များကို အမကြီး အမိရာပမာ ဦးစီးအုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် ဇီးကုန်း တရားမရုံးစာရေးကြီး ဦးဘိုးသောင်းနှင့် အိမ်ထောင်ပြု၍ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ဒေါ်စုသည် ၁၉၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဝံသာနုစိတ်ဓာတ်များ နိုးကြားလာကာ မြန်မာအမျိုးသမီးတို့၏ အခွင့်အရေးများကို အစဦးဆုံး တိုက်ယူလှုပ်ရှားပေးခဲ့သော အမျိုးသမီးကြီး ဖြစ်သည်။
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ဒေါ်စု၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သော မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂ၏ စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် ကိုပြူး ဆိုသူ ခေါ်ဆောင်၍ ပလောပီနံ (မလေး)တွင်ရောက်ရှိကာ ဒုက္ခရောက်နေသော မြန်မာ ဆေးပေါ့လိပ်လိပ်သူများကို ဗြိတိသျှအစိုးရစရိတ်ဖြင့် အမိနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမျိုးသမီးများ ဓာတ်ရထားစီးရာတွင် ဣန္ဒြေရရ မန္တလေးမြို့မှာကဲ့သို့ သီးသန့်စီးနိုင်ရန် ရထားဘက်ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ လူကြီးများဖြင့် ညှိနှိုင်း၍ စီစဉ်ပေးခဲ့ခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာအမျိုးသမီးများ နစ်နာမှုမရှိစေရန် အစိုးရအား ပြည့်တန်ဆာ အက်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပေးရန် တောင်းဆိုပေးခဲ့ခြင်း၊ သပိတ်မှောက်ကျောင်းများအား ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ရန် စည်းရုံး လှုပ်ရှားပေးခဲ့ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ဒေါ်စုသည် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့ လမ်းမတော်မြို့နယ် ၇ လမ်း၌ အောင်ဇေယျာ မင်္ဂလာကျောင်း ကို ပွဲစားကြီး ဦးဖော့နှင့်အတူ တည်ထောင်၍ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးအဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့သေးသည်။
တဖက်မှလည်း အောင်မင်္ဂလာသုခ နှင့် အောင်ဇေယျာမင်္ဂလာ စာပုံနှိပ်တိုက်များကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၂၈ ခုနှစ်အထိ မြန်မာအမျိုးသမီး သမဝါယမအသင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဧပြီလရောက်တိုင်း ကလေးပြပြိုင်ပွဲ၌လည်းကောင်း၊ ကျန်းမာရေးပြပွဲ၊ ကျောင်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၊ ပန်းဥယျာဉ်ပြပွဲများ၌လည်း အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲသည်။
ထို့နောက် ရိက္ခာတော်ရ မြေအရေးပိုင်မင်း ဦးဘိုးသောင်း၏ဇနီး ဒေါ်ဒေါ်စုသည် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး လှုပ်ရှားမှုကို စွမ်းစွမ်းတမံ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။
ဒေါ်ဒေါ်စု၏ခင်ပွန်း ဦးဘိုသောင်းသည် ဒေါ်ဒေါ်စု မကွယ်လွန်မီ လွန်ခဲ့သော ၉ နှစ်ခန့်ကပင် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ရက်နေ့တွင်ကွယ် လွန်သွားခဲ့သည်။
ကိုးကား စောမုံညင်း - မြန်မာအမျိုးသမီး ၊ ပါတောက်လှိုင်စာပေ၊ ပထမကြိမ် ၁၉၇၆ ဧပြီလ။
တက္ကသိုလ်ကြည်မာ- မြန်မာအမျိုးသမီးလောက၊ ရန်ကုန် စာပေဗိမာန်ပုံတိုက် ၁၉၇၅။
မြန်မာ့ရက်စဉ်သမိုင်း(ပထမတွဲ)၊ သမိုင်းသုသေသနဦးစီးဋ္ဌာန ၂၀၀၉။
ကူဝိတ်နိုင်ငံသည် အနောက်အာရှရှိ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် အာရပ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် အီရတ်နိုင်ငံ တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကူဝိတ်ဆိုသော အဓိပ္ပာယ်မှာ အာရပ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေအနီးတွင် ဆောက်ထားသော ခံတပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
Lesko, John P. "Kuwait," World Education Encyclopedia: A Survey of Educational Systems Worldwide, vol. 2, edited by Rebecca Marlow-Ferguson. Detroit, MI: Gale Group, 2002. ကူဝိတ်နိုင်ငံသည် ၆,၈၈၀ စတုရန်းမိုင် (၁၇,၈၂၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ခန့်မျှ ရှိပြီး လူဦးရေ ၃.၆ သန်းခန့် ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူဝိတ်နိုင်ငံ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှရှိ နိုင်ငံများ။
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ ရုံးသုံးအခေါ်အဝေါ်မှာ ဇမ်ဘီယာသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာဖရိကတောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ များမှာ မြောက်ဘက်တွင် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် မာလဝီနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ၊ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၊ ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၊ နမီးဘီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ တို့ဖြစ်သည်။
မြို့တော်မှာ လူဆာကာမြို့ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
လူဦးရေအများစုမှာ တောင်ဘက်တွင် မြို့တော် လူကာဆာ အနီးနှင့် အနောက်မြောက်ဘက် ကော့ပါးဘဲ့ အနီးတွင် စုဝေးနိုင်ထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ Category:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ Category:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ။
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသည် အာဖရိကတိုက်၏ တောင်ပိုင်းတွင်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ဇမ်ဘီဇီ နှင့် လင်ပိုပိုမြစ် နှစ်မြစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်တွင် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ တို့က ဝိုင်းရံထားကြသည်။
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံတွင် ရုံးသုံးဘာသာစကား ၃ မျိုးရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ ရှိုနာဘာသာနှင့် အွန်ဒယ်ဘီလီဘာသာတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ၏ တောင်ရိုဒီးရှား ကိုလိုနီတစ်ခု အဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှ တောင်အာဖရိက ကုမ္ပဏီ၏ မြေပေါ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သမ္မတ ရောဘတ်မူဂါဘဲသည် နိုင်ငံအကြီးအကဲနှင့် စစ်တပ်တွင် စစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။
မော်ဂန် ဆဗန်ဂီရိုင်း သည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။
မူဂါဘဲသည် နိုင်ငံတကာမှ အသိအမှတ်ပြုပြီး တရားဝင် လွတ်လပ်ရေးရသည့် ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှ ယခုအထိ အုပ်ချုပ်ရေး ရာထူးလက်ကိုင် ရှိနေခဲ့သည်။
တည်နေရာ အာဖရိကတိုက်အရှေ့တောင်ဘက်စွန်း တောင်လတ္တီတွဒ် ၁၅°၃၀′ နှင့် ၂၂°၃၀′ ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၂၅°နှင့် ၃၃°ကြားတွင် တည်ရှိ။
မြောက်ဘက်တွင် ဇမ်ဘီယာသမ္မတနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိုဇမ်းဘက်သမ္မတနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် တောင်အာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘော့စ်ဆွာနာသမ္မတနိုင်ငံတို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာပြင် ဇင်ဘာဘွေသည် ဇမ်ဘီဇီနှင့် လင်ပိုပိုမြစ်နှစ်သွယ်ကြားရှိ မြင့်မားသောကုန်းပြင်မြင့်၏ တဘက်တချက်တွင် တည်ရှိသည်။
နိုင်ငံ၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို အမြင့်ပိုင်း ဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသ၊ အလယ်ပိုင်းဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသ၊ အနိမ့်ပိုင်း ဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသ၊ အရှေ့ဘက်ကုန်းမြင့်ဒေသဟူ၍ အပိုင်းကြီးလေးပိုင်း ပိုင်းခြားထားသည်။
အမြင့်ပိုင်း ဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသသည် ပေ ၄၀၀၀ အထက်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက် တန်းလျက်တည်ရှိသည်။
အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် မြက်ခင်းပြင်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည်။
အလယ်ပိုင်းဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသသည် ပေ ၃၀၀၀ နှင့် ၄၀၀၀ အကြားတွင် ရှိပြီး အမြင့်ပိုင်း ဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသကို ရံလျက် တည်ရှိ၍ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံးဖြစ်သည်။
အနိမ့်ပိုင်းဗဲလ်မြက်ခင်းဒေသသည် ပေ ၃၀၀၀ အောက်ဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်ရှိ ဇမ်ဘီဇီမြစ်ဝှမ်း တောင်ဘက်ရှိ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လင်ပိုပိုမြစ်ဝှမ်းအရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ဆာဘီလွန်ဒီမြစ်ဝှမ်းတို့ ဖွဲ့စည်းပါဝင်သည်။
အရှေ့ဘက်ကုန်းမြင့်ဒေသသည် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်ပြီး တောင်ထူထပ်သော အသွင်အပြင်လက္ခဏာကြောင့် ထူးခြားထင်ရှားသည်။
တောင်များသည် ပေ ၆၀၀၀ အထက်ဖြစ်ကြပြီး၊ အင်ယန်ဂါ တောင်ထိပ်မှာ ပေပေါင်း ၈၅၀၃ ပေရှိသည်။
တောင်ထူထပ်ကျဉ်းမြောင်းသော ဤဒေသသည် မိုဇမ်းဘစ်နိုင်ငံနှင့် နယ်ချင်းထိစပ်လျက် ရှိပြီး တောင်အာဖရိကကုန်းပြင်မြင့်၏ အမြင့်ဆုံးအစွန်းလည်း ဖြစ်သည်။
အကျယ်အဝန်း ဧရိယာ စတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၁၅၀,၈၇၃ ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။
(၁၉၈၃ ခုနှစ်စာစောင်တွင် ဖော်ပြပါသည့်အတိုင်း) ရာသီဥတု ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံတွင် ရာသီဥတု သုံးမျိုးရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ ဆောင်းဥတု နွေဥတု မိုးဥတု တို့ဖြစ်သည်။
ဆောင်းဥတုမှာ မေလမှ ဇူလိုင်လထိဖြစ်ပြီး အေးမြခြောက်သွေ့သည်။
နွေဥတုမှာ ဩဂုတ်လမှအောက်တိုဘာလထိဖြစ်ပြီး ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သည်။
မိုးဥတုမှာ နိုဝင်ဘာလမှ ဧပြီလထိဖြစ်ပြီး ပူနွေးစိုစွတ်သည်။
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၏ အနေအထားသည် ကုန်းတွင်းကျသော်လည်း မြေမျက်နှာပြင်အနိမ့်အမြင့်က ရာသီဥတုကို ညီညွတ်မျှတစေသည်။
လင်ပိုပိုမြစ်ဝှမ်းရှိ ဘဒ်ဘရစ်ဂျ်၏ အအေးဆုံးလဖြစ်သော ဇူလိုင်လ၏ ပျမ်းမျှအပူချိန်မှာ ၆၀° ဖာရင်ဟိုက် ရှိပြီး အပူဆုံးလဖြစ်သော အောက်တိုဘာလ၏ ပျမ်းမျှအပူချိန်မှာ ၈၀° ဖာရင်ဟိုက်ရှိသည်။
အမြင့်ပိုင်းမြက်ခင်းဒေသရှိ ဘူလာဝေယို၏ အပူချိန်ခြားနားချက်မှာ ၅၆°ဖာရင်ဟိုက်နှင့် ၇၂°ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ပြီး မြို့တော် ဟာရာရေး၏ အပူချိန်ခြားနားချက်မှာ ၅၆°ဖာရင်ဟိုက်နှင့် ၇၀°ဖာရင်ဟိုက်ဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက်ကုန်းမြင့်ဒေသသည် မိုးအများဆုံးရရှိသော ဒေသဖြစ်ပြီး မိုးရေချိန်လက်မ ၇၀ ကျော်ရွာသွန်းသည်။
နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် သိသာစွာ မိုးနည်းပါးသွားသည်။
အမြင့်ပိုင်း မြက်ခင်းဒေသတွင် မိုးရေချိန် ၂၅ လက်မနှင့် လက်မ ၃၀ ကြား ရွာသွန်းသည်။
မိုးအနည်းဆုံးရရှိသော ဒေသမှာ တောင်ပိုင်းရှိ လင်ပိုပိုမြစ်ဝှမ်းဖြစ်၍ နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် ၁၅ လက်မအောက် ပုံမှန်ရွာသွန်းသည်။
လူဦးရေ ၁၉၈၂ ခုနှစ်ခန့်မှန်းခြေစာရင်းအရ ဥရောပတိုက်သား ၂ သိန်းနှင့် အာဖရိကတိုက်သား ၇,၅၀၀,၀၀၀ ရှိသည်။
မြို့တော်နှင့် မြို့ကြီးများ မြို့တော်မှာ ဟာရဲ ခေါ် ဟာရာရေး(Harare) ဖြစ်သည်။