kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ကြောင့် Thiha thu (သီဟသူ) သည် ၎င်းအစား ပင်းယနေပြည်တော်ကို (ယနေ့ခေတ် မန္တလေးမြို့ ၏ တောင်ဘက်) ဧရာဝတီမြစ်အနီးတွင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
Thihathu (သီဟသူ) သည် ရှေးခေတ် ပုဂံဘုရင်များ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် ဘွဲ့များကိုခံယူခဲ့သည်။
သူ၏နန်းတက်ပွဲတွင် Anawrahta (အနော်ရထာ) (၁၀၄၄ - ၁၀၇၇) ဘုရင် လက်ထက်ကတည်းက မင်းမိဖုရား တော်ဝင် မိသားစုများအတွင်း လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့သော ရွှေစလွယ်နှင့် ရွှေလင်ဗန်းအား Narathiha pate (နရသီဟပတေ့) ဘုရင် (နောက်ဆုံး ပုဂံမင်းဆက်) ၏ မိဖုရားဖြစ်သော ကွယ်လွန်သူ ခင်ပွန်း၏ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးကို ဆက်ခံသည့် မိဖုရား Saw (စော) မှ Thihathu (သီဟသူ) ကို ပေးအပ်တော်မူခဲ့သည်။
Thihathu (သီဟသူ) သည် ယခုအခါတွင် မိမိသည် ပုဂံမင်းဆက်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူအဖြစ် တရားဝင် ယူဆခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်၍ သူသည် ၁၃၁၅ တွင် နတ်ရွာစံတော်မူပြီးဖြစ်သော ဘုရင် Kyawswa(ကျော်စွာ)နှင့် MiSawU(မိစောဥ)တို့၏သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သော Uzana I (ဥဇန ၁) မင်းသားအား အိမ်ရှေ့စံမင်းသား အရိုက်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
(၁၂၉၈ တွင် Thihathu (သီဟသူ) သည် မိဖုရား Mi Saw U (မိစောဥ) အားသိမ်းယူစဉ် သူမတွင် Uzana (ဥဇန) ၏ ကိုယ်ဝန် ရှိနေခဲ့ပြီး ၁၂၉၉ တွင် Uzana (ဥဇန) အားဖွားမြင်ခဲ့သည်။
Thihathu (သီဟသူ)သည် Uzana (ဥဇန) ကို သူ၏ သားအရင်းအဖြစ် မွေးစားခဲ့သည်။
) စစ်ကိုင်း ခွဲထွက်ခြင်း (၁၃၁၅) Thihathu (သီဟသူ) ဘုရင်၏ သားတော်အကြီးဆုံးဖြစ် သော ၁၅ နှစ် အသက် အရွယ်ရှိ Sawyun (စောယွန်း) သည် သူ့အားကျော်လွန်၍ ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခြင်းကို လိုလိုလားလားမရှိခဲ့ပေ။
တောတွင်းနေထိုင်သော ရဟန်းတော်များ၏ အားပေးမှုဖြင့် ဧရာဝတီမြစ် ကို ပင်းယက တိုက်ရိုက်ဖြတ်ကူးကာ သူ၏နောက်လိုက်နောက်ပါများ နှင့်အတူ အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ စစ်ကိုင်း)သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
Sawyun (စောယွန်း) မင်းသားသည် မည်သည့်အခါကမျှ တရားဝင် ပုန်ကန်ခဲ့ခြင်းမရှိပဲ သူ၏ဖခင်အပေါ်တွင် သစ္စာရှိသယောင် အမည်ခံအဖြစ်နေခဲ့သည်။
သူ၏ ညီအစ်ကိုများနှင့်သော်မှ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို မျှဝေ မခံစားလိုသော Thihathu (သီဟသူ) သည် Sawyun (စောယွန်း) အား သူ၏ဖုံးကွယ်ထားသော ပုန်ကန်ထကြွမှုအတွက် ထူးခြားစွာဖြင့် အပြစ်ပေးခဲ့ခြင်း (ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း) မရှိပါ။
Thihathu (သီဟသူ) အငယ်သည် ဤအရာကို သည်းခံနိုင်ခြင်းမရှိသည်မှာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။
မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ၁၃၂၄ ခုနှစ် Thihathu (သီဟသူ) နတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် မင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုသည် တရားဝင် နှစ်ခြမ်းကွဲ သွားပြီး ပင်းယသည် ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ပိုင်း ရှိ မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်း နှင့် စစ်ကိုင်းသည် အနောက်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
အလယ်ပိုင်း နှစ်များ ၁၃၂၄ ခုနှစ်တွင် Thihathu (သီဟသူ) နတ်ရွာစံသောအခါ Uzana I ( ဥဇန) သည် Thihathu (သီဟသူ) သတ်မှတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။
ပုဂံမင်းဆက်၏ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်သော Uza na (ဥဇန)သည် ရှမ်းဝန်ကြီးများနှင့် ရှမ်းစစ်သူကြီးများ လွှမ်းမိုးသည့် ပင်းယနန်းတော်ထဲတွင် ထုံးနည်းများဖြင့် မလျော်ညီသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် နှစ်ပေါင်း ၂၀ နီးပါးမျှ ကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် သူသည် နောက်တွင် ထီးနန်းဆက်ခံမည့် အမေတူ ညီအစ်ကို Kyawswa I (ကျော်စွာ ၁) အတွက် ထီးနန်းကို စောင့်ရှောက် ပေးနေရသူ တစ်ဦးသာဖြစ်ခဲ့သည်။
Narathipate (နရသီဟပတေ့) ၏ မြေးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး Thihathu (သီဟသူ) ၏ သားဖြစ်သူ Kyawswa (ကျော်စွာ) အငယ်မှာ အကောင်းဆုံးသော ရွေးချယ်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ရှေးဟောင်း (ပုဂံ) နှင့် (ပင်းယ) မင်းဆက် အသစ်များ နှစ်ခုစလုံးမှ မျိုးရိုးအဆက်အနွယ်ကို ပိုင်ဆိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
၁၃၄၃ ခုနှစ်တွင် Uzana ( ဥဇန) သည် ထီးနန်းစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ရသေ့ဝတ်ခဲ့သည်။
ပြိုင်ဘက် မင်းနေပြည်တော် နှစ်ခုမှာ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ရံဖန်ရံခါ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
သို့သော် ၎င်းတို့သည် မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်း ကျူးကျော်သူတို့၏ ရန်ကိုစိုးထင့်နေကြရသဖြင့် မည်သည့်ဘက်ကမျှ အသာစီး မရခဲ့ပေ။
၁၃၅၀ ခုနှောင်းပိုင်းနှစ်များတွင် ရှမ်းကျူးကျော်မှုများသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ပင်းယ ကျဆုံးခြင်း ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် Narathu of Pinya (ပင်းယဘုရင် နရသူ) သည် သူ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော စစ်ကိုင်း နှင့် ဒုက္ခပေးနေသော မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းကျူးကျော်သူတို့ကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် ပြည့်စုံ ကောင်း မွန်သော အကြံအစည်တစ်ခုရခဲ့သည်။
သူသည် စစ်ကိုင်းကိုပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ရန် မိုးကောင်းမှ ရှမ်းစော်ဘွား Saopha (စောင်(ဝ်)ဖ) နှင့် မဟာမိတ်ပြုခဲ့သည်။
မည်သို့ဖြစ်စေ မိုးကောင်းတပ်များ စစ်ကိုင်းကို တိုက်ခိုက်သောအခါ ပင်းယတပ်များသည် ရိုးရှင်းစွာဖြင့် အခြားတစ်ဘက်မှ စောင့်ကြည့် နေခဲ့သည်။
Narathu (နရသူ) အတွက် ကံမကောင်းသည်မှာ သူ၏ အစီအစဉ်သည် ရလဒ် ပြောင်းပြန် ထွက်ပေါ် ခဲ့သည်။
မိုးကောင်းတပ်များသည် မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို စစ်ကိုင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး Narathu (နရသူ) ၏ သစ္စာဖောက်မှုအတွက် ၎င်းတို့၏ ရန်လိုမှုကို ပင်းယသို့ လှည့်ခဲ့သည်။
ထို့ နောက် ရှမ်းတပ် များသည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ပြီး ပင်းယမြို့ ကို သိမ်းပိုက်ကာ (နရသူ)ကို အကျဉ်းသားအဖြစ် မိုးကောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ရှမ်းတို့သည်ဗမာပြည် အလယ်ပိုင်းကို မသိမ်းပိုက်ခဲ့ သော်လည်း ကျူးကျော်မှုများသည် ဗမာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းကို အစုတ်စုတ်အပြတ်ပြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
Narathu (နရသူ) ၏ အစ်ကို အကြီးဆုံးဖြစ်သော Uzana II ( ဥဇန ၂) သည် ပင်းယ ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သော်လည်း သုံးလသာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
ပင်းယမင်းနေပြည်တော်ကြီးသည် မြင်စိုင်းလွှတ်တော် နှင့်အတူ ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
မြင်စိုင်းမင်းဆက် (၁၂၉၈-၁၃၁၃) (၁) အသင်္ခယာ စောယွန်း (၁၂၉၈-၁၃၁၀) (၁) ရာဇသင်္ကြန် (၁၂၉၈-၁၃၀၅) (၁) တစ်စီးရှင် သီဟသူ (၁၂၉၈-၁၃၁၃) ပင်းယမင်းဆက် (၁၃၁၃-၁၃၆၄) တစ်စီးရှင် သီဟသူ ၁၃၁၀ ခုနှစ်တွင် မင်းပြုသည်။
(၁) တစ်စီးရှင် သီဟသူ (ပင်းယ သီဟသူ) (၁၃၁၃-၁၃၂၄) (၂) ဥဇနာ (ပင်းယ) (၁၃၂၄-၁၃၄၃) (၃) ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ (၁၃၄၃-၁၃၅၀) (၄) ကျော်စွာငယ် (၁၃၅၀-၁၃၅၉) (၅) နရသူ (မောပါမင်း) (၁၃၅၉-၁၃၆၄) (၆) ဥဇနာပြောင် (ဥစ္စနာပြောင်) (ဇွန် – စက်တင်ဘာ ၁၃၆၄) ဆက်စပ်သော နိုင်ငံများ မြင်စိုင်းခေတ် စစ်ကိုင်းခေတ် အင်းဝခေတ် ကိုးကား http://www.myanmarthway.co.cc/2009/11/blog-post_27.html http://www.myanmarthway.co.cc/2009/11/blog-post_25.html Category:ပင်းယခေတ် Category:ပင်းယမင်းဆက်။
ဝိန်းမာ့ခ်ရွန်နီ (၁၉၈၅ အောက်တိုဘာ ၂၄ မွေး) သည် အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ကလပ်အသင်း မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် နှင့် အင်္ဂလန် ဘောလုံးအသင်းတို့တွင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးနှင့် အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကစားသူ ဖြစ်သည်။
သူသည် ကစားသမားသက်တမ်းတစ်လျောက် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးအဖြစ် အများဆုံးကစားခဲ့ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ကွင်းလယ်တိုက်စစ်နေရာတွင်လည်း ကစားရသည်။
အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် အဲဗာတန် လူငယ်အသင်းသို့ ရောက်ရှိပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကစားပွဲတစ်ခုတွင် ပွဲထွက်ကစားခဲ့သည်။
အဲဗာတန်အသင်းတွင် ၂ ရာသီ ကစားခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် အသင်းသို့ ပေါင် ၂၅.၆ သန်းဖြင့် ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ရွန်နီသည် ယူနိုက်တက်အသင်းနှင့် ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ၅ကြိမ်၊ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ဖီဖာကမ္ဘာ့ကလပ်ဖလား ၁ကြိမ်၊ လိဂ်ဖလား ၂ကြိမ် ရရှိထားသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ယူနိုက်တက်အသင်းအတွက် သူ၏ ဂိုး ၂၀၀ မြောက်ကို သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ၂၂၄ ဂိုးအထိ သွင်းယူထားနိုင်ပြီး ယူနိုက်တက်အသင်း၏ တတိယမြောက် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူနေရာတွင် ရပ်တည်နေသည်။
သူသည် လူကြီးအသင်းတွင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ စ၍ နိုင်ငံတကာအဆင့်၌ စတင် ကစားခဲ့သည်။
သူသည် ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရို ၂၀၀၄ တွင် ကစားခဲ့ပြီး ၄ ဂိုးမျှ သွင်းခဲ့သည်။
ထိုပြိုင်ပွဲ၏ အသက်အငယ်ဆုံး ဂိုးသွင်းသူလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူသည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးအသင်း အတွက် မကြာခဏ ရွေးချယ်ခံရလေ့ ရှိပြီ: ၂၀၀၆ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင် ကစားခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
ရွန်နီသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမား ဆုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တို့တွင် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၁ မတ်လတွင် သူသည် နိုင်ငံတကာဖလား ၇၀ ခု ကို ရရှိခဲ့ဖူးပြီး နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲများတွင် ဂိုးပေါင်း ၂၆ ဂိုးမျှ သွင်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင်ကစားသမားဘဝမှ အနားယူပြီးနောက် အင်္ဂလန်ချန်ပီယံရှစ်ကလပ် ဒါဘီကောင်တီ အသင်း၏နည်းပြအဖြစ်တာဝန်ယူ ကိုင်တွယ်လျက်ရှိသည်။
အမှတ်(၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကမာရွတ် သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကမာရွတ်မြို့နယ် အင်းလျားလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
St. August Church ပိုင်ဆိုင်သောမြေပေါ်‌တွင် ဆောက်လုပ်ထားသောကြောင့် စိန့်ဩဂတ်စတင်း (St. Augustine's School) ကျောင်းဟူ၍ နာမည်တွင်ခဲ့သည်။
သူငယ်တန်းမှ ဒွာဒသမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။
ကျောင်းအဆောက်အဦးများ သဇင်ဆောင် ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ အိမ်သာ၊ လှေခါး ၂ မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ ဝန်ထမ်းများစတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ စတိုခန်း ၂ ခန်း၊ အိမ်သာ၊ လှေခါး ၂ ပိတောက်ဆောင် တတိယထပ် - အိမ်သာ၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ဒုတိယထပ်ထပ် - အိမ်သာ၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ ကျောင်းဆေးပေးခန်း၊ စာသင်ခန်း၊ ‌ကင်းထောက်ခန်း၊ လှေခါး ချယ်ရီဆောင် တတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၁ခန်း၊ ဆရာမများနားနေခန်း ဒုတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၁ခန်း၊ ဆရာမများနားနေခန်း ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁ခန်း၊ ဆရာမများနားနေခန်း မြေညီထပ် - မုန့်ဈေးတန်း နှင်းဆီဆောင် (အလျား ၁၁၀ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) တတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ဒုတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး မြေညီထပ် - နှင်းဆီခန်းမ ကံ့ကော်ဆောင်(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) တတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း သရဖီဆောင် ခေါင်မိုးထပ် - အားကစားကွင်း ပဉ္စမထပ် - ဘုရားခန်း၊ ကျောင်းကျန်းမာရေးခန်း၊ ကျောင်းစာကြည့်တိုက် စတုတ္ထထပ် - ပန်းချီခန်း၊ ဂီတခန်း၊ အိမ်တွင်းမှုခန်း တတိယထပ် - ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း ဒုတိယထပ် - ဘာသာစကားခန်း၊ ကွန်ပျူတာခန်း ပထမထပ် - ရုံးခန်း၊ ပြိုင်ပွဲလေ့ကျင့်ခန်း မြေညီထပ် - သရဖီခန်းမ၊ ယခင်က တေဇခန်းမဟူ၍ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရာ ထိုတေဇခန်းမ၏ နေရာတွင် သရဖီခန်းမကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းအုပ်ဆရာ၊ ဆရာမကြီးများ ပထမစိန်ရတုအကြို မဂ္ဂဇင်း (၂၀၁၇) +စဉ်အမည်ပညာအရည်အချင်းတာဝန်ထမ်းဆောင်‌သောကာလမှတ်ချက်၁။
Mr. E. A TONDB.A., English၁၉၆၅ ၁၉၆၆၂။
ဦးသိန်းလွင်B.A., B.Es.၁၉၆၆ ၁၉၆၇၃။
ဒေါ်ရင်ရင်မြင့်B.A., DT, B.Ed.၁၉၆၇ ၁၉၇၂၄။
ဒေါ်စန်းရင်B.A.(Ed), B.Ed., M.A.(Ohio U.S.A)၁၉၇၂ ၁၉၈၂၅။
ဦးထွန်းဝင်းB.A., B.Ed., B.Es.၁၉၈၀ ၁၉၈၁၆။
ဒေါ်နမ်းနွမ်B.A., B.Ed.,၁၉၇၉ ၁၉၈၇၇။
ဒေါ်သန်းသန်းB.A., Dip-Ed၁၉၈၇ ၁၉၉၀၈။
ဦးတင်မောင်B.Sc., B.Ed.၁၉၉၀ ၁၉၉၃၉။
ဒေါ်ခင်ခင်သောင်းB.A., Dip-Ed၁၉၉၃ ၁၉၉၆၁၀။
ဒေါ်အမာကြည်B.A., Dip-Ed၁၉၉၆ ၂၀၀၀၁၁။
ဒေါ်တင်အေးဆင့်B.Sc., B.Ed., M.Ed.၂၀၀၀ ၂၀၀၄၁၂။
ဒေါ်မေလှရီB.Ed.၂၀၀၄ ၂၀၁၃၁၃။
‌ဒေါ်အေးအေးသွယ်B.Ed၂၀၁၃ ၂၀၁၇၁၄။
ဒေါ်ခင်ခင်ညို၂၀၁၇ ၂၀၁၈၁၅။
ဒေါ်ခင်စောရီ၂၀၁၈ ၂၀၂၂ ထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများ နိုင်ငံ​ရေးသမားများ ​​ဒေါ်စုစုလွင် ​​ကျော်မင်းယု (ခေါ် ) ဂျင်မီ အဆိုတော်များ စိုးလွင်လွင် ခိုင်ထူး စည်သူလွင် မျိုးမျိုး ဖြိုးကြီး နန်းနောင့်နောင့် ငယ်ဆူး ရွှေထူး အေးမြဖြူ ဝိုင်းလမင်းအောင် ​မေ့ချစ်သက် John Derek ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင်များ ကြည်လဲ့လဲ့ဦး ဖွေးဖွေး ဝတ်မှုန်ရွှေရည် မြနှင်းရည်လွင်https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mya_Hnin_Yee_Lwin နန်းမွေစံ အောင်ရဲလင်း အတတ်ပညာရှင်များ ညီညီမောင် စမ်းချောင်း ကိုးကား ကမာရွတ်။
မောင်ဝိတ် (၁၉၇၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အိမ်ခြံမြေ၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သော မောင်ဝိတ်နှင့် မိသားစု ကုမ္ပဏီ၏ တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းကာလ ၁၉၇၃ခုနှစ်တွင်ပုသိမ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့ အထက(၁) ဒဂုံမှ အခြေခံပညာအထက်တန်းအောင်မြင် ကာ ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘူမိဗေဒဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော (၁၆) ကြိမ်မြောက်အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၊ ၁၉၉၂ခုနှစ် ဘရူနိုင်း နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော South East Asian Amateur Golf Team Championship ( Putra Cup) များသို့မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြု ဂေါက်သီးရိုက် အားကစား အဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင် ဖူးသော ဂေါက်သီးရိုက် အားကစား လက်ရွေးစင်ဟောင်း လည်းဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးနယ်ပယ်သို့ ဝင်ရောက်လာခြင်း ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မောင်ဝိတ်နှင့်မိသားစု ကုမ္ပဏီကို မိသားစုပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ်တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးလောကထဲဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
မောင်ဝိတ်၏ကုမ္ပဏီသည် ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများ တင်သွင်းခြင်း၊ ပဲ နှင့် ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့ခြင်း၊ ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်း နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သည်။
ထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီး စေပိုင်ဖွံ့ဖြိုးမှုကုမ္ပဏီကို ထူထောင်ကာ ရန်ကုန်၊မန္တလေး အစရှိသည့်မြို့ကြီးများတွင် မြို့ပြဖွံဖြိုးရေးတည်ဆောက်မှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင်မန္တလေးမြို့ ၌ ဧက ၂၅၀၀ ရှိသော အမရပူရမြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအား Mandalay Business Capital City Development Ltd အမည်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်သည်။
၂၀၂၀ တွင် မောင်ဝိတ်နှင့်မိသားစုကုမ္ပဏီအားဖျက်သိမ်းသည်။
ထိုသို့ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နေစဉ် ၂၀၁၆ခုနှစ်အရောက်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်ဦးဖြိုးမင်းသိန်းအား Patek Philippe နာရီပေးသည်ဟု ပြည်တွင်းမီဒီယာတစ်ခုမှရေးသားခဲ့သဖြင့် မောင်ဝိတ်က မည်သည့်ခုံရုံးတွင်မဆို အစစ်ခံရန်အဆင်သင့်ရှိနေကြောင်း ပြန်လည်ရှင်းလင်းသည့်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ လူအများစိတ်ဝင်စားသောသတင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ အစိုးရအား အပြည့်အဝထောက်ခံအားပေးပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့၍ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်နှင့် နီးကပ်သောဆက်ဆံရေးရှိသူအဖြစ် လူသိ ပိုများလာခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဝင်းမြင့် က အမျိုးသားလုပ်ငန်းရှင်(၈)ဦးအားအဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မမဏိဇောတဓရဘွဲ့ တံဆိပ်နှင့် အဆောင်အယောင်များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ရာတွင် မောင်ဝိတ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဖြစ်သော ဦးမြင့်ဆွေ၏ တူမဖြစ်သူ ဒေါ်ယဉ်မင်းသီနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်ဟု မီဒီယာအချို့က ဖော်ပြကြသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း ဇနီးဟောင်းဖြစ်သူဒေါ်ယဉ်မင်းသီအား ဒုတိယသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ၏ တူမအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့၍ မီဒီယာရှေ့သိပ်မထွက်ခဲ့သည့်ဒေါ်ယဉ်မင်းသီကိုယ်တိုင် သူမသည် ဦးမြင့်ဆွေ၏တူမ မဟုတ်မှန်ကြောင်း ထွက်ရှင်းခဲ့သည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စများ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးခင်ညွန့်နှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေး ရှိသူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာတိုင်း(မ်)၏ အဆိုအရ မောင်ဝိတ်သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ မလေးရှားမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ မူးယစ်ဆေးများ တရားမဝင်တင်သွင်းရာတွင် ပတ်သက်မှုရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
တပ်မတော်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ သားသမီးများနှင့် သရုပ်ဆောင်များအတွက် အက်တဆီ၊ မက်သမ်ဖတမင်း၊ ကီတမင်း စသည့် စိတ်ကြွမူးယစ်ဆေးများ ဖြန့်ချိမှု၊ တင်သွင်းမှုများဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လမ်းမတော်မြို့နယ် ရဲစခန်းက မောင်ဝိတ်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် လမ်းမတော်မြို့နယ် တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၁၅ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။
အထူးစစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့မှူးဟောင်း ဦးရဲမြင့်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ရဲဇော်မြင့်နှင့် အတူ မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
၂၀၁၆က ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုတွင် မောင်ဝိတ်က ၎င်းအနေဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းအလွန်ကာလ ကျိုတ်လတ်မြို့တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှု၊ မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲရန်အားပေးအားမြှောက်မှု၊ ဧည့်စာရင်းမတိုင်မှုတို့ဖြင်ထောင်ဒါဏ် ၁၈ နှစ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်ဟု ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားသည်။
မူးယစ်ဆေးဝါးမှုဖြင့် ထောင်ချခံရပုံကို “သေသူမရှိသည့် လူသတ်မှု”ဟု ပြောကြားပြီး ၎င်း မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲ၊ရောင်းချခြင်း လုံးဝမရှိဟု ငြင်းဆိုသည်။
ထောင်ထဲတွင် ၅နှစ် ၆လကျော်နေခဲ့ရပြီးနောက်၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ပုသိမ်အကျဉ်းထောင်မှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၁-၂၀၂၃ကာလများ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ၁ရက်နေ့ က ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း တွင် နိုင်ငံရေးသမားများ၊တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ကျောင်းသားနှင့်စာရေးဆရာစသည်တို့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှုတွင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်မောင်ဝိတ်လည်း ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
ထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁လကျော်အကြာ ၂၀၂၁ မတ်လ၁၇ရက်တွင် စေပိုင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် မောင်ဝိတ်၏ ထွက်ဆိုချက်ဆိုသည့် ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်အား အမေရိကန်ဒေါ်လာ၅သိန်းခွဲလှူဒါန်းခဲ့သည်ဆိုသော ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခု မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားမှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။
ကြိုတင်မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်း၏အရည်အသွေးသည် အလွန်နိမ့်ကျပြီး အသံအား ရှင်းရှင်းလင်းသဲသဲကွဲကွဲမကြားရဘဲ သတင်းတင်ဆက်သူက ပြန်လည်ပြောဆိုချက်ကိုသာ သဲသဲကွဲကွဲကြားရသည်ဟု ဘီဘီစီသတင်းဌာနက မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ရက်တွင် ထိန်းသိမ်းခံမောင်ဝိတ်သည်မန္တလေးအကျဉ်းထောင်အထူးတရားရုံးအတွင်း စစ်ဆေးသည့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်၏ ရုံးချိန်းတွင် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင် ကင်ဆာရောဂါကုသရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ၁သိန်းနှင့် မြန်မာငွေကျပ်သိန်း၆၅၀လှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု လာရောက် ထွက်ဆိုချက်ပေးခဲ့သည်။
ဆေးကုသရန် ငွေပေးခြင်းမဟုတ် မိမိ၏ဖခင်နှင့်အဘိုးမှာ ကင်ဆာကြောင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ရ၍ လှူဒါန်းခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း တရားရုံးတွင် ထပ်ခါတစ်လဲလဲပြောဆိုခဲ့သည်ဟု မီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲကိုယ်စားလှယ်လောင်းများအတွက်အလှူငွေလက်ခံခဲ့သဖြင့်ဒေါက်တာမျိုးအောင်အား အဂတိမှုဖြင့်တရားဆွဲထားသည့် အမှုနှင့်ပတ်သတ်ပြီး ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ၂၃ရက်က နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးတွင် စစ်ဆေးခဲ့ရာတွင် မောင်ဝိတ်ကလာရောက်ပြီး ငွေကျပ်သိန်း ၁၁၀ ကို ၎င်း လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ၎င်းနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပေါ် အဂတိဖြင့် စွပ်စွဲအမှုဖွင့်တရားစွဲဆိုထားသည့် ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းအား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅သိန်းခွဲပေးလှူမှု နှင့် ပါတ်သတ်၍လည်း မောင်ဝိတ်က ၂၀၂၂ မေလ ၃၁ရက်တွင် ပြုလုပ်သည့်နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးအတွင်း မိမိ၏သဘောဆန္ဒအရ ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထွက်ဆိုသွားကြောင်း မီဒီယာများ၏ဖော်ပြမှုများကိုလည်းတွေ့ရသည်။
သူသည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ရက်ကစပြီး ၂နှစ်နှင့်၄ လကျော်ထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက် ၂၀၂၃ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။
ထိုနေ့ နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသည့် မြန်မာထိပ်တန်းသူဌေးကြီး ၁၀၀ကျော်တက်ရောက်သည့် မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် တည်ဆောက်ပြီးစီးမှုအခြေအနေရှင်းလင်းပွဲသို့ သူတက်ရောက်ပြီး အလှူငွေပေးပြီးကာမှ နေအိမ်သို့ ပြန်လာရခြင်းဖြစ်သည်။
လှူဒါန်းမှုများ မောင်ဝိတ်သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာအလှူအတန်းများ၊ လူသားခြင်းထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အလှူအတန်းများ အများအပြား လှူဒါန်းခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကာလအတွင်း ရွှေတိဂုံစေတီတော်အတွက် မြန်မာ ကျပ်ငွေသိန်း(၅၀၀၀)ကျော် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ပြည်သူများအတွက် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီ အထောက်အပံ့ပေးရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်း (UEHRD) သို့ ကျပ်သိန်းပေါင်း ၁၅၀၀၀ ကိုလှူဒါန်းခဲ့သည်။
မောင်ဝိတ်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၁၉ ရက်ကပုထိုးတော်ကြီး(အမရပူရ) အားအများပြည်သူခုနှစ်ရက်သားသမီးများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး အထက်ဌာပနာ ထည့်သွင်းပူဇော်ခြင်း၊ ပန်းလည်တိုင် စိုက်ထူခြင်း၊ ရွှေထီးတော်အသစ် ဘုံ ၉ ဆင့် တင်လှူခြင်းဖြင့် ပုထိုးတော်ကြီး၏သတ္တမအကြိမ်မြောက် ထီးတော်သစ်အား တင်လှူခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ကိုဗစ် ၁၉ ကပ်ရောဂါ ကာလအတွင်း ရန်ကုန်လှိုင်ကွာရတင်းစင်တာ၊ ကုသရေးယာယီဆေးရုံ နှင့် မန္တလေး ကန်တော်ကြီးဆေးရုံတွင် ကွာရတင်းစင်တာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်း အပြင် မန္တလာဒီဂရီကောလိပ် ကွာရတင်းစင်တာ တိုးချဲ့ရေးအတွက် ဦးမောင်ဝိတ်၏ မန္တလေးစီးပွားရေး မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေး ကုမ္ပဏီ MBCCD က လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဂေါ့သာ့လိုဏ်ခေါင်း (Gotthard Base Tunnel, GBT) သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ အယ်လ်ပ် တောင်တန်းကို ဖြတ်ဖောက်ထားသော မြန်နှုန်းမြင့်ရထားသွား လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
တစ်ခုတည်းအရှည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅.၄ မိုင်)၊ လိုဏ်ခေါင်းအားလုံး စုစုပေါင်း အရှည်မှာ ၁၅၁.၈၄ ကီလိုမီတာ (၉၄.၃ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ စဲအိကန် လိုဏ်ခေါင်းကို ကျော်လွန်ကာ လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး လိုဏ်ခေါင်းဖြစ်သည်။
မင်းလက်ဝါးကို သမိန်ထောရာဇာဘွဲ့ခံ ပုသိမ်မြို့ဝန် မဟာသမိန်ထောနှင့် ရေကင်းသူ မမကြီးတို့က ၁၈၂၃-ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း ၂-ဦးအနက် အငယ်ဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ မောင်လတ်ဖြစ်သည်။
မင်းလက်ဝါး၏ အနွယ်ရင်းဖြစ်သော သူ၏ အဘ၊ အဘိုး၊ အဘေးများသည် အလောင်းမင်းတရားလက်ထက်မှစ၍ အစဉ်အဆက်အမှုထမ်းလာကြသော မွန်တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။
မင်းလက်ဝါးသည် ကုန်းဘောင်ဆက် မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းတို့ လက်ထက်တွင် နှစ်ပေါင်း ၃၀-ခန့် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်းသည် မင်းလက်ဝါးအား အမြင့်ငါးမြို့ဝန်၊ မဟာသမိန်ဘရမ်း၊ မင်းကြီးမင်းခေါင်သူရိန်၊ မင်းကြီးမဟာသက်တော်ရှည် ဘွဲ့များချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
သီပေါမင်းက မက္ခရာမြို့စား၊ လက်ဝဲတော်မှူး၊ မင်းကြီးသူရ မဟာမင်းခေါင် သမိန်ဘရမ်းနှင့် အောက်မြစ်စဉ်ခရိုင်မင်းကြီးဘွဲ့များ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
မောင်လတ်၏ဖခင်သည် ငယ်စဉ်ကပင် ဆုံးသွားခဲ့သည်။
မိခင်၊ အမများနှင့်လည်း ကွဲကွာခဲ့ရပြီး ရေကင်းဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ခိုလှုံကာ ဘုန်းကြီးထံ၌ စာပေပညာများကို သင်ယူခဲ့သည်။
ဘုန်းတော်ကြီးက လူရေးလူရာ လိမ္မာယဉ်ကျေးစေရန် ဆုံးမသွန်သင်ပေးသည်။
လူပျိုအရွယ်ရောက်လာသောအခါ ဒေသအလိုက် သစ်ခုတ်၊ လယ်လုပ်ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးရသည်။
မောင်လတ်သည် သစ်ခုတ်ရင်း သစ်ငုတ်ထိုးမိသောဒဏ်ရာကြောင့် ဝဲမျက်လုံးတဖက် ကွယ်သွားလေသည်။
ထို့နောက် တောင်သူကြီး တဦး၏ သမီးနှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး ယောက္ခမအိမ်သို့ လိုက်ပါနေထိုင်လျက် တောင်သူလုပ်ငန်းကို ပင်ပန်းကြီးစွာ လုပ်ကိုင်စားသောက်ရသည်။
မောင်လတ်သည် လယ်ယာလုပ်ငန်း၌ စိတ်မဝင်စား။
မကျွမ်းကျင်၍ ယောက္ခမက ၎င်းအား လူပျင်း၊ လူအ ဟု အထင်အမြင်သေးကာ ငြူစူလာသည်။
ဇနီးသည်ကပင် အထင်အမြင်သေး၍ မထီမဲ့မြင် ပြုလာသည်။
မောင်လတ်သည် ယောက္ခမနှင့် မိန်းမဖြစ်သူ၏ ငြိုငြင်မှုကို ခံနေရချိန်တွင် အမဖြစ်သူ ခင်ခင်ကြီးမှာ ရာဇဌာနီ မင်းနေပြည် အမရပူရမြို့တော်၌ သူရဲဝန်ကတော်ဖြစ်လျက် ကောင်းစားနေကြောင်း သတင်းကောင်းကြားလာ ရသည်။
မောင်လတ်သည် အသက် ၃၁-နှစ်အရွယ်ခန့်၊ ၁၈၄၄-ခုနှစ်တွင် ဇနီးသည်ကိုထားခဲ့၍ အမရပူရမြို့တော်သို့ လှည်းတတန်၊ လှေတတန်၊ ခြေလျင်တတန်ဖြင့် တလနီးပါးအထိ ခရီးနှင်လာခဲ့သည်။
မောင်လတ်သည် သူရဲဝန်မင်းအိမ်ကို အလွယ်တကူ ရှာတွေ့သည်။
အမခင်ခင်ကြီးသည် မောင်ငယ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ တွေ့ရ၍ ဝမ်းသာပြီး ရှိုက်ကြီးတငင် ငိုရှာသည်။
သူရဲမင်း ဦးရွှေလုံးသည် ယောက်ဖဖြစ်သူ မောင်လတ်အား တစေ့တစောင်း အကဲခတ်သည်။
လက်ရုံးတဆူကဲ့သို့ အားကိုးစိတ်ချရမည့်သူဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်သဖြင့် အစစအရာရာ မင်းမှူးစိုးတာ နန်းတွင်းရေးရာမှစ၍ သွန်သင်ဆုံးမသည်။
အခါအခွင့်ရတိုင်း ဓားခုတ်၊ လှံထိုး၊ ဆင်စီး၊ မြင်းစီးတို့ကို ကျွမ်းကျင်အောင် သင်ကြားပေးသည်။
သူရဲဝန်မင်းသည် မောင်လတ်အား မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ရှေ့တော်သို့ ဝင်ရောက်ခစားစေသည်။
မင်းတုန်းမင်းသည် မောင်လတ်၏ အရည်အသွေးကို အကဲခတ်ရင်း အပါးတော်၌ ခစားစေသည်။
ထို့နောက် ချောင်းဦးဆယ်ရွာကို စားစေပြီး မင်းမှုထမ်းစေသည်။
မောင်လတ်သည် မိမိတာဝန်များကို မလစ်ဟင်းရလေအောင် ကြိုးစားထမ်းဆောင်သည်။
မင်းတုန်းမင်းသည် မောင်လတ်၏စွမ်းရည်ကို နှစ်သက်၍ အမြင့်မြို့ဝန်ရာထူး တိုးမြင့်ခန့်အပ်တော်မူသည်။
ဦးလတ်သည် မိမိတာဝန်ထမ်းဆောင်ရာ မြို့ရွာများတွင် သူ၏အမိန့်စည်းကမ်းများကို မလေးမခန့် ပြုသူ၊ ဆိုးသွမ်းသူများကို ကိုယ်တိုင် လက်ဝါးနှင့်ရိုက်၍ ဆုံးမလေ့ရှိသည်။
ဦးလတ်မှာ အသားဖြူဝင်း စိုပြည်လျက် ထွားကျိုင်းသန်မာ၍ အံ့ဩလောက်သော ကာယဗလရှိပြီး တိုင်းရင်းသားမွန်များတွင် ထင်ရှားလှသည်။
လေးတောင်ပြည့် အရပ်အမောင်းနှင့် လိုက်ဖက်အောင် အလုံးအထည် ကြံ့ခိုင်သူလည်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် သူ၏ရိုက်ချက်မှာ အားကောင်းမောင်းသန်လှသဖြင့် ပြင်းပြင်းအရိုက်ခံရသူမှာ တချက်တည်းနှင့် စင်းစင်းသေရလေတော့သည်။
ဦးလတ်၏ တမူထူးခြားသော သူ၏စရိုက်နှင့် စွမ်းအားတို့ကြောင့် အမြင့်မြို့နယ်တခွင်တွင် မင်းလက်ဝါး-ဟု ပြည်သူများက ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
မင်းလက်ဝါးအုပ်ချုပ်သော နယ်အတွင်း ခိုးသားဓားပြများ လုံးဝကင်းစင်ကာ အေးချမ်းလှသည်။
ထိုကဲ့သို့သော မင်းလက်ဝါး၏ ဂုဏ်သတင်းကို မင်းတုန်းမင်း ကြားသောအခါ အပါးတော်သို့ခေါ်ယူပြီး သူ၏မျိုးရိုးဇာတိကို မေးမြန်းတော်မူသည်။
သူရသတ္တိသွေးမျိုး ရှိသူဖြစ်ကြောင်း သေချာစွာသိတော်မူ၍ အသက် ၃၃-နှစ်အရွယ် ၁၈၅၆-ခုနှစ်တွင် မဟာသမိန်ဘရမ်း-ဟု ဘွဲ့တော်ကိုပေးလျက် အမြင့်ငါးမြို့ဝန်ရာထူး တိုးမြှင့်ခန့်အပ်လေသည်။
မြင်းကွန်း မြင်းခုံတိုင် အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း ပန်းထိမ်မင်းသားပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းရန် မင်းတုန်းမင်းသည် မင်းလက်ဝါးကို အမြင့်မြို့မှခေါ်ယူပြီး မြစ်စဉ်တလျှောက်မှ နယ်များကို ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုရှိစေရန် တာဝန်ခံဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။
မင်းလက်ဝါးသည် သူရဲသူခက် လက်နက်အင်ခွင်တို့ကို ဖွဲ့စည်းစုဆောင်း၍ ပန်းထိမ်မင်းသားပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နှင်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ပုန်ကန်သူများတွင် ပါဝင်သော မိမိသားကိုပင် အဆုံးစီရင်လေသည်။
မင်းတုန်းမင်းသည် မင်းလက်ဝါးအား မဟာသမိန်ဘရမ်းဘွဲ့တွင် ထပ်လောင်းလျက် မင်းကြီးမင်းခေါင်သူရိန်-ဟူသော ဘွဲ့တော်ကို ချီးမြှင့်လေသည်။
၎င်းပြင် ရတနာကိုးပါး စီခြယ်သော သီလဝင်ရွှေဓားကို ပေးအပ်ချီူမြှင့်လျက် မင်းကြီးမဟာသက်တော်ရှည်ဘွဲ့ထူးကို ၁၈၇၄-ခုနှစ်တွင် ထပ်ဆင့်အပ်နှင်းတော်မူသည်။
ထို့နောက် ဗလကောင်းသော အင်္ဂလိပ်ကြီးနှင့် စွမ်းအားပြိုင်ရာတွင်လည်း အနိုင်ရ၍ ဘုရင်မင်းမြတ်က မင်းလက်ဝါးကို ဆုတော်ငွေများ ပေးသနားတော်မူလေသည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မင်းလက်ဝါးအား မက္ခရာမြို့ကို အပိုင်စားပေးသည့်အပြင် မင်းကြီးသူရမဟာမင်းခေါင် သမိန်ဘရမ်း-ဟူသော ဘွဲ့အမည်နှင့် လက်ဝဲဝင်းတော်မှူးရာထူးကို ခန့်အပ်ခံသည်။
ဧရာဝတီမြစ်၏ ဝဲယာမြို့များတဝိုက်ကို အောက်မြစ်စဉ် ၇-ခရိုင် သတ်မှတ်ပိုင်းခြားလျက် မင်းလက်ဝါးအား အုပ်ချုပ်စေသည်။
မင်းလက်ဝါးသည် အောက်မြစ်စဉ် ၇-ခရိုင်မင်းကြီးဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားလာသည်။
၁၈၈၅-ခုနှစ် တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးလှေသင်း အတွင်းဝန် ဦးရွှေမောင်နှင့် ဗိုလ်ချုပ်မင်းလက်ဝါးတို့ တူအရီးနှစ်ဦးသည် မြင်းခြံနှင့် မင်းလှမြို့များတလျှောက်ကွပ်ကဲတိုက်ခိုက်ကြသည်။
ထို့ပြင် မင်းလှခံတပ်ကြီးကို ဦးစီးကွပ်ကဲ၍ နယ်ချဲ့တို့အား အပြင်းအထန် ခုခံတိုက်ခိုက်ကြသည်။
၁၈၈၅-ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇-၇က်နေ့ ညနေတွင် မင်းလှခံတပ် ကျဆုံးသွားသည်။
မင်းလက်ဝါးကြီးသည် ခံတပ်၏ မလွယ်ပေါက်မှ ထွက်ခွါလွတ်မြောက်လာသည်။
သူနှင့်အတူပါလာသော ရဲမက်များနှင့် မျိုးချစ်မြန်မာများကို အင်အားစုစည်း၍ ဗြိတိသျှတို့အား တော်လှန်ရန် ကြိုးစားသည်။
သို့သော် မြန်မာလွှတ်တော်မှ မေတ္တာရပ်ခံသဖြင့် လက်နက်ချခဲ့ရသည်။
မင်းကြီးတွင် ဝန်ကတော် ၈-ဦးနှင့် သား ၂၀၊ မြေး ၁၀-ယောက်ရှိသည်။
မင်းကြီးသည် မန္တလေးမြို့ တနေရာတွင် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်၏။
ဗြိတိသျှတို့က ငွေကြေး၊ ရာထူးတို့ဖြင့် စည်းရုံးသိမ်းသွင်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။
မင်းကြီးသည် ၁၈၉၃-ခုနှစ်လောက်တွင် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးများ ငြိမ်းအေးသွားသောအခါ မန္တလေးမှ အမြင့်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေနေထိုင်ခဲ့သည်။
မင်းလက်ဝါးသည် အစားအသောက် လွန်စွာစားနိုင်သည်။
နံနက် နို့ဆီဗူးဆန် လေးလုံး၊ ညနေ နို့ဆီဗူးဆန် လေးလုံး ကုန်အောင် စားနိုင်သည်။
ထမင်းစားပြီး ဖီးကြမ်းငှက်ပျောသီးတဖီး ကုန်အောင် စားနိုင်သည်။
မင်းလက်ဝါးသည် ၁၉၀၃-ခုနှစ် အသက် ၈၀-တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် အမြင့်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
ဦးမြင့်စော (သမိုင်းပါမေက္ခ-ပုသိမ်တက္ကသိုလ်) ( မင်္ဂလာမောင်မယ် ၂၀၀၉-ခု မေလ) ကိုးကား Category:ကုန်းဘောင်ခေတ် Category:မွန်လူမျိုးများ Category:မြန်မာ မှူးမတ်များ။
ဖိုးသူတော်ဦးမင်းသည် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်းတွင် ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်နှင့် ကုန်းဘောင်ရွှေဘိုမင်း လက်ထက်တွင် ပေါ်ပေါက်သော ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးဖြစ်သည်။
လေးချိုးကြီး၊ ရတု၊ သဖြန်အမျိုးမျိုး၊ တေးထပ်၊ တုံးချင်း၊ လွမ်းချင်းများကို ဖွဲ့ဆိုသည်။
သူနှင့်တစ်ခေတ်တည်း ပေါ်ပေါက် သော စာဆိုတော်လူဦးမင်းနှင့် ခွဲခြားနိုင်ရန်အလို့ငှာ ဖိုးသူတော် ဝတ်ဖူးသောကြောင့် ဖိုးသူတော်ဦးမင်း တွင်သည်။
ရှင်ဣန္ဒောဘာသဓဇ ဘွဲ့ကို ရသည်ဟုဆို၏။
ဖိုးသူတော်ဦးမင်းသည် ပင်းတလဲမြို့နယ်၊ ရေဝေရွာ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
စာမွန်ကြီးရွာ (အချို့က ဆမွန်းကြီးရွာ) ကို အသုံးကံကျွေးချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ်၌ ကုန်းဘောင်မင်းတရားကြီး နန်းတက်၍ ဥကင်ဖွင့်မင်္ဂလာ ဆင်ယင်သည့်အခါ အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦး၊ စာဆိုတော်ဦးမင်း၊ ဝက်မစွတ်မြို့စား စာဆိုတော်နဝဒေးတို့နှင့် ဘုန်းတော်ဘွဲ့ရတုများကို အပြိုင်ရေးသား ဆက်သွင်းသည်။
ဖိုးသူတော်ဦးမင်းသည် ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့များကို ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိသည်။
ဆိုခဲ့သော ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့များကား ဟောင်းရွက် ညခါလှစ်လို့ချီ သဖြန် လေးဆစ် ၁၂ ပုဒ်၊ ထပ်ထပ်သာ စောတော့တယ်ချီ ဆယ့်နှစ်ရာသီ လွမ်းချင်း ၁၂ ပုဒ်နှင့် နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်းဖွဲ့ လေးချိုးကြီး ၃ ပုဒ်တို့ဖြစ်၏။
ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ ကဗျာစုအနက် လေးဆစ်သဖြန်များတွင် အကျယ်မချဲ့ဘဲ လိုရင်းကိုချုပ်၍ ရေးသားထားသည်။
ရာသီဖွဲ့တွင် ပါဝင်စေအပ်သော ပန်း၊ နက္ခတ်တာရာ၊ ရာသီပွဲတော်များကိုသာ ပါဝင်စေလျက် ရာသီအခြေအနေကိုကား ပေါ်လွင်အောင် မဖွဲ့နွဲ့ချေ။
ပုံစံမှာ ကဆုန်လဖွဲ့တွင် 'စကားဝါငုံသင်းလို့၊ ကြယ်မင်းတဲ့ ဝိသာခါ၊ တိမ်ဗွေမှာ ရောင်ခြည်ရွှန်း၊ ထွန်းတဲ့ ချိန်ပါ၊ စုံကန္တာ၊ ဟေမာမြိုင်ထဲ၊ ရွှေကျေးပျံသင်လို့ စံပျော်ရွှင် သည်ဟိုကူးလို့ငယ်၊ မြူးကြစမြဲ။
' ဟူ၍ တိုတိုတုတ်တုတ်နှင့် လိုရင်းကိုချုပ်၍ ဖွဲ့သည်။