kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြို့ဟောင်း၏ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်အရွယ်အစား သရက်ခုံ(ရေဇင်း)မြို့ဟောင်းငယ်သည် စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် မြို့ဟောင်းကလေးဖြစ် သည်။
မြို့ရိုးများလည်း တွေ့နိုင်သေးသည်။
မြို့ရိုးတစ်ဘက်၏အလျားမှာ (၄၂၅မီတာ) (၁၃၉၅ ပေ)ခန့်ရှိပြီး အနံမှာ (၃၀ဝ)မီတာ (၉၈၄)ပေခန့်ရှိသည်။
ထောင့်မှန်စတုဂံမျီုးမဟုတ်၊ အနည်းငယ်ယိုင်နေသည်။
သို့ဖြစ်၍မှန်ကူကွက် ပုံသဏ္ဌာန်ကိုဆောင်သည်။
မြို့ရိုးများ ထင်ရှားစွာရှိသေးသည်။
မြေမြို့ရိုးပင်အဓိကဖြစ်ပြီး အနီးအနားရှိ နေရာဗန် ချောင်းထဲမှ သဘာဝကျောက်ခဲများဖြင့် သယ်ယူအားဖြည့်ထားဟန်တူသည်။
မြို့ရိုးတွင် နေရာ အနှံ့သဘာဝကျောက်ခဲများကို တွေ့ရ၏။
မြို့ရိုးအုတ်အစအနများမတွေ့ရ၍ အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်ဟန်မတူပေ။
သို့ရာတွင် တူးကြည့်ရသည်မဟုတ်သဖြင့် အတိအကျမပြောနိုင်ပေ။
အသစ်ဖောက်လုပ်ထားသည့်လမ်းမသည် နေရာဗန်ချောင်းကို ဖြတ်ကျော်ကာမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက်မြို့ရိုးမှ ဖောက်ဝင်ပြီး မြောက်ဘက်မြို့ရိုးမှ ဖောက်ထွက်သွားသည်။
လမ်းမသည် အရှေ့ဘက်မြို့ရိုးကိုကပ်မြှောင်လျက် တည်ရှိသည်။
မြို့ဟောင်း၏အရှေ့ဘက်တွင် ရှိခဲ့ဖူးသည့် နေရာဗန်ရွာကလေးမှာ ယခုအခါ သရက်ခုံ ရွာနှင့် တစ်ပေါင်းတည်းဖြစ်သွားလေပြီ။
သရက်ခုံရွာ၏ တောင်ဘက်၌ ကပ်လျက်ရှိသော နေရာ ဗန်ချောင်းကလေးသာ နေရာဗန်ဟူသော အမည်ဖြင့်ကျန်ခဲ့တော့သည်။
မြို့ဟောင်း၏ မြေမျက်နှာပြင်သည် အရှေ့ဘက်၌ အနည်းငယ်မြင့်ပြီး တောင်ဘက်သို့ ခပ်ပြေပြေနိမ့်လျှောသွားသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောရလျှင် စောင်းလျောခပ်ပြေပြေရှိသည့် မြေမျက်နှာပြင်တစ်ခုတွင် တည်ဆောက်ထားသည့် ခံတပ်မြို့ဟောင်းကလေးဖြစ်သည်။
ရေသွင်း၍ထားရှိသည့်ကျုံးမျိုး ရှိဟန်မတူဘဲ ချောက်ကျုံးများပင်ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
မြို့ရိုးများမှာ ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်း ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိလေပြီ။
မြို့ရိုးကိုဖြတ်ဖောက်၍ လမ်းဖောက်ထားသည့်နေရာ များ၌ပင် မြို့ရိုးအုတ်များကို မတွေ့ရပေ။
မြို့ခွင်၏ဧရိယာမှာ ၃၂-ဧကခန့် (၁၃ဟက်တာ)ခန့်မျှရှိလေသည်။
ယခုအခါ မြို့ခွင် အတွင်း၌ူ ယာခင်းများဖြစ်လျက်ရှိလေပြီ။
သရက်ခုံခံတပ်မြို့ဟောင်းကလေးသည် ယခုအခါ သွားရေးလာရေးလွယ်ကူသည့်နေရာတွင် တည်ရှိသည့် မြို့ဟောင်းကလေးတစ်ခုဖြစ်သဖြင့် သွား ရောက်လေ့လာလိုသည့် သမိုင်းပညာရှင်များ ရှေးဟောင်းသုတေသီများအတွက် အလွန်အဆင် ပြေနိုင်ပေသည်။
အချိန်မရွေးလွယ်ကူစွာသွားရောက်နိုင်ပေသည်။
ဘိုလိုညာသည် အီတလီနိုင်ငံမှ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
အေမီလီယာ ရိုမာညာဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်းဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
အီတလီနိုင်ငံ၏ သတ္တမမြောက် လူဦးရေအများဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။
ဂျိမ်းစ် စီစေး ဟက်လို (James Cecil Hatlo) ကို ဂျင်မီဟက်လို ဟု လူသိများသည်။
ထင်ရှားသော အမေရိကန် ကာတွန်းဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော် ကောမစ် စထရစ်ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
၎င်း ဖန်တီးခဲ့သော They'll Do It Every Time အမည်ရှိ ကောမစ်စထရစ် ကာတွန်းကို ၁၉၂၉ခုနှစ်တွင် စတင်ဖန်တီးခဲ့ရာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ၁၉၆၃ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
သူ၏ အခြားသော ကောမစ်စထရစ်ကာတွန်းတစ်ခု ဖြစ်သော Little Iodine သည် ၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
thumb|They'll Do It Every Time စာအုပ်၏ မျက်နှာဖုံး ဘဝဇာတ်ကြောင်း ဟက်လိုကို ၁၈၉၇ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ရုဒ်အိုင်းလန်းပြည်နယ်၊ အရှေ့ပရိုဗီးဒန့်တွင် မွေးဖွားသည်။
သူ၏ ဖခင်မှာ စကော့တလန်နိုင်ငံ၊ အော့ကနီးကျွန်းမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချသူ ဖြစ်သည်။
ဟက်လို ငယ်စဉ်မှာပင် သူ၏မိသားစုသည် လော့စ်အိန်ဂျယ်လီးစ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားသောအခါ ဟက်လိုသည် အမြင်အာရုံ သိပ်မကောင်းသော်လည်း လေယာဉ်မောင်း ဖြစ်ချင်သဖြင့် ကယ်လီဖီးလ် (Kelly Field) သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။
သို့သော် စပိန်တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်သဖြင့် သူ စစ်နှင့်လုံးဝလွဲချော်သွားခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဟက်လိုသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီး သတင်းစာနှစ်စောင်တွင် အလုပ်လုပ် ကိုင်လေသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းသတင်းစာနှစ်စောင်သည် တစ်စောင်တည်းအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။
သူသည် မော်တော်ကားကြော်ငြာတစ်ခုအတွက် သရုပ်ဖော်ပုံများ ရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အယ်ဒီတာ့အာဘော်ကာတွန်းများ၊ အားကစားကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
သတင်းစာအတွက် အခြားကာတွန်းဆရာတစ်ဦး၏ကာတွန်းများ အချိန်မီရောက်မလာသဖြင့် မပါဝင်ဖြစ်သောအခါ ယင်းနေရာတွင် ဟက်လိုက အစားထိုးကာတွန်းရေးဆွဲရသည်။
ယင်းကာတွန်းမှာ They'll Do It Every Time ကာတွန်းများ ဖြစ်သည်။
ဟက်လိုသည် ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့ရှိ ဒေးဗစ်မက်ကေးကုမ္ပဏီမှ သူ၏နာမည်ကျော်သတင်းစာကာတွန်းများကို စာမျက်နှာတစ်ရာပါသည့် အဖုံးပျော့စာအုပ်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၄၀ပြည့်နှစ်များအတွင်း အဖုံးမာဖြင့် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထပ်မံထုတ် ဝေခဲ့သေးသည်။
အေဗွန်ကုမ္ပဏီမှလည်း ၁၉၅၀ပြည့်နှစ်များအတွင်း ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သူ အအောင်မြင်ဆုံးအချိန်တွင် သူ၏ကာတွန်းများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သတင်းစာလေးရာကျော်တွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
လစ်တဲလ် အိုင်အိုဒင်း အမည်ရှိ စထရစ်ကာတွန်းမှာ ကျီစယ်တတ်၊ ဆော့ကစား တတ်သော သူငယ်မလေးတစ်ဦးကို ဇာတ်ကောင်ထား ရေးဆွဲထားသည့် ကာတွန်း ဖြစ်ပြီး ဟက်လို၏ နာမည်ကြီး ကာတွန်းဇာတ်ကောင်လည်း ဖြစ် သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းဇာတ်ကောင် ပါဝင်လှုပ်ရှားသည့် ကောမစ်ရုပ်စုံ ကာတွန်းစာအုပ်များ ထွက်ရှိခဲ့သလို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအဖြစ်ပါ ဖန်တီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဂျင်မီဟက်လို၏ အအောင်မြင်ဆုံးကာလသည် ၁၉၅၀ပြည့်နှစ်များအတွင်း ဖြစ်လေသည်။
သူ၏ကာတွန်းမှ ယောက်ျားပုံများ သည် အမြဲတမ်း ဆေးပြင်းလိပ်ခဲထားတတ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၆၃ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ဆေးရုံတင်ရသည်။
ယင်းနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ရက်နေ့၊ အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ ကွယ်လွန်သည်။
ဂျင်မီဟက်လိုသည် တစ်ဘဝလုံး ဆေးလိပ်သောက်သူ ဖြစ်သည်။
သူ အကြိုက်နှစ်သက်ဆုံးဆေးလိပ်မှာ လက်ကီးစထရိုက် ဆေးလိပ် ဖြစ်သည်။
တစ်ကြိမ်တွင် သူသည် ယင်းဆေးလိပ်၏ မဂ္ဂဇင်းနှင့် သတင်းစာကြော်ငြာများတွင် ပါဝင်ဖူးလေသည်။
ရရှိသောဆုများ ဟက်လိုသည် အမျိုးသားကာတွန်းဆရာများအဖွဲ့အစည်း၏ သတင်းစာကွက် ဆက်ကာတွန်းဆုကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တို့တွင် ရရှိခဲ့သည်။
ဟန်နွေငြိမ်း (ခ) ဂျင်းနီသည် အဆိုတော်တစ်ဦးနှင့် အလှမယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဂျင်းနီကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကတည်းက မြန်မာအကကို ဝါသနာပါခဲ့သည်။
မူကြိုကျောင်းမှစတင် ကခဲ့ပြီး ဆုများရရှိခဲ့သည်။
၃တန်းရောက်သောအခါ အကပြိုင်ခဲ့သည်။
သူငယ်တန်းမှ ဒသမတန်းအထိ အ.ထ.က(၂)လသာ ဆရာမကြီး ဒေါ်ဝင်းကြည်နှင့် ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်အုန်းမြင့် လက်ထက်တွင် ပညာလေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဂျင်းနီ ၈တန်း တက်နေစဉ် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အေရိုးပစ် ပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန်တိုင်း ကိုယ်စားပြု လသာ၂ အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အဖြစ် ဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။
အထက (၂) လသာ စုံညီပွဲတော် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နှစ်ပါးသွားအက၊ ရုပ်သေးအက၊ ဆီးမီးခွက်အကများအနက် ရုပ်သေးအကကို အေးချမ်းမေ နှင့်အတူ ကခဲ့သည်။
မြန်မာ့အသံ ရုပ်မြင်သရုပ်ဆောင်-အငြိမ့်ပွဲတွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဆုရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုကရေးတီး ပြိုင်ပွဲတွင် ငယ်ငယ်လေးကတည်းက ယှဉ်ပြိုင်ကခဲ့ပြီး ဆုပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။
ရွှေတံဆိပ် ၃ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၂ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၁ခု တို့လည်း ရရှိခဲ့သည်။
လာအိုတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၆ ကြိမ်မြောက် အာရှကလေးများစုံညီပွဲတော် ကျောင်းပေါင်းစုံ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ဆိုကရေးတီးတွင် ဆုရရှိခဲ့ကြသောသူများ၊ စာပေထူးချွန်သူများနှင့် အတူ ဂျင်းနီသည် နှစ်ပါးသွားအက၊ ဦးရွှေရိုး-ဒေါ်မိုးအက၊ တိုင်းရင်းသားဝတ်စုံဖြင့်ကခြင်းတို့ဖြင့် ဖျော်ဖြေကခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဇူလိုင်နှင့်အတူ Witch အဖွဲ့တည်ထောင်ရင်း သီချင်းဆိုဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် မယုံတော့ဘူး အမည်ရှိ ပထမဆုံး သီချင်းအခွေ ထွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ပြိုင်ပွဲ၊ ၂၀၀၈ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတို့တွင် ကာယအလှမယ်အဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
မြစ်ကြီးနားတွင်လည်း ပြိုင်ခဲ့သည်။
Myanmar Model Girl and Singer, Jenny’s Brief Bio Part 1 and 2 (ဓာတ်ပုံထဲမှ အမှတ်တရများ အစီအစဉ်မှ) ဂျင်းနီ (ခ) ဟန်နွေငြိမ်းသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသည့် ကိုယ်ခန္ဓာအချိုးအစား ပိုင်ဆိုင်ထားသော အဆိုတော်အဖြစ် လူသိများသည်။
ကျမ်းဂန်များ၌ ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး အကုန်ကြားရပြီး မိမိတို့အိမ်ရှေ့တွင်ရပ်၍ အော်ဟစ်သကဲ့သို့ထင်ရသည့် အသံကြီး (၄)ပါးရှိကြောင်း မိန့်ဆိုထားသည်။
၎င်းတို့မှာ ၁။
ဝိဓူရဇာတ်တော်၌ ပုဏ္ဏကဘီလူးသည် ကောရေဗျမင်းကြီးနှင့် ကြွေအန်ကစားရာတွင် အောင်နိုင်သည့်အတွက် "အဟံဇေယျော" "ငါအောင်ပြီ ငါနိုင်ပြီ"ဟု ဟစ်အော်ကြွေးကြော်သည့်အသံ၊ ၂။
အာဠာဝကဘီလူးမင်းသည် ကေလာသတောင်ထိပ်ဝင်ရပ်လျက် "အဟံအာဠာဝကော" "ငါ အာဠာဝကဟေ့"ဟု ဟစ်အော်ကြိမ်းဝါးသည့် အာဠာဝကဘီလူး၏အသံ၊ ၃။
ပဘာဝတီမင်းသမီးကို ဆင်ပေါ်သို့တင်၍ ခုနှစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့၏အလယ်တွင် "အဟံ ကုသရာဇာ" "ငါကုသမင်းဟေ့"ဟု ဟစ်အော်ကြိမ်းဝါးသည့် အလောင်းတော်ကုသမင်း၏အသံ၊ ၄။
ကဿပဘုရားရှင် သာသနာတော်နောက်ပိုင်းတွင် မာတလိနတ်သာကို ခွေးနက်ကြီးယောင်ဆောင်စေ၍ "ငါသည် ယုတ်မာသည့်အဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ခဲစား(ကိုက်စား) မည်"ဟု ဟစ်အော်ကြွေးကြော်စေသည့် ခွေးနတ်ကြီး၏အသံတို့ ဖြစ်ကြသည်။
အကိုးအကား မိရိုးဖလာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့နှင့် သိကြားသာသနာ။
သကျဝံသ။
ကောင်းထွဋ်စာပေ၊ ရန်ကုန်။
၂၀၁၀၊ ဒီဇင်ဘာ။
ဆရာဦးမြင့်လွင် သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော် သန့်ရှင်း တည်တံ့ ပြန်ပွားရေးအဖွဲ့ (သန့်-တည်-ပွား) ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဦးမြင့်လွင်ကို အဘ ဦးဆာလင် ၊ အမိဒေါ်ခင်နွဲ့တို့မှ ၁၉၅၉ တွင် မြိတ်မြို့ တပ်ပြင်ရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၇၆ တွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်းကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ တွင် ဘူမိဗေဒ အဓိကဘာသာရပ်ဖြင့် B.Sc သိပ္ပံဘွဲ့ ရယူခဲ့သည်။
၁၉၈၀ တွင် B.Sc Hons : ရရှိခဲ့ပြီး M.Sc မဟာသိပ္ပံ( ကျမ်းပြု ) ကို ၄ နှစ်ကျမ်းပြုရင်း တက္ကသိုလ်တွင် သရုပ်ပြဆရာအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၅ တွင် စီးပွားရေးလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်ခြင်း ၊ ကော့သောင်းမြို့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ကုန်သည်ကြီးများအသင်း၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခြင်း စသောလုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်ကာ မိမိ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို အောင်မြင်သည်အထိ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆရာဦးမြင့်လွင်သည် တစ်ဖက်မှ စီးပွားရေး လူမှုရေး ကိစ္စများကိုဆောင်ရွက်နေစဉ်အတွင်း တစ်ဖက်မှလည်း ဘာသာရေး သာသနာရေး ကိစ္စများကို တတ်နိုင်သမျှဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၄ တွင် လက်ရှိပြုလုပ်နေသော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကို မပြုလုပ်တော့ဘဲ ဘာသာရေး သာသနာရေး လုပ်ငန်းများကိုသာ တစူးစိုက်စိုက် ပြုလုပ်ကာ ပရိယတ္တိသာသနာအတွက် မိမိကိုယ်တိုင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ဖတ်ရှုလေ့လာခြင်း ၊ မိမိသိလိုသည်များကို ဆရာတော်ကြီးများထံ ဩဝါဒခံယူလျှောက်ထားခြင်း ၊ သင်ယူခြင်း ၊ လေ့လာခြင်း ၊ မိမိလေ့လာသိရှိထားသောတရားဓမ္မများကို ( မှန် – တို – ရှင်း ) နည်းလမ်းဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနာဝင်များကို ဟောကြားဆွေးနွေးခြင်း ၊ စာရေးသားခြင်း ၊ဖိတ်ကြားလာသော ရိပ်သာများ ၊ ဓမ္မာရုံများ ၊ စာသင်ကျောင်းများကို ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ ရိပ်သာစွဲမထားဘဲ တရားဟောပြောဆွေးနွေးခြင်းများကို ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
ပဋိပတ္တိသာသနာအတွက် မိမိကိုယ်တိုင် ဝိပဿနာ တရားများကို ပွားများအားထုတ်ခြင်း ၊ ဆရာတော်ကြီးများထံတွင် လေ့လာသင်ယူခြင်း ၊မြန်မာပြည်နေရာအသီးသီးတွင် ရိပ်သာစွဲ ဓမ္မာရုံစွဲမထားဘဲ ရိပ်သာအသီးသီးတွင် တရားလိုက်လံပြသခြင်း ၊ အဓိဌာန်တရားပွဲများ ပြုလုပ်ပေးခြင်း တို့ကို မြန်မာပြည်နေရာဒေသ အသီးသီးတွင် ပရိယတ္တိ သာသနာ ၊ ပဋိပတ္တိသာသနာတော်အတွက် စွမ်းစွမ်းတမံလုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် သန့်ရှင်း တည်တံ့ ပြန့်ပွားရေး ( သန့် တည် ပွား ) အဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ဩဝါဒ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လမ်းညွန်ဆုံးမမှုများ ၊ အလှူ ရှင်ယောဂီများ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်ပံ့ပိုးမှုများနှင့်အတူ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် မြင့်မြတ်အလင်းရိပ်သာကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ငါးဆူတောင်ကျေးရွာ ၊ အမှတ် ၅ ရပ်ကွက်တွင် စတင်တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဆရာဦးမြင့်လွင် ဟောကြားသောတရားတော်များတွင် အပါယ်ပိတ်တရားသည် ထင်ရှားသောတရားဖြစ်သည်။
ဟောတရားအနေနှင့်ကော ရှုကွက်တင်အထိုင်တရားအနေနှင့်ပါ ယင်းအခွေတွင် ပါဝင်သည်။
အခြားထင်ရှားသောတရားခွေများမှာ MICT တွင်ဟောကြားခဲ့သော တရားခွေ ၁၂ ခွေ ၊ မေတ္တာ ၊ ဓမ္မအောင်လံ ၊ ပရမတ္ထသစ္စဝါဒ ပါဝင်သော ၃ ခွေတွဲ ၊ ဓမ္မ ၊ ရှင်ပြု မင်္ဂလာ ၊ အသုဘရှုအခမ်းအနား ၊ ဘဝအောင်မြင်ရေးတရား ၊ အင်းလေးရွေကျွန်းမျှောခေါင်းစဉ် ၈ ခုပေါင်း တရားခွေ ၊ တရားစုံ အမ်ပီသရီး အပိုင်း ၁ နှင့် ၂ တို့ ဖြစ်သည်။
တရားစာအုပ်များတွင်လည်း အပါယ်ပိတ်တရားစာအုပ် သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ၊ တရုတ်ဘာသာ ၊ ဂျပန်ဘာသာနှင့် ထိုင်းဘာသာများသို့ ပြန်ဆိုထားပြီး အဆိုပါနိုင်ငံများတွင်ပါ ဖြန့်ဝေလျက်ရှိသည်။
အခြားထင်ရှားသော တရားစာအုပ်မှာ တခဏဖြစ်ရလူ့ဘဝ အနှစ်ပြည့်အောင်ကြိုးစားကြ ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းတရားစာအုပ် ၁၇ အုပ် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၎င်းအပြင် တရားစာစဉ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ၊ တရားဆောင်ပုဒ် ပေါင်း ၁၂၀ ခန့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် သန့်ရှင်း တည်တံ့ ပြန့်ပွားရေး ( သန့် တည် ပွား ) အဖွဲ့ အပါယ်ပိတ်တရားစာအုပ် ကဏ္ဍ:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မိုင်းသောက်ခံတပ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဗြိတိသျှတို့ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအတွက် ထားရှိသည့် ဖို့ဆက်ဒမင် (Fort Stedmab) ခေါ် ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူမှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ စစ်ရေးနှင့်လုံခြုံမှု အတွက် ထိန်းချုပ်ရန် လွယ်ကူသည့်နေရာ၌ဖြစ်စေ ၎င်းတို့အုပ်ချုပ်ပြီးစအချိန်က ခံတပ်များကို အနှံ့ထားရှိ အုပ်ချုပ်ကြသည်။
ဝေးလံသီခေါင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျား ပူတာအိုတို့လို ဒေသ၊ နယ်ခြားဒေသတို့၌ ပင်လျှင် ခံတပ်များထားတတ်သည်။
မန္တလေးမြို့တော် နန်းမြို့ရိုးအတွင်း၌ပင်လျှင် ဖို့ဒက်ဖလင် ခံတပ်ထားရှိပြီး တောင်ငူမြို့ဟောင်း အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်လည်း လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်တိုက်အဖြစ် ခံတပ်ကလေးတစ်ခု ပြုလုပ်ထားရှိဖူးလေသည်။
အများအားဖြင့် မြို့ရိုးဟောင်းအတွင်း ၎င်းတို့အတွက် အသုံးပြုရန်သင့်တော်သည့်နေရာတို့အတွက် အသုံးပြုရန် သင့်တော်သည့်နေရာများကို ရွေး၍ အသုံးပြုတတ်လေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ညောင်ရွှေနယ်တွင် မိုင်းသောက်ကို ဖို့ဆက်ဒမင်အမည်ဖြင့် ခံတပ်တစ်ခုထားရှိအသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ချေသည်။
သို့သော်လည်း မိုင်းသောက်၌ နှစ်လကြာရှည် စွာ ထားရှိခြင်းကားမဟုတ်။
နောင်တွင် မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းမှ ၎င်းတို့၏ခံတပ်ကို ရွှေ့ပြောင်းသွားလေသည်။
မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းအတွင်း အနောက်မြောက် ထောင့်တွင် တည်ရှိနေသည်။
သစ်ပင်ဝိုင်းမှာ ၎င်းတို့စိုက်ခဲ့သည့် လက်ရာပေလောဟု တွေးထင်မိပါသည်။
စော်ဘွားများ ယခုလက်ရှိ ညောင်ရွှေမြို့ကိုတည်၍ စိုးစံခြင်းမပြုမီ မိုင်းသောက်မြို့ကို တည်၍ စိုးစံကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။
မိုင်းသောက်ကား ယခုအခါ မြို့ရိုးတံတိုင်းဖြင့် ကျန်ရှိနေသေးသည့် မြို့ဟောင်းအရာဟောင်းတစ်ခုပေတည်း။
မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းကို လူသိအလွန်နည်းပေသည်။
အဓိကရဖြစ်ပြီး ကြီးမားသည့် ပေါရိသတ်မြို့ဟောင်းကြီးကို ရွှေညောင်နှင့် ညောင်ရွှေကားလမ်းပေါ်၌ တည်ရှိနေသည်ကိုပင် သတိမူမိသူ၊ သိသူရှားခဲ့လျှင် အင်းလေးကန်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင်ရှိနေသည့် မိုင်းသောက် မြို့ဟောင်းကိုမူကား ပို၍သိသူနည်းမည်မှာ သဘာဝပင်ဖြစ်သည်။
မိုင်းသောက်သည် သေးငယ် သည့်မြို့ဟောင်းကလေးတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
ရွှေညောင်အင်းလေးဒေသတွင် တည်ထောင်ခဲ့ဖူး သည့် ရှေးဟောင်းမြို့ဟောင်းတစ်မြို့ဖြစ်၏။
အင်းလေးကန်၏ အရှေ့ဘက်ရေဝေရေလဲဖြစ်သည့် ချောင်းတစ်ခုသည် အင်းလေးကန် ထဲသို့စီးဆင်းရင်း ရေများခမ်းပျောက်သွားပြီး သဲသောင်၊ သဲခုံကြီးတစ်ခု ဖြစ်သွားလေသည်။
သဲများပြီး ရေတိုက်စားလွယ်သည့် တောင်ပေါ်မြေသားများတွင် ဤသို့ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
မိုးရေ၊ ချောင်းရေများ တိုက်ချလာသည့် သဲနုံးမြေများသည် ချောင်း၏အဆုံးပိုင်းလောက်တွင် သဲနုံးများဖြင့်ပင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်သဘာဝမျိုး ဖြစ်သွားတတ်လေသည်။
ဤသို့မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မျိုး ပေါ်ထွန်းသည့်အခါ သဲနုံးများ များပြားလွန်းသဖြင့် သဲနုံးမြေပြင်ကျယ်ကြီးမျိုး ဖြစ်ပေါ်စေတတ် ၏။
ဘူမိပညာရပ်အခေါ်အရ ထိုသို့သော သဲနုံးဖို့မြေပြင်မျိုးကို (aluvium fab)ဟုခေါ်လေ သည်။
တြိဂံပုံသဏ္ဌာန်သောင်ကုန်းကြီးပေါ်ထွန်းပြီး ထိုသဲနုံးမြေထဲတွင်ပင် ချောင်းရေလည်း ပျောက်သွားတတ်လေသည်။
ဤသို့ထွန်းပေါ်လာသည့် သောင်ကုန်းကြီးတစ်ခု၊ အင်းလေးတစ်ဖက်ကမ်း ရေဝေရေလဲ ၏ခြေရင်းတွင် တွေ့ရှိရပေသည်။
အလွန်ပီပြင်သည့် သဲနုံးသောင်ထွန်းမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသို့သော သဲထွန်းသောင်ပြင်ကြီးမှာ နှစ်ပရိစ္ဆေဒကြာမြင့်လာသည်နှင့်အမျှ မြေထု၊ မြေထည်၊ ကြီးမားအခြေခိုင်လာကာ လူများနေထိုင်စိုက်ပျိုး၍ စည်ကားထွန်းကားလာတတ်သည်။
မိုင်းသောက်ဒေသတွင်လည်း ဤသို့နှယ်နှယ်ဖြစ်သည်။
ဤနေရာ၌ မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းရာကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံထဲ၌ တွေ့ရ၏။
ပထမတွေ့စက ၎င်းအရာဟောင်းကို ဘုရားပုရဝဏ်ကြီးတစ်ခုခုပင် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ထင်မိသည်။
သို့ရာတွင် သေချာစွာ လေ့လာဖတ်ရှုသည့်အခါတွင် ပရဝဏ်အတွင်း၌ ဘုရား စေတီသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ဘုရားဟောင်း၊ ဘုရားပျက်လည်း မတွေ့ရသဖြင့် ဘုရားပရဝဏ် ဖြစ်နိုင်မည်မဟုတ်ဟုကောက်ချက်ချမိသည်။
ထို့ပြင် တံတိုင်းတွင်လည်း ၂ ထပ် ကာရံထားသဖြင့် ဘုရားပရဝဏ် မဖြစ်နိုင်ချေ။
ဤနေရာ၌ ဘုရားပရဝဏ် အနေဖြင့်ဆိုလျှင် ကြီးလွန်းနေမည်ဖြစ်၏။
ညောင်ရွှေဒေသရှိ ရှေးမြို့ဟောင်းကြီး (၃)မြို့မှာ (၁)ပထမမြို့တော် ကောက်ဆံပြီ သို့မဟုတ် ပေါရိသတ်။
(၂)ဒုတိယ ရမ္မာဝတီ (အင်းမြေပြင်အရပ်တွင်တည်။
ယခုမရှိတော့ဟုဆို သည်။
) (၃) ပန်းဖယ် သို့မဟုတ် မိုင်းသောက်မြို့တို့ဖြစ်ကြသည်။
မိုင်းသောက်ကိုမူကား လေ့လာ တွေ့ရှိရသမျှကို ရေးသားဖော်ပြပါမည်။
ပေါရိသတ်မြို့ဟောင်းကြီး ကြီးကျယ်ခံ့ညားသလောက် ဒုတိယမြို့တော် ရမ္မာဝတီ၊ တတိယမြို့တော် မိုင်းသောက်တို့ မမီကြချေ။
ရမ္မာဝတီကို မတွေ့ရဖူးပေ။
သို့ရာတွင် မိုင်းသောက်မြို့ရာဟောင်းမှာ သေးငယ်လှသည်။
မြို့တော်အင်္ဂါနှင့်ပင် ပြည့်စုံခြင်းမရှိပေ။
ပေါရိသတ်ကြီးလောက်တမျှ တည်ဆောက်ရန်လည်း မိုင်းသောက်၏နေရာသည် မြေခင်းပြန့်ပြူး သာယာကျယ်ပြောခြင်းမရှိပေ။
ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တည်နေရာ ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံထဲ၌ ဖတ်ရှုတွေ့ရှိရသည့် မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းရာမှာ ၄ နားညီ စတုရန်းပုံဖြစ်သည်။
မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၃၄.၆မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၅၆.၅မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။
မိုင်းသောက်မှာ ညောင်ရွှေမြို့မှ အရှေ့ယွန်းယွန်း တောင်ဘက်သို့ ငှက်ပျံခရီး ၆မိုင်ခန့်တွင် တည်ရှိ၏။
အင်းလေးကန်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
အင်းလေးကန်၏အရှေ့နောက် အကျယ်ဆုံးနေရာမှာ ၃ မိုင်ခွဲကျော် ၄ မိုင်နီးပါးမျှရှိလေသည်။
မိုင်းသောက်သည် ဤအကျယ်ဆုံးနေရာ၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းကုန်းပြင်တွင်ရှိ၏။
မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်း၏တည်နေရာမှာ အင်းလေးကန်ကမ်းစပ်အထိ အနီးဆုံးနေရာမှာ တစ်မိုင်ခွဲခန့်ရှိသည်။
သဲနုံးခုံဖို့သည့် ကုန်းမြေ (ေူကလငကာ ်ညေ) ၏အလယ်ဗဟိုလောက်တွင် မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းကို တည်ထား၏။
မြို့ဟောင်း၏အနောက်ဘက် ကိုက်ပေါင်း ၃၉၄ခန့် (၃၆၀မီတာ)ခန့်တွင် အရာဟောင်းကုန်းကလေးတစ်ခု ထပ်တွေ့ရသေးသည်။
သို့ရာတွင် မိုင်းသောက်နှင့်တစ်ပါတည်းတစ်ဆက် ဟုတ်မဟုတ်သေချာစွာ မပြောနိုင်ပေ။
အရွယ်အစားပမာဏ မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အလွန်ပီပြင်သည်။
စတုရန်းပုံဖြစ်သည်။
မြို့ဟောင်းရာ၏ အပြင်ဆုံးအရံတံတိုင်းမှာ အလျားတစ်ဖက်လျှင် ကိုက်၅၀ဝခန့် (၄၅၆မီတာ)ခန့် ရှိ၏။
အရံအတားမြို့ရိုးကာရံထားသည် အရာဟောင်းမှာ ဧရိယာဧက၅၀ကျော်ခန့် (၂၀ ဟက်တာ) ခန့်ရှိ၏။
အတွင်းထပ်တံတိုင်းမှာ အပြင်တံတိုင်းနှင့် ပေ ၁၅၀ ကျော်ခန့်အကွာတွင် ရှိ၏။
ကျုံးကား ဟုတ်ဟန်မတူပေ။
အတွင်းတံတိုင်းသည် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် တွေ့ရသည်။
မြောက်ဘက်၌ အနောက်ပိုင်းတွင်သာတွေ့ရပြီး အရှေ့ဘက်တွင်မရှိချေ။
အရှေ့ ဘက်တွင် မြေနိမ့်သည့်အင်းသဖွယ် ရေကန်ငယ် ၂ ကန်ကဲ့သို့ တွေ့ရလေသည်။
မြို့ဟောင်း၏ အနောက်မြောက် အစွန်းပိုင်းတွင် ဝိုင်းဝန်းသောအရာတစ်ခုကို သစ်ပင်များဝိုင်း၍ စိုက်ပျိုးထား သည်။
မြို့ထောင့်များမှာ ကွေးဝိုင်းသည့် ထောင့်များမဟုတ်၊ ထောင့်ချွန်းထောင့်မှန်များပင် ဖြစ်ချေသည်။
မိုင်းသောက်၏နောက်ခံအကြောင်း ညောင်ရွှေဒေသ၏ တတိယမြို့တော်ဖြစ်သည်ဟုဆို၏။
ယခုလက်ရှိ ညောင်ရွှေမြို့သည် စတုတ္ထမြို့ဖြစ်ချေသည်။
ယခုညောင်ရွှေမြို့ကိုမတည်မီ မိုင်းသောက်မြို့ကိုတည်၍ တတိယ မြို့တော်အဖြစ် စော်ဘွားများအုပ်စိုးကြသည်ဟုဆိုလေသည်။
မိုင်းသောက်တည်ရာဌာနသည် ယခု မိုင်းသောက် မြသိန်းတန်ဘုရားနှင့် ဝါးတောရွာတောင်ဘက် မန်ကျီးပင်ရွာမြောက်ဘက် အနီးကပ်လျက် ယခုအခါ မြို့ရိုးနှင့်တကွ တည်ရှိသည်ဟုဆိုလေသည်။
(ဖောင်တော်ဦးသမိုင်း။
) ဒုတိယမြို့တော် ဆုတ်ယုတ်ပျက်ပြားသည့်အခါ မြီု့ဟောင်းမြောက်ဘက်ကို အရှေ့ယွန်းယွန်းဆီ သို့ရွှေ့ပြီး ပြောင်းရွှေ့တည်သည်။
ပန်းဖယ်ဟူသော အမည်ဖြင့်တည်ထောင်ကာ စော်ဘွား (ရှမ်းမင်း)တို့ စိုးစံကြသည်။
ဤပန်းဖယ်မှာ ရှမ်းဘာသာစကားဖြစ်၏။
(မ, ဖိတ်-မိုက်ဖယ်)မှ ဆင်းသက်ပြောင်းလဲလာ ဟန်တူလေသည်။
မြန်မာလို ဝါးတောမြို့ဟု ဆိုလိုသည်။
သို့ရာတွင်လူများက မိုင်းသောက်ဟူ သည့်အမည်ဖြင့် ခေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ထိုမြို့တည်စဉ်အခါက လူတစ်ယောက်လျှင် တစ်တောင်း ကျစီ၊ မြေကြီးကိုတူးဆွရသောကြောင့် (မိုင်းဆောက်)ဟူသော သျှမ်းဘာသာစကားမှ ရွေ့လျော ပြောင်းလဲလာကာ နောက်ပိုင်း မိုင်းသောက်ဟု ခေါ်တွင်လာဟန်ရှိကြောင်းဆိုလေသည်။
ဤကား မှတ်သားမိသမျှ မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းအကြောင်းတည်း။
မိုင်းသောက်သို့ခရီး ညောင်ရွှေမှမိုင်းသောက်သို့ ၆ မိုင်ခွဲခန့်သာဝေးသည့် နွေရာသီတွင် မော်တော်ကားဖြင့် မန်ကျီးတော၊ ဝါးတော၊ သဖန်းပင်၊ မကျီးပင်၊ ရွာစဉ်လျှောက်ပြီး မိုင်းသောက်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပေ သည်။
အကယ်၍နွေရာသီကာလမဟုတ်လျှင် ညောင်ရွှေမြို့မှ အင်းထဲသို့ ပဲချိပ်မော်တော်ကား ဖြင့် အင်းထဲသို့ အင်းလယ်ဗိုလ်တဲမှတစ်ဆင့် အင်းလေးအရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ မိုင်းသောက်ရွာကြီး သို့ ရောက်နိုင်လေသည်။
အရာဟောင်း(မြို့ဟောင်း)သည် မိုင်းသောက်၏ အရှေ့ဘက် တစ်မိုင် ခွဲတွင်တည်ရှိ၏။
အကာအရံ၊ မြို့ရိုး၊ တံတိုင်းနှင့် ပြည့်စုံသည့် လေးထောင့်စတုရန်းပုံသဏ္ဌာန်ကျ သည့် မြို့ဟောင်းတစ်မြို့တည်း။
မိုင်းသောက်ခံတပ် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည်မှာ မိုင်းသောက်သည် ဖို့ဆက်ဒမင် (Fort Stedmab) ခံတပ်ဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း။
ဗြိတိသျှတို့ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအတွက် ထားရှိသည့် ဖို့ဆက်ဒမင်ခေါ် ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဝေးလံသီခေါင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျား ပူတာအိုတို့လိုဒေသ၊ နယ်ခြားဒေသတို့၌ ပင်လျှင် ခံတပ်များထားတတ်သည်။
မန္တလေးမြို့တော် နန်းမြို့ရိုးအတွင်း၌ပင်လျှင် ဖို့ဒက်ဖလင် ခံတပ်ထားရှိပြီး တောင်ငူမြို့ဟောင်း အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်လည်း လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် တိုက်အဖြစ် ခံတပ်ကလေးတစ်ခု ပြုလုပ်ထားရှိဖူးလေသည်။
အများအားဖြင့် မြီု့ရိုးဟောင်း အတွင်း ၎င်းတို့အတွက် အသုံးပြုရန်သင့်တော်သည့်နေရာတို့အတွက် အသုံးပြုရန် သင့်တော် သည့်နေရာများကိုရွေး၍ အသုံးပြုတတ်လေသည်။
နောင်တွင် မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းမှ ၎င်းတို့၏ခံတပ်ကို ရွှေ့ပြောင်း သွားလေသည်။
မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းအတွင်း အနောက်မြောက်ထောင့်တွင် တည်ရှိနေသည်။
စော်ဘွားများ ယခုလက်ရှိ ညောင်ရွှေမြို့ကိုတည်၍ စိုးစံခြင်းမပြုမီ မိုင်းသောက်မြို့ကို တည်၍ စိုးစံကြသည်ဟုဆိုလေသည်။
မိုင်းသောက်ကား ယခုအခါ မြို့ရိုးတံတိုင်းဖြင့် ကျန်ရှိနေ သေးသည့် မြို့ဟောင်းအရာဟောင်းတစ်ခုပေတည်း။
သာစည်မှတောင်ကြီးသို့ သွားသည့်အခါ မီးရထားဖြင့်တက်လျှင် ယခင်မီးရထားလမ်းဆုံး ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည့် ရွှေညောင်ဘူတာကို လူတိုင်းသိကြပေသည်။
ရွှေညောင်မြို့သည်လည်း ယခုအခါ များစွာစည်ကားလျက်ရှိလေပြီ။
ရွှေညောင်မှ ညောင်ရွှေမြို့နှင့် အင်းလေးကန်သို့ (၇)မိုင်သာသာခန့် ကားလမ်းဖြင့် သွားရောက်နိုင်ပေသည်။
ဤကားလမ်းပေါ်တွင် ရွှေညောင်မြို့ မှ နှစ်မိုင်ခန့်တွင် မြို့ဟောင်းကြီးတစ်ခု တည်ရှိသည်ဆိုသည်ကို မည်သူမျှ သတိမူမိကြမည် မဟုတ်ချေ။
မြို့ဟောင်းကြီးမှာ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်အရွယ် အစားကြီးမားသည့် မြို့ဟောင်းကြီး တစ်မြို့ပင်ဖြစ်သည်။
ဤမြို့ဟောင်းကို ဖြတ်၍ ကားလမ်းဖောက်လုပ်ထားစေကာမူကားဖြင့် ခရီးသွားသူတို့သည် မည်သည့်အချိန်က မြို့ဟောင်းတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်၊ မည်သည့်အချိန်က မြို့ဟောင်းခွင်မှ ဖောက်ထွက်သွားသည်ဟူ၍ သိကြသူမရှိ။
အမှန်မှာ ခရီးသွားအများစုမှာ ဤနေရာ၌ မြို့ဟောင်းကြီးတစ်မြို့ ရှိမှန်းပင် မသိကြပေ။
မြို့ဟောင်းတစ်ဖက် မြို့ရိုး၏အပြင်ဘက်၌ ကပ်လျက်ထင်ရှားသည့် ရှေးဟောင်းစေတီကြီး တစ်ဆူရှိသည်။
ပေါရိသတ်ဘုရားဟု လူသိများကြသည်။
ဤစေတီကြီးကို အမှီပြု၍ မြို့ရာဟောင်းကြီးကို ပေါရိသတ်မြို့ဟောင်းဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဘုရားစေတီကြီးရှိသည့် နေရာဝန်း ကျင်တွင်လည်း မြို့ဟောင်း၏ မြို့ရိုးများကိုတွေ့မိ၊ သတိပြုမိကြမည်မဟုတ်ပေ။
ဤနေရာဝန်း ကျင်၌ မြို့ရိုးပြိုပျက်လျက်ရှိချေပြီ။
စာရေးသူကိုယ်တိုင်ပင် အကြိမ်ကြိမ်အခေါက်ခေါက် ဤနေရာ သို့ရောက်ဖူးခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် မြို့ဟောင်းရှိမှန်းမသိ၊ ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံထဲ၌ မြို့ဟောင်းကြီး၏အရာကို တွေ့ရှိတော့မှပင် ““ဟောမြို့ဟောင်းရာကြီးတစ်ခုပါလား””ဟု သတိပြုမိတော့သည်။
ဓာတ်ပုံထဲ၌ မြို့ဟောင်းရာမှ စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း အနားပြိုင် ၂ဖက်အနားညီ စတုဂံမျိုးမဟုတ်။
မြောက်စူးစူးမှ ၄ ဒီဂရီမျှ ယိုင်နေသဖြင့် အနားပြိုင်စတုဂံ၊ မှန်ကူကွက်ပုံသဏ္ဌာန်မြို့ဖြစ်သည်။
အမှန်မှာ အလွယ်တကူပင် ညောင်ရွှေမြို့ဟောင်းဟု မှည့်ခေါ်ရန် စဉ်းစားသေးသည်။
သို့ရာတွင် ယခုလက်ရှိ အင်းလေးကန်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ညောင်ရွှေမြို့သည်ပင်လျှင် မြို့ရိုးနှင့်၊ ကျုံးနှင့်၊ ဟော်နှင့် စော်ဘွားရုံးစိုက်ရာ မြို့ဟောင်းတစ်ခု အဖြစ်နှင့် အထင်အရှား ရှိနေသေးသဖြင့် ရောထွေးမှုမဖြစ်စေဘဲ ကွဲပြားစေရန် ဤမြို့ဟောင်းကို ပေါရိသတ်မြို့ဟောင်းဟုပင် ခေါ်ပါမည်။
အင်းလေးဖောင်တော်ဦး ဘုရားသမိုင်းတွင် ညောင်ရွှေပြည်နယ် ပထမမြို့တော်မှာ ပေါရိသဒ် ဘုရား၏မြောက်ဘက် အုတ်ဖိုရွာ၏ အနောက်မြောက်ယွန်း၊ ယခုမြို့ကြီးကွင်းဟုခေါ် ကြသော လယ်ကျင်းနှင့်ဖြစ်သည့်အရပ်ပင်တည်း။
တံတိုင်းနှင့် သမိုင်းနတ်စင်များလည်း ယခုတိုင် အထင်အရှားရှိသေးသည်ဟု ဖော်ညွှန်းထားလေသည်။
၎င်းပထမမြို့တော်၏အမည်မှာ သျှမ်းဘာသာအားဖြင့် ကောက်ဆံပြီဟုခေါ်၏။
မြန်မာ အသံထွက်ဖြင့် သျှမ်းဘာသာကို ပီအောင်မခေါ်နိုင်သဖြင့် ကောသမ္ဘီဟူသည် အသံထွက်ဖြင့် ခေါ်ကြကုန်၏ဟုဆိုလေသည်။
(အင်းလေးဖောင်တော်ဦး သမိုင်း စာ၃-၄) အမှန်ပြောရလျှင် ဤနေရာတွင် မြို့ဟောင်းကြီးတစ်ခုရှိနေသည်ကို သိသူနည်းပါးလှ သည်။
သိသူတို့ကလည်း ဤဒေသ၌ မြို့ဟောင်းရှိသည်ဆိုစေကာမူ မြေပြင်ပေါ်တွင်ရှာဖွေပြီး ပုံသဏ္ဌာန်ကို ခန့်မှန်းဖော်ထုတ်ရန် လွယ်ကူမည်မဟုတ်ချေ။
မြို့ရိုးနှင့်ကျုံးများမှာ နေရာများစွာ၌ ငုတ်လျှိုးကွယ်ပျောက်လျက်ရှိပြီ။
ကျုံးနေရာတချို့မှာလည်း လယ်ကွက်များဖြစ်လျက်ရှိလေပြီ။
ကားလမ်းဘေးတွင် ထင်ရှားလူသိများသည့် ပေါရိသတ်ဘုရားစေတီရှိသည်။
ပေါရိသတ်ဘုရားကို တွေ့ရှိလျှင်မိမိသည် ပေါရိသတ်မြို့ဟောင်းမှထွက်ပြီး မြို့ဟောင်း၏အပြင်ဘက်တွင် ရောက်ရှိနေပြီ ဆိုသည်ကိုသိရပေမည်။
ပေါရိသတ်ဘုရားသည် မြို့ဟောင်းတောင်ဘက် မြို့ရိုးအနီး၊ မြို့ရိုး၏ အပြင်၌ရှိ၏။
ပေါရိသတ်ဘုရားမှာ နှယ်နှယ်ရရမဟုတ်၊ အနော်ရထာမင်းကြီးသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည် စဉ်အခါ ညောင်ရွှေအင်းတိမ်အရပ်တွင် တည်ထားခဲ့သည့် စေတီတစ်ဆူဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
ထို့နောက်လှိုင်းတက်ကင်းမြို့တွင်လည်း ဘုရားလှစေတီတစ်ဆူကို တည်ထားခဲ့သောဟူ၏။
(လှိုင်းတက်သမိုင်း၊ ဦးစိုးမြတ်လင်း၊ စာ-၉၊ ၁၀) တည်နေရာနှင့်အရွယ်အစား မြို့ဟောင်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၄၅မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၅၆မိနစ်တွင် တည်ရှိလေသည်။
မြို့ဟောင်းမှာ အရှေ့နှင့်အနောက်အလျားက တောင်နှင့်မြောက် အလျားထက်အနည်းငယ်ရှည်၏။
မြောက်ဘက်မြို့ရိုးနှင့် တောင်ဘက်မြို့ရိုး၏ အလျားမှာ (၂၁၅၀ မီတာ) (၂၃၅၀ ကိုက်)ခန့်စီမျှရှိကြ၏။
အရှေ့ဘက်နှင့်အနောက်ဘက် မြို့ရိုးတို့မှာ (၁၅၅၀ မီတာ) နှင့် (၁၆၅၅ ကိုက်)ခန့်စီ ရှိကြ၏။
မြို့ရိုးများမှာ လေးဖက်လေးတန်စလုံး ဖြောင့်စင်းသည်။
ကွေးဝိုက်သည့် ဝိုင်းသည့်နေရာ မတွေ့ရ။
မြို့ဟောင်းများလည်း ကွေးဝိုင်းမှုမရှိ။
ထောင့်ချွန်း မြို့ထောင့်များပင်ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်မြို့ရိုးကို ကားလမ်းမ၊ ဖြတ်သွားသည့်နေရာသည် မြို့ဟောင်း၏ အရှေ့ မြောက်ထောင့်မှ (မီတာ၄၅၀) (၄၉၀ ကိုက်)ခန့်တွင်ဖြစ်သည်။
ထိုကားလမ်းမမြို့ရိုးကို ဖောက်ဝင် သည့်နေရာမှ အနောက်ဘက်သို့ (မီတာ ၄၅၀) ခန့်အကွာတွင်ပင် နန်းလက်ချောင်းခေါ် ချောင်း တစ်ချောင်းသည် မြောက်ဘက်မြို့ရိုးကိုဖြတ်၍ စီးဝင်သည်။
ထို့နောက် မြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက် မြို့ရိုး၏အလယ်ဗဟိုခန့်လောက်ရှိ အုတ်ဖိုရွာအနီးတွင် ဖောက်ထွက်သွား လေသည်။
နန်းလက် ချောင်းသည် နွေးမိုးမပြတ် ထာဝစဉ် ရေစီးသည့်ချောင်းတစ်ချောင်းဖြစ်၏။
တောင်ဘက်မြို့ရိုးတွင် နန်းလက်ချောင်းစီးထွက်သည့်နေရာသည် တောင်ဘက်မြို့ရိုးကို ဖောက်ထွက်သည့်ကားလမ်းနှင့် ၂၂၅မီတာခန့်မျှကွာသည်။
ပေါရိသတ်မြို့ဟောင်း၏ မြို့ရိုးမှာ အုတ်မြို့ရိုးပင်ဖြစ်၏။
မြောက်ဘက်ပိုင်း စစ်တပ်စခန်းချ ထားသည့်နေရာ တစ်လျှောက်တွင် မြို့ဟောင်းအုတ်ရိုးမှာ တချို့နေရာ၌ (၈)ပေ (၁၀)ပေခန့်မျှ မြင့်သေးသည်။
သို့ရာတွင် အခြားဖက်မြို့ရိုးများမှာ များစွာနိမ့်လျောခဲ့ပြီ။
တောင်ဘက်မြို့ရိုး၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်း တစ်ပိုင်းလုံးမှာ အုတ်ဖိုရွာမှ အရှေ့ဘက် ကန်ထောင့်ရွာသို့သွားသည့် လှည့်လမ်း ဖြစ်နေလေပြီ။
နိမ့်လျှောလျက်ရှိပြီ။
မြို့ရိုးကို လှည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုထား၏။
တောင်ဘက် မြို့ရိုးတစ်လျှောက် အုတ်ဖိုရွာမှ အနောက်ဘက်သို့ဆက်သွားလျှင် ထိုမြို့ရိုးအပိုင်းသည် ထင်ရှားဆဲပင်ဖြစ်သည်။
မြို့ဟောင်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရေကန်ကြီးတစ်ကန်ရှိ၏။
မြို့ရိုး၏အရှေ့တောင်ထောင့်မှ ၄၂၅မီတာ (၄၆၅ ကိုက်)ခန့် နေရာမှစ၍ အရှေ့ဘက် မြို့ရိုးတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်ကြီးတစ်ကန်ဖြစ်သည်။
မြို့ထောင့်များတွင် မြို့ထောင့်စေတီများကိုမတွေ့ရပါ။
မြို့ဟောင်းဝန်းကျင်၌ တွေ့ရသည့်ရွာများမှာ မြောက်ဘက်တွင် ရဲနွယ်နှင့်တာယော၊ အရှေ့ဘက်တွင်စခမ်းကြီး၊ ကန်ထောင့်နှင့် ဥယျာဉ်ရွာ၊ တောင်ဘက်၌ လင်းဇင်းကုနး်၊ အုတ်ဖိုနှင့် လမ်းဆုံကျေးရွာများနှင့် အနောက်ဘက်တွင် ဘုရားနီကျေးရွာတို့ တည်ရှိကြသည်။
အရှေ့မြောက်ဘက်၌ ရွှေညောင်မြို့ရှိပြီး အနောက်မြောက်တွင် တောင်လေးလုံးရွာ၊ အရှေ့တောင်၌ ကန်ထောင့် ကျေးရွာတို့ တည်ရှိကြသည်။