kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သို့သော် သူသည် သူ့၏ အဆိုတော်ဘဝကို ပြန်ဝင်ရောက်ဖို့ စီစဉ်နေသည်။
လန်ဒန်တွင် ဒီနှစ်ကုန်ပိုင်း စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ ဖျော်ဖြေဖို့ရှိပြီး သူ့၏ လက်မှတ်များသည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာ ရောင်းချ ကုန်သွားခဲ့သည်။
မိုက်ကယ်သည် လာမည့်လအတွင်း လန်ဒန်တွင် ၎င်းဘဝအတွက် အကြီးမားဆုံး စင်တင်ဖျော်ဖြေမှုကြီးကို ပြုလုပ်ခွင့်ရရန် မျှော်လင့်ထားသူဖြစ်သည်။
၎င်းအနေနှင့် ဇူလိုင်လ (၁၃)ရက်နေ့၌ လန်ဒန်မြို့ O2အားကစားကွင်းကြီးတွင် ပြုလုပ်မည့် ဖျော်ဖြေပွဲကြီးအတွက် အလွန်အားခဲထားပြီး အစမ်းလေ့ကျင့်မှု (၄၅)ကြိမ်မျှ ပြုလုပ်ထားခဲ့ကြောင်း ညီမဖြစ်သူ လာတိုရာက ဆိုသည်။
ဘဝနိဂုံး ကမ္ဘာကျော် ပေါ့ပ်အဆိုတော် မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် (Michael Jackson) သည် ၂၀၀၉-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၅)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ လော့စ် အိန်ဂျလိစ် ဒေသစံတော်ချိန် (၃.၁၅ နာရီ) မှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
အသက် ၅၀ အရွယ်ရှိ မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင်သည် နှလုံးဝေဒနာ ခံစားရပြီး ချက်ချင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် လော့စ် အိန်ဂျလိစ် မြို့တော်ရှိ UCLA ဆေးရုံတစ်ခုကို အမြန်ဆုံး ပို့ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။
သူ့၏ နေအိမ်ကို ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းလွဲပိုင်းမှာ အရေးပေါ် ဆေးဝန်ထမ်းများ ရောက်လာချိန်၌ သူသည် အသက်မရှူတော့ဘူးဟု မီးသတ်အရာရှိများက ပြောသည်။
ထို့နောက် UCLA ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆေးရုံ၌ မေ့မျောနေသည်ဟု ဆေးရုံက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဇွန်လ(၂၅)ရက်နေ့ ညနေပိုင်းက မိုက်ကယ်တစ်ယောက် အနိစ္စရောက်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက် သတင်းကို လော့စ်အိန်ဂျလိစ် မြို့တော်ရှိ UCLAဆေးရုံက ကြေညာခဲ့သည်။
မိုက်ကယ်သည် မကွယ်လွန်ခင်က ကျန်းမာရေး ဆိုးရွားလာပြီး ကိုမာ(ခေါ် )အသိမဲ့မေ့မျောသည့် အခြေအနေမျိုး ရောက်ရှိခဲ့သေးကြောင်း ၎င်း၏မိသားစုက ဆိုသည်။
ထို့နောက် မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် သေဆုံးသွားပြီဟု ရဲအရာရှိများက အတည်ပြုပြောဆိုကြောင်း လော့စ် အိန်ဂျလိစ် တိုင်းမ်စ် သတင်းစာမှာ ဖော်ပြပါသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်၌ အသက်(၅၀)ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
မိုက်ကယ်ကွယ်လွန်ကြောင်း သတင်းကို ကြားသိပြီးနောက် ၎င်းအား ကြေကွဲစွာ နှုတ်ဆက်ရန် ဆေးရုံအပြင်တွင် ပရိသတ်များ ငြိမ်သက်တိတ်ဆိတ်စွာ လာရောက်စုရုံးနေခဲ့သည်။
မိသားစုများက မိုက်ကယ်အား မည်သည့်အရပ်တွင် သင်္ဂြိုဟ်မည်ကို ယခုတိုင် ကြေညာခြင်း မရှိသေးပေ။
လန်ဒန်၌ အကွက် မြင်သောစီးပွားရေးသမားတို့က မိုက်ကယ် အမှတ်တရ အင်္ကျီ၊ ရင်ထိုးတံဆိပ် နှင့် အမှတ်တရ ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ် ရောင်းချကြရာ ရောင်းမလောက် ဟုသိရသည်။
မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်က ပရိသတ်များအား ထိုးပေးသော အမှတ်တရလက်မှတ်မှာ တန်ကြေး ဒေါ်လာ နှစ်သောင်းထိ ဈေးပေါက်သည် ဟုသိရသည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်က ဂျပန် တွင် မိုက်ကယ်က သူ့ပရိသတ် တစ်ဦးအား လက်ဆောင်ပေး ခဲ့သည့် ဦးထုပ် မှာ ဒေါ်လာ ငါးသောင်း ဖြစ်ဝယ်မည့်သူများရှိ နေသည်။
သူအားအရူးအမူး ချစ်သည့် ပရိသတ်များက မိုက်ကယ် မသေ ဟုယုံကြသည်။
မည်သိုပင်ဖြစ်စေ နယူးယောက် တိုင်းသတင်းစာကမူ မိုက်ကယ် ၏ နောက်ဆုံးခရီးသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်က ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် အဲဗစ် ပရက်စလေ ၏ ဈာပန နှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်က သေဆုံးခဲ့သည့် ဒိုင်ယာနာ၏ ဈာပန တို့ထက်ပို၍ တိုးမပေါက်အောင်ရှိမည် ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
www.planet.com.mm/news/read.cfm/id/12859 ဈာပန မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်အား နောက်ဆုံးနှုတ်ဆက်သည့် ဈာပနအခမ်းအနားကို ဇူလိုင်လ(၇)ရက်နေ့က လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့တော်ရှိ Staplesစင်တာတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာကျော် အနုပညာရှင်များဖြစ်သော မာရိုင်ကာရေး၊ ဂျနီဖာဟတ်ဒ်ဆန်၊ လီယွန်နယ်လ်ရစ်ချီ၊ စတီဗီဝမ်းဒါး၊ ဂျွန်မေယာတို့အပြင် ဗြိတိန်၏ အထွန်းလင်းဆုံး လူငယ်အနုပညာရှင်လေးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည့် ရှာဟင်ဂျဖာဂိုလီတို့သည် မိုက်ကယ်၏ ကြေကွဲအောက်မေ့မှု အခမ်းအနားတွင် ၎င်းတို့၏ အနုပညာဖြင့် ဂုဏ်ပြုဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။
သေဆုံးချိန်တွင် သား-ပရင့်စ်မိုက်ကယ်(၁)၊ပရင့်စ်မိုက်ကယ်(၂)၊ သမီး-ပဲရစ်ဂျက်ဆင် တို့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
planet News တေးအယ်လ်ဘမ်များ Got to Be There (၁၉၇၂) Ben (၁၉၇၂) Music & Me (၁၉၇၃) Forever, Michael (၁၉၇၅) Off the Wall (၁၉၇၉) Thriller (၁၉၈၂) Bad (၁၉၈၇) Dangerous (၁၉၉၁) HIStory: Past, Present and Future, Book I (၁၉၉၅) Invincible (၂၀၀၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား အဆိုတော်များ။
right|thumb|ရှေ့တန်း ဝဲမှ ယာ - မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး ဦးကောဝိဒနှင့် ပီနန် ဆရာတော် ဘုရားကြီး ဦးပညာဝံသ။
ယခုအခါ (၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ) သက်တော် ၈ဝ၊ ဝါတော် ၆ဝ ရ ပီနန် ဆရာတော်ကြီးသည် ဝါးခယ်မ ဇာတိ ဖြစ်ပြီး ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁ဝ မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အသက် ၁၄ နှစ်သားတွင် ရှင်သာမဏေဘောင် ဝင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၈ ဧပြီ ၁၆ မှာ ရဟန်းဘောင် ဝင်ခဲ့သည်။
ဝါးခယ်မ၊ ညောင်တုန်း၊ မန္ဈလေးတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့ပြီး၊ မန္တလေး မစိုးရိမ်တိုက်မှာ ဗုဒ္ဓစာပေများကို မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး ဦးကောဝိဒ (ကွယ်လွန်) နှင့်အတူ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ သက်တော် ၂၅ နှစ်မှာ ဓမ္မာစရိယ စာမေးပွဲကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ကာ လွတ်လပ်ရေးခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရက သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၅၃ နှစ်မှာပဲ ကိုးကိုးကျွန်း သာယာ ဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ်အရ သာသနာပြုရန်၊ ရန်ကုန် ဗားကရာတိုက်၊ သာယာဝတီကျောင်း ဆရာတော် ဦးဝါယမနဲ့ အတူ လိုက်ပါပြီး သာသနာပြု အတွေ့အကြုံ စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် သီရိလင်္ကာနှင့် အက်ဒမန်ကျွန်း ခေါ် ကပ္ပလီကျွန်းတို့သို့ ပြည်ပ သာသနာပြု အဖြစ် ခရီးစဉ် ချဲ့ခဲ့သည်။
၁၉ရဝ တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက ပီနန်သို့ စေလွှတ်ပြီး ရှေးမြန်မာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ကျောင်းထိုင်စေခဲ့ရာ ပီနန်းကျောင်းမှာ ယခုအခါ သက်တမ်း နှစ် ၂ဝဝ ရှိပြီဖြစ်သည်။
၏ ၁၉၇၉ တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု လော့စ်အိန်ဂျဲလစ်တွင် တက္ကသိုလ် အရှေ့တိုင်း ဘာသာသင်ဌာန၌ ဗုဒ္ဓ အဘိဓမ္မာကို ပို့ချပေးခဲ့သည်။
၁၉၈၅ တွင် နိုင်ငံတကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သံဃာ့ အဖွဲ့ကြီးကို တည်ထောင်သည်။
လောစ့်အိန်ဂျဲလစ် (USA)၊ ဆဒ်နီ (ဩစတြေးလျ)၊ ချီကာဂို (USA)၊ တိုရန်တို (ကနေဒါ)၊ ဟောင်ကောင် (တရုတ်ပြည်)၊ စင်ကာပူ၊ ကွာလာလမ်ပူ (မလေးရှား)၊ အုခ်လန် (နယူးဇီလန်)၊ ဟော်လန်၊ မဟာသန္ဈိသုခ ဗုဒ္ဓသာသနာ စင်တာ (ရန်ကုန်) တို့တွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းပေါင်း ၁ဝ ကျောင်းမှာ တည်ထောင် သာသနာပြုခဲ့သည်။
ယခုအခါ (၂ဝဝ၈) သာသနာပြု သက်တမ်း နှစ် ၅ဝ ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
၂ဝဝရ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး အဖြစ် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည့် သံဃာထု လှုပ်ရှားမှုတွင် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူအပေါင်းကို နအဖ စစ်အစိုးရက အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းသည့် အခါ ပြည်ပ၌ ၂ဝဝရ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သာသနာ့ ဥသျှောင်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ ရဟန်းတော်များ အဖွဲ့ချုပ်ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော် အဖြစ် တာဝန်ယူလျက် ရှိသည်။
ကွယ်လွန်သွားသည့် မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး ဦးကောဝိဒက သာသနာ့ ဥသျှောင် ပဓာနစေရ (နာယက) ဆရာတော် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ယခုအခါ ဆရာတော်ကြီးသည် သာသနာ့ အန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး အတွက် ကမ္ဘာလှည့်ပြီး စည်းရုံး အားထုတ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
"နယူးယောက်မှ ပူဇော်ခံ သက်ကြီးဝါကြီး ၉ ဦး၏ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် (၆၃) နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ အမှတ်တရ စကားမှတ်တမ်း" ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
ဦးရာဇတ် (၂၀ ဇန်နဝါရီ ၁၈၉၈ - ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇) သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တကွ အာဇာနည်(၉)ဦးတွင် ပါဝင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေးမတိုင်မီ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပညာရေးနှင့် အမျိုးသားစီမံကိန်း ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အခြားသော ဝန်ကြီးခြောက်ဦးနှင့်အတူ လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည်။
ဦးရာဇတ်သည် ဗမာမွတ်ဆလင်ကွန်ဂရက်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ဦးရာဇတ်သည် တိုက်ပိုင်အင်စပိတ်တော် မစ္စတာ အေ၊ ရာမန်နှင့် ဒေါ်ငြိမ်းလှတို့မှ မွေးဖွားသော သားသမီး ၁၃-ယောက်အနက် စတုထ္ထသားဖြစ်သည်။
မိတ္ထီလာမြို့ တွင် ၁၈၉၈ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ပညာရေး မိထ္ထီလာမှ မန္တလေးသို့ မိသားစုအလုပ်အတွက်နှင့် ပြောင်းရွှေ့ရသောအခါ မန္တလေးမြို့ ဝက်စလီယန် မိန်းကလေးကျောင်းတွင် သူငယ်တန်းမှ စတင်ကျောင်းတက်သည်။
စတုတ္ထတန်း အောင်မြင်သောအခါ ဝက်စလီယန်ယောက်ျားလေးကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
အဋ္ဌမတန်းသို့ ရောက်လျှင် စာသင်ခန်းထဲတွင် ထူးချွန်သဖြင့်ဆရာကြီးက တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းသို့ အတန်းကျော်တင်ပေးသည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲဝင်ရောက် ဖြေဆိုရာ ကောင်းစွာအောင်မြင်သည်။
ကိုရာဇတ်ကို သူ့မိဘများက ရန်ကုန်မြို့ကောလိပ်သိပ္ပံကျောင်းသို့လွှတ်ကာ ပညာဆက်လက်သင်ကြားစေသည်။
ဝိဇ္ဇာတန်းတွင်အင်္ဂလိပ်စာဂုဏ်ထူး ယူခဲ့သည်။
ကောလိပ်ကျောင်းပညာဆည်းပူးနေစဉ် အင်္ဂလိပ်စာစီစာကုံးပြိုင်ရာ ပထမရရှိသဖြင့် ဘိုင်မြား ရွှေတံဆိပ်ကိုဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။
ကိုရာဇာတ်သည် ပညာဘက်တွင်သာထူးချွန်သည်မဟုတ်သေး တင်းနစ်၊ ခရစ်ကတ်၊ လက်ဝှေ့၊ ဘောလုံး စသည့် အားကစားဘက်တွင်လည်း ပြောင်မြောက်လေသည်၊ ကောလိပ်ကျောင်း ဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
၁၉၂၀-ပြည့်နှစ် ပထမကျောင်းသားသပိတ် အရေးတော်ပုံကြီးတွင် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်လေသည်။
သပိတ်မှောက်ကောင်စီမှ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ ပညာရေးတွင် မနစ်နာစေရန် မြန်မာတနိုင်ငံလုံးရှိမြို့ကြီးများတွင် အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီးသည့်နောက် ကိုရာဇတ်သည် မန္တလေးမြို့ ဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းကြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ နှင့် ပါဠိဘာသာ ပြ အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ၁၉၂၁-ခုနှစ်မှစတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၁-ခုနှစ်တွင်ပင် အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီ မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော ဘီအေစာမေးပွဲကိုဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ ကောင်းစွာအောင်မြင်လေသည်။
ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်း တွင် ၁၉၂၃-ခုနှစ်မှစတင်၍ ကျောင်းဆရာကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကျောင်းအုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ဦးရာဇာတ်သည် အင်္ဂလိပ်စာအရေးအသား အစီအကုံးကောင်း၍ အသနားခံစာ စသည်တို့ကို တစ်ပါးသူအတွက် ရေးသားပေးလေ့ရှိသောကြောင့် “စေတနာ့ဝန်ထမ်း လျှောက်လွှာစာရေးကြီး” ဟုပင် ချစ်စနိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
တစ်ခါက အိန္ဒိယ နယူးတိုင်း မဂ္ဂဇင်းသို့ ရှမ်းပြည်နယ်၌ အထူးကျော်ကြားသော ၃၆-ကောင်ထီအကြောင်းကို ကြေးစန္ဒီနတ်ရုပ်နှင့် တကွ အတိတ်ပေးပုံ၊ ကပ်တိတ်၊ အနီး ဖော်ပြပြီးလျှင် ပေးပို့ခဲ့ရာ ပထမတန်း ဆောင်းပါးဆုကို ရရှိခဲ့ဖူးလေသည်။
ဆရာကြီးသည် အင်္ဂလိပ်စာသာမက မြန်မာစာလည်း ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။
မြန်မာနှင့် ပါဠိဘာသာရပ်များကို ကျောင်း၌သင်ကြားခဲ့ရခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောင်းပိတ်ရက်များအတွင်း မန္တလေးမြို့၊ နန်းတော်ရှေ့တိုက်တော်ကျောင်းတိုက်၊ ခင်မကန် ကျောင်းတိုက်၊ အတုမရှိကျောင်းတိုက် စသည့် ကျောင်းတိုက်များရှိ တိုက်အုပ်ဆရာတော်များထံ၌ သွားကာလေ့လာသင် ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ျမတ္ေလးငုံ: အာဇာနည္ ႏွစ္ဦးေရးသည့္ ကဗ်ာ thumbnail| ၁၉၃၈-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံး ကျောင်းသားများ သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါ မန္တလေးမြို့ ရှိ ဥရောပတိုက်သားပညာဝန်နှင့် အရေးပိုင်ကြီးတို့သည် ဆရာကြီး ဦးရာဇာတ်အုပ်ချုပ်ရာ အမျိုးသားကျောင်းသို့ရောက်ရှိလာကြသည်။
ထိုနောက်အရာရှိကြီးများက ကျောင်းသားများ ကျောင်းကို သပိတ်မှောက် မမှောက်မေးကြရာ ဆရာကြီးက ‘ကျုပ်ကျောင်းကို ကျုပ်ကျောင်းသားများ ဘယ်တော့မှ သပိတ်မမှောက်' ဟုဖြေဆိုလိုက်သဖြင့် ဝမ်းသာကာပြန်သွားကြသည်၊ ထို့နောက် နာရီဝက်ခန့်အကြာတွင် ခေါင်းလောင်းတီးပြီး သပိတ်မှောက်သွား ကြလေသည်။
ထိုအခါ အထက်ဖော်ပြပါအရာရှိကြီးနှစ်ဦးသည် ဆရာကြီးထံ ပြန်သွားကြပြီးလျင် ဆရာကြီးညာတယ်။
လိမ်တယ် ဟုပြောကြသည်။
ဆရာကြီးသည် သူတို့အား မည်သို့မျှမဖြေကြားဘဲ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကို ခေါ်လိုက်လေသည်။
သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌရောက်လာသောအခါ ဆရာကြီးက “မင်းတို့ ငါ့ကျောင်းကိုသပိတ်မှောက် ကြတာလား” ဟုမေးလိုက်ရာ သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌက “ကျွန်တော်တို့ဆရာကြီးကို ဘယ်တော့မှ သပိတ်မမှောက်ပါ။
ယခုသပိတ်မှောက်ခြင်းမှာ ပညာရေးစနစ်ကို မှောက်ခြင်းဖြစ်သည်”ဟု ဖြေကြားသည်။
အရာရှိနှစ်ဦးလည်း သဘောပေါက်ကာ လက်လျှော့ပြန်ရလေသည်၊ လူမှုဆက်ဆံရေး ဦးရာဇတ်သည် ဖခင်၏ အစ္စလာမ် အယူဝါဒကို လက်ခံသော်လည်း မိခင်၏ ဗုဒ္ဓ အယူဝါဒကိုလည်း မပစ်ပယ်ချေ။
Online Burma Library > Main Library > Non-Burman and non-Buddhist groups > Muslims in Burma များသောအားဖြင့် ဆရာကြီးသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ ရဟန်းရှင်လူများနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံလေ့ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို အထူးလေးစားသော မန္တလေးမြို့ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးတစ်မြို့ရှိ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ် အဖြစ်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းအုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် ကျောင်းသားများ၏ ကိုယ်လက်ကျန်းမာရေးအတွက် ကွင်းဆင်းချိန်၌ ကွင်းမဆင်းသူများနှင့် နံနက်တိုင်း ဘုရားရှိခိုးချိန်တွင် ဘုရားရှိခိုးမတက်သော ကျောင်းသားများကို ကြိမ်လုံးတစ်ချောင်းဖြင့် ကြပ်မတ်ပေးလေ့ရှိသည်။
ဆရာကြီးဦးရာဇတ်သည် ဂုဏ်ရည်တူသူများ၊ အထက်တန်းကျသူများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မျက်နှာထားတည်တည်နှင့် ဆက်ဆံလေ့ရှိသော်လည်း တပည့်များနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အမြဲလိုလိုပင် ဆေးပေါ့လိပ်ကြီးကိုခဲကာ မဲ့ပြုံးကလေး ပြုံးလျက်ဆက်ဆံလေ့ ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများက ဆရာကြီးကို အမြဲတစေ ချစ်ကြောက်ရိုသေကြသည်။
ဦးရာဇတ်နှင့်မျိုးချစ်စိတ် ကျောင်းဆရာနှင့် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဦးရာဇာတ်သည် ကျောင်းသားများအား ပညာကိုသာမက မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ကိုပါ သွတ်သွင်းပေးလေ့ရှိသည်။
သူကား နိုင်ငံခြားဖြစ် ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် ကို သောက်လေ့မရှိ။
ပြည်တွင်းဖြစ် မလှမင်းဆေးပေါ့လိပ် အတုတ်ကြီးကို အမြဲလိုလို သောက်လေ့ရှိခြင်းက သူ့မျိုးချစ်စိတ်ကို ထင်ရှားစေသည်။
ကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများကို သမဂ္ဂဖွဲ့စည်းစေပြီး၊ ထိုစဉ်က ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော ကိုနု၊ ကိုအောင်ဆန်း၊ မစ္စတာရာရှစ် စသည်တို့နှင့် အဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၃၇-ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ်ကျောင်းသားကွန်ဖရင့် မန္တလေးမြို့တွင် ကျင်းပရာ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ဆန်းတို့အလာတွင် ဆရာကြီးဦးရာဇတ် အမှူးပြုသော အမျိုးသားကျောင်းဆရာများက လက်ဖက်ရည်ပွဲဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံ ကြိုဆိုခဲ့လေသည်၊ ဆရာကြီးသည် မြန်မာအမျိုးသားတို့ကို ချစ်ခင်သူဖြစ်သည့်အတိုင်း ဗမာ-မွတ်ဆလင် ဟူ၍ အသုံးပြုခဲ့လေသည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ရမည်းသင်းမြို့တွင်ပြုလုပ်သော ဗမာမွတ်ဆလင်ညီလာခံ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရလေသည်။
မန္တလေးမြို့ အပျော်တမ်း ရဲတပ်ဖွဲ့ဖွဲ့စည်းရာတွင်လည်း အုပ်ချုပ်သူ ဗိုလ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ဆရာကြီးသည် ထောင်သွင်းအကျင်းချခြင်းခံခဲ့ရဖူးရာ သူ့အား ရွှေဘိုမှ-မန္တလေးထောင်သို့ အပြောင်းတွင် တပည့်များက မိမိတို့အသက်ကိုစွန့်လွှတ်၍ လုယူကယ်ဆယ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ဖူးသည်၊ သို့သော်ဆရာကြီးက ထိုအကြံကို ခွင့်မပြုခဲ့ချေ။
ဦးရာဇတ်သည် ၁၉၄၅-ခုနှစ်မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော မန္တလေးခရိုင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (ဖတပလ)တွင် ပထမဦးစွာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၄၇-ဧပြီလတွင်တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသောအခါ မန္တလေး မြို့မ အရှေ့ပိုင်းအမတ်အဖြစ်ရွေးကောက် ခြင်းခံရသည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သော အစိုးရဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် ပညာရေးနှင့် အမျိုးသားစီမံကိန်းဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဥပစာကောလိပ်ကို ဒီကရီကောလိပ်အဖြစ် တိုးမြင့်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာလည်း ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉-ရက်နေ့တွင် ဆရာကြီးဦးရာဇတ်သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ အခြားနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် အတူလုပ်ကြံခံရလေသည်။
ရေးသားခဲ့သော စာပေ ရွှေနန်းတွင်း အရေးတော်ပုံ (၁၉၃၆-ခု)၊ (၁၉၅၉-ခု) ဘဝနိဂုံး ဦးရာဇတ်သည် ကွယ်လွန်သည့်အချိန်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပါဠိတက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်မြောက်ရေး ကိုကြိုးပမ်းနေဆဲဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်သောအခါ ဇနီးဒေါ်ခင်ခင်နှင့် သား ၂-ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:အာဇာနည်ကိုးဦး Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:မြန်မာမွတ်စလင်များ။
မလေးလုံ (၁၉၃၅ - ၁၉၉၁) ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက် ကနေ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ပထမအကြိမ် အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ် ဧပြီ လထုတ် 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစု စာရင်း' စာအုပ်က "မလေးလုံ (၁၉၃၅ - ၁၉၉၁)" အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အမည်ရင်း - ဒေါ်ခင်သန်းဆွေ မိဘအမည် - ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးချစ်ထွန်း + ဒေါ်စောတင် မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉၊ ၇၊ ၁၉၃၅ မွေးဖွားရာ ဒေသ - ပုသိမ်မြို့ ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် စာရေးဆရာမ မလေးလုံကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် သောကြာနေ့တွင် ပုသိမ်မြို့၌ အဖ ကျောင်းအုပ် ဆရာကြီး ဦးချစ်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်စောတင် တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။
မလေးလုံ၏ အမည်ရင်းမှာ မခင်သန်းဆွေ ဖြစ်သည်။
မလေးလုံသည် ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့မှုကြောင့် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်းအထိသာ ပညာသင်ကြား ခဲ့ရသည်။
မလေးလုံ ငယ်စဉ်က ပုသိမ်မြို့ ခရစ်ယာန် သာသနာပြု ကျောင်းများဖြစ်သော အေဘီအမ် အထက်တန်း ကျောင်းနှင့် စကောကရင် အထက်တန်း ကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
အသက် (၁၅) နှစ် အရွယ် ဆယ်တန်း စာမေးပွဲ ဖြေဆိုရန် ကြိုးစားနေစဉ် နှလုံးရောဂါဖြင့် အပြင်းအထန် မမာမကျန်း ဖြစ်လာရာ သမားတော် ဆရာဝန်ကြီးများ၏ တိုက်တွန်း ညွှန်ကြားချက် အရ ပညာသင်ကြားခြင်းမှ အနားယူလိုက်ရပြီး အသက်ရှင် နိုင်ရေးအတွက် နှလုံးရောဂါ ပါရဂူများ၏ ဆေးကုသမှုကို ခံယူ နေခဲ့ရသည်။
ဆေးကုသမှု ခံယူ နေစဉ်မှာပင် အချိန်ယူ၍ ဝတ္ထုတို ကလေးများကို တိုင်းရင်းမေ ဂျာနယ်၌ ကလောင် အမည် မလေးလုံဖြင့် စတင် ရေးသား ခဲ့လေသည်။
ထိုသို့ ရေးသားရာ၌ လက်ယာလက်ကို အသုံးမပြု နိုင်တော့သဖြင့် ကျန်လက်ဝဲလက်ဖြင့် စာရေး လေ့ကျင့်ပြီးမှ စတင် ရေးသားခြင်း ပြုခဲ့ရသည်။
ဝတ္ထုတို ကလေးများ ရေးသား နေရာမှ အောင်မြင်မှု ရလာသောအခါ လုံးချင်းဝတ္ထု လောကသို့ လှမ်းတက် ခဲဲ့ပြန်သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတကာ အမျိုးသမီးများ နှစ်မှ စတင်၍ အမျိုးသမီး မဂ္ဂဇင်း တစောင် ထုတ်ဝေခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၁ဝ နှစ် အကြာတွင် ထုတ်ဝေခွင့် ရခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၈၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလမှ စတင်၍ လုံမလေး အမျိုးသမီး မဂ္ဂဇင်းကို ဦးစီး အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်ယူ၍ အောင်မြင်စွာ ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ထုတ်ဝေသည့် လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိသော ပန်းကိုတော့ ပန်လျက်ပါပဲ ဝတ္ထုတိုသည် မလေးလုံ ရေးသားခဲ့သည့် နောက်ဆုံး လက်ရာ ဖြစ်ပေသည်။
မလေးလုံသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထုတ် လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြမည့် သန်လျင် ဖေသွင်၏ အခြားသော ပညာရှိ တပါး (The Other Wise Man) ဘာသာပြန် ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ကွယ်လွန်မည့် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက် ကြာသပတေးနေ့ နံနက် အရုဏ်ဦးအထိ ကိုယ်တိုင် တည်းဖြတ် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး နေ့လယ် ၁၁း၂ဝ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ မရမ်းကုန်း မြို့နယ် နံ့သာမြိုင်ခြံ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မလေးလုံ ကွယ်လွန်သည့် အချိန်တွင် အသက် ၈၁ နှစ် အရွယ်ရှိ မိခင်ကြီးနှင့် အစ်ကိုတဦး၊ ညီမသုံးဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာမ မလေးလုံကား ကွယ်လွန်သည့် အချိန် ရောက်မှသာ သူ့လက်က ကလောင်ကို ချခဲ့သူ ဖြစ်၍ ဂုဏ်ပြု ထိုက်သည့် စံပြ အာဇာနည် စာပေ အမျိုးသမီးတဦး အဖြစ် မှတ်တမ်း တင်ရပေမည်။
မလေးလုံ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ကေသာပိတုန်း ငွေမင်ရည်ဖုံးစေတော့ - ၁၉၆၇ ခုနှစ် ခင်ပိပိလိမ် - ၁၉၇၈ ခုနှစ် ချစ်ခွန်းတိတ်တိတ် ရင်သိမ့်သိမ့် - ၁၉၇၄ ခုနှစ် ချစ်ပါတယ် မောင့်ကို - ၁၉၇၅ ခုနှစ် ချစ်မဆုံး မုန်းကမ္ဘာ - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ချိန်ခါမနှောင်းမီ - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ငွေကြယ်လှလှ ကသောည - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဆောင်းလေဝှေ့တော့ နှင်းငွေ့ပြယ် - ၁၉၇၄ ခုနှစ် ထားခင်ခင် - ၁၉၇၂ ခုနှစ် ထိပ်ထားလေး - ၁၉၆၉ ခုနှစ် နေရယ် လရယ် ချစ်သူရယ် - ၁၉၇၈ ခုနှစ် နေလကြယ်စင် ကွယ်ပင်ငြားလည်း - ၁၉ရဝ ခုနှစ် ပိုး - ၁၉၆၅ ခုနှစ် ပင်မြက်မြေဇာ - ၁၉ရဝ ခုနှစ် ပိုင် - ၁၉၆၆ ခုနှစ် ပုံ့ - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ပွင့် (၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ အမျိုးသား စာပေဆု) - ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဖေမောင်တင် (သို့မဟုတ်) ဘသက်ရှည် - ၁၉၇၅ ခုနှစ် ဘဝဆည်းဆာ - ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဘဝဆိပ်ကမ်းသာ - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဘယ်ဝေ့ညာကူး လေရူးဆော်သလို - ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဘယ်အငြိုးနဲ့ ကံဆိုးမိုးရွာတယ် - ၁၉၇၃ ခုနှစ် မော် - ၁၉၇၄ ခုနှစ် မောင့်မေတ္တာ ရစ်ခါနှောင်မှ - ၁၉၇၃ ခုနှစ် မေတ္တာသွန်းဖြိုး မြတ်နိုးသူမယ် - ၁၉၇၃ ခုနှစ် မေတ္တာသံသရာ - ၁၉၇၁ ခုနှစ် မေတ္တာအရင်းခံ - ၁၉၆၂ ခုနှစ် မုန်းမာန်ရယ် ပြေစေလို - ၁၉၇၁ ခုနှစ် မုန်းအပြစ် မယူသာ - ၁၉၇၅ ခုနှစ် မြတ်လေးနွယ် - ၁၉၇၄ ခုနှစ် လှေလူးလူး လှိုင်းမူးမူး - ၁၉၇၆ ခုနှစ် သစ္စာနယ်မြေသူ - ၁၉၇၂ ခုနှစ် သိမ့် - ၁၉၇၇ ခုနှစ် အသည်းပန်းတခက် ပေးဆက်ချင်လျက် - ၁၉၇၃ ခုနှစ် အီဖေကိုယ်နှင့် မကြီးဂျမ်း - ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မကွေးလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ် သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
မကွေးလေဆိပ် ကို အရပ်ဖက်နှင့် တွဲဖက် အသုံးပြုသည်။
မတော်တဆမှုများ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် MiG-29 လေယာဉ်သည် လေ့ကျင့်ပျံသန်းနေစဉ် မကွေးမြို့အနီးတွင် ပျက်ကျခဲ့ကာ လေယာဉ်မှူးနှစ်ဦး ဒဏ်ရာအနည်းငယ် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အက်ဖ်- ၇ လေယာဉ် လေးစီးသည် လေ့ကျင့်ပျံသန်းမှုများပြုလုပ်ပြီး ပြန်လာစဉ် ရာသီဥတုဆိုးရွားမှုနှင့် ကြုံတွေ့ကာ မင်းဘူးမြို့၏ တောင်ဘက်ဆားဗွက်ချောင်းတံတားအနီးတွင် ၁ စီး၊ မင်းဘူးမြို့၊ သနပ်ပင်စုကျေးရွာ၏ အနောက်ဘက် မီတာ ၁၀၀၀ ခန့်အကွာရှိ လယ်ကွင်းအနီးတွင် ၁ စီး ပျက်ကျခဲ့သည်။
ယင်းပျက်ကျမှုများကြောင့် လေယာဉ်မှူး ဗိုလ်ကြီးနှစ်ဦးနှင့် ပဉ္စမတန်းကျောင်းသူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် MiG-29 လေယာဉ်တစ်စီးသည် လေယာဉ်ပြန်ဆင်းစဉ် လေထီးမပွင့်ခဲ့သည့်အတွက် ပြေးလမ်းချော်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(လေ)၏ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ Category:မကွေးမြို့။
မုံ သို့မဟုတ် မြောင်ဇီးလူမျိုး (RPA: , CHV: Hmôngz, Nyiakeng Puachue: , Pahawh Hmong: , , ) သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ခုဖြစ်ပြီး Hmong–Mien ဘာသာစကားပြောအုပ်စုဝင်ပါဝင်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး မုံလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ စသည့်နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခန့်မှန်းချေအားဖြင့်လူဦးရေ ၅၀၀၀မှ ၁၀၀၀၀ထိ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
Lee, G. Y., Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity, Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998. သမိုင်း မုံလူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် ယန်စီမြစ်ဒေသတွင် သမိုင်းတလျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မုံလူမျိုးများသည် ခြေသလုံးအိမ်တိုင်လူမျိုးများအဖြစ် အီယာန်နိယန်မြစ်ဝှမ်းနှင့် မန်လင်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး တိုင်လူမျိုးများနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိခဲ့သည်။
မုံများသည် တရုတ်ရဲ့ ချင်အင်ပါယာခေတ်တွင် အကြမ်းဖက်နယ်ချဲ့မှုနှင့် တိုက်ပွဲများကြောင့် တရုတ်အတွင်းပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြပြီး လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်အရောက်ရောက်လာကြသည်။
Mottin, J., History of the Hmong, Bangkok: Odeon Store, 1980. ဘာသာစကား မုံဘာသာသည် Hmong-Mien ဘာသာစကားအုပ်စုတွင် ပါဝင်ပြီး မုံဒွယ် (မုံဖြူ) နှင့် မုံလင်း (မုံစိမ်း) ဟူသော အဓိကစကားရပ်များရှိသည်။
မုံဘာသာကို RPA (Romanized Popular Alphabet) စနစ်ဖြင့် ရေးသားနိုင်ပြီး ယခင်က သီးသန့်လက်ရေးအက္ခရာများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
Ratliff, Martha, Hmong-Mien Language History, Pacific Linguistics, 2010. ယဉ်ကျေးမှု မုံလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတွင် အဝတ်အစားထုံးတမ်း၊ ဂီတ၊ ကာရန်နတ်ယုံကြည်မှုများနှင့် သဘာဝနတ်နည်းယုံကြည်မှုများပါဝင်သည်။
ရိုးရာအဝတ်အစားများတွင် မုံအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ချည်ချည်အလှဆင်များ၊ အထူးထိုးချည်ပုံစံများ ပါဝင်သည်။
သီချင်းများ၊ ဖလူ (Qeej) အသံတူတူ အသုံးပြုသော ဂီတပစ္စည်းများကလည်း မုံယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသည်။
Tapp, N., The Hmong of China: Context, Agency, and the Imaginary, Brill, 2001. မျိုးရိုးဗီဇ မုံလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် အဓိကအားဖြင့် Y-DNA Haplogroups O3, C, N, D4, B5 စသည်တို့ပါဝင်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိုင်လူမျိုးများနှင့် အနီးစပ်ဆွေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပြသထားသည်။
ယင်းသည် သမိုင်းတလျှောက် တရုတ်နှင့် တိုင်နယ်မြေများအကြား လမ်းကြောင်းအတွင်း ရှိနေထိုင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီများက ဖော်ပြထားသည်။
Li, H. et al., Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia, Molecular Biology and Evolution, 2007.right မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ။
မုံရွာတက္ကသိုလ်ကို ၁၉၉၇ ခု မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၎င်းအရင်ကမူ မုံရွာ ဒီဂရီ ကောလိပ် အဖြစ် ၁၉၉၂ ခု ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှ စ၍ရှိခဲ့သည်။
မုံရွာတက္ကသိုလ်သည် မုံရွာမြို့ အရှေ့ဖတ်ရှိ မုံရွာ - ကျောက္ကာ ကားလမ်းပေါ်ရှိ ဇလုပ်ကျင်းကျေးရွာ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အရင် ကောလိပ်ဟောင်းမှာ ၁၉၇၉ ခုမှ စတင်ခဲ့ပြီး မုံရွာ ဒေသ ကောလိပ်ဟုခေါ်သည်။
၎င်းကို ယခု အခြေခံ အထက်တန်း (၂) ကျောင်း ဟုပြောင်းလဲ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မုံရွာမြို့တွင် မုံရွာတက္ကသိုလ် အပြင် မုံရွာတက္ကသိုလ် ကျောင်းဝင်းအနီး၌ မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် လည်း ရှိသည်။
မယ်လမုစေတီတော် 180px|centerတည်နေရာရန်ကုန်မြို့၊ မြောက်ဥက္ကလာပ ဉာဏ်တော်၉၈ ပေ မယ်လမုစေတီတော်သည် ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ​ မယ်လမုစေတီတော်ကို မယ်လမု၏သားတော်ဖြစ်သော ဥက္ကလာပ မင်းကြီးက တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိခဲ့သည်။
မယ်လမုဟူသော အမည်နှင့်ပတ်သက်၍ ပုံပြင်အလား ရှေးသမိုင်းစကား ရှိခဲ့သည်။
မင်းကြီး၏ မယ်တော် မယ်လမုသည် လူစင်စစ်က မွေးဖွားသည်မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့ကြသည်။
ရှေးသရောအခါ သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းကို အလယ်ဗဟိုထား၍ ရသေ့၊ ဇော်ဂျီ၊ တပသီတို့ ပျော်မွေ့ကြလေရာဝယ် တစ်ခုသော တောအုပ်တွင် တရားဓမ္မကျင့်သုံးနေထိုင်တော်မူပေသော တိဿရသေ့ကြီးမှာ တစ်နေ့သောအခါဝယ် တစ်ခုသောဇနပုဒ်သို့ ဆွမ်းခံထွက်လေရာ လမ်းခရီးတောအုပ်၌ လမုပင်တစ်ပင်ထက် ကြီးမားဆန်းကြယ် မက်စဖွယ်သီးနေသော လမုသီးကြီးကို တွေ့မြင်တော်မူ၍ မိမိ၏ ကျောင်းသင်္ခမ်းသို့ ဆွတ်ခူးကာ ယူခဲ့လေ၏။
သို့နှင့်များမကြာမီ ရက် အတောအတွင်း၌ပင် ထိုလမုသီးကြီးထဲမှ ရှုချင်စဖွယ် တင့်တယ်လှပသော သတို့သမီးငယ်ကို ဖွားမြင်ခဲ့လေ ရာ တိဿရသေ့ကြီးမှာ အလွန်ဝမ်းမြောက် အံ့ဩမိပြီးလျှင် မိမိလက်ညှိုးအား နို့ရည်ထွက်စေရန် ‌‌အဓိဋ္ဌာန်၍ ထို အမျိုးသမီးငယ်အား မွေးမြူခဲ့လေသည်။
ရုပ်ရည်ဆင်းပြင် တင့်တယ်လှပသော အမည်အားဖြင့် မွန်ဘာသာ မိကမု၊ မြန်မာဘာသာဖြင့် မယ်လမုသည် အရွယ်ရောက်လတ်သော် တာဝတိံသာ၌ သိကြားမင်း၏ ပဏ္ဍုကမ္ပလာမြကျောက်ဖျာသည် တင်းမာခြင်း ဖြစ် လာသောကြောင့် လူ့ပြည်သို့ ရှုကြည့်ရာသည်တွင် လူ-နတ်-ဗြဟ္မာတို့၏ သခင်ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသည့် အကြောင်း ထိုဘုရားရှင်၏ လက်ထက်တော်တွင် ရှေးနောင်တော် ဘုရားတို့၏ ဓာတ်မွေပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဆံတော်ရှစ်ဆူကို ဌာပနာ၍ စေတီ တည်ထားကိုးကွယ်လိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း သို့ဌာပနာတည်ထား ကိုးကွယ် မည့် ဒါယကာမှာ သိင်္ဂုတ္တရကုန်း၏ အရံကုန်းတို့၌ မွေ့လျော်သော ရသေ့သူမြတ် မွေးထားသည့် မယ်လမုက မွေးဖွားသည့်သားမှသာ ဒါယကာ ဖြစ်နိုင်မည့်အကြောင်း ထိုမယ်လမုအား ရတနာပုတ္တ မွေးဖွားရလေအောင် မနုဿလူတို့ သန္ဓေပေးခြင်းငှာ မထိုက်တန် တာဝတိံသာမှ နတ်တို့၏ သေဌ်နင်း သိကြားမင်းသန္ဓေပေးမှ အရေးပုံလှမည့်အကြောင်းများကို ထင်ရှားသိမြင်လေသည်။
ထို့ကြောင့် သိကြားမင်းသည် လူ့အသွင် ဖန်ဆင်းပြီး ရှင်ရသေ့နှင့် မယ်လမုတို့ထံ ဆင်းသက်၍ သမီးလှကို တောင်းယူခဲ့သည်။
သိကြားမင်းသည် ရှင်ရသေ့ကြီး၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် မယ်လမုကို ထိမ်းမြားပြီးနောက် ရသေ့ကြီးထံတွင် အပ်နှံထားခဲ့၍ တာဝတိံသာသို့ ပြန်လေ၏။
သိကြားမင်းသည် လူ့ပြည်တွင်ကျန်ရစ်သူ သန္ဓေသူမယ်လမု၏ လွမ်းဆွတ်ပူဆွေး တသမှုအကြောင်းစုံကို သိရှိသော်လည်း လူ့ပြည်သို့ဆင်းရန် မဖြစ်နိုင်သဖြင့် တာဝတိံသာမှ နတ်ကျေးလုလင်အား မြကျည်တောင့်သုံးခု ကို ယူဆောင်စေ၍ ကြင်ယာတော်မယ်လမုအား သုံးဆောင်ရန်ပေးလိုက်လေ၏။
သို့သော် သိကြားမင်း၏ မိဖုရားများဖြစ်သော သုဇီတာ၊ သုမာလာ၊ သုစိတ္တာ၊ သုနန္ဒာဟူသော နတ်သမီးတို့ သည် လမ်းခုလတ်တွင် နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးမှုကို ပြုကြ၍ မြကျည်တောင့် တစ်လုံးကိုသာလျှင် မယ်လမု သောက်သုံးရ၍ အထက်ဖော်ပြခဲ့ပြီးသော ဥက္ကလာပမင်းကြီးအား သန္ဓေတည်ကာ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့ကြောင်း သမိုင်းများက ဆိုခဲ့ကြသည်။
ကျန်ရှိသော မြကျည်တောင့် နှစ်လုံးမှာ တစ်လုံးသည် ဟိမဝန္တာတောသို့ ကျ ရောက်၍ ဆဒ္ဒန်ဆင်မသည် သောက်သုံးရသဖြင့် ဆဒ္ဒန်ဆင်ပျံကို မွေးဖွားသည်ဟု ဆို၏။
တစ်လုံးမှာ သမုဒ္ဒရာ အလယ်သို့ ကျရောက်၍ မိကျောင်းမတစ်ကောင် သောက်ရသဖြင့် ငမိုးရိပ် မိကျောင်းကို မွေးဖွားသည်ဟု ဆို လေသည်။
ဤသို့သာလျှင် သိကြားမင်းကြီး မယ်လမု ဥက္ကလာပမင်းကြီး၏ သမိုင်းတို့ကို သိရှိခဲ့ကြလေသည်။
(အခြားဒဏ္ဍာရီ ဆန်ဆန်မူကွဲများလည်း ရှိသည်) ထိုသားငယ် အရွယ်ရောက်သောအချိန်တွင် သိကြားမင်းဆင်းသက်လာ၍ ဥက္ကလာပဘွဲ့အမည်နှင့် တိုင်းပြည် ထီးနန်း တည်လုပ်အပ်နှင်းတော်မူသည်။
ထိုနောက် ဥက္ကလာပပြည်ကြီးကို အစိုးရသောမင်းသည် မြတ်စွာ ဘုရားသခင်၏ ဆံတော်ရှစ်ဆူကို ရလိမ့်မည်။
သိဂုင်္တ္တရကုန်းတော်၌ ဌာပနာရမည်။
သာသနာ့ဒါယကာ ဖြစ်ဦး မည်။
ထိုအခါ၌ သိကြားမင်းသည် နတ်အပေါင်းများစွာနှင့် လာတော်မူဦးမည်ဟု မှာကြားခဲ့ပြီး တာဝတိံသာသို့ ပြန်လေ၏။
အလွန့်အလွန် ရှေးကျသော လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင့်ငါးရာကျော်က အကြောင်းအရာများဖြစ်သဖြင့် စိတ်ချလောက်သည့် အကိုးအကားပါသော ကျောက်စာ မှတ်တမ်း ရာဇဝင်အခိုင်အမာ မရှိချေ။
သို့ဖြစ်သော ကြောင့် လက်လှမ်းမီသမျှ သမိုင်းစကားတို့ကိုသာ အားထားရလေရာ သိဂုင်္တ္တရကုန်းကို ရံသော မြို့လေးမြို့ အနက် ဥက္ကလာပသည် မြောက်ဘက်ကျသော မြို့ဖြစ်ကြောင်း သုဝဏ္ဏနဒီမြစ်ရှိကြောင်း သမိုင်းတွင် အတိ အလင်းဆိုထားရကား သမိုင်းအဆိုကို အမှန်ယူရသော် ယခုရန်ကုန်မြို့သည် ဥက္ကလာပမြို့ မဖြစ်နိုင်တော့ချေ။
အကယ်၍ ရန်ကုန်သည် ဥက္ကလာပမြို့ဖြစ်သော ရွှေတိဂုံသမိုင်းသည် မမှန်မကန်ရေးထားသော အချက်များ ပါသည့် သမိုင်းသာဖြစ်ရပေလိမ့်မည်။