kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အသင်းကြီးသည် ပါဠိစာပေ သမိုင်းဆိုင်ရာများ၊ စည်းမျဉ်းများ၊ ကျမ်းဂန်များ၊ ရှင်းလင်းချက်များကို စုဆောင်းခြင်း၊ တည်းဖြတ်ခြင်းတို့ပြုလုပ်ပြီး နှင့် လက်တင် စာလုံးပုံစံ ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပါဠိစာပေများစွာကိုလည်း ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။
အဘိဓာန်များ၊ ဝေါဟာရစာရင်းများနှင့် ကျောင်းသားနှင့် လေ့လာသူများအတွက် စာအုပ်များစွာနှင့် ဂျာနယ်တစ်စောင်တို့ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အသင်းကြီး ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သောမတ်ဝီလျံ ရီစ်ဒေးဗစ် သည် ၁၉ ရာစု တွင် သီရိလင်္ကာတွင် တာဝန်ကျသော တရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူနှင့်အတူ ဂျော့တာနာ၊ ရောဘတ် ဆီဇာ ချိုင်းဒါ တို့လည်းပါသည်။
ထိုအချိန် သီရိလင်္ကာ၌ ဗုဒ္ဓသာသနာသည် ခရစ်ယာန်သာသာနာပြုများနှင့် အုပ်စိုးသောမင်းတို့၏ စည်းမျဉ်းများကြောင့် မှေးမှိန်လျက်ရှိသည်။
အမှုထမ်း၊ အရာထမ်းများသည် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းအရ တာဝန်ကျသော အရပ်ဒေသ၏ ဘာသာစကား၊ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့၌ ကျွမ်းဝင်ရန် လိုအပ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရီစ်ဒေးဗစ်တို့ သုံးဦးသည် ရဟန်းတော်များထံမှသော်လည်းကောင်း အတူတကွသော်လည်းကောင်း ဆင်ဟာလိ ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သင်ကြားခြင်းဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။
ပါဠိစာပေအသင်းကို ဥရောပပညာရှင်များနှင့် သီရိလင်္ကာဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ရီစ်ဒေးဗစ်က ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာအသင်းကို နမူနာယူကာ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ပါဠိသဒ္ဒါကို ရောမဘာသာဖြင့် ရိုက်နှိပ်သောအခါ ငွေကြေးအကျိုးအမြတ် မရရှိသော်လည်း သီရိလင်္ကာရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီး က ကုန်ကျစရိတ် ကျခံပေးခဲ့သည်။
ချိုင်းဒါသည် ပထမဆုံး ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို ၁၈၇၄ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၎င်းကို ရီစ်ဒေးဗစ် အနှစ် ၄၀ ကျော် ပြုစုထားပြီး တပည့်ဖြစ်သူ ဝီလျံစတိအဆုံးသတ်ခဲ့သော ၁၉၂၅ တွင် ထုတ်ဝေသည့် အဘိဓာန် မထွက်ခင်အထိ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အခြားအဘိဓာန် မှာ မာဂရက်ကွန်း ပြုစု၍ အပိုင်း ၃ ပိုင်းပါပြီး ပထမပိုင်း (A-Kh) အထိကို ၂၀၀၁ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၂၂တွင် ရီဒေးဗစ် ဆုံးသောအခါ၊ ပါဠိစာပေအသင်းသည် ဆောင်းပါး ၆၄ ပုဒ် ကို အတွဲ ၉၄ တွဲတွင် စာမျက်နှာပေါင်း ၂၆၀၀၀ ကျော် ဖြင့် ရိုက်နှိပ် ဖြန့်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် ဥရောပပညာရှင်များလည်း ပါဝင်ရေးသားထားခဲ့သည်။
ဦးတည်ချက် လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီး၏ဦးတည်ချက်မှာ ဗုဒ္ဓမုက္ခပါဌ် ဘုရားဟောပိဋကပါဠိတော် မူရင်းများနှင့်အဋ္ဌကထာများကို အင်္ဂလိပ်çရောမ အက္ခရာဖလှယ်ရန်နှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေရန် ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဘုရားဟောပါဠိတော်နှင့်အဋ္ဌကထာများမှတပါး၊ ပါဠိဘာသာဖြင့် တည်ရှိနေသော အခြားဗုဒ္ဓ စာပေကျမ်းဂန်များကို အင်္ဂလိပ်လို ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေရန်လည်း ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သော ကျမ်းဂန်များ ဗုဒ္ဓဝံသနှင့် စရိယာပိဋက လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီး၏နှစ်တရာသမိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကြည့်ပါက သမိုင်းဦးက ရေးဆွဲချမှတ်ခဲ့သော ဦးတည်ချက်အတိုင်း လုပ်ငန်းသဘောအရ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အသင်းကြီးကို တည်ထောင်ပြီး နောက်တနှစ်ဖြစ်သော ၁၈၈၂-ခုနှစ်မှာပင် လန်ဒန်ပါဠိ စာပေအသင်းကြီးက ဘုရားဟောဗုဒ္ဓဝံသပါဠိတော်ကို စရိယာပိဋကပါဠိတော်နှင့်တွဲကာ (Buddha vamsa and Carya Pitaka)ဟူသောအမည်ဖြင့် ပထမပိုင်းကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းစာအုပ်ကို ပြန်ဆိုသူမှာ ရဲဗရင့်-အာရ်-မောရစ် ရဲဗရင့်-အာရ်-မောရစ် ဖြစ်သည်။
ပါဠိစာပေအသင်းဂျာနယ် လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီးသည် ယင်း ၁၈၈၂-ခုနှစ်မှာပင် ဘုရားဟောပိဋကပါဠိတော်ကျမ်းများအပြင် ပါဠိစာပေအသင်းဂျာနယ်ကိုလည်း စတင်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ သေးသည်။
ယင်းပါဠိစာပေအသင်းဂျာနယ်တွင် နိုင်ငံတကာမှ ပါဠိစာပေပညာရှင်များ၊ ဗုဒ္ဓဝါဒသုတေသီများပါဝင်ရေးသားခဲ့ကြသည်။
ပါမောက္ခဖော့စ်ဘော်လ်၊ ပါမောက္ခမိနာယက်ဖ် စသော ပညာရှင်အများအပြား၏လက်ရာများကို ယင်းဂျာနယ်၌ တွေ့ရှိနိုင်ကြသည်။
ပါမောက္ခဖော့စ်ဘော်လ်မှာ ဂျာမန်လူမျိုးဖြစ်၍ လန်ဒန်မြို့အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ အတွင်းဝန်ရုံး ပိဋကတ်တိုက်စိုးဖြစ်သည်။
သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် စသည်တို့ကိုလည်းအင်္ဂလိပ်လို ပြန်ဆိုခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၈၈၆-ခုနှစ်ထုတ် ပါဠိစာပေအသင်းဂျာနယ်များ၌ ပျောက်ကွယ်လုမတတ် တိမ်မြှုပ်နေသော ဂန္ထဝံသ ကျမ်းကို ပါမောက္ခမိနာယက်ဖ်က Gandha Vamsa အမည်ဖြင့် ရှာဖွေထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ပါမောက္ခမိနာယက်ဖ်မှာ ရုရှားလူမျိုးဖြစ်၍ သီပေါဘုရင်ပါတော်မူပြီးစက မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာကာ သီပေါမင်း၏ပိဋကတ်တိုက်ကို လေ့လာသွားခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။
ပေတဝတ္ထုပါဠိတော်၊ ဘိက္ခုဝိဘင်းပါဠိတော်၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်းပါဠိတော် စသည်တို့ကိုလည်း အင်္ဂလိပ်လို ပြန်ဆိုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ယင်းကဲ့သို့ ပါဠိစာပေအသင်းဂျာနယ်၌ ပျောက်ကွယ်လုမတတ် တိမ်မြှုပ်နေသော ပါဠိကျမ်းဂန်များကို မူရင်းအတိုင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြနိုင်ခဲ့ရာ ယင်းဂျာနယ်မှာ နိုင်ငံတကာပါဠိစာပေပညာရှင်များ၊ ဗုဒ္ဓဝါဒ သုတေသီများအတွက် တန်ဖိုးကြီးလှသည်။
နိုင်ငံတကာမှလည်း လေးလေးစားစား စိတ်ဝင်စားခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်နှင့် သံယုတ္တနိကာယ် ၁၈၈၃-ခုနှစ်မှ ၁၉၁၀-ခုနှစ်အတွင်း ဘုရားဟောအင်္ဂုတ္တရနိကာယ်ပါဠိတော်ကို Anguttera Nikkaya ဟူ အမည်ဖြင့် အုပ်တွဲများခွဲကာ လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီးက ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပထမတွဲမှ တတိယတွဲအထိ ပြန်ဆိုသူမှာရဲဗရင့်-အာရ်-မောရစ် ရဲဗရင့်-အာရ်-မောရစ် နှင့် ပါမောက္ခ အီး-ဟာဒီ ပါမောက္ခ အီး-ဟာဒီ တို့ဖြစ်သည်။
ဆဋ္ဌမတွဲကိုကား ၁၉၁၀-ခုနှစ်တွင်မှ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ရာ ပြန်ဆိုသူမှာ မေဘဲလ်ဟန့်တ် မေဘဲလ်ဟန့်တ် ဖြစ်သည်။
၁၈၈၄-ခုနှစ်တွင် အမ်-အယ်လ်-ဖီးယား အမ်-အယ်လ်-ဖီးယားက Samyutta Nikkaya of the Sutta Pitaka အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုသော သံယုတ္တနိကာယ်ပါဠိတော်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထေရဂါထာ၊ ထေရီဂါထာ နှင့် သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော် ၁၈၈၃-ခုနှစ်တွင်ထေရဂါထာနှင့်ထေရီဂါထာကို Thera and Theri Katha အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ယင်းစာအုပ်ကို ဟာမန်အိုးလ်ဒင်းဘတ်ဂ် ဟာမန်အိုးလ်ဒင်းဘတ်ဂ် က အိပ်ချ်-ပစ်ရှဲလ် အိပ်ချ်-ပစ်ရှဲလ်နှင့်တွဲဖက်ကာ ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၈၈၄-ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီးက သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော်ကို Sutta Nipata အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပြန်ဆိုသူမှာ ပါမောက္ခဖော့စ်ဘော်လ် ပါမောက္ခဖော့စ်ဘော်လ် ဖြစ်သည်။
ဓမ္မသင်္ဂဏီနှင့် ဥဒါန်းပါဠိတော် ၁၈၈၅-ခုနှစ်တွင် အဘိဓမ္မာပိဋကဖြစ်သော ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်ကို Dhammasangani အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ပြန်ဆိုသူမှာ အက်ဒမန်မူလာ အက်ဒမန်မူလာ ဖြစ်သည်။
၁၈၈၅-ခုနှစ်မှာပင် ဥဒါန်းပါဠိတော်ကို Udanam အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သေးသည်။
ပြန်ဆိုသူမှာ ပီ-စတိန်သဲလ် ပီ-စတိန်သဲလ် ဖြစ်သည်။
ဝိမာနဝတ္ထုပါဠိတော်နှင့် ပေတဝတ္ထုပါဠိတော် ၁၈၈၆-ခုနှစ်တွင် ဝိမာနဝတ္ထုပါဠိတော်ကို The Vimana Vathu အမည်ဖြင့် ထုတ်ခဲ့သည်။
ပြန်ဆိုသူမှာ အီး-အာရ်-ဂုဏရတန အီး-အာရ်-ဂုဏရတန ဖြစ်သည်။
၁၈၈၈-ခုနှစ်တွင် ပေတဝတ္ထုပါဠိတော်ကို Peta Vathu အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ပြန်ဆိုသူမှာ ပါမောက္ခမိနာယက်ဖ် ပါမောက္ခမိနာယက်ဖ် ဖြစ်သည်။
ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်နှင့် ကထာဝတ္ထုပါဠိတော် ၁၈၈၉-ခုနှစ်တွင်ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်ကို Iti-vuttaka အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပြန်ဆိုသူမှာ အီး-ဝင်းဒစ်ရှ် အီး-ဝင်းဒစ်ရှ် ဖြစ်သည်။
၁၈၉၄-ခုနှစ်မှ ၁၈၉၇-ခုနှစ်အတွင်း အဘိဓမ္မာပိဋကဖြစ်သောကထာဝတ္ထုပါဠိတော်ကို Katha vathu အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ပြန်ဆိုသူမှာ အေ-စီ-တေလာ အေ-စီ-တေလာ ဖြစ်သည်။
ဒီဃနိကာယ်ပါဠိတော်နှင့် မဇ္ဈိမနိကာယ်ပါဠိတော် ၁၈၉၀-ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၁၁-ခုနှစ်အတွင်း ဒီဃနိကာယ်ပါဠိတော်များကို အုပ်တွဲများခွဲကာ Dicha Nikaya အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ယင်းစာအုပ် အုပ်တွဲများကို တီ-ဒဗ်လျူ-ရီးစ်ဒေးဗစ် ဗစ် က ဂျေ-အီး-ကာပင်တာ ဂျေ-အီး-ကာပင်တာနှင့်တွဲဖက်၍ ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၈၉၈-ခုနှစ်တွင်လည်း မဇ္ဈိမနိကာယ်ပါဠိတော်များကို အုပ်တွဲများခွဲကာ Majjhima Nikaya အမည်ဖြင့် ထုတ်ခဲ့ရာ ယင်းစာအုပ်ကို ဗီ-ထရင့်ရှနား ဗီ-ထရင့်ရှနားက အာရ်-ရှမ်းမား အာရ်-ရှမ်းမားနှင့်တွဲဖက်ကာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ဤကား လန်ဒန်စာပေအသင်းကြီး၏ နှစ်တရာသမိုင်းတွင် ပထမဆယ်စုနှင့် ဒုတိယဆယ် စုနှစ်များအတွင်းက ထုတ်ဝေခဲ့သော အချို့အဝက် ကျမ်းစာအုပ်များ ဖြစ်သည်။
ဒီပဝံသနှင့် မဟာဝံသ လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီးသည် ဘုရားဟောပိဋကပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာများမှတပါး အခြားဗုဒ္ဓနှင့်ဆိုင်ရာ စာပေကျမ်းဂန်များကိုပါ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဗုဒ္ဓ၏သမိုင်းရေးရာ စာအုပ်များကိုလည်း ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သေးသည်။
၁၈၉၉-ခုနှစ်တွင်ဒီပဝံသကို Dipavamsa အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ပြန်ဆိုသူမှာ မစ္စက် ရီးစ်ဒေးဗစ် ဖြစ်သည်။
၁၉၀၈-ခုနှစ်၌လည်း ပါမောက္ခဒဗ်လျူဂီးဂျားပြုစုသောဒီပဝံသနှင့်မဟာဝံသစာတမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သေးသည်။
ဗုဒ္ဓ၏သမိုင်းရေးရာများကို ဖော်ထုတ်ရာ၌ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန၏အကူအညီမရလျှင် ပြည့်စုံ လုံလောက်မှုရှိမည် မဟုတ်ပေ။
ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ တီ-ဒဗ်လျူရီးစ်ဒေးဗစ်သည် အင်္ဂလန်အစိုးရ၏အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသန လေ့လာမှုများကို ကျေနပ်အားရမှုမရှိခဲ့ပေ။
အားမလို အားမရ ဖြစ်လျက်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့်ပင် သူ၏ဗုဒ္ဓ၏သမိုင်းရေးရာစာအုပ်တအုပ်ဖြစ်သော Buddhist India စာအုပ်၏နိဒါန်းတွင်- အသစ်အသစ် လေ့လာမှုများမှာကား အခက်အခဲကြီးများနှင့်ဆင်းရဲတွင်းနက်မှုများအောက်တွင်ရုန်းကန် ကြိုးပမ်းရဦးမည် ဖြစ်သည်။
သာဓကပြရလျှင် အင်္ဂလန်တွင် အဆီရီယန်ရှေးဟောင်း လေ့လာမှုအတွက် ရာထူးမရှိပေ။
စင်စစ်မှာ ပဲရစ်နှင့်ဘာလင်တွင်လည်းကောင်း၊ စိန့်ပီတာစဘတ်နှင့် ဗီယင်နာတွင်လည်းကောင်း အရှေ့တိုင်းဆိုင်ရာ လေ့လာသင်ကြားရေးကျောင်းကြီးများ ရှိကြသည်။
အင်္ဂလန်တွင်ကား သင်ကြားမှု၊ သုတေသနပြုမှုလုပ်ရန် အချိန်ရသင့်ပါလျက် နေရေး စားရေးအတွက် မိမိဘာသာ တာဝန်ယူနေရသည့် လစာမဲ့ အထောက်အပံ့မဲ့ ပါမောက္ခများကို အံ့ဖွယ်ရယ်ဖွယ် ကောင်းလောက်အောင် တွေ့ရှိနေရသည်။
အင်္ဂလန်တခွင်လုံး ဖော်ပြရလျှင် အဆိုးချည်းလိုလို ဖြစ်နေပေမည်။
အင်္ဂလန်တပြည်လုံး၊ ဥပမာ-သက္ကတစာပေနှင့် ပတ်သက်သော ရာထူး ၂ ခုသာရှိသည်။
ဂျာမနီတွင် အစိုးရက ရာထူး၂၀ ကျော်ခန့်ထားသည်။
ဂျာမနီက အိန္ဒိယ၌ စိတ်ဝင်စားမှုမှာ အင်္ဂလန်ထက် ဆယ်ဆမက သာလွန်နေသည်။
ဤအခိုက်မှာပင် အင်္ဂလန်အစိုးရက ပေါ့လျော့ ပျင်းရိစွာ ငြိမ်နေသည်။
တနည်းမဟုတ်တနည်း တောက်လျှောက် ဦးခေါင်းရှုပ်ရဦးမည်ဟု ယုံကြည်မိသည်။
ဤအရေးကိစ္စမှာ သူတို့ စာရေးသူတို့ကိစ္စ မဟုတ်ယောင်ဟု ထင်နေကြဟန် ရှိပေသည်တကား။
စသည်ဖြင့် တီဒဗ်လျူရီးစ်ဒေးဗစ် ရီးစ်ဒေးဗစ် က အားမလို အားမရ လေသံဖြင့် ညည်းတွားရေးသားခဲ့ဖူးသည်။
ယင်းကဲ့သို့ အားမလိုအားမရ ဖြစ်နေရသည့် အခြေအနေများကြားမှပင် လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီးသည် နှစ်တရာသမိုင်းအတွင်း၌ ဗုဒ္ဓ၏သမိုင်းရေးရာ စာအုပ်ပေါင်းများစွာကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပေသည်။
ယင်းစာအုပ်များအနက် လေးစားလောက်သော ဗုဒ္ဓ၏ သမိုင်းရေးရာစာအုပ်များ ပါရှိနေသဖြင့် လန်ဒန်ပါဠိစာပေအသင်းကြီးအား ချီးကျူးရမည် ဖြစ်ပေသတည်း။
(မြင့်ဆွေ) ၁၉၈၁-ခု၊ နိုဝင်ဘာလ၊ နှာ(၄၃-၄၅။
) ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းမှ ပေစာကျိုး အသင်းသည် ၁၉၉၄ တွင် အရှေ့တောင်အာရှ မှ ပေစာများကို စာရင်းပြုစုရန်၊ ထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပေစာကျိုး စီမံကိန်းကို စတင်ခဲ့သည်။
ထိုဒေသတွင် စာပေများကို စာရွက်အသုံးမပြုခင် ကာလက ပေရွက်ပေါ်တွင် ရေးမှတ်ကြသည်။
ပေရွက်များကို တပေါင်းတစည်းထဲဖြင့် ပေထုပ်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ပေစာထုပ်များကို ၅ ရာစု ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ပြီး ၁၈ ရာစု နှင့် နှောင်းပိုင်း ပေစာများသာ တွေ့နိုင်တော့ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် အသုံးများခဲ့သည်။
ပေရွက်များကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ရာသီဥတု ဒဏ်ခံရကာ အစောပိုင်း ပေထုပ်များမှာ စာများဖတ်မရအောင် ပျက်စီးနေသည်။
ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ပေထုပ်တော်တော်များများကို တစစီဖြုတ်ပြီး ဥရောပ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း စုဆောင်းသူများကို ရောင်းချကြသောကြောင့် ပို၍ ပျောက်ဆုံးပျက်စီးသည်။
ပါဠိစာပေအသင်း သည် ပေထုပ်များ စုဆောင်းရန်၊ စာရင်းပြုစုရန် အတွက် ပေစာများကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖတ်၍ ရအောင် အသွင်ပြောင်း၍ ထိန်းသိမ်းထားသည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ပေစာကျိုး ဖောင်ဒေးရှင်း ကို ထိုင်းနိုင်ငံ၌ အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်း အဖြစ် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။
ပါဠိစာပေ အသင်းကြီး ၏ ဥက္ကဋ္ဌ များ ပါဠိစာပေအသင်းကြီး စတင်တည်ထောင်စဉ်မှ စ၍ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူများမှာ -Journal of the Pāli Text Society, volume XXIX, pages ix–xii 1881–1922: သောမတ်စ် ဝီလျံ ရိုင်းစ် ဒေးဗစ် Thomas William Rhys Davids (1843–1922) (တည်ထောင်သူ) 1922–1942: လန်ဒန်ပါဠိဒေဝီ ခေါ် ကာရိုလိုင်း ဩဂက်စတာ ဖိုလီ ရိုင်းစ် ဒေးဗစ်Caroline Augusta Foley Rhys Davids (1857–1942) 1942–1950: ဝီလျံ ဟင်နရီ ဒင်ဟမ်း ရောက်စ် William Henry Denham Rouse (1863–1950) 1950–1958: ဝီလျံ စတက်ဒ် William Stede (1882–1958) 1959–1981: အစ္စလိုင်း ဘလူး အော်နာ (1896–1981) 1981–1994: ကက်နက် ရွိုင်း နော်မန် FBA Kenneth Roy Norman FBA (1925– ) 1994–2002: ရစ်ချတ် ဖရန်စစ် ဂမ်ဘရစ်ချ် Richard Francis Gombrich (1937– ) 2002–2003: လန့်စ် ဆယ်လ်ဝင် ကူဆင်စ် Lance Selwyn Cousins 2003–လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌ - ရူးပါ့တ် မာ့ခ်လဗ်ဗယ် ဂေထင် Rupert Mark Lovell Gethin (1957– ) ဆက်စပ်ဖတ်ရန် ပါဠိ မြန်မာ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်များ ဖေမောင်တင်၊ ဦး ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Pali Text Society Website PTS Dictionary Online PTS Archives Establishing Pali Text Society for Buddhist literature Sri Lanka Daily News Category:ထေရဝါဒ။
ဘာကွာလို့လဲဗျာ ဆိုသည့် ဇာတ်ကားသည် ဂျာမန်အမည်ဖြင့်Männer wie wir ဟု အမည်ပေးထားပြီး၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ထွက် အားကစားဟာသ ဇာတ်ကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ Sherry Hormann မှ ဂေး ဘောလုံးဖမ်းသမားတစ်ယောက်ကို ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုဂေး ဘောလုံးဖမ်းသမားအား၊ အသင်းသူငယ်ချင်းများမှ ဂေးဟု သိသွားသည့်အခါ အသင်းတွင် ဆက်လက်ကစားခွင့်မပေးတော့ဘဲ၊ လိင်တူဆန့်ကျင်သူများဖြစ်သောကြောင့် ဂေးဖြစ်သူ ဘောလုံးဖမ်းသမားအား အသင်းမှ ထုတ်ပြစ်ခဲ့သည်။
ထိုးဘောလုံးဖမ်းသမားမှ သူ့အသင်းဟောင်းကို ဂေးများလည်း ဘောလုံးကစားနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ဖိတ်ခေါ် ကစားခဲ့ခြင်းကို ပုံဖော်ပြသထားသည့် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာန်ဘုံတွင် လမ်းပျောက်ခြင်း (Lost in Paradise) သည် ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိလာသည့် ဗီယက်နမ် ရုပ်ရှင်ကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ Vũ Ngọc Đãng မှရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှ ပထမဦးဆုံး လိင်တူချစ်သူများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ရိုက်ကူးထားသည့် ဇာတ်ကားဟုလည်းဆိုနိုင်သည်။
အမည်ရင်းသည် ရှည်လျားပြီး ချောမွေ့လှသည့် ကောင်လေး နှင့် ခွိုင်၏ဘ၀၊ ပြည့်တန်ဆာ နှင့် ဘဲတစ်ကောင် ဟု အမည်ပေးထားသည်။
ရုပ်ရှင်သည် ဟိုချီးမင်းမြို့တော် ဆိုင်ဂုန်တွင် ရိုက်ကူးထားပြီး၊ အဓိက ဇာတ်ကြောင်း နှစ်ခုအပေါ် မူတည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုသည် အမျိုးသား သုံးယောက်၏ အချစ်အရှုပ်တော်ပုံနှင့် အမျိုးသားပြည့်တန်ဆာဇာတ်ကြောနောက်ခံထားပြီး၊ ဒုတိယ ဇာတ်ကြောင်းမှာ စိတ်ရောဂါ မသန်စွမ်းသူတစ်ဦး နှင့် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဟန်(အမျိုးသမီးပြည့်တန်ဆာ) နှင့် ဘဲတစ်ကောင်အား မွေးဖွားရန် ကြိုးစားသည်ကို ပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းရုပ်ရှင်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် အငြင်းပွားဆုံး ဇာတ်ကားတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အောင်မြင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်များတွင် ပြသခဲ့ပြီး၊ ရောထွေးသည့် ဝေဖန်မှုများစွာလည်း ရရှိခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် လိင်တူချစ်သူများတည်ရှိနေမှုအပေါ် ဗီယက်နမ်ပြည်သူများဆီသို့ ရုပ်ရှင်လောကမှ အသိပေးထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာတွင် အသုံးများလေ့ ရှိသော မောက်(စ်)အမျိုးအစား။
ခလုတ်နှစ်ခု နှင့် ဘီးပါဝင်သည်။
ကွန်ပျူတာများတွင် တပ်ဆင်အသုံးပြုလေ့ရှိသော မောက်(စ်) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ မော်နီတာ၏ ဖန်သားပြင်ကဲ့သို့သော မောက်(စ်)၏ ရွေ့လျားမှုကို ဘာသာပြန်နိုင်သည့် မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် အထက်အောက် ဘယ်ညာ ရွေ့လျားနိုင်ပြီး လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းနိုင်သော ကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် မောက်(စ်)များတွင် အသုံးပြုသူ၏ လက်အောက်တွင် ကိုင်တွယ်နိုင်သော အရွယ်အစားရှိပြီး ခလုတ် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခု ထက်ပို၍ ပါဝင်လေ့ ရှိကြသည်။
တစ်ခါတရံတွင် လှည့်နိုင်သော ဘီးလုံး ကဲ့သို့သော အခြားပစ္စည်းများလည်း ပါရှိတတ်ပြီး အသုံးပြုသူ အနေနှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်နှင့် သက်ဆိုင်သော အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်နိုင်သည်။
မောက်(စ်)၏ ရွေ့လျားမှုသည် ဖန်သားပြင်ပေါ်မှ ကာဆာ၏ ရွေ့လျားမှု အဖြင့် ပြောင်းလဲလေ့ ရှိပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသူ အနေနှင့် ဂရပ်ဖစ်ကယ် ယူဆာ အင်တာဖေ့စ်ကို ပိုမို၍ ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပေသည်။
thumb|အိုင်ပဒ်သည် ထိတွေ့နည်းပညာကို အသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်သည် ထိတွေ့ ဖန်သားပြင် (Touchscreen) ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်နည်းဖြင့် ဖန်သားပြင်တွင် ပုံရိပ် ဖော်ပြနိုင်သည့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာအတွင်းတွင် အသုံးပြုသူ၏ ထိတွေ့မှုကို လက်ခံနားလည်သည်။
အထိအတွေ့ဆိုရာတွင် အသုံးပြုသူ၏ လက်ချောင်းဖြစ်စေ၊ အရာတစ်ခုဖြစ်စေ ထို ဖန်သားပြင်ပေါ်သို့ ထိတွေ့မှုပြုလုပ်၍ မိမိလိုရာကို ခိုင်းစေနေခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
ထိတွေ့ဖန်သားပြင်များသည် ယခုအခါတွင် လက်ချောင်းတင်သာမက၊ သော့၊ ဘော့ပင်၊ လက်အိပ်များဖြင့်ပင် အလုပ်တစ်ခုကို ခိုင်းစေနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
ထိတွေ့ဖန်သားပြင်များကို ဂိမ်းဆော့ကစားစက်များ၊ ကွန်ပျူတာများ၊ လက်ကိုင်ကွန်ပျူတာများ နှင့် အဆင့်မြင့်ဖုန်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
350px|လက်ပ်တော့ပ်မှ ကီးဘုတ် ကွန်ပျူတာတွင် တပ်ဆင်သော လက်နှိပ်ကွက်ဆိုသည်မှာ လက်နှိပ်စက်နှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူသော လက်ကွက်ခလုတ်များ ဖြစ်၍ စက်မှုဆိုင်ရာ လီဗာ ကဲ့သို့ သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် ခလုတ်ကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်သည်။
ပန့်ချ်ကတ်များ နှင့် စက္ကူတိပ်များကို အသုံးပြု၍ ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းများ နည်းပါးလာသည့်နောက်တွင် လက်နှိပ်ကွက်များသည် ကွန်ပျူတာအတွက် အချက်အလက်များ ထည့်သွင်းပေးနိုင်သည့် အဓိက ကိရိယာများ ဖြစ်လာကြသည်။
မောက်စ်၊ ထိတွေ့ထိန်းချုပ်နိုင်သော မျက်နှာပြင်၊ ဘောပင်ကဲ့သို့ ရေးသားနိုင်သော ကိရိယာများ၊ စာလုံးကို မှတ်မိနိုင်ခြင်း၊ အသံကို မှတ်မိနိုင်ခြင်း စသည့် နည်းပညာများကို တီထွင်လာကြသော်လည်း လက်နှိပ်ကွက်များသည် ကွန်ပျူတာတွင် အသုံးအများဆုံးသာ ဖြစ်နေသေးသည်။
ပိုက်ဆံထုတ်စက် ဆိုသည်မှာ ၂၄ နာရီ သွားရောက်ထုတ်ယူနိုင်သည့် ငွေကြေးစက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ငွေကြေးကဒ်ကိုင်ဆောင်သူ၏ ဘဏ်တွင် သက်မှတ်ထားသည့် ငွေကြေးနှုန်း (သို့) ခွင့်ပြုထားသည့် ပမာဏကို စစ်ဆေး၍ ထိုစက်မှ ငွေကြေးထုတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဆွီဒင်နိုင်ငံ ကုန်စုံဆိုင်တစ်ခုတွင် တွေ့ရှိသည့် ပိုက်ဆံထုတ်စက် Category:အလိုအလျောက် ပိုက်ဆံထုတ်စက်များ။
thumb thumb ဟိုချီမင်းစီးတီးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဆိုင်ဂုံမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်သောမြို့ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ဆရာတော်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာခရိုင်၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်မြို့သား ဇာတိဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ပျံလွန်တော်မူပြီးနောက် ဆေးထိုးခြင်း၊ ပြုပြင်စီမံခြင်း လုံးဝမရှိကြောင်း ချောင်းဦးမြို့နယ် ဆရာဝန်နှင့် အမြင့်တိုက်မြို့နယ် ဆရာဝန်များက လာရောက် စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ပျံလွန်တော်မူပြီးနောက် တစ်လကျော်ကြာသည့်အထိ ရုပ်ကလာပ်တော် မပျက်မစီးဘဲ တည်နေသည့်အတွက် ကျော်ကြားလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မောင်ပန်းမွှေး၏ မြန်မာနိုင်ငံ ရဟန္တာနှင့် ရဟန်းထူးများ ဖွားမြင်ခြင်း ဆရာတော်လောင်းလျာကို ၁၂၈၃ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ စနေနေ့ နံနက် ၅ နာရီတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ အမြင့်မြို့၊ ကျောက်စာရပ်နေ ဦးဖိုးမြ+ဒေါ်ရွှေပုတို့ ဖြစ်သည်။
မွေးချင်းနှစ်ယောက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဆရာတော်လောင်းလျာမှာ အကြီးဖြစ်၏။
ငယ်မည် မောင်ထွန်းရှန်ဖြစ်၏။
ညီဖြစ်သူမှာ မောင်ထွန်းစံဆိုသူဖြစ်၏။
ရှင်သာမဏေဘဝ ၁၂၈၈ ခုနှစ်တွင် မိဘနှစ်ပါး၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် နန်းဦးကျောင်းဆရာတော်အား ဥပဇ္ဈယ်ပြု၍ ရှင်သာမဏေပြုခဲ့သည်။
နန်းဦးအစိုးရမူလတန်းကျောင်း ပါဠိကျောင်း၌ လေးတန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။
ဆက်လက်၍ နန်းဦးဆရာတော် ဦးကောဝိဒထံ ပညာသင်ခဲ့ရာ အစိုးရ ပါဠိပထမပြန်(အငယ်တန်း) စာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၃ဝ၁ ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့၊ မဟာလယ်တီကျောင်းတိုက်၊ လယ်ပေါ်ကျောင်းဆရာတော် ဦးပုညထံတွင် အစိုးရပထမပြန် အလယ်တန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။
၁၃ဝ၂ ခုနှစ်တွင် အမရပူရမြို့ တူးမောင်းတိုက်ဆရာတော် ဦးနန္ဒိယထံတွင် ပထမကြီးစာပေများ ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ရဟန်းဘဝ ၁၃ဝ၃ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၇ ရက်နေ့တွင် အမြင့်မြို့နေ ဦးဘိုးခန်း+ဒေါ်သော့၊ (သား) ဦးသန်းဖေ၊ ဦးတင်ဦး၊ (သမီး) ဒေါ်မမကြီး၊ ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ဘုံပျံကျောင်းဆရာတော် ဦးရာဇိကအား ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍၊ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းဘဝကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ပါဠိပထမပြန် အကြီးတန်းနှင့် သကျသီဟစာမေးပွဲများ ပြင်ဆင်နေစဉ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်လာ၍၊ အမြင့်မြို့သို့ ပြန်ကြွခဲ့သည်။
နန်းဦးဆရာတော် ဦးကောဝိဒကိုယ်တိုင် အမရပူရသို့ လာရောက်ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ဆရာတော်ဘဝ ၁၃ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ရပ်သစ်ကျောင်းတိုက်၏နာယကအဖြစ် စတင်သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ဝါတော် ၂ဝ၊ ၁၃၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ ၂ နှစ်ခန့် ၁၃၂၅-၂၆ အထိ သုဿာန်ဓူတင်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
၁၃၄၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၄၇ ခုနှစ်အထိ ချောင်းဦးမြို့နယ် ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်အဖြစ် ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။
၁၃၄၇ ခုမှ ၁၃၆၅ ခုနှစ်အထိ ကျေးရွာအုပ်စု သံဃာ့နာယက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အမြင့်မြို့ ရွှေကြိုးရစ်ဘုရားနှင့် မံဘုရားတို့၏ နာယကအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခြင်း ၂ဝဝ၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်၊ (၁၃၆၅ ခု၊ တပေါင်းလဆန်း ၄ ရက်) မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၄၅ မိနစ်အချိန်တွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။
ထိုအခါ သက်တော် ၈၃ နှစ်၊ ဝါတော် ၆၃ ဝါရှိပြီဖြစ်သည်။
ကျော်စိုး မုံရွာတိုင်းရင်းဆေး၊ နက္ခတ္တရောင်ခြည်၊ စာ ၂၉-၃ဝ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို ယနေ့တိုင် ဖူးမြော်နိုင်သေးကြောင်း သိရှိရသည်။
မောင်ပန်းမွှေး၏ မြန်မာနိုင်ငံ ရဟန္တာနှင့် ရဟန်းထူးများ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၆ နိုင်ငံနှင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ထားရှိသည်။
လက်ရှိတွင် မြန်မာသံရုံး ၃၇ ရုံး၊ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ရုံး ၃ ရုံးနှင့် မြန်မာကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၁၁ ရုံး စုစုပေါင်း ၅၁ ရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ ၄၆ နိုင်ငံမှ သံရုံး၊ အဖွဲ့ရုံးနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၅၀ ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ခံဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၂။
မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၃။
ဘင်းမ်စတက်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၄။
အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၅။
ဧရာဝတီ - ကျောက်ဖယား - မဲခေါင်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဟာဗျူဟာ (အက်မက်စ်)အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၆။
ကမ္ဘောဒီးယား-လာအို-မြန်မာ-ဗီယက်နမ် (၄) နိုင်ငံစီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(CLMV)အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၇။
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၈။
အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ)အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၉။
ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံ (dialogue partner) အဓိကဖြစ်ရပ်များ ၂၀၁၄ ၁ စက်တင်ဘာ - ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံတို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရေးတိုးမြှင့်စေရန် ဆန္ဒရှိကြသည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများ အကြား အပြန်အလှန်ခရီးသွားရာတွင် လွယ်ကူစေရန်လည်းကောင်း နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့အကြား သာမန်နိုင်ငံကူး လက်မှတ်ကိုင်ဆောင်သူများအား (၁၄) ရက် ပြည်ဝင်ဗီဇာ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုရေး ဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို သံတမန်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လဲလှယ်ပြီးခဲ့ပြီး ၎င်းနားလည်မှု စာချွန်လွှာသည် (၁-၉-၂၀၁၄) ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု အသက်ဝင်ခဲ့ပါသည်။
၂၀၂၂ ၁၁ နိုဝင်ဘာ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၂၀၂၃ ၅ မေ - ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (Shianghai Cooperation Organisation, SCO) သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမိုးကျော်အောင်နှင့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (SCO) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mr. Zhang Ming တို့မှ ၅-၅-၂၀၂၃ ရက်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။
၁၇ ဇွန် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးမြတ်သက်ဦးအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၂၆ ဇူလိုင် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးဦးတင်ယု အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ဘာရိန်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။
၂၅ ဩဂုတ် - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် တီမောလက်စ်တေ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် သံတမန်စာဖြင့် အကြောင်းကြားခဲ့သည်။
၁၁ စက်တင်ဘာ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးဦးတင်မောင်ဆွေအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။
၂၄ အောက်တိုဘာ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးချမ်းအေးအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၁၇ ဒီဇင်ဘာ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ကမ္ဘာဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်း အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်သည်။
၁၉ ဒီဇင်ဘာ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား ၎င်း၏လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် အိုမန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။
၂၀၂၄ ၁၃ ဇန်နဝါရီ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမင်းအား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၁၈ ဇန်နဝါရီ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးအောင်ကိုအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၇ မေ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်မာလာသန်းထိုက်အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၃၀ မေ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဝဏ္ဏဟန်အား ပါကစ္စတန်အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။
၂၄ ဇူလိုင် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦးကို ၎င်း၏ လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ် ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။
၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံနှင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၆) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၅ ဧပြီ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးစိန်ဦး အား ဘရူနိုင်း ဒါရူဆလမ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။