kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မင်း ကြီးစွာလည်း ဗေါင်းတော်ကို စွပ်ပြန်၍ ထန်းရွက်ယပ်ကို ကိုင် တော်မူလျက်၊ နန်းတက်တော်မူ၏။
ထိုအကြောင်းကို ပညာရှိ စည်းတပြစ်ကြီးမြင်လသော်၊ ဘုန်းတော်ကြီးလှသောဘုရား ဗေါင်းတော်ကျွတ်သည်အလိုကား၊ ဗေါင်းဖျင်သိမ်းတော်မမူ နိုင်အောင် သက်တော်ရှည်မည်။
ယပ်ကိုင်၍ တက်တော်မူသည် အလိုကား၊ ပြည်ထဲ ချမ်းငြိမ်းသာယာအံ့သည်ဟူ၍ နားတော် လျှောက်၏။
မင်းကြီးစွာလည်း အားရတော်မူ၍ စည်းတပြစ် ကြီးကို ဆင်မတစ်စီးဆုပေးတော်မူ၏။
' ဟူ၍ တွေ့ရသည်။
ယင်းကို ထောက်သော် သက္ကရာဇ် ၇၃ဝ ပြည့်နှစ်မတိုင်မီကပင် စည်းတပြစ်အမည်ရှိနှင့်နေသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း အင်းဝခေတ် မင်းကြီးစွာစော်ကဲလက်ထက်တွင်သာ စည်းတပြစ်ရာထူးဘွဲ့အမည် အကြောင်းကိုတွေ့ရ၍၊ ထိုခေတ်မတိုင်မီနှင့် ထိုခေတ်နောက်ကာ လများတွင် မတွေ့ရချေ။
သို့သော်ထိုရာထူးမှာ ပုဂံခေတ်၊ စစ်ကိုင်းခေတ် လောက်ကစ၍ နိုင်ငံသမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိနေခဲ့ပြီးဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မှန်းဆရသည်။
မဟာရာဇဝင်ကြီး၌ပင်၊ 'ဘုရင်မင်းကြီးစွာလည်း ဝန်ဇင်း အသည်သား လျှောက်သောစကားသည် ငါ့ကိုယ်တော်ရေး သာမဟုတ်၊ သားတော်အစဉ် မြေးတော်အဆက် မြစ်တော် အညွန့်တိုင်အောင် အကျိုးတော်များမည်အကြောင်းကို လျှောက် ပေသည်ဟု စည်းတပြစ်ကြီး မရှိသည်ဖြစ်၍ စည်းတပြစ်အမည် နှင့် အဆောင်အယောင်ပေးတော်မူ၏။
ဆင်ပေါက်တစ်စီး၊ ရွှေဖလားတဆယ်သားခုတ်ပေးတော်မူ၏'ဟု တွေ့ရသည်။
ဘိုးရာဇာ‎ ထို့ပြင် သက္ကရာဇ် ၁၁၄၃ခုနှစ်တွင် ရှင်စန္ဒလင်္ကာ သူမြတ် ပြုစုအပ်သော မဏိရတနာပုံကျမ်း၊ မင်းရာဇာ၏ အကြောင်းတွင် 'နှလုံးကောင်း လက်ရုံးကောင်းကို ချစ်ခင်မြတ် နိုးလှအပ်သည်ဟု ဆုလာဘ် များစွာ သနားတော်မြတ်ခံစေ၍ စည်းတပြစ်ဟူသော အမတ်လတ်တို့အမည်နှင့် သူကောင်းပြု တော်မူပြီးလျှင် အင်းဝပြည်သို့ခေါ်ယူတော်မူခဲ့သည်ဟု အစဉ် ပြောထုံးရှိသည်'ဟူ၍ တွေ့ရ၏။
ယင်းသို့ မင်းကြီးစွာလက် ထက် ပထမစည်းတပြစ်ကြီး၏ နိမိတ်ဖတ်မှုအတွက် ဆင်မ တစ်စီး ဆုချခြင်းကို ထိုစည်းတပြစ်ကြီး မရှိသည့်နောက် ဝန်ဇင်း အသည်ကဲ့သို့ ပညာဉာဏ်ရှိသူအား စည်းတပြစ်အမည် ပေးခြင်း၊ ဆင်ပေါက်ဆုချ ခြင်းတို့အပြင် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ လက်ထက်၌ ပြည်ရေး၊ ပြည်ရာ၊ သားတော်သမီးတော်တို့အရေး များကို စည်းတပြစ်အား တိုင်ပင်ခြင်း၊ စည်းတပြစ်၏ တင် လျှောက်ချက်တို့ကို နာယူဆောက်ရွက်ခြင်းတို့ကို ထောက်ထား ၍ စည်းတပြစ်ဘွဲ့ရရှိသော အမတ်တို့မှာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အတိုင်အပင်အများဆုံး ခံရသောသူ ဖြစ်မည်ဟု ယူဆဖွယ်ရှိ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဝေါဟာရ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
စည်းဝါးကိုက် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခြင်း။
ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခြင်း၌ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့၏ လှုပ်ရှားခြင်းသည် ညီညွတ်စေရန် အရေးကြီးသည်။
လှုပ်ရှားမှု ညီညွတ်မှ နှလုံးသွေး အညီအညွှတ်ပျံ့နှံ့၍ ကြွက်သားများ ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်သည်။
ယင်းညီညွတ်မှုကို ရရှိနိုင်ရန် စည်းချက် ဝါးချက်ရှိဖို့ လိုလေသည်။
စည်းချက်ဝါးချက်ဖြင့် ကိုယ်လက် လှုပ်ရှား ကစားခြင်းကို စည်းဝါးကိုက် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခြင်း ဟု ခေါ်သည်။
စည်းဝါးကိုက် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခြင်းကို စတင်တီထွင် သူမှာ ဆွစ်လူမျိုး ပါမောက္ခကြီး ဒါးလခရိုးဆိုသူဖြစ်သည်။
ဒါးလခရိုးသည် ဤစည်းဝါးကိုက်ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခြင်းကို ဂီတပညာရပ်ကို မှီး၍ တီထွင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဂီတပညာရပ်၌ ပညာသည်များသည် စည်းနှင့် ဝါးကို နားလည်ရသည်။
စည်း ဝင် စည်းထွက်ကို တတ်သိရသည်။
စည်းချက် ဝါးချက်နှင့် ညီညွတ်စွာ ကိုယ်လက်များလည်း လှုပ်ရှားရသည်။
ယင်း အချက်များကိုမှီး၍ ခရစ် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်လောက်၌ ဒါးလခရိုး သည် စည်းဝါးကိုက် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်နည်းကို သင်ကြား ပြသပေးနိုင်လေအောင် တီထွင်လိုက်ရာ၊ ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်များတွင် ထိုလေ့ကျင့်နည်းသည် များစွာခေတ် စားလာခဲ့သည်။
ယင်းလေ့ကျင့်နည်း၌ စည်းချက်ကျအောင် လှုပ်ရှားတတ်ရ သည်။
နားအာရုံဖွံ့ဖြိုးစူးရှဖို့လည်းလိုသည်။
မိမိသည် အများနှင့် အတူ ယိမ်းကရာ၌ကဲ့သို့ ညီညာစွာ လှုပ်ရှားတတ်ဖို့လည်းလိုပေ သည်။
အထက်ပါ အချက်သုံးချက်အနက် စည်းချက်ကျလှုပ်ရှား ခြင်းသည် အဓိကအခြေခံပင်ဖြစ်သည်။
ဤစည်းဝါးကိုက် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခြင်း၏ ရည်ရွယ် ချက်မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာ၌ စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်ပါနိုင်မှု၊ စိတ်နှင့်လိုက်၍ ကိုယ်ခန္ဓာကလည်း စွမ်းစွမ်းတမံလျင်မြန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မှုတို့ တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန်ဖြစ်သည်။
လေ့ကျင့်ခဏ်းများကို ပြုလုပ်ရာ၌ လှုပ်ရှားနေသော စိတ် ကို ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများက အမီလိုက်၍ လှုပ်ရှားနိုင်ရန် ကြိုးစားရသည်။
ဤတွင် ဂီတသံဖြင့် စည်းချက်တိုင်ပေးနေ သည်ကို ဖမ်းမိရန် နားအာရုံစိုက်မှုသည် အရေးကြီးသည်။
ဂီတသံစည်းချက်မြန်လျှင် မြန်သကဲ့သို့၊ နှေးလျှင်နှေးသကဲ့သို့။
စိတ်ရော ကိုယ်ပါလိုက်၍ လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ရသည်။
လေ့ကျင့် ခန်း တစ်ခန်းနှင့် တစ်ခန်း အကူးအပြောင်း၌ ဆရာဖြစ်သူက အမိန့်ပေးရန်လိုလေသည်။
စည်းဝါးကိုက် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့် ခြင်းသည် စည်းချက် ဝါးချက်ကို သိနားလည်စေသောကြောင့် ဂီတနှင့် ပန်တျာအနုပညာတို့ကို လေ့လာဆည်းပူးရာ၌ အဖိုး တန်သောလေ့ကျင့် ခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အားကစား Category:ဂီတ။
စဉ့်ကိုင်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင် စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။
မြို့နယ် အကျယ်အဝန်းမှာ ၈၂၅ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဆည်မြို့၏ မြောက်ဘက် ၁ဝ မိုင်မျှဝေး၍ မီးရထား လမ်းမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်း အခြားထင်ရှားသော မြို့ကလေးတစ်မြို့မှာ ပလိပ်မြို့ဖြစ်၍၊ ပလိပ်မှ မြင်းခြံသို့ မီးရထားလမ်းခွဲတစ်ခု ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာမှ ထင်ရှား၍ စည်ကားလာခဲ့သည်။
ပလိပ်မြို့သည် မြစ်ငယ်မြစ်ကို ရန်ကုန်မန္တလေး မီးရထားလမ်း ဖြတ်ကျော်သည့် တံတားအနီး၌ရှိသည်။
စဉ့်ကိုင်မြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း အရ ၁၇၂၁ ယောက်မျှရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
စဉ့်ကူးမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သပိတ်ကျင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြောက်ဘက် မိုင် ၄ဝ အကွာ ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်၌ တည်ရှိ၏။
စဉ့်ကူးမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်၍၊ မြို့နယ်အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၈ဝဝ မျှ ရှိလေသည်။
စကျင်တောင်မှ ကျောက်ဖြူနုများကို ရရှိနိုင်၍ ဘုရားရုပ်တုတော်များ၊ ကျောက်စာချပ်များ ပြုလုပ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄) ယခင်က မန္တလေးခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။
စဉ့်ကူသည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည့်အလျှောက် ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်ကပင် မန္တလေး-ဗန်းမော်သွား မီးသင်္ဘောများ ရပ်နားရာ ဆိပ်ကမ်းငယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြို့အား မန္တလေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
right|ကိုလော့စီယမ်, ရောမမြို့, အီတလီနိုင်ငံ ကားလ် စပစ်ဇ်ဝက် ရေးဆွဲသော ရောမ ကမ်ပါနာ မှ အင်္ဂလိပ်(၁၈၄၅) ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Tourism) ဆိုသည်မှာ အပန်းဖြေရန် ဖြစ်စေ၊ အပျော်သက်သက်ဖြစ်စေ၊ စီးပွားရေး ကိစ္စများ အတွက် ဖြစ်စေ ခရီးသွားခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားအဖွဲ့၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် အရ တိုးရစ် သို့ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည် ဆိုသည်မှာ မိမိတို့ အမြဲနေထိုင်ရာ ဒေသ အပြင်ဘက်တွင် စီးပွားရေး ကိစ္စအလို့ငှာ သို့မဟုတ် တခြားသော အခကြေးငွေ မရသော အကြောင်း တစ်ခုခု အတွက် ၂၄ နာရီ နှင့် ၁ နှစ် အကြား နေထိုင်သူများကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
မာချူးပီချူး (Machu Picchu; ) သည် ကိုလံဘီယာခေတ် မတိုင်မီ ၁၅ ရာစုနှစ်က အင်ကာတို့၏ ဒေသဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၂၄၃၀ မီတာ (၇၉၇၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။
ပီရူးနိုင်ငံ အူရူဘမ်ဘာ တောင်ကြား အပေါ်ရှိ တောင်တန်းတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကူစကိုမှ အနောက်မြောက်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာ (မိုင် ၅၀ ) အကွာတွင်ဖြစ်ပြီး အူရူဘမ်ဘာ မြစ်ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ဒေသတွင် တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၄၅၀ ခုနှစ်ခန့်တွင် အင်ကာတို့ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး စပိန်လူမျိုးတို့ အင်ကာအင်ပါယာကို သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် စွန့်ပစ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
စပိန်ကိုလိုနီခေတ်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် တိမ်မြုပ်နေခဲ့ရာမှ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် သမိုင်းပညာရှင် ဟီရမ်ဘင်ဂမ်ကြောင့် မာချူးပီချူးကို နိုင်ငံတကာမှ သိရှိလာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ မာချူးပီချူးသည် တောင်အမေရိကတွင် ခရီးသွားဧည့်သည်များအား အကြီးမားဆုံး ဆွဲဆောင်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အဆောက်အအုံအများစု၏ အကြမ်းဖျင်းပုံစံကို မူလပုံစံကဲ့သို့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မာချူးပီချူး၏ သုံးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ယနေ့အချိန်ထိ ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မာချူးပီချူးကို ပီရူးသမိုင်းဝင်ဘေးမဲ့တောအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
UNESCO World Heritage Centre. ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ အင်တာနက်မဲပေးမှုအရ မာချူးပီချူးကို ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်ခုနစ်ပါးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ယူနက်စကို - မာချူးပီချူး (ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်) Wright Paleohydrological Institute with reports on water management at Machu Picchu မာချူးပီချူးဓာတ်ပုံများ Category:ရှေးဟောင်းမြို့များ Category:ရှေးဟောင်းသုတေသန Category:ပီရူးနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
thumb|ပီဆာရှိ ယိုင်နေသော မျှော်စင် ပီဆာရှိ ယိုင်နေသော မျှော်စင် သို့မဟုတ် ပီဆာတာဝါ သည် ခေါင်းလောင်းထိုးသော မျှော်စင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး တခြားအဆောက်အဦးများနှင့် ဆက်မနေဘဲ တစ်ခုတည်း သီးသန့် တည်ရှိနေသော မျှော်စင်ဖြစ်သည်။
အီတလီနိုင်ငံမှ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သော ပီဆာမြို့၏ ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှ မျှော်စင်ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ကသီဒရယ် ဘုရားကျောင်း၏ အနောက်တွင် ရှိပြီး ပီဆာ ကက်သီဒရယ် စကွဲယားတွင် ကသီဒရယ်နှင့် နှစ်ခြင်းခံရာ နေရာတို့ ပြီးလျှင် တတိယမြောက် ရှေးအကျဆုံး အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:အီတလီနိုင်ငံရှိ မျှော်စင်များ Category:အီတလီနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ။
အဝါရောင် ဖျော့ဖျော့ရှိသည့် ပရာဆီယိုဒိုင်မီယမ် (Praseodymium) (ဓာတုသင်္ကေတမှာ-Pr) ဖြစ်သည်။
ပျော့ပြောင်းပြီး ပုံသွင်းရ လွယ်ကူသော သတ္တုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် Lanthanide အုပ်စုထဲတွင် ပါဝင်သော ဒြပ်စင် တစ်ခုဖြစ်သည်။
အောက်ဆီဂျင်နှင့် နှေးကွေးစွာ ဓာတ်ပြုပါသည်။
လေထုနှင့်ထိတွေ့ စေသောအခါတွင် ပရာဆီယိုဒိုင်မီယမ် (Praseodymium) ကိုထပ်မံ ဓာတ်တိုးစေနိုင်သော အစိမ်းရောင် အောက်ဆိုဒ် ဖြစ်သွားသည်။
၎င်းဒြပ်စင်သည် အခြားသော ကမ္ဘာ့ရှားပါး ဒြပ်စင်များထက် ပွတ်တိုက် ထိခိုက်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော်လည်း ဆီဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပလပ်စတစ် ဖုံးအုပ်၍ သော်လည်းကောင်း သိုလောင်ထားရန်လိုအပ်သည်။
အကြောင်းမှာ ရေနှင့် လျင်မြန်စွာ ဓာတ်ပြုလွယ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မော်နဇိုက် အသုံးပြုခြင်း ပရာဆီယိုဒိုင်မီယမ် (Praseodymium) ကို အဓိက အသုံးပြုမှုမှာ စီးကရက်မီးခြစ်များတွင် မီးခြစ်ကျောက်အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။
Pr ဓာတ်ပေါင်းက အမျိုးမျိုး ကွဲပြားစွာ အသုံပြုကြသည်။
ပရာဆီယိုဒိုင်မီယမ် (Praseodymium) အောက်ဆိုဒ် ကို arc မီးချောင်းများရှိ ကာဗွန် Electrodes (လျှပ်တိုင်) များတွင် အသုံးပြုပါသည်။
၎င်း အောက်ဆိုဒ် သည် ဖန်သားကို လှပသော အဝါရောင် ပေးစွမ်းနိုင်စွမ်း ရှိသည်။
ပရာဆီယိုဒိုင်မီယမ် (Praseodymium) ပါဝင်သော ဖန်သားသည် အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို တားဆီးနိုင်စွမ်းရှိ သည့်အတွက် ဂဟေဆော်ရာတွင် မျက်ကာမှန်အဖြစ်လည်း အသုံးပြုပါသည်။
Pr ဆားများသည် ကြွေရည်များ နှင် ဖန်များကို အရောင် ဆိုးရန်အတွက်အသုံးပြုပါသည်။
ပရာဆီယိုဒိုင်မီယမ်(Praseodymium) ကို ပိုမို ခိုင်ခံစေရန်အတွက် Mg နှင့် ရောစပ်၍ သတ္တုစပ် အဖြစ် လေယာဉ် အင်ဂျင် အစိတ် အပိုင်းများတွင် အသုံးပြုပါသည်။
Pr သည် အိမ်သုံး ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ရောင်စုံ ရုပ်မြင်သံကြားစက်များ၊ မီးချောင်းများ၊ စွမ်းအင် ချွေတာရေး မီးချောင်းများနှင့် ဖန်ထည်ပစ္စည်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည့် ရှားပါသော ဓာတု ဒြပ်စင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အားလုံးသော ရှားပါး ဒြပ်စင်များတွင် ကွဲပြားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိကြသည်။
Pr သည် ဓာတ်ကူ ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ရန် အသုံးဝင်ခြင်းနှင့် ဖန်ထည်များ အရောင်တင်ရာတွင် အသုံးဝင်မှုတို့ကြောင့် ယ္ခုထက်ထိ ၎င်းကို အသုံးပြုမှုသည် ဆက်လက် တိုးမြှင့် အသုံးပြု နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
ပါရာဆီယိုဒိုင်ယမ် အရောင်ပါသော ဖန်ခွက် သဘာဝတွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ Pr သည်ရှားပါး ဒြပ်စင်များထဲမှ ပို၍ များများ တွေ့ရသော ဒြပ်စင် အမျိုးအစား တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းပမာဏသည် သံဖြူထက် လေးဆ ပို၍များသည်။
Pr ကိုများသောအားဖြင့် အသွင်ကွဲ သတ္တုရိုင်း နှစ်မျိုး၌သာ တွေ့ရသည်။
Pr ကို တွေ့ရှိရသော အဓိက သတ္တုရိုင်း နှစ်မျိုးမှာ Monazite နဲ့ Bastnasite တို့ပဲဖြစ်ကြသည်။
အဓိက ထွက်ရှိသော သတ္တုတွင်း နေရာများမှာ တရုတ်၊ အမေရိကန်၊ ဘရာဇီး၊ အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် ဩစတြေးလျ တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထုတ်ယူသန်စင်ပြီး ပမာဏမှာ တန်ပေါင်း ၂ သန်း ဝန်းကျင်နီးပါးရှိသည်။
ကမ္ဘာ့ ထုတ်လုပ် သန့်စင်မှုနှုန်း ပမာဏမှာ တစ်နှစ်လျှင်၂၅၀၀ တန် ရှိသည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု အားလုံးသော ရှားပါ သတ္တု တွေကဲ့သို့ပင် Pr သည် အဆိပ် အတောက် ဖြစ်နိုင်မှု နိမ့်ကျပါသည်။
ပျော်ဝင်နိုင်သော Pr ဆားများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေမှု နည်းပါသည်။
မပျော်ဝင်နိုင်သော ဆားများသည် အဆိပ်အတောက် မဖြစ်နိုင်ပါ။
အဆိပ်တောက်ဖြစ်သော အခါ အရေပြားနှင့် မျက်လုံးတို့ကို နာကျင်ကျိန်းစပ် စေသည်။
Pr အသုံးပြုသော အလုပ်ခွင် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လူကို အများဆုံး အန္တရာယ် ဖြစ်စေသည်။
အချိန်ကြာရှည်စွာ ရှူရှိုက်မိလေ ပိုမို ဆိုးရွားလေဖြစ်သည်။
Pr သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း စုဆောင်းမိသောအခါ အသည်းကို အန္တရာယ် ပိုမိုပေးနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့သက်ရောက်မှု Pr သည် ပတ်ဝန်းကျင်၏ များစွာသော နေရာများတွင် ပျံ့နှံနေတတ်သည်။
အဓိကအားဖြင့် လောင်စာဆီ ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံများမှ စွန့်ပစ် ပစ္စည်းများကြောင့်ဖြစ်သည်။
Pr ပါဝင်သော အိမ်သုံး ပစ္စည်းများ ကို စွန့်ပစ်ခြင်းမှလည်း ပတ်ဝန်းကျင်သို့ Pr ရောက်လာနိုင်ပါသေးသည်။
Pr သည် ကုန်းတွင်းနှင့် ရေအောက်ပိုင်းမြေဆီလွှာများတွင် ဖြည်းဖြည်းချင်းစုပုံနေပြီး ၎င်းမှတစ်ဆင့် လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့်သဘာဝမြေဆီများတွင် ပါဝင်မှု တိုးပွားလာသည်။
မျိုးပွားမှုနှင့် အာရုံကြော စနစ် လုပ်ဆောင်မှုအပေါ်ကို ပျက်စီးစေသော ရေသတ္တဝါများ၏ ဆဲလ် အမြှေးပါးတွေကို Pr က ပျက်စီးစေသည်။
တစ်သျှူး(စက္ကူ) တစ်သျှူး(ခန္ဓာဗေဒ)။
ခံစားသိရှိမိမှု၊ စဉ်းစားတွေးတောမှု၊ ခံစားချက်အမျိုးမျိုး ခံစားမှု၊ ကြံစည်အားထုတ်မှု စသည်တို့ကို ပြုလုပ်သည်နေသည်မှာ စိတ်အစဉ်စု (mind) ဖြစ်၏။
စိတ်သဘော (သို့) စိတ်အစဉ်စု (သို့) သိတွေးမှု () (ပါဠိ: နာမ) ဆိုသည်မှာ - ပတ်ဝန်းကျင်မှု လှုံ့ဆော်ချက်များကို ခံစားသိရှိခြင်း၊ ခံစားချက်များ ခံစားရခြင်း၊ အခြင်းအရာတို့ကို မှတ်မိခြင်း၊ စဉ်းစားခြင်း၊ စိတ်ကူးပုံဖော်ခြင်း၊ အကျိုးဆက် တခုခုကို ရည်သန်ခြင်း စသည့် သိရှိခံစားတွေးကြံမှု လုပ်ငန်းအားလုပ်ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် အရာကို ညွှန်းဆိုကြခြင်းမျိုး ဖြစ်၏။
သက်ရှိက သူ၏ ကိုယ်တွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေများကို သိရှိစွာဖြင့် သတိကပ်လျက် အားထုတ် သတိကပ်စိတ်သိတွေးမှုများလည်း ပါဝင်သကဲ့သို့၊ သတိပါပါ မဟုတ်ဘဲ ကြံစည်အားထုတ်မိသွားသော သတိလွတ်စိတ် (မသိစိတ်)သိတွေးမှုများလည်း ပါဝင်တတ်ပေ၏။
စိုင်းယန့်စ်အရ စိတ်ကို အကြမ်းဖျင်း အဆင့်ခွဲကြည့်ပုံ လက်ရှိ နျူရိုစိုင်းယန့်စ် (Nueroscience) နှင့် သိတွေးအုံ သိပ္ပံ (Cognitive Science) တို့မှ သိရှိထားသမျှအရ စိတ်ကို အောက်ပါ အဆင့်များအဖြစ်သို့ ယေဘုယျ အကြမ်းဖျင်း ခွဲခြားနိုင်၏။
ပြင်ပမှ လာသော လှုံ့ဆော်ချက်များအလိုက် အာရုံခံအင်္ဂါများက တုံ့ပြန်ထုတ်လွှတ်သော ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း အချက်ပြမှုများက ဗဟို ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းစနစ်၏ ဦးနှောက်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် လျှပ်လှိုင်းဂယက်များ ဦးနှောက်အတွင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပျက်နေချိန်တွင် သက်ရှိက ခံစားသိရှိမှု (Preception) ဖြစ်ပေါ်နေသည်ကို တွေ့ထားရ၏။
၎င်း (မြင်ကွင်းဖြစ်စေ၊ အသံစဉ်များဖြစ်စေ) ခံစားသိရှိမိချက်များကို သာယာနှစ်သက်မှု-ဆင်းရဲမနှစ်မြို့မှုဖြင့် ဆက်လက်ခံစားမိခိုက်ကို ထိကြုံခံစားမှု ဖြစ်ပေါ်နေစဉ်တွင်လည်း ဆိုင်ရာ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းများ ဦးနှောက် နျူရွန်ကွန်ရက်တို့အတွင်း ဆက်လက် ဖြစ်ပျက်စီးကူးနေ၏။
၎င်း (မြင်ကွင်းဖြစ်စေ၊ အသံစဉ်များဖြစ်စေ) ခံစားသိရှိမိချက်များကို မှတ်ဉာဏ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲမှတ်သားခြင်းကို ဦးနှောက်အတွင်း၌ နျူရွန်ချိတ်ဆက်ပုံတို့ ကိုယ်စားပြုပုံဖော် ချိတ်ထားလိုက်ခြင်းသဖွယ် စမ်းသပ်တွေ့ရှိထားရ၏။
၎င်း (မြင်ကွင်းဖြစ်စေ၊ အသံစဉ်များဖြစ်စေ) ခံစားသိရှိမိချက်များကို အခြေခံ၍ သိတွေးအုံအတွင်းသို့ အခြင်းအရာများ အဖြစ် ပုံဖော်ဖမ်းယူခြင်းမျိုးကို သိယူမှု (Conception) ဟု ခေါ်နိုင်၏။
ဤအဆင့်အဖြစ်လည်း း ဦးနှောက်၏ နျူရွန်တို့အကြား ဆိုင်ရာ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းများ ဆက်လက်စီးကူးနေသည်ကိုမူ တွေ့ထားရ၏။
၎င်း သိယူထားသော (conceived) အခြင်းအရာများကို ဆက်လက်ကိုင်တွယ်စဉ်းစားခြင်း ပြုလျှင်လည်း ဆိုင်ရာ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းများ ဆက်လက်စီးကူးနေသည်ကိုမူ တွေ့ထားရ၏။
ကဏ္ဍ:အာရုံကြောသိပ္ပံ ကဏ္ဍ:စိတ်ပညာ။
လူ့သဘာဝနှင့် လူ့ဘဝအတွေ့အကြုံမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ များဖောက်ပြန်မှု စိတ်အနှောင့်အရှက်ဖြစ်မှု၊ အာရုံကြောများ ချောက်ချားမှုတို့၏ အကြောင်းအရင်းများကို ခွဲစိတ်ရှာဖွေစိစစ်၍ကုစားပေးသော ဆေးပညာနည်းကို စိတ်ခွဲ ခြားစိစစ်ရေးပညာဟုခေါ်လေသည်။
ယင်းကိုအင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် 'ဆိုင်ကိုအနာလစ်ဆစ်'ပညာဟု လည်းခေါ်သည်။
ထို့အမည်မှာ ဗီယင်းနား မြို့သား ဆရာဝန် ဇိဂမွန့် ဖရွိုက်သည် စိတ်ချောက် ချားရောဂါနှင့် အခြားစိတ်ရောဂါများကို ကုသရာတွင် ရရှိခဲ့ သော အတွေ့အကြုံ ဗဟုသုတများကိုမှီး၍ မှည့်ခေါ်ထားသော အမည်ဖြစ်လေသည်။
ဖရွိုက်သည် ဗရွိုင်ယာဆိုသူ ဆရာဝန်တစ်ဦးနှင့်အတူ စိတ် ရောဂါစွဲကပ်သူ လူနာ များကို စိတ်ညိ|ု့ကုသခဲ့ရာမှစ၍ လူတို့ ၏ 'အသိစိတ်'တွင် မမှတ်မိတော့သော အချို့အတွေ့အကြုံ အဖြစ်အပျက်များသည် 'မသိစိတ်'တွင် ဆက်လက်ကိန်းအောင်း နေသေးသည်ဟူသော အချက်ကို တစ်စတစ်စ ရိပ်စားမိ လာခဲ့ လေသည်။
ပထမတွင် ဤတိမ်မြုပ်ဖုံးကွယ် နေသော အချက်များကို အသိစိတ် မှတ်ဉာာဏ်ရှိရာသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာအောင် စိတ်ည|ို့ခြင်း အကူအညီဖြင့် ဖန်တီးရလေသည်။
ယင်းသို့ နဂိုခံစားရသော အာရုံဟောင်းများကို နှိုးဆွ လိုက်ခြင်းကြောင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အသိစိတ်တွင် မမှတ်မိ တော့သော ခံစားမှုများသည် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်ခံစားလာရ သဖြင့် ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာကို အပန်းဖြေစေနိုင် လေသည်။
ဤ နည်းဖြင့် ဆရာဝန်ကြီးဖရွိုက်သည် ဝေဒနာရှင်များကို ဆက် လက်ကုသလာခဲ့ရာတွင် စိတ်ည|ို့ကုသနည်းသည် လုံးဝကျေနပ် ဖွယ်ကောင်းသော နည်းမဟုတ်သည်ကို ရိပ်စားမိလာပြန်လေ သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူနာအများသည် စိတ်ညိ|ု့မရ သူများဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။
ထို့ပြင် စိတ်ည|ို့လိုက် ပြီးနောက် အာရုံဟောင်းများ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက် လာစဉ်တွင် ယင်းတို့ကို အသိစိတ်၌စွဲမြဲကျန်ရစ်အောင် ပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ဝေဒနာရှင်ကလည်း စုံးစမ်းခွဲစိတ်နေသော ပြဿနာနှင့်ဆိုင်သည့် အခက်အခဲ အချက် အလက်များကို မိမိဉာာဏ်ဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ ကြိုးစားကာ 'အသိစိတ်'တွင် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်ခံစားမှတ်မိရလေအောင် ကူညီမှသာလျှင် ကုသရန် ပိုမို လွယ်ကူသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် ဖရွိုက်သည် ဆရာဝန်နှင့် ဝေဒနာရှင်တို့ ရှေးကထက် ပိုမို ပူးပေါင်းဖြေရှင်းကုသရမည်ဟူသော စနစ်ကို လိုလားခဲ့ပြန်လေ သည်။
ယင်းသည့်စနစ်မှာ ပထမစနစ်ထက် နှေးကွေးသော် လည်း ပိုမိုအကျိုးသက်ရောက်စေ၍ လူမရွေးအသုံးပြုနိုင်လေ သည်။
များစွာသော အာရုံဟောင်းတို့ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ် ရန်မှာ စိတ်ရှည်လက်ရှည်နှင့် ဝေဒနာရှင်၏ အတွင်းသဘောကို နားလည်အောင် ကြိုးစားရန်လိုသည့်အပြင် ကြာမြင့်စွာက တိမ် မြုပ်သယောင်ယောင်ဖြစ်နေခဲ့သော အာရုံဟောင်းများသည် အလွန်ပြင်းထန်သဖြင့် ယင်းတို့ကိုဖော်ထုတ်ရာ၌ နိုင်နိုင်နင်းနင်း ရှိသင့်ရကား၊ ဆရာဝန်သည် လူနာကို အချိန်အမျိုးမျိုးပြောင်း၍၊ ပုစ္ဆာအမျိုးမျိုးမေးကာ မကြာခဏ တွေ့ဆုံရန် လိုလေသည်။
မသိစိတ် စိတ်ကိုခွဲခြားစိစစ်ရာတွင် အရေးကြီးဆုံးမှာ လူတို့၌ဘဝ အတွေ့အကြုံ အဖြစ်အပျက်များနှင့်ဆိုင်သည့်များစွာသော အာရုံ များတည်ရှိကိန်းအောင်းရာ 'မသိစိတ်'ရှိသည်ဟူသော အချက်ကို လက်ခံယုံကြည်ရန် ဖြစ်ပေသည်။
'မသိစိတ်'တွင် ကိန်းအောင်း နေသော အာရုံများသည် အတိတ်ကာလ အတွေ့အကြုံအဖြစ် အပျက်များမှ ပေါ်ပေါက်သိုမှီးထားသော အာရုံများဖြစ်၍ လူ တစ်ယောက်၏ အသိ၊ အတွေးအခေါ်၊ မျက်မှောက်ကာလရှိ အလေ့အကျင့်၊ အလုပ်အကိုင်များကို နောက်ဆွယ်မှ အဆက် မပြတ် ပုံသွန်းနေသည့် တန်ခိုးကြီးသော အာရုံများဖြစ်လေ သည်။
'မသိစိတ်'မှ အာရုံဟောင်းများကို 'အသိစိတ်'သို့ လိုသ လို ရွေးချယ်စေလွှတ်နိုင်ရန် ကောင်းမွန်စွာ လမ်းဖွင့်ထားဖို့လို ပေသည်။
တစ်ဖက်မှလည်း အာရုံဆိုးများ မဝင်လာအောင် ထိန်းသိမ်းထားရမည်။
ထို့ကြောင့်ပင် မသင့်လျော်သော အာရုံ ဆိုးများမဝင်လာနိုင်အောင် စိတ်ကို ချုပ်တည်း ထိန်းသိမ်း မှုလိုအပ်၏။
လူတို့၏ 'မသိစိတ်'တွင် ကိန်းအောင်းနေသော အတိတ် ကာလ အဖြစ်အပျက် အတွေ့အကြုံများမှ ပေါက်ဖွားလာသည့် အယူအဆများ၊ အာရုံများသည် အများအားဖြင့် အချိုးအစား မကျ၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အဆက်အသွယ်မရှိဘဲ တည်နေတတ်၏။
အနည်းကို အများထင်ခြင်း၊ အမှားကို အမှန်ထင်ခြင်းစသည်ဖြင့် ဖောက်လှဲဖောက်ပြန်ဖြစ်နေတတ်၏။
စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်း ပညာ အလိုအရဆိုသော်၊ ဤကဲ့သို့ရာရုံတစ်ခုခု လွန်ကဲနေခြင်းသည် စိတ်နှင့်ဆိုင်သော ဝေဒနာစွဲကပ်နေခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။
လူ တစ်ယောက်သည် ငယ်ရွယ် စဉ်က အာရုံတစ်ခုခုကို ခံစားခဲ့ရ ၏။
မိမိကိုယ်တိုင် ဂရုမမူမိသော်လည်း၊ 'မသိစိတ်'ကမူ ထို အာရုံကို အလွန်အမင်းစွဲလမ်းနေ၏။
ကြီးပြင်းလာသောအခါ တွင်လည်း ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးအခြေ့အနေ၊ အမှားအမှန် ဝေဖန်သိမြင်တတ်သောဉာာဏ် စသည်တို့ကြောင့် မိမိအာရုံသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဆန့်ကျင်သည့် မသင့်လျော် သော အာရုံဖြစ်မှန်းသိလာ၏။
ထို့ကြောင့် ယင်းအာရုံကို ဆက် လက်၍ ချုပ်တည်း ထား၏။
အလွန်အမင်းချုပ်တည်းထားရ သဖြင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်၏။
ချုပ်တည်းထားရသော အာရုံများကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခွင့်၊ သက်သာခွင့်မပေးဘဲ၊ ဆက်လက်ချုပ်တည်းထားလျှင် တစ်နေ့တစ်ခြား ဆိုးရွားလာ၍ စိတ်ကိုဒုက္ခပေးလေသည်။
ထို့ကြောင့်ပင် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး၌ တတ်ကျွမ်းသူဆရာသည် ဝေဒနာရှင်၏'မသိစိတ်'တွင် လျှို့ဝှက် ကိန်းအောင်းနေသော အာရုံဟောင်းများကို နားလည်အောင် အဓိပ္ပာယ် ခွဲခြား ရှာဖွေထုတ်ဖော်၍၊ ကလေး၊ လူကြီးအလိုက် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကြီးပြင်းခြင်း၊ တိုးတက်ခြင်း အခြေအနေ၊ ဘဝ နောက်ကြောင်းအဖြစ်အပျက်များနှင့် ဟပ်ကာလေ့လာရလေ သည်။
အာရုံဟောင်းများကို ရှာဖွေ ထုတ်ဖော်ခြင်း၊ မှန်ကန်စွာ အမျိုးအစားခွဲခြင်း၊ ပြန်လည်နေထားတကျဖြစ်အောင်စီစဉ်၍ ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေး ပတ်ဝန်းကျင်၏ အမြင်မှန်နှင့် ပနာရ အောင် လူနာသည် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်သူ ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်မှု အကူအညီဖြင့် ကြိုးစားပြုလုပ်ရပေသည်။
အိပ်မက် ညအခါမက်သော အိပ်မက်များကို ကြားနာ၍ 'မသိစိတ်' ကို အများအားဖြင့် လေ့လာတတ်ကြလေသည်။
'အသိစိတ်' မရှိသော ညအိပ်ပျော်နေသည့်အခါတွင် 'မသိစိတ်'သည် လွတ် လပ်စွာ လှုပ်ရှားပေါ်ပေါက် နေသည်ဟု စိတ်ခွဲခြားစိစစ်သူ ဆရာတို့က ယုံကြည်ကြလေသည်။
နိုးလာသောအခါ 'အသိ စိတ်'သည် ပြန်လည်နိုးကြားလာ၍ အိပ်မက်ကို အမှတ်ရသော် လည်း၊ ထင်ယောင် ထင်မှားဖြစ်နေတတ်သဖြင့် 'မသိစိတ်'၌ ပေါ်ပေါက်သောဆန္ဒကို အသေအချာ မမှတ်မိလိုက်ဘဲ ရှိနေ တတ်သည်။
ထိုကြောင့်ပင်လျှင် အိပ်မက်များကို ဆက်စပ်လေ့ လာရာ၌၊ လူနာနှင့် ဆရာဝန် လွတ်လပ်စွာ ဆွေးနွေးမှုသည် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်း အတတ်တွင် တစိတ်တစ်ဒေသမျှသာဖြစ်၍ မပြည့်စုံသေးပေ။
အကြောင်းမူကား အိပ်မက်များကို ဖြစ်ပေါ် လာစေသော ဝေဒနာရှင်၏ နောက်ခံစိတ် အခြေအနေကို အကဲ ခတ်မိရန်မှာ ကွင်းဆက်ပမာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်နေသော စိတ်၏ ဆက်စပ်ပုံကို နားလည်ရန်လိုသောကြောင့်ဖြစ်ပေသည်။
စိတ်ခွဲခြား စိစစ်သူ၏ အဓိက ကြိုးပမ်းရန်အချက်မှာ အာရုံများ ကို သေချာစွာ သည်းခံစောင့်ကြည့်နေ၍ ပေါ်ပေါက်လာစဉ်တွင် အတွင်းသဏ္ဌာန်ကို အကဲခတ်မိ၍ အဓိပ္ပာယ်ကွဲပြားစွာ သိရှိ အောင် လုပ်ရန်ဖြစ်လေသည်။
စိတ်ကူးယဉ်ခြင်းများသည်လည်း 'အသိစိတ်'၏ အုပ်ချုပ်မှု အနည်းငယ်ပါဝင်သည်မှတစ်ပါး၊ အိပ်မက်များနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်လေသည်။
မျက်နှာအမူအရာ အပြောင်းအလဲ၊ နေထိုင်ပုံ အပြောင်းအလဲ စကားပြောမှားခြင်း၊ ရုတ်တစ်ရက် မေ့လျော့ခြင်းစသည့် အဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲ နေသော စိတ်အာရုံများသည်လည်း အိပ်မက်အာရုံများနှင့် အတူ တူပင်ဖြစ်၏။
ဤအာရုံအားလုံးသည် နက်လှစွာသော'မသိစိတ်' အတွင်းမှ 'အသိစိတ်' အပေါ်ယံသို့ အမှတ်မထင်ပေါ်ထွက်လာ သော အာရုံများဖြစ်ကြ၍ တိမ်မြုပ်နေသော အာရုံဟောင်းများကို နားလည်နိုင်ရန်နှင့် ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် ယင်းတို့ကို သေချာစွာလေ့လာမှတ်သားထားရပေသည်။
စိတ်ရောဂါကုနည်း စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်းဖြင့် လူတို့၏ စိတ်သောကဝေဒနာ များကို ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ခြင်းသည် အမှန်စင်စစ် အံ့ဩဖွယ်မဟုတ်ချေ။
လူတစ်ဦးစီ၏ ငယ်ရွယ်စဉ်က အတွေ့ အကြုံ အဖြစ်အပျက်များကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ မျိုးရိုးအလိုက်သော် ၎င်း၊ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည့်လူသူနှင့် မဆက်ဆံလိုသော အလေ့ အထဆန်း၊ အယူအဆဆန်း၊ တိမ်မြုပ်ဖုံးကွယ်နေသော အာရုံ ဆိုး စသည်များကို ရှာဖွေထုတ်ဖော်၍ နားလည်အောင် ရှင်းပြ လိုက်ရုံမျှဖြင့် အလွယ်တကူ ပျောက်ကင်းနိုင်လေသည်။
အတွင်း သဏ္ဌာန် 'မသိစိတ်'တွင် ကိန်းအောင်းနေသော အာရုံများ၏ သဘာဝကို အသေအချာ သိရှိသောအခါ၊ တစ်နည်းဆိုရသော် တန်ခိုးပြင်းထန်သည့် အတွင်းခံအာရုံများ၏ သဘောကို ရိပ်စား မိသောအခါတွင် ဝေဒနာရှင်၏ ဖောက်လှဲဖောက်ပြန်ဖြစ်နေသော ဘဝကို ကောင်းမွန်သောလမ်းစဉ်ဖြင့် တစ်နည်းတစ်ဖုံပြည်လည် တည်ဆောက်ပေးရန်မှာ လွယ်ကူနိုင်ပေသည်။
သို့ပင်ဖြစ်လင့် ကစား၊ အတွင်းခံ 'မသိစိတ်'၏ ရှုပ်ထွေးနက်နဲမှုကြောင့် အလွယ်တကူလျင်မြန်စွာ နားလည်ပြင်ဆင်ရန် မဖြစ်နိုင်အောင် ရှိရသည်။
ထို့ကြောင့်ပင် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်သူ ဆရာဝန်၏ကြီး လေးသောတာဝန်မှာ နက်နဲသော စိတ်ပညာ၊ ယခုခေတ်လူအမျိုး မျိုးတို့၏ လက်ရှိဘဝနှင့်ဆိုင်သော ကျယ်ပြန့်သည့်ဗဟုသုတ၊ နောက်ကြောင်းအဖြစ်အပျက်နှင့် လူမျိုးများတစ်ဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာပုံတို့ကို နားလည်ထားရန်ဖြစ်ပေသည်။
စိတ်တန်ခိုးအာရုံများဖြင့် ကာလတစ်လျှောက် ပြောင်းလဲတိုး တက်အောင် ကြိုးပမ်းလာသော လူ့သမိုင်းနှင့် လူ၏ ထူးခြား ချက်များ၊ ပြောင်းလဲချက်များကို လေ့လာထားရပေသည်။
အကြောင်းမှာမူ၊ အာရုံအားလုံးတို့၏ အစအနကို လူတစ်ဦးစီ၏ စိတ်တွင်တွေ့ရတတ်၍၊ ထိုတွေ့ရသော အာရုံတစ်ခုခုသည်လည်း စိတ်ရောဂါအကြောင်းအရင်းကို နားလည်အောင်ရှာဖွေရာတွင် တစ်နည်းနည်းနှင့် တစ်စုံ တစ်ခုသော အကူအညီဖြစ်စေတတ် သောကြောင့်တည်း။
စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်းစနစ်ကို စိတ်အာရုံများ ချွတ်ယွင်း သည့်အခါတွင်သာ အသုံးပြုကြ၏။
ကိုယ်ခန္ဓာချွတ်ယွင်းမှု များတွင် ဤပညာကို အသုံးမပြုကြပေ။
သာမန်ဆေးပညာစနစ် များဖြင့် အတွင်းစိတ် ဖောက်ပြန် ခြင်းကို မကုစားနိုင်ချေ။
ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် အတွင်းအာရုံများ ပူးပေါင်းပါင်သည့် စိတ်ခွဲခြား စိစစ်ခြင်း ကဲ့သို့သော နည်းဖြင့်သာ ကုစားရန် သင့်လျော်သည်။
စိတ်ခွဲခြား စိစစ်ခြင်းနည်းမှာ လူတစ်ဦးစီ၏ အခက် အခဲကို အသေးစိတ် စုံစမ်းခြင်း၊ အခက်အခဲဖောက် လှဲဖောက်ပြန် ဖြစ်နေသော အချက်များကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆင်ခြင်တုံတရားဖြင့် ကုစားခြင်းစသည်ဖြင့် ကုသသူဆရာဝန် နှင့် ဝေဒနာရှင်တို့ကိုယ်တိုင် သည်းခံကာ စစ်ဆေး၍ နှစ်ဦး နှစ်ဖက် ပူးပေါင်းဖြေရှင်းပေးရသည်။
အကယ်ပင် ဆိုးရွားဖောက်ပြန်သော စိတ်ရောဂါကြီးများကို ခွဲခြားစိစစ်ခြင်းဖြင့် ထာဝစဉ်မကုစားနိုင်သော်လည်း အများ အပြားကုသနိုင်သည်ကို တွေ့ရ၏။
အထူးသဖြင့် လူနာ၌ ဆင်ခြင်တုံတရား အနည်း ငယ်ကျန်ရှိသေးသဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သောအခါများတွင် ကုစားနိုင်ခဲ့သည် သာဖြစ်ပေသည်။
ဝေဒနာရှင်၏ အဓိပ္ပာယ်မရှိသော အယူအဆ၊ အပြုအမူများကို အဓိပ္ပာယ်ရှာဖွေခြင်း၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာခြင်း၊ ချွတ်ယွင်းချက်များကို နားလည်အောင် ဆင်ခြင် ခြင်းတို့ဖြင့် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်နည်းသည် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော နည်းစနစ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သာဓကများစွာ ရှိလေသည်။
စိတ္တဗေဒ၊ အနာတမီပညာရပ်များတွင် ကိုယ်နှင့် စိတ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအလွန်နီးစပ်ဆက်သွယ်နေသော အချက်အလက်များကို အဆက် မပြတ်ရှာဖွေ တွေ့ရှိ၍၊ ယခုအခါပညာရှင်တို့ မှတ်တမ်းတင်နေကြပြီဖြစ်သောကြောင့်၊ နောင်တစ်ခေတ်တွင် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်နည်းကို ကိုယ်ကာယနှင့်ဆိုင်သော ရောဂါ များတွင် အသုံးပြုရန် နည်းလမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာပြီဖြစ် သည်။
ကလေးသူငယ်များ၏ ကျမ်းမာရေး၊ ကြီးပွားရေး၊ မိမိ၏ တိမ်မြုပ်ဖုံးကွယ်နေသော တန်ခိုးကြီးသည့် စိတ်အာရုံ များကို ရှင်းလင်းစွာနားလည်ရေး စသည်တို့၏ အရေးကြီးပုံကို စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး ပညာသည် ပြသခဲ့လေပြီ။
ကလေးများသည် မိမိတို့အသက်ရှင်နေထိုင်ရမည့် လူ့လောကကြီးနှင့် သင့်လျော် သော အချက်အလက်များကို ပိုမိုနားလည်၍ လျောက်ပတ်စွာ နေထိုင်တတ်ရန်လိုအပ်သည့် ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာရေး ညွှန်ကြားချက်များကို စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေးပညာ၏ အကူအညီ ဖြင့် ပေးဝေဖြန့်ဖြူးနိုင်၏။
ထိုကြောင့်ပင် ဤစနစ်သည် ဆေး ပညာမှ ပေါက်ဖွားလာသော်လည်း၊ အခြားပညာရပ်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားရန် အလားအလာရှိသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ဆေးပညာ နှင့် အခြားပညာရပ်အသီးသီးတို့ မည်ကဲ့သို့ ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်ကို စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေးပညာသည် ပထမဦးစွာ ဖော်ပြခဲ့၏။
ဆေးပညာ နည်းတစ်နည်းအနေဖြင့် အသုံးပြုသောအခါတွင်လည်း ဝေဒနာ ရှင်သည် လူတစ်ဦးအနေနှင့် မည်ကဲ့သို့သော ပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်၍ မည်ကဲ့သို့ စိတ်အာရုံများ ခံစားရပုံ၊ ဆရာဝန်သည် လူ့ဘဝပြဿနာများကို လုံးဝဥဿုံ မည်သို့ နားလည်ရန် လိုအပ်ပုံ၊ 'မသိစိတ်'တွင် မည်ကဲ့သို့ ကိန်းအောင်းနေပုံ၊ 'မသိစိတ်' တန်ခိုးကြီးပုံ၊ အနုပညာဖန်တီးမှု၊ ကိုးကွယ်မှု၊ ဘာသာစကား သမိုင်း အမျိုးမျိုးတို့ကို ထိုးထွင်းတီထွင်တတ်သော ဉာာဏ်သည် လုူတို့၏ 'မသိစိတ်'မှပင် ပေါ်ပေါက်လာပုံစသည်များကို အံ့မခန်းဖော်ပြခဲ့လေသည်။
အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် လူတို့၏ ပြဿနာမှန်သမျှသည် စိတ်ခွဲ ခြားစိစစ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လာနိုင်ပုံ ကို တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်အောင် ဖော်ပြခဲ့ပေသည်။
စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေးပညာရပ် စိတ်ခွဲခြား စိစစ်ရေးပညာသမိုင်းသည် ၁၈၉၃ ခုနှစ် (ဝါ) ၁၉ ရာစုကုန်လောက်တွင် ဆရာဝန်ကြီး ဖရွိုက်လက်ထက်မှ စတင်ခဲ့ပေသည်။
ဗရွိုင်ယာဆိုသူဆရာဝန်ကြီးတစ်ဦး၏ ယခင် က စိတ်ချောက်ချား ရောဂါကုထုံးကို မိမိကိုယ်ပိုင် ကုသနည်း များနှင့်ပေါင်းကာ ဖရွိုက်သည် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး ပညာရပ်ကို အစဖော်ခဲ့၏။