kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(၄)ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သီးနှံ၊ သားငါးများကို သုံးရေသန့်ဖြင့် စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောခြင်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သီးနှံ၊ သားငါးများကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောခြင်း မပြုပဲ အစိမ်းစာလျှင် သို့မဟုတ် မကျက်တကျက် ချက်စားလျှင် ရောဂါပိုးများ ရှင်သန်နေသောကြောင့် ရောဂါရနိုင်သည်။
(၅)အစားအစာများကို စားခါနီးမှ ချက်ပြုတ်ပြီး ပူပူနွေးနွေး စားသုံးခြင်း အစာထဲမှ ပိုးများသည် ကျက်အောင် ချက်လိုက်လျှင် သေသွားသည်။
ယင်းကြောင့် ပိုးသန့်လိုလျှင် အစာကို ပူပူနွေးနွေး ချက်ပြုတ်ပြီး ချက်ချင်းစားပါ။
အစာကို နွေးရုံနွေးလျှင် ရောဂါပိုးများ မသေနိုင်ပါ။
အချို့သော ရောဂါပိုးများသည် အစာကို အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် သတိထားပြီး သိမ်းဆည်းထားရန် လိုအပ်သည်။
ကြက်၊ ငှက်တို့၏ အသားများနှင့် ဥများကို ကျက်အောင် ချက်ပြီးမှ စားသောက်ပါ။
(၆)သားငါး ဥများကို ကိုင်တွင်ပြီး လက်၊ ဓား၊ စဉ့်နှီတုံးတို့ကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောခြင်း သားငါ ဥများကို ကိုင်တွယ်ပြီး လက်၊ ဓား၊ စဉ့်နှီတုံးတို့ကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောရမည်။
ယင်းသို့ လက်မဆေးပဲ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ဟင်းခွက်၊ အစားအစာ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည် ကိုင်တွင်မိလျှင် ရောဂါပိုးများ ကူးစက်နိုင်ပြီး မိသားစုကိုလည်း ကူးစက်နိုင်သည်။
ကိုးကား ယူနီဆက်၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာန သန့်လေးသန့် စီမံချက်မှ ထုတ်ဝေသည့် လက်ကမ်း စာအုပ်ငယ် Category:သန့်လေးသန့် (ဝါ) သန့်ငါးသန့်။
တွင်းလွှဲအိမ်သာတွင် မစင်သွားလမ်းဇလား သို့မဟုတ် ရေသွားလျှောက် ယင်မလုံလျှင်ပြုပြင်နည်း တွင်းလွှဲအိမ်သာတွင် မစင် စွန့်ပစ်ရန် သစ်သားဇလားကို အသုံးပြုပြီး ပက်လက် ယင်မလုံ ဖြစ်နေပါက အောက်ပါအတိုင်းပြင်ဆင်နိုင်သည်။
image.jpg တွင်းလွှဲအိမ်သာတွင် တွင်းအဖုံး လုံအောင်ပြုပြင်နည်း တွင်းလွှဲအိမ်သာတွင် တွင်းရှိသော်လည်း အဖုံးမရှိ၊ အဖုံးမလုံပါက ယင်ကောင်များ မစင်တွင်းအထဲ ဝင်ရောက်ပေါက်ပွားခြင်းဖြင့် ရောဂါကူးစက် ပြန့်ပွားနိုင်သည်။
သို့ဖြစ်သောကြောင့် မိုးကုန်သည်နှင့် အိမ်သာအတွင်းကို စစ်ဆေးပြီး ယင်မလုံပါက ယင်လုံအောင် ချက်ခြင်း ပြုပြင်ရန် လိုအပ်သည်။
image.jpg အိမ်သာခွက်တွင် အဖုံးတပ်ခြင်းဖြင့် ယင်လုံအောင်ပြုပြင်ခြင်း တွင်းတည့် အိမ်သာဖြစ်စေ၊ တွင်းလွှဲအိမ်သာဖြစ်စေ အိမ်သာခွက်တွင် အဖုံး မပါလျှင် ယင်နှင့် မစင်ထိတွေ့ နိုင်ပြီး ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သည်။
သန့်လေးသန့် စီမံချက်ဆိုသည်မှာ မြို့ရွာနှင့် ကျေးလက်ဒေသတို့တွင် အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း၊ ရေသန့်ရှင်းခြင်း၊ လက်သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်းတို့အတွက် စီမံကိန်းဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်း စီမံချက်တွင် ယူနီဆက်၊ ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာနနှင့် အစိုးရမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် ပူးပေါင်းပါဝင်ကြသည်။
သန့်လေးသန့်ဆိုသည်မှာ အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း၊ ရေသန့်ရှင်းခြင်း၊ လက်သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်းတို့ကို ခေါ်ဆိုသည့် အတိုကောက်အခေါ်ဖြစ်သည်။
ယင်း သန့်လေးသန့်အပြင် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးကိုပါ နောက်ပိုင်းတွင် ထည့်တွင်းပြောဆိုလာပြီး တချို့သော နေရာများတွင် သန့်ငါးသန့်ဟု ပြောဆို သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။
အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်းဆိုသည်မှာ ရေကောင်းရေသန့်ရှိမှ၊ တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးရှိမှ၊ ယင်လုံအိမ်သာရှိမှ အကျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်သည့် သန့်လေးသန့်ထဲမှ အရေးအကြီးဆုံး အနှစ်ချုပ် ဖြစ်သည်။
ရေသန့်ရှင်းခြင်း သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေသည် အနည် အမှုန် ကင်းရသည်။
လက်သန့်ရှင်းခြင်း လက်တွင် ကပ်ပါလာနိုင်သည့် မစင်အညစ်အကြေး အနည်းငယ်(တစ်ဂရမ်)တွင် လူတို့ကို ရောဂါဖြစ်ပြီး သေစေနိုင်သော ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး ၁၀ သန်း၊ ဘက်တီးရီးယား ရောဂါပိုးပေါင်း ၁ သန်း၊ ကပ်ပါးရောဂါပိုးပေါင်း(ဥပမာ-သန်ကောင်၊ ဝမ်းကိုက်ပိုး) ၁ ထောင်နှင့် ကပ်ပါးရောဂါပိုး ဥပေါင်း(ဥပမာ-သန်ဥ) ၁ ရာ ပါဝင်သည်။
ကလေးမစင်သည်လည်း လူကြီးမစင်နည်းတူ ရောဂါပိုးများ ပါဝင်နေသည်။
လက်တွင်သာမက ငွေစက္ကူ၊ တံခါးလက်ကိုင်နှင့် ပန်းကန် ခွက်ယောက်များတွင်ပင် လူ့မစင်မှ ရောဂါပိုးများစွာ ကပ်ငြိနေနိုင်သည်။
အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်း အိမ်သာသည် ယင်မလုံပဲ ယင်နှင့် မစင်ထိတွေ့နေပါက ယင်ကောင်မှ တစ်ဆင့် ဝမ်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းခြင်း ရောဂါဘယတို့သည် လူသားနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အပြန်အလှန် သဟဇာတဖြစ်စွာ တည်မှီနေမှုပျက်ယွင်းလာသောကြောင့် ဖြစ်ပွားကြသည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။
ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေး ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးမှု ကျန်းမာခြင်းနှင့် အသက်ရှင်သန်မှုတို့ကို ထိခိုက်စေသော လူသား၏ ရုပ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိအချက်အလက်တို့အား ထိန်းချုပ်ရန်နည်းလမ်းများ ရှာဖွေဆောင်ရွက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကိုးကား ယူနီဆက်ဖ်၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာန သန့်လေးသန့် စီမံချက်မှ ထုတ်ဝေသည့် လက်ကမ်းစာအုပ်ငယ်များ Category:သန့်လေးသန့် (ဝါ) သန့်ငါးသန့်။
ဝဲဘက်မှာ သမားရိုးကျ စာလုံး ဖြစ်ပြီး ယာဘက်မှာ အလွယ်ရေးစာလုံး ဖြစ်သည်။
‘ဟန်ဇီ’ဟု အသံထွက်ပြီး ‘တရုတ်စာလုံး’ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဟန်ဇိ () သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် စာပေ အရေးအသား၌ အသုံးပြုသည့် ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန် စာလုံးများဖြစ်သည်။
ကိုရီးယားတွင် အနည်းငယ် အသုံးပြုပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်မူ ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သည်။
တရုတ်တွင် 'ဟန်ဇီ' ဂျပန်တွင် ‘ခန်းဂျီး’၊ ကိုရီးယားတွင် ‘ဟန်ဂျာ'နှင့် ဗီယက်နမ်တွင် ‘ဟန်တူ’ဟု အသီးသီး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
သို့သော်လည်း အသံထွက်မတူဘဲ အချို့စာလုံးမှာ အဓိပ္ပာယ် ကွဲလွဲမှု ရှိသည်။
ဥပမာ 湯 သည် တရုတ်ဘာသာဖြင့် ဟင်းချိုရည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ရေချိုးရန် ရေပူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
တရုတ်စာလုံးများသည်လည်း လက်ရှိအသုံးပြုနေဆဲ ရှေးအကျဆုံး အရေးအသားများ ဖြစ်သည်။
အစောဆုံးအနေဖြင့် ဘီစီ ၁၃၀၀ ခန့်က အရိုးစာများတွင် တွေ့ရှိရသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးနောက် အလွယ်ရေး စာလုံးများကို ရုံးသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ယနေ့တွင် သမားရိုးကျ စာလုံးနှင့် အလွယ်ရေးစာလုံးဟူ၍ တရုတ်စာ ရေးသားနည်း နှစ်မျိုးရှိလာသည်။
သမားရိုးကျ စာလုံးများကို ထိုင်ဝမ်၊ ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့တွင် သုံးစွဲလျက်ရှိကာ အလွယ်ရေး စာလုံးများကိုမူ တရုတ်အပြင် စင်ကာပူ၊ မလေးရှားနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင် သုံးစွဲကျသည်။
လက်ရှိ ကုလသမဂ္ဂတွင် အသုံးပြုသည့် ရုံးသုံးဘာသာ ၆ မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် တရုတ်စာလုံးမှာ အလွယ်ရေးစာလုံးဖြစ်သည်။
၁၇၁၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် ‘ခန်းရှီး အဘိဓာန်’တွင် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ထားသော တရုတ်စာလုံး အရေအတွက် ၄၇,၀၃၅ ခန့် ရှိသော်လည်း အများစုမှာ သမိုင်းတလျှောက် စုဆောင်းထားသည့် စာလုံးများ ဖြစ်ကာ ယနေ့တွင် အသုံးနည်းသော မူကွဲ စာလုံးများ ဖြစ်ကြသည်။
ပညာရှင်များ၏ လေ့လာချက်များအရ တရုတ်စာကို ရေရေလည်လည် နားလည်နိုင်ရန်အတွက် စာလုံးအရေအတွက်မှာ ၃၊ ၄ ထောင်သာ တတ်မြောက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု သိရသည်။
သွေးပြန်ကြောများသည် သွေးလည်ပတ်စနစ်အတွင်း သွေးများကို နှလုံးသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် သွေးကြောများဖြစ်သည်။
Pulmonary သွေးပြန်ကြောနှင့် Umbilical သွေးပြန်ကြောမှလွဲ၍ သွေးပြန်ကြောများသည် တစ်ရှူး (အသား) များမှ အောက်စီဂျင် ကင်းမဲ့သည့် သွေးညစ်များကို နှလုံးသို့ ပို့ပေးသည်။
သွေးလွှတ်ကြောများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သွေးပြန်ကြော၏ နံရံများတွင် ကြွက်သားပိုနည်းသည်။
သွေးလွှတ်ကြောများသည် နှလုံးမှ သွေးများကို သယ်ယူသွားသည့် သွေးကြောများဖြစ်သည်။
pulmonary နှင့် umbilical သွေးလွှတ်ကြောမှလွဲ၍ သွေးလွှတ်ကြောများ သယ်ဆောင်သည့် သွေးများသည် အောက်စီဂျင်ပြည့်ဝသော သွေးများဖြစ်သည်။
အာရုံကြော (အဝါရောင်) အာရုံကြောဟု ရိုးရိုးစင်းစင်း ခေါ်လေ့ရှိသည့် အဖျားပိုင်း အာရုံကြောများသည် အာရုံကြောစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အာရုံခံစားရသည့် လျှပ်စစ်ဓာတု အချက်အလက်များကို ဦးနှောက်နှင့် တစ်ရှူးများအကြား အပြန်အလှန် ပို့ဆောင်ပေးသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
ချင်ပန်ဇီ၏ ဦးနှောက် ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါ အားလုံးနှင့် ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါ အားလုံးနီးပါး၌ ရှိတတ်သော ဦးနှောက် () ဟူသည့်မှာ အာရုံကြောစနစ်တွင် အခရာကျသည့် အင်္ဂါဖြစ်သည်။
Shepherd, Neurobiology အဓိကအားဖြင့် နျူရွန် (ကိုယ်တွင်းလျှပ်ကူးဆဲလ်) များနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အလင်းအာရုံခံ မျက်လုံး၊ အသံအာရုံခံ နား၊ အရသာအာရုံခံ လျှာ၊ စသည့် အာရုံခံ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် နီးကပ်သည့် သတ္တဝါ၏ ဦးခေါင်းအတွင်း တည်ရှိတတ်၏။
ထို့နောက် ဤ ဦးနှောက်သည် - အာရုံကြောစနစ်မှ ထုတ်လုပ်ပေးပို့သည့် ကိုယ်တွင်းဘာသာစကား လျှပ်လှိုင်းစဉ်များ စုပြုံရောက်ရှိရာ နေရာ၊ ၎င်း လျှပ်လှိုင်းစဉ်များကြောင့်ပင် နောက်ဆက်တွဲ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းတို့ ဆက်လက်ဖြစ်ပျက်ပြီး၊ ထိခတ်ဖမ်းယူမိလိုက်ရာ လှုံ့ဆော်ချက်တို့၏ အကြောင်းအချက်များကို ခံစားသိရှိခြင်း၊ သက်ရှိ၏ လိုလားမှု မလိုလားမှုအလျောက် တုံ့ပြန်တွေးတောခြင်း၊ ဤအဖြစ်တို့ ဖြစ်ပျက်ချိန်၌ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းတို့ ဂယက်ဆက်ရာ နေရာ၊ သတိသုံးလှုပ်ရှားမှု တို့ပြုလုပ်မည့် ကြွက်သား နှင့် ဟောမုန်းထုတ် အင်္ဂါစု (Endocrine Sytem) ထံသို့ ရောက်ရှိခိုင်းစေအပ်သည့် ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းများ အစပြုရာနေရာ၊ ဖြစ်ပါ၏။
ဦးနှောက်သည် ကြွက်သားများကို လှုံ့ဆော်စေခိုင်းခြင်း၊ ဟော်မုန်းစသည့် ဇီဝဒြပ်ပေါင်းများ စိမ့်ထုတ်စေခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများကို ထိန်းချုပ်သည်။
ဤကဲ့သို့ ဗဟိုထိန်းချုပ်မှုသည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အပြောင်းအလဲများကို ဟန်ချက်ညီညီဖြင့် အလျင်အမြန် တုံ့ပြန်နိုင်သည်။
Gehring, 2005 ကျောရိုးမဲ့များ၏ ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးရှိများ၏ ဦးနှောက် (လူ၊ ခွေး၊ ငှက်၊ ငါး စသည့်) ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါများ၏ ဦးနှောက်မှာ တည်နေရာအားဖြင့်လည်း စုစုဝေးဝေးသော နျူရွန်များစွာနှင့် သီးသန့်အင်္ဂါတစ်ခုအဖြစ် အထင်း ရှိသော်လည်း၊ ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါများ၏ ဇီဝဗေဒအရ ဦးနှောက်ဟု ခြုံခေါ်လိုက်သည်မှာ အင်္ဂါအထင်းတခု မစုစည်းဘဲ ကိုယ်ခန္ဓာအနှံ့ရှိ ပတ်တွင်းပြီး အာရုံကြောစုများ (ganglia) ဟိုနားတစု သည်နားတစု (in segments) ရှိနေသမျှကို စုခြုံညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်၏။
ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများတွင် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါ အမျိုးမျိုးအနက် (အင်းဆက်ပိုး တမျိုးမျိုး၊ ပင့်ကူ၊ ဂဏန်း၊ ကင်းမြီးကောက် စသည့်) ခြေဆစ်ချိုးကောင်များ နှင့် (ကိုယ်ပျော့သတ္တဝါ မျိုးပေါင်းဝင်များအနက် ခရု၊ ပက်ကျိတို့ မဟုတ်ဘဲ ရေဘဝဲ၊ ပြည်ကြီးငါး၊ ကင်းမွန် စသည့်) ကိုယ်ပျော့-ခြေ(၈ချောင်း)ပျော့ သတ္တဝါများ ဟူသော အုပ်စုကြီး၂စုတွင် သိသိသာသာ ဆစ်ပိုင်းစုံလင်သည့် ဦးနှောက်သဖွယ် အာရုံကြောစုများ ရှိ၏။
Butler, AB (2000). "Chordate Evolution and the Origin of Craniates: An Old Brain in a New Head" ၎င်းတို့၏ ဦးနှောက် (ခေါ်) ကိုယ်နှံ့ အာရုံကြောစုများ အစုအဝေး ၏ အရင်းခံမှာ ခန္ဓာကိုယ်တလျှောက် အပြိုင်ရှိသော အာရုံကြောမကြီး ၂ခု ဖြစ်သည်။
ရေဘဝဲ၊ ပြည်ကြီးငါးတို့ ပါဝင်သည့် ခြေ၈ချောင်းပါ ကိုယ်ပျော့ခွဲကျိသတ္တဝါများ မျိုးဂိုဏ်းမှာ ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများအနက် အချိုးအစား အကြီးမြင့်ဆုံး ဦးနှောက်အမျိုးအစား ရှိလေ၏။
Bulloch, TH; Kutch, W (1995). "Are the main grades of brains different principally in numbers of connections or also in quality?" လူသားဦးနှောက် ဦးနှောက်သည် အသိတရား၏ ဗဟိုဌာန ဖြစ်၍ လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အရေးအကြီးဆုံးအင်္ဂါရပ်ဖြစ်သည်။
လူတို့သည် ဦးနှောက်မှတစ်ဆင့် ပတ်ဝန်းကျင်လောက၏ အခြေအနေကို သုံးသပ်၍ မိမိတို့၏ နေထိုင်စားသောက်ရေးကို ဖန်တီးယူကြသည်။
ဦးနှောက်သည် နာ့ဗ်ကြောအပေါင်းတို့၏ ဆုံရာဖြစ်သဖြင့် လူတို့ခံစားရသည့် အာရုံငါးပါးသည် ဦးနှောက် ၌ လာ၍ထင်သည်။
ထို့ပြင် မှတ်ဉာဏ်များကို သိုလှောင် ထားရာဖြစ်သောကြောင့် စိတ်အာရုံဖြစ်ပေါ်လာရာ အရပ်ဒေသ လည်း ဖြစ်ပေသည်။
သာမန်လူတစ်ဦး၏ ဦးနှောက်သည် ၄၄ အောင်စမှ အောင်စ ၅ဝ၊ သို့မဟုတ် ၈၅ ကျပ်သားခန့် လေးသည်။
ယောက်ျား၏ဦးနှောက်က မိန်းမ၏ဦးနှောက်ထက် ပို၍လေး၏။
ယောက်ျားဦးနှောက်သည် များသောအားဖြင့် ၄၉ အောင်စ၊ အောင်စ ၅ဝ ရှိတတ်၍ မိန်းမ၏ဦးနှောက်သည် ၄၄ အောင်စ၊ ၄၅ အောင်စမျှသာ ရှိတတ်သည်။
ဦးနှောက်ကို ဖြန့်ကြည့်မည် ဆိုသော် အရှည် ခုနှစ်လက်မ၊ အကျယ် ငါးလက်မရှိသည်။
ဝေလငါးနှင့် ဆင်တို့၏ဦးနှောက်မှအပ လူတွင် အကြီးဆုံး ဦးနှောက်ရှိသည်။
သို့သော် ယင်းတို့၏ ကိုယ်အလေးချိန် နှင့်စာသော် လူ၏ဦးနှောက်လောက် မကြီးကြချေ။
ဦးနှောက် အပေါ်တွင် အမြှေးပါးသုံးထပ် လွှမ်းအုပ်လျက်ရှိပြီးလျှင် ထို အမြှေးပါးအပေါ်တွင် တစ်ဖန် ဦးခေါင်းခွံ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိ ပြန်သည်။
ဦးနှောက်ကို ခေါင်းခွံဖြင့်ကာကွယ်ဖုံးအုပ်ထားသော ကြောင့် ခံစားရသောအကျိုးကျေးဇူးများမှာ· ခေါင်းခွံ၌ အတန်ငယ်ထိခိုက်မိသော အရှိန်သည် ခေါင်းခွံလုံးချော၍ ပြန့်ထွက်သွားသဖြင့် နာသင့် သလောက်မနာပဲ ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း၊ အရိုးခွံသည် နှစ်ထပ်ရှိရာ အပြင်တစ်ထပ်ကို ထိခိုက် သော်လည်း အတွင်းထပ် ခံနေသဖြင့် အတော်အတန် ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း၊ အရိုးခွံအောက်တွင် အမြှေးများ အထပ်ထပ်ခံနေရာ အပေါ်ဆုံး အမြှေးထပ်သည် ခိုင်ခန့်မာကျောပြီးလျှင် ဦးခေါင်းခွံ၏ အောက်ခြေတိုင်အောင် မြဲမြံစွာတည်ရှိ၏။
ထို့ကြောင့် အတန်ငယ်ထိမိရုံနှင့် ဦးနှောက်ကို ထိခိုက် ရန် ခဲယဉ်းခြင်းတို့ပင်ဖြစ်၏။
ဦးနှောက်သည် အလွန်သေးငယ်မှုံမွှားသော ဆဲလ်တို့ ဖြင့်ပြီး၏။
ဆဲလ်တစ်ခုလျှင် အလုပ်ဝတ္တရား တစ်မျိုးစီ ဆောင်ရွက်ကြရ၏။
ထိုဆဲလ်တို့သည် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း တစ်မျိုးစီတစ်မျိုးစီ ပိုင်းခြားပြီးလျှင် ဆက်သွယ်လျက်ရှိ၏။
မျက်စိဖြင့်ဆက်သွယ်သော ဆဲလ်၊ နားဖြင့်ဆက်သွယ်သောဆဲလ်၊ ခြေလက် စသည်တို့ဖြင့် ဆက်သွယ်သောဆဲလ် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
လူဦးနှောက်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဆောင်ရွက်ပုံလုပ်ငန်းကိုလိုက်၍ ဦးနှောက်ကို အပိုင်း ကြီးလေးပိုင်းခွဲခြားထားနိုင်၏။
ခေါင်းခွံ၏အရှေ့ဘက် အထက်ကျကျရှိသော အပိုင်ကြီးကို ဦးနှောက်ကြီး (cerebrum; စယ်ရီဘရမ်) ဟုခေါ်သည်။
ဦးနှောက်ကြီးသည် ခေါင်းခွံအတွင်း ထုထည်တွင် သုံးပုံနှစ်ပုံမျှ ပြည့်လျက်ရှိ၍ အလေးချိန်အားဖြင့် ဦးနှောက်တစ်ခုလုံး၏ ခြောက်ပုံငါးပုံခန့်မျှ ရှိ၏။
သိမှု၊ ထိမှုများမှာ ဦးနှောက်၏ ထိုအပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။
ဉာဏ်ပညာတည်ရာဌာန ဖြစ်သောကြောင့် ထိုအပိုင်းထိခိုက်ပျက်စီးသွားလျှင် အသိဉာဏ်ကင်းပျောက်ပြီး ရူးသွပ်သွားတတ်၏။
ထိုအပိုင်းသည် အသိဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်လာမှု နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းအရပ်ရပ်ကို စေစားမှု၌ အလွန် အရေးကြီးသောအင်္ဂါစု ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ထိုအပိုင်းကို သေချာစွာ လေ့လာကြည့်သင့်သည်။
ဦးနှောက်ကြီးကို အထက်မှအောက်သို့ ထက်ခြမ်းခွဲ လိုက်ပါက အထပ်နှစ်ထပ် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့မြင်ရပေမည်။
အပြင်ထပ်သည် အနည်းငယ်ပါးလွှာ၍ မီးခိုးရောင်အဆင်းရှိ၏။
အတွင်းထပ်ကား ဆွတ်ဆွတ်ဖြူနေသည်။
ထိုအထပ်တွင် အာရုံကြောမျှင်များ ရှုပ်ထွေး၍ ပါရှိ၏။
မွဲပြာရောင်ဦးနှောက်ပိုင်း ကား လူတို့၏အသိဉာဏ်ယှဉ်သော ဖြစ်စဉ်များကို ဆောင် ရွက်ပေးသော အပိုင်းဖြစ်သည်။
ထိုအပိုင်းတွင် သန်းပေါင်း များစွာသော လျှပ်ကူးဆဲလ်(နျူရွန်) များရှိသည်။
ထိုနာဗ်ကြောဆဲလ် များသည် တယ်လီဖုန်းအော်ပရေတာကဲ့သို့ ပို့လိုသောသတင်းကို အဖြူရောင်ဦးနှောက်အထပ်ရှိ နာဗ်ကြောမျှင်များဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အနှံ့အပြားသို့ ပို့ပေးသည်။
ဦးနှောက်ကြီးသည် ခေါင်းခွံအတွင်း၌ အခွေခွေ အလိပ်လိပ် ဖြစ်၍နေ၏။
ယင်းကဲ့သို့ အခွေခွေ အလိပ်လိပ် မဖြစ်ဘဲ တပြန့်တည်းချောမွတ်၍နေပါမူ ခေါင်းခွံတွင် ယခုရှိ သလောက် ဦးနှောက်၏မျက်နှာပြင် ပါရှိနိုင်မည်မဟုတ်ချေ။
အသိဉာဏ်အလွန်နည်းသော ငှက်၊ ရှဉ့်အစရှိသည့် တိရစ္ဆာန် တို့၏ ဦးနှောက်ပြင်သည် ခွေလိပ်မနေဘဲ ချောမွတ်၍နေသည်။
လူနှင့်အနီးဆုံး သတ္တဝါဟု ဆိုကြသော မျောက်များတွင် မူကား ဦးနှောက်သည် လူ၏ဦးနှောက်ကဲ့သို့ လွန်မင်းစွာခွေလိပ်လျက် မရှိစေကာမူ အသင့်အတင့် ခွေလိပ်လျက်ရှိပေသည်။
ထို့ကြောင့် ဦးနှောက်၏တွန့်ခွေနေခြင်းသည် အသိဉာဏ်နည်းမှု၊ များမှုနှင့် စပ်ဆိုင် သကဲ့သို့ တွေးထင်ဖွယ်ရာ ဖြစ်လေသည်။
ဦးနှောက်၏အလေးချိန်နှင့်ယှဉ်၍ အသိဉာဏ်ကိုစုံစမ်း ကြည့်သောအခါ ရှေးသမိုင်းမတင်မီခေတ်က လူများတွင် ယခု ခေတ်ရှိလူများထက်ကြီးသော ဦးနှောက်များရှိသည်ကို တွေ့ကြရ သည်။
သို့သော်လည်း ထိုသူများ၏ အသိဉာဏ်ကား အဆင့် အတန်း အလွန်နိမ့်လေသည်။
ထို့အပြင် ယခုခေတ်တွင် အလွန် ထင်ရှားကျော်ကြားသောပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ဦးနှောက်နှင့် သာမန်လူ များ၏ဦးနှောက်ကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ၌ တစ်ခါတစ်ရံ အချို့ဉာဏ် ပညာအလွန်ထက်မြက်သူတို့၏ ဦးနှောက်သည် သာမန်လူတို့ ထက်ပင် သေးငယ်သေးကြောင်းကိုတွေ့ရ၏။
ထို့ကြောင့် ဦးနှောက်ကြီးမှု၊ ငယ်မှုသည် အသိဉာဏ်နည်းမှု၊ များမှုနှင့် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်သကဲ့သို့ ရှိချေသည်။
ဦးခေါင်း၏နောက်ဘက် ဦးနှောက်ကြီး၏အောက်တွင် ဦးနှောက်ငယ် (cerebellum) ရှိ၏။
ထို ဦးနှောက်ငယ်သည် ဦးနှောက်ကြီးလောက် မကြီးဘဲ ဦးနှောက် တစ်ခုလုံး၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံ ခန့်သာရှိ၏။
ဦးနှောက်ကြီး ကဲ့သို့ပင် ခွေလိပ်၍နေ၏။
သို့ရာတွင် ဦးနှောက်ကြီးနှင့် စာလျှင် ပို၍ နူးညံ့ ပျော့အိသည်။
ဦးနှောက်ငယ်၏ အလုပ်ဝတ္တရားမှာ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အမှတ်မဲ့တုံ့ပြန်မှုများကို ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်၏။
ကျွန်ုပ်တို့ လမ်းလျှောက်သည့်အခါ၌ မိမိတို့မသိဘဲ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဟန့်တားနိုင်ခြင်းသည် ဦးနှောက်ငယ်၏ ဆောင် ရွက်ချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပုံပမာအားဖြင့် မျက်လုံးထဲသို့ ဖုန်ဝင်သွားသည် ဆိုကြပါစို့။
ယင်းသို့ ဖုန်ဝင်သွားကြောင်းကို မျက်လုံးက ဦးနှောက်ငယ်သို့ သတင်းပေးပို့သည်။
ထိုအခါ ဦးနှောက်ငယ်က မျက်ရည်ထုတ်၍ ဖုန်ကိုဆေးချဖို့ ပြန်ကြား လိုက်သည်။
ပုံပမာအားဖြင့် တစ်ဖန် ဦးနှောက်ငယ်၏ တစ်နေရာရာတွင် ထိခိုက်ပျက်စီးသွားသည်ဆိုကြပါစို့၊ ထိုသို့ ထိခိုက်သွားသည့်အပိုင်းနှင့်ဆိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ် အပိုင်းများသည် လှုပ်ရှားရာ၌ အလွန်လေးလံလာကြသည်။
ထိုအခါ လမ်းလျှောက်ရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဟန်မထားနိုင်ဘဲ ထိခိုက်ပျက်စီးသော ဦးနှောက်တည်ရာဘက်သို့ ခွေလဲသွား တတ်သည်။
တတိယအပိုင်းမှာ ဦးနှောက်ငယ်နှစ်ခြမ်းကို ဆက်ထား သည့် ပွန် (pon) ဟူသည့် အပိုင်းငယ်ဖြစ်၏။
ပွန်သည် နာဗ်ကြောတစ်ရှူး များဖြင့်ပြီး၏။
အောက်ဘက်နားတွင် မဒ္ဒူလာ အော့ဘ်လောင် ဂါတာ (medula oblongata) ဟူသည့် အပိုင်းငယ် ဆက်လျက်ရှိသည်။
မဒ္ဒူလာ အော့ဘ်လောင်ဂါတာသည် ကျောရိုးခြင်ဆီမျှင်၏ ကြီးထွက်နေ သော အပိုင်းဖြစ်၏။
"မဒ္ဒူလာ"သည် ရိုးတွင်းခြင်ဆီဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိ၍ "အော့လ်လောင်ဂါတာ"မှာ အနံတို၍ အလျားရှည်သည် ဟုအဓိပ္ပာယ်ရှိ၏။
ထို့ကြောင့် ဤအပိုင်းကို အနံတို၍အလျား ရှည်သော ရိုးတွင်းခြင်ဆီပိုင်းဟု သိရသည်။
မီဒါလာအော့ ဗလွန်ဂေတာ၏ လုပ်ငန်းမှာ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ အလို အလျောက် သွားလာလှုပ်ရှားလျက်ရှိသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း များကို စီမန်ခန့်ခွဲရန်ဖြစ်သည်။
ထိုသို့စီမံခန့်ခွဲရာတွင် သွေးလှည့်ပတ်မှုကို ဆောင်ရွက်ပေးသော နှလုံးကို လည်းကောင်း၊ အစာချေခြင်းဆောင်ရွက်သော အင်္ဂါများကို လည်းကောင်း၊ လေထဲမှအောက်စီဂျင်ကို ရှူသွင်းသော အဆုပ်ကိုလည်းကောင်း အုပ်ထိန်းပေးရလေသည်။
စင်စစ်အားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးတွင် မိမိဘာသာ လှုပ်ရှားသွားလာသော အစိတ်အပိုင်းများကို ဦးနှောက်ငယ်နှင့် မဒ္ဒူလာ အော့ဘ်လောင်ဂါတာခေါ် ရိုးတွင်းခြင်ဆီပိုင်းက အုပ်ချုပ် ထားသည်။
ထိုအပိုင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏အရေးအကြီးဆုံး ကိစ္စ ရပ်များကို အုပ်စိုးလျက်နေသောကြောင့် ဤနေရာသို့ ထိခိုက်မိ က အသက်အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်ရ၏။
ဤအပိုင်းကြီးလေးပိုင်းဖြင့်ပြီးအပ်သော ဦးနှောက်သည် မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ လှုပ်ရှားခြင်းအစရှိသည့် များပြားလှစွာ သော အမှုကိစ္စတို့ကို အသီးအသီး တစ်နေရာစီ ခွဲခြား၍ စီမံခန့်ခွဲ၏။
နာဗ်ကြောတို့ ပေါင်းဆုံရာဖြစ်သဖြင့်လည်း ထင် လာသမျှသော အာရုံတို့သည် ဦးနှောက်သို့ရောက်လာကြ၏။
ဦးနှောက်ကမှတစ်ဖန် မိမိအလိုဆန္ဒရှိသည့်အတိုင်း လှုပ်ရှားမှု အာရုံကြောများဖြင့် သတင်းပေးပို့လိုက်၏။
ထို့ကြောင့်ဦးနှောက် သည် စကားပြောကြေးနန်း ဗဟိုဌာနနှင့် တူလေသည်။
လူ၏မျက်စိရှေ့တည့်တည့်၌ တစ်စုံတစ်ခုသောအရာ သည်ရောက်လာသောအခါ မျက်စိနှင့်စပ်ဆိုင်သော နာဗ်ကြော တို့သည် ဦးနှောက်သို့ သတင်းပို့လိုက်ကြ၏။
ထိုသတင်းသည် ရူပါရုံနှင့်ဆိုင်သောဆဲလ်သို့ ရောက်သွားသောအခါ မျက်စိ၌ ရုပ်ပုံပေါ်လာသည်။
ယင်းသို့ နာဗ်ကြောက သတင်းပေးမှုနှင့် ရုပ်ထင်လာမှုမှာ မည်မျှလျင်မြန်သနည်းဟူမူ မြင်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ထင်လာသည်ကို ထောက်ခြင်းဖြင့် သိသာနိုင်၏။
ထို့အတူ အာရုံငါးပါးနှင့် စပ်ဆိုင်သော ထင်မှု၊ မြင်မှု၊ သိမှု၊ ခံစားမှု စသည်တို့ကိုလည်း တစ်ချိန်တည်းလိုပင် ခံစားကြရ လေသည်။
အထူးမှတ်သားရန်အချက်မှာ ဦးနှောက်၏ လက်ဝဲပိုင်း သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏လကျာ်ဘက်ပိုင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဦးနှောက် ၏လကျာ်ပိုင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လက်ဝဲပိုင်းကိုလည်းကောင်း အုပ်ထိန်းထားသည်။
ထို့ကြောင့် လကျာ်ဘက်ဦးနှောက်ကို ထိ ခိုက်မိလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လက်ဝဲဘက်အပိုင်းများတွင် ဝေဒနာ ဖြစ်တတ်၍ ဦးနှောက်၏လက်ဝဲဘက်ကို ထိခိုက်မိလျှင် ကိုယ် ခန္ဓာ၏ လက်ျာဘက်အပိုင်းများတွင် ဝေဒနာဖြစ်တတ်လေသည်။
ဦးနှောက်သည် အခြားသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း များကဲ့သို့ပင် အာဟာရဓာတ်နှင့် နားချိန်ကို လိုလေသည်။
အာဟာရဓာတ်ကို နာဗ်ကြောဆဲလ်အကြား၌ ရှုပ်ထွေးစွာ သွားလာလျက်ရှိသော သွေးကြောများမှရ၍ နားချိန်ကို အိပ်နေ သောအခါ၌ရ၏။
အထူးသဖြင့် အိပ်နေသောအခါ ဦးနှောက် သည် မိမိအင်္ဂါရပ်အနှံ့အပြားတွင် ဖြစ်ပျက်နေသည့် ပျက်စီး ချို့ယွင်းမှုကိုပြုပြင်ရန် အခွင့်ရလေသည်။
ဦးနှောက်နှင့်စပ်လျဉ်း ၍ ကျွန်ုပ်တို့မသိသော အချက်ပေါင်းများစွာပင် ရှိသေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဦးနှောက် ကဏ္ဍ:အာရုံကြောစနစ် ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် ခန္ဓာဗေဒ။
220px|ဖရီးမေဆန် တို့၏ ထောက်ချွန်နှင့် ကျင်တွယ် အမှတ်တံဆိပ်(''အလယ်ခေါင်မှ G မှာ ပါချင်မှ ပါတတ်သည်။
) thumb ဖရီးမေဆန် ဆိုသည်မှာ ညီအစ်ကိုသားချင်း ကဲ့သို့ အချင်းချင်း အကူအညီပေးသော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီး ၁၆ ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၇ ရာစု အစောပိုင်းတွင် မသေချာ မရေရာသော သမိုင်းကြောင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာ တဝှမ်းတွင် ဖရီးမေဆန် အဖွဲ့အစည်းမှာ ပုံသဏ္ဌန် အမျိုးမျိုးဖြင့် တည်ရှိနေကြပြီး အဖွဲ့ဝင် ၆ သန်းခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
စကော့တလန် နှင့် အိုင်ယာလန် တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁သိန်းခွဲခန့်မျှ ရှိပြီး ညီညွတ်သော အင်္ဂလန် ဂရင်းန်လော့ဒ် အဖွဲ့အစည်း၏ အောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၂ သိန်းခွဲခန့်မျှ ရှိသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် အဖွဲ့ဝင် ၂ သန်းခန့် ရှိသည်။
ဘိုးအင်း 787 ကို ဒရင်းမ်လိုင်နာ ဟုလည်း ခေါ်ပြီး ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည်။
၎င်း၏ ပထမဆုံး ပျံသန်းမှုကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ယခုလက်ရှိ အစီအစဉ်အရ လေကြောင်းလိုင်းများ အနေနှင့် 787 ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် အတွင်းတွင် စတင် အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ထိုနေ့စွဲမှာ မကြာခဏ ပြောင်းလဲသဖြင့် လေကြောင်းလိုင်းများ အနေနှင့် သူတို့ မျှော်လင့်ထားသော ရက်ထက် လပေါင်း ၃၀ ခန့် နောက်ကျပြီးမှ ရနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
အမျိုးကွဲများ ဘိုးအင်းသည် ဒရင်းမ်လိုင်နာ အမျိုးကွဲ ၃ မျိုးကို ထုတ်လုပ်မည် ဖြစ်သည်။
787-3 မှာ အသေးဆုံး ဖြစ်၍ ကီလိုမီတာ ၅၀၀၀ မျှသာ ပျံသန်းနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ခရီးသည် ၂၉၀ ခန့်ကို တင်ဆောင် နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ထိုလေယာဉ်ဖြင့် ဂျပန် လေကြောင်းလိုင်း နှစ်ခုမှ ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်တွင် အသုံးပြုနေသော ဘိုးအင်း 747-400D ကို အစားထိုးရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
787-9 မှာ အကြီးဆုံး ဖြစ်၍ အရှည်လျားဆုံး ပျံသန်းနိုင်မည့် လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ၁၅၂၅၀ ကီလိုမီတာ ခန့် ပျံသန်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ခရီးသည် ၂၇၀ ခန့်ကို တင်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်မှ တည်ဆောက်မည် ဖြစ်သည်။
အဲယားဘတ်စ် ၏ A330-300 နှင့် A330-200 တို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
ထိုလေယာဉ်မှာ ဘိုးအင်း 767-400ER ကို အစားထိုးမည် ဖြစ်သည်။
787-8 မှာ အလယ်အလတ်စား ဖြစ်၍ ခရီးသည် ၂၁၀ ခန့်ကို ၁၄၇၅၀ ကီလိုမီတာ အထိ သယ်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်မည့် အမျိုးအစားလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုလေယာဉ်မှာ ဘိုးအင်း 767-200ER နှင့် 767-300ER လေယာဉ်များကို အစားထိုးမည် ဖြစ်သည်။
ကြားခံဆာဗာ (ပရောက်စီဆာဗာ) ဆိုသည်ကို အဓိကကြောရိုးပုံ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြရလျှင် ကွန်ပျူတာတစ်လုံးကို အခြား နှစ်လုံး အကြားတွင် ကြားခံဆာဗာ ကဲ့သို့ အသုံးပြုခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာ ကွန်ရက်များတွင် ကြားခံဆာဗာ () ဆိုသည်မှာ ဆာဗာ (ကွန်ပျူတာ စနစ်တစ်ခု သို့ မဟုတ် အသုံးချခြင်း ပရိုဂရမ် တစ်ခု) ဖြစ်ပြီး အခြားဆာဗာများ ထံမှ အရင်းမြစ်များကို ရှာဖွေ ရန် သုံးစွဲသူများ ၏ တောင်းဆိုမှုများ အတွက် ကြားခံအနေနှင့် အသုံး ပြုသည်။
သုံးစွဲသူ မှ ကြားခံဆာဗာ တစ်ခုသို့ ဝန်ဆောင်မှုများဖြစ်သော - ဖိုင်တစ်ခု၊ ဆက်သွယ်မှုတစ်ခု၊ ဝက်(ဘ်) စာမျက်နှာ တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် အခြားဆာဗာ တစ်ခုမှ ရရှိနိုင်သော ရင်းမြစ် တစ်ခု စသည်တို့ ကို ဆက်သွယ်၍ တောင်းဆိုနိုင်သည်။
ကြားခံဆာဗာ တစ်ခု အနေနှင့် သူ၏ စစ်ထုတ် ရွေးချယ်သော စနစ်များအရတွက်ချက်ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
ဥပမာအားဖြင့် IP(အိုင်ပီ) လိပ်စာ သို့မဟုတ် ပရိုတိုကော ကိုအသုံးပြု၍ အသွားအလာ လမ်းကြောင်း ကို စစ်ထုတ်ပါ လိမ့်မည်။
တောင်းဆိုချက်မှာ စစ်ထုတ်ရွေးချယ်မှု နှင့် ကိုက်ညီပါက ကြားခံ ဆာဗာ မှ သက်ဆိုင်ရာ ဆာဗာ သို့ ချိတ်ဆက်၍ သုံးစွဲသူ ကိုယ်စား ဝန်ဆောင်မှုများကို တောင်းဆို ဝန် ဆောင်ပါ လိမ့်မည်။
ပုံမှန် အားဖြင့် ကြားခံဆာဗာသည် သုံးစွဲသူ၏ တောင်းဆိုမှု သို့မဟုတ် ဆာဗာ၏ တုံ့ပြန်မှုတို့ကို ပြောင်းလဲ၍ တစ်ခါတစ်ရံ သက်ဆိုင်ရာ ဆာဗာသို့ ချိတ်ဆက်ခြင်း မပြုဘဲ တောင်းဆိုသည်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေး တတ်သည်။
ထိုကိစ္စရပ်မျိုးတွင် အဝေးဆာဗာမှ တုံ့ပြန်မှုများကို 'သိမ်းဆည်း' ၍ ထို့နောက်တွင် တောင်းဆိုချက်များအတိုင်း တိုက်ရိုက် ပြန် လည် ထုတ်လုပ် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။
ကြားခံဆာဗာ တစ်ခုတွင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြေရှိသော ရည်ရွယ်ချက်မြောက်မြားစွာ ရှိသည့် အနက်မှ - စက်များကို အမည်မပေါ် အောင်ထိန်းသိမ်းပေးရန် (လုံခြုံရေး အဓိကသုံးသည်)။
ရင်းမြစ်များဆီသို့ ရယူသုံးစွဲခွင့် မြန်ဆန်စေရန် (သိမ်းဆည်းခြင်း ကို အသုံးပြုသည်)။
Web ကြားခံများမှာ Web Server တစ်ခုမှ Web စာမျက်နှာများ ကို သိမ်းဆည်းရန် အများဆုံးသုံးသည်။
ကွန်ရက် ဝန်ဆောင်မှု နှင့် ပါဝင်မှု များ၏ သုံးစွဲခွင့် စည်းမျဉ်းဥပဒေများ ချမှတ်ရန် အတွက် ဥပမာ- မနှစ်သက်သော ဆိုဒ် များကို ပိတ်ဆို့ရန်။
အသုံးပြုမှု ကိုမှတ်တမ်းတင်၊ စစ်ဆေးရန် ဥပမာ- ကုမ္ပဏီ ဝန်ထမ်းများ၏ အင်တာနက် အသုံးပြုမှုကို သတင်းပို့ တင်ပြရန်။
လုံခြုံရေး၊ မိဘ ထိန်းချုပ်ချက်များကို လမ်းလွှဲရန်။
ဖြန့်ဝေခြင်းမပြုမီ ထုတ်လွှင့်မည့် ပါဝင်မှု အကြောင်း တွင် အဖျက်အမှောင့်ပြုတတ်သောဆော့ဖ်ဝဲများ အတွက် စေ့စေ့စပ်စပ် စစ်ဆေးကြည့်ရှုရန်။
Outbound ဖြစ်နေသည့် ပါဝင်မှု အကြောင်း ကို စေ့စေ့စပ်စပ် စစ်ဆေးကြည့်ရှုရန် ဥပမာ- Data(အချက်အလက်)များ ကျိုးပေါက်မှုမှ ကာကွယ်ရန်။
ဒေသတွင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်မှုများကို ရှောင်ရှားရန် တို့လည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ပြုပြင် မွမ်းမံ ခြင်း မပြု ရသေးသော တောင်းဆိုချက်များ နှင့် ဖြေကြားချက်များ ဖြတ်သန်း သွားသည့် ကြားခံဆာဗာ( Proxy Server) ကို gateway သို့မဟုတ် tunneling Proxy ဟုလည်း တစ်ခါ တစ်ရံ ခေါ်ဆိုကြသည်။
အသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူနှင့် အင်တာနက်ပေါ်မှ ရည်မှန်းထား သော server တို့၏ ကြားတစ်နေရာရာ တို့တွင် ကြားခံဆာဗာ( Proxy server) ကို နေရာချထားနိုင်သည်။
ပြောင်းပြန်ကြားခံ ဟူသည်မှာ အင်တာနက် နှင့် ရင်ဆိုင်သော ကြားခံ ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဦးပိုင်း-အဆုံး ကို ထိန်းချုပ်ရန် နှင့် server သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက် တို့ကို ရယူသုံးစွဲမှု ကာကွယ် ရန် သုံးစွဲ(လေ့) ရှိပြီး၊ ဝန်မျှခြေများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း(load-balancing)၊ မှန်ကန်ကြောင်းစစ်ဆေးခြင်း၊လျှို့ဝှက် code ဖော်ခြင်း(decryption) သို့မဟုတ် caching လုပ်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းရပ်များကို ပုံမှန် အားဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။
အမျိုးအစားများ နှင့် ဆောင်ရွက်ပုံများ ကြားခံ ဆာဗာများသည် အောက်ပါဆောင်ရွက်ပုံများမှ တစ်ခုသို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော လုပ်ဆောင် ချက်များကို ဆောင်ရွက် ကြသည်- သိမ်းဆည်းသော ကြားခံ ဆာဗာ ဤ သုံးစွဲသူ သို့မဟုတ် အခြားသုံးစွဲသူတို့ ယခင်တစ်ခေါက်က ပြုလုပ်ထားသော တောင်းဆို ချက် များကို သိမ်းဆည်းထားခြင်းဖြင့် ပါဝင်မှုများ ပြန်လည်ရရှိနိုင်၍ တောင်းဆိုသော ဝန် ဆောင်မှုများကို သိမ်းဆည်းသော ကြားခံဆာဗာ(proxy server) သည် မြန်ဆန်စွာ ရှာဖွေဖော်ပြ နိုင်ကြ သည်။
မကြာခဏ တောင်းဆိုသော ရင်းမြစ် များအတွက် ကိုယ်ပိုင် ကူးယူသိမ်းဆည်းပြီး အဖွဲ့အစည်း ကြီးများ၏ အင်တာနက် အပ်စတွင်း လှိုင်းအကျယ် သုံးစွဲမှုနှင့် ကျသင့်မှုများကို သိသာစွာ လျော့ပါး စေခြင်းဖြင့် သိသာစွာ စွမ်းဆောင်ရည် များတိုးတက် လာစေသည်။
အင်တာနက် ဝန် ဆောင်မှုပေးသူ အများစုနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကြီး အများစုတို့တွင် သိမ်းဆည်းသော ကြားခံ server များ ရှိကြသည်။
သိမ်းဆည်းသော ကြားခံဆာဗာ(Proxy server)တို့မှာ ပထမဆုံးသော ကြားခံဆာဗာ(Proxy server) အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။
အချို့ညံ့ဖျင်းစွာ ပြုလုပ်ထား သော သိမ်းဆည်းserver တို့တွင် ပြစ်ချက်များ ရှိနေသည်။
(ဥပမာ- သုံးစွဲသူကို မှတ်မိ၊မှန်ကန်ကြောင်း စစ်ဆေးနိုင်စွမ်း မရှိခြင်း) အချို့သော ပြဿနာ များကို RFC 3143 တွင် ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်။
(http ကြားခံ၊သို့မဟုတ် သိမ်းဆည်းမှု ပြဿနာများ ဟုလည်း သိကြသည်)အခြားအရေးပါသော ကြားခံဆာဗာ(Proxy server) အသုံးပြုရခြင်းမှာ hardware အသုံးစရိတ်ကို လျော့ချ ရန် ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတွင် ကွန်ရက်တစ်ခုတည်းပေါ်၌ စနစ် များစွာ ရှိလျှင် ရှိနိုင် သည် သို့မဟုတ် server တစ်ခု တည်းထိန်ချုပ်မှု အောက်မှ စက်တစ်ခုစီက အင်တာနက်သို့ ချိတ်ဆက်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့သော ကိစ္စမျိုးတွင် စက်တစ်ခု စီသည် ကြားခံ server တစ်ခုတည်းသို့သာ ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီး ၎င်းမှ မူရင်းserver ဆီသို့ သွားရောက် ချိတ်ဆက် သည်။
ကြားခံ ဝက်(ဘ်) ကမ္ဘာအနှံ့ ဝက်(ဘ်) အသွားအလာ လမ်းကြောင်းကို ဦးတည်ဆောင်ရွက် ပေးသော ကြားခံ ကို "ကြားခံဝက်(ဘ်)" ဟုခေါ်သည်။
ကြားခံ ဝက်(ဘ်) ကို web cache အနေနှင့် အသုံးများသည်။
ကြားခံပရိုဂရမ် အများစုမှာ ပါဝင်မှုများကို စစ်ထုတ်ခြင်း ရှိ နာမည် ဆိုး စာရင်းဝင် URL များကို ရောက်ရှိရန် ငြင်းဆန်မှုများ ထောက်ပံ့ပေးသော နည်း လမ်း ဖြစ်သည်။
၎င်းကို စုပေါင်းအဖွဲ့များ၊ ပညာရေးရာနှင့် စာကြည့်တိုက်အသုံးပြုမှု ပတ်ဝန်း ကျင်နှင့်အခြား ပါဝင်မှုများ စစ်ထုတ်မှု ကို အသုံးပြုလိုသောနေရာများတွင် အသုံးပြုကြသည်။
အချို့ကြားခံ ဝက်(ဘ်) များမှာ ဝက်(ဘ်) စာမျက်နှာများကို ကြည့်ရှုမည့်သူ သို့မဟုတ် ရည် ရွယ်ချက် တို့ကို မူတည်၍ ပြန်လည်ပုံစံ ပြုကြသည်။