kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရေကြက်၏အော်သံသည် ကျယ်လောင်စူးရှ၍ ရုတ်တရက် လန့်ဖျပ်အော်လိုက်သည်နှင့်တူသည်။
အော်သံကို အတော်ဝေး ဝေးမှပင် ကြားနိုင်လေသည်။
ရေအစဉ်မပြတ်ရှိ၍ ကိုင်းပင်များ ထူထပ်စွာ ပေါက်နေသော နေရာမျိုးတွင် နေလေ့ရှိသည်။
ရေကြက်သည် ထုံးအိုင်များတွင် နေလေ့ရှိသော ငှက်မျိုးဖြစ်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်္ဂလန်ပြည်မှာကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ မြစ်များနှင့် ချောင်းများတွင် တွေ့ရခဲသည်။
ရေတွင်ပေါက်ရောက်နေသော အပင်များကြားတွင် ရေကြက်သည် သွားလာလျက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ရေပိုးရေမွှားများကို စားနေလေ့ရှိသည်။
ရေကြက်သည် ရေကူးကျင်လည်ပြီးလျှင် ရေတွင်လည်း ကောင်းစွာ ငုပ်နိုင်သည်။
သို့သော် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ကြုံသောအခါတွင်မှသာရေတွင် ငုပ်လေ့ရှိပုံရသည်။
ရေစပ်ရှိ ကုန်းပေါ်သို့လည်း တက်၍ အစာရှာစားလေ့ရှိသည်။
ကုန်းပေါ်သို့ တက်၍လည်း သွားလာလေ့ရှိသည်။
သစ်ပင်များပေါ်တွင်လည်း ရေကြက်သည် နားလေ့ရှိသည့်အပြင် သစ်ကိုင်းများကို တစ်ကိုင်းပြီးလျှင် တစ်ကိုင်း ကျင်လည်စွာ ကူးသွားနိုင်သည်။
ပျံရာတွင် လေးလံပြီးလျှင် အားထုတ်၍ ပျံရပုံရှိသည်။
ပျံသောအခါ ရေပြင်နှင့် ကပ်၍ ပျံလေ့ရှိပြီးလျှင် လည်တံနှင့် ခြေထောက်များကို ဆန့်တန်း၍ ပျံလေ့ရှိသည်။
ရေကြက်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်များရှိ သင့်တော်သောထုံးအိုင်များတွင် မိုးဥတုအတွင်း၌ သားပေါက်လေ့ရှိသည်။
အသိုက်ကို ရေတွင်ပေါက်သည့် ဆွေးမြည့်နေသော အပင်များ၏ ပင်စည်ရိုးများ၊ အရွက်များနှင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ရေကြက်၏အသိုက်များကို ချုံများပေါ်တွင်၎င်း၊ သစ်ပင်များပေါ်တွင်၎င်း၊ ရေပေါ်၌ မျောနေကြသည်၎င်း တွေ့နိုင်ပေသည်။
တစ်မြုံလျှင် ခြောက်ဥမှ ကိုးဥအထိ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ ၁၄ ဥအထိပင်ရှိတတ်သည်။
ဥ၏အရောင်မှာ အညိုပျော့ရောင် ဖြစ်ပြီးလျှင် နီညိုရောင်နှင့် ခရမ်းရောင်အပြောက်များ ပါရှိသည်။
ရေကြက်သည် ဗြိတိသျှကျွန်းစုတွင် အထူးပေါများ၍ ဩစတြေးလျတိုက်မှတစ်ပါး အခြားတိုက်ကြီးများအားလုံးတွင် တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရေကန်ထုံးအိုင်ရှိရာ ဒေသများတွင် ရေကြက်ကို တွေ့နိုင်သည်။
အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆောင်းရာသီ၌ တွေ့နိုင်သော်လည်း မိုးရာသီ၌မူ ရှိပုံမရချေ။
သားလည်း ပေါက်ပုံမပေါ်ချေ။
ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အတော်ကြီးသည့် ရေအိုင်များတွင် ရေကြက်များကို တွေ့နိုင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
thumb| Fulica atra ရေကြက်ဒုံကို သင်္ဘောရေကြက် ဟုလည်း ခေါ်သည်။
သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အလိုအရ ရေကြက်ဒုံ ကို ဖူလီကာအက်ထရာ ဟုခေါ်သည်။
ထိုငှက်သည် ရယ်လီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါ၏။
ရေကြက်ဒုံ၏ ကိုယ်အလျား သည် ၁၆ လက်မရှိ၏။
ငှက်ငယ်များ၏ ကိုယ်အပေါ်ပိုင်းသည် ညို၍ အောက်ပိုင်းသည် အရောင်ဖျော့ကာ အဖြူရောင်များနှင့် ရောနေသည်။
ရေကြက်ဒုံ၏ အသံမှာ စူး၍ ကျယ်သော 'ကရော-ကရော' ဟူသည့် အသံဖြစ်သည်။
သို့သော် အချင်းချင်း သိနားလည်အောင် ပြောဆိုသည့်အသံ မြောက်မြားစွာ ရှိသေးသည်။
အခြားရေကြက်မျိုးထက် ပို၍ ရေကို ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် ကြီးမားသည့် ထုံးအိုင်များတွင် ရေကြက်ဒုံသည် အနေများ၏။
နေ့ခင်းပိုင်းတွင် ရေထဲ၌ ကူးခတ်နေပြီးလျှင် အစာအတွက် ရေတွင်ငုပ်နေကြသော ရေကြက်ဒုံများကို မြင်နိုင်ပေ သည်။
နံနက်နှင့် ညနေပိုင်းများတွင်မူ ကွင်းပြင်များသို့ သွားတတ်ကြပြီးလျှင် ပိုးကောင်၊ ခရု၊ ပက်ကျိနှင့် အပင်ငယ်များကို ရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။
ရေကြက်ဒုံငှက် ပျံသောအခါ လေးလံသည့် ခြေထောက်ကြီးများကို နောက်သို့ပစ်၍ ပျံသန်းတတ်သည်။
ရေကြက်ဒုံသည် ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ ဟိမဝန္တာတောင်၏ မြောက်ဘက်ရှိ ဒေသများ၊ အာရေဗျ၊ ဆဟာရ သဲကန္တာရ၏ မြောက်ဘက်ရှိ အာဖရိကတိုက်၊ အာရှတိုက်နှင့် ဥရောပတိုက်တို့၏ အာတိတ်ဒေသများတွင် နေထိုင်သောငှက်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီတွင် ရေကြက်ဒုံသည် အပူလျော့ပိုင်း ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ နေထိုင်ကြသည်။
အေးသည့် ရာသီတွင် သင့်တော်သော ထုံးအိုင်များတွင် ရေကြက်ဒုံငှက်များကို အတွေ့ရများသော်လည်း သားပေါက်သည့် အထောက်အထားကိုမူ မတွေ့ရချေ။
လူရှိုင်းနယ်ခြားအနီး ချင်းတောင်များရှိ ရေအိုင်တစ်ခုတွင် သားပေါက်တတ်သည်ဟူ၍ကား ငှက်ပါရဂူတစ်ဦးက ယူဆလေသည်။
ထို့အပြင် မန္တလေးခရိုင်၊ မောင်းမကန် ထုံးအိုင်၌ ရေကြက်ဒုံများကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး တွေ့ရသည်ဟု ဆိုလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြောက်အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ရေကြက်မသည် အောက်ပါ ငှက်တစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းသည် ရေကြက်ရင်ဖြူ ကလူကွက်ငှက်။
ဗော်ယာဟူသည်မှာ အင်္ဂလိပ်စကား "Buoy ဗွိုင်"မှ ဆင်းသက်လာသော စကားပျက်ဖြစ် သည်။
ဗော်ယာများကို သစ်သားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ သံဖြင့်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်၍ ရေအောက် ကျောက်ကြိုးချ၍ စွဲစေကာ ရေပေါ်၌ ပေါလောပေါ်နေအောင် လုပ်ထားကြသည်။
ရှေးကျသော ကာလက ရေကြောင်း အမှတ်အသားအဖြစ် သစ်သားတုံးကိုချ၍ သုံးခဲ့ကြသည်။
ထိုနောက် ၁၈၈၃ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလအထိ မိမိနိုင်ငံနှင့် မိမိသီးခြား အမှတ်အသားများ ချထားကြသဖြင့် တစ်ဒေသမှ မှတ်သားပုံနှင့် အခြားဒေသမှ မှတ်သားပုံမတူမှုကြောင့် ရေကြောင်းသွားလာရေးတွင် အခက် အခဲများ တွေ့ခဲ့ကြရသည်။
ထိုကြောင့် ဗြိတိသျှ အင်ပိုင်ယာ တစ်ခုလုံး၌ ရေကြောင်းအမှတ်အသားများ တပြေးညီညာ ဖြစ်စေရန် ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်ရေကြောင်း အာဏာပိုင် များ ကွန်ဖရင့် ကျင်းပ၍ ရေကြောင်းအမှတ်အသား တစ်ညီ တစ်ညွတ်တည်း ပြုလုပ်ရန် စံနစ်ချမှတ်ကာ၊ အိန္ဒိယ၊ ဩစတြေးလီးယား စသောဗြိတိသျှ အင်ပိုင်ယာအတွင်းမှ နိုင်ငံများအားလုံး လိုက်နာကြသည်။
၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဝါရှင်တန်မြို့၌ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကြောင်းကွန်ဖရင့် ကျင်းပ၍ ရေကြောင်းအမှတ်အသားများ တပြေးညီညာဖြစ်ရန် ည|ိနှိုင်းသတ်မှတ်ကြလေသည်။
၁၉၁၂ ခု မတ်လတွင် စိန်ပီတာစဗတ်မြို့၌ ရေကြောင်း ကွန်ဖရင့် တစ်ခု ကျင်းပ၍ ရေကြောင်း အမှတ်အသားများကို ပြုပြင်ချမှတ်ပြန်သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည် ထရင် နီတီ အဆောက်အအုံ၌ ရေကြောင်း ကွန်ဖရင့်ကျင်းပ၍ ဗြိတိန် ကျွန်းလုံး အသုံးပြုမည့်ဗော်ယာ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရောင်ကို တပြေးညီညာဖြစ်အောင် ညှိနှိုင်း ချမှတ်ကြပြန်လေသည်။
ဗော်ယာများသည် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးနှင့် အရွယ်အစား စား ရှိကြသည်။
ထင်ရှားသော မြစ်ကြီးများ အဝင်တွင် ဗော်ယာအများအပြား ချထားသည်ကို တွေ့ကြရသည်။
ပြောင်းလုံးပုံရှိသော ဗော်ယာကို ကင်းဗွိုင် ဟု ခေါ်၏။
ကတော့ပုံရှိသော ဗော်ယာများ၊ ဘောလုံးပုံရှိသော ဗော်ယာများ လည်း ရှိသေးသည်။
ယင်းတို့အနက် အချို့ကို အမည်းသုတ် ထား၍ အချို့ကို အနီသုတ်ထား၏။
အချို့ကို အမည်းတစ်ခြမ်း အဖြူတစ်ခြမ်း သုတ်ထား၍ အချို့ကို အနီနှင့်အဖြူ သုတ်ထား ၏။
ဤအမှတ်အသားများသည် မည်သည့်နေရာ၌ ကျောက် ဆောင်ရှိ၍ မည်သည့် နေရာတွင် သောင်ရှိပြီးလျှင် မည်သည့် နေရာ၌ ရေကြောင်းရှိသည်တို့ကို ပြထားသော အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ အမှတ်အသားများဖြစ်ကြသည်။
ထိုအမှတ်အသားများ ကြောင့် သင်္ဘောသားတို့သည် ရေကြောင်း၌ ဘေးကင်းစွာ သွားလာနိုင်ကြသည်။
အချို့သော ဗော်ယာများတွင် ခေါင်းလောင်းများ တပ်ဆင် ထားရာ လှိုင်း၏လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ခေါင်းလောင်းမြည်သံကို အဝေးကပင် ကြားနိုင်သည်။
ထိုဗော်ယာမျိုးကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဖြင့် ဗဲဗွိုင်ဟုခေါ်သည်။
လေချွန် သံကဲ့သို့မြည်သော ဗော်ယာ မျိုးကို ဝှစ်စဲဗွိုင် ဟုခေါ်သည်။
ယင်းဗော်ယာနှစ်မျိုးလုံး ကိုပင် ကျောက်ဆောင်နှင့် သောင်များရှိသော နေရာများ၌ ချထားလေ့ရှိကြသည်။
သင်္ဘောပျက်များရှိသည့် နေရာများတွင် ချထားသော ဗော်ယာများကို အစိမ်းရောင် သုတ်ထား၍ သင်္ဘောပျက် ဟူသော စာလုံးကို အဝေးမှပင် မြင်နိုင်လောက်အောင် ထင်ရှား စွာ ရေးသားထားလေ့ရှိကြသည်၊ ထိုဗော်ယာကို ရက်ဗွိုင် ဟုခေါ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ပင်လယ်တွင် ရေငုပ်သင်္ဘောများ အလုပ် လုပ်နေသောအခါ အခြားသင်္ဘောများ မလာရောက် စေရန် သတိပေးသောအနေဖြင့် ဗော်ယာများ ချထားတတ်ကြ သေးသည်။
ထိုဗော်ယာကို နန်းဗွိုင် ဟုခေါ်၏။
ထိုဗော်ယာနှစ်မျိုးလုံးကိုပင် ယာယီမျှ ချထားခြင်းဖြစ်၍ အလုပ် ပြီးစီးသည့်အခါ ရုပ်သိမ်းသွားကြသည်။
အချို့ဗော်ယာများတွင် ဓာတ်ငွေ့ထည့်ထားသောကြောင့် ဆီးနှင်းများ ဖုံးလွှမ်းနေသည့်အခါမျိုးနှင့် ညဉ့် အချိန်များတွင် ထိုဗော်ယာများမှ မီးအလင်းရောင်ကို အဝေးမှ မြင်နိုင်သည်။
ထိုကဲ့သို့သော ဗော်ယာများကို ဂက်စဗွိုင် ဟုခေါ်သည်။
အချို့စည်ကားသော သင်္ဘောဆိပ် မြို့ကြီးများတွင် သင်္ဘောကြီးများ ဘေးကင်းစွာ ကျောက်ချနေနိုင်ရန် သတ်မှတ် ပေးထားသော ဗော်ယာများလည်း ရှိသေး၏။
ယင်းဗော်ယာ များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကပ်၍မနေကြချေ။
ထိုကဲ့သို့သတ်မှတ်ပေးထားသောကြောင့် ဒီရေအတက်အကျများတွင် သင်္ဘောများ တစ်စင်းနှင့်တစ်စင်း ထိခိုက်ခြင်း မရှိဘဲ ဘေးကင်းစွာ ကျောက်ချနေနိုင်ကြလေသည်။
ထိုဗော်ယာ မျိုးများသည် အများအားဖြင့် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ် ကြသော်လည်း အချို့ကို သံဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ကြပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ) ကိုးကား Category:ရေကြောင်းပညာ။
ရှေးခေတ်လူများသည် အလွန်ရိုင်းစိုင်း ရက်စက်ကြ၍ သူစိမ်းတစ်ရံစာ လူမှန်လျှင် ရန်သူမှတ်ထင်ကာ သတ်ဖြတ် တတ်ကြလေသည်။
ထိုအခါက လူတို့ ခရီးသွားလာရန်အတွက် ကုန်းလမ်းဟူ၍ မည်မည်ရရ မရှိသည့်ပြင် သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၊ ဆူးငြောင့်ခလုတ်များ၊ လူသားရန်သူများ စသည့် ဘေးအန္တရာယ် အသွယ်သွယ်တို့ အလွန်ထူပြောလှပေသည်။
ရေကြောင်းခရီးမှာ ကြောက်မက်ဖွယ်အန္တရာယ်များ တွေ့ကြုံရတတ်သော်လည်း ကုန်းလမ်းထက်ပို၍ မဆိုးရွားနိုင်ဟု ယူဆလာကြသောအခါ၌ လူတို့သည် ရေကြောင်းခရီးကို စတင်၍ စမ်းထွက်ခဲ့ကြလေ သည်။
သမိုင်းအရ လူတို့သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းခြောက် ထောင်ကျော် ယဉ်ကျေးစကတည်းက ပင်လယ်ရေကြောင်း ခရီးဖြင့် ကူးသန်းသွားလာခဲ့လေသည်။
ထိုသို့ သွားလာသည့် လူမျိုးများအနက် အီဂျစ်၊ ဖီနီရှန်၊ ဂရိလူမျိုးတို့သည် ပထမဆုံး ရေကြောင်းသွားလာခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရပေသည်။
ဦးစွာ၌ ပင်လယ်ရေကြောင်းခရီးသွားသူတို့သည် ပင်လယ် ရေပြင်ကျယ်သို့ မထွက်ဝံ့ကြဘဲ ကမ်းခြေတစ်လျောက်၌သာ သွားလာဝံ့ကြ၏။
ပင်လယ်ရေပြင်ကျယ်သို့ ပထမဆုံး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လွှင့်ခဲ့ကြသူများတွင် အရှေ့တိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်ကြပေလိမ့် မည်။
မုတ်သုန်ရာသီအတွင်း၌ လေကြောင်းမှာ မှန်ကန်စွာ တစ်ဖက်သတ် တိုက်ခတ်နေ၍ ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများသည် မိမိသွားလိုရာအရပ်သို့ ဖြောင့်ဖြောင့်မတ်မတ် သွားရောက်နိုင် ကြပေသည်။
ပထမဆုံး ပင်လယ်ခရီးသွားသူများသည် ညဉ့်အခါတွင် ဓူဝံကြယ်ကို အမှတ်အသားထား၍ မိမိတို့ သွားလိုရာအရပ်သို့ မျက်နှာမူကာ မှန်းဆပြီးလျှင် သွားလာခဲ့ကြရလေသည်။
ထို နောက်တွင် သင်္ဘောတည်နေရာ လတ္တီတွဒ်ကို အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့် ခန့်မှန်းနိုင်မည့် ကိရိယာများကို ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြ လေသည်။
ထိုကိရိယာကို ကြက်ခြေခတ်ထားသည်။
ထိုကိရိယာ ထဲတွင် အလျားတစ်ကိုက်မျှရှည်သော တုတ်ချောင်း၌ ထိုထက် အနည်းငယ်တိုသော တုတ်ချောင်းကို ထောင့်မှန်ကျအောင် ကြက်ခြေခတ်ကိရိယာဟု ခေါ်လေသည်။
တုတ်အငယ်ကို တုတ် ချောင်းအရှည် တစ်လျှောက် ရွေ့ပေးနိုင်ရန် စီမံထားသည်။
သင်္ဘောအရာရှိသည် ထိုတုတ်ချောင်းကို နေ၊ သို့မဟုတ် ကြယ် တစ်ခုနှင့် မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းအကြား အလယ်တည့်တည့်လောက် ဆီသို့ ဦးတည့်ပြီးလျှင် အစွန်းနှစ်ဘက်ကို တစ်ဘက်က မိုးကုပ် စက်ဝိုင်းအစပ်သို့၊ တစ်ဖက်ကနေ၊ သို့မဟုတ် ကြယ်ကို ထိနေ သကဲ့သို့ မြင်ရသည်အထိ ရွေ့ပေးလေသည်။
ထိုနောက် တုတ် ချောင်းအရှည်ပေါ်တွင် မှတ်သားထားသော အမှတ်အသားများ အရ နေ၊ သို့မဟုတ် ကြယ်၏အမြင့်(တနည်း) စောင်းနေသည့် ထောင့်ကို သိရှိပြီးလျှင် လတ္တီတွဒ်ကို ထပ်မံတွက်ချက်ယူလေ သည်။
သို့သော် ထိုကိရိယာဖြင့် လတ္တီတွဒ်အမှန်ကိုရရန် လွန်စွာခဲယဉ်းသည်။
ထိုနောက် အက်စတြိုလေ့ခေါ် ကိရိယာ တစ်မျိုးကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
ထိုကိရိယာမှာ ကြေးဝါ၊ သို့မဟုတ် ကြေးညိုအဝိုင်းပြားတစ်ခုပေါ်တွင် အလယ်တည့် တည့်၌ အယ်လစ်ဒိဒ်ခေါ် လက်တံတစ်ခု ထားသည်။
လူ တစ်ယောက် ထိုကိရိယာကို ထောင်လျက် ကိုင်ထားပြီးလျှင် အခြားတစ်ယောက်က လက်တံကို နေ၊ သို့မဟုတ် ကြယ်ဆီသို့ ညွှန်ပြစေရန် ရွှေ့ပေးရသည်။
ထိုနောက် ကြေးပြားဝိုင်းပေါ်တွင် မှတ်သားထားသော အမှတ်အရ နေ၊ သို့မဟုတ် ကြယ်၏ စောင်းနေသည့်ထောင့်ကို သိနိုင်ပေသည်။
ထိုကိရိယာသည် လတ္တီတွဒ်ကို တွက်ချက်ရာ၌ ကြက်ခြေခတ်ကိရိယာထက် များစွာ ပိုမိုတိကျစေသည့်အပြင် ပြက္ခဒိန်နှင့် ယှဉ်တွဲ အသုံး ပြုခြင်းဖြင့် ရောက်ရာဒေသ၏ အချိန်ကိုပါ သိရှိစေနိုင်သည်။
ထိုနောက် လမ်းပြအိမ်မြေ|ာင်ကို ၁၃ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ တီထွင်အသုံးပြုလာနိုင်ကြလေသည်။
၁၈ ရာစု နှစ်တိုင်အောင် လောင်ဂျီတွဒ်ကိုမူ မရှာဖွေနိုင်ကြဘဲ ရှိကြသေးသည်။
သင်္ဘော လွှင့်ရာ၌ စက်ဝိုင်းကြီးလမ်း လွှင့်နည်းသည် အလွန်အရေးကြီး လှပေသည်။
ဤနည်းကို စက္ကူချပ်ပေါ်ရှိ မြေပုံထက် ကမ္ဘာလုံး ပေါ်ရှိ မြေပုံဖြင့် ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ရှင်းလင်းပြနိုင်ပေမည်။
အဓိက အချက်မှာ ကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ နေရာနှစ်ခု၏အကြား အနီးဆုံး အကွာအဝေးသည် ထိုနေရာနှစ်ခုကို ဖြတ်သွားသောစက်ဝိုင်းကြီး ၏ အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ဖြစ်၏။
စက် ဝိုင်းကြီးဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာလုံးကို ရစ်ပတ်ကာ နှစ်ခြမ်းခြမ်း လိုက်သည့် စက်ဝိုင်းကို ဆိုလိုပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် အီကွေ တာ၊ သို့မဟုတ် မီရီဒီယန် (မွန်းတည့်မျဉ်း) တစ်ခုခုသည် စက်ဝိုင်းကြီးပင် ဖြစ်လေသည်။
ယခုခေတ်တွင်ကား နေရာတကာတွင် ကော့ဒရန့်ခေါ် ဝိုင်းခြမ်းဝက်ကိရိယာ၊ ဆက္ကစတန့်၊ ဂျိုင်ရိုစကုပ်၊ ဝိုင်ယာလက် ခေါ် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်း၊ ရေအတိမ်အနက်ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် တိုင်းတာသည့် အက်ကိုးဂီယာခေါ် ပဲ့တင်သံကို အသုံးပြုထား သော ကိရိယာနှင့် မြူထူများ ရှိနေသောအခါမျိုးတွင် အသုံးပြု နိုင်သည့် ရေဒါကဲ့သို့သော စက်များကို အသုံးပြုနိုင်ပြီ ဖြစ် သဖြင့် ရေကြောင်းခရီးသွားလာခြင်းသည် ဝေးသလောက် ခက်ခဲခြင်း၊ အန္တရာယ်များခြင်း မရှိတော့ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး။
thumb|နယူးယောက်မြို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ရေခဲ ရေတံခွန် သန့်စင်သည့် ရေစစ်စစ်သည် သာမန်ဖိအားသာရှိလျှင် အပူချိန်စင်တီဂရိတ် သုညဒီဂရီ၊ သို့မဟုတ် ဖာရင်ဟိုက် ၃၂ ဒီဂရီသို့ ရောက်သောအခါတွင် ရေခဲအဖြစ်သို့ ပြောင်းသွားသည်။
ဆားပါသည့်ရေ ဖြစ်လျှင် ထိုအပူချိန်၌ မခဲသေးဘဲ စင်တီဂရိတ်နှစ်ဒီဂရီမျှ အောက်သို့လျော့ကျသွားမှ ခဲသည်။
အကယ်၍ ရေကို ခွက်တစ်ခုထဲ၌ ထည့်၍ အပေါ်မှ ဆီလောင်းထားသောခွက်ကို ငြိမ်သက်စွာထားလျှင် ဖာရင်ဟိုက် ၁ဝ ဒီဂရီသို့ ရောက်သွားသည့်တိုင်အောင် ရေမခဲဘဲနေသည်ကို တွေ့ရ၏။
သို့သော် ခွက်ကို အနည်းငယ် လှုပ်ပေးလိုက်ရုံနှင့် ရေခဲသွားသည်ကို တွေ့ရမည်။
ရေခဲခြင်းမှာ ရေသည် အရည်အဖြစ်မှ ပုံဆောင်ခဲများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ၍ ထိုပုံဆောင်ခဲကလေးများ သိပ်သည်းစွာ စုစည်းပေါင်းစပ်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ရေခဲ၏ ပုံဆောင်ခဲများသည် အပ်ချောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီးလျှင် ခြောက်မြောင့် ရှိကြသည်။
အခြားအရာဝတ္ထုတို့နှင့် မတူသော ရေခဲ၏ ထူးခြားကွဲပြားသည့် အချက်မှာ အခြားအရည်တို့ထက် ခဲသွားသည့်အခါ၌ သိပ်သည်းသွားကြသော်လည်း ရေမှာမူ ခဲသွားသည့်အခါမှ ကြွထလာသောအချက် ဖြစ်သည်။
ရေ၏အသိပ်သည်းဆုံး အပူချိန်မှာ စင်တီဂရိတ် လေးဒီဂရီ ဖြစ်သည်။
ရေသည် ခဲသွားသည့်အခါ၌ ရေ၏ ထုထည်ထက် ၁၁ ပုံ တစ်ပုံမျှ ကြွထလာ၍ ရေထက်ပေါ့သွားသဖြင့် ရေပေါ်၌ ပေါလောပေါ်နေသည်။
ရေခဲကို သဘာဝအလျောက်သာ ရရှိနိုင်သည်မဟုတ်၊ စက်ကိရိယာတို့ဖြင့်လည်း လုပ်ယူနိုင်လေသည်။
ရေခဲ ဖြစ်ပေါ်ပုံ ရေကို စက်ကိရိယာတို့ဖြင့် ခဲစေရာတွင် ရေသန့်သန့်ကို ထောင့်မှန်စတုဂံ သတ္တုခွက်များတွင် ထည့်ပေးရသည်။
သတ္တုခွက်များ၏ အရွယ်မှာ အဝမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။
ထိုခွက်များတွင် အဖုံးများ မပါရှိစေရပေ။
ပြီးလျှင် ထိုသတ္တုခွက်များကို ဆားရည်တွင် ချပေးရသည်။
ထိုနောက် ဆားရည်အတွင်းသို့ အမ်မိုနီယာရည်များကို ပိုက်များဖြင့် သွင်းပေးရသည်။
အမ်မိုနီယာရည်သည် လွန်စွာအေးသဖြင့် ဆားရည်မှ အပူများကို စုပ်ယူပြီးလျှင် အမ်မိုနီယာရည်ကို ဆူစေကာ အမ်မိုနီယာကို ဓာတ်ငွေ့အဖြစ်နှင့် ပျံသွားစေသည်။
ဆားရည်၏ အပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၆ ဒီဂရီနှင့် ၁၈ ဒီဂရီအတွင်း၌ ရှိသည်။
သတ္တုခွက်များတွင် ထည့်ထားသော ရေများသည် ဘေးဘက်မှစ၍ ခဲကြသည်။
ထိုကြောင့် ရေခဲအဖြစ်နှင့် ကြွတက်သောအခါတွင် အပေါ်ဘက်သို့သာ ကြွတက်လေသည်။
သတ္တုခွက်များအတွင်းရှိ ရေများ ခဲသွားပြီးသောအခါ ထိုခွက်များကို စက်ဖြင့် မယူပြီးလျှင် ရေနွေးတွင် ချပေးသည်။
ထိုအခါ ရေခဲတုံးများသည် သတ္တုခွက်များအတွင်းမှ ကျွတ်ထွက်လာနိုင်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေခဲ ကဏ္ဍ:တွင်းထွက်များ။
ဂရင်းလန်ကျွန်း ယောက်အငူရှိ ရေခဲတောင်များကို အထက်စီးမှ တွေ့ရစဉ် ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာကြီးများ၏ ရေမျက်နှာပြင်ထက်တွင် တောင်ငယ်ကလေး တစ်လုံးပမာ ပေနှစ်ရာ သုံးရာနီးနီး မြင့်ပြီး လျှင် နေရောင်ဟပ်သောအခါ တပြောင်ပြောင် တလက်လက် အရောင်အမျိုးမျိုး ထွက်လေ့ရှိသော ရေခဲတုံးကြီးများသည် အမြင်အားဖြင့် ကြည့်ရှု၍ ကောင်းသလောက် လူတို့အား ဒုက္ခ ပေးတတ်သဖြင့် ပင်လယ်သွားသင်္ဘောကြီးများသည် အထူး သဖြင့် သတိပြုကြရလေသည်။
ကမ္ဘာ၏အစွန်အဖျားဖြစ်သော အအေးပိုင်းများသည် ရေခဲ ပြင်ကြီးများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိရာ ထိုရေခဲပြင်ကြီးမှ ပဲ့ထွက် တတ်သော ရေခဲတုံးကြီးများသည် အခြားသော ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာများအတွင်းသို့ သက်ဆင်း မျောပါသွားလေ့ရှိသည်။
အထူးအားဖြင့် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဘက်ရှိ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ရေခဲပြင်ကြီးများမှ ရေခဲတုံးကြီးများသည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ ကြီးအတွင်းသို့ သက်ဆင်းမျောလာလေ့ ရှိကြ၏။
ထိုမှ တောင် ဘက်သို့ တစ်ရွေ့ရွေ့ရောက်လာကာ နေရောင်အပူဓာတ်တို့နှင့် တွေ့သောအခါ အရည်ပျော်ပြီးလျှင် ပျောက်ပျက်သွားလေသည်။
အရည်မပျော်မီတွင်ကား ခရီးမိုင်ပေါင်းများစွာ မျောပါလာတတ် လေသည်။
တောင်ငယ်တမျှ ကြီးမားလှသော ဤရေခဲတောင်ကြီးများ သည် ကိုးပုံလျှင် တစ်ပုံသာ ရေမျက်နှာပြင်ထက်တွင် ပေါ်နေ၍ ကျန်ရှစ်ပုံမှာ ရေအောက်တွင် နစ်မြုပ်နေလေသည်။
ရေခဲတောင်ကြီးများကြောင့် မည်မျှလောက် ပျက်စီးသည် ကို ရှေးအခါက ကောင်းစွာ သတိမထားမိကြချေ။
၁၉၁၂ ခုနှစ် က တိုင်တန်နစ်ခေါ် သင်္ဘောကြီးသည် ရေခဲတောင်နှင့် တိုက်မိ သဖြင့် ပျက်စီးနစ်မြုပ်သွားသည့်အကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြား ကြရသောအခါ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကပင် အထူး အံ့ဩဝမ်းနည်း ကြရလေသည်။
ထိုအခါက အကြီးဆုံးဖြစ်သော အဆိုပါသင်္ဘော ကြီးသည် အင်္ဂလန်ပြည် ဆောက်သမ္ပတန်မြို့မှ အမေရိကတိုက် သို့ ပထမအကြိမ် ခုတ်မောင်းသွားစဉ် ကြီးမားလှသော ရေခဲ တောင်ကြီးနှင့် တိုက်မိသောကြောင့် နစ်မြုပ် ပျက်စီးရလေရာ ပါလာသော ခရီးသည်ပေါင်း ၂၃ဝဝ အနက် ၇ဝ၆ ယောက် ကိုသာ အသက်ရှင်လျက် ကယ်ဆယ် ရရှိလေသည်။
အတ္တလန္တိတ်မြောက်ပိုင်း၌ တွေ့ရသော ရေခဲတောင်များမှာ များသောအားဖြင့် ဂရင်းလန်းကျွန်းကြီးရှိ ရေခဲပြင်ကြီးမှ ပဲ့ကျ သော ရေခဲအစိုင်အခဲကြီးများ ဖြစ်၍ တောင်ဘက်သို့ တဖြည်း ဖြည်း မျောပါလာပြီးလျှင် ဧပြီ၊ မေ၊ ဇွန်လများလောက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်း သင်္ဘောလမ်းဆီသို့ ချဉ်းကပ် လာတတ်လေသည်။
သို့ဖြင့် ရေခဲတောင်များ၏ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန် ယခုအခါ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင် သွားလာနေ သော ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောပိုင်ရှင် ကုမ္ပဏီများက စုပေါင်းပြီး လျှင် သမုဒ္ဒရာကြီးတစ်လျောက် ကင်းထောက်သင်္ဘောများ စေလွှတ်ကာ လူစီးသင်္ဘောနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောများအား ပင်လယ်တွင် မျောပါလျက်ရှိသော တွေ့သမျှ ရေခဲတောင်ကြီး များ၏နေရာနှင့် ယင်းတို့ မျောလာမည်ထင်ရသည့်လမ်းကြောင်း ကို ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် သတင်းပို့ရန် စီမံထားရ၏။
ထို့ပြင် သင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းရာလမ်းကိုလည်း ဆောင်းရာသီတွင် ရေခဲတောင်ပေါရာ မြောက်ဘက်လမ်းမှ ဝေးနိုင်သမျှဝေးရာ တောင်ဘက်သို့ ဆုတ်လျက် ခုတ်မောင်းစေလေသည်။
တောင်ဘက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင်လည်း ရေခဲတောင်များ မျောနေသည့်ဒေသများ ရှိသည်။
ထိုရေခဲတောင်များသည် အန္တာတိတ်ရေခဲပြင်မှ ပဲ့၍ မျောလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ မျောနေကြသော ရေခဲတောင်များအနက် အချို့သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရသော ရေခဲတောင် ကြီးများထက်ပင် အဆပေါင်းများစွာ ကြီးမားကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:ရေခဲတောင်များ။
thumb| ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၊ ကက်ရှမီးယားဒေသ၊ ကာရာကိုရမ်ရှိ ဘော်လ်တိုရိုရေခဲမြစ်ကို အပေါ်စီးမှ တွေ့ရစဉ်။
၆၂ ကီလိုမီတာမျှ ရှည်လျားသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံးသော ရေခဲမြစ်များတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
thumb|အယ်လ်ပ် တောင်တန်းပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ရေခဲမြစ်ဖြစ်သော အဲလတ်စ် ရေခဲမြစ်၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ အလွန်အေးသော ဒေသများတွင် မြင့်မားသောတောင်များ ပေါ်၌ ဆောင်းရာသီနှင်းများ အကျများသဖြင့် နွေရာသီတွင် ပူသည့်နေ၏ အပူရှိန်သည် ထိုနှင်းများအားလုံးကို အရည်မပျော် စေနိုင်ချေ။
ထိုနည်းအတိုင်း တစ်နှစ်ပြီးတစ်နှစ် လွန်လာသော အခါ တောင်ရှိ ချိုင့်ဝှမ်း၏ထိပ်ပိုင်းတွင် နှင်းထုကြီးသည် လွန်စွာကြီးမားလာလေသည်။
တစ်နှစ်ပြီးတစ်နှစ် နှင်းများ အရည်မပျော်ဘဲ တည်ရှိသောဒေသကို နှင်းကွင်းပြင်ဟု ခေါ် သည်။
နွေရာသီ၌နေပူသောအခါတွင် နှင်းကွင်းပြင်၏ မျက်နှာ ပြင်သည် နေပူဒဏ်ကြောင့် အရည်ပျော်ပြီးလျှင် အောက်ဘက် သို့ ရောက်ရှိသွားလေသည်။
ထိုအခါတွင် ခဲသွားပြီးလျှင် နှင်းမှ ရေခဲအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်းကို အကူအညီ ဖြစ်စေသည်။
အပေါ်ရှိ နှင်း၏ အလေးချိန်ဖိအားကြောင့် နှင်းမှ ရေခဲဖြစ်ခြင်း သည်လည်း ဆက်၍ ဖြစ်ပေါ်နေလေသည်။
ထိုနည်းအတိုင်း အစဉ်တစိုက် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် နှင်းကွင်းပြင်သည် တဖြည်းဖြည်း နှင်းအဖြစ်မှ ရေခဲအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွား လေသည်။
ထိပ်ဘက်ပိုင်း နှင်း၏အောက်ဘက်ရှိ ရေခဲသည် မမာလှသော်လည်း အောက်ဘက်အတော်ကျသော နေရာတွင် ရှိသည့် ရေခဲများမှာမူ အစိုင်အခဲကြီး ဖြစ်နေလေသည်။
ထိုကြောင့် နှင်းကွင်းပြင်ဆိုသည်မှာ အမှန်အားဖြင့် နှင်းများ ဖုံးလွှမ်းနေသော ရေခဲကွင်းပြင်သာ ဖြစ်လေသည်။
ရေခဲထပ် အတော်ထူလာသောအခါတွင် တောင်၏ ဆင်ခြေလျှောတွင် ရေခဲကွင်းပြင်ကြီးသည် ကမ္ဘာ့ဆွဲအားကြောင့် လျှောဆင်းစပြုလေသည်။
တောင်တစ်တောင်၏ ချိုင့်ဝှမ်းတွင် လျှောဆင်းသည့် ရေခဲမြစ်ကို ချိုင့်ဝှမ်းရေခဲမြစ်ဟု ခေါ်သည်။
မြစ်နှင့် တူသော်လည်း ရေခဲမြစ်သည် မြစ်ကဲ့သို့ ရေစီးမမြန် ချေ။
တစ်နေ့လျှင် လက်မအနည်းငယ်၊ သို့မဟုတ် ပေအနည်း ငယ်မျှသာ ရွေ့ရှားလေသည်။
နှေးကွေးလွန်းသဖြင့် တစ်ခါ တစ်ရံ စီးဆင်းနေကြောင်းကိုပင် မသိနိုင်ချေ။
ရေခဲမြစ် လျှော ဆင်းသော မျက်နှာပြင် မညီညာလျှင် ရေခဲမြစ်တွင် အက်ကွဲ ကြောင်းများ ရှိလာတတ်သည်။
အချို့အက်ကွဲကြောင်းများတွင် နှင်းများရှိနေတတ်၍ ယင်းတို့ကို မြင်ရန်ခဲယဉ်းသည်။
ထိုကြောင့် ရေခဲမြစ်များကိုဖြတ်ကူးရန်မှာ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘေးအန္တရာယ် နှင့် မကင်းချေ။
ရေခဲမြစ်သည် အေးသည့်အပိုင်းမှ ပူသည့်အပိုင်းသို့ စီးဆင်းရောက်ရှိလာသည့်အခါ ရေအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ မြစ် ကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ စီးဆင်းသွားသည်။
အချို့သောနေရာများတွင် အရည်မပျော်မီ ပင်လယ်နှင့် တွေ့သဖြင့် ကျိုးပဲ့ကွဲအက်ပြီးလျှင် ပင်လယ်ထဲသို့ ကျဆင်းကာ ရေခဲတောင်ကြီးများအဖြစ်ဖြင့် ပင်လယ်ရေပြင်ပေါ်၌ ပေါ်နေတတ်သည်။
အချို့သော ရေခဲ တောင်များသည် တန်ချိန်ထောင်ပေါင်းများစွာပင် လေးလံလေ သည်။
( ရေခဲတောင်။
) တောင်ပေါ်မှ တောင်အောက်သို့ တအိအိ လျှောကျစီးဆင်း လာသော ရေခဲမြစ်ကို ကြည့်ရသည်မှာ ကော်ရည်ပျစ်ပျစ်ကို လောင်းချလိုက်သည့်အခါ စီးဆင်းပုံနှင့် တူသည်။
အပေါ်ပိုင်း နှင့် အလယ်ပိုင်းမှ ရွေ့ရှားမှုများသည် လျင်မြန်၍ ဘေးနှင့် အောက်ပိုင်းက နှေးသည်။
ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ အောက်ဘက် နှင့် ဘေးဘက်တို့သည် ချိုင့်ဝှမ်း၏အောက်ဘက်နှင့် ဘေးဘက် များကို ပွတ်တိုက်သွားရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ရေခဲမြစ်တစ်ခု စီးဆင်းသည့်အချိန်ကို ယင်း၏မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပါလာသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် သိနိုင်ပေသည်။
အချို့သည် တစ်နေ့လျှင် လက်မအနည်းငယ်ခန့်သာ ရွေ့ရှား၍ အချို့သည် ပေပေါင်းများစွာ ရွေ့ရှားကြသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ တစ်နှစ်ပတ် လုံး တစ်နေရာတည်းမှာပင် ဝပ်၍ နေတတ်လေသည်။
ရေခဲမြစ်သည် စီးသွားရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် မြေကြီး၊ ကျောက်ခဲ၊ အမှိုက်သရိုက်များကို ပွတ်တိုက်၍ ဆောင်သွား တတ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ရေခဲမြစ် စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် နက်ရှိုင်းသော ချိုင့်ဝှမ်းကြီးများ ပေါ်ထွန်းနေတတ်ပေသည်။
အချို့နေရာများတွင် ရေခဲမြစ်၏ တိုက်စားခြင်းကို ခံရသဖြင့် ပသဏ္ဌာန် ချိုင့် ဝှမ်းကြီးများ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့နိုင်ပေ သည်။
ဥရောပတိုက်၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းနှင့် မြောက် အမေရိကတိုက် မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ အင်းအိုင်များသည် များ သောအားဖြင့် ရေခဲမြစ်များ ရွေ့ရှားမှုကြောင့် ချိုင့်ဝှမ်းကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ကာ နောင်တွင် ရေများစုလာရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာကြခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ ထင်ရှားသော ရေခဲမြစ်များကို ဥရောပတိုက်ရှိ အဲ့လပတောင်တန်း၊ အလာစကာကျွန်းဆွယ်၊ ကနေဒါ၊ အမေရိ ကန်ပြည်ထောင်စုအနောက်ပိုင်းရှိ တောင်တန်းများနှင့် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းတို့တွင် တွေ့ရှိရပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြစ်များ။
ရေငုံး သည် ရယ်လီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ပေါ်ဇာနာဖွတ်စက ဗေကာရီ ဟုခေါ် သည်။
ရေငုံးသည် လူမြင်မခံတတ်သော ငှက်မျိုး ဖြစ်၏။
ယင်း၏ ကိုယ်ထည်အလျားသည် ခုနစ်လက်မခန့်ရှိသည်။
အပေါ်ပိုင်းသည် ညို၍ အောက်ပိုင်းမှာ နီသည်။
ရေငုံး၏ ခြေထောက်များမှာ နီမြန်းနေ၍ ပျံသန်းစဉ်တွင် ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်သည်။
ပျံသန်းရာ၌ ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်း အလွန် လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းနိုင်သည်။
ရေငုံး၏ အသံမှာ သာယာ ညှင်းပျောင်း၏။
ဆိတ်ငြိမ်စွာနေတတ်၍ သားပေါက်ချိန်၌ပင် မဆူညံကြချေ။
ရေငုံးသည် တစ်နေ့ပတ်လုံး ကိုင်းတောထဲတွင် နေပြီးလျှင် နံနက်နှင့် ညနေအချိန်၌သာ အပြင်ထွက်၍ လယ်ကွင်းများ၌ အစာရှာဖွေသည်။
အလွန် ပုံးလျှိုးကွယ်လျှိုး နေတတ်လေသည်။
မိုးရာသီတွင် သားပေါက်၍ အသိုက်ကို မြေပေါ်၌ မြက် ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
တစ်မြုံလျှင် ငါးဥမှ ရှစ်ဥအထိ ရှိသည်။
ဥအရောင်မှာ ဖြူ၍ အညိုကွက်များ ရှိသည်။
အရှေ့ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် ရေငုံးကို အနှံ့အပြား တွေ့ရ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရာသီဥတု သင့်လျော်သောဒေသများ၌ တွေ့ရသည်။
ရေငုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမြဲနေသည့်ငှက် သို့မဟုတ် နွေအခါမှ လာရောက်သောငှက် ဖြစ် သည်ကိုမူ အသေအချာ မသိရသေးပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟောင်ကောင်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ရေစကြိုမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၏ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်၍ ချင်းတွင်းမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရေစကြိုမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၃၈၄ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍ သူကြီးပိုင် နယ်ပေါင်း ၉၈ ခု ပါဝင်လေသည်။
ရေစကြိုမြို့သည် ပခုက္ကူမြို့၏ အထက် ၂၆ မိုင်အကွာတွင်ရှိ၍ ပခုက္ကူမြို့နှင့် မော်တော်ကား လမ်းဖြင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ကြောင်းအားဖြင့်လည်း လှေသင်္ဘောတို့ ကူးသန်းသွားလာနိုင်သည်။
ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု အတန်ဖြစ်ထွန်း၍ ရေစကြိုထန်းလျက်နှင့် ထန်းသီးမုန့်မှာ ထင်ရှားသော ထွက်ကုန်ဖြစ်သည်။
မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်၍ မြို့ပေါ်တွင် အစိုးရရုံးများ၊ အစိုးရတန်းမြင့်ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်းများ ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ပခုက္ကူခရိုင်။
ရေဆေးခြယ်နည်း ပန်းချီဆေးရေးအတတ်တွင် နည်းစံနစ်အမျိုးမျိုးရှိရာ ရေ ဆေးဖြင့် ရေးဆွဲသည့်နည်းလည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်၏။
သို့သော် ရေဆေးသည် ရေးဆွဲရာတွင် မြန်မြန် ခြောက်သွေ့ လွယ်သဖြင့် လိုနေသည့် နေရာကို ပြုပြင်ရန် အခက်အခဲ တွေ့ရလေသည်။
ထိုပြင် ရေဆေး၏ အခြားချွတ်ယွင်းချက် တစ်ခုမှာ ဆီဆေးလောက် အရောင်မတောက်သည့်ပြင် မြန်မြန် မှိန်လွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ပန်းချီဆရာသည် ပန်းချီကားတွင် အလင်းရောင် များများသွင်းလိုသောအခါ ရေဆေးကို အသုံးပြုရ စမြဲ ဖြစ်သည်။
ရေဆေးသည် ဆီဆေးလောက် သုံးရာ၌ မလွယ်ကူသော် လည်း ပန်းချီပညာ သင်ခါစလူငယ်များသည် ရေဆေးဖြင့် ရှေးဦးစွာ သင်ယူကြရသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရေဆေး သည် စရိတ်ကုန်သက်သာသောကြောင့် စုတ်တံနှင့် ဆေးခြယ် ပေးရာတွင် အလေ့အကျင့်များများ လုပ်နိုင်သည်။
စာသင် ကျောင်းများတွင် ပုံဆွဲဆရာတို့က ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ကို ပုံဆွဲအတတ် သင်ပေးသည့်အခါ ရေဆေးကို အသုံးမခိုင်းမီ ရောင်စုံခဲတံ၊ ရောင်စုံမြေဖြူ စသည်တို့ကို ရှေးဦးစွာ အသုံးပြု စေတတ်ကြသည်။
ရေဆေးသည် များသောအားဖြင့် အရည်မဟုတ်၊ အရောင် အမျိုးမျိုးရှိသောဆေးခဲများဖြစ်၍ ဆေးရောင်မြဲစေရန် ကော်ရည် နှင့် ရောစပ်ထားသည်။
ရေးဆွဲသူသည် စုတ်တံကို ရေထဲ၌ နှစ်ပြီးနောက် ရေကို အနည်းငယ် ခါချပြီးလျှင် လိုသော အရောင်ရှိသည့် ဆေးခဲပေါ်တွင် သုတ်လိမ်း၍ စက္ကူပေါ်တွင် ရေးခြယ်ရသည်။
ရေးဆေးသည် ရေးရခက်သဖြင့် ပန်းချီဆရာတိုင်း နိုင်နိုင် နင်းနင်း မရေးဆွဲနိုင်ကြချေ။
အချို့သော ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီ ကားကြီးများမှာ ရေဆေးဖြင့် ရေးခြယ်ထားသော ပန်းချီကား များပင် ဖြစ်သည်။
အီဂျစ်၊ တရုတ်၊ ဂရိ စသည့် ရှေးကျသော နိုင်ငံများတွင် ရေဆေးကို ရှေးပဝေဏီကပင် အသုံးပြုလာခဲ့ကြသော်လည်း ၁၇ ရာစုနှစ်လောက်ဆီသို့ ရောက်မှသာ ဗြိတိန် အစရှိသောနိုင်ငံများ တွင် အနှံ့အပြား အသုံးများလာခဲ့လေသည်။
ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှား ခဲ့သော ရေဆေးပန်းချီဆရာကြီးများအနက် အချို့တို့မှာ ရမ်း ဗရန့်၊ ရူးဗင်၊ ဒျူရာ၊ ဂီယာတင်၊ တားနား စသည်တို့ ဖြစ်ကြ လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:ပန်းချီ Category:အနုပညာ။
thumb|ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်အနီးရှိ ရေဆင်နှမောင်း ပင်လယ်ရေပြင်ပေါ်၌ ဖြစ်စေ၊ အင်းအိုင်ရေပြင်ပေါ်၌ ဖြစ်စေ လေဆင်နှာမောင်း ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ ရေပြင်ပေါ်မှ တိမ်တိုက်ထိအောင် အထက်သို့ ထိုးတက်နေသော နှာမောင်း သဏ္ဌာန် ရေလုံးကို ရေဆင်နှာမောင်းဟု ခေါ်သည်။
ရေဆင် နှာမောင်းသည် အထက်သို့ ပြင်းထန်စွာတက်သော လေစီး ကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
လျင်မြန်စွာ လေပွေမွှေ့၍ တက်ရာ၌ ရေဆင်နှာမောင်းအတွင်းတွင် လေဖိအားနည်းရာ အရပ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ရေဆင်နှာမောင်းထဲရှိ ရေသည် ရေငန်မဟုတ်၊ ရေချိုဖြစ်သည့်အချက်ကို ထောက်၍ နှာမောင်း သဏ္ဌာန် ရေလုံးသည် လေထဲရှိ အငွေ့ရည်ဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ရေပြင်ပေါ်၌ သွားလာကြသောလှေ၊ သင်္ဘောတို့သည် လေပွေမွှေ့သောအရှိန်ကြောင့် တိမ်းမှောက်နစ်မြုပ်နိုင်၏။
ရေ ဆင်နှာမောင်းသည် အပူပိုင်းဒေသ ရေပြင်တွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ ရှိသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ရေဆင်နှာမောင်းသည် အမြင့်ပေ ၁၅ဝဝ အထိ တက်၍ ၁ဝ မိနစ်မှ မိနစ် ၃ဝ အထိ အချိန် ကြာမြင့်လေသည်။
ရေညှိပင်ကို ရုက္ခဗေဒအလိုအရ မတ်ဆိုင်းဟုခေါ်သည်။
ရေညှိပင်အုပ်စုတစ်စုသည် ရေချိုတိမ်တိမ်တွင် ပေါက်၍ အခြားအုပ်စုတစ်စုသည် စိုစွတ်သည့် မြစ်နှင့် ချောင်းကမ်းပါးများတွင် ပေါက်ရောက်ကြသည်။
ကျောက်များနှင့် သစ်ပင်များပေါ်တွင် ပေါက်ရောက်သော ရေညှိပင်အုပ်စုလည်း ရှိသေးသည်။
ရေညှိပင်ကို စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတုတွင် မည်သည့်အပူ ချိန်၌မဆို တွေ့နိုင်ပေသည်။
ပေါက်ရောက်ရာ၌ အမြင့်ကိုလည်း မရွေးချေ။