kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးပြည့်နယ် သစ်တောဝန်ထောက်တာဝန်ကို ဒေါက်တာမက္ကလဲလင်းထံမှ ဂျာမန်သစ်တောပညာရှင် ဒေါက်တာဒီးထရစ်ဘရန်းဒစ်သို့ လွဲပြောင်းပြီးနောက် ၎င်းအား တနင်္သာရီနှင့် မုတ္တမ သစ်တောနယ်များကိုပါ အုပ်ချုပ်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာအတွင်း သစ်တောများကို သိပ္ပံပညာအရ ရှေးဦးဆုံး စတင် အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်သည့်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၈၅၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပိုမိုပြည့်စုံသော သစ်တောစည်းမျဉ်းများကို ဗြိတိသျှအစိုးရမှ အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ကျွန်းသစ်ပေါက်ရောက်သည့် သစ်တော အားလုံးနီးပါး သိပ္ပံနည်းကျ အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ သစ်တောထိမ်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာမူဝါဒ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် "၁၈၆၅ ခုနှစ် အစိုးရသစ်တောများ အက်ဥပဒေ" ကိုရေးဆွဲ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်အတွက် သီးခြား သစ်တောဥပဒေကို ဥပဒေအမှတ် ၁၉ အဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ များ အထက်မြန်မာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် အထက်မြန်မာပြည် သစ်တောဥပဒေ စည်မျဉ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်ရေးစတင်ခဲ့ပြီးနောက် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို ထူထောင်ပြီး သစ်တောအုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်မှု စီမံကိန်းများ စနစ်တကျ ရေးဆွဲဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်အရ သစ်တောဌာနကို သစ်တောဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သမားရိုးကျလုပ်ငန်းများဖြစ်သော သဘာဝတောများ ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သစ်နှင့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများကို စနစ်တကျထုတ်လုပ်ခြင်းများအပြင် သစ်တောစိုက်ခင်းတည်ထောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကိုပါ တိုးချဲ့တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် စိုက်ခင်းတည်ထောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းအသစ်များကိုလည်း တိုးချဲ့တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ပိုမိုတိုးတက်များပြားလာသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထိရောက် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက လက်ခံကျင့်သုံးလျက်ရှိသော ဈေးကွက်စီးပွားရေးမူဝါဒအရ သစ်အခြေခံသည့် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းများ တိုးတက်များပြားလာခြင်း၊ တိုးတက် များပြားလာသည့် လူဦးရေနှင့်အညီ သစ်တောထွက်ပစ္စည်းလိုအပ်ချက် များပြားလာခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် သစ်ဝယ်ယူအား ကောင်းလာသည့်အတွက် သစ်ဈေးနှုန်းများ တစ်ရှိန်ထိုး တိုးတက်လာမှုကြောင့် နည်းမျိုးစုံဖြင့် သစ်ခိုးမှုများ တိုးတက်များပြားလာခြင်း၊ သဘာဝတောများ ပျက်စီးလာမှုကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေဝေရေလဲဒေသများ ထိခိုက် ပျက်စီးလာခြင်း၊ သစ်တောကဏ္ဍ၏ အရေးပါမှုကို ပြည်သူလူထုသဘောပေါက်နားလည်မှု နည်းပါးသည့်အတွက် သစ်တောများကို စည်းကမ်းမဲ့စွာ ခုတ်ယူသုံးစွဲနေကြခြင်း၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သော အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အရ ခရိုင်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ခရိုင်များ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မရှိသောကြောင့် ထိရောက်စွာ အုပ်ချုပ်နိုင်မှု မရှိခြင်း၊ သစ်တောသုတေသနဌာန လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို ပြည်သူလူထုအတွင်း လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် ဖော်ဆောင်ပေးမှု အားနည်းခြင်း၊ သစ်တောပညာဌာနကို သစ်တောတက္ကသိုလ်အဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနအောက်တွင် သွတ်သွင်းခဲ့သဖြင့် သစ်တောတက္ကသိုလ်၏ အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ပညာသင်ကြားမှုအပိုင်းတွင် သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ပံ့ပိုးပေးရန် လိုအပ်လာခြင်းတို့ကြောင့် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန၊ စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဌာန၊ သဘာဝတောနှင့် စိုက်ခင်းလုပ်ငန်းဌာန၊ သဘာဝဝန်းကျင်နှင့် သားငှက်တိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေးဌာန၊ ဘဏ္ဍာရေးဌာန၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းသစ်တောဦးစီးဌာနများအပြင် စစ်ဆေးရေးဌာန၊ တိုးချဲ့ပညာပေးရေးဌာန၊ လေ့ကျင့်ရေးနှင့် သုတေသနဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန၊ ရေဝေရေလဲဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဌာနတို့ဖြင့် သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ခရိုင်အဆင့်ရုံးများကိုလည်း တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များဌာနအား ထပ်မံတိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် သစ်တောဦးစီးဌာနအား ဦးစီးရုံးချုပ်ရှိဌာနများ အပါအဝင် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်ရုံး ၁၄ ရုံး၊ ခရိုင်ရုံး ၄၇ ရုံး ပါဝင်သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဌာန သဘာဝတောနှင့် စိုက်ခင်းလုပ်ငန်းဌာန သဘာဝဝန်းကျင်နှင့် သားငှက်တိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေးဌာန ဘဏ္ဍာရေးဌာန ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းသစ်တောဦးစီးဌာန စစ်ဆေးရေးဌာန တိုးချဲ့ပညာပေးရေးဌာန လေ့ကျင့်ရေးနှင့် သုတေသနဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန ရေဝေရေလဲဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဌာန တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များဌာန ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း အကိုးအကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန ()သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို နိုင်ငံတကာနည်းတူ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၎င်းအဖွဲ့မှ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများအတွက် လိုအပ်သော နည်းလမ်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များကို ထုတ်ပြန်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အဆိုပါ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ရုံးခွဲဖွင့်လှစ်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ရုံးကို သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ တစ်ဖန် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့် လှစ်ပြီး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အမျိုးသား ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဌာနအသစ်တစ်ခုအဖြစ် တိုးချဲ့ပြီး နေပြည်တော်၊ ရုံးအမှတ်(၅၃)တွင် ရုံးစတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနသည် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်သောလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ နှီးနွယ်နေသော အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ချိတ်ဆက် ပူးပေါင်းဆက်သွယ်၍ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများ၊ နည်းဥပဒေများ၊ စီမံကိန်း၊ စီမံချက်များ ရေးဆွဲ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ဝန်ထမ်းအင်အား ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနကို အရာထမ်း(၁၅၆)ဦး၊ အမှုထမ်း(၂၄၇)ဦး၊ စုစုပေါင်းဝန်ထမ်း(၄၀၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနတွင် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန၊ မူဝါဒ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးနှင့် လေ့ကျင့်သုတေသနဌာန၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုကာကွယ်ရေးဌာန၊ သယံဇာတထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ရေးဌာန ဟူ၍ ဌာန(၄)ခုဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများတွင်လည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ စတင်၍ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး(၁၄) ခုတွင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် သစ်တောဦးစီးဌာန အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း အကိုးအကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
လူတွင်ငွေပေး၍ဝယ်လို့မရသော အရာနှစ်ခုရှိသည်။
အသက်နှင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြစ်၏။
လက်ပြတ်သွား ပါက လက်အတုတပ်လို့ရသည်ဖြစ်စေ။
မိမွေးတိုင်းဖမွေးတိုင်း လက်လောက်တော့ ကောင်းနိုင်စရာမရှိ။
ထို့ကြောင့် မိမိတို့၏ အသက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို မဆုံးရှုံးသင့်ဘဲ မဆုံးရှုံးရအောင် အတတ်နိုင်ဆုံးထိန်းသိမ်းထားရန် အရေးကြီးသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည်နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အလုပ်လုပ်နေကြရ၏။
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ တစ်နေ့တာအချိန်များကို လုပ်ငန်းခွင် အတွင်း၌သာ ကုန်ဆုံးကြရသည်။
ထို့ကြောင့် မတော်တဆမှုဖြစ်မည်ဆိုလျှင် လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း၌ဖြစ်ဖို့ ပိုများသည်။
နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးအတွက် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း အများအပြား လုပ်ကြရသည်။
ထိုဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် များစွာသော လူအပေါင်းတို့ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေကြ၏။
ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ဟူသည် လူအများ၊ စက်ယန္တရားများ လှုပ်ရှားသွားလာ လုပ်ကိုင်နေကြသည်ဖြစ်ရာ အန္တရာယ်များဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်ရှိ၏။
ထိုအန္တရာယ်များသည် တစ်စုံတစ်ဦးထံ အချိန်မရွေး ကျရောက်လာနိုင်သည်။
အကယ်၍ လူတစ်ဦးသည် လုပ်ငန်းခွင် အတွင်း ထိခိုက်ရှာနာမှု တစ်ခုခုဖြစ်အံ့။
သို့မဟုတ် မတော်တဆမှုတစ်ခုခုကြောင့် အသက်သေဆုံးခဲ့သည် ဖြစ်အံ့။
သူနှင့် ထိုသူ၏ မိသားစုအတွက် ကြီးမားလှစွာသော ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် လူအများ၏ အသက်နှင့်ခန္ဓာကိုယ် အိုးစားမကွဲစေရေးအတွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများ မဆုံးရှုံးရစေရေးအတွက် ဥပဒေ၊ စည်းကမ်း၊ နည်းလမ်းများ ချမှတ်ကျင့်သုံးရေးမှာ အလွန်အရေးကြီး လှပေသည်။
လုပ်ငန်းခွင်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးဟူသည် တစ်စုံတစ်ယောက်တည်းတွင်သာ တာဝန်ရှိခြင်းမဟုတ်မူ၍ အားလုံး ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းကြရန် လိုသည့်အရာဖြစ်၏။
အစိုးရအနေနှင့် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ချမှတ်ပေးရန်၊ အလုပ်ရှင် အနေနှင့် ထိုချမှတ်ထားသော ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ မိမိလုပ်ငန်းခွင်ကို ထိန်းသိမ်းထားရန်၊ အလုပ်သမားများ ဘက်ကလည်း မိမိတို့လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို အပြည့်အဝလိုက်နာရန် လိုပေသည်။
ချမှတ်ထားသော ဥပဒေများ မည်မျှ ပြည့်စုံကောင်းမွန်နေစေကာမူ အောက်ခြေပိုင်း အကောင်အထည်ဖော်မှု အားနည်းနေလျှင်လည်း ထိရောက်အကျိုးရှိမည် မဟုတ်ပေ။
ဦးအေးငြိမ်း(လေးမျက်နှာ) ရေး လုပ်ငန်းခွင်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး (ဆောက်လုပ်ရေး)စာအုပ်မှ ကိုးကား Category:လုံခြုံရေး။
ကမ္ဘာ့အသည်းရောင်ရောဂါနေ့မှာ ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။
လူပေါင်း ၁ဝ သန်းဟာ မူးယစ်ဆေး တရားမဝင်ထိုးရာကနေ အသည်းရောင် စီပိုး ကူးစက်ခံနေကြရပြီး ၁.၂ သန်းမှာ ဘီပိုး ကူးစက်ခံထားရတယ်။
ဒီဆိုးဝါးလှတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေကြောင့် အသက်သေတဲ့အထိ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါ့ကြောင့် သွေးကတဆင့် ကူးစက်မှု လျော့ကျစေအောင် နဲ့ ကုသစရိတ် နည်းပါအောင် လုပ်ဖို့ လိုအပ်နေတယ်။
မူးယစ်ဆေး ထိုးရာကနေ စီပိုး ကူးစက်မှုကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်ဟာ ဒီနည်းလမ်းနဲ့ ကူးစက်တဲ့ HIV အဆပေါင်းများစွား များနေတယ်။
British journal Lancet ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကမ္ဘာမှာ မူးယစ်ဆေးထိုးသူ ၃ ပုံ ၂ ပုံမှာ HVC စီးပိုး ကူးစက်နေကြတယ်။
သူတို့ထဲက ၈ဝ% ဟာ နာတာရှည် အသည်းရောင်တာ ဖြစ်မယ်။
၁၁% ဟာ အသည်းခြောက်ရောဂါ ရမယ်။
နောက် အသည်း အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘဲ အသည်းကင်ဆာပါ ဖြစ်စေနိုင်တယ်။
စီပိုး ကာကွယ်ဆေး အခုထိ မပေါ်သေးပါ။
မူးယစ်ဆေး ထိုးတဲ့သူတွေနေတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၇၇ နိုင်ငံက ကိန်းဂဏန်းတွေ စုစည်းတွက်ချက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
တချို့ တိုင်းပြည်တွေမှာ ကူးစက်နှုန်း ၆ဝ ကနေ ၈ဝ% ရှိတယ်။
စပိန် ၈ဝ%၊ နော်ဝေ ၇၆%၊ ဂျာမနီ ၇၅%၊ ပြင်သစ် ၆၄%၊ အမေရိကား ၇၃%၊ တရုပ် ၆၇% နဲ့ ကနေဒါ ၆၄%။
၁၂ နိုင်ငံမှာ ဒိထက် များတယ်။
အီတလီ၊ ပေါ်တူဂယ်လ်၊ ပါကစ္စတန် တို့မှာ ၈ဝ% ကျော်တယ်။
ထိုင်း၊ မက်ဆီကို နဲ့ နယ်သာလန်မှာ ၇၉% ရှိတယ်။
ယူနိုက်တက်-ကင်းဒမ်း၊ နယူးဇီလန် နဲ့ ဩစတြေးလျတို့မှာ အနည်းဆုံး။
ဒါတောင် ၅ဝ% ကျော်လောက်တယ်။
Hepatitis B virus (HBV) က သွေးကနေရောက လိင်လမ်းကရော မအေကနေ ကလေးကိုပါ ကူးစက်တယ်။
ကမ္ဘာလုံးမှာ လူပေါင်း သန်း ၃၅ဝ မယ် ကူးစက်ခံနေကြရတယ်။
အများစုကြီးက ကလေးဘဝကတည်းက ကူစက်ခံကြရတာ ဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့် မွေးတဲ့ ကလေးတိုင်းကို ဘီ ကာကွယ်ဆေး တကမ္ဘာလုံးမှာ ထိုးရတယ်။
HBV ဘီပိုးဟာ ကင်ဆာဖြစ်စေတာမှာ ဆေးလိပ် (တိုဘက်ကို) ပြီးနောက် ဒုတိယလိုက်တယ်။
ဒီ ဘီပိုးကနေ Cirrhosis အသဲခြောက် ရောဂါ နဲ့ Liver cancer အသဲကင်ဆာဖြစ်စေတယ်။
WHO အဆိုအရ တနှစ်မှာ လူ ၆ သိန်းသေဆုံးနေရတယ်။
ကူးစက်နှုန်း ပြောရရင် ၂၁ နိုင်ငံမှာ ၅-၁ဝ % ရှိပြီး၊ ၁ဝ နိုင်ငံမှာ ၁ဝ% ကျော်တယ်။
အများဆုံးက ဗီယက်နမ် ၂ဝ%၊ အက်စ်တိုးနီးယား ၁၉%၊ ဆော်ဒီ-အာရေးဗီးယား ၁၈% နဲ့ တိုင်ဝမ် ၁၇% ရှိကြတယ်။
https://doctortintswe.blogspot.com/2017/07/world-hepatitis-day.html ကိုးကား Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ။
အဲလိဇဘက် ဘလက်ဝဲကို ၁၈၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆေးကျောင်းတက်ပြီး အမျိုးသမီးများလည်း ဆေးပညာဘွဲ့ရကာ ဆရာဝန်ဖြစ်နိုင် ကြောင်းကို လက်တွေ့သက်သေ ပြနိုင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဆေးပညာသင်ကြားသည့် အမျိုးသမီး များထဲတွင် ပထမဦးဆုံး မှတ်တမ်းဝင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုကို ဦးစီးဦးဆောင်ပြုခဲ့သူဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ သူ့ပညာရေးဘဝတွင် နာမည်ကျော် ဆေးကျောင်းကြီးများက လက်ခံရန် ငြင်းပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အခြားကျောင်းများကို ဝင်ခွင့်ရရေး ကြိုးပမ်းသော်လည်း လက်ခံခြင်း မပြုခဲ့ကြပေ။
သို့ဖြစ်ရာ နောက်ဆုံး ဂျနီဗာမြို့ရှိ ဂျာနီဗာ ဆေးကောလိပ်ကို ဝင်ခွင့်လှမ်းတင်လိုက်သည်။
ထိုအခါ ဂျနီဗာကလည်း နယူးယော့ခ်ကို သူ့အား လက်ခံရမည်လား၊ လက်မခံရဘူးလားဟု လှမ်းမေးသည်။
ယောက်ျားလေးများကိုသာ ဆေးပညာသင်ခွင့် လက်ခံသည့် ခေတ်ဖြစ်သောကြောင့် သူ့အနေဖြင့် ဆေးပညာ လေ့လာခွင့် အလှမ်းဝေးလုနီးပါး ဖြစ်နေချိန်တွင်၊ တစ်မျိုး ပျော်စရာကောင်းလိမ့်မည်ဆိုသော အထင်အမြင်သေးမှုမျိုးဖြင့် သူ့ဝင်ခွင့်လျှောက်လွှာကို လက်ခံလိုက်ကြသည်။
ပထမတွင် ဆေးပညာ သရုပ်ပြတန်းများ၌ သူ့ကို ဝင်ရောက် သင်ကြားခွင့် မပြုခဲ့ပေ။
အမျိုးသမီးနှင့် သရုပ်ပြအတန်းသည် မသင့်လျော်ဟု ယူဆကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးပညာကို အတူလေ့လာနေကြသော ယောက်ျားလေးများက သူ၏ စိတ်ခိုင်မာမှု၊ ဇွဲရှိမှုများကို လေးစားသဖြင့် အတန်းတိုင်းကို တက်ရောက်သင်ကြားခွင့်ရခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အဲလိဇဘက်သည် လန်ဒန်နှင့် ပဲရစ်မြို့များတွင် အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် နှနှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
La Maternite ဆေးရုံတွင် ဝမ်းဆွဲအတတ်ပညာကို လေ့လာသင်ကြားစဉ် လူငယ် လူနာတစ်ဦးထံမှ အနာကူးစက်ပြီး မျက်လုံး တွင် ပြည်တည်ကာ မျက်စိတစ်ဖက် မမြင်ရတော့ပေ။
၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် နယူးယော့ခ်စီတီးသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
မျက်စိတစ်ဖက် ကွယ်သွားသောကြောင့် သူဖြစ်ချင်သည့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ဘဝကိုလက်လျှော့လိုက်ရသည်။
နယူးယော့ခ်စီတီးသို့ ပြန်ရောက်လာသည့် အခါတွင် ဆေးကုသရန်အတွက် လိုက်လံလျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း သူ့ကို ဆရာဝန်ကြီးများနှင့် ဆေးရုံများက လက်မခံဘဲရှိနေကြသည်။
အမျိုးသမီးဖြစ်နေသောကြောင့် ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများက လက်မခံကြခြင်းဖြစ်သည်။
အဲလိဇဘက်သည် နောက်ဆုံး အခန်းလေးတစ်ခန်းငှားပြီး ကိုယ်ပိုင် ဆေးခန်းတစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
သူ၏ ညီမဖြစ်သူ အဲမလီက သူ့ကိုဆေးခန်းတွင် ဝင်ရောက်ကူညီခဲ့သည်။
သူတို့ညီအစ်မဖွင့်ထားသည့် ဆေးခန်းလေးသည် နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် ဆေးရုံနှင့် ဆေးကောလိပ် ကျောင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းနှင့် ဆေးရုံသည် အမျိုးသမီးများအတွက် သီးသန့်ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာ ဘလက်ဝဲသည် အမျိုးသမီးများ ဆေးကျောင်းတက်ရောက်ခွင့်ရရေးအတွက် တစ်ကိုယ်တော် ဆက်လက် တိုက်ပွဲ ဝင်ခဲ့သည်။
၁၈၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် အမေရိကန်တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားသော ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ၌ သူသည် အမျိုးသမီး ရှေ့တန်း ဆရာဝန်အဖွဲ့ကို ထူထောင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။
သူ့ ဆေးတပ်တွင် ကျေးကျွန်များ၊ ခွဲထွက်ရေးသမားများ အားလုံးပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
လုပ်ဆောင်ချက်များ ဒေါက်တာ ဘလက်ဝဲသည် အမျိုးသမီးများ ဆေးကုသခွင့်ရရေးအတွက် ဇွဲမလျှော့ဘဲ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်နေခဲ့သည်။
၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် ဘလက်ဝဲသည် ညီမဖြစ်သူနှင့် ပူးပေါင်းပြီး သူတို့ကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
ထိုဆေးရုံကိုလည်း နယူးယော့ခ် ဆင်းရဲသည့် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများဆေးရုံဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ်ပွဲကာလတွင် ဘလက်ဝဲသည် အမျိုးသမီးများကို သူနာပြုအတတ်သင်ပေးပြီး ပြည်ထောင်စုတပ်ထဲသို့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် စေလွှတ်ပေးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အမျိုးသမီးများသည် ဆေးပညာနှင့် သူနာပြုအတတ်များကို စိတ်ဝင်စားကြသဖြင့် သူ့ထံသို့လာရောက်ပြီး လေ့လာသင်ယူခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်မှစပြီး ဒေါက်တာ ဘလက်ဝဲအကြောင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံး ပျံ့နှံ့သွားပြီး လူတိုင်းကလည်း စိတ်ဝင်စားခဲ့ ကြသည်။
အစပထမတွင် ဘလက်ဝဲသည် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများကို မိမိအိမ်တွင် ကြည့်ရှု ကုသပေးခဲ့သည်။
လက်တွေ့ကုသမှု အောင်မြင်လာသည့် အခါတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး လေ့လာရန် ဆောင်းပါးများ၊ သင်ခန်းစာများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ သည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် သူရေးသားခဲ့သည့် ဆေးပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာဖွယ်ရာများကို စုပေါင်းပြီး The Laws of Life ဆိုသည့် စာအုပ်ထုတ်လိုက်သည်။
ထိုစာအုပ်ထဲတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် ကာယလေ့ကျင့်ခန်းဆိုင်ရာအညွှန်းဆိုသည့် ပညာပေးအစီအစဉ်များကိုပါ ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။
ဘလက်ဝဲသည် အမျိုးသမီးများ မသဘာဝဖြတ်တောက်ခြင်းကို အစောဆုံး ခုခံကာကွယ် ပြောဆိုသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
သူက “ကလေးတွေကို အဲဒီလို သဘာဝအတိုင်း ရှိနေတာကို ဖြတ်တောက်ကြတာဟာ အလွန် အန္တရာယ်များကြောင်း မိဘတွေ နားလည်အောင် သတိပေးပြောကြားဖို့လိုမယ်။
အဲဒီလို လုပ်ဆောင်တာဟာ ရုပ်ပိုင်းကိုသာမက စိတ်ဓာတ်ပိုင်းကိုပါ ထိခိုက်စေ တယ်” ဟုပြောကြားခဲ့သည်။
သူသည် အမျိုးသမီးများဘဝကို နားလည်ထောက်ခံပေးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများ အခွင့်အရေးအတွက် လှုပ်ရှား အားပေးသူလည်းဖြစ်သည်။
သူ၏ အမျိုးသမီးများအတွက် ပညာရေးလမ်းညွှန်စာအုပ်ကို စပိန်နိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်ထဲတွင် သူ၏ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိလည်းပါဝင်သည်။
အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးအတွက် အစောဆုံး လှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် အမျိုးသမီးများ ဆေးပညာသင်ကြားခွင့်အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သောကြောင့် သူ့လုပ်ဆောင်ချက်များမှာ သမိုင်းတွင်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး အမျိုးသမီးညီလာခံကို Seneca Fall တွင် ကျင်းပ နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ သူ၏စွမ်းဆောင်ချက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် သူသည် ကက်သရင်း ဘာရီ (ကစ်တီ) ကို မွေးစားခဲ့သည်။
ကစ်တီသည် အိုင်ယာလန်တွင် မွေးဖွားသည့် မိဘမဲ့တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကစ်တီသည် သူမနောက်ဆုံးအချိန်အထိ မွေးစားမိခင်နားတွင် နေထိုင်ပေးသွားခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးအချိန် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ဘလက်ဝဲသည် လဲကျရာမှ ဒဏ်ရာရသွားခဲ့သည်။
ထိုဒဏ်ရာသည် ဘယ်တော့မှ ပျောက်ကင်း ခြင်းမရှိတော့ပေ။
၁၉၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဘလက်ဝဲသည် ဆက္ကဆက်နယ်၊ ဟာ့စ်တင်းမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် လေဖြတ်ပြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
သူ့ရုပ်အလောင်းကို စကော့တလန်နိုင်ငံ၊ ကီလ်မန်အရပ်ရှိ စိန့်မန်းသုသာန်တွင် မြှုပ်နှံ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
ပညာရေးလောကတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆိုင်ရာသဘောတရား (Educational Progressivism) ကိုလက်ခံကြရသည်။
ပြောင်းလဲသင့် လျှင် ပြောင်းလဲပြီး၊ ပြုပြင်သင့်လျှင် ပြုပြင်ကြရမည်ကို နိုင်ငံတိုင်း လက်ခံထားကြသည်။
Progressivism ဆိုသည်မှာ "လူသည် လူမှုရေး သတ္တဝါ" ဆိုသည့် ဆိုကရေးတီး၏ သဘောတရားပေါ်တွင် အခြေခံ သည်။
လူ့ဘောင်ထဲဝင်၊ လူတောထဲတိုး၊ လူတွေနှင့်ရောနှောဆက်ဆံ၊ လူတွေထံမှပညာယူ တကယ့်သရုပ်မှန်ပညာရေးစနစ်တစ်ခုဟု ဆိုနိုင်သည်။
ပညာရေးတွင် ခေတ်ရှေ့ပြေးနေသည့် ပညာရှင်များက ကလေးများကို အမှန်တကယ် ပညာတတ် စေချင်လျှင် John Dewey ၏ သင်ယူမှုလမ်းကြောင်းပုံစံနောက်သို့လိုက်သင့်ကြောင်း အကြံပြုကြသည်။
ဂျွန်ဒူဝီက သင်ယူမှုလမ်းကြောင်းကို ဤသို့ဆွဲပြသည်။
ပြဿနာတစ်ခုအနေဖြင့်ရှုမြင်နိုင်အောင်လုပ်ရမည် ၂။
ပြဿနာတစ်ခုအနေဖြင့် ဖြေရှင်းချင်လာအောင်လုပ်ရမည် ၃။
ပြဿနာကို မေးခွန်းတွေစထုတ်မည် ၄။
ပြဿနာသည် လက်တွေ့ဘ၀နှင့် အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်ရမည် ၅။
ပြဿနာနှင့် အနီးစပ်ဆုံးကောက်ချက်ဖြင့်သာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်စေမည် ဂျွန်ဒူဝီနည်းသည် လူသားကိုအခြေခံပြီးစတင်စဉ်းစားလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စာဖတ်ရန်သက်သက်၊ အလွတ်ရွတ်ပြရုံသက်သက်၊ ကျက်မှတ်ထားသည့်စာများကို ချရေးရန်သက်သက်မဟုတ်တော့ ကြောင်း အ မြင်သစ်ရှိသည့်ဆရာများ သဘောပေါက်ကြမည် ထင်ပါသည်။
ကလေးများကို လက်တွေ့ဘဝထဲဆွဲသွင်းပြီး ဆရာများပါ လက်တွေ့ကွင်းဆင်ရန် နှိုးဆော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကျွန်တော်တို့ ဆရာဗဟိုပြု၊ ကလေးဗဟိုပြုခဲ့ကြရာမှ ဘဝဗဟိုပြုလိုင်းသို့ ပညာရေး ကို ကူးပြောင်းစေခြင်းဟု သဘောပေါက်ထားရန်လိုသည်။
ဘဝဗဟိုပြုပညာရေး၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ "Learn by Doing" နှင့် Learn by Discovery" ဖြစ်သည်။
အမြင်သစ်ပညာရေးဆိုသည်မှာ အမှန်တော့ အသစ်အဆန်းမဟုတ်။
၁၉ ရာစုနှစ်နှောင်းပိုင်း လောက်ကတည်းက အမြင်သစ်ရှိသည့် ဆရာများ စတင်လှုပ်ရှားနှိုးဆော်ခဲ့သည့် ပညာရေးစနစ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယခုတင်ပြနေသည့်ပညာရေးစနစ်ကအမြင်သစ်ဟုပြောပြီး အဘယ်ကြောင့် ၁၉ ရာစုကို ပြန်သွားနေသလဲဟု မေးစရာရှိသည်။
အမြင်သစ်ပညာရေးသည် ခေတ်တွေ စနစ်တွေမည်သို့ ပြောင်းသွားသည်ဆိုစေ အသွင်သစ်ဖြင့် ခေတ်တိုင်းတွင် ရှိနေခဲ့ သောကြောင့် ဟောင်းသော်လည်း အမြဲကောင်းနေ သည့် စနစ်တစ်ခု အနေဖြင့် သတ်မှတ်ထားကြသည်။
ယခုအမေရိကန်နိုင်ငံတွင်ကျင့်သုံး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ပညာရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သော "No Child Left Behind" ဆိုသည့်စနစ်သည် လက်တွေ့လေ့လာသင်ယူမှုကိုဦးစားပေးသည့် (test-oriented instruction) တစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း သိစေချင်ပါသည်။
ပညာရေးတွင် အစဉ်အလာအားဖြင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း (Curriculum) ကိုသာ အဓိကထားခဲ့ကြသည်။
အမြင်သစ်ပညာရေးသည် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းနှင့် လမ်းခွဲထွက်သွားသည်။
၁၉ ရာစု လောက်ကတည်းက ပညာရေးဆိုသည်ကို လူထဲကဆွဲထုတ်သွားပြီး ကျောင်းအုတ်တံတိုင်းများအတွင်း မြှုပ်နှံထားခဲ့သည်အား ပြန်လည်သုံးသပ်လာခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
အမြင်သစ်ပညာရေးသည် လက်တွေ့ဘဝတွင်အခြေခံပြီး အောက်ဖော်ပြပါအခြေခံများနှင့်ပြည့်စုံရမည်ဟု တိုးတက်သည့်အမြင်ရှိသော ဆရာများက လက်ခံလာခဲ့ကြသည်။
- လက်တွေ့လုပ်ကာ ပညာရှာခြင်းကိုသာ အလေးပေးပါ။
သုတေသနလုပ်ခိုင်းပါ။
စူးစမ်းလေ့လာခိုင်း ပါ။
အတွေ့အကြုံကို အဓိကထားပါ - ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများသည် လုပ်ငန်းစဉ် လမ်းညွှန်ချက် သို့မဟုတ် တစ်ခုပြီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်သွားရမည့် အစီအစဉ်အနေဖြင့်သာ ကိုးကားရန်ဖြစ်သည် - ပြဿနာကိုဖြေရှင်းနိုင်ရန်နှင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်သုံးသပ်နိုင်သည့် အတွေးအမြင်မျိုးဖြင့် ဘဝကိုရင်ဆိုင်ရန် အဓိကဦးစားပေးရမည် - လူမှုရေးလုပ်ငန်းများကို အုပ်စုလိုက်ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး ဦးစားပေးရမည် - ပညာသင်ကြားခြင်း၏ပန်းတိုင်ဆိုသည်မှာ အလွတ်ကျက်ပြန်ဆို ကြက်တူရွေးပညာသင်ခြင်း သ ဘောမျိုး မဟုတ်ကြောင်း နားလည်ထားရမည် - လုပ်ငန်းစဉ်တိုင်း၊ ကဏ္ဍတိုင်းကို ပူးပေါင်းလေ့လာ၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်စေရမည် - ပညာသင်ကြားခြင်းဆိုသည်မှာ လူမှုဘဝအတွက်၊ ဒီမိုကရေစီ အတွက်တာဝန် တစ်ခုအနေဖြင့် သိထားစေရမည် - တိုင်းကျိုး ပြည်ကျိုး လူ့အကျိုး ဝန်ဆောင်မှုပေး ပညာရေး ဖြစ်စေရမည် - သင်ကြားသည့်အကြောင်းအရာများသည် လူမှုဘဝလိုအပ်ချက်နှင့် အမြဲ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်နေစေရ မည် - ဖတ်စာအုပ်သည် အဓိကမဟုတ်၊ သင်ကြားမှု သင်ယူမှုကို အထောက်အကူဖြစ်စေမည့် မည်သည့် Resource များကိုမဆို အသုံးပြု နိုင်စေရမည် - ဘဝတစ်သက်တာပညာရှာ၊ ကျွမ်းကျင်မှုဦးစားပေး ပညာရေး ဖြစ်စေရမည် - ကလေးကို အလွတ်ကျက်လာသည့် အဖြေစာရွက်ဖြင့် မပိုင်းဖြတ်၊ သူလုပ်ဆောင်လာသည့် project and production ဖြင့်သာ ပိုင်းဖြတ်ရန်ဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်က အမေရိကန်သမ္မတ ဂျွန်ဆင်သည် ပညာရေးပြု ပြင်ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ အမြင် သစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် "Great Society" ဆိုသည့် ပညာရေးစနစ်တစ်ခုကို ချမှတ်ပေးခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂလိက ကျောင်း ပညာရေးစနစ်အတွက် အခြေခံပညာရေးအက်ဥပဒေကိုချမှတ်ပေးခဲ့ ခြင်းဖြစ်ပြီး ပညာရေးပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုအတွက် ရန်ပုံငွေများလည်း ထုတ်ပေးခဲ့သည်။
ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသည် အနေ အထားတစ်ခုတွင် ရပ်တန့်လိုက်ရန်မဟုတ်သောကြောင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ် တွင် No Child Left Behind Act ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည်အထိ အားထုတ်ခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံပြည်နယ်အများစုတွင် ပုဂ္ဂလိကပညာသင်ကျောင်းများ၌ အမြင်သစ်ပညာရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ကြရာတွင် - ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများသည် ကျောင်းသားတိုင်းနှင့် အဆင်ပြေစေရန် ရေးဆွဲထားခြင်း၊ ကျောင်းသားအားလုံး စိတ်ဝင် စားစေနိုင်မည့် အကြောင်းအရာများတွင်သာ အခြေခံထားခြင်း - ဆရာဆိုသည်မှု သင်ကြားမှု သင်ယူမှုဖြစ်စဉ်တွင် အဆင်ပြေစေရန် အကူအညီပေးသူအဆင့်တွင်သာရှိပြီး ကလေးများကို သင်ယူချင်လာ စေရန်အတွက် အထောက်အကူပေးသူများသာဖြစ်ခြင်း - ကျောင်းသားတစ်ဦးချင်းအတွက်ဖြစ်စေ၊ အုပ်စုအလိုက်ဖြစ်စေ ဆရာဆိုသည်မှာ သင်ကြားသင်ယူမှုအထောက်အကူပြုပစ္စည်းများကို သုံးတတ်စေရန် လမ်းညွှန်ပြသပေးသူသာဖြစ်လာခြင်း - ဆရာသည် ကျောင်းသားကို စူးစမ်းလေ့လာ ရှာဖွေနိုင်ရေးအတွက် အထောက်အပံ့ပေးသူဖြစ်လာခြင်း - သင်ကြားမှု သင်ယူမှုဖြစ်စဉ်တွင် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းအကြောင်း၊ လူ့အကျိုး၊ ပြည်သူ့အကျိုး၊ တိုင်း ပြည်အကျိုးသယ်ပိုးရွက်ဆောင်တတ်ရန် project များထည့်သွင်းပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်လာကြောင်းတွေ့ ရသည်။
အမြင်သစ်ပညာရေးကို ဆိုဗီယက်ရုရှားတို့ခေတ် ၁၉၅၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ စပွတ်နစ်ဂြိုဟ်တုပစ်လွှတ်စဉ်ကတည်းက ကျင့်သုံးခဲ့သည်ဆိုသောကြောင့် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတို့အများကြီးခေတ် နောက်ကျနေပြီဟုဆိုနိုင်သည်။
အမြင်သစ်ပညာရေးသည် နိုင်ငံရေးတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်အမြင်ရှိသူတို့ လွှမ်းမိုးချိန်မှစတင်ထွန်းကားခဲ့ပြီး ဆက်လက်ကျင့်သုံးနိုင်ရန်အားထုတ်နေသည့် ပညာရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတိုင်း၊ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံး နေကြသည့် ပညာရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်မလာသေးပေ။
မူကောင်း၊ လူမကောင်း၊ မူပြောင်း၊ လူမပြောင်း၊ မူမကောင်း၊ လူကောင်း၊ မူမပြောင်း၊ လူပြောင်းခြင်းများဖြင့် လုံးလည်ချာလည်လိုက်ရင်းက ပုဂ္ဂလိကပညာရေးကျောင်းအချို့တွင်သာ ကျင့်သုံးနေဆဲဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ ၁၂-၁-၁၉၇၂ ရက်စွဲပါ ဥပဒေ အမှတ်-၂ (၁၉၇၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီဥပဒေ)အရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၈-၃-၁၉၉၄ ရက်စွဲပါ ဥပဒေအမှတ် ၁/၉၄ (၁၉၉၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီ ဥပဒေ) အရ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စာရင်းကောင်စီဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး သည် မြန်မာနိုင်ငံ စာရင်း ကောင်စီ သက်တမ်းများတစ်လျှောက် ကောင်စီ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်း ကောင်စီကို အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ်များဖြင့် (၄)နှစ် တစ်ကြိမ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းသည်။
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် - ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ် - ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ တစ်ဆယ်ဦးထက်မပိုသော နိုင်ငံသားစာရင်းပညာရှင်များ - အဖွဲ့ဝင်များ လေးဦးထက်မပိုသော သင့်လျော်သည့် နိုင်ငံသားများ - အဖွဲ့ဝင်များ ဥက္ကဋ္ဌက တာဝန်ပေးအပ်သူ - အတွင်းရေးမှူး ဥက္ကဋ္ဌက တာဝန်ပေးအပ်သူ - တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီတွင် အောက်ပါ လုပ်ငန်းဆပ်ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
စာရင်းကိုင် အလုပ်သင်နှင့်သင်တန်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီ လက်မှတ်ရပြည်သူ့စာရင်းကိုင်စာမေးပွဲ နှင့် ဒီပလိုမာ စာရင်းကိုင်စာမေးပွဲစာစစ် ကော်မတီ မြန်မာနိုင်ငံ စာရင်းကိုင်နှင့်စာရင်းစစ်စံ ကော်မတီ စာရင်းဆောင်ရွက်မှုကဏ္ဍဖြေလျော့မှုပေးရေး ကော်မတီ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းမွမ်းမံပြင်ဆင်ရေး ကော်မတီ ကြီးကြပ်မှု ကော်မတီ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီဆုနှင့် ပညာရေးရန်ပုံငွေကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့ မှတ်ပုံတင်စာရင်းကိုင်လျှောက်လွှာ၊ လက်မှတ်ရပြည်သူ့စာရင်းကိုင်လျှောက်လွှာ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီရုံး၏ ဖွဲ့စည်းပုံဇယားမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။