kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကိုလင်တိုက်ပွဲ မရီးယာတရီးဇားနှင့် မဟာမိတ်တို့၏ အရိပ်အခြေကို စောင့်ကြည်နေသော ပရပ်ရှားဘုရင် ဖရက်ဒရစ်-သ-ဂရိတ်သည် လက်ဦးအောင် ဩစတြီးယား၏ ဘက်တော်သား ဆက်စွန်နီပြည်ကို ၁၇၅၆ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် စတင်တိုက်ခိုက်သည်။
ယင်းသို့ဖြင့် ခုနှစ်နှစ်စစ် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။
150px|လူသန် တိုက်ပွဲ ဩစတြီးယားက စစ်ကူပို့ခဲ့သော်လည်း အရေးမလှဘဲ ဆက်စွန်နီမှာ ဖရက်ဒရစ်အား အညံ့ခံလိုက်ရလေသည်။
ဖရက်ဒရစ်မှာ ပွဲဦးထွက်၌ အောင်ပွဲခံလိုက်ရသော်လည်း သူ့ဘက်တွင် ဗြိတိန်တစ်ဦးတည်းသာ ရှိခဲ့လေသည်။
ဗြိတိန်ကလည်း ထိုအချိန်တွင် ထိရောက်စွာ ကူညီခြင်း မပြုသေး။
ထို့ပြင် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံသည် ဩစတြီးယားဖက်သို့ ပါသွားပြန်လေရာ ဥရောပတိုက်တစ်တိုက်လုံးလိုလိုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်နေရသည့်အတွက် ဖရက်ဒရစ်အဖို့ စစ်အောင်မြင်ရန် ခက်ခဲနေခဲ့၏။
မဟာဗျူဟာ အင်အားပင်မမျှသော်လည်း ဖဒရစ်သည် အလျှော့မပေးချေ။
မိမိ၌ ရှိသမျှသော စစ်အင်အားကို ယုံကြည်စိတ်ချ၍ လျင်မြန်ဖျက်လတ်စွာ စီမံခန့်ခွဲပြီးလျှင် ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။
သူသည် ဘိုဟီးမီးယားနိုင်ငံကို ချင်းနင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ပရာဟာမြို့ အနီးတိုက်ပွဲတွင် အနိုင်ရလိုက်ပြီး၊ ပရာဟာမြို့ကို ဝိုင်းရံထားနိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ကိုလင်တိုက်ပွဲတွင် အရေးနိမ့်ခဲ့၏။
ရော့စဗတ်တိုက်ပွဲ၌ကား ဖရက်ဒရစ်သည် ပြင်သစ်တို့ကို အနိုင်ရလိုက်ရာ အလွန်ထင်ရှားကျော်ကြားသွားခဲ့သည်။
ထို့နောက် တစ်လခန့်အကြာ၊ ၁၇၅၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်လည်း ဩစတြီးယား စစ်တပ်တို့အား လူသင်းတိုက်ပွဲတွင် အပြတ်အသတ်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၇၈၅ ခုနှစ် နွေဦးပေါက်တွင် ဖရက်ဒရစ်၏ အခြေအနေမှာ အတော်ကောင်းမွန်လာ၏။
left|ဇွန်းထော့ တိုက်ပွဲ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ဝီလျံပစ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာပြီးလျှင် ပရပ်ရှားကို ထိရောက်စွာ ကူညီခဲ့လေသည်။
ဗြိတိသျှစစ်တပ် အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းကာ၊ ပရပ်ရှား၏ ရန်သူများကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အောင်ပွဲများ ရရှိခဲ့၏။
သို့သော် ၁၇၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗြိတိန်၌ တတိယဂျော့ဘုရင် နန်းတက်လေသည်။
ထိုဘုရင်သည် ပစ်၏ စွမ်းရည်သတ္တိကို မလိုလားသူ ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ပစ်မှာ ၁၇၆၁ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက်ရသည်။
ပရပ်ရှားအား ပေးနေခဲ့သော ထောက်ပံ့ကြေးများကိုလည်း ရပ်စဲလိုက်သဖြင့် ပရပ်ရှားမှာ အလွန်အားလျော့သွားခဲ့လေသည်။
ပင်ကိုအခြေ တောင့်လှသည် မဟုတ်သည့်ပြင် စစ်စရိတ်များကလည်း အလွန်ကြီးလေးသဖြင့် ပရပ်ရှားသည် အခက်ကြုံခဲ့ရသည်။
သို့ဖြစ်၍ ၁၇၆၂ ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားမှာ အဆိုးဆုံးသော အခြေသို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။
သို့သော် ကံအားလျော်စွာ ရုရှားဘုရင်မ အဲလစ်ဇဘတ်သည် ထိုနှစ်တွင်ပင် ကွယ်လွန်၍ တတိယပီတာ နန်းတက်သည်။
ပီတာဘုရင်မှာ ဖရက်ဒရစ်ကို လိုလားသူဖြစ်သောကြောင့် ပရက်ရှားနှင့် သူ့တစ်နိုင်ငံတည်း စစ်ပြေငြိမ်းလိုက်လေသည်။
ထို့ပြင် ဆွီဒင်နှင့် ပြင်သစ်တို့ကလည်း ဩစတြီးယားနှင့် မဟာမိတ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်လိုက်ကြလေသည်။
သူတစ်ဦးတည်းဆက်၍ မတိုက်နိုင်သောကြောင့် ဩစတြီးယားမှာ ဟူးဗက်စဗတ်မြို့တွင် ၁၇၆၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့၌ ပရက်ရှားနှင့် စစ်ပြေငြိမ်းလိုက်ရလေ၏။
အမေရိက အမေရိကတိုက်၌လည်း ထိုစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ယင်းစစ်ကို ရက်အင်ဒီးယန်းခေါ် အိန္ဒိယလူနီများနှင့် ပြင်သစ်တို့စစ်ဟူ၍ လည်း အမေရိကန်များက ခေါ်သည်။
သို့သော် ဖြစ်ပွားချိန်မှာ ဥရောပတိုက်၌ စစ်မဖြစ်မီ တစ်နှစ်ခန့်ကဖြစ်သည်။
အမေရိကတိုက်တွင် ကိုလိုနီနယ်သစ်များ ထူထောင်၍ ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်တို့ အပြိုင်နယ်ချဲ့ခဲ့ရ၏။
စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပုံမှာ စိန်လော့ရင့်မြစ်မှသည် မစ္စစ္စပီမြစ်အထိ ပြင်သစ်တို့က ခံတပ်ဆောက်လုပ်ထားသည်။
ထိုဆောက်လုပ်ထားရာ မြေကိုအင်္ဂလိပ်ပိုင် ဗာဂျင်းနီးယားနယ်သစ် ဘုရင်ခံက သူတို့ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု အခိုင်အမာ တောင်းဆိုလေသည်။
ယင်းသို့ တောင်းဆဲတွင် ပြင်သစ်တို့၏ ခံတပ်မြို့ ဖို့ဒူးကိန်းကို ဂျော့ဝါရှင်တန်ခေါင်းဆောင်သော ဗြိတိသျှတပ်ဖွဲ့အား စေလွှတ်ကာတိုက်လိုက်စေသည်။
ထိုမှအစပြု၍ စစ်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
သို့သော် ဝါရှင်တန်သို့ အရေးမလှဘဲ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသဖြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူး ဗရက်ဒေါက် ကိုယ်တိုင် သွားရောက်တိုက်ခိုက်ပြန်သည်။
သို့နှင့်လည်း အရေးမလှဘဲ၊ ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီနယ်သစ်များမှာ ပြင်သစ်တို့၏ ဖိနှိပ်မှုကို ပိုမိုခံရလေသည်။
ပြင်သစ်ဘက်တော်သား ရက်အင်ဒီးယန်းများသည် နယ်စပ်များရှိ ဗြိတိသျှတို့၏ စခန်းများကို တစ်ခုပြီး တစ်ခု ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့၏။
၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင်ကား၊ ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ဝီလျံပစ်သည် လက်နက်ရိက္ခာပြည့်စုံသော စစ်တပ်နှင့် ရေတပ်ကို စေလွှတ်ကာ ကိုလိုနီနယ်သားတပ်များ၏ အကူအညီဖြင့် တိုက်စေသဖြင့်၊ ပြင်သစ်ခံတပ်များအတော်ပင် ပြိုပျက်သွားသည်။
နောက်တစ်နှစ်တွင်ကား ဗိုလ်ချုပ်ဝုသည် ကွီဘက်မြို့ကို အသက်စွန့်ကာ သိမ်းပိုက်ခဲ့သေည်။
ခုနှစ် နှစ်စစ်အပြီးတွင် အမေရိကတိုက်၌ ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်တို့၏ အင်အားပြိုင်ပွဲကြီး ပြီးဆုံးသွားလေသည်။
အမေရိကတိုက်၌ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရန်ဟူသော ပြင်သစ်၏ မျှော်မှန်းချက်မှာလည်း ပျက်ပြားသွားရလေသည်။
အကြောင်းမှာ ပြင်သစ်တို့သည် ဗြိတိသျှတို့အား ကနေဒါတစ်နယ်လုံး ပေးအပ်လိုက်ရသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယတွင်လည်း ဗြိတိသျှတို့သည် ပြင်သစ်တို့အပေါ် အရေးသားခဲ့၏။
ဗြိတိသျှတို့၏ အိန္ဒိယအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် ကုန်သွယ်ရန် စခန်းများ ဖွင့်ခဲ့ရာ ယင်းတို့မှတဆင့် နိုင်ငံတော် ထူထောင်ရန် အလားအလာများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
ဤအတွင်း ပြင်သစ်ဘုရင်ခံ ဒူးပလိတ်က အညွန့်ခူးရန် ကြိုးစားခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ စာရေးဖြစ်ခဲ့ဖူးသော ရောဗတ်ကလိုက်၏ စွမ်းဆောင်ချက်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပြင်သစ်တို့ အစိုးရက အားပေးခြင်း မပြုသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပြင်သစ်တို့ အရေးမှာ မအောင်မြင်ဘဲရှိခဲ့လေသည်။
ကလိုက်သည် အိန္ဒိယပြည်ကို ဗြိတိသျှတို့ စိုးမိုးနိုင်ရန်အတွက် အခြေခံချပေးခဲ့သည်။
ဤသို့လျှင် အိန္ဒိယ၌ ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်တို့ အင်အားပြိုင်မှုသည် ၁၇၆၃ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ချုပ်ဆိုသော ပါရီစစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ် ချုပ်လိုက်သည်တွင် အဆုံးသို့ရောက်လေ၏။
၁၇၅၇ ခုနှစ်-ဗိုလ်ချုပ်ကယ်ဗင်နှင့် မစ္စတာ ဂျာဖာတို့ ပလက်စီတိုက်ပွဲအတွင်း တွေ့ဆုံစဉ်၊ ပန်းချီဆရာ ဖရန့်စ် ဟေမန်း ရေးဆွဲထားသည့်ပုံ စစ်အပြီး ခုနှစ်နှစ်စစ်အပြီးတွင် ဥရောပ၌ နယ်နမိတ်အပြောင်းအလဲများ မရှိလှချေ။
ဆိုင်လီးရှားပြည်နယ်မှာ ပရက်ရှားလက်အောက်တွင်ပင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့လေသည်။
ပရပ်ရှားဘုရင် ဖရက်ဒရစ်-သ-ဂရိတ်အတွက် အောင်မြင်မှု ဖြစ်၍ သူ၏ တန်ခိုးကြီးမားလာသည်။
သို့သော် စစ်အပြီးတွင် အများဆုံးအကျိုးအမြတ် ဖြစ်ထွန်းသူကား ဗြိတိန်ပင်တည်း။
ဗြိတိန်သည် ကနေဒါနယ်ကြီးကို ပြင်သစ်ထံမှ ရလိုက်သည့်အပြင် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုရှိ ကျွန်းအများကိုလည်း ရရှိခဲ့သေးသည်။
စပိန်ထံမှလည်း ဖလော်ရီဒါနယ်ကိုရလိုပြန်သေးသည်။
ဖလော်ရီဒါနယ်အစား ပြင်သစ်က မြောက်အမေရိကတိုက်၊ မစ်စစ်စပီမြစ်အနောက်ဘက်ဒေသ၊ လူဝီးဇီယန္နားနယ်ကို လွှဲပြောင်းပေးလိုက်သည်။
ပြင်သစ်မှာ စစ်ရှုံးသည့်အပြင် ကိုလိုနီနယ်များပါ လက်လွှတ်ခဲ့ရသဖြင့် ဥရောပနိုင်ငံများအလယ်တွင် အတော်ပင် မျက်နှာငယ်ခဲ့သည်။
ဤအကြောင်းကြောင့် ပြည်တွင်းအခြေအနေ ဆိုးဝါးလာခဲ့ရာ၊ ပြုပြင်ရေးများ ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်ကိုင်ခဲ့လျှင် တော်လှန်ရေးဖြစ်ပွားမည့် အကြောင်များပင်လျှင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်ကား ဂျာမနီအား ခေါင်းဆောင်မှုအတွက် ပရက်ရှားနှင့် ဩစတြီးယားတို့သည် ဆက်လက်အားပြိုင် ခဲ့ပြန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အပိုင်း-၂၊ အတွဲ-ခ၊ နှာ-၂၉၂။
thumb|right အယ်လ်ကေးဒါးသည် ၁၉၈၈ ဩဂုတ်မှ ၁၉၈၉ ကြား စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မူစလင် စစ်သွေးကြွ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်၍ ခေါင်းဆောင်မှာ အိုစမာ ဘင်လာဒင် ဖြစ်သည်။
မိုးဟေကို သည် မြန်မာနိုင်ငံသား မော်ဒယ်နှင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူမကို ၁၉၈၅-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၆)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကျော်မင်းနှင့် အမိ ဒေါ် နုနုစိန်တို့မှ မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ စိန်ပန်းရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားသည်။
နာမည်ရင်းမှာ အေးအေးခိုင် ဖြစ်သည်။
ကိုးတန်းကျောင်းသူ ဘဝထဲက တင်မိုးလွင်၏ မော်ဒယ်လ်သင်တန်းတက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၁၉၉၉-ခုနှစ်တွင် ကြော်ငြာတစ်ခု စတင်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး အနုပညာလောကထဲသို့ ရောက်ရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မော်ဒယ်လ်လောကမှ သရုပ်ဆောင်ဖက် ကူးလာသူဖြစ်သည်။
မောင်ယဉ်ကျော်၊ ထင်ပေါ်ကျော်ကြား အနုပညာရှင်များ၏ ရုပ်ရှင်ဒိုင်ယာရီ သူမသည် ၂၀၁၄-၂၀၁၅ အကယ်ဒမီ ပေးပွဲအတွက် ဒါရိုက်တာ ဝိုင်း ရိုက်သော နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် (Made in Heart ) ဇာတ်ကားဖြင့် တစ်ကြိုပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ငယ်ဘဝ မိုးဟေကို ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဖခင်ဦးကျော်မင်း၊ မိခင် ဒေါ်နုနုစိန် တို့၏ သမီးလတ်ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း အစ်ကိုတစ်ယောက်၊ မောင်တစ်ယောက်ရှိကာ အထက (၁) တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်မှ အထက်တန်းကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။
မော်ဒယ်အဖြစ်စတင်ခဲ့ပုံ မိုးဟေကိုသည် ၉ တန်းကျောင်းသူဘဝတွင် တင်မိုးလွင်၏ မော်ဒယ်သင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်လွင်မော်ဒယ်အကယ်ဒမီ၏ ပွဲများတွင် ပါဝင်ကာ မော်ဒယ်ဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်ဘဝ မိုးဟေကိုသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော အိပ်မက်အလွန် ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကားတွင် လူမင်းနှင့်တွဲဖက်ကာ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ်က စတင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ပြေတီဦး၊ ခိုင်နှင်းဝေတို့နှင့် အတူ ကျွန်မ မဟေသီ ဇာတ်ကားတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့ပြီး လူမင်း၊ ရဲတိုက်၊ တင့်တင်ထွန်းတို့အတူ ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့သော အမျှင် ဇာတ်ကားသည် ပြည်တွင်းတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကနှင့် အောင်မြင်မှုများ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော မိုးည အိပ်မက်မြူ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် နေတိုး၊ စိုးပြည့်သဇင်၊ သင်ဇာဝင့်ကျော် တို့နှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုရုပ်ရှင်ကို ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင်က ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ခဲ့သည်။
ထိုရုပ်ရှင်လည်း အောင်မြင်မှုရခဲ့ပြီး မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုတစ်ခုဖြစ်သော အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်ဆုအတွက် စကာတင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃-ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာဝိုင်းရိုက်ကူးပြီး သရုပ်ဆောင်ပြေတီဦး၊ ဝတ်မှုံရွှေရည်တို့ပါဝင်သော နှလုံးသားဖြင့် ပြုလုပ်သည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်ဆုအတွက် စကာတင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြန်သည်။
၂၀၀၅-ခုနှစ်မှ လက်ရှိအချိန်ထိ မိုးဟေကိုသည် ဗီဒီယို၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၃၀၀ ကျော်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး နှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ၂၀၁၄-ခုနှစ်မှာ မိုး ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး"ရုံးပတီသီးလေးများ"၊ "ခိုးဆိုးလုနှိုက်" စသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများအပါဝင် လက်ရှိအချိန်ထိ ဇာတ်ကား ၁၀ ကားခန့် ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
သူမသည် ၂၀၁၄-၂၀၁၅ အကယ်ဒမီ ပေးပွဲအတွက် ဒါရိုက်တာ ဝိုင်း ရိုက်သော နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် (Made in Heart ) ဇာတ်ကားဖြင့် တစ်ကြိုပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၅-ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၇)ရက်နေ့မှာ မိုး ပိုးထည်တိုက် ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ ၂၀၁၆-ခုနှစ်မှာ ကျွန်မချစ်သော အမည်ရှိခရီးသွားမှတ်တမ်းစာအုပ်တစ်အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထိုစာအုပ်ထဲတွင် သူမ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သော နေရာဒေသများနှင့် သူမ၏အလှဓာတ်ပုံများ ပါဝင်ပြသထားသည်။
အဆိုပါစာအုပ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပုံနှိပ်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် အုပ်ရေ (၂၀၀၀) ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ရိုက်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ အိပ်မက်အလွန် မိုးညအိပ်မက်မြူ လူစိမ်း အမျှင် ရှော့ရှိတဲ့အချစ်များ နှလုံးသားဖြင့် ပြုလုပ်သည် ရင်ဘတ်ကြီးနဲ့ ချစ်လိုက်မယ် အချိန်တိုင်း နေရာတိုင်း တိုက်ဆိုင်မှု ရှိလျှင် တောကျီးကန်း အမုန်းတွေ ခေါက်ထားလိုက် ပပဝတီ စီရင်ခန်း" အမုန်း'' ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
Allergy ဆိုတာဘာလဲ ? Allergy ဆိုတာ ဓာတ်မတည့်မှုပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ခုခံအားစနစ် (Immune System) ရဲ့ ချို့ယွင်း မှုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်မတည့်မှုတွေဟာ အထူးသဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်က အန္တရာယ်မရှိတဲ့ ဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်စေတဲ့အရာတွေနဲ့ ထိတွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ဟာ အလွန်ကိုပဲ လျင်မြန်ပြီး ကြိုတင် လည်းခန့်မှန်းလို့ရပါတယ်။
Allergy ဟာ Hypersensitivity လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်စဉ်တွေထဲက နံပါတ် တစ် Type I ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ mast cells နဲ့ basophils လို့ခေါ်တဲ့ အချို့သော သွေးဖြူဥဆဲလ်တွေကို IgE လို့ခေါ်တဲ့ Antibody တစ်မျိုးကနေပြီး အလွန်အမင်းလှုံ့ဆော်ပေးမှုကြောင့် အကျိုးဆက်အနေနဲ့ လွန်စွာ ရောင်ရမ်းခြင်း (Inflammatory Response) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဖြစ်များတဲ့ ဓာတ်မ တည့်မှုဖြစ်စဉ်တွေကတော့ နှင်းခူနာ ၊ ဝတ်မှုံတွေကြောင့် ဖြစ်တဲ့ hay fever ၊ ပန်းနာရင်ကြပ်ရောဂါ ၊ အစား အစာ ဓာတ်မတည့်မှုများနဲ့ အချို့သော အင်းဆက်ပိုးမွှားကိုက်ခဲခံရမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ reaction များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Hay Fever လို့ခေါ်တဲ့ သိပ်မပြင်းထန်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုမျိုးကတော့ လူထုထဲမှာ အဖြစ်များပြီး မျက်စိနာခြင်း ၊ ယားယံခြင်းနဲ့ နှာရည်ယိုခြင်းစတဲ့ လက္ခဏာတွေဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။
Allergy တွေဟာ ပန်းနာရင်ကျပ်ရော ဂါမှာ လည်း အဓိက အစိတ်အပိုင်းကနေပါဝင်ပါတယ်။
အချို့သောလူတွေမှာတော့ ပတ်ဝန်းကျင် (သို့မဟုတ်) အစား အသောက်မှာပါတဲ့ ဓာတ်မတည့်တဲ့အရာတွေကြောင့် အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ဓာတ်မတည့်ခြင်းမျိုးဖြစ်စေနိုင်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ Anaphylactic reaction တွေဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
ဓာတ်မတည့်ခြင်းအခြေအနေကို သိရှိနိုင်ဖို့ ယခုအချိန်မှာ စမ်းသပ်နိုင်မှု (Test) တွေ အများကြီးပေါ်ပေါက်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီအထဲမှာမှ အရေပြားကို ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေတဲ့အရာတစ်ခုခုကို ထိတွေ့စေပြီး သွေးထဲ မှာပါရှိတဲ့ ဓာတ်မတည့်ခြင်းနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ (Allergen-specific IgE) အဆင့်ကို တိုင်းတာခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Allergy ကို ကုသမှုတွေကတော့ ဓာတ်မတည့်မှုကိုဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အရာတွေကို ရှောင်ရှားခြင်း ၊ Anti-histamines ၊ steroid နဲ့ အခြား ဆေးတွေကို သုံးစွဲခြင်း ၊ Allergen တွေနဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ ဓာတ်မ တည့် မှုဖြစ်စဉ်ကိုနည်းပါးအောင်ပြုလုပ်ခြင်း (Desensitize) နဲ့ Immunotherapy ပေးခြင်းစသည်တို့ ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Allergy ရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ ? ဓာတ်မတည့်မှုကို ဖြစ်စေတဲ့အရာတွေကတော့ ဖုန်မှုန့် ၊ ပန်းဝတ်မှုံ စသဖြင့်အမျိုးမျိုးရှိပြီး အဲဒါတွေကိုတော့ Airborne particles တွေလို့ခေါ်ပါတယ်။
အဲဒီလိုအခါမှာတော့ လေနဲ့ ထိတွေ့တာနဲ့တင် ဓာတ်မ တည့်မှု တွေဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
( ဥပမာ မျက်စိ ၊ နှာခေါင်း နှင့် အဆုတ်စသည် ) ဓာတ်မတည့်မှုကြောင့်ဇြစ်တဲ့ နှာမွှန်ခြင်း (Allergic Rhinitis) ကို hay fever လို့ အသိများပြီး နှာခေါင်းအတွင်းမအီမသာဖြစ်ခြင်း ၊ နှာချေခြင်း ၊ ယား ယံခြင်းနဲ့ မျက်လုံးနီရဲခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
ရှူသွင်းလိုက်တဲ့ ဓာတ်မတဲ့စေတဲ့အရာတွေကြောင့် လေပြွန်ပေါက်တွေကျဉ်းမြောင်းပြီး အသက်ရှူကျပ်တဲ့ လက္ခဏာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ အဆုတ်ထဲမှာ Mucus (အချွဲရည်) တွေ ထုတ်လုပ်မှုကို များစေပြီး မောပန်းခြင်း ၊ အသက်ရှုမဝခြင်း ချောင်းဆိုးခြင်းနဲ့ အသက်ရှူစဉ် တရွှီရွှီမြည်ခြင်းတို့ကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
အစားအသောက်တွေ ၊ အင်းဆက်ပိုးမွှားကိုက်ခဲခံရမှုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်မတည့်ခြင်းမျိုးကိုတော့ Aspirin (သို့မဟုတ်) Penicillin ကဲ့သို့ ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေးတွေနဲ့ ကုသနိုင်ပါတယ်။
အစားအ သောက် ကြောင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်းမျိုးမှာ ဗိုက်အောင့်ဗိုက်နာခြင်း ၊ ဗိုက်ဖောခြင်း ၊ အန်ခြင်း ၊ဝမ်းသွားခြင်း ၊ အ ရေပြားယားယံခြင်းနဲ့ အရေပြားယောင်ရမ်းခြင်းမျိုး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
အစားအသောက်ကြောင့် ဓာတ်မ တည့် ခြင်းမျိုးမှာ အသက် ရှူလမ်းကြောင့်ဆိုင်ရာ (ဥပမာ ရင်ကျပ်ခြင်းနဲ့ နှာမွှန်ခြင်း) မျိုးဖြစ်ခြင်းဟာ ရှားပါးပါတယ်။
အင်ဆက်ပိုးမွှားကိုက်ခဲခံရခြင်း ၊ ပိုးသတ်ဆေးများနဲ့ အချို့သော ဆေးများကြောင့် စနစ်အလိုက် ဓာတ်မ တည့်ခြင်းမျိုး (Systemic allergic response) များဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဒါကို Anaphylaxis လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အတွင်းအဂါင်္များ ထိခိုက်ခံရနိုင်ပြီး အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း ၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ၊ သွေး လည်ပတ်မှုလမ်းကြောင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။
ပြင်းထန်မှုနှုန်းအပေါ်မှုတည်ပြီး အရေပြားယောင်ရမ်းခြင်း ၊ လေပြွှန် ကျဉ်းမြောင်းခြင်း ၊ ခြေလက်ရောင်ခြင်း ၊ သွေးပေါင်ချိန်ကျခြင်း ၊ သတိလစ်မေ့မျောခြင်း နဲ့ နောက်ဆုံး အသက် ဆုံးရှုံးသည်အထိ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
ဒီလိုဓာတ်မတည့်မှုမျိုးကတော့ ရုတ်တ ရက်ချက်ချင်း ဇြစ်ပေါ်စေ နိုင်သလို အချိန်ကြာပြီးတော့မှလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
တခါတရံ ဓာတ်မတည့်မှုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ allergic response တွေဟာ epinephrine ပေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
ရာဘာစေးကဲ့သို့ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေတဲ့အရာနဲ့ အရေပြားကို ထိတွေ့မိရင်တော့ ဖြစ်ပေါ်တတ်တဲ့ ဓာတ်မ တည့် ခြင်းမျိုးမှာ အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်း နဲ့ နှင်းခူနာတွေဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်းမျိုးမှာ အနီ ကွက်ထွက်ခြင်း ၊ ရောင်ရမ်းခြင်း စသဖြင့်ဖြစ်စေနိုင်ပြီး Wheal and flare reaction လို့လည်း အသိ များပါတယ်။
Allergy ဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းအရင်းတွေက ဘာတွေလည်း ? ဓာတ်မတည့်ခြင်းဖြစ်စေတဲ့အရောင်းအရင်းကို ခေါင်းစဉ်ခွဲကြည့်မယ်ဆိုရင် Host နဲ့ Environmental factors ဆိုပြီး ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။
Host Factor ထဲမှာဆိုရင် မျိုးရိုးဗီဇ ၊ လိင်အမျိုးအစား ၊ လူမျိုး နဲ့ အသက် အရွယ်စ သဖြင့် ပါရှိပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း မျိုးရိုးဗီဇ (Genetic Factors ) တစ်ခုထဲနဲ့ ဖြေရှင်းလို့မရနိုင်တဲ့ ဓာတ်မတည့်ခြင်းမျိုးတွေဟာ များပြားလို့လာပါတယ်။
အဓိက ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အဖြစ်များ စေတဲ့အ ကြောင်း အရင်း လေးခုကတော့ -ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ ပိုးမွှားကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရောဂါတွေ (Infectious diseases) တွေ ထိတွေ့ခံရခြင်း -ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုများ -ဓာတ်မတည့်စေသောအရာ (Allergen Levels) -အစားအသောက် ပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း စသည်တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Food Allergens များ -မြေပဲ -pecan ဟုခေါ်သော ပန်းညိုရောင်အခွံရှိသော စားရသည့်သစ်စေ့ -pistachio ဟုခေါ်သော အစိမ်းရောင်စိမ့်သော အခွံမာသီးတစ်မျိုး -သစ်ကြားသီး -နှမ်း -ဘိန်းပန်း စသည်တို့ဖြစ်ပါတယ်။
ကြက်ဥ ၊ ဘဲဥ စသည်တို့မှ ဓာတ်မတည့်ခြင်းတွေကတော့ ကလေးငယ်များ အသက် ငါးနှစ်အရွယ်မှာ အယောက် ငါးဆယ်မှာ တစ်ယောက်တွေ့ရလေ့ ရှိပါတယ်။
အဓိက ဓာတ်မတည့်ခြင်းဖြစ်စေတာကတော့ ကြက်ဥ ၊ ဘဲဥမှ အနှစ်များမဟုတ်ပဲ အဖြူရောင် ပရိုတိန်းအလွှာပဲဖြစ်ပါတယ်။
နွားနို့ ၊ ဆိတ်နို့ နှင့် သိုးမှရသော နို့ ၊ ဒိန်ခဲစ သည်တို့ကလည်း Food allergens များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အခြား အစားအသောက်မှ ဓာတ်မတည့် မှုဖြစ်စေတဲ့အရာတွေကတော့ ပဲပိစပ် ၊ ဂျုံစေ့ ၊ ငါး ၊ shellfish ငါး (အခွံမာရှိ၍စားကောင်းသောငါး ) ၊ သစ်သီး သစ်ရွက်များ နဲ့ အခြား သဘာဝမဟုတ်တဲ့ အရောင်အနံ့အရသာ နဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ စားသောက် ဖွယ် ရာတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Non-food protein allergen များ ကြက်ပေါင်စေး ၊ ရာဘာစေး ကီဝီသီး ထောပတ်သီး သစ်အယ်သီး ငှက်ပျောသီး စသည်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျမ်းကိုး http://en.wikipedia.org/wiki/Allergy http://health.ngoinmyanmar.org/2010/09/allergy.html ဓ။
တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး နှင့် ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်များ တွင် ချန်နယ်ကို ဝင်ရောက်သုံးစွဲသည့် နည်းလမ်း (Channel Access Method) သည် တာမင်နယ်များကို ကြားခံနယ် တစ်ခုတွင် အတူတူ ချိတ်ဆက်ထားပါက တပြိုင်နက်တည်း ဒေတာများ လွှင့်ထုတ်ရန်နှင့် capacity ကို မျှဝေသုံးစွဲရန် ခွင့်ပြုသည်။
ဥပမာ အားဖြင့် ပြရလျှင် ကြိုးမဲ့ ကွန်ယက်များ၊ ဘတ်စ် ကွန်ယက်များ၊ ဝိုင်းပတ် ကွန်ယက်များ (Ring Network)၊ ဆုံချက် ကွန်ယက်များ (Hub Network) နှင့် တစ်လမ်းသွား ဆုံမှတ်တစ်ခုမှ တစ်ခု ချိတ်ဆက်ထားသော လမ်းကြောင်းများ (half-duplex point-to-point links) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ချန်နယ် ဝင်ရောက်သုံးစွဲသည့် နည်းလမ်းများသည် ပေါင်းစပ်မျှဝေခြင်း (Multiplexing method) ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။
ထိုနည်းစနစ်မှာ ဒေတာလမ်းကြောင်းများ သို့မဟုတ် အချက်ပြလှိုင်းများကို တူညီသော ဆက်သွယ်ရေး ချန်နယ် သို့ ထိတွေ့နိုင်သည့် ကြားခံနယ် (physical medium) များကို မျှဝေသုံးစွဲခွင့် ပြုသည်။
Wireless icon ကြိုးမဲ့ကွန်ယက် ဆိုသည်မှာ ကြိုးမပါသည့် မည်သည့် ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် ကို မဆို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် ဆုံချက် တစ်ခုမှ အခြားတစ်ခုသို့ ကြိုးမပါပဲ ဆက်သွယ်ထားသည့် တယ်လီဖုန်း ကွန်ယက်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ကြိုးမဲ့ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး ကွန်ယက်များမှာ ယေဘူယျအားဖြင့် အဝေးမှ သတင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်လွှင့်သည့် စနစ် တစ်မျိုးမျိုးကို အသုံးပြုထားပြီး ရေဒီယိုလှိုင်းကဲ့သို့သော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကို အသုံးပြုထားလေ့ရှိသည်။
အချစ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။
တစ်ဘက်သားကို ရွံရှာ စက်ဆုပ် မနှစ်မြို့ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ခံစားချက်ဖြစ်သည်။
နေကြာပန်း (သိပ္ပံအမည် elianthus annuus) သည် အမေရိကမှ ဆင်းသက်လာသည့် အပွင့်ကြီးသောပန်းပွင့်သည့် အပင် ဖြစ်သည်။
ယင်း၏ အပွင့်သည် နေဘက်သို့ အမြဲ မျက်နှာမူသည်။
အပွင့်မှ ရသော အစေ့ကို ဆီထုတ်၍ဖြစ်စေ ကျက်အောင်ပြု၍ဖြစ်စေ စားသုံးလေ့ ရှိသည်။
ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် ကွန်ယက်ဟုသာ အလွယ်တကူ ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး ကွန်ပျူတာနှင့် အခြား အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများကို ဆက်သွယ်ရေး ချန်နယ်များဖြင့် တွဲဆက်ထားခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ကွန်ယက်များသည် အသုံးပြုသူများအား ဆက်သွယ်ရာတွင် လွယ်ကူစေရေးနှင့် အရင်းအမြစ်များကို ဝေမျှ သုံးစွဲနိုင်စေရေး အတွက် အကူအညီ ပေးသည်။
ကွန်ပျူတာကွန်ယက် သို့မဟုတ် ဒေတာ ကွန်ယက် ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ အချင်းချင်း အချက်အလက်များ အပြန်အလှန် ဖလှယ်နိုင်သည် အဝေး ဆက်သွယ်ရေး ကွန်ယက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်တွင် ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ထားသော ကွန်ပျူတာ များက ကွန်ယက် ဆက်ကြောင်း တွင် အချက်အလက်များကို ဟိုမှ သည်မှ ပေးပို့လေ့ ရှိသည်။
ကွန်ယက် အတွင်းမှ ပစ္စည်း တစ်ခုချင်းစီ ကြားတွင် ကြိုး သို့မဟုတ် ကြိုးမဲ့ ကြားခံနယ် တစ်ခု အသုံးပြု၍ ချိတ်ဆက် ကြသည်။
လူသိ အများဆုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်မှာ အင်တာနက် ဖြစ်သည်။
အချက်အလက်များကို စတင် ထုတ်လွှတ်သော၊ လှည့်ပတ်ပို့ဆောင်ပေးသော သို့မဟုတ် အဆုံးသတ်သော ကွန်ယက် အတွင်းရှိ ကွန်ပျူတာ ကိရိယာများကို ကွန်ယက်၏ နုတ်ဒ်များ (nodes) ဟုခေါ်သည်။
နုတ်ဒ်များတွင် ဟို့စ် (hosts ) များ ဖြစ်သော ကွန်ပျူတာများ၊ ဖုန်းများ၊ ဆာဗာများအပြင် ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ရာတွင် အသုံးပြုသော ဟတ်ဒ်ဝဲလ်များလည်း ပါဝင်သည်။
ကိရိယာ နှစ်ခုသည် အခြား ကိရိယာတစ်ခုနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဖလှယ်ခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါက ထိုကိရိယာနှစ်ခုသည် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားသည် ဖြစ်စေ၊ မချိတ်ဆက်ထားသည် ဖြစ်စေ ကွန်ယက်ချိတ်ဆက်ထားသည်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
ဒီဇိုင်းနာ(Designer)ဟူသည် ဒီဇိုင်း(Design)ပညာကို နားလည်ပြီး အနုပညာ အလှတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်သော ပညာရှင်ကို ခေါ်ပေသည်။
ဒီဇိုင်းနာ အမျိုးမျိုးရှိသည်။
စာအုပ်အဖုံးနှင့် စာအုပ်အပြင်အဆင်လုပ်သော ဒီဇိုင်းနာ၊ (Layout designer) ကြော်ငြာပိုစတာ ဆွဲသော ဒီဇိုင်းနာ၊ (graphic designer) အခမ်းအနား ပြင်ဆင်သော ဒီဇိုင်းနာ၊ (interior designer) အဆောက်အဦး ပုံစံပြုသော ဒီဇိုင်းနာ၊ (architect or architectural designer) အင်္ကျီချုပ်သော ဒီဇိုင်းနာ၊ (Cutter designer) ပန်းထိုး ဒီဇိုင်းနာ၊ (Embroidery designer) ဖက်ရှင် ဒီဇိုင်းနာ၊ (fashion designer) မျက်နှာအလှပြင်သော ဒီဇိုင်းနာ၊ (face designer) အစားအသောက် ဟင်းလျှာပြင်ဆင်သော ဒီဇိုင်းနာ၊ ကျောက်မျက်ရတနာ ဒီဇိုင်းနာ၊ (jewelry designer) ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် ဒီဇိုင်းနာ၊ (industrial designer) ပန်းခြံနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ပြုပြင် ဒီဇိုင်းနာ (landscape designer) (automotive designer) (broadcast designer) (costume designer) (engineering designer) (textile designer) (game designer) (interaction designer) (lighting designer) (motion designer) (scenic designer) (systems designer) (web designer) Category:မြန်မာ ပန်းချီ Category:ဒီဇိုင်း Category:ပန်းချီ Category:အနုပညာ Category:နည်းပညာ။
အောက်ချင်းငှက် သည် ကိုရေစီအီး ဖောမီးမျိုးစဉ်တွင် ဗူဆာရိုတီဒီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်လေသည်။
အောက်ချင်းငှက်၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ အန်သရာကိုဆာရော့ ကိုရိုးနေးတပ် လျူကို ဂက်စတာ ဖြစ်လေသည်။
အောက်ချင်း ငှက်ထီး၏ အလျားမှာ ၂၇ လက်မမှ လက်မ ၃ဝ အထိရှိ၍ ငှက်မ၏အလျားမှာ ၂၆ လက်မမှ ၂၇ လက်မအထိရှိသည်။
ပျံသန်းရာတွင် အောက်ချင်းငှက်၏ ရင်ပတ်နှင့်အတောင်အဖျား ရှိ အဖြူအမှတ်အသားများကို ထင်ရှားစွာမြင်ရသည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် စူးရှသောအသံများနှင့် ဆူညံစွာ နေလေ့ရှိသောငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယောင်ယင်ငှက်မျိုးတွင်အမြင်ရအများဆုံး ဖြစ်သော အောက်ချင်းငှက်ကို တောင်ခြေရှိ သစ်တောများနှင့် သစ်တောစပ်နှင့် လယ်ကွင်းစပ်နေရာမျိုးများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိ သည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် အခြားအောက်ချင်းငှက်ပေါင်း တစ်ဒါဇင်ခန့်နှင့်အတူ အုပ်ဖွဲ့၍နေလေ့ရှိသည်ကို အတွေ့ရများ သော်လည်း ထိုအရေအတွက်ထက် များပြားစွာအုပ်ဖွဲ့၍နေသော အောက်ချင်းငှက်များကိုလည်း တစ်ခါတစ်ရံ မြင်ရတတ်သည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် ပျံသန်းရာတွင်အတောင်များကို ခတ် လိုက် လေဟုန်စီးလိုက်နှင့်ပျံလေ့ရှိသည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် လင်းမြီးဆွဲ၊ နဖားကြီးများ ပြိုင်ကာ ပရွက်ပျံများကို အချိုးအစားမကျနဘဲ ဖမ်းယူစား သောက်သည်ကို ကြည့်ရသည်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းလေ သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ အောက်ချင်းငှက်၏ နှုတ်သီးတွင် အရွယ် အတော်ကြီးမားသော လင်းနို့တစ်ကောင်ပါလာသည်ကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။
လင်းနို့သည် အောက်ချင်းငှက်က သူ့အား မျိုချရန်ကြိုးစားသည်ကို ခုခံနေသည်ကိုတွေ့ရပြီးလျှင် နောက် ဆုံး၌ လင်းနို့သည် မတည်မငြိမ်နှင့် ပျံထွက်သွားသည်ကို မြင်ရ တတ်သည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် မြွေသေများကိုလွန်စွာကြိုက် နှစ်သက်လေသည်။
ကျိုက္ခမီခရိုင်အတွင်း၌ အောက်ချင်းငှက်၏ အသိုက် များကိုတွေ့ရပြီးလျှင် ဥများကို မတ်လစောစောပိုင်းတွင် တွေ့ရ လေ့ရှိသည်။
တစ်မြုံလျှင် နှစ်ဥ၊ သို့မဟုတ် သုံးဥရှိတတ်လေ သည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမြဲနေထိုင် လေ့ရှိသောငှက် ဖြစ်လေသည်။
ယင်းအား မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကွင်းပြင်နှင့်တောင်ခြေများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရှိနိုင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) အောက်ချင်းငှက် (Hornbill) များသည် ဆောင်းအကုန်နွေအကူး ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်းတွင် ဥ အုလေ့ရှိကြသည်။
ဥဝပ်ချိန်သည် တစ်လခွဲမျှ ကြာမြင့်လေ့ရှိကြသည်။
သားပေါက်သောအခါ ဥဝပ်သည့် သစ်ပင်ကြီး၏ အမြင့်ဆုံးထိပ်ဖျားမှာ အသိုက်လုပ်ပြီး နေလေ့ရှိကြသည်။
ထိုအသိုက်များအားရွံ့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားကြသည်။
များသောအားဖြင့် သစ်ခေါင်းအတွင်းတွင် ငှက်မများ ဥ အုရန်ဝင်နေ၍ ငှက်ဖိုများက အပြင်မှ ရွှံ့စေးဖြင့် ပိတ်ထားပေးပြီး နှုတ်သီးထွက်ရန်သာ ဖန်တီးထားကြတတ်သည်။
ငှက်ဖိုများသည် ငှက်မများ သားမွေးသည့်အခါတွင် အစာ ရှာကြွေးလေ့ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းထားပုံ အောက်ချင်းငှက်တို့တွင် ထူးခြားသော နှုတ်သီးတစ်ခုနှင့် အမြီးရှိ၍ ထင်းရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။
နှုတ်သီးသည် အလွန်ကြီးမား၍ ရှည်လျားသည်။
အဝါရောင် အောက်ခံနှုတ်သီးကြီးပေါ်တွင် အနီရောင် အမောက်ဖုကြီး ရှိသည်။
right|သဖန်းပင် တစ်ပင်ပေါ်ရှိ အောက်ချင်းငှက်မတစ်ကောင် အမြီးမှာလည်း ရှည်လျားကျယ်ပြန့်သည့်အပြင် အနက်ရောင် ကန့်လန့်စင်းများ ရှိသည်။
ဦးခေါင်း၊ နောက်ကျော၊ အတောင်နှင့် ရင်ဘတ်များတွင် အမည်းရောင် ဖြစ်ပြီး၊ ဝမ်းဗိုက်နှင့် ပေါင်မှာ အဖြူရောင် ဖြစ်၍ ပိုမိုလှပလေသည်။
ငှက်မများ၏ မျက်ဝန်းမှာ အဖြူရောင်နှင့် အပြာရောင်ဖြစ်ပြီး ငှက်ဖိုများတွင်မူ အနီရောင်ဖြစ်သည်။
မျက်စိတစ်ဝိုက် အရေပြားမှာ မီးခိုးရင့်ရောင်ဖြစ်ပြီး ထူထဲရှည်လျားသည့် မျက်တောင်များ ရှိကြသည့် ငှက်မျိုးများ ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့ ခြေသည် အစိမ်းရောင် သန်းနေသည့် မီးခိုးရောင် ဖြစ်သည်။
left|ဤငှက်မျိုးကိုကား မကြာခဏတွေ့ရတတ်သည်။
ဓလေ့စရိုက် ဖိုမ နှစ်ကောင်တွဲ၍ အမြဲ ပျံသန်းလေ့ရှိကြသည်။
ထိုငှက်မျိုးသည် တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် အလွန်မေတ္တာကြီးကြသည်။
ငှက်မများ သားမွေးသည့်အခါ ငှက်ဖိုမှာ အနားမှ မခွာဘဲ အစာကျွေး စောင့်ရှောက်လေ့ရှိကြသည်။
ငှက်မအသိုက်ပျက်ပြီး အသက်ဘေးနှင့် ကြုံလာပါက ငှက်ဖိုပါ လိုက်လံ သေဆုံးလေ့ရှိသည်မှာလည်း ရင်နင့်စရာကောင်းလှသည်။
ပျံသန်းစဉ်တွင် ဖိုမ မြည်သံမှာ အလွန်စူးရှသည်။
တောင်ပံခတ်သံသည် အဝေးမှပင်ကြားနိုင်အောင် တဝှီးဝှီး ရှိသည်။
နှုတ်သီးဖျားမှ အမြီးထိ ၄ ပေခန့် ရှိပြီး အလေးချိန်မှာ ၆.၅ ကီလိုကျော်ခန့် ရှိတတ်သည်။
left|အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မီးခိုးရောင် အောက်ချင်းငှက်တစ်မျိုး မျိုးကွဲများ အောက်ချင်းငှက် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၀ မျိုးခန့် ရှိလေသည်။
ထိုအထဲတွင် အောက်ချင်းနှင့် အောင်လောင်ငှက် ဟူသော မျိုးစိတ်နှစ်မျိုးသာ အတွေ့များသည်။
အောက်ချင်းငှက်သည် အကောင်ကြီးပြီး ဖိုမနှစ်ကောင်တည်းသာ နေလေ့ရှိကြသည်။
အောင်လောင်ငှက်မျိုးမှာမူ အုပ်စုဖွဲ့ နေလေ့ရှိကြသည်။
ထို့ပြင် အကောင်လည်းငယ်သည်။
အောက်ချင်းငှက်များ၏ သက်တမ်းမှာ ၃၀ နှစ်ခန့်သာ ရှိလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံချင်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
နက္ခတ္တရောင်ခြည် မဂ္ဂဇင်း၊၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊အမှတ်-၂၉၂၊ နှာ-၂၆၈။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အောက်ချင်းငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ။
ကျွဲကောပင်သည် ရှောက်၊ သံပရာ၊ လိမ္မော်ပင်စသည်တို့နှင့်အတူ ရှောက်ပင်မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။
ကျွဲကောပင်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ စစ်တြပ်ဒီကျူမန်နား (citrus decumana) ဖြစ်သည်။
အချို့က ကျွဲကောသီးကို ရှောက်ပန်းသီးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကျွဲကောပင်သည် မလေးကျွန်းစုနှင့် ပိုလီနီးရှင်းကျွန်းများတွင် မူလပေါက်ရောက်၍ နောက်မှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့မှ တဆင့် ရောက်လာသည်။
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ကျွဲကောပင်များကို တွေ့ရသည်။
ကျိုက္ခမီခရိုင်၊ မုတ္တမနယ်၌ ကျွဲကောခြံများရှိလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျွဲကောပင်ကို အစေ့မှလည်းကောင်း၊ မြေထုပ်စည်းစနစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျိုးပွားယူကြသည်။
အကိုင်းကူးနည်း၊ မျက်စိဆက်နည်းတို့ဖြင့် စိုက်ပျိုးပါက အပင်လည်း ကြီးထွား၍ အသီးလည်း ပိုမိုဖြစ်ထွန်းသည်။
ကျွဲကောပင်များကို အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ကျွဲကော စိုက်ပျိုးသောအခါ တပင်နှင့် တပင် အနည်းဆုံး ပေ ၂၀ ခန့် ခွာ၍ စိုက်ပျိုးရသည်။
အစေ့မျိုးစေ့ မှ ပေါက်လာသော ကျွဲကောပင်သည် ၆ နှစ်မှ ၇ နှစ်ခန့်ကြာလျှင် သီးသည်။
ဘူဂတံနည်းမျိုး(ပင်စည်မျိုးစေ့) ဖြင့် ပေါက်လာသော အပင်သည် ၄ နှစ်ကျော်လျှင် သီးသည်။
မိုးဥကျအချိန်မှစ၍ ပန်းပွင့်သည်။
အသီးများသည် တော်သလင်းမှ ပြာသိုလအတွင်း မှည့်ကြသည်။