kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အီဒင် မိုက်ကယ် ဟာဇက် ( ၇ ဇန်နဝါရီလ ၁၉၉၁ခုနှစ် ဖွား)သည် ဘယ်လဂျီယန်ကြေးစားဘောလုံးကစားသမားဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန် ရီးရဲမက်ဒရစ်အသင်းနှင့် ဘယ်လဂျီယန်လက်ရွေးစင်အသင်းတွင် ပါဝင်ကစားလျက်ရှိသည်။
သူသည် အဓိကအားဖြင့် ကွင်းလယ်တိုက်စစ် ကစားသမားအဖြစ် ကစားလေ့ရှိပြီး ကွင်းလယ်အစွန်ဘက်တွင်လည်း ကစားသည်။
ဟာဇက်၏ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း၊ လျင်မြန်မှု၊ နည်းစနစ်စွမ်းရည်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။
ထိုကြောင့် ဟာဇက်အား အသင်းဖော်များ၊ နည်းပြများ၊ ဘောလုံးဝေဖန်သူများက ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကောင်းဆုံးကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂယ်ရီ ဂျိမ်းစ် ကာဟေးလ် ( ၁၉ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်) သည် အင်္ဂလန် ကြေးစားဘောလုံးကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်လက်ရွေးစင်အသင်းနှင့် အဆင့်မြင့်တန်း အသင်း ချဲလ်ဆီးဘောလုံးအသင်းတို့တွင် ဗဟိုနောက်ခံကစားသမားအဖြစ် ကစားလျက်ရှိသည်။
ကာဟေးလ်သည် ချဲလ်ဆေးအသင်း၏အသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်လက်ရွေးစင်အသင်း၏ဒုတိယ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
ကာဟေးလ်သည် သူ၏ကစားသမားဘဝကို ဒါဘီရှိုင်းယားမြို့နယ်မှ ဒရွန်းဖီးလူငယ်ဘောလုံးစနစ်အတွင်း ပါဝင်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ခုနှစ်တွင် သူသည် အက်စတန်ဗီလာ အကယ်ဒမီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး တိုးတက်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဘန်လေအသင်းတွင် တစ်ရာသီ အငှား စာချုပ်ဖြင့် ကစားခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ဇန်နဝါရီ ၃၀ရက်တွင် ဘောလ်တန် ဝမ်ဒရာစ်အသင်းသို့ ပေါင် ၅သန်းဖြင့် ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ဘောလ်တန်အသင်းတွင် ပွဲပေါင်း ၁၃၀ ကစားပြီး ၁၃ဂိုး သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ဇန်နဝါရီလတွင် ကာဟေးလ်သည် ပေါင် ၇သန်းဖြင့် ချဲလ်ဆေးအသင်းသို့ ပြောင်းခဲ့သည်။
ကားဟေးလ်သည် ချဲလ်ဆေးအသင်းတွင် သူ၏ပထမဆုံး ရာသီတွင်ပင် ဥရောပ ချန်ပီယံလိဂ်နှင့် အင်္ဂလန် ရှုံးထွက်ဖလားတို့ကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး ဥရောပ ရှုံးထွက်ဖလား၊ အင်္ဂလန် လိဂ်ဖလားနှင့် အဆင့်မြင့်တန်း ဖလားတို့ကိုလည်း ဆက်လက်ရရှိခဲ့သည်။
အလ်ဘာရို ဘို(ရ်)ခ မိုရာတာ မာတင် (; ၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်) သည် စပိန် ကြေးစားဘောလုံးသမားဖြစ်ပြီး စပိန်လက်ရွေးစင်အသင်းနှင့် ဂျူဗင်တပ်အသင်းတို့တွင် တိုက်စစ်မှူးအဖြစ် ကစားလျက်ရှိသည်။
သူ၏ဘောလုံးသမားဘဝကို ရီးယဲလ် မဒရစ်အသင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ရီးရယ်အသင်းကြီးတွင် ပါဝင်ကစားခွင့်ရခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ဥရောပ ချန်ပီယံလိဂ် ဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။
ဂျူဗင်တပ်အသင်းသို့ ယူရို သန်း၂၀ဖြင့် ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး အီတလီစီးရီအေနှင့် အီတလီဖလား နှစ်ခုလုံးကို နှစ်နှစ်ဆက်တိုက် ရယူပေးခဲ့ပြီး ရီးရယ်အသင်းသို့ ယူရို သန်း၃၀ဖြင့် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၇ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန် အဆင့်မြင့်တန်းအသင်း ချဲလ်ဆီးအသင်းမှ မိုရာတာ၏အပြောင်းအရွေ့ကို ရီးရယ်အသင်းဖြင့် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဇူလိုင် ၂၁ရက်နေ့တွင် ဆေးစစ်မှု အောင်မြင်ပြီးနောက် ချဲလ်ဆီးအသင်းသားအဖြစ် တရားဝင်ဖြစ်လာသည်။
မိုရာတာသည် စပိန်လက်ရွေးစင် လူငယ်အသင်းတွင် ၃၄ ပွဲကစားခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ အသက်၂၁ နှစ်အောက် ဥရောပ ချန်ပီယံရှစ်ဖလားရအောင် ကူညီပေးခဲ့သည်။
စပိန်လက်ရွေးစင်အသင်းကို ကိုယ်စားပြုကာ ယူရို၂၀၁၆ ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
လေးကောင်ဂျင်ဆိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန်အကောင် လေးကောင်(ကြက်/ဝက်/ဖား/မြေ့) ပုံပါသော လေးထောင့် ဆင်စွယ်တုံးကို ထက်အောက် လှည့်လို့ရသော အတန်လေးထည့်ထားပြီး လှည့်ရသော အံစာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထို အရာဝတ္ထုကို ဒိုင်(လူတစ်ယောက်)က ပန်းကန်ထဲတွင် လှည့်၍ ခွက်ဖြင့်အုပ်ရသည်။
ကဆုန်၊ နယုန် ဆွေ့ဆွေ့ခုန် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကဆုန်၊ နယုန် ဆွေ့ဆွေ့ခုန်: ကဆုန်လနှင့် နယုန်လများတွင် အလွန်ပူပြင်းသော နေအပူရှိန်ကြောင့် လူတို့သည် ဆွေ့ဆွေ့ခုန်လောက်အောင် ခံစားရသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ကဆုန်လ (ဧပြီ/မေ) နှင့် နယုန်လ (မေ/ဇွန်) များသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အပူချိန်အမြင့်ဆုံးလများဖြစ်ပြီး နေအပူရှိန် အလွန်ပြင်းထန်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
"ဆွေ့ဆွေ့ခုန်" ဟူသော စကားရပ်သည် အပူဒဏ်ကို မခံနိုင်၍ ရွေ့လျားလှုပ်ရှားနေရသော အခြေအနေကို ပုံဖော်ထားသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ထိုလများ၏ ပြင်းထန်သောအပူချိန်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် ကဆုန်: မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ဒုတိယလ (ဧပြီ/မေ)။
နယုန်: မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တတိယလ (မေ/ဇွန်)။
ဆွေ့ဆွေ့ခုန်: အပူဒဏ်ကို မခံနိုင်၍ ရွေ့လျားလှုပ်ရှားနေခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "မေလ၏နေသည် ချစ်ချစ်တောက် ပူနေသည်။
ကဆုန်၊ နယုန် ဆွေ့ဆွေ့ခုန် ဆိုသော မြန်မာဆိုရိုးနှင့်လည်း ညီလှသည်။
" [၁၃၃၅] ငွေတာရီ၊ ၁၅၅။
"နွေဥတုတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ကဆုန်၊ နယုန် ဆွေ့ဆွေ့ခုန် ဟု စာချိုး ရသည့်အထိ နေအပူ ပြင်းလှပေသည်။
" [၁၃၄၆] ယဉ်ပဒေသာ။
ဤဆိုရိုးစကားနှင့်ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို အောက်ပါလင့်များတွင်လည်း လေ့လာနိုင်ပါသည်။
"ကစားသမား စကားမတည်"သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကစားသမား စကားမတည်: လောင်းကစားဝါသနာပါသူများသည် ပေးထားသော ကတိစကားကို တည်ရန် ခက်ခဲတတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လောင်းကစားသမားများသည် လောင်းကစားတွင် စိတ်နှစ်မြှုပ်ထားခြင်းကြောင့် ငွေကြေးအပေါ် အာရုံစိုက်မှုလွန်ကဲကာ အခြားကိစ္စများတွင် တိကျမှုနှင့် တာဝန်ယူမှု အားနည်းတတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ငွေကို အလွယ်တကူ ရလိုသော စိတ်ဆန္ဒကြောင့် ကတိစကားကို မတည်ခြင်း၊ လိမ်လည်ခြင်း စသည့် အပြုအမူများ ပြုလုပ်လာနိုင်ခြေ ရှိသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လောင်းကစား၏ ဆိုးကျိုးများကို သွယ်ဝိုက်သောအားဖြင့် ဖော်ပြပြီး ကတိတည်ကြည်ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် ကစားသမား: လောင်းကစားဝါသနာပါသူ။
စကားမတည်: ကတိစကားကို မတည်နိုင်ခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "ကစားသမား စကားမတည်။
" [၁၃၅၁] ကားပုံချုပ်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လောင်းကစားနှင့် ဆက်စပ်သော အခြားဆိုရိုးစကားများနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်သည်။
ဥပမာ- လောင်းကစား မြေစာပင်: လောင်းကစားသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားများသည် လောင်းကစား၏ ဆိုးကျိုးများကို ထင်ဟပ်စေပြီး ရှောင်ရှားသင့်ကြောင်းကို တိုက်တွန်းထားသည်။
ကဆုန်အတွင်း၊ မြေသင်းပျံ့ပျံ့၊ မိုးနံ့နံ့ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကဆုန်အတွင်း၊ မြေသင်းပျံ့ပျံ့၊ မိုးနံ့နံ့: ကဆုန်လတွင် မိုးသည် မြေကြီးမှ ရနံ့များ ထွက်ပေါ်လာစေရုံမျှသာ ဖွဲဖွဲလေး ရွာသွန်းသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ကဆုန်လသည် နွေရာသီကုန်ဆုံးပြီး မိုးရာသီအကူးအပြောင်းကာလဖြစ်သောကြောင့် မိုးရေချိန်အနည်းငယ်သာ ရှိပြီး မြေကြီးမှ ထူးခြားသော ရနံ့များ ထွက်ပေါ်လာကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
မိုးစက်အနည်းငယ်သည် ခြောက်သွေ့နေသော မြေကြီးကို စိုစွတ်စေပြီး ထိုအခါ မြေကြီးမှ သင်းပျံ့သော ရနံ့များ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကဆုန်လ၏ ရာသီဥတုအခြေအနေကို သဘာဝကျကျ ပုံဖော်ထားသည်။
အသေးစိတ် ကဆုန်အတွင်း: ကဆုန်လအတွင်း။
မြေသင်းပျံ့ပျံ့: မြေကြီးမှ သင်းပျံ့သော ရနံ့များ ထွက်ပေါ်လာခြင်း။
မိုးနံ့နံ့: မိုးရွာပြီးနောက် ရရှိသော ရနံ့။
ကိုးကားချက်များ "ကဆုန်အတွင်း၊ မြေသင်းပျံ့ပျံ့၊ မိုးနံ့နံ့။
" [၁၁၉၅] မုံမှတ်။
"ကဆုန်အတွင်း၊ မြေသင်းပျံ့ပျံ့၊ မိုးနံ့နံ့ ကဆုန်လတွင် မြေငွေ့ ပြန်အောင် မိုးရွာပုံ ဆော့သည် ဆိုလိုသည်။
" [၁၂၈၅] ချုပ်ပုံ၊ ဒု။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကဆုန်လ၏ ရာသီဥတုအခြေအနေကိုသာမက ထိုအချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော သဘာဝအလှကိုလည်း ပုံဖော်ထားသည်။
ကဆုန်လသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် အထူးအရေးပါသော လတစ်လလည်း ဖြစ်သည်။
အကြောင်းမှာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ခြင်းတို့သည် ကဆုန်လတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ကဆုန်လတွင် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များက စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကြသည်။
ကတညုတ ကတဝေဒီ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကတညုတ ကတဝေဒီ: မိမိအပေါ် ကျေးဇူးပြုဖူးသူ၏ ကျေးဇူးကို သိရှိနားလည်ပြီး ထိုကျေးဇူးကို တုံ့ပြန်ဆပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်း (ကတညုတ) နှင့် ကျေးဇူးတုံ့ပြန်ဆပ်ခြင်း (ကတဝေဒီ) ဟူသော ဂုဏ်နှစ်ပါးကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကျေးဇူးပြုခံရသူသည် ကျေးဇူးကို သိရှိရုံသာမက ထိုကျေးဇူးကို တုံ့ပြန်ဆပ်ရန်လည်း တာဝန်ရှိသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူမှုဆက်ဆံရေးတွင် အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ ကျေးဇူးသိတတ်မှုနှင့် တာဝန်သိမှုတို့၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် ကတညုတ: သူတစ်ပါး ပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို သိရှိခြင်း။
ကတဝေဒီ: သိရှိသော ကျေးဇူးကို တုံ့ပြန်ဆပ်ခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "ကျေးဇူးတရားလေးပါးရှိတဲ့အခါမှာ ထိုကျေးဇူးတို့ကိုသိတတ်သူရယ်၊ သိပြီးတဲ့အလျောက် ကျေးဇူးတုံ့ပြန် ပြန်လှန်ပေးဆပ်သူရယ်လို့ နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြား၍ ဘုရားကိုယ်တော်မြတ် ဟောကြားတော်မူတာ အင်္ဂုတ္တိုရ်မှာ မင်း ဖတ် ရသားပဲ၊ ကတညုတ ကတဝေဒီ ဆိုတဲ့ စကားဟာ အဲဒီနှစ်မျိုးနှစ်စားကို ခွဲခြားပြီး ပြတာပဲ၊" [၁၃၄၅-ခန့်] ဓမ္မကထာ။
၃၄၀။
"နောင်တော်ကြီးစကားအတိုင်း ကျုပ်လည်း ထပ်တူပြောရမည့် ကတညုတ ကတဝေဒီ စကားများပေပဲ၊ ကျုပ်လည်း ကျုပ်ရဲ့ ငယ်ဆရာတွေကို အမြဲသတိရပြီး ကျေးဇူးတရားအောက်မေ့ဆင်ခြင်လျက်ပါ၊" [၁၃၅၈] ဓမ္မရုပ်စုံ၊ ၂။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်တွင် ဟောကြားထားသော တရားတော်များနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတုံ့ပြန်ဆပ်ခြင်းသည် လူ့ကျင့်ဝတ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များဖြစ်ပြီး လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အထောက်အကူပြုသည်။
ကရုဏာ လဟုနာဖြစ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကရုဏာ လဟုနာဖြစ်: သနားသော စိတ်စေတနာဖြင့် ပြုလုပ်သောအမှုသည် မလေးနက်ဘဲ အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားတတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ကရုဏာစိတ်သည် ကောင်းမွန်သော်လည်း အခြေအနေကို သေချာစွာ မဆင်ခြင်ဘဲ သနားလွန်းပါက ရည်ရွယ်ထားသည့် အကျိုးမဖြစ်ဘဲ အလဟဿ ဖြစ်သွားနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ကရုဏာစိတ်ဖြင့် ကူညီရာတွင် ဉာဏ်ပညာနှင့် ယှဉ်တွဲပြီး ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။
အကယ်၍ မဆင်မခြင် ကူညီပါက အကျိုးမဖြစ်သည့်အပြင် ဆိုးကျိုးပင် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကရုဏာတရား၏ အရေးပါမှုကို အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ဉာဏ်ပညာကိုလည်း အလေးထားရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
အသေးစိတ် ကရုဏာ: သနားခြင်း၊ စာနာခြင်း။
လဟုနာ: မလေးနက်ခြင်း၊ အကျိုးမရှိခြင်း၊ အလဟဿဖြစ်ခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "ညီမက စိုးရိမ်လို့ ပြောတာပါ မကြီးအေမီရယ်၊ ကရုဏာကို လဟုနာ ဖြစ်နေရပြန်ပါပြီ။
" [၁၃၁၂] ပန်းရောင်။
၁၈၀။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကရုဏာတရားနှင့် ပတ်သက်သော အခြားဆိုရိုးစကားများနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်သည်။
ဥပမာ- ကရုဏာရှေ့ထား ဉာဏ်ပညာနောက်ထား: ကရုဏာစိတ်ကို အဓိကထားပြီး ဆောင်ရွက်သင့်သော်လည်း ဉာဏ်ပညာကိုလည်း လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။
ဤဆိုရိုးစကားများသည် ကရုဏာတရား၏ အရေးပါမှုကို အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ဉာဏ်ပညာကိုလည်း အလေးထားရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
ကရင်သားမွေး၊ ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေးသည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကရင်သားမွေး ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေး: ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးမြန်မာလူမျိုးတို့၏ ယုံကြည်မှုအရ မင်္ဂလာရှိသောနေ့ရက်များနှင့် မင်္ဂလာမရှိသောနေ့ရက်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုယုံကြည်မှုအရ ခေါင်းလျှော်ရန် သင့်လျော်သောနေ့များနှင့် မသင့်လျော်သောနေ့များကို ဖော်ပြထားသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ တနင်္လာ၊ ဗုဒ္ဓဟူး၊ သောကြာနှင့် ကြာသပတေးနေ့များသည် ခေါင်းလျှော်ရန် မသင့်လျော်သောနေ့များဖြစ်ပြီး တနင်္ဂနွေ၊ အင်္ဂါနှင့် စနေနေ့များသည် ခေါင်းလျှော်ရန် သင့်လျော်သောနေ့များဖြစ်သည်။
"ကရင်သားမွေး" သည် မလျှော်သင့်သောနေ့များကို ကိုယ်စားပြုပြီး "အိုးစည်တီး" သည် လျှော်သင့်သောနေ့များကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဤသို့ မှတ်သားရခြင်းမှာ လွယ်ကူစေရန်အတွက် အက္ခရာတစ်လုံးစီကို နေ့တစ်နေ့စီနှင့် ဆက်စပ်မှတ်သားထားခြင်းဖြစ်သည်။
က = တနင်္လာ ရင် = ဗုဒ္ဓဟူး သား = သောကြာ မွေး = ကြာသပတေး အိုး = တနင်္ဂနွေ စည် = အင်္ဂါ တီး = စနေ ထို့အပြင် အခြားဆိုရိုးစကားများလည်း ရှိသေးသည်။
ဥပမာ- "အောင်စည်တီးခေါ် နေ့သုံးဖော် လျှော်လေဦးခေါင်းသာ၊ ကုလားမသား နေ့လေးပါး ခေါင်းကားမလျှော်ရာ" နှင့် "ကရင်သားမွေး ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ စွံထန်းအေး ခေါင်းဆေးတော့" တို့ဖြစ်သည်။
ယင်းဆိုရိုးစကားများသည် အဓိပ္ပာယ်တူညီကြသည်။
ကိုးကားချက်များ "ကရင်သားမွေး ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေး။
" [၁၂၂၅-ခန့်] လောကီညွန့်။
"အောင်စည်တီးခေါ် နုံ့သေးဖော် လျှော်လေ ဦးခေါင်းသာ၊ ကုလားမသား နေ့လေးပါး ခေါင်းကားမလျှော်ရာ။
" [၁၂၉၆-ခန့် ] သုတသန်။
"ကရင်သားမွေး ခေါင်းမဆေးနှင်၊့ စွံထန်းအေး ခေါင်းဆေးတော့။
" [၁၃၃၆] လောကီစုံ။
မှတ်ချက် ယင်းအဆိုအမိန့်သည် တနင်္ဂနွေသားတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ မှန်ပြီး ကျန်နေ့နံများတွင် ခေါင်းမလျှော်သင့်သော နေ့များကို မိမိ၏ မွေးနံမှ တစ်ခုမြောက်၊ လေးခုမြောက်၊ ငါးခုမြောက်နှင့် ခြောက်ခုမြောက်နေ့များကို ယူရမည်။
ခေါင်းလျှော်သင့်သော နေ့များမှာ မွေးနေ့၊ သုံးခုမြောက်နေ့နှင့် ခုနစ်ခုမြောက်နေ့တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကလေးပါးစပ်မှာ အစား၊ ဈေးပါးစပ်မှာ စကား သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကလေးများသည် အစားအသောက်ကို အဓိက စိတ်ဝင်စားကြပြီး အစားအသောက်နှင့် ပတ်သက်လျှင် မရိုးနိုင်၊ မပြည့်နိုင် ဖြစ်တတ်သည်ကို ဆိုလိုသည်။
ဈေးသည်များသည် မိမိတို့၏ ကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းချနိုင်ရန်အတွက် စကားပြောဆိုရာတွင် ကျွမ်းကျင်ကြသည်ကို ဆိုလိုသည်။
ဈေးသည်များသည် ဖောက်သည်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန်၊ ကုန်ပစ္စည်း၏ ကောင်းကျိုးများကို ပြောပြနိုင်ရန်၊ ဈေးဆစ်နိုင်ရန် စကားအမျိုးမျိုးကို သုံးတတ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဈေးတွင် စကားသံများ ဆူညံနေတတ်ပြီး ဈေးသည်များသည် စကားပြောဆိုခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ကလေးများသည် အစားအသောက်ကို အဓိက စိတ်ဝင်စားကြသကဲ့သို့ ဈေးသည်များသည်လည်း စကားပြောဆိုခြင်းကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်ကြသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
နှစ်ဦးစလုံးသည် မိမိတို့၏ သဘာဝအတိုင်း ပြုမူဆောင်ရွက်ကြခြင်းကို ပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား "ကလေးပါးစပ်မှာ အစား၊ ဈေးပါးစပ်မှာ စကားဆိုတာလို ဈေးချိုထဲက စပြီး စကားတွေ ပွပွကုန်တာပါပဲ။
" [၁၂၈၀] ပညာအလင်း၊ ၂၊ ၁။
ကလေးရှက်တော့ ငို၊ လူကြီးရှက်တော့ ရယ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
(လူငယ်ရှက်က ငို၊ လူကြီးရှက်က ရယ် ဟူ၍လည်း အဆိုရှိသည်။
) အဓိပ္ပာယ် ကလေးများသည် ရှက်သည့်အခါ မိမိတို့၏ ခံစားချက်ကို တိုက်ရိုက် ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး ငိုခြင်းဖြင့် ထုတ်ဖော်ကြသည်။
အကြောင်းမှာ ကလေးများသည် စိတ်ခံစားမှုများကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မဖွံ့ဖြိုးသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
လူကြီးများမှာမူ လူမှုရေးအရ တုံ့ပြန်မှုနှင့် စိတ်ခံစားမှု ထိန်းချုပ်နိုင်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်သောကြောင့် ရှက်သည့်အခါ အရှက်ပြေ ရယ်မောခြင်းဖြင့် ဖုံးကွယ်လေ့ရှိသည်။
ရယ်မောခြင်းသည် အာရုံပြောင်းလဲစေရန်၊ လူမှုရေးတင်းမာမှုကို လျော့ပါးစေရန်နှင့် အရှက်ကို ဖုံးကွယ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
လူငယ်များတွင်မူ ကလေးများကဲ့သို့ စိတ်ခံစားမှုကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြတတ်သော်လည်း လူကြီးများကဲ့သို့ ရယ်မောခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်သည့် အပြုအမူကိုလည်း ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
ကိုးကား "လူတို့ရွာတွင်၊ နှိုင်းရာဆိုဖွယ်၊ လူငယ်ရှက်က၊ငိုကုန်ကြ၏၊ ထိုမှတစ်သီး၊ လူကြီးရှက်မူ၊ ရယ်သည်ဟူရှင့်၊" [၁၁၈၉] ကုသ ၃၄၅။
"ကလေးရှက်တော့ ငို၊ လူကြီးရှက်တော့ ရယ် ဆိုသကဲ့သို့ ဆာထွန်းအေး မှာလည်း အများတကာတွေရယ်ကြသည့်အထဲတွင် ၎င်းပါဝင်၍ ဟက်ဟက် ပက်ပက် ရယ်လေတော့၏။
" မြန်မာ့လင်းတင်းစာ။
(၂-၆-၄၁) ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
ကုရာ နတ္ထိ ဆေးမရှိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကုရာ နတ္ထိ ဆေးမရှိ ဆိုသည်မှာ ကိလေသာကာမတည်းဟူသော ကိုယ်တွင်းနာကို ကုသနိုင်သော ဆေးဝါးမရှိဟု ဆိုလိုသည်။
ကိလေသာဆိုသည်မှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ စသည့် စိတ်၏ မကောင်းသော အညစ်အကြေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကိလေသာတရားများသည် ပြင်ပမှ ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသ၍ မရနိုင်ဘဲ မိမိ၏ ပညာဉာဏ်နှင့် သတိတရားတို့ဖြင့်သာ ပယ်ဖျောက်နိုင်ကြောင်း သွန်သင်ဆုံးမထားသည်။
မိမိပညာ၊ သတိသာလျှင်၊ မဟာဩသဓ၊ ဆေးမည်စွရှင့် ဟု ဆိုထားသည့်အတိုင်း ပညာနှင့် သတိသည်သာ ကိလေသာကို ကုသနိုင်သော အကောင်းဆုံးဆေးဝါးဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ ကာမရောဂါ၊ ကိုယ်တွင်းနာကား၊ ကုရာနတ္ထိ၊ ဆေးမရှိဘူး၊ မိမိပညာ၊ သတိသာလျှင်၊ မဟာဩသဓ၊ ဆေးမည်စွရှင့်၊ [၁၂၆၆] မဃ ၂၃၃။
မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းမှ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ခရိုင်ရှိ ကူမင်းမြို့သို့ သွယ်တန်းထားသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ ဖြစ်သည်။
လမ်းကြောင်း ပိုက်လိုင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမှ မကွေးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ဖြတ်ကာ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။
ရေနံပိုက်လိုင်းသည် ယူနန်ခရိုင်၏ မြို့တော် ကူမင်းမြို့တွင် အဆုံးသတ်ပြီး ရှည်လျားသည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် ကူမင်းမြို့မှတဆင့် Guizhou နှင့် Guangxi မြို့များသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းထားပြီး စုစုပေါင်းအရှည် ရှိသည်။
ပိုက်လိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ယူနိုင်သော စခန်းများကို ကျောက်ဖြူ၊ ရေနံချောင်း၊ တောင်သာမြို့နယ်နှင့် မန္တလေးမြို့တို့တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။
ဖော်ပြချက် ရခိုင်ကမ်းလွန်၌ ရွှေသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တွေ့ရှိမှုကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဒေဝူးကုမ္ပဏီမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
ယခင်အစိုးရသည် တရုတ်နိုင်ငံကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဝယ်ယူခွင့်ပြုခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပမာဏ ၆.၅ ထရီလျံ ကုဗပေထုတ်ယူနိုင်မည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရုတ်အမျိုးသား ရေနံကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၇၉၃ ကီလိုမီတာအရှည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို SEAGP ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကာလ သုံးနှစ်တာကြာမြင့်ခဲ့ကာ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ နှစ်ဘီလျံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်း၏ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်အမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၂၅.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ အိန္ဒိယကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၈.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ကြပြီး မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းမှ ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ အကျိုးအမြတ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်ရန် တည်ဆောက်ထားပြီး စီမံကိန်းကာလ ပထမအဆင့်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၅ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။
နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချရမှုနှင့် ပိုက်လိုင်းဖြတ်သန်းခအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၀ ဘီလျံခန့် ရရှိမည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည်။
အငြင်းပွားမှုများ မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့အား ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုသင့်ဟု ဆန့်ကျင်သူများက ကန့်ကွက်နေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းကို အစိုးရဟောင်းလက်ထက်က သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကန်းဆပ်ပြည်နယ် ဖို့တ်ဒ်ရေလီးမှ စစ်သားများ ဖန်စတန်စခန်း ဆေးရုံဆောင်တွင် စပိန်တုပ်ကွေးဖြင့် တက်ရောက် ကုသနေကြစဉ် ၁၉၁၈ တုပ်ကွေး ကမ္ဘာကပ် (၁၉၁၈ ဇန်နဝါရီ - ၁၉၂၀ ဒီဇင်ဘာ) သည် ပုံမှန်မဟုတ်သော သေစေလောက်သည့် တုပ်ကွေး ကမ္ဘာကပ် ဖြစ်ပြီး H1N1 တုပ်ကွေး ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်သော ကမ္ဘာကပ် ၂ ခုတွင် ပထမဆုံး တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုကမ္ဘာကပ်တွင် တကမ္ဘာလုံးရှိ လူသန်းပေါင်း ၅၀၀ မှ သန်းပေါင်း ၈၀၀ အထိ ကူးစက်ဖြစ်ပွားပြီး ဝေးလံသော ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းမှ ကျွန်းများ နှင့် အာတိတ် ဒေသတို့ အထိ ကူးစက်ပျံ့နှံ့ခဲ့ကာ နောက်ဆက်တွဲအနေနှင့် လူသန်းပေါင်း ၅၀ မှ သန်းပေါင်း ၁၀၀ အထိ သေဆုံးခဲ့ရသည့်အတွက် (ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃ ရာခိုင်နှုန်း မှ ၅ ရာခိုင်နှုန်း အတွင်း) လူတို့၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် သေကြေပျက်စီးမှု အများဆုံး ကပ်ဘေးတစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ထိုရောဂါကြောင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် လူ့သက်တမ်းကို ဆိုးရွားစွာ လျော့ကျစေခဲ့သည်။
ထိုကမ္ဘာကပ်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် သိသာသော ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပွားပြီး အထူးသဖြင့် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်ခုတည်းမှာပင် လူ့သက်တမ်းသည် ၁၂ နှစ်မျှ လျော့ကျခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် တုပ်ကွေး ပျံ့နှံ့မှုများတွင် အသက်မပြည့်သေးသူများ နှင့် အသက်ကြီးသူများကို အများဆုံး သေကြေပျက်စီးစေသော်လည်း ၁၉၁၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာကပ်တွင် အဓိကအားဖြင့် ငယ်ရွယ်ကျန်းမာသော လူကြီးများကို အဓိက သေကြေပျက်စီးစေခဲ့သည်။
၁၉၁၈ တုပ်ကွေး ကမ္ဘာကပ်တွင် သေကြေပျက်စီးမှုနှုန်း အလွန်များရခြင်းအတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဖြေရှင်းချက် အချို့ ရှိသည်။
အချို့သော သုတေသနများမှ ဆွေးနွေးတင်ပြသည်မှာ ဗိုင်းရပ်စ်၏ သီးသန့်မျိုးကွဲတစ်ခုတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော အလွန်ပြင်းထန်သော သဘာဝ ရှိသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
သုတေသနပညာရှင် တစ်ခုသည် အေးခဲနေသော သေဆုံးခဲ့သူ တစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းမှ မူလ ဗိုင်းရပ်စ်ကို ပြန်လည် ရရှိခဲ့ပြီး တိရစ္ဆာန်များ နှင့် စမ်းသပ်ကြည့်သော အခါတွင် အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ပျက်ယွင်းမှုသည် အလွန်လျင်မြန်သော အဆင့်ဖြင့် ဖြစ်ပွားသည်ကို တွေ့ရပြီး ဆိုင်တိုကိုင်း စတောင်း ဟုခေါ်သော ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအား စနစ်မှ လိုအပ်သည်ထက် ပိုမို တုံ့ပြန်မှုကြောင့် သေဆုံးရသည်ကို တွေ့ရသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ငယ်ရွယ်ကျန်းမာသော လူကြီးများ၏ အားကောင်းသော ကိုယ်ခံအား စနစ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပျက်စီးစေပြီး ကလေးငယ်များနှင့် လူလတ်ပိုင်း လူကြီးများ၏ ပို၍ အားနည်းသော ကိုယ်ခံအား စနစ်ကြောင့် ထိုအုပ်စုတွင် အသေအပျောက် နည်းရသည်ဟု ကောက်ချက်ဆွဲခဲ့ကြသည်။
လတ်တလော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင် ကမ္ဘာကပ်ဖြစ်ပွားချိန်မှ မူရင်း ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများကို အဓိကထား လေ့လာခဲ့ပြီးဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုသည် ယခင် တုပ်ကွေးများထက် ပိုမို၍ မပြင်းထန်သော်လည်း အထူး အခြေအနေများ (အာဟာရ မပြည့်စုံခြင်း၊ ကျန်းမာရေး စခန်းများနှင့် ဆေးရုံများတွင် လူအလွန်အကျွံများ နေခြင်း၊ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု ညံ့ဖျင်းခြင်း) စသည့် အချက်များကြောင့် ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်မှုကို အားပေးခဲ့ပြီး ရောဂါကူးစက်ခံရသူ အများစုကို အိပ်ရာပေါ်တွင် အတော်ကြာလဲနေပြီးနောက် သေဆုံး စေခဲ့သည် ဟု တွေ့ရှိရသည်။
သမိုင်းကြောင်း နှင့် ကူးစက်ရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ မပြည့်စုံသည့် အတွက် ကမ္ဘာ့ကပ်၏ ရင်းမြစ်ကို ဖော်ထုတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
ထို့ပြင် ၁၉၂၀ ငိုက်မျဉ်းဦးနှောက် ရောင်ရမ်းနာ ပျံ့နှံ့မှုနှင့်လည်း ရောထွေး သွားခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် ကာလအတွင်း စိတ်ဓာတ်မပျက်ပြားစေရန် အတွက် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့တွင် ဖျားနာမှု နှင့် သေဆုံးမှုတို့ အကြောင်း သတင်းများကို ဖြတ်တောက် ထားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း စပိန်နိုင်ငံတွင် သတင်းစာများမှ ရောဂါကူးစက်မှုအကြောင်း လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့် ရှိသည်။
(ဥပမာ စပိန်ဘုရင် အယ်လ်ဖွန်ဆို ၁၃ အပြင်းအထန် ဖျားနာခြင်း အကြောင်း) ထို့ကြောင့် စပိန် တစ်ခုတည်းတွင် ရောဂါဆိုးရွားစွာ ဖြစ်ပွားသည်ဟု လွဲမှားစွာ ထင်မြင်ကြသဖြင့် ကမ္ဘာ့ကပ်ကို စပိန်တုပ်ကွေး ဟု အမည်ပြောင် အနေနှင့် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
စပိန်တွင်မူ ပထမအကြိမ် ရောဂါပျံ့နှံ့စဉ်က စပိန်တွင် စတင်ကပြခဲ့သော ဂီတအော်ပရာဇာတ်ပွဲ မှ သီချင်းကို အစွဲပြု၍ နပါလီ စစ်သား ရောဂါဟု အမည်ပြောင် မှည့်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း ပျံ့နှံ့ပုံ ရောဂါဖြစ်ပွားနေသူမှ နှာချေလိုက်သော အခါ သို့မဟုတ် ချောင်းဆိုးလိုက်သောအခါ သန်းတစ်ဝက်မျှ ရှိသော ဗိုင်းရပ်စ်အမှုန်အမွှားများသည် အနီးအနားရှိ လူများဆီသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် အတွင်း နီးကပ်စွာ နေထိုင်ခြင်းနှင့် စစ်တပ်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့လျား ကြခြင်းတို့ကြောင့် ရောဂါပျံ့နှံ့မှု များပြားစေခြင်း နှင့် ရောဂါပိုးမွှားကို ပိုမို အားကောင်းလာစေခြင်းတို့ကြောင့် ကမ္ဘာကပ်ကို ပိုမို မြန်ဆန်စေခဲ့သည်။
စစ်ကြောင့်လည်း ဗိုင်းရပ်စ်၏ သေကြေပျက်စီးနိုင်မှုကို ပိုမို ပြင်းထန်စေခဲ့သည်။
အချို့က ခန့်မှန်းပြောကြသည်မှာ စစ်သားများ၏ ကိုယ်ခံအား စနစ် သည် အာဟာရ မပြည့်ဝခြင်းကြောင့် အားနည်းစေခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲကြောင့် ဖြစ်သော စိတ်ဖိအားများ နှင့် ဓာတုတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ရောဂါကူးစက်နိုင်မှု ပိုများလာစေခဲ့သည်။
ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးသို့ ကူးစက်ခြင်းမှာ ခရီးသွားမှု ပိုများလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ခေတ်မီ သွားလာရေးစနစ်များကြောင့် စစ်သားများ၊ သင်္ဘောသားများ နှင့် အရပ်သား ခရီးသွားများ ခရီးသွားရာတွင် ပိုမို လွယ်ကူစေသည့် အတွက် ရောဂါပျံ့နှံ့မှု ပိုများလာစေခဲ့သည်။
ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အခြယ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အဝတ်အထည်ကို ဆေးခိုင်အောင် ချုပ်ဆေးဖြင့် ချုပ်ရာတွင် ကုလားလူမျိုး (အိန္ဒိယလူမျိုး) က ကျွမ်းကျင်သည်။
ပိုးဖဲစသည့် အထည်အလိပ်များ ရက်လုပ်ရာတွင် တရုတ်လူမျိုးက ကျွမ်းကျင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် သက်ဆိုင်ရာ လူမျိုးများ၏ သီးခြားကျွမ်းကျင်မှုနယ်ပယ်ကို ဖော်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။
နှိုင်းယှဉ်ချက် ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အခြယ် နှင့် ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည် ဟူ၍ အနည်းငယ် ကွဲလွဲမှုရှိသည်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။
အထည် ဆိုသည်မှာ အထည်အလိပ်ကို တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းပြီး အခြယ် ဆိုသည်မှာ ဆေးဆိုးခြင်း၊ အရောင်တင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
သို့သော် အဓိပ္ပာယ်မှာ အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်မှုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက် တသ္မာ ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည်တိ ဝေါဟာရော ပဒေသော၊ သမ္ဘဝတိ…၊ [၁၂၁၄] ပေါဋီ ၁၇၃။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည် ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ် ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည် ဟူသော မြန်မာဆိုရိုးစကားသည် ရှေးယခင်ကာလများမှ ယနေ့တိုင် လူအများအကြား ပြောဆိုသုံးနှုန်းလျက်ရှိသော စကားအသုံးအနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူမျိုးနှစ်မျိုးဖြစ်သော အိန္ဒိယ (ကုလား) နှင့် တရုတ်တို့၏ ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းနယ်ပယ်များကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ကုလား အချုပ် ဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယလူမျိုးတို့၏ အချုပ်အလုပ်၌ ကျွမ်းကျင်မှု၊ လက်မှုပညာထူးချွန်မှု သို့မဟုတ် အချုပ်အလုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ နာမည်ကျော်ကြားမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ရှေးခေတ်ကာလများကတည်းက အထည်အလိပ်နှင့် အချုပ်အလုပ်များတွင် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့်လည်း ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ ရှိခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ကုလား အချုပ် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် အိန္ဒိယလူမျိုးတို့၏ အချုပ်ပညာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခြင်း သဘောသက်ရောက်သည်။
အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယမှ လာသော ချည်ထည်များ၊ ပိုးထည်များတွင် အနုစိတ်ချုပ်ရိုးချုပ်သားများ ပါဝင်လေ့ရှိသောကြောင့် ထိုသို့ ခေါ်တွင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
တရုတ် အထည် ဆိုသည်မှာ တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အထည်အလိပ် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း၌ ကျွမ်းကျင်မှု၊ စက်မှုလက်မှုပညာ ထူးချွန်မှု သို့မဟုတ် အထည်အလိပ်နှင့် ပတ်သက်၍ ကမ္ဘာကျော်ကြားမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ပိုးထည်နှင့် အခြားသော အထည်အလိပ်များ ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့်လည်း ရှေးယခင်ကတည်းက ကုန်သွယ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ် အထည် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အထည်အလိပ်ပညာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ တန်ဖိုးထားခြင်း သဘောသက်ရောက်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော အထည်အလိပ်များသည် အရည်အသွေးကောင်းမွန်ခြင်း၊ ဒီဇိုင်းဆန်းသစ်ခြင်းတို့ကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
အချုပ်ဆိုရသော် ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အထည် ဟူသော ဆိုရိုးစကားသည် လူမျိုးရေးအသားပေး ပြောဆိုခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ သက်ဆိုင်ရာ လူမျိုးတစ်မျိုးစီ၏ ထင်ရှားသော အရည်အချင်း၊ ကျွမ်းကျင်မှု သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ကို ရည်ညွှန်းလိုခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယလူမျိုးတို့၏ အချုပ်အလုပ်တွင် ထူးချွန်မှုနှင့် တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုသော မြန်မာ့ဆိုရိုးစကားတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကုလား အချုပ်၊ တရုတ် အခြယ် ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
ကုသိုလ်ရေစက် အဆက်မကွာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ကုသိုလ်ရေစက် အဆက်မကွာ ဆိုသည်မှာ ရှေးရှေးဘဝများက အတူတကွ ပြုခဲ့ဖူးသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၏ ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ယခုဘဝတွင် ပြန်လည် ဆုံစည်းကြရခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကံ၊ ကံ၏အကျိုးပေးနှင့် ဘဝဆက်တိုင်း ဆက်နွယ်မှုအပေါ် အခြေခံထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ယုံကြည်ချက်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။
ရေစက် ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရေ၏ စီးဆင်းမှုနှင့် ဆက်စပ်မှုကို ပုံဆောင်သည်။
ရေစက်သည် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ စီးဆင်းသွားသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးပေးသည်လည်း ဘဝတစ်ခုမှ နောက်ဘဝတစ်ခုသို့ ဆက်လက် သက်ရောက်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အဆက်မကွာ ဟူသော စကားရပ်က ထိုဆက်နွယ်မှုသည် ပြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ အစဉ်အမြဲ တည်ရှိနေကြောင်းကို အလေးအနက် ဖော်ပြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားကို အောက်ပါကိစ္စများတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
မိသားစု ဆက်ဆံရေး − မိဘနှင့် သားသမီးများ၊ မောင်နှမများ၏ ဆက်ဆံရေးသည် ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကံများကြောင့် ယခုဘဝတွင် မိသားစုအဖြစ် ပြန်လည် ဆုံစည်းကြရခြင်းဟု ယုံကြည်ကြသည်။
မိတ်ဆွေ ဆက်ဆံရေး − ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေများ၊ အထူးသဖြင့် ဘဝတူများ၊ စိတ်တူကိုယ်တူများ တွေ့ဆုံခြင်းသည်လည်း ရှေးဘဝက ကုသိုလ်ကံကြောင့်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အကြောင်းအရာများ တိုက်ဆိုင်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း − အချို့သော အကြောင်းအရာများ အံ့ဩဖွယ် တိုက်ဆိုင်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကိုလည်း ရှေးဘဝက ကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးပေးဟု ယူဆကြသည်။
အချုပ်အားဖြင့် ကုသိုလ်ရေစက် အဆက်မကွာ ဆိုရိုးစကားသည် လူတို့၏ ဆက်ဆံရေးများနှင့် အဖြစ်အပျက်များသည် ကံတရားနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း၊ ဘဝဆက်တိုင်း သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းသည့် အသုံးအနှုန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ စောထွတ်ဖျားနှင့် ထိပ်စုကြီးတို့ကို သားသမီးလို ထင်မှတ်ပြီး မေတ္တာဓာတ် သက်ဝင်ခြင်းမှာ ရှေးရှေးအခါက ကုသိုလ်ရေစက်ကြောင့်လို့ ဆိုရမှာပေါ့၊ ကုသိုလ်ရေစက် အဆက်မကွာဆိုတဲ့ စကားတစ်ခုရှိတယ်၊ [၁၂၉၄] ဒဂုန်၊ ၁၄၄၊ ၁၂။
ကဲ့ရဲ့ ခုနစ်ရက်၊ ချီးမွမ်း ခုနစ်ရက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။