kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စိတ်ရောဂါများကို စိတ်ခွဲခြားခြင်း အကူအညီဖြင့် ကုသနိုင်သည်ဟု ယုတ္တိတန်သော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် သူသည် ဤပညာကို တိတ်တဆိတ်စတင် စမ်းသပ်ခဲ့၏။
သူ၏အယူ အဆများ၊ မျှော်မှန်း ချက်များသည် ခေတ်ရှေ့ပြေးနေသဖြင့် သူ့စနစ်ကို အတိုက်အခံလုပ်သူများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။
သို့ရာတွင် သူသည် တစ်ဦးတည်းကျေနပ်စွာ ကြိုးစားနေလျက်၊ မိမိစနစ် မှန်ကန် အသုံးဝင်ကြောင်း ပြရမည့်အချိန်ကိုသာ စောင့်စားနေခဲ့ လေသည်။
များမကြာမီပင်လျှင် ဆရာဝန်များသည် ဖရွိုက်၏ စမ်းသပ်ချက်များကို စိတ်ဝင်စားလာကြ၍၊ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်း ကို ဆေးပညာလောကပြင်ပ၌ ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုရန် စိတ် စောလာကြ၏။
ဗလွိုင်လာနှင့် ယွန်းတို့မှာ ဆရာဝန်ကြီးဖရွိုက် ၏ ပထမဆုံး တပည့်များဖြစ်ကြ၏။
သူတို့ နှစ်ဦးကတစ်ဖန် ဇူးရစ်ဆိုသူအား သင်ပေးကြပြန်သဖြင့် ကမ္ဘာတဝှန်းသို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့ လေသည်။
သို့သော်လည်း သူတို့နှစ်ဦး၏နည်းသည် ဆရာကြီး ဖရွိုက်၏ နည်းနှင့် အတော်အတန် ကွဲလွဲလေသည်။
အခြားပညာသည်များမှတစ်ဆင့် ဂျာမနီ၊ ရုရှ၊ ဟော်လန်၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီနှင့် ဥရောပရှိ အခြားနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့လေ သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်ကမူ တစ်ဖြည်းဖြည်းမှသာ လက်ခံယုံ ကြည်လာခဲ့၏။
စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင် စုနိုင်ငံသည် အမြန်ဆုံးလက်ခံသော နိုင်ငံဖြစ်၏။
ဒေါက်တာ ဗရီးဆိုသူက ဤပညာကို အမေရိကန်ပြည်သို့ ပထမဆုံး ယူ ဆောင်လာခဲ့လေသည်။
၁၉ဝ၈-၁၉ဝ၉ ခုနှစ်လောက်တွင် ဆရာဝန်ကြီး ဖရွိုက် ကိုယ်တိုင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကလတ်တက္ကသိုလ်၌ ဤပညာနှင့် စပ်လျဉ်းသော ဟောပြောပွဲများကိုကျင်းပ၍ ပညာ ဖြန့်ဖြူးခဲ့၏။
ထို့နောက် ဆရာဝန်ကြီး စတန်လေဟောက ဤပညာကို ပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့ပြန်၏။
ဤသို့လျှင် စိတ်ခွဲခြားစိစစ် ခြင်းသည် ဆေးပညာလောကတွင် အစပျိုးခဲ့၍၊ ဆေးပညာ လောကတစ်ခုလုံး တစ်ဖြည်းဖြည်း အသိအမှတ်ပြုကာ လက်ခံ လာကြလေသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စိတ်ခွဲခြားစိစစ် ရေးပညာအသင်း၊ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး ပညာဂျာနယ်၊ ၃ လ တစ်ကြိမ်ထုတ် စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေးပညာဆိုင်ရာ မဂ္ဂဇင်းစသည် တို့ ပေါ်ပေါက်လာ၍၊ ယင်းပညာနှင့်ဆိုင်သော စာပေများ ကျယ်ပြန့်စွာထွန်းကားလာလေသည်။
ဆရာကြီး ဖရွိုက်ရေးသော စာအုပ် များကို ဘာသာပြန်ဆိုကြ၏။
စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်းကို အချို့သော ဆရာဝန်တို့သည် ဆေးပညာရပ်၌သာ အသုံးပြုကြ ၍၊ အချို့ကား အခြားပညာရပ်များတွင်သုံးရန် ကြိုးစားလျက်ရှိ ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ဆက်စပ်ကြည့်ရန် စိတ်ရောဂါပညာ ကိုးကား Category:စိတ်ပညာ။
Photographic Studies in Hypnosis, Abnormal Psychology (1938) မျက်လှည့် ပြပွဲများတွင် မျက်လှည့်ဆရာကြီးက လူကိုအိပ် မွေ့ချ၍၊ တစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်ဆောင်စေခိုင်းသည်ကို မြင်ဖူးကြ ပေမည်။
အိပ်မွေ့ချခြင်းသည် လူကိုအလိုရှိရာပြုမူစေရန် စိတ်ညှို့ခြင်းပင်ဖြစ်၏။
အိပ်မွေ့ချခံရသူသည် အိပ်ပျော်သကဲ့သို့ရှိ သည်။
သို့သော် သူသည် အမိန့်ပေးရာကို လိုက်နာ၍စကား ပြောဆို၊ သွားလာလုပ်ကိုင်နိုင်သည်။
အမိန့်ပေးသူ၏ စကားကို ကြားနာရသည့်အခါ အိပ်မွေ့ချခြင်းခံရသူသည် ခြေလက်အင်္ဂါ စသည်တို့၌ ဖောဋ္ဌဗ္ဗအာရုံကို မခံစားနိုင်တော့သဖြင့် အပ်ဖြင့် ထိုးခြင်း ခံရသည်ကိုပင် နာကျင်ရမှန်းမသိချေ။
နှလုံးခုန်သည် ကို အိပ်မွေ့ချခြင်းဖြင့် တိုးအောင်သော်လည်းကောင်း၊ လျော့အောင်သော် ၎င်း၊ ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည်။
ကိုယ်ပူခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်လာအောင်လည်း အိပ်မွေ့ချ၍ ပြုလုပ်နိုင်၏။
အသား အရေတို့မှ သွေးစိမ့်၍ ထွက်လာအောင်လုပ်သည့် သာဓကများ ပင်ရှိသည်။
အိပ်မွေ့ချခံရသူသည် သာမန်အားဖြင့် သတိရှိနေစဉ် မပြုမလုပ်နိုင်သော အလုပ်ကို ပြုလုပ်နိုင်ပေသည်။
သာမန်မျှ သာ အိပ်မွေ့ချထားခြင်း ခံရသူသည် အိပ်မွေ့ပြေသောအခါ၊ အိပ်မွေ့ချခြင်းခံခဲ့ရစဉ်က မိမိ ပြုလုပ်သော အမှုတို့ကိုပြန်၍ သတိရနိုင်သည်။
သို့ရာတွင် ပြင်းထန်စွာ အိပ်မွေ့ချခြင်းခံရ သည်ရှိသော်၊ အိပ်မွေ့ချသူက ပြန်လည်သတိရစေရန် အမိန့် ပေးထားသော အချက်မှတစ်ပါး အခြားသော အပြုအမူဟူသ၍ ကို ပြန်လည်သတိမရနိုင်တော့ချေ။
ပမာအားဖြင့် အမိန့်ပေး သူက အိပ်မွေ့ကြောင့် အိပ်ပျော်နေသူအား အိပ်ရာမှ နိုးလာ လျှင်၊ လေချွန်သံကြားပါက၊ အင်္ကျီကို ချွတ်ပစ်ရမည်ဟု အမိန့်ပေးထားလျှင် အိပ်မွေ့ ပြေသောအခါ အမိန့်ပေးခြင်း ခံရသူသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့်ဟု မစဉ်းစားနိုင်ဘဲ၊ လေချွန်သံကြားသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် အင်္ကျီချွတ်ပစ်မည်ဖြစ်၏။
ဤအချက်ကို အကြောင်းပြု၍ အထူးဆေးပညာရှင်တို့ သည် ဘိန်းဘင်းကဇော်စသည့် သုရာမေရယတို့၌ စွဲနေသော လူနာရှင်နှင့် စိတ်ရောဂါသည်တို့ကို အိပ်မွေ့ချနည်းဖြင့် အစွဲ ပျောက်အောင် ချွတ်၍ ကုသလေ့ရှိကြသည်။
ယခုခေတ် သိပ္ပံပညာနည်းအရ အိပ်မွေ့ချခြင်း၏ အကြောင်းကို ရှေးကထက်ပိုမိုတိကျအောင် စူးစမ်း လေ့လာနိုင် ကြပြီ။
စိတ်ညှို့ပညာအကြောင်းကို နားလည်နိုင်ရန်အလို့ငှာ၊စိတ်နှင့်ကိုယ် ဆက်စပ်နေသည်ကို သိထားနှင့်ရန် လိုပေသည်။
( စိတ်ပညာ။
စိတ်လှုပ်ရှားမှု။
) ဦးနှောက်သည် နဗ်ကြောများ အဆုံးရာ ဗဟိုဌာနကြီးဖြစ်၍ ကိုယ်နှင့်စိတ်သည် နဗ်ကြောခေါ် အာရုံကြောများဖြင့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်သွယ်လျက်ရှိ၏။
အိပ်ပျော်နေစဉ် ဦးနှောက်၏ အာရုံအစွမ်းတို့သည် လေးလံထိုင်း မှိုင်းလျက်ရှိပြီးလျှင် နဗ်ကြောနှင့် ကိုယ်သည်၎င်း၊ နဗ်ကြော အချင်းချင်းသည်၎င်း ယာယီအားဖြင့် အဆက်ပြတ်၍ နေတတ် ၏။
သို့သော် ထိုနဗ်ကြောဖြင့် ခံစား၍ရသော အာရုံတို့ကို မနိုးတနိုးထား၍ ရနိုင်သည်ဟု စိတ်ပညာဆရာတို့က ယူဆကြသည်။
( နဗ်ကြောများ။
) ပမာဆိုသော် နံနက်အရုဏ်တက်အချိန်တွင် နိုးအောင်သတိထားပြီး အိပ်လေ့ရှိသူတို့သည် အခြား အသံများကြောင့် အိပ်ရာမှ မနိုးသော်လည်း အရုဏ်ကြက်တွန်သံ သို့မဟုတ် ဘုန်းကြီးကျောင်းမှ တုံးခေါက်သံကြားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အလိုအလျောက် နိုးတတ်ပုံကိုထောက်လျှင်၊ ဦးနှောက်ကခံယူသော အာရုံအချို့ကိုတစ်ဝက်တစ်ပျက်နှိုးထားနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားလေသည်။
ထိုအတိုင်းပင် အိပ်မွေ့ချ၍ အိပ်ပျော်နေသူတစ်ဦးတွင်လည်း သာမန်အိပ်ပျော်နေသူကဲ့သို့ လုံးလုံးလျားလျား အိပ်ပျော် နေခြင်းမရှိဘဲ၊ စိတ်ညှို့ဆရာခိုင်းစေသည့်အတိုင်း၊ သွားလာပြောဆို လှုပ်ရှားနိုင်သော အာရုံအစွမ်း သတ္တိများသည် နိုးလျက်ရှိပေသည်။
အိပ်မွေ့ ချထားသည့်အခါ အိပ်မွေ့ချခံရသူ၏ စိတ်ဆန္ဒသည် အမိန့်ပေး သူ၏ စိတ်ဆန္ဒအတိုင်းသာလျှင် လိုက်၍ တည်နေရသည်။
အိပ်မွေ့ချခံရသူက အမိန့်ပေးသည့်အတိုင်း မလိုက်နာဘဲ ငြင်းဆန်လိုသည့်စိတ်တို့သည် 'အိပ်ပျော်'လျက်ရှိသောကြောင့် 'နိုးကြား'လျက်ရှိသော ခန္ဓာကိုယ် သည် စိတ်ညှို့ဆရာ၏ အမိန့်ပေးရာကို နာယူလေသည်။
စိတ်ညှို့ဆရာသည် လူတစ်ယောက်ကို အိပ်မွေ့ချမည်ဟု ဆိုလျှင်၊ ထိုသူအား အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို စိုက်၍ကြည့်ခိုင်း သည်။
အညှို့ခံရသူသည် မိမိ၏စိတ်တွင် မည်သည့်အာရုံကိုမျှ မစွဲရဘဲ၊ စိတ်အားကို လျော့၍ထားရသည်။
ထို့နောက် စိတ်ညှို့ ဆရာသည် စကားကို သာယာညှင်းပျောင်းပြော၍၊ အိပ်အောင် 'သိပ်' ပေးသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ဦးခေါင်းကို လက်ဖြင့်ညင်သာ စွာ သပ်ပေးသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ မျက်နှာကို သပ်ပေးရသည်။
ထိုအခါ စိတ်ညှို့ခံရသူ၌ အိပ်ပျော်နေသူ၏ လက္ခဏာများ ပေါ် ပေါက်လာလေသည်။
လူအများက ယုံကြည်ကြသည်မှာ စိတ်ညှို့ဆရာသည် မည်သူကိုမဆို အိပ်မွေ့ချ၍စေခိုင်းနိုင်သည် ဟူ၏။
သို့ရာတွင် အကယ်စင်စစ် စိတ်ခိုင်သူများကို အိပ်မွေ့ ချ၍ ယင်းတို့မလုပ်ချင်သောအရာကို လုပ်အောင်စေ ခိုင်း၍ မရနိုင်ချေ။
စိတ်ညှို့ပညာကို အာရှနှင့် အာဖရိကတိုက်များတွင် နှစ် ပေါင်းများစွာကပင်လျှင် လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။
ဟိန္ဒူယောဂီများ နှင့် ဒါးဗစ်ရသေ့တို့သည် သံဆူးများပေါ်တွင် အိပ်ခြင်းစသော သာမန်လူတို့ မပြုဝံ့သည့် အမှုတို့ကိုပြုကြသည်။
ဤသို့ အံ့ဖွယ်သရဲပြုမူကြသည်တို့ကို ကြားဘူးကောင်းကြားဘူးကြ ပေလိမ့်မည်။
ဤ အချက်ကို အနောက်တိုင်းစိတ်ပညာရှင်တို့က မိမိကိုယ်ကို မိမိစိတ်ညှို့ထားခြင်းကြောင့် အံ့ဖွယ်သရဲပြုမူနိုင် သည်ဟု ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။
စိတ်ညှို့ပညာကို ပထမဦးစွာ စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သူမှာ ၁၈ ရာစုနှစ်များတွင် စိတ်ရောဂါကုသ ခြင်း၌ ထင်ရှားခဲ့သောဗီယင်းနားမြို့သား ဒေါက်တာမက်ဇမား (၁၇၃၄-၁၈၁၅) ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် သူ၏အယူအဆတို့ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံအစိုးရက ဖွဲ့စည်းသည့် သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် သမား တော်များ၏ ကော်မရှင်အဖွဲ့က လက်မခံခဲ့ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စိတ်ပညာ။
လူ့စိတ်သည် အမြဲတည်ငြိမ်၍မနေ၊ အစဉ်ပြောင်းလဲလျက် ရှိသည်။
ချစ်စိတ်၊ မုန်းစိတ်၊ ဝမ်းသာစိတ်၊ ဝမ်းနည်းစိတ်၊ ကြောက်စိတ်၊ မနာလိုစိတ် ဟူသည်တို့မှာ စိတ်၏ ပြောင်းလဲ ခြင်း အခြင်းအရာများဖြစ်ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံ စိတ်ပညာ အလို၌၊ ဤအခြင်းအရာတို့သည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုပင် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြကုန်သည်။
စိတ်နှင့် ကိုယ်တို့သည် တစ်ခုပေါ်တစ်ခု မှီသဟဲပြု၍ အစဉ်အမြဲ ဒွန်တွဲနေသည်ဟုလည်း အနောက်နိုင်ငံ စိတ်ပညာဆရာတို့ကဆို၏။
ထို့ကြောင့် စိတ်၌ ဝိပလ္လာသဖြစ် လျှင် ကိုယ်၌လည်း ဝိပလ္လာသဖြစ်သည်။
ဝိပလ္လာသမှာ ဖောက် ပြန်မှုပင်ဖြစ်၏။
စိတ်ပညာ သဘောအားဖြင့် ဆိုရလျှင် စိတ် လှုပ်ရှားမှုနှင့် တစ်ဆက်တည်း၊ ကိုယ်လှုပ်ရှားမှုလည်း ဖြစ်ပေါ် သည်ဟု ဆိုရလိမ့်မည်။
စိတ်လှုပ်ရှားမှုအမျိုးမျိုးရှိသည်တွင် ကြောက်ခြင်း၊ စိတ်ဆိုး ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းဟူသော ဤသုံးမျိုးသည် အရင်းခံတရားများ ဖြစ်သည်ဟု စိတ်ပညာပါရဂူများက ယူဆကြသည်။
ကြောက် ခြင်းဟူသော တရားကြောင့်၊ ကြောင့်ကြခြင်း၊ စိုးရိမ်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပေါ်လာရ၏။
စိတ်ဆိုးခြင်းကြောင့် အနှောင့် အယှက်ဖြစ်ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာရ၏။
ချစ်ခြင်းကြောင့် သနားခြင်း၊ ကရုဏာသက်ခြင်း၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့ စွာ ဆက်ဆံလိုခြင်းစသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာရ၏။
ဤစိတ် လှုပ် ရှားမှုတို့မှာ စိတ်လှုပ်ရှားစေရန် စေ့ဆော်သော အကြောင်း တစ်ခုခုကြောင့်သာလျှင် ဖြစ်ပေါ်လာရ၏။
စိတ်ပညာပါရဂူတို့သည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို တိရစ္ဆာန်တို့၏ သဘာဝမှအစပြု၍ လေ့လာစူးစမ်းခဲ့ကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် တိရစ္ဆာန်၏အတွင်းစိတ်ကို ဖောက်ထွင်း၍ မမြင်နိုင်စေကာမူ၊ ယင်းတို့၏ ကိုယ်အမူအရာကို အကဲခတ်ခြင်းဖြင့် စိတ်အမူ အရာကို သိနိုင်ကြပေသည်။
ပမာအားဖြင့် ကြောင်တစ်ကောင် သည် သူ၏ ကျောက်ကုန်းကိုကြွ၍ လက်သည်းကို ထုတ်ကာ၊ အမွေးအမှင်တို့ကို ထောင်၍ပြလျှင်၊ ထိုကြောင်သည်ကြောက် စိတ်ဖြင့် လှုပ်ရှား၍နေသည်ကို သိရသည်။
ခွေးတစ်ကောင် သည် သခင်ကိုမြင်သောအခါ အမြီး တနန့်နန့်နှင့် ခုန်ပေါက် ပြေးလွှားနေသည်ဟုဆိုလျှင် သူ၏အမူအရာမှာ ဝမ်းသာသော စိတ်ဖြင့် လှုပ်ရှားနေသည့်အမူအရာဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
လူတို့ကား အတွင်းစိတ် လှုပ်ရှားနေပုံကို အမူအရာဖြင့် သိသာ ပေါ်လွင်အောင်ပြတတ်ကြ၏။
ပြုံးခြင်း၊ ရယ်ခြင်း၊ လက်ခုပ်တီး ခြင်းစသည်တို့မှာ ဝမ်းသာသော စိတ်အမူအရာ၊ အကြောအခြင် များ တင်းခြင်း၊ အံကြိတ်ခြင်းတို့မှာ စိတ်ဆိုးသည့် အမူအရာ၊ ငိုခြင်းမှာ ဝမ်းနည်းသော အမူအရာ၊ အသီးသီးဖြစ်ကြသည်။
) စိတ်လှုပ်ရှားပြောင်းလဲမှုကြောင့် ပြင်ပကိုယ်အမူအရာသာ လှုပ်ရှားပြောင်းလဲသည်မဟုတ်၊ ကိုယ်ခန္ဓာတွင်းရှိ ဆိုင်ရာအင်္ဂါ တို့သည်လည်း လှုပ်ရှားပြောင်းလဲကြသည်။
စိုးရိမ်ကြောင့်ကြ သူသည် ချွေးသီး ချွေးပေါက်ကျလာတတ်သည်။
ဒေါသဖြစ်သူ ၏ မျက်နှာသည် နီလာပြီးလျှင်၊ နောက်ဆုံး၌ ဖြူဖတ်ဖြူရော် ဖြစ်လာသည်။
ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သောကလေးမှာ တစ်ကိုယ် လုံးတုန်လှုပ်လာသည်။
ထို့ပြင်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာတွင်း၌ သွေး တိုးသဖြင့် နှလုံးတုန်၊ ရင်ခုန်လာ၏။
အသက်ရှူမှား၏။
မြန် ၏။
အစာချေသောအင်္ဂါတို့ ဖောက်ပြန်မှုကြောင့်၊ အစာမကြေ ဖြစ်၏။
( အစာချေခြင်း။
) ကောက်ကပ် စီးဂလင်းသည်အက်ဒရီ နယ်လင်ရည်ကို သွေးအယဉ်ထဲသို့ပို့၍ စီးဆင်းစေ သောကြောင့်၊ သွေးထဲ၌ ဓာတုဒြဗ်ပေါင်းစည်းမှုသည် တစ်မျိုး တစ်ဖုံဖောက်ပြန်လာ လေသည်။
စိတ်လှုပ်ရှားမှုသည် ကောင်းသော အကျိုးကိုလည်း ဖြစ် စေနိုင်၏။
မကောင်းသော အကျိုးကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်၏။
ပမာအားဖြင့် လူတို့၌ ဒဏ်ရာအနာတရဖြစ်သည့်အခါ၊ ထိတ် လန့်ကြောက်ရွံ့သောစိတ်သည် လှုပ်ရှားမှုကြောင့် အထက်က ပြဆိုခဲ့သည့်အတိုင်းအက်ဒရီနယ်လင်သည် သွေးထဲသို့စီးဝင် သောအခါ ဒဏ်ရာ၏သွေးသည် ခဲလွယ်၏။
ဤအချက်ကြောင့် သာမန်အားဖြင့် ဒဏ်ရာမှ သွေးလွန်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်သည်။
သို့ရာတွင် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် စိတ်၏ တည်ငြိမ်သော သမာဓိသည်မဖြစ်နိုင်ချေ။
ထို့ကြောင့် ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်တုံ တရား လက်လွတ်ဖြစ်တတ်သည်။
ဒေါသသည် အကျိုး အကြောင်း အဆိုးအကောင်းကို မသိတတ်ဟု ဆိုရိုးစကားပင် ရှိသည်။
ထိုကဲ့သို့သော သတိလက်လွတ်ဖြစ်သည်တို့ကို ထိန်း သိမ်းရန်မှှာ၊ စိတ်ကိုချုပ်တည်းနိုင်မှသာ ထိန်းသိမ်းနိုင်လိမ့်မည်။
မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်အလိုအားဖြင့်လည်း စိတ်ကို နိုင်အောင် ထိန်းဘို့ လိုပေသည်။
ဆင်းရဲသော်လည်း ဝမ်းမ နည်း၊ ချမ်းသာသော်လည်း ဝမ်းမသာဟူသော စိတ်မျိုးကို မွေးမြူနိုင်မှသာလျှင် ကျွန်ုပ်တို့သည် လောကဓံတရားတို့ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မည်ဖြစ်လေသည်။
ဆိုင်ရာကိုအနာလစ်ဆစ် ပညာအရဆိုလျှင် စိတ်လှုပ်ရှားမှု တို့ကို ငယ်စဉ်က ချုပ်ချယ်ဖိနှိပ်ထားခဲ့ပါလျှင် စိတ်၏အစွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။
ဆိုင်ကိုအနာလစ်ဆစ်ဟူသည်မှာ စိတ် တို့ကို သရုပ်ခွဲ၍ ပိုင်းခြား ဝေဖန်စစ်ဆေးခြင်းပင်ဖြစ်၏။
ထိုပညာအလို၌ ကြောက်စိတ်၊ မခံချင်စိတ်ဟူသည်တို့သည် ကလေးအရွယ်၌ မကြာခဏဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။
ထိုစိတ် တို့ကို ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်လိုက်လျှင် ထိုကလေးငယ်တို့ ကြီးပြင်းလာ သောအခါ အညံ့စွဲစိတ်များ ပေါ်လာပြီလျှင် လူထဲသူထဲသို့ မဝင်ရဲအောင်ဖြစ်တတ်သည်။
ဤအချက်ကို ဆရာသမားနှင့် မိဘများတို့သည် အထူးသတိချပ်အပ်ပေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ နှိပ်ကွပ်မှုတို့ကြောင့် အကြောက်စွဲစိတ်များလည်း ကပ်ရောက် တတ်သည်။
စိတ်လှုပ်ရှားမှုသည် ထိုသို့ လူတို့အားပုဂ္ဂိုလ်အနေဖြင့် အရေးကြုံသည့်အခါ၌သာ အကျိုးသက်ရောက် စေသည်မဟုတ်၊ အခြားသောအချိန်အခါမျိုး၌လည်း အကျိုးသက်ရောက်စေသည်။
လူတို့အချင်းချင်း ချစ်ခင်စွာပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှု၊ ဂီတ၊ကဗျာ၊ ပန်းချီမှစ၍၊ သစ်ပင်ပန်းမာလ်၊ တောတောင်ရေမြေဟူသမျှတို့၌ ကြည်နူးကြခြင်းမှာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုမှကင်း၍ မဖြစ်နိုင်ချေ။
ထို စိတ်လှုပ်ရှားမှုမျိုးကြောင့် သုခုမ အနုပညာရပ်များ ပေါ်ထွန်း လာရသည်။
စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့်ပင်လျှင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံ အသီးသီးတို့တွင် မျိုးချစ်ခေါင်းဆောင်များ၊ အာဇာနည်ပုဂ္ဂိုလ် များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြသည်။
လူတို့သည် အမျိုးနှင့် နိုင်ငံကို ချစ်ခင်သော စိတ်ဓာတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် နိုင်ငံအတွက် တိုက်ပွဲတို့တွင် အသက်စွန့်လွှတ်ရဲကြသည်။
ကိုယ်ကျိုးမဖက် သော ပရဟိတ လုပ်ငန်းအနေဖြင့် နိုင်ငံနှင့် လူမျိုး၏ အကျိုး ကို သည်ပိုးထမ်းရွက်ကြ၏။
ကြီးမားသော ကိစ္စတစ်ခုကို ဆောင်ရွက်လိုသောသူသည် မဖြစ်မနေဟူသော စိတ်ဓာတ် အမြဲတစ်စေ လှုပ်ရှားထ ကြွနေမှသာလျှင် အောင်မြင်ခြင်းကို ရနိုင်မည်ဖြစ်၏။
မခံချင်စိတ်၊ မျိုးချစ်စိတ်၊ သနားကြင်နာစိတ်၊ ချစ်စိတ်၊ မုန်းစိတ်တို့က တိုက်တွန်းစေ့ဆော်သောအခါ မဖြစ် နိုင်ဟု ထင်မြင်ရသောကိစ္စများပင်လျှင် အထမြောက်၍လာကြ ရပေသည်။
ဗြိတိသျှနိုင်ငံ စိတ်အားချို့တဲ့ခြင်း အက်ဥပဒေ (၁၉၂၇) တွင်၊ စိတ်အားချို့တဲ့ခြင်း ဟူသည်မှာ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် မတိုင်မီကာလအတွင်း မျိုးရိုးကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ရောဂါကြောင့်ဖြစ် စေ၊ ဒဏ်ရာအနာတရကြောင့်ဖြစ်စေ၊ စိတ်အားပြည့်ပြည့်ဝဝ မဖွံ့ဖြိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတန့်ရပ်နေခြင်း အခြေအနေဖြစ် သည်ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။
လူမှုရေးသိပ္ပံပညာသဘောအရ ပြောရလျှင် စိတ်အားချို့တဲ့သူ ဟူသည်မှာ လူအများနှင့် ခြား နားသီးသန့်၍ အထူးကျွမ်းကျင်စွာ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲပေးရ လောက်အောင်၊ စိတ်အားဖွံ့ဖြိုးမှုများ တန့်ရပ်နေရသဖြင့် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတွင် မနေတတ် မထိုင်တတ် ဖြစ်ရသူကို ဆိုလိုသည်။
စိတ်အားချို့တဲ့ခြင်းသည် ရူးသွပ်ခြင်းနှင့် တစ်ခြားစီဖြစ် ၏။
စိတ်အားချို့တဲ့ခြင်းဖြစ်ရသော အကြောင်းတစ်ရပ်ကို ပုံစံအားဖြင့် ပြဆိုရလျှင် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းမှ စိမ့်ရည် ကျဆင်း ခြင်းသည် မလုံမလောက်သောကြောင့် စိတ်အားချို့တဲ့ရသည် ဖြစ်၏။
စိတ်အား မဖွံ့ဖြိုးခြင်း ဖြစ်ရသည်မည်၏။
( ဂလင်း။
) ရူးသွပ်ခြင်း၌ကား၊ စိတ်သည်ဖောက်ပြန်လျက်ရှိသည်။
စိတ်အားချို့တဲ့ခြင်း၌ စိတ်နှမ်းခြင်း၊ စိတ်နုံ့ခြင်းနှင့် စိတ် အားပျော့ခြင်းဟူ၍ သုံးမျိုးရှိသည်။
စိတ်နှမ်း သူတို့တွင် ဝမ်း တွင်းပါစိတ်နှမ်းသူများလည်းပါဝင်၍၊ ထိုသူတို့သည် အရွယ် ရောက်သည့်တိုင်အောင် သာမန် သုံးနှစ်သား ကလေးငယ်တို့၏ အသိဉာာဏ်ကို မမှီချေ။
ထိုသူတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ထမင်း စားခြင်း၊ အဝတ် ဝတ်ခြင်းတို့ကို မပြုနိုင်ချေ။
စကားကိုလည်း ကျနစွာ မပြောတတ်ကြချေ။
စိတ်နုံ့သူများမှာမူ အရွယ်ရောက် သည်တိုင်အောင် သာမန်သုံးနှစ်သားနှင့် ခုနစ်နှစ်သားတို့၏ အသိဉာာဏ်မျှသာရှိသည်။
သူတို့ကို စာသင်ပေး၍ တတ်ရန်ခက် သော်လည်း လွယ်ကူသည့်လက်မှု ပညာရပ်တို့ကို စနစ်တကျ သင်ပေး၍ ရနိုင်သည်။
သူတို့သည် စကားကို အသင့်အတင့် ပြောတတ်သော်လည်း စိတ်ကူးဉာာဏ်မှာ နုံ့သည်။
စိတ်အားပျော့ သူတို့မှာ အရွယ်ရောက်သည့်တိုင်အောင် သာမန်ရှစ်နှစ်မှ တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်သားမျှသာ အသိဉာာဏ်ရှိသည်။
သာမန်ကျောင်း တွင် အတော်အသင့်ပညာသင်ကြားပေး၍ ရနိုင်သော်လည်း၊ ထို သူတို့သည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ရေးကိစ္စများတွင် မဆုံးဖြတ်တတ် ကြချေ။
ရှေးက စိတ်အားချို့တဲ့ခြင်းကို ရူးသွပ်ခြင်းနှင့် ခွဲခြားခြင်း မပြုဘဲ၊ ချို့တဲ့သူတို့ကို စိတ္တဇဆေးရုံစသည့် ဂေဟာတို့၌ ထား လေ့ရှိသည်။
သို့ရာတွင် လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးလာ သောအခါ၊ စိတ်အားချို့တဲ့ သူတို့မှာ လူသာမန်တို့ ခံစားနေ သော အခွင့်အရေးများကို မခံစားရသော 'စိတ္တဗလခွင့်မဲ့သူ' များဖြစ်၍၊ ယင်းတို့ကို အထူးပညာသင်ကြားပေးသော ကုနည်း ဖြင့် ကုစားရမည်ဟု ယူဆလာကြသည်။
ယခုအခါ စိတ်အားချို့ တဲ့သူများကို လူမှုဝန်ထမ်းပြဿနာ တစ်ရပ်ဟု သဘောထား ကာ၊ ထိုသူတို့ကို ဂေဟာတွင်း စောင့်ရှောက်ရေးစနစ်ဖြင့် လူမှု ဝန်ထမ်းဌာနတို့က ကူညီစောင့်ရှောက်ကြသည်။
( လူမှုရေးရာပညာ။
)အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စိတ်ပညာ။
စိတ်ရောဂါပညာ () သည် ဆေးပညာ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စိတ်ရောဂါပညာ၏ အခြေခံပြဿနာမှာ စိတ်ဓာတ်လှုပ်ရှားမှု၊ စိတ်မကျေနပ်မှုနှင့် မကျန်းမာသဖြင့် ဖြစ်ပွားတတ်သော စိတ် ရောဂါများ၏ အကြောင်းရင်း များကို ရှာဖွေကုသရန် ဖြစ်လေသည်။
ဤကဲ့သို့ကုသရာတွင် ဖေါက်လှဲ ဖေါက်ပြန်ဖြစ်မှုများ၏ အခြေခံအချက်အလက်များကို လူနာများ အတိတ်က အကြောင်းများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စိတ်ရှည် လက်ရှည် မေးမြန်းခြင်း ထုတ်ဖော်နိုင်ရန် ရည်သန်လေသည်။
လူကောင်းများဟု ထင်ရသူများ၌ စိတ်မသိမသာဖေါက်ပြန်နေသူ အများအပြားရှိလေသည်။
အကြောင်းမူကား၊ အချို့သော သူတို့သည် မိမိတို့၏ စိတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခံစားရသော အာရုံများကို ချုပ်တည်းဖိနှိပ်ရလွန်းဖြင့် အခဲမကျေချက် အမျိုးမျိုးသည် 'မသိစိတ်'၌ ကိန်းဝပ်နေတတ်၏။
ထိုမကျေနပ်ချက်များ စုပေါင်း၍ အင်အားများလာသောအခါ စိတ်ကို ဒုက္ခပေးသဖြင့် သောကပိုခြင်း၊ မပျော်ပိုက်ခြင်း၊ မကြည်နူးခြင်းစသော ပြင်းထန်သည့် စိတ်ရောဂါများ စွဲကပ်လာတတ်၏။
ဤဝေဒနာများကို နားလည်အောင်ကြိုးစားကုသရန် အထူးလိုအပ်လှပေသည်။
အချို့သောသူများသည် အရက်သေစာကို အလွန်အကျွံ သောက်စားကြသဖြင့် အရက်သေစာတွင်ပါသော အရက်ပျံကြောင့် ဦးနှောက်အင်အား ကုန်ခန်းနွမ်းနယ်လာတတ်၏။
ထိုသူမျိုးများသည်လည်း စိတ်နှင့်ဆိုင်သော ဝေဒနာစွဲကပ်တတ် သဖြင့် တင်ကြိုသတိထားကာ ကုသရန်လိုအပ်၏။
မိဘနှင့် သားသမီး ဆက်ဆံပုံ ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့် အချို့သူငယ်များသည် စိတ်ပျက်ပြား၍ စာရိတ္တ ပေါ့တန်ကာ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်တတ်ကြ၏။
တစ်ကြိမ်မှ နှစ်ကြိမ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်မိသောအခါတွင်လည်း လူဆိုးကြီးများ ဖြစ်သွားတတ်၏။
ဤသူငယ်များအား သူတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေက မည်ကဲ့သို့ပြုပြင်ခဲ့၍ ဤသို့ဖြစ်ရသည်ကို သေချာစွာ လေ့လာ ကုစားပေးရန်လိုပေသည်။
ထို့ကြောင့်ပင်လျှင် ကလေးသူငယ်များ စိတ်ကြံ့ခိုင်အောင် ပြုပြင်မှု၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် အလုပ်အကိုင် လမ်းညွှန်မှုစသည်များ ပြုလုပ်ပေးရန် လိုအပ်၏။
ဤပြဿနာမျိုးများတွင် ကလေးတို့၏ စိတ်ကို စိတ်ရောဂါပညာအကူအညီဖြင့် ကုစားဖြေရှင်းပေးရလေသည်။
ထို့ပြင်စက်မှုလက်မှုထွန်းကားသောနိုင်ငံများရှိ စက်ရုံအလုပ်သမားများသည် လုပ်သက်ရှည်လာသည်နှင့်အမျှ အဆက် မပြတ်ကြားနာရသော စိတ်တုန်လှုပ်ဖွယ် စက်သံကြီးများကြောင့် စိတ်နှင့်ဆိုင်သည့် ရောဂါ ဝေဒနာစွဲကပ်ခံစားရတတ်၏။
ထိုအခါတွင် အလုပ်ရှင်သည် အလုပ်သမားအားသင့်လျော်သော လျော်ကြေးများ ပေးရန်လိုပေသည်။
ထို့ပြင် အလုပ်ရှင်နှင့် လုပ်သားဆက်ဆံမှု တိုးတက်လာစေနိုင်သည့် နည်းစနစ်များကိုလည်း ရှာဖွေရန်လို၏။
အခြားအခြားသော အလုပ်သမား ပြဿနာများစွာတို့ကိုလည်း ဖြေရှင်းရန်လို၏။
ဖော်ပြပါ ပြဿနာကြီးငယ်များသည် စိတ်ရောဂါပညာ အကူအညီကိုယူ၍ ဖြေရှင်းရန်လိုအပ်သော ပြဿနာများဖြစ်၏။
အချို့ခေတ်မီနိုင်ငံကြီးများတွင် ဤပြဿနာမျိုးကို စိတ်ရောဂါပညာ အကူအညီဖြင့် လေ့လာ ဖြေရှင်းနေကြပေပြီ။
စိတ်ရောဂါကုနည်း အမျိုးမျိုးရှိ၏။
ခေတ်သစ် ဆရာဝန်များသည် ဝေဒနာရှင်၏ အတိတ်ကာလ အတွေ့အကြုံ အဖြစ်အပျက်များကို မေးမြန်းလေ့လာခြင်းဖြင့် ရောဂါ၏ အကြောင်း ရင်းကို ဖော်ထုတ် ကုသရန်ကြိုးစားကြ၏။
အချို့ဆရာဝန်များကား လူနာကို ရုတ်တစ်ရက် တုန်လှုပ် နာကျင်အောင်လုပ်သောနည်းဖြင့် ရောဂါအကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေကုသကြ၏။
အင်ဆူလင်ကဲ့သို့သော ဆေးမျိုးထိုး၍ ဝေဒနာရှင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ရုတ်တစ်ရက်နာကျင် တုန်လှုပ်မှု ခံစားရအောင် ဖန်တီးကြ၏။
ယခုအခါ၌မူ ထိုးဆေးအစား လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို အသုံးပြု၍ ကုသကြ၏။
အချို့ကလည်း ဆိုဒီယမ် ကဲ့သို့သော အိပ်မွေ့ဆေးများကိုသုံး၏။
ဆေးထိုးလိုက်လျှင် လူနာသည် အတိတ်ကာလက မိမိတွေ့ကြုံခဲ့ရသောအဖြစ် အပျက်များကို လွတ်လပ်စွာ ပြန်လည်ပြောဆိုလေတော့သည်။
အချို့စိတ်ရောဂါဆိုင်ရာ ဆရာဝန်များသည် စိတ်ညှို့နည်း ဖြင့် ကုသကြ၏။
နောက်ဆုံးပေါ် နည်းတစ်နည်းမှာ ပြဇာတ် တဇာတ်ဖန်တီး၍ လူနာကိုပါဝင်ကပြစေလျက် ကိုယ်နှုတ်အမူအရာများကို အကဲခတ်လေ့လာခြင်းဖြင့် အတွင်းသဘော ရောဂါ၏အကြောင်းအရင်းကို သိရှိအောင် ကြိုးစားထုတ်ဖော်၍ ကုသသော နည်းဖြစ်လေသည်။
စိတ်ရောဂါပညာသည် ယခုအခါ စစ်တပ်များအတွက် အလွန်အရေးပါသော ပညာဖြစ်၏။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စစ်အတွင်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ဖွယ် အဖြစ်အပျက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော စစ်သားတို့တွင် စိတ်နှင့်ဆိုင်သော ဝေဒနာအမျိုးမျိုး စွဲကပ်နေတတ်၏။
ထို့ကြောင့်ပင် စစ်တွင်းကာလ၌၎င်း၊ စစ်ပြီးကာလ၌၎င်း၊ စစ်သားတို့၏ စိတ်ရောဂါများကို ဂရုစိုက်ကုစားရန် အလွန်လိုအပ်ပေသည်။
ရှေးခေတ်က စိတ်မကောင်းသူများကို မကောင်းဆိုးရွား ဝင်ရောက်ပူးကပ်နေသည်ဟူ၍ ရက်ရက်စက်စက် ပြုမူတတ်ကြ၏။
သို့ရာတွင် မည်သို့မျှဆေးကုသပေးခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
စိတ်နှင့်ဆိုင်သော ရောဂါများရှိသည်ဟု စတင်ရိပ်စားမိသူမှာ ယိုဟန်းဗိုင်ယာ ဆိုသူဖြစ်၏။
၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုင်ယာက စုန်းမများသည် စိတ်မနှံ့သူများသာဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့၏။
ထို့ကြောင့်ပင် သူ့အားခေတ်သစ် စိတ်ရောဂါပညာကို ပထမဆုံး စတင်လိုက်စားသူဟု ခေါ်ကြ၏။
အမေရိကန်တော် လှန်ရေးစစ်ပွဲများတွင် ဂျော့ဝါရှင်တန်၏တပ်၌ အမှုထမ်းခဲ့ဘူး သော ဗင်ဂျမင် ရတ်ဆိုသူသည်လည်း စိတ်ရောဂါပညာကို ပထမဆုံးစတင်လိုက်စားသူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်၏။
ထို့နောက် ပြင်သစ်လူမျိုး ဖိလစ် ပီနယ်သည် စိတ်ရောဂါကုထုံး များကို ပိုမိုတိုးတက်အောင် ပြုပြင်ကြိုးပမ်းခဲ့၏။
၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျီအင်း မာတင် ရှားကိုး ဆိုသူသည် အာရုံကြောနှင့် ဆိုင်သော ရောဂါများ၊ စိတ်ချောက်ချား ရောဂါများအတွက် အခြေခံသုတေသနများ ပြုခဲ့လေသည်။
ထိုနှင့်တစ်ချိန်တည်းလောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်နယ်များ စစ်ပွဲ၌ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ဘူးသူ ဝီယာ မစ်ချယ်သည် စိတ်ရောဂါပညာ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ ခဲ့၏။
စိတ်ရောဂါပညာလောကတွင် အရေးပါအရာရောက်ဆုံးသောသူကား၊ ဩစတြီးယန်းလူမျိုး ဇိဂမွန့် ဖရွိုက် (၁၈၅၆-၁၉၃၉) ဖြစ်၍၊ စိတ်ရောဂါသုတေသနများပြုခြင်း၊ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်း၊ စိတ်ရောဂါ လက္ခဏာ အကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ပညာကြီး တစ်ရပ်ဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးခဲ့ လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စိတ်ပညာ Category:စိတ်ကျန်းမာရေး Category:ဆေးပညာအထူးပြုများ။
thumb | right | 1860 ပြည့်နှစ်ကာလများ၌ ရေးဆွဲခဲ့သော အရှေ့ဘင်္ဂလားနယ်မှ စဏ္ဍာလ အမျိုးဇာတ်ဝင် အမျိုးသားတစ်ဦး၏ ပုံတူပန်းချီ ရင်းမြစ် စဏ္ဍာလမှာ ပါဠိစကားဖြစ်၍ အလုပ်ကြမ်းကို ပြုလုပ်သောသူဟု အနက်ထင်သည်။
ယင်းကို ဒွန်းစဏ္ဍားဟု မြန်မာမှုပြုကာ ခေါ်ဆိုကြ၏။
စဏ္ဍာလ၏ ဇာစ်မြစ်ကို ရှာဖွေရာ၊ ဝိနည်းတော်ဘိက္ခုပါစိတ်၊ မုသာဝါဒဝဂ္ဂ၊ ဩမသဝါဒ သိက္ခာပုဒ်တွင် အမျိုးမြတ်အမျိုးညံ့ကို ခွဲခြားရာ၌ အမျိုးညံ့တွင် စဏ္ဍာလကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။
ထို့ကြောင့် စဏ္ဍာလသည် မြတ်စွာဘုရားသခင်လက်ထက်တော်၌ပင် ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသည်။
အမျိုးအစား ကျောက်စာဝန်တော်စိန်ခို၏ မှတ်တမ်းနှင့် ယုဒသန်အဘိဓာန်တွင် စဏ္ဍာလကို (၁) ပြည်တန်ဆာ တစို့၊ (၂) သွေးမစွမ်း တစို့၊ (၃) သူတောင်းစားများ တစို့၊ (၄) သူကောင်ထမ်းမြေမြှုပ် သုဘရာဇာ တစို့ ဟူ၍ (၄)စို့ခွဲကာ ပြသထားသည်။
သို့သော် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက မဃဒေဝလင်္ကာကျမ်းတွင် 'စဏ္ဍာလငါး၊ အစို့များက'ဟူ၍ စဏ္ဍာလငါးစို့ ရှိကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်းတွင်လည်း စဏ္ဍာလ ငါးစို့ ရှိကြောင်းကိုလည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်ကိုတွေ့ရ၏။
ထို စဏ္ဍာလ ငါးစို့မှာ (၁) စပ်၊ (၂) အမွှမ်း၊ (၃) သူကောင်ထမ်း၊ (၄) တွင်းတူး၊ (၅) သင်္ဂြိုဟ်ကိုင်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းငါးစို့၌ စပ်ဆိုသည်မှာ လူသေအလောင်း ထည့်သော ခေါင်းပျဉ်၊ ကျင်ပု၊ ခုံ၊ ဇာတာအိမ်၊ တစ်လား၊ စမြင်းတိုင် အလောင်းစင်၊ ဗိတာန် ကြာကလပ်၊ လောင်တိုက်၊ ငှက်ကြီးကာ စသော အထည်ကိုယ် ဝါးသစ်သားများကို လုပ်ရသော သူကိုခေါ်၏။
အမွှမ်းဆိုသည်မှာ လူသေအလောင်းစင်စသည်တို့ လုပ်ထားသော သစ်သား၊ ဝါး၊ အထည်ကိုယ်များတွင် ဆင်ယင်ရန် ပိုးဖဲ၊ ဗုဇွန်ဆီ၊ ကတ္တီပါ၊ ဇာရှံ၊ ရွှေညောင်ရွက်၊ ကျောက်စီ၊ သတောင်းလည်ကြာဆံ ကြာရပ် စသည်များကို အဆင့်အတန်း စာတမ်းထွက်နှင့်အညီ လှပအောင် လုပ်ဆာင်ရသောသူဖြစ်သည်။
သူကောင်ထမ်း ဆိုသည်မှာ လူသေကောင် မသာလောင်း ရွှေ့ပြောင်းခြင်းနှင့် စပ်သမျှ လုပ်ဆောင်ရသောသူဖြစ်သည်။
တွင်းတူးဆိုသည်မှာ လူသေကောင်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အရိုးကိုသော်လည်းကောင်း၊ မြှုပ်ရန်တွင်းတူးသည့်အလုပ်နှင့် စပ်သမျှကို လုပ်ဆောင်ရသော သူဖြစ်သည်။
သင်္ဂြိုဟ်ကိုင်ဆိုသည်မှာ လူသေအလောင်းကို မြေမြှုပ်သောအခါ၊ မီးရှို့သောအခါ၊ တံစူးဝါး (တစ်နည်း) တံရှူးဝါးများနှင့် ကိုင် တွယ်မြေမြှုပ်မီးဖုတ်သော အလုပ်၊ အရိုးကောက် အရိုးမြှုပ် အရိုးမျှော အလုပ်ကို လုပ်ရသောသူဖြစ်သည်။
သမိုင်း ထိုငါးမျိုးသော စဏ္ဍာလတို့သည် မြန်မာမင်းအဆက်ဆက် မှစ၍ တည်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က စဏ္ဍာလများကို အရွတ်ဝန်က အုပ်ချုပ်ရ၏။
စဏ္ဍာလများထံမှရရှိသော အခွန်အကောက်များ ကိုမူ အရွတ်ဝန်ထံတွင် သိမ်းဆည်း အပ်နှံထားကြရ၏။
ထိုစဏ္ဍာလတို့မှရသော အခွန်အကောက်များဖြင့် နိုင်ငံခြားဒေသများတို့မှ ရောက်လာကြသော သံတမန်များကို ကျွေးမွေးပြုစုရသည်။
ဤကိုရည်၍ မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက မဃဒေဝလင်္ကာသစ်၊ ပုတ္တောဝါဒခန်းတွင် 'စဏ္ဍာလငါး၊ အစို့များက၊ ရငြားတမည်၊ အခွန်သည်ကား၊ တစ်ပြည် တစ်စံ၊ တစ်နိုင်ငံက၊ သံကိုကျွေးမွေး၊ ပေးကမ်းဘို့ရန်၊ အရွတ်ဝန်သို့၊ မကျန်စေငှာ၊ အပ်ထားရာ၏'ဟူ၍ ဖော်ပြရေးစပ် မိန့်ဆိုထားလေသည်။
စဏ္ဍာလမှာ ရှေးမြန်မာမင်းများ၏ စီရင်မှုအရ ကျွန်သီးတော်စာရင်းဝင်များဖြစ်၏။
ကျွန်သီးတော် ခေါ်သောဘုရားကျွန်၊ ပဋကတ်ကျွန်၊ ကျောင်းကျွန်တို့ကိုအမြတ်စား၊အလတ်စား၊ အနိမ့်စား၊ အညံ့စားဟု ၄ ပါးပြားထားရာ၊ စဏ္ဍာလမှာ အညံ့စားအမျိုးတွင်ပါဝင်သည်။
အညံ့စားမျိုးတွင်ပါဝင်သော သူတို့မှာ (၁) ဝေဏု၊ ဝါးခုတ် ဝါးခွဲ နှီးထိုး ဖျာရက်စသည် တို့ကိုပြုလုပ်သောသူ၊ (၂) ရဋ္ဌသာရ၊ သစ်ရွေသမား ရထားလှည်းစသည် အလုပ်သမား၊ (၃) နေသာဒ၊ တံငါမုဆိုးမျိုး၊ (၄) ပက္ကုသ၊ ပန်းမှိုက်သွန် အညစ်အကြေး သုတ်သင်သောသူများနှင့် (၅) စဏ္ဍာလ၊ ဒွန်းစဏ္ဍားမျိုးများတို့ဖြစ်ကြ၏။
တန်းတူညီမှု သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေး ရရှိသည့်အချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ယာယီ သမ္မတကြီးက ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေပါ လူ့အခွင့် အရေးများအရ၊ အောက်ပါအမိန့်ကို နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးသို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့၏။
'ပြည်ထောင်စု မြန်မာပြည်သည် ယနေ့တွင် လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ၊ တစ်ဦးကို တစ်ဦး ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ တစ်ဦးကို တစ်ဦး နှိပ်စက်ခြင်းမှစ၍ မကောင်းသော အလေ့ဆိုးများကို လုံးဝပယ်ဖျောက်ပစ်ရန် ကျွန်ုပ်အစိုးရက ရည်ရွယ်သည်။
ရာဇဝင်တွင် ရှေးရှေးသောအခါကစ၍ ရှေးမင်းများ၏ အာဏာ စက်ကြောင့်၊ ဒွန်းစဏ္ဍား၊ သူတောင်းစား၊ ဘုရားကျွန်၊ ကျောင်းကျွန်၊ ကယ်ပါ၊ သင်္ချေစသည်တို့ကို ယနေ့မှစ၍ ရှေးအမင်းမင်းတို့၏ အာဏာစက်ကို ကျွန်ုပ်ပယ်ဖျက်၍၊ ထိုလူမျိုးတို့၏ သဘောအတိုင်း လုပ်လိုသော အလုပ်မျိုးစုံတို့ကို လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြစေဟု ကျွန်ုပ်အမိန့်ချ မှတ်သည်။
ဤ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိသော နိုင်ငံသားများသည် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် ပါရှိသည့်အတိုင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အခွင့်အရေးချင်း တူညီကြစေ'။
ယင်းသို့ကြေညာခဲ့သည့်အတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် စဏ္ဍာလပပျောက်ရေး၊ သူတောင်းစားရိုးရာ ပပျောက်ရေးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဝေါဟာရ။
စန္ဒရားတစ်ခု ယခုခေတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးရှိ ဂီတ တူရိယာများတွင် စန္ဒရား(Piano)သည် လူကြိုက်အများဆုံးနှင့် အရေးအပါဆုံးသော ကြိုးတပ်တူရိယာတစ်ခုဖြစ်ပေသည်။
ကြိုးတပ်တူရိယာဟုပင် ဆိုသော်လည်း၊ စန္ဒရားမှာ အခြားသောကြိုးတပ်တူရိယာများကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ ခလုတ်နှိပ်ယန္တရားတပ်ဆင်၍ တီးရသောကြောင့် လက်ချောင်း တစ်ချောင်းလျှင် အသံတစ်သံ နှိပ်လေရာ၊ လက်ဆယ်ချောင်းဖြင့် ဆယ်သံပြိုင်အထိ တစ်ကြိမ်တည်း တီးနိုင် သော တူရိယာဖြစ်သည်။
ပတ္တလား၊ စောင်း၊ ဒုံမင်း စသည့် အသံစဉ် တူရိယာများမှာ စန္ဒရား အသံစဉ်နှင့်တူကြသော်လည်း၊ လက်တစ်ဖက်မှ တစ်ကြိမ်လျှင် တစ်သံသာ တီးခတ်နိုင်သော ကြောင့် စန္ဒရားကဲ့သို့ သံပြိုင်တွဲများပြားကျယ်ဝန်းစွာ မရချေ။
ဘော့ဝု လေးထောင့် စန္ဒရား၏ လှုပ်ရှားမှုသဏ္ဌာန် စန္ဒရားမှာ အသံပြိုင်အသံတွဲများပြားကျယ်ဝန်းရုံမက အသံပြောင်း အသံလွှဲများတွင် အကူးအပြောင်း လွယ်ကူလျင်မြန်လှ၍၊ အခြားသော ကြိုးတူရိယာနှင့် တီးခတ် တူရိယာများ စုပေါင်းတီးခတ်သော အသံစုံကို တီးနိုင်သော တူရိယာဖြစ်ပေသည်။
အနောက်တိုင်း ဂီတသမိုင်းကို လိုက်စားသူတို့၏ အဆိုအားဖြင့် စန္ဒရားသည် ရှေးခေတ် ပါးရှင်းလူမျိုးတို့၏ မူရင်းဖြစ်သော 'ဒါးလဆီမာ'ခေါ် ကြိုးတပ်တူရိယာတစ်မျိုးမှ တဖြည်း⁠ဖြည်း တိုးတက်ကောင်းမွန် လာသော တူရိယာဖြစ်သည်။
ဒါးလဆီမာ တူရိယာသည် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာအခါကပင် အရှေ့တိုင်း ပါးရှား ပြည်၌ရှိခဲ့သော တူရိယာတစ်ခုဖြစ်၍၊ ၁၁ ရာစုနှစ်နှင့် ၁၃ ရာစုနှစ်အတွင်း ကရူးဆိတ်စစ်သည်တော်များနှင့်အတူ ဥရောပတိုက်သို့ရောက်ရှိလာဟန်တူ၏။
ရှေးအကျဆုံး ဒါးလဆီမာမှာ ကြိုးဆယ်ချောင်းတပ် လက်ခတ်နှစ်ခုနှင့် တီးရသော တူရိယာဖြစ်၏။
ဥရောပတိုက်တွင် အလယ်ခေတ်ဆီက အသုံးအများဆုံးဖြစ်ခဲ့၍၊ တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင်လည်း ပြုပြင်တီထွင်လာကြသည်။
ထိုခေတ်ကပင် ဒါးလဆီမာကို လက်ခတ်နှင့် မတီးဘဲ၊ လက်နှိပ်ခလုတ်များဖြင့် တီးသောစနစ် ကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီးနောက် ခလုတ်တစ်ခုအတွက် ကြိုး ၂ ပင်မှ ၅ ပင်အထိ တပ်ဆင်ခဲ့ကြလေသည်။