kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အထက်သုတ်တော်နည်းအတိုင်း အရှင်မဟာကောဋ္ဌိကမထေရ်အား သုတဝန္တ အရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိ၏၊ ဤသိခြင်းကို ဝိဇ္ဇာ-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ဤမျှဖြင့် ဝိဇ္ဇာသို့ ရောက်သူဖြစ်၏ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ဖြေဆိုတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၆၁-၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၇၉-၂၈၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-သမ္ဗောဓဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
လောက၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို ရှာမှီးခြင်းငှာ ကျင့်တော် မူခဲ့ပြီ၊ ယင်းတို့ကို သိတော်မူခဲ့ပြီ၊ ရှိသမျှကို ပညာဖြင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သိတော်မူခဲ့ပြီ၊ လောက၏ အဿာဒကို အဿာဒအားဖြင့်။
နိဿရဏကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်း သိတော်မမူသေးသရွေ့ လောက၌ ဘုရားဟု ဝန်ခံတော် မမူခဲ့၊ သိတော်မူသည့်အခါမှသာ လောက၌ ဘုရားဟု ဝန်ခံတော်မူပြီ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၆၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၈၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ၁-သမ္ဗောဓဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
လောက၌ အကယ်၍ သာယာဖွယ်မရှိခဲ့လျှင် ဤသတ္တဝါတို့သည် မတပ်မက်ကြကုန်ရာ၊ သာယာဖွယ်ရှိသောကြောင့်သာ တပ်မက်မောကြကုန်၏၊ အကယ်၍ အာဒီနဝမရှိလျှင် သတ္တဝါတို့သည် လောက၌ မငြီးငွေ့ကြကုန်ရာ၊ အာဒီနဝရှိသောကြောင့်သာ ငြီးငွေ့ကြကုန်၏၊ နိဿရဏမရှိလျှင် ဤလောကမှ မထွက်မြောက်ကြကုန်ရာ၊ နိဿရဏရှိသောကြောင့်သာ ထွက်မြောက်ကြကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ သတ္တဝါတို့သည် အဿာဒကို အဿာဒအားဖြင့်။
နိဿရဏကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်း မသိကြသေးသရွေ့ သတ္တဝါတို့သည် ဤဩကာသလောက, သတ္တလောကမှ မထွက်မြောက်နိုင်ကြ၊ မကင်းနိုင်ကြ၊ မလွတ်မြောက်နိုင်ကြ၊ အပိုင်းအခြားကင်းသောစိတ်ဖြင့် မနေနိုင်ကြကုန်၊ ယင်းတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိကြရာအခါ၌ ဤလောကမှ ထွက်မြောက်နိုင်ကြကုန်ပြီ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အံ၊မြန်၊၂၊၄၉၂-၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ၁၁-တိကဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အဿာဒ (သဿတ)ဒိဋ္ဌိကို ပယ်နိုင်ရန် အနတ္တသညာကိုပွားများကြရမည်။
အတ္တာနု (သက္ကာယ)ဒိဋ္ဌိကို ပယ်နိုင်ရန် အနတ္တသညာကိုပွားများကြရမည်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (၆၂)ပါးကို ပယ်နိုင်ရန် သမ္မာဒိဋ္ဌိကိုပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၆၁-၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၅၈-၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၇)၂-အရဟန္တဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အညတရရဟန်းက “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်သည် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သောတရားကို ကြားနာပြီးသည်ရှိသော် တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ကပ်ရောက်၍ မမေ့မလျော့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် စိတ်ကို နိဗ္ဗာန်သို့လွှတ်ပြီး နေပါမည်၊ တပည့်တော်အား အကျဉ်းချုပ်တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ထားလေသည်။
“ရဟန်း တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် စွဲလမ်း၍ယူသော ရဟန်းအား မာရ်နတ်၏ ရာဂဟူသော ကျော့ကွင်းဖြင့် ဖွဲ့တုတ်ချီနှောင်ခံရမည်၊ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မစွဲလမ်းသောရဟန်းသည် မာရ်နတ်၏ ရာဂကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်လိမ့်မည်”ဟု ဟောတော်မူပါသည်။
အညတရရဟန်းက “သိပါပြီ မြတ်စွာဘုရား”ဟု လျှောက်ထားလေရာ ဘုရားရှင်က အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာကို အကျယ်အားဖြင့်သိပုံကို မေးမြန်းတော်မူသဖြင့် အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် စွဲလမ်း၍ ယူသော် မာရ်နတ်၏ ကျော့ကွင်းဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရပုံ၊ စွဲလမ်းမှုမရှိလျှင် မာရ်နတ်၏ ကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်ပုံကို သိပါကြောင်း” လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူပြီး ဤအတိုင်းပင် မှတ်ရမည်ဟု ဟောကြားတော်မူသည်ကို ကျင့်သုံးသဖြင့် မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၃-၄။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၂-၃။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၀-၁။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၂-၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ (၆)၁-ဥပယဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-တို့ဖြင့် ခန္ဓာ ၅-ပါးသို့ကပ်ရောက်သူ (စွဲငြိနေသူ)သည် ကိလေသာတို့မှ မလွတ်မြောက်နိုင်၊ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-တို့ဖြင့် ခန္ဓာ ၅-ပါးသို့ မကပ် ရောက်သူ (မစွဲငြိသူ)သည်သာ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်နိုင်ပေ၏-ဟု ခန္ဓာ တစ်ပါးစီကို ခွဲစိတ်၍ အကျယ်ဝေဖန် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၅-၆။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၄-၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၅-အတ္တဒီပဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
မိမိကိုယ်ကို (လောကီ လောကုတ္တရာ) ဓမ္မကို မှီခို အားထားလျက် နေကြ၊ မိမိကိုယ်, ဓမ္မကို မှီခို အားထားသူများသည် စိုးရိမ်မှု, ငိုကြွေးမှု၊ ကိုယ်ဆင်းရဲမှု, စိတ်ဆင်း ရဲမှု၊ ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုတို့၏ အကြောင်းကို ရှာဖွေစုံစမ်းကြရန်နှင့် သောကစသည်ဖြစ်အောင် ရှုပုံ၊ သောကစသည်ကို ပယ်နိုင်အောင် ရှုပုံနည်းများ၊ သောကစသည်ကို ပယ်နိုင်သူသည် တောင့်တမှုမရှိသူဖြစ်၏၊ တောင့်တမှုမရှိသူသည် တခဏငြိမ်းအေးသူ ဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းတို့အား သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၇။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၄-၅။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၄-နတုမှာကဝဂ္ဂ၊ ပထမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သင်တို့၏ ဥစ္စာမဟုတ်သော ခန္ဓာငါးပါးကို ပယ်စွန့်သည် ရှိသော် စီးပွား ချမ်းသာ အကျိုးငှါဖြစ်ပုံ၊ မြက်ထင်း, သစ်ခက်, သစ်ရွက်တို့ကဲ့သို့ အတ္တ, အတ္တနိယ မဟုတ်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား အကျယ်ဝေဖန်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၅။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၄-နတုမှာကဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
အထက်သုတ်တော်ကဲ့သို့ ဥပမာမပါဘဲ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၀၂-၃။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၉၅-၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၀၄။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၀) ၅-သဠဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
မြက် ထင်း သစ်ခက် သစ်ရွက် ဥပမာဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါး, ဗဟိဒ္ဓါယတန (၆)ပါး၊ ဝိညာဏ် (၆)ပါး၊ ဖဿ (၆)ပါး၊ ဝေဒနာ (၆)ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်သည်ရှိသော် စီးပွားချမ်းသာအလို့ငှါ ဖြစ်ပုံကိုဝတ္ထု အာရုံ, ဝိညာဏ်, ဖဿ, ဝေဒနာတစ်စုံစီ တစ်စုံစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၀၄။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၉၆-၇။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၀၄၊ -သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ (၁၀) ၅-သဠဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဥပမာမပါဘဲ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၄၃-၄။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၃၆-၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၄) ဒေဝဒဟဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးကို ဥပမာဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၄၄၊ သံ၊မြန်၊၂၊၃၃၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၄) ဒေဝဒဟဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အထက်သုတ် ဒေသနာတော်နည်းအတိုင်း အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးတို့ကို ဥပမာမပါပဲ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၂၁-၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၁-၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၃။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၃-၄။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၃-ဘာရဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟူသော“ဝန်”၊ နာမည်, အနွယ်, ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော “ဝန်ဆောင်သမား” တပ်မက်မှု နှစ်သက်စွဲမက်မှု၊ ထိုထိုဖြစ်ရာအာရုံကို နှစ်သက်မှု “တဏှာ”ဟူသော ဝန်ယူရကြောင်း၊ တဏှာ၏ အကြွင်းမဲ့ကင်းဖြတ်ချုပ်ငြိမ်းခြင်း၊ စွန့်ခြင်း၊ မငြိကပ်ခြင်း၊ လွတ်မြောက်ခြင်း-မတွယ်တာခြင်း-ဟူသော “ဝန်ချ ထားခြင်း”ဟူသော လေးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၂-အနိစ္စဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါး၏ မမြဲပုံကို ရှုမြင်သော အကြားအမြင်များသော အရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာငါးပါး၌ ငြီးငွေ့စိတ်ပျက်၏။
ငြီးငွေ့စိတ်ပျက်ခြင်းကြောင့် တပ်မက်မှု ကင်း၏။
တပ်မက်မှု ကင်းခြင်းကြောင့် (ကိလေသာအနှောင်အဖွဲ့မှ) လွတ်မြောက်၏။
(ကိလေသာ အနှောင်အဖွဲ့မှ) လွတ်မြောက်ပြီ-ဟု သိမြင်တတ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်၏။
မိမိမှာ ဇာတိမရှိတော့ပုံ၊ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးပြီးပုံ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စအားလုံး ပြီးစီးသွားပုံ၊ မဂ်ကို ပွားများဖွယ် မလိုတော့ပုံတို့ကို သိမြင်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၇။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၉-၂၂၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၅-အတ္တဒီပဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ရုပ်သည်မမြဲ၊ မမြဲသောရုပ်သည် ဆင်းရဲသောသဘောရှိ၏၊ ဆင်းရဲခြင်းသဘော ရှိသော ရုပ်သည် အတ္တ (အသက်, လိပ်ပြာ, ဝိညာဏ်ကောင်) မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော ရုပ်ကို “ငါ့ဥစ္စာမဟုတ်, ငါမဟုတ်, ငါ၏အတ္တမဟုတ်” ဟု မှန်ကန်သော ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့် ရှုမြင်ရမည်။
မှန်ကန်သော (ဝိပဿနာပညာ, မဂ်) ပညာဖြင့် အမှန်အတိုင်း သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် တပ်မက်မှုကင်း၏။
တစုံတခုသော အာရုံကို (တဏှာ, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မစွဲမူ၍ အာသဝတို့မှ လွတ်မြောက်၏။
ဤနည်းအတိုင်း ကျန်ခန္ဓာလေးပါးတို့၌လည်း အမှန်အတိုင်း သိမြင်လာအောင် အားထုတ်ရမည်။
သိမြင်လျှင် အာသဝတို့မှ လွတ်မြောက်တော့သည်သာ။
ရူပဓာတ် အစရှိသော ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ တပ်မက်မှုကင်းသော (ယောဂီ) ရဟန်း၏ စိတ်သည် (တဏှာ, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) တစုံတခုသော အာရုံကို မစွဲယူတော့မူ၍ အာသဝတို့မှ လွတ်မြောက်တော့၏။
လွတ်မြောက်ပြီးခြင်းကြောင့် (ပြုဖွယ်ကိစ္စ မရှိတော့သည်၏ အဖြစ်၌) တည်နေပြီ။
ထိုသို့ တည်နေခြင်းကြောင့် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်အားရကျေနပ်နိုင်၏။
ထိုသိုရောင့်ရဲနိုင်ခြင်းကြောင့် (တဏှာ, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မတောင့်တတော့ပေ၊ တောင့်တမှု မရှိခြင်းကြောင့် ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ကိလေသာအပူမီးတောက်တို့ အပြီးတိုင် ငြိမ်းပျောက် တော့၏။
မိမိမှာ ဇာတိမရှိတော့ပြီ-အစရှိသည်ဖြင့် အထက်သုတ်အတိုင်း သိမြင်လေ တော့၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၇။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ...၊ ၅-အတ္တဒီပဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အထက်သုတ်ဝယ် ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း (ဝိပဿနာဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်တို့ဖြင့်) သိမြင်အောင် ရှုမှတ်ရမည်။
ဤသို့ အမှန်အတိုင်း သိမြင်လျှင် (အတိတ် ခန္ဓာအဖို့ အစုသို့ အစဉ်အလိုက်သော) ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိ (၁၈) ပါး၊ (အနာဂတ်ခန္ဓာအဖို့ အစုသို့ အစဉ်လိုက်သော) အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ (၄၄) ပါး ဟူသော မိစ္ဆာအယူ (၆၂) မျိုးတို့ မဖြစ်တော့ပေ။
အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ မဖြစ်တော့သည်ရှိသော် မိစ္ဆာအယူဟူသော စွမ်းအား မိစ္ဆာ အယူဖြင့် မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းမှု မဖြစ်တော့ပေ။
ထိုသို့ မိစ္ဆာအယူဟူသော စွမ်းအား, မိစ္ဆာအယူဖြင့် မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းမှု မရှိတော့လျှင် ခန္ဓာငါးပါး၌ တပ်မက်မှုကင်းလျှင် အာသဝတို့မှ လွတ်မြောက်တော့၏ အစရှိသည်ဖြင့် အထက်က သုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၆၃။
သံ၊မြန်၊၂၊၆၀-၆၁။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ...၊ (၇)၂-အရဟန္တဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင်က “မမြဲသောတရား၌ တဏှာဆန္ဒကို ပယ်ရမည်” ဟု လျှောက်ထား လာသော အညတရ ရဟန်းအား အကျဉ်းချုပ် တရားကို ဟောတော်မူရာ အညတရ ရဟန်းက “သိပါပြီ မြတ်စွာဘုရား၊ သိပါပြီ မြတ်စွာဘုရား” ဟု လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က မေးတော်မူရာ အညတရ ရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါး၏ မမြဲပုံ၊ ထိုမမြဲသော ခန္ဓာငါးပါး၌ တဏှာဆန္ဒကိုပယ် (နိုင်အောင်အားထုတ်) ရမည်” ဟု သိမြင်ပါကြောင်း လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူပြီး သင်လျှောက်ထားသည့် အတိုင်း ရှုမြင်ရမည်ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ထပ်မံရှင်းလင်း၍ ဟောတော်မူသည့်ဒေသနာတော်အဆုံး၌ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ...၊ (၁၄)၄-ကုက္ကုဠဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
မမြဲသော ခန္ဓာငါးပါး၌ လိုချင်မှုဆန္ဒကိုပယ် (နိုင်အောင်အားထုတ်)ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၄၆။
-သံယုတ္တနိကာယ၊...တတိယသုတ်။
မမြဲသောခန္ဓာငါးပါး၌ တပ်မက်မှု “ရာဂ”ကို ပယ်ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ...၊ စတုတ္ထသုတ်။
မမြဲသော ခန္ဓာငါးပါး၌ ဆန္ဒရာဂကိုပယ် (နိုင်အောင်အားထုတ်)ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၅၉။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၅၁။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ၂-ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင်အား အရှင်ရာဓထေရ်က အနိစ္စမည်သော တရားကို မေးမြန်းလျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က ခန္ဓာငါးပါး၏ အနိစ္စဖြစ်ပုံမှ အစပြု၍ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံ အထိ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၁၆။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၁၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဝေဒနာသံယုတ္တ၊ ၁-သဂါထာဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခမသုခ-ဟူသော ဝေဒနာသုံးပါး၏ မမြဲပုံ၊ ကံအစရှိသော အကြောင်းလေးပါးတို့ ပေါင်းစုပြုပြင်ပုံ၊ အကြောင်းတရားကို စွဲ၍ အကျိုးတရားတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ကုန်ခြင်းသဘော, ပျက်ခြင်းသဘော, တပ်မက်မှုကင်းကွာခြင်းသဘော, (ကိလေသာတို့) ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘောရှိပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-နိရောဓဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓနိဿိတ, ဝေဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်သော မမြဲဟုမှတ်သားမှု အနိစ္စသညာနှင့်တကွဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် အကျိုးအာနိသင် ကြီးမားလှ၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၃၈၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၁၀-အာနိသံသဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
တစုံတခုသော သင်္ခါရကို မြဲ၏ဟု ရှုမြင်သော ရဟန်းသည် အနုလောမိကခန္တီဉာဏ် (လောကုတ္တရာတရား အားလျော်သောပညာ) နှင့် မပြည့်စုံနိုင်၊ အနုလောမိက ခန္တီဉာဏ်နှင့် မပြည့်စုံသည်ရှိသော် သမ္မတ္တနိယာမ (မဖောက်မပြန်သောသဘောဟု ဆိုအပ်သော မဂ်)သို့ မသက်ဝင်နိုင်၊ သမ္မတ္တနိယာမသို့ မသက်ဝင်သည်ရှိသော် အရိယာဖိုလ်လေးခုကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့ကို မမြဲဟုရှုမြင်သော ရဟန်းသည် အနုလောမိက ခန္တီဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ အနုလောမိကခန္တီဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံလျှင် သမ္မတ္တနိယာမသို့ သက်ဝင်နိုင်၏၊ သမ္မတ္တနိယာမသို့ သက်ဝင်လျှင် ဖိုလ်လေးပါးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်၏ ဟုလည်းကောင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁-၅။
သံ၊မြန်၊၂၊၁-၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂၉-၂၃၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၁-၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁-နကုလပိတုဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ဘဂ္ဂနိုင်ငံ သုသုမာရဂိရိမြို့အနီး ဘေသကဠာ တောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်က နကုလပိတုသူကြွယ်အား ကိုယ်နာကျင်သော်လည်း စိတ်မနာကျင်အောင် ရှုနည်းဖြင့်လည်းကောင်း, အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က (က)ကိုယ်လည်းနာကျင်, စိတ်လည်းနာကျင်သောရှုနည်း (ခ)ကိုယ်နာကျင်သော်လည်း စိတ်နာကျင်မှုကင်းအောင်ရှုနည်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဩဝါဒကထာအဖြစ် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၃၃-၄။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၂၇-၈။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၃) ၃-ဂဟပတိဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ဘဂ္ဂနိုင်ငံ သုသုမာရဂိရမြို့အနီး ဘေသကဠ မိဂဒါယတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နကုလပိတာ သူကြွယ်၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ကိလေသာမငြိမ်းနိုင်သောရဟန်း, ကိလေသာငြိမ်းအေးနိုင်သော ရဟန်းတို့ကို အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန ၆-ပါး၊ ဝိညာဏ် ၆-ပါးတို့ဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၂၆၁-၄။
အံ၊မြန်၊၂၊၃၃၈-၃၄၁။
-အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၇။
အံ၊ဋီ၊၃၊၉၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-သာရဏီယဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဘုရားရှင် ဘဂ္ဂနိုင်ငံ သုသုမာရဂိရိမြို့အနီး ဘေသကဠာတောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပြင်းထန်စွာ မကျန်းမမာဖျားနာနေသော နကုလပိတာ သူကြွယ်အား နကုလမာတာ ဥပါသိကာက မိမိ၏ဂုဏ်ရည် (၆)မျိုးတို့ကို ပြောဆို၍ သစ္စာပြုရာ ရောဂါပျောက်ကင်းသွားပုံ ဘုရားရှင်က နကုလမာတာ ဥပါသိကာ၏ ဂုဏ်ရည်တို့ကို ချီးကျူး မိန့်ကြားတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၄၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၅)၅-ဒိဋ္ဌိဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲ(အကြောင်း)ပြု၍ ရုပ်ကို မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်း၍ “ဤရုပ်သည် ငါ့ဥစ္စာ၊ ဤရုပ်သည် ငါ၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏အတ္တ”ဟု အဖန်ဖန်ရှု၏။
ထို့အတူ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်တို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ရှုပုံ၊ ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း အရဟတ္တဖိုလ် ဆိုက်သည်အထိ မေးမြန်း၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၆၇-၈။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၅၈-၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-ဒိဋ္ဌိသံယုတ္တ၊ ၁-သောတာပတ္တိဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါးကို မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းခြင်းကြောင့် “ဧတံ မမ၊ ဧသောဟ မသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ” ဟူသော မိစ္ဆာအယူဖြစ်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ မိန့်ကြားတော်မူပြီး ခန္ဓာတစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော်နည်းအတိုင်း ဟောတော်မူ၍ ခန္ဓာငါးပါးဌာနတို့၌ ယုံမှားမှုကို ပယ်ဖျောက်ပြီးပါက သစ္စာလေးပါး တရားတို့၌ ယုံမှားမှုပယ်ဖျောက်နိုင်လျှင် သောတာပန်အရိယာသာဝက ခေါ်ဆိုရပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၁၃-၄။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၀၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၃-။
သံ၊ဋီ၊၁၊၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၀) ၅-ပုပ္ပဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “ငါဘုရားသည် လောကနှင့် ဘယ်အခါမှ ငြင်းခုံတော်မမူ၊ လောက သည်သာ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ, အသုဘဟု ဟောကြားတော်မူသော ဘုရားနှင့် ငြင်းခုံနေ၏။
= လောက၌ ပညာရှိတို့သည် ခန္ဓာတစ်ပါးစီကို နိစ္စသဘော, ဓုဝသဘော, သဿတသဘော, အဝိပရိမာဏသဘောမရှိဟု သမုတ်အပ်၏၊ ငါဘုရားသည်လည်း ထိုကဲ့သို့ပင် ဟောတော်မူ၏။
= လောက၌ ပညာရှိတို့သည် ခန္ဓာတစ်ပါးစီကို အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, ဝိပရိဏာမသဘောရှိ၏ဟု သမုတ်အပ်၏။
ငါဘုရားသည်လည်း ထိုကဲ့သို့ ပင် ဟောကြားတော်မူ၏။
= လောက၌ရှိသော ခန္ဓာငါးပါးဟူသော လောကသဘာဝကို ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူ၏။
မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်တော်မူ၏။
ထိုသို့ ထိုးထွင်း၍ သိမြင်တော်မူခြင်းကြောင့် ဟောကြားသိစေတော်မူ၏။
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဝေဖန်၍ဟောကြားတော်မူ၏။
ထင်ရှားအောင် ဟောကြားတော်မူ၏။
ထိုသို့ အမျိုးမျိုးသောနည်းအားဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ် ဖြာဝေဘန်၍ အသေးစိတ် ဟောကြားတော်မူသော်လည်း မသိတတ်သော ဉာဏ် ပညာမျက်လုံးမရှိသော မသိမမြင်သော မိုက်ကန်းသောပုထုဇဉ်ကို ငါဘုရား အဘယ်သို့ တတ်နိုင်ပါမည်နည်း။
= ရေ၌ပေါက်သော, ရေထဲ၌ကြီးပွားသော, ရေကိုကျော်တက်၍တည်သော ကြာပန်းအမျိုးမျိုးသည် ရေဖြင့်မလိမ်းကျံ မငြိကပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ လောက၌ မွေးဖွားသော, လောက၌ကြီးပွားသော မြတ်စွာဘုရားသည် လောကနှင့် မလိမ်းကျံ မငြိကပ် မတွယ်တာဘဲ လောကကို လွှမ်းမိုး၍ နေတော်မူ၏-ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဝေဖန်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၆၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၅၉။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၃၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၇) ၂-အရဟန္တဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ ရဟန်း၏ အလုပ်ပေးတရားဟောတော်မူပါရန် လျှောက်ထားချက်အရ ဘုရားရှင်က (တဏှာမာန-ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) ငါဟုမှတ်ထင်လျှင် မာရ်၏နှောင်ဖွဲ့မှုကိုခံရ၏။
ငါဟုမမှတ်မထင်လျှင် မာရ်မှလွတ်မြောက်၏-ဟု မိန့်တော်မူသောတရားတော်ကို အညတရ ရဟန်းက သိရှိနားလည်ပါကြောင်းလျှောက်ထားသဖြင့် မည်ကဲ့သို့သိရှိသနည်းဟု ဘုရားရှင်က မေးတော်မူခြင်းကို အညတရရဟန်းက ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ငါဟုမှတ်ထင် နေလျှင် မာရ်၏အနှောင်အဖွဲ့ခံရပါ၏။
ငါဟုမှတ်ထင်မှုမရှိလျှင် မာရ်၏အနှောင်အဖွဲ့ လွတ်ပါကြောင်းလျှောက်ထားသည့်အခါ ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူ၍ အကျဉ်းချုပ် ဟောသောတရားကို ဤသို့အကျယ်အားဖြင့်သိမှတ်ရမည်ဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဒေသနာတော်အတိုင်း ကြိုးစားအားထုတ်ရာ အညတရရဟန်းရဟန္တာဖြစ်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်ရှိပါသည်။
-သံ၊၂၊၄၄-၅။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၃-၄။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၀-၂။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၆) ၁-ဥပယဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် မျိုးစေ့ငါးမျိုး၊ ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားနိုင်သော (အောင်မြင်သော) မျိုးစေ့၊ မကြီးပွား မစည်ပင် မပြန့်ပွားနိုင် (မအောင်မြင်)သောမျိုးစေ့၊ ဝိညာဏဋ္ဌိတိလေးမျိုးနှင့် ပထဝီဓာတ်၊ နန္ဒီရာဂနှင့် အာပေါဓာတ် မျိုးစေ့ငါးမျိုးနှင့် အကြောင်းနှင့် တကွသော ကမ္မဝိညာဏ်တို့တူကြပုံ၊ ကမ္မဝိညာဏ်တည်သည်ရှိသော် ခန္ဓာငါးပါးသို့ ကပ်၍တည်ပုံ၊ ခန္ဓာငါးပါးမှတစ်ပါး ကမ္မဝိညာဏ်၏ လာရောက်ရာ၊ သွားရောက်ရာ၊ စုတိနှင့်ပဋိသန္ဓေ ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားမှုကို မပညတ်နိုင်ပုံ၊ ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဓာတ်၌ ရာဂကိုပယ်ပြီးလျှင် ကမ္မဝိညာဏ်၏တည်ရာ အာရုံပြတ်သွားပုံ ပြုစီရင်မှု ကိလေသာမှလွတ်မြောက်သွားပုံ၊ ရောင့်ရဲနိုင်ပုံ၊ တောင့်တမှုမရှိတော့ပုံ၊ မျက်မှောက် ဘဝ၌ ငြိမ်းအေးပုံ၊ “ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယ”ဟု သိနိုင်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၄၃-၄။
သံ၊မြန်၊၃၊၄၆။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-မဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၆-ဗဟုကရဏီယဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗီဇဂါမ်၊ ဘူတဂါမ် အားလုံးတို့သည် မြေကြီးကိုမှီ၍ မြေကြီး၌တည်၍ ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားခြင်းသို့ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ သီလကိုမှီ၍ သီလ၌တည်၍ ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်အောင် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို ပွားများသည်ရှိသော် ဓမ္မတို့၌ ကြီးပွားစည်ပင်ပြန့်ပွားခြင်းသို့ရောက်ပုံ၊ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ပွားများပုံအပြည့်အစုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၄၂၈-၉။
အံ၊မြန်၊၃၊၄၂၀-၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-သမဏသညာဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တမာမျိုးစေ့၊ သဗွတ်ခါးမျိုးစေ့ ဗူးခါးမျိုးစေ့မျိုးစေ့တို့သည် ခါးစပ်သော အရသာကို ဖြစ်စေသကဲ့သို့ ထို့အတူ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာဉာဏ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံသည် အယူအားလျော်စွာ ပြည့်စုံသည်ရှိသော် စေတနာ၊ ပတ္ထနာ၊ ပဏိဓိ၊ သင်္ခါရတရားတို့သည် အနိဋ္ဌ၊ အကန္တ၊ အမနာပ၊ အဟိတဖြစ်သော ဒုက္ခ ဖြစ်ရန် ဖြစ်၏။
ယုတ်မာသော အယူအမြင်ရှိခြင်းကြောင့်ပေတည်း။
ကြံမျိုးစေ့၊ သလေးမျိုးစေ့၊ မုဒရက်(သဗြက်)မျိုးစေ့တို့သည် သာယာချိုမြိန် သောအရသာကို သွန်းလောင်းခြင်းငှာဖြစ်သကဲ့သို့ အယူအမြင်၏ ကောင်းခြင်းကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့သည် အယူအမြင်အားလျော်စွာ ဆောက်တည်အပ် ပြီးစေအပ်သော စေတနာ၊ ပတ္ထနာ၊ ပဏိဓိ၊ သင်္ခါရတို့သည် ဣဋ္ဌ၊ ကန္တ၊ မနာပ၊ ဟိတ၊ သုခအတွက်ဖြစ်ကုန်၏ဟု သမ္မာမဂ္ဂင် ၁၀-ပါး၊ မိစ္ဆာမဂ္ဂင် ၁၀-ပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၂၂။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၄။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၄။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၃-ဘာရဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါးသည် “ပရိညေယျ” ပိုင်းခြား၍သိအပ်သောတရား၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သည် “ပရိညာ”ဖြင့် ပိုင်းခြား၍သိနိုင်သောတရားဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၇)၂-အရဟန္တဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါး၏ အနတ္တဖြစ်ပုံ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ သိမြင်ပုံမှစ၍ အရဟတ္တဖိုလ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၂၊၆၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၇)၂-အရဟန္တဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အညတရ ရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ “အနတ္တဖြစ်သော တရား၌ ဆန္ဒကို ပယ်စွန့် (နိုင်အောင်အားထုတ်) ရမည်”ဟု ဟောတော်မူရာ အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာ ငါးပါး၏ အနတ္တဖြစ်ပုံ၊ ယင်း၌ဆန္ဒကိုပယ်စွန့်ရမည်”ဟု တရားတော်ကိုသိမြင်ပါကြောင်း လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူပြီး တရားတော်၏အကျယ်ကို ဟောကြားတော်မူရာ အညတရရဟန်း အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၄၆-၇။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၃၈။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ (၁၄)၄-ကုက္ကုဠဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမ, နဝမ, ဒသမသုတ်။
အနတ္တဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဆန္ဒ ရာဂ, ဆန္ဒရာဂတို့ကို ပယ်စွန့် (နိုင်အောင် အားထုတ်)ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
အရှင်ရာဓအား သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ “ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အနတ္တ ဖြစ်ပုံ၊ အရိယာတို့သိမြင်ပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၁၁၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-နိရောဓဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
နီဝရဏတို့မှ ကင်းဆိတ်သော, တပ်မက်မှု ကင်းသော, ကိလေသာတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ကိုမှီသော, ကိလေသာတို့ကို စွန့်လွှတ်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ညွတ်သော ဆင်းရဲသော တရား၌ အစိုးမရ အလိုသို့မလိုက် “အနတ္တ” ဟု မှတ်သားမှု “ဒုက္ခ အနတ္တသညာ”နှင့်တကွ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ကို ပွားများလျှင် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုလျှင် အကျိုး အာနိသင်ကြီးမား၏ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အံ၊မြန်၊၂၊၄၈၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၁၀-အာနိသံသဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
တစ်စုံတစ်ခုသောဓမ္မကို အနတ္တအားဖြင့် ရှုသောရဟန်းသည် လောကုတ္တရာ တရားအားလျော်သော အနုလောမိကခန္တီဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံနိုင်ပုံ၊ မဂ္ဂနိယာမသို့ သက်ဝင် နိုင်ပုံ၊ ဖိုလ်လေးပါးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံနှင့် အတ္တဟု နှလုံးသွင်းပါက ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲခြား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၂၂-၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၃-ဘာရဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ-ဟူသော ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ် ပါးပါးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် မသိပဲ, ပိုင်းခြား၍ မသိပဲ, စွဲမက်မှုမကင်းပဲ, မပယ်စွန့်နိုင် ပဲ, ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက်ပုံ၊ ယင်းခန္ဓာငါးပါးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိသည် ရှိသော်, ပိုင်းခြား၍ သိသည်ရှိသော် စွဲမက်မှုကင်းသည်ရှိသော်, ပယ်စွန့်နိုင်သည်ရှိသော် ဆင်းရဲဒုက္ခကုန်ဆုံးခြင်းငှာ ဖြစ်ထိုက်၏-ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၂၈-၉။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၈-၉။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၄-နတုမှာကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
အညတရရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ ဘုရားရှင်က အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော် ဟောတော်မူသည်။
ယင်းအကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော်ကို အညတရရဟန်းက “မိမိ အကျယ်အားဖြင့် သိပါကြောင်း” လျှောက်ထားရာ၊ ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသဖြင့် အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အာရုံပြု၍ (ရာဂစသည်တို့) ကိန်းသည်ရှိသော် ထိုကိန်းသောရာဂတို့ဖြင့် ရာဂကြီးသူ, ဒေါသကြီးသူ, မောဟကြီးသူ” ဟုခေါ်ဝေါ်ရပုံ၊ (ရာဂစသည်တို့) မကိန်းလျှင် ရာဂကြီးသူ စသည်ဖြင့် အခေါ်ဝေါ် မခံရပုံ”ကို လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က “ဤအတိုင်းရှုမှတ်ရမည်” ဟု သာဓုသုံးကြိမ်ခေါ်တော်မူ၍ မိန့်ကြားတော်မူပုံ၊ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၂၉-၃၀။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၉-၃၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၄-နတုမှာကဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို အာရုံပြု၍ (ရာဂစသည်)ကိန်း၏၊ ထိုတရားသည် ကိန်းသောတရားနှင့်တကွ ပျက်စီး၏။
ထိုပျက်စီးသော ကိန်းသောတရားဖြင့် (ရာဂကြီးသူစသည်ဖြင့်) ခေါ်ဝေါ်ပညတ်ခြင်းသို့ရောက်၏၊ (ရာဂ စသည်) မကိန်းလျှင် ထိုတရားသည် ကိန်းသောတရားနှင့်တကွ မပျက်စီး၊ ထိုသို့ မပျက်စီးသော တရားဖြင့် (ရာဂကြီးသူစသည်ဖြင့်) ခေါ်ဝေါ် ပညတ်ခြင်းသို့ မရောက်ပါ” ဟု လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်တော်မူပြီး “ဤအတိုင်း မှတ်ရမည်” ဟု ဟောတော်မူသဖြင့် တရားကျင့်သုံးရာ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောပြသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၃၀။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၂၅။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဝေဒနာသံယုတ္တ၊ ၃-အဋ္ဌသတပရိယာယဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
အညတရရဟန်းက လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က “ဝေဒနာအမျိုးအမည်၊ ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်း၊ ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်း အကျင့်၊ ဝေဒနာချုပ်ရာ၊ ဝေဒနာချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်၊ ဝေဒနာ၏ အပြစ်၊ ဝေဒနာမှ ထွက်မြောက်ရာတို့ကို” ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၇။
သံ၊မြန်၊၃၊၇။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-မဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အညတရရဟန်းအား “ဗြဟ္မစရိယဟူသည် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်, ဗြဟ္မစရိယ ပရိယောသာနသည် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ ကုန်ခြင်းပင်တည်း” ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၃၊၈။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-မဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
အညတရရဟန်းအား “ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကို ပယ်ဖျောက်ရာသည် နိဗ္ဗာန်ဖြစ်သည်။
အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ရာလည်း ဖြစ်သည်၊ “အမတ” ဟူသည် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်ပင်ဖြစ်သည်။
အမတသို့ သွားရောက်ကြောင်း လမ်းစဉ်သည် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်သာ ဖြစ်သည်” ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၅-၈။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၄-၆။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၆)၁-ဥပယဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင်သည် ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်နိုင်သော နှလုံးသွင်းမှုနှင့် စပ်၍ ဥဒါန်းစကားမိန့်ကြားတော်မူသည်ကို အညတရရဟန်းကြားသိရပြီး မေးလျှောက်သဖြင့် အကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ခန္ဓာငါးပါးအပေါ်ရှုမြင်ပုံနှင့် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝက၏ရှုမြင်ပုံ ခြားနားချက် အာသဝက္ခယဉာဏ် ဆိုက်အောင်ရှုမှတ်ပုံကိုလည်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၆၂-၃။
သံ၊မြန်၊၂၊၆၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၇) ၂-အရဟန္တဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင်ဟောတော်မူအပ်သော အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော်ကို အညတရ ရဟန်းက သိရှိနားလည်ပါကြောင်း လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က မေးမြန်းတော် မူခြင်းကြောင့် “ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီတစ်ပါးစီကို တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မှားမှားယွင်းယွင်း နှစ်သက်တွယ်တာသောပုဂ္ဂိုလ်သည် မာရ်နတ်၏အနှောင်အဖွဲ့မှ မလွတ်မြောက်သူ။
မနှစ်သက် မတွယ်တာသူသည် မာရ်နတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်သူဖြစ်သည်”ဟု သိရှိနားလည်ပါကြောင်း ပြန်လည်ရှင်းလင်း လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်တော်မူပြီး ဤအတိုင်း မှတ်သားရမည်ဟု မိန့်တော်မူသည့် ဒေသနာတော်အဆုံး၌ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၁၄-၇။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၀၇-၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၃-၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၉-၂၅၁။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဒသံယုတ္တ၊ (၁၀)၅-ပုပ္ပဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။