kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ ရှိသူများသည် တုပ်ကွေးနှင့်အအေးမိရောဂါများမှ အသက်အန္တရာယ်ကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည်။
အချို့သော ပြဿနာများပါဝင်သည်မှာ အဆုတ်ရောင်, စူးရှသော bronchitis နှင့် စူးရှသောအသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာဒုက္ခဆင်းရဲ Syndrome ပါဝင်သည်။
နှစ်စဉ် ယူအက်စ်တွင် တုပ်ကွေးရောဂါနှင့် ပတ်သက်သောပြဿနာများသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ ၁၀၀၀၀၀ နီးပါးကို သက်ရောက်မှုရှိစေပြီး အသက်ရှုကျပ်မှု အလွန်နည်းသောကြောင့် အရေးပေါ်ခန်း တွင် နောက်ထပ် သန်းပေါင်းများစွာကို တွေ့ရသည်။
အောက်တိုဘာလ မှနိုဝင်ဘာလ အတွင်း၊ တုပ်ကွေးရာသီမတိုင်မီ ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် အကြံပြုထားသည်။
တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်ပြီး ၂ ပတ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။
ကင်ဆာ ကင်ဆာရောဂါ ရှိသူများသည် များသောအားဖြင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုနှိမ်နင်းသည်။
ထို့အပြင် ကင်ဆာလူနာများစွာသည် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး နှင့် အင်အားကြီးမားသော ခုခံအားကျဆင်းမှု ဆေးများကို သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ရောဂါကူးစက်မှုကို တားဆီးနိုင်စွမ်းကို ထပ်မံ၍ တားဆီးပေးသည်။
ကင်ဆာရောဂါ ရှိသူတိုင်းသည်အလွန်လွယ်ကူစွာ ကူးစက်နိုင်ပြီး တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှင့်လည်း သက်ဆိုင်နိုင်သည်။
ကင်ဆာရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် ကင်ဆာရောဂါ ရှိသူများသည် ရာသီအလိုက်တုပ်ကွေးဆေး ထိုးသင့်သည်။
တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးသည် အဆုတ်ကင်ဆာလူနာများအတွက်လည်း တင်းကြပ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်ကင်ဆာသည်အဆုတ်ရောင်ရောဂါနှင့် bronchitis ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။
ကင်ဆာရောဂါရှိသူများကို နှာခေါင်းမှုတ်ဆေးကာကွယ်ဆေး မထိုးသင့်ပါ။
တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို မလှုပ်ရှားနိုင်သည့် (သတ်ဖြတ်ထားသော) ဗိုင်းရပ်စ်များ ဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး နှာခေါင်းမှုန်ရေမွှားကာကွယ်ဆေးများကိုဗိုင်းရပ်စ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တုပ်ကွေးရောဂါသည် အားနည်းနေသည့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ရှိသူများအတွက် ပိုမိုလုံခြုံသည်။
ပြီးခဲ့သည့်လက ဓာတုကုထုံးနှင့် / သို့မဟုတ်ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး ကဲ့သို့သော ကင်ဆာကုသမှုခံယူခဲ့ဖူးသူများ သို့မဟုတ်သွေးရှိသည် သို့မဟုတ် ကင်ဆာ၏ lymphatic ပုံစံ ရှိသူများသည် ၎င်းတို့တွင် တုပ်ကွေးဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိလျှင် ချက်ချင်း ဆရာဝန်ထံ ဖုန်းဆက်သင့်သည်။
HIV / AIDS လူ့ကိုယ်ခံစွမ်းအားချို့တဲ့သော ဗိုင်းရပ်စ် ( အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ ) ကို ရရှိသောသူများသည် အမျိုးမျိုးသော ကူးစက်ရောဂါများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
အိပ်ချ်အိုင်ဗွီသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ဖျက်ဆီးရန် ကြီးမားသော စွမ်းရည်ရှိပြီး ၎င်းသည် ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုသာမက ဗက်တီးရီးယား၊ ဖန်းဂတ်စ်နှင့် ပရိုတိုဇို ရောဂါများကို ပါကျရောက်စေသည်။
အိပ်ချ်အိုင်ဗွီပိုး ရှိသူများသည် ပြင်းထန်သောတုပ်ကွေးရောဂါနှင့် ဆက်စပ်သောရောဂါများ ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိသည်။
များစွာသော အစီရင်ခံစာများအရ အိပ်ချ်အိုင်ဗွီပိုး ရှိသူများသည် ဆေးရုံတင်ကုသရန်နှင့် ပြင်းထန်သော ပဋိဇီဝဆေး ကုထုံးလိုအပ်သည့် လေးနက်သောအဆုတ်ရောင်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်ကို ပြသခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အိပ်ချ်အိုင်ဗွီပိုးရှိသူများသည် တုပ်ကွေးရာသီဥတု ပိုကြာပြီး သေဆုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။
တုပ်ကွေးရောဂါဖြင့်ကာကွယ်ဆေးသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို တိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် HIV ရှိသူ လူနာအချို့၏ ရာသီအလိုက်တုပ်ကွေးကာကွယ်ခြင်းကို ပြသသည်။
အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ ရှိသူများကို မလှုပ်မရှားတုပ် ကွေးကာကွယ်ဆေးဖြင့် သာကာကွယ်ဆေးထိုးသင့်သည်။
အခြားတုပ်ကွေးရောဂါရှိသူများနှင့် ထိတွေ့မိသည့် မည်သည့် HIV လူနာမဆို ဗိုင်းရပ်စ်နှိမ်နင်းရေးဆေးများ လိုအပ်သလား ဆုံးဖြတ်ရန် ဆရာဝန်နှင့်ပြသင့်သည်။
ကုန်ကျစရိတ် ၂၀၁၁-၂၀၁၄ ရာသီများတွင်တုပ်ကွေးကဲ့သို့သောရောဂါများသည်ပုံမှန်အားဖြင့်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိရာသီဥတုအမြင့်ဆုံးတွင်ပြင်ပလူနာလည်ပတ်မှု၏ ၆% ရှိသည်။
သေဆုံးမှုများ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ်များနှင့်စီးပွားရေး အကျိုးသက်ရောက်မှု များကြောင့်တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်းအတွက် ကုန်ကျစရိတ်များသည် ကြီးမားနိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မကြာသေးမီက ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု များအရ တုပ်ကွေးရောဂါကူးစက်မှု နှုန်းသည် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၁ မှ ၁၆၇ ဘီလီယံအထိ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။
လေ့လာမှုတစ်ခု လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်နှစ်စဉ် တုပ်ကွေးရောဂါကူးစက်မှုသည် နှစ်ပေါင်း ၆၀၀,၀၀၀ ခန့် အသက်ဆုံးရှုံးရကြောင်း၊ ဆေးရုံတက်ရသောနေ့ရက် ၃ သန်းနှင့် ပြင်ပလူနာသန်း ၃၀ ကို နှစ်စဉ်ဆေးဝါးကုသမှုကုန်ကျစရိတ်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံအထိ ရရှိစေခဲ့သည်။
ယခုလေ့လာမှု အရ နာမကျန်းမှုကြောင့် သေဆုံးမှုနှင့် သေဆုံးမှုကြောင့် ဝင်ငွေဆုံးရှုံးမှုသည် နှစ်စဉ်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံရှိပြီး နှစ်စဉ်တုပ်ကွေးရောဂါပျံ့နှံ့မှု၏ စုစုပေါင်းစီးပွားရေး ဝန်ဆောင်မှုမှာ ဒေါ်လာဘီလီယံ ၈၀ ကျော်ရှိသည်။
ထို့အပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တုပ်ကွေးရောဂါသည်ပုံ မှန်အားဖြင့်ဆေးရုံတင်ရသူ ၂၀၀,၀၀၀ နှင့်သေဆုံးမှု ၄၁၀၀၀ ဖြစ်သည်။
H1N1“ ဝက်တုပ်ကွေး” သေဆုံးမှုနှုန်းသည် သာမန်တုပ်ကွေး အမျိုးအစားများထက် နိမ့်သောကြောင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထိုအရေအတွက်သည် အမှန်တကယ်ကျဆင်းခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သော Clinical Infectious Diseases မှ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်အရ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ကူးစက်ရောဂါ A (H1N1) ၏ ခန့်မှန်းခြေ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းမှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ အတွင်း ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၆၀.၈ သန်းသော ရောဂါဖြစ်ပွားမှု (အကွာအဝေး ၄၃.၃ မှ ၈၉.၃ သန်း)၊ (195,086-402,719) နှင့် 12,469 သေဆုံးမှု (8,868-18,306) "" သော pH1N1 ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
" ထင်ရှားသောအဖြစ်အပျက်များ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ တုပ်ကွေးရောဂါ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်ပြီး၊ ပြည်နယ်အများစုတွင် တုပ်ကွေးရောဂါကဲ့သို့သောရောဂါများ မြင့်တက်နေသည်ကို အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ကာကွယ်ရေးစင်တာများ မှ ရရှိသော တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးသည် ၆၀% ထိထိရောက်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
အသက် ၆ လအထက် လူများအား ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် ထပ်မံအကြံပြုခဲ့သည်။
ကြည့်ရှုပါ တုပ်ကွေး တုပ်ကွေးရောဂါကာကွယ်ဆေး ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးရောဂါ တုပ်ကွေးရောဂါ ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါ မြင်းတုပ်ကွေး ခွေးတုပ်ကွေး လတ်ဆတ်တဲ့တုပ်ကွေး 2012–2013 တုပ်ကွေးရာသီ 2014–2015 တုပ်ကွေးရာသီ 2015-2016 တုပ်ကွေးရာသီ 2016-2017 တုပ်ကွေးရာသီ 2017-2018 အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတုပ်ကွေးရာသီ 2018-2019 အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတုပ်ကွေးရာသီ 2019-2020 ယူနိုက်တက်စတိတ်တုပ်ကွေးရာသီ ကိုးကားချက်များ နောက်ထပ်ဖတ်ရန် အပတ်စဉ်မွမ်းမံမှုများနှင့်အတူ CDC အမေရိကန်တုပ်ကွေးရာသီရာသီအကျဉ်းချုပ် - ကျယ်ပြန့်သောစာသားနှင့်အတူ ဇယားတစ်ဒါဇင်နှင့်ဂရပ်များပါရှိသည် ဥရောပါကျန်းမာရေး တုပ်ကွေးရောဂါအပေါ်ဥရောပတုံ့ပြန်မှု။
ဥရောပကော်မရှင် - ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ကူးစက်ရောဂါအပေါ်အီးယူညှိနှိုင်းမှု (H1N1) 2009 ကဏ္ဍ:ရာသီအလိုက် ကဏ္ဍ:တုပ်ကွေးရောဂါ ကဏ္ဍ:ကူးစက်ရောဂါများ ကဏ္ဍ:တုပ်ကွေး။
thumb|အာရုံကြောစနစ်ပြပုံ အာရုံကြောစနစ် () သည် သတ္တဝါတို့တွင် အလွန်ရှုပ်ထွေးလှသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်ပိုင်းများသို့ အချက်အလက်များပေးပို့ခြင်း ၊ ၎င်းတို့မှ တဖန် အချက်အလက်များ လက်ခံရယူခြင်းဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် အာရုံခံစားမှုကို ထိန်းညှိပေးသည်။
အာရုံကြောစနစ်သည် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်၏ ပြောင်းလဲမှုများကို သိရှိပြီး ဟော်မုန်းစနစ်နှင့် တွဲဖက်လုပ်ဆောင်၍ ၎င်းအပြောင်းအလဲများကို တုံ့ပြန်စေသည်။
Tortora, G.J., Derrickson, B. (2016). Principles of Anatomy and Physiology (15th edition). J. Wiley. ISBN 978-1-119-34373-8. အာရုံကြောတစ်သျှူးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၅၅၀ မှ ၆၀၀အတွင်းမှစကာ တီကောင်ကဲ့သို့ သက်ရှိများ၌ စတင်တည်ရှိခဲ့သည်။
ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါများတွင် ၎င်းကို ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် နှင့် အစွန်အဖျားအာရုံကြောစနစ်ဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲခြားထားသည်။
ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်တွင် ဦးနှောက် နှင့် ကျောရိုးနဗ်ကြောစည်း တို့ပါဝင်သည်။
အစွန်အဖျားအာရုံကြောစနစ်တွင်မူ ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် နှင့် အခြားခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို ချိတ်ဆက်ထားသော ရှည်လျားပြီး ထုပ်ပိုးထားသည့် နဗ်အမျှင်တန်းများပါရှိသည်။
တည်ဆောက်ပုံ အာရုံကြောစနစ်(နားဘတ်စ်)ဆိုသည့် အမည်သည် နဗ့်ဟူသော ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးနဗ်ကြောစည်းတို့မှ ထွက်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ဖြန့်ကျက်ဆက်စပ်ထားသည့် ဆလင်ဒါပုံ အာရုံကြောမျှင်တန်းများမှ လာသည်။
Kandel ER, Schwartz JH, Jessel TM, eds. (2000). "Ch. 2: Nerve cells and behavior". Principles of Neural Science. McGraw-Hill Professional. ISBN 978-0-8385-7701-1.ရှေး အီဂျစ်၊ဂရိ နှင့် ရောမခေတ်တို့တွင် နဗ့်ကြောများကိုသတိထားမိသော်လည်းFinger S (2001). "Ch. 1: The brain in antiquity". Origins of neuroscience: a history of explorations into brain function. Oxford Univ. Press. ISBN 978-0-19-514694-3. အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံကိုမူ အဏုကြည့်ကိရိယာသုံးလို့ မလေ့လာနိုင်သေးခင်အထိ နားမလည်ခဲ့ကြပေ။
Finger, pp. 43–50 ဆဲလ် အာရုံကြောစနစ်တွင် အာရုံကြောဆဲလ်(neuron) နှင့် ကွန်ယက်ဆဲလ်(glial cell)ဟူ၍ ဆဲလ်နှစ်မျိုးပါဝင်သည်။
အာရုံကြောဆဲလ် အာရုံကြောစနစ်သည် ထူးခြားသောဆဲလ်တစ်မျိုးဖြစ်သော အာရုံကြောဆဲလ်(Neuron)တည်ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
Kandel ER, Schwartz JH, Jessel TM, eds. (2000). "Ch. 2: Nerve cells and behavior". Principles of Neural Science. McGraw-Hill Professional. ISBN 978-0-8385-7701-1.အာရုံကြောဆဲလ်သည် အခြားသောဆဲလ်များနှင့် ကွာခြားမှုတော်တော်များများရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အခြေခံကျသော လုပ်ဆောင်ချက်မှာ နဗ်ကြောစုံ(synapse)မှတစ်ဆင့် အခြားဆဲလ်များနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။
နဗ်ကြောစုံဆိုသည်မှာ အချက်ပေးမှုများ လျင်မြင်စွာဖြတ်သန်းသွားနိုင်သည့် မော်လီကျူးဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်ပါဝင်သည့် ဆဲလ်အမြှေးပါးနှစ်ခုဆုံမှတ်ဖြစ်သည်။
Kandel ER, Schwartz JH, Jessel TM, eds. (2000). "Ch. 2: Nerve cells and behavior". Principles of Neural Science. McGraw-Hill Professional. ISBN 978-0-8385-7701-1.အာရုံကြောဆဲလ်အများစုတွင် နဗ်ကြောဝင်ရိုး(axon)တစ်ခုစီပါရှိသည်။
နဗ်ကြောဝင်ရိုးသည် အာရုံကြောဆဲလ်နှင့် ဝေးကွာသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အခြားအစိတ်အပိုင်းများကို ရောက်နိုင်ကာ ထောင်ပေါင်းများစွာသော နဗ်ကြောစုံဆိုင်ရာ ထိတွေ့မှုများ ပြုလုပ်နိုင်သော ဆဲလ်လက်တံတစ်ခုဖြစ်သည်။
Kandel ER, Schwartz JH, Jessel TM, eds. (2000). "Ch. 4: The cytology of neurons". Principles of Neural Science. McGraw-Hill Professional. ISBN 978-0-8385-7701-1.နဗ်ကြောဝင်ရိုးသည် နဗ်ကြောအစည်းအနှောင်များအကြားမှ ‌ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ရောက်ရှိနိုင်သည်။
အွန်စီလာကြောင် () သည် ဗဟိုအမေရိကမှ ဘရာဇီးနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းအထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကျက်စားကြသည့် အစက်အပြောက်များပါရှိသော ကြောင်မျိုးရင်းဝင် တောကြောင်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှင့် နေရင်းဒေသများအား စိုက်ပျိုးရေးမြေများအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်းကြောင်များ၏ အရေအတွက်လျော့ကျရန် ခြိမ်းခြောက်နေရသဖြင့် IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင် (VU) အဆင့်သတ်မှတ်ခံထားရသည်။
စရိုက်လက္ခဏာများ အွန်စီလာကြောင်သည် မာရ်ဂေး နှင့် ဩစလတ် နှင့်ဆင်တူပြီး သေးငယ်ပါသည်။
ပါး၍သေးသွယ်သည့် နှာခေါင်းရှိသည်။
၎င်းသည် ကြီးထွားလာပြီး အမြီးသည် အထိ ရှည်လျားသည်။
၎င်းသည်ပျမ်းမျှ အိမ်မွေးကြောင် ထက် အနည်းငယ်ပိုရှည်သော်လည်း လီယိုပါရ်ဒက်စ် တိုက်ဂရစ်နက်စ်သည် ပျမ်းမျှအားဖြင့်ပိုမိုပေါ့ပါးသည်။
အလေးချိန် ရှိသည်။
University of Michigan Museum of Zoology နေထိုင်ကျက်စားရာဒေသများ အွန်စီလာကြောင်များကို ကော့စတာရီကာနှင့် ပနားမားမှ အမေဇုန်မြစ်ဝှမ်းနှင့် ဘရာဇီး အလယ်ပိုင်းအထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တွေ့ရသည်။
အွန်စီလာအများစုသည် ကော့စတာရီကာ၏ မိုးတိမ်သစ်တောများ၊ အင်န်ဒီးစ်မြောက်ပိုင်းရှိ အမြင့်တွင်ရရှိခဲ့သည် နှင့်ခြောကအမြင့်ရှိတောင်တန်းCaati ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိnga မြောက်သည့် ဆယ်ရာဒိုှုခင်း ကာတီကာ ပနားမားတွင တွင် တွေ့ရသည်VolcánBarú အမရှိသားဥယျာဉ်များတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ကိုလံဘီယာ တွင်အင်ဒီးယန်းဒေသ၊ ကော် ဒအွန်စီလာများ ယာ လာအူစီယ်လန်း တွင် အမြင့် ဒီလတဆက်စပ်ဒေသ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု Los Nevados အမျိုးသားသဘာဝပန်းခြံuရှိကြသည်ဟုi ီးစီးဌာန။
မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း အွန်စီလာများသည် သူတို့၏ သအရေခွံအတွက်သေဆုံးလျက်ရှိသည် နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (IUCN) မှ အွန်စီလာကြောင်များကို မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင် (VU) မျိုးစိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။
သစ်တောပြုန်းတီးခြင်းနှင့် တရားမဝင်ဖမ်းဆီးခြင်းတို့သည့် အန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်း အဓိကအကြောင်းအရင်းများဖြစ်သည်။
အွန်စီလာများသည်အလွန်အဖိုးတန်သည့်အတွက် မကြာခဏလိုလိုပင် တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ၎င်း၏ သရေအား အဝတ်အထည်ပြုလုပ်ရန်အလို့ငှာ သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း စသည့်အန္တရာယ်များ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည်။
ဘရာဇီး တွင် အွန်စီလာကြောင်များ ပြန်လည်ရှင်သန်နိုင်စေရန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး မွေးမြူရေးခြံအများအပြားရှိပြီး ထိုသတ္တဝါတို့၏ သဘာဝအခြေအနေများနှင့် ဇာတိအစာများသည် တောရိုင်းနှင့်အလားတူ မျိုးပွားခြင်းကို ပြုလုပ်ပေးနေသော နေရာများလည်းဖြစ်သည်။
မြောက်အမေရိကတွင်း သားပေါက် အချို့နှင့် ဥရောပနှင့် တောင်အမေရိကရှိတိရစ္ဆာန်ရုံများတွင် အနည်းငယ်ရှိသည်။
အွန်စီလာကြောင်လေးများသည် မွေးကင်းစကလေးအရွယ်၌ သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားသည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ ကဏ္ဍ:ကြောင်မျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ။
အိုက်စစ်နတ်ဘုရားမ ()() သည်အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီ လာနတ်ဘုရားမတစ်ဦးဖြစ်၍ ရှေးခေတ်အီဂျစ်ဘာသာတွင် အဓိကကိုးကွယ်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
သူမအားကိုးကွယ်မှုများသည် ဂရိ-ရောမယဉ်ကျေးမှုကမ္ဘာတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့ခဲ့၏။
အိုက်စစ်အား ပထမဆုံးအနေဖြင့် ရှေးဟောင်းတိုင်းနိုင်ငံ (Old Kingdom) (ဘီစီ၂၆၈၆-၂၁၈၁) တွင် အိုးဆိုက်ရစ်ဒဏ္ဍာရီ၌ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ထိုဒဏ္ဍာရီ၌ သူမသည် အိုးဆိုက်ရစ်နတ်ဘုရားအား ပြန်လည်ရှင်သန်စေသူနှင့် ၎င်း၏နန်းမွေခံ ဟိုးရပ်စ်နတ်ဘုရားအား ကာကွယ်သူဖြစ်သည်။
အိုးဆိုက်ရစ်အားကူညီသကဲ့သို့ သေသောသူများကိုလည်း တမလွန်လောကသို့ဝင်ရာ၌ ကူညီသည်ဟုယုံကြည်ကြကာ ဟိုးရပ်စ်ကဲ့သို့သော ဖာရိုဘုရင်များ၏ မြင့်မြတ်သောမိခင်တစ်ပါးအဖြစ်လည်းယူဆကြသည်။
သာမန်လူသားများကို အကျိုးရှိစေရန်ကုသခြင်းဆိုင်ရာဂါထာမန္တရားများပြုလုပ်စီရင်ရာတွင် သူမ၏မိခင်အရည်အသွေးဆိုင်ရာအကူအညီများကို ပူဇော်ပသဆင့်ခေါ်ကြ၏။
အီဂျစ်ဘုရားကျောင်းများ၌ သူမ၏ကဏ္ဍသည် အကန့်အသတ်ဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း ဈာပနရေးရာကိစ္စရပ်များ၊ မှော်ပညာဆိုင်ရာကျမ်းစာများ ပို၍ထင်ရှားပါဝင်မှုရှိသည်။
ပန်းချီအနုပညာများတွင် သူမ၏ဦးခေါင်းထက်၌ ပုလင်ထီးနန်းနှင့်တူသော အီဂျစ်အရုပ်စာတစ်မျိုးကို ဆောင်းထားသည့် လူအမျိုးသမီးအဖြစ် ဖော်ကျူးသရုပ်ဖော်ကြသည်။
ခေတ်သစ်တိုင်းနိုင်ငံခေတ် (New Kingdom) (ဘီစီ ၁၅၅၀-၁၀၇၀) အတွင်း ဟဲသော(Hathor) (ရှေးကာလများ၌ အထွတ်အထိပ်နတ်ဘုရားမ) ၏ ကဝိလက္ခဏာများကို ရယူခဲ့သဖြင့် အိုက်စစ်ကို ဟဲသောနတ်ဘုရားမ၏ ခေါင်းပေါင်း (နွားဂျိုနှစ်ခုကြား နေမင်းပုံ) ကိုဆောင်းထားသည်ဟု သရုပ်ဖော်ကြသည်။
ဘီစီပထမထောင်စုနှစ်တွင် အိုးဆိုက်ရစ်နှင့် အိုက်စစ်တို့သည် ကျယ်ပြန့်စွာကိုးကွယ်ခံရသော နတ်ဘုရားများဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး အိုက်စစ်သည် အခြားနတ်ဘုရားမများ၏ အရည်အသွေးများကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
အီဂျစ်နှင့် တောင်ဘက်ပိုင်းမှ နူးဘီယာဒေသ (Nubia)က အုပ်ချုပ်သူများသည် အိုင်စစ်ကို ရည်ရွယ်၍ ဘုရားကျောင်းများတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖိုင်းလီ (ဆည်ကြီးတစ်ခုအတွင်း ကျွန်းကဲ့သို့ဖြစ်နေသောနေရာ) (Philae) ရှိ သူမ၏ဘုရားကျောင်းသည် အီဂျစ်လူမျိုးများ၊ နူးဘီယာလူမျိုးများ စသည်တို့၏ ဘာသာရေးဌာနတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ကာ သူမ၏ထင်ရှားသော ဟက်ကာတန်ခိုးအစွမ်းသည် အခြားနတ်ဘုရားများထက်ပို၍ပို၍ကြီးမားခဲ့သည်။
ရန်သူများ၏ အန္တရာယ်မှ တိုင်းပြည်ကိုကာကွယ်ပေးသည်၊ ကောင်းကင်နှင့် လောကကိုအစိုးရသည်၊ ဖြစ်လာမည့်ကံကြမ္မာအပေါ် အစွမ်းတန်ခိုးရှိသည် ဟုလည်းဆိုကြသည်။
ဟဲလင်နစ်စတစ်ခေတ် (Hellenistic period ဘီစီ ၃၂၃-၃၀) တွင် အီဂျစ်ကို ဂရိတို့ကသိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ အိုက်စစ်ကို နတ်ဘုရားအသစ် ဆက်ရာပစ် (Serapis) နှင့်အတူ ဂရိနှင့် အီဂျစ်တို့က ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့အားကိုးကွယ်မှုများသည် ကျယ်ပြောလှသည့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသတဝိုက်၌ ပျံ့နှံ့စိမ့်ဝင်သွားကြ၏။
အိုက်စစ်ကိုးကွယ်သူ ဂရိများက သူမ၏အရည်အသွေးများသည် ဂရိနတ်ဘုရားများထံမှ ရယူထားသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အိမ်ထောင်ရေးရာတီထွင်ဖန်တီးခြင်း၊ ပင်လယ်ပြင်၌ သင်္ဘောများကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဆိုင်ရာနတ်ဘုရားများထံမှဖြစ်သည်။
အီဂျစ်၊ ဟဲလင်နစ်စတစ်ခေတ်က လူသိများသော အီဂျစ်နတ်ဘုရားများဖြစ်သည့် အိုးဆိုက်ရစ်၊ ဟားပေါခရာတီးဇ် (ဟိုးရပ်စ်) နှင့်ပို၍ နီးကပ်ဆက်စပ်သည်။
ထိုဟဲလင်နစ်စတစ်ယဉ်ကျေးမှုများသည် ဘီစီတစ်ရာစု၌ ရောမမြို့သို့ စိမ့်ဝင်သွား၍ အိုက်စစ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် ရှေးဟောင်းရောမဘာသာတွင် အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့ပြန်သည်။
သူမအား ကိုးကွယ်အားထားသူများမှာ ရောမ၏ အနည်းငယ်မျှသော လူဦးရေဖြစ်သော်လည်း ထိုပိုင်နက်နယ်မြေအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရလေသည်။
ဂရိ-ရောမ လျှို့ဝှက်ဆန်းကျယ်သော ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သောပွဲတော်များနှင့်ဆင်တူစွာ အိုက်စစ်ကိုအမှူးထားသည့် ထင်ရှားသောရောမပွဲတော်များ Navigium Isidis ၊ အိုက်စစ်အား စတင်ကိုးကွယ်ခြင်းပွဲအခမ်းအနား (initiation ceremonies) များ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
၎င်း၏ ကိုးကွယ်သူများအဆိုအရ သူမသည် လောကရှိ အမျိုးသမီးအစွမ်းအားလုံးကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
အေဒီ လေး-ငါး ရာစု ခရစ်ယာန်အယူဝါဒပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် အိုက်စစ်ကိုးကွယ်မှုများ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
ခရစ်ယာန်တို့၏ မယ်တော်မယ်ရီအားကြည်ညိုလေးစားမှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးများ၊ ယုံကြည်မှုများအပေါ် အိုက်စစ်ကိုးကွယ်မှုများက လွှမ်းမိုးကောင်းလွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။
ဤလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်ဟုဆိုသော သာဓကသက်သေများမှာ ဒွိဟဆန်၍ ရံခါ၌ ပဋိပက္ခဖြစ်သည်များရှိ၏။
အိုက်စစ်သည် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု အထူးသဖြင့် လူနည်းစုသာနားလည်လက်ခံသည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ခေတ်သစ်ဗာဟီရဝါဒ (အဓိက ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားကြီးများမဟုတ်သော အယူ/ဘာသာ) တွင်လည်း ဆက်လက်ပါဝင်လာကာ မကြာခဏဆိုသလို လောကသဘာဝဖြစ်စဉ်များအား ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ်တင်စားခိုင်းနှိုင်းမှုများ (သို့) နတ်တို့ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးအရည်အသွေးများ စသည်တို့၌ ပါဝင်တတ်သည်။
ဟိုးရပ်စ်နတ်ဘုရား () သည်အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီလာနတ်ဘုရားတစ်ဦးဖြစ်၍ မြောက်မြားစွာသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထမ်းဆောင်ရာ အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်စိုးခြင်း၊ ကောင်းကင်နတ်ဘုရားအဖြစ်ထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။
၎င်းကို အနည်းဆုံး (အီဂျစ်) သမိုင်းမတင်မီခေတ်နှောင်းမှ တောလာမေးယစ်တိုင်းနိုင်ငံခေတ် (တောလစ်မေးယစ် ဟုလည်းထွက်သည်) (Ptolemaic Kingdom) ၊ ရောမ အီဂျစ်ခေတ်အထိ ကိုးကွယ်ကြသည်။
ဟိုးရပ်စ်နှင့်ပတ်သက်သော ပုံစံအမျိုးမျိုးကို သမိုင်းများတွင် ရေးမှတ်ထားကြကာ ဤပုံစံများကို အီဂျစ်နှင့်ပတ်သက်သော ပညာရှင်များက ထင်ရှားသောနတ်ဘုရားများအဖြစ် ဆက်ဆံကိုင်တွယ်ကြသည်။
"The Oxford Guide: Essential Guide to Egyptian Mythology", Edited by Donald B. Redford, Horus: by Edmund S. Meltzer, pp. 164–168, Berkley, 2003, ဤအမျိုးမျိုးသောပုံစံများသည် တူညီနေသော အလွှာများစွာရှိသည့်နတ်ဘုရားတစ်ပါး၏ ကွဲပြားသောသရုပ်သကန်များစွာ ဖြစ်နိုင်ရာ အချို့သောအရည်အသွေးများ (သို့) မတူညီသောအယူအဆများပေါင်းစပ်ဆက်သွယ်မှုများကို အလေးပေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် မဖြစ်မနေ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆန့်ကျင်သည့် အနေအထားမျိုးမဟုတ်ဘဲ တစ်ခုအပေါ်တစ်ခု ဖြည့်စွက်ကျေးဇူးပြုသည်။
ထိုအရည်အသွေးများ (သို့) ဆက်သွယ်ချက်များသည် ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ အရှိတရား လက်တွေ့ဘဝကို ရှုထောင့်များစွာမှ ရှူမြင်ကြပုံနှင့်လည်းကိုက်ညီသည်။
"The Oxford Guide: Essential Guide to Egyptian Mythology", Edited by Donald B. Redford, p106 & p165, Berkley, 2003, မကြာခဏအားဖြင့် ဟိုးရပ်စ်ကို သိမ်းငှက်တစ်ကောင် (အများအားဖြင့် သိမ်းငှက်အလတ်တစ်မျိုး (lanner falcon) သို့ တောင်/ကျောက်စောင်များတွင် အများဆုံးကျက်စားသော (peregrine falcon)) သို့ သိမ်းငှက်ခေါင်းဖြင့် လူသားတစ်ဦး အဖြစ်လည်း သရုပ်ဖော်ကြသည်။
Wilkinson, Richard H. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. Thames & Hudson. p. 202. ဟိုးရပ်စ်အား ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်ပုံစံမှာ အီဂျစ်အထက်ပိုင်းဒေသမြို့တော် နက်ခမ် (Nekhen) ၏ မြို့စောင့်နတ်ဖြစ်ရာ ပထမဆုံးသိရှိခဲ့ကြသော အီဂျစ်အမျိုးသားနှင့်သာ သက်ဆိုင်သောနတ်တစ်ပါးဖြစ်၍ အထူးအားဖြင့် ဖာရိုဘုရင်များနှင့် ဆက်စပ်သည်။
ဤဖာရိုဘုရင်များကို လက်ရှိဘဝနတ်ဘုရား ဟိုးရပ်စ်နှင့် တမလွန်နတ်ဘုရား အိုးဆိုက်ရစ်တို့၏ သရုပ်သကန်အဖြစ် ယူဆလာခဲ့ကြသည်။
အများဆုံးတွေ့ကြုံရသော မိသားစုဆက်နွယ်မှုများတွင် ဟိုးရပ်စ်သည် အိုက်စစ်နတ်ဘုရားမ နှင့် အိုးဆိုက်ရစ်နတ်ဘုရား တို့၏ သားအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
အိုးဆိုက်ရစ်ဒဏ္ဍာရီ၌ အိုးဆိုက်ရစ်၏ နန်းမွေခံသူ၊ ဆက်နတ်ဘုရား ၏ပြိုင်ဘက်စသော အဓိကကဏ္ဍတွင်ပါဝင်နေပြီး ဆက်နတ်ဘုရားမှာ ညီအကိုတော်သော အိုးဆိုက်ရစ်ကို သတ်ဖြတ်သူလည်းဖြစ်၏။
တစ်ခြားအယူအဆတစ်ခုတွင် ဟဲသော(Hathor) နတ်ဘုရားမကို ၎င်း၏ မိခင်အဖြစ်လည်းယူဆပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဇနီးအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။
ရောမစာရေးဆရာ ကလောဒီးယ(စ်) အီးလီယန်န(စ်) (Claudius Aelianus) က အီဂျစ်တို့သည် အပေါလို (အပိုလို) နတ်ဘုရားကို အီဂျစ်ဘာသာစကားဖြင့် ဟိုးရပ်စ် ဟုခေါ်ကြောင်းရေးသားခဲ့ဖူးသည်။
Aelian, Characteristics of Animals, 10.14 မှတ်စု ကိုးကား Category:အီဂျစ်နတ်ဘုရားများ။
စိန်ရတုနှစ်တံဆိပ် သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင်ကျရောက်သော (၇၅)နှစ်မြောက် စိန်ရတုတပ်မတော်နေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းသက်(၂၅)နှစ်နှင့်အထက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်မှုထမ်းများအား ချီးမြှင့်သည့် တံဆိပ် ဖြစ်သည်။
“နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ ၄၂/၂၀၂၀” ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “တပ်မတော်စိန်ရတုနှစ်တံဆိပ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်”ပါ အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့်ကိုက်ညီသူ အရာရှိ (၁၂၄၉)ဦး၊ စစ်သည် (၄၂၁၆၇)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၄၃၄၁၆) ဦးအား တပ်မတော်စိန်ရတုနှစ်တံဆိပ်ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ အောက်ပါအရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသူ တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) စစ်မှုထမ်းများကို ချီးမြှင့်ခြင်းဖြစ်သည် - ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြစ်မှုကင်းရှင်းစွာဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော စစ်မှုထမ်းဆဲများဖြစ်ခြင်း။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စစ်မှုထမ်းသက် (၂၅) နှစ်အပြည့်ရှိခြင်း။
တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်ကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိ၍ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ခြင်း။
အမှုထမ်းခဲ့သည့် ကာလအတွင်း ပြစ်မှုကင်းရှင်းသူများဖြစ်ခြင်း။
တံဆိပ်ပါအမှတ်အသားများ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ဆောင်ချက်များ တံဆိပ်ပါ အမှတ်အသား တစ်ခုချင်းစီအတွက် အဓိပ္ပါယ်ဖော်ဆောင်ချက်များမှာ - အနား ၅ ဘက်ညီ ပဉ္စဂံပုံသည် တပ်မတော်၏ အခြေခံအရည်အချင်း ၅ ပါးကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။
သပြေခက်သည် အောင်မြင်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်ကို ဖော်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။
ကြယ်ငယ် ၇၅ လုံးသည် (၇၅) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့၊ စိန်ရတုနှစ်ကို ဖော်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။
ငွေကြေးချီးမြှင့်ခြင်း တပ်မတော်စိန်ရတုနှစ်တံဆိပ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် စစ်မှုထမ်းများသည် တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း ချီးမြှင့်ငွေ ကျပ် ၂၅၀၀၀၀/- (ကျပ်နှစ်သိန်းငါးသောင်းတိတိ) ကိုပါ ရရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ။
ဆက်နတ်ဘုရား () သည်အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီလာနတ်ဘုရားတစ်ဦးဖြစ်၍ ရှေးခေတ်အီဂျစ်ဘာသာတရားတွင် အစီအစဉ်မကျပရမ်းပတာဖြစ်ပျက်ခြင်း၊ မီး၊ ကန္တာရ၊ လှည့်စားခြင်း၊ မုန်တိုင်း၊ မနာလိုခြင်း၊ ကြမ်းတမ်းခြင်း၊ လူသူတစိမ်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် နတ်ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, vol. 3, p. 269 ရှေးခေတ်ဂရိတွင် ဤနတ်ဘုရား၏အမည်နာမကို 'ဆက်သ်' (Sēth (Σήθ)) ဟုပေးထား၏။
ဆက်သည် ရားနတ်ဘုရား၏ ခရီးစဉ်လှေကြီး (နေလှေကြီး) တွင် မြွေနဂါးနတ်ဆိုး အဲပပ် (Apep) ကိုတွန်းလှန်ရာ၌ အဖော်သဟဲပြု၍ ကောင်းသောကဏ္ဍတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပြန်လည်ပြေလည်သော တိုက်ပွဲဝင်သူတစ်ဦးအဖြစ် အရေးပါသောအနေအထားလည်းရှိခဲ့သည်။
၎င်းသည် အနီရောင်လွှမ်းသောမြေ (ကန္တာရ) ၏ အရှင်သခင်တစ်ပါးဖြစ်ရာ အနက်ရောင်လွှမ်းသောမြေ(မြေကြီး)၏ အရှင် ဟိုးရပ်စ်နတ်ဘုရား နှင့် ညီမျှသောသူလည်းဖြစ်သည်။
အရေးကြီးဆုံးသော အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီ၏ အိုးဆိုက်ရစ်ဒဏ္ဍာရီတွင် ဆက်ကို ပုန်ကန်တွန်းလှန်သူတစ်ဦးအဖြစ်ဖော်ကျူးကြသည်။
ထို၌ ညီအကိုတော်စပ်သူ အိုးဆိုက်ရစ်နတ်ဘုရားအား သတ်ပစ်ခဲ့ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများကို ဖြတ်တောက်ပစ်ခဲ့သည်။
အိုးဆိုက်ရစ်၏ဇနီး အိုက်စစ်နတ်ဘုရားမက ထိုအစိတ်အပိုင်းများကို လိုက်လံစုစည်းကာ ဆုံးပါးသွားလေသူ အိုးဆိုက်ရစ်ကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေခဲ့၍ ၎င်း၏အမွေဆက်ခံမည့်သူ ဟိုးရပ်စ်ကို သန္ဓေတည်နိုင်ခဲ့သည်။
(ထိုသန္ဓေတည်စေရန်အထိသာ ပြန်လည်ရှင်သန်စေခဲ့သည်) ဟိုးရပ်စ်မှာ ဆက်အပေါ် အငြှိုးအာဃာတထားခဲ့သည်။
များစွာသော ဒဏ္ဍာရီများက ၎င်းတို့နှစ်ဦး၏ ပဋိပက္ခကိုများကို ဖော်ပြထားမှုရှိသည်။
ရှေးခေတ် အီဂျစ်နက္ခတ္တဗေဒတွင် ဆက်သည် မာကျူရီ ခေါ် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်နှင့် များစွာဆက်နွယ်ပတ်သက်သည်။
သည် ဒိုရာအဲမွန်း မန်ဂါစီးရီးကို အခြေခံသော ဂျပန် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဖစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ရူအီချီ ယာဂီ နှင့် တကာရှီ ယာမာဇာကီ တို့ ရိုက်ကူးခဲ့ကာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
It was released on 8 August 2014. ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် ဒိုရာအဲမွန်းရုပ်ရှင်များထဲတွင် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဇာတ်ကြောင်းကို ဇာတ်လမ်းတိုများဖြစ်သော "All the Way From the Country of the Future", "Imprinting Egg", "Goodbye, Shizuka-chan", "Romance in Snowy Mountain", "Nobita's the night Before a Wedding" နှင့် "Goodbye, Doraemon..." တို့ကို ပေါင်းစပ်ကာ ပြည့်စုံသော ဇာတ်ကြောင်းအသစ်အဖြစ် ဖန်တီးထားသည်။
အော်လ်တာမီရာလှိုဏ်ဂူနှင့် စပိန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လှိုဏ်ဂူပန်းချီများ ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ရှိသော နေရာများမှာ စပိန်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ရှိသော ဂူ ၁၈ ခု အား စုစည်းထားခြင်းဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃၅,၀၀၀ နှင့် ၁၁,၀၀၀ အတွင်း ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ခေတ်နှောင်းအတွင်း လှိုဏ်ဂူပန်းချီ၏ အထွဋ်အထိပ် ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့အား စုပေါင်း၍ ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထိုလှိုဏ်ဂူများထဲတွင် အဓိက လိုဏ်ဂူမှာ အော်လ်တာမီယာ လှိုဏ်ဂူဖြစ်ပြီး ကန်တာဘရီးယားရှိ ဆန်တီလာနာ ဒဲလ်မာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်၏ အရေးအပါဆုံးသော ပန်းချီရေးဆွဲမှု ကာလများတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ခေတ်နှောင်း၏ မက်ဂ်ဒါလဲနီးယန်းခေတ် နှင့် ဆိုလူထရီးယန်းခေတ်တို့တွင် အစပြုသည်။
ထိုဂူ၏ အနုပညာ စတိုင်မှာ ဖရန်ကို-ကန်တာဘရိုင်ယန် ပုံစံကို ဖော်ပြနေပြီး ပုံများကို ဖော်ပြရာတွင် သရုပ်မှန် သွင်ပြင်လက္ခဏာ ရှိသည်။
အော်လ်တာမီယာ လှိုဏ်ဂူအား ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ သတ်မှတ်ခြင်းကို တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး စပိန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ သုံးခု ဖြစ်သော အက်စတူရီးယပ်စ်၊ ကန်တာဘရီးယား နှင့် ဘတ်စ် ကန်းထရီး တို့တွင်ရှိသော နောက်ထပ် လှိုဏ်ဂူ ၁၇ ခု ကို ထပ်မံထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ဆေဂိုဗီယာ ရေသယ်တံတားများ သည် စပိန်နိုင်ငံ ဆေဂိုဗီယာမြို့ရှိ ရောမခေတ် ရေသယ်တံတားများ ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော အပေါ်သို့မြှင့်ထားသည့် ရောမ ရေသယ်တံတားများ ဖြစ်ပြီး ဆေဂိုဗီယာမြို့၏ သင်္ကေတလည်း ဖြစ်ကာ မြို့တော်၏ စည်းတံဆိပ်တွင်ပါ ထည့်သွင်းထားသည်။
အမေရိကန် ကမ်းခြေ နှင့် မြေတိုင်းမှတ် အနီးကပ်ပုံ alt=Bronze disc set in concrete| တြိဂံဖွဲ့ မြေတိုင်းမှတ်။
အလယ်တွင်တြိဂံပုံပါဝင်သည်။
alt=Bronze disc with inscribed arrow, set in concrete| အပေါ်ပုံမှ တြိဂံဖွဲ့မြေတိုင်းမှတ်အတွက်ရည်ညွှန်းမှတ်။
အလယ်မှ မျှားသည် အပေါ်ပုံမှ မူရင်း မြေတိုင်းမှတ် သို့ ဦးတည်ညွှန်ပြသည်။
right| တဲလ်အဗစ် လမ်းပေါ်မှ ခွေးသွားစိတ်ပုံ မြေတိုင်းမှတ်။
အများပြည်သူ အိမ်ခြံမြေ မြေပုံမှတ်တမ်းစနစ် အတွက် အမှတ်အသားအဖြစ် သုံးသည်။
မြေတိုင်းအမှတ်အသားများကို မြေတိုင်းမှတ်များ (survey marks)၊ မြေတိုင်းအထိမ်းအမှတ်နေရာများ (survey monuments)၊ မြေတိုင်း BM များ (survey benchmarks)၊ ပထဝီမှတ်များ (geodetic marks) ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
၎င်းတို့ကို မြေတိုင်းရာတွင် အဓိကကျသော မြေတိုင်းမှတ်များ အဖြစ် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် မှတ်သား ထားရှိသည်။
' ၎င်းတို့ကို ပထဝီ မြေ အနေအထား လေ့လာရေး နှင့် မြေတိုင်းလုပ်ငန်းများတွင်အသုံးပြုသည်။
A popular hobby, known as "benchmarking hunting", has grown up around the pastime of recovering (or "re-finding") these marks. In the U.S., the hobby has a website that enables hobbyists to plan and report on their efforts. "benchmark" ဆိုသည့်ဝေါဟာရကို မြေမျက်နှာပြင် အနိမ့်အမြင့်ပြသောအမှတ်အသားများအတွက်သာ သီးသန့်အသုံးပြုသော်လည်း အလွတ်သဘောအနေဖြင့်ထိုကဲ့သို့သောမြေတိုင်းမှတ်များကို "benchmark" အဖြစ်ရည်ညွှန်းအသုံးပြုနေသည်။
တြိဂံဖွဲ့တိုင်းတာခြင်း (triangulation) အတွက်အသုံးပြုသောအလျားလိုက်အမှတ်အသားများကို တြိဂံဖွဲ့မှတ်များ အဖြစ်လည်းခေါ်ဝေါ်သည်။
အမျိုးအစားများ ကြေးဝါပြားများ၊ အရက်ပုလင်းများ၊ ရွှံ့အိုးများနှင့်ကျောက်တုံးပုံများ စသည်တို့ကို မြေတိုင်းမှတ်များအဖြစ် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။