kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် တရားလွှတ်တော် တရားဝန်ကြီး ဦးဘအား မြန်မာနိုင်ငံ ဘုရင်ခံက အမှုဆောင်ဝန်ကြီး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ကာ ပြည်ထဲရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဌာနကို ကိုင်စေသည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ တစ်ရက်နေ့တွင် ပထမဂျော့ဘုရင်က နှစ်သစ်ကူး ဘွဲ့ထူး ဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှင့်ပွဲ၌ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး ဦးဘအား ဆာဘွဲ့ဖြင့် သူကောင်းပြု လေသည်။
ဆာမောင်ဘသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးရာထူးမှ အနားယူလိုက် သောအခါ မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်ခံက အထက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးချယ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဆာမောင်ဘသည် မေမြို့၌ ကွယ်လွန်ရာ အလောင်းကို ရန်ကုန်မြို့သို့ယူဆောင်၍ ငါးထပ်ကြီးဘုရား ပရဝုဏ်၌ ဂူသွင်းင်္သဂြိုဟ်သည်။
ဆာမောင်ဘသည် ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့မှ ကုန်သည်ကြီး ဦးသင်၊ ဒေါ်သက်ပြင်းတို့၏ သမီး ဒေါ်မြဘွင့်နှင့် လက်ထပ်သည်။
ဆာမောင်ဘနှင့် ဇနီးတို့တွင် သား ၂ ယောက် သမီး ၃ ယောက် ထွန်းကားရာ သမီးအကြီး ကွယ်လွန်သွားသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအတိုင်ပင်ခံ စည်သူ ဦးတင် အိုင်စီအက်၏ ဇနီး ဒေါ်ညွန့်ညွန့်၊ အင်္ဂလိပ်မက်သဒစ် ကျောင်းဆရာမ ဒေါ်ခင်မြ ဘီအေ၊ ဘီအယ်၊ ကာကွယ်ရေးဌာန အတွင်းဝန် စည်သူဦးမောင်မောင် ဘီစီအက် (၁)၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ အလုပ်လုပ်နေသော ဦးမောင်ကလေးတို့သည် ကျန်ရှိနေ သော သားသမီးများ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ‎ Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ Category:မြန်မာ တရားသူကြီးများ။
သခင်ဗတင်(ရေနံမြေ) (မြန်မာ ၁၂၆၆-၁၃၄၃) သခင်ဗတင်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၆ ခု သီတင်းကွျတ်လဆန်း ၅ ရက်နေ့တွင် မြောင်းမြခရိုင် အိမ်မဲမြို့၌ အဖ ဦးဘိုးဆိုင်၊ အမိ ဒေါ်ပါဇုံတို့မှ မွေးဖွားသည်။
၁၂၈၃ ခုနှစ်တွင် နဝမတန်းအောင်မြင်၍ ၁၂၈၄ ခုနှစ်တွင် မြောင်းမြဆရာအတတ်သင်ကျောင်းမှ အလယ်တန်းဆရာဖြစ် စာမေးပွဲကိုအောင်မြင်ခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ်စာကို ရန်ကုန်မြို့ ဘီအီးတီကျောင်းတွင် သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၂၈၈ ခုနှစ်တွင် ရေနံချောင်းမြို့ရှိ မက္ကင်ဇီ ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရာမှ ၁၂၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဘီအိုစီ ကုမ္ပဏီသို့ ပြောင်းရွှေ့လုပ်ကိုင်သည်။
ဂျီစီဘီအေ ဦးစိုးသိမ်း၏ နိုင်ငံရေးတရားပွဲများသို့ သွားရောက်နားထောင်ခဲ့ရာမှ နိုင်ငံရေးတွင် စိတ်ပါ ဝင်စားလာပြီး ရေနံချောင်းမြို့ ဘီအိုစီ ပုဂံတန်းလျား၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဝေယျာဝစ္စအသင်းကို တည်ထောင်၍ ဂျီစီဘီအေနှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။
သခင် ဘသောင်း က သခင်စာရင်းများ ပေးသွင်းရန်ခေါ်သည့်အခါ ရေနံချောင်းမြို့မှ ပထမဆုံး စာရင်းပေးသွင်းခဲ့၍ ၁၂၉၅ခုနှစ်တွင် သခင်ဘသောင်း အိမ်၌ ကျင်းပ ခဲ့သည့် အစည်းအဝေးသို့ ဇနီးသခင်မမပုနှင့်အတူ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၂၉၇ ခုနှစ်တွင် မြင်းခြံမြို့၌ကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ်မြောက် တို့ဗမာအစည်းအရုံးညီလာခံမှ သခင်ဗတင်အား ဗဟိုကော်မတီဝင်နှင့် အလုပ်သမားဌာနမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၁၂၉၉ ခုနှစ်တွင် ချောက်မြို့ရှိ ဘီအိုစီ၊ ဘီဘီပီစီ၊ ပီဒီစီ၊ လမ်းရွာရှိ အိုင်ဘီပီနှင့်ရေနံချပ်ရှိ ဘီအိုစီအလုပ်သမားများ သပိတ်မှောက်ရာတွင် ချေက်မြို့တို့ဗမာရေနံမြေ အလုပ်သမား အစည်းအရုံး၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ကာ လှုံ့ဆော်စည်းရုံးခဲ့သည်။
၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း၊ ၉ ရက် (၃ဝ-၁၃-၃၈)နေ့တွင် ရေနံမြေ သပိတ်တပ်ကြီးသည် ချောက်မြို့မှ စတင်ထွက်ခွာ ချီတက်ခဲ့သောအခါ ရေနံမြေသပိတ်တပ်ကြီး ရန်ကုန်မြို့သို့မရောက်စေရန် အင်္ဂလိပ်အာဏာပိုင်များက သပိတ်ခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးသဖြင့် သခင်ဗတင်လည်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် သခင်ဗတင်သည် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့တွင် နယ်စီးတောအုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းယင်း ဂျပန်တော်လှန်ရေးကို အားပေးကူညီခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရေနံချောင်းမြို့၌ အိမ်ငှား၊ မြေငှားအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သခင်ဗတင်အား နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ပထမအဆင့်အဖြစ် နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဇနီးသခင်မ ဒေါ်ပုနှင့် သားသမီး ရှစ်ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ကိုးကား မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း Category:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ။
စပေ့အက်ခ်စ် ဒရာဂွန် (SpaceX Dragon) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် စပေ့အက်ခ်စ် (SpaceX) အာကာသ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ တည်ဆောက်ထားသော အာကာသယာဉ် တစ်စင်းဖြစ်သည်။
စပေ့အက်ခ်စ် ဒရာဂွန်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖယ်လ်ကွန် ၉ (Falcon 9) ဒုံးပျံဖြင့် လွှတ်တင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည်လည်း ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီမှ လွှတ်တင်သော ပထမဆုံး အာကာသယာဉ် ဖြစ်သည်။
ပန်းချီပန်းပုအနုပညာလောကနှင့် လက်မှုပညာနယ်ပယ်တွင် ထင်ရှားသော ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးဗခင်ကို ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မကွေးတိုင်း၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့အနီး မြေပြင်သာရွာ၌ တိုက်သူကြီး မျိုးနွယ်များ ဖြစ်သော ဦးဩဘာ၊ ဒေါ်မမကြီးတို့က မွေးဖွားသည်။
တောင်တွင်းကြီးမြို့ ရတနာဒေဝီ ကျောင်းတိုက်အတွင်း ဖွင့်လှစ်ထားသော အစိုးရကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားပြီးနောက် တောင်ငူမြို့ နော်မန်ကျောင်းတွင် ဆရာဖြစ်သင်တန်း ဆက်တက်ရာ ဆရာဖြစ်အောင်၍ ယင်းကျောင်း၌ပင် ပုံဆွဲနှင့်လက်မှု ပညာဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းသည်။
ယင်းသို့အမှုထမ်းစဉ် တို့ဗမာ အစည်းအရုံးသို့ ဝင်ခဲ့သည်။
ဦးဗခင်သည် ပန်းချီပညာ ဆည်းပူးလိုသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တွင် ပထမဆုံး ဖွင့်လှစ်သော အစိုးရ ပန်းချီကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ပန်းချီကျောင်း တက်စဉ် မြန်မာပြည် ပန်းချီအသင်း (ဘားမားအတ်ကလပ်)သို့ဝင်ကာ ပန်းချီဆွဲလေ့ကျင့်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း သခင်နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ရွှေဂုံတိုင် သက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာသင်ကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းသည်။
နိုင်ငံတော် ဆရာအတတ်သင်ကျောင်း စတင်ဖွင့်လှစ်သောအခါ လက်မှုပညာ လက်ထောက်ကထိက အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စပြီး စက်မှုလက်မှုပညာ ကထိကအဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူသည်။
နိုင်ငံတော် ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းတွင် အမှုထမ်းစဉ် ဦးဗခင်သည် အခြေခံစက္ကူ လက်မှုပညာ သင်ပြနည်း(၁၉၆၅ ခုနှစ်)၊ အခြေခံ ဝါးကြိမ်လက်မှုပညာသင်ပြနည်း (၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အခြေခံ ရွှံ့စေးလက်မှု ပညာသင်ပြနည်း(၁၉၆၇ ခုနှစ်) နှင့် အခြေခံလက်မှုပညာသင်ပြနည်း စသည့် စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။
ယင်းစာအုပ်လေးအုပ်စလုံးကို စာပေဗိမာန်က ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အခြေခံသစ်သားထည်လုပ်ငန်းနှင့် အခြေခံစာအုပ်ချုပ်လုပ်ငန်း စာမူများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
ပညာတန်ဆောင် ပညာရေးစာစောင်၌လည်း လက်မှုပညာဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
ဦးဗခင်သည် မြန်မာပြည်ပန်းချီသမဂ္ဂစတင်ဖွဲ့စည်းသော ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ပန်းချီပန်းပုကောင်စီ ဖွဲ့စည်းသောအခါတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါရှိပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစ၍ သုံးနှစ်ခန့် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဦးဗခင်သည် ရေဆေးကား အဆွဲသန်ပြီး မိမိ၏ပန်းချီကားများကို ပန်းချီပြပွဲများတွင် တင်ပြလေ့ ရှိသည်။
ဦးဗခင်သည်သစ်သားပန်းပုနှင့် ရွှံ့ရုပ်လုံးများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ကျဆုံးစဉ်က ဂျူဗလီဟောခန်းမ၌ ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ ပုံတူကားများကို ရေးဆွဲ၍ မွမ်းမံကြရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဓနုဖြူမြို့ ဗန္ဓုလကြေးရုပ် ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့တွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်။
ဦးဗခင်သည် စပ်ပညာနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာဝင်္ကပါပြုလုပ်နည်းများကို ငယ်စဉ်ကပင် တတ်ကျွမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဦးဗခင်သည် ရန်ကုန်ကျောင်းဆရာများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကလေးကစားစရာအသင်းချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရန်ကင်းစံပြ အလယ်တန်းကျောင်း မိဘဆရာအသင်းနာယက၊ နိုင်ငံတော် ဆရာ အတတ်သင်ကျောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပန်းချီနှင့် လက်မှုပညာရှင် ဦးဗခင်သည် ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ၂ဝရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်အေးမြင့်နှင့် သားသမီး ခြောက်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ဦးဘကျော်(ခရစ် ၁၉၁၆-၁၉၈၆) သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်း အတိုင်ပင်ခံကျွမ်းကျင်ပညာရှင် ဦးဘကျော်ကို ပြည်မြို့တွင် အဖဦးဘိုးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေအောင်တို့က ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က မေမြို့ အေဘီအမ် မိန်းကလေးကျောင်း၊ ပြည်မြို့ ဦးဘိုးရုံ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းနှင့် ပြည်မြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ၁ဝ တန်းအောင်ခဲ့ပြီးနောက် ပြည်မြို့ သစ်တောခရိုင်ဝန်ရုံးတွင် အကူ စာရေးအဖြစ် စတင်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထိုရုံးတွင် အထက် တန်းစာရေး၊ ထိုမှ ရုံးအုပ်စာရေးကြီး ဖြစ်သည်အထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပြည်ခရိုင်ခွဲ ကုန်စည်ကြီးကြပ်ရေးမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့လုပ်ကိုင်သည်။
အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း ပြည်မြို့၊ အရှေ့အာရှ လူငယ်များအစည်းအရုံး(ဗမာနိုင်ငံ)တွင် အသင်းဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင်ဦးဘကျော်လည်း ပြည်ခရိုင်၊ ရုံးစာရေးသမဂ္ဂတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ပြည်ခရိုင် အမှုထမ်းပေါင်းစုံသမဂ္ဂ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သပိတ်ကြိုးကိုင်အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မဟာမိတ်တပ်များ ပြန်ဝင်လာသောအခါ၌ သစ်တောဌာန ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရန် မှတ်တမ်းများ ရှာပေးနိုင်သဖြင့် အမှုထမ်းကောင်းလက်မှတ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံတော် သစ်တောမင်းကြီးချုပ်ရုံးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့၍ သစ်တောရုံး အသီးသီးတွင် ဌာနခွဲစာရေးကြီး၊ ရုံးဝန်ထောက်စသည်ဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး သစ်တောဌာန၊ ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်းတွင် ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆-၅၇ ခုနှစ်တွင် သတင်းစာပညာဒီပလိုမာ (အင်္ဂလိပ်)ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် လူမှုရေးသိပ္ပံမဟာဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ပို့ချသော စာကြည့်တိုက်ပညာ အောင်လက်မှတ်ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် နှင့် လက်ပတ်နာရီဆုကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော ဂါဒီယန်သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းတိုက်၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ခန့်ထားခံရသည်။
ဦးဘကျော်သည် သတင်းစာဆရာအဖြစ် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့ရရာ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ သတင်းစာလုပ်ငန်း လေ့လာရန်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ ဟောင်ကောင်လေကြောင်းဖွင့်ပွဲ တက်ရန် သတင်းစာအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ ဟောင်ကောင်သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ သတင်းစာပညာ လေ့လာရန် လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ သတင်းစာဆရာအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆန္ဒခံယူပွဲ အောင်မြင်ရေးအတွက် အခြားအနုပညာရှင်များနှင့်အတူ ချင်းဝိသေသတိုင်းတွင် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော အရေးပေါ်ပါတီညီလာခံနှင့် ၁၉၇၇ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပါတီညီလာခံတွင် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းထုတ်ပြန် ရေးဆပ်ကော်မတီအဖွဲ့ဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဘာသာပြန်ဆိုရေးအဖွဲ့ခွဲတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သက်တမ်းကာလတွင် စစ်ကိုင်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁)မှ ပြည်သူ့လွှတ် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းကော်ပိုရေးရှင်းတွင် အတိုင်ပင်ခံ ကျွမ်းကျင်သူပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဂါဒီယန်သတင်းစာအယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း ဆက်လက်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
ဦးဘကျော်သည် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ သတင်းစာများ၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများကို အမ်-ဘီ-ကေ ကလောင်အမည်ခံ၍ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာနှစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသား ခဲ့သော စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဒဂုံမြို့နယ် စာပေလုပ်သား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ယင်းတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဦးဘကျော်သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်ခင်ရီကျော်နှင့် သားတစ်ယောက် သမီးသုံးယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ကိုးကား မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း Category:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ။
ဗနီလာပင် ချောကလက်၊ ကိတ်မုန့်၊ ရေခဲမုန့် စသည်တို့ ပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ရေမွှေးအမျိုးမျိုး ဖော်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြုသော ဗနီလာအမွှေးနံ့ကို ဗနီလာပင်၏ အသီးတောင့်မှ ထုတ်ယူရရှိသည်။
ဗနီလာပင်သည် သစ်ခွပင် တစ်မျိုးဖြစ်၍ ကြီးမားရှည်လျားသော နွယ်ပင်ဖြစ်သည်။
အောကီဒေးစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒ အမည်အားဖြင့် ဗနီလာ ပလေနီဖိုလိယာ ဟု ခေါ်သည်။
ဗနီလာပင်အမျိုးပေါင်း ငါးဆယ်ခန့်ကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ တွေ့ရှိရသည်။
ဗနီလာပင်၏ မူလဇာတိဒေသသည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံဖြစ်သည်။
ယင်းအပင် တို့သည် မက္ကဆီကိုမှ ပီရူးနိုင်ငံအထိ အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။
ယခုအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်း စသော အပူပိုင်းဒေသများ၌ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလျက် ရှိလေသည်။
ဗနီလာပင်သည် ပူအိုက်စိုစွတ်သော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်သည်။
မြေနိမ့်အရပ်မှ ပေ ၂ဝဝဝ အမြင့် ရှိသော အရပ်ဒေသများအထိ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။
မြေပြင်မှ ထွက်ကာ နွယ်တက်တတ်သော အပင်မျိုးဖြစ်၍ မြေမြစ်များ ရှိသကဲ့သို့ လေမြစ်များလည်း ရှိသည်။
လောင်းရိပ်မများလွန်းဘဲ ကွက်တိကွက်ကျား အလင်းရောင်ကို ရရှိ၍ လေပြင်းဒဏ်ကိုလည်း အကာအကွယ်ပေးထားသော နေရာမျိုး၌ ဗနီလာပင်တို့သည် သစ်ပင်များကို အမြစ်မြွာများဖြင့် တွယ်ကပ်ပေါက်တက်ရာ၊ အလျားပေ ၂ဝ မှ ၃ဝ အထိ ရှည်တတ်သည်။
အခေါက် ရှိသော အပင်မျိုးတွင် ပို၍ တွယ်ကပ်ပေါက်နိုင်သည်။
ဗနီလာပင်သည် အနှစ် ၅ဝ နီးပါး အသက်ရှည်နိုင်သည်။
အပင်ပေါက်ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် အသီးတင်လေသည်။
ဗနီလာပင်၏ အရွက်သည် ဥဝိုင်းလှံစွပ်ပုံဖြစ်၍ အသားထူသည်။
အပွင့်တို့သည် အဖြူ၊ သို့မဟုတ် စိမ်းဖန့်ဖန့်အရောင် ရှိသည်။
အပင်ပေါက်ပြီး၍ ၁၅ လမှ ၁၈ လအကြာတွင် အပွင့် ပွင့် ပြီးနောက် ကိုးလခန့် အကြာတွင် ငှက်စာဆော်သည်။
အသီးတို့သည် ရှည်ရှည်လုံးလုံး အသီးတောင့်များဖြစ်၍ ခြောက်လက်မမှ ကိုးလက်မအထိ ရှည်သည်။
အသီးအတွင်း၌ မည်းနက်၍ ကျိချွဲသော အနှစ်များနှင့် သေးငယ်သောအစေ့ မည်းမည်းများ ရှိသည်။
ထိုအနှစ်မှ ဗနီလာအမွှေးနံ့ကို ထုတ်ယူရရှိလေသည်။
အမေရိကတိုက်ကို ဥရောပတိုက်သားများ မတွေ့ရှိမီကပင် မက္ကဆီကိုဒေသ၌ တိုင်းရင်းသားအက်ဇတက် လူမျိုးများသည် အစားအသောက် မွှေးကြိုင်စေရန် ဗနီလာအမွှေးနံ့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အမွှေးနံ့ကို အသီးတောင့်အတွင်း အနှစ်ထဲ၌ရှိသော ဗနီလာခေါ် ဒြဗ်ပေါင်းတစ်မျိုးမှ ရရှိလေသည်။
အမွှေးနံ့ထုတ်ယူရန် အသီးတောင့်များကို ကောင်းစွာ မမှည့်မီ အသီးတောင့်ဖျား၌ အဝါရောင် သန်းလာလျှင် ဆွတ်ခူးရသည်။
ထိုနောက် ရေနွေးပူပူတွင် ချွှေစိမ်၍ ဆယ်ယူပြီးသော် သွေ့ခြောက်စေ၍ ကြာရှည်ခံအောင် ပြုပြီးလျှင်၊ အသီးထဲမှ အနှစ်များ ကဇော်ပေါက်လာအောင် ပြုရသည်။
အသီးတောင့်များကို ကြာရှည်ခံအောင် တဖြည်းဖြည်း ပြုလုပ်နိုင်လေ အမွှေးနံ့ ကောင်းလေဟု ဆိုကြသည်။
ကြာရှည်ခံအောင် ပြုပြီး၍ အမွှေးနံ့ ထုတ်ယူနိုင်သော အသီးတောင့်များကို အမွှေးနံ့ထုတ်ယူရန် တင်ပို့ ရောင်းချရသည်။
ထိုအခြေအနေတွင် အသီးအတောင့်များသည် ချောကလက်ရောင် ရှိ၍ တွန့်လိမ်လျက် သေးသွယ်ညွှတ်ပျောင်းနေပြီးလျှင် အသီးတောင့်များပေါ်တွင် သကြားခဲကဲ့သို့ ဖြူဖြူခဲကလေးများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
သကြားခဲကလေးများ မရှိလျှင် ဗနီလာအမွှေးနံ့ ထုတ်ယူရန် အဆင့်အတန်းမမှီဟုယူဆကြသည်။
ဗနီလာအမွှေးနံ့ ထုတ်ယူသည့်နည်းများသည် များမြောင်ရှုပ်ထွေး၍ စရိတ်ကြီးလေးလှသည်။
ထိုကြောင့် စရိတ်ကုန် သက်သာသော အမွှေးနံ့မျိုး ရရှိရန် သုတေသန ပြုခဲ့ကြရာ၊ ဗနီလာ အမွှေးနံ့ စစ်စစ်လောက် အမျိုးအစား မကောင်းသော်လည်း အဖိုးနည်းပါးသော အမွှေးနံ့များကို ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် တောင်အမေရိကတိုက်မှ တွန်ကာပဲတောင့်မှလည်း ဗနီလာအမွှေးနံ့ ဆန်ဆန်ကို စရိတ်သက်သာစွာဖြင့် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။
ထိုကြောင့် ဗနီလာပင်များကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေးသည် ဝင်ငွေမမှန်လှသောလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်းရှိ ဘော်လကန်ကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်တွင် ပင်လယ်နက်၊ တောင်ဘက်တွင် ဂရိနိုင်ငံနှင့် တူရကီနိုင်ငံ အနောက်ဘက်တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံနှင့် မြောက်ဘက်တွင် ရူမေးနီးယားနိုင်ငံတို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ရူမေးနီးယားနိုင်ငံနှင့် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံကြားတွင် ဒန်ညုမြစ်က နယ်နိမိတ်သဖွယ် စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ၄၂၈၁၀ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်း၍ မြန်မာနိုင်ငံအကျယ်အဝန်း၏ ၆ ပုံ ၁ ပုံ နီးနီးသာ ရှိသည်။
ခရစ်နှစ် ၆၀၀ ကျော်ခန့်က ယင်းဒေသတွင် လာရောက်နေထိုင်ကြသော တာတာလူမျိုးအနွယ် ဗူလဂါး လူမျိုးတို့အား အစွဲပြု၍ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံဟုတွင်သည်။
ယခုအခါ ယင်းနိုင်ငံကို ဘူလ်ဂေးရီးယား ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတော်ဟုခေါ်ကြသည်။
150px|ရူလတောင်တန်းသည် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်များအား ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် တစ်နေရာဖြစ်သည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြေမျက်နှာပြင်ကို ၄ ပိုင်းခွဲခြားထားနိုင်သည်။
မြောက်ပိုင်းတွင် ဒန်းညုမြစ် စီးဆင်းရာ ဒန်းညုမြစ်ဒေသ၊ အလယ်ပိုင်းတွင် ဘော်လကန်တောင်တန်းဒေသနှင့် တောင်ပိုင်းတွင် လွင်ပြင်ခေါ် မရစ်ဆမြစ်ဝှမ်းဒေသ၊ တောင်ပိုင်းတွင် ရော့ဒိုပဲ တောင်တန်းဒေသတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဗော်လကန်တောင်တန်းနှင့် ရော့ဒိုပဲတောင်တန်းတို့သည် အရှေ့မှ အနောက်သို့တန်းနေကြသည်။
ဘော်လကန်တောင်တန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်သည် အနောက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိ၍ ပေ ၁၀၀၀ ကျော်မြင့်သည်။
ရော့ဒိုပဲ တောင်တန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ် မူဆာလာသည် ၉၅၉၅ ပေမြင့်သည်။
ပေ ၄၅၀၀ အထက်တောင်ကုန်းဒေသတွင် ထင်းရှူးနှင့် ဝက်သစ်ချပင်များ ပေါက်သော သစ်တောများရှိသည်။
ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ၏ ထင်းရှားသော မြစ်ကြီးများမှာ ဒန်းညုမြစ်၊ မရစ်ဆမြစ်၊ တွန်ဒစာမြစ်၊ ယန်တြာမြစ်၊ အစ္စတာမြစ်၊ ကမ္မချိယမြစ်နှင့် အော့စမာမြစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
များစွာသော မြစ်ငယ်များ၊ ချောက်ငယ်များတို့ကား ဒန်းညုမြစ်နှင့် မရဆစ်မြစ်တို့ထဲ့သို့ စီးဝင်ကြသည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံတွင် တောင်ကြားရေအိုင်ကလေးများမှ အပ ထင်ရှားသော ရေအိုင်ကြီးများ မရှိချေ။
150px|ရေးစကို-ပရစ်ကလို ရေတံခွန် ရာသီဥတု ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံတောင်ပိုင်တွင် အပူအအေး မျှတသော မိုးအသင့်အတင့် ရွာသည်။
ဘောလ်ကန်တောင်တန်း၏ မြောက်ပိုင်းသည် နွေရာသီတွင် ပူ၍ ဆောင်းရာသီတွင် အလွန်အေးသည်။
တောင်ပိုင်းအစွန်းဆုံးဒေသများမူကား အီတလီနိုင်ငံ ရာသီဥတုနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် မြေဩဇာကောင်းသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်ထွန်းသည်။
ထင်ရှားသော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များမှာ ဂျုံ၊ ရိုင်းဂျုံ၊ မုယော စသည့် ကောက်ပဲသီးနှံများ၊ ဆေးရွက်၊ သစ်သီးများနှင့် ဝါဂွမ်းတို့ဖြစ်သည်။
ကျောက်မီးသွေား၊ ခဲ၊ သွပ်၊ အလျူမီနီယမ်နှင့် ကြေးနီစသော သတ္ထုတွင်းများလည်း ထွက်သည်။
ဘော်လကန်တောင်တန်းဒေသများနှင့် အနောက်တောင်ဘက်ရှိ တောင်တန်းများတွင် ရေပူစမ်းနှင့် ဆေးစမ်းများရှိသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် ၇, ၆၂၉, ၂၅၄ ယောက်ရှိသည်။
ယင်းတို့အနက် ၉၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဘူလ်ဂေးရီးယန်း လူမျိုးများဖြစ်၍ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် တူရကီလူမျိုးများ ဖြစ်ပြီးလျှင် ကျန် ၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဂျစ်ပဆီနှင့် အခြားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
ဘူဂေးရီးယန်း လူမျိုးဟူသည်မှာ ဗူလဂါး လူမျိုးနှင့် ဆလဗ လူမျိုးတို့ သွေးနှော၍ ပေါက်ဖွားလာသော လူမျိုးဖြစ်သည်။
150px|ဆိုဖီယာမြို့လယ် တစ်နေရာ ဘူဂေးရီယန်း စစ်သားများ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးချိန် ဆိုဖီယာမြို့၌ အခမ်းအနားကျင်းပစဉ် 150px| ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု နိုင်ငံအတွင်း လူအများစု သက်ဝင် ယုံကြည်သော အယူဝါဒမှာ ဂရိ အောသိုဒေါ့ဂိုဏ်းဖြစ်သည်။
များသောအားဖြင့် ဘူလ်ဂေးရီးယန်းနှင့် တူရကီဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယန်း လူမျိုးတို့သည် အရပ်ပုသော်လည်း ကျန်းမာ သန်စွမ်းသူများဖြစ်ကြသည်။
အသက်ရှည်သော လူမျိုးဟူ၍လည်း ကျော်ကြားသည်။
ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံတွင် မြို့နေလူထုထက် ရွာနေလူထုက ပိုသည်။
များစွာသော ကျေးရွာတို့၌ အိမ်းတိုင်းလိုလို၌ပင် လက်ရက်ကန်းစင်များ ရှိကြသည်။
ဘူဂေးရီးယန်း အမျိုးသမီးများ ရက်လုပ်သော အထည်များသည် အလွန်လှပသဖြင့် ကျော်ကြားသည်။
စီးပွားရေး ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် လယ်ယာလုပ်ကိုင်သော နိုင်ငံဖြစ်သည့်အလျောက် အဓိက ထွက်ကုန်များမှာ ဆေးရွက်၊ သစ်သီး၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ သားရေ၊ ပိုးခြည်နှင့် ရေမွှေးလုပ်သော နှင်းဆီပန်းအဆီတို့ဖြစ်သည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှင်းဆီပန်းအဆီအများဆုံးထွက်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
တကမ္ဘာလုံးထွက် နှင်းဆီပန်းအဆီ၏ ၇၅%သည် ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံမှ ထွက်သည်။
မရစ်ဆမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် ဧကပေါင်း ထောင်ကျော်လောက်၌ နှင်းဆီပန်းများ စိုက်ပျိုးကြသည်။
ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ ထွက်ကုန် တဝက်ကျော်ကို ဂျာမနီနိုင်ငံက ဝယ်၍ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ သွင်းကုန်တဝက်ကျော်သည် ဂျာမနီနိုင်ငံထွက်ကုန်များ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် တခါက ရောမအင်ပိုင်ယာ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရောမအင်ပါယာကြီး ပြိုကွဲသောအခါ ဆလဗလူမျိုးများက သိမ်းပိုက်နေထိုင်ကြသည်။
ခရစ်နှစ် ၆၀၀ ကျော်တွင် ဆလဗတို့လက်မှ ဗူလဂါးလူမျိုးများက တဖန် ဘော်လဂါးမြစ်အောက်ပိုင်းဒေသများမှ လာရောက်ကာ သိမ်းယူနေထိုင်ကြသည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဂျော့ဂျီပါဗိုနော့ ၈၉၄ ခုနှစ်မှ ၁၂၈၀ပြည့်နှစ်အတွင်း ဘူလ်ဂေးရီးယန်းလူမျိုးတို့သည် ဘော်လကန်ကျွန်းဆွယ် ဒေသများစွာကို ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၃၆၉ ခုနှစ်တွင် အော်တိုမန်တူရကီနိုင်ငံက ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ကာ ဘူလ်ဂေးရီးယား အင်ပါယာကြီးကို ဖြိုခွင်းပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားတို့သည် ‌ေ‌ေ‌ေ‌ေရကီအစိုးရအား တော်လှန်ကြရာ တူရကီတို့က ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ ဖိနိုပ်ချေမှုန်းကြသည်။
ဘော်လကန် ကျွန်းဆွယ်တွင် လက်ဝါးကြီးအုပ်ချင်နေသော ရုရှတို့က တူရကီတို့၏ ရက်စက်မှုကြီးကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ဘူဂေးရီးယန်းတို့ဖက်မှ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပေးသဖြင့် အနိုင်ရကာ ဆန်စတက်ဖန်နို စာချုပ်ချုပ်ဆိုကြသည်။
ယင်းစာချုပ်အရ မက်ဆိုဒိုးနီးယားနှင့် တူရကီပိုင် ဥရောပနယ်မြေအားလုံးလိုလိုအပြင်၊ ယခုလက်ရှိ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံတို့ကို ပေါင်း၍ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံဟူ၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ဥရောပ တန်ခိုးကြီးနိုင်ငံများက ယင်းအစီအစဉ်ကို သဘောမကျသဖြင့် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဘာလင်မြို့၌ ကျင်းပသော ညီလာခံကြီးတွင် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းအား တူရကီအစိုးရ၏ အထိန်းအသိမ်းခံ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းပြည်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေး၍ ဘူလ်ဂေ:ရီးယား တောင်ပိုင်းနှင့် မက်ဆိုဒိုးနီးယားတို့ကို တူရကီနိုင်ငံသို့ ပြန်ပေးလိုက်သည်။
၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် ဘူဂေးရီးနိုင်ငံသည် တူရကီနိုင်ငံအောက်မှ ရုန်းထွက်ကာ လုံးဝ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာသည်။
၁၈၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဘူဂေးရီးယားကို အပိုင်စားရသော မင်းသား ဖာဒီနန်သည် ဇာဘုရင်ဘွဲ့ကို ခံယူလိုက်သည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် မက်ဆီဒိုးနီးယားနယ်၌ တူရကီတို့က ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံနှင့် တကွ အခြား ဘော်လကန်နိုင်ငံတို့သည် တူရကီနိုင်ငံအား စစ်ကြေညာသည်။
ယင်းစစ်ပွဲတွင် တူရကီတို့ ရှုံး၍ နယ်ပယ်ပေါင်းများစွာ လက်လွှတ်ခဲ့ရလေရာ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံက နယ်ပယ်အများဆုံး ရရှိလိုက်သည်။
သို့ရာတွင် ဘော်လကန် နိုင်ငံအချင်းချင်း အဝေမတည့်သဖြင့် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် သူ၏ မဟာမိတ်နိုင်ငံများနှင့် စစ်ဖြစ်ရပြန်သည်။
ဤအကြိမ်တွင် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံက စစ်ရှုံးခဲ့ရာ ဒိုးဗရူး နယ်ကို ရုမေနီးယားနိုင်ငံသို့ ပေးအပ်လိုက်ရသည်။
မက်ဆီဒိုးနီးယားနယ်ကိုလည်း ဂရိနှင့် ဆာဗီးယားတို့က ခွဲဝေယူကြသည်။
ပထမ ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်သောအခါ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ယခင်က နယ်ပယ်များ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်ကို အခဲမကြေဖြစ်ကာ၊ ဘောလကန်နိုင်ငံများနှင့် မပူးပေါင်းဘဲ ဂျာမနီနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းလိုက်သည်။
150px|ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းကို လေအားမှ ထုတ်ယူရန် စီစဉ်လျက် ရှိသို့ရာတွင် ဂျာမနီတို့ စစ်ရှုံးပြန်သဖြင့် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံလည်း အဖိနှိပ် ခံရပြန်သည်။
စစ်လျော်ကြေးများ ပေးရရုံသာမက ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံပိုင် နယ်မြေ အများအပြားကိုလည်း လက်လွှတ်လိုက်ရသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် ပြီးသည်မှစ၍ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မက်ဆီဒိုးနီးယားနှင့် ဒိုးဗရူးနယ်များကို ပြန်ရရန် လုံးပမ်းကြပြန်သည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အာဏာရှင်စနစ် ထွန်းကားလာပြန်သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တတိယ ဗောရစ်ဘုရင်သည် အစိုးရကို ကိုယ်တိုင်ဦးစီး၍ အာဏာရှင်အဖြစ် အုပ်ချုပ်သည်။
၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဟစ်တလာ၏ အဓမ္မတောင်းဆိုချက်ကြောင့် ရူမေးနီးယန်းတို့က ဘူလ်ဂေးရီးယန်းတို့အား ဒိုးဗရူးဂျ တောင်ပိုင်းကို ပေးအပ်လိုက်ရသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီက ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံအား စစ်ကြေညာသောအခါ၊ ဘူလ်ဂေ:ရီးယားနိုင်ငံသည် ဂျာမနီနိုင်ငံဖက်မှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။
ဂျာမန်တို့ စစ်နိုင်လာသည့်အခါ ဘူလ်ဂေ:ရီးယားနိုင်ငံသည် မက်ဆီဒိုးနီးယားနှင့် အရှေ့နယ်များကို ဆုအဖြစ် ရရှိသည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဘောရစ်ဘုရင် နတ်ရွာစံ၍ သားတော် ဆီမီယွန် နန်းတက်သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရုရှတို့က ဘူလ်ဂေ:ရီးယားနိုင်ငံအား စစ်ကြေညာခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသောအခါ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံကို ရုရှတို့က ချုပ်ကိုင်ထားရာမှ နောင်အခါ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသည် ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံဖြစ်လာသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဆီမီယွန်ဘုရင်ကို နန်းချ၍၊ ဘူလ်ဂေးရီးယား ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အဖြစ် ထူထောင်လိုက်သည်။
150px|ဘူဂေးရီးယန်း လေထီးစစ်သားများ စစ်ရေးလေ့ကျင့်နေစဉ် ထင်ရှားသော နေရာများ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်သည် ဆိုဖီယာမြို့ ဖြစ်သည်။
အခြားထင်ရှားသော မြို့ကြီးများမှာ ပလော့ဒစ်၊ ဗာနာ၊ ရုစ၊ ဗားဂတ် စသည့်မြို့များ ဖြစ်သည်။
ဗားဂတ်နှင့် ဗာနာမြို့ကြီး ၂ မြို့သည် ပင်လယ်နက်ပေါ်ရှိ ထင်ရှားသော သင်္ဘောဆိပ်မြို့ကြီးများ ဖြစ်သည်။
Notes ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ အစိုးရ Official governmental site President of The Republic of Bulgaria National Assembly of the Republic of Bulgaria Chief of State and Cabinet Members အထွေထွေ Bulgaria information from the United States Department of State Portals to the World from the United States Library of Congress Bulgaria at UCB Libraries GovPubs ခရီးသွား Bulgaria Tourist Information Bulgaria Guide to cities and villages Large Image Gallery of Bulgaria Pictures from Bulgaria mountains, rivers and towns Pictures from Bulgaria Sight-Seeing in Bulgaria - user albums and photo sharing related to Bulgaria အနုပညာ Catalog of modern Bulgarian artists Bulgaria fine arts gallery Category:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ Category:နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ဥရောပ သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:သမ္မတနိုင်ငံများ။
thumb|ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ပလာစမာအခြေအနေတွင် ခရမ်းရောင်တောက်ပမှု၊ ထိုဟိုက်ဒရိုဂျင်အခြေအနေသည် လောက(Universe)တွင် အပေါများဆုံးဖြစ်သည်။
ဒြပ်(mass) ဟူသည်မှာ အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration)ကို အရာဝတ္ထုတခုခုက တောင့်ခံနိုင်မှု ပမာဏသဘောတရား ဖြစ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ရူပဗေဒတွင် ဒြပ်ထုပမာဏ ဟူသည့် စကေလာ တိုင်းဖွယ် တခု ဖြစ်သည်။
ဂန္ထဝင် ရူပဗေဒနှင့် ယေဘုယျ ဓာတုဗေဒတို့တွင် ဒြပ်သား () ဆိုသည်မှာ ဒြပ်ထုနှင့်ထုထည်ရှိသောအရာဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။
နေ့စဉ်ထိတွေ့နိုင်သော အရာများအားလုံးသည် အက်တမ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ထိုအက်တမ်များကို အက်တမ်အောက်အမှုန်များဖြင့် ထက်မံဖွဲ့စည်းထားသည်။
ထိုအရာများအားလုံးသည် "ဒြပ်သား"၌အကျုံးဝင်သည်။
ဖိုတွန်ကဲ့သို့သော ဒြပ်ထုမဲ့အမှုန်များ၊ အလင်း၊ အပူကဲ့သို့သော စွမ်းအင်နှင့် လှိုင်းများသည် "ဒြပ်သား"၌အကျုံးမဝင်ပေ။
ဒြပ်သည် အခြေအနေအမျိုးမျိုး (သို့မဟုတ် အဆင့်များ) တွင်တည်ရှိနိုင်သည်။
ယင်းတို့သည် အစိုင်အခဲ၊ အရည်၊ အငွေ့ ဟူသောအများသိသည့် အခြေအနေများဖြစ်ကြသည်။
သာဓကအားဖြင့် ရေသည် ရေခဲ၊ ရေနှင့် ရေနွေးငွေ့ အခြေအနေသုံးမျိုးလုံးအဖြစ်တည်ရှိသည်။
ဤအခြေအနေသုံးရပ်အပြင် ဒြပ်များသည် ပလာစမာ၊ ဘို့စ်–အိုင်းစတိုင်း ကွန်ဒန်စိတ်၊ ဖာမီယွန်နစ် ကွန်ဒန်စိတ်၊ ကွာ့–ဂလူယွန် ပလာစမာစသော အခြားအခြေအနေများတွင်လည်း တည်ရှိနိုင်ကြသည်။
. ကိုးကား Category:ဒြပ်။
ပန်းရွဲသည် ကျောက်သွေး အတတ်ပညာဖြစ်ပြီး ပန်းဆယ်မျိုး တွင် ပန်းရန် (အုတ် အင်္ဂတေ တို့ဖြင့် အဆောက်အအုံလုပ်သည့် အတတ်ပညာ) အစား ပန်းရွဲကို ထည့်သွင်းရေတွက်ခြင်းလည်း ရှိသည်။
thumb|ကောပတ်စ် ခရစ္စတီ ကောလိပ်သည် အင်္ဂလန်ရှိ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်၏ ကောလိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
thumb|မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဝီလျံတောင်းရှိ ဝီလျံကောလိပ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ရှေးအကျဆုံး လစ်ဘရယ်အနုပညာကောလိပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကောလိပ် () သည် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဌာန (သို့မဟုတ်) ပညာရေး အဆောက်အအုံ၏ တွဲဖက် အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ကောလိပ်ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်စကားပြော နိုင်ငံများ၌ပင် အသုံးအနှုန်း ကွဲပြားလျက် ရှိသည်။
ကောလိပ်သည် ဌာနစုံ တက္ကသိုလ်နှင့် တွဲဖက်ထားပြီး ဘွဲ့ဒီဂရီပေးနိုင်သော ပညာရေး အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။
ကောလိပ်သည် တက္ကသိုလ် မရောက်မီ အဆင့် ဘာသာရပ်တန်းခွဲများကို ပို့ချပေးလေ့ရှိသည်။
အထက်တန်းပညာ သင်ကြားပြီးနောက် ဆက်လက်၍ သီးခြားပညာရပ်ကို သင်ကြားရသည့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
ပညာရပ်အလိုက် ဝိဇ္ဇာပညာတက္ကသိုလ်၊ သိပ္ပံပညာတက္ကသိုလ်၊ သက်ကြီးတက္ကသိုလ်(လုပ်သားကောလိပ်) စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
မြင့်မားသော ပညာ ဆက်လက်ဆည်းပူးရာ တက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းခွဲများအား ကောလိပ်ဟူ၍လည်း ခွဲခြားသတ်မှတ်ကြသည်။
ကောလိပ် စုပေါင်းသည် တက္ကသိုလ်(ယူနီဗာစီတီ) ဖြစ်လေသည်။
ကောလိပ်များမှ သင်တန်းဆိုင်ရာ ဘွဲ့ထူးများကို ရယူနိုင်သည်။
ဒေသအလိုက် ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များလည်း ရှိသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:ပညာရေး ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ။