kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သခင်သာခင်သည် ထိုခေါင်းဆောင်များ၏ နိုင်ငံရေးတပည့်မျိုး မဟုတ်ပဲ ထိုခေါင်းဆောင်များက ပေးအပ်သော တာဝန်များကို ယုံကြည်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရဲဘော်ရဲဖက်ကောင်း တစ်ဦးသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ခံယူရရှိခဲ့သူ နိုင်ငံရေးကေဒါ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် သခင်သာခင်သည် ကိုယ်ကျိုးမရှာသော နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက် နိုင်ငံရေးသမားဘဝ ၁၉၆၂- ခုနှစ် မတ်လ (၂)ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ခေါင်းဆောင်ပြီး ပြည်ထောင်စုအစိုးရ တစ်ဖွဲ့လုံးကို ဖြုတ်ချ၍ နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် လူမျိုးစုလွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ထိုအခါ ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသော သခင်သာခင်သည်လည်း ၎င်းရာထူးမှ ဖြုတ်ချခံရသည်။
သို့သော် တော်လှန်ရေးကောင်စီမှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံရေးသမားများထဲတွင် မပါဝင်ခဲ့ပေ။
ထို့ကြောင့် သခင်သာခင်သည်လည်း မိမိနေအိမ်တွင် နေထိုင်ပြီး ရှုပ်ထွေးလာသော နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကို စောင့်ကြည့်လေ့လာနေခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို ထောက်ခံခြင်း မပြုခဲ့ပေ။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ ခေါင်းဆောင်များအကြား စေ့စပ်ဆွေးနွေးရေးကိစ္စ ပျက်ပြားသွားသောအခါ တည်မြဲ ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်အချို့ကို အစိုးရက လိုက်လံဖမ်းဆီးရာ သခင်သာခင်သည် အဖမ်းဆီးမခံပဲ တိမ်းရှောင်နေခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရမှ နိုင်ငံရေးပါတီများကို ဖျက်သိမ်းပစ်လိုက်ပြီးနောက် ၁၉၆၃-ခု အောက်တိုဘာလတွင် သခင်သာခင်သည် မြေအောက်လုပ်ငန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကာ အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်သူအဖြစ် တံဆိပ်တပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် သခင်သာခင်သည် မိမိလုပ်ဆောင်လိုသော နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများ အနှောင့်အယှက် ကင်းရှင်းစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း လက်လှမ်းမမှီနိုင်သော ဒေသများသို့ ရွေ့လျားပြီး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ထိုသို့ တိမ်းရှောင်လှုပ်ရှား ဆောင်ရွက်နေစဉ် ကာလအတွင်း ၁၉၆၃-ခု ပုပ္ပါး တောင်သူလယ်သမား နှီးနှောဖလှယ်ပွဲတွင် သခင်သာခင်သည် တောင်သူလယ်သမား ကိုယ်စားလှယ်အသွင်ဖြင့် နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က သခင်သာခင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းနှင့် ခုံတန်းသုံးတန်းအကွာတွင် ထိုင်နေခဲ့ပြီး တက်ရောက်လာသော ကိုယ်စားလှယ်များ အကြားတွင် ရှိနေခဲ့သည်။
ထိုသို့ ပုန်းရှောင်လှုပ်ရှားပြီး နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်နေစဉ် ၁၉၆၆-ခု ဧပြီလ (၁၄)ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့မှ သတင်းရရှိကာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
၁၉၆၈-ခု ဒီဇင်ဘာလ (၄)ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရသည် ပြည်တွင်းညီညွှတ်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့အဖြစ် အဖွဲ့ဝင် (၃၃)ဦး ပါဝင်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထို (၃၃)ဦး ကော်မတီအဖွဲ့တွင် သခင်သာခင်သည်လည်း အရွေးချယ်ခံရသည့်အတွက် ၁၉၆၈-ခု နိုဝင်ဘာလ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ထောင်မှလွှတ်ပေးခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ကူညီခြင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈-ခု ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီ လက်အောက်မှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သော်လည်း ထိုစဉ်က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဒတ်ချ်ကိုလိုနီလက်အောက်တွင် ကျရောက်နေခဲ့သည်။
ဒတ်ချ်ကိုလိုနီအစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ပွဲဝင်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေသော တော်လှန်ရေးသမားများထံသို့ မြန်မာအစိုးရမှနေ၍ ရှိစုမဲ့စု လက်နက်ခဲယမ်းများကို လေယာဉ်ပျံဖြင့် အခေါက်ခေါက် အခါခါ ပေးပို့ခဲ့ရသည်။
ထိုစဉ်က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ လက်နက်အကူအညီများ သွားရောက်ပေးပို့ရာတွင် မြန်မာအစိုးရကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့သူမှာ သခင်သာခင်ဖြစ်သည်။
သခင်သာခင်သည် ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီတွင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြေအောက်လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ခံလုပ်ဆောင်စဉ် စွန့်လွှတ်စွန့်စားမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသည်။
ဂျပန်ခေတ် ခရိုင်ရဲဝန်ရာထူးဖြင့် ဂျပန်ကင်ပေတိုင် စစ်ပုလိပ်များ မျက်စိအောက်မှာပင် လျှို့ဝှက်တော်လှန်ရေး မြေအောက်လုပ်ငန်းများကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ အတွေ့အကြုံရှိပြီး၊ အစမ်းသပ်ခံပြီး ဝါရင့်တော်လှန်ရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည့်အတွက် မြန်မာအစိုးရကိုယ်စား အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ လျှို့ဝှက်သွားရောက်ရန် စေလွှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် သခင်သာခင်သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို တင်ဆောင်ပြီး လေယာဉ်ပျံဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ လျှို့ဝှက်ပျံသန်းကာ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ရသည်။
ထိုစဉ်က အသုံးပြုခဲ့ရသော လေယာဉ်များမှာ ဒီစီ-၃၊ ဒီစီ-၆ လေယာဉ်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုသို့ မြန်မာနိုင်ငံက လက်နက်များ လျှို့ဝှက်ကူညီနေကြောင်းကို ဒတ်ချ်ကိုလိုနီအစိုးရက သိရှိသွားခဲ့ရာ တစ်ကြိမ်တွင် သခင်သာခင် စီးနင်းလိုက်ပါလာသော လေယာဉ်အား ဒတ်ချ်လေယာဉ်များက လိုက်လံပစ်ခတ်ရာ မနီလာလေဆိပ်သို့ အရေးပေါ်ဆင်းသက်ခဲ့ရလေသည်။
သခင်သာခင်သည်လည်း ကံကောင်း၍ အသက်ဘေးမှ သီ⁠သီလေး လွတ်မြောက်ခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် နိုင်ငံရေးအရ၊ စိတ်ဓာတ်ရေးရာအရ အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၈-ခု ဒီဇင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ ကြီးကြပ်မှုအရ လွတ်လပ်သော အင်ဒိုနီးရှားပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
မွေးရပ်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးဆောင်ရွက်ချက် သခင်သာခင်သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကာလအတွင်း မွေးရပ်ဇာတိမြေဖြစ်သော မိုးကုတ်မြို့နယ်၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ရပ်ရေးရွာရေးကိစ္စများ၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇-ခု ဇန်နဝါရီလ (၂၆)ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက မိုးကုတ်ပတ္တမြားကျောက်တွင်းနယ်ကို ရှမ်းပြည်တောင်တန်းနယ် အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းရန် စီမံခဲ့ရာ မြို့လူထုက ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြကြပြီး ရွှေဘိုခရိုင်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းရန် အရေးဆိုခဲ့ကြသည်။
ထိုကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲတွင် မြို့လူထု (၃၀⁠၀၀)ကျော် စီတန်းလှည့်လည်ကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
မိုးကုတ်နယ်ကို ရှမ်းပြည်အတွင်းသို့ မသွတ်သွင်းပဲ မြန်မာပြည်မနှင့် ပူးပေါင်းစေရန် လူထုဆန္ဒပြပွဲကြီးကို ဆင်နွှဲရာတွင် သခင်သာခင်သည် ခေါင်းဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် ၁၉၄၇-ခု ဇူလိုင်လ (၁၇)ရက်တွင် မိုးကုတ်နယ်ကို ကသာခရိုင်မှ ရွှေဘိုခရိုင်အပါအဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် မိုးကုတ်မြို့ ရေပေးဝေမှု အဆင်ပြေလွယ်ကူစေရေး အတွက် သခင်သာခင်မှ ဦးစီးဦးဆောင်ပြုကာ မြို့မိမြို့ဖများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး အုန်းကိုင်းရွာအထက် ရေထွက်ဦးနေရာမှ ယခုရေလှောင်ကန်အထိ ပေ(၇၀⁠၀၀) ကျော်ရှည်သော ဒုတိယ ရေပိုက်လိုင်းကို သွယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကာလအတွင်း၌ မိုးကုတ်-မန္တလေးကားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် မိုးကုတ်ဒေသခံ တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ အကောင်အထည်ဖော်နေစဉ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ အိမ်စောင့်အစိုးရ တက်လာ၍ လုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် သခင်သာခင် စပြီး အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော မိုးကုတ်-မန္တလေးကားလမ်း စီမံကိန်းကို အိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက်တွင် စတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သန့်ရှင်း ဖဆပလ အဖွဲ့ အာဏာပြန်လည် ရရှိခဲ့ပြီး မိုးကုတ်-မန္တလေးလမ်းကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀-ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်-မန္တလေးကားလမ်းကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် စာတိုက်ကြေးနန်းဌာနဝန်ကြီး သတိုးသီရိသုဓမ္မ ဗိုလ်မှူးအောင်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၀-ခု ဒီဇင်ဘာလတွင် သခင်သာခင်သည် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင်တံဆိပ် (ပထမဆင့်)ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြီး ၁၉၈၀-ပြည့်နှစ် ဇွန်လ (၇)ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ကောင်စီက နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။
သခင်သာခင်သည် မိုးကုတ်သူ ဒေါ်ခင်ရွှေနှင့် ၁၉၃၆-ခု တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဒေါ်ခင်ပြုံး၊ ဦးညီညီ၊ ဒေါ်ရီရီ၊ ဦးအောင်ခင်၊ ဒေါ်ညိုညို တို့ကို ဖွားမြင်ခဲ့ကာ ၁၉၅၅-ခု ဧပြီလတွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။
ဒုတိယအိမ်ထောင်အဖြစ် ဒေါ်မြသန်းတင်နှင့် ၁၉၅၉-ခု မေလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဒေါ်ဥမ္မာသာခင်နှင့် ဦးနန္ဒာသာခင်တို့ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဦးချစ်လှိုင် (စာရေးဆရာ ကို⁠ကိုမောင်၊ ယခင် တပ်မတော်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဗဟိုနိုင်ငံရေးသိပ္ပံ သင်တန်းမှူးချုပ်) သည် သခင်သာခင်နှင့် ယောက်ဖတော်စပ်ပါသည်။
သခင်သာခင်သည် ၁၉၈၆-ခု ဧပြီလ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ အမှတ် ၆၀(ခ)၊ ရွှေတောင်ကြားလမ်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်ရှိ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား www.mogokmedia.comhttps://www.myanmarisp.com/2009-1/PB/pol0117/ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ Category:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ။
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်းမှ ပင်ဂွင်းများ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သည် လူအများကြည့်ရှုနိုင်‌စေရန် တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးကို ပြသထား‌သော ‌နေရာဖြစ်သည်။
ထို ဥယျာဉ်တွင် တိရစ္ဆာန်များကို သူတို့ဘာသာဘဝအတိုင်း လွတ် လပ်စွာ‌နေထိုင်ရန် တတ်နိုင်သမျှစီမံဖန်တီးထားသည်။
တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်တွင် တိရစ္ဆာန်များကို ‌မွေးမြူ၍ ပြသထားရခြင်း အ‌ကြောင်းအချက်များစွာပင် ရှိ၏။
စာသင်ကျောင်း အ‌ရေးအကြီးဆုံး အချက်မှာ တိရစ္ဆာန်များကို လူတို့ စိတ်ဝင်စား‌စေနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။
‌နောက် တစ်ချက်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ထိုတိရစ္ဆာန်များကို ‌လေ့ လာခြင်းအားဖြင့် အ‌ရေးကြီး‌သော ဗဟုသုတများကို ရရှိ‌စေနိုင် ‌စေရန်ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်အများပြုမူပုံကို၎င်း၊ စား‌သောက်ပုံကို ၎င်း၊ မည်သို့ကြီးပြင်းလာပုံကို၎င်း ကြည့်ရှု‌နေခြင်းအားဖြင့် လူ တို့အတွက် အကျိုးရှိ‌သော ဗဟုသုတများစွာကို ရရှိနိုင်သည်။
အ‌ရေးကြီး‌သော သိပ္ပံ‌တွေ့ရှိချက်များစွာပင် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ရှိ တိရစ္ဆာန်များကို ‌လေ့လာရာမှ ထွက်‌ပေါ်လာခဲ့သည်ဟု ဆို၏။
ထို‌ကြောင့် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သည် တိရစ္ဆာန်များအ‌ကြောင်းကို ‌လေ့လာနိုင်‌သော စာသင်‌ကျောင်းကြီးသဖွယ် ဖြစ်‌ပေသည်။
ကမ္ဘာ့ တိရစ္ဆာန် များ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သို့ လာ‌ရောက်သူတို့သည် တိရစ္ဆာန်‌လှောင်အိမ် များ၌ကပ်ထား‌သော စာကိုဖတ်၍၎င်း၊ လမ်းညွန်စာအုပ်ကိုကြည့် ၍၎င်း၊ နားလည်သူတို့က ‌ပြောပြသည်ကို နား‌ထောင်၍၎င်း တိရစ္ဆာန်အမည်များနှင့် ယင်းတို့၏ အ‌ကြောင်းအရာများကို သိနိုင်ကြသည်။
မိမိတို့နိုင်ငံ၌ရှိ‌သော တိရစ္ဆာန်များအ‌ကြောင်းကို သာမက ကမ္ဘာအနှံ့အပြားမှ ရရှိထား‌သော တိရစ္ဆာန်များ၏ အ‌ကြောင်းကိုပါ သိရှိနိုင်ကြ‌လေသည်။
လှောင်အိမ်ကြီး နှင့် လှောင်အိမ်ငယ် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အ‌ရေးအကြီးဆုံး အချက်မှာ တိရစ္ဆာန်များကို သင့်‌တော်‌သော အစားအစာများဖြင့် ကျန်းမာသန့်ရှင်းစွာ ထားရှိနိုင်ရန်ပင်ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်များကို ‌လှောင်သည့်အခါ၊ ‌လှောင်အိမ်ကြီးကြီး၌ ‌လှောင်မှသာလျှင် ‌ကောင်းသည်ဟု အများကထင်မှတ်ကြ‌သော်လည်း၊ တတ်ကျွမ်း နားလည်‌သော တိရစ္ဆာန်ရုံ‌စောင့်တို့၏ကိုယ်‌တွေ့၌ကား တိရစ္ဆာန် တို့ကို ‌လှောင်အိမ်ငယ်များ၌ ‌မွေးမြူခြင်းသည် ‌လှောင်အိမ်ကြီး များတွင်‌မွေးမြူခြင်းထက် ပိုမို‌ကောင်းမွန်၍ တိရစ္ဆာန်များလည်း ပိုမိုကျန်းမာ၍ အသက်ရှည်‌ကြောင်း ‌တွေ့ရ‌လေသည်။
ထို့ပြင် တိရစ္ဆာန်များ၏ ဇာတိကိုလိုက်၍လည်း သင့်‌တော်‌သော ‌နေရာ ထိုင်ခင်းများ စီမံ‌ပေးရ‌ပေသည်။
ပမာအားဖြင့် အ‌အေးပိုင်း‌ဒေသ မှလာ‌သော တိရစ္ဆာန်မျိုးအတွက် ‌နွေရာသီ၌ အ‌အေးဓာတ်ကို ဖန်တီး‌ပေးရန်ပင်ဖြစ်သည်။
အစာ‌ကျွေးရာ၌လည်း လုပ်ရကိုင်ရ လွယ်ကူ‌စေရန် လတ်ဆတ်‌သောအစာ အမျိုးမျိုးကို အလှည့်နှင့် ‌ကျွေး‌မွေးရ‌ပေမည်။
သို့‌သော် အစာတစ်မျိုးတည်းမှတစ်ပါး အခြားမည်သည့်အစာကိုမျှ မစား‌သော တိရစ္ဆာန်မျိုး အတွက်မူ တစ်ဦးတခြား အထူးစီမံ‌ပေးရ‌လေသည်။
ပထမဦးဆုံး တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ် အီဂျစ်နိုင်ငံ ‌ရှေး‌ဟောင်းသင်းချိုင်းဂူများ၌ ‌တွေ့ရှိရ‌သော စာတမ်းများအရ ‌တောတိရစ္ဆာန်များကို လူတို့ဖမ်းဆီး‌မွေးမြူကြ ‌သော အ‌လေ့အထမှာ နှစ်‌ပေါင်း ၄၀၀၀ ‌ကျော်မျှကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်‌သော်လည်း၊ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ချူမင်းဆက်အစ ဘီစီ ၁၁၀၀ ပြည့်နှစ်‌လောက်က တည်‌ထောင်ခဲ့‌သောတိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်သည်သာလျှင် ကမ္ဘာတွင် ပထမဦးဆုံး‌သော တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်ဖြစ်သည်ဟု သု‌တေသီတို့က ယူဆကြသည်။
တိရစ္ဆာန် များကို ရှာ‌ဖွေစု‌ဆောင်းရာ၌ ‌ရှေး‌ခေတ်က အလွန်‌ကျော်ကြားခဲ့ ‌သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အီဂျစ်ဘုရင် ဒုတိယ‌တော်လမီ ဖြစ်သည်။
ဂရိ နှင့်‌ရောမလူမျိုးများ၌လည်း ဤကဲ့သို့‌သော အ‌လေ့အထိရှိခဲ့ကြ ၏။
‌ရောမဘုရင်ကြီး နီးရိုး(ခရစ် ၃ရ-၆၈ ခုနှစ်)သည် ‌ရောမ မြို့ရှိ ‌ရွှေအိမ်‌ခေါ် မိမိစံအိမ်‌တော်၌ တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးကို ‌မွေး မြူခဲ့‌လေသည်။
‌ရောမမြို့ကြီး ‌ခေတ်တိမ်သွားပြီးသည့်‌နောက်၌ တိရစ္ဆာန်အမျိုးစုံ စု‌ဆောင်းရာတွင် ကွန်စတင်တီနိုပယ်မြို့က နာမည်ရလာခဲ့၏။
‌နောင်အခါ၌ တိရစ္ဆာန်များ ရှာ‌ဖွေစု‌ဆောင်း ခြင်းသည် ၁၈ ရာစုနှစ်ကုန်သည်အထိ ‌ဆွေ‌တော်မျိုး‌တော်များ နှင့်မှူးမတ်များတို့ထဲတွင် ‌ခေတ်စား‌သောအ‌လေ့အထတစ်ခု ဖြစ် ခဲ့၏။
အင်္ဂလန်ပြည်၌ ပထမဆုံး‌သောတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ကို ပထမ ဟင်နရီဘုရင် (ခရစ် ၁၀၆၈-၁၁၈၅ ခုနှစ်)လက်ထက် ‌အောက် စဖို့မြို့အနီး ဝုစ‌တော့အရပ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထို ‌နောက်မှ တတိယ ဟင်နရီဘုရင် (ခရစ် ၁၂ဝရ-၁၂ရ၂ ခုနှစ်) လက်ထက်တွင် ယင်းအရပ်မှလန်ဒန်မြို့ ‌မျှော်စင်ကြီးသို့ ၁၈၂၈ ခုနှစ်အထိ ‌ပြောင်း‌ရွေ့ထားခဲ့‌လေသည်။
သိပ္ပံပညာ အတွက် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် ထို‌ခေတ်က တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ တည်‌ထောင်ထားရှိခြင်း မှာ သိပ္ပံပညာကို အား‌ပေး‌သောသ‌ဘောသို့ မသက်‌ရောက်‌သေး ‌ချေ။
သို့‌သော် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရစ်မြို့၌ ၁၈၀၄ခုနှစ်တွင် ဖွင့် လှစ်ခဲ့‌သော ဇာဒင်းဒါပလန့် အမည်ရှိ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်မှာမူ သိပ္ပံပညာရပ်များကို သု‌တေသန ပြုလုပ်ရန်အတွက် သက်သက် ပထမဦးဆုံး တည်‌ထောင်ထား‌သော တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ဖြစ်သည်။
ဤတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်မျိုးကို အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ တိရစ္ဆာန‌ဗေဒအသင်း က ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ ဗက်ဖို့ ရှိုင်းယားနယ် ဝှစ်စနိပ်အရပ်၌လည်းအလားတူ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် မျိုးကို ထပ်မံဖွင့်လှစ်ထားခဲ့သည်။
ထိုအခါမှစ၍ တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်များတည်‌ထောင် ဖွင့်လှစ်ခြင်းအ‌လေ့အထမှာ ကမ္ဘာအရပ် ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့‌လေသည်။
သတ္တဝါတို့သည် အများအားဖြင့် မိမိတို့၏ အတွင်းစိတ်ဓာတ်ကို အသံဖြင့် ‌ဖော်ထုတ်တတ်ကြသည်။
ယင်းသို့‌ဖော်ထုတ် ရာတွင် သတ္တဝါတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြရုံမက အမျိုးတူသတ္တဝါ များ၌ပင် အကြီးနှင့်အငယ်လိုက်၍ အသံကွဲပြားမှု ရှိ‌သေးသည်။
အသံများပြုကြသည်ကို သတ္တဝါအလိုက် အမျိုးမျိုးမှည့်‌ခေါ်ကြ ရာတွင် လူအသံပြုသည်ကို စကား‌ပြောသည်၊ ‌အော်သည်၊ ဟစ် သည် စသည်ဖြင့်‌ခေါ်၍၊ တိရစ္ဆာန်များ အသံပြုကြသည်ကို လည်း သူတို့က ‌အောက်ပါအတိုင်း ‌ခေါ်‌ဝေါ်မှတ်သားရ‌ပေ သည်။
‌ခွေး ‌ဟောင်သည်။
ကျား ဟိန်းသည်။
ဆင် ‌အော်သည်။
ခြ‌သေ့င်္ ‌ဟောက်သည်။
‌ချေ ‌ဟောက်သည်။
သမင် ‌တောက် သည်။
မြင်း ဟီသည်။
ဆိတ် မြည်သည်။
နွား တွန်သည်။
‌မျောက် အူသည်။
စိုင် ‌အော်သည်။
ဆတ် ဟည်းသည်။
ကျီး အာသည်။
ခို ညည်းသည်။
ချိုး ကူသည်။
ကြက်၊ ‌ဒေါင်း၊ က၇ဝိတ်၊ ‌မြွေ တွန်သည်။
ရှင့် တုတ်သည်။
အိမ်‌မြှောင် စုတ်ထိုးသည်။
ဤကဲ့သို့ တိရစ္ဆာန်‌အော်သံများကို မြန်မာဂန္ထဝင်‌တောလား ရတုများ၌ အများအပြား‌တွေ့ရသည်။
အင်းဝ ‌ခေတ်စာဆို‌တော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ ‘အောင်‌ဇေယျတု’ချီ ‌ရွှေစက်‌တော်သွား ‌တောလားရတု‌လေးပိုဒ်၌ ‌တောတိရစ္ဆာန်များ မြည်ကြပုံကို ‘မြိုင့်‌တောကျီးလည်း၊ သံကြီးအာအာ၊ ခါကတုတ်တုတ်၊ ရှည် စုတ်စုတ်နှင့်၊ ဘုတ်က အိမ့်အိမ့်၊ တဖိမ့်ဖိမ့်လျှင်’ဟူ၍ ‌ရေးသား ခဲ့သည်သာမက၊ ‌တောင်ငူ‌ခေတ်တွင်လည်း ‘စစ်ကိုင်း ‌ထောင် သင်း၊ စလင်းလင်္ကျာ၊ ပြည်မှာနဝ‌ဒေး’ဟူ၍ ဘွဲ့သုံးမည်ရရှိခဲ့ ‌သော စာဆို‌တော် ပြည်နဝ‌ဒေကြီး၏ ‘ထူးတလည်လျှင်’ချီ ‌တောလားရတုသုံးပိုဒ်တွင် တိရစ္ဆာန်များ‌အော်ကြပုံကို ‘သံမြွက် ‌ထွေ‌ငေါ်၊ ကျားဟိန်း‌သော်ကား၊ ထို‌ရော်မြိုင်ခွင်၊ သမင်က ‌တောက်၊ ‌ဒေါင်းက ‌ငေါက်၍၊ ‌ဟောက်သည့် ‌ချေငယ်၊ ဒရယ် ကပြူ၊ ‌မျောက်ကအူလျက်၊ စိုင်မူ‌ဆော်သည်း၊ ဆတ်ကဟည်း၍၊ ဆင်လည်းကျည်ကျည်၊ နတ်ငြင်းသည်မူ’ဟူ၍ ‌ဖော်ပြထားပြန် သည်။
ထိုမှတစ်ပါး ရှင်ဇယန္တာဘိဓဇ၏ ‌တောလားရတုပိုဒ်စုံ၌ လည်း ‘ပြောင်ဆည်ဟည်း၍၊ ဝက်လည်း ရုတ်ရုတ်၊ ရှည့်က တုတ်လျက်’စသည်ဖြင့် အလားတူ အ‌ရေးအသားများကို ‌တွေ့ရ‌လေသည်။
ကိုးကား မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃) Category:တိရစ္ဆာန် တို့၏ သဘာဝ။
တိလောက၊ ဆရာ‌တော်ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ မိုး‌ကောင်းမြို့၊ မဟာတိ‌လောကာရာမ‌ကျောင်းတိုက် (မြန်မာ-၁၂၆၈) ဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တတိ‌လောကကို ကချင်ပြည်နယ် မိုး‌ကောင်းမြို့ နန့်ရင်းရပ်တွင် ခမည်း‌တော် ဦးဘိုး‌အောင်၊ မယ်‌တော် ‌ဒေါ်စိန် တို့က မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ ခုနှစ် နတ်‌တော်လပြည့်‌ကျော် ၈ ရက် စ‌နေ‌နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။
‌ကျောင်းသားအရွယ်တွင် မိုး‌ကောင်းမြို့ အလယ်‌ကျောင်း ဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တအရိယမဟာ‌ထေရ်ကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြုလျက် ခမည်း‌တော် မယ်‌တော်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရှင်သာမ‌ဏေ အဖြစ်သို့ ‌ရောက်သည်။
သာမ‌ဏေဘွဲ့မှာ ရှင်တိ‌လောက ဖြစ်သည်။
ထို့‌နောက် သက္ကရာဇ် ၁၂၈၈ ခုနှစ်တွင် မိုး‌ကောင်း အ‌နောက်‌ကျောင်း ဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တဝံသမဟာ‌ထေရ်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုလျက် ခမည်း‌တော် မယ်‌တော်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ‌ရောက်‌တော်မူသည်။
ဆရာ‌တော်သည် မိုး‌ကောင်းမြို့အလယ်‌ကျောင်းဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တအရိယယံတွင် ပရိယတ္တိအ‌ခြေခံပညာရပ်များကို သင်ကြား ‌တော်မူခဲ့သည်။
ထို့‌နောက် မန္တ‌လေးမြို့ ဒက္ခိဏာရာမဘုရားကြီး တိုက် ဆရာ‌တော်ဦးဝိုင်း၊ ဦးနာရဒနှင့် စာချဆရာ‌တော်များထံ တွင် ကစ္စည်းသဒ္ဒါကြီး အဘိဓမ္မတ္ထသဂင်္ဟ၊ ရူပသိဒ္ဓိ၊ ကစ္စာယန သာရ၊ ပုဒ်စစ်စ‌သော ကျမ်းဂန်များကိုလည်း‌ကောင်း၊ အမရပူရ မြို့ မင်္ဂလာတိုက်ဆရာ‌တော် ဦးဝိမလထံတွင် မာတိကာဓာတု ကထာယမိုက်၊ ပဋ္ဌာန်း၊ ဋီကာ‌ကျော်ကျမ်းများကိုလည်း‌ကောင်း၊ စစ်ကိုင်းမြို့ စကု‌မော်‌ကျောင်း တိုက် ဆရာ‌တော်နှင့် စစ်ကိုင်း ‌တောင်ရိုး စာချဆရာ‌တော်များထံတွင် ‌နေ့ဝါညဝါ ကျမ်းစာများကို လည်း‌ကောင်း၊ ‌တောင်ငူမြို့နယ် အုတ်တွင်းမြို့ ကန်က‌လေး ‌တောရစာသင်တိုက် ဆရာ‌တော်ထံတွင် ဆန်း၊ အလင်္ကာ ဝါကျ ဝိနိစ္ဆယစ‌သော ကျမ်းဂန်များကိုလည်း‌ကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ ‌ခြောက်ထပ်ကြီး‌ကျောင်းတိုက် စာချဆရာ‌တော်များထံတွင် ပါဠိ‌တော် အဋ္ဌကထာဋီကာကျမ်းများကိုလည်း‌ကောင်း ‌လေ့လာသင်ကြား‌တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာ‌တော်သည် သာသနာ‌တော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွား ‌ရေးအတွက် ‌ဆောင်ရွက်‌တော်မူခဲ့ရာတွင် ၁၃၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ မြစ်ကြီးနားသို့ ကြွ‌ရောက်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်တွင် ဗုဒ္ဓသာသနာ‌တော်ပြန့်ပွားရန် ပြည်နယ်‌တောင်တန်းသာသနာပြု‌ကျောင်း ဖြစ်‌မြောက်‌ရေးနှင့် ပြည်နယ်သာသနာတိုးတက်‌ရေးအတွက် ပါဝင်‌ဆောင်ရွက် ‌တော်မူခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ရုပ်ပွား‌တော်နှင့် ‌စေတီ‌တော်ကြီးငါးဆူကိုလည်း‌ကောင်း၊ အစိုးရမူလတန်း‌ကျောင်း ငါး‌ကျောင်းကိုလည်း‌ကောင်း တည်‌ဆောက် ဖွင့်လှစ်‌တော်မူခဲ့သည်။
၁၃၂၆ ခုနှစ် ‌မှော်ဘီဂိုဏ်း‌ပေါင်းစုံ သံဃာ့အစည်းအ‌ဝေးပွဲတွင်လည်း သံဃာ့ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်‌ရောက် ‌ဆောင်ရွက်‌တော်မူခဲ့သည်။
၁၃၃၅ ခုနှစ်တွင် မိမိသီတင်းသုံးရာ မိုး‌ကောင်းအလယ် ‌ကျောင်းတိုက်ကို မဇ္ဈိမရာမအမည်ဖြင့် စာသင်တိုက်ဖွင့်လှစ်လျက် သံဃာ‌တော် ၇၅ ပါးတို့အား ပရိယတ္တိစာ‌ပေများကို အမြဲမပြတ် သင်ကြားပို့ချ‌ပေး‌တော်မူခဲ့သည်။
၁၃၃၇ ခုနှစ်တွင် ဦးစိန်၊ ‌ဒေါ်‌ထွေးကြည်တို့လှူဒါန်း‌သော ခုနစ်ဧကကျယ်ဝန်းသည့် ‌မြေကွက်တွင် ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိ သာသနာအ‌ခြေခံ ခိုင်ခံ့တည်တံ့ပြန့်ပွားမှုကို ‌ရှေးရှုလျက် မဟာတိ‌လောကာရာမစာသင် တိုက်နှင့် မဟာတိ‌လောကာရာမ သာသနာ့ရိပ်သာတို့ကို တွဲဖက်ဖွင့်လှစ်‌တော်မူပြီး ပါဠိပထမပြန် စာ‌မေးပွဲ စာ‌ဖြေဌာနရရှိ‌အောင်လည်း ‌ဆောင်ရွက်‌တော်မူသည်။
ဆရာ‌တော်သည် စာသင်တိုက်ရှိ သံဃာ‌တော် ၁၀၀ ‌ကျော် တို့အား ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋီကာကျမ်းများကို အမြဲမပြတ် ပို့ချ‌တော်မူခြင်း၊ တရားအားထုတ်ကြ‌သော ရဟန်း‌ယောဂီ လူ‌ယောဂီ များကို တရားဓမ္မ ‌ဟော‌ပြော ပြသ‌တော်မူခြင်း၊ ကချင်ပြည်နယ် သံဃနာယကဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဖြင့် ပြည်နယ်အတွင်း ‌ပေါ်‌ပေါက် သည့် သာသနာ‌ရေးကိစ္စများကို ‌ဖြေရှင်း‌တော်မူခြင်းစ‌သော သာသနာ့တာဝန်များကို အားသွန်ထမ်းရွက်‌တော်မူလျက်ရှိသည်။
ဤသို့ သာသနာ‌တော်အကျိုးကို သယ်ပိုး‌ဆောင်ရွက် ‌တော်မူသည့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံ‌တော်မူ‌သော ဆရာ‌တော်ဘဒ္ဒန္တ တိ‌လောကသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်‌နေ့တွင် ပြည်‌ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ‌တော်၊ နိုင်ငံ‌တော်‌ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်း‌သော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ တံဆိပ်‌တော်ကို အလှူခံရရှိ‌တော် မူသည်။
ကိုးကား မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃) Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
ဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တတိဿကို မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ် ပိုင်ကမာရွာ၌ ခမည်း‌တော် ဦး‌ရွှေသင်၊ မယ်‌တော် ‌ဒေါ်လှမင်း တို့က သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်‌ကျော် ၁၄ ရက် စ‌နေ‌နေ့ (၁၉၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်) တွင် ဖွားမြင်သည်။
‌မွေးချင်း ‌ခြောက်‌ယောက်တွင် သားဦးရတနာဖြစ်သည်။
‌ကျောင်းသားဘဝတွင် ပိုင်ကမာရွာ၊ ‌ကော့ကလုတ် ‌ကျောင်း၌ မွန်သင်ပုန်းကြီး၊ ‌လောကသိဒ္ဓိကျမ်း၊ ပရိတ်ကြီး ဘုရားရှိခိုးတို့ကို သင်ကြားသည်။
ထို့‌နောက် ‌ကော့ကလုတ် ‌ကျောင်း ဆရာ‌တော် ဦးပုပ္ဖရမ္မကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရှင်သာမ‌ဏေ အဖြစ်သို့‌ရောက်သည်။
သာမ‌ဏေဘွဲ့မှာ ရှင်တိဿဖြစ်သည်။
၁၂၉၉ ခုနှစ် တန်‌ဆောင်မုန်းလပြည့်‌ကျော် ၁၁ ရက်တွင် ဖား‌အောက် ‌တောရ ‌ခေမိကသိပ္ပံ‌ကျောင်းတိုက် ဗဒ္ဓသိမ်၌ ဆရာ‌တော် ဦးစန္ဒိမာကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ အဘိုးဦးဒက်၊ ဦး‌လေး ဦးသဲတို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ‌ရောက်‌တော်မူ သည်။
ဆရာ‌တော်သည် ရှင်သာမ‌ဏေဘဝတွင် ‌ပေါင်မြို့၊ ကဒါ တိုက်‌ကျောင်းဆရာ‌တော် ဦးဂုဏဝံသ၊ ဦးပုပ္ဖရမ္မ တို့ထံ၌ လည်း‌ကောင်း၊ ဦးဝံသ‌တေဇထံ၌လည်း‌ကောင်း သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြုဟ်၊ မာတိကာ၊ ဓာတုကထာ၊ ‌ဒွေမာတိကာ စ‌သော ကျမ်းတို့ကို သင်ကြားခဲ့ပြီး အစိုးရပထမပြန် စာ‌မေးပွဲကို ဝင်‌ရောက်‌ဖြေဆိုရာ ပထမငယ်တန်းကို ‌အောင်မြင်သည်။
ရဟန်းဖြစ်ပြီး‌နောက် မုဒုံမြို့နယ်၊ အခွန်ရွာ‌ကျောင်းတိုက် စာချဆရာ‌တော် ဦးသီရိန္ဒထံတွင် ရူပသိဒ္ဓိ၊ ကင်္ခါ၊ ဋီကာ‌ကျော် စ‌သော ကျမ်းစာများကို သင်အံ‌လေ့ကျက်ခဲ့သည်။
ထို့‌နောက် ရမည်းသင်းမြို့နယ် ‌ညောင် လွန့်‌တောရ‌ကျောင်းတိုက် ဆရာ‌တော် ဦးနာယကထံတွင် သုတ်၊ အဘိဓမ္မာ၊ ဝိနည်း၊ ‌နေ့ဝါညဝါများကို ‌လေးနှစ်တိုင် သင်ကြား‌တော်မူခဲ့သည်။
စာ‌ပေသင်ကြားယင်း အစိုးရပထမပြန် စာ‌မေးပွဲကို ဝင်‌ရောက် ‌ဖြေဆိုရာ အကြီးတန်းအထိ ‌အောင်မြင်‌တော်မူခဲ့သည်။
တဖန် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ပရိယတ္တိအသင်းစာ‌မေးပွဲကို ဝင်‌ရောက်‌ဖြေဆိုရာ ဝိနယဓရတန်းကို ‌အောင်မြင်‌တော်မူသည်။
၁၃၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ သွား‌ရောက်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ‌ခြောက်နှစ်ပတ်လုံး သင်ယူ‌လေ့လာခဲ့ သည်။
၁၃၁၉ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မာစရိယ(စာချ)တန်းကို ဝင်‌ရောက် ‌ဖြေဆိုရာ သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယဘွဲ့ ကိုလည်း‌ကောင်း၊ ၁၃၂၂ ခုနှစ်တွင် သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယ ဝိနယပါဠိပါရဂူဘွဲ့ကိုလည်း‌ကောင်း ‌အောင်မြင်ရရှိ‌တော်မူသည်။
ဆရာ‌တော်သည် သာသနာ‌ရေးကိစ္စအဝဝကို ‌ဆောင်ရွက် ‌တော်မူရာ ၁၃၁၆ ခုနှစ်တွင် ကျိုက်သီမွန်ပါဠိ တက္ကသိုလ် ကထိက၊ ၁၃၁၈ ခုနှစ်မှ ၁၃၄၆ ခုနှစ်အထိ အစိုးရပါဠိပထမ ပြန်နှင့် စာချတန်းစာ‌မေးပွဲ စာစစ်၊ အစိုးရပါဠိပထမပြန် စာ‌မေးပွဲ၊ မွန်ဘာသာပြန်စသည်ဖြင့် ‌ဆောင်ရွက်‌တော်မူခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ကျိုက်သီမွန် ပါဠိတက္ကသိုလ်‌ကျောင်းတိုက် ဦးစီး ပဓာန နာယကအဖြစ်ဖြင့် စာ‌ပေပို့ချခြင်း၊ နိုင်ငံ‌တော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်‌ဆောင် ဆရာ‌တော်အဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဝါဆိုသံဃာ စာရင်း‌ကောက်ယူ‌ရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာ‌ဖြေရှင်း‌ရေးအဖွဲ့ဝင် ဆရာ‌တော်အဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခြင်း စ‌သော တာဝန်များကိုထမ်းရွက်‌တော်မူလျက် ရှိသည်။
ဤသို့ သာသနာ‌တော်အကျိုးကို သယ်ပိုး‌ဆောင်ရွက်‌တော် မူ‌သော‌ကြောင့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံ‌သော ဆရာ‌တော်ဘဒ္ဒန္တတိဿသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်‌နေ့တွင် ပြည်‌ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ‌တော်၊ နိုင်ငံ‌တော်‌ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်း‌သော အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်‌တော်ကို အလှူခံရရှိ‌တော်မူသည်။
ကိုးကား မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃) ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ ကဏ္ဍ:၁၉၁၄ မွေးဖွားသူများ။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ‌အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်‌နေ့တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်‌ထောင်စု ဝန်ကြီးများ ‌ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ (ဝန်ကြီးချုပ်) အလက်ဇီကိုဆီဂင်သည် ကျန်းမာ‌ရေး အ‌ခြေအ‌နေ‌ကြောင့် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့ရာ ဆိုဗီယက်ဦးစီးလွှတ်‌တော်ချုပ်က ဝန်ကြီးများ‌ကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) နီကိုလိုင် အလက်ဇန္ဒာရိုဗစ်ကျီခို‌နော့အား ဝန်ကြီးများ‌ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ (ဝန်ကြီးချုပ်)အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခဲ့သည်။
ကျီခို‌နော့သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူ ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
နီကိုလိုင် အလက်ဇန္ဒာရိုဗစ် ကျီခို‌နော့သည် ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ‌မွေးဖွားခဲ့ပြီး အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် လက်ထောက်အင်ဂျင်စက်‌မောင်းအဖြစ် အလုပ်စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒနီပရိုပီထ‌ရော့မြို့ သတ္တုတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသောအခါ အင်ဂျင်နီယာအဖြစ်လည်း‌ကောင်း၊ စက်ရုံကြီးကြပ်‌ရေးမှူးအဖြစ်လည်း‌ကောင်း၊ အင်ဂျင်နီယာချုပ်အဖြစ် လည်း‌ကောင်း၊ စက်ရုံမန်‌နေဂျာအဖြစ်လည်း‌ကောင်း တာဝန်ယူထမ်း ရွက်ခဲ့ရသည်။
၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
နီကိုလိုင်း ကျီခို‌နော့သည် စက်ရုံမန်‌နေဂျာအဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ပြီး‌နောက် ရာထူးတိုးကာ ဆိုဗီယက်ပြည်‌ထောင်စု သံသတ္တုဝန်ကြီးဌာန၏ အမှု‌ဆောင်ရာထူးတွင် ထမ်းရွက်ခဲ့ရာ ဗဟိုဌာနကြီးတစ်ခု၏ ဌာနမှူးကြီး အဖြစ်လည်း‌ကောင်း၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း‌ကောင်း တာဝန်ယူ ‌ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
၁၉၅ရ ခုနှစ်တွင် နီကိုလိုင်ကျီခို‌နော့သည် ဒနီပရိုပီထ‌ရော့ဒေသ စီးပွား‌ရေး‌ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝန်ကြီးရာထူးအဆင့်ရှိ‌သော နိုင်ငံ‌တော်စီးပွား‌ရေး‌ကောင်စီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
တစ်ဖန် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးရာထူးအဆင့်ဖြင့် နိုင်ငံ‌တော်စီမံကိန်း ‌ကော်မတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်‌ထောင်စု ဝန်ကြီးများ ကောင်စီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉ရ၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင်နီကိုလိုင်ကျီခို‌နော့သည် ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟို‌ကော်မတီ နိုင်ငံ‌ရေးဦး‌ဆောင်အဖွဲ့၏အရန် ကော်မတီဝင်အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အချိန်ပြည့် နိုင်ငံ‌ရေး ဦး‌ဆောင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခြင်း ခံ၇‌လေသည်။
နီကိုလိုင်း ကျီခို‌နော့သည် ဆိုရှယ်လစ်လုပ်သားသူရဲ‌ကောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စက်မှုသိပ္ပံပညာရပ်၌ ပါရဂူဘွဲ့ ၇ရှိသည်။
ဆိုဗီယက်ဦးစီးလွှတ်‌တော်ချုပ်သို့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်အမတ်အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃) ကိုးကား Category:ဆိုဗီယက်နှင့်ရုရှား နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ။
သားတော် အဇာတသတ်မှ ဖခင် ဗိမ္ဗိသာရမင်းအား ဤနေရာတွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်း သည် မဂဓတိုင်း၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည့်ရှင်၊ ဘာဂီနိယ မင်းကြီး၏ သားတော်ဖြစ်သည်။
ဘာဂီနိယ မင်းကြီးနှင့် သက္ကတိုင်း ကပိလဝတ်ပြည့်ရှင် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးတို့သည် မိတ်သဟာယများဖြစ်ကြသည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းသားသည် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ သားတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားအောက် ၅ နှစ် ငယ်တော်မူသည်။
အဉ္ဓနမင်းကြီးဖြိုပြီး သက္ကရာဇ် ၇၃ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
သက်တော် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံကာ မင်းပြုလေသည်။
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် တောထွက်ပြီးနောက် ရဟန်းပြုကာ၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်အတွင်း ဆွမ်းခံဝင်သည်။
ထိုအခါ ရာဇဂြိုဟ် တစ်ပြည်လုံး ချောက်ချားသဖြင့် ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် မင်းချင်းတို့အား စေလွှတ်စုံစမ်းစေသည်။
မင်းချင်းတို့၏ လျှောက်တင်ချက်ကို ကြားသိတော်မူလျှင်၊ ဘုရားအလောင်းရှိရာသို့ ဆောလျင်စွာ သွား၍ အသက်အရွယ် ငယ်ပါသေးသည်။
တောမထွက်ပါနှင့်။
ပြည်တော်ထက်ဝက်ကို ပေးအပ်ပါမည်။
မင်းပြု၍ စံစားပါဦးဟု လျှောက်ထားသည်။
သို့သော် ဘုရားအလောင်းတော်က ငြင်းပယ်သည်။
ထိုအခါ ဗိမ္ဗိသာရမင်းက ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့လျှင်၊ ရှေးဦးစွာ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ကြွရောက်ပါရန် လျှောက်ထားသောအခါမူ၊ ဘုရားအလောင်းတော်က ဝန်ခံကတိပေးလေသည်။
နန်းတက်ခြင်း ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ နန်းစံ ၁၆ နှစ်မြောက်တွင် သဗ္ဗညုဘုရားရှင်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးသော ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရားသည် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏ လျှောက်ကြားချက်ကို နှလုံးထားတော်မူသဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ သံဃာတော် တစ်ထောင်နှင့် ကြွရောက်တော်မူ၍၊ မြို့အနီး ထန်းတောဥယျာဉ်၏အလယ် သစ်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူကြောင်း ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး ကြားသိတော်မူလျှင် တသိန်းနှစ်သောင်းမျှသော မှူးမတ်၊ သူဌေး၊ ပုဏ္ဏားတို့ ခြံရံလျက် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်သို့ လာရောက်ဆည်းကပ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေ၊ ကဿပရသေ့ကို အကြောင်းပြု၍ ဂါတာ ၁၉၀ ရှိသော နာရဒကဿပ ဇာတ်ကို ဟောတော်မူရာ၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်းနှင့်တကွ တသိန်းတသောင်းသော ခြွေရံသင်းပင်းတို့သည် သောတာပန် တည်ကုန်သည်။
ကျန်တသောင်းသော သူတို့သည် သရဏဂုံ တည်ကြကုန်သည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် ဘုရားရှင်အား လွန်စွာ ကြည်ညိုသဒ္ဓါ ပွားလှသဖြင့် မိမိအား ဥပသကာအဖြစ် အမှတ်ထားတော်မူရန် လျှောက်ထားပြီးသော်၊ နောက်တနေ့နံနက်တွင် ဘုရားရှင်အား အခြံအရံ သံဃာတော်များနှင်တကွ မိမိ၏ နန်းတော်သို့ ဆွမ်းအလှူခံ ကြွတော်မူရန် ဖိတ်ကြားသည်။
ထိုနေ့ နံနက်တွင် ဘုရားရှင်နှင့် သံဃာတော် အပေါင်းအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေးပြီးသော် ဝေဠုဝန်ဥယျာဉ်တွင်း၌ မင်း၏ နန်းတော်ကို အရံနှင့်တကွ မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်များ သီတင်းသုံးရန် ရေစက်သွန်းချ လှူဒါန်းလေသည်။
ငယ်ဘဝ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် ဂေါတမဘုရားရှင်အား လွန်စွာ ကြည်ညိုသဒ္ဓါ ထက်သန်စွာဖြင့် လုပ်ကျွေးပြုစု ဆည်းကပ်ကိုးကပ်သော်လည်း မင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီ ဒေဝီအရာထားတော်မူသော ခေမာမိဖုရားကား အဆင်းမာန်တက်၍ ဘုရားရှင်အား သွားရောက်ဖူးမြော်ခြင်း မပြုချေ။
ထို့ကြောင့် မင်းကြီးက ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် မိဖုရားအား ဘုရားရှင်ထံသွားရောက်စေရာတွင် ခေမာမိဖုရားသည် ဘုရားရှင်၏ တရားကို နာယူရကာ အကျွတ်တရားရ၍ ဘိက္ခူနီမပြုပြီးသော် နောင်အခါ ခေမာထေရီဟု လက်ျာတော်ရံ ဧတဒဂ်ရထေရီတဦး ဖြစ်လာသည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် ယင်းသို့ဖြင့် ဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကို ချီးမြှောက်သော မင်းတပါး ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် သားသမီးအပေါ်၌ မိဘ၏ မေတ္တာမည်မျှ ကြီးမားသည်ကို ဥပမာထုံးတမ်း အကိုးအကားပြုရသော မင်းတပါးလည်း ဖြစ်ပေသည်။
၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်းတွင် ဝေဒေဟီအမည်ရှိ မိဖုရားကြီးတစ်ပါး ရှိသေးသည်။