kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထောင်ချောက်ထဲတွင် အင်အားချင်းမယှဉ်သာသည့်အပြင် စစ်ကူလည်းမမြင်ရသော ရန်ယဲ့သည် ၎င်း၏ အကြီးဆုံးသား ၃ ဦးလည်း ကျဆုံးကုန်ကြောင်း သိလိုက်ရသည်။
အဖမ်းမခံရလေအောင် လီလင်၏ အမည်တပ်ထားသော (ကမ္ပည်း) ကျောက်စာတိုင်ကို ခေါင်းဖြင့်ဆောင့်၍ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေခဲ့သည်။
သူ၏ ဆဌမသားတော်သည် စုန့်ပိုင်နက်ထဲသို့ တိုက်ခိုက်ဖောက်ထွက်လာနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဖန်းရန်မေ့၏အမိန့်ကြောင့် သူ့ကိုသတ်ရန်စောင့်နေသော စစ်သူကြီးများဖြင့် ရင်ဆိုင်တွေ့သည်။
သို့ရာတွင် ရန်ယဲ့အား လေးစားကြသော စစ်သူကြီးများက သတ္တမညီတော် သေဆုံးမှုအကြောင်း ပြောပြပြီး သူ့ကို လွှတ်ပေးလိုက်ကြပါသည်။
မြို့တော်ခိုင်းဖုန်းသို့ အပြန်လမ်းတွင် ဆဌမသားတော်သည် လျောင်သူလျှိုဖြစ်မှန်း မသိသော ဝမ်ချင်းဆိုသောအမျိုးသားတစ်ယောက်နဲ့လည်း ရင်းနှီးခဲ့ပါသည်။
ဧကရာဇ်ထိုက်ကျုံးသည် ဖန်းရန်မေ့၏ရာဇဝတ်မှုများအကြောင်း ဆဌမသားတော်၏ တိုင်ကြားစာကို ရန်အိမ်တော်သားများကို သစ္စာဖောက်မှု ဖြင့် စွပ်စွဲထားသော ဖန်းရန်မေ့၏တိုင်ကြားစာနှင့် တပြိုင်တည်းရရှိခဲ့သည်။
အမှု၏ ပထမတရားသူကြီးအား ဖန်းရန်မေ့၏သမီးဖြစ်သူ မိဖုရားငယ်ဖန်းက လာဘ်ထိုးကာ (သူ၏) ဖန်းအိမ်သားများကို ကူညီရန်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဧကရာဇ်၏တူတော် “သီလသန့်စင်သော အဋ္ဌမမင်းသား” ကျောက်သည်ဖန်းမှ တားဆီးနိုင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယမြောက်တရားသူကြီးမှာလည်း ဖန်းအိမ်သားများကို ထိပါးမိမည်စိုး၍ ရာထူးမှ တိမ်းရှောင်သွားခဲ့သည်။
အချိန်အတော်အတန်ကြာပြီးနောက် သီလသန့်စင်သော အဋ္ဌမမင်းသားသည် တရားသူကြီးရာထူးအတွက် အရာရှိလောင်းအဖြစ် ယခင်က ရာထူးငယ်များသာရခဲ့သော်လည်း ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သိက္ခာတရားများဖြင့် ပြည့်စုံသော ကုကျွမ်း အမည်ရှိပြည်နယ်အရာရှိတစ်ဦးကို နောက်ဆုံးတွင်ရှာတွေ့ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင်မူ ကုကျွမ်းသည် ဖန်းရန်မေ့ကို ရာဇဝတ်မှုများစွာဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်နိုင်ခဲ့ပြီး အဋ္ဌမမင်းသား၏အကူအညီဖြင့် ကွပ်မျက်နိုင်ခဲ့သည်။
စုန့်တပ်မတော်၏ သေနာပတိအသစ်အဖြစ် သူ့ဖခင်ကို ဆက်ခံသော ဆဌမသားတော် ရန်ယန်ကျောင်းသည် ဧကရာဇ်အသစ်၏ လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းရင်း လျောင်တပ်များကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဧကရာဇ်ကျန်းကျုံးသည် ရန်အိမ်တော်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သင်္ချိုင်းကဗျည်းစာကျောက်တိုင်တစ်ခုတည်ဆောက်ခဲ့ရာ အထက်တန်းအရာရှိဖြစ်စ ဝမ်ချင်၏သားမက် ရှဲ့ကျင်းဝူက မလေးမစားပြုကျင့်ခဲ့သည်။
ရှဲ့ကျင်းဝူကို ရန်အိမ်တော်မှ အမျိုးသမီးများက ပြင်းထန်စွာရိုက်နှက်ကြပြီးနောက် ပြဿနာများ စတင်ကြီးထွားလာသောအခါ နယ်စပ်ရှိ ရန်ယန်ကျောင်းကိုအကြောင်းကြားလာခဲ့သည်။
သူ့မိခင်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ခွင့်ပြုမိန့်မပါဘဲ စစ်မှုစည်းကမ်းများကို ဖောက်ဖျက်ကာ နေပြည်တော်သို့ အပြေးအလွှားပြန်လာခဲ့စဉ် အတူပါလာသော ငယ်သား ကျောင်းကျန်းက ဒေါသမထိန်းနိုင်ဘဲ ရှဲ့ကျင်းဝူကို သတ်မိသောအခါ ပို၍ဒုက္ခရောက်စေတော့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် မူလရာထူးပြန်ရပြီးနောက် ရန်ယန်ကျောင်းသည် သူ၏ ပဉ္စမအစ်ကိုဖြစ်သူသည် ဝူထိုင်တောင် တွင် ရဟန်းခံနေကြောင်း မတော်တဆ သတိပြုမိခဲ့သည်။
ရွှေသောင်ကမ်းတိုက်ပွဲအပြီး စိတ်ပျက်အားငယ်စွာဖြင့် ၎င်း၏စိတ်ဝိညာဉ်ကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ထံပေးလှူထားသော ပဉ္စမအစ်ကိုသည် ယခုအခါ စုန့်တပ်မတော်တွင် ပါဝင်ရန် သို့မဟုတ် အိမ်ပြန်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အရေးကြုံသောအခါ "သွေးသည် ရေထက် ပိုပြစ်ကြောင်း"သက်သေပြကာ ညီဖြစ်သူအား ကူညီ၍ ရန်သူများကို ချေမှုန်းခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၎င်းတို့၏ညီမ – ရန်ယဲ့၏ အဋ္ဌမမြောက်သွေးသားသည် ဖခင်၏ရုပ်ကြွင်းနှင့် ရွှေဓားကို ဟောက်ထျန်းစေတီတော်တွင် လျောင်တို့က ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သိလိုက်ရသဖြင့် သူမဘာသာပြန်လည်ရယူရန် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
သူမအဖမ်းခံခဲ့ရသော်လည်း ယခုအခါ မုယီ “Mu Yi” ဟူသည့် ကိုယ်ရေးအထောက်အထားအတုဖြင့် လျောင်မင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်ထားသော စတုတ္ထအစ်ကိုဖြစ်သူ၏ အကူအညီဖြင့် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
left|thumb| ပေကျင်းမြို့ ၊ နွေရာသီနန်းတော်ရှိ စင်္ကြံရှည် ၁၉ရာစု နံရံဆေးရေးပန်းချီတွင်ရန်ကျုံးပေါင်ကို ၎င်း၏အနာဂတ်ဇနီး မုကွေ့ရင်းမှ ဖမ်းမိပုံကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။
ရန်ယန်ကျောင်း နှင့် ချိုင်မင်းသမီးတို့၏သား ရန်ကျုံးပေါင်သည် မုခေါ် ခံတပ်သို့သွားရောက်ခဲ့၍ လျောင်တပ်၏ ကောင်းကင်ဘုံတံခါးတပ်ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖြိုခွင်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေမည့် နဂါးနှိမ်သစ်ကို ရှာပုံတော်ထွက်စဉ် သူ့ကိုဖမ်းဆီးပြီး နောင်တွင် သူနှင့်လက်ထပ်မည့် မုကွေ့ရင်းနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
မုကွေ့ရင်းသည် အခြားကျန်သော ရန်အိမ်တော်သားမျာနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံတံခါးတပ်ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖြိုခွင်းရာတွင် အခရာဖြစ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်မှာပင် အနောက်ပိုင်းရှ သည် စုန့်ပိုင်နက်ကို ဝင်ရောက်ကျူးကျော်ခဲ့ပြီး ရန်ကျုံးပေါင်တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။
ရန်ကျုံးပေါင်ကျဆုံးပြီးနောက် ရန်အိမ်တော်တွင် အမျိုးသားအနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့သည့်အတွက် ရန်အိမ်တော်မှအမျိုးသမီး ၁၂ ယောက်သည် အနောက်ပိုင်းရှနှင့် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ရန်အိမ်တော်မှအမျိုးသမီးစစ်သူကြီးများကလည်း ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားများထက် မညံ့ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။
သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုနေရာများ thumb| ရန်ဝူလန် (ရန်ယဲ့၏ ပဉ္စမသား)အသုံးပြုခဲ့သော သံတုတ်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်ဟု ဆိုသော စန်းရှီးပြည်နယ် ဝူထိုင်တောင် ရှမ်းတုန်းဘုရားကျောင်း တရုတ်စကားပြောဒေသတစ်ဝှမ်းတွင် နာမည်ကျော်ကြားသော ကြောင့် ရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် ရန်ယဲ့ နှင့်ရန်အိမ်တော် အထိမ်းအမှတ် ဘုရားကျောင်းများနှင့်သင်္ချိုင်းဂူများ အပါအဝင် အောက်မေ့ဖွယ်နေရာအများအပြားကို တရုတ်နိုင်ငံတဝန်းတွင်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
နေရာအတော်များများသည် ရန်အိမ်တော်သားများနှင့် လက်တွေ့ကျသော ဆက်နွှယ်မှုမျိုး အထောက်အထား မသိ၊မရှိပါသော်လည်း ဇာတ်လမ်းထဲမှဖြစ်ရပ်များ ထိုနေရာများတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေကြဆဲဖြစ်သည်။
လူသိအများဆုံး နေရာအချို့မှာ - ပေကျင်းမြို့၊ ကူပေခိုမြို့နယ်တွင်ရှိသော အနှိုင်းမဲ့ ရန် ဘုရားကျောင်း (楊無敵廟)ကို ထို‌ဒေသ လျောင်မင်းဆက်လက်အောက်တွင်ရှိနေချိန် ၁၀၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီကတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
At least 3 poems about this temple at the location were written within 103 years of Yang Ye's death by Song envoy messengers to Liao. They are: "Passing Gubeikou's Invincible Yang Temple" (過古北口楊無敵廟) written by Liu Chang (劉敞) in 1055; "Passing Gubeikou's Invincible Yang Temple with Zhongxun" (和仲巽過古北口楊無敵廟) written by Su Song (蘇頌) in 1079; and "Gubeikou's Invincible Yang Temple" (古北口楊無敵廟) by Su Che (蘇轍) in 1089. ၁၄ ရာစုတွင် ရွှီတာ နှင့် ၂၀ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဖုန်းယွိရှန်းတို့အပါအဝင် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း စစ်သူကြီး(ဗိုလ်ချုပ်)အများအပြားသည် အလေးအမြတ်ပြု၍ ဘုရားကျောင်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလ တွင် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း ဓာတ်ပုံဟောင်းများပါသည့် အတိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရန်အိမ်တော်သားများ၏ကာလတွင် စုန့်မင်းဆက်၏နေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့သော ဟီနန်ပြည်နယ်၊ ခိုင်းဖုန်းမြို့ရှိ ထျန်းပေါင်ရန်စံအိမ်တော် (天波楊府)။
ထျန်းပေါင် (天波; “ကောင်းကင်လှိုင်း”) သည် ဒဏ္ဍာရီများထဲမှ ရန်မိသားစုအိမ်တော်၏အမည်ဖြစ်သည်။
အဆိုပါအိမ်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၄ ရာစုမှတ်တမ်းများကို အခြေခံပြီး ခိုင်းဖုန်းမြို့ရှိ တည်နေရာကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်အချို့ကလည်း မှတ်တမ်းများအတိုင်း ရန်မိသားစုသည် ခိုင်းဖုန်းမြို့တွင် အိမ်တစ်လုံး အမှန်တကယ်ရှိမရှိ သံသယရှိကြသည်။
စန်းရှီးပြည်နယ်၊ တိုက်ခရိုင်ရှိ ရန်အိမ်တော် ဘိုးဘေးစဉ်ဆက်ခန်းမ (楊家祠堂)။
ရန်ယဲ့ မြောက်ပိုင်းဟန် နိုင်ငံတော်တွင် အမှုထမ်းနေစဉ် ဤနေရာသည် ရန်အိမ်တော်ပိုင် ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
၁၃၂၉ ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စန်းရှီးပြည်နယ်၊ ရှမ်မုခရိုင်ရှိ ရန်မိသားစုမြို့(楊家城)၊ ရန်ယဲ့၏မွေးရပ်မြေ။
မြို့ရိုးများကို ၇၄၈ ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း ၁၀၉၈ခုနှစ်ခန့်မှစတင်၍ ရန်မိသားစုမြို့ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
၂၅ကီလိုမီတာအကွာ တွင် ရန်ယဲ့ နှင့် ရှီဆိုက်ဟွားတို့ လက်ထပ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသော ကြယ်ခုနစ်ပွင့်ဘုရားကျောင်း (七星廟) [၎င်းတို့၏သား ၇ ဦးကို ရည်ညွှန်း၍ အမည်ပေးထားခြင်း]ရှိသည်။
ခေတ်ပေါ်အကိုးအကားများ ရန်အိမ်တော်အကြောင်း ဇာတ်လမ်းများကို ရိုးရာပုံပြင်များ၊ ဇာတ်စင်ပြဇာတ်များနှင့် အော်ပရာပြဇာတ်များ၊ ဝတ္ထုများ၊ မန့်ဟွ/မန်ဂါ (ရုပ်ပြ)၊ ရုပ်ရှင်များနှင့် ရုပ်သံဇာတ်လမ်တွဲများအဖြစ် ပြန်လည်အသက်သွင်းထားသည်။
စာပေ Wilt L. Idema and Stephen H. West's The Generals of the Yang Family-Four Early Plays, ရန်အိမ်တော်မှစစ်သူကြီးများပြဇာတ်မှ အစောဆုံး ၄ခုကို အပြည့်အစုံ ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။
ရန်ကျိ (Water Margin) မှ မျက်နှာပြာ လူဘီလူးကြီးသည် ရန်အိမ်တော်စစ်သူကြီးများ၏ စိတ်ကူးယဉ် မျိုးဆက် ဖြစ်သည်။
Louis Cha၏ Condor Trilogy(သိမ်းငှက်သူရဲကောင်း ၃စုံတွဲ) တွင် ရန်ထျယ်ရှင်း (楊鐵心), ရန်ခန်း (楊康) နှင့် ရန်ကော့ (楊過) တို့သည် ရန်ကျိုက်ရှင်း ၏ စိတ်ကူးယဉ် မျိုးဆက်များ ဖြစ်သည်။
အော်ပရာပြဇာတ် နှင့် တေးသီချင်း thumb| တရုတ်နိုင်ငံ၊ ပေကျင်းမြို့၌ ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် ကပြသော ပီကင်းအော်ပရာပြဇာတ် ရန်အိမ်တော်မှစစ်သူကြီးများ ဇာတ်လမ်း၊။
ပြဇာတ်ဆရာ တုမင်ရှင်းသည် တရုတ်ဘာသာဖြင့် ရန်အိမ်တော်မှအမျိုးသမီးစစ်သူကြီးများ (simplified Chinese: 杨门女将; traditional Chinese: 楊門女將; pinyin: Yang Men Nü Jiang; lit. 'The Female Generals of the Yang family') အမည်တပ် အော်ပရာပြဇာတ်စာအုပ်ငယ်ကို ပီကင်းအော်ပရာဇာတ် ပုံစံ ရေးသားခဲ့သည်။
အဆိုပါ အော်ပရာသည် အသက် ၁၀၀ မှာ တပ်မတော်ကွပ်ကဲသည် ဟူသော ရန်ကျုအော်ပရာကို အခြေခံထားပြီး တရုတ်ပီကင်းအော်ပရာအဖွဲ့မှ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
စုန့်စစ်သူကြီးရန်ကျုံးပေါင် ကျဆုံးပြီးနောက် ဖြစ်ပွားသော မြောက်ပိုင်း စုန့်မင်းဆက်နှင့်အနောက်ပိုင်းရှမင်းဆက်တို့ကြား စစ်ပွဲကာလကို ဇာတ်အိမ်တည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ရန်ကျုံးပေါင်၏ အသက် ၁၀၀ အရွယ် ဘွားတော်ကြီး ရှီဆိုက်ဟွားသည် မုကွေ့ရင်း၊ ရန်အိမ်တော်မှ အခြားမုဆိုးမများနှင့်အတူ စုန့်တပ်မတော်ကိုဦးဆောင်၍ ကျူးကျော်သူများကို တွန်းလှန်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ တွင် တုမင်ရှင်း သည် China Philharmonic Orchestra(CPO) အတွက် ဇာတ်စသရုပ်ဖော်ခြင်း (Overture)၊ ဇာတ်လှုပ်ရှားမှုသုံးမျိုး (Three Movements) နှင့် ဇာတ်သိမ်းခန်းတစ်ခု (‌epilogue) ပါဝင်သော symphonic ပုံစံ အော်ပရာပြဇာတ်ကိုလည်း ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။
၎င်းသည် ထိုအချိန်က အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော CPO အတွက် ပထမဆုံး symphonic ပြဇာတ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်အိမ်တော် စစ်သူကြီးများ (楊家將)၁၉၈၂ ခုနှစ် ထိုင်ဝမ်အော်ပရာဇာတ် ဇာတ်လမ်းတွဲ၊ စီတီအက်စ် (ထို်င်ဝမ်)မှ ထုတ်လုပ်၊ ရန်ယန်ကျောက်အဖြစ် ရဲ့ချင်း သရုပ်ဆောင်သည်။
ရှီဆိုက်ဟွား (佘賽花) ၂၀၀၅ ပီကင်းအော်ပရာဇာတ် တရုတ်ဇာတ်လမ်းတွဲ၊ တရုတ် ဗဟိုရုပ်သံ - ၁၁ တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်သည်။
အန်နီမေးရှင်း ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ရန်အိမ်တော် စစ်သူကြီးများ (楊家將) ၂၀၁၁ - ၂၀၁၃ ခုနှစ် တရုတ်ဇာတ်လမ်းတွဲ၊ တရုတ် ဗဟိုရုပ်သံ - ၁၄ မှ စတင်ထုတ်လွှင့်၊ ယခုချိန်ထိ ၃ရာသီထုတ်လွှင့်ပြီး။
ဗီဒီယိုဂိမ်းများ ရန်တပ်မတော် (Chinese: 楊家將; pinyin: Yángjiā Jiāng) Yīmén Yīngliè Yángjiā Jiāng (Chinese: 一門英烈 楊家將), also known as Yang Warrior Family, is an unlicensed beat 'em up game for the Mega Drive that was published in 1990s. It was developed by Taiwan Sanxun Information Co., Ltd. (台湾三协资讯股份有限公司). အောက်ခြေမှတ်စုများ ရင်းမြစ်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် စာပေ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
thumb| မြန်မာရုပ်ရှင်ပြတိုက် ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ စာရင်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပြတိုက်များအတွက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပြတိုက်များ စာရင်းကို ကြည့်ပါ။
ချင်းပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ကချင်ပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ကယားပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ကရင်ပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် မန္တလေးယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် မွန်ပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ရှမ်းစော်ဘွားပြတိုက် အမျိုးသားပြတိုက်(နေပြည်တော်) ပုသိမ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ရခိုင်ပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ရှမ်းပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ရှမ်းပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် တောင်တွင်းကြီး ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် စစ်ရေယာဉ် မေယု ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ။
ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပြတိုက်များစာရင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပြတိုက် ကျောက်မျက်ရတနာပြတိုက် (ရန်ကုန်) မြန်မာ့ရုပ်ရှင် သမိုင်းပြတိုက် အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်) နက္ခတ်တာရာပြခန်း (မြန်မာနိုင်ငံ)၊ မူးယစ်ဆေးဝါးပပျောက်ရေး အထိမ်းအမှတ်ပြတိုက် ရွှေတိဂုံဘုရားပြတိုက် ရန်ကုန်ကင်မရာပြတိုက် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များစာရင်း ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပြတိုက်များ။
အနီရောင်သည် မြင်နိုင်သောအလင်းစဉ်၏ အရောင်တခုဖြစ်ပြီး ယင်းရှေ့တွင် လိမ္မော်ရောင်ရှိပြီး ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ ခရမ်းရောင်ဖြစ်သည်။
အနီရောင်တွင် အနီရင့်ရောင်(Scarlet)၊ အနီဖျော့ရောင် အစရှိသည်ဖြင့် ရှိသည်။
ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် မာယာလူမျိုးတို့သည် ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် မျက်နှာအား အနီရောင်ဖြင့် ခြယ်သလေ့ရှိသည်။
ရောမ စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် အောင်ပွဲများကျင်းပချိန်တွင် ခန္ဓာကိုယ်အား အနီရောင်ဖြင့် လွှမ်းခြုံကြသည်။
အနီရောင်သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အရေးပါသောအရောင်တခုဖြစ်ပြီး ကဗျာစာပေများတွင် ဦးစွာအသုံးပြုခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် တံခါးများနှင့် နန်းတော်နံရံများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
အနီရောင်သည် ကွန်မြူနစ်ဝါဒနှင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ၏ သင်္ကေတဖြစ်ပြီး ဆိုဗီယက် ရုရှားသည် ၁၉၁၇ ခုနှစ်မှစ၍ အလံနီကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် အလံနီကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၂၂ ခုနှစ်ထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည်လည်း အလံနီကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
အနီရောင်သည် သွေး၏အရောင်ဖြစ်သောကြောင့် သမိုင်းကြောင်းအရ ယင်းသည် ပေးဆပ်မှု၊ အန္တရာယ်နှင့် သတ္တိတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဥရောပနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ခေတ်သစ်စစ်တမ်းများအရ အနီရောင်သည် အပူ၊ လှုပ်ရှားမှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိုးဆွခြင်း၊ ဒေါသ၊ ချစ်ခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့နှင့် အများဆုံး ဆက်နွယ်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အာရှနိုင်ငံအများစုတွင် အနီရောင်သည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့၏ သင်္ကေတတခုဖြစ်သည်။
အပြာရောင်သည် မြင်နိုင်သောအလင်းတန်းတွင် ခရမ်းရောင်နှင့် စိမ်းပြာရောင်ကြားရှိ အရောင်တခုဖြစ်သည်။
အပြာရောင်အများစုတွင် အခြားအရောင်များ၏ ပေါင်းစပ်မှုများ အနည်းငယ် ပါဝင်ကြသည်။
နေ့ခင်းတွင်မြင်ရသည့် ကြည်လင်သောကောင်းကင်ယံနှင့် ပင်လယ်ပြင်တို့သည် အပြာရောင်အဖြစ် ထင်ပေါ်သည်။
ဝေးကွားသော အရာဝတ္ထုများသည် အပြာရောင်ပိုဆန်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အပြာရောင်သည် ရှေးခတ်အချိန်ကတည်းက အနုပညာနှင့် အလှဆင်ရာတွင် အရေးပါသောအရောင်တခုအဖြစ် ရှိခဲ့သည်။
နက်ပြာရောင်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တူညီဝတ်စုံအတွက် အသုံးအများဆုံး အရောင်တခုဖြစ်ပြီး ၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဝတ်စုံဖြစ်လာခဲ့သည်။
အပြာရောင်သည် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့၏အလံတွင် ယင်းအရောင်အား အလံတွင် အသုံးပြုရန် ရွေးချယ်ကြသည်။
Michel Pastoureau, Bleu – Histoire d'une couleur အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတွင် အပြာရောင်သည် မိန်းကလေးနှင့် ယောက်ျားလေးတို့သည် ယင်းတို့တို့၏ အကြိုက်ဆုံးအပြာရောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ကြသည်ကို အနည်းဆုံး စစ်တမ်းတခုမှ တွေ့ရှိထားသည်။
ယင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့လည်း ပါဝင်လေသည်။
လိမ္မော်ရောင်သည် မြင်နိုင်သောအလင်း၏ ရောင်စဉ်ထဲမှ အဝါရောင်နှင့် အနီရောင်ကြားရှိ အရောင်တခုဖြစ်သည်။
အဝါရောင်အား ကန်စွမ်းဥနီ၊ ကန်စွမ်းဥ၊ ရွှေဖရုံသီးနှင့် လိမ္မော်သီးစသောဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးဝလံများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
အမေရိကနှင့် ဥရောပရှိ စစ်တမ်းများအရ အဝါရောင်သည် နွေးထွေးမှု၊ စွမ်းအင်၊ မီး၊ အန္တရာယ်၊ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတာများ၊ အရသာ စသည်တို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အဝါရောင်သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအရောင်လည်း ဖြစ်သည်။
ယင်းအရောင်သည် ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံရေး အယူအဆနှင့် ခရစ်ယာန် ဒီမိုခရတ် နိုင်ငံရေးပါတီအများစု၏ ကိုယ်စားပြုသင်္ကေတအဖြစ်လည်း ကိုယ်စားပြုသည်။
အာရှတိုက်တွင် အဝါရောင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူဘာသာအတွက် အရေးကြီးသော ကိုယ်စားပြုအရောင်တခုလည်း ဖြစ်သည်။
Eva Heller, Psychologie de la couleur: effets et symboliques, pp. 149–158 ကိုးကား Category:အရောင်များ။
အညိုရောင်သည် ပေါင်းစပ်ရောင်အဖြစ် ယူဆနိုင်သော်လည်း အဓိကအားဖြင့် လိမ္မော်ရင့်ရောင် ဖြစ်သည်။
ခေတ်ပေါ် အရောင်ပေါင်းစပ်ခြင်းနှင့် စာရိုက်ခြင်း၊ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းတို့တွင် အညိုရောင်အား လိမ္မော်ရောင်နှင့် အနက်ရောင်တို့ကို ပေါင်းစပ်ခြင်းမှ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
Shorter Oxford English Dictionary, (2002), Oxford University Press.Webster's New World Dictionary of the American Language: "A combination of red, blue, and yellow."Oxford English Dictionaries On-Line: "Of a colour produced by mixing red, yellow, and blue, as of dark wood or rich soil" ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ကွန်ပျူတာ မျက်နှာပြင်များရှိ အညိုရောင်အား ပုံဖော်ရာတွင် အနီရောင်နှင့် အစိမ်းရောင်တို့ကို ပေါင်းစပ်ခြင်းမှ ထွက်လာသည်။
အညိုရောင်အား သဘာဝလောကတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။
ဥပမာ သစ်သား၊ ဆံပင်အရောင်၊ မျက်လုံးအရောင် စသည်တို့ဖြစ်သည်။
အညိုရောင်သည် သစ်သားမည်းအရောင် သို့မဟုတ် မြေဆီကောင်းသောအရောင် ဖြစ်သည်။
Shorter Oxford English Dictionary; "of a colour produced by mixing red, yellow, and blue, as of dark wood or rich soil" ဥရောပနှင့် အမေရိကရှိ စစ်တမ်းများအရ အညိုရောင်သည် လူကြိုက်အနည်းဆုံး အရောင်တခုဖြစ်သည်။
တခါတရံတွင် အညိုရောင်သည် ရိုးရှင်းမှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု စသည်တို့နှင့်လည်း ဆက်စပ်လေ့ရှိသည်။
Heller, Eva, Psychologie de la couleur' -effets et symboliiques, (2009), pp. 212–223. ကိုးကား Category:အရောင်များ။
ပန်းရောင်သည် Dianthus plumarius ဟုခေါ်သော ပန်းပွင့်၏ အရောင်ဖြစ်ပြီး အနီဖျော့ရောင် ဖြစ်သည်။
ယင်းအရောင်၏ အမည်အား ၁၇ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ စစ်တမ်းများအရ ကျက်သရေရှိခြင်း၊ ယာဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ခြင်း၊ စိတ်ခံစားလွယ်ခြင်း၊ ချစ်စဖွယ်ကောင်းခြင်း၊ ငယ်ဘဝဆန်ခြင်း၊ စိတ်ကူးယာဉ်ဆန်ခြင်း၊ မိန်းမပီသခြင်း၊ သနားညှာတာခြင်း စသည်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အဖြူရောင်နှင့် ပန်းရောင်တို့ကို ပေါင်းစပ်မှုသည် အပြစ်ကင်းမှုကို ကိုယ်စားပြုပြီး အနက်ရောင်နှင့် ပန်းရောင်အား ပေါင်းစပ်မှုသည် သွေးဆောင်ဖြားယောင်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။
၂၁ ရာစုနှစ်တွင် ပန်းရောင်သည် မိန်းမသားဆန်မှု၏ သင်္ကေသအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။
သို့သော် ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် ယောက်ျားဆန်မှုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ခဲရောင်သည် အနက်ရောင်နှင့် အဖြူရောင်ကြားရှိ အရောင်တမျိုး ဖြစ်သည်။
ယင်းအရောင်သည် အဖြူနှင့် အနက်ရောင်တို့ ပေါင်းစပ်ထားသောကြောင့် အရောင်မဲ့ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
Webster's New World Dictionary of the American Language, Third College Edition. ခဲရောင်သည် တိမ်ဖုံးထားသော ကောင်းကင်ရောင်၊ မီးခိုးပြာ အရောင်နှင့် ခဲရောင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
Shorter Oxford English Dictionary, 5th edition, 2002. ဥရောပနှင့် အမေရိကရှိ စစ်တမ်းများအရ ခဲရောင်သည် ကြားနေခြင်း၊ သက်တောင့်သက်သာရှိခြင်း၊ မသေချာခြင်း၊ အသက်ကြီးခြင်း၊ မကွဲပြားခြင်း၊ ပျင်းရိခြင်း၊ ကျိုးနွံခြင်း စသည်တို့နှင့် ဆက်နွယ်လေ့ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
၁ ရာခိုင်နှုန်းသော ရွေးချယ်သူများကသာ ယင်းတို့၏ အကြိုက်ဆုံးအရောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ကြသည်။
Heller, Eva, Psychologie de la Couleur, p. 224-242 ကိုးကား Category:အရောင်များ။
ယခုနှစ်အထိ၊ ယူကရိန်းကို ရုရှားကျူးကျော်မှု၊ မြန်မာပြည်တွင်းစစ်၊ ဆူဒန်စစ်ပွဲနှင့် Sahel တွင် အစ္စလာမ္မစ်သူပုန်ထမှု အပါအဝင် အဓိက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေလျက်ရှိသည်ကို ယခုနှစ်အထိ မြင်တွေ့နေရသည်။
အစ္စရေးနှင့် ဟားမတ်စ်စစ်ပွဲ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပို့ဆောင်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော ပင်လယ်နီအကျပ်အတည်း အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားသို့ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့လူဦးရေ အများဆုံး ဆယ်နိုင်ငံအနက် ရှစ်နိုင်ငံ အပါအဝင် (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဘရာဇီး၊ ပါကစ္စတန်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ မက္ကဆီကို၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နှင့် အမေရိကန်)နှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့ အပါအဝင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ လေးဘီလီယံခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် နိုင်ငံပေါင်း ၇၆ နိုင်ငံသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး နိုင်ငံလုံးကျွတ် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပရန် မျှော်မှန်းထားပြီး၊ ဥရောပ ပါလီမန်သည်လည်း ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
ဖြစ်ရပ်များ ဇန်နဝါရီ ၁၃ ဇန်နဝါရီ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမင်းအား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
၃၁ ဇန်နဝါရီ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၄) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ နောက်တစ်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားသည့်ကာလကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ နောက်ထပ် (၆) လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၂၅ အရ ကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၁၀ /၂၀၂၄ အားဖြင့် ဦးကိုကို အား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။
ဖေဖော်ဝါရီ မတ် ၅ မတ် - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည်​ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း နည်းဥပဒေများမှ တင်းကျပ်သည့် အချက်အချို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၈ မတ် - တစ်နိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း (၇) ဖွဲ့ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (MNSP)၊ ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင့်တပ်မတော် (DKBA)၊ ကရင်ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ (KNU/KNLA (PC))၊ လားဟူဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး (LDU)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO) နှင့် ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP) တို့သည် 7 Ethnic Armed Organization Alliance (7 EAO Alliance) ဟုခေါ်သော မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီဖြစ်သည်။
ဧပြီ ဧပြီ - ၂၀၂၄ အရှေ့တောင်အာရှ အပူလှိုင်း ၂၂ ဧပြီ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၃၃/၂၀၂၄ အားဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူအား ကျန်းမာရေးအရ တာဝန်မှ အနားယူခွင့် ပြုလိုက်သည်။
မေ ၇ မေ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။
ဇွန် ၆ ဇွန် - ၂၀၂၄ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကိုတာ ပြန်လည်ပြုပြင်ရေး လှုပ်ရှားမှု ဇူလိုင် ၁၅ ဇူလိုင် - သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကို ၂၀၂၄ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် မြို့ပေါ်ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ မြို့အား အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
၂၂ ဇူလိုင် - ကျန်းမာရေး အခြေအနေများကြောင့် ဆေးခွင့်ယူထားသည့် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေသည် တာဝန်များ ဆောင်ရွက်ရန် ပျက်ကွက်နေစဉ် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ယာယီသမ္မတတာဝန်များအား နစကဥက္ကဋ္ဌထံသို့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၂ ရက်က လွှဲပြောင်းအပ်နှံခဲ့သည်။
၂၄ ဇူလိုင် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။
၂၉ ဇူလိုင် - ၂၀၂၄ ဆောသ်ပို့မြို့ ဓားထိုးမှုဖြစ်စဉ် ဩဂုတ် စက်တင်ဘာ ၁၄ စက်တင်ဘာ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။
နိုဝင်ဘာ ၈ နိုဝင်ဘာ - လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဝင်းခိုင်သည် အသက် (၇၃) တွင် မန္တလေးဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၂၆ နိုဝင်ဘာ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ လုမ်သဲ (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာ ၂ ဒီဇင်ဘာ - ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ညီညွတ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကို ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုလိုက်သည်။
​ ၅ ဒီဇင်ဘာ - ပါရာဂွေးနိုင်ငံ၊ အာဆွန်စီယွန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် (၁၉)ကြိမ်မြောက် ဒြပ်မဲ့ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ညီလာခံက “မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်”ကို ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းကြောင်းတရားဝင် ဆုံးဖြတ်အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။
​ ၉ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၄ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်: ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်ကို နေပြည်တော်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
​ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါး၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် ချွန်ကျုံးရွာကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိသားစုဝင်လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
၁၈ ဒီဇင်ဘာ - နစက အမိန့်အမှတ် ၅၃/၂၀၂၄ ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း အား ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
နစက အမိန့်အမှတ် ၅၃/၂၀၂၄ ဖြင့် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းရေမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်အောင်အေး အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်သည်။
၃၁ ဒီဇင်ဘာ - မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ရာသန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူမှုရလဒ်များအရ စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၅၁,၃၁၆,၇၅၆ ဦး ရှိကြောင်း ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန (DoP) က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။
ကွယ်လွန်သူများ ၁ ဇွန် - သူရ ဦးတင်ဦး - မြန်မာ့တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း၊ ဒီချုပ်ပါတီ နာယကဟောင်း (၁၉၂၇ မွေးဖွား) ၁၉ ဇူလိုင် - ငုယင် ဖူထျောင်၊ ဗီယက်နမ် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဟောင်း (၁၉၄၄ မွေးဖွား) ကိုးကား။
ကော်လားဆစ်မြို့ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ် ရှိ ကော်လားဆစ်ခရိုင် ၏ မြို့နှင့် ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၎င်းသည် မီဇိုရမ်၌ စတုတ္ထမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ Kolasib တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ဆယ်ရ်ချစ်မြို့ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ဆယ်ရ်ချစ်ခရိုင် ၏ ဌာနချုပ်မြို့ဖြစ်သည်။
အနောက်ဘက်ခြမ်းမှ ဆယရ်ချစ် မြို့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
လောင်တလိုင်မြို့ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ရှိ လောင်တလိုင်းခရိုင် ၏ ခရိုင်ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။
သမိုင်း လောင်တလိုင်ကျေးရွာကို ၁၈၈၀ ခုနှစ်တွင် ဟားခါးချင်း (လိုင်) လူမျိုးတို့၏ လွှန်ကျဲအုအနွယ်၏ စော်ဘွား ဟိုင်မှုန်းငါ သည် လက်ရှိအချိန် ဗန်းပူမြို့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တစ်နေ့တွင် စော်ဘွားသည် ကုလားတန်မြစ် ထဲ မျောပါနေသော လှေကို သိမ်းလိုက်သဖြင့် လောင်တလိုင်ဟူသော အမည်မှာ လောင် = လှေ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး တလိုင် = အသိမ်းခံရသည်။
မိုင်းပွန်ဟော်နန်း () သို့မဟုတ် မိုင်းပွန်ဟော် သည် မိုင်းပွန်နယ်ကို အုပ်ချုပ်သော စော်ဘွားများ နေထိုင်ခဲ့ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လုပ်ကြံခံခဲ့ရပြီး အာဇာနည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး စဝ်စံထွန်း၏ နေထိုင်ရာနေရာအဖြစ်လည်း သိကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း ဟော်နန်းကို ၁၈၈၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် စဝ်ခွန်တိက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက်တွင် ဟော်နန်းအား အသုံးပြုမှု မရှိတော့ပေ။
ဒေသခံဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများက ဟော်နန်းအား ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်အတွက် အလှူခံခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် တပ်မတော်က ဟော်နန်းအား ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းပေးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ခြင်း ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကျိုင်းတုံဟော်နန်း သို့မဟုတ် ကျိုင်းတုံဟော် () သည် ကျိုင်းတုံနယ်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော စော်ဘွားများ နေထိုင်ခဲ့ရာအဆောက်အဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သော် ကျိုင်းတုံဟော်ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရက ဖြိုချခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဟော်နန်းကို ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ဥရောပနှင့် အိန္ဒိယဟန်များ လွှမ်းမိုးထားပြီး ရှမ်းရိုးရာနှင့် မြန်မာ ဗိသုကာပုံစံကို ပေါင်းစပ်တည်ဆောက်ထားသည်။
၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ဒေလီ သစ္စာခံပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့သော စော်ဘွား စဝ်ကွန်ကျောက်အင်းတလျဲန်း က ဟော်နန်း၏ ဒီဇိုင်းကို ပုံထုတ်ခဲ့သည်။
ဟော်နန်းကို မြေးဖြစ်သူ စဝ်စိုင်းလုံ က ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရသို့ မလွှဲပြောင်းပေးမီ ၁၉၅၉ ခုနှစ်အထိ ဟော်နန်းတွင် စဝ်ကွန်ကျောက်၏ မိသားစုများ နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် ဟော်နန်းအား အစိုးရရုံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။