kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မက္ခာဘေဦးသမိုင်း ပထမတွဲနှင့် ဒုတိယတွဲတို့သည် ဓမ္မရာဇဝင်နှင့် ရာဇဝင်ချုပ်ကျမ်းများကဲ့သို့ သမိုင်းအဖြစ်အပျက်များကို တင်ပြထားသော ကျမ်းများဖြစ်ကြသည်။
ဘာရုပရောဖက်ကျမ်းသည်လည်း ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းနှင့် အလားသဏ္ဌာန်တူသည်။
ဓမ္မသစ်ကျမ်းသည်လည်း ဓမ္မဟောင်း တွဲဖက်ကျမ်းများမှ တွေးခေါ်ချက်များကို ကျမ်းချက် အတော်များများတွင် ထပ်တူနီးပါး ပြန်ပြောင်း ပြောဆိုထားသည် (ဥပမာ - ဗျာဒိတ်တော်ကျမ်း ၁:၄ နှင့် ၈:၃-၄ တို့သည် တိုဘိဝတ္ထု ၁၂:၁၅ ကို ကိုးကားထားဟန်ရှိသည်။
ကောရိန္သုဩဝါဒစာ ပထမစောင် ၁၅:၂၉ သည် ၂ မက္ခာဘေဦး ၁၂:၄၄-၄၅ ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ဟေဗြဲဩဝါဒစာ ၁၁:၃၅ သည် ၂ မက္ခာဘေဦး ၇:၂၉ ကို ထင်ဟပ်ပြနေသည်)။
ခရစ်နှစ် ၉၀ ခုနှစ်ခန့်က ဂျူးဘာသာဝင်များက ၎င်းတို့၏ ကျမ်းရင်းပကတိ (ဟေဗြဲကျမ်း) မှ ထိုကျမ်းများကို ပယ်ထုတ်ခဲ့ခြင်းသည် ပရိုတက်စတင့်တို့က ထိုဟေဗြဲကျမ်းရင်းပကတိ (ဓမ္မဟောင်း ၃၉ ကျမ်း) ကို လက်ခံခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ကျမ်းရင်းများ The Orthodox Old TestamentTimothy McLay, The Use of the Septuagint in New Testament Research . — The current standard introduction on the NT & LXX.Greek-based nameConventional English nameမြန်မာဘာသာဖြင့်အမည်များLaw Génesis Genesis ကမ္ဘာဦးကျမ်း Éxodos Exodus ထွက်မြောက်ရာကျမ်း Leuitikón Leviticus ဝတ်ပြုရာကျမ်း Arithmoí Numbers တောလည်ရာကျမ်း Deuteronómion Deuteronomy တရားဟောရာကျမ်းHistory Iêsous Nauê Joshua ယောရှုမှတ်စာ Kritaí Judges တရားသူကြီးမှတ်စာ Roúth Ruth ရုသဝတ္ထု I Reigns I Samuel ဓမ္မရာဇဝင် ၁ II Reigns II Samuel ဓမ္မရာဇဝင် ၂ III Reigns I Kings ဓမ္မရာဇဝင် ၃ IV Reigns II Kings ဓမ္မရာဇဝင် ၄ I Paralipomenon I Chronicles ရာဇဝင်ချုပ် ၁ II Paralipomenon II Chronicles ရာဇဝင်ချုပ် ၂ I Esdras 1 Esdras ဧဇရမှတ်စာ II Esdras Ezra–Nehemiah နေဟမိမှတ်စာ Tobit Tobit or Tobias Ioudith Judith Esther Esther with additions ဧသတာဝတ္ထု I Makkabaioi 1 Maccabees II Makkabaioi 2 Maccabees III Makkabaioi 3 MaccabeesWisdom Psalms Psalms ဆာလံကျမ်း Psalm 151 Psalm 151 Prayer of Manasseh Prayer of Manasseh Iōb Job ယောဘဝတ္ထု Proverbs Proverbs သုတ္တံကျမ်း Ekklesiastes Ecclesiastes ဒေသနာကျမ်း Song of Songs Song of Solomon or Canticles ရှောလမုန်သီချင်း Wisdom of Solomon] Wisdom Wisdom of Jesus the son of Seirach Sirach or Ecclesiasticus Psalms of Solomon Psalms of SolomonNot in Orthodox Canon, but originally included in the LXX. http://ccat.sas.upenn.edu/nets/edition/Prophets The Twelve Minor Prophets I. Osëe Hosea ဟောရှေအနာဂတ္တိ II. Amōs Amos အာမုတ်အနာဂတ္တိ III. Michaias Micah မိကကာအနာဂတ္တိ IV. Ioël Joel ယောလအနာဂတ္တိ V. Obdias Obadiah ဩဗဒိအနာဂတ္တိ VI. Ionas Jonah ယောနဝတ္ထု VII. Naoum Nahum နာဟုံအနာဂတ္တိ VIII. Ambakum Habakkuk ဟဗကကုတ်အနာဂတ္တိ IX. Sophonias Zephaniah ဇေဖအနာဂတ္တိ X. Angaios Haggai ဟဂဂဲအနာဂတ္တိ XI. Zacharias Zachariah ဇာခရိအနာဂတ္တိ XII. Messenger Malachi မာလခိအနာဂတ္တိ Hesaias Isaiah ဟေရှာရအနာဂတ္တိ Hieremias Jeremiah Baruch Baruch Lamentations Lamentations ယေရမိမည်တမ်း Epistle of Jeremiah Letter of Jeremiah ယေရမိအနာဂတ္တိ Iezekiêl Ezekiel ယေဇကျေလအနာဂတ္တိ Daniêl Daniel with additions ဒံယေလအနာဂတ္တိAppendix IV Makkabees ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ပညတ်တော်ဆယ်ပါး မာတင်လူသာ ဓမ္မသစ်ကျမ်း ဓမ္မဟောင်းကျမ်း မြန်မာခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ မြန်မာနိုင်ငံကျမ်းစာအသင်း တမ်းပလိတ်:ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ လူများ အခြားကြည့်ရန် Burmese Bible Myanmar Bible Myanmar Newer Version BIble MP3.အသံထွက်ကျမ်းစာ မြန်မာ-English သမ္မာကျမ်းစာ ကမ္ဘာသစ်ဘာသာပြန်ကျမ်း မြန်မာ လက်သင်္ကေတပြဘာသာစကား ကမ္ဘာသစ်ဘာသာပြန်ကျမ်း မှတ်စု ကိုးကား Category:သမ္မာကျမ်းစာ Category:ခရစ်ယာန်စာပေ Category:ခရစ်ယာန်ဘာသာ။
thumb | ဂျွန်ကယ်လ်ဗင် (၁၅၀၉-၁၅၆၄) thumb|Institutio christianae religionis, 1597 ဂျွန်ကယ်လ်ဗင် (အင်္ဂလိပ်: John Calvin) သည် ဥရောပတိုက် သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ခရစ်ယာန် အယူဝါဒ အရေးတော်ပုံ (Reformation) ခေတ်က ကျော်ကြားသူ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ဖြစ်သည်။
သူ၏ အယူဝါဒ သဘောတရားများသည် နောင်အခါ ပရက်ဇဗီတီးရီးယန်းဂိုဏ်း (Presbyterian) ဟု တွင်သော ခရစ်ယန် ဂိုဏ်းခွဲ၏ အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်လာလေသည်။
ဘာသာရေးတွင်သာ မက၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး နှင့် လူမှုရေး စသည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်လျှင်လည်း အလွန် လူသိများသည်။
အစောပိုင်းဘဝ သူသည် ၁၅ဝ၉ ခု ဇူလိုင်လ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပစ်ကာဒီနယ် (Picardy)၊ နွာယွန် (Noyon) မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ပထမတွင် သူ၏ ဖခင်က သူ့အား ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပါရီမြို့တွင် ပညာသင်ကြားပေးခဲ့ပြီးလျှင်၊ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း ဖြစ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ အသက် ၁၂ နှစ် အရွယ် ၁၅၂၁ ခုနှစ်တွင် ကယ်လဗင်သည် နွာယွန်မြို့ ဂိုဏ်းအုပ် ဘုန်းတော်ကြီးထံ၌ သင်းအုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရ၏။
ထိုနောက် ၂ နှစ်ခန့် ကြာလျှင် ပါရီမြို့သို့ သွားရောက်၍ မတ်ရှ (Collège de la Marche) ကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပြင်ပ ကျောင်းသားအဖြစ် တက်ရောက် ပညာသင်ကြားခဲ့လေသည်။
၁၅၂၇ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ဇာတိ ဖြစ်သော နွာယွန်မြို့ရှိ အယူဝါဒ ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ခေါ်၍ သင်းထောက်ဆရာအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်လေသည်။
၁၅၂၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ဖခင်က တိုက်တွန်းသဖြင့် အော်လီယန်း (Orléans) မြို့သို့ သွားရောက်၍ ဥပဒေပညာကို လေ့လာ သင်ကြားခဲ့၏။
နောက်တစ်နှစ်တွင် ဗူးရှံ (Bourges) မြို့သို့ ပြောင်း၍ ပညာသင်ကြားပြန်သည်။
အယူဝါဒ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသို့ ကူးပြောင်းခြင်း ဤကဲ့သို့ ကယ်လ်ဗင် ပညာသင်ကြားနေချိန်၌ ဥရောပတိုက် တစ်ခုလုံးတွင် ခရစ်ယန် အယူဝါဒ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ဆွေးနွေး ဝေဖန်နေကြသည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် မာတင်လူသာသည် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်း၏ မသန့်ရှင်း၊ မစင်ကြယ်မှုများကို အတိအလင်း ထုတ်ဖော် ကြေညာ၍၊ ခရစ်ယန် အယူဝါဒ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးကို လှုံ့ဆော် အားပေးလျက်ရှိ၏။
သူ၏ ဟောပြော ရေးသားချက်များသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ အတွင်း၌ သာမက ဥရောပတိုက် တစ်တိုက်လုံးရှိ နိုင်ငံ အနှံ့အပြားသို့ ဂယက်ရိုက် သွားခဲ့သည်။
မာတင်လူသာ၏ အယူအဆများကို ကယ်လဗင်နှင့် အယူဝါဒ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား လူငယ်များက လက်ခံ ယုံကြည်၍ လေ့လာ လိုက်စားခဲ့ကြသည်။
ကယ်လ်ဗင် အသက် ကိုးနှစ် အရွယ်တွင် ဂျာမနီရှိ မာတင်လူသာက ကန့်ကွက်ချက် ၉၅ ချက်ကို ရေးသား ချိတ်ဆွဲခဲ့ချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
(ထိုမှ အစပြုပြီး ပရိုတက်စတင့် တော်လှန်ရေး စတင် ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
) သို့ဖြင့် ငယ်ရွယ်စဉ်က ရိုမန်ကတ်သလစ်အဖြစ် နေခဲ့ရာမှ ပရိုတက်စတင့်ဂိုဏ်းဝင် တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကယ်လ်ဗင်သည် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒ အရေးတော်ပုံကို တရားလမ်း မှန်ကန်သည်ဟု ယုံကြည်သည့် အတိုင်း အယူဝါဒ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးသမား တို့၏ အယူအဆများကို လက်ခံပြီးလျှင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းမှ ခွဲထွက်ပြီးနောက်၊ မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လနှင့် အယူဝါဒ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ များစွာ ထိရောက် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ဖမ်းဆီး နှိပ်ကွပ်သည့် ဘေးမှ လွတ်ရန် ပါရီမှ ပြေးခဲ့ပြီး အတန်ကြာ အောင် ခရီး လှည့်လည် နေခဲ့သည်။
ထိုနောက်ပိုင်း ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဗရက်ဆဲလ်မြို့ တွင် လျှို့ဝှက် နေထိုင်ပြီး ထာဝရ ဘုရားဝါဒကို အပြင်းအထန် လေ့လာ ဆည်းပူးသည်။
အဓိက ကျမ်းများ ၁၅၃၉ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၇ နှစ်တွင် အကျော်ကြားဆုံးနှင့် လူသိ အများဆုံး ကျမ်း ဖြစ်သည့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ယုံကြည်မှု လေ့လာပုံ အမျိုးမျိုး ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထိုကျမ်းတွင် ပရိုတက်စတင့်တို့ အတွက် ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်မှု ပုံစံများကို စနစ်တကျ ပုံသွင်း ရေးသား ပြုစုပေးခဲ့သဖြင့် လူသိများ ထင်ရှား လာခဲ့တော့သည်။
သို့သော် ထိုသို့ အယူဝါဒ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ဗရင်ဂျီ (ကက်သလစ်) ဂိုဏ်းသားများ ကြီးစိုးသည့် ပါရီ မြို့တော်တွင် ကယ်လ်ဗင်သည် ဆက်လက်၍ မနေနိုင်တော့ဘဲ ပါရီ မြို့တော်မှ အန်ဂူလမ်းမြို့ (Angoulême) သို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင် ခဲ့ရ၏။
ထိုအတောအတွင်း 'ခရစ်ယာန် အယူဝါဒ၏ ဥပဒေသများ - Institutio Christiane Religionis' ခေါ် စာအုပ်ကို အန်ဂူလမ်းမြို့ရှိ ကသီဒြယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှ ရေးသားခဲ့၏။
ဂျီနီဗာမြို့မှ လုပ်ငန်းများ ၁၅၃၆ ခု ဇူလိုင်လ အတွင်း၌ ကယ်လ်ဗင်သည် အဖော် ၂ ဦးနှင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ အင်း (ခေါ်) ထမင်းဆိုင် တစ်ခုတွင် ဝင်ရောက် တည်းခိုခဲ့၏။
ထိုသူ ၃ ဦးမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင် လာကြသူများ ဖြစ်၍ မည်သူနှင့်မျှ တွေ့ဆုံရန် စိတ်မကူးနိုင် ကြပေ။
သို့ရာတွင် ဂျီနီဗာမြို့ရှိ အယူဝါဒ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးသမား တရားဟော ဆရာ ဂီယုမ်းဖားရဲ သည် ကယ်လဗင်တို့ လူစု ဆိုက်ရောက် လာကြောင်း သိရလျှင် ကယ်လဗင်တို့ဆီသို့ သွားရောက်ကာ ကယ်လဗင်အား ဂျီနီဗာမြို့တွင် အယူဝါဒ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးများကို ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းပန်လေသည်။
ဂျီနီဗာမြို့မှာ အယူဝါဒ အရေးတော်ပုံကို လုံးဝ လက်ခံသော မြို့ ဖြစ်သောကြောင့် ကယ်လ်ဗင်လည်း ဖားရဲ၏ တောင်းပန်ချက်ကို လက်ခံလေသည်။
အမှန်သော်ကား ကယ်လဗင်သည် ဂျီနီဗာမြို့တွင် နေရန် မူလက စိတ်မကူး ခဲ့သော်လည်း သူသည် လပေါင်း အနည်းငယ်က လွဲ၍ ကွယ်လွန်သည် အထိ ထိုမြို့၌ပင် နေထိုင်ခဲ့၏။
မကြာမီ ကယ်လဗင်နှင့် ဖားရဲတို့သည် ဂျီနီးဗားမြို့ အုပ်ချုပ်ရေးကို ကြိုးကိုင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ရဟန်း အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ အတော်အတန် အောင်မြင်ခဲ့၏။
ထို အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်အရ အယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် အာဏာပိုင်များ ဖြစ်လာကြ၍၊ ပြည်သူ လူထုအား အယူဝါဒ စည်းမျဉ်းများနှင့် အညီ နေထိုင် ကျင့်ကြံစေရန် အမိန့်များ ထုတ်ဆင့်လေသည်။
ရွှေငွေရတနာ အလှအပ ဝတ်ဆင်မှုများကိုလည်း ပိတ်ပင်သည်။
သူတို့၏ စနစ်နှင့် ဆောင်ရွက်ချက်များမှာ အတော် အတန် အောင်မြင်ခဲ့ သော်လည်း၊ ၁၅၃၇ ခုနှစ်တွင် ရဟန်း အစိုးရကို ပုန်ကန် တော်လှန်မှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ သဖြင့်၊ ကယ်လဗင်နှင့် ဖားရဲတို့လည်း ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင် ခဲ့ရသည်။
ဖားရဲမူကား ပြန်မ ပေါ်လာ တော့ချေ။
ကယ်လဗင်မှာ စထရပ်ဇဗူးမြို့ (Strassburg) တွင် ခေတ္တ တိမ်းရှောင်နေယင်း၊ ထိုမြို့သူ တစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင် ပြုပြီးလျှင် သူ၏ ဘာသာရေး အယူအဆများကို ပိုမို တိကျ မှန်ကန်စေရန် လေ့လာ အားထုတ်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် များမကြာမီ ဂျီနီဗာမြို့မှ ကယ်လဗင်ကို ပြန်လည် ပင့်ခေါ်ခဲ့လေသည်။
(ထိုအချိန်တွင် ပရိုတက်စတင့်တို့မှာ အလျင်အမြန် အားကောင်းလာပြီ ဖြစ်သဖြင့် ဂျွန်ကယ်လ်ဗင်လည်း ဂျီနီဗာမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ လာပြီး အများ၏ ယုံကြည်မှု ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာ တော့သည်။
သို့သော် ၁၅၄၁ တွင် ပြန်လည် တောင်းပန် ပင့်ဖိတ်ပြန် သဖြင့် ဂျီနီဗာသို့ ပြန်လာပြီး ကွယ်လွန်ချိန် ၁၅၆၄ အထိ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် နေထိုင် သွားခဲ့သည်။
) မူဝါဒများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ထိုစဉ်က ဂျီနီဗာမြို့သည် ကယ်လဗင်၏ မြို့တော်ဟု တွင်လျက် အယူဝါဒ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေး ဌာနချုပ် သဖွယ် ဖြစ်နေ ခဲ့ပေသည်။
သူသည် ဆက်လက်၍ ရဟန်း အုပ်ချုပ်ရေး စနစ် အတိုင်း အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
အချိန် တိုအတွင်း အယူပြင်းထန်သူ ဂျွန်ကယ်လ်ဗင် နှင့် ဂျီနီဗာသားတို့မှာ မသင့်မတင့် ဖြစ်လာကာ သူ့အား နှင်ထုတ် လိုက်ကြသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ သဘောတရားအရ ဂျွန်ကယ်လ်ဗင်မှာ ဂျီနီဗာ၏ အာဏာပိုင် မဟုတ်ပေ။
အာဏာကို အုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီမှ ကောင်စီဝင် ၂၅ ဦးက ချုပ်ကိုင် ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး မြို့တော်သားများက ကိစ္စ အဝဝတွင် လွတ်လပ်စွာ မဲပေး ခွင့် ရှိကြသည်။
နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရစဉ်က ကောင်စီဝင်များနှင့် မပြေလည် သော ကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ၁၅၅၅ နောက်ပိုင်းမှ စတင်ကာ ဂျီနီဗာ၏ အာဏာရှင် သဖွယ် နေထိုင် အုပ်ချုပ် သွားခဲ့သည်။
ကယ်လ်ဗင် ဦးဆောင်သည့် ဂျီနီဗာသည် အချိန် တိုအတွင်း ပရိုတက်စတင့် တို့၏ ဦးဆောင် အရပ် ဖြစ်လာပြီး အချိန် အတန်ကြာ ပရိုတက်စတင့် တို့၏ ရောမ ဟုပင် တင်စား ခေါ်ဝေါ် ခဲ့ကြသည်။
အခြား အရပ်တို့တွင် ပရိုတက်စတင့် ပြန့်ပွား ထွန်းကားရေးကို ကူညီသည်။
ပြန်လည် ခေါ်ယူခြင်း ခံရပြီးနောက် ကျောင်းတော် ဆိုင်ရာ ပြုပြင်ရေး များကို အရှိန် အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။
အခြား တိုင်းပြည်များ တွင်ပါ ဆောင်ရွက်ရန် အားပေး တိုက်တွန်း ကူညီသည်။
ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ ပြုပြင်ရေး ကျမ်းများကို ရေးသား ဟောပြော ပို့ချသည်။
သူ့ လက်ထက်တွင် ဂျီနီဗာသည် ဘာသာရေး ဆိုင်ရာနှင့် အကျင့် စာရိတ္တပိုင်း တို့တွင် သန့်ရှင်း ရမည်ဟု အကြီးအကျယ် အော်မြည် ရာ အရပ် လည်း ဖြစ်လာသည်။
သို့ဖြင့် တင်းကျပ် လွန်းသည့် ဥပဒေ များကို ပြဋ္ဌာန်း ကျင့်သုံး စေသည်။
အိမ်ထောင်ရေး ဖောက်ပြန်ခြင်း နှင့် မျိုးဆက်ပွားရန် အတွက် မဟုတ်ပဲ လိင်မှု ကိစ္စ ပြုခြင်း တို့ကို တားမြစ် သည် သာမက လောင်းကစား ခြင်း၊ အရက်သေစာ သုံးဆောင် ခြင်း၊ ကပွဲခုန်ပွဲ ကျင်းပ ခြင်း၊ ဂီတ တီးမှုတ် ခြင်း တို့ကိုလည်း ပိတ်ပင်သည်။
အထက်ပါ အမှု တို့ကို ကျူးလွန် ပါက ပြစ်ဒဏ်ကြီးကြီး ပေးလေ့ ရှိသည်။
ကျောင်းတော်က ပြဋ္ဌာန်း ထားသည့် အချိန် တိုင်း ပုံမှန် လာရောက် ဝတ်ပြု ရပြီး တရား ရှည်လျားစွာ ဟောကြား သည်မှာလည်း အကြောင်း တစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။
တနင်္ဂနွေနေ့များ၌ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း မတက်သူများကို ကြီးလေးစွာ အပြစ်ပေးခြင်း၊ လူအများအား ဘာသာရေး အယူအဆ တစ်ခုတည်းကိုသာ လိုက်နာစေခြင်း စသည်တို့မှာ တင်းကျပ် လှပေသည်။
၁၅၅၃ ခုနှစ်တွင် အယူဝါဒ လွတ်လပ်မှုကို လိုလားသော ဂျီနီးဗား မြို့သူမြို့သားများသည် ကယ်လဗင်၏ ဝါဒများကို သဘောမကျသော ဆာဗီးတပ် ဆိုသူ တရားဟော ဆရာ တစ်ဦးအား မီးရှို့ သတ်ဖြတ် ပစ်လိုက် ကြ၏။
ထိုကိစ္စသည် ကယ်လဗင်၏ အုပ်ချုပ်မှု လုပ်ငန်းတွင် အမည်းစက် ထင်စေ ခဲ့သည်။
မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ၊ ပေါ့ပေါ့ဆဆ နေထိုင် သွားလိုသူ တို့ အဖို့မှာ ကယ်လဗင်၏ အုပ်ချုပ်ပုံကို နှစ်သက်နိုင်စရာ မရှိပေ။
ထူးခြားမှု တစ်ရပ် အနေဖြင့် အလုပ် ကြိုးစားခြင်းကို နှစ်ခြိုက် အားပေးပြီး သူ့ လက်ထက်တွင် ဂျီနီဗာ တက္ကသိုလ် ကို တည်ထောင်သည်။
သို့သော် ဘာသာရေး နှင့် ပတ်သက်လျှင် အယူသီးပြီး သီးခံတတ်သူ မဟုတ်ပေ။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ စုန်းတတ်သူဟု စွပ်စွဲကာ ကားစင်တင် မီးရှို့ သတ်ဖြတ် ခဲ့သူ မနည်း ခဲ့ပေ။
ထို အထဲတွင် သုံးပါး တစ်ဆူ ဝါဒကို သံသယ ရှိသည်ဟု ပြောမိ ခဲ့သည့် နာမည်ကျော် စပိန် သမားတော် မိုက်ကယ်လ် ဆာဗေးတစ် တစ်ဦးလည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ဒဿနနှင့် လွှမ်းမိုးမှု ဤသို့ သူ၏ စနစ်နှင့် စည်းကမ်း များမှာ အလွန် ပြင်းထန်၍ အာဏာရှင် ဆန်နေ သော်လည်း ကယ်လဗင် ကိုယ်တိုင် မှာမူ ညှာတာ ထောက်ထား တတ်သော စိတ်၊ သနား ကြင်နာ တတ်သော သဘောထားနှင့် ရန်သူပင် ဖြစ်စေကာ သည်းခံ တတ်သော နှလုံး ရှိသူ ဖြစ်၍ သစ္စာ မြဲမြံသူလည်း ဖြစ်၏။
ဖြောင့်မတ်၍ သတ္တိရှိ၏။
မိတ်ဆွေ သင်္ဂဟများ အပေါ် မြဲမြံစွာ ခင်မင် တတ်၍၊ သူ မှန်သည် ထင်လျှင် ထင်သည့် အတိုင်း ကြောက်ရွံ့ခြင်း ကင်းမဲ့စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆို တတ်၏။
အယူဝါဒ လွတ်လပ်မှု အတွက် ရှေ့ဆောင် ရှေ့ရွက် ပြုလုပ် ရာတွင်၊ ကယ်လဗင်သည် အမှန် တရားကိုသာ ရှာဖွေသူ ဖြစ်သောကြောင့် မည်သည့် အယူအဆ မျိုးကို မဆို သဘော တရား တစ်ခု အဖြစ် လက်ခံ စဉ်းစား ခဲ့၏။
အယူဝါဒ ရေးရာတွင်သာ ဤသို့ အမြင် ကျယ် ခဲ့သည် မဟုတ်ဘဲ၊ တိုင်းရေး ပြည်ရေး တွင်လည်း ဆန်းသစ်သော အမြင်များ ရှိခဲ့လေသည်။
ဂျီနီဗာ မြို့တော် ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ကို သူ၏ လက်သို့ ဝကွက်၍ အပ်နှင်း ကြသော အခါ၊ မြို့တွင်းရှိ အညစ်အကြေး များကို သန့်ရှင်း စေခြင်း၊ လူအများ ကို စုခေါ် စည်းဝေး၍ ဥပဒေ စည်းမျဉ်း များကို ပြုပြင် ပေးခြင်း စသည် တို့ကို ဆောင်ရွက် ၏။
အထည်အလိပ် များ ရောင်းဝယ်ခြင်း ဖြင့် ဂျီနီဗာ မြို့ကြီး ၏ စီးပွားရေး ကို ဖွံ့ဖြိုး စေ ခဲ့သည်။
သူ့ အဖို့ မှာမူကား သူ့ တစ်အိမ်ထောင် စား လောက် ရုံမျှ သော လစာ ကိုသာ ယူ၍ စာအုပ် များကို စီရင် ရေးသား နေခဲ့ ပေသည်။
သူ၏ ဒဿန များမှာ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ နီးပါးမျှ ဥရောပတိုက် ရှိ လူသန်း ပေါင်း များစွာ အပေါ် တွင် လွှမ်းမိုး နိုင်ခဲ့သည်။
ယင်း အယူဝါဒ သဘောတရား များသည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် စတင် အမြစ်တွယ် ခဲ့ပြီးနောက်၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ သို့၎င်း၊ ဟော်လန်၊ စကော့တလန်နှင့် အင်္ဂလန် တိုင်းပြည်များ သို့၎င်း၊ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့ သွားလေသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း အလုပ်ကိုလည်း စိတ်ရော ကိုယ်ပါ မနားမနေ လုပ်ကိုင် တတ် သဖြင့် ကျန်းမာရေး ချွတ်ယွင်း ခဲ့ ရာမှ၊ ၁၅၆၄ ခုနှစ် အသက် ၅၅ နှစ် အရွယ် တွင် ကွယ်လွန် လေသည်။
သူ၏ ရုပ်အလောင်း ကို ရိုးရိုးပင် မြှုပ်နှံ လိုက် သော ကြောင့် ယခု အခါ သင်္ချိုင်း ရာ ကိုပင် မတွေ့ နိုင်တော့ ပေ။
(၁၅၅၃) ရည်ညွှန်းကိုးကား ကျော်စွာ၁၀၀-ဒေါက်တာသန်းထွန်း ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ‎ ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:၁၅၆၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၅၀၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန် ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ။
ရှင်ပေါလု(တာရှုမြို့သားရှောလု) သူတော်စင် ရှင်ပေါလု (Saint Paul The Apostle)၊ (သို့မဟုတ်) တာရှုမြို့သား ရှောလုသည် ယေရှုခရစ် နှင့်ခေတ်ပြိုင်ပင် မွေးဖွားသည်။
သို့သော် ယေရှုခရစ်တော်ထက် အသက်ငယ်သည် ဟုခန့်မှန်းသည်။
အချို့က ဆောလ် (Saul) ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် ကျမ်းပြုအကျော်အမော်တစ်ဦးအဖြစ် အများကအသိအမှတ်ပြုသည်။
တမန်တော်အဖြစ်နှင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။
ပေါလ်ကို ယနေ့ တူရကီနိုင်ငံဖြစ်လာမည့် စီလီစီယာ(Cilicia)တွင် အေဒီ ၄ ခုနှစ်ခန့်ကဖွားမြင်သည်။
ရောမနိုင်ငံသား၊ ယုဒလူမျိုးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ဟေဗြဲစာပေကို သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့ပြီး နာမည်ကျော် ယုဒပညာရှိကြီး ဂါမာလီရယ်(Gamaliel)ထံတွင် တပည့်ခံရန် ဂျေရုဆလင်မြို့သို့သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။
ယေရှုခရစ် ကားစင်အတင်ခံရပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသည့် အယူဝါဒသစ်ကို နှိပ်ကွပ်မှုများတွင် နှိပ်ကွပ်သူများဖက်မှ ရပ်တည်အားပေးခဲ့သည်။
တစ်နည်းဆိုရလျှင် ခရစ်ယာန်တို့ကို မိစ္ဆာအဖြစ် သတ်မှတ်သူအများထဲတွင် ပါဝင်သူဖြစ်သည်။
သို့သော် ဒါမသက်မြို့(Damascus) သို့သွားရာ လမ်းတွင် ယေရှုခရစ်တော်၏ လာရောက်စကားပြောကာ ရွေးချယ်သည်ဟုဆိုသည်။
ထိုအချိန်မှစကာ အယူသစ်ကိုကန့်ကွက်သူတစ်ဦးသည် ထိုအယူသစ်အား အကြီးဆုံး အကျိုးပြုသူဖြစ်လာခဲ့သည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်လာပြီး ကွယ်လွန်ချိန်ထိတိုင် မနေမနား ဟောပြောရေးသားမှုတို့ကို ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သက်ဆုံးတိုင် ခရစ်တော်ကဲ့သို့ ကျင့်ကြံနေထိုင်သွားပြီး နောက်လိုက်အင်အားများစွာရခဲ့သည်။
ဂျူးလူမျိုးများ နှင့်ပတ်သတ်လျှင် ၎င်း၏ဟောပြောမှုများမှာ မထိရောက်ဟု ဆိုသော်လည်း အခြားသောလူမျိုးများအပေါ်တွင် များစွာ ဩဇာညောင်းသဖြင့် သူ့ကို ယဟူဒီမဟုတ်သောလူမျိုးအပေါင်းတို့၏တမန်တော် ဟုပင်တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ရောမအင်ပါယာ အရှေ့ပိုင်းသို့ ခရီးဝေး သာသနာပြုခြင်းကို သုံးကြိမ်ပြုပြီး နောက်ဆုံးအကြိမ်ဂျေရူစလမ်မြို့ သို့ပြန်အရောက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။
ရောမသို့ တရားရင်ဆိုင်ရန် ပို့ဆောင်ခံရပြီး နောက်ဆက်တွဲကို တိကျသေချာစွာမသိရပေ။
၆၄ ခုနှစ်၊ရောမအနီးအပါးတွင် ကွပ်မျက်ခံရသည်ဟုသာ အကြမ်းဖျင်းပြောနိုင်တော့သည်။
သာသနာပြုရာတွင် အမှန်ပင် ကိုယ်ကျိုးစွန့်အနှစ်နာခံသူဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံး အသက်ပါစွန့်သည်။
ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အများဆုံးပါဝင်ရေးသားသူဖြစ်သည်။
အဓိကရေးသားသူလည်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မသစ် ၂၇ ခန်းတွင် ပေါလ်ရေးသည်မှာ ၁၄ ခန်းထက်မနည်းဟု ဆိုသည်။
သို့သော် ဘာသာရေးနှင့် သမိုင်းသုသေတီတို့ ငြင်းခုံဆဲဖြစ်သည်။
မည်သို့ဆိုစေ ဓမ္မသစ်ကျမ်း ပေါ်ပေါက်ရေးကို ဦးဆောင်ရေးသားသူအဖြစ် ကျေးဇူးတင်ရှိကြသည်။
တနည်းဆိုရလျှင် ယေရှုခရစ်လက်ထက်က နှုတ်ဖြင့် မြွတ်ကြားခဲ့သည့် အဆုံးအမတို့ကို ပေါလ်လက်ထက်ရောက်မှ စာပေအက္ခရာတင်သည်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များက စိန့်ပေါလ်(သူတော်စင်ပေါလု၊ရှင်ပေါလု)ဆိုသည့် ခေါ်ဝေါ်ကိုးကွယ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား ကျော်စွာ(၁၀၀)-ဒေါက်တာသန်းထွန်း Category:ခရစ်ယာန် သူတော်စင်များ ကဏ္ဍ:ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ကားလ်မာ့ခ် (Karl Marx) (၁၈၁၈-၁၈၈၃) သည် သိပ္ပံနည်းကျ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို လက်တွေ့ကျကျ ဖော်ထုတ်သူအဖြစ် ကျော်ကြားပါသည်။
ကားလ်မာ့ခ် ဖခင်မှာ ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကားလ်မာ့ခ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ဘွန်းတက္ကသိုလ်တွင် ဥပဒေ ပညာကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။
နောက်ဘာလင်တတ္ကသိုလ်၊ နောက်ဆုံး ဂျီနီဗာ တက္ကသိုလ်သို့ရောက်ကာ ဒဿနိကဗေဒ အဓိကဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရသည်။
နောက် ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်လာပြီး ကိုလုံးရှိ သတင်းစာတစ်စောင်တွင် အတန်ကြာ အယ်ဒီတာအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သေးသည်။
သို့သော် သူ၏တင်းမာသည် နိုင်ငံရေးမူဝါဒများ ကြောင့်အခက်အခဲများရှိလာကာ ပါရီမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်။
ထိုအချိန်မှစကာ သူ၏နောက်ဆုံးချိန်အထိ အကောင်းဆုံး တွဲဖက်ဖြစ်သည့် ဖရက်ဒရစ်အိန်ဂျယ်လ် နှင့်စတင်ဆုံစည်းရင်းနှီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းတို့နှစ်ဦးလုံးမှာ ကိုယ်ပိုင်နာမည်ဖြင့် ကျမ်းများကိုရေးခဲ့ကြသော်လည်း အတွေးအခေါ်၊ မူဝါဒ များတွင် တစ်ထပ်တည်းနီးပါး တူညီသဖြင့် နှစ်ဦးပေါင်းရေးသည်နှင့် ခြားနားမှုမရှိကြပေ။
သို့သော် များသောအားဖြင့် ကားလ်မာ့ခ်ကဦးဆောင်လေ့ရှိသည်။
မကြာမှီ ပြင်သစ်မှ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးသဖြင့် ဘရပ်ဆဲလ် သို့ရွှေ့ပြန်သည်။
ဘရပ်ဆဲလ်တွင်ရှိနေစဉ် ၁၈၄၇တွင် အရေးပါသည့် ကျမ်းဖြစ်သည့် ဒဿနိကဗေဒ၏ ပျော့ချက် အမည်ရကျမ်းကို ထုတ်ဝေသည်။
နောက်တစ်နှစ်တွင် အိန်ဂျယ်လ်နှင့် ပူးတွဲရေးသားကာ ကမ္ဘာကျော်သည့် ကွန်မြူနစ်ကြေညာစာတမ်းကို ထုတ်ဝေပြန်သည်။
နောက် ကိုလုံးသို့ ပြန်ရောက်လာပြီး လပိုင်းအကြာမှာပင် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရပြန်သည်။
သို့ဖြင့် မာ့ခ် လန်ဒန်သို့လာရောက်အခြေချကာ သေသည်အထိ နေသွားခဲ့သည်။
လန်ဒန်တွင် ရှိနေချိန်များတွင် အရေးပါသည့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အဆက်မပျက်လုပ်သည်။
ဝမ်းစာမရှာသဖြင့် မိသားစုကို အိန်ဂျယ်လ်က ရက်ရောစွာထောက်ပံ့ထားသည်။
အရေးပါအရာရောက်ဆုံးဖြစ်သည့် အရင်းကျမ်း ပထမတွဲကို ၁၈၆၇ တွင်ထုတ်ဝေသည်။
ကျန်ဒုတိယတွဲနှင့် တတိယတွဲများမပြီးမှီ ၁၈၈၃ တွင်ကွယ်လွန်သဖြင့် အိန်ဂျယ်လ်က ဆက်လက်ရေးသားပြီး တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေပေးသည်။
မာ့ခ်ရေးသားခဲ့သမျှသည် ကွန်မြူနစ်စနစ်၏ အခြေခံများပင်ဖြစ်သည်။
နောင်တွင်ပေါ်ပေါက်လာသည့် ဆိုရှယ်လစ်များကလည်း မာ့ခ်၏ကျမ်းများကို မှီငြမ်းပြုကြပြန်သည်။
မာ့ခ်ကွယ်လွန်စတွင် မည်သည့်နိုင်ငံမှ ၎င်း၏ဝါဒကို စမ်းသပ်ခြင်းမရှိကြပေ။
သို့သော် နှစ်များမကြာမှီအချိန်တွင်း ဆိုဗီယက်ရုရှားနှင့် တရုတ် အပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအတော်များများ ကွန်မြူနစ် နှင့် ဆိုရှယ်လစ် နိုင်ငံများဖြစ်လာကြသဖြင့် အလွန်ဩဇာကြီးမားသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။
သို့သော် သူ၏ဩဇာမှာ ကြာရှည်မခံပေ။
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုကြီးမှာ နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစု သို့မကူးနိုင်သကဲ့သို့ ကွန်မြူနစ်ဝါဒမှာလည်း လက်တဆုပ်စာ နိုင်ငံများတွင်သာ ရှင်သန်နိုင်တော့သဖြင့် အကြီးအကျယ် ရှုံးနှိမ့်ပြီ ဟုဆိုရတော့မည်ဖြစ်သည်။
right |thumb| ကွန်ဖြူးရှပ်(ဘီစီ ၅⁠၅၁-၄၇၉) တရုတ်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် ကွန်ဖြူးရှပ် (孔夫子 သို့ 孔子၊ Confucius) (ဘီစီ ၅⁠၅၁-၄၇၉) ကို ယနေ့ တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ရှန်တုန်ပြည်နယ် (山東 Shandong) ရှိ လူ (魯 Lu) နိုင်ငံငယ်လေးတွင် ဘီစီ-၅⁠၅၁ ခုက ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ဖခင်ဆုံးပါးသဖြင့် မိခင်မုဆိုးမက ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက် လာခဲ့သည်။
လူငယ်ဘဝက အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့ဖူးပြီး ဝန်ထမ်းသက် အတော်ကြာမှ အလုပ်ထွက်ကာ အတွေးအမြင်များကို စတင်ဟောပြောပို့ချသည်။
နောက်ပါတပည့်များပြားလာပြီး အသက်ငါးဆယ်အရွယ်တွင် လူအစိုးရက ရာထူးကြီးပေးကာ တာဝန် ထမ်းဆောင်ရန် ကမ်းလှမ်းသောကြောင့် မင်းမှုထမ်းဖြစ်ပြန်သည်။
လေးနှစ်သာခံပြီး ကုန်းတိုက်သူတို့ကြောင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ဖြင့် ၁၃ နှစ်တိုင် နေရရှာသည်။
ထို ၁၃ နှစ်တွင် တရုတ်ပြည် ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံငယ်လေးများတွင် နယ်လှည့် ဟောပြောပို့ချသူအဖြစ် နေထိုင်ရှင်သန်ခဲ့သည်။
နာမည်ကျော်ဘဝဖြင့် ဇာတိသို့ပြန်ရောက်ပြီး ၅ နှစ်အကြာ (အသက် ၇၂နှစ်) တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ် ဆိုသည့်အခေါ်မှာ ကန်တုံ တရုတ်သံမှ ဖလှယ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး မန်ဒရင်းသံဖြင့်ဆိုလျှင် ခုန်ဖူဇီ (Koung Fu Zi) ဟု အနီးစပ်ဆုံး အသံဖလှယ်နိုင်သည်။
ခုန်/ကွန် မှာမျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဖူ/ဖြူး နှင့် ဇီ/ရှပ် မှာ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူ၊ ပညာကြွယ်၀သူကို လေးစားသမှုဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အသုံးအနှုံးဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ခုန်ပညာရှိလူကြီးမင်း ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ကို အတွေးအခေါ်ပညာရှင်သာမက ဘာသာရေးရှေ့ဆောင်အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။
ကိုးရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် ဘာသာရေး အသွင်ဖြင့် ကိုးကွယ်သေးသည်။
တရုတ်လူမျိုးတို့အတွက်မူ ဘဝလမ်းပြ ဒဿန ဆရာကြီးအဖြစ် ကြည်ညိုပြီး ၎င်း၏လမ်းစဉ်များကို လိုက်နာကြသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အတွေးအခေါ်တို့မှာ အသစ်အဆန်း များ⁠များစားစား ပါလှသည်မဟုတ်ပေ။
အဟောင်းကိုသာ ကောင်းအောင်ပြင်ပြီး လူတို့မမေ့အပ်ကြောင်းကို အဓိကထား ဆိုဆုံးမခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုဆုံးမစာများမှာ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးကို ပဲ့ကိုင်သည့် လမ်းညွှန်ပြဋ္ဌာန်းချက်လည်း ဖြစ်လာသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ မင်းဆက် အဆက်ဆက်၊ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ်ကျ ဘုရင်က ကြီးမှူးကျင်းပသည့် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဘုရင့်စာမေးပွဲတွင် ဖြေဆိုရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ကျမ်းမှာ ထိုကွန်ဖြူးရှပ်၏ ၄ အုပ်၊ ၅ ကျမ်း (四書五經) ခေါ်သည့် (စာအုပ်အားဖြင့် ၄ အုပ်၊ ကျမ်းစာအားဖြင့် ၅ ကျမ်း) သာဖြစ်သဖြင့် တရုတ်တို့ အတွက် မရှိမဖြစ် ကျင့်ဝတ်ကျမ်း၊ အုပ်ချုပ်မှုရေးရာ စံကျမ်း၊ လူမှုရေးကျမ်း များလည်းဖြစ်တော့သည်။
သမိုင်းတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသားများသည် တရုတ်နိုင်ငံကို ပထမဆုံးစုစည်း အုပ်ချုပ်သည့် ချင်မင်းဆက်(秦 Chin)လက်ထက် ပထမဆုံးဧကရာဇ်ဘွဲ့ခံ ရှီဟွမ်တီ(ချင်ရှိဟွမ်) (始皇帝 Shih Huang Ti) လက်ထက် ဘီစီ-၂⁠၂၁ ခုတွင် ပြင်းထန်စွာနှိပ်ကွပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။
၎င်း၏ကျမ်းစာများကို အဆိပ်အတောက်ဟု သတ်မှတ်ပြီး မီးပုံရှို့ရန် အမိန့်ပေးသည်သာမက ကျမ်းဆောင် အကျော်အမော်တို့ကိုပါ မြေမြုပ်သတ်ဖြတ်သဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒီတို့ ကပ်ဘေးသင့်သည့် ကာလဟုဆိုနိုင်သည်။
သို့သော် ချင်မင်းဆက် အချိန်တိုအတွင်းပျက်သုဉ်းပြီး နောက်တက်သည့် ဟန် (漢 Han) မင်းဆက် လက်ထက်တွင် အကြီးအကျယ် မြှောက်စားသဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒီတို့ ပြန်လည် ဦးမော့နိုင်တော့သည်။
နောက်တစ်ကြိမ်အနေဖြင့် မော်စီတုန်း (毛澤東) ဦးဆောင်မှုဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး (文化大革命)ကြီးဆင်နွှဲစဉ်တွင်လည်း တစ်ကြိမ် ပြန်လည်နှိပ်ကွပ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြန်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်အထိမ်းအမှတ် ရုပ်တုများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် အခိုင်အမာနေရာယူပြီး ဖြစ်သည့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမှာ ပျက်စီးခြင်းသို့ မကျရောက်တော့ပေ။
အထက်ပါ နှစ်ကြိမ်မှလွဲလျှင် တရုတ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည့် ကျန်မင်းဆက်များအားလုံးနီးပါးက ကွန်ဖြူးရှပ်ဒဿနကို နိုင်ငံတော် ဒဿနသဖွယ် လိုက်နာပြီး၊ ၎င်း၏ လမ်းညွှန်ဆုံးမမှုတို့ကို ထိန်းသိမ်းလိုက်နာပြီး အုပ်ချုပ်ရေးကို ဖော်ဆောင်သဖြင့် တရုတ်ပြည်သူတို့သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးဟု ဆိုနိုင်သည့် အုပ်ချုပ်မှုစံနှုံးဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
ကျော်စွာ(၁၀၀)-ဒေါက်တာသန်းထွန်း ကွန်ဖူးဇီး တရုတ်ပညာရှိသုခမိန်ကြီး ကွန်ဖူးဇီးသည် ယခုရှန်တွန် ကျွန်းဆွယ်တွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော လူးနယ်၌ ခရစ်မပေါ်မီ ဖြစ်သော ဘီစီ ၅⁠၅ဝ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်၍၊ သူ၏ဖခင်မှာ ခရိုင် တစ်ခုကို အုပ်ချုပ်သော လူကြီးဖြစ်၏။
ကွန်ဖူးစီး၏ မျိုးရိုး အမည်မှာ ကွန်ဖြစ်၍ ဖူးဇီးကား ပညာရှိကြီး၊ သို့မဟုတ် ဆရာ ကြီးဟု အနက်ရ၏။
(ဆရာကြီးကွန် အဓိပ္ပာယ်ရသော သူ၏ အမည်ကို၊ လက်တင်စာဖြင့် ရေးရာတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဟု ဖြစ်လာသည်။
) ကွန် ၃ နှစ်သားအရွယ်တွင် သူ၏ဖခင်ကွယ်လွန်၍၊ ကျန်ရစ်သူတို့မှာ နေရေးထိုင်ရေး ကျပ်တည်းခဲ့၏။
ကွန်သည် ၅ နှစ်သားခန့်ကပင် အခြားသောကလေးများနှင့် မတူဘဲ ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်သူဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉ နှစ်သားအရွယ်တွင် အိမ်ထောင်ပြုရာ သား ၁ ယောက် သမီး ၂ ယောက် ထွန်းကားခဲ့လေသည်။
အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ပညာအမြော်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ သောကွန်သည် ကျောင်းတစ်ကျောင်း တည်ထောင်၍ လူ့ကျင့် ဝတ်တရားနှင့် တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မှုသဘောတရားများကို သင်ကြား လေသည်။
သူ၏တပည့် များထံမှ နည်းများမဟူ ဉာဏ်ပူဇော်ခများကို လက်ခံ၍ သင်ကြားပေးသော်လည်း စိတ်ပါဝင်စားခြင်းမရှိသည့် တပည့်များကိုကား လက်မခံချေ။
သူ၏တပည့်များတွင် လူးနယ်မှ ထိပ်သီးလူကုံထံများ ပါဝင် လေသည်။
အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာကြီး ကွန်သည် နန်းစိုက်ရာမြို့တော်သို့ သွားရောက်ပြီးလျှင် ရှေးဟောင်း စာပေ ပိဋကတ်နှင့် သုခုမပညာရပ်များကို ရှာဖွေဆည်းပူးပြန်သည်။
အပြန်တွင် တိုင်းပြည်ဆူပူ၍ အုပ်ချုပ်သူမြို့စားလည်း ဆီနယ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်နှင့် ကြုံလေသည်။
မိမိတို့အပေါ် တွင် အုပ်ချုပ်သူကို တိုက်ခိုက်နှင်ထုတ်သူများအား ကွန်ဖူးဇီး သည် မတွေ့လိုသဖြင့် နေရပ်သို့မပြန်တော့ဘဲ၊ မြို့စားပြေးရာ သို့ လိုက်သွားခဲ့၏။
သူ၏တပည့်များစွာလည်း သူနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားကြသည်။
လမ်းခရီးတွင် မိန်းမတစ်ယောက်သည် သင်းချိုင်းရာ တစ်ခု၏အနီး၌ ငိုကြွေးလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရ၍ ပညာရှိကြီးက ရပ်တန့်ပြီးလျှင် အကျိုးအကြောင်းကို မေးမြန်း၏။
ငိုကြွေး လျက် ရှိသော မိန်းမက 'ဤနေရာ၌ ကျွန်မ၏ ယောက္ခမ သည်လည်းကောင်း၊ လင်သည်လည်းကောင်း၊ သားငယ်သည်လည်းကောင်း၊ ကျားရဲဘေးဖြင့် သေဆုံးသွားသောကြောင့် ငိုကြွေးနေပါသည်'ဟု ပြန်ပြောသော အခါ၊ ပညာရှိကြီးက 'သို့ဖြစ်လျှင် ချစ်သမီး အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ ကျားရဲရှိသောအရပ်ကို မခွာသနည်း'ဟု မေး၏။
မယ် ဒုက္ခလည်း 'အရှင်၊ ကျွန်မသည် ဤနေရာ၌ နှိပ်စက်သော အစိုးရမရှိသောကြောင့် နေပါသည်'ဟု ဖြေလေသည်။
ထိုအခါ ပညာရှိကြီးသည် သူ၏တပည့်များ အား 'ချစ်သားတို့၊ ဆင်ခြင် ကြလော့၊ နှိပ်စက်သော အစိုးရသည် ကျားထက်ဆိုး၍ ကျား ထက်ပင် ပိုမို ကြောက်လန့်ကြကုန်သည်'ဟု ဩဝါဒစကား မိန့်ကြားခဲ့ဘူး၏။
ထို့နောက်မကြာမီ ကွန်ဖူးဇီးလည်း ဇာတိဖြစ်သော လူးနယ်သို့ ပြန်လာပြီးနောက်၊ ၁၅ နှစ်ခန့် စာပေ လေ့လာ လိုက်စားယင်း သူ၏တပည့်များကို ဆုံးမဩဝါဒပေးခဲ့၏။
အသက် ၅၂ နှစ်အရွယ်တွင် ချွန်တူးမြို့တွင် တရားသူကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
သို့သော် များမကြာမီ ယခင်က ထွက်ပြေးရသော မြို့စား၏ ညီဖြစ်သူ မြို့စားက ပြန်ခေါ်၍ ကြီးမြင့်သော ရာထူးတစ်ခုတွင် ခန့်ထားလေသည်။
ထို့နောက် ကွန်ဖူးဇီးအား ရာဇဝတ်ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအဖြစ်ခန့်ထားသော အခါ သူ၏စီမံအုပ်ချုပ်ပုံ ကောင်းမွန်လှသောကြောင့် ရာဇဝတ် မှုခင်းများ ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ လိမ်လည်မှု၊ ဆိုးသွမ်းမိုက်မဲမှုများ လည်း ပပျောက်လေသည်။
ယင်းသို့ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုကြောင့် ကွန်ဖူးဇီးသည် လူအများ ၏ ကြည်ညိုလေးစားခြင်း ခံယူရသည်နှင့်အမျှ၊ အိမ်နီးချင်းဖြစ် သော နယ်များမှ မြို့စားများကမူ ကွန်ဖူးဇီးသည် တစ်နေ့နေ့ တွင် သူတို့၏လူများအပေါ်ဝယ် ဩဇာလွှမ်းမိုးလာမည်ဟု စိုးရိမ်ကြသည်။