kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒါယကာအား ပရိသတ်အလယ်၌ အနုမောဒနာပြုသည်ရှိသော် “ဒါယကာ... သင်၏စွန့်ကြဲခြင်းကား များပြားလှ၏၊ အလှူလှူသောအနွယ်မည်သည်ကား ရှေးပညာရှိတို့၏အနွယ်ဖြစ်သည်၊ အလှူမည်သည်ကို လူဖြစ်စေ၊ ရဟန်းဖြစ်စေလှူအပ်သည်သာတည်း၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် ရဟန်းပြု၍ တော၌နေသော်လည်း ရေဖြင့်ပြုတ်ဖြောကာ ဆားမပါသော ကံပြင်းရွက်ကိုစားရသော်လည်း ရောက်လာသောအလှူခံတို့အား အလိုရှိတိုင်းပေးလှူ၍ မိမိတို့ကား ပီတိချမ်းသာဖြင့် နေကုန်ဘူးပြီ”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
--- အတိတ်ဝတ္ထု စည်းစိမ်ကြည့်ရှု သံဝေပြုလွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကုဋေရှစ်ဆယ်ကြွယ်ဝသော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလမျိုး၌ဖြစ်၏။
သတို့သားအား အကိတ္တိဟုအမည်မှည့်ကြကုန်၏။
ခြေဖြင့်သွားနိုင်သောအခါ နှမကိုဖွားမြင်ပြန်၏။
နှမအား ယသဝတီဟု အမည်မှည့်ကြကုန်၏။
အကိတ္တိသတို့သားသည် အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ တက္ကသိုလ်ပြည်သို့သွား၍ အတတ်ပညာသင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် မိဘတို့ထံပြန်ခဲ့၏။
နောက်အခါ မိဘတို့သည် သေလွန်ကုန်၏။
ထိုအခါ အကိတ္တိသတို့သားသည် သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းကိစ္စကိုပြုပြီးလျှင် ဥစ္စာတို့ကိုကြည့်လတ်သော် ဥစ္စာတို့ကား ထင်ရှားရှိကုန်၏၊ ဥစ္စာကိုရှာဖွေဆည်းပူးသောသူတို့ကား သေလွန်ကြပြီ၊ ယူ၍မသွားကြကုန်၊ “ငါကား ယူ၍သွားမည်”ဟု ကြံစည်၍ နှမငယ်ကိုခေါ်ကာ “နှမငယ်... ဤဥစ္စာတို့ကို စီရင်သိမ်းပိုက်လော့”ဟု ပြောဆိုလေ၏။
“မောင်ကြီး မောင်ကြီးတို့ကား အဘယ်သို့ပြုအံ့နည်း”ဟုမေး၏။
“ငါသည် ရဟန်းပြုအံ့”ဟု ပြောလေရာ၊ “မောင်ကြီး... အကျွန်ုပ်သည် မောင်ကြီးတို့ စွန့်ပစ်သောတံတွေးကို ဦးခေါင်းဖြင့် မခံလိုပါ၊ ဥစ္စာကိုအလိုမရှိပါ၊ ရဟန်းပြုပါအံ့”ဟု ပြောဆိုလေ၏။
မောင်နှမတိုင်ပင် ရဟန်းဘောင်ဝင်ထိုအခါ အကိတ္တိသတို့သားသည် ရှိသမျှပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို လှူဒါန်းစွန့်ကြဲပြီးလျှင် နှမငယ်ကိုခေါ်ယူကာ ဗာရာဏသီပြည်မှ ထွက်ခဲ့၏။
ထွက်သောတံခါးသည် အကိတ္တိဟု အမည်တွင်ရစ်၏။
တစ်ဖန်မြစ်ကိုကူးပြန်၏။
ကူးသောမြစ်ဆိပ်သည်လည်း အကိတ္တိဆိပ်ဟု အမည်တွင်ရစ်၏။
နှစ်ယူဇနာ သုံးယူဇနာခန့်ရောက်လျှင် မောင်နှမနှစ်ယောက်လုံး ရသေ့ရဟန်းပြု၍ မွေ့လျော်ဘွယ်ရှိသောအရပ်တွင် ကျောင်းဆောက်၍နေလေ၏။
အကိတ္တိသတို့သား ရဟန်းပြုသောအခါမှစ၍ ရွာနိဂုံးမင်းနေပြည်၌ နေကုန်သောသူတို့သည်လည်း ရဟန်းပြုကြကုန်၏၊ အခြံအရံလည်း အလွန်များ၏၊ ရသောလာဘ်ပူဇော်သက္ကာရလည်း များလှ၏၊ ဘုရားပွင့်သောအခါကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
လာဘ်မမြှော်လင့် ထီးတည်းကျင့်အကိတ္တိရသေ့သည် အခြံအရံလာဘ်ပူဇော်သက္ကာရကိုအလိုမရှိ၊ တစ်ယောက်ထီးတည်း ချမ်းသာစွာနေမည်ဟု ကြံစည်လျက် အခါမဲ့၌ အယုတ်သဖြင့်နှမငယ်မျှကိုပင်မသိစေဘဲ တစ်ယောက်ထီးတည်းထွက်ခဲ့ရာ ဒမိဠတိုင်းသို့ရောက်၍ ကာဝိရမည်သော သင်္ဘောဆိပ်အနီးဖြစ်သော ဥယျာဉ်၌နေလျက် ဈာန်အဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေ၏။
များစွာသောပူဇော်သက္ကာရသည် ဖြစ်ပြန်၏။
တစ်ဖန်ပူဇော်သက္ကာရကို စက်ဆုပ်ကာ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့်သွားပြန်ရာ နာဂဒီပကျွန်း၏အနီးဖြစ်သော ကာရဒီပကျွန်း (အဟိဒီပ)၌ သက်ဆင်း၍ ကံပြင်းပင်ကြီးကို အမှီပြုလျက် ကျောင်းဆောက်၍နေ၏။
ထိုအရပ်၌ အကိတ္တိရသေ့နေသည်ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူမျှ မသိလေ။
နှမဖြစ်သော ယသဝတီလည်း မောင်ကြီးကို မမြင်လျှင် ရှာဖွေလျက်သွားရာ ဒမိဠတိုင်းသို့ရောက်၏။
မောင်ကြီးကိုမတွေ့လျှင် မောင်ကြီးနေရာအရပ်မှာပင်နေလေ၏။
ဈာန်အဘိညာဉ်ကိုဖြစ်စေခြင်းငှါမတတ်နိုင်။
ခြိုးခြံကျင့်ဆောင် သိကြားပူလောင်အကိတ္တိရသေ့လည်း အလိုနည်းသည်ဖြစ်၍ အရပ်တစ်ပါးသို့မသွားဘဲ ကံပြင်းပင်ကြီးသီးသောအခါ အသီးကိုစား၏၊ အသီးမရှိသောအခါ အရွက်ကို ပြုတ်ဖြော၍စား၏ ဆားလည်းမပါ၊ ထိုအခါ အကိတ္တိရသေ့၏သီလတန်ခိုးကြောင့် သိကြားမင်း၏ ပဏ္ဍုကမ္ဗလာကျောက်နေရာသည် ပူသောအခြင်းအရာကိုပြလေ၏။
သိကြားမင်းလည်း ကြည့်ရှုဆင်ခြင်လတ်သော် အကိတ္တိရသေ့ကိုမြင်၍ “ဤရသေ့ကား အဘယ်အကျိုးငှါ သီလကိုစောင့်သနည်း၊ သိကြားမင်းအဖြစ်ကိုတောင့်တသလော၊ သို့တည်းမဟုတ် တစ်ပါးကိုတောင့်တသလော၊ ငြိုငြင်စွာ အသက်မွေးဘိ၏၊ ကံပြင်းရွက်ကို ပြုတ်ဖြော၍စားဘိ၏၊ သိကြားအဖြစ်ကို အကယ်၍တောင့်တအံ့၊ ကံပြင်းရွက်ပြုတ်ကို ငါ့အား လှူလတံ့၊ အကယ်၍မတောင့်တအံ့၊ မလှူလတံ့၊ ငါသိရအောင်စုံစမ်းမည်”ဟု ကြံစည်ကာ ပုဏ္ဏားအသွင်ဖြင့် အကိတ္တိရသေ့ထံသွားလေ၏။
သဗ္ဗညုတဉာဏ် အခြေခံထိုအခါ ရသေ့သည် ကံပြင်းရွက်ပြုတ်တို့ကို စားမည်ဟု ကျောင်းတံခါး၌နေစဉ် သိကြားမင်းကိုမြင်လျှင် “အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို ယနေ့မှ မြင်ရပေတော့သည်။
အရတော်ပေစွ”ဟု ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကံပြင်းရွက်ပြုတ်ကို တစ်အိုးလုံးယူကာ “ဤအလှူသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏အကြောင်းဖြစ်စေသတည်း”ဟု ဆုတောင်းလျက် မိမိအဖို့မကြွင်းကျန်စေဘဲ အကုန်လှူဒါန်းလေ၏။
သိကြားမင်းလည်း ကံပြင်းရွက်ကိုယူပြီးလျှင် အတန်ငယ်သွား၍ ပျောက်ကွယ်လေ၏။
ရသေ့လည်း တစ်ဖန်ကံပြင်းရွက်ကို ပြုတ်၍မစားတော့ဘဲ ဝမ်းမြောက်ခြင်း ပီတိချမ်းသာဖြင့်သာ နေလေ၏။
ဤသို့လျှင် သုံးရက်မြောက်အောင် လှူ၍ အစာမစားဘဲ ပီတိချမ်းသာဖြင့်သာနေ၏။
ဉာဏ်ကိုရှေးရှု လှူဒါန်းမှုသိကြားမင်းသည် သုံးရက်မြောက်သောအခါ “ဤရသေ့ကား အစာမစားရသော်လည်း အလှူဝတ်ကို မပျက်စေဘဲလှူဒါန်းကာနေ၏၊ ငါကား မည်သည့်အရာကို တောင့်တ၍ လှူဒါန်းသည်ကိုမသိ၊ ငါသိအောင် သွား၍မေးမည်”ဟု မွန်းလွဲလတ်သော် ကြီးစွာသောအသရေဖြင့် ကောင်းကင်၌ရပ်လျက်– “အို-ရသေ့... အဘယ်အရာကို တောင့်တ၍ တစ်ယောက်ထီးတည်း လေနေပူတို့ဖြင့် နှိပ်စက်သောအရပ်၌ ငြိမ်သက်စွာနေဘိသနည်း”— ဟု မေးလေ၏။
ရသေ့လည်း သိကြားမင်းစကားကိုကြား၍ သိကြားမင်းအဖြစ်ကိုသိလျှင် ငါသည် သိကြားမင်းစည်းစိမ်ကိုမတောင့်တ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကိုသာ တောင့်တလျက် ခြိုးခြံသောအကျင့်ကို ကျင့်သည်ဟု ပြောဆိုလိုရကား– “သိကြားမင်း...တစ်ဖန်ဘဝ၌ ဖြစ်ရခြင်းသည် ဆင်းရဲလှ၏၊ ကိုယ်ခန္ဓာသေဆုံးပျက်စီးရခြင်းသည် ဆင်းရဲလှ၏၊ တွေဝေလျက် သေဆုံးရခြင်းသည် ဆင်းရဲလှ၏၊ သို့အတွက် ငါသည် ငြိမ်သက်စွာနေ၏”— ဟု သိကြားမင်းအား ပြောဆိုလေ၏။
လောဘနိုင်ငံ လက်မခံထိုစကားကို ကြားလျှင် သိကြားမင်းသည် အလွန်ကြည်ညိုသည်ဖြစ်၍ ဆုပေးမည်ဟု ကြံစည်လျက်– “ရှင်ရသေ့... ရှင်ရသေ့သည် ကောင်းသောစကား၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သောစကားကိုဆိုပေ၏၊ ရှင်ရသေ့အား အကျွန်ုပ်ဆုပေးပါမည်၊ အလိုရှိရာကို ယူပါလော့”— ဟု ဖိတ်မန်လေ၏။
ထိုအခါ ရသေ့သည်- “သိကြားမင်း... အကယ်၍ ငါ့အားဆုပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ သတ္တဝါတို့သည် သား၊ သမီးမယား၊ ဥစ္စာ၊ စပါး၊ တစ်ပါးဖြစ်သောအလိုရှိရာဥစ္စာတို့ကို ရကုန်သော်လည်း မရောင့်ရဲနိုင်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုလောဘတရားသည် ငါ၌မဖြစ်စေလို”— ဟု လောဘမဖြစ်ရန် ဆုတောင်းလေ၏။
သူမိုက်ရှောင်ရှား ဆုလိုလားသိကြားမင်းသည် ထိုစကားကို ကြားပြန်လျှင် အဘိုင်းထက်အလွန်ကြည်ညိုသည်ဖြစ်၍ အလိုရှိရာဆုကိုတောင်းပါဟု ဖိတ်မန်ပြန်၏။
ထိုအခါ ရသေ့သည်– “သိကြားမင်း... ငါ့အားအကယ်၍ ဆုပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဒေါသတရားဖြစ်သည်ရှိသော် လယ်၊ ယာ၊ ငွေ၊ နွား၊ မြင်း၊ ကျွန်အမှုလုပ်တို့ကို ကုန်ခန်းပျက်စီးစေ၏၊ ထိုဒေါသတရားသည် ငါ၌မဖြစ်စေလို– “သိကြားမင်း... အကယ်၍ ငါ့အား ဆုပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ သူမိုက်ကိုမမြင်ရလို၊ သူမိုက်ကိုမကြားရလို၊ သူမိုက်နှင့်မပေါင်းဘော်ရလို၊ သူမိုက်နှင့်စကားပြောဟောခြင်းမပြုရလို၊ သူမိုက်ကိုမနှစ်သက်ရလို”— ဟု သိကြားမင်းအား ဆုကိုတောင်းပြန်၏။
သူမိုက်ကျင့်စင် ကျိုးမမြင်ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ရသေ့တောင်းသောဆုကို အကျိုးအကြောင်း မေးလို၍– “ရှင်ရသေ့... ရှင်ရသေ့အား သူမိုက်သည် အဘယ်သို့ပြုသနည်း၊ အဘယ့်ကြောင့်သူမိုက်ကိုမမြင်လိုသနည်း၊ မကြားလိုသနည်း၊ မပေါင်းဘော်လိုသနည်း၊ စကားမပြောလိုသနည်း၊ မနှစ်သက်လိုသနည်း”— ဟု မေးပြန်၏။
အကိတ္တိရသေ့သည်– “သိကြားမင်း သူမိုက်ကား ပျက်စီးခြင်းကိုဆောင်၏၊ အကျိုးစီးပွားမရှိရာ၌ အမြဲယှဉ်၏၊ မွန်မြတ်သောအားဖြင့် သိနိုင်ခဲ၏၊ ကောင်းစွာပြောဆိုသော်လည်း အမျက်ထွက်၏၊ အာစာရဝိနည်းကိုမသိ၊ ထို့ကြောင့် သူမိုက်ကိုမမြင်ရခြင်းသည် ကောင်း၏”— ဟု သူမိုက်၏အကျိုးယုတ်ကြောင်းကို ပြောကြား၏။
ပညာရှိတွေ့မြင် တူနေချင်ထို့နောက်တစ်ဖန် အကိတ္တိရသေ့သည် ပညာရှိတို့နှင့် တွေ့မြင်ပေါင်းဖေါ်လိုသောဆုကို တောင်းလို၍– “သိကြားမင်း... အကယ်၍ ငါ့အား ဆုပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ ပညာရှိကိုမြင်ရလို၏၊ ပညာရှိကိုကြားရလို၏၊ ပညာရှိနှင့်ပေါင်းဘော်ရလို၏၊ ပညာရှိနှင့်စကားပြောဟောရလို၏၊ ပညာရှိကိုနှစ်သက်ရလို၏”— ဟု ဆုတောင်းပြန်၏။
ထိုအခါသိကြားမင်းသည်- “ရှင်ရသေ့... ပညာရှိသည် ရှင်ရသေ့အား အသို့ပြုသနည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် ပညာရှိကိုမြင်လိုသနည်း၊ ကြားလိုသနည်း၊ ပေါင်းဘော်လိုသနည်း၊ စကားပြောလိုသနည်း၊ နှစ်သက်လိုသနည်း”ဟု မေးပြန်၏။
ကောင်းဆိုးညွှန်ရာ ပညာရှိသာထိုအခါ အကိတ္တိရသေ့သည် ပညာရှိနှင့် တွေ့မြင်ပေါင်းဘော်လိုသောဆန္ဒကို ပြောဆိုလိုသဖြင့်– “သိကြားမင်း ပညာရှိသည် အကျိုးစီးပွားကိုဆောင်၏၊ အကျိုးစီးပွားမရှိရာ၌မယှဉ်၊ မွန်မြတ်သောအားဖြင့်သိလွယ်၏၊ ကောင်းစွာပြောဆိုအပ်သော် အမျက်မထွက်၊ အာစာရဝိနည်းကိုသိ၏၊ ထို့ကြောင့် ပညာရှိနှင့်ပေါင်းဘော်ခြင်းသည် ကောင်း၏”— ဟု ပညာရှိ၏အကျိုးစီးပွားများကြောင်းကိုပြောကြားလေ၏။
ထို့နောက် အကိတ္တိရသေ့သည်– “သိကြားမင်း အကယ်၍ငါ့အား ဆုကိုပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ ထိုအခါမှ နံနက်နေထွက်သည်ရှိသော် နတ်၌ဖြစ်သောအစာနှင့် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထင်ရှားဖြစ်စေလိုကုန်၏၊ ပေးလှူသောငါ့အား မကုန်ခန်းနိုင်စေလိုကုန်၊ ပေးလှူပြီး၍လည်း နောင်တမရှိရလို၊ ပေးလှူဆဲငါသည် စိတ်ကိုကြည်ညိုစေနိုင်ရလို၏”— ဟု ဆုတောင်းပြန်၏။
ကျော်စောမှုလုပ် လွန်စက်ဆုပ်ထို့နောက်တစ်ဖန် အကိတ္တိရသေ့သည် အခြံအရံလာဘ်ကို မလိုလားသဖြင့်– “သိကြားမင်း... အကယ်၍ငါ့အား ဆုပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ သင်သိကြားမင်းသည် ငါ့ထံနောက်တစ်ဖန် မလာစေလိုပါ”— ဟု ဆုတောင်းပြန်၏။
ထိုအခါသိကြားမင်းသည်– “ရှင်ရသေ့ များစွာကုန်သော ယောက်ျားမိန်းမတို့သည် သင်ရသေ့၏ သီလကျင့်ဝတ်ကြောင့် ဖူးမြင်ခြင်းကို တောင့်တကြကုန်၏၊ သို့ပါလျက် အကျွန်ုပ်ဖူးမြင်ခြင်း၌ အဘယ်ကြောင့် ကြောက်သနည်း”— ဟု ရှင်ရသေ့အား မေးပြန်၏။
ဈာန်နှင့်ပျော်ပါး ဗြဟ္မာရွာလားထိုအခါ အကိတ္တိရသေ့သည် ခြိုးခြံမှ အန္တရာယ်ကို တားမြစ်ဘွယ်မြင်၍— “သိကြားမင်း အလိုခပ်သိမ်းကို ပေးတတ်သော သင်သိကြားမင်းကဲ့သို့သော နတ်၏အဆင်းကိုမြင်ရ၍ ငါ့အား ခြိုးခြံသောအကျင့်သည် မေ့လျော့ရာ၏၊ ထိုမေ့လျော့ခြင်းမှ ကြောက်သောကြောင့် သင်သိကြားမင်းကို မလာစေလိုပါ”— ဟု သိကြားမင်းလာခြင်း၌ အပြစ်ကို ဖြေကြားပြောဆိုပြန်၏။
ထိုအခါသိကြားမင်းသည် “ရှင်ရသေ့... ကောင်းပြီ၊ ဤနေ့မှစ၍ အရှင်ဘုရားထံ မလာတော့ပါ”ဟု လျှောက်ထားဝန်ခံ၍ ရိုသေစွာရှိခိုးကန်တော့ပြီးလျှင် မိမိနေရာတာဝတိံသာသို့သွားလေ၏။
ရသေ့လည်း အသက်ထက်ဆုံး ထိုအရပ်၌နေ၍ ဗြဟ္မဝိဟာရတရားကိုပွားကာ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့လားလေ၏။
--- ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သောဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေဆက်စပ်တော်မူလျက်– ဒါယကာ... ထိုအခါသိကြားမင်းသည်-ယခုအခါ အနုရုဒ္ဓါ၊ အကိတ္တိရသေ့သည်-ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ– ဟု ဇာတ်ကိုပေါင်းတော်မူသတည်း။
--- ဆောင်ပုဒ် (၁) မရောင့်ရဲကြ၊ လိုတိုင်းရ၊ လောဘကင်းစေလို။
(၂) ရရှိတိုင်းပ၊ ဖျက်ဆီးလှ၊ ဒေါသကင်းစေလို။
(၃) သူမိုက်ကိုလျှင်၊ မပေါင်းချင်၊ မမြင်မကြားလို။
(၄) မနှစ်သက်ငြား၊ သူမိုက်အား၊ စကားမပြောလို။
(၅) ကျိုးမဲ့ယှဉ်လျက်၊ အကျိုးဖျက်၊ သိခက်မိုက်၍ကို။
(၆) ကျင့်မသိလျှင်၊ မျက်ထွက်ချင်၊ မမြင်ကောင်းသကို။
(၇) ပညာရှိလျှင်၊ ပေါင်းဘက်ချင်၊ မြင်ရကြားရလို။
(၈) ပညာရှင်အား၊ နှစ်သက်ငြား၊ စကားပြောရလို။
(၉) အကျိုးယှဉ်တွယ်၊ ကျိုးဆောင်ဘွယ်၊ သိလွယ်ပညာဓိုရ်။
(၁၀) အကျင့်သိလှ၊ မျက်ရှ၊ မြင်ရကောင်းသကို။
အကိတ္တိဇာတ်ပြီး၏။
ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ (န) [ကာမစ္ဆန္ဒ + နီဝရဏ] (ကုသိုလ်တရားတို့ကို~ ကုသိုလ်ဖြစ်ခြင်းမှစိတ် ကို-)တားမြစ် ပိတ်ပင်တတ်သော ကာမစ္ဆန္ဒ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏတရား။
တတ္ထ ကတမံ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ။
အဘိ၊ဓ၊၂၃၂။
(သံ-၃၊ ၅၆။
) ကုသလဓမ္မေ ... နီဝရတီတိ နီဝရဏံ၊ ကာမစ္ဆန္ဒော ဧဝ နီဝရဏံ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ။
ကာမစ္ဆန္ဒော ဧဝ ကုသလပဝတ္တိတော စိတ္တဿ နီဝရဏဋ္ဌေန ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ။
(ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၀။
မူလဋီ၊၁၊၁၇၃။
)ဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမှ၎င်း၊ စိတ်၏တည်ကြည်မှုမှ၎င်း တားမြစ်ပိတ်ပင်တတ်သော ကာမဂုဏ်အာရုံတို့ကို တပ်မက်နှစ်သက်ခြင်း ဟူသော နီဝရဏတရားကို ဆိုလိုပါသည်။
၎င်းသည် တရားအားထုတ်သူတို့အတွက် ကြီးမားသော အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ၏ သဘောသဘာဝ သံယုတ္တနိကာယ်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏကို အောက်ပါပုံပြင်ဥပမာဖြင့် ရှင်းပြတော်မူသည်- "အရောင်ဆိုးဆေးများဖြင့် ရောနှောထားသော ရေအိုးတစ်လုံးကို ကြည့်သောသူသည် မိမိမျက်နှာအရိပ်ကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ကာမစ္ဆန္ဒ လွှမ်းမိုးနေသောစိတ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမစ္ဆန္ဒမှ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်၊ မိမိအကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုး၊ နှစ်ဦးသားအကျိုးကို ကောင်းစွာမသိမြင်နိုင်၊ ရှေးက အလွတ်ကျက်မှတ်ထားသော စာများပင် သတိမရနိုင်၊ အလွတ်မကျက်မှတ်ရသေးသော စာများအတွက် ပြောဖွယ်ရာမရှိ။
" တရားအားထုတ်စ ယောဂီတစ်ဦး၏စိတ်သည် ကာမဂုဏ်အပျော်အပါးများနှင့် ကင်းကွာ၍နေလေ့မရှိသောကြောင့် ကာမစ္ဆန္ဒ၏ နှောင့်ယှက်မှုကို အလွန်ခံရတတ်သည်။
တရားမထိုင်မီက ရုပ်ရှင်၊ သီချင်း၊ အရသာရှိသောအစားအစာ စသည့် ကာမဂုဏ်အာရုံမျိုးစုံနှင့် အမြဲထိတွေ့ပျော်မွေ့ခဲ့သောစိတ်သည် ယခုအခါ ခြောက်သွေ့ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော ထွက်သက်ဝင်သက်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အာရုံပြုရသောအခါ ရေမှထုတ်၍ ကုန်းပေါ်တင်ထားသော ငါးကဲ့သို့ မြည်တမ်းတောင့်တလျက် ရှိတတ်သည်။
ထို့ကြောင့် အတိတ်က ခံစားခဲ့ဖူးသော သို့မဟုတ် အနာဂတ်၌ ခံစားရန်မျှော်လင့်သော ကာမဂုဏ်အာရုံများ၌သာ အချိန်ကုန်နေတတ်သည်။
ကာမစ္ဆန္ဒ ဖြစ်ပွားကြောင်း နှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က ကာမစ္ဆန္ဒ ဖြစ်ပွားကြောင်းနှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်းကို ဤသို့ ဟောတော်မူသည်- "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ကာမစ္ဆန္ဒကို ဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ကာမစ္ဆန္ဒကို အားကြီးစေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ သုဘနိမိတ် (တင့်တယ်သောအခြင်းအရာ) သာလျှင် ဖြစ်၏။
သုဘနိမိတ်ကို အယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှား) ဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူအား ကာမစ္ဆန္ဒသည် ဖြစ်ပွား၍ တိုးပွားနိုင်၏။
" "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ကာမစ္ဆန္ဒကို မဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ကာမစ္ဆန္ဒကို ပယ်စွန့်စေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ အသုဘနိမိတ် (မတင့်တယ်၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်အခြင်းအရာ) သာလျှင် ဖြစ်၏။
အသုဘနိမိတ်ကို ယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှန်) ဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူအား ကာမစ္ဆန္ဒသည် မဖြစ်ပွားဘဲ ပယ်စွန့်နိုင်၏။
" ဤ၌ နှလုံးသွင်းမှားခြင်း (အယောနိသောမနသိကာရ) ဆိုသည်မှာ မမြဲသောတရားကို မြဲသည်ဟု၊ ဆင်းရဲခြင်းကို ချမ်းသာဟု၊ အနတ္တကို အတ္တဟု၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်ကို တင့်တယ်သည်ဟု အမှားထင်မြင်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နှလုံးသွင်းမှန်ခြင်း (ယောနိသောမနသိကာရ) မှာ ယင်း၏ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။
ကာမစ္ဆန္ဒကို ပယ်ဖျောက်ရန် အထောက်အကူပြုသော နည်းလမ်း (၆) မျိုး သတိပဋ္ဌာန်အဋ္ဌကထာ၌ ကာမစ္ဆန္ဒကို ပယ်ရှားရန် အောက်ပါအချက် (၆) ချက်ကို ညွှန်ပြထားပါသည်- (က) နှင့် (ခ) အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ယူခြင်းနှင့် ပွားများခြင်း သမထနည်း: သက်ရှိခန္ဓာကိုယ်၏ ၃၂-ပါးသော အစိတ်အပိုင်းတို့၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်ကို ရှုခြင်း (သဝိညာဏကအသုဘ) နှင့် သက်မဲ့အလောင်းကောင်၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်ကို ရှုခြင်း (အဝိညာဏကအသုဘ) ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
ဤသို့ရှုပွားခြင်းဖြင့် သက်ရှိ၊ သက်မဲ့တို့အပေါ် တပ်မက်မှုကို ပယ်ရှားနိုင်သည်။
ဝိပဿနာနည်း: ပရမတ္ထရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ပိုင်းခြားသိမြင်ပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်အရောင်၊ အသံ၊ အနံ့ စသည်တို့ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းဖြင့် တပ်မက်မှုကို ပယ်ရှားနိုင်သည်။
(ဂ) ဣန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်း ဣန္ဒြေခြောက်ပါး (မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ်) ကို မစောင့်စည်းပါက လောဘ၊ ဒေါသ စသည့် အကုသိုလ်တရားများ ဝင်ရောက်လာနိုင်သည်။
အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇမထေရ်က ဥဒေနမင်းကြီးအား ဣန္ဒြေစောင့်စည်းနည်း (၃) ဆင့်ကို ရှင်းပြခဲ့သည်- ၁။
မိခင်အရွယ်ကို မိခင်၊ နှမအရွယ်ကို နှမ၊ သမီးအရွယ်ကို သမီးကဲ့သို့ သဘောထားခြင်း။
ထိုသို့ သဘောထား၍မရပါက ခန္ဓာကိုယ်၏ ၃၂-ပါးသော စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာများကို ဆင်ခြင်ခြင်း။
ထိုသို့ဆင်ခြင်၍မရပါက အာရုံတစ်ခုကိုမြင်လျှင် အလုံးစုံသောအခြင်းအရာကို၎င်း၊ အသေးစိတ်အခြင်းအရာကို၎င်း မမှတ်ယူဘဲ ဣန္ဒြေကို ထိန်းချုပ်စောင့်စည်းခြင်း (ဣန္ဒြိယသံဝရ)။
မြတ်စွာဘုရားသည် စွန်ရဲနှင့် ငုံးငှက် ပုံပြင်ဥပမာ ဖြင့်လည်း ဣန္ဒြေစောင့်စည်းခြင်း၏ အရေးကြီးပုံကို ဟောကြားခဲ့သည်။
ထိုပုံပြင်၌ ငုံးငှက်၏ ဘေးကင်းရာကိုယ်ပိုင်ကျက်စားရာအရပ်မှာ သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါး ဖြစ်ပြီး၊ အခြားသူ၏ ကျက်စားရာအရပ်မှာ ကာမဂုဏ်အာရုံငါးပါး ဖြစ်သည်။
မိမိ၏ကမ္မဋ္ဌာန်းတည်းဟူသော ကျက်စားရာမှ ထွက်သွားလျှင် မာရ်နတ်၏အလိုသို့ လိုက်ပါရတတ်သည်။
(ဃ) အစားအသောက်၌ တင့်ရုံမျှသာ မှီဝဲခြင်း အစားအသောက်ကို ပျော်ရွှင်ရန်၊ မာန်တက်ရန်၊ အလှဆင်ရန်အတွက် မဟုတ်ဘဲ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်တည်တံ့ရေး၊ အသက်ရှည်ရေးနှင့် မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်နိုင်ရန်အတွက်သာဖြစ်သည်ဟု သတိတရားဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးဆောင်ရမည်။
(င) မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိခြင်း အရှင်အာနန္ဒာက "မြတ်သောအကျင့်၏ တစ်ဝက်သည် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိခြင်း ဖြစ်သည်" ဟု လျှောက်ထားရာ မြတ်စွာဘုရားက "အာနန္ဒာ၊ ထိုသို့မဆိုလင့်။
မြတ်သောအကျင့်၏ တစ်ခုလုံး ပင်ဖြစ်သည်" ဟု ပြင်ဆင်မိန့်ကြားခဲ့သည်။
မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိသော ရဟန်းသည် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများနိုင်ပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်း ဟောကြားခဲ့သည်။
(စ) သင့်လျော်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်း (သပ္ပါယကထာ) မင်း၊ ခိုးသူ၊ စစ်တိုက်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း စသည့် လောကီရေးရာ အကျိုးမရှိသောစကားများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ အလိုနည်းခြင်း၊ တင်းတိမ်ရောင့်ရဲခြင်း၊ ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း၊ ဝီရိယ၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ဝိမုတ္တိ စသည့် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အထောက်အပံ့ဖြစ်သော စကားများကိုသာ ပြောဆိုရန် မြတ်စွာဘုရားက ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
အခြားသော အထောက်အကူပြုနည်းလမ်းများ သတိပဋ္ဌာန်ကို အမြဲပွားများခြင်း: သုန္ဒရီမိဖုရား နှင့် ဆီပြည့်သပိတ် ဥပမာ ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သတိတရား၏ အရေးကြီးပုံကို ညွှန်ပြခဲ့သည်။
မိမိနောက်မှ ဓားကိုင်လိုက်နေသောသူ ရှိနေသဖြင့် ဆီသပိတ်ကို မဖိတ်စဉ်အောင် သတိကြီးစွာထားရသောသူသည် လှပတင့်တယ်သော မိဖုရားကိုပင် အာရုံမစိုက်နိုင်သကဲ့သို့၊ ယောဂီသည်လည်း အမြဲသတိကပ်နေပါက ကာမစ္ဆန္ဒကို ပယ်ရှားနိုင်သည်။
မပြတ်အားထုတ်ခြင်း: ရေနွေးအိုး ဥပမာ ၌ ရေနွေးအိုးကို မီးပေးလိုက်၊ ရပ်လိုက် ပြုလုပ်နေပါက ရာသက်ပန် မဆူနိုင်သကဲ့သို့၊ တရားအားထုတ်ရာတွင်လည်း လေးလေးနက်နက် အားထုတ်မှသာ တရားထူးရနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
သတိဖြင့်နေထိုင်ခြင်း: စိတ်အစဉ်၌ အကုသိုလ်ဖြစ်နေစဉ် သေဆုံးသွားပါက အပါယ်ဘုံသို့ ကျရောက်နိုင်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားက သတိပေးခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နေ့စဉ်ဘဝ၏ သွား၊ ရပ်၊ ထိုင်၊ လျောင်း ဣရိယာပုထ်တိုင်း၌ မိမိ၏ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံကို မပြတ်သတိရနေရန် အရေးကြီးလှသည်။
How to Overcome the Five Hindrances - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဗျာပါဒနီဝရဏဗျာပါဒနိဝရဏ (န) [ဗျာပါဒ+နီဝရဏ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ပိတ်ပင်တတ်သော-ဗျာပါဒ-ဒေါသ။
ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ ဗျာပါဒနီဝရဏံ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ။
သံ၊၃၊၅၆။
အံ၊၂၊၅၇။
ဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို တားမြစ်ပိတ်ပင်တတ်သော ဒေါသ၊ အမျက်ထွက်ခြင်း၊ စိတ်နှလုံးထိခိုက်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးပျက်စီးရာကို လိုလားခြင်း ဟူသော နီဝရဏတရားကို ဆိုလိုပါသည်။
၎င်းသည် တရားအားထုတ်သူများအတွက် ကြီးမားသော အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သံယုတ္တနိကာယ်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗျာပါဒနီဝရဏ၏ သဘောသဘာဝကို အောက်ပါပုံပြင်ဥပမာဖြင့် ရှင်းပြတော်မူသည်- > "မီးပေါ်တွင်တည်ထား၍ ပွက်ပွက်ဆူနေသော ရေအိုးတစ်လုံးကို ကြည့်သောသူသည် မိမိမျက်နှာအရိပ်ကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဗျာပါဒ (ဒေါသ) လွှမ်းမိုးနေသောစိတ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒေါသမှ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်၊ မိမိအကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုး၊ နှစ်ဦးသားအကျိုးကို ကောင်းစွာမသိမြင်နိုင်၊ ရှေးက အလွတ်ကျက်မှတ်ထားသော စာများပင် သတိမရနိုင်၊ အလွတ်မကျက်မှတ်ရသေးသော စာများအတွက် ပြောဖွယ်ရာမရှိ။
" ဗျာပါဒ ဖြစ်ပွားကြောင်း နှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဗျာပါဒ ဖြစ်ပွားကြောင်းနှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်းကို ဤသို့ ဟောတော်မူသည်- > "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ဗျာပါဒကို ဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ဗျာပါဒကို အားကြီးစေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ ပဋိဃနိမိတ် (စက်ဆုပ်ဖွယ်၊ မကျေနပ်ဖွယ် အခြင်းအရာ) သာလျှင် ဖြစ်၏။
ပဋိဃနိမိတ်ကို အယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှား) ဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူအား ဗျာပါဒသည် ဖြစ်ပွား၍ တိုးပွားနိုင်၏။
" > "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ဗျာပါဒကို မဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ဗျာပါဒကို ပယ်စွန့်စေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ (မေတ္တာဖြင့် စိတ်ကို လွတ်မြောက်စေခြင်း) သာလျှင် ဖြစ်၏။
မေတ္တာကို ယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှန်) ဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူအား ဗျာပါဒသည် မဖြစ်ပွားဘဲ ပယ်စွန့်နိုင်၏။
" ဗျာပါဒကို ပယ်ရှားရန် အထွေထွေနည်းလမ်းများ ဗျာပါဒ (ဒေါသ) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် (၁) သူတစ်ပါးအပေါ် ရန်လိုတိုက်ခိုက်တတ်သော ဒေါသ နှင့် (၂) မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲသော စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ပူဆွေးခြင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ရန်လိုတိုက်ခိုက်တတ်သော ဒေါသကို ပယ်ရှားရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ မေတ္တာပွားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါသနှင့် မေတ္တာသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍ စိတ်တစ်ခဏ၌ အတူတကွ မဖြစ်နိုင်ပါ။
မေတ္တာစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် ဒေါသစိတ် ချုပ်ငြိမ်းသွားမည်ဖြစ်သည်။
စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း စသည့် ဒေါသကို ပယ်ရှားရန် "ဤသို့ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေခြင်းသည် တရားအားထုတ်ရာ၌ အထောက်အကူပြုပါသလော" ဟု မိမိကိုယ်ကို ဆင်ခြင်မေးမြန်းရမည်။
အကူအညီမပြုရုံသာမက အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်ကို သိမြင်လျှင် ထိုအဖိုးမတန်သော စိတ်ခံစားချက်များကို ပယ်စွန့်သင့်သည်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၌ ဗျာပါဒကို ပယ်ရှားရန် နည်းလမ်း (၅) မျိုးကို ဟောကြားထားပါသည်- ၁။
အမျက်ထွက်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်၌ မေတ္တာ ပွားများခြင်း။
ထိုသူအပေါ်၌ ကရုဏာ ပွားများခြင်း။
ထိုသူအပေါ်၌ ဥပေက္ခာ ပွားများခြင်း။
အမျက်ထွက်စေသော အာရုံကို သတိမမူ၊ မဆင်ခြင်ဘဲ နေခြင်း (ဥပမာ- လမ်းပေါ်မှ မစင်ပုံကို မြင်သော်လည်း ကောက်ယူမကြည့်ဘဲ ကျော်သွားသကဲ့သို့)။
ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာ ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်ခြင်း။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်လာ အမုန်းပွားမှုကို ပယ်ဖျောက်နည်း အဆင့်ဆင့် အကယ်၍ အမုန်းပွားနေသောစိတ်ကို မဖျောက်နိုင်သေးပါက ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ၌ လာရှိသော အောက်ပါနည်းလမ်းများကို အဆင့်ဆင့် ကြိုးစားအားထုတ်သင့်သည်- (က) မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမကို ဆင်ခြင်ခြင်း: မိမိကိုယ်ကို ဤသို့ ဆုံးမပါ- "အကယ်၍ ခိုးသူဓားပြတို့က သင့်အား နှစ်ဖက်သွားရှိသောလွှဖြင့် တစစီဖြတ်တောက်နေစေကာမူ ထိုသူတို့အပေါ် အမျက်ထွက်လျှင် သင်သည် ငါဘုရား၏ အဆုံးအမကို လိုက်နာသူမဟုတ်" ဟူသော ဘုရားစကားကို အောက်မေ့ပါ။
ဒေါသထွက်ခြင်းသည် ရန်သူကို အကျေနပ်ကြီး ကျေနပ်စေသော အပြုအမူ (၇) မျိုး (ရုပ်ဆိုးခြင်း၊ ဆင်းရဲစွာအိပ်ရခြင်း၊ ကံဆိုးခြင်း၊ မိတ်ဆွေမရှိခြင်း၊ သေလျှင်အပါယ်ရောက်ခြင်း စသည်) ကို မိမိကိုယ်တိုင် မိမိအပေါ် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်ပါ။
(ခ) ထိုသူ၏ ကောင်းသောအရည်အသွေးတစ်ခုကို ရှာဖွေအာရုံပြုခြင်း: အမျက်ထွက်နေသောသူ၌ ကောင်းကွက်တစ်ခုမျှ မရှိဟု မထင်လိုက်ပါနှင့်။
သူ၏ ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာ သို့မဟုတ် စိတ်အမူအရာ တစ်ခုခု၌ ထိန်းသိမ်းနိုင်သော၊ စင်ကြယ်သော အချက်တစ်ချက်ကို ရှာဖွေ၍ ထိုအချက်ကိုသာ အာရုံပြုပါ။
မကောင်းသော အပိုင်းများကို လျစ်လျူရှုထားပါ။
(ဂ) ကရုဏာပွားခြင်း: အကယ်၍ ထိုသူ၌ ကောင်းကွက် လုံးဝရှာမတွေ့ပါက "ဤသူခမျာ ယခုဘဝ၌ ဤသို့ ပြုမူနေသဖြင့် နောင်အခါ၌ အပါယ်ငရဲတို့၌ ပြင်းစွာသောဆင်းရဲကို ခံစားရတော့မည်တကား" ဟု သနားကရုဏာပွားလိုက်ပါ။
ကရုဏာစိတ်ကြောင့် အမျက်ဒေါသများ ပြေပျောက်သွားနိုင်ပါသည်။
(ဃ) ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်ခြင်း: ဤသို့ ဆင်ခြင်ပါ- "သင်၏ဒေါသသည် သင့်ကိုသာ ပူလောင်စေပြီး အပါယ်သို့ပို့ဆောင်မည့် အကုသိုလ်ကံဖြစ်သည်။
သင်သည် မီးခဲ သို့မဟုတ် မစင်ကို လက်ဖြင့်ကိုင်၍ သူတစ်ပါးကို ပစ်ပေါက်သကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ကိုသာ ရှေးဦးစွာ ပူလောင်စေ၊ နံစော်စေ၏။
ထိုသူ၏ အပြုအမူသည်လည်း သူ၏ကံသာဖြစ်ပြီး သူ့ကိုသာ အကျိုးပေးမည်။
သူသည် လေညာသို့ မျက်နှာမူ၍ မြူမှုန်ကို ပစ်သောသူကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ပေါ်သို့သာ ပြန်ကျမည်ဖြစ်သည်။
" (င) မြတ်စွာဘုရား၏ ရှေးဘဝအကျင့်များကို အောက်မေ့ခြင်း: မိမိတို့ ကိုးကွယ်ရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအလောင်းဘဝ၌ ခန္တီဝါဒီရသေ့ဘဝတွင် မင်းယုတ်က ခြေလက်တို့ကို ဖြတ်တောက်နေစဉ်၊ စူဠဓမ္မပါလမင်းသားဘဝတွင် ဖခင်က သတ်စေစဉ်၊ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းဘဝ၊ မဟာကပိမျောက်မင်းဘဝ၊ ဘူရိဒတ္တနဂါးမင်းဘဝတို့တွင် ရန်သူတို့က အမျိုးမျိုးညှဉ်းဆဲသော်လည်း အနည်းငယ်မျှသော အမျက်ဒေါသ မထွက်ခဲ့ပုံကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်ပါ။
ထိုသို့သော ဘုရားရှင်၏ တပည့်ဖြစ်လျက် အမျက်ထွက်ခြင်းသည် လွန်စွာမသင့်တော်ကြောင်း ဆင်ခြင်ပါ။
(စ) သံသရာ၏ အစမထင် ရှည်လျားပုံကို ဆင်ခြင်ခြင်း: "ဤပုဂ္ဂိုလ်သည် အစမထင်သော သံသရာတစ်လျှောက်၌ သင်၏ မိခင်၊ ဖခင်၊ မောင်၊ ညီမ၊ သား၊ သမီး တစ်ဦးဦး ဖြစ်ခဲ့ဖူးပေလိမ့်မည်" ဟု ဆင်ခြင်ပါ။
မိမိအပေါ် ကျေးဇူးရှိခဲ့ဖူးသူဟု ဆင်ခြင်မိလျှင် အမျက်ဒေါသများ လျော့ပါးသွားနိုင်ပါသည်။
(ဆ) မေတ္တာ၏ အကျိုးကျေးဇူး (၁၁) ပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်း: မေတ္တာပွားသူသည် ချမ်းသာစွာအိပ်ရခြင်း၊ ချမ်းသာစွာနိုးရခြင်း၊ အိပ်မက်ဆိုးမမြင်မက်ခြင်း၊ လူနတ်တို့က ချစ်ခင်ခြင်း၊ နတ်တို့က စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ မီး၊ အဆိပ်၊ လက်နက်တို့ မထိနိုင်ခြင်း၊ စိတ်တည်ကြည်လွယ်ခြင်း၊ မျက်နှာကြည်လင်ခြင်း၊ မတွေဝေဘဲ သေရခြင်း၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရခြင်း ဟူသော အကျိုး (၁၁) ပါးကို ရရှိနိုင်ကြောင်း ဆင်ခြินပါ။
(ဇ) ဓာတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း: "သင်သည် အဘယ်အရာကို အမျက်ထွက်နေသနည်း။
ဆံပင်ကိုလော၊ အသားကိုလော၊ အရိုးကိုလော။
ပထဝီဓာတ်ကိုလော၊ အာပေါဓာတ်ကိုလော။
ဝိညာဏက္ခန္ဓာကိုလော။
" ဤသို့ ထိုသူကို ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ် အားဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလိုက်သောအခါ အမျက်ထွက်စရာ "ပုဂ္ဂိုလ်" ဟူ၍ ရှာမတွေ့တော့ဘဲ ဒေါသသည် အပ်သွားထိပ်ပေါ်မှ မုန်ညင်းစေ့ကဲ့သို့ တည်ရာမရ ဖြစ်သွားပါလိမ့်မည်။
(ဈ) အလှူပေးခြင်း: အထက်ပါနည်းများဖြင့် မအောင်မြင်သေးပါက ထိုသူအား လက်ဆောင်ပစ္စည်းတစ်ခုခု ပေးကမ်းခြင်း သို့မဟုတ် သူ၏လက်ဆောင်ကို လက်ခံခြင်း ပြုလုပ်ပါ။
ပေးကမ်းလှူဒါန်းခြင်းသည် မွေးကျင့်ပါ ရန်ငြိုးကိုပင် ချုပ်ငြိမ်းစေနိုင်သော တန်ခိုးရှိပါသည်။
နိဂုံး ဤနည်းလမ်းများသည် ဗျာပါဒနီဝရဏကို ယာယီဖိနှိပ်ထားရန် အလွန်အထောက်အကူပြုသော နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဗျာပါဒ-ဒေါသသည် အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ် ကို ရရှိမှသာ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းနိုင်ကြောင်းကိုလည်း အသိပေးအပ်ပါသည်။
ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏထိနမိဒ္ဓနိဝရဏ (န) [ထိနမိဒ္ဓ+နီဝရဏ။
ထိန မိဒ္ဓမေဝ နီဝရဏံ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ။
ဝိဘာ-ဝိနီ။
] ထိနမိဒ္ဓ-ဟူသော (ဈာန် မဂ်, ဖိုလ် တရားကို ဖြစ်ခွင့် မပေးပဲ)–ပိတ်ဆီး–နှောင့်ယှက်–ကန့်ကွက်-တားမြစ်-တတ်သော(တရား)။
(ယင်း-သည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ၂-ပါး ပြားသော်လည်း (၁ ယှဉ်ရာစိတ္တုပ္ပါဒ်ကို တွန့်ဆုတ်အောင် ပြုခြင်း ကိစ္စ (၂) ပျင်းရိခြင်းဟူသော အကြောင်း (၃) ထက်သန်သော ဝီရိယ-ဟူသော ဆန့် ကျင်ဖက်-အားဖြင့် တူမျှသောကြောင့် နီဝ-ရဏ ၁-ပါးတည်း ဖြစ်ရ၏။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၉။
ဝိဘာဝိနီ၊၂၂၀။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၂၃၈။
) ကတမံ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ။
ဣတိ ဣဒဉ္စ ထိနံ ဣဒၶ မိဒ္ဓံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ။
အဘိ၊ဓ၊၂၃၃။
ပဋ္ဌာန၊၃၊၃၀၀။
အဘိ၊ သင်္ဂဟ၊၄၇။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၄၅။
မူလဋီ၊၁၊၁၇၃-၄။
အနုဋီ၊၂၊၁၅၉။
) ဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်တရားများ (အထူးသဖြင့် ဈာန်၊ မဂ်၊ ဖိုလ် တရားများ) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို ပိတ်ဆီးတားမြစ်တတ်သော စိတ်၏ထိုင်းမှိုင်းခြင်း (ထိန) နှင့် စေတသိက်တို့၏ထိုင်းမှိုင်းခြင်း (မိဒ္ဓ) ဟူသော နီဝရဏတရားကို ဆိုလိုပါသည်။
ထိန: စိတ်၏ ထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ မထက်သန်ခြင်း၊ အာရုံ၌ မလှုပ်ရှားလိုခြင်း။
မိဒ္ဓ: စိတ်နှင့်အတူဖြစ်သော စေတသိက်တို့၏ ထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ မထက်သန်ခြင်း။
ဤတရားနှစ်ပါးသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ကွဲပြားသော်လည်း (၁) ယှဉ်ရာစိတ်ကို တွန့်ဆုတ်ထိုင်းမှိုင်းစေခြင်း ကိစ္စတူညီခြင်း၊ (၂) ပျင်းရိခြင်းဟူသော အကြောင်းတူညီခြင်း၊ (၃) ထက်သန်သောဝီရိယဟူသော ဆန့်ကျင်ဘက်တရား တူညီခြင်းတို့ကြောင့် နီဝရဏတစ်ပါးတည်းအဖြစ် ပေါင်း၍ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ၏ သဘောသဘာဝ သံယုတ္တနိကာယ်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ၏ သဘောသဘာဝကို အောက်ပါပုံပြင်ဥပမာဖြင့် ရှင်းပြတော်မူသည်- > "ရေမှော်ရေညှိတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော ရေအိုးတစ်လုံးကို ကြည့်သောသူသည် မိမိမျက်နှာအရိပ်ကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ထိနမိဒ္ဓ လွှမ်းမိုးနေသောစိတ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာသော ထိနမိဒ္ဓမှ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်၊ မိမိအကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုး၊ နှစ်ဦးသားအကျိုးကို ကောင်းစွာမသိမြင်နိုင်၊ ရှေးက အလွတ်ကျက်မှတ်ထားသော စာများပင် သတိမရနိုင်၊ အလွတ်မကျက်မှတ်ရသေးသော စာများအတွက် ပြောဖွယ်ရာမရှိ။
" ထိနမိဒ္ဓ ဖြစ်ပွားကြောင်း နှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က ထိနမိဒ္ဓ ဖြစ်ပွားကြောင်းနှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်းကို ဤသို့ ဟောတော်မူသည်- > "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ထိနမိဒ္ဓကို ဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ထိနမိဒ္ဓကို အားကြီးစေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ ပျင်းရိခြင်း၊ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ အပျင်းကြောဆန့်ခြင်း၊ အစားလွန်၍ ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ စိတ်၏မထက်သန်ခြင်း သာလျှင် ဖြစ်၏။
စိတ်ထိုင်းမှိုင်းသောသူအား ထိနမိဒ္ဓသည် ဖြစ်ပွား၍ တိုးပွားနိုင်၏။
" > "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ထိနမိဒ္ဓကို မဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ထိနမိဒ္ဓကို ပယ်စွန့်စေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ ဝီရိယကိုစတင်ခြင်း၊ အားထုတ်ခြင်း၊ ဆက်တိုက်အားထုတ်ခြင်းဟူသော ဝီရိယဓာတ် သာလျှင် ဖြစ်၏။
ဝီရိယရှိသောသူအား ထိနမိဒ္ဓသည် မဖြစ်ပွားဘဲ ပယ်စွန့်နိုင်၏။
" ထိနမိဒ္ဓကို ပယ်ရှားရန် အထောက်အကူပြုသော နည်းလမ်းများ (က) သတိပဋ္ဌာန်အဋ္ဌကထာလာ နည်းလမ်း (၆) မျိုး ၁။
အစားလွန်ခြင်းသည် ထိနမိဒ္ဓ၏အကြောင်းဖြစ်ကြောင်း သိခြင်း။
ဣရိယာပုထ်ကို ပြောင်းလဲပေးခြင်း။
အလင်းသညာ (အာလောကသညာ) ကို နှလုံးသွင်းခြင်း။
လေဟာပြင်၌ နေထိုင်ခြင်း။
မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း (ကလျာဏမိတ္တ) ရှိခြင်း။
သင့်လျော်သော စကား (သပ္ပါယကထာ) ကို ပြောဆိုခြင်း။
(ခ) ဝိသုဒ္ဓိမဂ်လာ ဆင်ခြင်သုံးသပ်နည်းများ ၁။
မရဏာနုဿတိ: "ယနေ့ပင် အားထုတ်သင့်၏၊ နက်ဖြန် သေခြင်းတရား လာမည်ကို မည်သူသိနိုင်အံ့နည်း" ဟု မရဏကို အဖန်ဖန် ဆင်ခြင်ခြင်း။