kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက်မှာလည်း သုံးတောင်ခန့် ခြား၍ တစ်ဦးလက်နှင့် တစ်ဦး၊ လက်ဟန်ချင်း ထိခိုက် မရှုပ်ထွေးစေရန် ထိုင်ရလေသည်။
ရှိခိုးရာမှ ဖြည်းညှင်းသိမ်မွေ့စွာ ရိပ်ရိပ်ကလေး မသိမသာ ဟန်ယူ၍ လက်ဝဲလက်ယာ ဦးခေါင်းငဲ့ခြင်း၊ လက်ဟန်လှုပ်ရှားခြင်း၊ ကိုယ်ကို ကျုံ့ခြင်း၊ နောက်သို့ယုံ့ခြင်းတို့ကို ဝိုင်းဝန်းနေအောင် လက်အုပ်ချီခြင်းများစွာဖြင့် ရှေ့တိုးနောက်ဆုတ်ထိုင်ရာမှ တရွေ့ရွေ့ ကြွမှန်းမသိ ကြွ၍ မတ်တပ်ရပ်သည်အထိ အဆိုနှင့် အတီး အမှုတ် သာယာနာပျော်ဖွယ် ရှိရသည်။
မတ်တပ်ရပ်မိလျှင် ဆီမီးခွက်တွင် စိုက်ထောင်ထားသော ဖယောင်းတိုင်ကို မီးထွန်းကာ ယိမ်းကသူ၏ လက်ဝါးပြင်ပေါ်တွင် တင်ပေးရသည်။
ထိုကပွဲတွင် လက်ဝါးပြင်ပေါ်ရှိ ဖယောင်းတိုင်မီး မသေစေရန်၎င်း၊ ဖယောင်းတိုင် မလဲစေရန်၎င်း၊ ဖယောင်းတိုင်အောက်သို့ မကျစေရန်၎င်း သတိပြုရသည်။
ကခြင်း၊ သီခြင်းလည်း မပျက်စေရပေ။
သို့သော် ယိုးဒယား ကတတ်သောသူများသည် မည်သို့ပင် လှည့်ပတ်၍ ကသော်လည်း လက်ဆစ်သာလည်၍ လက်ဝါးမှာ ပက်လက်ဖြစ်လေသည်။
ဤသို့သော ယိမ်းအကမျိုးသည် နန်းတွင်းမှ နန်းပြင်မြို့တွင်းမှ မြို့ပြင်၊ တဖြည်းဖြည်း ရပ်ရွာမြို့သုံး ဖြစ်လာသည်။
ထိုနောက် ရပ်ရွာတွင် ရှမ်းယိမ်း၊ ကရင်ယိမ်း၊ ပုဏ္ဏားယိမ်း၊ ရသေ့ယိမ်း၊ ဘီလူးယိမ်း၊ ကိန္နရာ ယိမ်း၊ မြင်းယိမ်း စသည်တို့ ထွင်လာကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။
အမျိုးသမီးယိမ်းအကများလည်း အမျိုးသား ယိမ်းများနှင့် မရှေးမနှောင်းတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ အမျိုးသမီးရှစ်ယောက်မှ ၁၆ ယောက် ၂ဝ အထိ ထဘီ၊ ပုဝါ၊ ထိုင်မသိမ်းအင်္ကျီ ဆင်တူများဖြင့် ဖျာများပေါ်တွင် ကပြလေ့ ရှိခဲ့ကြပေသည်။
အချို့ ကျေးရွာများတွင် ဗျာပါဆံ နှစ်ဘက်ချပြီးလျှင် ပါးစုံနှစ်ဘက် သနပ်ခါး ကွက်ကြားလိမ်းကာ ဆံကို ခွေ၍ ထုံးထားသည့် ဆံထုံးများတွင် ပန်းကုံးများ ပန်ဆင်လျက် ယိမ်းကလေ့ ရှိကြပေသည်။
'လံစည်းအက'တွင် အင်းလေးသူတို့၏ စုပေါင်း ကဟန်မှာ ယိမ်းအသွင်ရှိသဖြင့် 'လံစည်ယိမ်း'ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသင့်ပေသည်။
ရတနာပုံခေတ်တွင် ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်၌ ယိုးဒယားမှ ရရှိသော မူနှင့် မွန်တို့ထံမှ ရရှိထားသော မူများကို မှီး၍ မြန်မာသဘင်ဂီတတို့ ကြွယ်ဝ ထွန်းကားလာခဲ့ရာ ယိမ်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယိုးဒယားဟန်ကို ယူထားသောယိမ်းနှင့် မြန်မာဟန်စစ်စစ် ကပြသော ယိမ်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဗြိတိသျှခေတ် မြန်မာဇာတ်သဘင်များ စင်ထိုး၍ ကပြသည့်အခါ ပထမဦးစွာ ဇာတ်ခုံပေါ်တွင် 'အဲ'ထူးသော အလေ့နှင့် စင်တင်သောအလေ့များကို သံပြိုင်ပြုခြင်းများ တီထွင်လာကြသည်။
ထိုနောက် အညီအညာ စုပေါင်းကပြသောအလေ့များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီးလျှင် ကပြရာတွင် ယိုးဒယားအကဟန်ကို မှီး၍ ကကြသည်။
ထိုသို့ကပြသည်ကို ထိုခေတ်က 'ယိုးဒယားဝိုင်းသည်'ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြလေသည်။
ထိုအကမျိုးကို ဦးဘိုးစိန်နှင့် ဦးစိန်ကတုံးတို့၏ ဇာတ်ပွဲများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်ဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။
ယိုးဒယားဝိုင်းသည် ဟူသော အကမျိုးမှ တစ်ဆင့် အမည်အမျိုးမျိုး၊ အဝတ်အစားအမျိုးမျိုး၊ ဟန်အမျိုးမျိုးဖြင့် အမျိုးသား၊ သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးများ ညီညီညာညာ စုပေါင်းကခုန် လာခဲ့ကြရာမှ မြန်မာဇာတ်သဘင်ပိုင်းတွင် 'ယိမ်း'ဟူသော ကဏ္ဍသစ်တစ်ရပ် တိုးပွားလာခဲ့ရာ ယနေ့ တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။
ယိမ်းအကသည် မြန်မာဇာတ်သဘင်၌ ပါဝင်ကပြရာတွင် ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်နှင့် သက်ဆိုင်သည်လည်း ရှိ၍ မသက်ဆိုင်သည်လည်း ရှိ၏။
ယိမ်းသည် ဇာတ်ပွဲကို ဝေဆာမြိုင်ဆိုင်စေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ လူငယ်ကာလသားသမီးများ စိတ်ကြည်ရွှင်စေရန် ကြားညှပ်၍ ထည့်သွင်းကပြသော အခန်းတိုတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ကိန္နရီ ကိန္နရာယိမ်း၊ နဂါးမယိမ်း၊ နတ်သမီးယိမ်း စသည်ဖြင့် ခင်းကျင်းကပြသော ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်အလိုက် ကပြခြင်းမျိုးလည်း ရှိလေသည်။
၁၂၈၈ ခုနှစ်ခန့်က ယိုးဒယားဒေါ်သိန်းမေ အမှူးရှိသော အမျိုးသမီး ရွှေအိုးစည် ယိမ်းအကသည် ရွှေအိုးစည်တီး ယိမ်းသမတို့၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မင်းသမီး ကောလိပ်စိန်သည် ခေတ်အလျောက် ပြုပြင်ကြသော ဘီးဆံပတ်ကြီး၌ စံပယ်ပန်းတို့ဖြင့် သရဖူပုံပန်ဆင်ပြီးလျှင် ကျားမြီးကြီးများ တပ်ထားသော လင်းကွင်းကို ရှေ့နောက်ထက်အောက် ကိုယ်ကိုနွဲ့ကာ တီးလျက် ဗယ်ညာပြောင်းလဲ ဒူးထောက်ပြီးလျှင် 'ချက်' ကျအောင် ကပုံမှာ ကြည့်ကောင်း၍ ထိုယိမ်းသည် အလွန်ခေတ်စားသော ယိမ်းတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
ယောက်ျားမင်းသမီး အောင်ဗလသည် ဦးဘိုးစိန်နှင့် ခွဲပြီးနောက် ဦးစိန်ကတုံးနှင့် တွဲခဲ့သေး၏။
ထိုအခါကလည်း ပွဲဦးထွက် ယိမ်းများတွင် ရိုးရိုးအမျိုးသမီး ယိမ်းများအပြင် ကိန္နရီယိမ်း၊ နတ်သမီးယိမ်း စသည့် အထူးအဆန်း ယိမ်းများဖြင့်လည်း ဧည့်ခံခဲ့သေးသည်။
ယိမ်းသည် ဇာတ်ပွဲအတွက် သင်တန်းသဖွယ်လည်း ဖြစ်သည်။
ယိမ်းတွင် ကပြရင်း အဆိုအကကျွမ်းကျုင်၍ ဇာတ်ရည်ဝလာကာ မင်းသား မင်းသမီး ဖြစ်လာသူ အများအပြားပင်ရှိသည်။
ကောလိပ်စိန်၊ စိန်မြကြည်၊ ဒေါ်ကြည်ယုံ စသည်တို့ မှာ ဦးဘိုးစိန်ဇာတ်၏ အမျိုးသမီးယိမ်းထဲမှ ပေါ်ထွက်လာသော မင်းသမီးများ ဖြစ်ကြသည်။
ခေတ်သစ်စိန်၊ လက်ရုံးစိန်၊ ဗိလတ်ပြန်ကိုဘလှ စသည်တို့သည်လည်း ဦးဘိုးစိန်ဇာတ် ယောက်ျားယိမ်းမှ ထိုးထွက်ထင်ရှားလာကြသော မင်းသားများ ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ၂၀ ရာစု နှင့် ၂၁ ရာစု သင်္ကြန်ပွဲတော် များတွင် မြူးကြွသည့် သင်္ကြန်တေး နှင့် အတူ ကပြသည့် သင်္ကြန်ယိမ်းများ မှာ သံချပ်၊ အလှပြယာဉ်၊ အလှပြမဏ္ဍပ်၊ ဆုပေးမဏ္ဍပ်၊ စတုဒိသာမဏ္ဍပ် များနှင့် အတူ ခေတ်စား လာခဲ့သည်။
thumb ကားလ်ဂတ်စတေ့ယွန်းသည် ဆွမ်လူမျိုး စိတ်ပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်၍၊ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး ပညာပါရဂူ ဆစ်ဂမန် ဖရွိုက် နှင့်အတူ စိတ္တဇရောဂါဆိုင်ရာ အခြေခံအကြောင်းရင်းများကို ဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကားလယွန်းသည် ၁၈၇၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဗားလမြို့၌ ဖွားမြင်၏။
ဗားလတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရရှိပြီးနောက် ပဲရစ်မြို့သို့ သွား ရောက်၍ ပညာဆက်သင်လေသည်။
ထို့နောက် ဆစ်ဂမန် ဖရွိုက် ထံ၌ တပည့်ခံ၍ စိတ်ပညာရပ်များကို ဆည်းပူးသည်။
ယွန်းသည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဇူးရစ်မြို့ရှိ စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံ၌ ဆရာဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ယင်း၊ ဇူးရစ်တက္ကသိုလ်တွင် စိတ်ရောဂါပညာရပ်ကို သင်ကြားပို့ချလေသည်။
ထိုသို့ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ယွန်းသည် ဖရွိုက်၏ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး နည်းစံနစ်ကို အားလုံး လက်မခံနိုင်သဖြင့် နည်းစံနစ်သစ်ကို တီထွင်ခဲ့လေသည်။
ယွန်းတီထွင်သော စိတ်ခွဲ ခြား စိစစ်ရေးနှင့်ဆိုင်သည့် နည်းစံနစ်သစ်မှာ အနဲလစ်တစ်ကယ် စိတ်ပညာဟု အမည်တွင်လေသည်။
ယွန်းသည် လူတို့ကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြားပြ၏။
တစ်မျိုးမှာအင်ထရိုဗက်ခေါ် အတွင်းအသိ စိတ်၏ လှုံ့ဆော်မှုကို စွဲ၍ ကျင့်ကြံတတ်သူများ ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့သော လူမျိုးသည် အပေါင်းအသင်း မဝင်ဆံ့ဘဲ အထီးတည်း နေထိုင်ကျင့်ကြံလေ့ရှိကြသည်။
အပြင်ပန်းအားဖြင့် စိတ်တွင်ထိခိုက် လှုပ်ရှားဟန် မတွေ့ရချေ။
ကျန်တစ်မျိုးမှာ အိပ်စထရိုဗတ်ခေါ် ပြင်ပပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေကို လိုက်၍ ကျင့်ကြံတတ်သူများ ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့သော စိတ်မျိုးရှိသူသည် အပေါင်းအသင်း ဝင်ဆံ့၏။
မိမိတို့၏ အတွင်းစိတ်၌ ဖြစ်ပေါ်သော စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို အလွယ်တကူ ထုတ်ဖော်ပြသတတ်၏။
အာရုံစံခားမှုကို နှစ်သက်၏။
ယွန်းသည် စိတ်ပညာဆိုင်ရာ စာအုပ်များစွာကို စိတ်ခွဲခြား စိစစ်ရေး ပညာအသင်းကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့၏။
ယွန်းရေးခဲ့သော စာအုပ်များအနက် ဆိုက်ကို အနဲလစ်ဆစ် (၁၉၁၂)၊ မသိစိတ် အကြောင်း (၁၉၁၆) အနဲလစ်တစ်ကယ် ဆိုက်ကိုလိုဂျီ(၁၉၁၇)တို့မှာ ထင်ရှားသော စိတ်ပညာစာအုပ် အချို့ ဖြစ်သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဗားလတက္ကသိုလ်၌ ပါမေက္ခ အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
ကားလဂတ်စတေ့ ယွန်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:စိတ်ပညာရှင်များ။
ယွန်းထည်ကို ပြုလုပ်ရာ၌ အချိန် အလွန်ကြာမြင့်၍ အလွန်တိကျသေချာရ၏။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှေ့တိုင်းသားများသာလျှင် ဤလုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်လိမ်မာကြသည်ဟုဟူသော် ရသင့်သည်။
တရုတ်လူမျိုးတို့သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ခန့်ကပင် ယွန်းထည်များကို ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
နောင်အခါ ဂျပန်တို့သည် တရုတ်လူမျိုးထံမှ ယွန်းထည်ပြုလုပ်နည်းကို အတုယူ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ၊ အနောက်နိုင်ငံများတွင် ယွန်းထည်လုပ်ငန်းမှာ ဂျပန်ဆေးရောင်တင် လုပ်ငန်းဟူ၍ အမည်တွင်လောက်အောင် ကျွမ်းကျင်လျက်ပင် ရှိသေးသည်။
အနောက်နိုင်ငံတွင် ဤလုပ်ငန်းကို အတုခိုး၍ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အရှေ့ တိုင်းသားများကဲ့သို့ ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်ခြင်း မရှိချေ။
ယွန်းထည်လုပ်ငန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ သထုံမြို့သို့ ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
သထုံမြို့ကို ရောက်ရှိလာရာ ထိုအချိန်မှစ၍ ယနေ့တိုင်အောင် ထွန်းကားလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
မုံရွာနယ် ကျောက်ကာရွာနှင့် ညောင်ဦးမြို့တို့သည်လည်း ယွန်းထည်လုပ်ငန်းအတွက် နာမည်ကြီးလေသည်။
မြန်မာ့ယွန်းထည်လုပ်ငန်း ယွန်းထည် ပြုလုပ်ရာ၌ သုံးသည့် သစ်စေးကို ရပ်စဗာနီဆီဖာရားခေါ် အပင်မှ ရရှိသည်။
ဤသစ်စေးသည် အဆိပ် အပျော့စားတစ်မျိုး ဖြစ်၏။
သို့သော် ယွန်းလုပ်ငန်းတွင် တာရှည်လုပ်ကိုင်လာသောအခါ၌မူကား လူကို ဘေးအန္တရာယ် မဖြစ်စေတတ်ချေ။
သစ်စေးကို ထုတ်ယူရာ၌ အသက် ၁ဝ နှစ်ခန့် ရှိသော အပင်ကို ရွေးချယ်၍ အခေါက်ကို လှီးဖြတ်ပေးရလေသည်။
အပင်မှ ထွက်စ၌ သစ်စေးတွင် သကာရောင်ရှိ၏။
သို့သော် မကြာမီ မည်းနက်လာလေသည်။
ဤသစ်စေးတွင် ရေအနည်းငယ် ပါရှိသဖြင့် ထိုရေကို ခန်းခြောက်သွားအောင် မီးဖြင့် အပူတိုက်ပေးကြ၏။
ထို့နောက် လေလုံပိတ်အိုးများတွင် သိုလှောင်ထား၍ အလိုရှိသောအခါ ထုတ်ယူသုံးစွဲကြသည်။
များသောအားဖြင့် ယွန်းထည်လုပ်ရန်အတွက် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်သည့် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို သုံးကြသည်။
သို့သော် ဂျပန်တို့သည် ပန်းအိုးများ၊ ရွှေထည် ငွေထည်များ၊ သားရေအိတ်များနှင့် အခြား အိမ်တွင်းအလှအပ ပစ္စည်းများကိုလည်း အသုံးပြုကြလေသည်။
ယွန်းထည်၏ နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော ဂုဏ်သတ္တိများမှာ အရောင်ပြောင်လက်နေခြင်းနှင့် ဆေးရောင်ခိုင်ခံ့ခြင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။
ဆေးရောင်မှာ အလွန် ခိုင်ခံ့ရကား ဆားငန်ရေတွင် သင်္ဘောနှင့်အတူ နစ်မြုပ်လျက် ရှိသည့် ယွန်းထည်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီး နောက်မှာပင် အကောင်းပကတိအတိုင်း တွေ့ရှိကြရပေသည်။
ဆေးရောင်ခိုင်ရခြင်းမှာလည်း ဆေးရောင်တင်ပုံနည်း ကောင်းမွန်သောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ယွန်းထည်တွင် အရောင်တင်ထားသော ဆေးမှာ တထပ်တည်း မဟုတ်ဘဲ အထပ် ၂ဝ မှ ၃ဝ အထိပင် ရှိတတ်၏။
ဆေးသုတ်လိမ်းပြီးသော ပစ္စည်းများကို ဂူကဲ့သို့ စိုထိုင်းသော နေရာများတွင် အခြောက်ခံယူလေ့ရှိသည်။
ထိုသို့ပြုလုပ်သည်ကို တိုက်သွင်းသည်ဟု ခေါ်သည်။
ဆေးခြောက်သောအခါ ဆေးသားကို ညီနေအောင် ရေနှင့် မီးသွေးမှုန့်ဖြင့် ပွတ်တိုက်ပေးရလေသည်။
ထိုသို့ ပွတ်တိုက်ပြီးသော ပစ္စည်းများကို တဖန် ထပ်မံဆေးသုတ်ပေး၍ မီးသွေးမှုန့်ဖြင့် ပွတ်တိုက်ပေးရပြန်သည်။
ဤနည်းဖြင့် အထည်ပစ္စည်းများကို နေ့ဆက်ရက်ဆက် အရောင်တင်ဆေး သုတ်လိမ်းပေးသည်မှာ ဆေးအထပ်ပေါင်း နှစ်ဒါဇင်ကျော်သို့ ရောက်ရှိလာသည်အထိပင် ဖြစ်၏။
ယွန်းထည်တွင် အရောင်တင်ဆေး သုတ်လိမ်း ပြီးသောအခါ အလွန်ပနံရလာသော်လည်း လုပ်ငန်းမှာ မပြီးဆုံးသေးချေ။
ဆေးသုတ်ပြီးသော ပစ္စည်းများကို ရွှေရောင်ဆေး၊ သို့မဟုတ် အနီရောင်ဆေးဖြင့် ပန်းခက်ပန်းနွယ်များ ဖော်၍ လှသည်ထက် လှအောင် တန်ဆာဆင်ပေးရသေးသည်။
တခါတရံ သုတ်လိမ်းပြီးသော ဆေးသားများကို အလိုရှိသောအထပ်သို့ ရောက်သည်အထိ ခြစ်ပစ်၍ အောက်ခံဆေးသား၏ အရောင်ဖြင့် ပန်းများ၊ အရုပ်များကို ဖော်ယူလေသည်။
ဤသို့ ခြစ်ပစ်ရာ၌ အလွန်တိကျမှန်ကန်မှသာ ယွန်းထည်တွင် မူလ စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း အရုပ်များ ပေါ်လာနိုင်လေသည်။
ချိပ်ကို လက်စီဖာလက်ကာခေါ် အင်းဆက်ပိုး(ချိပ်ကောင်)များမှ ရရှိသည်။
ချိပ်ပိုးမျိုးကို ဥရောပတိုက်မှအပ မြောက်နှင့် တောင် အမေရိကတိုက်၊ ဩစတြေးလီးယားတိုက်၊ အာရှတိုက် နှင့် အာဖရိကတိုက်များတွင် တွေ့နိုင်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ ချိပ်အဓိကထွက်သော နိုင်ငံများ ဖြစ်၏။
ချိပ်ကောင်သည် အလွန်သေးငယ်၍ ထနောင်း အမျိုးအနွယ်ဝင် အပင်များတွင် တွယ်ကပ်နေထိုင်လေ့ရှိသည်။
ထိုသို့ နေထိုင်ယင်းပင် အပင်မှ သစ်ရည်ကို စုပ်ယူစားသောက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာမှ အစေးတစ်မျိုးကို စွန့်ထုတ်ပေးသည်။
ထိုအစေးသည် လေနှင့် တွေ့ထိ၍ မာလာပြီးလျှင် ချိတ်ကောင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အခွံဖြစ်လာသည်။
ချိပ်ကောင်သည် အချိန်တန်အရွယ်ရောက်သောအခါ ဥများကို အု၍ သေဆုံးသွားသည်။
ထိုအခွံသည် ဥများကို ရာသီဥတုဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ဥများမှတဖန် ချိပ်ကောင်များ ပေါက်လာ၍ ထိုချိပ်ကောင်တို့သည် အပင်ပေါ်တွင် တွယ်ကပ်နေထိုင်ပြီးလျှင် ဥများကို အုကြပြန်သည်။
ဤနည်းဖြင့် ပိုးကောင်များ တဆက်ပြီး တဆက် နေထိုင်ကြခြင်းကြောင့် ကာလကြာမြင့်သောအခါ အပင်၏ အကိုင်းအခက်များအပေါ် တွင် လက်မဝက်ခန့်ထူသော ချိပ်သားများ တက်လာလေသည်။
ချိပ်ကို အပင်များမှ တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ်ထုတ်ယူလေ့ရှိသည်။
ချိပ်ရိုင်းမှာ ပယင်းနှင့် ခပ်ဆင်ဆင် တူ၏။
ဤချိပ်ကို အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်သွားစေရန် အမှုန့်ကြိတ်၍ ဆေးကြောပေးရသည်။
ထိုနောက် ခြည်အိတ်များတွင် ထည့်၍ မီး၏အပူဖြင့် အရည်ပျော်သွားစေပြီးလျှင် စစ်ယူလေသည်။
ချိပ်လုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းတို့သည် ချိပ်မျိုးကို တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ ကူးယူလေ့ ရှိကြသည်။
ကူးယူပုံမှာ ချိပ်ကောင်မှ ဥပါရှိသော အကိုင်းကို အခြားသော အပင်များ တွင် ချည်နှောင်ထားရ၏။
အချိန်တန်၍ ချိပ်ကောင်များ ပေါက်လာသည့်အခါ ထိုချိပ်ကောင်တို့သည် မိမိတို့ဘာသာ အသိုက်အအုံသစ်များကို ဖွဲ့စည်း လာကြလေသည်။
ချိပ်ကို ချိပ်ချောင်းအဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ချိပ်ကြယ်သီးခေါ် အတုံးအဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်စေ တင်ပို့ရောင်းချလေ့ ရှိကြသည်။
ချိပ်သည် စက်မှုလက်မှုပညာတွင် အလွန်အရေးပါ အရာရောက်သည့် ရာက်ဇင်ခေး သစ်စေးများအနက် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်၏။
ကမ္ဘာပေါ်တွင်ထွက်သည့် ချိပ်၏ ၆ဝ ရာခိုင်နှုန်းကို ဓာတ်ပြားများ ပြုလုပ်ရာ၌ သုံးသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ကာများ၊ သစ်သားများနှင့် သတ္တုများကို တာရှည်ခံအောင် သုတ်လိမ်းရန် ဆေးများ၊ သက္ကလပ်ဦးထုပ်များကို တောင့်တင်းလာအောင် ပြုပြင်ယူရန် ဆေးများသည် ချိပ်မှ ပြုလုပ်ယူသော ပစ္စည်းအချို့ ဖြစ်ပေသည်။
အိမ်တွင် ကြမ်းပြင်များကို ချိပ်ဆေးဖြင့် စံနစ်တကျ သုတ်ပေးသောအခါ ကြမ်းများမှာ ချောမွတ်ပြောင်လက်လာသည်။
ဆေးမှာ ခြောက်သွေ့လွယ်၍ အကြမ်းခံသဖြင့် လူကြိုက်များသည်။
လျှပ်စစ်ဖန်မီးလုံးများတွင် ဖန်လုံးကို သတ္တုအိမ်တွင် တပ်ဆင်ရန်နှင့် သွားပွတ်တံတွင် အမွှေးများကို တပ်ဆင်ရန် ချိပ်ကို အသုံးပြုကြ၏။
အိမ်ထောင်ပရိဘောဂတွင် သုံးသည့် အရောင်တင်ဆေး၊ ဖယောင်းပုဆိုး၊ သားရေနှင့် စက္ကူများတွင် အရောင်တင်ရန် ဆေးများ၊ ဆင်စွယ်အတုများ၊ တယ်လီဖုန်းစကားပြောခွက်များ အစရှိသကဲ့သို့သော အလွန်အသုံးဝင်သည့် ပစ္စည်းများကိုလည်း ချိပ်မှ ပြုလုပ်ယူကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:တိရစ္ဆာန် ထုတ်ကုန်များ။
အရှေ့ပါကစ္စတန်ပြည်နယ် (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြားတွင် မြောက်နှင့်တောင် တန်းလျက်ရှိသော တောင်ကုန်းဒေသကို အနောက်ဘက်တောင်ကုန်းဒေသဟု ခေါ်တွင်သည်။
ထိုကုန်းမြင့်ပိုင်းတွင် ရခိုင်တောင်ကုန်းဒေသ၊ ချင်းတောင်တန်း၊ လူရှေ (လူရှိုင်း)တောင်တို့ ပါဝင်လေသည်။
ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ထိုတောင်တန်းဒေသမှ တောင်ဘက်သို့ ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ယှဉ်၍ ထိုးထွက်လာသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။
ရခိုင်ရိုးမသည် မင်းဘူးခရိုင်၊ သရက်ခရိုင်၊ ပြည်ခရိုင်၊ ဟင်္သာတခရိုင်၊ ပုသိမ်ခရိုင်တို့နှင့် ရခိုင်ဘက်ရှိ စစ်တွေခရိုင်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ သံတွဲခရိုင်တို့ကို ခွဲခြားထားလေသည်။
တောင်တန်းတစ်လျှောက်တွင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် အမြင့်ပေ ၄ဝဝဝ နှင့် ပေ ၅ဝဝဝ အကြား၌ ရှိသည်။
မြောက်ဘက်တွင် ထိုထက်မြင့်မားသော တောင်တန်းများ ရှိလေသည်။
ရိုးမတောင်တန်းသည် မတ်စောက်၍ တောထူထပ်သည်။
သို့ရာတွင် ကျွန်းပင်များ မပေါက်ချေ။
ရိုးမတောင်ပေါ်တွင် ချင်းလူမျိုးတို့ နေထိုင်ကြသည်။
တောင်ယာစိုက်စားကြသည်။
ပြောင်းဆန်နှင့် တောင်ပေါ်စပါး တစ်မျိုးကို ရှေးရိုးနည်းအတိုင်း စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
ရခိုင်ရိုးမတောင်ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သော တောင်ကြားလမ်း နှစ်ခု ရှိသည်။
ပထမတောင်ကြားလမ်းမှာ ကျောက်ဖြူခရိုင် အမ်းမြို့မှ မင်းဘူးခရိုင် ငဖဲမြို့သို့ပေါက်သော အမ်းတောင်ကြားလမ်း ဖြစ်၍၊ ဒုတိယတောင်ကြားလမ်းမှာ သံတွဲခရိုင် တောင်ကုပ်မြို့မှ ပြည်မြို့နှင့် တစ်ဖက်ကား ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်ရှိ ပန်းတောင်းမြို့သို့ ပေါက်သော တောင်ကုပ်တောင်ကြားလမ်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ဂျီးန် ရာဆင်း (သို့) ရှောန် ရာဆီးန် () (ခရစ် ၁၆၃၉- ၁၆၉၉) သည် နာမည်ကျော်ပြင်သစ် ပြဇာတ်ရေး ဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၆၃၉ ခုနှစ်၌ ဖွားမြင်၍၊ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘနှစ်ပါး သေဆုံးသဖြင့် အဖွားဖြစ်သူ လက်ထဲ၌ ကြီးပြင်းခဲ့ ရလေသည်။
သူသည် ကျောင်းသားဘဝကပင် ရှေးဂရိစာဆိုကြီး များ၏ စာကြီးပေကြီးများထဲမှ အထူးသဖြင့် ပြဇာတ်များ၌သာ ပျော်မွေ့ခဲ့လေသည်။
နောင်ကြီးပြင်းလာ၍ သူကိုယ်တိုင် ကဗျာပြဇာတ်များ ရေးသားသောအခါ ပြင်သစ်လူမျိုးများက ရဆင်းအား အကောင်းဆုံး ကဗျာပြဇာတ်ရေးဆရာအဖြစ်ဖြင့် အသိအမှတ်ပြုလာကြလေ သည်။
သူသည် ပြစ်သစ်အလွမ်း ကဗျာပြဇာတ်ကို ပထမဦးစွာ စတင်ရေးသားခဲ့သော ပြဇာတ်ရေးဆရာ ကော်နေးယီးထက် ပို၍ တော် မတော် အငြင်းပွားဖွယ်ရှိသော်လည်း သူ၏လက်ရာသည် မည်သူ့လက်ရာနှင့်မျှ မတူ တစ်မူခြားလျက်ရှိကြောင်းကိုကား ဝန်ခံကြရပေမည်။
ရဆင်း ဦးစွာ ရေးသားခဲ့သော ပြဇာတ်များတွင် သူ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာများဖြစ်သည့် အွန်ဒရိုမက် (၁၆၆၇)၊ ဗြိတန္နီကပ် (၁၆၆၉)၊ ဗဇာဇစ် (၁၆၇၂)၊ မစ်သရီဒေး (၁၆၇၃)၊ အီဇီဂျီနီ (၁၆၇၄)၊ ဖီဒရေ (၁၆၇၇) စသော ပြဇာတ်များ ပါဝင်သည်။
ဖီဒရေပြဇာတ်ကို ရေးခဲ့ပြီးနောက် အတော်ကြာအောင်ပင် ပြဇာတ်များ မရေးဘဲ နေခဲ့သည်။
ထိုသို့ မရေးဘဲ နေသည်မှာ သူနာမည်ကြီးလာသည်ကို မနာလိုသဖြင့် နာမည် ပျက်အောင် မကောင်းကြံကြသည်ကို စက်ဆုပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ သူငယ်စဉ်က လေ့ကျက်လာခဲ့ရသော အယူဝါဒဆိုင်ရာ ယူဆ ချက်များကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်လေသည်။
သူ၏ဆွေမျိုးသည် အယူဝါဒတွင် အထူးပင် လေးစားကိုင်းရှိုင်းသူများ ဖြစ်၍ ပြဇာတ် များကြည့်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း စသော အပျော်အပါးလိုက်စားမှုများကို မပြုလုပ်ရန် အမြဲပင် တားမြစ်ခဲ့လေသည်။
၁၆၈၉ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော အက်ဝသာ ပြဇာတ်တို့သည် အယူဝါဒဆိုင်ရာ ပြဇာတ်များဖြစ်၍၊ ယင်းတို့သည်လည်း သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာများတွင် ပါဝင်ပေသည်။
ရဆင်းသည် ပါရစ်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့စဉ်က စာပေလောက၌ ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည့် နစ်ကလက်ဗွာလို၊ လာဖွန်တိန်း၊ မောလျဲတို့နှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့လေသည်။
ရဆင်းသည် သူ၏ပြဇာတ်အားလုံးကို ကဗျာလင်္ကာသွား ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
သူ့ပြဇာတ်များကို သူ့မူနှင့် သူဆိုရ လောက်အောင် တစ်မျိုးတည်းနှင့် ရေးသားခဲ့သော်လည်း ဇာတ်ကောင်များ၏ သရုပ်ကို ဖော်ရာတွင် ပြတ်သားလှသည့် ပြင်၊ ပြဇာတ်ဂုဏ်နှင့်လည်း ပြည့်စုံသည်။
အထူးသဖြင့် မိန်းမများ၏သရုပ်ကို ဖော်ရာတွင်ကား ရဆင်းသည် အထူးပင် ကျွမ်း ကျင်လှပေသည်။
သို့သော် သူ၏ပြဇာတ်များကို ပညာတတ် ပရိသတ်အတွက် ရေးသားခဲ့ရာ အောက်တန်းစားလူထုကမူ မနှစ်သက်ကြချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ။
ရတနာကြေးမုံဝတ္ထု (၁၇??) သည် ရှေးအကျဆုံး မြန်မာဝတ္ထုဖြစ်၍ အလောင်းမင်းတရား လက်ထက်တွင် ရွှေတောင်သီဟသူက ရေးသား၍ တောင်တွင်းကြီးမြို့၊ ခုံမင်းဦးသာက ဆက်လက် အဆုံးသတ်သော နန်းတွင်းဇာတ်ဝတ္ထု ဖြစ်လေသည်။
အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဖြစ်သော နေမျိုးသီဟသူက တိုက်တွန်းစေခိုင်းသောကြောင့် ထိုဝတ္ထုကို ရေးသားရကြောင်း သိရသည်။
သို့သော် ထိုစာကို စတင်ရေးသော သက္ကရာဇ်၊ စာပြီးဆုံးသော သက္ကရာဇ် တို့ကိုကား မသိရချေ။
ထိုမျှမက စာရေးဆရာ ရွှေတောင်သီဟသူ၏ မွေးဖွားရာအရပ်၊ မွေးဖွားသည့်ခုနှစ်သက္ကရာဇ်၊ မျိုးရိုးဇာတိတို့ကိုလည်း မသိရချေ။
ရတနာကြေးမုံဝတ္ထုကို နန်းတွင်းဇာတ်ဝတ္ထုဟု ဆိုသင့်သော်လည်း ရေးသားပုံများသည် အီနောင်၊ ရာမ၊ ဝိဇယကာရီ စသော နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးများနှင့်လည်း မတူ။
ဦးကြင်ဥ၊ ဦးပုညတို့ ရေးသားထားသော ဒေဝကုမ္ဘန်ပြဇာတ်၊ ဝိဇယပြဇာတ်တို့နှင့်လည်း မတူချေ။
ရာမ၊ အီနောင် စသော နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးများတွင် ဇာတ်ချင်းများနှင့်တကွ ဇာတ်တွင်ပါဝင်သူတို့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကား ပြောဆို ကြခြင်းဖြင့်သာ ဇာတ်လမ်းကို ထင်ရှားစေသည်။
ထိုသူတို့ ပြောဆိုသော စကားများကိုလည်း လင်္ကာသွားဖြင့်သာ ရေးသားထားသည်။
ဒေဝကုမ္ဘန်၊ ဝိဇယပြဇာတ်များမှာ နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးများလောက် ရှည်လျားခြင်း မရှိသော်လည်း ရေးသားပုံ စီစဉ်ပုံသည် နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးများနှင့် အလားတူပင် ဖြစ်သည်။
ရတနာကြေးမုံ ဝတ္ထုမှာ ဝတ္ထုကြောင်းကို ကာလပေါ် ဝတ္ထုများမှာကဲ့သို့ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
သို့သော် ဝတ္ထုတွင် ပါဝင်သူတို့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကားပြောဆိုကြသော နေရာတွင်ကား လင်္ကာသွားဖြင့် ရေးသားဖော်ပြထားသည်၊ ဤဝတ္ထု၌ လင်္ကာနှင့် စကားပြေ နှစ်ထွေရောစပ်၍ထားသော အဖွဲ့မျိုးကို တွေ့မြင်ဖတ်ရှုရသည်။
ရတနာကြေးမုံဝတ္ထုသည် အင်းဝခေတ် ရှင်မဟာသီလဝံသ ရေး ပါရာယနဝတ္ထု၊ ညောင်ရမ်းခေတ် ဝရာဘိသင်္ဃနာထ ဆရာတော် ရေး မဏိကုဏ္ဍလ ဝတ္ထုတို့နှင့်လည်း ရည်ရွယ်ချက်မှစ၍ ဖွဲ့နွဲ့ပုံများ၌ များစွာ ကွာခြားလေသည်။
အင်းဝခေတ်၊ ညောင်းရမ်းခေတ်ပေါ်ဝတ္ထုများသည် တရားကြောင်း သက်သက်ဖြစ်သော ဘုရားဟော ဇာတ်တော်များကို မြန်မာစကားပြေဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည့်ပြင်၊ ဤကဲ့သို့ တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး ပြောသောစကားများကို တိုက်ရိုက် အချင်းချင်း ပြောပုံစကားဖြင့် မရေးသားချေ။
ဝိဇယ၊ ဝင်္ကန္တ အစရှိသောဇာတ်တို့မှာ ဇာတ်ခင်းကျင်းပြသရန် ရည်ရွယ်၍ ရေးသားထားလေသည်။
ရတနာကြေးမုံ ဇာတ်ဝတ္ထုမှာကား ကပြရန်ရေးသားထားသည်မဟုတ်။
ကာလပေါ် ဝတ္ထုများကဲ့သို့ ဖတ်ရန် ရေးသားထားသော ဇာတ်ဝတ္ထု ဖြစ်လေသည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ရမ္မဏီယပြည်၊ မဟာရာဇိန္ဒ မင်းကြီး၏သားတော် ဣန္ဒကုမ္မရ မင်းသားသည် အခါတစ်ပါး၌ ရွှေမြို့တော်အနီးရှိ သီရိဟေမာဥယျာဉ်တော်တွင် ပျော်ပါး၍ နေလေသည်။
ထိုအခါ ယမုနာပြည်မှ ဧရာပထ နဂါးမင်းသည် နဂါးအချွေအရံနှင့် တောလှည့်ရာ ဂန္ဓမာတောင် ခပန်းသို့ ရောက်၍ တောင်ထိပ်ရှိ သံမြို့ခုနစ်ထပ်ကာသော ဗိမာန်ရှင် ဝေဠုမြတ်စွာ မင်းသမီးကို မြင်လေသည်။
နဂါးမင်းနှင့် တကွ နဂါးအပေါင်းတို့သည် ရူပါရုံ၌စွဲငြိကြ၍ ဆောက်တည်ရာ မရ ဖြစ်ကြရလေသည်။
ဧရာပထ နဂါးမင်းသည် ညှိးနွမ်းလှသဖြင့် အိပ်ပျော်လေ၏။
ထိုအခိုက် ဝိဇ္ဇာမယ ရသေ့ကြီးထံသို့ သီတင်းသီလ စောင့် သုံးရန် လာလေ့ရှိသော ဟုရမ္ပလဂဠုန်မင်းသည် နဂါးမင်းကို ထိုးသုတ်၍ ကောင်းကင်၌ ကစားလေ၏။
နဂါးမင်း၏ အမြီးသည် သီရဟေမာ ဥယျာဉ်တော်ရှိ ပုန်းညက်ပင်ကို ပတ်မိလေ၏။
ဂဠုန်မင်းသည် နောက်တစ်ကြိမ်အသုတ်တွင် ပုန်းညက်ပင်သည် အမြစ်နှင့်တကွ ပါလေ၏။
ဣန္ဒကုမ္မာရမင်းသားသည် မိမိကို စော်ကားသည်ဟု ထင်မှတ်၍ ဂဠုန်နှင့် နဂါးတို့ကို ဝရဇိန်လက်နက်ဖြင့် ပစ်ရာ၊ နှစ်ကောင်စလုံးပင် မင်းသား၏ ခြေတော်ရင်းသို့ ကျလာ၍ မင်းသားထံ၌ ကျွန်ခံကြရလေသည်။
တစ်နေ့သ၌ ဧရာပထနဂါးမင်းသည် ဣန္ဒကုမ္မာရမင်းသားအား ဝေဠုမြတ်စွာ၏ လှဟန်ကြော့ဟန်ကို ခြီးမွမ်းပြောဆိုပြီးလျှင် နှစ်ကိုယ်နီးကြစေရန် နဝတတ်အိုင်အနီးရှိ ဆင်စွယ် နန်းတော်သို့ မင်းသားကို ပင့်ခေါ်လေသည်။
ထိုနောက် ဣန္ဒ ကုမ္မာရမင်းသား၏ လူပျိုတော်ပညာဟာသနှင့် ဝေဠုမြတ်စွာ မင်းသမီး၏ အပျိုတော်ရာသီမုတ္တာတို့ တွေ့ဆုံကြ၍ မိမိတို့၏ သခင် သခင်မအကြောင်းကို ခြီးမွမ်းပြောဆိုရာမှ သခင်နှစ်ပါး အကြားတွင် အောင်သွယ်ကောင်းကြီးများ ဖြစ်လာကြလေသည်။
စကားအောင်သွယ် လဲလှယ်ကြပြီးနောက် ဣန္ဒကုမ္မာရမင်းသား သည် ဝေဠုမြတ်စွာမင်းသမီး၏ ဗိမာန်သို့ ကိုယ်တော်တိုင် ကြွ တော်မူ၍ နှစ်ပါး သင့်မြတ်ကြလေသည်။
ဤဝတ္ထု၌ ဖန်တီး၍ ပြထားသော လောကသည် လူသား တို့၏ လောကမဟုတ်။
နတ်သား၊ နတ်သမီး၊ နဂါး၊ ဂဠုန်တို့၏ လောကသာ ဖြစ်လေသည်။
ဣန္ဒကုမ္မာရမင်းသားသည် သိကြား မင်းက ဆက်သသော သားရတနာ ဖြစ်သည်။
ငယ်ရွယ်နုနယ် စဉ် အခါက သူရဿတီ နတ်သမီးထံမှ ပညာကို သင်ယူသည်။
မြေလျှိုးမိုးပျံသော အတတ်ကို တတ်သည်။
ဝရဇိန်လက်နက်ကို ပိုင်စိုးသည်။
သူ့အပါးတွင် နဂါးမင်း၊ ဂဠုန်မင်းတို့ ခစားကြရ သည်။
ရတနာအမျိုးမျိုး ဝင်းထိန်လျက်ရှိသော နန်းဆောင်တော် ၌ စံစားသည်။
ဆင်စွယ်နန်း၌လည်း စံစားတတ်သည်။
ကေသ ရာဇာ ခြင်္သေ့နှင့် ဆဒ္ဒန်ဆင်တို့ကို အရုပ်ကလေးများသဖွယ် ကစားနိုင်သော အားအင်ရှိသည်။
ဝေဠုမြတ်စွာ မင်းသမီး၏ ဖိုးအေမှာ နတ်မင်းဖြစ်သဖြင့် သူသည် နတ်သမီးကလေး ဖြစ်သည်။
ငယ်ရွယ်နုနယ်စဉ်က အထိန်းအယ အမျိုးမျိုးဖြင့် ပိုးမွေးသလို မွေးခဲ့ကြသည်။
ရွှေတိုက်၊ ငွေတိုက်၊ ပတ္တမြားတိုက်တို့ ခြံရံသော ဗိမာန်၌ စံစားရသူ ဖြစ်သည်။
ပဉ္စင်တူရိယာကို နှစ်သက်သည်။
သူ၏ အသားတော်သည် ပုလဲမုတ္တာ ရတနာအသားနှင့် တထပ်တည်း တူသည်။
တစ်နာရီတွင် ဝတ်လဲတော် ဆယ်ခါလဲလေ့ရှိသည်။
အသားတော်နုပုံမှာ နေခြည်ပြောက်ငယ် တစ်ပြောက်ခရုံမျှဖြင့် ပျောင်းအိနွမ်းခွေသွားရှာလေသည်။
လူပျိုတော်တို့သည် နဝတတ် ရေအိုင်အနီးတွင် ကေသ ရာဇာ ခြင်္သေ့၊ ဆဒ္ဒန်မင်းတို့ကို ဖမ်း၍ သူတို့အချင်းချင်း ကိုက်စေ၊ ဝှေ့စေကြသည်။
အပျိုတော်တို့သည် ပတ္တမြားပုတီးကို စိပ်ကြသည်။
မသာရဂလ်ဘီး၊ ဂေါမုတ်ဘီးတို့ဖြင့် ဆံပင်ကို ဖြီးသင်ကြသည်။
ပရမာမြူညွန့် လက်ဖက်ကို စားမိ၍ ခေါင်း နောက်သည်ကို ပြေပျောက်စေရန် သန္တာညွန့်သလွန်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းကြသည်။
ပန်းအိမ်၊ ပန်းနွယ်၊ ခြူးပတ်ခြူးခက် ထု လုပ်သော တံခါးမှန်ရွက်ကို ဖွင့်၍ ဂန္ဓမာပန်း၊ မဉ္ဇူသကပန်း စသော ပန်းတို့ပွင့်ရာ ဥယျာဉ်သာသို့ ဝင်ကြသည်။
ကရဝိတ် သံ၊ ကြိုးကြာသံတို့ကို နာခံကြသည်။
လူပျိုတော် ပညာဟာသ နှင့် အပျိုတော် ရာသီမုတ္တာတို့သည် အောင်သွယ်ပီပီ စကား အလွန်တတ်ကြသည်။
တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ပုံသာဓကများဖြင့် ခြေပတတ်သည်။
မင်းသားနှင့် မင်းသမီးတို့ကို နားချ သွေးဆောင်ပုံမှာလည်း အလွန်မှတ်သားဖွယ် ကောင်းသည်။
ဇာတ်လမ်းကို ထောက်ခြင်းအားဖြင့် ရတနာကြေးမုံဝတ္ထု သည် ယုံတမ်း ဉာာဏ်ကွန့်၍ ရေးသားထားသော ဝတ္ထုဖြစ်သည် ဟု ဆိုသင့်လေသည်။
ထိုဝတ္ထုတွင် မင်းသားမင်းသမီးတို့ကို သွေးဆောင် နားချသည်အထိ ရွှေ တောင်သီဟသူ ရေးခဲ့သည်။
မင်းသမီးထံသို့ မင်းသားကြွလာ၍ တွေ့တော်မူခန်းကို ဦးသာက ဆက်၍ ရေးသားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ပုံနှိပ်ခြင်း သက္ကရာဇ် ၁၂၅၇ ခုတွင် ရန်ကုန်မြို့ တိုင်းလုံးဇမ္ဗူပုံနှိပ်တိုက်မှ ဦးစွာ ပုံနှိပ်သည်။
ထိုမူကိုပင် ၁၂၉၆ ခု၌ ရန်ကုန်မြို့ အောင်ဇေယတုပုံနှိပ်တိုက်မှ ဒုတိယအကြိမ် ပုံနှိပ်သည်။
၁၃၂၄ ခုတွင် ရန်ကုန်မြို့ ဟံသာဝတီပုံနှိပ်တိုက်က မြန်မာသုတေသနအသင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပေမူနှင့်ညှိကာ တည်းဖြတ်သည်။
၎င်းတိုက်မှပင် ၁၃၂၇ ခုတွင် ဒုတိယအကြိမ် ပုံနှိပ်သည်။
သရဏဂုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နားလည်မှုရရှိနိုင်ရန် သရဏ သရဏဂမန၊ သရဏဂတ၊(ဥပသကာ) သရဏဂုံအပြား၊ သရဏဂုံအကျိုး၊ သရဏဂုံညစ်နွမ်းခြင်း၊ သရဏဂုံပျက်ခြင်း၊ ဟူသော ဤခုနစ်ပါးသော အစီအရင်ကို သိရမည်။
ထို့ကြောင့် ထိုခုနစ်ပါးကို ဤ၌အစဉ်အတိုင်းပြဆိုပေအံ့။
သရဏ ရတနာသုံးပါးသည် ကြောက်ခြင်းထိတ်လန့်ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်တတ်သောကြောင့် သရဏ (ကိုးကွယ်ရာ) မည်၏။
ထိုရတနာသုံးပါးအပေါင်းကို ကိုးကွယ်ခြင်းသို့ ရောက်သောသူတို့၏ ထိုသို့ကိုးကွယ်ခြင်းသို့ရောက်ခြင်း ကြောင့်ပင် စိတ်၏ကြောက်ခြင်း ထိတ်လန့်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ကာယိကဒုက္ခကိုလည်းကောင်း၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝ၌ အကျုံးဝင်သောဆင်းရဲပူပန်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့်သရဏ (ကိုးကွယ်ရာ)ဟုဆိုလိုသည်။
ယင်းသို့ ဤသရဏ(ကိုးကွယ်ရာ)ဟူသောအမည်ကို ရတနာသုံးပါးအပေါင်း၏ အမည်ဟူ၍ မှတ်ရမည်။
တစ်နည်းကား မြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါ တို့၏အစီးအပွားကိုဖြစ်စေသဖြင့်လည်းကောင်း၊ အစီးအပွားမဲ့ကိုနစ်စေသဖြင့်လည်းကောင်း သတ္တဝါတို့၏ ဘေးကိုဖျက်ဆီးတတ်၏။
တရားတော်သည် ဘဝတည်းဟူသော ခရီးခဲမှကယ်တင်သောအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ သက်သာရာကို ပေးတတ်သောအားဖြင့်လည်းကောင်းသတ္တဝါတို့၏ ဘေးကိုဖျက်ဆီးတတ်၏။
သံဃာတော်သည် အနည်းငယ်မျှဖြစ်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့၌လည်း များစွာသောအကျိုးကို ရအောင်ပြုသောအားဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ဘေးကိုဖျက်ဆီးတတ်၏။
ထို့ကြောင့် ဤသို့သောပရိယာယ်ဖြင့်လည်း ရတနာသုံးပါးအပေါင်းသည် သရဏ(ကိုးကွယ်ရာ) မည်ပေ၏။
သရဏဂမန ရတနာသုံးပါး၌ကြည်ညိုခြင်း၊ ထိုရတနာသုံးပါး၌ အရိုအသေပြုခြင်းတို့ဖြင့် ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီးသော ကိလေသာရှိသော၊ ထိုရတနာသုံးပါးလျှင် လဲလျောင်းရာရှိသည့်အဖြစ်ဟုဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်ဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်သည် သရဏဂမန (ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသရဏဂုံ)မည်၏။
သရဏဂတပုဂ္ဂိုလ်(ဥပါသကာ) ထိုစိတ္တုပ္ပါဒ်နှင့်ပြည့်စုံသောသူသည်ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသို့ရောက်သော သရဏဂတပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။
ဆိုခဲ့ပြီးသော အပြားရှိသော စိတ္တုပ္ပါဒ်ဖြင့် ဤရတနာသုံးပါးသည်ငါ၏ ကိုးကွယ်ရာတည်း၊ ဤရတနာသုံးပါးသည်ငါ၏မှီခိုရာတည်းဟု ဆည်းကပ်သောဥပါသကာဟုဆိုလိုသည်။
သရဏဂုံအပြား သရဏဂုံသည် လောကုတ္တရာသရဏဂုံ၊ လောကီသရဏဂုံ ဟူ၍ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။
ထိုနှစ်ပါးတို့တွင်လောကုတ္တရာ သရဏဂုံသည်ကားမဂ်ခဏ၌ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို သိခြင်းသည်လည်း သရဏဂုံ၏ညစ်ညူးခြင်း ကိလေသာတို့ကိုဖြတ်သဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြု၍ ကိစ္စအားဖြင့်ရတနာသုံးပါးကိုသာအလိုရှိရကား လောကုတ္တရာသရဏဂုံမည်၏။
လောကီသရဏဂုံသည်ကား သရဏဂုံ၏ ညစ်ညူးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ကိလေသာတို့ကို ခွာသောအားဖြင့် ဘုရားအစရှိသော ရတနာသုံးပါးတို့၏ ကျေးဇူးကိုအာရုံပြု၍ ပုထုဇဉ်တို့အားဖြစ်သောသဒ္ဓါရှေးရှိသော ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မတည်းဟူသော ကုသိုလ် စိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။
ထိုလောကီသရဏဂုံသည် (က)အတ္တသန္နယျာတန၊ မိမိကိုယ်ကိုရတနာသုံးပါးအားအပ်နှင်းခြင်း၊ (ခ)တပ္ပရာ ယနတာ၊ ထိုရတနာသုံးပါးလျှင် လဲလျောင်းရာရှိခြင်း၊ (ဂ)သိဿဘာဝူပဂမန၊ တပည့်အဖြစ်သို့ရောက်ခြင်း၊ (ဃ)ပါဏိပါတ၊ ရတနာသုံးပါး၌ပျပ်ဝပ်ခြင်း၊ ဤသို့အားဖြင့်လေးပါးအပြားရှိ၏။
ထိုလေးပါးတို့တွင် (က)အတ္တသန္နိယျာတန မိမိကိုယ်ကို ရတနာသုံးပါးအား အပ်နှင်းခြင်း မည်သည်ကားယနေ့မှအစပြု၍ငါသည် မိမိကိုယ်ကိုမြတ်စွာ ဘုရားအားအပ်နှင်းပါ၏။
တရားတော်အား အပ်နှင်းပါ၏။
သံဃာတော်အားအပ်နှင်းပါ၏ဟု ဤသို့မြတ်စွာဘုရား စသည်တို့အားမိမိကိုယ်ကို စွန့်ခြင်းတည်း။
(ခ)တပ္ပရာယနတာ ထိုရတနာသုံးပါးလျှင် လဲလျောင်းရာရှိခြင်းမည်သည်ကား ယနေ့ကိုအစပြု၍ ငါသည်မြတ်စွာဘုရားလျှင်လဲလျောင်းရာရှိ၏။
တရားတော်လျှင် လဲလျောင်းရာရှိ၏။
သံဃာတော်လျှင် လဲလျောင်းရာရှိ၏ဟုအကျွန်ုပ်ကို မှတ်တော်မူ ပါကုန်လောဟူ၍ ဤသို့ထိုရတနာသုံးပါးလျှင် လဲလျောင်းရာရှိခြင်းတည်း။
(ဂ)သိဿဘာဝူပဂမန တပည့်အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းမည်သည်ကား ယနေ့မှအစပြု၍ငါသည် မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်တည်း။
တရားတော်၏တပည့်တည်း။
သံဃာတော်၏တပည့်တည်းဟု အကျွန်ုပ်ကိုမှတ်တော်မူကုန်လော ဟူ၍ ဤသို့တပည့်အဖြစ်သို့ရောက်ခြင်းတည်း။
(ဃ)ပါဏိပါတ ရတနာသုံးပါး၌ ပျပ်ဝပ်ခြင်း မည်သည်ကား ယနေ့မှအစပြု၍ ငါသည်ရှိခိုးခြင်း၊ ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်း၊ လက်အုပ်ချီခြင်း၊ အရိုအသေပြုခြင်း၊ ဘုရားစသော ရတနာသုံးပါးတို့အားသာလျှင်ပြုပါ၏ဟု အကျွန်ုပ်ကိုမှတ်တော်မူကုန်ပါလောဟူ၍ ဤသို့ဘုရားစသည်တို့၌ အလွန်အရိုအသေပြုခြင်းတည်း။
ဤလေးပါးသောအခြင်းအရာတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အခြင်းအရာကို ပြုသောသူသည်သရဏဂုံကိုယူအပ် သည်သာဖြစ်၏။
တစ်နည်းကား (က)မိမိကိုယ်ကိုမြတ်စွာဘုရားအားစွန့်ပါ၏။
မိမိကိုယ်ကိုတရားတော်အား၊ သံဃာတော်အား စွန့်ပါ၏။
အသက်ကိုစွန့်ပါ၏။