kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကြက်ရင်: ကြက်၏ ရင်ဘတ်ကဲ့သို့ ခပ်မောက်မောက်နှင့် ချွန်ချွန်ပုံစံ။
ဝမ်း: လှေ၏ အလယ်ပိုင်း။
ဝက်ကျော: ဝက်၏ ကျောကုန်းကဲ့သို့ အလယ်တွင် ခုံးပြီး ဘေးနှစ်ဖက်သို့ ပြေပြေလေးရှိသော ပုံစံ။
ပဲ့: လှေ၏ အနောက်ပိုင်း။
ဆန်ကော: ဆန်ထည့်သော ကောကဲ့သို့ ဝိုင်းဝိုင်းပုံစံ။
ကိုးကားချက်များ "ဧရာခုတ်တဲ့နေရာမှာ ဦးမှာကြက်ရင်၊ ဝမ်းမှာဝက်ကျော၊ ပဲ့မှာဆန်ကောဆိုတဲ့ အဆိုရှိတယ်။
အဲဒါ ရေထဲမှာ လှေသွားလို့ ကောင်းအောင် ရေတိုက်အားကို အလိုက်သင့်ခံအောင် ဧရာလုပ်ရတာပဲ။
"လှေလောင်းများ ထွင်းတဲ့အခါ စာဆိုရှိပါတယ်။
ဦးမှာကြက်ရင်၊ အလယ်ဝက်ကျော၊ ပဲ့မှာဆန်ကောတဲ့။
" [၁၃၄၃] လှေ။
ဦးဝေစံကူး၊ ရေဘူးတောသူ၊ ဓာတ်ရန်ဟူ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ဦးဝေစံကူး၊ ရေဘူးတောသူ၊ ဓာတ်ရန်ဟူ: တနင်္ဂနွေနှင့် ဗုဒ္ဓဟူး၊ အင်္ဂါနှင့် တနင်္လာ၊ ရာဟုနှင့် ကြာသပတေး၊ စနေနှင့် သောကြာဂြိုဟ်တို့သည် ဓာတ်သဘောအရ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် ရန်ဘက်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာလူမျိုးတို့၏ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုနှင့် ဓာတ်ကြီးလေးပါး (တေဇော၊ အာပေါ၊ ဝါယော၊ ပထဝီ) အယူအဆကို ဖော်ပြသည်။
ဂြိုဟ်များသည် ဓာတ်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ်များ ပေါင်းစပ်မိပါက မသင့်မြတ်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ထိုဆန့်ကျင်ဘက် ဂြိုဟ်အတွဲများကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
အသေးစိတ် ဦး: တနင်္ဂနွေ (တေဇောဓာတ်) ဝေ: ဗုဒ္ဓဟူး (အာပေါဓာတ်) စံ: အင်္ဂါ (ဝါယောဓာတ်) ကူး: တနင်္လာ (ပထဝီဓာတ်) ရေ: ရာဟု (ဝါယောဓာတ်) ဘူး: ကြာသပတေး (ပထဝီဓာတ်) တော: စနေ (တေဇောဓာတ်) သူ: သောကြာ (အာပေါဓာတ်) တေဇောနှင့် အာပေါ၊ ဝါယောနှင့် ပထဝီတို့သည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် တနင်္ဂနွေနှင့် ဗုဒ္ဓဟူး၊ အင်္ဂါနှင့် တနင်္လာ စသည်ဖြင့် တွဲဖက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဦးဝေစံကူး၊ ရေဘူးတောသူ၊ ရန်မူလည်းဆို နှင့် ဦးဝေစံကူး၊ ရေဘူးတောသူ၊ ရန်သူမည်၏ ဟူ၍လည်း အဆိုများရှိပြီး အဓိပ္ပာယ် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ "ဦးဝေစံကူး၊ ရေဘူးတောသူ၊ ရန်မူလည်းဆို။
"ဦးဝေစံကူး၊ ရေဘူးတောသူ၊ ရန်သူမည်၏။
ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ: တနင်္ဂနွေနှင့် သောကြာ၊ အင်္ဂါနှင့် ကြာသပတေး၊ စနေနှင့် ဗုဒ္ဓဟူး၊ တနင်္လာနှင့် ရာဟု သားသမီးတို့သည် အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် ပေါင်းသင်းရန် သင့်မြတ်သော နေ့နံများ ဖြစ်ကြသည်။
နေ့နံများသည် လူတို့၏ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် ကံကြမ္မာကို လွှမ်းမိုးသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး အချို့နေ့နံများသည် အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် ပေါင်းသင်းရန် အထူးသင့်လျော်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်ရာတွင် နေ့နံ၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် ဦး: တနင်္ဂနွေ သာ: သောကြာ စိန်: အင်္ဂါ ပန်း: ကြာသပတေး ဒန်း: စနေ လှ: ဗုဒ္ဓဟူး ကို: တနင်္လာ ရှာ: ရာဟု ဤဆိုရိုးစကားအရ တနင်္ဂနွေနေ့မွေးသူသည် သောကြာနေ့မွေးသူနှင့်၊ အင်္ဂါနေ့မွေးသူသည် ကြာသပတေးနေ့မွေးသူနှင့် စသည်ဖြင့် ပေါင်းဖက်ပါက သင့်မြတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
မိတ်လိုပြန်ရာ၊ ဥသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ ဟူ၍လည်း အဆိုရှိပြီး အဓိပ္ပာယ် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
"မိတ်ဖက် သက်သက်မဟုတ်၊ အိမ်ထောင်ဖက်ဓာတ်မိတ်ဟု ဆို၏" ဟူသော မှတ်ချက်အရ ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ပိုမိုသက်ဆိုင်ကြောင်း သိရှိနိုင်သည်။
ကိုးကားချက်များ "မိတ်လိုပြန်ရာ၊ ဥသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ။
" [၁၁၂၀-ခန့်] အင်ဋီ၊ ပ။
"ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ၊ (ဤလင်္ကာကား မိတ်ဖက် သက်သက်မဟုတ်၊ အိမ်ထောင်ဖက်ဓာတ်မိတ်ဟု ဆို၏။
)" [၁၂၉၆-ခန့်] သုတသန်။
အေးအတူ ပူအမျှ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အေးအတူ ပူအမျှ: ချမ်းသာချိန်တွင်လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချိန်တွင်လည်းကောင်း အတူတကွ မျှဝေခံစားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ စစ်မှန်သော ဆက်ဆံရေး (အထူးသဖြင့် လင်မယား သို့မဟုတ် မိတ်ဆွေများကြားတွင်) သည် ကောင်းသောအချိန်များတွင်သာမက ခက်ခဲသောအချိန်များတွင်ပါ အတူတကွ ရပ်တည်ခြင်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကူညီပံ့ပိုးခြင်းသည် ထိုဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ အပြန်အလှန်ကူညီပံ့ပိုးမှုနှင့် သစ္စာရှိမှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "လင်နှင့်မယားဆိုတာ အေးလျှင်အတူ ပူလျှင်အမျှ ဆိုတဲ့အတိုင်း ချမ်းသာဆင်းရဲ အတူမကွဲ နေရမှ ချမ်းသာလေ့ ရှိကြပါတယ်။
" [၁၂၇၈] သာရီ၊ ဆ။
"အေးအတူ ပူအမျှ အတူတကွ ကြံ့ကြံ့ရပ်ခံသောသူတို့သည်သာလျှင် တကယ့်မေတ္တာ၊ တကယ့်မိတ်ဆွေဟူ၍ ချီးမွမ်းထိုက်ပေသည်။
" [၁၂၉၃] ကဝိမှန်၊ ၅၊ ၅။
ဣတ္ထိ ဝင်္ကံ၊ နဒီ ဝင်္ကံ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် ဣတ္ထိ ဝင်္ကံ၊ နဒီ ဝင်္ကံ: အမျိုးသမီးတို့၏ စိတ်သဘောထားသည် ခန့်မှန်းရခက်ခဲပြီး ပြောင်းလဲလွယ်သည်။
မြစ်သည်လည်း ကောက်ကွေ့စွာ စီးဆင်းသကဲ့သို့ အမျိုးသမီးတို့၏ စိတ်သဘောထားကို တိတိကျကျ ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အမျိုးသမီးတို့၏ စိတ်သဘောထားသည် နက်နဲပြီး ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
မြစ်၏ ကောက်ကွေ့သော စီးဆင်းမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြင့် အမျိုးသမီးတို့၏ စိတ်သဘောထားသည်လည်း ထိုကဲ့သို့ပင် ပြောင်းလဲလွယ်ပြီး ခန့်မှန်းရခက်ကြောင်းကို ပုံဖော်ထားသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အမျိုးသမီးများကို အထင်သေးသော သဘောမျိုး သက်ရောက်နိုင်သောကြောင့် အသုံးပြုရာတွင် သတိထားသင့်သည်။
ခေတ်သစ်တွင် လူသားအားလုံး၏ စိတ်သဘောထားသည် ရှုပ်ထွေးပြီး ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်းကို အသိအမှတ်ပြုသင့်သည်။
အသေးစိတ် ဣတ္ထိ: အမျိုးသမီး။
ဝင်္ကံ: ကောက်ကွေ့ခြင်း။
နဒီ: မြစ်။
ကိုးကားချက်များ "ဣတ္ထိဝင်္ကံ၊ နဒီဝင်္ကံ၊ မှန်လှပါပေတယ်၊ တော်ကြပါပေရဲ့၊ တစ်သက်တာ မဆိုထားနှင့် တစ်ဗီဇနာ တစ်ခရာမျှ မမြဲတဲ့သစ္စာ။
"ဣတ္ထိ ဝင်္ကံ၊ နဒီ ဝင်္ကံစသည်တို့သည်လည်းကောင်း… ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့စာမျိုး စကားမျိုးတို့မှာ မိန်းမတွေကိုသာ ရည်ညွှန်းခဲ့ကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ်အမျိုးသားဗဟိုပြု လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အမြင်ကို ထင်ဟပ်စေသော်လည်း ခေတ်သစ်တွင် လူသားအားလုံးကို လေးစားစွာ ဆက်ဆံသင့်ကြောင်းကို သတိပြုရန် အရေးကြီးသည်။
အုတ် ကျစ် ကျော် အေး မန္တလေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အုတ် ကျစ် ကျော် အေး မန္တလေး: မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ရတနာပုံ နေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ဤစကားသည် မန္တလေးမြို့တည်သော သက္ကရာဇ်ကို မှတ်သားရန် အသုံးပြုသော နည်းလမ်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
"အုတ် ကျစ် ကျော် အေး" ဟူသော စကားစုကို ဂဏန်းသင်္ချာအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သောအခါ ၁၂၂၁ ဟူသော ဂဏန်းကို ရရှိသည်။
(အုတ် = ၁၊ ကျစ် = ၂၊ ကျော် = ၂၊ အေး = ၁) ထိုဂဏန်းသည် မန္တလေးမြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သော သက္ကရာဇ်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။
ဤနည်းအားဖြင့် သမိုင်းအချက်အလက်များကို အလွယ်တကူ မှတ်သားနိုင်စေသည်။
အောင် ကျော် ချမ်း အေး မန္တလေး ဟူ၍လည်း အဆိုရှိပြီး အဓိပ္ပာယ် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
အသေးစိတ် အုတ်: ၁ ကျစ်: ၂ ကျော်: ၂ အေး: ၁ မန္တလေး: မန္တလေးမြို့။
ကိုးကားချက်များ "သက္ကရာဇ် ၁၂၂၁-ခုနှစ် (အုတ် ကျစ် ကျော် အေး မန္တလေး)၌ မန္တလေးရတနာပုံနေပြည်တော်ကြီးကို တည်ထောင်ဖန်ဆင်းသောအခါ… အုတ်မြစ်ချ၍ တည်ဆောက်သည်။
" [၁၃၁၈-ခန့်] သုတေသန။
၄၃၀။
"အောင် ကျော် ချမ်း အေး မန္တလေး ဟူသော အမှတ်အသားဖြင့် ၁၂၂၁-ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ၁၀-ဆက်မြောက်ဖြစ်သည့် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးက တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၆၇၂။
အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ ဓာတ်ဖက်ပေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ ဓာတ်ဖက်ပေ: တနင်္ဂနွေနှင့် စနေ၊ တနင်္လာနှင့် ကြာသပတေး၊ အင်္ဂါနှင့် ရာဟု၊ ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် သောကြာဂြိုဟ်တို့သည် ဓာတ်သဘောတူညီသောကြောင့် မိတ်ဆွေဓာတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာလူမျိုးတို့၏ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဓာတ်ကြီးလေးပါး (တေဇော၊ အာပေါ၊ ဝါယော၊ ပထဝီ) အယူအဆကို အခြေခံထားသော ယုံကြည်မှုကို ဖော်ပြသည်။
ဂြိုဟ်များသည် ဓာတ်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြုပြီး တူညီသော ဓာတ်များ ပေါင်းစပ်မိပါက သင့်မြတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ထိုသို့ သင့်မြတ်သော ဂြိုဟ်အတွဲများကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
အသေးစိတ် အန်/တော: တနင်္ဂနွေ/စနေ (တေဇောဓာတ်) ဂဗ်/ဘေ: တနင်္လာ/ကြာသပတေး (ပထဝီဓာတ်) စ/ရေ: အင်္ဂါ/ရာဟု (ဝါယောဓာတ်) ဝံ/သေ: ဗုဒ္ဓဟူး/သောကြာ (အာပေါဓာတ်) တေဇောနှင့် တေဇော၊ ပထဝီနှင့် ပထဝီ၊ ဝါယောနှင့် ဝါယော၊ အာပေါနှင့် အာပေါတို့သည် တူညီသော ဓာတ်များဖြစ်သောကြောင့် သင့်မြတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ ဓာတ်ဂြိုဟ်ပေ နှင့် အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ မှတ်လေဓာတ်ဖက်သာ ဟူ၍လည်း အဆိုများရှိပြီး အဓိပ္ပာယ် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ "အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ ဓာတ်ဂြိုဟ်ပေ။
"အန္တော ဂဗ္ဘေ၊ စရေ ဝံသေ၊ မှတ်လေဓာတ်ဖက်သာ။
Burmese Lexicon တွင်လည်း ဤအကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်သော အချက်အလက်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
[ဓာတ်ဖက် - Burmese Lexicon](https://www.burmese-lexicon.com/words/%E1%80%93%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA) ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော: မချစ်ခင် မနှစ်သက်သူနှင့် အတူနေထိုင်ရခြင်းသည် ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြစ်စေသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ မိမိနှင့် စိတ်သဘောထား မတိုက်ဆိုင်သူ၊ မနှစ်သက်သူ သို့မဟုတ် မုန်းတီးသူနှင့် အတူနေထိုင်ခြင်းသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိစီးမှု၊ ပဋိပက္ခများနှင့် မပျော်ရွှင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူမှုဆက်ဆံရေးတွင် သဟဇာတဖြစ်မှုနှင့် ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အပ္ပိယေဟိ: မချစ်ခင် မနှစ်သက်သောသူတို့နှင့်။
သမ္ပယောဂေါ: အတူတကွ ပေါင်းဖော်ဆက်ဆံခြင်း။
ဒုက္ခော: ဆင်းရဲခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "မနှစ်သက်သော မိန်းကလေးနှင့် ပေါင်းဖော်နေရလျှင်… အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခောဆိုသလို အစဉ်ထာဝရ စိတ်ငြိုငြင်ဆင်းရဲလျက် နေရ မည်ကို…၊" [၁၂၈၀] ဘလွင်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဒုက္ခသစ္စာ (ဆင်းရဲခြင်းတရား) နှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိပြီး မလိုလားအပ်သော အရာများနှင့် ပေါင်းဖော်ဆက်ဆံခြင်းသည် ဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော (ချစ်ခင်နှစ်သက်သူနှင့် ကွေကွင်းရခြင်းသည် ဆင်းရဲ၏) ဖြစ်သည်။
အိမ်ကြီးတော့ လောင်စာ၊ ကျောင်းကြီးတော့ သံသရာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်ကြီးတော့ လောင်စာ၊ ကျောင်းကြီးတော့ သံသရာ: အိမ်ကြီးကြီး ဆောက်လုပ်ခြင်းသည် လောင်စာအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်စေပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်း ကြီးကြီး ဆောက်လုပ်ခြင်းသည် သံသရာစက်ဝန်းမှ လွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိရန် အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လောကီအမှုကိစ္စများနှင့် ဓမ္မကိစ္စများ၏ ကွာခြားမှုကို ဖော်ပြသည်။
အိမ်ကြီးဆောက်ခြင်းသည် လောကီအသုံးအဆောင်များအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်သကဲ့သို့ ကျောင်းဆောက်ခြင်းသည် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် ရည်ရွယ်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဒါန (ပေးကမ်းခြင်း) ၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြပြီး အထူးသဖြင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အလှူဒါနများသည် ဘဝ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အရေးပါကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။
အသေးစိတ် အိမ်ကြီးတော့ လောင်စာ: အိမ်ကြီးဆောက်လုပ်ခြင်းသည် ထင်း၊ မီးသွေး စသည့် လောင်စာများအတွက် အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေသည်။
ကျောင်းကြီးတော့ သံသရာ: ဘုန်းကြီးကျောင်း ဆောက်လုပ်ခြင်းသည် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေသည်။
သံသရာဆိုသည်မှာ လူတို့၏ ဘဝအဆက်ဆက် လည်ပတ်နေသော စက်ဝန်းကို ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ "အိမ်ကြီးတော့ လောင်စာ၊ ကျောင်းကြီးတော့ သံသရာ ဆိုသည်နှင့်အညီ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျောင်းဆောက်ခြင်း၊ ထိုအလှူတွင် ပါဝင်ခြင်းစသည်…၊" [၁၃၅၆] ငွေတာရီ၊ ၄၁၂။
အိမ်ထောင်မှု ဘုရားတည်၊ ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်ထောင်မှု ဘုရားတည်၊ ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး: အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ ဘုရားတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဆေးမင်ကြောင်ထိုးခြင်းတို့သည် တစ်ကြိမ်မှားယွင်းပါက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် အလွန်ခက်ခဲသော ကိစ္စများဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ထိုကိစ္စများကို မလုပ်ဆောင်မီ သေချာစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ပြီးမှ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ဤကိစ္စသုံးရပ်သည် လူတစ်ဦး၏ ဘဝတွင် အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များဖြစ်ပြီး ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိသည်။
မှားယွင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုသည် နောင်တွင် နောင်တနှင့် အခက်အခဲများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ဤကိစ္စများကို မလုပ်ဆောင်မီ အချိန်ယူ၍ သေချာစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ရန် အရေးကြီးကြောင်းကို ဤဆိုရိုးစကားက အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အိမ်ထောင်မှု: အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေး။
ဘုရားတည်: ဘုရားစေတီ ပုထိုး တည်ဆောက်ခြင်း။
ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး: ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဆေးမင်ကြောင် ထိုးခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "တက္ကသိုလ်ဆရာတစ်ဦးက၊ မှာဖူးသည့်နှုတ်ရည်၊ အိမ်ထောင်မှု ဘုရားတည်၊ ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး၊ သည်သုံးခု ချက်မပိုင်လျှင်၊ နောင်ပြင်နိုင်ခက်သည့် အမျိုး။
" [၁၂၆၂] သုံးဘုံ။
"ရှေးပညာရှိကြီး များ သတိပေးတဲ့အချက်တစ်ခုမှာလည်း အိမ်ထောင်မှုဘုရားတည်၊ ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုးရယ်လို့ သုံးမျိုးကို အထူးသတိပြုသင့်ကြောင်းများကိုလည်း ပြဆိုထားတယ်။
"အိမ်ထောင်မှုဘုရားတည်၊ ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး၊ ဤသုံးခုမပိုင်လျှင်၊ နောင်ပြင်နိုင်ရန် ခက်သည့်အမျိုးဆိုတာလို အိမ်ထောင်ရေးဆိုတာဟာ တကယ် အရေးကြီးတဲ့ ပြဿနာတစ်ရပ်ပဲ။
" [၁၃၁၈] ယဉ်ကျေးမှု၊ ၂၊ ၃။
YouTube တွင်လည်း ဤဆိုရိုးစကားနှင့်သက်ဆိုင်သော ဗီဒီယိုကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
၎င်းမှာ- [ဆေးမင်ရည်စုတ်ထိုး၊ အိမ်ထောင်မှု၊ ဘုရားတည်။
- YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=GCv3OV3f2p4) ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ: အမျိုးသမီးများအတွက် အိမ်နီးချင်းကောင်း ရှိမှသာ လင်ကောင်း သားကောင်း ရရှိနိုင်ခြေ ပိုများသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်ဦး၏ ပတ်ဝန်းကျင်သည် ၎င်းတို့၏ ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အိမ်နီးချင်းကောင်းများသည် အကူအညီပေးနိုင်ခြင်း၊ အကြံဉာဏ်ပေးနိုင်ခြင်းနှင့် လူမှုရေးအရ ပံ့ပိုးကူညီနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရေးနှင့် မိသားစုဘဝကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူမှုဆက်ဆံရေး၏ အရေးပါမှုနှင့် မိမိကိုယ်ကို ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထားရှိရန် အရေးကြီးကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အိမ်နီးချင်းကောင်း: ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်း။
လင်ကောင်းရ: ကောင်းမွန်သော အိမ်ထောင်ဖက် (လင်) ရရှိခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "စိတ်ကြီးဝင်လွန်းက၊ ဂုဏ်ရောက်လွန်းက အရပ်၏ မုန်းတီးခြင်းကို ခံရ၍ ရန်သူများတတ်လေသည်။
အိမ်နီး ချင်းကောင်းမှလင်ကောင်းရသည်ဟူသော စကားကိုလည်း သတိထားအပ်ကြလေသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အမျိုးသမီးများအတွက်သာမက အမျိုးသားများအတွက်လည်း သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။
ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်သည် လူတိုင်းအတွက် အကျိုးရှိစေပြီး လူမှုဘဝကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။
အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည်: မိမိအိမ်၏ နောက်ဖေးတွင် မိသားစု စားသုံးရန်အတွက် လိုအပ်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက် သီးနှံပင်များကို စိုက်ပျိုးထားသင့်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ မိမိအိမ်တွင်ပင် စိုက်ပျိုးနိုင်သော သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် စားဝတ်နေရေးအတွက် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ဈေးတွင် ဝယ်ယူရမည့် စရိတ်ကို သက်သာစေသည့်အပြင် လတ်ဆတ်သော အစားအစာများကိုလည်း ရရှိစေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် မိမိကိုယ်ကို တတ်နိုင်သလောက် ဖူလုံအောင် နေထိုင်ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အိမ်နောက်ဖေး: အိမ်၏ နောက်ဘက်ခြံဝန်း။
ဈေးဆိုင်တည်: မိမိကိုယ်တိုင် စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် ဈေးဆိုင်တစ်ခု တည်ထောင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်စေခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည်ပါဆိုသည်မှာ အိမ်နောက်ဖေးတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များစိုက်ပါဟု ဆိုလိုသည်။
" [၁၃၄၉]မြန်မာဖတ်စာ၊ ဒု။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ယနေ့ခေတ်ကာလတွင်လည်း အလွန်အသုံးဝင်ပြီး စားဝတ်နေရေး စရိတ်သက်သာစေရန်နှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် မြေနေရာ အကန့်အသတ်ရှိသော မြို့ပြဒေသများတွင် အိုးများ၊ ပုံးများဖြင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။
[အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည်ပါ - အစိမ်းရောင်လမ်း](https://greenwaymyanmar.com/posts/home%20gardening) [အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည် | People's Spring - YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=OgiQiIVU8LQ) [အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်တည် (အကြောင်း) || ဒုတိယတန်း - YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=-qYZ5frZvJY) ကိုးကား Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ။
အိမ်မိုးချင်းဆက် ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်မိုးချင်းဆက်၊ ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့: တစ်ရပ်ကွက်တည်းတွင် အတူနေထိုင်သော အိမ်နီးချင်းများသည် ဝမ်းနည်းစရာ သို့မဟုတ် ဝမ်းမြောက်စရာ ကိစ္စများတွင် အပြန်အလှန် ကူညီပံ့ပိုးကြသည်။
အထူးသဖြင့် သေဆုံးခြင်းကဲ့သို့သော ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကူညီပံ့ပိုးခြင်းဖြင့် ဝေဒနာကို မျှဝေခံစားကြသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေး၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ပြသည်။
ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးသည် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် အားကိုးအားထားပြုနိုင်သော မိတ်ဆွေများ ရှိခြင်းသည် အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အပြန်အလှန်ကူညီခြင်း၊ စာနာထောက်ထားခြင်းနှင့် လူမှုရေးအရ ပံ့ပိုးကူညီခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အိမ်မိုးချင်းဆက်/အိမ်နီးချင်းစပ်: အိမ်ချင်းကပ်လျက် တည်ရှိခြင်း။
ရပ်ကွက်တူနေ: တစ်ခုတည်းသော ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ခြင်း။
သူသေငါပို့/သူသေငါဖို့: အခြားသူတစ်ဦး သေဆုံးပါက နောက်ဆုံးခရီးကို ပို့ဆောင်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "အိမ်နီးချင်းစပ်၊ ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့၊ ဟင်းခွက်တိုရှည်၊ သေမှု ရှင်ခန်းမကင်း။
" [၁၁၄၃] ကြိုခုံ။
"အိမ်မိုးချင်းဆက်၊ ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သူသေငါဖို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဝေါဟာရပညတ်စကား ရှိချေသည်။
ဤဆိုရိုးစကားနှင့် ဆက်စပ်သော အခြားဆိုရိုးစကားများလည်း ရှိပါသည်။
ဥပမာ- အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ: ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းများသည် ကောင်းမွန်သော အိမ်ထောင်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားများသည် အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးသည် လူမှုဘဝတွင် မည်မျှအရေးပါကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
အိမ်ရှိလျှင် မာလကာပင်ရှိရမည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်ရှိလျှင် မာလကာပင်ရှိရမည်: အိမ်တိုင်းတွင် မာလကာပင် စိုက်ထားသင့်သည်။
အကြောင်းမှာ မာလကာသီးကို လူအများ ကြိုက်နှစ်သက်ကြပြီး အပင်၏ အစိတ်အပိုင်းများသည်လည်း ဆေးဖက်ဝင်ကာ မည်သည့်ဒေသတွင်မဆို စိုက်ပျိုးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ မာလကာပင်သည် အိမ်တိုင်းအတွက် အသုံးဝင်ပြီး အကျိုးများသော အပင်ဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
မာလကာသီးသည် စားသုံးရန် သင့်တော်ရုံသာမက ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရှိသည်။
ထို့အပြင် မာလကာပင်သည် စိုက်ပျိုးရန် လွယ်ကူသောကြောင့် မည်သည့်ဒေသတွင်မဆို စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် မိမိအိမ်တွင် အသုံးဝင်သော အပင်များကို စိုက်ပျိုးရန် တိုက်တွန်းထားပြီး သဘာဝနှင့် နီးစပ်သော နေထိုင်မှုပုံစံကိုလည်း အားပေးသည်။
အသေးစိတ် အိမ်ရှိလျှင်: အိမ်တိုင်းတွင်။
မာလကာပင်ရှိရမည်: မာလကာပင် စိုက်ထားသင့်သည်။
ကိုးကားချက်များ "ရှေးလူကြီးသူမများက အိမ်ရှိလျှင် မာလကာပင်ရှိရမည်ဟု ပြောလေ့ ပြောထရှိ၏။
…ရှေးခေတ်လူကြီးများသည် မာလကာပင်ကို အိမ်ဝင်းခြံအတွင်းဝယ် တစ်ပင်စ၊ နှစ်ပင်စတော့ စိုက်ထားလေ့ရှိ၏။
" [၁၃၂၅] ရှေ့သို့၊ ၃၊ ၇။
မာလကာပင် စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို အောက်ပါလင့်များတွင်လည်း လေ့လာနိုင်ပါသည်။
[မာလကာ စိုက်ပျိုးနည်း - Wisarra](https://wisarra.com/mm/journal/malka-siukpiuni-390) [မာလကာသီး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်း - YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=eCFGdEsHmxo) [မာလကာစိုက်ပျိုးနည်း](https://www.doa.gov.mm/fes/index.php?route=cms/article&article_id=43) ဤလင့်များတွင် မာလကာပင်၏ မျိုးများ၊ စိုက်ပျိုးနည်းများ၊ ပြုစုနည်းများ၊ ရောဂါကာကွယ်နည်းများနှင့် အခြားအသုံးဝင်သော အချက်အလက်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
အိမ်သာလို့ ဧည့်လာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်သာလို့ ဧည့်လာ: အိမ်၏ အခြေအနေ သာယာဝပြောပြီး ကောင်းမွန်သောကြောင့် ဧည့်သည်များ အမြဲ လာရောက်လည်ပတ်တတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်တစ်အိမ်၏ သာယာဝပြောမှု၊ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်တို့သည် ဧည့်သည်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ကောင်းမွန်သော အိမ်တစ်အိမ်သည် ဧည့်သည်များအတွက် သာယာသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး လာရောက်လည်ပတ်လိုစိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်၏ သန့်ရှင်းမှု၊ သပ်ရပ်မှုနှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အိမ်သာလို့: သာယာဝပြောသော အိမ်။
ဧည့်လာ: ဧည့်သည်များ လာရောက်လည်ပတ်ခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "ဧည့်သည်ကို မနှင်လိုက်ပါနဲ့၊ …အိမ်သာမှ ဧည့်လာဆိုတဲ့ စကားများလည်း ရှိပါတယ်။
"အိမ်သာလို့ ဧည့်လာဆိုသလို မြို့စားမင်းရဲ့အိမ်မှာလည်း ဧည့်တရုံးရုံးနှင့်နေတာဟာ အိမ်သာခြင်းလက္ခဏာပဲ။
" [၁၂၉၃] ရဲမြန်မာ။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်၏ အပြင်အဆင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သာမက အိမ်ရှင်၏ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုသည်လည်း ဧည့်သည်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။
အိမ်အိုတော့ ကျားကန်၊ လူအိုတော့ ပန်းပန် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အိမ်အိုတော့ ကျားကန်၊ လူအိုတော့ ပန်းပန်: အိမ်ဟောင်းအိုမင်းလာသောအခါ ပြိုလဲခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် တောင့်တင်းခိုင်ခံ့စေရန်အတွက် ကျားကန်၍ ထောက်ထားရသကဲ့သို့ လူသည် အိုမင်းလာသောအခါ စိတ်ကို ပျိုရွယ်နုပျိုစေရန်နှင့် ရုပ်ရည်ကို တတ်နိုင်သမျှ ထိန်းသိမ်းရန် ပန်းပန်ခြင်း (သို့) အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းကြသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အိုမင်းခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း လူနှင့် အဆောက်အအုံနှစ်ခုစလုံးတွင် ထိုအိုမင်းခြင်း၏ သက်ရောက်မှုကို လျှော့ချရန် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အိမ်အိုကို ကျားကန်ခြင်းသည် အဆောက်အအုံကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ လူအိုတွင် ပန်းပန်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် စိတ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို တတ်နိုင်သမျှ ငယ်ရွယ်နုပျိုအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြပြီး အရာဝတ္ထုများနှင့် လူသားများ၏ သက်တမ်းကို တတ်နိုင်သမျှ ရှည်ကြာစေရန် ကြိုးစားသင့်ကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။
အသေးစိတ် အိမ်အိုတော့ ကျားကန်: အိမ်အိုမင်းလာသောအခါ ပြိုလဲခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ကျားကန်၍ ထောက်ထားခြင်း။
လူအိုတော့ ပန်းပန်: လူအိုမင်းလာသောအခါ စိတ်ကို ပျိုရွယ်နုပျိုစေရန်နှင့် ရုပ်ရည်ကို တတ်နိုင်သမျှ ထိန်းသိမ်းရန် ပြုပြင်ခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "ဟုတ်ပါရဲ့၊ ပန်းပန်ထားလိုက်တာ၊ သည်လိုပါ သခင်မလေး၊ အိမ်အိုတော့ ကျားကန်၊ လူအိုတော့ ပန်းပန်ရပါသတဲ့။
"အိုခြင်းလက္ခဏာကို အထင်အရှားပြနေသော အမယ်အိုသည်ပင် နုအောင်၊ ပျိုအောင် ပရိယာယ်ဆင်ချင်ရှာသေးသည်၊ အိမ်အိုက ကျားကန်၊ လူအိုက ပန်းပန်ဟူသော ဆိုထုံးကို ကြည့်။
" [၁၃၂၃] စာနန့်။
အုံလုံ ပဉ္စ၊ ကျွဲကော် ဆ၊ ဥသျှစ် ဧကေ၊ ထင်လဲ ဒွေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အုံတုံ ပဉ္စ၊ ကျွဲကော် ဆ၊ ဥသျှစ် ဧကေး၊ တင်လဲ ဒွေး: ရှေးခေတ်မြန်မာတို့သည် အင်္ဂတေဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ကော်စေး၏ အချိုးအစားကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။
အုံတုံအစေး ၅ ဆ၊ ကျွဲကော် ၆ ဆ၊ ဥသျှစ်စေး ၁ ဆ၊ တင်လဲ ၂ ဆတို့ဖြင့် ရောစပ်အသုံးပြုကြသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ရှေးခေတ်မြန်မာ ဗိသုကာပညာရပ်တွင် အသုံးပြုသော အင်္ဂတေဖော်စပ်နည်းကို မှတ်သားလွယ်ကူစေရန်အတွက် ဤဆိုရိုးစကားကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤနည်းဖြင့် အင်္ဂတေ၏ အရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
အသေးစိတ် အုံတုံ: အုံတုံပင်မှ ရရှိသော အစေး။
ပဉ္စ: ငါး (၅)။
ကျွဲကော်: ကျွဲကော်ပင်မှ ရရှိသော အစေး။
ဆ: ခြောက် (၆)။
ဥသျှစ်: ဥသျှစ်ပင်မှ ရရှိသော အစေး။
ဧကေး: တစ် (၁)။
တင်လဲ: တင်လဲပင်မှ ရရှိသော အစေး။
ဒွေး: နှစ် (၂)။
ကိုးကားချက်များ "အင်္ဂတေစပ်နည်း… အုံတုံ ပဉ္စ၊ ကျွဲကော် ဆ၊ ဥသျှစ် ဧကေး၊ တင်လဲ ဒွေး။
"အင်္ဂတေစပ်သည့်အခါ အုံတုံ ပဉ္စ၊ ကျွဲကော် ဆ၊ ဥသျှစ် ဧကေး၊တင်လဲ ဒွေးဆိုသည်နှင့်အညီ အုံတုံရည် ငါးပိဿာ၊ ကျွဲကော်ရည် ခြောက်ပိဿာ၊ ဥသျှစ်သီး တစ်ပိဿာ၊ တင်လဲ နှစ်ပိဿာများ၏ အရည်များနှင့် ထုံး သဲတို့ကို စပ်နှော၍…၊" [၁၂၉၃ ] သုတဝ န၊ ၁၊ ၃။
"ပန်းရန်ဗိသုကာမှတ်တမ်းဟောင်း အချို့တွင် ကော်စေးဖော်စပ်ပုံမှာ အုံတုံ ပဉ္စ၊ ကျွဲကော် ဆ၊ ဥသျှစ် ဧကေး၊ တင်လဲ ဒွေးဟု ဆိုသဖြင့် အုံတုံအစေး ငါးဆ၊ ကျွဲကော် ခြောက်ဆ၊ ဥသျှစ်စေး တစ်ဆ၊ တင်လဲ နှစ်ဆဟု ဆိုလို ပါသည်။
" [၁၃၄၀] မြန်မာ့ပန်း။
ပန်ဝိုင်မြို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။
မန်ကန်မြို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ပန်ဆန်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အဲဗားဂလိတ် အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် တွင် တည်ရှိသော အမျိုးသားဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး နဂို အဲဗားဂလိတ် ဒေသ၏ တောင်ဘက်ပိုင်း ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော ဒေသဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်မူ အကြီးမားဆုံးသော အပူပိုင်းဇုံ တောရိုင်းမြေ ဖြစ်ပြီး မစ္စစ္စပီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ တောရိုင်းမြေများတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်ကာ တစ်နှစ်လျှင် ဧည့်သည်ပေါင်း ၁ သန်းခန့် လာရောက် လည်ပတ်လေ့ ရှိကြသည်။
အောက်ပိုင်းပြည်နယ် ၄၈ ခုတွင် သေမင်းတမန်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် ယဲလိုးစတုန်း အမျိုးသားဥယျာဉ် တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက် အကြီးဆုံး အမျိုးသားဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုအမျိုးသား ဥယျာဉ်နေရာအား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဇီဝရပ်ဝန်း ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ ၊ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ နှင့် နိုင်ငံတကာ အရေးပါသော စိုစွတ်မြေ ဒေသ တို့ အဖြစ် ကြေညာထားပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထိုစာရင်း ၃ ခု စလုံးတွင် ပါဝင်သော နေရာ ၃ ခု ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
Maltby, E., P.J. Dugan, "Wetland Ecosystem Management, and Restoration: An International Perspective" in Everglades: The Ecosystem and its Restoration, Steven Davis and John Ogden, eds. (1994), St. Lucie Press. . ကိုးကား Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
"ဒိဝါ တပတိ" အစချီသည့် သဗ္ဗမင်္ဂလာဂါထာတော် သည် ရှေးဘုရားရှင်များ သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် ကုက္ကုဍဝတီပြည်တွင် မဟာကပ္ပိနမင်းနှင့် အနောဇာဒေဝီတို့ စိုးစံချိန်မှ စတင်ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခဲ့ရာ ယခုထက်တိုင်ဖြစ်သည်။
လူတို့သည် ဘေးဥပါဒ်ရန်စွယ်အန္တရာယ်များကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ကြ၏။
ထိုအခါ ထိုကြောက်မက်ဖွယ်အရာတို့မှ ကွေကွင်းလွတ်မြောက်စေရန် လူတို့သည် အမျိုမျိုးကြိုးစား အားထုတ်ကြ၏။
အောင်မြင်သည့်အခါလည်း ရှိသကဲ့သို့၊ မအောင်မြင်သည့် အခါလည်း ရှိပေသည်။
သို့သော် ဤ သဗ္ဗမင်္ဂလာဂါထာတော် ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါက ရှေးအခါမှ ယခုကာလထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်ပင် ဖြစ်သည်။
ရွတ်ဖတ်ပုံ နေ့စဉ်အိပ်ရာဝင်ချိန်နှင့် အိပ်ယာထချိန်တို့တွင် ယုံယုံကြည်ကြည် အလေးအနက်ထားကာ အနည်းဆုံးကိုးခေါက် ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရမည်။
ပူဇော်ရာတွင် မိမိ၏ ခံတွင်းအား သန့်သန့်ရှင်းရှင်းဖြစ်စေကာ ပူဇော်ရမည်။
မည်သည့် ရမ္မက်၊ လောဘစသည်တို့မရှိဘဲ စိတ်နှလုံးကြည်လင်ချမ်းသာစွာ ရွတ်ဖတ်ရန် အထူးအရေးကြီးသည်။
ဤဂါထာ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိပြီးပါက ပါဠိသက်သက်ကို ရွတ်ဖတ်နိုင်သည်။
ပါဠိ ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော၊ ရတ္တိမာ ဘာတိ စန္ဒိမာ။
သန္နဒ္ဓေါ ခတ္တိယော တပတိ၊ ဈာယီ တပတိ ဗြာဟ္မဏော။
အထ သဗ္ဗမဟောရတ္တိံ၊ ဗုဒ္ဓေါ တပတိ တေဇသာ။
တာဒိသံ တေဇသမ္မန္နံ၊ ဗုဒ္ဓံ ဝန္ဒာမိ အာဒရံ။
န မက္ကာရာ နုဘာဝေန၊ သဗ္ဗေပူရေ န္တု သင်္ကပ္ပါ။
အနက်အဓိပ္ပာယ် အာဒိစ္စော − ရောင်ခြည်တစ်ထောင် အလင်းဆောင်သည့် ထွန်းပြောင်ပဝင်း ရှင်နေမင်းသည်။
ဒိဝါ − နေ့အခါ၌။
တပတိ − လောကအလယ် ဂုဏ်မြင့်ကြွယ်၍ တင့်တယ်ပါပေ၏။
စန္ဒိမာ − စန်းငွေယုန်ခ သော်တာလသည်။
ရတ္တိံ − ညဉ့်အခါ၌။
အာဘာတိ − နှစ်သက်စဖွယ် တင့်တယ်ပါပေ၏။
သန္နဒ္ဓေါ − ချပ်ဝတ်တန်ဆာ ကိုယ်မှာစုံလင် ဆင်ယင်ထားသော။
ခတ္တိယော − လူတို့သနင်း ပြည့်ရှင်မင်းသည်။
တပတိ − ကြီးမြင့်ခံ့ထယ် တင့်တယ်ပေ၏။
ဈာယိ − ဘက်စုံကောင်းမြတ် သမာပတ်ကို မပြတ်ထင်ရှား ဝင်စားလျက်ရှိသော။
ဗြာဟ္မဏော − ကိလေသာကို အပပြုပြီးသော အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။
တပတိ − ဈာန်မဂ်နှစ်သွယ် စွယ်စုံခြယ်၍ တင့်တယ်ပါပေ၏။
အထ − ထိုမှကြူး၍ ထူးသည်မှာကား။
ဗုဒ္ဓေါ − သစ္စာလေးဆင့် ခိုင်လုံးရင့်ကာ ပွင့်လာခေါင်ဖျား အောင်တော်မူ မြတ်စွာဘုရားသည်။
သဗ္ဗံ − အလုံးစုံသော။
တ အဟောရတ္တိံ − နေ့ညဉ့်ကာလပတ်လုံး။
တေဇသာ − ကြီးကဲစိုးရ တန်ခိုးတော်အနန္တဖြင့်။
တပတိ − အံ့ချီးလောက်ဖွယ် လောကလယ်၌ တင့်တယ်တော်မူပါပေသတည်း။
ပါဠိ ဥယျောဇဉ် သတေဟိ ပဉ္စမတ္တေဟိ၊ ခီဏာသဝေဟိ ကေဝလံ။
ဘိက္ခူဟိ ဘူပဝံသေဟိ၊ သတ္ထာ ဇိနော ပရိဝုတော။
သက္ကေ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဆာယာရမ္မေ မဟာဝနေ။
သမန္တတော သဟဿေဟိ၊ စက္ကဝါဠေဟိ ဒသဟိ။
အာဂမ္မ သန္နိသိန္နာနံ၊ ဒေဝါနံ ယ’မဒေသယိ။
အာယုဒီဃကရံ သဗ္ဗ−သမ္ပတ္တိသာဓကံ ဝရံ။
သုဒ္ဓါဝါသပ္ပဘူတီဟိ၊ ဒေဝေဟိ ပဋိနန္ဒိတံ။
သဗ္ဗရောဂဘယုဂ္ဃါတံ၊ သမယံ တံ ဘဏာမ ဟေ။
နိဒါန်း ၁။
ဧဝံ မေ သုတံ−ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ မဟာဝနေ မဟတာ ဘိက္ခုသံ ဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ အရဟန္တေဟိ၊ ဒသဟိ စ လောကဓာတူဟိ ဒေဝတာ ယေဘုယျေန သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, ဘိက္ခုသံဃဉ္စ။