kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အမှိုက်ပုံ (Landfill) ၂၀၂၀-၂၀၂၄ ကာလအတွင်း မြို့သည် ဒေသခံ အမှိုက်ပုံ (landfill) တွင် မီးလောင်မှုများကြောင့် အခါအားလျော်စွာ ဒုက္ခရောက်ခဲ့သည်။
ဒေသခံအာဏာပိုင်များက အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော ထိုအမှိုက်ပုံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ပိတ်သိမ်းရန် စီစဉ်ထားပြီး အမှိုက်ပုံသစ်တစ်ခု လည်ပတ်မှု စတင်ရန် မျှော်မှန်းထားသည်။
သို့သော် အသစ်ဖွင့်လှစ်မည့် အမှိုက်ပုံ၏ ဖွင့်လှစ်မည့်ရက်ကို အကြိမ်ကြိမ် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဆောက်လုပ်ရေး ထပ်မံလုပ်ဆောင်မှုမှာလည်း ရပ်တန့်နေသည်။
ပညာရေး (Education) ဗလိုရာသည် အယ်လ်ဘေးနီးယားတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည့် ဗလိုရာ တက္ကသိုလ် (University of Vlora) ၏ အိမ်ရှင်ဖြစ်သည်။
၎င်းတက္ကသိုလ်ကို ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (technological university) အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နည်းပညာကို အဓိကထားဆဲဖြစ်သော်လည်း စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး၊ ပညာရေး၊ ဆေးပညာ၊ နှင့် ဥပဒေနယ်ပယ်များသို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
ဗလိုရာ တက္ကသိုလ်တွင် ဂျာနယ်သုံးစောင် ထုတ်ဝေထားပြီး သိပ္ပံဂျာနယ်တစ်စောင်ကို အယ်လ်ဘေးနီးယန်ဘာသာဖြင့် သုံးလတစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေသည်- ဗလိုရာ တက္ကသိုလ်၏ သိပ္ပံဘူလက်တင် (Buletini Shkencor i Universitetit te Vlorës)။
၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ ၎င်းသည် အာတာ မူဆာရာ့ဂျ် (Arta Musaraj) မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပညာရှင်ပြန်လည်သုံးသပ်ထားသည့် သိပ္ပံပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှု အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အကယ်ဒီမစ် သိပ္ပံဂျာနယ် (Academicus International Scientific Journal) ၏ အိမ်ရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြည်နယ်တက္ကသိုလ်အပြင် ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ်နှစ်ခုလည်း ရှိသည်- ဗလိုရာ လွတ်လပ်ရေး တက္ကသိုလ် (Universiteti Pavarësia Vlorë) နှင့် အသုံးချလေ့လာမှု အကယ်ဒမီ "ရီးယယ်" (Akademia e Studimeve të Aplikuara "Reald") တို့ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် မူလတန်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစ၍ တက္ကသိုလ်အဖြစ် လည်ပတ်လာခဲ့သည်။
လူဦးရေ (Demography) စာရင်းအင်းဌာန (Institute of Statistics) ၏ ၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်းမှ ခန့်မှန်းချက်အရ ဗလိုရာတွင် လူဦးရေ ၇၉,၅၁၃ ဦး နေထိုင်ပြီး ဗလိုရာ မြူနီစီပယ်လတီ (municipality of Vlorë) တွင် ၁၀၄,၈၂၇ ဦးရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
၎င်းသည် အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ တတိယအကြီးဆုံး လူဦးရေရှိသော မြို့ (third most populous city) နှင့် ပဉ္စမအကြီးဆုံး မြူနီစီပယ်လတီ (fifth most populous municipality) ဖြစ်သည်။
ဗလိုရာ မြူနီစီပယ်လတီ၏ ခန့်မှန်းလူဦးရေ သိပ်သည်းမှုမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် နေထိုင်သူ ၁၆၉.၉ ဦးရှိသည်။
ဗလိုရာ၏ လူဦးရေသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ၇၁,၆၆၂ ဦးမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ၇၉,၅၁၃ ဦးသို့ တိုးလာခဲ့သော်လည်း ဗလိုရာ မြူနီစီပယ်လတီ၏ လူဦးရေမှာ ၁၁၄,၄၉၇ ဦးမှ ၁၀၄,၈၂၇ ဦးသို့ ကျဆင်းသွားသည်ကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် အယ်လ်ဘေးနီးယားကို တရားဝင်ဘာသာမရှိသော လောကဓာတ်နိုင်ငံ (secular country) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
၎င်းသည် ဘာသာရေး၊ ယုံကြည်ချက် (belief) နှင့် ကိုယ်ကျင့်သိစိတ် (conscience) ၏ လွတ်လပ်မှုကို အာမခံပြီး ဘာသာရေး ယုံကြည်ချက် သို့မဟုတ် ကျင့်သုံးမှုအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို တားမြစ်ထားသည်။
ဗလိုရာသည် ဘာသာရေးအရ ကွဲပြားမှုရှိပြီး ဘာသာရေးလူဦးရေ၊ အစဉ်အလာအားဖြင့် အစ္စလာမ် (Islam)၊ ခရစ်ယာန် (Christianity) နှင့် ဂျူး (Judaism) ဘာသာဝင်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည့် ဝတ်ပြုရာနေရာများ များစွာရှိသည်။
၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းကာလများတွင် အယ်လ်ဘေးနီးယန်ဘာသာစကားပြောသော မွတ်စလင်များသည် ဗလိုရာ၏ လူဦးရေ အများစုဖြစ်ခဲ့ပြီး ဂရိဘာသာစကားပြောသော မိသားစုများ၊ အယ်လ်ဘေးနီးယန် ဩသဒေါ့စ် (Orthodox)၊ ဂျူးများ၊ နှင့် ကက်သလစ် (Catholics) ဦးရေ ပိုနည်းသော အုပ်စုများ ရှိခဲ့သည်။
Kokolakis, Mihalis (2003). Το ύστερο Γιαννιώτικο Πασαλίκι: χώρος, διοίκηση και πληθυσμός στην τουρκοκρατούμενη Ηπειρο (1820–1913) [The late Pashalik of Ioannina: Space, administration and population in Ottoman ruled Epirus (1820–1913)]. EIE-ΚΝΕ. p.52. "β. Ο διεσπαρμένος ελληνόφωνος πληθυσμός περιλάμβανε... και μικρό αριθμό οικογενειών στα αστικά κέντρα του Αργυροκάστρου και της Αυλώνας. [b. The scattered Greek-speaking population included ... and a small number of families in the cities of Gjirokastra and Vlora.]"; p. 53. "και την ακόμη ολιγομελέστερη ομάδα των Καθολικών της Αυλώνας [and even group of Catholics in Vlora]"; p. 54. "Η μουσουλμανική κοινότητα της Ηπείρου, με εξαίρεση τους μικρούς αστικούς πληθυσμούς των νότιων ελληνόφωνων περιοχών, τους οποίους προαναφέραμε, και τις δύο με τρεις χιλιάδες διεσπαρμένους «Τουρκόγυφτους», απαρτιζόταν ολοκληρωτικά από αλβανόφωνους, και στα τέλη της Τουρκοκρατίας κάλυπτε τα ¾ περίπου του πληθυσμού των αλβανόφωνων περιοχών και περισσότερο από το 40% του συνόλου. [The Muslim community in Epirus, with the exception of small urban populations of the southern Greek-speaking areas, which we mentioned, and 2-3000 dispersed "Muslim Romani", consisted entirely of Albanian speakers, and in the late Ottoman period covered approximately ¾ of population ethnic Albanian speaking areas and more than 40% of the total area."; pp. 370, 374. ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မြို့၏ ဂရိလူမျိုး (ethnic Greek) အသိုင်းအဝိုင်းမှာ လူဦးရေ ၈,၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။
၁၇၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂရိကျောင်းတစ်ကျောင်း မြို့တွင် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှု (Culture) လွတ်လပ်ရေး အထိမ်းအမှတ် (Independence Monument) သည် အလံ၏ စတုရန်းနေရာ (Flag's Square) တွင် ဗလိုရာသည် လဘီးရီးယား (Labëria) ၏ သမိုင်းဝင်ဒေသတွင် ပထဝီအနေအထားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် အယ်လ်ဘေးနီးယန် အေဒရီယတစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း (Albanian Adriatic Sea Coast) နှင့် အိုင်အိုနီယန်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း (Albanian Ionian Sea Coast) မှ အယ်လ်ဘေးနီးယား အရှေ့တောင်ပိုင်း၏ တောင်တန်းဒေသအထိ ဆန့်သည်။
လဘီးရီးယားသည် ၎င်း၏ ထူးခြားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ရှုခင်းများ၊ နှင့် အစီအစဉ်များကြောင့် ထင်ရှားပြီး အယ်လ်ဘေးနီးယန် ပိုလီဖိုနီ ဂီတ (Albanian polyphonic music) ၏ မွေးရပ်မြေ အဖြစ် လူသိများသည်။
၎င်းဂီတကို ယူနက်စကို (UNESCO) မှ လူသားတို့၏ ပါးစပ်ဖြင့် ဖွင့်ဟပြီး ထိတွေ့၍မရနိုင်သော အမွေအနှစ်၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာ (Masterpiece of the Oral and Intangible Heritage of Humanity) အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ဗလိုရာရှိ အယ်လ်ဘေးနီးယန် နေထိုင်သူအများစုသည် အခြားအယ်လ်ဘေးနီးယန် ဘာသာစကားများနှင့် ကွဲပြားသော တောင်ပိုင်း တို့စ် (Tosk) အယ်လ်ဘေးနီးယန်၏ လဘ် ဘာသာစကား (Lab dialect) ကို ပြောဆိုကြသည်။
ဗလိုရာ၏ သမိုင်းဝင်ဗဟိုချက်သည် ဂျပ်စတင် ဂိုဒတ် လမ်း (Justin Godart Street) တွင် ဗလိုရာသည် အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ တည်ထောင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဝင် နေရာများစွာ၏ အိမ်ရှင်ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေး အထိမ်းအမှတ် (Independence Monument) သည် အလံ၏ စတုရန်းနေရာ (Flag's Square) တွင် တည်ရှိပြီး အော်တိုမန် အင်ပါယာ (Ottoman Empire) မှ အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ လွတ်လပ်ရေးကို အမှတ်ရစေသည်။
လွတ်လပ်ရေး ပြတိုက် (Museum of Independence) သည် ၁၉ ရာစုမှ အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် တည်ရှိပြီး အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ တည်ထောင်သူဖခင်များက လွတ်လပ်ရေး ကြေညာစာတမ်း (Declaration of Independence) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့်နေရာဖြစ်သည်။
၎င်း၏ လသာဆောင် (balcony) သည် လွတ်လပ်မှု၊ အောင်ပွဲ၊ နှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယန်များ၏ မိခင်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်မှုမှ ကာကွယ်ရန် ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၏ သင်္ကေတအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
၁၉ ရာစုမှ အိမ်ကြီးတစ်လုံးတွင် တည်ရှိသော လူမျိုးစု ပြတိုက် (Ethnographic Museum) သည် လွတ်လပ်ရေး ပြတိုက်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိပြီး ဗလိုရာနှင့် ၎င်း၏ အနီးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသ၏ လူမျိုးစု အမွေအနှစ်များကို ပြသထားသည်။
ပါလတ် ရက်ချပီ လမ်း (Perlat Rexhepi Street) ရှိ သမိုင်းပြတိုက် (History Museum) သည် အခြားပြတိုက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အီလီရီယန် (Illyrians) နှင့် ရှေးဂရိ (Ancient Greeks) တို့၏ ရှေးဟောင်းသုတေသန နေရာများမှ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို ပြသထားသည်။
ဗလိုရာ၏ သမိုင်းဝင် ဂျူး လူဦးရေကို အပ်နှံထားသော ပြတိုက်တစ်ခုကို ဗလိုရာ၏ သမိုင်းဝင်ဗဟိုချက်တွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
ဗလိုရာရှိ ထင်ရှားသော ဘာသာရေးနေရာများအနက် မုရာဒီ ဗလီဝတ်ကျောင်းတော် (Muradie Mosque) သည် ၁၆ ရာစုတွင် ဆာဒစ် ဇိုတာ့ဂျ် လမ်း (Sadik Zotaj Street) တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စိန့် အလွိုင်စီးယပ်စ် ဂွန်ဇာဂါ နှင့် မေရီ ဘုရားကျောင်း (Saint Aloysius Gonzaga and Mary Church) သည် ၁၉ ရာစုမှ ခရစ္စတိုဖရီဒီ လမ်း (Kristoforidhi Street) တွင် ရှိသည်။
ဗလိုရာ မြူနီစီပယ်လတီရှိ ထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု နေရာများတွင် ကာနီနီ ရဲတိုက် (Castle of Kaninë)၊ မာမိရိုအိ ဘုရားကျောင်း (Church of Marmiroi)၊ ဆာဇန် ကျွန်း (Island of Sazan)၊ ဇဗာနက် ကျွန်း (Island of Zvërnec)၊ နာတာ ရေကန် (Lagoon of Narta) အပြင် အမာန်တီယာ (Amantia) နှင့် အိုရီကမ် (Oricum) တို့၏ ရှေးဟောင်းသုတေသန နေရာများ ပါဝင်သည်။
ဗလိုရာအတွက် အသက်ရှင်ဆုံးနှင့် လူကြိုက်များသော ပထမတန်းစား ဘောလုံးအသင်းမှာ ကေအက်စ် ဖလာမူတာရီ ဗလိုရာ (KS Flamurtari Vlorë) ဖြစ်သည်။
ဖလာမူတာရီသည် ဗလိုရာ ဗဟိုရှိ လွတ်လပ်ရေး ရင်ပြင်အနီး ဖလာမူတာရီ အားကစားကွင်း (Flamurtari Stadium) တွင် ကစားသည်။
နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ဗလိုရဲ (Vlorë) သည် အောက်ပါမြို့များနှင့် ညီအစ်ကို မြို့များ (twin towns) အဖြစ် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ထားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (USA) မှ ဟောလိဝုဒ်၊ ဖလော်ရီဒါ (Hollywood, Florida) တရုတ်နိုင်ငံ (China) မှ ယန်ကျိုး (Yangzhou) --- ဓာတ်ပုံပြခန်း ရှုရန် ဗလိုရဲမြို့ဝန်များ စာရင်း (List of mayors of Vlorë) ဗလိုရဲမှ ထင်ရှားသူများ စာရင်း (List of people from Vlorë) အယ်လ်ဘေးနီးယားရှိ ကက်သလစ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ စာရင်း (List of Catholic dioceses in Albania) မှတ်စုများ ကိုးကား စာအုပ်စာတမ်းများ category:အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ မြန်မာ စံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ် ၅၄ စက္ကန့်(06:20:54 UTC)တွင် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် မန္တလေးမြို့ အနီး၌ ဗဟိုပြု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် မိုးမင့် စကေး ၇.၇–၇.၉ ရှိ ငလျင်ဖြစ်သည်။
ထိုငလျှင်ကို စစ်ကိုင်းငလျှင်ကြီးဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
အလျားလိုက်ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစား ငလျင်ဖြစ်ပြီး မွမ်းမံ မာကယ်လီ ပြင်းအား စကေးအရ အမြင့်ဆုံး ပြင်းအားမှာ X (ပြင်းထန်မှုလွန်ကဲ) ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ဤ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၇.၉ အဆင့်ရှိ ၁၉၁၂ မေမြို့ငလျင်နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်သော အကြီးဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ ခေတ်ပေါ် သမိုင်းတွင် ၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင် ပြီးလျှင် သေဆုံးသူ အများဆုံး ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
ဤ ငလျင်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြီးမားစွာသော ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံ၌လည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်လည်း အိမ်ခြေရာပေါင်းများစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသလို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့တွင်လည်း တိုက်ခန်း ၄၀၀ ခန့် ထိခိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။
မြေငလျင်ဒဏ်ကြောင့် မြန်မာတွင် အနည်းဆုံး လူ ၅၃၅၀ ဦးနှင့် ထိုင်းတွင် ၅၁ ဦးနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် (၁)ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
လူပေါင်း ၁၁,၄၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဆောက်လက်စ အဆောက်အဦပြိုကျမှုအပါအဝင် လူဦးရေ ရာပေါင်းများစွာ ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ အာဏာပိုင်များက အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုချိန်တွင် ငလျင်လှုပ်ခဲ့သည့်အတွက် ဗလီများပြိုကျခဲ့ပြီး မွတ်ဆလင်မ်ရာပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဘာသာရေးအဆောက်အဦ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် သီလရှင်ကျောင်းပေါင်း ၈,၃၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့သည်။
ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော လက်ရှိမြန်မာပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရသည်။
၂၀၂၃ တူရကီ-ဆီးရီးယား ငလျင်ပြီးနောက် တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေဖြင့် အသေအပျောက်အများဆုံးသော မြေငလျင်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လက လှုပ်ခတ်ခဲ့သော အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် ကျပ် ၃,၆၂၉.၂၈၈ ဘီလျံဖိုး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့က နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသည့် စစ်ကောင်စီအစိုးရအဖွဲ့ လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးပွဲ၌ ပြောကြားခဲ့သည်။
မြေထုချပ် အနေအထား မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယ၊ ယူရေးရှား၊ ဆွန်ဒါးနှင့် ဘားမား နာမည်ခေါ် မြေထုအချပ် ၄ လွှာကြားမှာ တည်ရှိ၍ တက်ကြွသော ဘူမိဗေဒဖြစ်စဉ်များကြောင့် အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်ကြခြင်းခံရသည်။
ကိုကိုးကျွန်းအနည်းအနားမှ စ၍ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်မှာ Sunda megathrust ဟုခေါ်သည့် အလားတူမြေထုချပ်နယ်မိတ် ရှိသည်။
ထို့နောက် ကပ္ပလီပင်လယ်တွင်ရှိသော အကွဲလွဲမြေထုချပ်နယ်မိတ်မှ စပြီး မြောက်ဘက်သို့ မိုင် ၈၇၀ သွားသော စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော ရှိသည်။
ဤ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် Burma နှင့် Sunda မြေထုအချပ် ၂ လွှာ အခြင်းခြင်းပွတ်၍ တစ်နှစ်မှာ ၁၈-၄၉ mm လျှောသည်။
စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော သည် ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော်၊ မန္တလေး စသည့် မြန်မာနိုင်ငံအကြီးဆုံးမြို့များအောက် ဖြတ်သန်းသောကြောင့် ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်မှုပြင်းထန်သော ငလျင် ခဏခဏဖြစ်လျက်ရှိသည်။
ယခင် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောကြောင့် ဖြစ်ခဲ့သော ငလျင်ကြီးများမှာ ၁၈၃၉ ၊ မေ ၁၉၃၀ ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၀ ၊ ၁၉၃၁ ၊ ၁၉၄၆ ၊ ၁၉၅၆ ၊ ၁၉၉၁ ၊ ၂၀၁၂ ဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက အဖျက်စွမ်းအားကြီးမားသော ငလျင်များ လှုပ်ခတ်ခဲ့သော်လည်း ပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနပြုလုပ်မှုမှာမူ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ငလျင်အများစု၊ အထူးသဖြင့် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ကြီးမားစွာ ပြတ်ရွေ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသော ငလျင်များကို ကောင်းစွာ နားမလည်သေးပေ။
၁၇၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်းအား ၈.၅-၈.၈ ရှိသော ကြီးမားသည့် ငလျင်တစ်ခုသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းအနီးရှိ ဆွန်ဒါ မဟာတွန်းကန်အားပြတ်ရွေ့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ပြတ်ရွေ့စေခဲ့သည်။
ထိုငလျင်သည် အိန္ဒိယမြေလွှာချပ်က ဘားမားမြေလွှာချပ်အောက်သို့ လျှောဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဗဟိုမြန်မာနိုင်ငံအောက်ရှိ လျှောဝင်နေသော အိန္ဒိယမြေလွှာချပ်၏ အကြွင်းအကျန်များသည် မြေလွှာချပ်တွင်း ငလျင်များကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် မြေအောက်အနက် ၁၂၀ ကီလိုမီတာ (၇၅ မိုင်) တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ၁၉၇၅ ပုဂံငလျင် ( ၇.၀) ဖြစ်သည်။
Journal of Geophysical Research: Solid Earth တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကို မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဟူ၍ ဒေသနှစ်ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားနိုင်သည်။
မြောက်လတ္တီကျု ၁၆.၅ ဒီဂရီမှ ၂၃.၅ ဒီဂရီကြားရှိ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကို တောင်ပိုင်းဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
၎င်းကို တောင်မှမြောက်သို့ အပိုင်းငါးပိုင်း ထပ်မံခွဲခြားထားရာ ပဲခူး၊ ဖြူး၊ နေပြည်တော်၊ မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်းများ ပါဝင်သည်။
နေပြည်တော်အပိုင်းသည် ပြိုင်လျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့ကြောင်းနှစ်ခုဖြင့် ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ၎င်းတို့၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများသည် မြို့တော် နေပြည်တော်အောက်တွင် တည်ရှိသည်။
နောက်ဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော ငလျင်မှာ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး ပြင်းအား ၇.၀ ထက်ငယ်ခဲ့သည်။
မိတ္ထီလာအပိုင်းသည် ၂၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၄၀ မိုင်) ရှည်လျားပြီး မန္တလေးနှင့် နေပြည်တော်ကြားတွင် တည်ရှိကာ မျဉ်းဖြောင့်အင်္ဂါရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ဤအပိုင်းတစ်လျှောက်ရှိ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် ညီညာပြန့်ပြူးနေခြင်းက လျှောကျမှုအစိတ်အပိုင်းသည် လုံးဝ အလျားလိုက် ဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြနေသည်။
ဤအပိုင်းသည် ကြီးမားသော ငလျင်များကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရခြင်းမရှိသေးသော်လည်း ၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်အတွင်း ပြတ်ရွေ့ခဲ့နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းအပိုင်းသည်လည်း ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ပြိုင်လျက်တည်ရှိသော အခြားသော မျဉ်းဖြောင့်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤအပိုင်း၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းသည် ၁၉၄၆ စစ်ကိုင်းငလျင်များ၏ ပင်မလှုပ်ခတ်မှုများထဲမှ တစ်ခုအတွင်း ပြတ်ရွေ့ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၆ စစ်ကိုင်းငလျင်ကမူ တောင်ဘက်ပိုင်းကို ပြတ်ရွေ့စေခဲ့သည်။
ဤငလျင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများသည် ငလျင်ဗဟိုချက်မှ ၁,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂၀ မိုင်) ခန့်အကွာရှိ ဘန်ကောက်ဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဘန်ကောက်၏ ဘူမိဗေဒသည် အပေါ်ဆုံးတွင် ပျော့ပျောင်းသော ပင်လယ်ရွှံ့စေးလွှာဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာ ဆောင်ထားပြီး၊ ၎င်း၏ ပေါ်ပေါက်လာနေသော မိုးမျှော်အဆောက်အအုံများသည် ဝေးကွာသော၊ အင်အားကြီးမားသော ငလျင်များအပေါ် ထိခိုက်လွယ်စေသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အနှံ့အပြားတည်ရှိသော ရွှံ့စေးလွှာသည် ဒေသဆိုင်ရာ နေရာအကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ ကာလရှည် မြေပြင်လှုပ်ခတ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး၊ ၎င်းသည် အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံများ၏ ပဲ့တင်ထပ်လှိုင်းနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဘန်ကောက်မြို့ခံများသည် ရာပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ထောင်ပေါင်းများစွာ ကီလိုမီတာအဝေးရှိ ငလျင်ဗဟိုချက်များမှ လှုပ်ခတ်မှုများကို မကြာခဏ ခံစားခဲ့ရသည်။
Asian Institute of Technology မှ Pennung Warnitchai ဦးဆောင်သော သုတေသနပြုချက်အရ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့သည် မြို့မှ ၄၀၀ ကီလိုမီတာ (၂၅၀ မိုင်) အကွာ အန်ဒမန်ပင်လယ်တွင် ပြင်းအား ၈.၀ မဂ္ဂနီကျုရှိ ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပါက အနာဂတ်တွင် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့် အလားအလာရှိသော အန္တရာယ်အဖြစ် ယခင်ကပင် ဖော်ထုတ်ထားခဲ့သည်။
မိုးမျှော်တိုက်များတွင် ကပ်ဆိုးကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အခြေခံငလျင်ခံနိုင်ရည်ဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဆောက်လုပ်ရေးကုဒ်တွင်သာ ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး၊ အဟောင်းအဆောက်အအုံများသည် အထူးသဖြင့် အန္တရာယ်ရှိနေပါသည်။
ငလျင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့၊ မြန်မာ စံတော်ချိန် ၁၂:၅၀:၅၂ တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ဤငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်း-မန္တလေး နယ်နိမိတ်အနီး၊ စစ်ကိုင်းမြို့၏ မြောက်-အနောက်မြောက် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၈.၇ မိုင်) အကွာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော မန္တလေးမြို့၏ အနောက်ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာ (၉.၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မိုးမင့် စကေး တွင် ပြင်းအား ၇.၇ ရှိသည်ဟု တိုင်းတာရရှိခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ မိုးလေဝသဌာနကမူ Local Magnitude () ၈.၂ ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပါရီ ဘူမိရူပဗေဒဌာနက ငလျင်၏ မိုးမင့် စကေးကို ၇.၉ ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
တရုတ်ငလျင်စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ကမူ Surface-wave Magnitude တွင် ၇.၉ ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ၁၉၁၂ မေမြို့ငလျင် ( ၇.၉) နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဗဟိုပြုလှုပ်ခတ်ခဲ့သော အကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။
ငလျင်ဗဟိုချက်၏ ယန္တရားဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းချက်အရ ၎င်းသည် ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) အနက်တွင် အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
ဤပြတ်ရွေ့ခြင်းအမျိုးအစားသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ပြတ်ရွေ့ခြင်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ မိုးလေဝသဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့အထိ လှုပ်ခတ်မှု ၄၆၈ ကြိမ်ကျော် ရှိခဲ့သည်။
ဤလှုပ်ခတ်မှုများကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အနီးအနားဒေသများတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး၊ ပြင်းအား ၅.၀ မှ ၅.၉ ကြားရှိ လှုပ်ခတ်မှု ၁၃ ကြိမ် ပါဝင်သည်။
မယ်ဟောင်ဆောင် (Mae Hong Son) တွင်လည်း ပြင်းအား ၁.၄ မှ ၃.၉ ကြားရှိ လှုပ်ခတ်မှု ၂၁ ကြိမ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဤလှုပ်ခတ်မှုများသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့၏ ၄၀၀ ကီလိုမီတာ (၂၅၀ မိုင်) ရှည်လျားသော ဧရိယာတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေသော်လည်း၊ ပြတ်ရွေ့၏ ဗဟိုအပိုင်းတစ်လျှောက်တွင်မူ ပါးလျားခဲ့သည်။
အကြီးဆုံး လှုပ်ခတ်မှုသည် ရှိပြီး ပင်မငလျင်လှုပ်ပြီး ၁၂ မိနစ်အကြာတွင် မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်အောက် ဗဟိုချက်ဖြင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဤလှုပ်ခတ်မှုသည်လည်း Strike-slip Faulting နှင့် ကိုက်ညီသော Focal Mechanism ကို ပြသခဲ့သည်။
မတ်လ ၂၈ ရက် မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂:၅၀:၅၄ MMT (06:20:54 UTC) တွင် ငလျင်တစ်ခု မန္တလေးအနီး စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း စစ်ကိုင်းမြို့မြောက်ဘက် ၅ မိုင်အကွာမှာ ဗဟိုပြု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ဘူမိဗေဒစစ်တမ်းအဖွဲ့ (USGS) အရ moment magnitude ပမာဏ ၇.၇ တိုင်းတာခဲ့သည်။
ထိုင်းမိုးလေဝသဌာန အရ ပမာဏ ၈.၂ တိုင်းတာခဲပြီး ပဲရစ်ဘူမိရူပဗေဒအဖွဲ့အစည်း အရ ပမာဏ ၇.၉ ရှိခဲ့သည်။
ငလျင်ပြတ်ရွေ့မှု ဖြစ်စဉ် စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ဘေးတိုက်မြေပြန့်ကားမှုပုံ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော Finite Fault Model အရ ငလျင်ပြတ်ရွေ့မှုသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ စဥ့်ကူးမှ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကျောက်တံခါးအထိ ၅၃၀ ကီလိုမီတာ (၃၃၀ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။
ဗဟိုချက်မှစ၍ မြောက်ဘက်သို့ ၈၅ ကီလိုမီတာ (၅၃ မိုင်) ကျော်အထိ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ပြီး စဥ့်ကူး၏ တောင်ဘက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
ပြတ်ရွေ့မှု၏ ၄၄၅ ကီလိုမီတာ (၂၇၇ မိုင်) ခန့်သည် တောင်ဘက်သို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကျောက်တံခါးတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
၁ မီတာ (၃ ပေ ၃ လက်မ) ထက်ကျော်လွန်သော ချော်လဲမှု အများစုသည် စဥ့်ကူးနှင့် အုတ်တွင်းမြို့ကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ဖြူးမြို့အောက်နှင့် တောင်ဘက်တွင်မူ ၁ မီတာ (၃ ပေ ၃ လက်မ) အောက်သာ ချော်လဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
နေပြည်တော်နှင့် ဖြူးမြို့ကြားတွင် ချော်လဲမှုမရှိခြင်း (သို့မဟုတ် ထင်ရှားစွာ မရှိခြင်း) ကွာဟချက်တစ်ခု ရှိနေပြီး၊ USGS က ၎င်းကို လေ့လာမှု အချက်အလက်မရှိခြင်းကြောင့်ဟု ယူဆသည်။
ဗဟိုချက်၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် အမရပူရကြားတွင် အများဆုံး ချော်လဲမှု ၄.၃၃၃၄ မီတာ (၁၄.၂၁၇ ပေ) အထိ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ပြတ်ရွေ့မှု လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးသည် စတင်ပြီးနောက် စက္ကန့် ၈၀ ကျော်သာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး၊ ငလျင်လှုပ်ခါမှု အများဆုံး ထုတ်လွှတ်မှု အဆင့်သည် စတင်ပြီး စက္ကန့် ၃၀ ခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဤပြတ်ရွေ့မှုသည် ဖြတ်တောက်လှိုင်းအလျင်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်သောနှုန်းဖြင့် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသောကြောင့် ၎င်းသည် Supershear ငလျင်၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကျောက်မြောင်းမြို့မှ ပဲခူးတိုင်း၊ ပဲနွယ်ကုန်းမြို့အထိ ကျယ်ပြန့်သော မျက်နှာပြင်ပြတ်ရွေ့မှု၏ ယူဆချက်များကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များအရ မျက်နှာပြင်ပြတ်ရွေ့မှု၏ အရှည်မှာ ၅၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၁၀ မိုင်) ဖြစ်သည်။
ပြတ်ရွေ့မှု အများစုတစ်လျှောက်တွင် မျက်နှာပြင်ပေါ် ချော်လဲမှုသည် ၃ မီတာ (၉.၈ ပေ) ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး၊ ဗဟိုချက်ဧရိယာပတ်ဝန်းကျင်တွင် ၄-၅ မီတာ (၁၃-၁၆ ပေ) အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၊ Geospatial Information Authority မှ ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များ လေ့လာမှုအရ ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) အထိ အလျားလိုက် ရွေ့လျားမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
အီတလီနိုင်ငံ၊ National Institute of Geophysics and Volcanology က မြောက်-တောင် ဦးတည်ချက်ရှိသော အပိုင်းသုံးပိုင်းပါဝင်သည့် Finite Fault Model ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၎င်းတို့က အပိုင်းတစ်ပိုင်းစီသည် ပြင်းအား ၇.၅ ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး စုစုပေါင်း ၅၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၁၀ မိုင်) ရှည်လျားစွာ ပြတ်ရွေ့ခဲ့သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။
ထိုအပိုင်းသုံးပိုင်း၏ စုစုပေါင်းပြတ်ရွေ့မှုသည် Moment Magnitude ၇.၈ နှင့် ကိုက်ညီသည်။
၎င်းတို့၏ မော်ဒယ်အရ ငလျင်သည် နေပြည်တော်၏ မြောက်ဘက် ဗဟိုအပိုင်းတစ်လျှောက် ၁.၉ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အနက်တွင် အများဆုံး ချော်လဲမှု ၇.၄ မီတာ (၂၄ ပေ) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ဤငလျင်သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဒယ်နာလီ၊ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဆွမ်ကျွန်းစု၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် တူရကီ-ဆီးရီးယား နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဘလွတ်ခ်ျစတန် ငလျင်များ ကဲ့သို့သော အခြားကြီးမားသည့် Strike-slip ဖြစ်ရပ်များတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အရှည်များကို ကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ဖူးသမျှ အရှည်လျားဆုံး ပြတ်ရွေ့မှုများထဲမှ တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Nobuo Hurukawa နှင့် ဖြိုးမောင်မောင်တို့၏ Geophysical Research Letters တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုက စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်တွင် ငလျင်ကွာဟချက် နှစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ထိုကွာဟချက်များထဲမှ တစ်ခုသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီကျု ၁၉.၂ ဒီဂရီနှင့် ၂၁.၅ ဒီဂရီကြား၊ မိတ္ထီလာအပိုင်းနှင့် ကိုက်ညီသော နေရာတွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းတို့နှစ်ဦးက ဤ ၂၆၀ ကီလိုမီတာ (၁၆၀ မိုင်) အရှည်ရှိ ကွာဟချက်သည် အပြည့်အဝ ပြတ်ရွေ့ခဲ့ပါက ပြင်းအား ၇.၉ ရှိသော ငလျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်း (မြောက်ဘက်သို့) သည် ၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
၎င်းသည် ပြတ်ရွေ့၏ ၂၈၅-၃၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၇၇-၂၀၂ မိုင်) အရှည်ကို အပိုင်းနှစ်ခုလုံးတွင် ပြတ်ရွေ့စေခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ငလျင်ပြင်းအား ဖြန့်ဝေပုံ လေ့လာမှုအရ ၁၈၃၉ ခုနှစ် ဖြစ်ရပ်၏ ခန့်မှန်းခြေပြင်းအားသည် ၇.၉ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားသည်။
ငလျင်ပညာရှင်များဖြစ်ကြသော Judith Hubbard နှင့် Kyle Bradley တို့က ဤငလျင်ကွာဟချက်သည် ၁၉၂၉ ခုနှစ် (နေပြည်တော်အပိုင်း) နှင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ် (တောင်ပိုင်းစစ်ကိုင်းအပိုင်း) တို့၏ ပြတ်ရွေ့မှုများကြားတွင် တည်ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်းတို့နှစ်ဦးက USGS ၏ Finite Fault Model ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ငလျင်သည် ငလျင်ကွာဟချက်တစ်ခုလုံးကို ပြတ်ရွေ့စေခဲ့ပြီး ၎င်း၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထပ်မံပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ပြတ်ရွေ့မှု အတိုင်းအတာသည် ဖြူး၊ နေပြည်တော်၊ မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်း၏ တောင်ပိုင်းတို့နှင့် ကိုက်ညီခဲ့သည်။
ပြတ်ရွေ့မှု၏ တောင်ဘက်စွန်းသည် ၁၉၂၉ ခုနှစ် (နေပြည်တော်အပိုင်း) နှင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (ဖြူးအပိုင်း) ငလျင်များ၏ ပြတ်ရွေ့ဇုန်များနှင့် ထပ်နေခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ၇.၁ ငလျင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပြတ်ရွေ့မှုအပိုင်းသည်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ ဖြစ်ရပ်အတွင်း ရွေ့လျားခဲ့ပုံရသည်။
၎င်းတို့က ပြတ်ရွေ့မှုသည် မြောက်ဘက်၊ ၂၀၁၂ ရွှေဘို ငလျင် (ဗဟိုစစ်ကိုင်းအပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်) ပြတ်ရွေ့မှု၏ တောင်ဘက်အနည်းငယ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
ပြင်းအား thumb|အစက်များဖြင့် မှတ်သားထားသော လူနေထိုင်ရာဒေသများတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ခန့်မှန်းခြေ အတိုင်းအတာ (အနက်မှ အဝါသို့) ပြသထားသော မြေပုံ နေပြည်တော်ရှိ GFZ ငလျင်တိုင်းတာရေးစခန်းတစ်ခုက ဒေါင်လိုက်မြေပြင်အမြင့်ဆုံးအရှိန်ကို ၁.၀၆၅၆ g ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
မြို့တွင်းရှိ USGS ငလျင်တိုင်းတာရေးဌာနက မြေပြင်အရှိန် ၀.၆၂၃၁ g နှင့် မြေပြင်အလျင် ၁၆၁.၄၂ စင်တီမီတာ/စက္ကန့် (၆၃.၅၅ လက်မ/စက္ကန့်) ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ဤစခန်းအချက်အလက်များသည် မွမ်းမံ မာကယ်လီ ပြင်းအား စကေး (MMI) X (ပြင်းထန်မှုလွန်ကဲ) နှင့် ကိုက်ညီခဲ့သည်။
USGS ၏ PAGER ဝန်ဆောင်မှု က မန္တလေး၊ ပဲခူး၊ နေပြည်တော်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးများရှိ အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၄၁၅,၀၀၀ ဦး သည် MMI X အဆင့် လှုပ်ခါမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင် MMI IX (ကြမ်းတမ်း) နှင့် ကိုက်ညီသော လှုပ်ခါမှုကို ဒေသလေးခုရှိ ခန့်မှန်းခြေ လူပေါင်း ၅.၈ သန်း ခံစားခဲ့ရသည်။
နောက်ထပ် လူပေါင်း ၃.၆ သန်းမှာ MMI VIII (ဆိုးရွားစွာ ပြင်းထန်) လှုပ်ခါမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းသည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အမြင့်ဆုံးပြင်းအား ဖြစ်သည်။
MMI VII (အလွန်ပြင်းထန်) ကို ကယား၊ မွန်၊ ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်တို့တွင်လည်းကောင်း၊ MMI VI (ပြင်းထန်) ကို ရခိုင်၊ ချင်း၊ ကချင်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ရွှေလီတို့တွင်လည်းကောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
MMI V (အသင့်အတင့်) ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်နှင့် ချင်းမိုင်၊ တရုတ်နိုင်ငံ တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အင်ဖာ၊ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
စုစုပေါင်း မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၇၀% ကျော်ဖြစ်သော လူပေါင်း ၃၈.၉၂ သန်း သည် အုပ်ချုပ်ရေးတိုင်း/ပြည်နယ် ၁၅ ခုအနက် ၁၄ ခုတွင် MMI VI ထက်ကျော်လွန်သော လှုပ်ခါမှုအဆင့်များနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ် ၇၇ ခုအနက် ၆၃ ခုတွင် လှုပ်ခါမှုများကို ခံစားခဲ့ရသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ ငလျင်စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့က ကီလိုမီတာ ၄၀၀ (၂၅၀ မိုင်) ရှည်လျားသော ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်တွင် တရုတ်ငလျင်ပြင်းအားစကေးအရ အမြင့်ဆုံးပြင်းအား X ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး၊ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၁,၅၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၄၇၇ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။
အမြင့်ဆုံးပြင်းအားဇုန်ကို IX ပြင်းအားက ဝန်းရံထားပြီး ၃၀,၃၆၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၁,၇၂၄ စတုရန်းမိုင်) ဧရိယာကို လွှမ်းခြုံထားသည်။
ဤဇုန်ကို VIII ပြင်းအားခံစားရသော ၆၄,၀၀၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၄,၇၁၂ စတုရန်းမိုင်) ဧရိယာက ဝန်းရံထားသည်။
အေဂျင်စီ၏ အကဲဖြတ်မှုအရ VII နှင့် VI ပြင်းအားများသည် အတွင်းနှင့် အပြင် isoseismal bands များကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၆,၂၅၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆,၂၇၆ စတုရန်းမိုင်) နှင့် ၁၄၉,၈၂၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၇,၈၄၉ စတုရန်းမိုင်) အသီးသီးရှိသည်။
ယူနန်ပြည်နယ်၊ နောင်ဒါအိုတွင် ငလျင်တိုင်းတာရေး ကိရိယာတစ်ခုက အမြင့်ဆုံးပြင်းအား VIII၊ မြေပြင်အရှိန် ၇၆.၈ စင်တီမီတာ/စက္ကန့်² (၂.၅၂ ပေ/စက္ကန့်²) နှင့် အလျင် ၂၂.၉ စင်တီမီတာ/စက္ကန့် (၉.၀ လက်မ/စက္ကန့်) ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ဘန်ကောက်မြို့တွင် မိုးမျှော်အဆောက်အအုံများ ယိမ်းထိုးခဲ့ရခြင်းမှာ ငလျင်ကြောင့် မြို့အောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာလရှည်မြေပြင်လှုပ်ခါမှုကြောင့်ဖြစ်သည်။
အထပ် ၆၀ ရှိ အချို့အဆောက်အအုံများတွင် ယိမ်းထိုးမှုသည် ၁.၆ မီတာ (၅ ပေ ၃ လက်မ) အထိ ကြီးမားပြီး လှုပ်ခါမှုသည် ငါးမိနစ်ကြာခဲ့သည်။