kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၄ ဖြင့်စား၍ပြတ်သော ကိန်းစစ်တိုင်းကို ၂ ဖြင့် စား၍လည်း ပြတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို သင်္ကေတသုံး၍ အဆို ၁ အဆို ၂ ဟု ရေးနိုင်သည်။
အကယ်၍ အဆို ၂ မှန်ပါက အဆို ၃ လည်း မှန်ရမည် ဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သော ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ စုံကိန်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို သင်္ကေတသုံး၍ အဆို ၂ အဆို ၃ ဟု ရေးနိုင်သည်။
အကယ်၍ အဆို ၃ မှန်ပါက အဆို ၂ လည်း မှန်ရမည် ဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စုံကိန်းတိုင်းကို ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို သင်္ကေတသုံး၍ အဆို ၃ အဆို ၂ ဟု ရေးနိုင်သည်။
အထက်ပါနှစ်ချက် အဆို ၂ အဆို ၃ နှင့် အဆို ၃ အဆို ၂ ကို ပေါင်း၍ အဆို ၂ အဆို ၃ ဟု နှစ်ဘက်သွားမြားကို သုံး၍ အတိုချုံး ရေးနိုင်သည်။
အကယ်၍ အဆို ၃ မှန်ပါက အဆို ၄ လည်း မှန်ရမည် ဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စုံကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို သင်္ကေတသုံး၍ အဆို ၃ အဆို ၄ ဟု ရေးနိုင်သည်။
အထက်ပါ ကျိုးကြောင်းပြ အချက်များ (implications) ကို စုပေါင်း၍ ကျိုးကြောင်းပြ လမ်းစဉ် (implication sequence) ကို အောက်ပါအတိုင်း သင်္ကေတသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။
အဆို ၁ အဆို ၂ အဆို ၃ အဆို ၄ ပထဆုံးမြားနှင့် နောက်ဆုံးမြားကို နှစ်ဘက်သွားမြားများဖြင့် အစားမထိုးနိုင်ကြောင်း သတိပြုပါ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အဆို ၂ မှန်တိုင်း အဆို ၁ မှန်သည်ဟု မဆိုသာ၊ အဆို ၄ မှန်တိုင်း အဆို ၃ မှန်သည်ဟု မဆိုသာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
တနည်းဆိုသော် ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သော ကိန်းစစ်တိုင်းကို ၄ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်ဟု မဆိုသာ၊ ဥပမာ သည် ၆ ဖြစ်ပါက ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်၍ အဆို ၂ မှန်သော်လည်း၊ ၄ ဖြင့်စား၍ မပြတ်သောကြောင့် အဆို ၁ မမှန်ပါ။
ကိန်းပြည့်တိုင်းမှာ စုံကိန်းဖြစ်သည်ဟုလည်း မဆိုသာ၊ ဥပမာ သည် ၁၁ ဖြစ်ပါက ကိန်းပြည့်ဖြစ်၍ အဆို ၄ မှန်သော်လည်း၊ ၁၁ မှာ စုံကိန်း မဟုတ်သောကြောင့် အဆို ၃ မမှန်ပါ။
ဧကန်မုချဖြစ်ခြင်း အဆို က နှင့် အဆို ခ ဟူ၍ အဆိုနှစ်ခု ရှိသည်ဆိုပါစို့။
အဆို က မှန်လျှင် အဆို ခ မှန်ကို မှန်ရမည် (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို က အဆို ခ) ဖြစ်ပါက အဆို ခ ကို အဆို က ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ် (necessary condition) ဟု ခေါ်သည်။
တနည်းဆို သော် အဆို ခ သည် အဆို က ၏ ဧကန်မုချ အကျိုး ဖြစ်သည်။
အထက်ပါ သာဓကကို ကြည့်ပါ။
အဆို ၁ မှန်ပါက အဆို ၂ သည် မှန်ကို မှန်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် အဆို ၂ ကို အဆို ၁ ၏ ဧကန်မုချအကျိုး ဟု ခေါ်သည်။
ထို့အတူ၊ အဆို ၃ သည် အဆို ၂၏၊ အဆို ၄ သည် အဆို ၃၏ ဧကန်မုချအကျိုးများ အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။
အဆို ၁ မှန်လျှင် အဆို ၂ လည်းမှန်၍၊ အဆို ၂ မှန်လျှင်၊ အဆို ၃ လည်းမှန်ရာ၊ အဆို ၃ သည်လည်း အဆို ၁ ၏ ဧကန်မုချအကျိုး တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထို့အတူ၊ အဆို ၄ သည်လည်း အဆို ၁ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုး ဖြစ်သည်။
အကျဉ်းချုပ်သော်၊ အဆို ၂၊ အဆို ၃ နှင့် အဆို ၄ တို့သည် အဆို ၁ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုး၊ အဆို ၃ နှင့် အဆို ၄ တို့သည် အဆို ၂ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုး၊ အဆို ၄ သည် အဆို ၃ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးများ အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။
လုံလောက်ခြင်း အဆို က နှင့် အဆို ခ ဟူ၍ အဆိုနှစ်ခု ရှိသည်ဆိုပါစို့။
အဆို က မှန်လျှင် အဆို ခ မှန်ကို မှန်ရမည် (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို က အဆို ခ) ဖြစ်ပါက အဆို က ကို အဆို ခ ၏ လုံလောက်သော ပေးထားချက် (sufficient condition) ဟု ခေါ်သည်။
တနည်းဆိုသော် အဆို က သည် အဆို ခ ၏ လုံလောက်သော အကြောင်း ဖြစ်သည်။
အထက်ပါ သာဓကကိုပင် ပြန်ကြည့်ပါ။
ကိန်း သည် ကိန်းစစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟုသာ သိထားသည့် အခြေအနေတွင် အဆို ၂ မှန်သည်ဟု ကောက်ချက်ဆွဲလိုပါက အဆို ၁ မှန်ကြောင်းပြရန်သာလိုသည်။
တနည်းဆိုရသော် အဆို ၂ မှန်ကြောင်း ကောက်ချက်ဆွဲလိုလျှင် အဆို ၁ မှန်ကြောင်း သိရုံမျှနှင့် လုံလောက်သည်။
(ကိန်း ကို ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်ဟု ကောက်ချက်ဆွဲလိုလျှင် ကိန်း ကို ၄ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်ဟု သိထားပါက လုံလောက်သည်။
၄ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သော ကိန်းတိုင်းကို ၂ ဖြင့်လည်း စား၍ ပြတ်သောကြောင့် ဖြစ်၏။
) ထို့ကြောင့် အဆို ၁ သည် အဆို ၂ ၏ လုံလောက်သည့် ပေးထားချက် အကြောင်းဖြစ်သည်။
အလားတူပင် အဆို ၂ သည် အဆို ၃ ၏၊ အဆို ၃ သည် အဆို ၄၏ လုံလောက်သည့် အကြောင်းများ အသီးသီးဖြစ်ကြသည်။
အဆို ၃ မှန်သည်ဟု ကောက်ချက်ဆွဲရန် အဆို ၁ မှန်သည်၏ သိရုံမျှနှင့်လည်း လုံလောက်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အဆို ၁ မှန်ပါက၊ အဆို ၂ လည်းမှန်ပြီး၊ အဆို ၂ မှန်ပါက အဆို ၃ လည်း မှန်သောကြောင့်ပင်။
(အထက်ပါ ကျိုးကြောင်းပြ လမ်းစဉ်ကို ကြည့်ပါ။
) အကျုဉ်းချုပ်သော် အဆို ၁ သည် အဆို ၂၊ အဆို ၃ နှင့် အဆို ၄ တို့၏ လုံလောက်သော အကြောင်း၊ အဆို ၂ သည် အဆို ၃ နှင့် အဆို ၄ တို့၏ လုံလောက်သော အကြောင်း၊ အဆို ၃ သည် အဆို ၄ ၏ လုံလောက်သော အကြောင်းများ အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။
ဧကန်မုချဖြစ်ခြင်းနှင့် လုံလောက်ခြင်းတို့ ဆက်နွယ်ချက် အဆို က သည် အဆို ခ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ်ဖြစ်ရုံမျှဖြင့် အဆို က သည် အဆို ခ ၏ လုံလောက်သော အကြောင်းဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာပါ။
အထက်ပါ သာဓကတွင် အဆို ၁ မှန်ပါက အဆို ၂ မှန်၍၊ (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို ၁ အဆို ၂ ဖြစ်၍၊) အဆို ၂ မှာ အဆို ၁ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ် ဖြစ်သော်လည်း၊ အဆို ၂ မှန်ပါက အဆို ၁ မှန်သည်ဟု ကောက်ချက်မဆွဲနိုင်ကြောင်း၊ (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို ၂ အဆို ၁ ဖြစ်ကြောင်း၊) သတိပြုပါ။
ထို့ကြောင့် အဆို ၂ သည် အဆို ၁ အတွက် လုံလောက်သော ပေးထားချက် အကြောင်း မဟုတ်ပါ။
အလားတူပင် အဆို ဂ သည် အဆို ဃ ၏ လုံလောက်သော အကြောင်းဖြစ်ရုံမျှဖြင့် အဆို ဂ သည် အဆို ဃ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာပါ။
အထက်ပါ သာဓကတွင် အဆို ၃ မှန်ပါက အဆို ၄ မှန်၍၊ (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို ၃ အဆို ၄ ဖြစ်၍၊) အဆို ၃ မှာ အဆို ၄ အတွက် လုံလောက်သော အကြောင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ အဆို ၄ မှန်ပါက အဆို ၃ မှန်သည်ဟု ကောက်ချက်မဆွဲနိုင်ကြောင်း၊ (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို ၄ အဆို ၃ ဖြစ်ကြောင်း၊) သတိပြုပါ။
ထို့ကြောင့် အဆို ၃ သည် အဆို ၄ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ် မဟုတ်ပါ။
ထပ်တူညီခြင်း အဆို က နှင့် အဆို ခ ဟူ၍ အဆိုနှစ်ခု ရှိသည်ဆိုပါစို့။
အဆိုက သည် အဆို ခ ၏ လုံလောက်သော အကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို က အဆို ခ ဖြစ်ပြီး၊) အဆို က သည် အဆို ခ ၏ ဧကန်မုချအကျိုး လည်းဖြစ်သည်၊ (သင်္ကေတအားဖြင့် အဆို ခ အဆို က လည်းဖြစ်သည်၊) ဆိုပါစို့။
တနည်းဆိုသော် အဆို က အဆို ခ ဖြစ်သည်ဆိုပါစို့။
ထို အဆို က နှင့် အဆို ခ ကို အမှန်တန်ဖိုး (truth value) ထပ်တူညီသော အဆိုများ (equivalent statements) ဟု ခေါ်သည်။
အထက်ပါ သာဓကတွင် အဆို ၂ နှင့် အဆို ၃ ကို ကြည့်ပါ။
"အဆို ၂ အဆို ၃" ဖြစ်၍ အဆို ၂ သည် အဆို ၃ ၏ လုံလောက်သော ပေးထားချက် အကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။
"အဆို ၃ အဆို ၂" ဖြစ်၍ အဆို ၂ သည် အဆို ၃ ၏ ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ်လည်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အဆို ၂ သည် အဆို ၃ ၏ လုံလောက်သော အကြောင်းတရား ဖြစ်သလို၊ ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ်လည်း ဖြစ်သည်။
တနည်းအားဖြင့် ဆိုသော် အဆို ၂ နှင့် အဆို ၃ နှစ်ခု အနက် တစ်ခု မှန်သည်ဟု သိသည်နှင့် အခြားတစ်ခုလည်း မှန်ကို မှန်ရမည်၊ တစ်ခု မှားသည်ဟု သိသည်နှင့် အခြားတစ်ခုလည်း မှားကို မှားရမည်ဟု ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် အဆို ၂ နှင့် အဆို ၃ မှာ အမှန်တန်ဖိုး ထပ်တူညီသည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
စင်စစ်တွင် ထို့သို့ အမှန်တန်ဖိုး ထပ်တူညီသည့် အဆိုများကို အသုံးပြု၍ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။
အထက်ပါ သာဓကတွင် ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်ခြင်းဟူသည်မှာ စုံကိန်းဖြစ်ခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ဂုဏ်သတ္တိ (defining property) ဖြစ်လေသည်။
မျက်မှောက်၌သာ အဖော်သဟဲပြုပြီး မျက်ကွယ်၌ ရန်သူလိုဖြစ်သောသူသည် ဟန်ဆောင်မိတ်ဆွေ ဖြစ်၏။
လူ့ဘုံလောကတွင် မိတ်ဆွေစစ်နှင့်ဝေး၍ မိတ်ဆွေတုနှင့် ပေါင်းသင်းမိပါက အကျိုးစီးပွားပျက်စီးခြင်းကို ကြုံရမည် ဖြစ်သည်။
မိတ်ဆွေတု လေးမျိုး ၁။
အညဒတ္တုဟရ မိမိထံမှသာ လာရောက်ယူဆောင်လေ့ရှိသော မိတ်ဆွေတု။
ဝစီပရမ နှုတ်ဖြင့်သာ လိုလားယောင်ပြုလျက် တစ်စုံတစ်ရာ လက်မပါသော မိတ်ဆွေတု။
အနုပ္ပိယဘာဏီ အကြိုက်လိုက်၍ ပြောဆိုတတ်ပြီး ကွယ်ရာတွင် ရန်သူသဖွယ် ပြောဆိုတတ်သော မိတ်ဆွေတု။
အပါယသဟာယ ပျက်စီးကြောင်း၌သာ အပေါင်းအဖော်ဖြစ်သော မိတ်ဆွေတု။
အညဒတ္တုဟရ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး ၁။
ယူသာယူတတ်၏။
နည်းသောဥစ္စာကိုပေးခြင်းဖြင့် များသောဥစ္စာကို အလိုရှိ၏။
မိမိဘေးကြုံခိုက်သာ မှီခို၍ အမှုကိစ္စဆောင်ရွက်ပေးပြီး ဘေးလွတ်သောအခါ ပြန်မကြည့် သတိရမှု မရှိခြင်း။
အကျိုးစီးပွားရလိုသောကြောင့် ချဉ်းကပ်ခြင်း။
ဆောင်ပုဒ် လက်ချည်းလာ၍၊ ဥစ္စာဆောင်သယ်၊ နည်းငယ်ဖြင့်သာ၊ များစွာလိုရှိ၊ ဘေးထိရောက်ခါ၊ ပြုလာတုံဘိ၊ မိမိကျိုးငှါ၊ မှီလာပေါင်းယှဉ်၊ လေးယောက်စဉ်ကား၊ အညဒတ္ထုဟရတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုစ်) ဝစီပရမ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး ၁။
လွန်လေပြီးသော အကြောင်းအရာဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်း။
မဖြစ်သေးသော အကြောင်းအရာဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်း။
အချီးအနှီးလောကွတ်ဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်း။
ဖြစ်ဆဲကိစ္စတို့၌ ပျက်စီးခြင်းကို အကြောင်းပြ၍ ချီးမြှောက်ခြင်း။
ဆောင်ပုဒ် ရှေ့ဖြင့်စေ့စပ်၊ တစ်ထပ်နောက်မှီး၊ ချည်းနှီးသင်္ဂြိုဟ်၊ ပေးလိုစဟန်၊ ပစ္စုပ္ပန်မူ၊ ပြညွှန် ပျက်ပြား၊ ဤလေးပါးကား၊ မှတ်သား ဝစီပရမတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဒ်) အနုပ္ပယာဏီ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး ၁။
မကောင်းမှု၌ တိုင်ပင်သည်ကိုလည်း ခွင့်ပြုခြင်း။
ကောင်းမှု၌ တိုင်ပင်သည်ကိုလည်း ခွင့်ပြုခြင်း။
မျက်မှောက်၌ ချီးမွမ်းစကားဆိုခြင်း။
မျက်ကွယ်၌ ကဲ့ရဲ့စကားဆိုခြင်း။
ဆောင်ပုဒ် မကောင်းခွင့်ပြု၊ ကောင်းမှုကိုလျှင်၊ ဆင်ခြင်မရှု၊ ခွင့်ပြုသည်ပင်၊ ရှေ့တွင်ချီးမွမ်း၊ ဖုံလွှမ်းကွယ်လျှင်၊ ကဲ့ရဲ့မြင်သည်၊ လေးအင်ပီယ၊ ဘာဏီတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဒ်) အပါယသဟာယ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး ၁။
သေရည်သေရက် သောက်စားခြင်းတို့၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။
အခါမဲ့သွားလာခြင်း၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။
ပွဲလမ်းသဘင် အပျော်အရွှင် လိုက်စားမှု၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။
လောင်းကစားခြင်း၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။
ဆောင်ပုဒ် သောက်ထုတ်သေရက်၊ ညဉ့်နက်လမ်းသွား၊ ရှုစားသဘင်၊ ပျော်ရွှင်အန်စာ၊ လေးရပ်မှာပင်၊ တကွထင်သည်၊ လေးအင် အပါယ်သဟဲတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဒ်) ရန်သူ့အမူအရာ (၁၆) မျိုး ၁။
မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့နေပါလျက် ပြုံးရွှင်သော မျက်နှာမရှိ၊ ပြုံးရယ်ခြင်းမပြု။
သင်ပြောလိုသော စကားကို ထောက်ခံနှစ်သက်သော အမူအရာ မပြ။
သင့်အားမျက်နှာချင်းဆိုင်ခွင့်မပေး၊ ခရီးရင်ဆိုင်တွေ့သော်လည်း မျက်နှာလွှဲ၏။
သင်ပြောဆိုသော စကားကို ဆန့်ကျင်ပြောဆို၏။
သင်နှင့်မတည့်သူ သင်၏ရန်သူများကိုသာ ရွေးပေါင်းသင်း၏။
သင်၏ မိတ်ဆွေများကို အပေါင်းအသင်းမပြုဘဲ အဝေးကရှောင်၏။
သင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောသံကြားက အမြဲကန့်ကွက်၏၊ သင့်အားချီးပျူးမှုကို တားမြစ်၏။
သင့်ကို ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့သူ၊ ဆဲရေးသူတို့ကို လူတော်လူကောင်း လူမှန်များဟု ချီးမွမ်း၏။
သူ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင့်အား အသိမပေး၊ သင်သိမည်ကို စိုးရိမ်၏။
သင်၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကိုမူ နှုတ်မစောင့်၊ နှုတ်မလုံ လူလယ်ခေါင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားတတ်၏။
သင်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဘယ်သောအခါမျှ ချီးမွမ်းခြင်း မပြု။
သင်၏ အသိဉာဏ်ပညာ၊ အတတ်ပညာကို ဘယ်သောအခါမျှ ချီးမွမ်းခြင်း မပြု။
သင်၏ ပျက်စီးမှု၊ ဆုတ်ယုတ်နိမ့်ကျမှုကိုသာ လိုလားနှစ်သက်၏။
သင်၏ တိုးတက်ကြီးပွားမှု၊ ပြည့်စုံမှုကို မလိုလား မနှစ်သက်ချေ။
စားသောက်ဖွယ် အထူးအဆန်း ရရှိသောအခါ သင့်အား ခွဲဝေမျှတ ပေးကမ်းမည်ဟု စိတ်ကူးမျှ မဖြစ်။
ထိုသို့ စားသောက်ဖွယ် အထူးအဆန်း ရရှိသောအခါ၌ သင်လည်း အလားတူရပါစေဟု လိုလားတောင့်တမှု မဖြစ်။
အကြမ်းအားဖြင့် သတ္တု ဆိုသည်မှာ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသော အက်တမ်တို့၏ အပြင်ပန်းအီလက်ထရွန်များ အဖြစ် အရေအတွက် ၁ ခု၊ ၂ ခု၊ ၃ ခု ပါရှိတတ်သည့် ဒြပ်စင်များ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဓာတုဓာတ်ပြုမှုတွင် ယင်းအက်တမ်များက အဆိုပါအီလက်ထရွန်များကို စွန့်ထုတ်ကာ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲပါဝင်တတ်သည်။
အဆိုပါအီလက်ထရွန် ဖြန့်ကျက်မှုကြောင့် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် အားဖြင့် သံလိုက်ဓာတ် ဆောင်တတ်သည့် သဘောအခြေအနေလည်း ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒြပ်ထုအဖြစ် စုဝေးရာတွင် လွတ်လပ်နေသည့် အီလက်ထရွန်များ ရှိနေ၍ လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ ဖြစ်နေသည်။
ရှေးခေတ်ဂရိလူမျိုးတို့၏ μέταλλον métallon, "mine, quarry, metal"μέταλλον Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus Digital Librarymetal, on Oxford Dictionaries ဟူသောစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး မာကျော၊ တောက်ပြောင်သည့် ဓာတုဗေဒ ဒြပ်ပေါင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။
သတ္တုသည် လျှပ်စစ်စီးကူးမှု ကောင်းမွန်ပြီး မအက်ကွဲစေဘဲ ဆွဲဆန့်နိုင်၊ လိုသလို ပုံဖော်နိုင်သောအရာလည်း ဖြစ်သည်။
ယင်းအပြင် အရည်ပျော်စေနိုင်ပြီး နန်းမျှင်များအဖြစ် ဆွဲဆန့်နိုင်သေးသည်။
metal. Encyclopædia Britannica ၁၁၈ ခုသော ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား၏ ၉၁ ခုသည် သတ္တုများ ဖြစ်ကြသည်။
အချို့သော ဒြပ်စင်များသည် သတ္တုပုံစံ၊ သတ္တုမဟုတ်သောပုံစံအဖြစ် နှစ်မျိုးစလုံး တွေ့ရသည်။
နက္ခတ္တရူပဗေဒပညာရှင်များက ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်ကို ဘေးဖယ်ပြီး ကျန်သောဒြပ်စင်များကို သတ္တုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
သို့သော် ရှေးရိုးစွဲခေါ်နေကျ သတ္တုများကို ရည်ညွန်းခြင်း မဟုတ်ပေ။
180px|ကမ္ဘာအနား လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်တု၏ ရွေ့လျားမှုအား အရှိန်နှင့် အလျင်ဖြင့် ပုံဖော်ထားပုံ ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ် () သည် ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌ မက္ကင်းနစ် ပညာရပ်၏ အခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းနှင့်အပြိုင်မှာ ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် ဖြစ်သည်။
ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်သည် အားသက်ရောက်မှုအောက်၌ ရွေ့လျားကုန်သော အရာဝတ္ထုတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနိယာမများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
အရာဝတ္ထုတို့၏ ရွေ့လျားမှုကို လေ့လာခြင်းသည် ရှေးအကျဆုံး သိပ္ပံဘာသာရပ်၊ အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာနှင့် နည်းပညာတို့ပင် ဖြစ်ပေသည်။
ယင်းအား နယူတန်နီယံ မက္ကင်းနစ် ဟုလည်း သိကြသည်။
ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ် သည် အသေးငယ်ဆုံး မိုက်ခရိုဆကော့ပစ် အရာဝတ္ထုတို့၏ ရွေ့လျားမှုမှသည် နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများဖြစ်သော အာကာသယာဉ်၊ ကြယ်၊ ဂြိုဟ်၊ ဂယ်လက်ဆီတို့၏ ရွေ့လျားမှုများကို လေ့လာသည်အထိပါဝင်သည်။
ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်သည် အလင်းအလျင်သို့ မရောက်ရှိသော အမြန်နှုန်းများကို တိုင်းတာရာ၌ အင်မတန် တိကျခဲ့သည်။
သို့သော် အရာဝတ္ထုသည် အင်မတန် သေးငယ်လာပြီး အမှုန်၊ လှိုင်းသဘောဆောင်လာသည့်အခါ မက္ကင်းနစ် ပညာရပ်၏ အခြားအခွဲတစ်ခုဖြစ်သော ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ်၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပါဝင်လာခဲ့လေသည်။
အကြင်သူသည် အကြောင်းကိစ္စ ပေါ်ခဲ့သော် အဖော်သဟဲ ဖြစ်၏။
ထိုသူသည် မိတ်ဆွေစစ် ဖြစ်၏။
မိတ်ဆွေစစ် လေးမျိုး ၁။
ဥပကာရ ကျေးဇူးပြုတတ်သော၊ ကောင်းသော စိတ်နှလုံးရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။
သမာနသုခဒုက္ခ ချမ်းသာအတူ ဆင်းရဲလည်းအတူဖြစ်သော ကောင်းသောစိတ်နှလုံးရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။
အတ္တက္ခာယိ အကျိုးစီးပွားကို ပြောကြားတတ်သော ကောင်းသောစိတ်နှလုံးရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။
အနုကမ္ပက အကျိုးစီးပွားကို အစဉ်စောင့်ရှောက်တတ်သည့် စိတ်နှလုံးကောင်းရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။
ဥပကာရ ၁။
မူးယစ်ခြင်းဖြင့် မေ့လျော့နေသော မိတ်ဆွေကို စောင့်ရှောက်တတ်၏။
မိတ်ဆွေ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်တတ်၏။
ကြောက်ရွံ့နေသော မိတ်ဆွေ၏ အားကိုးရာ ဖြစ်၏။
ပြုဖွယ်ကိစ္စဖြစ်ပေါ်လာပါက အကူအညီတောင်းခံသည်ထက် နှစ်ဆသောစည်းစိမ်အထောက်အပံ့ကို ပေးတတ်၏။
ဆောင်ပုဒ် မေ့လျော့စောင့်လှာ၊ ဥစ္စာစောင့်ရှောက်၊ ဘေးရောက်ကိုးကွယ်၊ ပြုဖွယ်ရှိက နှစ်ဆဥစ္စာ၊ ချေးပေးလှာသည်၊ လေးဖြာ ဥပကာရတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်) သမာနသုခဒုက္ခ ၁။
လျှို့ဝှက်တတ်သော စကားကို ပြောကြားခြင်း။
မိတ်ဆွေ၏ လျှို့ဝှက်အပ်သော အမှုကို လုံခြုံအောင် လျှို့ဝှက်ခြင်း။
ဘေးရန်ရှိသောအခါ စွန့်လွှတ်၍ မသွားခြင်း။
အရေးကိစ္စကြုံလျှင် မိတ်ဆွေအတွက် အသက်ကိုသော်လည်း စွန့်လွှတ်နိုင်ခြင်း။
ဆောင်ပုဒ် လျှို့ဝှက်စကား၊ ကြားစတုံလျက်၊ တူလျှို့ဝှက်၍၊ ဘေးတွေ့ မတွန့်၊ မတွန့်တိုပါ၊ သူသို့ညှာလျက်၊ ကိုယ့်သက်စွန့်မြောက်၊ ဤလေးယောက်ကား၊ မျှလောက်ချမ်းသား ဆင်းရဲတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်) အတ္တက္ခာယိ ၁။
မကောင်းမှုမှ တားမြစ်တတ်၏။
ကောင်းမှု၌ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်တတ်၏။
မကြားဖူးသော အကြားအမြင် ဗဟုသုတများကို ပြောကြားတတ်၏။
နတ်ရွာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကောင်းသောတရားတို့ကို ပြောကြားတတ်၏။
ဆောင်ပုဒ် မကောင်းမြစ်ထာ၊ ကောင်းရာသွင်းထား၊ မကြားစတောင်း၊ အကြောင်းကြားလှာ၊ နတ်ရွာလမ်းပြ၊ ဤလေးဝကား၊ မည်ရအတ္ထက္ခာယီတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်) အနုကမ္ပက ၁။
မိတ်ဆွေ၏ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို မနှစ်သက်။
မိတ်ဆွေ၏ အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားခြင်းကို နှစ်သက်၏။
မိတ်ဆွေအား ကျေးဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ့စကား ပြောကြားသူကို ကန့်ကွက်တားမြစ်တတ်၏။
မိတ်ဆွေအား ချီးမွမ်းစကား ပြောကြားသူကို ထောက်ခံတတ်၏။
ဆောင်ပုဒ် ဥစ္စာခမ်းနား၊ မပွားသမြို့၊ မနှစ်လိုငြား၊ ပွားကရွှင်မြူး၊ ကျေးဇူးမဲ့ကို ဆိုသော်တားမြစ်၊ ကျေးဇူးဖြစ်ကို၊ ဆိုသော်ချီးမွမ်း၊ သူတို့တမ်းကား၊ မိတ်ကျွမ်းအနုကမ္ပကတည်း။
(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်) မိတ်ဆွေအမူအရာ (၁၆) မျိုး ၁။
ရပ်ဝေးရောက်၍ ကွဲနေသောအခါ သင့်ကိုသတိရ အောက်မေ့၏။
ရပ်ဝေးမှ ပြန်လာရန် လိုလား၏။
သင်ရပ်ဝေးမှ ပြန်လာသောအခါ ဝမ်းသာအယ်လဲ ကြိုဆို၏။
သင်ပြောစကားများကို နှစ်သက်လက်ခံ၏။
သင်၏ မိတ်ဆွေများကို ရွေးချယ်ပေါင်းသင်း၏။
သင်၏ ရန်သူများကို ရှောင်ကြဉ်၏။
(သင်၏ ချစ်ရာကိုချစ်၍ သင်၏မုန်းရာကို မုန်း၏) ၇။
သင့်ကို ကန့်ကွက်ရှုတ်ချ ဆဲရေးလျှင် ကန့်ကွက်ချေပ၏။
တားမြစ်၏။
သင့်အကြောင်းချီးကျူးစကား ပြောသူကို ထောက်ခံချီးမွမ်း၏။
သူ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင့်အားယုံမှတ်၍ ပြောကြားတတ်၏။
သင်၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို နှုတ်လုံစွာ စောင့်ထိန်းတတ်၏။
သင့်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ချီးမွမ်းတတ်၏။
သင်၏ အတတ်ပညာ၊ အသိပညာကို ချီးမွမ်း၏။
သင်၏ ကြီးပွားတိုးတက်မှုကို နှစ်သက်လိုလား၏။
သင်၏ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှုကို မလိုလားပေ။
စားသောက်ဖွယ်ရာ အထူးအဆန်းစားရသောအခါ၌ သင့်ကို သတိရတမ်းတ၏။
စားသောက်ဖွယ်ရာ အထူးအဆန်းစားရသောအခါ၌ ငါ့မိတ်ဆွေလည်း အလားတူ စားရပါစေဟု တောင့်တတတ်၏။
မိတ်ဆွေဝတ္တရား ငါးပါး ၁။
ပေးကမ်းချီးမြှင့်ခြင်း။
တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံခြင်း။
အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းအောင် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။
ယဉ်ကျေးချိုသာဖွယ်သော စကားကို ဆိုခြင်း။
မချွတ်မယွင်း မှန်ကန်တည့်မတ်ခြင်း။
တုံလှည့်မိတ်ဆွေဝတ္တရား ငါးပါး ၁။
မေ့လျော့သောအခါ စောင့်ရှောက်တတ်ခြင်း။
မိတ်ဆွေ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်ခြင်း။
ကြောက်လန့်ဖွယ်ရှိသောအခါ အားထားမှီခိုရာ ဖြစ်ခြင်း။
ဘေးအန္တရာယ်နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ စွန့်ပစ်မသွားဘဲ အေးအတူပုအမျှ အတူတကွ ရပ်တည်ခြင်း။
မိတ်ဆွေ၏ သားမြေးမြစ် အစဉ်မပြတ် မိတ်ဆွေမပြတ်စေခြင်း။
ပီမိုးနင်း နီတိများကို ပီမိုးနင်း ရေးသားခဲ့သည်။
ကြီးပွားတိုးတက်ချမ်းသာရေး ၁။
ကြီးပွားတိုးတက်ရန်အားသည် ဝီရိယ နှင့် ချွေတာခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်သမားကောင်း၏ အရင်းအနှီးမှာ စူး၊ ဆောက်ကောင်းများ ဖြစ်ဘိသကဲ့သို့ စာအုပ်များမှာ တိုးတက်ကြီးပွားသူတို့၏ အရင်းအနှီးလက်နက်ကောင်းများ ဖြစ်ပေသည်။
ဝီရိယကိုထုတ်၍ လုပ်ရသမျှလေးစု မကြာမီ အထုပ်ဖြစ်မည်။
အထုပ်မဖြစ်မီ ထုတ်၍ မပစ်ရ။
ခြေဖဝါးအောက်၌ မြေကြီးကို ချွေးရေကလေး လောင်းလိုက်လျှင် ပဒေသာပင် ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် စွဲမြဲခြင်းလောက် တန်ခိုးကြီးသော အရာမရှိ။
တက်မ၏ အမိန့်ကို နားမထောင်သူသည် ကျောက်ဆောင်၏ အမိန့်ကို နားထောင်ရ၏။
အပြောသန်လျှင် အလုပ်ညံ့သည်ဟူသော စကားသည် နိုင်ငံရေးသမားများအတွက်သုံးသောစကား ဖြစ်သည်။
ကြီးပွားတိုးတက်လိုလျှင် ပညာဉာဏ် လွန်စွာကြီးဖို့မလို၊ စေ့စပ်သေချာဖို့သာ လိုသည်။
ပေါ့ပေါ့စား၊ ပေါ့ပေါ့နေ၊ ပေါ့ပေါ့လုပ်နေသမျှ မတိုးတက်နိုင်။
လူမှန်လျှင် အစွမ်းရှိ၏။
သူဋ္ဌေးမြန်မြန်ဖြစ်လိုလျှင် မြန်မြန်ဆင်းရဲတတ်၏။
ငါသည် ငါ၏အဖော်ဖြစ်၏၊ ငါ၏ လမ်းစဖြစ်၏၊ ငါ၏ ခိုကိုးရာဖြစ်၏၊ ငါ၏ အဖော်ကောင်းဖြစ်၏၊ ငါ့ထက်ဘယ်သူမှ ငါ့ကို မကယ်နိုင်။
အခက်အခဲသည် စိတ်သဘောကြီးမားရင့်သန်ခြင်းအတွက် အကောင်းဆုံးသော သင်ခန်းစာများ ဖြစ်ကြ၏။
အပြစ်ကင်းသောစိတ်သည် စွပ်စွဲခြင်းကို မကြောက်။
အားလုံးကြီးပွားနည်းမှာ အမျိုးသားအလုပ်ဟူသမျှ အသင်းဖွဲ့၍ ထားအပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
လူမှုရေး ၁။
ပညာကြီးလျက် လူပေါင်းမတတ်သူ၊ အဆင်းလှလျက် လူချစ်လူခင်မများသူ များစွာရှိကြလေသည်။
ချစ်စေလို နှုတ်ခမ်းလက်နှစ်သစ်၊ မုန်းစေလို နှုတ်ခမ်းလက်နှစ်သစ်။
မှန်ကန်ခြင်း၌ အဖော်မလို။
လောကမှာ သိစရာ တတ်စရာတွေ မကုန်နိုင်အောင်ရှိလေရာ ငါသိလှပြီ ငါတတ်လှပြီဟု ထင်နေသူများသည် မိမိဘာမျှ မတတ်သေးကြောင်း ကြေညာခြင်း ဖြစ်သည်။
အမိန့်ကို ကောင်းစွာနာခံတတ်မှ အမိန့်ပေးသူ အဖြစ်သို့ ရောက်နိုင်၏။
အမိန့်ကို သုန်မှုန်စွာ နားထောင်သူသည် ကျွန်နှင့်တူ၏။
ရွှင်လန်းကြည်ဖြူစွာ နာခံတတ်သူကား သားကောင်းသမီးကောင်း တပည့်ကောင်းနှင့်တူ၏။
မိမိအတွက် တစ်ပါးသူမှာ အနည်းငယ်မျှ ဝန်လေးခြင်း မရှိရအောင် သတိထားရမည်။
အရာရာ၌ မလွန်ကျူးခြင်း၊ လျင်မြန်ထက်မြက်ခြင်း၊ ဝီရိယရှိခြင်း ဤသုံးခုသည် အကြီးဆုံးသော အားဖြစ်လေသည်။
တိုက်ရိုက်ပြောခြင်းသည် ခုခံစိတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သည်။
အဘယ်အရာကို လုပ်ပါဟု ပြောမည့်အစား လုပ်လျင် ဘယ်အကျိုးမျိုး ဖြစ်မည်ကို ပြောရမည်။
သိလိုသောစိတ်သည် ဂရုစိုက်သောစိတ် ဖြစ်၏။
ဂရုစိုက်ခြင်းသည် အရေးယူခြင်း၊ လေးစားခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
အချိန်ရှိသရွေ့ အမှားကို ပြင်နိုင်၏။
နိုင်ငံရေး ၁။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်မက်အေးချမ်းစေလိုလျင် အစည်းအဝေးတွေ ခေါ်နေဖို့မလို၊ အလုပ်၌ စစ်သဘောကို သွင်းပေးဖို့သာ ရှိလေသည်။
အလုပ်တည်းဟူသော စစ်၌ ကျေနပ်ကြသဖြင့် သတ်ပုတ်သောစစ်ကို သွားဖို့ လိုတော့မည် မဟုတ်ပေ။
တိုင်းနိုင်ငံသည် ခန္ဓာအိမ်နှင့်တူ၏။
အကြောင်းမူကား ဝင်ကုန်များ၍ ထွက်ကုန်နည်းလျင် ဝမ်းချုပ်သေတတ်လေသည်။
ပါတီများသည် အမျိုးသားနှင့်မဆိုင် ပါတီများသာ ဖြစ်ကြလေသည်။
ပါတီမှာ အမျိုးသားစိတ် မရှိ၊ အမျိုးသားတစ်မျိုးလုံးအတွက်လည်း ပါတီတို့သည် ဂရုမစိုက်၊ ပါတီဟူသော စကားအရ အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်လေရာ မိမိတို့ကိုယ်တိုင်နှင့်ဆိုင်သော အစိတ်အပိုင်းတွက်သာလျှင် လုံးပမ်းတတ်ကြလေသည်။
တစ်ခါတရံ ပါတီအတွင်း၌ အချင်းများကြလေရာ ပါတီ၌ ပါသောသူ တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီ ကောင်းစားဖို့မျှသာ ရှာကြံခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဤတွင် တိုင်းပြည်စိတ်နှင့် ပါတီစိတ် ခြားနားခြင်းကို သိနိုင်လေသည်။
ခြေတစ်ဖက်တည်း လမ်းလျောက်က မဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ တိုင်းပြည်တစ်ခု၏ တိုးတက်မှုသည်လည်း စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး နှစ်ဘက်စလုံး စွယ်စုံညီမှ ဖြစ်နိုင်လေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ များစွာရနိုင်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် အနည်းငယ်မျှသော သူတို့ထံတွင် စုပုံနေသမျှကာလပတ်လုံး လူတို့၏စိတ်မှာ စစ်ကိုသာမက၊ ကမ္ဘာပျက်ဖို့ကို တောင့်တကြပေမည်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ စစ်မက်ရေးရာ မဖြစ်အောင် လုပ်နည်းမှာ လက်နက်လျော့ခြင်းမဟုတ်၊ လက်နက်တွေကို မလုပ်ဘဲနေခြင်းမဟုတ်၊ တိုင်းပြည်၌ ဆင်းရဲသားအပေါင်း၊ အလုပ်သမား အပေါင်းတို့ ကျေကျေနပ်နပ် ချမ်းချမ်းသာသာ ရှိကြဖို့ နည်းလမ်းကို ရှာကြံအပ်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးသည် အသိပညာ အလိမ္မာရှိ၍ ယဉ်ကျေးပြီးသော တိုင်းပြည်များအတွက် သင့်လျော်သောနည်း ဖြစ်သည်။
လူငယ်များကို စင်မြင့်ပေါ်တင်၍ အဆဲတရား ဟောခိုင်းခြင်းသည် လူစော်ကားများဖြစ်အောင် ဖန်တီးခြင်းမျှသာ ဖြစ်၏။
အချစ်ရေး ၁။
ယခုကာလ လင်နှင့်မယား အကွဲမြန်ကြခြင်းသည် အချစ်ချင်း မတူကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။
အကြောင်းမူကား မိန်းမကလည်း နည်းနည်းချစ်၏။
မိန်းမကလည်း နည်းနည်းချစ်၏။
အဖိုးတန်သော မယားကို အဝတ်ကြောင့်မရပေ။
အသုံးအစားကြီး၍ ပလွှားသော မယားကိုသာ အဝတ်နှင့် မြှူ၍ ရပေမည်။
အချစ်ဆိုသည်မှာ ချစ်ခိုက်သာလျှင် ချစ်၏။
မုန်းလျှင် ပစ်၏။
တကယ်ရှိသော အရာမဟုတ်။
ခေတ္တမျှ ကောင်းကင်၌ပေါ်သော တိမ်ရုပ်နှင့် တူ၏။
အချစ်ကြောင့် သောကမီးတောက်ခြင်းသည် အပိုရူးမိုက်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အမြဲတုံးလျက် မသွေးဘဲ ထက်သောဓားသည် လင်ကိုနိုင်သော မိန်းမလျှာ ဖြစ်၏။
မိန်းမပီသသော မိန်းကလေးသည် အဝတ်၌လည်းကောင်း၊ အပြောအဆို၌ လည်းကောင်း၊ အကြံအစည်၌လည်ကောင်း ပလွှားဝင့်ဝါခြင်း မရှိအပ်ပေ။
ယောက်ျားတစ်ယောက် ချွဲချွဲပစ်ပစ် ပြောသည့်အခါ ယုံလွယ်ကြသည်မှာ မိမိတို့ကိုယ်ကို အထင်ကြီးကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
မိန်းမတို့၏ အဖိုးတန်ခြင်းသည် အကျင့်ကောင်းခြင်း၊ စိတ်ကောင်းခြင်း၌သာ တည်၏။
မိန်းမများ၌ အကြီးဆုံးသော ရန်သူသည် ယုံတတ်သောစိတ် ဖြစ်၏။
အချစ်သည် ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ ကိလေသာဘက်ကို သာလွန်နီးကပ်လေသည်။
ချစ်သာချစ်စေ မနစ်စေနှင့်။
စိတ္တဗေဒ ၁။
မိမိကိုယ်ကို သူတစ်ပါးမျက်စိနှင့် ကြည့်ရမည်။
အောင်မြင်လိုသူသည် ကံ ဟူသော စကားကို ဖျောက်၍ အလုပ်ဟူသော စကားကို သုံးရမည်။
အောင်မြင်ခြင်း၏ ပထမနည်းသည် အောင်မြင်သောစိတ်၊ အောင်မည်ဟူသောစိတ် ဖြစ်၏။
စွန့်မှ စားရ၏၊ စားလိုလျှင် စွန့်။
ပညာအပေါင်း၌ စိတ်ပညာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။
မိမိစိတ်ကိုမိမိ သိမြင်ခြင်းသည် အဖိုးအတန်ဆုံး ဖြစ်ပေသည်။
ကိုယ်ကိုယ်တိုင် အပြစ်အနာအဆာ ကင်းအောင် နေဖို့ လွန်စွာ အရေးကြီး၏။
ကာယဗလ စွမ်းသူတို့သည် စိတ်အားလည်း စွမ်းကြလေသည်။
ပန်းပဲသမားသည် သံကိုမီးပူပူ ရှိစဉ်မှထု၍ ရတတ်၏။
သံအေးမှ ထုချေက လိုရာကိုထု၍ မရသည့်ပြင် အကျိုးပျက်စီးတတ်စေ၏။
အတတ်ပညာ တစ်ခုခု၌ အပင်အပန်းမခံဘဲနှင့် ကျော်ကြားခြင်း အထွတ်သို့ မရောက်နိုင်ပေ။
စာပေနှင့် ပညာရေး ၁။
လူလုပ်ခြင်း၌ သတင်းစာဖတ်ခြင်းသည် ပထမလိုအပ်သော အရေးဖြစ်သည်။
စာများကို ဖတ်ခြင်းသည် စာအတွက်မဟုတ်၊ လောကကြီး အကြောင်းနှင့် ပက်သက်၍ အမှန်ကို သိလိုသောစိတ်နှင့်ဖတ်ခြင်း မျှသာဖြစ်၏။
သတင်းစာစောင်ရေ များလာလေလေ၊ တိုင်းပြည်၌ မသိမလိမ္မာသူ နည်းပါးလေလေ။
ပညာဆိုသည်မှာ ကျောင်းစာကို ဆိုလိုသည် မဟုတ်ပေ။
မိမိအသက်မွေးမှု တစ်ခုခုကို အများထက်ပို၍ အားလုံးထက် ထူးချွန်အောင် တတ်ချေက တန်ခိုးပင် ဖြစ်လေသည်။
အိပ်ရာနား၌ စာအုပ်ကိုထား၊ အိမ်က အလုပ်ရပ်၍ အချိန်အတိုအစ၊ အိပ်ရာထ၊ အိပ်ရာဝင်၊ လည်ပတ်သွားလာရာမှာ ၎င်းအချိန်များတွင် စာအုပ်တစ်အုပ် အမြဲပါလျှင် လိုရာပညာကို တစ်နှစ်ကိုးလနှင့် ရနိုင်၏။
လွန်ပြီးသော အချိန်သည် နောက်ဆုံးထွက်သော စာပို့ရထားကြီးနှင့် တူ၏။
မိမိနှင့် အနီးစပ်ဆုံးသော ပညာတစ်ခုခု၌ စိတ်ကို အကုန်သွင်းလေ။
အမျိုးမျိုးတတ်ချင်သောသူသည် မည်သည့်အရာမှာမျှ တော်လိမ့်မည် မဟုတ်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ တစ်ခုကောင်းသမားများသာ ကျော်စောနိုင်သည်။
တစ်နေ့လျှင် ၈ နာရီပြည့်အောင် အိပ်ပျော်လျှင် တစ်နေ့လုံး မရပ်မနားဘဲ ကြံလေ၊ ရေးလေ၊ သင်လေ၊ အံလေ၊ ဦးနှောက်မပျက်နိုင်၊ အပျော်အပါး၌ ကျူးလွန်ခြင်းသာလျှင် ဉာဏ်အား စိတ်အား ကိုယ်အား ဆုတ်ယုတ်စေ၏။
အသက်ရှည်လိုက ရောဂါဝေဒနာ အကြောင်းကို မတွေးရ။
သောကပူပင်ခြင်းဆိုသည်မှာ အပိုသက်သက်ဖြစ်လျက် အသက်အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေ၏။
အသက်ကိုသာ ဉာဏ်စောင့်သည်မဟုတ်၊ ကျန်းမာခြင်းကိုလည်း ဉာဏ်စောင့်သည်။
အစားကြူးခြင်းသည်လည်း အသက်တိုခြင်း၏ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
ကာယဗလကောင်း၍ လျင်မြန်ထက်မြက်သူတို့မှာ ဘယ်အရာမဆို ဖြစ်မြောက်အောင် ကြံစည်လုပ်ကိုင်နိုင်ကြလေသည်။
ရိုးရိုးသားသား အသက်ကို မှန်မှန်မွေးလျက် ဘယ်အရာမှာမှ မလွန်ခြင်းသည် ကျန်းမာခြင်းအတွက် နည်းကောင်းဖြစ်လေသည်။
အပျော်ကြောင့် ညဉ့်နက်ခြင်းသည် စရိတ်ရော အသက်ပါ ကုန်စေသည့်နည်း ဖြစ်လေသည်။
စိတ်မှာသန့်ရှင်းခြင်းသည် ကိုယ်၏ သန့်ရှင်းခြင်းကို ဖြစ်စေလျက်၊ စင်ကြယ်ခြင်းမှာ ကျန်းမာခြင်းကို ဖြစ်ရလေသည်။
လေဟာနယ် သို့မဟုတ် ဗလာနယ် () သည် အရာဝတ္ထုကွက်လပ်၏ အာကာသ ကြားခံနယ်ဖြစ်သည်။
လက်တင်ဘာသာစကား vacuus မှ ဆင်းသက်လာပြီး လေဖိအားထက် နည်းပါးသော အငွေ့ဖိအားသက်ရောက်ရာ နယ်မြေကို လေဟာနယ်ဟု သတ်မှတ်သည်။
ရူပဗေဒပညာရှင်များက ပြီးပြည့်စုံသော လေဟာနယ်နှင့် တပိုင်းလေဟာနယ်ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လေဟာနယ်တုများကို ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် ဖန်တီးလုပ်ယူနိုင်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်နှင့် အသုံးချရူပဗေဒဆိုင်ရာများ၌ လေဟာနယ်အား လေထုဖိအားထက် နည်းပါးသော မည်သည့် ကြားခံနယ်မြေကိုမဆို ရည်ညွန်းခေါ်ဆိုသည်။
ဘင်ဂျမင် ပီရာ့ (, ) (ဧပြီ ၄၊ ၁၈၀၉ – အောက်တိုဘာ ၆၊ ၁၈၈၀) သည် အမေရိကန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်တွင် နှစ် ၅၀ ခန့် ပညာပို့ချခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
သူသည် နက္ခတ်တာရာတို့ ရွေ့လျားမှု မက္ကင်းနစ်ပညာ (celestial mechanics)၊ ကိန်းသီအိုရီ၊ အက္ခရာသင်္ချာနှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာအတွေးအခေါ် ပညာရပ်နယ်ပယ်များ တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် နာမည်ထင်ရှားသည်။
အညွှန်း ကိုးကား Category: သင်္ချာ ပညာရှင်များ။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာအရ "abstract algebra" ဟုလည်းကောင်း၊ တခါတရံတွင် "modern algebra" ဟုလည်းကောင်း၊ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့် စိတ္တဇ အက္ခရာသင်္ချာ၊ သို့မဟုတ် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ သည် ရှေးခေတ် အက္ခရာသင်္ချာ အပေါ် မှီတည်ချဲ့ထွင်၍ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တန်းမြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်တွင်မူ ဤ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာကို အက္ခသင်္ချာ ဟုသာ ခေါ်သည်။
ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာဟူသော အမည်အရ ကဲကုလပ်မတိုင်မီ သင်ကြားရလေ့ရှိသည့် အက္ခရာသင်္ချာမျိုးကို နည်းလမ်းအသစ်များဖြင့် လုပ်ဆောင်ရသည့် ဘာသာရပ်ဟု ထင်စရာရှိသော်လည်း အမှန်စင်စစ်တွင် ၎င်းထက် ပိုမို ကျယ်ပြန့် နက်ရှိုင်းလေသည်။
ဤဘာသာရပ်တွင် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများဖြစ်သည့် အုပ်စုများ (groups)၊ ကွင်းများ (rings)၊ ဖီးများ (fields)၊ မော်ဂျူးများ (modules)၊ ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces) နှင့် အက္ခရာသင်္ချာစနစ်များ (algebras) အစရှိသည်တို့ကို လေ့လာသည်။
သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို လေ့လာရာတွင် တည်ဆောက်ပုံတစ်ခုနှင့်တစ်ခု တူညီသည်များ၊ ကွဲပြားသည်များကို ထင်ရှားစေရန်၊ ဤသို့လေ့လာမှုများကို ပုံစံတကျ ဖြစ်စေရန် ကတ်တဂိုရီသီအိုရီကို အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
မှတ်စု အညွှန်း ကိုးကား Category: သင်္ချာ။
ပုသိမ်မြစ်သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးနှင့် အနောက်ဘက်အကျဆုံး မြစ်ခွဲဖြစ်သည်။
ပုသိမ်မြစ်ကို ငဝန်မြစ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ပုသိမ်မြစ်သည် ဟင်္သာတမြို့အထက် မိုင်အနည်းငယ်ခန့် အကွာမှစ၍ ဧရာဝတီမြစ်၏ လက်ျာဘက်သို့ ခွဲထွက်ပြီးနောက် အနောက်တောင်ဘက်သို့ မိုင် ၂၀၀ခန့် ရှေးရှုစီးဆင်းလာကာ ဟိုင်းကြီးကျွန်း၊ လိပ်ကျွန်းနှင့် အဂူအာဒါကျောက်တန်း မီးပြတိုက်တို့သို့ ဦးတည်လျက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။
လေးမျက်နှာ၊ ငသိုင်းချောင်း၊ သာပေါင်း၊ ဘုရားကုန်း၊ ပုသိမ်၊ ငပုတော စသည့် မြို့များသည်လည်း ပုသိမ်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပုသိမ်မြစ်တွင်းသို့ ဒါးကမြစ်၊ ပန်းမဝတီမြစ်၊ သံတွဲမြစ်၊ တောင်ကလေးမြစ်နှင့် ကညင်ချောင်း၊ ဂတ်ချောင်း၊ ကွမ်းချောင်း၊ စစ္စရန်ချောင်းစသည်တို့ စီးဝင်သည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၆၊ စာ ၃၅၂။
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများသည် ပုသိမ်မြစ်အတွင်းသို့ မြစ်၀မှ ၇၅ မိုင်ဝေးသော ပုသိမ်မြို့အထိ ဆန်တက်နိုင်သည်။
မြစ်တွင်းသွား သင်္ဘောများမှာမူ မိုးရာသီ ရေပြည့်ချိန်၌ မြစ်တလျှောက် စုန်ဆန်သွားလာနိုင်သော်လည်း၊ နွေရာသီ ရေနည်းချိန်၌ သောင်ထွန်းသဖြင့် ငသိုင်းချောင်းမြို့အထက်တွင် လှေသမ္ဗာန်ကလေးများမှလွဲ၍ သွားလာခြင်းမပြုနိုင်ပေ။