kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကျွန်တော်တို့ သိရသလောက် နီရိုးက ခရစ်ယန်တွေကို အပြစ်ဖို့တယ်။
သူတို့ဟာ အင်ပါယာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဒေသတွေမှာ ဒုက္ခတွေ ဖန်တီးနေကြတယ်ပေါ့။
ဒီတော့ သူတို့ အပေါ် ဒေါသတွေ မကျေချမ်းမှုတွေ ဖြစ်လာအောင် လှုံ့ဆော်ဖို့ လွယ်တာပေါ့။
သူက သူတို့အထဲက အမြောက်အမြားကို ဖမ်းဆီးစေတယ်။
သူတို့ကို ဆိုးဝါးကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ရောမပြိုင်ကွင်းကြီးထဲ (တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေ ကြားမှာ) လွှတ်ပေးလိုက်တယ်။
ထွက်မပြေးနိုင်အောင် ကာရံထားတဲ့ ပြိုင်ကွင်းအတွင်း (ကျား၊ ခြင်္သေ့) စတဲ့ တောရိုင်းတိရစ္တာန်တွေ သတ်ဖြတ်စားသောက်တာခံဖို့ လွှတ်ပေးတာ။
နီးရိုးဟာ သူ့ရဲ့ပိုင်နက်နယ်ပယ် တစ်ခွင်မှာ ကြီးလေးတဲ့ အခွန်အတုတ်တွေကို တိုးမြင့်ကောက်ခံတယ်။
ရောမမြို့ကြီးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်တဲ့ နေရာမှာ သုံးဖို့ဆိုပြီး ကောက်တာ။
အဲဒီကြီးလေးတဲ့ အခွန်ကောက်ခံမှုက တိုင်းပြည်တစ်ခွင်တစ်ပြင်လုံး အကြီးအကျယ် မကျေနပ်မှုကို ဖြစ်စေတယ်။
အချို့သမိုင်းပညာရှင်တွေကတော့ နီးရိုးဘုရင်ဟာ သူ့ကို လူတွေက ပြောဆိုစွပ်စွဲသလောက်ကြီး ဆိုးတာ မဟုတ်ပါဘူးလို့ လျှောက်လဲ ပြောကြားရေးသားကြတယ်။
ဒါပေမယ့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တစ်စုက စုပေါင်းပြီး သူ့ကို တော်လှန်ပုန်ကန်ကြတယ်။
ဒီတော့ သူလည်း သူ့ကိုယ်သူ အဆုံးစီရင်ပြီး သတ်သေခဲ့ပါတယ်။
ကိုးကား ဦးသိန်းလွင်ရေး ထူးခြားထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များမှ Category:၁ ရာစု ရောမ ဧကရာဇ်များ။
ဝါဝါဝင်းရွှေ (၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၃ မွေးဖွား)သည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု သုံးကြိမ် ရရှိခဲ့သော မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဝါဝါဝင်းရွှေသည် မြန်မာ့ဖျော်ဖြေရေးနယ်ပယ်မှာ စီးပွားရေးအရ အအောင်မြင်ဆုံး မင်းသမီးတစ်ယောက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသူ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုချီးမြှင့်ခံရသည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် နိုင်ငံတော်မှ အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ဝါဝါဝင်းရွှေကို ဦးထွန်းရွှေနှင့် ဒေါ်သန်းတင်တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အငယ်ဆုံးသမီး ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်မက်သဒစ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် စိတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို စတင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သူမသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်းရာကျော်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဇာတ်ကားပေါင်း ၅၀ ကျော်ကို ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သူမသည် ချစ်သမီး (၁၉၆၅)၊ ချောင်းကိုပစ်၍ မြစ်ကိုရှာ (၁၉၆၉)နှင့် မိန်းကလေးရှင်ရဲ့ဆန္ဒ (၁၉၇၇) ဇာတ်ကားတို့ဖြင့် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုကို သုံးကြိမ်ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါင်ဒေါင်မြည်တဲ့အသည်းရုပ်ရှင်ကားတွင်သူမ၏ဇာတ်ကောင် 'ဘဲဥမ' ကာရိုက်တာကိုပရိသတ်ကအထူးတလည်ကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့သည်။
အကယ်ဒမီနှင့်လွဲချော်ခဲ့သော်လည်းပရိသတ်အားပေးမှုအထူးတလည်ရရှိခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်ကားမှဝါဝါဝင်းရွှေ၏ ဆံပင်ကေကို အမျိုးသမီးပုရိတ်သတ်များကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့ကြပြီး 'ဘဲဥမကေ'ဟုနာမည်ကြီးခဲ့သည်။
သူမ ပထမဦးဆုံး ဒါရိုက်တာအဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့သော"ချစ်သူဝိုင်းဝိုင်းလည်"ဇာတ်ကားသည် အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့ပြီးသူမနှင့်အတူဇာတ်ကားထဲတွင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သောမင်းသားဦးညွှန့်ဝင်းသည် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။
သူမအတွက်လည်းအကယ်ဒမီတစ်ကြိုပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၅ခုနှစ်တွင်သူမရိုက်ကူးသရုပ်ဆောင်ခဲ့သော"မယ်မင်းကြီးမ"ကားတွင်လည်း ရုပ်ရှင်ချစ်ပရိသတ်၏အကယ်ဒမီတစ်ကြိုပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဝါဝါဝင်းရွှေနှင့် အဓိကခေတ်ပြိုင်မင်းသမီးများမှာ ခင်သန်းနု နှင့် ဒေစီကျော်ဝင်း ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ဝါဝါဝင်းရွှေ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သူမသည် ရန်ကုန်မြို့ အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်တွင်လည်း စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိခဲ့သည်။
ဝါဝါဝင်းရွှေသည် ဆုထူးပန်ရုပ်ရှင်ရုံ၏ ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်ရုံအား အထပ် ၁၄ ထပ်ပါ ကွန်ဒိုမီနီယမ်အဖြစ် ဆောက်လုပ်ရန် Great Father Land ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် ပူးတွဲ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီဖက်မှ အဆိုပါနေရာတွင် ဝါဝါဝင်းရွှေအား အင်းချကာ အောက်လမ်းနည်းဖြင့် စီရင်ခဲ့သည်ဟု ဝါဝါဝင်းရွှေက ပြောဆိုခဲ့ကာ နှစ်ဖက် မပြေလည်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် ကျပ် ၁.၂ ဘီလီယံ ပေးချေရန် စာချုပ်မှ နောက်ဆုတ်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ကုမ္ပဏီက ဝါဝါဝင်းရွှေအား စွပ်စွဲခဲ့ကာ ဇွန်လတွင် အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
ယင်းနှစ်ဇူလိုင်လတွင် Father Land ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီက တရားစွဲဆိုမှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ ဝါဝါဝင်းရွှေသည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော သန်းထွဋ်နှင့် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဝင်းထွဋ်ဝင်းနှင့် ဝါဇင်အမည်ရှိ သားနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
သူမသည် ကိုးကန့်အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သော အိုလစ်ဖ်ယန်းနှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်ဟု ကောလဟာလယူဆခဲ့ကြသည်။
https://www.irrawaddy.com/news/burma/kokang-warlady-olive-yang-dies-91.html မှတ်စုများ ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ။
သံလွင်ဆီကို ယေုယျအားဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်း အလှအပရေးရာ ၊ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ခြင်း ၊ ဆပ်ပြာ နဲ့ လောင်စာဆီတွေ အဖြစ်လည်းအ သုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးမှာ သံလွင်ဆီကို အသုံးပြုကြပြီး အထူး သဖြင့် မြေထဲပင်လယ်အနီးတဝိုက် ဒေသတွေမှာ အသုံးများကြပါတယ်။
သံလွင်ဆီ ၌ ပါဝင်သော အရာများ သံလွင်ဆီမှာ အဓိကအားဖြင့် ရောနှောနေတဲ့ triglyceride အစုအဝေးတွေဖြစ်တဲ့ oleic acid , palmitic acid နဲ့ တခြား fatty acids တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါ့တယ်။
ဒါ့အပြင် squalene 0.7 % နဲ့sterols အနည်းငယ် လည်းပါဝင် ပါတယ်။
သံလွင်ဆီက ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှုဟာ နေရာဒေသ ၊ စိုက်ပျိုး ရိတ်သိမ်းချိန် ၊ အဆီထုတ်ယူမှု နည်း နဲ့ ရာသီ ဥတုတွေအပေါ်မူတည်ပါတယ်။
သံလွင်ဆီမှာ သဘာဝ ထုတ်ကုန်တွေဖြစ်တဲ့ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် ပစ္စည်း တွေပါဝင်ပြီး အချောမသတ်ရသေးတဲ့ အဆီ extra-virgin unprocessed olive oil ဟာ သူ့ရဲ့ ခါးသက် တဲ့ အရသာရယ် စူးရှတဲ့ အရသာရယ်ဟာ tyrosl , hydroxytyrosol , oleocanthal နဲ့ oleuropein စတဲ့ ဓာတ်တွေ ပါဝင်တဲ့အတွက်ဖြစ်ပါတယ်။
အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ လေ့လာစမ်းသပ်မှုတွေအရ အစားအသောက်ထဲမှာ monunsaturated fats တွေ များများစားစား ပါဝင်နေခြင်းဟာ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းနဲ့ နှလုံးသွေးကြော အဆီဖုံးရောဂါတွေ ကို လျော့ ကျစေ တယ် လို့ သိရပါ တယ်။
ဒါဟာ အရေးကြီးပါတယ်။
ဘာလို့လဲဆိုတော့ သံလွင်ဆီမှာ monounsaturated fats တွေအများ အပြားပါ ဝင်နေပြီး အထူးသဖြင့် oleic acid ပဲဖြစ်ပါတယ်။
US မှာဆိုရင် သံလွင်ဆီထုတ် ကုန်တွေမှာ ထုတ် လုပ်သူတွေက အောက်ပါတိုင်း ကျန်းမာရေး အကြောင်းတွေရေးထားလေ့ရှိတယ်။
- သံလွင်ဆီ ၂၃ ဂရမ် နေ့ စဉ်စားပေးခြင်းဖြင့် နှလုံးသွေးကြော အဆီဖုံးနှင့် နှလုံးသွေးကြော ကျဉ်းရောဂါအားလျော့ နည်းစေနိုင် ပါတယ်။
ဒါဟာ သံလွင်ဆီမှာပါတဲ့ monounsaturated fats ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို ကောင်း ကျိုးတွေကို ရရှိဖို့အတွက် သံလွင်ဆီဟာ saturated fat တွေနေရာမှာ အစားထိုးနိုင်ပြီး သင်တစ်နေ့တာ စားသောက် တဲ့ကယ်လီရီ အရေအတွက်ကိုလည်း မများစေပါဘူး။
ဒီလို ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၂၀ဝ၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ရက်နေ့မှာ FDA ကကြေညာခဲ့ပြီး ဒီလို အလားတူ စာတမ်းမျိုးကို omega-3 fatty acids တွေပါဝင်တဲ့ မက်မွန်စေ့နဲ့ ဘန်လျှောင်ပင်စေ့တို့မှာလည်း ကြော်ငြာဖို့ ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။
သံလွင်ဆီဟာ နှလုံးကျန်းမာရေးကို အလွန်အထောက်အကူပြုကြောင်း စမ်းသပ်မှုတွေအများကြီးရှိခဲ့ပါတယ်။
အထူး သဖြင့် ကိုလက်စထရော ကိုပုံမှန် လည်ပတ်စေပြီး LDL cholesterol ကို ဓာတ်တိုးစေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် သံလွင် ဆီမှာ အရောင်ကျစေတယ် ၊ သွေးခဲတာကို ဆန့်ကျင်ခြင်း ၊ သွေးတိုးရောဂါကို သက်သာစေခြင်း နဲ့ သွေးကြောကျယ်စေခြင်းစတဲ့ စွမ်းရည်တွေရှိပါတယ်။
အချို့သောလေ့လာမှုတွေအရ သံလွင်ဆီရဲ့ Phenolic ပါဝင်မှုဟာ နှလုံးကိုကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ အစွမ်းသတ္တိရှိ တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သံလွင်ဆီကို ရေရှည်သာအသုံးပြုမယ်ဆိုရင် သွေးလွှတ်ကြောနံရံတွေရဲ့ ကျုံ့နိုင်ဆန့်နိုင်စွမ်း အားကို များစေပြီး သွေးကြောတွေရဲ့ stress ကိုနည်းစေပါတယ်။
ဒါကြောင့် နှလုံး တိုက်ခိုက်ခံရ မှုနဲ့ လေဖြတ်ခြင်း ကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြန်ပါတယ်။
အရေပြားနဲ့ သံလွင်ဆီ သံလွင်ဆီရဲ့ ကောင်းကျိုးတွေအရ သံလွင်ဆီကို လိမ်းဆေးအလှဆီအနေနဲ့လည်း ထုတ်လုပ်လာကြပါပြီ။
အထူးသဖြင့် Extra virgin olive oil ဟာ အရေပြားကို moisturizing စွမ်းရည်ပေးပြီးခြောက်သွေ့တဲ့ အရေပြား ပိုင်ရှင်တွေအတွက် သင့်လျှော်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် OCM ဆိုတာဟာ Oil cleansing method ဖြစ်ပြီး မျက်နှာကို extra virgin olive oil , castor oil နဲ့တခြားနံသာဆီတွေ ပေါင်းပြီး သန့်စင်စေတဲ့ နည်းတစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါတယ်။
နားအတွင်းပိုင်းသန့်စင်ဖို့ကို လည်းတချို့ အသုံးပြုကြပါသေးတယ်။
သံလွင်ဆီကို မျက်နှာနဲ့ တခြားခန္ဓာကိုယ် က အမွှေးတွေဖယ်ရှားသုတ်သင်ဖို့အတွက် shaving oil အနေနဲ့လည်းအသုံးပြုနိုင်ပါသေးတယ်။
စမ်းသပ်မှုတွေ အရ သံလွင်ဆီလိမ်းပေးခြင်းဖြင့် သံလွင်ဆီနဲ့ UVB rays တွေထိတွေ့ရင် ကျူမာနဲ့ အရေပြားကင်ဆာတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့အစွမ်းလည်း ရှိနေပြန်ပါတယ်။
သံလွင်ဆီဟာ အလာ့ဂျစ် ဓာတ်မတည့်မှုတွေမဖြစ်စေနိုင်ပါဘူး။
သံလွင်ဆီမှာ ဝမ်းပျော့စေတဲ့ laxative စွမး်ရည် ရှိပြီး ဒါကြောင့် သူ့ကို stool softener အဖြစ်သုံးနိုင်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အူတွေကျုံ့တာ ကိုလည်း တား ဆီးပေးနိုင်ပါတယ်။
သံလွင်ဆီမှာပါတဲ့ Oleocanthal ဟာ cyclooxygenase (COX) အင်ဇိုင်းကို တား ဆီးပေး တဲ့ Non-selective inhibitor လည်းဖြစ်ပါတယ်။
အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးထဲက ibuprofen နဲ့သွားဆင် ပါတယ်။
ကိုးကား http://www.thettantcho.com/ Category:ချက်ဆီများ။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ ရုံးချုပ်ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နေပြည်တော်၌ စတင်ဖွင့်လှစ် ခဲ့ပြီး စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနနှင့် ရုံးချုပ်ဌာနကြီးများ၏ ဌာနခွဲအသီးသီးသည်လည်း ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလမှစ၍ ရန်ကုန် မှ နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ် အဆောက်အဦသစ်ဖွင့်ပွဲကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ယင်းနေ့မှာပင် နေပြည်တော်ဘဏ်ခွဲသည် ဘဏ်လုပ်ငန်းဆောင်တာ များကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်လုပ်ငန်းကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်မှ ဆင်းသက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ရာ စီးပွားရေးစနစ်ကိုလည်း စီမံကိန်းစီးပွားရေးစနစ်သို့ ပြောင်းလဲ ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ဤပြောင်းလဲမှုက ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် တစ်ခုတည်းသော ဘဏ်စနစ်တစ်ရပ်ကို ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆဲဘဏ်များအားလုံးကို နိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၊ ပြည်သူ့ဘဏ် အက်ဥပဒေအရ ပြည်သူပိုင်ပြု လုပ်ထားသည့် ဘဏ်များအား ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်သူ့ဘဏ် ဟုခေါ်တွင်သည့် တစ်ခုတည်းသော ဘဏ်အဖြစ် ပေါင်းစည်းစေခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်သည် ပြည်သူ့ဘဏ်၏ဌာန တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ် ဘဏ်ဥပဒေအရ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ဘဏ်ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဘဏ်(UBB) (ယခု မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်)၊ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ် (MEB)၊ မြန်မာ့နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဘဏ် (MFTB) နှင့် မြန်မာ့ စိုက်ပျိုးရေးဘဏ် (MAB) ဟူသည့် နိုင်ငံပိုင်ဘဏ် (၄) ဘဏ်အဖြစ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ရာ ထိုအချိန်မှစ၍ မြန်မာ့စီးပွားရေး ဘဏ်သည် ပြည်တွင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ရာ စီးပွားရေးစနစ်သစ်နှင့်အညီ ငွေရေးကြေးရေးကဏ္ဍကိုလည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု များဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဈေးကွက် စီးပွားရေးစနစ်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်ဥပဒေ၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများဥပဒေ၊ မြန်မာ့လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေး ဘဏ်ဥပဒေ ဟူသည့် ဘဏ်လုပ်ငန်း ဥပဒေသစ်များကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအရ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်အား တည်ဆဲနိုင်ငံပိုင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သည် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင်ရှိပြီး ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးသည် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။
အထွေထွေမန်နေဂျာ (၅) ဦးတို့မှ ဌာနတာဝန်ခံများ အဖြစ်ဦးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအား ပံ့ပိုးဆောင်ရွက်သည်။
လက်ရှိတွင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၌ အရာထမ်း (၆၉၇) ဦးနှင့် အမှုထမ်း (၇၅၄၉) ဦး တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်သည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်တွင် မူဝါဒ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည့်အဖွဲ့အစည်း (၃) ခုရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ- ဒါရိုက်တာများဘုတ်အဖွဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီနှင့် ချေးငွေကော်မတီ တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သည် ရုံးချုပ်ဌာနကြီး (၆) ခု၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ရုံး (၁၄) ခု နှင့် ဘဏ်ခွဲပေါင်း (၃၀၇) ဘဏ်ပါဝင်သည့် ကွန်ရက်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝှမ်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်လုပ်ငန်း ဝန်ဆောင်မှုများ အဓိကထားဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများဥပဒေက နိုင်ငံရှိ ဘဏ်အားလုံးကို ဘဏ်လုပ်ငန်း ဝန်ဆောင်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခဲ့ရာ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သည် ပြည်တွင်း နှင့် ပြည်ပဘဏ် လုပ်ငန်းဝန်ဆောင်မှု (၂) မျိုးလုံးအား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မတည်ငွေရင်း မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၏ မတည်ငွေရင်းမှာ ကျပ်သန်းပေါင်း (၄၂၀) ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်မှ အပြည့်အဝ ထည့်ဝင်ထားသည်။
လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လုပ်ငန်း များကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပြီး ပုဂ္ဂလိကနှင့် နိုင်ငံတော်ကဏ္ဍ (၂) ရပ်လုံးသို့ ဘဏ်လုပ်ငန်း ဝန်ဆောင်မှုများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ် ၏အဓိကလုပ်ငန်းများ၌ အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
စာရင်းရှင်အပ်ငွေနှင့် အချိန်ပိုင်းအပ်ငွေများ လက်ခံခြင်း၊ ချေးငွေထုတ်ချေးခြင်း၊ ချက်လက်မှတ်နှင့် အခြားစာချုပ်စာတမ်းများကို ကောက်ခံခြင်း၊ ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ငွေလွှဲစာတမ်းများနှင့် ခရီးသွားချက်လက်မှတ်များ ထုတ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေ ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ဘွန်းစာချုပ်များနှင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များအား ဖောက်သည်များကိုယ်စား ဝယ်ယူခြင်းနှင့် ရောင်းချခြင်း၊ လုံခြုံမှုအတွက် အပ်နှံသည့်ပစ္စည်းများအား လက်ခံဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ငွေကောက်ခံခြင်းနှင့် လွှဲပြောင်းပေးပို့ခြင်း၊ ဘဏ်အာမခံပေးခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် ဘဏ္ဍာထိန်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နိုင်ငံတော်ရန်ပုံငွေစာရင်းထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ ပင်စင်ထုတ်ပေးခြင်းလုပ်ငန်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများဘဏ်လုပ်ငန်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်တစ်ဝှမ်း ငွေကြေးသေတ္တာများ ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယနယ်စပ်များ၌ နယ်စပ်ဒေသကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း များ အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
အတိုးနှုန်းများ လက်ရှိတွင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်မှ ငွေစုဘဏ်အပ်ငွေအတွက် (၈%)၊ ငွေစုလက်မှတ်စုဆောင်း ငွေအတွက် (၉%)၊ (၃) လအချိန်ပိုင်းအပ်ငွေအတွက် (၈.၂၅%)၊ (၆) လအချိန်ပိုင်းအပ်ငွေ အတွက် (၈.၅၀%) နှင့် (၉) လအချိန်ပိုင်းအပ်ငွေအတွက် (၈.၇၅%) အတိုးပေးလျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံတော်စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်းများသို့ ထုတ်ချေးငွေအပေါ် (၄%)၊ မြန်မာ့လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေး ဘဏ်သို့ ထုတ်ချေးငွေအပေါ် (၄%)၊ မြန်မာ့အသေးစားချေး ငွေလုပ်ငန်းသို့ ထုတ်ချေးငွေအပေါ် (၉.၅%) နှင့် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍသို့ စာရင်းပိုထုတ်ချေးငွေအပေါ် (၁၃%) အသီးသီး အတိုးကောက်ခံသည်။
နှစ်လတ်နှင့် နှစ်ရှည်ချေးငွေများအတွက် အတိုးနှုန်းများမှာ (၁၂.၅%) နှင့် (၁၂.၂၅%) အသီးသီးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့်နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ မြန်မာ့စီးပွားရေး ဘဏ်သည် နိုင်ငံခြားငွေ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများကိုလည်း ဆောင်ရွက်နေသည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သည် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းကိုလည်း One Stop Service အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သည် နယ်စပ် ကုန်သွယ်ပေးချေမှုများအတွက် အောက်ဖော်ပြပါ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေး ဘဏ်၏ ရုံးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားငွေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုထားသည့် ဘဏ်ခွဲများတွင် နိုင်ငံခြားငွေဖြင့် စာရင်းရှင်အပ်ငွေစာရင်းဖွင့်လှစ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေများ စာရင်းလွှဲပြောင်းပေးခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေဖြင့် ငွေလွှဲပို့ခြင်းနှင့် ငွေလွှဲထုတ်ယူခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေဖြင့် ငွေပေးအမိန့်၊ ဘီလ်များနှင့် ချက်လက်မှတ်များအား ကောက်ခံပေးခြင်း၊ ပြည်ပကုန်သွယ်ရေးအတွက် ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်ငွေလွှဲစာတမ်းများ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ နယ်စပ်ဒေသနှင့် မြို့နယ်များရှိ အစိုးရဌာနများသို့ နိုင်ငံခြားငွေရောင်းချခြင်းနှင့် ဝယ်ယူခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ နယ်စပ်ဒေသရှိ ဘဏ်ခွဲများ၌ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ငွေပေးချေမှုများအား အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့် ဘဏ်ငွေလွှဲ လက်မှတ်တို့ဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။
အကိုးအကား ပြင်ပဆက်သွယ်ရေး မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ။
မြန်မာနိုင်ငံမှ နာမည်ကြီးရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန (အင်္ဂလိပ်: Ministry of Finance and Revenue) သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့" အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး ယခင် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသော ဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန သည် မြန်မာ့အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ်အနေဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ၊ ဒုတိယအကြိမ်အနေဖြင့် ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိနှင့် တတိယအကြိမ်အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ လက်ရှိအချိန်အထိ တည်ရှိခဲ့ပါသည်။
လက်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ဒေါက်တာကံဇော် ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း ၁၉၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မီ က အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၂) ဌာနအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးစတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အခြေအနေကို ပြန်လည်ထူထောင် ရန် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော ဖွံ့ဖြိုးမှုစီမံကိန်းအရပ်ရပ်ကို စိစစ်ပြုစု ရေးဆွဲရန်အတွက် အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
သို့သော် အမျိုးသား စီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနသည် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း၊ သာသနာရေးနှင့် ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့ပါသည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်မတိုင်မီ အမျိုးသား စီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနကို ဦးစီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း (၅) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးစာချုပ်များ ကို စိစစ်ခြင်း၊ စီမံကိန်းများ ညှိနှိုင်းခြင်း၊ နိုင်ငံခြားမှ စီးပွားရေးပူးပေါင်းမှု အကူအညီများနှင့် ကုလသမဂ္ဂ ကျွမ်းကျင်မှု အကူအညီများ ရယူရန် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက် ပေးခဲ့ပါသည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလတွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနကို ဝန်ကြီး ရုံး၊ ငွေစာရင်းစစ်ရုံးများအပါအဝင် ဦးစီးဌာန/အဖွဲ့အစည်း/လုပ်ငန်း(၁၇) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငွေကြေး စနစ်နှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိစေရန် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ် ဖော်ထုတ် ရေး အစီအစဉ်အရ အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်တော် ဝန်ကြီးဌာန တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပင်ရင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် ဦးစီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း/ လုပ်ငန်း(၁၅)ခု ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်မှ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးသော စီးပွားရေးစနစ်သစ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ စီးပွား ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအား အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနများအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါ သည်။
အမျိုးသားစီမံ ကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဦးစီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း (၇) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ပြီး ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် လုပ်ငန်းဌာနကြီး (၆)ခုနှင့် ဦးစီးဌာန (၆)ခု စုစုပေါင်းဌာနကြီး (၁၂)ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာနကို ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ကိုလည်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်မှ ခွဲထွက်၍ သီးခြားဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။
ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအရ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် လုပ်ငန်း (၁) ခုနှင့် ဦးစီးဌာန (၂) ခုတိုးချဲ့၍ လုပ်ငန်းဌာနကြီး (၅) ခုနှင့် ဦးစီးဌာန (၈) ခု စုစုပေါင်းဌာနကြီး (၁၃) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။
၂ဝ၁၆ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းများ ကျစ်လျစ်သိပ်သည်းစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လုပ်ငန်း သဘော သဘာဝချင်းဆက်စပ်တူညီသည့် ဝန်ကြီးဌာနများကို ပေါင်းစည်းမှုအရ အမျိုးသား စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန (၂) ခုတို့အား စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန (၁) ခုတည်းအဖြစ် ပြန်လည်ပူးပေါင်း၍ ဦးစီးဌာန/လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း (၂ဝ)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၂ဝ၁၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၈) ရက်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနနှင့် နိုင်ငံခြား စီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနတို့ကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာန အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း (၁၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၂ဝ၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၉) ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပူးပေါင်း၍ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး အပါအဝင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း (၂၅) ခု ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၂ဝ၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၁) ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ရုံးကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးရုံး အပါအဝင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း (၂၄) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၂ဝ၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနကို စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး အပါအဝင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း (၁၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့" အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အစား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဟု ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စဉ်ပုံအမည်တာဝန်သက်တမ်းဒုတိယဝန်ကြီးအစိုးရ၁။
100x100pxဦးလှထွန်း၃၀ မတ် ၂၀၁၆ - ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ဦးဝင်းသန်းဦးသိန်းစိန်၂။
100x100pxဦးဝင်းရှိန်၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း-ဝန်ကြီးဌာန ဖျက်သိမ်း (၂၀၁၆-၂၀၂၅)၃။
128x128pxဒေါက်တာ ကံဇော်၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ယနေ့အထိဒေါ်သန်းသန်းလင်းဦးညိုစော ဒုတိယဝန်ကြီးများ စဉ်အမည်တာဝန်သက်တမ်းပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအစိုးရရင်းမြစ်၁။
100x100pxဦးဝင်းသန်း၃၀ မတ် ၂၀၁၁ - ၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ဦးလှထွန်းဦးသိန်းစိန်၂။
100x100pxဦးဝင်းရှိန်၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ - ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ဦးလှထွန်း၃။
100x100pxဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ - ၃၀ မတ် ၂၀၁၆?ဦးလှထွန်း ဦးဝင်းရှိန်ဝန်ကြီးဌာန ဖျက်သိမ်း (၂၀၁၆-၂၀၂၅)၄။
100x100pxဒေါ်သန်းသန်းလင်း၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ယနေ့အထိဒေါက်တာ ကံဇော်ဦးညိုစော ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ။
မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံပိုင် အာမခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အသက်အာမခံလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ နောင်အခါ အသက်နှင့် အထွေထွေအာမခံ နှစ်မျိုးလုံး လက်ခံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရုံးချုပ်တည်ရာမှာ အမှတ်- ၆၂၇/၆၃၅၊ ကုန်သည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် တိုင်း၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၃၈-ခု၌ ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
မြန်မာ့အာမခံတွင် ပမာဏကြီးမားသော အရံ ရန်ပုံငွေများ (အသက် အာမခံရန်ပုံငွေ ကျပ် သန်းပေါင်း ၈၂၂၂.၁၇၊ အထွေထွေ အာမခံရန်ပုံငွေ ကျပ် ၄၅ဝ၆၁.၃၅ သန်း၊ အထွေထွေ သီးသန့်ရန်ပုံငွေ ကျပ် ၂၂၆၁.၉၅ သန်း)နှင့် ကြီးမားသော တစ်ဆင့်အာမခံ အကာအကွယ်များ လည်းရှိသည်။
မီးနှင့်ရေကြောင်း အာမခံ ပိုလွန် ဆုံးရှုံးမှုစာချုပ်များ၊ စွမ်းအင်အာမခံ စာချုပ်များ၊ မော်တော်ကား စိတ်ကြိုက် တာဝန်ယူမှု စာချုပ်များလည်း အခိုင်အမာချုပ်ဆို ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည်။
အဆိုပါ တစ်ဆင့် အာမခံစာချုပ်များကို ကမ္ဘာထိပ်တန်း တစ်ဆင့်အာမခံ ကုမ္ပဏီကြီးများနှင့် ချုပ်ဆိုဆောင်ရွက် ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
၂ဝ၁၁-၂ဝ၁၂ ဘဏ္ဍာရေးနှစ် အတွင်း လျော်ကြေး စုစုပေါင်း ကျပ် ၁၅၇၁.၆ဝ သန်း ပေးလျော်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အာမခံလုပ်ငန်းကို ၁၈၂၆ တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်အပြီး ဥရောပတိုက်သားများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြရာ ထိုလုပ်ငန်းများအတွက် အာမခံအကာအကွယ်ပေးနိုင်ရန် နိုင်ငံခြားအာမခံကုမ္ပဏီများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
၁၈၉၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၀ ခုနှစ်ကာလအတွင်း အာမခံကုမ္ပဏီပေါင်း ၁၁၀ အထိ ရှိခဲ့ရာ ယင်းတို့ အထဲတွင် ၁၉၃၇ ခုနှစ်အတွင်း၌ ဆာဦးသွင်မှ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တည်ထောင်သော မြန်မာပြည်အမျိုးသားအာမခံကုမ္ပဏီ လီမိတက် (Burma National Insurance Co., Ltd.) နှင့် ဒေါက်တာဦးဆက်မှ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တည်ထောင်သော မြန်မာနိုင်ငံ (အစိုးရ တာဝန်ခံချုပ်) အာမခံကုမ္ပဏီလီမိတက်ဟူ၍ မြန်မာကုမ္ပဏီ ၂ ခုသာ ရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်လာ၍ အာမခံလုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်ခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်သော ဒုတိယကြားဖြတ်အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘေးဥပါဒ် (အသက်၊ မတော်တဆထိခိုက်ခြင်းနှင့်ပစ္စည်း) အာမခံနည်းဥပဒေ များကို ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ(အစိုးရတာဝန်ခံချုပ်) အာမခံကုမ္ပဏီသည် အာမခံ လုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအမျိုးသားအာမခံကုမ္ပဏီများဖြစ်ကြသော ပြည်သူ့အာမခံကုမ္ပဏီ လီမိတက်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မီးနှင့်အထွေထွေအာမခံကုမ္ပဏီလီမိတက်တို့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းကာ အစိုးရက ပါဝင်လုပ်ကိုင် လာခဲ့သည်။
ဘားမားနေရှင်နယ်အာမခံကုမ္ပဏီ (Burma National Insurance Co.,) ကို ၁၉၅၁ အာမခံ ကုမ္ပဏီများကို နိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းအက်ဥပဒေအရ ပြည်သူပိုင်ပြုလုပ်၍ ၁၉၅၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့ (Union of Insurance Board) အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ အထွေထွေအာမခံလုပ်ငန်းကို တိုက်ရိုက် လက်ခံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အသက်အာမခံလုပ်ငန်းကို အစိုးရမှတပါး အခြားသူများမလုပ်ရန် တားမြစ်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး အထွေထွေအာမခံလုပ်ငန်းကို ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့ (Union of Insurance Board) တစ်ခုတည်းကသာ လုပ်ကိုင်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဘဏ်များပူးပေါင်းရာ၌ တစ်ခုတည်းသော ဘဏ်အဖြစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဘဏ်ကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့သည် လည်း ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၁၀)ဖြင့် အာမခံလုပ်ငန်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း၍ ယင်းဥပဒေအရ ၁၉၇၆ ခု၊ ဧပြီလ ၁ ရက်မှစ၍ မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်းဟု သီးခြားအဖွဲ့အစည်းဖြင့် ရပ်တည်ကာ အာမခံလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း ကို မြန်မာ့အာမခံ လုပ်ငန်းဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
အာမခံအမျိုးအစားများ ယခုလက်ရှိ မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းမှ ဆောင်ရွက်လျှက် ရှိသော အာမခံအမျိုးအစားများမှာ - အကိုးအကား Category:အာမခံ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ။
ဇင်ဝိုင်းသည် အကယ်ဒမီနှစ်ဆုရ မြန်မာရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် နှစ်ကြိမ်တိုင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အနုပညာလမ်းခရီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အနုပညာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်သည့် သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ် ရုပ်ရှင်တွင် ပွဲဦးထွက်အဖြစ် မို့မို့မြင့်အောင်နှင့်အတူ တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ဦးထံတွင် ခုနစ်နှစ်ခန့် ရုပ်ရှင်ပညာကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ မောင်တင်ဦး၏ ၁၉၈၄ ရုပ်ရှင် သင်္ကြန်မိုးတွင် သက်ထွေးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရာမှ လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။