kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မျက်လုံးနက် ဂယ်လက်ဆီ (Messier 64၊ NGC 4826 ဟုလည်းသိထား) သည် အတ်ဝတ် ပင်ဂေါ့ဆိုသူမှ ၁၇၉၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းနှစ်တွင်ပင် မမျော်လင့်ဘဲ ဂျိုနန် အီလက်ဘိုးဆိုသူမှ ဧပြီလတွင်လည်းကောင်း ချားလ် မာဆီးယားမှ ၁၇၈ဝ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းဂယ်လက်ဆီသည် အလယ်ဗဟိုတွင် စုပ်ယူလျက်ရှိသော တောက်ပသည့် အလင်းဖုန်မှုန်များ တည်ရှိသောကြောင့် နာမည်ပြောင် မျက်လုံးနက်ဟု မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းသည် သေးငယ်သော တယ်လီစကုပ်များဖြင့် မြင်နိုင်သောကြောင့် ဝါရင့်နက္ခတ္တပညာရှင်များထဲတွင် လူသိများသည်။
မျက်လုံးနက် ဂယ်လက်ဆီသည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် ကြယ်စုတန်းထဲတွင် တည်ရှိသည်။
ဂုဏ်သတ္တိ Messier 64 ၏ ကြယ်တာရာကြားခံနယ်သည် လည်ပတ်နေသော အချပ်ပြားနှစ်ခုဖြင့် တည်ရှိသည်။
အတွင်းဘက်အချပ်ပြားတွင် ဂယ်လက်ဆီ ဖုန်မှုန်လမ်းကြားပါဝင်သည်။
မျက်လုံးနက် ဂယ်လက်ဆီ (M64) ကိုးကား ပြင်ပလင့် Messier 64, SEDS Messier pages Hubblesite description and high resolution images ESA/Hubble images of M64 APOD for August 2, 2007 a real photo by Pete Albrecht Black Eye Galaxy (M64) at Constellation Guide ကဏ္ဍ:ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် (ကြယ်စုတန်း) Category:ဂလက်ဆီများ။
မြိုင်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြိုင်မြို့ ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ် နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၂၅ မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ်အတွင်း၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၈၈၆ ပေတွင် တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်း မြို့နယ် အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် အရှေ့မှအနောက် (၄၂.၅) မိုင် နှင့် တောင် မှ မြောက် မိုင် (၃ဝ) ရှိသည်။
ဧရိယာမှာ ၅၀၂၈၂၅ ဧက၊ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၇၈၅.၆၆၁ မိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နမိတ်များ မြိုင်မြို့နယ်သည် အောက်ပါမြို့နယ်များနှင့် နယ်နမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (MIMU) မြောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ပုလဲမြို့နယ်နှင့် ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရေစကြိုမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ပခုက္ကူမြို့နယ် နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ပေါက်မြို့နယ်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် မြေပြန့်လွင်ပြင်များပြီး မြို့နယ် အနောက် နှင့် အနောက်‌ောင်ပိုင်းတို့တွင် ‌ောင်ကုန်း ချိုင့်ဝှမ်းများ ရှိသည်။
မြို့နယ် အနောက်ပိုင်းတွင် တန့်ကြည့်တောင်တန်းသည် ပခုက္ကူမြို့နယ်ထဲအထိ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။
အမြင့်ဆုံး‌တောင်များ +မြိုုင် မြို့ နယ် အမြင့် ဆုံး တောင် များစဉ်တောင်အမည်အမြင့်ပေတည်နေရာ၁ကံယာကောင်း၁၂၂၁၂သံတောင်၁၀၈၁၃မြိုင်တောင်၁၂၅၈၄ကျောက်ဆင်တောင်၁၄၈၅၅ဝက်ပစ်တောင်၁၀၂၁၆တန့်ကြည့်တောင်၁၉၀၅ ရေဆင်း မြစ်မရှိပါ။
ချောင်းများသာရှိပါသည်။
+မြိုင် မြို့ နယ် ထင် ရှား သော ချောင်း များ စဉ်ချောင်းအမည်စီးဆင်းပုံအရှည် (မိုင်)၁ယမားအနောက် မှ အရှေ့၁၉၂မြိုင်အနောက် မှ အရှေ့၂၄၃ထန်းငယ်တောအနောက် မှ အရှေ့၉၄ကျောက်‌ဆောက်အနောက် မှ အရှေ့၂၁၅နတ်အင်းမြောက် မှ တောင်၂၅ ရာသီဥတု ပူပြင်း ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုရှိသည်။
+မြိုင်မြို့မိုးလေဝသစခန်းတွင် နှစ်အလိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော မိုးရေချိန် နှင့် အပူချိန်စဉ်ခုနှစ်မိုးရေချိန်အပူချိန် (ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်)မိုးရွာရက်မိုးရေချိန် (လက္မ)‌နွေရာသီအမြင့်ဆုံးဆောင်းရာသီအနိမ့်ဆုံး၁၂၀၁၈၄၉၄၂.၁၉၃၇၁၆၂၂၀၁၉၃၆၂၂.၆၉၃၉၁၇၃၂၀၂၀၃၀၁၇.၀၉၃၉၁၅၄၂၀၂၁၄၇၃၃.၉၃၄၂၁၈၅၂၀၂၂၅၁၂၉.၉၉၃၉၁၆ မြို့ရွာ၊ လူဦးရေ ရပ်ကွက် ၃ ခုရှိသော မြို့တစ်မြို့၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၈၄ ခု၊ ကျေးရွာပေါင်း ၃၃၁ တို့ ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အိမ်ခြေ ၄၂၉၅၃၊ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၄၃၁၃၀ စု၊ လူဦးရေ ၂၆၀၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့် ရှိသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်း‌ေါင်စာရင်းအရ လူဦး‌ေ (၂၂၅၇၇၁) ဦးရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကုန်တွင် လူဦးရေ (၂၇၈၈၀၃) ဦး ရှိသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦး‌ေ နှင့် အိမ် အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်အစီရင်ခံစာ၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၊ အလုပ်သမား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး နှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန သမိုင်း ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ၃-၆-၁၉၇၂ ရက်စွဲပါ အမိန့်‌ ကြော် ငြာစာ အမှတ် (၁၉၉) ဖြင့် လည်း‌ ကောင်း ၊ ၂၄-၂-၁၉၇၄ ရက်စွဲပါ ပြန်တမ်းအမိန့်အရလည်း‌ ကောင်း ၊ ရပ်ကွက် ၃ ခုရှိ မြို့တစ်မြို့၊ ‌ကျေးရွာအုပ်စု (၈၁) ခု၊ ကျေးရွာ (၃၂၉) ရွာ တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြိုင်မြို့နယ် ‌ေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ၊ (၂၀၂၃) ခုနှစ် မတ်လ (၃၁) ရက်၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန ပညာရေး အသက် ၁၅ နှစ်အထက် စာတတ်မြောက်မှု ၉၉.၉၇ % ရှိသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်း‌ ကျောင်း ၁၇ ကျောင်း ၊ အထက်တန်း‌ ကျောင်း ခွဲ ၆၂ ကျောင်း ၊ အလယ်တန်း‌ကျောင်း‌၄၈ ကျောင်း ၊ အလယ်တန်း ကျောင်း ခွဲ ၂၀ ၊ မူလတန်းလွန်‌ ကျောင်း ၂၉ ကျောင်း ၊ မူလတန်း ကျောင်း ၇၅ ကျောင်း ၊ မူလတန်း ကျောင်း ခွဲ ၈ ကျောင်း ‌၊ မူလတန်းကြိုကျောင်း ၄၂ ‌ကျောင်း ရှိသည်။
တက္ကသိုလ်ပညာ‌ ကို ပခုက္ကူ နှင့် အခြားမြို့ကြီးများ သို့ သွားရောက် သင်ယူကြရသည်။
ကျန်းမာရေး အမှတ် ၂ ရပ်ကွက်ရှိ ကုတင် ၅၀ ဆန့် မြိုင် မြို့နယ်ဆေးရုံ၊ လက်ယက်မ ဗဟင်း ကိုင်း‌တောမ ရွာများတွင် ၁၆ ကုတင် ဆန့် တိုက်နယ် ‌ဆေး ရုံ ၃ ရုံ ၊ ပေါင်း ဆေးရုံ ၄ ရုံ ရှိ သည်။
‌ကျေးလက် ကျန်းမာရေးဌာန ၁၁ ခု၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ၅၁ ခု ရှိ သည်။
စီးပွားရေး ဈေးများ မြိုင်မြို့ အမှတ် ၂ ရပ် ရှိ မြို့မဈေး နှင့် လက်ယက်မရွာ လက်ယက်မဈေး ဟူ၍ ဈေး ၂ ဈေး ရှိ သည်။
ဘဏ်များ မြိုင်မြို့ပေါ်တွင် မြန်မာ့ စီးပွားရေးဘဏ်၊ မြန်မာ့ လယ်ယာ ဖွံ့ဖြိုးရေး ဘဏ်၊ ကမ္ဘာ့ ရတနာဘဏ်၊ ပထမပုဂ္ဂလိက ဘဏ် များရှိသည်။
လက်ယက်မ ရှိ စီဘီဘဏ် မှာ လုံခြုံရေး မကောင်းသဖြင့် ပိတ်ထားရသည်။
ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ပန်းပဲ ပန်းပဲဖို ၁၂၀ ရှိ၍ တံစဉ် နှင့် ဓား များ ထုတ်လုပ်သည်။
မြေထည် မြေထည်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ ၂၀ ရှိ၍ အိုး နှင့် မြေထည်များ ထုတ်လုပ်သည်။
ယက္ကန်း နှင့် စက်ချုပ်လုပ်ငန်း ယက္ကန်းလုပ်ငန်း ၂၈၆ ခု ရှိ၍ ချည်စောင်(ဝါဒစောင်) ၊ ချည်ပုဆိုး ၊ တံဘက် များ ထုတ်လုပ်သည်။
စက်ချုပ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ ၁၁၃၇ ဦး ရှိသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း လူထုအခြေပြုခရီးသွားလုပ်ငန်းကို Actionaid အကူအညီဖြင့် အင်ရောင်းအုပ်စု ၄ ရွာ နှင့် ယင်းတိုင်တောင်ဆည်ကို အခြေပြု ၂၀၁၆ မှ ၂၀၂၁ ထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
Community-Based Tourism in Myaing and Thandaunggyi: Assessing Community Participation and the Impact of CBT Initiatives on Host Communities မြိုင်မြို့ရဲ့ ပုံရိပ်ဖြစ်တဲ့ ရပ်ရွာလူထုအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ၂၀၁၇ ဩဂုတ် ၇၊ ‌ောင်းမြတ်မင်း၊ ဧရာဝတီသတင်းဌာန ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပခရီးသွားများ နေ့ချင်းပြန်သွားနိုင်သည့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရီးစဉ် ခြောက်ခု၊ ၂၀၁၈ ဇွန် ၁၂၊ Myanmar Digital News လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လေကြောင်း ရေကြောင်း များ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိ။
မြိုင်မြို့နယ်ကို ဖြတ်၍ ပခုက္ကူ - ဂန့်ဂေါ - ကလေး ရထားလမ်း ၊ ပုသိမ် - မုံရွာ အဝေးပြေးလမ်း၊ အာရှလမ်းမကြီး၏ ပခုက္ကူ - ဂန့်ဂေါ လမ်းပိုင်း များ ‌ောက်လုပ်ထားသဖြင့် ဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။
စိုက်ပျိုးရေး မြို့နယ် အဓိက ထွက်ကုန်မှာ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ထန်းလျက်၊ မန်ကျည်း၊ သနပ်ခါး တို့ ဖြစ်သဖြင့် စိုက်ပျိုးရေး မှာ အဓိက စီးပွားရေး ဖြစ်နေသည်။
ဆီထွက်သီးနှံ ၂၀၂၂-၂၃ နှစ်တွင် ဆီထွက်သီးနှံ စိုက်ဧကမှာ မြေပဲ ၅၆၄၇၈ (မိုး) နှင့် ၁၀၃၆၈ (ဆောင်း)၊ နှမ်း ၃၇၅၅၂ (နွေ) နှင့် ၄၅၃၈၃ (ဆောင်း)၊ နေကြာ ၁၉၅၃၃ ရှိသည်။
ဝမ်းစာဖယ်ပြီး ဆီတန်ချိန် ၁၃၅၆၇ တန် တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။
‌ေ ပဲအမျိုးမျိုး ပဲစိုက်ဧကမှာ ပဲတီစိမ်း ၁၅၂၈၉ (မိုး) နှင့် ၆၂၃ (ဆောင်း)၊ ပဲစင်းငုံ ၁၂၂၃၉ ရှိသည်။
ထန်း ထန်းစိုက်ဧကမှာ ၆၄၇၆ ဧက ရှိသည်။
စပါး နွေစပါး ၃၉၃ ဧက၊ မိုးစပါး ၂၁၃၅၉ ဧက ရှိသည်။
ပြောင်း ဝါ ၁၃၆ ဧကသာစိုက်သည်။
သနပ်ခါး သနပ်ခါး အများအပြား ထုတ်လုပ်ရောင်းချ၍ စိုက်ဧက ‌ထောင် ချီရှိသော်လည်း စာရင်း ကောက်ယူနိုင်ခြင်း မရှိ ‌။
သဘာဝသယံဇာတ ရေနံ မြိုင် လက်ယက်ရေနံတွင်းများမှာ အညာဒူဘိုင်း ဟု နာမည်ကျော်သော နေရာတွင် ရှိပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထား သဖြင့် ပွင့်လင်း မြင်သာခြင်းမရှိ။
ထင်ရှားကျော်ကြား စေတီပုထိုး ချောက်တောင်းမုဋ္ဌောဘုရား ဖျသီးမုဋ္ဌောဘုရား ဗဟင်းမုဋ္ဌောဘုရား ရွှေကူဓမ္မသာရဘုရား (ဖျသီးရွာ) ရွှေကူမုဋ္ဌောဘုရား (မြိုင်မြို့၊ အမှတ် ၁ ရပ်ကွက်) ရွှေမြင်းတင်မုဋ္ဌောဘုရား (မြိုင်မြို့၊ အမှတ် ၂ ရပ်ကွက်) ရွှေအုံးတောက်ဘုရား (ရွာတန်းရှည်ရွာ) ရွှေဟင်္သာဘုရား (ဗဟင်းရွာ) ရှင်မတောင်မုဋ္ဌောဘုရား ( အလောင်းတော်ကဿပရဟန္တာခြေတော်ရာဘုရား (ကံယာကောင်းရွာ) သမိုင်းဝင်ကျောင်း မနောရမ္မံရွှေကျောင်း (သနပ္ပင်ကုန်းအုပ်စု၊ ဗိမ္မာန်မရွာ) သံဃာတော် ကြည့်ကန်ရှင်ကြီး တိလောကဂုရုဆရာတော် နေမိန္ဒ၊ အရှင် (ဒုတိယမြောက် တိပိဋကဓရဆရာတော်) ပထမကျော်အောင်စံထားဆရာတော် ဗားကရာဆရာတော် (ဒုတိယ) ဗားကရာဆရာတော် (ပထမ) သုန္ဒရ၊ အရှင် (ဒဿမမြောက် တိပိဋကဓရဆရာတော်) လူပုဂ္ဂိုလ် နွဲ့နွဲ့စန်း (ဇာတ်သဘင်၊ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်) မြသန်းတင့် (စာရေးဆရာ) သိန်းဇော် (မန္တလေး) (ဇာတ်သဘင်၊အဆိုတော်၊ကဗျာဆရာ(ကေဇော်)) အောင်လင်း (စာရေးဆရာ) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ "Myaing Township - Magway Division" map, Myanmar Information Management Unit (MIMU), 2010 Township 104 on "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) "Myaing Google Satellite Map" Maplandia Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ Category:ပခုက္ကူခရိုင်။
ပခုက္ကူမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေး ရုံးစိုက်ရာမြို့နယ်မှာ ပခုက္ကူမြို့ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်သည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိပြီး မြို့နယ်၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ယောမြစ်တည်ရှိသည်။
"" UNJLC Map Num:UNJLC-MM08a-002-A1, Myanmar Information Management Unit (MIMU), 8 May 2008 နယ်နမိတ်များ ပခုက္ကူမြို့နယ်သည် အောက်ပါမြို့နယ်များနှင့် နယ်နမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) မြောက်ဘက်တွင် မြိုင်မြို့နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရေစကြိုမြို့နယ်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင်ပေါက်မြို့နယ် တန်ခိုးကြီးဘုရားစေတီများ သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရား၊ ရွှေတန့်တစ်သရက္ခန်ဘုရား၊ ဖောင်တော်ဦးဘုရား ရွှေကူဘုရား နှင့် ရွှေမုဋ္ဌောဘုရားတို့သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။
ပညာ‌​ရေး ပခုက္ကူတက္ကသိုလ် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ပခုက္ကူ) ကွန်ပျုတာတက္ကသိုလ် (ပခုက္ကူ) ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ် (ပခုက္ကူ) အစိုးရနည်းပညာအထက်ကျောင်း (ပခုက္ကူ) စက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ပခုက္ကူ) သူနာပြုနှင့်သားဖွားသင်တန်းကျောင်း (ပခုက္ကူ) "" UNJLC Map Num:UNJLC-MM08a-002-A1, Myanmar Information Management Unit (MIMU), 8 May 2008 ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ "Pakokku Google Satellite Map" map of administrative area with listing of principal settlements, from Maplandia "Pakokku Township - Magway Division" Myanmar Information Management Unit (MIMU), 2010 Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ Category:ပခုက္ကူခရိုင်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အများစုမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများဖြစ်သော ချင်း၊ ကရင်၊ ကချင်၊ လီဆူး၊ လားဟူ စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
CIA Factbook တွင် ဖော်ပြထားချက်မှာ မြန်မာပြည်၏ လေးရာနှုန်းသော (၂ဒသမ၄သန်းခန့်) ခရစ်ယာန်လူဦးရေ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
ပရိုတက်စတင့် ၃ ရာနှုန်း နှင့် ရိုမင်ကက်သလစ် ၁ ရာနှုန်း တို့ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိကန် Anglican Communion အရ ၂၀၀၆ တွင် အသင်းဝင် ၆၂၀၀၀ ရှိပြီး၊ နှစ်ခြင်းအသင်းတော် Myanmar Baptist Convention စာရင်းအရ ပရိုကတ်စတင့်ခရစ်ယာန်အားလုံး၏ တစ်ဝက်ခန့်မှာ နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်များဖြစ်သည်။
မြန်မာနှစ်ခြင်းအဖွဲ့ချုပ်မှတ်တမ်း ၂၀၀၆ အရ အသင်းသားဦးရေ ၆သိန်းကျော် 662,834 နှင့် အသင်းတော် 3905 ရှိသည်ဟု သိရသည်။
ကချင်လူမျိုးစု (ဂျိန်ဖော၊ ရဝမ်၊ လီဆူး စသည်တို့မှာ လူဦးရေမှာ ၁ သန်း၂ သိန်း ခန့်ရှိပြီး၊ ၉၀ ရာနှုန်းမှာ ခရစ်ယန်ဖြစ်သည်ဟု မှန်းဆကြသည်။
ကရင်လူမျိုးစု (စကော၊ ပိုး၊ ကယား..) တို့ လူဦးရေမှာ၂ သန်း ၂ သိန်း ခန့်မှ တစ်ဝက်ခန့်သည်လည်းကောင်း၊ ချင်းလူမျိုးစု လူဦးရေ ၈ သိန်းကျော်မှ ၈၀ ရာနှုန်းမျှသည်လည်းကောင်း ခရစ်ယာန်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါက ခရစ်ယာန်စုစုပေါင်းသည် ၂ ဒသမ ၄ သန်းမက ရှိနိုင်သည်။
စနစ်တကျ စာရင်းကောက်ယူခြင်း မရှိသေးသောကြောင့် ထိုစာရင်းများမှာ ခရစ်ယာန်လူဦးရေစာရင်းမှာ ခန့်မှန်းချေဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း သာသနာပြုများ မရောက်လာခင် ဘာသာဝင်အချို့ အရင်ဦးစွာ ရောက်နှင့်ခဲ့ကြသည်။
အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၄၉၆ တွင် ပဲခူးကို ရောက်ရှိခဲ့သော အီတလီနိုင်ငံ ဂျင်နိုဝါ (Genoa) မြို့မှ Hieronimo ဆိုသော ကုန်သည်တစ်ဦး မှတ်တမ်းအရ ပဲခူးမြို့တွင် နေထိုင်စဉ် ကွယ်လွန်သွားသော သူ့၏ မိတ်ဆွေကို ဘုရားကျောင်းပျက် တစ်ခုထဲတွင် သဂြိုဟ်ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
အေဒီ ၁၄၉၇ ခုနှစ် Vasco di Gama က ဂွတ်ဟုပ်အငူကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် နောက်ပိုင်းတွင် ဥရောပတိုက်သား ကုန်သည်ပွဲစားများ အတွက် အာရှတိုက်သို့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရန် စီးပွားရေးလမ်းကြောင်း ပွင့်သွားသည်။
အာရှတိုက်ကို ရောက်လာသော ကုန်သည်များ၊ ကြေးစားစစ်သားများအတွက် ဝိညာဉ်ရေး စောင့်ရှောက်မှု အထူး တာဝန် ယူရသော Chaplain ခေါ်ဘုန်းတော်ကြီး တချို့လည်း ရောက်ရှိလာကြသည်။
Malacca မှ Jesuit အသင်းဂိုဏ်း ဘုန်းတော်ကြီးများသည် ၁၆ ရာစု ကုန်ခါနီးတွင် ပဲခူးသို့ နှစ်ပါးတစ်တွဲ၊ နှစ်ပါးတစ်တွဲနဲ့ လေးပါး၊ ၁၇ ရာစု အစပိုင်းမှာ အင်းဝသို့ နှစ်ပါးရောက်ရှိခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။
ပေါ်တူဂီလူမျိုး ငဇင်ကာ ခေါ် ဖီးလစ်ဒီဘရီတို မြန်မာနိုင်ငံကို ရောက်မလာခင် ကတည်းက ပေါ်တူဂီ စစ်သားများသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်း ဖလောင်း၊ မုတ္တမစား စောဗညား၊ တောင်ငူ ဘုရင် တပင်ရွှေထီးနှင့် ဘုရင့်နောင်တို့ထံတွင် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်ဟု ဆရာကြီး ဦးဘသန်း၏ ကျောင်းသုံးမြန်မာ ရာဇဝင်နဲ့ အခြေပြ မြန်မာနိုင်ငံရေးသမိုင်း ပထမတွဲတို့တွင် ရေးထားသည်။
ငဇင်ကာ ခေါ် ဒီဘရစ်တိုမှာ နောက်ပိုင်း လူသူလက်နက် အင်အား တောင့်တင်းလာသောအခါ တောင်ငူဘုရင် နှင့် ရခိုင်ဘုရင်ကိုပါ ထောင်ထားခြား နားရုံမက မုတ္တစားနှင့် ပူးပေါင်းကာ တောင်ငူကို လုပ်ကြံခဲ့သည်။
တောင်ငူဘုရင် နတ်သျှင်နောင်ကို ဖမ်းဆီး၊ သံလျင်ကိုခေါ်သွားပြီး နောက်ပိုင်း နတ်လျှင်နောင်သည် ပထမဆုံး ထင်ရှားသူ မြန်မာ ကက်သလစ်ခရစ်ယာန် ဖြစ်လာသည်။
မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၉၇၅၊ (အေဒီ-၁၆၁၅) တွင် အင်းဝဘုရင် မဟာဓမ္မရာဇာ (ခေါ်) အနောက်ဘက်လွန်မင်းက သံလျင်ကို စုံဆင်းပြီး ဝန်းရံ တိုက်ခိုက် အောင်နိုင်ပြီး၊ နတ်သျှင်နောင်နဲ့ ဒီဘရစ်တို့ကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီ စစ်သုံ့ပန်း (၄၀၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးပြီး ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် မူးမြစ်ကြား တဝိုက်ရှိ ရွာများတွင် မိမိတို့ ဘာသာကို လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ပြီး အခြေချ နေထိုင်ခဲ့စေကြောင်း၊ ၁၉၂၉ ခုနှစ် ထုတ် EG. Harvey ရဲ့ Outline of Burmes History ဆရာကြီး ဦးဘသန်းရဲ့ ကျောင်းသုံး မြန်မာရာဇဝင်နှင့် ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလထုတ် The Voice Catholic magzine တို့တွင် ဖော်ပြထားသည်။
နောက်ပိုင်း သာသနာပြန့်ပွားရေးဌာနချုပ်က စေလွှတ်လိုက်သော အနောက်တိုင်း ဘုန်းတော်ကြီးများ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများအား အင်းဝဘုရင် တနင်္ဂနွေမင်းကလည်း ကြည်ဖြူစွာ ခွင့်ပြုရုံမက ဘုရားကျောင်း ဆောက်ရန် ဘဏ္ဍာတော်ထဲမှ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
အေဒီ-၁၇၃၀ ခုတွင် သာသနာ ပြန့်ပွားရေး ဌာနချုပ်အတွက် ရဟန်းတော်များ ရှားပါးမှုကြောင့် အခက်အခဲရှိခဲ့သည်။
ဘာနာဘိုက် ဘုန်းတော်ကြီး ဂါလီဇီယားကို ဆရာတော် သိက္ခာ တင်ပေးပြီး မြန်မာပြည်သာသနာတော်တွင် လုပ်ဆောင်စရာ ရှိသမျှကို အသင်းဂိုဏ်းကြီး၏လက်သို့ အပြည့် အဝ အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ဘာနာဘိုက် ဘုန်းတော်ကြီးများ မြန်မာပြည်သို့ တစ်ဖွဲ့ပြီးတစ်ဖွဲ့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ယင်းကာလတွင် မြန်မာအက္ခရာ ခဲစာလုံးကို စမ်းသပ်တီထွင်ပြီး အေဒီ-၁၇၇၆ Pope PiusVI လက်ထက် ရောမမြို့တွင် ပထမဆုံး အောင်မြင်စွာ ပုံနှိပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဆရာတော် Percoto သည် ပိဋိကတ် (၃)ပုံထဲမှ တချို့ကို အီတလီဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
သာသနာအတွက် အေဒီ-၁၇၇၀ ခုနှစ် မုံလှရွာတွင် ပထမဆုံး ရဟန်းဖြစ် သင်တန်းကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၇၉၃ တွင် မြန်မာ တိုင်းရင်းသားမှ ပထမဦးဆုံး ရဟန်းတော် (၃)ပါးကို မွေးထုတ် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုသူတို့မှာ ချမ်းသာရွာ ဇာတိ Fr. Joseph မောင်မောင်ကြီး၊ ချောင်းရိုးသား Fr. Andrew မောင်ကိုး နှင့် ရန်ကုန်မှ Fr. Ignatius di Britto တို့ဖြစ်သည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်ချုပ်ဆိုရာတွင် မင်းတုန်းမင်း၏ စေခိုင်း ချက်အရ Fr. Abbona နှင့် Fr. Tarolli တို့သည် မြန်မာသံတမန်ဖက်မှ ပါဝင် ကူညီခဲ့ရ ကြောင်း ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလ ထုတ် The Guardian စာစောင်တွင် သမိုင်း ဆရာ Vivian Ba က ဖော်ပြထားသည်။
တခြား သာသနာပြု အသင်းဂိုဏ်းတွေမှာ တောင်ကြီး၊ ကျိုင်းတုံဒေသကို Italy နိုင်ငံက PIME (ခေါ်) နိုင်ငံရပ်ခြား သာသနာပြုအသင်းဂိုဏ်း၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် Ireland နိုင်ငံက St. Columban အသင်းဂိုဏ်း။
ပုသိမ်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် ချင်းတောင်ကို MEP အဖွဲ့စသဖြင့် တာဝန်ယူ ကြသည်။
လူမှုရေးအဖွဲ့များစွာလည်း ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးကို Vicariate Apostolate (ခေါ်) အထူးဒေသအဖြစ်မှ Archdiocese (ခေါ်) ဂိုဏ်းချုပ်သာသနာကြီးနှစ်ခု အဖြစ် တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၈ တွင် တောင်ကြီးကို Archdiocese အဖြစ်တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ခံရသည့် အတွက် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂိုဏ်းချုပ်သာသနာကြီး (၃) ခုနှင့် ဂိုဏ်းအုပ် သာသနာ (၁၃)ခု၊ စုစုပေါင်း (၁၆) ခုရှိနေပါသည်။
ရိုမင်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန် သာသနာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုမင်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ အမြောက်အမြား ရှိနေသည်။
ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန် သာသနာ ရိုမင်ကက်သလစ်များသည် ၁၆ရာစု ကတည်းက မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပရိုတက်စတင့်များမှာ ၁၈ရာစု တွင်မှ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ပရိုတက်စတင့်ခရစ်ယာန်များမှာ မြန်မာပြည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်သည်။
၁၉၂၆ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီးတွင် များပြားစွာရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်အခြေပြုသော မက်သဒစ်အသင်းတော်၊ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်များမှာ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး မြို့ကြီးများတွင် အခြေတကျ၊ နေရာ ရရှိသော်လည်း အထူးသဖြင့် အမေရိကန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်မှာ ဝေးလံသော နယ်မြို့၊ တောင်တန်းပြည်နယ်များတွင် သာသနာပြုရသည်။
ဆရာကြီးယုဒသန် အမေရိကန်နှစ်ခြင်း သာသနာပြုအဖွဲ့ချုပ်မှ ဆရာယုဒသန် (Judson)မှာ အထူးထင်ရှားပြီး၊ ၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မြန်မာအင်္ဂလိပ်အဘိဓာန် (၁၈၅၂)၊ မြန်မာခရစ်ယာန်ကျမ်းစာကို ဟေလသ (ဂရိ)နှင့် ဟေဗြဲ (ဂျူးဘာသာ) တို့မှ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်း (၁၉၃၄) ပြီးစီးခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းချုပ် (Myanmar Baptist Convention)မှ ဆရာကြီးယုဒဿန် မြန်မာပြည်ရောက်သော အနှစ် ၂၀၀ အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ကရင်(၁၈၂၈)၊ ရှမ်း (၁၈၆၁)၊ ကချင်(၁၈၇၆)၊ ချင်း(၁၈၈၆) သာသနာပြုခြင်း စတင်ခဲ့သည်။
ရှေးရိုးစွဲ ခရစ်ယာန် သာသနာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အာမေနီးယန်း ရှေးရိုးစွဲ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အနည်းငယ်ရှိပြီးWhitehead, Andrew. (27 August 2014) BBC News: The last Armenians of Myanmar. Bbc.co.uk. Retrieved on 2015-06-11. ရန်ကုန်မြို့ရှိ အာမေးနီးယန်းတမန်တော်များဘုရားကျောင်းတွင် အခြေပြုကြသည်။
BBC News: The preacher refusing to give up the keys to a Yangon church. Bbc.co.uk (7 October 2014). Retrieved on 2015-06-11. မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် လူမျိုးစုပေါင်းစုံက ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် ဘာသာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအတွင်း၌ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဂဏနှင့် အဖွဲ့အစည်း အမျိုးမျိုး တည်ရှိသည်။
အဓိကအားဖြင့် ပရိုတက်စတင့် (Protestant) နှင့် ရိုမန်ကက်သလစ် (Roman Catholic) ဂိုဏ်းကြီးများ ပါဝင်သည်။
အဓိက ပရိုတက်စတင့် ဂိုဏ်းဂဏများ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန်များအနက် နှစ်ခြင်း (Baptists)၊ အေဂျီ (Assemblies of God)၊ မက်သဒစ် (Methodists) နှင့် အင်္ဂလီကန် (Anglicans) အသင်းတော်များသည် အင်အားကြီး အသင်းတော်များအဖြစ် တည်ရှိသည်။
နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အဖွဲ့ချုပ် (Myanmar Baptist Convention) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန်ဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နောက်ပိုင်းတွင် အေဂျီ အသင်းတော်များလည်း ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
ခေတ်ကာလ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ပရိုတက်စတင့်နှင့် ကက်သလစ် အသင်းတော်များစွာတွင် ကိုးကွယ်ဝတ်ပြု အစည်းအဝေးများ မစတင်မီ သီဆို ချီးမွမ်းခြင်းကို ပြုလုပ်သည့် အလေ့အထများလည်း တွေ့လာရသည်။
အသင်းတော်ပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (Ecumenical Work) မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များသည် အသင်းတော်ပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ကြသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရက တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် ကောင်စီ (Myanmar Council of Churches - MCC) သည် အသင်းတော်များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဆက်ဆံရေးကို မြှင့်တင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
MCC ၏ အဖွဲ့ဝင် အသင်းတော်များနှင့် ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်- မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းချုပ် မြန်မာနိုင်ငံကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများအဖွဲ့ချုပ် အာမေနီးယန်အသင်းတော် မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်အသင်းတော်(အင်္ဂလီကန်) မက်သဒစ်အသင်းတော်(အထက်မြန်မာပြည်) ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံမက်သဒစ်အသင်းတော်(အောက်မြန်မာပြည်) ရှင်ဂါဗြေလအသင်းတော် (ယူနီယံ) လူသာရင်ဗက်သလီဟမ်အသင်းတော် ကယ်တင်ခြင်းတပ်အသင်းတော်(မြန်မာပြည်) အမျိုးသားချင်းထောက်ပံ့သည့်ကရင်နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်သာသနာပြုအသင်း မြန်မာနိုင်ငံပရက်စ်ဘီတေးရီးယာန်းအသင်းတော် မြန်မာနိုင်ငံလီဆူးခရစ်ယာန်အသင်းတော် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်သောပရက်စ်ဘီတေးရီးယာန်းအသင်းတော် မရာဧဝံဂေလိအသင်းတော် လွတ်လပ်သောတိုင်းရင်းခရစ်ယာန်သာသနာအသင်းတော် MCC အပြင် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နောက်ပိုင်းတွင် အခြားသော သီးခြား ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများစွာလည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
၎င်းတို့အနက် မြန်မာနိုင်ငံ ဧဝံဂေလိ မိတ်သဟာယအဖွဲ့ (Myanmar Evangelical Christian Fellowship - MECF) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ဧဝံဂေလိ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Myanmar Christian Co-operation Mission - MCCM) တို့မှာ အဓိက အဖွဲ့အစည်းကြီးများ ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် Yangon Christian Youth Crusade (MYC)၊ Evangelical Baptist Church၊ ဆရာ ရော်ဗင်ခိုင်၏ အဖွဲ့အစည်း စသည်ဖြင့် အခြား အဖွဲ့အစည်းများစွာလည်း ရှိသည်။
MCC အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သော ဧဝံဂေလိ အသင်းတော်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများလည်း များစွာ တည်ရှိသည်။
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အသင်းတော်ပေါင်းစုံအဖွဲ့များ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများလည်း ရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ- မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား YMCAs ကောင်စီ (Nation Council of YMCAs of Myanmar) အမျိုးသား YWCA (National YWCA) မြန်မာနိုင်ငံ ကျမ်းစာအသင်း (Bible Society of Myanmar) မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် စာပေအသင်း (Christian Literature Society of Myanmar) မြန်မာနိုင်ငံ ဓမ္မပညာ သင်ကြားရေးအဖွဲ့ (Association for Theological Education in Myanmar - ATEM) မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် ကျန်းမာရေး လုပ်သားများ ဝန်ဆောင်မှုအသင်း (Myanmar Christian Health Workers’ Service Association - MCHWSA) မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် နူနာရောဂါ သာသနာပြုအဖွဲ့ (Myanmar Christian Leprosy Mission) ခရစ်တော်အတွက် မြန်မာလူငယ်များ (Myanmar Youth for Christ - MYFC) မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား အသင်းတော်ပေါင်းစုံ ချေးငွေရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (National Ecumenical Church Loan Fund - ECLOF of Myanmar) မြန်မာနိုင်ငံ ဂိဒေါင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့ (The Gideons International Myanmar) မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အမျိုးသမီး အကြံဉာဏ်ပေးရေး သမဂ္ဂ (The Myanmar Christian Women Temperance Union) ပြည်တွင်း ရပ်တည်မှု ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရမှ ခရစ်ယာန် မစ်ရှင်ကျောင်းများအားလုံးကို ပြည်သူပိုင် သိမ်းယူခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားသား သာသနာပြုဆရာများအား နေထိုင်ခွင့် မပြုတော့သည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဤအခြေအနေသည် မြန်မာအသင်းတော်များအား နိုင်ငံခြားအဆက်အသွယ် အများအပြား မရှိဘဲ ပြည်တွင်း၌ မိမိကိုယ်ကို မှီခို ရပ်တည် လုပ်ဆောင်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ဆရာမှတ်ကြီး ကိုးကား ခရစ်ယာန်ဘာသာ။
thumb|ပုဂံမြို့ဟောင်းရှိ ​စေတီများ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ အများစုဖြစ်ပြီ နိုင်ငံ‌တော်ဘာသာနှင့် လူဦးရေ ၉၀% ခန့် ယုံကြည်ကြသည်။
လူဦးရေနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးအချိုး၊ ဘာသာတရားအတွက် အသုံးပြုသည့် ဝင်ငွေအချိုးတို့နှင့် ကြည့်လျှင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ယုံကြည်သက်ဝင်မှုအရှိဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
Cone & Gombrich, Perfect Generosity of Prince Vessantara, Oxford University Press, 1977, page xxii ဗမာလူမျိုး၊ ရှမ်း၊ ရခိုင်၊ မွန်၊ ကရင်၊ ဇို၊ နှင့် တရုတ်လူမျိုး များ အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည့် ဘာသာ ဖြစ်သည်။
ဘုန်းတော်ကြီးများကို သံဃာ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အမွန်အမြတ်ထားကာ ကြည်ညိုကိုင်းရှိုင်းကြသည်။
ဗမာနှင့် ရှမ်းလူမျိုးများအပါအဝင် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများအကြားတွင် နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ တွဲဖက်တွေ့ရှိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၏ နေ့စဉ်ပြုလုပ်သည့်အရာများတွင် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုခြင်းနှင့် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ခြင်းသည် အများဆုံးဖြစ်သည်။
ဂန္ဓာရီလမ်းစဉ်နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသော ဝိဇ္ဇာလမ်းစဉ်သည်လည်း အနည်းငယ်ပါဝင်သည်။
မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုခြင်းကို အများဆုံးပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ငါးပါးသီလ စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့် ပရဟိတနှင့် ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်သည့် ဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိနိုင်ရန် မျှော်မှန်းသည်။
သမိုင်းကြောင်း ဗုဒ္ဓသာသနာသည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ဘီစီ ၅၈၈ ကပင် စတင် ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများအရ အတည်ပြု မှတ်သားနိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဝင်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ မြန်မာနိုင်ငံ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ထူးခြားစွာ ဘုရားရှင်အား ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပထမဆုံး ဆွမ်းကပ်ရသူ ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပထမဆုံး သရဏဂုံ တည်သူများ နှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ခဲ့၏။
မြန်မာ့ဗုဒ္ဓသာသနာအစ- ရွှေတိဂုံ က ဖြစ်သည်။
ထိုရွှေတိဂုံစေတီတော် သည် ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မှာ ကမ္ဘာမြေပြင်တွင် ပထမဦးဆုံးစေတီဖြစ်၏။
ရွှေတိဂုံသမိုင်းသစ် (အရှင်အာဒိစ္စရံသီ) ပုဂံခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ကမ္ဘာပေါ်တွင်ဗုဒ္ဓဘာသာ သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း၂၆၀ဝ ကျော်(ဘီစီ ၅၈၈)တွင် စတင် ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဗုဒ္ဓဘာသာသာသနာ သက်တမ်း သည် ရွှေတိဂုံစေတီတော် ၏ သက်တမ်းနှင့် အတူတူဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများအရ အတည်ပြု မှတ်သားနိုင်သည်။
ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော် ကို ထူထောင်ခဲ့သူ အနော်ရထာမင်း (ခရစ်၁၀၄၄ - ၁၀၇၈) လက်ထက်တွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ စတင် ပြန့်နှံ့လာခဲ့သည်။
အနော်ရထာမင်း နန်းတက်စတွင် ပုဂံပြည်၌ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးကို လည်းကောင်း၊ လောကနာထကို လည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနိုး၊ ပရေမေသွာတို့ကိုလည်းကောင်း၊ နတ်နဂါးနှင့် အရည်းကြီးတို့ကိုလည်းကောင်း အားလုံးစုံကို ရောနှော ယောင်မှား၍ လည်းကောင်း ကိုးကွယ်နေကြလေသည်။
ထိုအခါ ယဉ်ကျေးမှုသည် မသန့်မရှင်း ဖြစ်နေလေသည်။
အနော်ရထာဘုရင်လက်ထက်တွင် တောလည်သော မုဆိုးတစ်ယောက်သည် တောထဲ၌ ထူးဆန်းသော အဝတ်အစားနှင့် ပုံသဏ္ဌန်ရှိသည့် လူတစ်ဦးကို တွေ့မြင်သဖြင့်စူးစမ်းရာ ရဟန်းဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် ဘုရင်ကို အကြောင်းကြားသည်။
ထိုရဟန်းမှာ ရှင်အရဟံ ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာမင်းသည် ရဟန်း၏ အဆုံးအမကို ခံယူပြီးလျှင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် အနော်ရထာမင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ရှိသည့် အရည်းကြီး တို့ကို နှိမ်နင်းခဲ့သည်။
ပုဂံတွင် အရည်းကြီးတို့ ကြီးစိုးနေသည့်အတွက် အတုအယောင် ဘာသာရေးကို စစ်မှန်သည့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဖြင့်ပုဂံပြည်သူတို့ကို လမ်းမှန်ရောက်စေခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
အရည်းကြီးတို့၏ မှားယွင်းယုတ်ညံ့သည့် လုပ်နည်းကိုင်နည်းများကို အဆုံးသတ်စေလိုသော အနော်ရထာနှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ မွန်ဒေသတွင် ကာလကြာရှည်ကတည်းက ပွင့်လင်းနေခဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အထက် ပုဂံသို့ ပြန့်ပွားစေရန် သာသနာပြုလာသည့် ရှင်အရဟံ တို့ဆုံစည်းပြီးနောက် မြန်မာ့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု သမိုင်းတွင် ကြီးမားသည့် အပြောင်းအလဲတစ်ရပ်ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။
မည်သည့် ကာလနေ့ရက်က မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု မသိရသော်လည်း မွန်လူမျိုး ရှင်အရဟံသည် သာသနာပြုရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် မိမိမွေးရပ်ဒေသမှ ဝေးကွာလှသည့် ပုဂံသို့ ကြွရောက်လာပြီးနောက်ဆုံး ပုဂံပြည်၌ပင် နေထိုင် ပျံလွန်တော်မူသွားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ တည်တံ့ပြန့်ပွား ထွန်းကားရေးအတွက် အနော်ရထာမင်းသည် အားထုတ်တော်မူသည်။
အနော်ရထာမင်းသည် ပုဂံပြည်ရှိ ရဟန်းများအား ဘုရားရှင်၏ ပိဋကတ်တော်အစစ်ကို သင်ကြားစေလေသည်။
သင်ကြားစေနိုင်စိမ့်သောငှာ ပိဋကတ်တော်တို့ကို မွန်အက္ခရာမှ မြန်မာအက္ခရာသို့ ပြန်စေပြီးလျှင် ပုဂံမြို့တွင် ထိုပိဋကတ်တိုက်တာကို ဆောက်၍ လှူဒါန်းလေသည်။
ဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများ thumb|နံနက်ခင်းတွင် ဆွမ်းခံကြွလာသော ရဟန်းတော်များ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ယှဉ်တွဲလျက်ရှိသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ပတ်သက်သည့် ပွဲတော်များ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အမြောက်အမြား ရှိနေသည်။
မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်သည့် သင်္ကြန် ကို ရေသဘင်ပွဲဟုလည်း သိကြပြီး ဟိန္ဒူဘာသာမှ အစပြုသည့် ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။