kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကြီးထွားနှုန်းမြန်သည့် အပင်မျိုးဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် ၁၅ ပေအထိ မြင့်မားပြီး ၁၀ပေ အကျယ်ထိ ကြီးပွားပါသည်။
အဆောက်အဦး နံရံများတွင် တွယ်ကပ်စိုက်ပျိုးထားလျှင် အင်မတန်လှသောအပင်ဖြစ်သည်။
ပွင့်ဖတ်လွှာ ၂ထပ် ပွင့်သော အပင်နှင့် ပွင့်ဖတ်လွှာ ၁ထပ်တည်း ပွင့်သောအပင်ဟူ၍ အပင် အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်။
ထားဝယ်မှိုင်းပန်း၏ ရနံ့သည် ညနေခင်းများနှင့် ညချမ်းအခါများမှာ ပို၍ မွှေးပျံ့ပါသည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ အသီးများသည် ရှည်မျောမျောသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အနက်ရောင်ဖြစ်သည်။
အသီးတွင် အစေ့တစ်စေ့တည်းသာရှိသည်။
ထိုအစေ့မှ မျိုးပွားပါသည်။
အစေ့မှမျိုးပွားခြင်းအပြင် အမြစ်ကိုင်းကိုဖြတ်တောက်ပြီးနောက် အသစ်တဖန်စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့်လည်း အပင်အသစ်တစ်ပင်အဖြစ် မျိုးပွားယူနိုင်သည်။
ဆောင်းရာသီကဲ့သို့ အေးသောရာသီများတွင် ကြီးထွားမှုမရှိဘဲငြိမ်သက်နေတတ်သော်လည်း ပူနွေးသောရာသီဥတုများတွင်မူ ရှင်သန်ကြီးထွားနှုန်းမြန်ပြီး အပွင့်များလည်း များ⁠များပွင့်ပါသည်။
အသုံးဝင်ပုံ ထားဝယ်မှိုင်းပင်၏ အစေ့နှင့်အရွက်သည် ဆေးဘက်ဝင်သည့်အတွက် လူတို့စားသုံးကြသည်။
ထားဝယ်မှိုင်းအရွက်နုလေးများကို ပြုတ်ပြီးသုပ်စားကြသည်။
အသီးသည် အရသာရှိပြီးဆေးဘက်ဝင်သည့် အစွမ်းသတ္တိကြောင့် လူတို့ နှစ်သက်စွာစားသုံးကြသည်။
ထားဝယ်မှိုင်းပင်သည် အပွင့်များအဆုပ်လိုက် အခဲလိုက်ပွင့်ခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးထားသူတို့၏ အိမ်ခြံဝင်းကိုလှပစေရုံမျှမကဘဲ ဆေးဘက်ဝင်သော် အသီးနှင့်အရွက်တို့ကြောင့် အကျိုးကျေးဇူးများလှသည့် အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
Piper cubeba Hunter (စရိုပင်) Botany Term : Piper cubeba Hunter Species/Family : Poperaceae thumb|စရိုပင် ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် : နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက် : ကွမ်းရွက်နှင့်ဆင်ပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်ကြောထင်ရှားသည်။
ရွက်ရင်းအဝိုက်သေးငယ်၍ မညီညာချေ။
ရွက်နားညီ၍ ရွက်ပြားချောပြီး အပေါ်မျက်နှာပြင် အဖောင်းအကြွကလေးများ ရှိ၏။
ရွက်ညှာ ၁ လက်မခန့်ရှည်၍ ထင်ရှားသော မြောင်းပါရှိသည်။
အပွင့် : ပိတ်ချင်းကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။
အသီး : ပိတ်ချင်းသီးတောင့် နှင့် တူ၍ မွှေးကြိုင်သောအနံ့များ ရှိ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အပွင့် ၊ အသီး ၊ အမြစ် ၊ အပင်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : စွတ်စိုထိုင်းမှိုင်းသော ဒေသများတွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ စရိုသည် စပ်၏ ၊ ပူ ၏ ၊ ခါး၏ ၊ ကြေကျက်က စပ်၏ ၊ ကြေကျက်လွယ်၏ ၊ ဝမ်းမီးကို တောက်စေသည်။
ပိုး ၊ သလိပ် ၊ လေတို့ကိုနိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ- အပွင့် : ချောင်းဆိုး ၊ ပန်းနာရောဂါပျောက်ဆေးများတွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
အသီး : အသီးကို ဝမ်ူဗိုက်ရောင်ခြင်း ၊ ချောင်းဆိုးခြင်း ၊ နှာစေး ၊ အအေးမိခြင်း အစရှိသည့် ရောဂါများ အတွက်သုံးသည်။
အစာကြေဆေး ၊ အားကြွဆေး စသည်တို့ ဖော်စပ်ရာ၌လည်း ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
အမြစ် : အမြစ်သည် အဆိပ်ကို ပြေစေတတ်၏။
ချောင်းဆိုး ၊ ရင်ကျပ် ၊ ပန်းနာ ၊ ဒူလာမြင်းသရိုက်ရောဂါနှင့် လေထိုးလေအောင့်ရောဂါအတွက် သုံး၏။
အပင် : အပင်ရိုးကို မုန့်ညက်နှင့်နယ်၍ ဆားအနည်းငယ်ထည့်ပြီး ပေါင်းစားလျှင် သွေးကို သန့်ရှင်း စေ၍ သွေးအားတိုးစေပြီး ဒူလာ မီးယပ် ညောင်းညာကိုက်ခဲခြင်းများကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
(ငှက်ဖျားပျောက်စ နာလန်ထလူနာများ စားသုံးရန် အထူးသင့်လျော်သည်။
) http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=117 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
Rabbit Greens (ကန်စွန်းရိုးနီ) Botany Term : Ipomaea aquatica Forsk Species/Family : Convolvulaceae thumb|ကန်စွန်းရိုးနီ ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် တစ်နှစ် သို့မဟုတ် နှစ်ကြာခံ ရေလျှောက်ပင် ဖြစ်သည်။
ပင်စည်ရိုးနီ၍ ခေါင်းပွဖြစ်၏။
အဆစ် များမှ အမြစ်များ ထွက်သည်။
အဆစ်နေရာတွင် အခေါင်းပိတ်ဖြစ်သည်။
၃-၆ လက်မရှည်သည်။
လှံစွပ်ပုံ သို့မဟုတ် သုံးထောင့် ပုံ ဖြစ်သည်။
ရွက်ထိပ် အလွန်ချွန်သည်။
ရွက်ရင်း မြားသွားပုံရှိသည်။
အမွေးမဲ့သည်။
ရွက်ညှာအလွန် ရှည်သည်။
ရွက်နားညီ သည်။
ရွက်ပြားချော၍ ပါးလွှာသည်။
ရွက်နား ခရမ်းရောင်သမ်းသည်။
အပွင့် အပွင့်ကြီးသည်။
ခရမ်းဖျော့ရောင်ရှိ၍ ခေါင်းလောင်းပုံဖြစ်သည်။
ပွင့်တည်း ဖြစ်သည်။
သီတင်းကျွတ်မှ တပို့တွဲလအတွင်း ပွင့်သည်။
အသီး အချင်း ၁/၂ လက်မခန့် ရှိသည်။
လုံးဝိုင်းသည်။
ရင်မှည့်က အက်ကွဲသည်။
အစေ့ ၄ စေ့ သို့မဟုတ် ၂ စေ့ ရှိ၍ ပိုးသားကဲ့သို့ အမွေးများ ရှိသည်။
တပို့တွဲ ၊ တပေါင်းလတွင် သီးမှည့်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ ရေမြောင်း ရေကန်များနှင့် လယ်ကွက်များတွင် အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်၏။
စိုက်ပျိုးပင် အဖြစ်လည်း စိုက်ကြသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ချို၍ အေး၏။
နို့ရည်ကို ဖြစ်စေ၏။
ရေ၌ ဖြစ်သော ပိုးတို့ကို ပယ်တတ်၏။
လေ ၊ သလိပ် ကို ဖြစ်စေသည်။
အဆိပ်ကို ပြေစေ၏။
အရွက်ရည်သည် မီးလောင်နာ ၊ ဆီးနှင့် ပတ်သက်သော ရောဂါနှင့် ပူလောင်ခြင်းတို့ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အရွက် ကန်စွန်းရွက်ရည်ကို မီးလောင်နာ ၊ ရေငတ်နာ ၊ ဆီးနှင့် ပတ်သက်သည့် အဖျားရောဂါများပျောက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ အဆိပ်အတောက် ပြေစေရန်အတွက်လည်းကောင်း သုံး၏။
အရွက်ကို ဟင်းချက် စားသော် သွေးဝမ်းရောဂါ ပျောက်၏။
ဆီးအိမ်တွင် ဆီးရှိပါလျက် ဆီးမထွက်ခြင်းနှင့် ဓမ္မတာလွန်ခြင်း ရောဂါအတွက် ကန်စွန်းရွက်ကို ဘူးရွက် မန်ကျည်းရွက်တို့နှင့် အမျှကြိတ်၍ ဆန်မှုန့်ညက်နှင် ဖျော်ပြီး ဆီးခုံပေါ်တင်ထားပါက ၁၅ မိနစ်အတွင်း ဆီးကျဆင်း၏။
ဓမ္မတာလွန်ခြင်းလည်း ရပ်တန့်စေ၏။
ကန်စွန်းရွက်ကို ပြုတ်သောက်ပါက ရင်ပြည့်ဝမ်းကျ ရောဂါ ပျောက်၏။
ကန်စွန်းရွက်ကို ထန်းလျက် မန်ကျည်းမှည့်နှင့် ဆားထည့်၍ ကျိုသောက်က ဆီးကျောက်တည်ခြင်းနှင်တကွ ဆီးရောဂါ ဟူသမျှ ပျောက်၏။
ငန်းမန်းရှိသောအနာကို ဘူးရွက်များနှင့် ရောစပ်၍ ရေစိမ်ပြီး အနာကို ဆွတ်လိမ်းခြင်းအားဖြင့် ငန်းမန်းကျစေနိုင်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=118 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ဖန်ခါးပင်သည် အရိပ်ကောင်းသော အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်ပြီး Combretaceae မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အရသာဖန်ခါးသော အသီးလုံးငယ်များ သီးသည့် ပင်စောက် တစ်မျိုးလည်းဖြစ်သည်။
http://www.mmspelling.info/?p=48528 Haritaki သို့မဟုတ် Harar, Harida, Black Myrobalan, Chebulic Myrobalan စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် အပူပိုင်းအရိပ်ရ အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။
ပင်စည်ဖြောင့်မတ်သည်။
ရွက်ကြောများ ထင်ရှားပြီး ဘဲဥပုံဖြစ်သည်။
ပွင့်ညှာမဲပန်းခိုင်ဖြစ်ပြီး ဖြူဝါရောင် ရှိသည်။
အသီးမှာ ဘဲဥပုံဆန်၍ ညိုဝါရောင် ရှိပြီးမာကျောသည်။
ခြောက်သွေ့သော အခါတွင် မြောင်းများဖြစ်လာသည်။
အသားထူ၍ အစေ့တစ်စေ့သာ ရှိသည်။
အစေ့မှာ အဝါဖျော့ရောင် ဖြစ်သည်။
အပင် ရွက်ကြွေ ပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်၍ ပေ ၇၀-၈၀ ထိ မြင့်၏။
ပင်စည် ရှည်၍ ဖြောင့်မတ်၏။
အခေါက် ထူ၏။
အပွေး အနက် ရောင် ရှိ၏။
အက်ကြောင်း များ သေးငယ် သည်။
ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံ ရှိ၍ ရွက်ထိပ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း ဝိုင်း၏။
ရွက်ပြား ၃ လက်မ ၄ လက်မ ခန့် ကျယ်ပြန့် သည်။
ရွက်ညွန့် ကတ္တီပါညို အရောင်ရှိ သည်။
ရွက်ကြောများ ထင်ရှား သည်။
အပွင့် ပွင့်ညှာ မဲ့ ပန်းခိုင် ပေါ်တွင် အဖြူ သို့မဟုတ် အဝါရောင် ပန်းပွင့်လေးများ ပွင့်၏။
ပွင့်ဖတ် မရှိ ပွင့်ချပ် နှင့် ပွင့်သော ပန်းပွင့် ဖြစ်သည်။
ကဆုန်လ မှ ဝါဆို ဝါခေါင် လအတွင်း ဖူးပွင့် သည်။
အသီး တစ်စေ့ သီး ဖြစ်သည်။
အသား ထူ၍ အရသာ ဖန်သည်။
ပြာသို တပို့တွဲ လတွင် အသီး ရင့်မှည့် သည်။
တွေ့နိုင်သောနေရာများ များသောအားဖြင့် မြန်မာ နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပေါ် ဒေသ များတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
သဘာဝ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ ဖန်ခါးသီးကို အသီး၊ အခေါက်၊ အစေ့အားလုံးကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဖန်ခါးသီး သည် ဖန်၏။
သွေးသား ကို စင်ကြယ်စေ၏။
မျက်စိ ကို ကောင်းစေ၏။
အထူးသဖြင့် အူနှင့် စပ်သော ရောဂါများ ၊ အရေပြား ရောဂါ၊ ကိုယ်ရေဝါ မြင်းသရိုက်၊ ညောင်းကျ၊ ကြို့ထိုး၊ ဝမ်းဗိုက်အောင့်၊ အစာ မကြေ ရောဂါ တို့၌ သုံးရ၏။
အသီး ဖန်ခါးသီး ပြုတ်ရည်ကို နို့နှင့် ရောတိုက်ပါက အရက်မူးခြင်း ပျောက်၏။
ဖန်ခါးသီး အခြောက်မှုန့် နှင့် အုန်းဆီကို ရော၍ မီးလောင်ဖုများကို လိမ်းပေးသော် အနာ သက်သာ စေသည်။
ဖန်ခါးသီး ကို ထု၍ တစ်ည ရေစိမ်ပြီး ထို ရေကြည်ဖြင့် မျက်စိကို ဆေးပေးပါက မျက်စိ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း ပျောက်၏။
ဖန်ခါးသီး ကို အမှုန့် ကြိတ်ပြီး နို့နှင့် သောက်ပါက အနာ ရောဂါ ကင်း၍ အသက် ရှည်စေသည်။
အမြဲ တမ်း မမှီဝဲသော်မှ ၇ ရက် တစ်ကြိမ် မှီဝဲ နိုင်သည်။
အသီး ကို ဝမ်းနုတ်ဆေး ဖော်စပ် ရာတွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြု၏။
အစေ့ ဝက်ခြံ အမြစ် မထွက်သော် ဖန်ခါးသီးစေ့ကို ဆန်ဆေးရည်နှင့် သွေးလိမ်း ရ၏။
အရွက် ဖန်ခါး ရွက်ရှိ အသီး ကဲ့သို့ ဖုဖောင်း နေသော ကတြ သင်္ချေကို ဝမ်းနုတ်ဆေး ၊ သွေးဆေး၊ လေဆေး၊ မျက်စိ နာ ပျောက်ဆေး စသည်တို့ ဖော်စပ် အသုံး ပြု သည်။
မီးယပ်ဆေး၊ ဒူလာဆေး၊ လိပ်ခေါင်းဆေး များ ဖော်စပ် ရာတွင်လည်း ထည့်သွင်း အသုံး ပြုသည်။
အခေါက် အခေါက် ကို ပြုတ်သောက်သော် ဝမ်းလျှော ဝမ်းကိုက် ရောဂါ များကို ပျောက်ကင်း စေသည်။
ရုတ်တရက် ရရှိသော ထိခိုက် ဒဏ်ရာ များ ပေါ်တွင် အခေါက်ကို ကြိတ်၍ အုံပေး သော် သွေးထွက် လွန်ခြင်း ကို ရပ်တန့် စေသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=116 ကိုးကား Category:သစ်သီးပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပင်စည် ဖြောင့်တန်း၍ အခေါက်မှာ ချောမွေ့သည်။
အရွက်မှာ ထောင့်မှန် ရွက်ဆိုင်ဖြစ်သည်။
အစိမ်း ရင့်ရောင် ကြီးမား တောက်ပြောင်သော အရွက်များ ဖြစ်သည်။
ရွက်နား ညီသည် သို့မဟုတ် လှိုင်းတွန့် အနည်းငယ် ရှိသည်။
ပန်းခိုင်သည် အဖြူရောင် ပန်းပွင့်များ စုပြုံ၍ ထွက်သည်။
အသီးသည် ရှည်မျောမျော ပုံစံရှိပြီး ပြောင်ချောသည်။
အစေ့ များသည် ပျစ်ချွဲချွဲ ဖြစ်သည်။
အပင် ပင်လတ် မျိုး ဖြစ်၏။
အရောင် ပြောင်လက်၏။
အကိုင်း အခက် များစွာ ဖြာ၏။
ပင်စည်ပေါ် တွင် အညိုရောင် အစက် အပြောက် များရှိ၏။
အခေါက်ထူ ၍ ကြမ်းတမ်း၏။
အကိုင်း လေးထောင့်ပုံ ရှိပြီး နှစ်ထောင့်တွင် အမြှောင်း ပါသည်။
အရွက် ရွက်ဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်သည်။
အလျား ၁ ပေ ခန့် ရှည်၏။
ရွက်ရင်း သွယ်၍ ရွက်ထိပ် ချွန်သည်။
အရွက် အလယ်ပိုင်း ကျယ်သည်။
အရွက် ထက်အောက် မျက်နှာပြင် နှစ်ဖက်လုံး ပြောင်ချောသည်။
ရွက်နား ချော၍ လှိုင်းတွန့် အနည်းငယ် ရှိသည်။
ရွက်ညှာ တိုတုတ်၏။
နှလုံး ပုံသဏ္ဌာန် ရွက်စွယ် နှစ်ခု ပါရှိ၏။
အပွင့် အလွန် သေးငယ်သော အဖြူရောင်ပွင့် ဖြစ်၏။
ပန်းခိုင် ထိပ်တွင် ပန်းပွင့်များ စုပြုံ၍ ထွက်သည်။
ပန်းခိုင်သည် အရွက်၏ အခြားတစ်ဖက် မှ ထွက်သည်။
ပွင့်ညှာ တိုသည်။
အသီး အချင်း ၂ လက်မ ခန့် ရှိ၏။
ရှည်မျောမျော ပုံ ဖြစ်သည်။
အသီးခွံ ပါး၍ ပြောင်ချော၏။
အသီး မျက်နှာပြင် ပေါ်ရှိ ဗဟုဂံပုံ အကွက် အလေးများတွင် ပန်းပွင့် အရာများ မျက်စိ သဖွယ် ကျန်နေသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်၊ အသီး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား အထူးသဖြင့် အထက် မြန်မာ ပြည်နှင့် အောက်မြန်မာ ပြည် ဒေသများ၌ အများဆုံး ပေါက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ရဲယိုရွက် သည်ခါး၏။
စဉ်းငယ် ပူ၏။
လေနှင့် ဝမ်းကို ရွှင်စေ တတ်၏။
ရဲယိုသီး သည်ပူစပ် သောအရသာ ရှိ၍ စဉ်းငယ် ချဉ်၏။
သွေး၊သည်းခြေ၊လေ၊သလိပ် တို့ကို နိုင်၏။
အစာ မကြေ၊လေနာ၊ သည်းခြေနာ တို့ကို နိုင်၏။
ရဲယိုရွက် ကိုပြုတ်၍ တို့စားလျှင် လေချုပ် ရောဂါ၊ ဝမ်းဗိုက်နာ ရောဂါ၊ အာခေါင် ပူလောင် သောရောဂါ၊ သည်းခြေ ဖောက်ပြန်သော ရောဂါနှင့် သွေးတိုး ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
ရဲယိုရွက် ကို ငါးမြွေထိုး အသားနှင့် ပြုတ်၍ သုပ်စားလျှင် ပင်လယ် အူနာ ပျောက်သည်။
ရဲယိုရွက် ကို သုပ်စားပါက နို့ချောင်းပိတ် ရောဂါ၊နို့ရေ ခန်းရောဂါ၊သကျည်း ကိုက်ရောဂါ၊ဝမ်းရစ်နာ ခြင်းနှင့် နှာခေါင်း သွေးလျှံ ခြင်းတို့ကို ပျောက်စေ၏။
နှလုံး ရောဂါ၊ သွေးသွန် ရောဂါနှင့် ဆီးချို ရောဂါများ အတွက် ဒန့်သလွန်ရွက် နှင့် ဟင်းချို ချက်သောက်က ပျောက်စေ၏။
အသီး ၁။
ပျားရည်နှင့် ခေါက်စားလျှင် ချောင်းဆိုး ရောဂါနှင့် ပန်းနာ ကို ပျောက်စေသည်။
ရဲယိုသီး မှည့်ကို ထန်းလျက်နှင့် စားသော် အစာမကြေ ရောဂါ ပျောက်၏။
အသီးနုကို ပြုတ်၍ သုပ်စားက လေထိုး လေအောင့် နှင့် သွေးတက်ရောဂါ ပျောက်၏။
ရဲယိုပင် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်၌ အထူးသဖြင့် မိုးများသော ဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသော ရဲယိုပင်ကို စားသုံး၍ရသော အရွက်နှင့် အသီးတို့ကြောင့် လူသိများသည်။
ယင်းသည် နီပါးဆေးပင်မျိုးတွင် ပါဝင်၍ နီပါးကြီးဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။
ရဲယိုပင်သည် အခြား နီပါးဆေးပင်များကဲ့သို့ ရူဗီအေစီအီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်၍၊ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် မိုရင်ဒါအန်ဂတ် စတီဖော်လီယာဟု ခေါ်သည်။
အပင်ငယ် ပင်စောက်မျိုးဖြစ်၍ အကိုင်းအခက်များ ရှည်လျားသည်။
အရွက်များသည် ပြောင် ချောနေ၍ တခါတရံ တစ်ပေခန့် ရှည်လျားသည်။
အရွက်များသည် အနည်းငယ် ချွန်၍ အနည်းငယ် အမြီးရှည်သည်။
ရွက်ရင်းဖက်သို့ အတန်ငယ် ဝိုက်၍ ရှူးသွားသည်။
အရွက်များ ရွက်ဆိုင်ထွက်သည်။
အရောင်ဖြူ၍ အနည်းငယ် အနံ့သင်းသော အပွင့်ကလေးများ အများအပြား ပွင့်သည်။
ပွင့်တံရှည်သည်လည်း ရှိသည်။
တိုသည်လည်း ရှိသည်။
ရဲယိုသီးသည် စထရော်ဗယ်ရီသီး၊ ဩဇာသီးတို့ကဲ့သို့ အစေ့များ၍ မှည့်သည့်အခါ ပျော့အိအိ နေပြီးလျှင် အနံ့ပြင်းသည်။
ရဲယိုပင်ကို အစေ့ပျိုး၍ စိုက်ရသည်။
စိုက်ပျိုးရန် မခဲယဉ်းလှသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ရှိ နေအိမ်ဝင်းခြံများ၌ အတွေ့ရ များသော အပင်မျိုး ဖြစ်လေသည်။
အရွက်ကိုရော၊ အသီးကိုပါ စားသုံးနိုင်ကြသော်လည်း အသီး၏ စူးရှသောအနံ့ကို မကြိုက်ကြသဖြင့် အသီးကို စားသုံးသူ နည်းသည်။
အနံ့ခံနိုင်သူများကမူ ရဲယိုသီးမှည့်၏ ပူရှိန်းရှိန်း အရသာကို တမျိုးတမည် နှစ်သက်ကြသဖြင့်လည်း‌ကောင်း၊ ဆေးဖက် ဝင်သော အသီးတစ်မျိုး အဖြစ်လည်းကောင်း ထန်းလျက်ဖြင့် နယ်၍ စားသုံးကြသည်။
ရဲယိုရွက်သည်လည်း ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
အရသာ ခါးသော်လည်း လေနိုင်သောအရွက် တစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်။
ငါးခူ၊ ငါးရံ့ စသည့် ငါးတစ်မျိုးမျိုးကို ရဲယိုရွက်နုဖြင့် ငါးပေါင်းထုပ် လုပ်စားလေ့ရှိကြရာ၊ ရဲယိုရွက်၏ ခါးသက်သက် အရသာကြောင့် ငါးပေါင်းထုပ်သည် ပို၍ အရသာထူးကဲသည်။
ထိုကြောင့် မြန်မာငါးပေါင်းထုပ်တွင် ရဲယိုရွက်သည် မပါမဖြစ်သော ပစ္စည်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ငါးပုဇွန် စသည် တမျိုးမျိုးနှင့် ရဲယိုရွက်ကို ငါးပေါင်းကြော် ကြော်၍လည်း စားသုံးကြသည်။
ရဲယိုရွက်နုကလေးများကို မီးအုံး၍လည်းကောင်း၊ ရေနွေးဖျော၍လည်း‌ကောင်း အတို့အမြှုပ် ပြုလုပ်၍လည်း စားသုံးကြလေသည်။
ရဲယိုရွက်နှင့် အသီးတို့တွင် ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်များသည် အတူတူလိုပင် ဖြစ်သည်။
ယင်းတို့တွင် ဗီတာမင်စီဓာတ်၊ ကလိုရီဓာတ်၊ ရေငွေ့ဓာတ်တို့ အတော်များများပါဝင်၍ ထုံးဓာတ်နှင့် သတ္တုဓာတ်တို့ အတော်အသင့် ပါသည်။
ကာဗို ဟိုက်ဒရိတ်နှင့် ပရိုတင်းဓာတ်များလည်း အနည်းငယ်စီပါသည်။
ထိုကြောင့် ရဲယိုရွက်သည် အရသာခါး၍ အသီးသည် အနံ့ပြင်းသော်လည်း အင်အားဖြစ်စေသော အရွက်နှင့် အသီးဟူ၍ ဆိုနိုင်သည်။
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုမှာ ရဲယိုရွက်သည် ခါး၏။
စဉ်းငယ်ပူ၏။
လေကို ရွှင်စေတတ်၏။
သွေးကို တက်ကြွစေတတ်၏။
ဝမ်းကိုလည်း ရွှင်စေတတ်၏။
ရဲယိုသီးသည် ပူစပ်သော အရသာ ရှိ၏။
စဉ်းငယ်လည်း ချဉ်၏။
သွေး သည်းခြေ လေသလိပ်တို့ကို နိုင်၏။
အစာ မကျေသောအနာ၊ လေလှိုက်တက်သောအနာ၊ လေပူနာ၊ သည်းခြေ လှုပ်ရှားထကြွသော အနာတို့ကို နိုင်၏။
ရဲယိုသီးမှည့်ကို ထန်းလျက်နှင့် နယ်၍ တစ်ညဉ့်သိပ်ထားပြီးသည့်နောက် ကောင်းစွာ ခေါက်၍ ဆားအနည်းငယ် ထည့်ပြီးလျှင် သုံးဆောင်ပါက ဝမ်းဖောဝမ်းရောင်၊ ရင်ကယ်ရောဂါများ ပျောက်ကင်း၍ ရင်ချောင်စေသည်။
ချောင်းဆိုးသော် ပျားရည် နှင့် နယ်၍ စားသုံးက လျင်မြန်စွာ ပျောက်စေတတ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
အိန္ဒိယ ဆေးကျမ်းအလိုမှာ အရွက်ကို ပြာချပြီးလျှင် မုန်ညင်းစေ့အနည်းငယ်နှင့် ပြုတ်၍ တိုက်ပါက သူငယ်နာ ဝမ်းသက်ရောဂါ ပျောက်ကင်းနိုင်၏။
ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်လိုလျှင်လည်း ထိုအပြုတ်ရည်တွင် အမွှေးအကြိုင် အနည်းငယ်ထည့်၍ တိုက်ရသည်။
အသီးနှင့်အရွက်ပြုတ်ရည်သည် မိန်းမတို့ ဓမ္မတာချုပ်ခြင်းကို ဖယ်ရှားနိုင်၏။
ရဲယိုမြစ်သည်မူ ချုပ်စေသောသတ္တိ ရှိသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်-- ချုံယောင် ပင်လတ် မျိုးဖြစ်၏။
အမြင့် ၆ ပေ မှ ၁၅ ပေ အထိ မြင့်သည်။
အကိုင်း အခက် များသန်မာ ၍ ဝေဆာစွာ ထွက်၏။
အရွက်-- ငှက်မွေး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
အလျား ၃ လက်မ မှ ၆ လက်မ ထိ ရှည်သည်။
ရွက်မြွှာများ ၂၀-၄၀ ထိ ပါရှိ၍ မျက်နှာချင်း ဆိုင်ထွက်သည်။
ရွက်ပြား ပြောင်ချော၍ ရွက်နား ညီပြီး လှံဖျားပုံ ရှည်မျောမျောပုံ ရှိ၏။
အပွင့်-- ကြားထွက် ပန်းခိုင် တွင် ပွင့်၏။
အနီပွင့်၊ အဝါပွင့် နှစ်မျိုး ရှိ၏။
အပွင့် အရေ အတွက် နည်းပါးသည်။
အသီး-- သီးတောင့်ရှည် ဖြစ်သည်။
၃ လက်မ မှ ၆ လက်မ ထိ ရှည်၏။
အနည်းငယ် လိမ်ပြီး တွဲလျားကျ နေ၏။
အသီးတောင့် တစ်တောင့်လျှင် အစေ့ ၁၅ စေ့ မှ ၂၀ စေ့ ထိ ပါရှိ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ်၊ အခေါက်၊ အစေ့၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား ချောင်းမြောင်း အင်းအိုင် နှင့် လယ်တော ယာတော များတွင် ပေါက်ရောက် သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ-- သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်၏။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလို အရ ရေသကျည်း အမြစ်သည် ပူ၏။
ဝမ်းဗိုက် တင်းရောင်ခြင်းကို ပျောက်စေ၏။
ရောဂါပိုး တို့ကို နိုင်နင်း၏။
အအေးပပ်ခြင်း၊ သရက်ရွက် ရောင်ခြင်းတို့မှ ကင်းဝေးအောင် ပြုနိုင်၏။
အခေါက်သည် တွန့်ရှုံ့ စေတတ်၏။
ဓာတ်သက် စေ၏။
အစေ့သည် ကျောက်ကြီး ရောဂါကို ကာကွယ် နိုင်၏။
အရွက် သည်အေး၏။
ကိုယ်လက် ဖောရောင်နာ၊မျက်စိနာ၊အဆိပ်သင့် နာတို့ကို နိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ- အမြစ်-- ၁။
အမြစ်ကို အကျိတ် ရောဂါ၊ အဖျားရောဂါ၊ အနာပေါက် ရောဂါ၊ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးမကောင်း ၍ကိုယ်ပေါ်တွင် အဖြူ အနီ ကွက်များ ပေါ်ခြင်းနှင့် လည်ချောင်း ရောဂါ တို့အတွက် ဆေးဖော်စပ် အသုံးပြု၏။
ကင်းဆိပ် ဖြေဆေး အဖြစ်လည်း သုံး၏။
အခေါက်--၁။
အခေါက် ကြိတ်ညှစ်ရည် ကို အရေပြား ရောဂါ ရှိသူများအား တိုက်ကျွေးခြင်း၊ အစေ့ကို သွေး၍ လိမ်းကျံပေး ခြင်းပြုရ၏။
အစေ့-- ၁။
အနာဟောင်း၊ အနာဆွေး များပေါ်တွင် အစေ့ကို သွေးလိမ်းပေး ခြင်းဖြင့် အသားနု တက်၍ ပျောက်ကင်း စေသည်။
အစေ့ကို မီးယပ်သွေး မှန်ဆေး၊အသည်းရောင်၊အဆုတ်ရောင် ရောဂါ ကုဆေး အဖြစ်လည်း ဖော်စပ် သုံး၏။
အရွက်-- ၁။
အရွက်ကို အဆိပ်သင့် ခြင်းနှင့် ကိုယ်လက် ဖောရောင်သော အနာ၊ မျက်စိနာ များအတွက် အသုံးပြု ရ၏။
ရွက်နု များကို ဟင်းချို ချက်သောက်ခြင်း၊ ရေနွေး ဖြော၍ တို့မြှုပ်စားခြင်း၊ အချဉ် တည်၍ စားခြင်း၊ သုပ်စား ၊ကြော်စား ခြင်းဖြင့် သားသည် အမေများ နို့ရည်ကို များစေ၍ နို့ချောင်း ပိတ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေး ပြီး နို့ရည်ကို အထူး သန့်စင် စေ၏။
အဆစ်ရောင် ရောဂါ၊ ကိုယ်လက် ကိုက်ခဲသော ရောဂါ များအတွက် အရွက်ကို ပြုတ်သောက် ရ၏။
အရွက်ခြောက်ကို အမှုန့်ပြု၍ ပျားရည် သို့မဟုတ် အရက်ချို များဖြင့် ရောစပ် သောက်သုံးသော် အင်အားကို ပြည့်ဖြိုး စေ၏။
ရေသကျည်း ရွက်ကြိတ်ညှစ်ရည် ကို မျက်စိ၌ ခတ်ပေးသော် အဖျားပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=113 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်----ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်၏။
၃ ပေ ကျော်ခန့် မြင့်သည်။
ထောင်မတ် ၍ ပေါက်သည်။
ပင်စည်နှင့် အကိုင်းအခက် လေးထောင့် ပုံရှိသည်။
ပင်စည် ညိုခြောက် ခြောက် ရောင်ရှိ၍ ဖုဖောင်း နေသော အဆစ်များ ရှိ၏။
ပဉ္စငါးပါး လုံး မွှေး၏။
ကိုင်းနုများ ပေါ်တွင် အမွှေးနု ကလေးများ ရှိသည်။
အရွက်----၂ ရွက်စီ ရွက်ဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်၏။
ရွက်ရင်း ဝိုင်း၍ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။
ရွက်နား တွင် ခွေးသွား စိပ်များ ရှိ၏။
အရွက် အပေါ် မျက်နှာပြင်တွင် အမွှေးနု ကလေးများ ရှိ၏။
ရွက်လယ်ကြော ထင်ရှားပြီး အနီရောင်ရှိ သည်။
ရွက်ညှာ မရန်းစေ့ရောင် သမ်းကာ အမွေးနုလေး များဖြင့် ဖုံးလွှမ်း နေသည်။
အပွင့်--သေးငယ်၏။
ပန်းခရမ်းရောင် ရှိသော ပန်းပွင့်လေးများ ပန်းခိုင်ပေါ်တွင် စုပြုံ ၍ ပွင့်၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : ဆေးဝါးအလို့ငှာ အိမ်များ တွင် စိုက်ပျိုး လေ့ရှိသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : ပင်စိမ်းအာနိသင် နှင့်တူ၏။
ဆီး၌ သွေးပါခဲ့သော် အရွက်ရည်ကို ဆေးခြောက် အနည်းငယ် နှင့် ရောသောက် ရ၏။
ဖျားနာခြင်း နှင့် ကလေးများ အညှော် မိ၍ ငန်းမန်း လိုက်ခြင်း များ အတွက် အရွက်ကို ကြိတ်၍ နှမ်းဆီ နှင့် ရောပြီး ငယ်ထိပ်ပေါ် တွင် လိမ်းပေးခြင်း ၊ အုပ်ပေးခြင်း ပြုရ၏။
မီးယပ်လာစဉ် ကိုက်ခဲခြင်း အတွက် အရွက်ရည်ကို အတွင်းဆေးအဖြစ် သုံး၏။
ဆီးရွှင်ဆေး လေထိုး လေအောင့် ရောဂါပျောက်ဆေး ဖော်စပ်ရာ တွင်လည်း ထည့်သွင်း အသုံးပြု ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=114 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
နီပါးဆေးပင် (တောရဲယို)သည် Rubiaceae မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Aal သို့မဟုတ် Indian Mulberry ဟု ခေါ်ကြပြီးအပွင့်ပွင့်သည့် အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် အပင် အခေါက်အဝါရောင်ရှိ ၏။
အတွင်းခေါက် နီဝါရောင် ရှိသည်။
အရွက် ရွက်လွှဲထွက် သည်။
ဘဲဥပုံ ရှိ၍ အဖျားချွန်သည်။
ရဲယိုရွက် နှင့်တူသည်။
သို့သော်အနည်းငယ် သေး သည်။
ရွက်ပြားပေါ် တွင် အမွေးနု ကလေးများ ရှိသည်။
ရွက်ရင်းတွင် ရွက်စွယ်ရှိ သည်။
အပွင့် အဖြူရောင် ရှိ၏။
မွှေး၏။
တန်ခူးလ မှ ဝါဆိုလ အတွင်းပွင့် ၏။
အသီး ရဲယိုသီး အငယ်နှင့် တူသည်။
အသားထူ သည်။
တန်ခူးလ မှ ဝါဆိုလ အတွင်းသီး ၏။
တွေ့နိုင်သောနေရာများ မြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်း ဒေသနှင့် ပဲခူး ရိုးမ တောင်ခြေ များ အတွင်း အများ အပြား ပေါက်ရောက်သည်။
သဘာဝ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလို အရ နီပါးဆေး သည် ဝဖြိုးစေ၏ ၊ အဖျားကို ပယ်တတ်၏ ၊ မီးယပ်ကို မှန်စေ၏။
သွေးဝမ်း ၊ ရိုးရိုးဝမ်း သက်ခြင်းတို့ ၌ များစွာ အကျိုးရှိ၏။
အသက်ကို ရှည်စေ တတ်၏။
အရွက် အရွက်ကို ကြိတ်၍ အနာ ပေါ်တွင် အုံပေးပါ ကအနာ နုလျှင်ပိန် ပြီးရင့်လျှင် ပြည်ပေါက်၍ ပျောက်စေ၏။
အရွက်ပြုတ် ရည်ကို မုန် ညင်းစေ့ နှင့် ရော၍ကလေးများ သွေးဝမ်း သွားသော် တိုက်ရ၏။
အရွက်သို့မဟုတ် အခေါက်ကို ကြိတ် ၍ရသော အရည်ဖြင့် အကြောထုံး၊ အကြောတင်၊ အဆစ်အ ဆက် ရောင်ခြင်း ၊ နာကျင်ခြင်း ဖြစ်သော နေရာများ ပေါ် တွင် လိမ်းပေးပါ က ပျောက်ကင်း၏။
အသီး အသီးကို မီးဖုတ်၍ ဆားသင့်တော် ရုံထည့်ကြိတ် ပြီးသွားတိုက် ဆေးအဖြစ် သုံးပါက သွားနှင့်သွား ဖုံးများကို ခိုင်ခံ့စေ၏။
အနာမှ သွေးစိမ်းယို သောအခါ တွင်၎င်းအ သီးခြောက်မှုန့် ကို သိပ်ပေးက ပျောက်၏။
အမြစ် အမြစ်ကို ဝမ်းနုတ်ဆေး အဖြစ်ဖော် စပ်အသုံး ပြု၏။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် နှစ်ရှည်ခံ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၁ ပေ မှ ၁ ၁/၂ ပေ ထိ မြင့်သည်။
ပူဒီနာပင် နှင့် တူသည်။
အကိုင်း အခက်ရှိ အဆစ် များမှ အမြစ်များ ထွက်၍ မြေကြီး ပေါ်တွင် လည်း တွားသွား ပြန့်ပွား နိုင်သည်။
ပင်စည် လေးထောင့် ပုံ ရှိသည်။
အကိုင်း များ ခရမ်းရောင် သမ်းသည်။
အမွေးနု များဖြင့် ဖုံးလွှမ်း နေသည်။
အနံ့ အလွန် ထင်ရှားသည်။
အရွက် ၂ ရွက်ဆီ ရွက်ဆိုင် အလှည့် ကျ ထွက်သည်။
ပူဒီနာ အရွက်နှင့် အချို့ အမျိုးသည် တူသည်။
ရွက်ထိပ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်းသို့ သွယ်သွားသည်။
ရွက်နား ခွေးသွားစိပ် ကျဲကျဲ ရှိသည်။
အပွင့် ပင်စည်နှင့် အရွက်ကြားမှ ပတ်လည် ထွက်သည်။
ပန်းပွင့် အလွန် သေးငယ် ပြီး မွေးနုများ ရှိသည်။
အပြာနုရောင် ရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : ပဉ္စငါးပါး၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် စိုက်ပျိုးပေါက် ရောက်နိုင်သည်။
သို့သော် သမပိုင်း ရာသီ ဥတု ရှိသော ဒေသ တွင် ပိုမို ဖြစ်ထွန်း သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ စိုက်ပျိုးပင်။
စိုက်ပျိုးပုံ- (က)မြေပြုပြင်ခြင်း အစိုဓာတ် အား အမြဲ လိုလို ထိန်းသိမ်း ထားနိုင်သည့် ခဲမြေ မျိုးကို အနှစ်သက် ဆုံးဖြစ်သော် လည်း ရေစီး ရေလာ ကောင်းသည့် သဲနုန်းမြေ၊ ခဲမြေ များတွင် လည်း ဖြစ်ထွန်းသည်။
စိုက်မည့် မြေအား ပွအောင် ထယ်ထိုး ထွန်ယက် တူးဆွ ပေးပြီးနောက် အမှိုက် သရိုက်၊ ခဲလုံး၊ သစ်စ များကို ဖယ်ရှား၍ အောက်ခြေ ၅ လက်မ၊ အပေါ် မျက်နှာ ၄ ပေ x ၂၅ ပေ ၊ အလျား ၂၀ မှ ၃၀ ပေ အထိ သင့်တော် သလို ဘောင်ဖော်ပေး ရမည်။
ဘောင်အမြင့် ကို ၈ မှ ၁၂ လက်မ အထိ ပြုလုပ် ပြီး တစ်ဘောင် နှင့် တစ်ဘောင် ၂ ပေ ကွာ ထားသင့် သည်။
(ခ)မျိုးရွေးချယ်ခြင်း အပင် ပေါက် မညီသဖြင့် မျိုးစေ့ မှ စိုက်ပျိုး လေ့မရှိ ဘဲ ရိတ်သိမ်းပြီး ကျန်ရှိ နေသော မရင့်လွန်း၊ မနုလွန်း သည့် မြေတွားသွား ပင်စည်များကို ရယူ၍ စိုက်ပျိုး ရပါမည်။
မစိုက်မီ အဆစ် ကလေး များမှ အမြစ် ထွက်လာအောင် သဲကျင်းတွင် ပြုစု ထားသင့်သည်။
(ဂ)စိုက်ပျိုးခြင်း အများ အားဖြင့် နယုန်လ တွင် စိုက်ရသည်။
သို့ရာတွင် သီတင်းကျွတ် နှင့် တပို့တွဲ လတွင် လည်း ရေလောင်း စိုက်ပျိုး နိုင်သည်။
မိုးများသော ဒေသ တွင် အဆစ်များ အစို့ မထွက်ဘဲ ပုပ်တတ် သဖြင့် မိုးကုန် မှ စိုက်သင့်သည်။
ပြုပြင် ထားသည့် ဘောင်ပေါ် တွင် ရွေးချယ် ထားသော ပင်စည် တက်များ ကို တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် တစ်ပေ အကွာ ထားပြီး အဆစ် ၂ ဆစ် မှ ၃ ဆစ် အထိ မြေမြှုပ် လျက် စိုက်သင့်သည်။
အမြစ် ထွက်ပြီး ပင်စည် များကို မူ စောင်း၍ စိုက်ရ မည်။
(ဃ)ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း စိုက်ပြီးစ ဘောင်များကို ရေအစို ဓာတ်ကို ချင့်ချိန်၍ မှန်မှန် လောင်းပေး ရမည်။
ဘောင်ပေါ်တွင် ပေါင်းမြက် များ မရှိစေရန် အမြဲ ဂရုပြု ရှင်းလင်း ပေးရမည်။
ပေါင်းမြက် များ ရှိလာပါက ပရုတ်အေး ၏ အရည်အသွေး ကို သာမက အနံ့ကို ပါ ထိခိုက်သည်။
မြေဩဇာ အနေနှင့် မူ သဘာ၀ မြေဩဇာ ကိုသာ အနှစ်သက်ဆုံး ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရ သဖြင့် စိုက်ဘောင် နှစ်ဘောင်တွင် ၄’ x ၂၅’ ၊ နွားချေး မြေဩဇာ ကို ၁ တင်းနှုန်း ခန့် မစိုက်ပျိုး မီကပင် မြေနှင့် ရောစပ်၍ ထည့်သွင်း သင့်သည်။
ပထမ အကြိမ် အရွက် များကို ဆွတ်ခူး ပြီးနောက် အပင်တက် များ သန်မာ လာစေရန် အတွက်လည်း နွားချေးဆွေး ၂ တင်း ထည့်ပေး ရမည်။
မြေကျပ် ပါက အမြစ်များ မနာစေရန် ဖြည်းညင်းစွာ မြေဆွ ပေးရမည်။
ရေပေးသွင်း ခြင်းကို ရိတ်သိမ်းချိန် မတိုင်မီ တစ်ပတ် ခန့်မှ စ၍ ရပ်ထားခြင်း နှင့် နေရောင်ခြည် ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ပေး ခြင်းတို့ သည် ဆီထွက် နှုန်းနှင့် အဆင့် အတန်း မြင့်မား ကောင်းမွန် စေသည့် အတွက် အထူး ဂရုစိုက် ဆောင်ရွက်ပေး ရန် လိုသည်။
ရိတ်သိမ်းဆွတ်ခူးခြင်း စိုက်ပြီး ၇၅ ရက်မှ ၈၀ ရက် အတွင်း ရာသီ ဥတု ကို လိုက်၍ စိုက်ခင်း၏ သုံးပုံ တစ်ပုံ ခန့် စတင် ဖူးပွင့် လာသည်ကို တွေ့ရလျှင် အရွက်များ စတင် ရိတ်သိမ်း နိုင်သည်။
ရိတ်သိမ်းခြင်း ကို နေ့လယ် ၁၀ နာရီ မှ ၁၂ နာရီ အတွင်း ပြုလုပ် ပါလျှင် ဆီထွက် အများ ဆုံး ရရှိ ကြောင်း တွေ့ရှိ ရသည်။
ရိတ်သိမ်း ရာတွင် မြေမှ ၄ လက်မ အကွာတွင် တံစဉ်ဖြင့် ညီညာ စွာ ဖြတ်၍ ရိတ်ရမည်။
သို့မှသာ နောက်တစ်ကြိမ် အပင်တက် မြန်ပါသည်။
ရိတ်ပြီး အပင် ငုတ်များကို နှစ်ပတ်ခန့် ရေမှန်မှန် လောင်းပေးခြင်း၊ ရေသွင်း ပြီးနောက် နှစ်ပတ် အကြာ မြေဩဇာ ကျွေးခြင်းများ ဆောင်ရွက် သင့်သည်။
ရိတ်သိမ်းပြီး အရွက်များကို ခြင်းထဲတွင် ငှက်ပျောရွက် ခံ၍ သယ်ယူပြီး အရိပ်တွင် ဖြန့်၍ ညှိုးနွမ်းစေ ရမည်။
ရေမြေ ရာသီ ဥတု ကို ကြည့်၍ တစ်နှစ်လျှင် ၂ ကြိမ် မှ ၃ ကြိမ် အထိ သီတင်းကျွတ်၊ တပို့တွဲ၊ ကဆုန်လ တို့တွင် ရိတ်သိမ်း နိုင်သည်။
(ယေဘုယျ အားဖြင့် စိုက်ပျိုးပြီး သို့မဟုတ် ရိတ်သိမ်း ပြီးနောက် ၂ လခွဲ မှ ၃ လ အချိန် ထားရမည်။
) အထွက် အနေနှင့် တစ်ဧက လျှင် အရွက် ပေါင်ချိန် ၁၂၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ အထိ ထွက်ပါသည်။
အရွက်စို ပေါင် ၁၀၀ မှ မင်သော်ဆီ ၀.၃၄ ပေါင် ထုတ်ယူ ရရှိ နိုင်သည်။
တစ်ဧကလျှင် အဆီ ပေါင်ချိန် ၃၀ မှ ၄၀ ခန့် ထိ ထွက်ပါသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလို အရ ပရုတ်အေး ပင်သည် ထက်မြက် သော အရသာ ရှိ၍ အနံ့ မွှေး၏။
ရာသီ သွေးကို သက်ဆင်းစေ၏။
ကျောက်ကပ် ကို အားပေး၏။
အသည်းနှင့် သရက်ရွက် ရောဂါ၊ ပန်းနာ ရင်ကျပ် ရောဂါ၊အကြော အဆစ်ရောင်နာတို့၌ အကျိုးများစွာ ပြု၏။
ပရုတ်အေး အပင် အခြောက်သည် အဖျားနှင့် ရေငတ် ရောဂါ ကို ကင်းငြိမ်း စေ၏။
ဝမ်းမီး ကို တောက်စေ၏။
လေဆေး၊ ဝမ်ဖော ဝမ်းရောင် ပျောက်ဆေး၊ အစာအိမ် အားတိုးဆေး၊ အဖျားကျ ဆေး နှင့် အကြောဆွဲ ရောဂါ အတွက် ဖော်စပ် သော ဆေးများ တွင် ပရုတ်အေး ကို ထည့်သွင်း အသုံးပြု ၏။
ပရုတ်အေး ပင်ကို ပြုတ်သောက် သော် ဝမ်းဗိုက်နာ ပျောက်ကင်း၏။
အရွက်ရည်ကို ပျားရည်နှင့် ရောလျက် သော် ဝမ်းသက် ရောဂါ ပျောက်၏။
ပြုတ်သောက် သော် အကြော အဆစ် ရောင်ခြင်း၊ ကိုက်ခြင်း၊ လည်ချောင်း နာခြင်း၊ ချောင်းဆိုး ခြင်း ပျောက်၏။
အအေး ဖျား ဖျားသော် အရွက် ကို ချင်းခြောက်နှင့် ပြုတ်သောက် ရ၏။
ရွက်နုကိုကြိတ် ရှူသော် တွေဝေမူးမိုက်ခြင်း ပျောက်၍ ဦးနှောက် ကို ကြည်လင် စေ၏ ၅။
အရွက်ရည် ကို လိမ်းကျံ ပေးသော် နဖူး၊ မျက်ရိုး ကိုက်ခြင်း ပျောက်၏။
အရွက်ကို ပေါင်းချွေး ပြုလုပ်၍ တိုက်သော် ကလေးများ ဝမ်းဗိုက်နာ ခြင်း ပျောက်၏။
အရွက် ချွေးပြန်ရည် သောက်သော် သွေးတိုးရောဂါပျောက်၏။
အရွက်ကို ဝါး၍ ကြောင်ကိုက်သော နေရာသို့ လိမ်းပေးသော် ကြောင်ဆိပ် ပြယ်၏။
ပျို့အန်ခြင်း ပျောက်ကင်း စေတတ်သော ဆေးတွင် ပရုတ်အေး ကို ထည့်သောက်သော် ပိုမို လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကင်း စေနိုင်၏။
ပရုတ်အေးမှ ပရုတ်ဆီ ထုတ်၍ ပရုတ်ခဲ ပြုလုပ်ပြီး သွားတိုက်ဆေး၊ ချိုချဉ် ၊ဆပ်ပြာ၊ ဆပ်ပြာမွှေး၊အမွှေးအကြိုင် နှင့် အဖျော် ယမကာ များတွင် အားအင် ဖြည့်ဆေး အဖြစ် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=108 ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရွက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်ရှိအိမ်ဝင်း၊ ခြံဝင်းနှင့်ဥယျာဉ်များတွင် အတွေ့ရ များသောအသီးစားအပင်တစ်မျိုးသည်သင်္ဘောပင်ဖြစ်သည်။
သင်္ဘောသီးသည်လူတို့၏ ကျန်းမာအသက် ရှည်ရေးအတွက် အဖိုးတန်သောအသီး၊ အာဟာရဓာတ်အလွန်များပြားသော အသီးအဖြစ်ကျော်ကြားလှပေသည်။
ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဇုံဒေသနိုင်ငံများ၌ အတွေ့ရ များသော်လည်း စင်စစ်သင်္ဘောပင်သည် မြောက်အမေရိကတိုက်တောင်ပိုင်း၊ အပူပိုင်းဒေသနှင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတို့တွင် မူလပေါက်ရောက်ခဲ့သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ၊သီဟိုဠ်ကျွန်းစသော ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေသများသို့လည်း တစ်စတစ်စမျိုး ပျံ့ခဲ့ရာမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။
သင်္ဘောပင်သည် ကာရီကေစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ကာရိကာပါပ ယာဟုခေါ်သည်။
သင်္ဘောသီးကို ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပဒကာသီး၊ တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်ဒေသတွင် ရှိန်းခိုသီးဟု ခေါ်တွင်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် ရှင်သန်လွယ်သောအပင်မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၁၅ပေမှ ပေ၂ဝ ကျော်ခန့်အထိရှိနိုင်သည်။
သစ်နုပင်စည်မျိုးရှိ၍ အကိုင်းအခက်မရှိဘဲအပေါ်သို့ရှူးတက်သွားသောပင်စည်၏ ထိပ်တွင်ထန်းပင်မှထန်းလက်များ ထွက်သကဲ့သို့ သင်္ဘောလက်များစုပြုံ၍ထွက်သည်။
ကြီးမားသော လက်ဝါး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
အသီးကြီးမား သည်။