kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်ခြင်းသည် လွတ်လပ်သော တိုင်းပြည်တစ်ပြည်၏ အဓိက ဝိသေသလက္ခဏာ တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။
အချုပ်အခြာ အာဏာကို အပိုင်းသုံးပိုင်းဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။
ထိုအရာကို အချုပ်အခြာ အာဏာဟုခေါ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ပြည်သူတို့ရွေးကောက်ထားသည့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲက ကိုင်တွယ် အုပ်ချုပ်သည်။
ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံများတွင် ဝန်ကြီးချုပ်၊ သမ္မတစနစ်ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံများတွင် သမ္မတ များက အုပ်ချုပ်ရေး အကြီးအကဲအဖြစ်နှင့် ၎င်းအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို စွဲကိုင်ကျင့်သုံးသည်။
ဥပဒေပြုရေးအာဏာ ဥပဒေပြုရေးအာဏာ ကိုမူ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဦးစီးမှုအောက်တွင် ထားလေ့မရှိပဲ ပြည်သူတို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော လွှတ်တော်သို့ အပ်နှင်းထားသည်။
ထို လွှတ်တော်၏ တာဝန်မှာ နိုင်ငံတွင် လိုအပ်သည့် ဥပဒေများကို အချိန်အခါ နှင့် အခြေအနေအရ သတ်မှတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြု၊ မပြုမဲပေးခြင်းစနစ် ကို ကျင့်သုံးသည်။
တရားစီရင်ရေးအာဏာ တရားစီရင်ရေးအာဏာကို တရားသူကြီးချုပ်နှင့် ဗဟိုတရားရုံးချုပ် အဖွဲ့ဝင် တရားသူကြီးများထံ အပ်နှင်းသည်။
ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စတစ်ခုကို အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်းသည် အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်မှု နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေသ များကိုကျေညက်စွာ နားလည်မှု တို့ပေါ်တွင် မူတည်သဖြင့် တရားသူကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြည်သူတို့ရွေးကောက်ခြင်းဖြင့် ခန့်အပ်မရနိုင်ပေ။
တရားသူကြီးချုပ်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ (သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်) ကရွေးချယ်ပေးပြီး လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးခြင်းဖြင့် ခန့်အပ်လေ့ရှိကြသည်။
thumb|မူဆလင် ကမ္ဘာ၏ ၅ပုံ ၂ပုံမျှသော သူများသည် အစ္စလာမ် သာသနာဝင် မွတ်စလင်(မ်) များဖြစ်ကြပြီး လူမျိုးအသီးသီး နိုင်ငံအသီးသီး နှင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ ယဉ်ကျေးမှုအဖုံဖုံတို့မှလူများပါဝင်ကြသည်။
ဖိလစ်ပိုင်တောင်ဘက်ပိုင်းမှသည် နိုင်ဂျီးရီးယား ထိတိုင်အောင်ပင်ရှိ၏။
ထိုသူတို့အားလုံးသည် တူညီသော အစ္စလာမ်သာသနာအားဖြင့် တူညီသော ယုံကြည်ချက် ခံယူချက်များ ရှိကြ၏။
အာရပ်တိုင်းပြည်များတွင် ၁၈% သော မွတ်စလင်(မ်) များရှိပြီး အင်ဒိုနီးရှားသည် ကမ္ဘာတွင် မွတ်စလင်(မ်) အများဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
အာရှ နှင့် အာဖရိက တွင် မွတ်စလင်(မ်) အတော်များများနေထိုင်ကြသည်။
ရုရှား၊ တရုတ်၊ အမေရိကန် တောင်နှင့် မြောက်ပိုင်း၊ ဥရောပတို့တွင် မွတ်စလင်(မ်) လူနည်းစုနေထိုင်ကြသည်။
အစ္စလမ်ဘာသာတွင် ဆွန္နီမွတ်စလင်(မ်)(Sunni) နှင့် ရှီအာမွတ်စလင်(မ်)(Shia ) ဟူ၍ ဂိုဏ်းကြီးနှစ်ဂိုဏ်း ကွဲခဲ့ကြသည်။
သို့သော် မတူညီသည့် အချက်မှာတမန်တော်မြတ် (ဆွ) အလ္လာဟ်အသျှင်မြတ်အမိန့် ခံယူပြီး ခြင်းပင် အစပြုခဲ့သည်။
ဆွန္နီမွတ်စလင်(မ်) တမန်တော်မြတ် (ဆွ) မရှိတော့သည်နောက် သူ၏အရိုက်အရာအားဆက်ခံမည့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အား မွတ်စလင်(မ်)များ ရွေးချယ်ရာမှ အဘူဘကရ် စွဒ္ဒိက် (တမန်တော်မြတ်၏တပည့်သာဝကကြီးဖြစ်သလို၊ အစောဆုံးမွတ်စလင်(မ်)ဖြစ်လာသူများထဲမှတစ်ဦး) ကို ခေါင်းဆောင်အဖြစ်တင်မြောက်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ အဘူဘကရ်စွဒ္ဒိက် နှင့် သူ့အားဆက်ခံခဲ့ကြသည့် အခြားခေါင်းဆောင်၃ဦး အုမရ်သခင်၊အွစ်မာန်သခင်၊အလီသခင် (အစ္စလမ်ဘာသာတွင် မှန်ကန်သည့်ခေါင်းဆောင်ကြီး ၄ ဦးဟူ၍ရှိသည်) အား လက်ခံသူ နောက်လိုက်များကို ဆွန္နီမွတ်စလင်(မ်) ဟုခေါ်ပြီး ကမ္ဘာ့မွတ်စလင်(မ်)အရေအတွက်၏ ၉၅ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
ရှီအာမွတ်စလင်(မ်) သို့ရာတွင် အဘူဘကရ် ၏ ဆက်ခံမှုအား မထောက်ခံသည့် အလီအိုင်ဘင်အဘီတာလိဘ်(Ali-ibn-Abi-Talib) ဦးဆောင်သည့် အုပ်စုကိုမူ ရှီအာဟုခေါ်ကြသည်။
အလီသည် ခေါင်းဆောင်ကြီး ၄ ဦးတွင် စတုတ္ထမြောက်ဆက်ခံသူနေရာအား ရရှိခဲ့သည်။
ဆိုလိုရင်းမှာ ဆွန္နီမွတ်စလင်(မ်) များအတွက် အဘူဘကရ် သည် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) အလ္လာဟ်အသျှင်မြတ်အမိန့် ခံယူပြီး နောက် ပထမဆုံး ဆက်ခံသူခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး အလီမှာစတုတ္ထမြောက်ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။
သို့သော် ရှီအာမွတ်စလင်(မ်) များအတွက်တော့ အလီသည် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) အလ္လာဟ်အသျှင်မြတ်အမိန့် ခံယူပြီး နောက် ပထမဆုံး ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည်အလီကိုတမန်တော်အဖြစ်တင်မြောက်ချင်ကြသူများဖြစ်ကြသည်။
ဆွန္နီမွတ်စလင်(မ်) နှင့် ရှီအာမွတ်စလင်(မ်) တို့သည် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးရာအဖြစ် ကုရ်အာန်ကျမ်းအား အဓိကအသုံးပြုကြသော်လည်း မတူကွဲပြားခြားနားသော ဟဒီးဆ် ခေါ်အစဉ်အလာနှင့် ကုရ်အာန် အား ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကြောင့် ဘာသာရေး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ မတူညီကြချေ။
ရှီအာမွတ်စလင်(မ်) တို့သည် ကုရ်အာန်ကျမ်းကို ထပ်တိုးထားကြသည်။
အရေအတွက်အရလည်း ဆွန္နီမွတ်စလင်(မ်) များသည် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် လူများစုဖြစ်ပြီး ရှီအာမွတ်စလင်(မ်) များမှာ အီရန်နှင့် အီရတ်တွင်သာ လူများစုအဖြစ် တည်ရှိကြသည်။
အာရပ်မွတ်စလင်တို့၏ အမျိုးသားရေးနှင့် နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုများ thumb|မွတ်စလင်မ် ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု မိုဟာမက်ကိုဘာသာရေးသာမက နိုင်ငံရေး၊အမျိုးသားရေးနှင့် လူမှုရေးတို့တွင်လည်း ဦးဆောင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
အစုစုကွဲပြားနေသည့် အာရပ်မျိုးနွယ်စုတို့ကို ဘာသာရေးဦးဆောင်မှုဖြင့် စုစည်းပေးနိုင်ပြီး မိမိထက်အင်အားခြင်း မယှဉ်နိုင်အောင်များပြားကျယ်ပြန့်သည့် အရှေ့ဘက်မှ ဆက်ဆန်းနစ်(Sassanids)တို့၏ ပါရှန်းအင်ပါယာသစ်(Medo-Persian Empire) နှင့် အနောက်ဘက်မှ အရှေ့ရောမအင်ပါယာ(ခေါ်)ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ (Byzantine Empire)တို့ကို အနိုင်ယူပြီး အယူဝါဒအသစ်ကို ပြန့်ပွားရန်အတွက် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။
ကိန်းဂဏန်း၊လူဦးရေ အရနှိုင်းယှဉ်လျှင် အာရပ်နှင့် ထိုအင်ပါယာကြီးနှစ်ခုကြားတွင် အလွန့်အလွန်ကွာခြားသည်ဟုဆိုရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်ဖြင့် နှိုးဆွထားသည့် အာရပ်တို့အတွက်မူ ထိုကွာခြားမှုတို့ကို မမှုတော့ပေ။
မိုဟာမက်နောက်ဆက်ခံသည့် အဘူဗကရ်နှင့် အုမရ်အိဗနေအယ်လ်ခတ်တဗ် (Umar ibn al-khattab)တို့လက်ထက်များတွင် အာရှမှ အာရပ်တို့ဦးဆောင်သည့် မွတ်စလင်တို့၏ ဘာသာရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ဖြစ်လဲ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုသည် အလွန်သွက်လက်မြန်ဆန်သည်ဟုဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
အချိန်တိုအတွင်း မက်ဆိုပိုတေးမီးယား(Metsopoyamia)၊ ဆီးရီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင်းဒေသများကို သိမ်းသွင်းပြီး အယူဝါဒသစ်ကို ပြန့်ပွားရန် အားထုတ်ကြသည်။
၆၄၂တွင် အီဂျစ်ကို ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ လက်မှဖဲ့ယူပြီး အရှေ့ဘက်မှ ပါရှားတပ်များကို ဒီစီယားစစ်ပွဲ(၆၃၇) နှင့် နေဟာဗင်စစ်ပွဲ(၆၄၂)များတွင် အပြီးသတ် အောင်နိုင်သည်။
ဂျီဘရော်တာရေလက်ကြားကိုဖြတ်ကာ ဥရောပကုန်းမြေရှိ စပိန်နိုင်ငံထိ သိမ်းယူနိုင်သည်အထိအင်အားကြီးခဲ့သည်။
ဥရောပရှိ မူလခရစ်ယာန်နိုင်ငံများအားလုံး မူဆလင်တို့၏ သိမ်းသွင်းမှုခံရတော့မည့် အနေအထားသို့ ခြိမ်းခြောက်လာသည့်တိုင် ပြင်းထန်လှပေသည်။
သို့သော် ရ၃၂ ခု၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် တိုက်ခိုက်သည့် နာမည်ကျော် တိုး(Tours) စစ်ပွဲတွင် မွတ်စလင်တို့ ရှုံးနှိမ့်ပြီးမှသာ ထိုချဲ့ထွင်မှုရပ်တန့်တော့သည်။
စပိန်အနေဖြင့် နောင်အနှစ် ရ၀၀ကျော်ရုန်းကန်ပြီးမှသာ မွတ်စလင်တို့လက်အောက်မှ လွတ်ထွက်ပြီး ခရစ်ယာန်နိုင်ငံအဖြစ် ပီပီပြင်ပြင်ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်သည်။
ထို့အတူ အာဖရိကမြောက်ပိုင်းဒေသများလည်း ဆက်တိုက်ပင် အာရပ်တို့လက်အောက်မှလွတ်မြောက်သည် ဟုဆိုနိုင်သော်လည်း အာရပ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ နှစ်မျိုးလုံးကိုပင် ဆက်လက်ပြီး လက်ခံကျင့်သုံးမြဲ၊ကျင့်သုံးဆဲပင်ဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား Neatorama Wikipedia ကျော်စွာ၁၀၀-ဒေါက်တာသန်းထွန်း မူရင်းရေးသားသူ - ဘိုးစိန် ရည်ညွှန်းကိုးကား - Neatorama, Wikipedia Category:ဘာသာရေး Category:အစ္စလာမ်ဘာသာ။
left | 180px ရှီယာ မူဆလင် (Shia) သည် အစ္စလာမ် ဘာသာခွဲများတွင် ဆွန်နီ မူဆလင် ပြီးနောက် ဒုတိယ အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ရှီယာ မူဆလင်သည် မူဆလင်တွင် အရေအတွက် အားဖြင့်နည်းသော်လည်း အီရန်၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ ဘာရိန်း နှင့် အီရတ် တို့တွင် အဓိက ဘာသာ ဖြစ်ပြီး၊ လက်ဘနွန် နှင့် ကူဝိတ် တို့တွင်လည်း အများအပြား ရှိသည်။
ပရောဖက်မိုဟာမက် မရှိတော့သည်နောက် သူ၏အရိုက်အရာအားဆက်ခံမည့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အား ရွေးချယ်ရန် မဒီနာ(Medina)မြို့တွင် နောက်လိုက်များ စည်းဝေးတိုင်ပင်ကြရာမှ Abu-Bakr (မိုဟာမက်၏တပည့်သာဝကကြီးဖြစ်သူ) ကို တင်မြောက်လိုက်ကြသည်။
ထိုအဖွဲ့ကို ဆွန်နီဟုခေါ်သည်။
သို့ရာတွင် Abu-Bakr ၏ ဆက်ခံမှုအား မထောက်ခံသည့်အုပ်စုတစ်စုလည်း ရှိနေပြန်သေးသည်။
ခေါင်းဆောင်အမည်မှာ Ali-ibn-Abi Talib ဖြစ်ပြီး မိုဟာမက်နှင့် ညီအစ်ကိုဝမ်းကွဲတော်စပ်သလို သားမက်လည်း တော်စပ်သူဖြစ်သည်။
မိုဟာမက်သည် Ghadir-Khum တွင် တရားဟောကြားစဉ်က အလီ အိုင်ဘင် အဘီ တာလိဘ်(Ali-ibn-Abi-Talib) အား "mawla" (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်Master) တစ်ဦးအဖြစ် ပြောဆိုသုံးနှုန်းသွားခဲ့ဖူးခြင်းကြောင့် သူသာဆက်ခံသင့်သည်ဟု ဆိုသည်။
အလီနှင့် သူ့အားထောက်ခံသူနောက်လိုက်များအား Shiat-Ali (အလီ၏နောက်လိုက်) the Following -of-Ali) ဟုခေါ်ကြပြီး ယနေ့အချိန်တွင်တော့ ရှီယာ ဟုသာသိကြတော့သည်။
ထို့အပြင် အလီသည် နောက်ဆုံးတွင် ခေါင်းဆောင်ကြီး ၄ ဦး၏ စတုတ္ထမြောက်ဆက်ခံသူနေရာအား ရရှိခဲ့သည်။
ဆိုလိုရင်းမှာ ဆွန်နီ များအတွက် Abu-Bakr သည် မိုဟာမက်နောက် ပထမဆုံး ဆက်ခံသူခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး အလီမှာစတုတ္ထမြောက်ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။
သို့သော် ရှီယာများအတွက်တော့ အလီမှာ မိုဟာမက်နောက် ပထမဆုံး ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။
ဆွန်နီ နှင့် ရှီယာတို့သည် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးရာအဖြစ် ကိုရ်အာန်ကျမ်းအား အဓိကအသုံးပြုကြသော်လည်း မတူကွဲပြားခြားနားသော hadiths ခေါ်အစဉ်အလာနှင့် ကိုရ်အာန်အား ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကြောင့် ဘာသာရေး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ မတူညီကြချေ။
အရေအတွက်အရလည်း ဆွန်နီ များသည် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် လူများစုဖြစ်ပြီး ရှီယာ များမှာ အီရန်နှင့် အီရတ်တွင်သာ လူများစုအဖြစ် တည်ရှိကြသည်။
300px | left ဆွန်နီမွတ်စလင် (အင်္ဂလိပ်: Sunni) များသည် ကမ္ဘာ့မွတ်စလင်လူဦးရေ၏ 85-90% ခန့်ပါဝင်သော အစ္စလာမ်သာသနာ၏ အကြီးဆုံးဌာနခွဲဖြစ်သည်။
"ဆွန်နီ" ဟူသော စကားလုံးသည် အာရဗီစကားလုံး "ဆူနဟ်" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ရိုးရာ" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ဆွန်နီမွတ်စလင်များသည် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်နှင့် ဟဒီးစ်တော် (နဗီတမန်တော် မုဟမ္မဒ်၏ နှုတ်ကပတ်တော်များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ) သည် အစ္စလာမ့်ဥပဒေနှင့် လမ်းညွှန်မှု၏ အဓိကအရင်းအမြစ်နှစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
၎င်းတို့သည် အစောပိုင်း မူဆလင်အသိုက်အဝန်း (ijma) နှင့် တူညီသော (qiyas) တို့၏ သဘောဆန္ဒကို လိုက်နာကြပြီး ပြဿနာအသစ်များအတွက် တရားဝင် စီရင်ထုံးများကို ရယူကြသည်။
ဆွန်နီမွတ်စလင်များသည် အစ္စလာမ်၏ မဏ္ဍိုင်ကြီးငါးရပ်ကို ယုံကြည်ကြသည်။
Shahadah - အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်မှတစ်ပါး အခြားမည်သည့်ဘုရားမျှမရှိဟု ယုံကြည်ခြင်း နှင့် မုဟမ္မဒ်သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏တမန် တော်ဖြစ်သည်။
Salat- မက္ကာရှိ ကဘကို တစ်နေ့ငါးကြိမ် ဆုတောင်းပါ။
ရမ်ဇာန်လ၏ ဥပုသ်လတွင် မိုးလင်းမှ နေဝင်ရီတရော ဥပုသ်။
Zakat: ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများကို အလှူဒါနပြုခြင်း။
ဟဂ်ျ- ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ငွေကြေးတတ်နိုင်သူများအတွက် တစ်သက်တွင် အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ် မက္ကာသို့ ဘုရားဖူးသွားပါ။
ဆွန်နီ မွတ်စ်လင်မ် များ သည်လည်း ယုံကြည်ခြင်း ပုဒ်မ ခြောက်ခု ကို ယုံကြည် သည်။
အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားကို ယုံကြည်ပါ။
ကောင်းကင်တမန်များကို ယုံကြည်ခြင်း။
အာဒံ၊ နောဧ၊ အာဗြဟံ၊ မောရှေ၊ ယေရှုနှင့် မုဟမ္မဒ် အပါအဝင် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရစူလ်တမန်တော်မြတ်(ဆွ)အား ယုံကြည်ပါ။
တိုရာ၊ သမ္မာကျမ်းစာနှင့် ကုရ်အာန်ကျမ်းများအပါအဝင် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ထင်ရှားပေါ်လွင်သော စာအုပ်များကို ယုံကြည်ပါ။
တရားစီရင်ရာနေ့၌ ယုံကြည်ခြင်း။
ကြိုတင်ယုံကြည်မှု။
ဆွန်နီမွတ်စလင်များကို တွေးခေါ်မှုဆိုင်ရာ အဓိကကျောင်းလေးခု သို့မဟုတ် mazhabs ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။
ဟာနဖီ- Imam Abu Hanifah (CE 699-767) မှ တည်ထောင်ခဲ့သော အကြီးဆုံးသော တွေးခေါ်မှုကျောင်း။
မာလီကီ- Imam Malik ibn Anas (711-795 CE) မှ တည်ထောင်ခဲ့သော ဒုတိယအကြီးဆုံး တွေးခေါ်မှုကျောင်း။
Shafi'i - Imam Muhammad Ibn Idris ash-Shafi'i (767-820 CE) မှ တည်ထောင်ခဲ့သော တတိယအကြီးဆုံး တွေးခေါ်မှုကျောင်း။
ဟန်ဘာလီ- Imam Ahmad Ibn Hanbal (780-855 CE) မှ တည်ထောင်ခဲ့သော စတုတ္ထအကြီးဆုံး တွေးခေါ်မှုကျောင်း။
တွေးခေါ်မှုကျောင်းတစ်ခုစီတွင် ကုရ်အာန်နှင့် ဟဒီးစ်တော်၏ တရားစီရင်ထုံးများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ သီးသန့်ရှိကြသည်။
သို့သော် တွေးခေါ်မှုဆိုင်ရာ စာသင်ကျောင်း လေးခုစလုံးသည် အစ္စလာမ်၏ အခြေခံမူများကို သဘောတူကြသည်။
ဆွန်နီမွတ်စလင်များသည် သိပ္ပံ၊ သင်္ချာ၊ ဆေးပညာ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် အနုပညာအပါအဝင် နယ်ပယ်များစွာတွင် ကမ္ဘာကို သိသာထင်ရှားသော ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ပြည်သူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုများကဲ့သို့သော လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများစွာ၏ ရှေ့တန်းမှလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဆွန်နီမွတ်ဆလင်များသည် အလွှာပေါင်းစုံမှ ကွဲပြားသော လူမျိုးစုများဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ တူညီသော ယုံကြည်ချက်များနှင့် အစ္စလာမ်၏ သွန်သင်ချက်များကို လိုက်နာရန် ကတိကဝတ်များဖြင့် စည်းလုံးကြသည်။
တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (အာရဗီ- مُحَمَّد‎; အသံထွက် [muˈħammad] ခန့်မှန်းခြေ အေဒီ ၅၇၀ – ၈ ဇွန် ၆၃၂) သည် အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ နောက်ဆုံးသော တမန်တော်နှင့် တမန်တော်မြတ်အဖြစ် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့က ယုံကြည်ကြသည်။
သူသည် အာရေဗျကျွန်းဆွယ် မက္ကာမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သော ကုရ်အာန်ကျမ်း (Quran) ကို လက်ခံရရှိသူဖြစ်သည်။
ကုန်သည်တစ်ဦးအဖြစ် ဘဝကို စတင်ခဲ့သော်လည်း အသက် ၄၀ အရွယ်တွင် ပထမဆုံးသော ဗျာဒိတ်တော်ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင် (အလ္လာဟ်) ကိုသာ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရန် ဟောပြောခဲ့သည်။
သူ၏ ဟောပြောသွန်သင်မှုများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ အနှစ်သာရဖြစ်ပြီး မွတ်စလင်မ်တို့၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် လိုက်နာကျင့်သုံးစရာ စံနမူနာများ ဖြစ်သည်။
မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက်များThe Qur'an (ကုရ်အာန်ကျမ်း)Sahih al-Bukhari (ဆဟီးဟ် ဘိုခါရီ)Sahih Muslim (ဆဟီးဟ် မွတ်စလင်မ်)Sunan Abi Dawud (ဆွနန် အဘီဒါဝုဒ်)Jami` at-Tirmidhi (ဂျာမေ့ အသ်-သရ်မီးဇီ)Sunan an-Nasa'i (ဆွနန် အန်-နစီ)Sunan Ibn Majah အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် သူ၏ အရေးပါမှု တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
မွတ်စလင်မ်တို့က သူ့အား အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ နောက်ဆုံးစေလွှတ်လိုက်သော တမန်တော်အဖြစ် ယုံကြည်ကြပြီး၊ ရှေးယခင် ပွင့်ခဲ့သော တမန်တော်များ (ဥပမာ- အာဒမ်၊ နောဧ၊ အာဗြဟမ်၊ မောရှေ၊ ယေရှု) ၏ သွန်သင်ချက်များကို အတည်ပြုသူ၊ ပြည့်စုံစေသူအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။
သူ၏ သွန်သင်ချက်များ၊ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံ (ဆွန္နသ်) နှင့် ဟဒီးစ်တော် (သူ၏ ပြောကြားချက်များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ မှတ်တမ်း) တို့သည် မွတ်စလင်မ်တို့အတွက် ဘဝလမ်းညွှန်များ ဖြစ်ကြသည်။
အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ အဓိက ကျမ်းဂန်ဖြစ်သော ကုရ်အာန်သည် တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ထံသို့ ကောင်းကင်တမန် ဂျစ်ဘရာအီးလ် (ဂါဗြေလ) မှတစ်ဆင့် ဗျာဒိတ်တော်အဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ သွန်သင်ချက်များသည် အစ္စလာမ်ဘာသာကို လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့စေခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ကြီးမားသော အပြောင်းအလဲများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
သူ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် အာရေဗျကျွန်းဆွယ်ရှိ လူမျိုးစုများ စုစည်းညီညွတ်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ့်အင်ပါယာကြီး ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
ဤအင်ပါယာသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်အာဖရိက၊ စပိန်နှင့် အခြားဒေသများအထိ ကျယ်ပြန့်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ့်ယဉ်ကျေးမှု၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် အနုပညာတို့ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့သည်။
တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ သွန်သင်ချက်များသည် လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် ကြီးမားသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မွတ်စလင်မ် သန်းပေါင်းများစွာတို့သည် တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ စံနမူနာကို လိုက်နာကျင့်သုံးနေကြပြီး သူ၏ သွန်သင်ချက်များသည် ကမ္ဘာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ဆက်လက် လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။
အခန်း (၁) - ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု (Early Life and Family) မျိုးရိုးနှင့် ဖွားမြင်ခြင်း မွေးသက္ကရာဇ်နှင့် နေရာ တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ကို အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၊ မက္ကာမြို့ (Mecca) တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အေဒီ ၅၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားကြသည်။
သို့သော်လည်း အတိအကျ မွေးသက္ကရာဇ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပညာရှင်များအကြား အနည်းငယ် ကွဲလွဲမှုများ ရှိပါသည်။
အချို့က အေဒီ ၅၇၁ ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
မွေးဖွားသည့်လမှာ ရဗီအွလ်အောင်ဝလ်လ (Rabi' al-Awwal) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုလ၏ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု အစ္စလာမ်ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ယုံကြည်ကြသည်။
ဤနေ့ကို မော်လိဒ်-အာန်-နဗီ (Mawlid an-Nabi) ဟုခေါ်ပြီး မွတ်စလင်မ်အများစုက အထွတ်အမြတ်ထား ပွဲတော်အဖြစ် ကျင်းပကြသည်။
မျိုးနွယ်စု (ကုရိုက်ရှ်) နှင့် ဆွေစဉ်မျိုးဆက် တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် မက္ကာမြို့တွင် ဩဇာအာဏာကြီးမားသော ကုရိုက်ရှ် (Quraysh - قريش) မျိုးနွယ်စုမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။
ကုရိုက်ရှ်မျိုးနွယ်စုသည် ကအ်ဘာ (Kaaba - الكعبة) ကျောင်းတော်ကြီးကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းသူများအဖြစ် လူသိများပြီး၊ ထိုခေတ်ကာလ အာရေဗျတွင် ဂုဏ်သရေရှိသော မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်။
တမန်တော်၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်- တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက် စဉ်အမည်မှတ်ချက်၁မုဟမ္မဒ်တမန်တော်မြတ် (ဆွ)၂အဗ္ဗဒူလာတမန်တော်၏ ဖခင်၃အဗ္ဗဒူလ် မွတ္တလိဗ်တမန်တော်၏ အဘိုး၊ ကုရိုက်ရှ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး၄ဟာရှင်မ်ကုရိုက်ရှ် မျိုးနွယ်စု၏ ဘိုးဘေးတစ်ဦး၊ ကအ်ဘာ ကျောင်းတော်ကို စောင့်ရှောက်သူ၅အဗ္ဗဒ် မနာဖ်ဟာရှင်မ်၏ ဖခင်၆ကုဆိုင်းကုရိုက်ရှ် မျိုးနွယ်စုကို စုစည်းသူ၊ မက္ကာမြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သူ၇ကိလာဗ်၈မွရ်ရာ၉ကအ်ဗ်၁၀လုအိုင်း၁၁ဃာလိဗ်၁၂ဖီဟီရ် (ကုရိုက်ရှ်)၁၃မာလိက် ဤဇယားသည် အဓိက မျိုးဆက်များကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
အသေးစိတ် မျိုးရိုးစဉ်ဆက် အပြည့်အစုံမှာ ပိုမိုရှည်လျားပါသည်။
မျိုးရိုးအမည်များသည် အာရဗီဘာသာစကား ထုံးစံအရ ဖခင်အမည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။
(ဥပမာ- မုဟမ္မဒ် အိဗ်နု အဗ္ဗဒူလာ = အဗ္ဗဒူလာ၏သား မုဟမ္မဒ်) ဖခင် အဗ္ဗဒူလာ၊ မိခင် အာမေနာ ဖခင် အဗ္ဗဒူလာ (Abdullah ibn Abd al-Muttalib - عبد الله بن عبد المطلب) - တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ ဖခင်သည် အဗ္ဗဒူလ် မွတ္တလိဗ်၏ သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ရုပ်ရည်ချောမောပြေပြစ်သူ၊ သဘောထားကောင်းမွန်သူအဖြစ် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
သူသည် ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှာမ် (Syria) သို့ ကုန်သွယ်သွားလာလေ့ရှိသည်။
တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်မှာပင် ဖခင်ဖြစ်သူ အဗ္ဗဒူလာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မိခင် အာမေနာ (Aminah bint Wahb - آمنة بنت وهب) - တမန်တော်၏ မိခင်သည် ဝဟဗ် (Wahb) ၏ သမီးဖြစ်ပြီး၊ ဇုဟ်ရာ (Banu Zuhrah) မျိုးနွယ်စုမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။
သူမသည်လည်း ဂုဏ်သရေရှိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
တမန်တော် (ဆွ) ၆ နှစ်အရွယ်တွင် မိခင် အာမေနာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ အခြေအနေ ဖခင် ကွယ်လွန်ခြင်း တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် မမွေးဖွားမီကပင် ဖခင်ဖြစ်သူ အဗ္ဗဒူလာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဗ္ဗဒူလာသည် ကုန်သွယ်ရေးခရီးမှ ပြန်လာစဉ် ယသရစ်ဗ် (နောင်တွင် မဒီနာဟု အမည်ပြောင်း) မြို့အနီးတွင် နာမကျန်းဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် တမန်တော် (ဆွ) သည် ဖခင်မျက်နှာကို မမြင်တွေ့ခဲ့ရပေ။
မိခင်နှင့်အတူ နေထိုင်ခြင်း၊ နို့ထိန်းမိခင် ဟာလီမာ ထိုခေတ် အာရပ်ထုံးစံအတိုင်း မက္ကာမြို့မှ ကလေးငယ်များကို ကျန်းမာသန်စွမ်းစေရန်နှင့် သန့်ရှင်းသော လေထုတွင် ကြီးပြင်းစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကျေးလက်ဒေသများရှိ နို့ထိန်းမိခင်များထံတွင် အပ်နှံလေ့ရှိသည်။
တမန်တော် (ဆွ) ကိုလည်း ဘန်နု ဆအ်ဒ် (Banu Sa'd) မျိုးနွယ်စုမှ ဟာလီမာ ဘင်တ္ အဘူ ဇွိုင်ဗ် (Halimah bint Abi Dhuayb - حليمة السعدية) ဆိုသူ နို့ထိန်းမိခင်ထံတွင် အပ်နှံခဲ့သည်။
ဟာလီမာနှင့် သူမ၏ မိသားစုသည် တမန်တော် (ဆွ) ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြပြီး သူ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ကြီးပြင်းလာမှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်သမိုင်းတွင် တမန်တော်ငယ်ဘဝက ဟာလီမာ၏ အိမ်တွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဆိုသော အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ထားကြသည်။
အဘိုး အဗ္ဗဒူလ် မွတ္တလိဗ် ထံတွင် နေထိုင်ခြင်း နို့ထိန်းမိခင် ဟာလီမာထံတွင် ၄ နှစ် သို့မဟုတ် ၅ နှစ်ခန့် နေထိုင်ပြီးနောက် တမန်တော် (ဆွ) ကို မိခင် အာမေနာထံ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် မကြာမီ မိခင် အာမေနာလည်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် တမန်တော် (ဆွ) ကို အဘိုးဖြစ်သူ အဗ္ဗဒူလ် မွတ္တလိဗ် (Abd al-Muttalib ibn Hashim - عبد المطلب بن هاشم) က ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
အဗ္ဗဒူလ် မွတ္တလိဗ်သည် ကုရိုက်ရှ် မျိုးနွယ်စု၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တမန်တော် (ဆွ) အပေါ် များစွာ ချစ်ခင်ဂရုစိုက်ခဲ့သည်။
ဦးလေး အဘူတာလိဗ်၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ကြီးပြင်းခြင်း တမန်တော် (ဆွ) ၈ နှစ်အရွယ်တွင် အဘိုး အဗ္ဗဒူလ် မွတ္တလိဗ်လည်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် တမန်တော် (ဆွ) ကို ဦးလေးဖြစ်သူ အဘူတာလိဗ် (Abu Talib ibn Abd al-Muttalib - أبو طالب بن عبد المطلب) က ပြုစုစောင့်ရှောက် လာခဲ့သည်။
အဘူတာလိဗ်သည် ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တမန်တော် (ဆွ) ကို ကုန်သွယ်ရေးခရီးစဉ်များတွင် ခေါ်ဆောင်သွားလေ့ရှိသည်။
အဘူတာလိဗ်သည် တမန်တော် (ဆွ) ကို မိမိ၏ သားသမီးများကဲ့သို့ပင် ချစ်ခင်စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး၊ နောင်တွင် တမန်တော်ဘဝ ရောက်ရှိသည့်အခါတွင်လည်း အမျိုးမျိုး အကာအကွယ်ပေးခဲ့သည်။
တမန်တော်၏ ငယ်ဘဝသည် မိဘမဲ့ဘဝ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မိသားစုဝင်များ၏ ချစ်ခင်ဂရုစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဤငယ်ဘဝ အတွေ့အကြုံများသည် တမန်တော် (ဆွ) ၏ စိတ်နေသဘောထားနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ပြုစုပျိုးထောင်မှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။
လူငယ်ဘဝနှင့် အလုပ်အကိုင် သိုးကျောင်းသားဘဝ တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် ငယ်စဉ်ကပင် သိုးများနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်များကို ထိန်းကျောင်းခဲ့ရသည်။
ထိုခေတ်ကာလ အာရပ်လူငယ်များအတွက် သိုးကျောင်းခြင်းသည် သာမန် လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ တာဝန်ယူတတ်မှု၊ စိတ်ရှည်သည်းခံမှုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် နီးစပ်မှုတို့ကို ပျိုးထောင်ပေးသည့် အတွေ့အကြုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တမန်တော် (ဆွ) သည် ဤအတွေ့အကြုံမှတစ်ဆင့် နှိမ့်ချမှု၊ ကြင်နာမှုနှင့် သဘာဝကို ချစ်မြတ်နိုးမှုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။
ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်ခြင်း တမန်တော် (ဆွ) သည် လူငယ်ဘဝတွင် ဦးလေး အဘူတာလိဗ်နှင့်အတူ ရှာမ် (ယခုခေတ် ဆီးရီးယား) နှင့် အခြားဒေသများသို့ ကုန်သွယ်ရေးခရီးစဉ်များတွင် လိုက်ပါခဲ့သည်။
ဤခရီးစဉ်များမှတစ်ဆင့် တမန်တော် (ဆွ) သည် မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာရေးများနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။
ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်ခြင်းကြောင့် တမန်တော် (ဆွ) သည် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများစွာ ရရှိခဲ့ပြီး၊ နောင်တွင် အစ္စလာမ့် နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။
"အလ်-အာမီးန်" (သစ္စာရှိသူ) ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ် ရရှိခြင်း တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် ရိုးသားမှု၊ သစ္စာရှိမှုနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုတို့ကြောင့် ငယ်စဉ်ကပင် "အလ်-အာမီးန်" (Al-Amin - الأمين) ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ကို ရရှိခဲ့သည်။
အာရဗီဘာသာဖြင့် "အလ်-အာမီးန်" ဆိုသည်မှာ "သစ္စာရှိသူ" သို့မဟုတ် "ယုံကြည်စိတ်ချရသူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
တမန်တော် (ဆွ) ၏ ဤဂုဏ်သတင်းကြောင့် မက္ကာမြို့သူများသည် သူ့အား အငြင်းပွားမှုများကို ဖြေရှင်းပေးရန်နှင့် ငွေကြေးဥစ္စာများကို ယုံကြည်စွာ အပ်နှံလေ့ရှိကြသည်။
တမန်တော်ဘဝ မရောက်မီကပင် သူ၏ သစ္စာရှိမှုနှင့် တရားမျှတမှုတို့သည် လူအများက လေးစားအားကျခဲ့ကြသည်။
နောင်တွင် တမန်တော်ဘဝ ရောက်ရှိသည့်အခါ၌ပင် ဤဂုဏ်သတင်းကြောင့် လူအများက သူ့အား ယုံကြည်လက်ခံရန် ပိုမိုလွယ်ကူခဲ့သည်။
အခန်း (၂) - တမန်တော်ဘဝ မရောက်မီ အခြေအနေ (Pre-Prophetic Period) ခါဒီဂျာနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း ခါဒီဂျာ၏ နောက်ခံအကြောင်း ခါဒီဂျာ ဘင်တ် ခိုဝါလိဒ် (Khadijah bint Khuwaylid - خديجة بنت خويلد) သည် မက္ကာမြို့မှ ကုရိုက်ရှ်မျိုးနွယ်စုဝင် သူဌေးကတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူမသည် အသိုင်းအဝိုင်းတွင် "သန့်စင်စင်ကြယ်သောအမျိုးသမီး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "အာတ်-တာဟီရာ" (At-Tahirah - الطاهرة) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။
ခါဒီဂျာသည် ယခင်က အိမ်ထောင်နှစ်ဆက်ရှိခဲ့ပြီး ခင်ပွန်းများ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ကြီးမားသော ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းကို အမွေဆက်ခံရရှိခဲ့သည်။
သူမသည် စီးပွားရေးတွင် ထက်မြက်ပြီး ဂုဏ်သတင်းကောင်းရှိသူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
အိမ်ထောင်ပြုရခြင်း အကြောင်းရင်းနှင့် အခြေအနေ ခါဒီဂျာသည် တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ ရိုးသားဖြောင့်မတ်မှုနှင့် လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ရှိမှုကို ကြားသိခဲ့ပြီးနောက်၊ သူမ၏ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် မန်နေဂျာအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
တမန်တော် (ဆွ) သည် ခါဒီဂျာ၏ ကုန်များကို ရှာမ် (Syria) သို့ သွားရောက်ရောင်းချရာတွင် အောင်မြင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့သည်။
တမန်တော် (ဆွ) ၏ အရည်အချင်းနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားကို နှစ်သက်သဘောကျသော ခါဒီဂျာသည် တမန်တော် (ဆွ) အား လက်ထပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် တမန်တော် (ဆွ) သည် အသက် ၂၅ နှစ်ခန့်ရှိပြီး ခါဒီဂျာသည် အသက် ၄၀ ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ဤအိမ်ထောင်ရေးသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ လေးစားမှုနှင့် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုတို့ကို အခြေခံထားပြီး၊ တမန်တော် (ဆွ) ၏ ဘဝတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
သားသမီးများအကြောင်း တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) နှင့် ခါဒီဂျာတို့တွင် သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်ဟု အများစုက လက်ခံကြသည်။
၎င်းတို့မှာ- သား အလ်-ကာစင်မ် (Al-Qasim - القاسم) - ငယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဗ္ဗဒူလာ (Abdullah - عبد الله) - ငယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အချို့က ဤသားတော်ကို "အတ်-တာယစ်ဗ်" (At-Tayyib - الطيب) သို့မဟုတ် "အတ်-တာဟီရ်" (At-Tahir - الطاهر) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
သမီး ဇိုင်နဗ် (Zainab - زينب) ရုကိုင်းယား (Ruqayyah - رقية) အွမ်ကူလ်သွမ် (Umm Kulthum - أم كلثوم) ဖသွေမာ (Fatimah - فاطمة) - အလီ (Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် အရေးပါသော အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။
တမန်တော် (ဆွ) ၏ သားတော်များအားလုံး ငယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။
သမီးတော်များမှာမူ အရွယ်ရောက်သည်အထိ အသက်ရှင်ခဲ့ကြပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာ ပျံ့နှံ့ရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ဟီရာဂူတွင် တရားအားထုတ်ခြင်း ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရှာဖွေမှုများ တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် ငယ်စဉ်ကပင် ဘာသာရေးနှင့် သစ္စာတရားကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။
မက္ကာမြို့တွင် ထိုအချိန်က ပျံ့နှံ့နေသော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့် အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ပြားမှုများကို မနှစ်သက်ဘဲ၊ စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေလိုစိတ် ပြင်းပြခဲ့သည်။
သူသည် မကြာခဏဆိုသလို မြို့နှင့်ဝေးရာ တောင်များပေါ်သို့ သွားရောက်ကာ တစ်ကိုယ်တည်း တရားထိုင်ခြင်း၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ဟီရာဂူတွင် တစ်ကိုယ်တည်း တရားကျင့်ခြင်း အသက် ၄၀ နီးလာသောအခါတွင် တမန်တော် (ဆွ) သည် မက္ကာမြို့အနီးရှိ ဂျဗလွန်နူးရ် (Jabal an-Nour - جبل النور) တောင်ပေါ်ရှိ ဟီရာဂူ (Hira Cave - غار حراء) တွင် တစ်ကိုယ်တည်း သွားရောက် တရားအားထုတ်လေ့ရှိသည်။
လပေါင်းများစွာ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရက်သတ္တပတ်ပေါင်းများစွာ ဂူထဲတွင် တစ်ယောက်တည်း နေထိုင်ပြီး အစာအနည်းငယ်သာ စားသောက်ကာ ဘုရားသခင်ကို တမ်းတရင်း တရားကျင့်ကြံခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ဗျာဒိတ်တော် ရရှိခြင်း တမန်တော် (ဆွ) အသက် ၄၀ အရွယ်၊ ရမဿွာန် (Ramadan) လတွင် ဟီရာဂူ၌ တရားအားထုတ်နေစဉ် ကောင်းကင်တမန် ဂျစ်ဘရာအီးလ် (Gabriel - جبريل) ထင်ရှားပေါ်လာပြီး ပထမဆုံး ဗျာဒိတ်တော်ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ဂျစ်ဘရာအီးလ်က "ဖတ်ပါ" (Read!/Recite! - إقرأ) ဟု အမိန့်ရှိရာ တမန်တော် (ဆွ) က မိမိမှာ စာမတတ်ကြောင်း ပြန်လည်လျှောက်ထားခဲ့သည်။
ဂျစ်ဘရာအီးလ်က ထပ်ခါထပ်ခါ "ဖတ်ပါ" ဟု အမိန့်ရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကုရ်အာန်ကျမ်း၏ ပထမဆုံး အာယသ် (Verse) များကို ရွတ်ဖတ်ပြခဲ့သည်။
ဤသည်မှာ အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ အစဖြစ်ပြီး တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ တမန်တော်ဘဝ စတင်ခြင်းဖြစ်သည်။
အခန်း (၃) - တမန်တော်ဘဝနှင့် ဗျာဒိတ်တော်များ (Prophethood and Revelations) ပထမဆုံး ဗျာဒိတ်တော် ဂျီဘရီလ် (ဂါဗြေလ) ကောင်းကင်တမန်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သည် အသက် ၄၀ အရွယ်၊ ရမဿွာန်လ၏ လေးမြတ်သော ညတစ်ညတွင် ဟီရာဂူ၌ တရားအားထုတ်နေစဉ်၊ ကောင်းကင်တမန် ဂျစ်ဘရာအီးလ် (Gabriel - جبريل/جبرائيل) ထင်ရှားပေါ်လာခဲ့သည်။
ဂျစ်ဘရာအီးလ်သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ စေတမန်တော်ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်က ပွင့်ခဲ့သော တမန်တော်များထံသို့လည်း ဗျာဒိတ်တော်များ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ တမန်တော် (ဆွ) နှင့် ဂျစ်ဘရာအီးလ်တို့ ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်သည်။
"ဖတ်ပါ" (Read/Recite) ဟူသော အမိန့်တော် ဂျစ်ဘရာအီးလ်က တမန်တော် (ဆွ) အား "အစ်ကရာဟ်" (Iqra' - إقرأ) ဟု အမိန့်ရှိခဲ့သည်။
"အစ်ကရာဟ်" ဆိုသည်မှာ "ဖတ်ပါ" သို့မဟုတ် "ရွတ်ဖတ်ပါ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
တမန်တော် (ဆွ) က မိမိသည် စာမဖတ်တတ်ကြောင်း ပြန်လည်လျှောက်ထားရာ၊ ဂျစ်ဘရာအီးလ်က တမန်တော် (ဆွ) ကို တင်းကြပ်စွာ ပွေ့ဖက်ပြီး ထပ်မံ၍ "ဖတ်ပါ" ဟု အမိန့်ရှိသည်။
သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ထိုသို့ဖြစ်ပြီးနောက် ဂျစ်ဘရာအီးလ်က အောက်ပါ အာယသ် (Verse) များကို ရွတ်ဖတ်ပြခဲ့သည်-"ဖန်ဆင်းတော်မူသော သင်၏ အရှင်မြတ်၏ နာမံတော်ဖြင့် ဖတ်ပါလေ။
လူသားအား သွေးခဲမှ ဖန်ဆင်းတော်မူခဲ့သည်။
ဖတ်ပါလေ။
သင်၏ အရှင်မြတ်သည် အလွန် ရက်ရောလှပေသည်။
ထိုအရှင်သည် ကလောင်ဖြင့် သင်ကြားပေးတော်မူခဲ့သည်။
လူသားအား မသိသေးသောအရာတို့ကို သင်ကြားပေးတော်မူခဲ့သည်။
" (ကုရ်အာန် ၉၆: ၁-၅)အစောပိုင်း ဗျာဒိတ်တော်များ၏ အကြောင်းအရာ ပထမဆုံး ဗျာဒိတ်တော်သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ဖန်ဆင်းနိုင်စွမ်း၊ လူသားအား အသိပညာ သင်ကြားပေးမှုနှင့် အလ္လာဟ်၏ ရက်ရောမှုတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။