kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယူရစ်သုဘုရင်သည် ထို ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းသော ခွေးကြီးကိုမြင်လျှင် အလွန်ထိတ်လန့်သဖြင့် ဟားကျူးလီးအားပြန်၍ ပို့ခိုင်းလေသည်။
ဟားကျူးလီးသည် မိမိအပြစ်ကြောင့် ခံရသောဒဏ် ၁၂ မျိုးကို ဆောင်ရွက်ပြီးမြောက်သဖြင့် လွတ်လတ်သူအဖြစ်ကို ပြန်လည်ရရှိလေသည်။
သို့ရာတွင်သူ၏မိတ်ဆွေ အီဖစ်တပ်ကို ဒေါသအလျောက်သတ်မိ၍ လစ်ဒီးယားဘုရင်မ အွမ်ဖာလီထံ၌ သုံးနှစ်မျှ အစေခံရသေးသည်။
ဟားကျူးလီးသည် ထိုကဲ့သို့ စိတ်လိုက်မာန်ပါ ပြုလုပ်တတ်သော်လည်း ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်း ခံနေရသူများကိုလည်း စွန့်စားကယ်တင်လေ့ရှိသည်။
သူ၏ဘဝတစ်လျှောက်တွင် ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးနှင့်တွေ့ကြုံခဲ့ ရသည့်နည်းတူ နောက်ဆုံး၌လည်း အသေဆိုးသေရလေသည်။
ဟားကျုးလီးသည် ဘုရင်မအွမ်ဖာလီထံမှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ဒီယန္နီရာဆိုသူ မင်းသမီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
တရံရောအခါ သူနှင့်သူ၏ဇနီးတို့သည် မြစ်တစ်မြစ်ကိုဖြတ်ကူးကြရာ၌ စင်းတောနက်ဆပ်အား ဇနီးကိုတင်၍ ဖြတ်ကူးစေသည်။
နက်ဆပ်သည် ဒီယန္နီရယကို ခိုးပြေးရန်ကြံစည်သဖြင့် ဟားကျူးလီးက ဆိပ်လူးမြားဖြင့် ပစ်လိုက်လေသည်။
နက်ဆပ်လည်း တစ်ဘက်ကမ်းသို့ ရောက်၍မြားဆိပ်ကြောင့် သေအံ့ဆဲဆဲတွင် ဒီယန္နီရာအား မိမိ၏သွေးကို လင်ယောက်ျားချစ်စေမည့် ပီယဆေးအဖြစ် ဆောင်ထားရန် မှာကြားခဲ့သည်။
မကြာမီ ဒီယန္နီရာက ဟားကျူးလီးသည် အခြားမိန်းမတစ်ဦးနှင့် ချစ်ကြိုက်နေသည်ဟူ၍ မသင်္ကာ သဖြင့် နက်ဆပ်၏သွေး၌ စိမ်ထားသောဝတ်ရုံကို ခင်ပွန်းထံသို့ ပို့လေသည်။
ဟားကျူးလီးသည်ထို ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တစ်ကိုယ်လုံး အဆိပ်တက်၍ ဝေဒနာပြင်းပြစွာ ခံရလေသည်။
ထိုကြောင့် အိုအီတာတောင်ပေါ်သို့ ပြေးတတ်ပြီးလျှင် မိမိကိုယ်ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန်အတွက် အလောင်းစင်ကိုပြင်လေသည်။
ဟားကျူးလီးကိုယ်ကို မီးလောင်မြိုက်နေစဉ် ဇုနတ်မင်းကြီးက သူ၏ဝိညာဉ်ကို အိုလင်းပစ်တောင်ထိပ်ပေါ်သို့ ယူဆောင် သွားလေသည်။
လောကဆင်းရဲခြင်းမှ လွတ်ကင်းပြီဖြစ်သော ဟားကျူးလီးသည်လည်း အိုလင်းပစ်တောင်ပေါ်တွင် အခြားနတ်သားများနှင့်အတူ ထာဝရချမ်းသာကို စံစားလျက် ရှိလေတည်း။
စ္စာပေလောကတွင် ဟားကျူးလီးအကြောင်းကို အမျိုးမျိုးဖွဲ့ဆိုရေးသားခဲ့ကြသည်။
ဟားကျူးလီး၏ခွန်အား ကြီးမားပုံကိုလည်း ပန်းချီ၊ ပန်းပု စသော သုခုမပညာအားဖြင့် အမျိုးမျိုးသရုပ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။
စွန့်စားခန်းများကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ပွဲလမ်းသဘင်များကိုလည်း ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။
အီတလီနိုင်ငံ နေပယ်မြို့ပြတိုက်ရှိ ဟားကျုးလီး၏ ရုပ်တုသည် အထင်ရှားဆုံး အနုပညာလက်ရာဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ Category:အီတလီနိုင်ငံ။
thumb|ဂျိမ်းစ် ဟာဂ်ရီဗ်စ် ရှေးအခါက မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အသီးသီးရှိ အမျိုးသမီးများသည် ခြည်ငင်သည့်အတတ်ကို တတ်ကြရလေသည်။
ထိုအခါက လူများသည်စာရေးစာဖတ်ပင် မတတ်ကြသေးချေ။
ခြည်မျှင်၊ သို့မဟုတ် သိုးမွေးမျှင် များကိုငင်စဉ်ကျစ်ပေးနိုင်ကြရသည်။
သို့မှခြည်ကြိုး၊ သိုးမွေး ကြိုးများကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပြီးလျှင် ထိုကြိုးများဖြင့် အထည်များဖြစ်အောင် ရက်လုပ်နိုင်ကြလေသည်။
ထိုအခါ ဗိုင်းငင်ရာတွင် အသုံးပြုသောကရိယာမှာ တုတ်တံတစ်ခုမျှသာဖြစ်သည်။
ထိုတုတ်တံ၏ အဖျားတစ်ဖက်တွင် အထစ်ကလေးတစ်ခုပြုလုပ်ထားသည်။
ထိုအထစ်ကလေးတွင် ကျစ်မည့်ခြည်စ သို့မဟုတ် သိုးမွေးစ ကလေးကိုချည်ထားရသည်။
ထိုတုတ်တံကို ညီညာစွာလည်နိုင်စေရန် အလယ်တွင် ဘီးကလေးတစ်ခု တပ်ထားလေသည်။
အမျိုးသမီးကခြည်ကိုငင်ပြီးလျှင် တုတ်ကို လှည့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် ခြည်မျှင်သည် ကျစ်ပြီးဖြစ်သွား လေတော့သည်။
ကျစ်ပြီးကြိုးကိုတုတ်တွင် ရစ်ထားလိုက်ရ လေသည်။
အလုပ်တွင်ကျွမ်းကျင်သော အမျိုးသမီးသည် ညီညာ၍ သေးငယ်ပြီးလျှင် ခိုင်ခန့်သော ခြည်မျှင်များကို ပြုလုပ်ပေးနိုင်လေသည်။
ခြည်ငင်သည့်အလုပ်သည် အပြောလွယ်သော်လည်း လုပ်နေမကျလျှင်အတော်ပင်ခဲယဉ်းလေသည်။
လုပ်နေမကျသူ တစ်ဦးအဖို့ အတော်ကြာကြာပင် လေ့လာယူရလေသည်။
သို့သော် ရှေးခေတ်အမျိုးသမီးကလေးများသည် ထိုအလုပ်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြလေသည်။
ထိုသို့ဖြစ်သည်မှာ မိခင်နှင့်အစ်မများလုပ်ကိုင်နေကြသည်ကို မြင်နေကျဖြစ်ခြင်း ကြောင့် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပေသည်။
ထိုနည်းဖြင့်ခြည်၊ သို့မဟုတ် သိုးမွေးများကို ငင်လာကြရာ နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာသည့်တိုင် အောင်ခြည်ငင်သည့် စံနစ်သစ်ကို မတီထွင်နိုင်ခဲ့ကြချေ။
နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာလာသည့်အခါတွင်မှ ဝင်ရိုးတံကို လည်စေနိုင်သောဘီးကြီးတစ်ခုကို ထွင်နိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
ထိုတီထွင်မှုသည် မပြောပလောက်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း ထိုစဉ်အခါကမူ ကြီးမားသည့်တိုးတက်မှုကြီးတစ်ရပ်ဟုပင် ဆိုရပေမည်။
ထိုနောက်တွင်မှ မွေးဖွားသည့်ခုနှစ်နှင့်နေရာကိုပင် အတိအကျမပြောနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ ကျေးဇူးကြောင့် တစ်ကြိမ်လျှင် ပထမ၌ခြည်မျှင်နှစ်မျှင် ငင်ခြင်းနှင့် ကျစ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးနိုင်သော စက်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်ကြီးမှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးဖြစ်ပြီးလျှင်သူ၏အမည်မှာ ဂျိမ်းဟားဂရီး ဖြစ်လေသည်။
အချို့ကထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ၁၇၂၂ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်ဟုပြောကြ၍ အချို့ကမူ ၁၇၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မွေးဖွားသည်ဟုဆိုကြသည်။
သူမွေးသည့်နေရာကိုလည်း ထိုနည်း အတူ အတိအကျမပြောနိုင်ကြချေ။
ဟားဂရီးသည် ၁၇၆၄ ခုနှစ် ၁၇၆၇ ခုနှစ်ကြားတွင် ပထမခြည်မျှင်ပေါင်းရှစ်မျှင်ကို တစ်ကြိမ်တည်း ငင်ပြီးလျှင် ကျစ်ပေးနိုင်သော စက်တစ်ခုကို တီထွင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
သို့သော် ဟားဂရီးသည် သူ၏စက်ကို ၁၇၇ဝ ပြည့်နှစ်တိုင်အောင် မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံမတင်ခဲ့ချေ။
ခြည်ငင်သူအချို့သည် ဟားဂရီး၏အိမ်သားများ အလုပ်တွင်ကျယ်သည်ကို မနာလိုကြချေ။
ထိုကြောင့် ထိုသူများက ဟားဂရီး၏အိမ်ကို ဖျက်၍ဝင်ကြပြီးလျှင် စက်ကိုဖျက်ဆီးပစ်လိုက်ကြလေသည်။
ဟားဂရီးသည် နော့တင်ဂမ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီးနောက် ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် ခြည်ငင်ပြီးလျှင် ကျစ်ပေးနိုင်သော စက်တစ်လုံးကိုတည် ဆောက်လိုက်လေသည်။
ဟားဂရီးသည်သူ၏စက်ကို မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံမတင်မီ စက်အချို့ကို ရောင်းချမိသဖြင့် သူ၏စက်အား မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်သောအခါတွင် မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ခွင့် မရနိုင်တော့ချေ။
ထိုကြောင့်အခြား ခြည်မျှင်စက်တည်ထောင်သူများသည် ဟားဂရီး တီထွင်ခဲ့သောစက်၏ နမူနာကိုယူကြပြီးလျှင် စက်များကို တည်ထောင်ကြလေသည်။
ထိုသို့တည်ထောင်ကြသဖြင့်မူပိုင်ခွင့်၊ မှတ်ပုံတင်ခွင့်မရရှိသော ဟားဂရီးအား ပိုက်ဆံကြေးငွေ များပေးရန်မလိုကြချေ။
ထိုသို့အသစ်တည်ထောင်ကြ သောစက်များသည် ဟားဂရီးအသက်ရှင်စဉ်ကပင်လျှင် တစ်ကြိမ်တည်းနှင့်ခြည်မျှင်ပေါင်း ၂ဝအထိ ငင်နိုင် ကျစ်နိုင် ကြလေသည်။
ဟားဂရီးသည် ကျွမ်းကျင်သည့်လက်သမားနှင့် ခြည်ငင်သူတစ်ဦးဖြစ်သဖြင့် တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် ခြည်မျှင်နှစ်မျှင်ငင်နိုင် ကျစ်နိုင်သော စက်တစ်စက် ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ကြံစည်၍ပြုလုပ်နေလေသည်။
ထိုစဉ်အတွင်း ထောင်၍နေသော ဘီးနှင့် အလျားလိုက်တည်ရှိသော ဝင်ရိုးတံနှစ်ချောင်းကို သူ၏ကလေးတစ်ယောက်က လှဲပစ်လိုက်လေသည်။
ထိုအခါဝင်ရိုးတံများသည် ထောင်လိုက်ဖြစ် သွားကြကာ ခြည်မျှင်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခုမတွဲကြတော့ဘဲ ကွဲသွား ကြသည်ကို ဟားဂရီးတွေ့ခဲ့လေသည်။
ထိုအခါမှသူသည် အကြံ ရပြီးလျှင် ထိုစက်ကိုတီထွင်နိုင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
ဟားဂရီး သည် ၁၇၇၈ ခုနှစ်တွင်ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:အင်္ဂလိပ် တီထွင်သူများ။
ဟီဗြူဘာသာနှင့်စာပေ ဟီဗြူဘာသာစကားသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်က ပယ်လက်စတိုင်နိုင်ငံတွင် ပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်၍ အလွန်ရှေးကျသောဘာ သာစကားတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မူလဖြစ်သော ဆီမစ်တစ်ဘာသာမှ ဖြာထွက်လာသည့် ဘာသာစကားလည်းဖြစ်၏။
ဆီမစ်တစ်ဘာသာတွင် မြောက်ပိုင်းဆီမစ်တစ်ဘာသာနှင့် တောင်ပိုင်းဆီမစ်တစ် ဘာသာဟူ၍ ဘာသာစကား အကိုင်းနှစ်ကိုင်းခွဲထွက်ခဲ့ရာ ဟီဗြူဘာသာ၊ ဖီနီရှန်းဘာသာ၊ အာရေးမစ် ဘာသာ၊ အဆီးရီးယန်းဘာသာတို့သည် မြောက်ပိုင်းဆီမစ်တစ်ဘာသာ၌ ပါဝင်၍၊ အာရဗစ်ဘာသာ နှင့်အီသီအိုးပစ်ဘာသာတို့သည် တောင်ပိုင်းဆီမစ်တစ်ဘာသာ၌ ပါဝင်သည်။
ဟီဗြူဘာသာစကားသည် ဖီနီရှန်းဘာသာစကားနှင့် အလွန်နီးစပ်သည်။
ဟီဗြူဘာသာတွင် စကားလုံးတို့သည် များသောအားဖြင့်တို၍ အသံထွက်လေးသည်။
အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်ပုံလည်းကျယ်ဝန်းသည်။
ထို့ကြောင့် ကဗျာစီကုံးရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ တရားစာရွတ် ဆိုရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ အထူးပင်သင့်လျော်ပေသည်။
သဒ္ဒါနည်းနှင့် ဝါကျဖွဲ့ပုံတို့မှာ မခဲယဉ်းချေ။
သို့ရာတွင် နာမဝိသေသစကားလုံးနှင့် ကြိယာဝိသေသ စကားလုံးဟူ၍မရှိသောကြောင့် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ စိတ်ကူးစိတ်သန်းကိုဖော်ပြရာ၌ အခက်အခဲရှိသည်။
သို့ဖြစ်၍ယခုခေတ် ဟီဗြူဘာသာစကားသုံးစွဲသူတို့က အခြားဘာသာမှ စကားလုံးများကိုယူ၍ဖြစ်စေ၊ စကားလုံးသစ်များကိုတီထွင် ယူ၍ဖြစ်စေ၊ ထိုချွတ်ယွင်းချက်ကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။
မူလအစက ဟီဗြူဘာသာတွင် ဗျည်းအက္ခရာများသာ ရှိ၍ သရအက္ခရာများမရှိချေ။
ခရစ်နှစ် အစပိုင်းတွင်မှ ဗျည်းအောက်နား၌ သရသံပြလက္ခဏာကို ထည့်သွင်း သုံးလာကြသည်။
ဟီဗြူစာကို ဖတ်သည့်အခါ လက်ယာဘက်မှ လက်ဝဲဘက်သို့ဖတ်ရသည်။
စာအုပ်ကိုဖတ်ရာ၌လည်း နောက်ကျော ဘက်မှရှေ့သို့ပြန်ဖတ်ရသည်။
ဟီဗြူဘာသာစကား တိုးပွားလာခြင်းကို ခေတ်သုံးခေတ်ပိုင်းခြား၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။
ပထမခေတ်သည် တိုင်းတစ်ပါးမင်းတို့က ယဟူဒီလူမျိုးများကို ပယ်လက်စတိုင် နိုင်ငံမှ အဦးဆုံးကြိမ်ဖမ်းဆီးထုတ် ဆောင်မသွားမီခေတ် ဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်တွင်ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ စာစောင်များစွာ တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြသည်။
ဗက်ဗီလုံးနီးယန်းဘာသာ၊ အီဂျစ်ရှန်းဘာသာ၊ ပါးရှန်းဘာသာ၊ အာရေးမစ်ဘာသာတို့မှ အချို့သောစကားလုံးနှင့် စာလုံးပုံစံတို့ကိုဟီဗြူဘာသာ၌ ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယခေတ်သည် ယဟူဒီတို့ ပယ်လက်စတိုင်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားရပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်အတွင်း ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာစာပေများကို ပြုစုပြီးသည်။
ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် အာရေးမစ် ဘာသာစကားကို နေ့စဉ်ပြောဆို၍ စာပေရေးသားရာ၌လည်း အာရေးမစ်ဘာသာ ကိုပို၍သုံးစွဲလာကြသည်။
ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဒန်းနယဲကျမ်း၊ အိဇရ (ဧဇရ)ကျမ်းနှင့် ဂျရမိုင်းယား (ယေရမိ)ကျမ်းသုံးစောင်မှ အချို့သော အခန်းများကို အာရေးမစ်ဘာသာဖြင့်ရေး၍ ကျန်တစ်အုပ် လုံးကိုမူ ဟီဗြူဘာသာဖြင့်ရေးသည်။
တတိယခေတ်သည် ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်၍ ဟီဗြူဘာသာဖြင့် စာကြီးပေကြီးများ ပေါ်ထွက်လာသောခေတ် ဖြစ်သည်။
အေဒီ ၅ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် တယ်လမတ်ခေါ် ဓမ္မသတ်ကျမ်းတစောင် အထင်အရှားပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။
ထိုကျမ်းတွင် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းပါရှိရာ ပထမပိုင်းကို မစ်ရှနာဟုခေါ်၍ ဒုတိယပိုင်းကို ဂင်းမာရာဟုခေါ်သည်။
မစ်ရှနာသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းဦးပိုင်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ယဟူဒီတို့အတွက် တရားဥပဒေဖြတ်ထုံးများကို စံနစ်တကျ ဖော်ပြသည့်ကျမ်းဖြစ်၍ ဟီဗြူဘာသာဖြင့်ရေးထားသည်။
ဂင်းမာရာသည် မစ်ရှနာတွင်ပါရှိသော တရားဥပဒေများကိုရှင်း လင်းဖော်ပြသည့်ဋီကာပင်ဖြစ်၍ အာရေးမစ်ဘာသာဖြင့် ရေးထားသည်။
တယ်လမတ်ကျမ်းသည် ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံအသီးသီးသို့ အနှံအပြားရောက်ရှိ နေထိုင်ကြသော ယဟူဒီတို့၏ စာပေအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အယူဝါဒကျမ်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ တည်တံ့လျက်ရှိခဲ့ပေသည်။
ထို့ကြောင့် ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် အရပ်ရပ်တွင် အကွဲကွဲအပြားပြား နေထိုင်ကြရစေကာမူ စာပေအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ အယူဝါဒကျမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ရှိကြသည်။
ယဟူဒီတို့၏ကျောင်းများ၌ဟီဗြူစာသင် ပေးကြသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် အသိပညာတိမ်ကောသော အမှောင်ခေတ်၌ပင် လျှင် ယဟူဒီတို့သည်ဟီဗြူစာပေကို မတိမ်မြုပ်ရအောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။
အလယ်ခေတ်အတွင်းက ဟီဗြူဘာသာစကားပြေနှင့် ကဗျာလင်္ကာအရေးအသားအချို့ပေါ် ထွန်းလာသည်။
ထိုခေတ်စာရေးဆရာများအနက် ဂျူဒါဟာလေဗီဆိုသူသည် ထင်ရှားသည်။
သို့ရာတွင်ထိုစာပေတို့သည် များသောအားဖြင့် ကျမ်းစာ၏ လျှို့ဝှက်သော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုဖွင့်ပြချက် မျှသာဖြစ်သည်။
၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစ၍ ဟီဗြူဘာသာတွင် ခေတ်စာပေဟူ၍ပေါ်ထွက်လာသည်။
ရှေးအခါကတည်းက ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ရောက်ရှိရာတိုင်းပြည်တွင် သုံးစွဲသောဘာသာစကားကို အတုယူ၍ ရေးသားလေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။
မိမိတို့စာပေတွင် နာမဝိသေသန၊ ကြိယာ ဝိသေသနစကားလုံး သစ်များကိုထပ်ဖြည့်ခဲ့ကြသည်။
ပထမရာစုနှစ်အတွင်းက ယဟူဒီတို့စစ်ပွဲသမိုင်း ကိုပြုစုခဲ့သူ ဂျိုးဇက်ဖပ်သည် ထိုစာအုပ်ကို ရှေးဦးစွာ အာရေးမစ်ဘာသာဖြင့် ရေး၍၊ နောင်တွင်လူအများဖတ်ရှုနိုင်သော ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးခဲ့သည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် ဂျာမန်ဘာသာစကားကိုပြောဆိုသုံးစွဲ၍ စာရေးသောအခါ၌မူကား ဂျာမန်ဘာသာကိုဟီဗြူအက္ခရာဖြင့်ရေး ကြသည်။
ယဟူဒီတို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရသောအခါ ဥရောပအရှေ့ဘက်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်နေထိုင်ကြလေသည်။
ထိုအခါ ဟီဗြူဘာသာစကားတွင် ဆလဗစကားလုံးများဝင်၍ရော ပေါင်းလာသည်။
ယင်းသို့အားဖြင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားမှ ပေါက်ပွားလာ၍ ဟီဗြူစကားလုံးနှင့်ဆ လဗစကားလုံးများ ပါဝင်သော ယစ်ဒစ်ဘာသာစကားကို ယဟူဒီတို့ပြောဆို သုံးစွဲကြသည်။
ယခုအခါအဇ္ဇရီယယ်နိုင်ငံတွင် ဟီဗြူဘာသာစကားကို နေ့စဉ်ပြောဆိုသုံးစွဲ၍ ကျောင်းများ၌ လည်း ထိုဘာသာဖြင့် သင်ကြားလျက်ရှိသည်။
ထိုကြောင့်ဟီဗြူစာပေသည် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာသည်။
ဂျရူးဆလမ်းတက္ကသိုလ်တွင် သိပ္ပံပညာရပ်ကို ဟီဗြူဘာသာဖြင့်ပင် သင်ကြားပို့ချ လျက်ရှိသည်။
အဇ္ဇရီယယ်ရှိ စာရေးဆရာတို့ကလည်း နိုင်ငံသမိုင်း၊ သိပ္ပံပညာ၊ကဗျာ၊စာပေဝေဖန်ချက်၊ ဒဿနိကဗေဒ စာမွန်၊ ကာလပေါ်ဝတ္တုတိုရှည်၊ သတင်းစာစသည်တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေလျက်ရှိကြသည်။
အဇ္ဇရီယယ် မျိုးချစ်စာရေးဆရာ ရှမျူယယ်ယူဆက်အဂ္ဂနွန်သည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်စာပေဆိုင်ရာနိုဘယ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:စာပေ Category:ဘာသာစကား။
ဟစ်ရောဒတပ်စ် (သို့) ဟီရောဒေါ့တော့ရှ် (; , Hēródotos) (ဘီစီ ၄၈၄ ခန့်·၄၂၄ခန့်) သည် ဂရိစာပေလောကတွင် ထင်ရှားသော ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံသမိုင်းဟူသောကျမ်းမျိုးကို ပထမဦးဆုံးရေးသား ပြုစုခဲ့သူဖြစ်သောကြောင့် နိုင်ငံသမိုင်းများ၏သခင် ဟုများသောအားဖြင့်ခေါ်တွင်လေသည်။
ဟီရော့ဒိုးတပ်သည် ပါးရှင်းတို့၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သော အာရှမိုင်းနားကမ်းခြေရှိ ဟယ်လီကားနေးဆပ်တွင် ဖွားမြင်သောဂရိအမျိုးသားဖြစ်သည်။
သူသည်ငယ်စဉ်ကပင် စာပေဘက်၌ ဝါသနာပါသည့်အပြင် ပင်လယ်နက်မြောက်ဘက်ကမ်းခြေ ဒေသ၊ ပါးရှားပြည်၊ အီဂျစ်ပြည်၊ အီတလီနှင်းစစ္စလီကျွန်းစသော အရပ်များသို့ ခရီးထွက်လှည့်လည် လျက်ထိုအရပ်အသီးသီးတွင် နေထိုင်သူတို့၏ဓလေ့ထုံးစံ၊ အယူဝါဒနှင့်သမိုင်းတို့ကို စူးစမ်းလေ့လာ ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့စုဆောင်းရရှိခဲ့သော အကြောင်းအချက်များကို သမိုင်းကျမ်းအဖြစ်ရေးသားပြုစုခဲ့လေသည်။
ဟီရောဒိုးတပ်ပြုစုသော သမိုင်းကျမ်းသည် အတွဲကိုးတွဲပါဝင်၍ ပါးရှင်းအင်ပိုင်ယာ ကျယ်ပြန့်လာပုံ၊ ဘီစီ၄၉ဝနှင့် ၄၈ဝ ပြည့်နှစ်များတွင် ပါးရှင်းတို့က ဂရိပြည်နယ်များကိုတိုက်ခိုက်ပုံ၊ ဂရိတို့က ကျူးကျော်လာသူများကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံခုခံ၍ နောက်ဆုံး၌ အနိုင်ရလိုက်ပုံတို့ကို စိတ်ဝင်စား ဖွယ်ကောင်းအောင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ထိုသမိုင်းကျမ်းတွင် သမိုင်းသက်သက်ကိုသာမရေးဘဲ မိမိ ခရီးထွက် လှည့်လည်စဉ်က တွေ့မြင်ကြားသိခဲ့ရသမျှ အကြောင်းအရာ တို့ကိုထည့်သွင်းဖော်ပြလေသည်။
ထိုကြောင့်ဟီရော့ဒိုးတပ်၏ သမိုင်းကျမ်းသည် မြေထဲပင်လယ်အရှေ့ပိုင်းဝန်းကျင်၌ တည်ရှိသော တိုင်းပြည်တို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ရှေးခေတ်အခြေအနေနှင့် သမိုင်းကိုဖော်ပြသော ကျမ်းဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၄၄ရခုနှစ်ခန့်လောက်တွင် ဟီရော့ဒိုးတပ်သည် အေသင် မြို့သို့သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက်ဘီစီ ၄၄၃ ခုနှစ်ခန့်တွင် အီတလီတောင်ပိုင်းရှိ ဂရိကိုလိုနီ သူရီး၌ ကွယ်လွန်သည်အထိ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ‎ Category:ဂရိနိုင်ငံ။
thumb|Hiroshima Urban Employment Area ဟီရိုရှီးမားမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟွန်းရှူးကျွန်းတောင်ဘက် ကမ်းခြေပေါ်တွင် တည်ရှိသော ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။
အရှေ့မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တို့တွင် တောင်ကုန်းများခြံရံလျက် ရှိသည်။
ယွန်းထည်၊ ကြေးထည်နှင့် အလှအပကုန်ပစ္စည်းများ ထွက်၍ စက်မှုလုပ် ငန်းများလည်းထွန်းကားသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မဟာမိတ်တို့ဘက်မှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းကို အနည်းငယ်မျှလောက် သာခံခဲ့ရသည်။
သို့ရာတွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့၌ အမေရိကန်လေတပ်သည် ဟီရိုရှီးမားမြို့ပေါ်တွင် အနုမြူဗုံးတစ်လုံးကို ဘီ-၂၉ ဗုံးကြဲလေယာဉ်မှ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်ကြဲချခဲ့လေသည်။
ထိုအနုမြူဗုံးသည် မြို့လယ်အထက် ပေ ၁ဝဝဝခန့်အမြင့်တွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုဒဏ်ကြောင့် တစ်မြို့လုံးနီးပါးမျှ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။
လူဦးရေ သုံးသိန်းလေးသောင်း ကျော်ရှိသည့်အနက် လူပေါင်းခု နစ်သောင်းရှစ်ထောင်ကျော် သေဆုံး၍ ငါးသောင်းကိုးထောင်ခန့်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။
၁၉၄ရ ခုနှစ်မှစ၍ မြို့ကိုပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့ကြသဖြင့် တဖြည်းဖြည်းအရောင်းအဝယ်စည် ကားလာပြီဖြစ်သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင်လူဦးရေ ၅ဝ၄ဝဝဝ ယောက်ခန့် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category: ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ။
thumb|ဟီရိုဟီတိုခေါ် ဧကရာဇ်ရှိုဝါဂျပန်အင်ပါယာအရှင်သခင် ဂျပန်ဧကရာဇ် ဟီရိုဟီတိုသည် ၁၉ဝ၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တိုကျိုမြို့၌ဖွားမြင်လေသည်။
သူ၏ခမည်းတော်မှာ နေမင်းအနွယ်မှ ၁၂၃ ဆက်မြောက် ဆင်း သက်လာသည် ဆိုသော ဂျပန်ဧကရာဇ် ယောရှိဟီတိုဖြစ်၏။
ဟီရိုဟီတိုမှာ သူ၏အမည်ရင်းဖြစ်၍ တိုင်းသူပြည်သားများက တင်နိုဟေကာ (ကောင်းကင်သား)ဟုခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။
ဟီရိုဟီတိုသည် တိုကျိုမြို့ရှိ မှူးမျိုးမတ်နွယ်တို့၏သားများအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသော ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ခမည်းတော် နာမကျန်းဖြစ်၍ နန်းစောင့်ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။
ဂျပန်ဧကရာဇ်နှင့်တကွ အိမ်ရှေ့မင်းသားများသည် မည်သည့်အခါကမျှ ပင်လယ်ရပ်ခြားတိုင်းတစ်ပါးသို့ သွားရောက်လည်ပတ်သည်မရှိခဲ့။
ကြင်ယာကြင်ဖက် ရွေးချယ်ရာတွင်လည်း ဖူဂျီဝါရာဆွေမျိုးဆက်များမှသာလျှင် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
ဟီရိုဟီတိုသည် ထိုရှေးအစဉ်အလာတို့ကို ရှေးဦးစွာဖောက်ဖျက်ပြီးလျှင် ၁၉၂၁ ခုနှစ်၌ ဂျပန်ကျွန်းမှခွာ၍ ဥရောပ၊ အာဖရိကနှင့်အာရှတိုက် စသည်ဖြင့်ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နေရာအနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် ၁၉၂၄-ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရှေးထုံးကိုပယ်၍ ဆတ်ဆုမာဆွေမျိုးဆက်မှ နဂါကိုကူနီ မင်းသမီးနှင့်လက်ဆက်ခဲ့ရာ သားတော်နှစ်ပါး၊ သမီးတော်ငါးပါး ထွန်းကားခဲ့သည်။
သားတော်အကြီး အိမ်ရှေ့မင်းသား အကိဟိတိုသည် ၁၉၃၃ ခုတွင်ဖွားမြင်လေသည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင်ခမည်းတော် (တိုက်ရှိုတင်နိုဘွဲ့ခံ) ယောရှိဟီတိုနတ် ရွာစံသောအခါ ဟီရိုဟီတိုသည် ဧကရာဇ်ဖြစ်လာလေသည်။
ဂျပန်ဧကရာဇ်တို့သည် တိုင်းသူပြည် သားတို့၏ ဘုရားတစ်ဆူကဲ့သို့ အကြွင်းမဲ့ကိုးကွယ်ခြင်းကို ခံယူရသောကြောင့် အနှောင့်အယှက်တစ်စုံတရာမရှိပဲ ကြီးကျယ်လှစွာသော နန်းဆောင်တို့တွင် စံစားခဲ့ရပေသည်။
ဟီရိုဟီတိုခေတ်ကို ရှိုဝါခေတ် (တရားမျှတမှုအားဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးခေတ်) ဟုခေါ်စမှတ်ပြုကြသော်လည်း၊ ထိုခေတ်တွင် ပြည်တွင်းဆူပူမှုများနှင့် ဂျပန်၏နယ်ချဲ့စစ်ပွဲများစွာကို တွေ့ကြရပေသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုသည် အင်္ဂလိပ်နှင့်အမေရိကန် တို့အား စစ်‌ေကြညာခဲ့လေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ပထမပိုင်းတွင် ဂျပန်သည် အာရှအရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တစ်ဝိုက်တွင် ဆက်ကာဆက်ကာအောင်ပွဲများရခဲ့၏။
ထိုအတောအတွင်း၌ ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုသည် ဇာတ်မြှုပ်နေခဲ့သော်လည်း စစ်ကြီးပြီးဆုံးခါနီး၌မူ ဂျပန်တို့၏ စစ်အခြေအနေသည် တစ်စထက်တစ်စ ဆိုးဝါးလာသည် ဖြစ်ကြောင်း တိုင်းပြည်သို့ ‌ေကြညာချက်တစ်ရပ်ထုတ်ပြန်ခဲ့ လေသည်။
ထိုသို့‌ေကြညာပြီးသည့်နောက်တွင် မဟာမိတ်တို့ဖက်မှ ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် ပို့စဒမ်မြို့၌စည်းဝေးကာ ဖက်ဆစ်တို့အား အပြီးသတ်နှိမ်နင်းသည်အထိ တိုက်ခိုက် ကြမည်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆုံးဖြတ်၍ ‌ေကြညာခဲ့ သည်။
ထိုနောက်ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဟီရိုရှီးမားနှင့် နဂါဆာကီးမြို့များကို အနုမြူဗုံးများကြဲချခြင်း ခံရပြီးလျှင် ရုရှားနိုင်ငံက ဂျပန်ကို စစ်‌ေကြညာပြန်လေသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်လေတပ်က တိုက်ခိုက်၍ တိုကျိုမြို့ရှိ ဟီရိုဟီတို၏ နန်းတော်ကြီးမီးစွဲလောင်ကာ ပျက်စီးသွာလေရာ ဧကရာဇ်နှင့်တကွ မိဖုရားသားတော် သမီးတော်တို့လည်း ဘုရင့်ဆွေတော်မျိုးတော်များနေထိုင်ရာ နန်းငယ်တစ်ဆောင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြရလေသည်။
ထိုသို့အနုမြူဗုံးအကြဲခံရ၍ ရုရှကစစ်‌ေကြညာပြီးသည့်နောက်တွင် ဂျပန်တို့သည် ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုအား မူလအခြေအနေကို လက်ရှိထားခွင့်ပြုမည်ဆိုလျှင် လက်နက်ချ၍ စစ်ကိုရပ်စဲ လိုကြောင်းနှင့် မဟာမိတ်တို့ထံ အရေးဆိုကြရလေတော့သည်။
ဂျပန်တို့သည် သူတို့၏ဧကရာဇ်အား သူတို့၏အသက်နှင့် စည်းစိမ်ကိုအကြွင်းမဲ့ပိုင်းဆိုင်သူဖြစ်သည်ဟုယုံကြည်ကြသဖြင့် ဤအခွင့်အရေးကို မျှမရလျှင် စစ်ရပ်စဲရေးသည် နှောင့်နှေးဖွယ်ရာဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
ထိုကြောင့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမတထရူးမင်းက ဂျပန်တို့လက်နက်ချအပ်လျှင် ဂျပန်ဧကရာဇ် ဟီရိုဟီတိုသည် အခိုက်အတန့်အားဖြင့် သူ၏မူလအဆင့်အတန်းအတိုင်းပင် ရှိစေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံစစ်မျက်နှာရှိ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိချုပ်၏ အုပ်ချုပ်မှုလက်အောက်တွင် ရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ကြား လိုက်လေသည်။
ထိုပြန်ကြားချက်ကိုရရှိပြီးနောက် လေးရက် အကြာတွင် ဂျပန်ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုက မဟာမိတ်တို့ ပြန်ကြားချက်တွင် ပါရှိသောအချက်အလက်များကို မိမိ သဘောတူလက်ခံကြောင်း အသံလွှင့်‌ေကြညာကာ ဂျပန်စစ်တပ်များကို တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။
ဤသို့လျှင် စစ်ကြီးပြီးဆုံးသွားသောအခါ ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုအား အခြေမပျက်ပင်နေထိုင်ခွင့် ပြုထားခဲ့သော်လည်း သူ၏တန်ခိုးအာဏာများကား မရှိတော့ချေ။
သူကိုယ်တိုင်ကလည်း ဂျပန်ဧကရာဇ်တို့သည် နေမင်း၏အနွယ်များဖြစ်၍ အခြားလူများကိုအုပ်စိုးကာ ဆင်းသက်လာသည်ဆိုခြင်းမှာ မှားယွင်းသော အယူအဆမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း ဂျပန်နိုင်ငံနှင့်တကွ ကမ္ဘာသို့‌ေကြညာခဲ့လေသည်။
စစ်ရေးကိစ္စတွင် နန်းရင်းဝန် တိုဂျိုသည်သူ (ဂျပန်ဘုရင်)၏ စစ်အမိန့်အာဏာများကို အလွဲသုံးစားပြုသဖြင့် ဤမျှအခြေအနေဆိုးဝါးခဲ့ရကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ လေသည်။
ဤအချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဟီရိုဟီတိုသည် နေမင်း၏အနွယ်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးနှင့်မစပ်ယှက်သောကြောင့် ဂျပန်တို့ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မည်သို့မျှ တာဝန်မရှိဟုဆိုလေသည်။
ထို့ပြင် ဟီရိုဟီတိုမှာစစ် မလိုလားသော်လည်း စစ်ဖက်အာဏာပိုင်တစ်စု၏ ဤလိုကို မတွန်းလှန်နိုင်ဘဲ ရှိခဲ့ရသည်ဟုလည်းဆို၏။
သို့သော် အချို့က မန်ချူးရီးယားကို တိုက်ခိုက်သည်မှအစ ပုလဲဆိပ်ကမ်းကို တိုက်ခိုက်သည်အထိဂျပန်တို့၏ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုများကို ဟီရိုဟီတိုသည် သဘောတူညီခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဂျပန်ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုသည် သာမန်တိုင်းသူပြည်သား တစ်ယောက်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးလျှင် သူစိုးမိုးခဲ့သောတိုင်းပြည်ကို လှည့်လည် ကြည့်ရှုခဲ့လေသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်၌ နန်းရင်းဝန် တိုဂျိုအမှူးရှိသော ဂျပန်စစ်တရားခံများကို ပြစ်မှုထင်ရှား၍ သေဒဏ်စီရင်လိုက်သောအချိန်တွင် ဂျပန်ပြည်သူပြည်သား များက အစဉ်အလာယုံကြည်ချက်များအရ ဂျပန်ဧကရာဇ်သည် သူ၏လူများပြုသမျှအပြစ်များအတွက် တာဝန်ခံရမည် ဖြစ်သောကြောင့် ထီးနန်းစွန့်လွှတ်ရလိမ့်မည် ဟုထင်ကြသည်။
သို့ရာတွင်ဟီရိုဟီတိုကမူ ဂျပန်နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးသစ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြုပြင်ရန်လိုအပ်သောအချက်များစွာကို ဖြစ်မြောက်အောင်ဆောင်ရွက်ရာမှာ မိမိထီးနန်းလက်ရှိထားမှသာ ပိုမိုလွယ်ကူမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့လေသည်။
ဂျပန်စစ်တရားခံများကို ကြားနာစစ်ဆေးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံမှ ဆာဝီလျံဝက်က ဟီရိုဟီတိုအား စစ်တရားခံအဖြစ် ခုံတင်စစ်ဆေးသင့်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံက တွဲဖက်စစ်ဦးစီးချုပ်က ဂျပန်ရှိစစ်သေနာပတိချုပ်မက်အာသာသို့ ဟီရိုဟီတိုအား ၁၉၄၅ ခုနှစ်က ဆိုဗီယက်ရုရှအပါအဝင် မဟာမိတ်တို့ သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည့်အတိုင်း တစ်စုံတစ်ရာအရေးမယူဘဲထားရန် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်သိရှိခဲ့ရလေသည်။
ဟီရိုဟီတိုသည် ရေအောက်လောကတွင် များစွာစိတ်ဝင်စားသူဖြစ်၍ ရေနက်ပိုင်းရှိ ရေမြင်း(ငါး)များအကြောင်း စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ပြုစုခဲ့ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ Category:ဂျပန်နိုင်ငံ။
ဟူးကောင်းတောင်ကြား () သို့မဟုတ် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။
ပထဝီဝင်တည်နေရာ thumb|ဟူးကောင်းတောင်ကြား ဟူးကောင်းတောင်ကြားသည် ရှေးအခါက ပယင်းအထွက်ကောင်းသောဒေသအဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ယင်းသည် ၅၅၈၆ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသော ချိုင့်ဝှမ်းကြီးဖြစ်၍ အရှေ့၊ အနောက်နှင့်မြောက်ဟူသော သုံးဘက်သုံးမျက်နှာ၌ ကျော်ဖြတ်ရန်ခဲယဉ်းသည့် မြင့်မားသောတောင်တန်းကြီး များဖြင့်ကာဆီးလျက်ရှိပြီးလျှင် တောင်ဘက်၌မူ တောင်ကုန်းနိမ့်များရှိရာ ထိုမှာဘက်မှ ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန်မှာမူ မခဲယဉ်းလှချေ။
အနောက်ဘက်ရှိပေ ၈ဝဝ ကျော်မြင့်သော ပတ်ကွိုင်တောင်တန်းသည် ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ဗြဟ္မပုတ္တရ (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) မြစ်တို့၏ မြစ်လက်တက်များမြစ်ဖျားခံရာ ရေဝေကုန်းတန်းဖြစ်သည်။
ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း၏ အရှေ့မျက်နှာကို ကာဆီးလျက်ရှိသော ကူမွန်တောင်တန်းသည် ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့၏ မြစ်လက်တက်များ မြစ်ဖျားခံရာ ရေဝေကုန်းတန်း ဖြစ်သည်။
ထိုချိုင့်ဝှမ်းကြီး၏ အရှေ့ဘက်နှင့်အနောက်ဘက် ရေဝေကုန်းတန်းတို့မှ ချောင်းကြီး ချောင်းငယ် အသွယ်သွယ်တို့သည် ချိုင့်ဝှမ်း၏ အလယ်ဗဟိုဘက်သို့ စီးဆင်းလာရာမှ စုပေါင်းပြီးလျှင် ချင်းတွင်းမြစ်၏ အကြီးဆုံးမြစ်လက်တက်ဖြစ်သော တနိုင်ခကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ပတ်ကွိုင်တောင်၏ မြောက်ဘက်တောင်ကြား ဒေသနေရာ၌ ချင်းတွင်းမြစ်ဖြစ်ပေါ်စေသော မြစ်ငယ် တစ်စင်းနှင့် ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်၏ မြစ်လက်တက် တစ်ခုတို့ ဆုံ၍စီးဆင်းရာ ယင်းနေရာကို ဟူးကောင်းတောင်ကြားလမ်း ဟုခေါ်ဆို၍ အာသံပြည်နယ်သို့ လမ်းပေါက်နိုင်သည်။
ထိုတောင်ကြားလမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံ၏အနောက်ဘက် တံခါးပေါက်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းက အာရှတိုက် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် မဟာမိတ်တပ်များ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော လီဒိုလမ်းမကြီးသည် ထိုတောင်ကြားလမ်းကို ဖြတ်ကျော်သွားလေသည်။
ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းကြီးသည် အလယ်၌ ပြန့်ပြူးသော်လည်း နံဘေးတစ်လျှောက်တွင်တောင်ကုန်း တောင်နှာမောင်းတို့သည် အပြတ်ပြတ်တည်ရှိနေကြရာ မြေပြင်မှ ရုတ်ခြည်းပေါ်ထွက်လာသည့်အလား မြင်ရသည်။
အနောက်တောင်ဘက်ရှိ တောင်ကုန်းနိမ့်များတွင် ပယင်းတွင်းများတည်ရှိခဲ့သည်။
ပယင်းတွင်းများ အများအပြားရှိခဲ့သော တောင်ကုန်းကို နန်ဂို·တိုင်း·မော ဟုခေါ်၍၊ ငါးမိုင်ခန့် ရှည်လျားပြီးလျှင် တောင်နှင့်မြောက် သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။
ယင်းတောင်ကုန်းသည် ယခု မိုင်းခွမ်းမြို့နှင့် သုံးမိုင်ခန့်ကွာဝေးသည်။
ပယင်းအထွက်ကောင်းစဉ်က ထိုလုပ်ငန်းကို တရုတ်လူမျိုးများက လက်ဝါးကြီးအုပ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့လက်အောက် ရောက်ခဲ့ပြီးသည့်တိုင်အောင် ပယင်းလုပ်ငန်း ကောင်းနေခဲ့သေးသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မူ ပယင်းအထွက် နည်းလာခဲ့လေသည်။
ဗြိတိသျှတို့လက်အောက် ရောက်စက ဟူးကောင်းတောင်ကြားမှ ပယင်းအပြင် ဆားနှင့်ညောင် ကြက်ပေါင် တို့လည်း အထွက်ကောင်းခဲ့သည်။
ယခုမူ ယင်းတို့လည်း အထွက်နည်းသွားလေပြီ။
သစ်တောများ ဟူးကောင်း တောင်ကြားသည် နှစ်စဉ်မိုးရေချိန်လက်မ ၁၅ဝ လက်မခန့်ရရှိ၍ မိုးကောင်းသောဒေသဖြစ်သဖြင့် သစ်တောထူထပ်သည်။
ယခင်က ချိုင့်ဝှမ်းကြီးတစ်ခုလုံးသည် မြက်ခင်းပြင်များ၊ ယာခင်းများ၊ ရွာကြီးရွာငယ်များ ကွက်တိကွက်ကြားရှိသော အမြဲစိမ်းသစ်တောကြီးသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုသစ်တောကြီးသည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကျယ်ဆုံးပြန့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့၍ တောင်ဘက်ကျသောအပိုင်းတွင် အင်တိုင်းမှလွဲလျှင် တနင်္သာရီသစ်တောများ၌ ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်မျိုးကို တွေ့ရသည်။
ယခုမူ သစ်တောများ ယခင်ကလောက် မထူထပ်တော့ချေ။
မိုးကောင်းသောဒေသဖြစ်ပြီးလျှင် ချိုင့်ဝှမ်းအတွင်း မြေဩဇာလည်းကောင်းမွန်သဖြင့် မြေနိမ့်များ၌မြေပြန့်စပါး၊ တောင်ကုန်းဒေသများ၌ တောင်ယာစပါးစိုက်ပျိုးခြင်းကို ယခုအခါ အဓိကထား၍ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြစ်ရိုးချောင်းရိုးများ၌ ရွှေကျင်သည့်လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင် ကြသည်ကိုတွေ့ရသည်။
လူမှုပထဝီဝင် ဟူးကောင်းတောင်ကြားတွင်ယခုအခါ ရွာကြီးရွာငယ် များ အတော်များများရှိနေပေပြီ။
နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားအများစုသည် ကချင်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
ရှမ်းအဆက်အနွယ်၊ အာသံလူမျိုး အဆက်အနွယ်များလည်း နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။
ရှေးအခါကမူ ရှမ်းလူမျိုးများ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးခဲ့လေသည်။
ခရစ် ရှစ်ရာစု၊ ကိုးရာစုများအတွင်း နန်ချောင်ပြည်တန်ခိုးထွားခဲ့စဉ်က အိန္ဒိယနှင့်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၌ စိုးစံသော ပျူမင်းများနှင့် လည်းကောင်း၊ ဆက်သွယ်ရန် ကုန်သွယ်လမ်းမကြီးများ ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ၊ နန်ချောင်၏ ပဒေသရာဇ်နယ်တစ်နယ် ဖြစ်သော မိုးကောင်းနှင့် အိမ်နီးချင်းတိုင်းပြည် တစ်ပြည်ဖြစ်သော အာသံကို ဆက်သွယ်သော လမ်းကြောင်းသည် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းကိုဖြတ်သန်းသွား၍ ဟူးကောင်းတောင်ကြားလမ်းသည် တံခါးပေါက် ဖြစ်ပေသည်။
ထိုလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် အစောင့်အရှောက် တပ်စခန်းများ ဖွင့်ထားခဲ့ရာ ရှမ်းလူမျိုးများသည် ထိုစခန်းများ၌လာရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
thumb|ဟူးကောင်းတောင်ကြား သမိုင်းကြောင်း အာသံနှင့် ခရစ် ၁၃ ရာစု နှစ်မှ ၁၈ ရာစုနှစ်အထိ စိုးမိုးခဲ့သော အဟုမ်း (ရှမ်း) မင်းဆက်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ အခြားရှမ်းစော်ဘွားများနှင့်လည်း အဆက်အဆံရှိခဲ့ရာ၊ ယင်းခေတ်၌လည်း ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းကို ဖြတ်သန်းသွားရသော မိုးကောင်း-အာသံလမ်း ကြောင်းကို အသုံးပြုခဲ့လေသည်။
ထိုအခါ ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းသည် မိုးကောင်းစော်ဘွား၏ ပိုင်နက်တွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
ထိုခေတ်များအတွင်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကချင်များသည် ဟူးကောင်းဒေသသို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာကြသည်။
နယ်မြေချင်းဆက်စပ်နေသည့် အာသံမှ အာသံလူမျိုးများလည်း ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ကြ၍ ကချင်တို့ထံ အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်။
ရှမ်းစော်ဘွားများသည် မြန်မာမင်းများ၏ သစ္စာတော်ခံများဖြစ်လာကြ၍ နောက်ပိုင်းကျသောမြန်မာမင်းများ လက်ထက်တွင် မိုးကောင်းကို မြန်မာဘုရင်ခံတစ်ဦးက အုပ်ချုပ်ခဲ့လေသည်။
ထိုအခါ ဟူးကောင်းတောင်ကြားလမ်းသည်လည်း မြန်မာဘုရင်ခံ၏ အအုပ်ချုပ်ခံဒေသတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ခရစ် ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနှင့် ဗြိတိသျှတို့ အာသံ၌ အချင်းပွားခဲ့ပြီးသည့်နောက်တွင် ဟူးကောင်းတောင်ကြားလမ်းကို ပိတ်ထားခဲ့သဖြင့် အာသံနှင့်မြန်မာ အကူးအသန်း ရပ်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ ဟူးကောင်းတောင်ကြားလမ်းကို လူသုံးနည်းသွားလေသည်။
ရှမ်းတို့သည်လည်း တန်ခိုးအာဏာ မှေးမှိန်နေကြသဖြင့် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းတွင် ကချင်တို့က ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးလာသည်။
ရှမ်းတို့သည် ဟူးကောင်းတောင်ကြားလမ်းမှ တဖြည်းဖြည်း ထွက်ခွာသွားကြ၍ ရှမ်းဦးရေ လျော့ပါးလာသည်။