kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဝိသုဒ္ဓိမဂ် နှင့် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်အဋ္ဌကထာ တို့၌ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ ပယ်ပြီးကိလေသာ၊ ကြွင်းကိလေသာ၊ နိဗ္ဗာန် ဟု အစဉ်တစ်မျိုး မိန့်ဆိုသည်။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော် ၌ ရှေးဦးစွာ ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်ပြီးမှ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်သည်ဟုလည်း ဟောတော်မူသည်။
ထို့အပြင် ဆင်ခြင်သည့်အာရုံ အရေအတွက်သည်လည်း မမြဲကြောင်း ထင်ရှားပြန်သည်။
ဋီကာကျော် စသည်တို့၌ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်ကိုမူ ဧကန် (မုချ) ဆင်ခြင်ပြီး၊ ကိလေသာတို့ကိုမူ အနေကန် (ဆင်ခြင်လိုမှ) ဆင်ခြင်သည်ဟု ဆိုသည်။
စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တဋ္ဌကထာ ၌မူ ဆင်ခြင်ဖွယ်အာရုံ ၅ မျိုးတွင် တစ်မျိုးကိုဖြစ်စေ၊ နှစ်မျိုးကိုဖြစ်စေ ဆင်ခြင်၏ဟု မိန့်ဆိုသည်။
ဤသည်တို့ကို ထောက်ရှုလျှင် ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိဖြစ်ပုံ၊ ဆင်ခြင်ပုံအစဉ်နှင့် အရေအတွက်တို့သည် တစ်သမတ်တည်း မဟုတ်ကြောင်း သိရှိနိုင်သည်။
အဓိမာနနိဒ္ဒေသဋ္ဌကထာ (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၀။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၇၀။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၁)တို့၌ “ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နှင့် ပယ်အပ်ပြီးသော ကိလေသာ၊ ကြွင်းကျန်သော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အရိယာတို့၏ ဂုဏ်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်မှု၌ ယုံမှားကင်း၏”ဟု ဖွင့်ဆိုကြသည်။
ထိုအဖွင့်ကိုမှီ၍ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ (သင်္ဂြိုဟ်)ကျမ်းနှင့် ယင်း၏နောက်လိုက် ဋီကာကျော်၊ မဏိသာရမဉ္ဇူသာ၊ မြန်မာဝီထိလက်ရိုးကျမ်းတို့၌ ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိအစဉ်ကို မိန့်ဆိုကြသည် (သင်္ဂဟ၊၁၆၂။
ဝိဘာဝိနီ၊ ၂၇၃-၄။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂။
၅၆၁-၂။
ဝီထိလက်ရိုး။
၉၈-၉)။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နှင့် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်အဋ္ဌကထာ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၁၆၊ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈)တို့၌ “မဂ်၊ ဖိုလ်၊ ပယ်အပ်ပြီးသော ကိလေသာ၊ ကြွင်းကျန်သော ကိလေသာနှင့် နိဗ္ဗာန်”ဟု ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိအစဉ်တစ်မျိုးကို မိန့်ဆိုကြသည်။
တစ်ဖန် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်အဋ္ဌကထာ (၁၊ ၂၉)၌ ရှေးဦးစွာ ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်ပြီးမှ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်တို့ကို ဆင်ခြင်သည်ဟု မိန့်ဆိုပြန်သည်။
ယင်းသို့ မိန့်ဆိုခြင်းသည်လည်း ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော် ဝိမုတ္တိဉာဏနိဒ္ဒေသနှင့် ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏနိဒ္ဒေသ (၇၀-၇၂)၌ ဟောတော်မူသည့်အတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဤသည်တို့ကို ထောက်ရှုလျှင် ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိဖြစ်ပုံအစဉ် မမြဲကြောင်း သိသာထင်ရှားသည်။
ထိုမှတပါး အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ စာသွားကို ထောက်ရှု၍ ဋီကာကျော်၊ မဏိသာရမဉ္ဇူသာတို့၌ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်တို့ကို ဧကန်ဆင်ခြင်၍ ပယ်အပ်ပြီးသောကိလေသာနှင့် ကြွင်းကျန်သော ကိလေသာတို့ကိုမူ အနေကန်အားဖြင့် ဆင်ခြင်လိုမှသာ ဆင်ခြင်သည်ဟု မိန့်ဆိုကြသည်။
စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တဋ္ဌကထာ (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၆)၌ကား ပယ်အပ်ပြီးသော ကိလေသာ၊ ကြွင်းကျန်သော ကိလေသာနှင့် မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသော ဆင်ခြင်ဖွယ်ရာ အာရုံ ၅-မျိုးတွင် တစ်မျိုးကိုဖြစ်စေ၊ ၂-မျိုးကိုဖြစ်စေ ဆင်ခြင်၏ဟု မိန့်ဆိုသည်။
ထို့ကြောင့် ဆင်ခြင်ပုံလည်း မရှိကြောင်း သိသာထင်ရှားပြန်သည် (ပရမတ္ထဒီပနီ။
၄၄၆။
ဝိသုဒ္ဓါရုံ သင်္ဂြိုဟ်နိဿယ။
၂၃၉၊၂၄၀)။
ပစ္စဝေက္ခဏဝသီ ပန အာဝဇ္ဇနဝသိယာဧဝ ဝုတ္တာ။
ပစ္စဝေက္ခဏဝီထိယဉ သံဃံ အာဝဇ္ဇဒုပ္ပတ္တိယာ အာဝဇ္ဇနဝသီ တဒနန္တရာနံ ဇဝနာနံ သမုပ္ပတ္တိယာ ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီတိ အာဝဇ္ဇနဝသီသိဒ္ဓိယာဝ ပစ္စဝေက္ခဏဝသီ သိဒ္ဓါဝ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
ဝိမတိ၊၁၊၂၂၀။
(-နေတ္တိ၊ ဝိ။
) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ပြင်ပလင့်များ သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ အဘိဓမ္မာဘာသာသင်တန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဒိုင်ထန်းမင်းဧကရာဇ်(ဗီယက်နမ်: Đại Thắng Minh Hoàng đế / 大勝明皇帝)သည် ဗီယက်နမ်ဧကရာဇ်ဖြစ်သည်။
) အခြားဘွဲ့များမှာ- ဒင်တျန်ဧကရာဇ်(Đinh Tiên Hoàng / 丁先皇; အဓိပ္ပါယ်မှာ- ဒင်မင်းဆက်၏ ပထမဆုံးဧကရာဇ်)ဖြစ်သည်၊ ဗီယက်နမ်ဧကရာဇ်ဖြစ်သည်။
တရုတ်ပဒေသရာဇ်မင်းဆက်များ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင် အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် ဗီယက်နမ်ဘုရင် ငိုးမင်းသည် တောင်ပိုင်းဟန်မင်းဆက်ကို အနိုင်ယူပြီး ၉၃၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်လူမျိုးများအတွက် ကာလရှည်ကြာ လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သည့် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ငိုးမင်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် တိုင်းပြည်သည် လျင်မြန်စွာ ဖရိုဖရဲပြိုလဲသွားကာ ပြည်တွင်းစစ်ဘုရင်များစွာ ပေါ်ထွက်လာပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်ကိုရှူကွမ်(ဟုခေါ်ဝေါ်ကြပြီး မတူညီသော နယ်မြေများစွာကို အုပ်ချုပ်ကာ အချင်းချင်း အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြကာ ဤကာလကို၁၂ ရှူကွမ်၏ပြည်တွင်းစစ်ဟုသမိုင်းကခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဟွမ်းကျုံးခရိုင် ဘုရင်ခံ ဒင်းကုန်းကျူး(丁公著)၏သား ဒင်းဘိုလင့်(丁部領)သည် ပြည်တွင်းစစ်ကို ချေမှုန်းရန် စစ်တပ်ကို ထူထောင်ကာ ဗီယက်နမ်ကို တစ်နိုင်ငံတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းကာ သူ့ကိုယ်သူ ဧကရာဇ်အဖြစ် ကြွေးကြော်ကာ နိုင်ငံအမည်ကို "ဒိုင်ကိုဗျတ်" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
မရဏ Đinh Bộ Lĩnh လုပ်ကြံခံရမှု သို့သော် Đinh Bộ Lĩnh ၏ အုပ်စိုးမှုသည် ကြာရှည်မခံပေ။
979 တွင် အိမ်မက်ဖြင့် မှုတ်သွင်းထားသော နန်းတော်အရာရှိတစ်ဦးသည် နန်းတော်ဝင်းအတွင်း အိပ်နေချိန်တွင် ဒိုင်းဘွယ်လီနှင့် သားကြီး ဒိုင်းလီအန်တို့ နှစ်ဦးလုံးကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်။
လူသတ်သမားကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုယင်ဘặc က အလျင်အမြန် ဖမ်းဆီး ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
Bộ Lĩnh သည် အသက်ခြောက်နှစ်သာရှိသေးသော သားဖြစ်သူ Dinh Phe De ဖြင့် ဆက်ခံခဲ့သည်။
Song မင်းဆက်သည် Đại Cồ Việt ၏ တုန်လှုပ်ချောက်ချားသော အခြေအနေမှ အခွင့်ကောင်းကို ရယူလို၍ ဗီယက်နမ်ကို ကျူးကျော်ရန် စစ်တပ်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ဤအကျပ်အတည်းတွင် Đinh Bộ Lĩnh ၏တပ်ဦးစီးချုပ် လီဟိုအန် သည် အာဏာလစ်ဟာမှုထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်ကို နန်းချကာ ပြိုင်ဘက်များကို တရားရုံးတွင် ဖယ်ရှားကာ ဧကရီ Dowager Dưong Vân Nga နှင့် တရားမဝင် ဆက်ဆံရေးသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
Lê Hoàn သည် သီချင်းကျူးကျော်မှုကို အနိုင်ယူပြီး သူ့ကိုယ်သူ ဧကရာဇ်ဟု ကြွေးကြော်ကာ အစောပိုင်း Lê မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သူက တိုင်းပြည်ကို "ဒိုင်းကồ Việt" ဟု ဆက်လက်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
Vietsciences.free.fr တွင် Đinh Bộ Lĩnh အကြောင်း ဆောင်းပါး ကဏ္ဍ:၉၇၉ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၉၂၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
ဇအိုးတောင် (蔵王連峰, Zaō Renpō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိစီရင်စုနှင့် ယာမဂတစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်အကြားတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်အုပ်စု ဖြစ်သည်။
မီးတောင်အုပ်စု၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မီးတောင်ချော်ရည်တောင်ကုန်းများနှင့် မီးတောင်ပြာမှဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကတော့ချွန်ပုံစံတောင်ထိပ်များစွာ ရှိသည်။
ဂေါ့ရှိခိဒခဲသည် မီးတောင်ဝတွင် ကန်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ဤတောင်ကို "အိုခမ" ဟု အမည်ပေးထားကြသည်။
ထို့အပြင် "ငါးရောင်ခြယ်ကန်" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ရာစုဥတုအပေါ်မူတည်ကာ ကန်ရေ၏ အရောင်သည် ပြောင်းလဲသည့်အတွက် ဤအမည် တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
မီးတောင်ဝရေကန်သည် ၁၇၂၀ ခုနှစ်များတွင် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကန်သည် အချင်း ၃၆၀ မီတာ (၁၂၀၀ ပေ)၊ အနက် ၆၀ မီတာ (၂၀၀ ပေ) ရှိသည်။
ဤရေကန်သည် ဒေသတွင်းတွင် ခရီးသွားများ အဓိကသွားလာကြသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Zaozan - Japan Meteorological Agency - Japan Meteorological Agency ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
အိဝတဲတောင် (岩手山, Iwate-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းမြောက်ပိုင်း၊ တိုးဟိုခုဒေသ၊ အိဝတဲစီရင်စုအနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် အိုးအုတောင်များထဲတွင်ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၀၃၈ မီတာ (၆၆၈၆ ပေ) ရှိသည်။
အိဝတဲစီရင်စုတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ခယူးယဖုခုဒ ရေးသားခဲ့သည့် "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀" စာရင်းတွင် ဖော်ပြရေးသားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Hyakumeizan, Hiking Japan! . Japan Gazetteer. Accessed June 27, 2008. တောင်သည် အိဝတဲစီရင်စု၏ မြို့တော် မိုရိအိုခမြို့၏ အနောက်ဘက်ရှီ ရှိဇုခုအိရှိမြို့၊ တခိဇဝမြို့နှင့် ဟချိမန်းတိုင်းမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်၏ နေရာအတော်များများသည် တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် တည်ရှိနေသည်။
ဤတောင်သည် ဖူဂျီတောင်နှင့် ဆင်တူသည့်သဏ္ဌာန်ရှိသည့်အတွက် "နန်းဘုဖုဂျိ" ဟု ခေါ်ကြသည်လည်း ရှိသည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ - Japan Meteorological Agency Iwate Volcano - Geological Survey of Japan Iwatesan - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program Mt. Iwate - Hiking in Japan Iwate Prefectural Tourism site ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
လဲကယ်စာ () ကို ယခင်က ကရင်ကြက်ယက်စာ ဟု သိကြပြီး၊ မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ပိုးကရင်ဘာသာစကား နှင့် စကောကရင်ဘာသာစကား တို့ကို ရေးသားရန် အသုံးပြုသည့် အဘူဂီဒါ (abugida) အက္ခရာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် ဗျည်း ၂၅ လုံး၊ သရ ၁၇ လုံး နှင့် အသံနေအသံထား ၃ မျိုး ပါဝင်သည်။
ထို့အပြင် ဤအက္ခရာတွင် ပုဒ်မ နှင့် ကော်မာ ကဲ့သို့သော ကိုယ်ပိုင်သီးသန့် ကိန်းဂဏန်းများနှင့် ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်များလည်း ရှိသည်။
လဲကယ်စာသည် စကားလုံးများကို အသံထွက်သည့်အတိုင်း ရေးသားသည့် အက္ခရာဖြစ်သည်။
ခေတ်သစ် လဲကယ်အက္ခရာတွင် ဗျည်းများကို ဦးစွာရေးသားပြီးနောက် သရများနှင့် အသံများကို ၎င်းတို့၏ ပတ်လည်တွင် ရေးသားသည်။
ကွန်ပျူတာစာလုံးပေါင်းတွင်မူ dwia thwai နှင့် ri yah ကဲ့သို့သော ဗျည်း၏ ဘယ်ဘက်တွင် ရေးသားရသည့် သရနှစ်လုံးပင်လျှင် ဝဏ္ဏတစ်ခု၏ သရများသည် ဗျည်း၏နောက်တွင် အမြဲလိုက်ရသည်။
သမိုင်းကြောင်း ကရင်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာသမိုင်းအရ လဲကယ်အက္ခရာကို ကရင်ကြက်ယက်စာ ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ရှေးကရင်လူမျိုးများက ဤအက္ခရာကို ကြက်ယက်စာဟု အမည်ပေးခဲ့ရခြင်းမှာ မျိုးဆက်တစ်ဆက်မှတစ်ဆက်သို့ လက်ဆင့်ကမ်းပြောကြားခဲ့သော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထိုပုံပြင်အရ ဤကမ္ဘာလောကတွင် ပထမဆုံးနေထိုင်ခဲ့သော လူသားမှာ ဘုရားသခင်၏ အရိယ နှင့် သူ၏ သားတော်ခုနစ်ပါး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
အနှစ်ချုပ် လဲကယ်စာကို ၁၈၃၀ နှင့် ၁၈၆၀ ခုနှစ်ကြားတွင် တီထွင်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ လဲကယ်ဂိုဏ်းဝင်များက အသုံးပြုကြသည်။
၎င်းသည် ရှေးဟောင်းမြန်မာအက္ခရာများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို အခြေခံ၍ ရှေးဟောင်းမွန်အက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဤအက္ခရာကို အခြားဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၊ ခရစ်ယာန်များနှင့် ထူးခြားသော လဲကယ်အရိယာဘာသာဝင်များကလည်း အသုံးပြုကြသည်။
လဲကယ်ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်၏ အဆိုအရ ဤအက္ခရာကို သင်ကြားပေးသော လေ့ကျင့်ပြီးသား ဆရာ ၃,၂၀၀ ကျော် ရှိသည်ဟု သိရသည်။
လဲကယ်များသည် မွန်နှင့် မြန်မာအက္ခရာများ အပါအဝင် အခြားသောအက္ခရာများကိုလည်း အသုံးပြုကြပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်များကမူ အသုံးပြုမှုနည်းပါးသော ထိုင်းအက္ခရာတစ်မျိုးကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
ပိုးကရင် လဲကယ်စာအသံထွက်ဘာသာပြန်100x100pxအော့ဆိုလာဆိုက်ဟဲလို ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗြာဟ္မီ စာများ။
အိဝခိတောင် (岩木山, Iwaki-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုးဟိုခုဒေသ၊ အအိုမိုရိစီရင်စုအနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖူဂျီတောင်နှင့် ဆင်တူသည့်ပုံစံရှိသဖြင့် "ဆွတ်ဂရုဖုဂျိ" (津軽富士) လည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ "အိုခုဖုဂျိ" (奥富士) ဟုလည်း အနည်းငယ် ခေါ်ဆိုကြသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၆၂၅ မီတာ (၅၃၃၁ ပေ) မြင့်သည်။
အအိုမိုရိစီရင်စုတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်လည်း ဖြစ်သည်။
အိဝခိတောင်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တောင်တက်သမားနှင့် စာရေးဆရာဖြစ်သည့် ခယူးယဖုခုဒ ရေးသားခဲ့သည့် "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀" စာရင်းတွင် ဖော်ပြရေးသားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
တောင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာများသည် ဆွတ်ဂရု - ခိုခုတဲအိအမျိုးသားပန်းခြံတွင် ပါဝင်သည်။
အမည် "အိဝခိ" ဟူသည့် အမည်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆအမျိုးမျိုးရှိသည်။
အအိနုဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာသည့် အမည်မူလဇာစ်မြစ်သည် နှစ်မျိုး ရှိသည်။
တစ်ခုမှာ カムィ イワキ (ခမုအိအိဝခိ) ဟူသည့် စကားလုံးမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ အခြားတစ်ခုမှာ အအိနုဘာသာစကားဖြင့် "ကျောက်ဆောင်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် イワーケ (အိဝါးခဲ) ဟူသည့် စကားလုံးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အခြားသော နောက်ထပ်သီအိုရီတစ်ခုမှာ "ကျောက်ဆောင်ရဲတိုက်" ဟုအဓိပ္ပါယ်ရသည့် 石の城 (အိရှိနော့ရှိရို, ishi no shiro) မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
တောင်တက်ခြင်း တောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် မြင်ကွင်း|left Relief Map တောင်ထိပ်သည် ၁၆၂၅ မီတာမြင့်သည်။
"Touring Mapple 2007 (Tohoku region), Simap, 2007 (in Japanese)Rowthorne, C. et al.: "Japan (8th edition)", Lonely Planet Publications, 2003 ပိုမို၍ တက်ရလွယ်ကူပြီး လူသုံးများသည့် လမ်ကြောင်းမှာ ဆွတ်ဂရုအိဝခိကောင်းကင်ကေဘယ်ကားလိုင်း ဖြစ်သည်။
ဤကေဘယ်ကားသည် အိဝခိတောင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်း အအိုမိုရိခရိုင်လမ်းမအမှတ် (၃) တွင် စတင်သည်။
ကေဘယ်ကားဖြင့်တက်ရောက်ပြီးအဆုံးတွင် ဓာတ်လှေကားစီးနင်းရမည် ဖြစ်သည်။
ထို့နောက်တွင် တောင်ထိပ်သို့ ခြေလျင်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး မိနစ် ၃၀ -၄၀ ကြာမြင့်သည်။
ပြင်ပလင့်များ - Japan Meteorological Agency Iwakisan - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
အိအိဒဲတောင် (飯豊山, Iide-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂတစီရင်စု၊ နီးဂတစီရင်စုနှင့် ဖုခုရှီးမားစီရင်စုတို့တွင် ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည့် တတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတောင်သည် အိအိဒဲတောင်တန်းများထဲမှ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်ထိပ်တွင် အိအိဒဲတောင်နတ်ကျောင်း (飯豊山神社) တည်ရှိသည်။
အိအိဒဲတောင်သည် တောင်တန်းတွင်ပါဝင်သည့် အခြားသောတောင်များနည်းတူ ခယူးယဖုခုဒ၏ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၁၀၅ မီတာတွင်တည်ရှိသော်လည်း အိအိဒဲတောင်တန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မဟုတ်ပေ။
အမြင့်ဆုံးတောင်သည် ဒနိခိတောင် (大日岳, Dainichi-dake) ဖြစ်ပြီး ၂၁၂၈ မီတာ မြင့်သည်။
ဤတောင်သည် နီးဂတစီရင်စုနှင့် ယာမဂတစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည်။
သို့သော် တောင်ထိပ်နှင့် အိအိဒဲတောင်နတ်ကျောင်း၊ တောင်ထိပ်သို့သွားရာလမ်ဖြစ်သည့် တစ်မီတာခန့်ကျယ်သည့် လမ်းတို့မှာမူ ဖုခုရှီးမားစီရင်စု၊ ခိတခတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်တန်းများ (八甲田山系, Hakkōda-sankei) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရီစီရင်စုဗဟိုတောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်အုပ်စု ဖြစ်သည်။
တစ်ခါတရံ ဤတောင်များကို "ဟက်ခိုးဒတောင်"(八甲田山, Hakkōda-san) ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ လွယ်ကူစွာ "ဟက်ခိုးဒ" (八甲田) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။
ဤတောင်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည့်တောင်များကို ပေါင်းစည်းကာ "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်း" တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည် အိုးဒခဲတောင်ဖြစ်ပြီး အအိုမိုရိ၏ အလယ်ဗဟိုမှ တိုင်းပါက အရှေ့တောင်ဘက် ၂၁.၃ ကီလိုမီတာ (၁၃.၂ မိုင်)၊ တိုဝဒမြို့လယ်မှ အနောက်ဘက် ၂၈ ကီလိုမီတာ (၁၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဤအမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည့် အိုးဒခဲတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၅၈၅ မီတာ (၅၂၀၀ ပေ) မြင့်သည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်တန်းများသည် အိုးအုတောင်တန်များ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် တောင်တက်သမားများ၊ နှင်းလျှောစီးသူများ၊ ခရီးသွားသူများကို စွဲဆောင်လျက်ရှိသည့်နေရာများဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီနှင့် နွေဦးရာသီအစောပိုင်းတို့တွင် ဤတောင်များတွင် နှင်းလျှောစီးနိုင်သည်။
ထို့အပြင် တောင်များသို့သွားရာလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ဟက်ခိုးဒကေဘယ်ကားကို ဟက်ခိုးဒတောင်များ၏ မြောက်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ထားသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ခရီးသွားသူများအနေဖြင့် စီးနင်းကာ တောင်များသို့ သွားလာနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
တောင်တက်ရာလမ်းကြောင်းများတွင် တောင်တက်သမားများအတွက် ဖြစ်လာနိုင်သည့်ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာအသိပေးမှုများကို ဖော်ပြမထားပေ။
ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် မီးတောင်မှထွက်သည့် အငွေ့များ၊ ကြမ်းတမ်သည့်ဆောင်းရာသီနှင့် နှင်းများလျှောကျခြင်း စသည့်ဘေးအန္တရာယ်များ ရှိသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက် ထင်ရှားသည့် ထိခိုက်မှုများတွင် ဟက်ခိုးဒတောင်မတော်တဆမှု သည် အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပထဝီသွင်ပြင်နှင့် ဖော်ပြချက် အိဝခိတောင်ပြီးပါက ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် အအိုမိုရိစီရင်စုတွင် ဒုတိယမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
အိုးဒခဲတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၅၈၅ မီတာ (၅၂၀၀ ပေ) မြင့်သည်။
အိုးဒခဲတောင်သို့ ဆုခယုအွန်းဆန်းမှတဆင့် တက်ရောက်နိုင်ပြီး လေးနာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။
နှင်းများထူထဲစွာကျဆင်းသဖြင့် ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် တောင်ပေါ်နှင်းလျှောစီးသူများအတွက် အဓိကနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ညဘက်နေထိုင်ရန်အတွက်လည်း တောင်ပေါ်တွင် တည်းခိုနိုင်သည့် တဲနှစ်လုံး ရှိသည်။
တောင်၏ အနိမ့်ပိုင်းဆင်ခြေလျှောနေရာများသည် တောထူထပ်ပြီး မြေရိုင်းလွင်ပြင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အမြင့် ၁၃၀၀ မီတာ (၄၃၀၀ ပေ) အထက်မှစတင်ကာ တောင်ပေါ်ရာသီဥတုဇုန်သည် စတင်သည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် တိုဝဒရေကန်၊ အိုအိရဆဲမြစ် စသည်တို့နှင့်အတူ "တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ မြောက်ဘက်အစိတ်အပိုင်းတွင် ပါဝင်တည်ရှိလျက်ရှိသည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် အအိုမိုရိမြို့တော်၏ တောင်ဘက်တွင် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းပုံစံအလျားလိုက် တည်ရှိနေသည်။
ရာသီဥတုသာယာသည့်နေ့များတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးရှိ ဟခိုဒတဲကို မြင်ရသည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် များစွာသောတောင်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် တောင်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး ၎င်းအစုအဝေးကိုပင် ဟက်ခိုးဒတောင် (八甲田山, Hakkōda-san) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လွယ်ကူစွာ ဟက်ခိုးဒ (八甲田)ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဟက်ခိုးဒဟူသည့်အမည်သည် တောင်၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ထားသည့်အမည်ဖြစ်သည်။
အမည်၏ ပထမအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် ဟက်ခိုး Hakkō (八甲) သည် ချပ်ဝတ်တန်ဆာရှစ်ခုဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
တောင်များတွင်ပါဝင်သည့် တောင်ရှစ်လုံး၏ တောင်ထိပ်များသည် ခမောက်ရှစ်ခုနှင့်ဆင်တူသည့်အတွက် ဤအမည်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အမည်၏ ဒုတိယအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် ဒ da (田) သည် လယ်ကွင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ရပြီး တောင်၏ ကုန်းပြင်မြင့်ကို ရည်ညွှန်းသည်။
၎င်းကုန်းပြင်မြင့်နေရာများကို ခမိနော့တနို (kami no tano) ဟု ရည်ညွှန်းပြောဆိုကြပြီး နတ်ဘုရား၏လယ်ကွင်းပြင်များဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
တောင်ထိပ်များ Hakkōda Mountains map အောက်ပါတို့သည် ဟက်ခိုးဒတောင်များတွင် ပါဝင်သည့် တောင်ထိပ်နှင့် အမြင့်များ ဖြစ်ကြသည်။
မြောက်ဘက်တောင်အုပ်စု - 1585 m 1559 m 1537 m 1548 m 1478 m 1360 m 1324 m 1251.7 m 1240.4 m 1202 m တောင်ဘက်တောင်အုပ်စု - 1516.6 m 1516.6 m နှင့် 1342 m 1449.9 m 1416.5 m 1353.7 m 1339.6 m 1297.8 m 1199.0 m 1183 m စိမ့်မြေအရပ် ဟက်ခိုးဒတောင်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်မြင့်မားသည့် နေရာများတွင် စိမ့်မြေအရပ်များ တည်ရှိသည့်အတွက် ထင်ရှားသည်။
၎င်းတို့မှာ - ဆန်းနင်းစိမ့်မြေအရပ် (仙人岱) ခဲနရှိစိမ့်မြေအရပ် (毛無岱) တမိုစိမ့်မြေအရပ် (田茂萢) Suiren Pond (睡蓮沼) တရှိရိုလွင်ပြင်စိမ့်မြေအရပ် (田代平湿原) ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ လူသားသမိုင်း ပြင်ပလှုပ်ရှားမှုများ တောင်တက်ခြင်း အန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ သက်ရှိသတ္တဝါ ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
နောင်ကျော် (၈ မေ ၁၉၅၇ - ၂၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) သည် မြန်မာစာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာ နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ် သူပုန်ကျောင်းဆရာ ဟုလည်း စာရေးဆရာလောက၌ အမည်ထင်ရှားသည်။
လက်ဝဲစာပေ ကို လက်ခံပြီး၊ ဗကပခေါင်းဆောင်ကလာပ်စည်း (ဗမာပြည်ကွန်မြုနစ်ပါတီ)ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ် တွင် ထောင်အနှစ် (၂၀) ချမှတ်ခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ဒေါပုံမြို့နယ် ၌ စာရေးဆရာ နောင်ကျော်ကို အဘ ဦးညွန့် မောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်သိန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ငါးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး၊အမည်အရင်းမှာ ဌေးသိန်း ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ဒေါပုံမြို့၊အထက်တန်းကျောင်း တွင် အခြေခံပညာများ ဆည်းပူးခဲ့ပြီး၊ထိုမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်ကာ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒေသကောလိပ်(၁)၌ ဒုတိယနှစ်အထိ လူထု ဆက်သွယ်ရေးပညာ အထူးပြုတက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၌ မြန်မာစာ အထူးပြု ဘာသာရပ်ဖြင့် တတိယနှစ် သင်တန်း စတင် တက်ရောက်ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာဌာန တွင် မဟာဝိဇ္ဇာတန်း ဆက်လက် သင်ယူခဲ့သည်။
ဆရာမောင်သာချို ၊ ကဗျာဆရာ ဇောင်းထက် တို့ နှင့် ကျောင်းနေဘက်သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် “ကြည်အောင်၏ ကဗျာများ လေ့လာချက်” ကျမ်းဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှု ၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် စာရေးဆရာ နောင်ကျော် သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊မြန်မာစာဌာန တွင် အချိန်ပိုင်းနည်းပြ အဖြစ် တက္ကသိုလ်ဆရာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာဌာန၌ နည်းပြ စတင် ခန့်အပ်ခံံခဲ့ရသည်။
ယင်းမတိုင်မီ ၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် ဒေသကောလိပ်(၁)၊ ဒုတိယနှစ် တက်ရောက်နေစဥ် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်တွင် သတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာဘဝ ၁၉၇၆-၇၇ ပညာသင်နှစ်၊ ဒေသကောလိပ် အမှတ် (၁) နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်း တွင် “အဆိပ်ကောင်”အမည်ရှိ စာပေဖြင့် စာရေးဆရာလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကစ၍ “တပြုံလုံး လေလွင့်ခြင်း”၊ “တခိုင်လုံးရွှေ”စသည့် စုပေါင်း လက်ရေးကဗျာ စာအုပ်များထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထောင်မှ ထွက်လာပြီးနောက် ၎င်းရေးသားခဲ့သည့် "တက္ကသိုလ်ကို မြတ်နိုးစွာ လွမ်းပြန်တော့" စာအုပ်မှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။
ရရှိသောဆုများ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကျွန်တော်နှင့်အလှူခံများ ရသစာတမ်းဖြင့် ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် ရွှေအမြုတေ စာပေ ဆု ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် “လွတ်လပ်ရေးခေတ် အိုးဝေမဂ္ဂဇင်းထဲက ခွပ်ဒေါင်း” စာအုပ်ဖြင့် တော်ကလေးဘုရားစာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။
ထောင်ကျခံရခြင်း ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံ ကာလတွင် စာရေးဆရာ နောင်ကျော် သည် တက္ကသိုလ်ဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် တက်ကြွစွာ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၈၉ခုနှစ် တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ လက်ဝဲစာပေ ကို လေ့လာဖတ်ရှုခဲ့သူ၊ဗကပအယူအဆကို လက်ခံယုံကြည်သူ၊ ဗကပခေါင်းဆောင်ကလာပ်စည်း (ဗမာပြည်ကွန်မြုနစ်ပါတီ) ဆိုသည့် စွပ်စွဲ ချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ဤသို့ဖြင့် ၎င်းသည် ပုဒ်မ ၅(ည)၊ ၁၇ (၂) တို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဗကပယူဂျီတို့၏ နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးစားမှုများ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ တွင် သူ၏ စစ်ဆန့်ကျင်ရေး အကြောင်းသည် ဖော်ထုတ်ပြောဆိုပုံနှိပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
စာရေးဆရာနောင်ကျော် သည် အကျဥ်းထောင် ထဲတွင် ၁၄ နှစ်နီးပါးကြာ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံရပြီး နောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလကုန်တွင် မန္တလေး အကျဉ်းထောင်မှပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၂၁ ရက် မနက် ၅ နာရီ တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ဒေါပုံမြို့နယ် ရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ။
ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ် (၁၈ ဧပြီ ၁၉၃၂ - ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) သည် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ တစ်သက်စာ စာပေဆုရှင်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင် ဖြစ်သည်။
တစ်သက်တာလုံး စာပေကဏ္ဍနှင့် သတင်းစာအလုပ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကလောင် အမည် မှာ မကြွယ်ကြွယ် ဖြစ်သည်။
မွေးဖွားမှုနှင့် ပညာရေး ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၈ ရက် တွင် ပဲခူးမြို့နယ် ၊ ဝမ်းဘဲအင်းရွာ၌ ဖခင် ဦးဘိုးချစ် (ကျောင်းအုပ်) နှင့် မိခင် ဒေါ်စိန်မေ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းခုနစ်ဦး ရှိသည့်အနက် ခြောက်ဦးမြောက် ဖြစ်သည်။
ပဲခူးမြို့၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၀ တန်းအထိ သင်ကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံဝန်ထမ်းဘဝ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးသည့်နောက်တွင် ပညာရေးဝန်ထမ်း ကျောင်းဆရာမ အဖြစ် ဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။
နောင်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဌာနချုပ် တွင် သတင်းထောက်၊ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စာပေဘဝ ၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ မတ် ၁၄ ရက် တွင် လင်းယုန်ဂျာနယ် တွင် ဖော်ပြခံရသည့် “မောင်းသံ” ဝတ္ထုတို ဖြင့် စာပေလောက သို့ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
စာရေးသူအမည် ကို နာမည်ရင်း ကြွယ်ကြွယ် ဖြင့်သာ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ခေတ်ပြိုင် အနေဖြင့် စာပေလောက က မဟုတ်သည့် တေးဂီတလောက မှ မန္တလေး၊စျေးချိုသူ ကြွယ်ကြွယ် ဆိုသည့် တေးသံရှင် တစ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အဆိုပါ တေးသံရှင် သည် တေးဂီတလောက တွင် အထူးအောင်မြင်နေချိန်လည်းဖြစ်၍ စာရေးဆရာမ ကြွယ်ကြွယ် သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊မတ်လအတွင်း ထုတ်ဝေသည့် ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ မှစကာ မူလ ကြွယ်ကြွယ် အစား ရှေ့တွင် မ တစ်လုံးအပို ထည့်၍ ကလောင်အမည် ကို မကြွယ်ကြွယ် ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သူသည် သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါး ၁၅၀၀ ခန့်၊ ဝတ္ထုတို ၆၀၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုရှည် ၃၀ ကျော်နှင့် ကဗျာ ၂၀၀ ခန့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည့် မှတ်တမ်းရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် လုံးချင်းဝတ္ထုရှည် ၆ အုပ်၊ ကဗျာစာအုပ်များ၊ ဘာသာရေး၊ ဘုရားသမိုင်းနှင့် ထေရုပ္ပတ္တိစာအုပ်များ တိုက်ရိုက်ရေးသားခဲ့သည်။
ဆုရရှိမှု ၂၀၁၉ ခုနှစ် အတွက် ပခုက္ကူဦးအုန်းဖေ စာပေဆု (တစ်သက်တာဆု)ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် ချီးမြှင့်ခံရသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် စာရေးဆရာ သက်မောင် (ဦးမောင်မောင်လတ်) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။
သား ၂ ဦး၊သမီး ၁ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး အသက်(၉၁)နှစ်အရွယ် ၂၀၂၃-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၉)ရက် ညနေ ၆ နာရီ ၁၅ မိနစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဟိအုချိတောင် သို့မဟုတ် ဟိအုချိဂတခဲ (燧ヶ岳) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားစီရင်စု၊ မိနမိ-အအိဇုဂွန်း၊ ဟိနိုအဲမတရွာတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤမီးတောင်သည် ၂၃၅၆ မီတာ (၇၇၃၀ ပေ) မြင့်သည်။
ဤတောင်သည် အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
တိုးဟိုခုဒေသတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
ဤမီးတောင်ကြောင့် မြောက်ဘက်တွင် အိုဇဲနုမရေကန် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ဟိအုချိတောင်သည် မူလအစဖြစ်ပေါ်လာသည်မှာ နှစ်ပေါင်းသုံးသိန်းငါးသောင်း မတိုင်မီက ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
နှစ် တစ်သိန်းခြောက်သောင်းနှင့် တစ်သိန်းခုနစ်သောင်းကြားကာလတွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တောင်ထိပ်တွင် ချော်ရည်များထွက်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တောင်ခုံးနှစ်ခု ရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ အခနဂုရဲ Akanagure (赤ナグレ) နှင့် မိအဲ - အိခဲ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
Mi-ike (御池岳) အခနဂုရဲသည် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်ခုံး ဖြစ်ပြီး များစွာသော ချော်ရည်များကို နှးစ် ၃၅၀၀ ခန့်ကာလက ထုတ်လွှတ်ခဲ့သည်။
၎င်းချော်ရည်များသည် မီးတောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်အရပ်များသို့ စီးဆင်းသွားကြသည်။
မိအဲ - အိခဲမှာမူ လှုပ်ရှားခဲ့သည်ဟူသည့် မှတ်တမ်းသာရှိသည်။
ပေါက်ကွဲမှုအကြိမ်များ ၁၅၄၄ ခုနှစ်ပေါက်ကွဲမှု ၁၅၄၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ National catalogue of the active volcanoes in Japan: Hiuchigatake - Japan Meteorological Agency Quaternary Volcanoes: Hiuchigatake - Geological Survey of Japan, AIST Volcanolive.com ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
thumb|Relief Map of Akagi Volcano အခဂိတောင် (赤城山, Akagi-yama; Red Castle) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဆမတောင် (浅間山, Asama-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းအလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်အုပ်စု ဖြစ်သည်။
ဤမီးတောင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်းတွင် လှုပ်ရှားမှုအများဆုံးမီးတောင် ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၅၆၈ မီတာ (၈၄၂၅ ပေ) မြင့်သည်။
နဂနိုစီရင်စုနှင့် ဂွန်းမစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Asamayama – Japan Meteorological Agency – Japan Meteorological Agency Asama Volcano – Geological Survey of Japan Asamayama – Smithsonian Institution: Global Volcanism Program ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
thumb|Relief Map အဇုမယတောင် (四阿山, Azumaya-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စုနှင့် နဂနိုစီရင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတောင်သည် ၂၃၅၄ မီတာ (၇၇၂၃ ပေ) မြင့်သည်။
ဤတောင်၏ အမည်ကို အခြားသောစာလုံးပေါင်း 吾妻山 နှင့် 吾嬬山 ကို အသုံးပြုကြသည်။
ဤစာလုံးပေါင်းကို "အဂဆွတ်မ - ယာမ" (အဂဆွတ်မတောင်) ဟု ဖတ်သည်။
ဆွတ်မဂိုအိရွာတွင် ဤတောင်ကို 吾妻山 ဟု စာလုံးပေါင်းသည်။
အဇုမယတောင် (四阿屋山, Azumaya-san) ဟူသည့်အမည်ဖြင့် နဂနိုစီရင်စုတွင်သာမက ဆိုင်းတမစီရင်စုတွင်လည်း ဤအမည်ဖြင့်လည်း တောင်တစ်ခု ရှိသည်။
ဖတ်ပုံအသံထွက်တူညီသော်လည်း ရေးသားသည့် ခန်ဂျိစကားလုံးသည် ကွာခြားသည်။
တောင်တက်လမ်းများ ဤတောင်သည် များစွာသောတောင်တက်လမ်းများနှင့် ကောင်းမွန်စွာချိတ်ဆက်ထားသည်။
- - Mount Azumaya - Mount Azumaya - Mount Azumaya - Mount Azumaya () အနီးအနားရှိ တောင်များ (2,207m) ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Azumaya San - Geological Survey of Japan ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ဟိရဂတခဲတောင် (平ヶ岳, Hira-ga-take) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတစီရင်စုနှင့် ဂွန်းမစီရင်စုအကြား နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိင်ကုန်ကူးခြင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ် အမြတ်ထုတ်ခြင်းနှင့် ကျေးကျွန်ပြုခြင်း ရည်ရွယ်ချက်အတွက် လူကုန်ကူးမှုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးခံရသူများအတွက် အဓိကအားဖြင့် ထွက်ခွာရာနှင့် ဖြတ်သန်းရာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးခံရသူများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအားလုံးနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသားများ၊ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များသည် အာရှတိုက်ရှိ အခြားနိုင်ငံများနှင့် အခြားတိုက်ကြီးများသို့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးခြင်းကို ခံနေကြရသည်။
၎င်းတို့သည် ပြည့်တန်ဆာအဖြစ်၊ အတင်းအဓမ္မ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်း နှင့်/သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် ဖိအားပေးစေခိုင်းခြင်းတို့ကို ခံကြရသည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးခံရသူများသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်နစ်နာမှုများကို ခံစားကြရသည်။
၎င်းတို့သည် မုဒိမ်းကျင့်ခံရခြင်းကြောင့် လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ကူးစက်ခံရပြီး နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုများသည်လည်း အဖြစ်များသည်။
အချို့အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း နှင့်/သို့မဟုတ် အသတ်ခံရခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ရသည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးမှုနှင့် ခေါင်းပုံဖြတ် အမြတ်ထုတ်မှုသည် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အလွှာပေါင်းစုံတွင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။