kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Gelderblom, Oscar; de Jong, Abe; Jonker, Joost (2011), 'An Admiralty for Asia: Business Organization and the Evolution of Corporate Governance in the Dutch Republic, 1590–1640,'; in J.G. Koppell (ed.), Origins of Shareholder Advocacy. (New York: Palgrave Macmillan, 2011), pp. 29–70. Gelderblom, Jonker & de Jong (2010): "The hot rivalry between the voorcompagnieën undermined the country's fragile political unity and economic prosperity, and seriously limited the prospects of competing successfully against other Asian traders from Europe. ... According to Willem Usselincx, a large merchant well versed in the intercontinental trade, the VOC charter was drafted by bewindhebbers bent on defending their own interests and the States-General had allowed that to pass so as to achieve the desired merger (Van Rees 1868, 410). An agreement was finally reached on March 20th, 1602, after which the Estates General issued a charter granting a monopoly on the Asian trade for 21 years (Gaastra 2009, 21–23)."Unoki, Ko (2012), 'A Seafaring Empire,'; in Mergers, Acquisitions and Global Empires: Tolerance, Diversity and the Success of M&A, by Ko Unoki. (New York: Routledge, 2013), pp. 39–64 ၁၆၀၂ မတ်လ ၂၀ တွင် တော်ဝင်အမိန့်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ကာ မိုဂယ်မင်းဆက်အုပ်စိုးသော အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရန်ဖြစ်သည်။
thumb|A Dutch speaker, recorded for ဒတ်ချ်ဘာသာစကား''' () သည် လူဦး ရေ ၂၄ သန်းခန့်က မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသော အနောက်ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်၍ လူဦးရေ ၅ သန်းခန့်က ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ်ပြောဆိုကြသည်။
ဤဘာသာစကားပြောသော လူအများစုကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယံ နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
နယ်သာလန်၏ အမျိုးသားဘာသာစကားဖြစ်၍ ဘယ်လ်ဂျီယန်၏ တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော ဘာသာစကားသုံးခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
"1% of the EU population claims to speak Dutch well enough in order to have a conversation." (page 153). ဂျာမန်နွယ်ဘာသာစကားများထဲက ဒတ်ချ်ဘာသာနှင့် အနီးကပ်သည့် အင်္ဂလိပ် နှင့် ဂျာမန် ပြီးလျှင် တတိယအများဆုံး ပြောဆိုသော ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
သမိုင်း thumb| ဘီစီအီး ၅၀၀ မှ ၅၀ ထိ ပရိုတိုဂျာမန်ဘာသာစကား နှင့်ဆက်စပ်သော မြောက်ဥရောပ ယဉ်ကျေးမှု (များ) ရှိရောမခေတ်မတိုင်မီကသံခေတ်၏ မြေပုံ။
စကင်ဒီနေးဗီးယားတောင်ဘက်ရိယာသည် Jastorf ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
ခရိုင် (borough) အလိုက် လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုများ ရှိရာနေရာပြ မြေပုံ။
အနီရောင် - Native American၊ အပြာရောင် - non-Hispanic white၊ အစိမ်းရောင် - Asian။
အရောင်ပိုရင့်လေလေ၊ အဆိုပါ လူမျိုးစု လူဦးရေအချိုးအစား ပိုများလေလေ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀-ခုနှစ်တွင် အလက်စကာပြည်နယ်၏ ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေမှာ ၇၃၄,၀၀၂ ဦး ဖြစ်သည်။
လူမျိုးစုများ ဖွဲ့စည်းပုံ ၂၀၁၀-ခုနှစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသန်းခေါင်စာရင်းအရ အလက်စကာပြည်နယ်တွင် လူမျိုးစုများ ဖွဲ့စည်းပုံသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အဖြူ၊ ၆၆.၇% (ဟစ်စပဲနစ်မဟုတ်သောအဖြူ: ၆၄.၁%) အမဲ၊ ၃.၆% အာရှတိုက်သား၊ ၅.၄% (ဖိလစ်ပိုင် ၄.၄%၊ တရုတ် ၀.၃%၊ လာအိုနိုင်ငံသား ၀.၂%၊ ဂျပန် ၀.၂%၊ အိန္ဒိယ ၀.၁%၊ ဗီယက်နမ် ၀.၁%၊ ထိုင်း ၀.၁%) အမေရိကန် အင်းဒီးယန်း သို့မဟုတ် အလက်စကာဇာတိ၊ ၁၄.၈% ပစိဖိတ်ကျွန်းသား၊ ၁.၀% (ဆမိုအာ ၀.၇%၊ ဟာဝေယံ ၀.၁%၊ တွန်ဂါ ၀.၁%) လူမျိုးစပ်၊ ၇.၃% အခြားလူမျိုးများ၊ ၁.၇% ကိုးကား။
စောရူး(အရူး)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၂ ဖြစ်သည်။
ထီခါးပူရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၃ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ သီဂါးပူ ဖြစ်သည်။
ထိဖိုးဇံရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကော့သာစုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၅ ဖြစ်သည်။
နောင်ထွတ်တာရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၆ ဖြစ်သည်။
အိမ်ခြေ ၅၅ မှာ ဆိုလာစွမ်းအင်ဖြင့် မီးလင်းသည်။
ကော့ဖောင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၇ ဖြစ်သည်။
မြပတိုင်နိုင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၈ ဖြစ်သည်။
ကွီမောင်တိုင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၉ ဖြစ်သည်။
နောင်ထပ္ပံရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၉၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
မဟာဗောဓိမုနိဓာတ်ပေါင်းစေတီ၊ နောင်ထပ္ပံစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ထီးဝါစူးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၁ ဖြစ်သည်။
ခေါဝေါရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၂ ဖြစ်သည်။
ကော့ဆူးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၃ ဖြစ်သည်။
နောင်လံလုံရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၄ ဖြစ်သည်။
မြပတိုင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။
မဉ္ဇူသကစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
တံတားရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၆ ဖြစ်သည်။
ကော့တိုင်းပြေရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၇ ဖြစ်သည်။
လန်းခိုဘိုင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၈ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ လမ်းခွက်ပိုင် ဖြစ်သည်။
ကော့လဘိုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၉ ဖြစ်သည်။
နောင်အီခက်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၀ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ နောင်လီခယ် ဖြစ်သည်။
နောင်မိရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၁ ဖြစ်သည်။
ကော့ကလောင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၂ ဖြစ်သည်။
ကော့ဒေးချိန်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၃ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ဒိန်ချိန် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
အီသန် (သို့) အရှေ့မြောက်ထိုင်း ( ) မဲခေါင်မြစ်ပေါ်ရှိ လာအိုစကားပြောကမ္ဘာ၏နိုင်ငံရေးပြိုကွဲအပြီးတွင်ဘယ်ဘက်ကမ်းခြေသည်ခေတ်သစ်လာအိုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ Isan ဒေသ (ညာဘက်ကမ်းရိုးတန်း) ဖြစ်လာသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လာအိုဘာသာစကား ၏ဒေသဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုရည်ညွှန်းသည်။
(၁၉၃၂ မတိုင်မီ) ၁၈၉၈ ဖရန့်စီယမ်စစ်ပွဲ၏နိဂုံးပြီးနောက်။
ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည်ဘာသာစကားတစ်ခုကိုနေ့စဉ်အသုံးပြုနေသူများကဖန်တီးသောကြောင့်ကျွန်တော်တို့၏အဘိဓာန်လာအိုကိုလာအိုဘာသာစကားအဖြစ်ရည်ညွှန်းသည်။
Keyes, Charles F. (1966). "Ethnic Identity and Loyalty of Villagers in Northeastern Thailand". Asian Survey. လာအိုဘာသာစကားမှဆင်းသက်လာသူဖြစ်သော Isan သည် Kra-Dai ဘာသာစကားမိသားစု၏အနောက်တောင်ပိုင်းဌာနခွဲ၏လာအို - ဖွတ်ဟိုင်းဘာသာစကားသည်၎င်း၏မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သောလာအိုနှင့် ဖူဟိုင် နှင့် တိုင် ကဲ့သို့သောလူမျိုးစုမျိုးနွယ်စုဘာသာစကားများနှင့်အလွန်နီးစပ်သည်။
yo Isan ကိုထိုင်းဘာသာစကားအဖြစ်တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်မှာထိုင်းအစိုးရကထိုင်းနိုင်ငံနှင့်နီးကပ်စွာဆက်စပ်သောအနောက်တောင်ပိုင်းဘာသာစကားဖြစ်သော်လည်း၎င်းသည် Chiang Saen ဘာသာစကားများအတွင်းတွင်ရှိသည်။
ထိုင်းနှင့်လာအို (Isan အပါအ ၀ င်) သည်အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်ရန်ခက်ခဲသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်လည်းကောင်းတို့သည် ၈၀% သောဝေါဟာရများကိုဝေမျှသော်လည်းလာအိုနှင့် Isan တို့တွင်အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော tonal ပုံစံ၊ သရအက္ခရာအရည်အသွေး၊ စကားပြောဆိုပုံနှင့်ထိုင်းနှင့်ကွဲပြားသောအသုံးများသောစကားလုံးများစွာရှိသည်။
ထို့ကြောင့်ကြိုတင်ထိတွေ့ခြင်းမရှိဘဲအချင်းချင်းနားလည်သဘောပေါက်မှုကိုအဟန့်အတားဖြစ်စေသည် ခွဲခြားခြင်း right| ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်ရှိ ကမ်းလူမျိုးမိန်းကလေး၊ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ။
right|thumb| သင်းအဝတ်အစားဝတ်ဆင်ထားသည့်လာအိုအမျိုးသမီးများ သင်း ( , ; , , ; Tai Nuea : ᥔᥤᥢᥲ) သို့ ( , ), သည် ထိုင်းမြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ထိုင်းအမျိုးသမီးများဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော လာအိုနှင့် ထိုင်း အမျိုးသမီးများဝတ်ဆင်ကြသော ရိုးရာအ၀ တ်အထည်ဖြစ်သည်။
ဤအဝတ်အစား၏ ပုံစံကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် ဘယ်ဒေသကလာသည်၊ ဘယ်အရပ်ကလာသည်ကို ကောင်းစွာသိနိုင်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ယခုအခါ သင်းအဝတ်အစားကို အထူးပွဲများတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိလာကြပါပြီ။
သို့သော်လာအိုတွင် သင်းအဝတ်အစားကိုနေ့စဉ်ပုံမှန်ပုံမှန်ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ right|thumb| ပုံမှန် တိုင်ယွမ်သင်းအထည်။
သင်းထည်သို့ သင်း (အဝတ်အစား)ကို ပုံမှန်အားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းသုံးမျိုးဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ချည်ထည် သင်း (အဝတ်အစား)ကို ပိုးထည် သို့မဟုတ်လက်လုပ်ချည် ဖြင့်ပြုလုပ်ကြသည်။
သူတို့၏ရိုးရာဝတ်စုံများတွင် ဒီဇိုင်းကာလာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသည် ဒေသအလိုက်အမျိုးမျိုးဖန်တီးယူကြသည်။
အထူးသဖြင့်နာမည်ကြီး ရက်ကန်းသမားများကဖန်တီးလျှင် အကောင်းစားပိုးထည်များသည် အဝတ်တစ်စလျှင် ဘတ် ၅၀၀၀၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိသည်။
ဈေးသက်သာသည့်အထည်များသည် ဘတ် ၃၀၀၀ ခန့်ကုန်ကျပါသည်။
ပြခန်း ကြည့်ရှုပါ လုံချည် ပထိန် Sampot Sarong ထိုင်းရိုးရာအဝတ်အစား Xout lao။
တိုင်လူမျိုး သို့မဟုတ် တိုင်းလူမျိုး တို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ၉၃သန်းခန့်ရှိသော လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် အများစုနေထိုင်သည်။
ရှေးတိုင်လူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ယန်ဇီမြစ်အနီးတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
တိုင်ဘာသာစကားအား ယခင်က တရုတ်-တိဗက်အုပ်စု ၏ အခွဲ ထိုင်း-တရုတ်အုပ်စု သီအိုရီ ကိုယုံကြည်ကြသော်လည်း၊ ယခုအချိန်တွင် တိကျသော ဆက်စပ်မှုအထောက်အထားသက်သေမရှိသဖြင့် 1980တွင် ပယ်ဖျက်ခံခဲ့ရသည်။
တိုင်ဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဘက်အုပ်စု၊မွန်-ခမာအုပ်စု တို့နှင့် သီးခြားဖြစ်သော ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်ပြီး ထိုင်း၊ လာအို၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲကြသည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့်မျိုးရိုးဗီဇ အရှေ့တောင်အာရှတွင် ကျယ်ပြန့်စွာနေထိုင်ကြသော တိုင်လူမျိုးများသည် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုရေးအနေနှင့်သာမက မျိုးရိုးဗီဇဗေဒအရပါ သမိုင်းကြောင်းရှည်လျားသည့်အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်။
မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ တိုင်လူမျိုးများသည် အရှေ့အာရှသားများနှင့် အရှေ့တောင်အာရှသားများအကြား တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲပေါင်းစည်းလာခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။
Y-DNA Haplogroups အနေနှင့် တိုင်လူမျိုးများတွင် O1b1a1a (O-M95) နှင့် O2 (O-M122) ကဲ့သို့သော haplogroup များကို အများဆုံး တွေ့ရသည်။
O-M95 သည် ကျောက်ခေတ်အလယ်ပိုင်းကစ၍ အရှေ့အာရှတောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်ခဲ့သော မွန်-ခမာ လူမျိုးများနှင့် ရင်းမြစ်အချင်းချင်းနီးစပ်သူများဖြစ်ကြောင်းသက်သေပြလျက်ရှိသည်။
mtDNA များတွင် B, F, M7, R9 စသည်ဖြင့် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသော မိခင်ဘက်မှ haplogroups များဖြစ်ကြသည်။
Kutanan, W., Kampuansai, J., Changmai, P., et al. (2021). Contrasting maternal and paternal genetic variation of hunter–gatherer groups in Thailand. *Scientific Reports*, 11(1), 12249. https://doi.org/10.1038/s41598-021-91590-6He, J., Zhang, J., Su, B., & Chen, H. (2020). Genetic origin and linguistic affinity of the Tai–Kadai-speaking Sui people. *American Journal of Physical Anthropology*, 171(4), 601–610. https://doi.org/10.1002/ajpa.23996 တိုင် လူမျိုးများ၏ မူလနေရာမှာ ယခု တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ယန်စီမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်ဒေသဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထိုဒေသတွင် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ယခင်ရာစုများကတည်းက ရှေ့ပြေးတိုင်လူမျိုး (Proto-Tai) အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ခန့်မှန်းခြေအရ ခရစ်နှစ် ၈ ရာစုမှ ၁၂ ရာစုကြားကာလအတွင်း တိုင်လူမျိုးများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းရွေ့လာခဲ့ကြသည်။
ထိုပြောင်းရွေ့မှုသည် စုန့်မင်းဆက်၏ ဖိအားများနှင့် တောင်ဘက်အာဏာရှိအထက်တန်းလွှာ များ၏ ထောက်ခံမှုကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ထင်ရှားသည်။
ထိုကာလအတွင်း တိုင်လူမျိုးများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ( ရှမ်းပြည်နယ်၊ကချင်ပြည်နယ်)၊ ဗီယက်နမ် (တိုင်ဒါမ်) နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအခြားတောင်ပိုင်းဒေသ များသို့ ပြန်လှန်ထွက်ခွာလာကြသည်။
တိုင်လူမျိုးများသည် Sipsongpanna (စစ်ဆောင်ပန္နား), Lan Xang (လင်းဇင်း), Lanna (လန်နာ) Kingdom နှင့် Mong Mao (မိုင်းမောလုံ) တို့ကဲ့သို့သော တိုင်းပြည်ငယ်များကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
Wyatt, D. K. (2003). *Thailand: A Short History* (2nd ed.). Yale University Press.Chamberlain, J. R. (1991). *The Origin of the Tai Peoples*. *Journal of the Siam Society*, 79(1), 27–48.Higham, C. (2002). *Early Cultures of Mainland Southeast Asia*. River Books. ယဉ်ကျေးမှု တိုင်လူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် အာရှအရှေ့တောင်ပိုင်း၌ အလွန်အရေးပါသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ပေးစွမ်းခဲ့သည်။
တိုင်လူမျိုးများသည် ဘာသာရေး၊ ဘာသာစကား၊ အနုပညာနှင့် အထွေထွေယဉ်ကျေးမှုတွင် သီးသန့်လက္ခဏာများ ရှိသည်။
တိုင်လူမျိုးတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိက ယုံကြည်နေကြသော်လည်း တချို့ဒေသများတွင် အဟိန်ယန်းယုံကြည်မှု၊ တိုင်းရင်းသားဒေသဆိုင်ရာထုံးတမ်းများနှင့် ရိုးရာနတ်ယုံကြည်မှုတို့လည်း ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။
တိုင်လူမျိုးများတွင် ထိုင်းစာ၊ လာအိုစာ၊ ရှမ်းစာ စသည့် အဓိက အသုံးပြုကြသည်။
ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအနေဖြင့် တိုင်လူမျိုးများသည် တန်ခိုးကြီးမားသော နိုင်ငံတော်တချို့ကိုတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
တိုင်လူမျိုးများ၏ အနုပညာနှင့် ဗိသုကာများသည် နေရာဒေသအလိုက် အနောက်တရုတ်၊ ဗမာနှင့် မွန်တို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများစွာ ရှိသော်လည်း တိုင်ယဉ်ကျေးမှု၏ အထူးသီးသန့်ဆန်သည့် လက္ခဏာများလည်း ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။
တိုင်နှစ်သစ်ကူး သည် တိုင်လူမျိုးများတွင် နိုဝင်ဘာလ၌ ကျင်းပသည့် ယဉ်ကျေးမှုရေး အထိမ်းအမှတ်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ပိုင်းတိုင်းရင်းသား တိုင်လူမျိုးများအနက်တွင် အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာကျင်းပသည်။
ယင်းပွဲကို ထိုင်းတွင်Loi Krathong ဟု ခေါ်ကြပြီး မြောက်ထိုင်းတွင်Yi Pengဟုလည်း သိရှိကြသည်။
ပွဲတော်၌ လူတို့သည် မီးဖလောင်၊ စက်ရုပ်အလင်းများ၊ တိုင်းရင်းသားအဝတ်အစားများဖြင့် တင်ဆောင်ပြီး မြစ်ကမ်းများတွင် တိုင်ယဉ်ကျေးမှုအထူးအစဉ်အလာဖြစ်သည့် ညှိမီးအလင်း (krathong) များကိုရေထဲသို့ လွှတ်ခြင်းပြုလုပ်ကြသည်။
ဤအစဉ်အလာသည် သန့်ရှင်းမှု၊ အကျိုးဆောင်ရာအဆိုးများကို ရေဖြင့်ဆွေးနွေဖယ်ရှားသည့် အဓိပ္ပာယ်ပါရှိသည်။
ထို့အပြင် တိုင်လူမျိုးတို့၏ သဘာဝကိုဂရုစိုက်စွာ အလေးထားသည့်ယဉ်ကျေးမှုကိုလည်း ထင်ဟပ်ပေးသည့် အထိမ်းအမှတ်ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ တိုင်နှစ်သစ်ကူးပွဲသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သဘာဝအားလေးထားမှုတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် အထိမ်းအမှတ်ဖြစ်သကဲ့သို့ တိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုရေးအမှတ်တရ အဓိကပွဲတော်များအနက် တစ်ခုအဖြစ် သဘာဝအလှအပနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဆက်အသွယ်တို့ကို သက်သေပြလျက်ရှိသည်။
Swearer, Donald K. The Buddhist World of Southeast Asia. State University of New York Press, 1995. McGovern, Nathan. "Loy Krathong and Yi Peng: Festivals of Light in Northern Thailand." Journal of Southeast Asian Studies, 2017. အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်လူမျိုးများစာရင်း မြောက်ပိုင်းဌာနခွဲ ရှမ်း ယာရှမ်း တိုင်လေ့ ဟုံကျင်ရှမ်း ခန္တီး ရှမ်းနီ ဖကေးရှမ်း အိတွန်ရှမ်း ခမ်ယန် အဟုံရှမ်း တူရုင် သာပါ ကျိုင်းသေဉ်ဌာနခွဲ ထိုင်း ထိုင်းမြောက်ပိုင်း လာအို Tai Daeng ဒွန်ရှမ်း ဟန်တုံရှမ်း လူးရှမ်း ဒံထိုင်း ခွန် ဖူအန် သောင်ထိုင်း Tày Tac တောင်ပိုင်းအုပ်စု ထိုင်းတောင်ပိုင်း တရုတ်အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်အုပ်စုများနှင့်အမည်များ တရုတ် Pinyin Tai Lü Tai Nüa ထိုင်း သမားရိုးကျ (ရိယာ (များ)仂西雙版納傣） ဒီလီ ลื้อ Tai Lü, Tai Lue Xishuangbanna (တရုတ်)那德宏傣） ဒန တိတ် le6 คงเหนือ, ไทใต้คง တိုင်နူ ၊ တိုင်မြောက်ပိုင်း၊ တိုင်တိုင်၊ တရုတ်ရှမ်း Dehong (တရုတ်)၊ ဗမာ擔ဒǎန ไทดำ, ลาวโซ่ง, ผู้ไท Tai Dam ၊ Black Tai, Tai Lam၊ Lao Song Dam *, Tai Muan, Tai Tan, Black Do, Jinping Dai, Tai Den, Tai Do, Tai Noir, Thai Den Jinping (တရုတ်)၊ လာအို ၊ ထိုင်း繃Dǎib .ng เมา တေပွန် Ruili, Gengma (တရုတ်), မဲခေါင်မြစ် တစ်လျှောက်တွင်端Dǎiduān ขาว အိုက်ဖြူ၊ တိုင်ဒီ၊ တိုင်ခ၊ Tai Kao၊ တိုင်ဒွန်၊ ဒိုင်ကော၊ အဖြူရောင်ဒိုင်၊ အနီတိုင်၊ တိုင်ဘလန့်၊ ဂျင်းပင်း (တရုတ်)雅Dǎiyǎ หย่า Tai Ya၊ Tai Cung၊ Cung၊ Ya Xinping, Yuanjiang (တရုတ်)友Dǎiyǒu แดง Yuanyang (တရုတ်), River ဒုံမြစ် တလျှောက်တွင်ရှိ၏ ကဏ္ဍ:Pages using deprecated image syntax။
ဒွန်ရှမ်း( ခေါက်ရှမ်း သို့မဟုတ် ရှမ်းဖြူ) ဟုလည်းလူသိများသော ဗီယက်နမ် မြောက်ပိုင်း၊ လာအို နှင့် တရုတ်တို့တွင်နေထိုင်ကြပြီး တိုင်ဘာသာစကားများ ကို ပြောဆိုကြသည်။
အဓိကပျံ့နှံ့နေထိုင်သည့်နေရာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရှမ်းဖြူ(ခေါက်ရှမ်းလူမျိုး) သည် လူဦးရေ ၄၀,၀၀၀ခန့်ရှိပြီး ယူနန်ပြည်နယ်၏အောက်ပါမြို့နယ်များတွင်တည်ရှိသည် (Gao 1999)။
Gao Lishi 高立士. 1999. 傣族支系探微. 中南民族学院学报 (哲学社会科学版). 1999 年第1 期 (总第96 期). ကျင်းဖင်ခရိုင် - မိုးလားနှင့် ကျဲမီမြို့နယ် (ကျဲမီမြစ်နှင့် ထန်ထျောက် မြစ်လျှောက်)တွင် နေထိုင်ကြသည်။
မားလီဖိုးခရိုင် : နန်ဝမ့်ဟေမြို့နယ် မာကွမ်ခရိုင် : တူးလုံမြို့ ကျန်းချန်ခရိုင် : ရွှီးရွှေမြို့နယ် (ထူးခါမြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
ကြာအင်းစုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၄ ဖြစ်သည်။
နိုင်းခလောင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၅ ဖြစ်သည်။
ကော့လဘိုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၆ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ဝါးဘို ဖြစ်သည်။
အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၅၄ အိမ်က အသုံးပြုသည်။
ကော့ဒိုင်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၇ ဖြစ်သည်။
သုံးအိမ်စုရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၈ ဖြစ်သည်။
ကော့သာစူးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၉ ဖြစ်သည်။
ညောင်ကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၀ ဖြစ်သည်။
နောင်လီရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၁ ဖြစ်သည်။
အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၅၇ အိမ်က အသုံးပြုသည်။
ဒေါဖျာ(မွန်စု)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၇၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
မြရတနာစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ဒေါဖျာ(ကရင်စု)ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၃ ဖြစ်သည်။
ကော့ကမာရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၄ ဖြစ်သည်။
အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၁၅၂ အိမ်က အသုံးပြုသည်။
ကော့ဘော်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၅ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ထော် ဖြစ်သည်။
ကော့သံခါရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၆ ဖြစ်သည်။
တောင်စွန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၇ ဖြစ်သည်။
ကော့ဖလွှတ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၈ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ဖလွတ် ဖြစ်သည်။
ကော့ခမိရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၉ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုတ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၅၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။
အောက်ဘိုတဲစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကမ္မရာရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၁ ဖြစ်သည်။
ဆိပ်ဖူးကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၂ ဖြစ်သည်။
တောင်သုံးလုံးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၃ ဖြစ်သည်။
နောင်နိုင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၄ ဖြစ်သည်။
လှိုင်တန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၅ ဖြစ်သည်။
တတံကူးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၃၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွှေနတ်တောင်စေတီ၊ သက်လွတ်စေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ရွာသစ်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၇ ဖြစ်သည်။
နန်းတော်တိုးရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၈ ဖြစ်သည်။
အရပ်အခေါ်မှာ နန်းကော်တိုး ဖြစ်သည်။
အံကလော်ရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၉ ဖြစ်သည်။
ရေလယ်ကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၀ ဖြစ်သည်။
ကော့နွဲရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့နွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့နွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ထိုရွာ၌ ရွှေကြက်မင်းစေတီ၊ ကျောက်ပေါင်းချောင်စေတီ ရှိသည်။
မြို့ဟောင်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့နွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၂ ဖြစ်သည်။
ကျောက်စရစ်ကုန်းရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့နွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၃ ဖြစ်သည်။
ကျန်းချန် ဟနီးနှင့် ယီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုသည် ယူနန်ပြည်နယ် ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းရှိ Pu'er Cityအောက်ရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည်တောင်ဘက်တွင် လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်တို့နှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါသည်။
လမ်းမကြီးပေါ်တွင် လမ်းမ​​ြို့ဆုံမှာ ရရကူမင်း နှင့် မှ Pu'er ၏မြူနီစီပယ်ထိုင်ခုံ Simao ခရိုင် မှ။
ပထဝီဝင်နှင့်ရာသီဥတု Jiangcheng သည်လတ္တီတွဒ် ၂၂ ဒီဂရီ ၂၀ မှ ၂၂ ဒီဂရီ ၃၆ 'N နှင့်လောင်ဂျီတွဒ် ၁၀၁ ဒီဂရီ ၁၄ ဒီဂရီ ၁၀၂ ဒီဂရီ ၁၉' အထိရှိသည်။
အီး၏၎င်း၏ထိုင်ခုံဖြစ်သော မန်းလီ မြို့ ( l ), တစ်ခုမြင့်ရှိပါတယ်။
အထက်အမြင့်တွင်တည်ရှိသည် Jiangcheng တောင်ပိုင်းယူနန်တာနှင့်ဝသကဲ့သို့တစ်ဦးနွေးထားပါတယ် နွေးသမရာသီဥတုစိုထိုင်းဆ ( Köppen နွေးတစ်နှစ်ပတ်လုံးကျန်ရှိနေသောဥတုနှင့်နေ့ခင်းဘက်အပူချိန်အကြား muddled ဂုဏ်ထူးနှင့်အတူ, Cwa)။
မိုးရာသီမတိုင်မီAprilပြီနှင့်မေလအတွင်းအမြင့်ဆုံးနှင့်ဒီဇင်ဘာလတွင်အနိမ့်ဆုံးသို့ရောက်ရန်၊ သို့သော်အနွေးဆုံးနှင့်အအေးဆုံးလများသည်ဇွန်လနှင့်ဒီဇင်ဘာဖြစ်ပြီး နှင့် ; နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှ။
စက်တင်ဘာလမှဇွန်လအထိနှစ်စဉ်မိုးရေ မိုးရေချိန်၏ ၇၀% နီးပါးရှိသည် နှင့်ဤအချိန်ကာလအတွင်းအချို့သောမိုးရွာသွန်းမှုအများဆုံးနေ့ရက်ကာလ၌ဖြစ်ပေါ်သည်။
တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ ကျန်းချန်ခရိုင်တွင် (1989: 351-368)စာရင်းအရ အောက်ပါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးကွဲများနှင့် တည်နေရာများကို စာရင်းပြုလုပ်ထားသည်။
ယီ လိ​ုလို 倮倮(Gaisu苏苏ဌာနခွဲ) Xiangtang香堂(Lalu 腊鲁ဌာနခွဲ) Alu阿鲁(Lalu 腊鲁ဌာနခွဲ) Laowu老乌/ Lawu拉乌: (Awu阿武နျဌာနခှဲ) Azong阿宗(Yi အုပ်စုခွဲအတွက်အမည်ဖော်ပြခြင်း) Menghua化化 Dai Dry Dai 傣傣: Mankelao 老老, Zhongping 中坪, Basan 伞伞 Water Dai 傣: Zhengdong မြို့နယ်整董乡 ပန်းပွင့်ခါး Dai 花腰傣: Shuicheng မြို့နယ်水城乡 White Dai : Baliu 傣 u, Lazhu မြို့နယ် hu 朱乡နှင့် Tukahe 河卡, Longtan မြို့နယ်龙塘乡 Yao : ပေါ့ပ်။
2,965 (1986) လားဟူ : ပေါ့ပ်။
1,321 (1986) Banhe Lahu တိုင်းရင်းသားမြို့နယ်板河拉祜族乡 Chashulin၊ Gale မြို့နယ် ဟာနီ Jiangcheng ကောင်တီရှိ Hani အဖွဲ့ခွဲများသည် ( Jiangcheng County Almanac 1989: 351) ဟာနီ Biyue约约ဌာနခွဲ Kaduo '' ဌာနခွဲ Kabie 别别ဌာနခွဲ Enu ဌာနခွဲ Ximoluo西摩洛 Haoni ဌာနခွဲ豪尼 Baihong白宏 Bukong孔孔 (Mahei called called ဟုလည်းခေါ်သည်) Budu布都(လညျးချေါတ Asuo阿梭, Duota堕塔, Duota Asuo堕塔阿梭) Asuo 梭梭 Duota 塔塔 Hani ဌာနခွဲ哈尼 Qidi期弟 Lami腊米 ဟာနီ၏အခြားအမည်များမှာ ပိုင်ခေ ပန်ရန် အခါ ဖိုတူ မာ​ဟေ ဝိုနီ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
thumb| မြေပုံပုံကြမ်း ရွှီးရွှေခရိုင် (သို့) ခူးရှူ (သို့) ချူရှာ သည် တိဘက်ပြည်နယ်၊ , ချန်ကွမ်အလယ်ပိုင်း၊ လာဆာမြို့အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
အနောက်မြောက်ဘက်တွင်တောင်ထူထပ်သည်၊ ခရိုင်၏အရှေ့ဘက်ကိုဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော လာဆာမြစ် အနီးတွင် တည်ရှိပြီးတောင်ဘက်နယ်နမိတ်ကို ယာလုံဆန်ပိုကပိုင်းခြားပေးထားသည်။
လူဦးရေသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ၂၉,၆၉၀ ဦး ဖြစ်ပြီးအများစုမှာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ခရိုင်၌ Nyethang Drolma Lhakhang ဘုရားကျောင်း တည်ရှိသည်။
ပထဝီဝင် တိဗက်ဘာသာစကားတွင် ရေမြောင်းဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ရွှီးရွှေရိုင်သည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၁၆၆၈ ပျမ်းမျှအမြင့်။
ခရိုင်သည် ယာလုံဆန်ပို ချိုင့်ဝှမ်းတွင်တည်ရှိပြီးအများအားဖြင့်အတော်အတန်ပြားသည်။
သို့သော်မြောက်ဘက်မှ Nyainqêntanglhaတောင်တန်းများ သို့တက်သည်။
လာဆာမြစ် သည်ပြည်နယ်၏တောင်ဘက်ပိုင်းကို ဖြတ်၍ တောင်ပိုင်းနယ်နိမိတ်ဖြစ်သော Yarlung Tsangpo မြစ် နှင့်မြစ်ဆုံအထိ စီးဆင်းသည်။
အနိမ့်ဆုံးအမြင့်ကတော့ ၃၅၀၀ မီတာ၊ အမြင့်ဆုံးထိပ်ဆုံးနေရာကတော့ ၅၈၉၄ မီတာဖြစ်တယ်။
အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ ရွှီးရွှေခရိုင်ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်ဩဂုတ်လတွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ခရိုင်တွင် မြို့တစ်မြို့၊ မြို့နယ်ငါးခုနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးရွာ ၁၇ ခုတို့ပါဝင်သည်။