kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ကြောင့် ထင်မြင်ချက်သဘောထားကို မည်မျှအတိုင်းအတာအထိ ထိရောက်မှုရှိသနည်း၊ အကျိုးကျေးဇူး ရှိသနည်း၊ ဩဇာသက်ရောက်မှုရှိသနည်း၊ မှန်ကန်ကြောင်းသက်သေအထောက်အထားဖြင့် မည်မျှအထိပြသနိုင်သနည်း ဆိုသည်တို့ကို သုံးသပ်ရန်ထက်၊ ထိုထင်မြင်ချက်သဘောထားများကို အများပြည်သူတို့ စွဲစွဲမြဲမြဲမည်မျှအထိလက်ခံပြီး၊ ရင်ထဲ အသည်းထဲက အမှန်အကန်သဘောထားဟုတ်,မဟုတ်ဖြင့်သာတိုင်းတာကြရန်သာဖြစ်သည်။
Oxford English Dictionary တွင် Opinion ဟူသည့်ဝေါဟာရနှင့်ပတ်သက်ပြီး ‘‘တစ်စုံတစ်ခုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ သဘောထားထင်မြင်ချက်သာဖြစ်သည်။
မှန်ကန်ကြောင်း အခိုင်အမာ သက်သေအထင်အရှား ပြနိုင်လောက်အောင် ပြည့်စုံသည်ဟု မဆိုနိုင်ပေ။
သေချာကြောင်းအခိုင်အမာမပြောနိုင်သော်လည်း လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ စိတ်ထဲတွင် ဖြစ်တန်ရာသည်၊ မှန်ကန်နိုင်သည်ဟု သဘောရသည့် ထင်မြင်ယူဆချက်၊ မှတ်ယူချက်သာဖြစ်သည်’’ ဟု ဖွင့်ဆို ထားသည်။
ထို့ပြင် Opinion သည် ‘‘အမှန်မသိခြင်း’’၊ ‘‘စိတ်မချရခြင်း’’ စသည့်စကားများနှင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်ချင်း တူညီနေ ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
၁၃၈၈ ခုနှစ်တွင် ကွပ်မြက်ခံရသည့် သောမတ်စ်အတ်စ်က ‘‘ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် မှန်ကန်ကြောင်း သေချာစွာမပြောနိုင်ပေ။
ထင်မြင်ချက်တစ်ခုဆိုသည်မှာ အကျိုးအကြောင်းဆင်ခြင်ဆက်စပ်ပြီးမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် ကောက်ချက် တစ်ခု ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မည်’‘ ဟုဖွင့်ဆိုခဲ့ဖူးသည်။
ထင်မြင်ချက်သဘောထားကို ပုဂ္ဂလိကဆန်သဖြင့် မှားရန်များသောကြောင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်မလိုဟု ဥရောပ တွေးခေါ်ရှင်များက ယူဆခဲ့ကြသည်။
၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် အများပြည်သူဆိုင်ရာဝါဒသဘောတရားတို့ခေတ်စားလာသည်။
‘‘ပြည်သူ’’ ဆိုသည့်စကားလုံးသည် အများသုံးဖြစ်စေရန် ကြိုးစားလာခဲ့ကြသည့်ဝါဒများပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ထင်မြင်ချက် သဘောထားတို့ကို ပြည်သူနှင့်တွဲဖက်ကာ သုံးစွဲလာကြသည်။
ထိုအချိန်မှစပြီး ထင်မြင်ချက်သဘောတရားတို့အပေါ် အလေးထားစရာဖြစ်လာသည်။
ပုဂ္ဂလိကသဘောထားသည် ပြည်သူ့သဘောထားအသွင်ဆောင်သွားသဖြင့် အများနှင့်ဆိုင်သော သဘောထား၊ လူတိုင်းအတွက်သဘောထားယောင်ယောင်ဖြစ်သွားကာ တန်ခိုးအရှိန်အဝါလည်း ကြီးမားလာခဲ့ရတော့သည်။
အက်ဒဝပ်ဂစ်ဘွန်းဆိုသူက သူ၏ Decline and Fall of the Roman Empire စာအုပ်တွင် ‘‘လူ့သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကို ဖန်တီးပေးသော အင်အားစုများအနက် ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် တစ်တပ်တစ်အားဖြစ်သည်’’ ဟု ရေးသားထားသည်။
ထိုအချိန်မှစပြီး အများပြည်သူဆိုင်ရာထင်မြင်ချက်သဘောထားကို အင်အားစုကြီးတစ်ခုအနေဖြင့် ထင်မြင်ယူဆ လာခဲ့ကြသည်။
ပြည်သူ့သဘောထားဆိုသည်မှာ ပြည်သူများထဲတွင် တဖြည်းဖြည်းအမြစ်တွယ်လာစေရန် လုပ်ဆောင်ရခြင်းဖြစ်သည်။
ပြည်သူတို့ထံမှ အမှန်တကယ်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်ချင်မှဖြစ်လိမ့်မည်။
အထူးသဖြင့် လူတို့စုဝေးနေထိုင်လာကြသည့်အခါတွင် လူမျိုးစုအတွင်း ခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၏ ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် အများ၏သဘောထား ဖြစ်ကောင်းဖြစ်သွားနိုင်ပေသည် ပြည်သူတို့ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် လူ့ဘောင်အတွင်းအရေးပါလာသည်နှင့်အမျှ အုပ်ချုပ်သူ အာဏာပိုင်တို့ အနေဖြင့် နေရာတကာတွင် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်စရာများဖြစ်လာသည်။
ထင်မြင်ချက်တစ်ခုသည် လူတိုင်းတွင်ရှိလာနိုင်ပြီး ထိုထင်မြင်ချက်များကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မပြုနိုင်သည့်အခါတွင် တိုးတိုးတိတ်တိတ်ပြောဆိုကြတော့သည်။
တိုးတိုးတိတ်တိတ်ပြောသံတွေများလာလျှင် ကျယ်လောင်သည့်အသံဖြစ်လာတတ်သည်။
ပေါင်းအိုးထဲတွင် ဖိသိပ်အားများလာပါက အပေါက်ကလေးတစ်ပေါက်ရလိုက်သည်နှင့် ဝုန်းခနဲထွက်ပေါက်ရှာကာ တွန်းကန်ထွက်လာတတ်သည့်သဘောကိုလည်း ဆင်ခြင်ရမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သူ ရုစဗဲ့က ‘‘လူသားတို့၏သာမန်ထင်မြင်ချက်များသည် အစပထမပိုင်းတွင် ဟိုလူပြော၊ သည်လူပြောနှင့် ရိုးသယောင်ရှိနေသော်လည်း ရေရှည်တွင် လူတစ်စုအပြောထက်ပို၍သာသည်’’ ဟုဆိုခဲ့သည်။
သူဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်စု အပြောထက် လူထုအပြောကပိုပြီး ထိရောက်ကြောင်းဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီထွန်းကားလာခြင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကြည့်လျှင် ပြည်သူတို့အား မိမိတို့ဆန္ဒသဘောထားအမှန်ကို ထုတ်ဖော်ခွင့်ပေးခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ပဒေသရာဇ်စနစ်ကျဆုံးရခြင်းသည် အာဏာကိုအသုံးချပြီး ပိတ်ပင်ထားတတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဒီမိုကရေစီထွန်းကားလာခြင်းသည် ဆင်ခြင်တုံတရားထွန်းကားလာပြီး၊ ထိုဆင်ခြင်တုံတရားကို ထင်မြင်ချက် သဘောထားအဖြစ် ထုတ်ဖော်ခွင့် ရလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
ပြည်သူတို့ဖော်ထုတ်ခွင့်ရလာခြင်းသည် မိမိတို့အပေါ်အုပ်ချုပ်သူတို့အား ကြားသိစေရန် အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီတွင် ပြည်သူအချင်းချင်း မိမိတို့အကြိုက်ကို သိခွင့်ရစေရန်ပြုလုပ်ရန်သာမက အခြားသူများသိရှိစေရန်ပြုလုပ်ခြင်း၊ မိမိတို့တင်မြှောက်လိုက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း၏ ဆန္ဒသဘောထားကို သိရှိရန်ပြုလုပ်ခြင်းတို့သည် အရေးပါလာသည်။
မဲဆန္ဒဖြင့်ရွေးချယ်ခြင်းသည် ပြည်သူတို့ ထင်မြင်ချက်သဘောတရားကို သိရှိရန်အခွင့်အရေးပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီ စနစ်မတိုင်မီ အစိုးရကိုပြည်သူတို့ရွေးချယ်ခွင့်လည်းမရှိ၊ ဖြုတ်ချခွင့်လည်းမရှိပေ။
ဒီမိုကရေစီကြောင့် ပြည်သူတို့ အစိုးရတစ်ရပ်ကို မိမိတို့စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ခွင့်၊ ဖြုတ်ချပိုင်ခွင့်များရရှိလာကြသည်။
တစ်ဦးချင်းထင်မြင်ချက်များကို ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက် သဘောထား အဖြစ်ပြောင်းရန် မဲပုံးထောင်ပြီးရွေးချယ်ခြင်းသည် ဒီမိုကရေစီ၏ပထမအဆင့်ဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲဆိုသည်မှာ အစိုးရတစ်ရပ်ရပ်ကကြီးမှူးကျင်းပပေးရသည်။
အစိုးရကလည်း ရာထူးနှင့် ပတ်သက်၍ လည်းကောင်း၊ ရွေးချယ်ခံမည်သူများနှင့်ပတ်သက်၍လည်းကောင်း၊ အစိုးရမူဝါဒများနှင့်ပတ်သက်၍လည်းကောင်း မိမိတို့မူဝါဒ သဘာထားများကို ပြည်သူတို့အား ထုတ်ပြန်ကြရသည်။
အစိုးရတစ်ရပ်ထူထောင်နိုင်သည့်အခါတွင်လည်း မိမိတို့အစိုးရအဖွဲ့ကို ပြည်သူတို့ကြိုက်-မကြိုက် လူထုထင်မြင်ချက်ကောက်ယူခြင်းကို နိုင်ငံရေးတွင် အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပြည်သူ့ သဘောထားသည် အမတ်လောင်းများ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများအတွက် အရေးပါသည့်မှတ်ချက်ဖြစ်လာသည်။
ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်များကို ကောက်ယူရာတွင် မီဒီယာသည်အရေးပါသည့်အခန်းတွင် ဝင်ရောက်လာသည်။
အများ ပြည်သူသို့ ထင်မြင်ချက်ကောက်ယူလျှင် မတူသည့်အမြင်အမျိုးမျိုး ကွဲပြားစွာ ပေါ်ထွက်လာမည်သာဖြစ်သည်။
လူဆိုသည်က မှားတတ်သည်၊ တစ်ဖက်သတ်မြင်တတ်သည်၊ အဂတိတရားလက်ကိုင်ထားတတ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ ထင်မြင်ချက်သဘောထားဆိုသည်မှာ စိတ်ချခိုင်လုံမှုမရှိနိုင်ပေ။
ထင်မြင်ချက်သဘောထားရှေ့တွင် ပြည်သူကိုတင်လိုက်ပါက တစ်ဦးတစ်ယောက်အမြင်မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အများပြည်သူ ထင်မြင်ချက်သဘောထားဖြစ်သွားသည်။
လူတိုင်းကထင်မြင်သယောင်၊ လက်ခံသယောင်ယောင်ဖြစ်သွားတတ်သည်။
တစ်ဦး တစ်ယောက်အားမှသည် ပြည်သူ့အင်အားအသွင်ဆောင်သွားပြီး ပို၍အားပါလာသည်။
အများပြည်သူဆိုရာတွင် လမ်းဘေး ပုဂ္ဂိုလ်မှသည် တက္ကသိုလ်မှပညာရှင် အထိပါဝင်နိုင်သည်ဖြစ်ရာ ပြည်သူ့သဘောထားသည် ပို၍လေးစားစရာ အသွင်ဆောင် လာသည်။
လက်နက်ကိုင်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ထက် စစ်တပ်ဆိုသည်က စွမ်းအားပိုကောင်းလာပြီး ပို၍အထင်ကြီး လေးစား စရာကောင်းလာသည်။
ဒီမိုကရေစီစနစ်ထွန်းကားလာသည့်အခါတွင် လူတန်းစားအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပါတီများအားကောင်းလာသည်။
ပါတီဆိုသည်မှာ ပါတီထဲတွင်ပါဝင်ကြသူများ၏ ထင်မြင်ချက်သဘောထားသာဖြစ်သည်။
တိုင်းပြည်တစ်ပြည်တွင် အမြင် သဘောထားတူသူတို့ပေါင်းစုကာ ပါတီအဖွဲ့အစည်းများထူထောင်ကြသည်။
ပါတီတစ်ခုခုဖြင့် တူသူများစုဝေးလိုက်သည့်အခါတွင် ပို၍ဣန္ဒြေရသည့်အစုအဝေးတစ်ခုဖြစ်လာသည်။
ပြည်သူတို့သည် မိမိတို့နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာသဘောထားကို ပါတီများမှတစ်ဆင့် ဖော်ထုတ်လာကြခြင်းသည် နိုင်ငံရေးအရပို၍အားကောင်း လာသည့် ‘‘မဟာထင်မြင်ချက်ကြီး’’ ဖြစ်လာစေသည်။
၂ဝ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှစတင်ပြီး မဟာထင်မြင်ချက်များထွန်းကားလာသည်။
နိုင်ငံရေးလောကတွင် မဟာထင်မြင်ချက်များ လွှမ်းမိုးလာသည့်နည်းတူ၊ စီးပွားရေးလောကတွင်ပါ ကုန်ပစ္စည်း၊ ထုတ်လုပ်မှုအရည်အသွေးနှင့်ဈေးနှုန်းတို့အတွက် ပြည်သူတို့ထံမှ မဟာထင်မြင်ချက်များရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုကလည်းအရေးပါလာသည်။
အသိပညာဆိုသည်မှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်မှုရှိရန် လိုသော်လည်း ထင်မြင်ချက်တို့သည့် ရှေ့နောက်ညီမှု၊ အဆက်အစပ်ရှိမှု ရှိချင်မှရှိမည်။
မတူသည့်ထင်မြင်ချက်များကို စစ်တမ်းကောက်ခြင်း၊ သုံးသပ်ခြင်း၊ ထင်မြင်ချက်များအပေါ် ပြန်လည်ထင်မြင်ချက်ပေးရသည့်လုပ်ငန်းများခေတ်စားလာသည်။
အသိပညာကိုလိုက်စားသူများအနေဖြင့် ဘယ်လိုလဲ၊ ဘယ်တုန်းကလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ၊ ဘာလဲစသည့် မေးခွန်းများကို အခြေခံကာ လေ့လာကြရသည်။
အသိပညာသည် ‘‘ဘာလဲ’’ ဖြင့်စတင်တတ်ပြီး၊ ထင်မြင်ချက်က ‘‘ဒီလိုသာဆိုရင်’’ ဖြင့် စတင် တတ်သည်။
အသိပညာသည် ဆင့်ကဲတိုးပွားလာသည့်သဘောဆောင်သည်။
အချက်အလက်တစ်ခုမှသည် ဆင့်ပွားသိလိုစိတ်များကို အခြေခံကာ ပညာဗဟုသုတများတိုးပွားလာရသည်။
ထင်မြင်ချက်သဘောထားဆိုသည်မှာ အနာဂတ်နှင့်ဆိုင်ပြီး၊ အသိပညာသည် အတိတ်သို့မဟုတ် ပစ္စုပ္ဋာန်နှင့်ဆိုင်သည်။
ထင်မြင်ချက်တို့သည် အကန့်အသတ်မရှိ၊ ထင်ချင်သလိုထင်နိုင်သည့်သဘောရှိသည်။
လူအများ၏ဆန္ဒမဲဆိုသည်မှာ အမှန်တရားတစ်ခုဟူ၍ ယူဆရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။
အများဖြစ်နေသောကြောင့် အားကောင်း သည့်အသွင်ကိုသာဆောင်စေပြီး အမှန်တရားဖြစ်ချင်မှဖြစ်ပေမည်။
သို့သော် ဒီမိုကရေစီဆိုသည်က အများဆန္ဒ၊ အများ သဘောထားကိုလေးစားရသည် ဖြစ်သောကြောင့် ‘‘အများ’’ ဆိုသည်မှာ ‘‘အားများ’’ ရာသို့ဖြစ်သွားစေတော့သည်။
ဒီမိုကရေစီ၏အန္တရာယ်သည် အသိပညာ၏ဆွဲဆောင်ခြင်းဘက်သို့ပါသွားသည်ထက်၊ အပြောကောင်းသူများဘက်သို့ ပါသွားတတ်ခြင်းမှာ စိုးရိမ်စရာကောင်းသည်ဟု ပလေတိုက သတိပေးဖူးသည်။
ဒီမိုကရေစီလူ့ဘောင်သည် အမှန်တရားကို အာရုံပြုရန်ထက်၊ လူအများ ဘာကိုယုံကြည်ကြသနည်းဆိုသည့်အချက်ကို ပိုပြီးအာရုံပြုကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာအများဆိုသည်မှာ ဒီမိုကရေစီသဘောတရားဖြစ်သော်လည်း အများနောက်မလိုက်နိုင်သည့် ပြည်သူထဲကပြည်သူတို့တွင်လည်း သူတို့ သဘောထားနှင့် သူတို့ ရပ်တည်ခွင့်ပေးနိုင်သည့်စနစ်သည်သာ ပြည်သူများအတွက်အကောင်းဆုံးဟုဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့သဘောထား ဆိုသည်မှာ စာရွက်ပေါ်တွင်မရှိ၊ စာရွက်ပေါ်တွင်ရေးထား၍လည်းမရ။
ရင်ထဲနှလုံးထဲတွင်သာရှိသည့် Opinion များကို အမှန် တကယ်ဖော်ထုတ်ခွင့်ပေးခြင်း၊ နားထောင်ပေးခြင်း၊ လိုက်လျောပေးခြင်း၊ နားလည်ပေးခြင်းတို့ဖြင့်သာ စစ်မှန်သည့် ဒီမိုကရေစီကို တည်ဆောက်နိုင်ပေလိမ့်မည်။
ခေတ်သစ်လူ့ဘောင်တွင် ‘ငွေ’၊ ‘ပညာ’ နှင့် ‘အာဏာ’ သည်လွန်ဆွဲနေကြပြီး ဆက်စပ်မှုလည်းရှိနေသည်။
ပညာတတ် လူတန်းစား၊ ချမ်းသာကြွယ်ဝသည့်လူတန်းစား၊ ပညာတတ်လူချမ်းသာများကို လူ့မလိုင်များဟူ၍ခေါ်ကြသည်။
သူတို့သည် တိုင်းပြည်၏လူနည်းစုလေးသာဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း စီးပွားရေးတွင်ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်စွမ်းရှိကြသလို၊ နိုင်ငံရေးတွင်လည်း ပေါ်လစီကို ကြိုးကိုင်ချမှတ်နိုင်သူများ ဖြစ်နေတတ်ကြသည်။
တိုင်းပြည်တစ်ပြည်တွင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်မည်သို့ပင်ဖြစ်နေစေကာမူ လူ့မလိုင်တို့အတွက်အဆန်းမဟုတ်။
ငွေကြေးကို ထိန်းထားနိုင်စွမ်းရှိသကဲ့သို့ အာဏာကိုလည်းကြိုးကိုင်ထားနိုင်စွမ်းရှိသည့် လူ့မလိုင်လူတန်းစားအလွှာတစ်ခုကို "Elite" များဟုခေါ်ကြသည်။
‘‘အီလစ်’’ များသည်လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းအသွင်ဖြင့်ရှိနေတတ်ပြီး ပေါ်လစီချမှတ်သူများ အပေါ်တွင် လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိကြသည်။
သူတို့တွင် think tanks ဟုခေါ်သည့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာအကြံပေးနိုင်သည့် ပညာရှင်များရှိသလို၊ မူဝါဒရေးရာများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်သူများဖြင့် စုစည်းထားတတ်ကြသည်။
အီလစ်များ သည် အစိုးရနှင့်ပူးပေါင်းနိုင်သလို၊ အစိုးရအပေါ်လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိသူများဟူ၍လည်းဆိုနိုင်သည်။
အစိုးရအနေဖြင့်လည်း အီလစ်များကို ကန့်လန့်ကာ နောက်ကွယ်မှထားကာ အကြံယူခြင်း၊ အသုံးချခြင်းများရှိတတ်သည်။
ဂရိခေတ်တွင် ‘‘လူနည်းစုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်’’ (Oligarchy) မျိုး ထွန်းကားခဲ့ဖူးသည်။
အီလစ်ဟုခေါ်သည့် လူနည်းစုဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး ထိုအီလစ်များထဲတွင် ဘုရင့်သူကောင်းမျိုးနွယ်များ၊ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူများ၊ ပညာတတ်များ၊ အုပ်စု တောင့်တင်းသည့် မိသားစုများ၊ စစ်တပ်နှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များပါဝင်သည်။
Oligarchy ဆိုသည်မှာ ဂရိဘာသာစကား ဖြစ်ပြီး ‘‘လူနည်းစု’’ နှင့် ‘‘အုပ်ချုပ်ခြင်း’’ ဆိုသည့်အဓိပ္ဋာယ်ရသည်။
ဂရိတို့သည် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်ခံပြည်နယ်များစွာရှိပြီး ထိုပြည်နယ်များကို အင်အားတောင့်တင်း သည့်မိသားစုများကအီလစ်များနှင့်ပေါင်းကာစိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။
အတွေးအခေါ်နှစ်ရပ် လူ့မလိုင်သီအိုရီသည် အတွေးအခေါ်နှစ်ရပ်တွင်အခြေခံသည် ၁။
အုပ်ချုပ်သူ၏အာဏာသည် စီးပွားရေးနှင့်နိုင်ငံရေးတွင်အဓိကကျသည် ၂။
အီလစ်များတွင် အသိပညာနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုကလွဲပြီးကျန်အချက်များတွင် ညံ့ဖျင်းကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာ အုပ်ချုပ်မှုကို အကြံကောင်းပေး နိုင်သော်လည်း အုပ်ချုပ်နိုင်စွမ်းရှိသူများမဟုတ်ကြဟူ၍ဖြစ်သည်။
အီလစ်နှစ်မျိုးနှစ်စား အီလစ်ပညာရှင်များတွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးမှာ Vilfredo Pareto ဖြစ်သည်။
ပါရီတိုက အီလစ်များတွင် အသိဉာဏ်ပညာ နှင့် ပတ်သက်ပြီး သူမတူအောင်ထူးခြားထက်မြက်သူများဖြစ်ကြသည်။
သူ့အဆိုအရ အီလစ်နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။
အာဏာပိုင်အီလစ်များ ၂။
အာဏာပိုင်မဟုတ်သည့်အီလစ်များဖြစ်သည်။
အီလစ်တို့သည် အဟောင်း အသစ်အစားထိုးတတ်ကြသည်။
အီလစ်တစ်ယောက်သည် အီလစ်ဘဝမှ အီလစ်မဟုတ် သကဲ့သို့ ပြောင်းလဲနေထိုင်သွားတတ်သည်လည်းရှိတတ်သည်။
ထင်ရှားသည့်အီလစ်များထဲတွင် Gaetano Mosca လည်းပါဝင်သည်။
မော့စ်ကာသည် အီလစ်တို့၏ လူမှုဗေဒနှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင်းကို အလေးထားလေ့လာခဲ့သည်။
အီလစ်များသည် လူနည်းစုအုပ်စုလေးတစ်စုအသွင်သာဖြစ်ပြီး လူများစုကို ရှောင်လေ့ရှိကြသည်။
အုပ်ချုပ်သူလူ တန်းစားသည် အုပ်ချူပ်နိုင်စွမ်းအကြံပေးနိုင်သူများအပြင် တစ်ဆင့်ခံများကိုပါ စုစည်း မွေးထားလေ့ရှိကြသည်။
သူလည်းအီလစ်များကို နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်။
အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားအီလစ်များ ၂။
အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစားအီလစ်များဟူ၍ဖြစ်သည်။
အခြေခံစည်းမျဉ်းသုံးရပ် အီလစ်ပညာရှင်နောက်တစ်ဦးမှာ Robert Michels ဖြစ်သည်။
ရောဘတ်သည် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်ရေးသံမဏိစည်းမျဉ်းကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူက လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများတွင် သီးခြားလူနည်းစုတို့ဖြင့်သာ အုပ်ချုပ်မှုကိုအကောင် အထည်ဖော်သင့်ကြောင်းဖွင့်ဆိုထားသည်။
လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းသည်အရေးပါသလို အလုပ်တာဝန် ခွဲဝေလုပ်ကိုင်ခြင်းသည်လည်း အရေး ကြီးပြီး အီလစ်များသည် ထိုလူ့ဘောင်ကိုအုပ်ချုပ်ရမည့်သူများသာဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတိုင်းတွင် အီလစ်များရှိပြီး ထိုအီလစ်များသည် နိုင်ငံရေးတွင်ဗျူရိုကရေစီယန္တရားကိုလည်ပတ်နိုင်စေရန် အထောက်အကူပြုရမည့်သူများဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
သူက အီလစ်တို့အတွက် အခြေခံစည်းမျဉ်းသုံးရပ်ကိုချမှတ်ခဲ့သည်။
ခေါင်းဆောင်များ၊ အထူးကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းများကို ပံ့ပိုးနိုင်သူများဖြစ်ရမည် ၂။
ပံ့ပိုးမှုများကို အကျိုးရှိစွာအသုံးချတတ်သည့် ခေါင်းဆောင်ကောင်းများဖြစ်ရမည် ၃။
ခေါင်းဆောင်များ၏စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရည်အသွေးကောင်းစေရမည် ပါဝါသုံးစု အီလစ်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် C.Wright Mills သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် The Power Elite ဆိုသည့် စာအုပ် တစ်အုပ်ကိုရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ပါဝါနှင့်ပတ်သက်ပြီး အမြင်သစ်ဟုဆိုထားသည်။
သူက သုံးဦးပါဝါ အုပ်စုတစ်စုကို ဖွဲ့စည်းထားရမည်ဟုဆိုသည်။
ထိုပါဝါသုံးစုမှာ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် စစ်ရေးတို့ဖြစ်သည်။
ထိုပါဝါသုံးရပ်သည် ခြားနားသည်၊ ပေါင်းစည်း၍မရနိုင်ဟု ထင်ရသော်လည်း အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ပါဝါကိုဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်သည့် စွမ်းအားစုကြီး တစ်ရပ်အဖြစ် သူကရှုမြင်သုံးသပ်ခဲ့သည်။
သုံးသပ်ချက် ပြည်သူတို့ကိုယ်စားမပြုသည့် အီလစ်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့် အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ကံကြမ္မာ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်၏ဓနအင်အားတို့သည် အာမခံချက်မရှိပေ။
ဖောက်ပြန်တတ်သည့်လူတန်းစားညာဉ်နှင့် အတ္တအကျိုးကို ရှေ့တန်း တင်သူများကြီးစိုးမှု လွန်ကဲလာလျှင် နိုင်ငံတော်အတွင်း ခြစားမှုများ၊ အလွဲသုံးစားလုပ်မှုများ၊ ကိုယ်ကျိုးရှာမှုများကြောင့် ပျက်စီးတတ်သည်။
အီလစ်တို့၏နိုင်ငံရေး ကျဆုံးမှုသည်ထိုအချက်များတွင်အခြေခံနေကြောင်းတွေ့ရသည်။
ဒီမိုကရေစီစနစ်သည် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားကို ပြင်ပပြည်သူကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များကို ထည့်သွင်းခွင့်ပေးထားခြင်းကြောင့် အီလစ်တို့ ထင်တိုင်းလုပ်ခွင့်နည်းစေသည့်နည်းလမ်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။
ဂျာမနီတွင် နာဇီတို့စိုးမိုးစဉ်က ပါတီအသွင်ဖြင့် ရှေ့တန်း တက်လာသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မိမိတို့သာလျှင် အမျိုးမြင့်မြတ်သော အီလစ်အသွင်ခံစားလာကာ အစွန်းရောက်သွားသဖြင့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
လက်ရှိဒီမိုကရေစီထွန်းကားသောနိုင်ငံများတွင် ပါတီတို့၏ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပါတီအပေါ်အလေးထားမှုလွန်ကဲလာလျှင် သို့မဟုတ် ပါတီတို့၏အခန်းကဏ္ဍကိုရှေ့တန်းတင်လွန်းပြီး ပြည်သူတို့နှင့်ကင်းကွာလျှင် ပါတီနှင့် ဒီမိုကရေစီကျဆုံးခန်း ရောက်လိမ့် မည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
Floyd Hunter က အာဏာကိုဆန်းစစ်ကြည့်ရာတွင် အမှန်တကယ်ချုပ်ကိုင်ထားသူများထက် နောက်ကွယ်မှ ဆက်စပ်မှုများကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်နိုင်မှသာ မှန်ကန်လိမ့်မည်ဟု သုံးသပ်ပြထားသည်။
ဟန်းတားဆိုလိုသည်မှာ အာဏာနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် စီးပွားရေးသမားများ၊ နိုင်ငံရေးသမားများ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကိုလည်း မြင်အောင်ကြည့်နိုင်မှသာ မှန်ကန်လိမ့်မည်။
လက်ရှိဒီမိုကရေစီနစ်တွင် ပြည်သူ့ကိုယ်စားပြုကိုယ်စားလှယ်များ၏ အမှန်တကယ်နောက်ကွယ်မှ ကိုယ်စားပြုနေ သည့်သူများကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်မှသာလျှင် စစ်မှန်သည့်ဒီမိုကရေစီဖြစ်နိုင်မည်ဟုဆိုထားသည်။
James Burnham ကလည်း အာဏာကိုလက်ကိုင်ထားသူတွေထက် စီးပွားရေးသမားတွေ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေကို သတိထားဟုပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။
Elitism ကို ‘‘လူတော်လူကောင်းထွန်းကားရေး၊ အထက်လွှာ လူ့မလိုင်လူတန်းစားရှိသင့်ကြောင်းယုံကြည်ချက်’’ ဟူ၍ အဓိပ္ဋာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။
လူ့မလိုင်သီအိုရီသည် အနောက်တိုင်းနိုင်ငံရေးလောကတွင် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂ဝ ရာစု အစောပိုင်းတွင်စတင် ထွန်းကားလာသည်။
ထိုသဘောတရားကို ထွန်းကားစေရန်လုပ်ဆောင်သူများထဲတွင် Gaetano Mosca ၊ Vilfredo Pareto နှင့် Robert Michel တို့သည်ထင်ရှားသည်။
ထိုပညာရှင်များသည် အရစ္စတိုတယ်နှင့် ကားလ်မာ့က်စ်တို့၏ ဂန္ထဝင်ဒီမိုကရေစီအတွေးအခေါ်များကိုတိုက်ခိုက် ပြီးဝေဖန်ရေးသားခဲ့ကြသည်။
သူတို့က လူများစုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သည် မဖြစ်နိုင်ဟုဝေဖန်ထောက်ပြကြသည်။
လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားနှင့် အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစားဟူ၍ ရှိကြမည်သာဖြစ်သည်။
အုပ်စိုးသူလူတန်းစားသည် မည်သည့်လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတွင်မဆို လူနည်းစုသာဖြစ်သင့်ကြောင်း အယူအဆသည် အီလစ်သီအိုရီ၏အခြေခံသဘောတရားဖြစ်သည်။
အရစ္စတိုတယ်က နိုင်ငံရေးစနစ်ကို သုံးမျိုးသုံးစားခွဲခြားခဲ့သည်။
တစ်ဦးတစ်ယောက်အုပ်ချုပ်ရေး၊ လူနည်းစုအုပ်ချုပ်ရေး၊ လူများစုအုပ်ချုပ်ရေးဟူ၍ဖြစ်သည်။
လူဆိုသည်မှာ မိမိကိုယ်တိုင်ကိုပင်အစိုးမရသောကြောင့် လူအများကိုအုပ်ချုပ်ရန်ဆိုသည်မှာ ဖြစ်နိုင်ပါမည်လော၊ သို့ဖြစ်ရာ အစိုးရအနေဖြင့် အုပ်စိုးရန်လည်းဖြစ်နိုင်ပါမည်လော။
လူနည်းစုအုပ်ချုပ်သည့်စနစ်သည် သမိုင်းတွင် အောင်မြင်သည့် အထောက်အထားများရှိခဲ့သည်။
မာ့က်စ်ဝါဒ၏နိဂုံးသည် လူတန်းစားတိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
အလုပ်သမား လူတန်းစားတို့အောင်ပွဲခံနိုင်လျှင် တိုက်ပွဲအောင်မြင်ပြီဖြစ်သည်။
တိုက်ပွဲအောင်မြင်လျှင် လူတန်းစားမဲ့ လူ့ဘောင်ကို ထူထောင် နိုင်လိမ့်မည်။
ထိုအယူအဆသည် အီလစ်တို့ လက်မခံနိုင်လောက်သည့် မှားယွင်းသောအယူအဆများဖြစ်သည်။
အဆုံးမဲ့တိုက်ပွဲ သမိုင်းစဉ်တွင် အီလစ်တို့ကြား၌လည်း တိုက်ပွဲတွေစဉ်ဆက်မပြတ်ဆင်နွှဲနေကြရသည်။
ထိုတိုက်ပွဲသည် အဆုံးမဲ့တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။
လူတန်းစားမဲ့လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းဆိုသည်မှာ မည်သည့်အခါမျှ ထူထောင်၍မဖြစ်နိုင်ပေ။
အီလစ်သီအိုရီကို စတင်ထူထောင်ခဲ့ကြသူများက မာ့က်စ်သည် နိုင်ငံရေးထက် စီးပွားရေးအပေါ်တွင်အလေးထားသောကြောင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ဆိုသည့် သဘောတရားများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။
အီလစ်သီအိုရီနှင့် အီလစ်တို့၏အသွင်သဏ္ဍန်သည် လူ့ဘောင်လောကအတွင်း ထင်ပေါ်ခြင်းမရှိပေ။
အီလစ်တို့သည် အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းတွင်လည်းရှိနိုင်သည်။
သို့သော် သူတို့သည် ကန့်လန့်ကာနောက်ကွယ်မှာသာ ရှိနေပြီး လူမြင်ကွင်းအတွင်း ထင်ထင်ပေါ်ပေါ် ထွက်လာခြင်းပြုမည်မဟုတ်ပေ။
သူတို့သည် ပြည်တွင်းမှလည်းဖြစ်ချင်ဖြစ်မည်၊ ပြည်ပမှလည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
သူတို့သည် လူကြားထဲထွက်ပြီး မည်သည့်အခါမျှ လူလုံးပြလိမ့်မည်မဟုတ်။
သို့သော် သူတို့အတွေးအခေါ်၊ အကြံအစည်များက လူထုအားလွှမ်းမိုး ထိန်းချုပ်နိုင်စေသည့် အင်အားများဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။
အီလစ်များသည် အာဏာကို ခွဲဝေပိုင်းခြားသူနေရာထက်၊ အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားအား ချုပ်ကိုင်ရခြင်းကိုသာ အလေးထားမြတ်နိုးကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာ အီလစ်များသည် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို မြတ်နိုးကြပြီး နိုင်ငံတော်ကောင်းကျိုးအတွက်သာ ကြံဆောင် ကြိုးပမ်းပေးကြပေလိမ့်မည်။
သူတို့သည် သူတို့ယုံကြည်သည့် အုပ်ချုပ်သူ လူတန်းစားနောက်ကွယ်မှအီလစ်များအဖြစ်ကိုသာ ခံယူလိုကြပြီး၊ သူတို့မယုံကြည်သည့်အုပ်ချုပ်သူများဖြစ်နေပါကလည်း အီလစ်ဘဝများမှ ဖျောက်ထားကြမည်သာဖြစ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုလျှင် အီလစ်များသည် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား၏အနေအထား၊ တိုင်းပြည်၏အနေအထားအကြောကို နောကျေ အောင်သိနေသူများဟူ၍လည်းဆိုနိုင်သည်။
လူနည်းစုအုပ်ချုပ်ရေး အီလစ်သီအိုရီသည် လူများစုထက် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်ရေးကိုသာအလေးပေးသည်။
လူသာမန်ဆိုသည်မှာ ဟန်သာရှိပြီး အဆံရှိချင်မှရှိမည်။
ထိုသူမျိုးများသည် တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရေးတွင်မဖြစ်နိုင်ဟု သူတို့လက်ခံထားခဲ့သည်။
ပြည်သူတွေက ဒီမိုကရေစီနည်းကျကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်ကြသည်ကို အဟုတ်ကြီးမှတ်နေသော်လည်း အများလက်ခံသည့်စံသည် အများအတွက် မှန်ချင်မှမှန်မည်ဟု သူတို့ကဝေဖန်ကြသည်။
အီလစ်များက ဒီမိုကရေစီလူ့မလိုင်သီအိုရီတစ်ခုကို ချပြခဲ့ကြသေးသည်။
သို့သော် သူတို့မယုံကြည်သည့် လူများစု အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ကြရသည်။
အီလစ်ပါရာဒိုင်းသစ်ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သေးသည်။
မော့စ်ကာကစတင်ထူထောင်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၈ဝ နှင့် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်များတွင် ထွန်းကားခဲ့သေးသည်။
ခေတ်သစ်ဒီမိုကရေစီ အသွင်ဖြင့် ဆွီဒင်၊ ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံအတွင်း၌ သာလက်ခံခဲ့ကြသည်။
အီလစ်သီအိုရီကို လူတိုင်းသဘောမတွေ့ကြပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်သူကိုအဓမ္မရှေ့တန်းတင်နေကြရသည့် ဒီမိုကရေစီ လူ့ဘောင်တွင် အီလစ်ဆိုသည်မှာ ပညာတတ်လူတန်းစားအဖြစ် သီးခြားအသွင်ဆောင်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အီလစ်သီအိုရီသည် ဒီမိုကရေစီအသွင်ဆောင်သည့်လူ့ဘောင် သို့မဟုတ် လူမှုတော်လှန်ရေးကိုဦးဆောင်နေသူများကြားတွင် ရေပန်းမစားနိုင်ပေ။
သူတို့က ကိုယ်ကျိုးမဖက် အများအတွက်လုပ်ဆောင်ပြနေရခြင်းကပင် အီလစ်များနှင့်ဆန့်ကျင်နေသည်။
အီလစ်တို့သည် လူမှုရေးပြဿနာ၊ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများ၊ စီးပွားရေးကမောက်ကမဖြစ်မှုများကို ထိန်းကောင်း ထိန်းနိုင် မည်ဖြစ်သော်လည်း ဘဝပေးကုသိုလ်ကြောင့် နောက်ကွယ်မှ king maker များအဖြစ်သာ ရပ်တည်ခွင့်ရရှိပြီး၊ ထိုသို့ ရပ်တည် ရခြင်းကိုပင် ကျေနပ်ဂုဏ်ယူချင်သူများဖြစ်သည်။
မည်သို့ဆိုစေ အီလစ်တို့အား နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံတွင် အဓိကကျသူများနေရာမှ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးနေရသူများဖြစ်သည်ကိုကား မငြင်းနိုင်ပေ။
သူတို့သည်နိုင်ငံရေးတွင် ရောယောင်လက်ထောင်နေသူများထက်၊ လက်ထောင် လက်ချ သူတို့အချက်ပြသည့်အတိုင်းလုပ်နိုင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်သူများအဖြစ်ကား အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။
ပိန်ညင်းငှက် (Kingfisher) သည် ခန္ဓာကိုယ် အရွယ်အစားသေးငယ်သော မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရောင်အသွေးစုံနှင့် တောက်ပသည့် ငှက်မျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
"ကောင်းကင်က ရွှေပိန်ညင်း၊ မိုးခေါ်လို့ဆင်း" ဟု မြန်မာ့အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်းတွင် သင်ကြားရသည့် ကဗျာမှ ရွှေပိန်ညင်းသည် မိုးခေါ်တတ်သည်ဟု မြန်မာလူမျိုးတို့က အမှတ်ပြုကြလေသည်။
၎င်းငှက်မျိုးနွယ်စုကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းနေရာ ဒေသအချို့တွင် တွေ့ရှိရသော်လည်း ဥရောပ၊ အာရှနှင့် အရှေ့တောင် အာရှဒေသတို့တွင် အဓိက တွေ့ရှိရသည်။
ပိန်ညင်းငှက်သည် မိသားစု အသိုက်အဝန်းငယ် တစ်ခုဖြင့် သီးခြား နေလေ့ရှိပြီး အဓိကအားဖြင့် မြစ်ချောင်းဒေသများတွင် ပျော်မွေ့သည့် ပိန်ညင်းငှက် (River Kingfisher)၊ သစ်တောသစ်ပင် ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသများတွင် ပျော်မွေ့သည့် ပိန်ညင်းငှက် (Tree Kingfisher) နှင့် ရေအိုင်၊ ကမ်းစပ်ဒေသများတွင် ပျော်မွေ့သည့် ပိန်ညင်းငှက် (Tree Kingfisher) ဟူ၍ ခွဲခြားတွေ့ရှိရသည်။
ပိန်ညင်းငှက်သည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် မျိုးနွယ်စိတ် ၉၀ ခန့် ရှိသော်လည်း အများစုမှာ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ပြီး ဖြစ်ပေသည်။
ပိန်ညင်းငှက်သည် ကြီးမားသော ဦးခေါင်း၊ ရှည်လျားသော ခန္ဓာကိုယ်၊ ချွန်ထက်သည့် နှုတ်သီး၊ တိုတောင်းသည့် ခြေထောက်များနှင့် ကြမ်းတမ်းစူးရှသော အမြီးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ တွေ့ရှိရသည့် ပိန်ညင်းငှက် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတို့၏ သစ်တော ဖုံးလွှမ်းရာ ဒေသများတွင် ကျင်လည် ပျော်မွေ့ကြသည့် ပိန်ညင်းငှက် (Tree Kingfisher) မျိုးနွယ်စုကို တွေ့ရှိရသည်။
၎င်းငှက်မျိုးနွယ်စုကို စင်ကာပူနိုင်ငံတွင်မူ မတွေ့ရှိရပေ။
ခန္ဓာဗေဒအချက်အလက် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၌ တွေ့ရှိရသည့် ပိန်ညင်းငှက် (Tree Kingfisher) မျိုးနွယ်စုငှက်၏ ခန္ဓာကိုယ် အလျားရှည်မှာ ၂၀ စင်တီမီတာ ရှိသည်။
၎င်း၏ နှုတ်သီးအရောင်မှာ အနီရောင်ဖြစ်ပြီး ခိုင်မာတောင့်တင်းသလို နိမ့်ချည် မြင့်ချည်နှင့် ရင်ဘတ်အစုံမှာလည်း တိုတုတ် မာကျောလှပေသည်။
အဆိုပါအချက်ကပင် မျိုးနွယ်စု ငှက်များအကြား ဆွဲဆောင်စွဲမက်ဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်။
အရွယ်ရောက်လာသည့် ပိန်ညင်းငှက် အထီးတစ်ကောင်၏ နဖူးပြင်၊ ပါးနှစ်ဖက်နှင့် ကုပ်ပိုးတို့၏ အရောင်မှာ နီညိုရောင်ရင့်ရင့်ဖြင့် ရှိတတ်သလို အမောက်သေးသေးလေးမှာလည်း အပြာရောင်ဖြင့် တောက်ပကာ ပသာဒရှိသည်။
ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ် အောက်ပိုင်းတွင်မူ အဖြူရောင်ဖြင့် ဖွဲ့စည်း တည်ရှိသည်။
အရွယ်ရောက်လာသည့် ပိန်ညင်းငှက် အမတစ်ကောင်၏ အရောင်အသွေးမှာ ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းတွင် အဖြူရောင်နှင့် အနက်ရောင် ရောစပ်တည်ရှိသလို ခန္ဓာကိုယ် အပေါ်ပိုင်းတွင်မူ အနက်ရောင်ဖြင့် အချိုးညီညီ ပေါ်လွင် ထင်ရှားပေသည်။
ငယ်ရွယ်သော ပိန်ညင်းငှက်များ၏ အရောင်အသွေးမှာ စုံလင်မှု မရှိသေးဘဲ ခပ်မှိန်မှိန်သာရှိသော်လည်း နှုတ်သီးအရောင်မှာ လိမ္မော်ညိုရောင် ဖြစ်သည်။
ပိန်ညင်းငှက်၏ ထူးခြားချက်မှာ တခြားသော ငှက်များ၏ အသံများကို တုပအော်မြည်နိုင်စွမ်း ရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အပြုအမူ၊ ဓလေ့သဘာဝ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၌ မီတာ ၁၇၀၀ အောက်ရှိသော သစ်တောဒေသများ၌ တွေ့ရှိရသော်လည်း မီတာ ၁၀၀၀ အောက် နိမ့်သော အနိမ့်ပိုင်း ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ငှက်မျိုးနွယ်စု ဖြစ်သည်။
ပိန်ညင်းငှက် (Tree Kingfisher) သည် အခြားသော ပိန်ညင်းငှက် မျိုးနွယ်စုများနှင့် မတူညီသည့် အချက်မှာ ၎င်းတို့၏ ကျင်လည်ရာ နယ်မြေ ပိုင်နက်အတွင်း စမ်းချောင်းငယ်များ၊ သို့မဟုတ် ရေအိုင်များရှိရန် မလိုအပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့၏ အသိုက်ကိုမူ ဆွေးမြည့်နေသော သစ်ပင်များ၏ အခေါင်းပေါက် အတွင်း၌ တည်ဆောက်တတ်သလို အချို့သော ငှက်များကမူ ခြစားနေသော သစ်ပင်တွင် လုံးဝန်းသော အသိုက်ကို ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ကြသည်။
ပိန်ညင်းငှက်များအနေဖြင့် မိတ်လိုက်ရာသီဟူ၍ သီးခြားမရှိပေ။
သားပေါက်မွေးမြူချိန်တွင် အမတစ်ကောင်သည် အဖြူရောင်ရှိသည့် ဥ ၂ လုံးမှ ၅ လုံးထိ ဥအုချတတ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဥကို အမကသာ ဝပ်ပေးသော်လည်း လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် အထီးကလည်း ဝပ်ပေးပါသည်။
သစ်ပင်သစ်တော ဒေသတွင်သာ ကျင်လည် ကျက်စားသည့် ပိန်ညင်းငှက်ဖြစ်သည့်နှင့် အညီ ၎င်းတို့၏ အစားအစာမှာလည်း အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို အဓိက စားသုံးတတ်ကြသည်။
ရံဖန်ရံခါတွင်မူ အိမ်မြှောင်အသေးစားများကို စားတတ်ကြသလို မြေပြင်တွင် တွေ့ရှိရသည့် အချို့သော ပိုးမွှားငယ်များကိုလည်း နှုတ်သီးဖြင့် ထိုးဆွ စားသောက်တတ်ကြသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု ပိန်ညင်းငှက်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် လူမြင် မခံလိုသော ငှက်မျိုးနွယ်စု ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ တောက်ပသော အမွေးအတောင်များအရ လူသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင် စိတ်ဝင်စားမှု ခံနေရသည့် ငှက်မျိုးနွယ်စု ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ၎င်းတို့၏ စိတ်ဝင်စားစရာအပြုအမူနှင့် ဓလေ့ သဘာဝများကလည်း လူသားတို့ကို အာရုံစူးစိုက် စေခဲ့ရသည်။
ထိုအချက်များကပင် ပိန်ညင်းငှက် မျိုးနွယ်စုများ၏ အနာဂတ် ကာလကို ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ရသလို အချို့သော မျိုးနွယ်စုများမှာ မျိုးသုဉ်း ပျောက်ကွယ်လု နီးပါးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရသည်။
မျိုးသုဉ်း ပျောက်ကွယ်လု နီးပါး အခြေအနေ ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းတွင် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ကန့်သတ် သစ်တော ဧရိယာ ဒေသများ ရှားပါးလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။
ထို့အပြင် သစ်တော ဧရိယာများ ရှင်းလင်း၍ နယ်မြေသစ်များ ချဲ့ထွင်လာခြင်းက ၎င်းတို့၏ ကျင်လည်ရာ ဓလေ့သဘာဝကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသလို အသက်ဘေးအန္တရာယ် ဆုံးရှုံးမှုတို့ ကြုံတွေ့လာရပြီး မျိုးသုဉ်းရှားပါးလာရသလို ၎င်းတို့၏ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ အပြုအမူကပင် ရှားပါး မျိုးသုဉ်းတော့မည့် အဆင့်တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း ၎င်းငှက်မျိုးနွယ်စုကို အရှေ့တောင် အာရှဒေသအတွင်း ကောင်ရေ မည်မျှကျန်သည်နှင့် မျိုးနွယ်စု မည်မျှရှိသည်ကိုလည်း ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲလျက် ရှိနေသည်။
သေချာသည်မှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ရှားပါးအဆင့်မှာ ရှိသလို မလေးရှားနိုင်ငံ၌ လုံးဝကို ရှားပါးအဆင့် ဖြစ်နေသည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံတွင်တော့ လုံးဝ မရှိ၍ မျိုးသုဉ်းသွားသည်မှာ အသေအချာပင် ဖြစ်သည်။
Moyle, Robert G (2006). "A Molecular Phylogeny of Kingfishers (Alcedinidae) With Insights into Early Biogeographic History". Auk 123 (2): 487–499.မြဝတီ ရသစုံ မဂ္ဂဇင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပိန်ညင်းငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေး နှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက ဥပဒေအမှတ်(၈/၂၀၁၁)ဖြင့် မြန်မာအထူးစီးပွားရေးဇုန်ဥပဒေ ကို ၂၀၁၁ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ၂၇ရက်က ထုတ်ပြန် ခဲ့သည်။
ယင်းဥပဒေတွင် အခန်း၁၂ခန်းပါရှိသည်။