kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လက်ရှိအဆင့် ထောက်ပံ့သည့်နိုင်ငံ ၂၀၀၀ ၂၀၀၁ ၂၀၀၂ ၂၀၀၃ ၂၀၀၄ ၂၀၀၅ ၂၀၀၆ ၂၀၀၇ ၂၀၀၈ ၂၀၀၉ ၁ အမေရိကုန်ပြည်ထောင်စု ၇၅၀၅ ၅၈၀၁ ၄၉၈၄ ၅၅၈၁ ၆၆၁၆ ၇၀၂၆ ၇၈၂၁ ၇၄၅၄ ၂ ရုရှား ၄၁၉၀ ၅၆၃၁ ၅၄၅၈ ၅၃၅၅ ၆၄၀၀ ၅၅၇၆ ၆၄၆၃ ၄၅၈၈ ၃ ဂျာမနီ ၁၆၂၂ ၈၂၅ ၉၁၀ ၁၇၀၇ ၁၀၁၇ ၁၈၇၉ ၂၈၉၁ ၃၃၉၅ ၄ ပြင်သစ် ၁၀၃၃ ၁၂၃၅ ၁၃၄၂ ၁၃၁၃ ၂၂၆၇ ၁၆၈၈ ၁၅၈၆ ၂၆၉၀ ၅ ယူကရိန်း ၂၈၀ ၆၄၉ ၄၄၀ ၅၃၀ ၆၀၀ ၇၀၀ ၁၀၀၀ ၁၃၉၅ ၆ နယ်သာလန် ၂၅၉ ၁၉၂ ၂၄၃ ၃၄၂ ၂၁၈ ၆၁၁ ၁၅၇၅ ၁၃၅၅ ၇ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ၁၃၅၆ ၁၁၁၆ ၁၇၇၂ ၆၂၄ ၁၁၄၃ ၈၇၁ ၉၇၈ ၁၁၅၁ ၈ တောင်ကိုရီးယား ၁၀၀ ၂၄၀ ၁၄၀ ၁၄၀ ၄၁၀ ၂၆၀ ၂၆၀ ၈၄၄ ၉ အီတလီ ၁၉၂ ၂၂၄ ၄၀၇ ၃၂၁ ၂၁၆ ၇၈၇ ၈၆၀ ၅၆၂ ၁၀ ဆွီဒင် ၄၆ ၇ ၁၂၀ ၁၅၈ ၇၃ ၁၆၆ ၈၀၃ ၅၂၉ ၁၁ အစ္စရေး ၃၀၈ ၈၅၀ ၁၂၅ ၄၆၈ ၂၈၇ ၅၃၆ ၄၇၂ ၄၁၄ ၁၂ တရုတ် ၂၈၈ ၄၉၈ ၅၄၄ ၅၅၃ ၂၇၁ ၂၂၃ ၅၆၄ ၃၅၅ ၁၃ ကနေဒါ ၈၃ ၁၂၉ ၁၈၂ ၂၇၉ ၃၀၅ ၁၉၃ ၂၂၇ ၃၄၃ ၁၄ အိန္ဒိယ ၄ ၆ ၁၈ ၁၇ ၃၅ ၇၅ ၁၀၅ ၁၄၂ ၁၅ ချက်ရီပက်ဗလစ် ၈၀ ၅၄ ၇၃ ၉၄ ၁၁၂ ၁၀၉ ၁၁၇ ၂၃၈ ၁၆ စပိန် ၃၂၁ ၂၉၈ ၃၆၅ ၃၀၉ ၅၃၃ ၂၄၄ ၂၅၈ ၂၃၈ ၁၇ ဆွစ်ဇာလန် ၁၀၄ ၁၂၀ ၁၀၉ ၁၃၉ ၂၀၁ ၁၆၆ ၁၄၄ ၂၁၁ ၁၈ ဘူလ်ဂေးရီးယား မရှိပါ မရှိပါ မရှိပါ ၂၅၀ မရှိပါ ၁၉၀ ၁၄၉ ၁၉၂ ၁၉ ဆားဗီးယား မရှိပါ မရှိပါ မရှိပါ မရှိပါ မရှိပါ ၁၇၆.၄ ၃၄၆.၃ ၂၉၉.၈ ၄၀၀ ၅၃၅ ဤသတင်းအချက်အလက်သည် စတော့ဟုမ်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေး သုတေသန တက္ကသိုလ် မှ သို့မဟုတ် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေး ကော်မရှင် မှ ရရှိနိုင်ပြီး အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် နောက်ဆုံး အချက်အလက်များကို ဖော်ပြထားသည်။
SIPRI SIPRI ပြီးလျင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လက်နက် အကူးအပြောင်း နှင့်ဆိုင်သော အချက်အလက်များကို ပေးသည့် အခြားအရင်းအမြစ် မြောက်မြားစွာရှိသည်။
၎င်းတို့တွင် လက်နက်တင်ပို့ခြင်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ငံတော် အစိုးရများ၏ နိုင်ငံတော်အစီရင်ခံစာများ၊ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေး အေဂျင်စီများမှ ပြစုသော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံ များသို့ လက်နက်တင်ပို့သည့် အချက်အလက်များ ပါဝင်သော ကုလသမဂ္ဂမှ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် သမားရိုး ကျလက်နက်များနှင့် အမေရိကန် ကွန်ဂရက် သုတေသန ဝန်ဆောင်မှု မှ နှစ်စဉ်ထုတ်ဝေခြင်း တို့ပါဝင်သည်။
ထိုအရင်းအမြစ်များ စာရင်းကို SIPRI ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ် တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ကွဲပြားခြားနားသော နည်းပညာ များနှင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသော အရင်းအမြစ်များသည် သိသိ သာသာ ကွဲပြားခြားနားသော အချက်အလက်များကို ပေးလေ့ရှိသည်။
ဥပမာ Statistisk sentralbyrå (စတက် တစ်စတစ် ဆန်ထရာဘရာ) (နော်ဝေးနိုင်ငံတော် ကိန်းဂဏန်းစာရင်းဇယား) အရ နော်ဝေးနိုင်ငံသည် အထက် တွင် စာရင်းပြုစုထားသော နိုင်ငံများစွာထက် ပို၍ကြီးမားသော ငွေကြေးပမာဏတန်ဖိုး (အမေရိကန် ဒေါ်လာ) ရှိ လက်နက်များကို တင်ပို့သည်။
အချို့သော ကွဲပြားခြားနားချက်များမှာ အရင်းအမြစ် အချို့၏ ပို၍ သို့မဟုတ် လျော့၍ စဉ်းစားချင့်ချိန် အစီရင်ခံခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
အစိုးရများသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ လက်နက်ထုတ်လုပ် သောလုပ်ငန်း၏ ဈေးကွက် အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုတွင် ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍ တစ်စိတ်တဒေသ အဖြစ် လက်နက်အများအပြား တင်ပို့ခြင်းကို တောင်းဆို်ကောင်း တောင်းဆိုနိုင်မည် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့သည် တာဝန် ရှိသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပါဝင် လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးကဲ့သို့ သိရှိစေရန် လက်နက်အနည်းငယ် တင်ပို့ခြင်းကို တောင်းဆိုကောင်း တောင်းဆိုနိုင်သည်။
International arms transfers | SIPRI လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ရှုထောင့် လူများစွာအတွက် လက်နက်တင်ပို့ခြင်းသည် လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်စေသည်။
အဘယ့် ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည် ပဋိပက္ခတစ်ခုအတွက် လက်နက်များ ထောက်ပံ့ခြင်းအား ပေါ့ဆသော သူများ၊ နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် ကော်ပိုရေးရှင်း နှင့်ဆိုင်သော အန္တရာယ်များ စတင်၍ ပါဝင်ပတ်သက်လာသော ကိုယ် ကျင့်တရားနှင့် ပတ်သက်သော အရာကဲ့သို့ ဆင်ဆင်တူသည်ဟု မြင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လက်နက်များကို ထောက်ပံ့ရန် မအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းသည် အစောပိုင်း ဝေးကွာခြင်း ကို ဦးတည်စေပြီး စစ်ပွဲ နှင့် သေဆုံးခြင်းကိုှ အကျိုးအမြတ်ရစေသော နည်းလမ်းတစ်ခု အဖြစ် အချို့သည် လက်နက်ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းများအား မြင်ကြသည်။
အခြားတစ်ဘက်တွင် လက်နက်များအား အုပ်စုများဆီသို့ (သို့မဟုတ် နိုင်ငံများ) "ချီးကျူးထို်က်သော" ရည်ရွယ်ချက် များဖြင့် တင်ပို့ခြင်း- ဥပမာ ဖက်ဆစ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချနေသော သူပုန်အုပ်စု- သည် ပဋိပက္ခတွင် တန်ဖိုးကြီးမား သော ညီမျှစေသည့်အရာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
၎င်းနောက်တွင် ခေတ်မီ လက်နက်ကြီးများ၏ အကူအညီ မပါဘဲ ရေတွက်၍ မရနိုင်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အဖွဲ့များ ရှားပါးမှုသည် ပဋိပက္ခတွင် မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါ- ဥပမာအားဖြင့် ရဝမ်ဒါ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း ၏ Hutus (ဟူး တပ်(စ်)) သည် ၎င်းတို့၏ ရိုးရှင်းသော တောခုတ်ဓားများနှင့် အခြားသော နည်းပညာနိမ့်သည့် ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း အများစုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ ကြသော်လည်း IALANA (အိုင်လားနား) မှ အစီရင်ခံစာများအရ တောခုတ်ဓားများနှင့်အတူ သေနတ်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အမှန်တကယ်ပင်— လက်နက်များ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းအပေါ် စကားစစ်ထိုးပွဲတိုင်း နီးပါးတွင် ဤအရာ သည် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်— အသုံးပြုသော အခေါ်အဝေါ်များနှင့် ၎င်းရည်ညွှန်းသော လူအများတို့သည် အလွန် အမင်းပြောင်းလဲနိုင်သည်။
နှစ်များကုန်ဆုံးလာသည် နှင့်အမျှ အစိုးရများသည် "စိတ်ဝင်စားမှု" အသစ်များ အ ပေါ်တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး အခြေအနေများမှာလည်း လျော်ညီစွာ ပြောင်းလဲသည်။
"လွတ်လပ်မှု အတွက် တိုက်ပွဲဝင်သူများ" သည် " ပုန်ကန်ထကြွသူများ" ဖြစ်လာသည်။
"အကြမ်းဖက်သူများ"သည် "တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင် သော မဟာမိတ်များ" ဖြစ်လာပြီး "ဘာသာရေးတွင် တက်ကြွလွန်းသူများ"သည် "တည်ငြိမ်ခြင်း၏ ကိုယ်စား လှယ်" များ အဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းသွားသည်။
၂၁ ရာစု အစောပိုင်း၏ သီးခြားဖြစ်သော ဝေါဟာရကိုအသုံး ပြုရန် နိုင်ငံများအားလုံးသည် "လိုလိုလားလားဖြင့် ပူးပေါင်းခြင်း" မှနေ၍ "မကောင်းမှုအတွက် နိုင်ငံများ အချင်း ချင်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်း" သို့ အချိန်တိုအတွင်း သွားနိုင်ပြီး ပြောင်းလဲမှုတိုင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လက်နက်များ ဖြန့်ဝေခြင်းနှင့် မူဝါဒကို အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။
ကော်စတာ ရီကာ သမ္မတ ဖြစ်သူ Oscar Arias Sanchez (အော်စကာ အာရီးရပ်(စ်) ဆန်ချက်(ဇ်)) (အမေ ရိက အလယ်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ပြည်တွင်းစစ်များကို အဆုံးသတ်ရန် Esquipulas II Accords (အက်စ် ကျူပူရပ်(စ်) II သဘောတူညီချက်များ) မှတစ်ဆင့် သူ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကြောင့် ၁၉၈၇ တွင် နိုဘယ် (လ်) ငြိမ်းချမ်းရေးဆု ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်) သည် ဤသို့ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
"တိုင်းပြည်တစ်ပြည် သည် ပညာရေး၊ အိုးအိမ်၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ၎င်း၏ ပြည်သူပြည်သားများအတွက် ကျန်းမာရေး ဝန် ဆောင်မှုများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည့်အစား လက်နက်များတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဆုံးဖြတ်သောအခါ ထိုတိုင်းပြည် သည် မျိုးဆက်တစ်ခုလုံးအား ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိခံစားနိုင်သည့် ၎င်း၏အခွင့်အရေးကို ပိတ် ပင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဤကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်တွင်နေထိုင်သူ ဆယ်ဦးတိုင်းအတွက် ကျွနု်ပ်တို့သည် သေနတ် တစ်လက်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်ဖြစ်ပြီး ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းကို အဆုံးသတ်ရန် ထို်ကဲ့သို့သော စွမ်းဆောင် မှုသည် ကျွနု်ပ်တို့၏ လက်တစ်ကမ်းအတွင်း ရှိသော်လည်း အပင်ပန်းခံဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိ သေးပါ။
ကျွနု်ပ်တို့၏ နို်င်ငံတကာဥပဒေများသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲကမ္ဘာ့နိုင်ငံများဆီသို့ ဥပဒေကြောင်းအရ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်စေသည့် မည်သို့သောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များမျှမရှိပဲ ကမ္ဘာ့လက်နက်ရောင်းခြင်း၏ လေးပုံ သုံးပုံ နီးပါးကို တသဲသဲဝင်ရောက်စေခဲ့သည်။
ကျွနု်ပ်တို့၏ ထိန်းသိမ်းမှုများသည် ထိုလက်နက်များ၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အသုံး ပြုခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားခြင်း ရှိလျှင်သော်မှ တိုင်းပြည်များအား ၎င်းတို့ရောင်းချခဲ့သောလက်နက်များ နှင့်ပတ် သက်၍ မည်သို့ ပြုလုပ်ရမည်ဟူသော တာဝန်ယူခြင်းကို မသတ်မှတ်ထားပါ။
ရည်ညွှန်းကိုးကား http://en.wikipedia.org/wiki/Arms_industry http://www.worldsecurityinstitute.org/showarticle.cfm?id=195 http://www.sipri.org/research/armaments/transfers Category:လက်နက်။
နိုင်ငံအလိုက် နှစ်စဉ်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာဖြင့် ထုတ်လုပ်ခြင်း။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဆိုသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် မက်သိန်း ပါဝင်သော ဓာတ်ငွေ့ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
၎င်းကို အခြား ရှေးရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ နှင့်အတူတွဲဖက်၍ ကျောက်မီးသွေးအလွှာများတွင် သလင်းကျောက်ပုံစံဖွဲ့စည်းပုံ ရှိသော မော်လီကျူးအမျိုးအစားများပါဝင်သည့် ဓာတုပစ္စည်း မက်သိန်း အဖြစ်တွေ့ရပြီး စိမ့်မြေများ ၊ ရွှံ့နွံမြေများ နှင့် အမှိုက်သရိုက်ဖြင့်ဖို့ထားသော ဖို့မြေများတွင် မဿနိုဂျီး(န်)(စ်) ဟူသော အလွန်သေးငယ်သည့် ဇီဝရုပ်သက်ရှိများ ကြောင့် မက်သိန်း ဓာတ်ငွေ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
၎င်းသည် အရေးကြီးသော လောင်စာအရင်း အမြစ် ၊ ဓာတ်မြေဩဇာများ အတွက် အဓိကဖြည့်သွင်းပေးသည့်ကုန်ကြမ်းနှင့် ပြင်းထန်သောဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို လောင်စာအဖြစ်အသုံးမပြုနိုင်မီ၊ ၎င်းသည် မက်သိန်းမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများ အားလုံးနီးပါးကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် ကျယ်ပြန့်သော နည်းစနစ်တစ်ရပ်ဖြင့် ပြုပြင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေခံရမည်။
ထိုနည်းစနစ် တစ် ရပ်ဖြင့် ပြုပြင်ခြင်း၏ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများတွင် အီသိန်း ၊ ပရိုပိန်း ၊ ဗျူတိန်း ၊ ပန်တိန်း နှင့် ပို၍မြင့်မားသော မော်လီကျူး အလေးချိန်ရှိသည့် ဟိုက်ဒြိုကားဘွန်၊ ဒြပ်စင်ဖြစ်သောဆာလဖာ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ ရေငွေ့နှင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဟီလီယန်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်တို့ ပါဝင်သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အရပ်သုံးအနေဖြင့် ရှင်းလင်းသောဓာတ်ငွေ့ဟူ၍ မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး အထူး သဖြင့် အခြားစွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များဖြစ်သော ရေနံ သို့မဟုတ် ကျောက်မီးသွေးတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် ဖြစ်သည်။
အသုံးပြုပုံများ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များ နှင့် ရေနွေးငွေ့ တာဘိုင်များကို အသုံးပြုခြင်းမှတဆင့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း၏ အဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ကြိုးများဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အမြင့်ဆုံး ဖြန့်ဖြူး သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ အများစုနှင့် လျှပ်စစ်ကြိုးဖြင့်မဟုတ်ဘဲ အင်ဂျင် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးစက် အချို့သည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုကြသည်။
အထူးသဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း မြင့်မားသော အကျိုးသက် ရောက်မှုများကို ပေါင်းစပ်ထားသောယန္တရားလည်ပတ်မှု နည်းလမ်းအတွင်းတွင် ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များကို ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် တစ်ခုဖြင့် ပေါင်းစပ်ခြင်း မှတဆင့် ရရှိနိုင်သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် ရေနံနှင့် ကျောက်မီး သွေးကဲ့သို့သော အခြား ရှေးရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ ထက်ပို၍ သန့်ရှင်းစွာလောင်ကျွမ်းပြီး၊ ထုတ်လွှတ်သည့် စွမ်းအင် တစ်ယူနစ်ပမာဏလျှင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ရေနံ ကို လောင်ကျွမ်းခြင်း ထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းပြီး ကျောက်မီးသွေး လောင်ကျွမ်းခြင်းထက် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း ခန့် လျော့နည်းသည်။
သို့ဖြစ်ပါ၍ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြု၍ရရှိနိုင်သော ပေါင်းစပ်ယန္တရားလည်ပတ်မှု လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ရှေးရုပ်ကြွင်းလောင်စာများကို အသုံးပြု၍ရရှိနိုင်သော အသန့်ရှင်းဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး ဓာတ်ငွေ့ကို သင့်လျော်သောကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် ရရှိနိုင်သည့်အခါတိုင်း ဤနည်းပညာကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးချသည်။
လောင်စာဆဲ(လ်) နည်းပညာသည် နောက်ဆုံးတွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအဖြစ် ပြောင်းလဲရန်အတွက် ပို၍သန့်ရှင်းသော ရွေးချယ်စရာနည်းလမ်းများကို ပေးကောင်း ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် ယခုအချိန်အထိ ဈေးနှုန်းမှာ အများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်၍ရသော ဈေးနှုန်းမျိုး မဟုတ်သေးပါ။
အိမ်တွင် အသုံးပြုခြင်း right|thumb|သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် မောင်းနှင်ပြေးဆွဲသော ဝါရှင်တန်.ဒီ.စီ မက်ထရို ဘတ်(စ်)ကား သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အိမ်များသို့ပို့ပေးပြီး အိမ်များတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် လည်ပတ်သည့် ချက်ပြုတ်ရန် မီးဖိုများနှင့် မုန့်ဖုတ်ရန်ဖိုများဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်း ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အပူပေးသောအဝတ်ခြောက်စက်များ၊အပူပေးခြင်း၊ အအေးပေးခြင်းနှင့် အဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးကို ပင်မဘွိုင်လာမှ အပူပေးသည့် စနစ်ကဲ့သို့သော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ၎င်းဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုသည်။
အိမ် သို့မဟုတ် အခြားအဆောက်အဦး အပူပေး ခြင်းတွင် ဘွိုင်လာများ၊ မီးဖိုများ နှင့် ရေပူစက်များ ပါဝင်နိုင်သည်။
စီအင်ဂျီ ကို ကျေးလက်ဒေသရှိ အိမ်များတွင် ပိုက်ဖြင့်တပ်ဆင်ပြီး အများသုံးနိုင်ရန် ဖြန့်ချိသည့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ သို့ဆက်သွယ်ခြင်းများ မရှိ ဘဲ သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ သယ်ယူနိုင်သော လျှပ်စစ်မီးဖိုတွင် အထက်မီးပေးသည့်အပိုင်းများဖြင့် သုံးစွဲကြ သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်ခုလုံးတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရွေးချယ်မှု အစီအစဉ်များမှတဆင့် ပုဂ္ဂလိက သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ပေးဝေသူများသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ပေးဝေကြသည်။
မည်သို့ပင် ဆိုစေကာမူ၊ စီအင်ဂျီ သည် အယ်ပီဂျီ ထက်ပို၍ စီးပွားရေး တွက်ခြေမကိုက်သောကြောင့်၊ ပရိုပိန်းသည် ကျေးလက်ဒေသ ဓာတ်ငွေ့၏ လွှမ်းမိုးသောအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဖိသိပ်ထားသောသဘာဝဓာတ်ငွေ့ မက်သိန်းသည် ဓာတ်ဆီ နှင့် ဒီဇယ်ဆီ ကဲ့သို့ သော အခြား မော်တော်ယာဉ် လောင်စာများနှင့် စာလျှင် ပို၍သန့်စင်သော အခြားရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်း တစ် ခုဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သုံးစွဲသောယာဉ် စုစုပေါင်း ၉.၆ သန်းရှိပြီး ပါကစ္စတန် (၂.၀ သန်း) ၊ အာဂျင်တီးနား (၁.၇ သန်း) ၊ ဘရာဇီးလ် (၁.၆ သန်း) ၊ အီရန် (၁.၀ သန်း) နှင့် အိန္ဒိယ (၆.၅ သန်း) တို့ဖြင့် ဦးဆောင်နေသည်။
[14][15] အချိန်တိုအတွင်း စွမ်းအင်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ဓာတ်ဆီ အင်ဂျင်များနှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီသော်လည်း ခေတ်ပေါ် ဒီဇယ်အင်ဂျင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက နိမ့်ကျ သည်။
ဓာတ်ဆီဖြင့် မောင်းနှင်သော ယာဉ်များကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဖြင့်ပြောင်းလဲမောင်းနှင်ပါက ၎င်း တို့ အင်ဂျင်၏ နိမ့်ကျသော ဖိသိပ်ခြင်းအချိုး ကြောင့် အဆင်မပြေဖြစ်ကြပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဖြင့်မောင်း နှင်နေ စဉ်တွင် ဝေမျှသည့်စွမ်းအား လျော့နည်းကျဆင်းခြင်းကို ဖြစ်စေသည် (၁၀ ရာခိုင်နှုန်း - ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း)။
မည်သို့ ပင်ဖြစ်စေ စီအင်ဂျီ သီးခြား အင်ဂျင်များသည် ထိုလောင်စာ၏ မြင့်မားသော အောက်တိန်း နံပါတ် ဖြစ်သည့် ၁၂၀-၁၃၀ ကြောင့် ပို၍မြင့်မားသော ဖိသိပ်ခြင်းအချိုး တစ်ခုကို အသုံးပြု ကြသည်။
ဓာတ်မြေဩဇာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် Haber (ဟေဘာ နည်းစနစ်) ဖြစ်စဉ်မှတဆင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော အမိုးနီးယား ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် အဓိက ကုန်ကြမ်း ဖြည့်ဆည်း ပေးသောအရာ ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်ထုတ်လုပ်မှု လေယာဉ်ထုတ်လုပ်သူ ရုရှလူမျိုး ၊ Tupolev (တူပိုလပ်(ဖ်)) သည် ယခု လောလောဆယ်တွင် အယ်အန်ဂျီ နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင် စွမ်းအင်သုံး လေယာဉ်ကိုထုတ်လုပ်ရန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ် တစ်ရပ်ကို စီမံခန့်ခွဲ နေသည်။
ထိုအစီအစဉ်သည် ၁၉၇၀ အလယ်ပိုင်းနှစ်များကတည်းက စတင်နေပြီဖြစ်ပြီး အယ်အန်ဂျီ နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင် မူကွဲများဖြစ်သော တီယူ- ၂၀၄ နှင့် တီယူ- ၃၃၄ ခရီးသည် တင်လေယာဉ်နှင့် တီယူ- ၃၃၀ ကုန်ပစ္စည်းတင် လေယာဉ်တို့ကိုလည်း ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးစားသည်။
ယခုလက်ရှိဈေးကွက် ဈေးနှုန်းများအရ အယ်အန်ဂျီ - စွမ်းအင်သုံး လေယာဉ်သည်တစ်တန် ကို လည်ပတ်မောင်းနှင်လျှင် ၅,၀၀၀ ရူဘယ် (~ အမေရိကန်ဒေါ်လာ၂၁၈/စတာလင်ပေါင်၁၁၂)လျော့နည်း၍ကုန်ကျမည်ဖြစ်ပြီးအကြမ်းအားဖြင့် ၆၀ရာခိုင်နှုန်းနှင့်ညီမျှသောအတော်အတန်ကြီးသည့် ကာဗွန် မိုနောက်ဆိုဒ်၊ ဟိုက်ဒရို ကာဗွန် နှင့် နိုက်ထရိုဂျင် အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လွှတ်မှု လျော့ချခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။
မီသိန်း အရည်ကို ဂျက်လေယာဉ် အင်ဂျင်လောင်စာဆီအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများမှာ ၎င်းတွင် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ရေနံဆီ အရောများထက် ပို၍တိကျသောစွမ်းအင်ရှိပြီး ၎င်း၏ နိမ့်ကျသော အပူချိန်သည် ပို၍ကြီးမားသော ထုထည်ရှိသည့် အချိန်တိုအတွင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုအတွက် အင်ဂျင်မှဖိသိပ်သောလေကို ကူညီ၍အေးစေသည်။
အကျိုးအားဖြင့်အတွင်းပိုင်းအအေးခံစနစ် ကို အစားထိုးခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် အိပ်ဇောပိုက်၏အပူချိန်ကို လျော့ချရာတွင် ၎င်းကိုအသုံးပြုနိုင်သည်။
. ဟိုက်ဒရိုဂျင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အများသုံးနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သော ဟိုက်ဒရိုဂျင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း နှင့်အတူ ဟိုက်ဒရိုဂျင် ကိုထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို အသုံးပြုပုံများစွာရှိသည်- ဓာတုလုပ်ငန်း အတွက် အဓိကဖြည့်ဆည်းပေးသောအရာ၊ မော်လီကျူးပုံစံရှိဟိုက်ဒရိုဂျင် နှင့် အခြားဒြပ်ပေါင်း သို့မဟုတ် ဒြပ်စင်တို့အကြားတွင် ဓာတ်ကူပစ္စည်းတစ်ခု၏ အကူအညီဖြင့်ဖြစ်ပေါ်သော ဓာတုဓာတ်ပြုခြင်း၊ ရေနံချက် စက်ရုံများ အတွက် အရေးပါသော ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ယာဉ်များ တွင် လောင်စာအရင်းအမြစ် တို့ ဖြစ်သည်။
အခြားအသုံးပြုပုံများ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကို ချည်ထည်၊ ဖန်၊ သံမဏိ၊ ပလပ်စ်တစ်၊ သုတ်ဆေး နှင့် အခြားထုတ်လုပ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
အကိုးအကား ပြင်ပလင့်ခ်များ DOE/EIA EIA Natural Gas Weekly Update Natural Gas Media Category:သဘာဝဓာတ်ငွေ့။
alt=Periodic Table|တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံတည်ရှိမှု အခြပြေဇယား alt=Oil Reserves ရေနံဖြန့်ဖြူးမှုနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များ သိုမှီးထားရှိမှုသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးသော ရေနံကုမ္ပဏီကြီး ၅၀ များအတွင်းတွင် ရှိနေသည်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင် ကုမ္ပဏီများ၏ သိုမှီးထားရှိမှုများကို တစ်လုံးတစ်စည်းထဲ အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။
“သာလွန်ထူးကဲ ”သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများ၏ ရေနံထုတ်လုပ်မှုသည် ကမ္ဘာ့ရေနံစုစုပေါင်း ထုတ်လုပ်ပေးမှု၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း အောက် အနည်းငယ်လျော့နည်းသည်။
ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုမှီးထားရှိမှု၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် နိုင်ငံပိုင်ရေနံကုမ္ပဏီကြီးများမှ ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးသော ရေနံကုမ္ပဏီကြီး အခု ၂၀ တွင် ၊ ၁၅ ခုသည် နိုင်ငံတော်ပိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။
စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးကို ကိုယ်စားပြုသည့်ရေနံလုပ်ငန်း ရေနံလုပ်ငန်းတွင် ကမ္ဘာနှင့် အဝှမ်းပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်နေရသည့် ရေနံရှာဖွေခြင်း၊ ရေနံထုတ်ယူခြင်း၊ ရေနံချက်လုပ်ခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း (ရံဖန်ရံခါ ရေနံတင်သင်္ဘောနှင့် ပိုက်လိုင်းများဖြင့်) နှင့် ရေနံထွက်ပစ္စည်းများ ဈေးကွက် တင်ရောင်းချခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
လုပ်ငန်း၏ အများဆုံးသော ထုထည်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုများမှာ လောင်စာဆီနှင့် ဓာတ်ဆီတို့ဖြစ်သည်။
ရေနံသည် များစွာသော ဓာတုထုတ်ကုန်များအတွက် ကုန်ကြမ်းတစ်မျိုးလည်းဖြစ်သည်။
ဓာတု ထုတ်ကုန်များတွင် ဆေးဝါးပစ္စည်းများ၊ အဖျော်ရည်များ၊ ဓာတ်မြေဩဇာများ၊ ပိုးသတ်ဆေးများနှင့် ပလပ်စတစ်များတို့ ပါဝင်သည်။
လုပ်ငန်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် အဓိကပါဝင်သည့်အပိုင်း သုံးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။
အပေါ် စီးကြောင်း ၊ အလယ် စီးကြောင်း နှင့် အောက် စီးကြောင်း တို့ဖြစ်သည်။
အလယ် စီးကြောင်း လုပ်ဆောင်မှုများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အောက်စီး ကြောင်း အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်နေသည်။
ရေနံသည် များစွာသော စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အဓိကဖြစ်ပြီး၊ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လူမှု ဖွံ့ဖြိုးရေး ရေရှည်တည်တံ့စေရန် အရေးပါသည်။
ဤနည်းဖြင့် ရေနံသည် နိုင်ငံများစွာအတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော စိုးရိမ်စရာကိစ္စ ဖြစ်နေသည်။
ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု၏ အများဆုံးရာခိုင်နှုန်းကို အောက်အဆငမှ ကြည့်လျှင်၊ ဥရောပနှင့်အာရှအတွက် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းအတွက် ၅၃ ရာခိုင်နှုန်း အထက်ရှိသည့်အဆင့်ကို တွေ့မြင်ရသည်။
အခြားသော ပထဝီအနေ အထားအရဒေသများ၏ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ပုံစံများမှာ- တောင်နှင့်အလယ်အမေရိက (၄၄ ရာခိုင်နှုန်း) ၊ အာဖရိက (၄၁ ရာခိုင်နှုန်း)၊ နှင့် မြောက်အမေရိက (၄၀ ရာခိုင်နှုန်း) တို့ဖြစ်သည်။
အများဆုံးသုံးစွဲသည့် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများ အပါအဝင်ကမ္ဘာ့ရေနံသုံးစွဲမှုမှာ တစ်နှစ် လျှင် ရေနံဆီ ပေပါ ၃၀ ဘီလီယံ (၄.၈ km³) ရှိသည်။
၂၀ဝ၇ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ရေနံထုတ်လုပ်မှု၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ကို သုံးစွဲခဲ့သည်။
ရေနံထုတ်လုပ်မှု၊ ဖြန့်ဖြူးမှု၊ ချက်လုပ်မှုနှင့် လက်လီရောင်းချမှုများသည် တစ်စုတစ်ဝေးတည်းပုံစံဖြင့် ဒေါ်လာတန်ဖိုးဟုပြောင်းလဲ ခေါ်ဆိုရမည့် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးကို ကိုယ်စားပြုနေသည်။
သဘာဝသမိုင်း ရေနံသည် သဘာဝအားဖြင့် ကျောက်အစိုင်အခဲများဖြစ်ပေါ်မှုအတွင်းတွင်တွေ့ရှိရသည့် အရည်ဖြစ်သည်။
ရေနံ တွင် မျိုးစုံသော မော်လီကျူး အလေးချိန်များ ပါရှိသည့် ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်အရောအနှောများနှင့် အခြားသော ကာဗွန်ဒြပ် ပေါင်းများပါရှိသည်။
ရေနံကို ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားသည်မှာ ရေနံသည် အခြားသော ကျောက်ဖြစ်လောင်စာ များနှင့် တူညီစွာ အပင်နှင့်တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
နှစ်သန်းရာပေါင်းများစွာ ကြာ မြင့်လာသည့်အခါ၊ ကမ္ဘာမြေထု၏ အပူချိန်နှင့်ဖိအားတို့ကြောင့် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများသည် လောင်စာများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြသည်။
အချိန်ကြာမြင့်လာသည့်အခါ ပုပ်သိုးဆွေးမြေ့သောအ ကြွင်းအကျန်များသည် ရွံ့နှင့် နုံးများဖြင့်ဖုံးအုပ် လာပြီး၊ ကမ္ဘာမြေ၏ မာတင်းနေသောမျက်နှာပြင်အလွှာအတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်နစ်မြုပ်သွားသည်။
ထိုနေရာတွင် ပူ၍ ဖိအားပေးခြင်းခံရသော မြေလွှာများ၏ ကြားတွင် ထိန်းသိမ်းထားပြီး တစ်ဖြည်းဖြည်း ရေနံလှောင်ကန်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
သမိုင်းဦးအစ ရေနံစိမ်းကို မချက်လုပ်ရသေးသည့်အနေအထားဖြင့် လူတို့သုံးစွဲလာခဲ့သည်မှာ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၅၀ဝဝ ကျော်ပြီ ဖြစ်သည်။
ရေနံဆီအဖြစ် မီးတောက်လောင်ရန်နှင့် စစ်ရေးစစ်ရာများတွင် သုံးစွဲရန်အဖြစ် လူ့သမိုင်းဦးအစ ကတည်းမှ အသုံးချခဲ့သည်။
ရှေးဦး ပါရှန်းဘာသာကျောက် ထွင်းစာများတွင် ရေနံကို အလင်းရရှိရန်နှင့် ဆေး အဖြစ်သုံးရန် လူ့အထက်တန်းလွှာများ သုံးစွဲခဲ့ကြသည်ကို ဖော်ပြထားသည်။
ရှေးခေတ် တရုတ်ပြည်တွင် အလင်းရောင် ရရှိရန်အတွက် သန့်စင်ပြီး ရေနံဆီများ သုံးစွဲခဲ့သည်ကို သိရှိရသည်။
ရှေးအကျဆုံးသော ရေနံလုပ်ငန်းတစ်ခု ထူထောင်ထားခဲ့မှုကို ၈ ရာစုနှစ်တွင် ရေနံကို အဆီအနှစ်ထုတ်ဖျက်ဆီးခြင်းမှ ရရှိသည့် ကတ္တရာများဖြင့်ခင်းထားသည့်လမ်းများ ဘဂ္ဂဒက်မြို့ တွင်တွေ့ရှိရသည်။
၉ရာစုနှစ်တွင် နက်ဖသာ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ရေနံမြေများကို ခေတ်သစ်ဘာကူး ၊ အာဇာဘိုင်ဂျန် ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် ရှာဖွေတူးဖော်ခဲ့သည်။
ထိုရေနံမြေများကို ၁၀ ရာစုနှစ်တွင် အယ်-မာဆူဒီ နှင့် ၁၃ရာစုနှစ်တွင် မာကိုပိုလို တို့မှထုတ်ဖော်ရေးသားခဲ့သည်။
၎င်းတို့ဟြေဆိုခဲ့သည်မှာ ထို ရေနံတွင်းများမှထွက်ရှိမှုပမာဏသည် သင်္ဘောရာနှင့်ချီ၍့်သယ်ယူရမည့်အနေအထားဖြစ်သည်။
၉ ရာစုနှစ်တွင် အယ်ရာဇီ မှ ရေနံကို ပေါင်းခံခြင်းဖြင့် ရေနံဆီကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ထိုရေနံဆီကို ဆီမီးအိမ်လုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် ရေနံဆီမီး အိမ်တွင် သုံးစွဲခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတွင် ရေနံဆီ၏အရေးပါမှုသည် နှေးကွေးနေခြင်းနှင့်အတူ ဝေလငါးအဆီကို မီးထွန်းရန်အတွက် ၁၉ရာစုနှစ်တွင် သုံးစွဲခဲ့ပြီး ထင်းနှင့်မီးသွေးကို အပူပေးရန်နှင့်ချက်ပြုတ်ရန်အတွက် ၂၀ရာစုနှစ်အတွင်းထိ ကောင်းစွာ သုံးစွဲခဲ့သည်။
ရေနံစက်မှုလုပ်ငန်းသည် မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင်ဖြစ် ပေါ်လာခဲ့သည်။
စက်မှုတော်လှန်ရေးသည် စွမ်းအင်အတွက်အဓိကလောင်စာ ထုတ်ပေးသည်ကျောက်မီးသွေးနှင့်တကွ ငါးကြီးဆီအပါအဝင် အခြားလောင်စာအရင်းအမြစ်များကို တိုးတက်ရရှိရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။
သို့သော်ငြားလည်း ရေနံဆီကို ရေနံစိမ်းမှထုတ်ယူရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ရေနံဆီကို မီးထွန်းရန်နှင့် အပူပေးရန် လောင်စာ အဖြစ် သုံးစွဲခဲ့သည်။
ရေနံသည် တောင်းဆိုမှုအလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး နှစ်ဆယ်ရာစုနှစ် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် တန်ဖိုးအရှိ ဆုံး ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်ခဲ့သော ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်လာသည်။
ခေတ်သစ်သမိုင်း thumb ဘာကူးရေနံခေတ်ထချိန်နှင့် ရေနံလမ်းကြောင်း ၊ နိုင်ငံတကာ ခရီးသွားလမ်းကြောင်း တွင်လည်းကြည့်နိုင်သည်။
ဂယ်လီရှီယန်း ရေနံတွင်းများ ရုရှားအင်ပါယာသည် ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် ရေနံ ၃၅၀ဝ တန်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ရာစုနှစ်အလယ်တွင် နှစ်ဆတိုးထွက် ရှိခဲ့သည်။
[6] ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိ အာဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၌ရေနံတူးဖော်မှစတင်ခဲ့ပြီး နောက် ကြီးမားသည့်ပိုက်လိုင်း နှစ်လိုင်းကို ရုရှားအင်ပါယာတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
အရှည် ၈၃၃ကီလိုမီတာရှိသော ပိုက်လိုင်းကို ၁၉၀၆ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ပြီး ကက်စပီယန် ဒေသမှ ပင်လယ်နက်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည့် ဘာတူးမီ (ဘာကူး- ဘာတူးမီပိုက်လိုင်း)သို့ ရေနံသယ်ပို့ပေးခဲ့သည်။
အရှည် ၁၆၂ ကီလိုမီတာရှိသည့် အခြားပိုက်လိုင်းတစ်ခုကို ချေချင်းညာ မှ ကက်စပီယန်သို့ ရေနံပို့ရန်အတွက် သွယ်တန်းခဲ့သည်။
၂၀ရာစုနှစ်ရောက်သည့်အခါတွင် အပ်ရှာရွန်ကျွန်းဆွယ် မှ ရုရှားအင်ပါယာ၏ ရေနံထုတ်လုပ်မှု အားလုံးနီးပါး မှာ ကမ္ဘာ့ရေနံထုတ်လုပ်မှု၏ ထက်ဝက်ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာဈေးကွက်များကို လွှမ်းမိုးထားခဲ့သည်။
၁၈၈၄ခုနှစ်အရောက်တွင် ဘာကူးမြို့၏ဆင်ခြေဖုံးအရပ်ဒေသများ၌ ရေနံချက်စက်ရုံငယ်ပေါင်း အခု ၂၀ဝ နီးပါးအထိ လည်ပတ်ခဲ့သည်။
[8] ရှေးဦးစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအဖြစ် အပ်ရှာရွှန်းကျွန်းဆွယ်ဒေသသည် “ရေနံညစ်ညမ်းမှု နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးလျစ်လျူရှုမှုတို့၏ ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရင့်ဆုံးအမွေအနှစ်” အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် လုဗစ်နိုဘယ် နှင့်သူ၏ ဘရာနိုဘယ် ကုမ္ပဏီသည် ပထမဦးဆုံးသော ရေနံတင်သင်္ဘောကို ကက်စပီယန်ပင်လယ်တွင် စတင်သုံးစွဲခဲ့ခြင်းအားဖြင့် “ရေနံသယ်ပို့သည့်လုပ်ငန်းကို တော်လှန်ခဲ့ သည်။
” ရေနံချက်စက်ရုံများ ပထမဆုံးသော ခေတ်မီရေနံချက်စက်ရုံများကို ဂျက်စလို မြို့အနီးရှိ (ထိုအချိန်က မှီခို ဂယ်လိရှ နှင့် လိုဒိုမာရီးယား ဘုရင့်နိုင်ငံ (Kingdom of Galicia and Lodomeria) ၊ ဗဟိုဥရောပဂယ်လိရှ ှတွင်ရှိ) ပိုလန်နိုင်ငံ ၁၈၅၄ မှ ၁၈၅၆ တွင် အစ်နာဆီလုကာဆိုက်ဝစ် (Ignacy Łukasiewicz)မှတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ချက်လုပ်ပြီးလောင်စာဆီလိုအပ်ချက်မှာအကန့်အသတ်ဖြစ်နေသည့် အတွက်ထိုစက်ရုံများသည် ကနဦးတွင် သေးငယ်ကြသည်။
ချက်လုပ်ပြီး ထုတ်ကုန် များကို လုကာဆိုက်ဝစ်၏ ရေနံဆီမီးအိမ်များတွင် ထည့်သွင်းသုံးစွဲထားခြင်းနှင့်အတူ ကတ္တရာအတု ၊ စက်ဆီနှင့်ချောဆီ များတွင် သုံးစွဲခဲ့သည်။
ရေနံဆီမီးအိမ်များကျော်ကြားအောင်မြင်လာသဖြင့် ရေနံချက်လုပ်မှုလုပ်ငန်းသည် ထိုဒေသတွင် ကြီးထွားလာသည်။
ပထမဆုံးသောအကြီးစား ရေနံချက်စက်ရုံကို ၁၈၅၆ ခုနှစ် ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ ပလိုက်စတီ တွင်ဖွင့် လှစ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးသောရေနံတွင်းတူးခြင်းကို ၁၈၅၉ ခုနှစ် ၊ ပင်စီဗေးနီးယားပြည်နယ် ၊ တီတပ်စ ဗွီး တွင်အောင်မြင်စွာ တူးဖော်ခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
၂၀ ရာစုနှစ်၏လေးပုံတစ်ပုံတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ သည်ရုရှားနိုင်ငံကိုကျော်တက်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံထုတ်လုပ်သူဖြစ်လာသည်။
၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါ ၊ ပိုလန် ၊ ဆွီဒင် ၊ ယူကရိန်း ၊ အမေရိကန်နှင့် ဗင်နီဇွဲလားအပါအဝင် နိုင်ငံအတော် များများတွင်ရေနံမြေများတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၇ခုနှစ်တွင်ဆူပီးရီးယားရေနံကုမ္ပဏီသည် လူစီယားနားပြည်နယ်၏ပင်လယ်ကွေ့ကမ်းလွန်တွင် ပထမဆုံး သောကမ်းလွန် ရေနံတွင်းတူးစင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးဆုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့အလယ် ပိုင်းနိုင်ငံများသည် ရေနံထုတ်လုပ်မှုကို အမေရိကန်နိုင်ငံမှ လွှဲဟြေင်းရယူပြီး ဦးဆောင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
လုပ်ငန်းဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ အမေရိကန်ရေနံအဖွဲ့အစည်းသည် ရေနံလုပ်ငန်းကို ကဏ္ဍငါးခုခွဲခြားထားသည်။
အပေါ်စီးကြောင်း (ရှာဖွေရေး ၊ တည်ဆောက်ရေးနှင့် ရေနံစိမ်းနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်ရေး) အောက်စီးကြောင်း (ရေနံတင်သင်္ဘောများ ၊ ရေနံသန့်စင်သူများ ၊ လက်လီရောင်းသူများနှင့် သုံးစွဲသူများ) ပိုက်လိုင်း ရေကြောင်း ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေး။
ရေနံကုမ္ပဏီများကို ရောင်းအားအပေါ်မူတည်၍ အမျိုးအစားခွဲထားပုံမှာ “သာလွန်ထူးကဲ” ဘီပီ ၊ ချက်ဗရွန် ၊ အက်ဇွန်မိုဘီ ၊ ကိုနိုကိုဖီးလစ် ၊ ရှဲ ၊ အင်နီ နှင့် တိုတယ် အက်စ်အေ ၊ “အဓိကများ” နှင့် “တစ်သီးပုဂ္ဂလများ” သို့မဟုတ် “လက်ကားရောင်းဝယ် သူများ”။
သို့သော်လည်း မကြာသေးခင်နှစ်များအတွင်းက နိုင်ငံပိုင်ရေနံကုမ္ပဏီ (NOC နိုင်ငံပိုင်ရေနံကုမ္ပဏီ IOC နှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်)သည် အကြီးမားဆုံးသော ရေနံသိုမှီးထားရှိမှုများအပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခွင့်များရရှိလာခဲ့သည်။
ဤကဲသို့လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့်ထိပ်ဆုံးတွင်ရှိသောရေနံကုမ္ပဏီဆယ်ခုသည်နိုင်ငံပိုင်ကုမ္ပဏီများဖြစ်ကြသည်။
အောက်ပါဇယား သည် ရေနံသိုမှီးထားရှိမှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှု အပေါ်မူတည်ပြီး အကြီးဆုံးသောရေနံကုမ္ပဏီဆယ်ခုကို အဆင့်အလိုက် ဖော်ပြထားသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးထိပ်တန်းရေနံကုမ္ပဏီ ၁၀ ခု ၊ သိုမှီးထားရှိမှုနှင့်ထုတ်လုပ်မှုအရ အဆင့် ကုမ္ပဏီ ကမ္ဘာ့အနှံ့အရည်သိုမှီးထားရှိမှု( ၁၀၉bbl) ကမ္ဘာ့အနှံ့သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (၁၀၉ft3) စုစုပေါင်းရေနံသိုမှီးထားရှိမှု ကုမ္ပဏီ ထုတ်လုပ်မှု (၁၀၆bbl/d) ၁ ဆော်ဒီအာရမ်ကို ၂၆၀ ၂၅၄ ၃၀၃ ဆော်ဒီအာရမ်ကို ၁၁.၀ ၂ အမျိုးသားအီရန်ရေနံကုမ္ပဏီ ၁၃၈ ၉၄၈ ၃၀၀ အမျိုးသားအီရန်ရေနံကုမ္ပဏီ ၄.၀ ၃ ကာတာရေနံ ၁၅ ၉၀၅ ၁၇၀ ကူဝိတ်ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း ၃.၇ ၄ အီရတ်အမျိုးသားရေနံ ၁၁၆ ၁၂၀ ၁၃၄ အီရတ်အမျိုးသားရေနံ ၂.၇ ၅ ဗင်နီဇွဲလားရေနံကုမ္ပဏီ ၉၉ ၁၇၁ ၁၂၉ ဗင်နီဇွဲလားရေနံကုမ္ပဏီ ၂.၆ ၆ အဘူဒါဘီအမျိုးသားရေနံကုမ္ပဏီ ၉၂ ၁၉၉ ၁၂၆ အဘူဒါဘီအမျိုးသားရေနံကုမ္ပဏီ ၂.၆ ၇ ကူဝိတ်ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း ၁၀၂ ၅၆ ၁၁၁ မက်ဆီကိုရေနံကုမ္ပဏီ ၂.၅ ၈ နိုင်ဂျီးရီးယားအမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်း ၃၆ ၁၈၄ ၆၈ နိုင်ဂျီးရီးယားအမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်း ၂.၃ ၉ လစ်ဗျားနိုင်ငံရေနံကုမ္ပဏီ ၄၁ ၅၀ ၅၀ လစ်ဗျားနိုင်ငံပိုင်ရေနံကုမ္ပဏီ ၂.၁ ၁၀ ဆိုနာထရတ် ၁၂ ၁၅၈ ၃၉ လုက်အွိုင်း ၁.၉ ရေနံမြေ သို့မဟုတ် ရေနံတွင်းတွင် အထက်စီးကြောင်းအလုပ်တော်တော်များများသည် တွင်းတူးကန်ထရိုက်တာ များနှင့် ရေနံမြေဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သည့် ကုမ္ပဏီများသို့ ကန်ထရိုက်ချပေးသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သက်ရောက်မှုနှင့် အနာဂတ်မလုံလောက်မှုများ အချို့သောရေနံလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှုများသည် ရေနံချက်လုပ်ရာမှ ရရှိသည့် ဘေးထွက်ပစ္စည်းများနှင့် ရေနံယိုဖိတ်မှုတို့မှ တစ်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရေထုညစ်ညမ်းမှုအတွက် တာဝန်ရှိသည်။
ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ ပေါက်ကွဲမှုသည် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့နှင့် အခြားသော ဘေးထွက်ပစ္စည်းအဖြစ် လေထုညစ်ညမ်းစေသည့်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ပေးသည်။
ညစ်ညမ်းစေသည့် ပစ္စည်းများတွင် နိုက်ထရိုဂျင်အောက်ဆိုဒ် ၊ ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ အငွေ့ပျံလွယ်သော အော်ဂင်းနစ်ဓာတ်ပေါင်းများနှင့် သိပ်သည်းဆများသည့် သတ္တုများ ပါဝင်သည်။