kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဗြိတိသျှတို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက် ရခိုင်သည် မြန်မာပြည်၏ အပိုင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။
ပထဝီဗေဒ အဆိုပါအပိုင်းသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့ဘက်ပင်လယ်ပြင်တစ်လျှောက်၊ နတ်မြစ်ဝမှ စစ်တကောင်းနယ်နိမိတ်၊ ကိပ်နီဂရိတ်အထိ စီးဆင်းနေသော ကမ်းရိုးတန်းမြေကွက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်စွန်းမှ Cape Negrais အထိ အရှည် 400 m ခန့်၊ မြောက်ဘက်တွင် အကျယ်ဆုံး မီတာ ၉၀ ၊ တောင်ဘက်သို့ တရွေ့ရွေ့ လျော့နည်းလာကာ တောင်ဘက်စွန်းတွင် 15 မီတာထက် မပိုသော ကျဉ်းမြောင်းသည့်တိုင်အောင် တောင်ဘက် သို့ ဆုတ်သွားသည်။
ကမ်းရိုးတန်းတွင် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မာန်အောင်၊ ရမ်းဗြဲနှင့် Shahpura ကျွန်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
စစ်တွေတွင် ဌာနချုပ်တည်ရှိပြီး ခရိုင်လေးခုဖြစ်သည့် စစ်တွေခရိုင်၊ မြောက်ပိုင်းရခိုင်တောင်တန်းဒေသ၊ သံတွဲနှင့် ကျောက်ဖြူ၊ ယခင်က ရမ်းဗြဲဟူ၍ ခရိုင်များပါဝင်သည်။
၎င်း၏ဧရိယာသည် 18,540 စတုရန်းမီတာဖြစ်သည်။
၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ချိန်၌ လူဦးရေသည် ၁၀၀,၀၀၀ ထက် မကျော်လွန်ခဲ့ပေ။
1911 Encyclopædia Britannica, Volume 2 page 315 ရခိုင်တိုင်း၏ အဓိကမြစ်ကြီးများတွင် မြောက်ဘက်တွင် နေဖ်မြစ်ဝမှ ပါဝင်ပြီး စစ်တကောင်းနှင့် စစ်တကောင်းကြားနယ်နိမိတ်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။
(၂) ပင်လယ်၏လက်တံဖြစ်သော မေယုမြစ် သည် ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် မီတာ (၅၀) ခန့်အကွာတွင် စီးဆင်းနေပါသည်။
(၃) ကုလားတန်မြစ် သည် အရှေ့မြောက်ဘက်စွန်းရှိ တောင်ပြာတန်းအနီး တက်လာပြီး မေယုမြစ်၏တောင်ဘက် မိုင်အနည်းငယ်အကွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်သို့ ကျဆင်းကာ တန်ချိန် ၃၀၀ မှ ၄၀၀ အထိ ဝန်တင်ရေယာဉ်များဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။
40 မီတာ။
ကုန်းတွင်းပိုင်း; နှင့် (၄) Lemro မြစ် ၊ ကုလားတန်မြစ်၏တောင်ဘက် မိုင်အနည်းငယ်အကွာ ပင်လယ်အော်ထဲသို့ စိမ့်ဝင်နေသော စမ်းချောင်းတစ်ခု။
အရှေ့ဘက်တွင် ရခိုင်ပြည် နယ်နိမိတ်ချင်း နီးသောကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ဝေးကွာ၍ မြစ်များသည် အရေးပါမှု နည်းပါးသည်။
လှေဖြင့်သွားလာနိုင်သော တာလတ်နှင့် အမ်း၊ သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်နှင့် ဂွချောင်းတို့ သည် အရေးပါအရာရောက်သော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပါးစပ်မှ ၉ မှ ၁၀ အထိ ရေယာဉ်များ ဆိပ်ခံရန်အတွက် ကောင်းမွန်သော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာခြင်းကြောင့်၊ ft. မိုးဖွဲ. Aeng လို့ ခေါ်တဲ့ အလွယ်ဆုံးလမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ရခိုင်တောင်တန်းတွေကို ကျော်ဖြတ်ပြီး အဲဒီရွာကနေ အထက်မြန်မာပြည်ကို ဦးတည်သွားတာပါ။
တိုင်းဒေသကြီး၏ အဓိကသီးနှံမှာ ဆန် ၊ ချည်၊ ဆေးလိပ်၊ သကြား၊ လျှော်ပင်နှင့် မဲနယ်တို့ဖြစ်သည်။
သစ်တောများသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော ဝက်သစ်ချ နှင့် ကျွန်းသစ်များ ပေါများ သည်။
1911 Encyclopædia Britannica, Volume 2 page 315 ရခိုင်တောင်တန်းဒေသ မြောက်ပိုင်းခရိုင်သည် ပလက်ဝတွင် ရုံးချုပ်ရှိပြီး များသောအားဖြင့် ဘုရင့် ရဲ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်ရှိသည်။
တောင်တန်းဒေသ၏ ဧရိယာသည် ၅၂၃၃ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ပေါ့ပ်။
(၁၉၀၁) ၂၀.၆၈၂။
1911 Encyclopædia Britannica, Volume 2 page 315 ခရိုင်များ ရခိုင်တွင် အောက်ပါစာရင်းတွင် ခရိုင်လေးခုရှိသည်။
ခရိုင်များ စစ်တွေ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများ သံတွဲ ကျောက်ဖြူမြို့ လူဦးရေစာရင်း ရခိုင်လူမျိုးများသည် တိုင်းတွင် အများစုဖြစ်သည်။
ရခိုင်လူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအကြီးဆုံး အသိုက်အဝန်းမှာ ရခိုင်ရောက် အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်ပြီး အများစုမှာ မူဆလင်များဖြစ်သည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိန္ဒိယလူမျိုး ၅၀၀,၀၀၀ သည် မြို့တော် စစ်တွေတွင် နေထိုင်ကြပြီး ဆိပ်ကမ်းနှင့် ကုန်းတွင်းပိုင်းကို လွှမ်းမိုးထားသည်။
ဥပဒေပြုလွှတ်တော်များ ၁၈၉၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ပြည် နယ်၏ ဥပဒေပြုကောင်စီ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၎င်းကို အင်ပါယာ ဥပဒေပြုကောင်စီ တွင်လည်း ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအက်ဥပဒေ ၁၉၃၅ အရ မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခွဲထုတ်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်သည် ရခိုင်တိုင်းအပါအဝင် ကိုလိုနီဥပဒေပြုအဖွဲ့အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲများကို ၁၉၂၀၊ ၁၉၂၂၊ ၁၉၂၃၊ ၁၉၂၅၊ ၁၉၂၆၊ ၁၉၂၈၊ ၁၉၃၀၊ ၁၉၃၂၊ ၁၉၃၄၊ ၁၉၃၆ နှင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်များတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဗမာ-ရခိုင် နှင့် အင်ဒို-ရကန် နှစ်ခုစလုံးကို မြန်မာနိုင်ငံ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ဇာတိအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
Gani Markan သည် ရခိုင်ပြည်မှ ဇာတိ အိန္ဒိယ ဥပဒေပြုအမတ် ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ကို မဲဆန္ဒနယ်မြေ အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
MA Gaffar နှင့် Sultan Ahmed တို့ အပါအဝင် ရခိုင်လူမျိုး နှစ်ဦးကို ဗမာ ဇာတိ အမျိုးအစားဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုအဖွဲ့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စီးပွားရေး ရခိုင်မှာ လုပ်ခလစာက ဗြိတိသျှအိန္ဒိယထက် အများကြီး ပိုများတယ်။
စပါးအထွက်နှုန်း မှာ ထင်ရှားသည်။
Akyab သည် ဥရောပ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ တို့မှ သင်္ဘောများကို လက်ခံကျင်းပပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆန် တင်ပို့သည့် ထိပ်တန်းဆိပ်ကမ်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
Arakan သည် အများအားဖြင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်သောကြောင့် ၎င်း၏ဆိပ်ကမ်းများသည် စစ်တကောင်း ၊ Narayanganj, Dacca, Calcutta, Moulmein, Rangoon, Singapore, Penang, Madras နှင့် Syriam တို့နှင့်အတူ ကူးတို့သင်္ဘော များကို မှီခိုနေရပါသည်။
ရခိုင်သည် ၎င်း၏ သစ် အတွက် ထင်ရှားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ (အင်ဒီအေအေ) ( (NDAA)) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာကွယ်ရေးဌာနအတွက် နှစ်စဉ်ဘတ်ဂျက်နှင့် အသုံးစရိတ်များကို သတ်မှတ်ပေးသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖက်ဒရယ်ဥပဒေများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး အင်ဒီအေအေအက်ဥပဒေကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
အမေရိကန်ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို နှစ်စဉ်တစ်နှစ်တာ ဥပဒေကြမ်းနှစ်ခုဖြင့် ကြီးကြပ်သည်။
ယင်းတို့မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေနှင့် ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးဥပဒေတို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုလုပ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေကြမ်းသည် အထက်လွှတ်တော်၏ တပ်မတော်ရေးရာကော်မတီနှင့် အောက်လွှတ်တော်၏ တပ်မတော်ရေးရာကော်မတီတို့၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်ဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာများတွင် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးမှုနှင့် စရိတ်ငွေသုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သည်။
ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးဥပဒေမှတစ်ဆင့် ရန်ပုံငွေများထောက်ပံ့ပေးသည်။
ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် ထိုအက်ဥပဒေကိုအတည်ပြုရာ၌ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ် သို့မဟုတ် အခြားထင်ရှားသူတစ်ဦးဦးကို ဂုဏ်ပြုရန်အလို့ငှာ ထိုသူ၏အမည်ကို ဥပဒေအမည်တွင် ထည့်သွင်းလေ့ရှိသည်။
သာဓကအားဖြင့် ၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ဥပဒေကို တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖလွိုက် ဒီ စပန့်စ်အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် "၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ဖလွိုက် ဒီ စပန့်စ် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ" ဟူ၍‌အမည်ပေးခဲ့သည်။
United States Government Publishing Office, National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2001, Section 1, accessed 24 December 2022 ထင်ရှားသည့်အက်ဥပဒေများ ၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အင်ဒီအေအေ အက်ဥပဒေတွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ်နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၌ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ ဂျွန် မက်ကိန်းကိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သူ၏အမည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အင်ဒီအေအေ အက်ဥပဒေသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်ကို သီးခြားတပ်ဖွဲ့ခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းနိုင်စေခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အင်ဒီအေအေ အက်ဥပဒေတွင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပက်သက်သော ဘားမားအက်ဥပဒေ (BURMA Act၊ Burma Unified through Rigorous Military Accountability Act (စစ်တပ်အပေါ်ပြင်းထန်စွာအရေးယူမှုဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကိုစည်းလုံးစေရေးအက်ဥပဒေ)) ပါဝင်သည်။
ထိုအက်ဥပဒေတွင် မြန်မာစစ်တပ်၏ တာဝန်ရှိသူများကို ပိတ်ဆို့အရေးယူရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး အင်အားစုများကို ကူညီထောက်ပံ့ရေးတို့ပါဝင်သည်။
မြန်မာစစ်အစိုးရသည်မူ ထိုဥပဒေသည် အကြမ်းဖက်သမားများကို ထောက်ခံသည်ဟုဆို၍ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေများ။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီး () သည် ငါးမန်း မျိုးစိတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရှင်သန်ဆဲ သားရဲ ငါးလည်းဖြစ်သည်။
အရွယ်ရောက်ပြီး ငါးမန်းများသည် အရှည် အထိ ကြီးထွားနိုင်ပြီး အလေးချိန်အားဖြင့် အထိ ရှိတတ်သည်။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီးတစ်ကောင်သည် အရှည် အထက်ထိ ရှိခဲ့ဖူးသည်ဟူသော အစီရင်ခံစာ တချို့လည်း ရှိလေ၏။
ဤငါးမန်းမျိုးသည် အသက် ၁၅ နှစ်ဝန်းကျင်တွင် ၎င်း၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရင့်ကျက်မှုအရွယ်သို့ ရောက်ရှိသည်။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီး၏ သက်တမ်းသည် နှစ် ၇၀ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပင် ကြာမြင့်နိုင်သည်။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများသည် အမြန်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၃၅ မိုင် (တစ်နာရီလျှင် ၅၆ ကီလိုမီတာ) ကျော်အထိ အရှိန်မြှင့်၍ ကူးခတ်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။
Alaska's Great White Sharks, by Bruce A. Wright, 2007, page 27 thumb| မဟာငါးမန်းဖြူကြီး၏ သွားနှစ်ချောင်းအား မဂ္ဂါလိုဒွန် ငါးမန်းကြီး၏ သွားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြထားပုံ မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများတွင် သွားအချောင်း (၃၀၀)ခန့်ရှိပြီး အတန်းများစွာဖြင့် စီတန်းနေလေသည်။
ပထမသွားနှစ်တန်းအား ၎င်းတို့ အစာစားရာတွင် တိရစ္ဆာန်များကို ဖမ်းဆုပ်ဖြတ်တောက်ရာ၌ အသုံးပြုကြပြီး နောက်ဆုံးတန်းရှိ အခြားသွားများသည် ရှေ့သွားများ ကျိုးသွားခြင်း၊ စုတ်ပြဲသွားသည့်အခါ သို့မဟုတ် ပြုတ်ကျသည့်အခါ၌ အစားထိုးအသုံးပြုကြသည်။
သွားများသည် အစွန်းများပေါ်တွင် အထွတ်များဖြင့် တြိဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများသည် အသားစားသတ္တဝါများဖြစ်သည်။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများသည် ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များလည်းဖြစ်ပြီး ငါးများ၊ ပင်လယ်ဖျံ များ၊ ပင်လယ်ခြင်္သေ့ဖျံများ၊ ပင်လယ်လိပ်များ၊ ဇင်ယော်များ၊ ပင်ဂွင်းများ၊ ပြည်ကြီးငါးများ၊ ရေဘဝဲများ၊ လင်းပိုင်များ၊ ဝေလငါးငယ်များ၊ ကဏန်းများ၊ ပုစွန်များ၊ ငါးလိပ်ကျောက်များနှင့် အခြားသော ငါးမန်းမျိုးစိတ်များကို အမဲလိုက်၍ စားသုံးလေ့ရှိသည်။
thumb|ပျမ်းမျှ အော်ကာတစ်ကောင်နှင့် ပျမ်းမျှ မဟာငါးမန်းဖြူတစ်ကောင်တို့၏ အရွယ်အစားနှိုင်းယှဉ်ပြထားပုံ မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများတွင် အော်ကာ (ခေါ်) သားသတ်ဝေလငါးမှလွဲ၍ ၎င်းတို့ကို ပြန်၍အမဲလိုက်သော အခြားသဘာဝသားရဲတိရစ္ဆာန်ဟူ၍ မရှိပေ။
အချို့သော အော်ကာများသည် ငါးမန်းအား ဇောက်ထိုးလှန်လိုက်ခြင်းဖြင့် အကြောသေသွားစေနိုင်သည်ကို ရှာဖွေသိရှိခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် ငါးမန်းကို ပါးစပ်ဖြင့် ဆုပ်ကိုင်ထားကာ ၎င်းကို ရေမွှန်း၍ အသက်ရှူကြပ်စေခြင်းဖြင့် သေဆုံးစေလေသည် (ငါးမန်းများသည် ရေထဲတွင် ရွေ့လျားခြင်းဖြင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ရရှိနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်)။
Pyle, Peter et al 1999. Predation on a white shark (Carcharodon carcharias) by a killer whale (Orcinus orca) and a possible case of competitive displacement. Marine Mammal Science 15 (2): 563–568. ပီတာ ဘန်ချ်လေ၏ အရောင်းရဆုံးဝတ္ထုဖြစ်သော Jaws ဝတ္တုနှင့် စတီဗင် စပီးလ်ဘတ်ခ်၏ Jaws ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတို့တွင် မဟာငါးမန်းဖြူကြီးအား "ရက်စက်သောလူသားစား တိရစ္ဆာန်" အဖြစ် ပုံဖော်ထားလေသည်။
လက်တွေ့ဘဝတွင် လူသားများသည် မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများ၏ နှစ်သက်ဖွယ်အစားအစာမဟုတ်ပေ။
သို့ပါသော်လည်း ငါးမန်းမျိုးစိတ်အားလုံးထဲတွင် မဟာငါးမန်းဖြူကြီးသည် လူသားများကို အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်စေသော ငါးမန်းမျိုးစိတ်ဖြစ်လေသည်။
ISAF Statistics on attacking species of shark ပုံပန်းသွင်ပြင် ဖော်ပြချက် ငါးမန်းဖြူကြီးသည် Chondrichthyes ဟုခေါ်သော ဇီဝဗေဒ မျိုးပေါင်းအဆင့်ရှိ ငါးမန်းမျိုးနှင့် အရိုးနု ငါး အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ဤငါးများသည် အစုံလိုက်သော ဆူးတောင်များနှင့်အတူ မေးရိုးပါရှိသော ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါဖြစ်ပြီး၊ အစုံလိုက်သော နှာပေါက်များ၊ အကြေးခွံများ၊ အစီအရီရှိသော အခန်းများပါရှိသည့် နှလုံးနှင့် အရိုးမဟုတ်သော အရိုးနုများဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့် အရိုးစုများဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အား ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။
at nhpbs.org ဤငါးမန်းများကို Lamniformes ဟုလည်း လူသိများသည်၊ ၎င်းသည် mackerel sharks ဟုခေါ်လေ့ရှိသောငါးမန်းများ၏ အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။
ဤငါးမန်းမျိုးစိတ်တွင် နောက်ကျောအတောင်နှစ်ခု၊ စအိုဆူးတောင်၊ ပါးဟက်ပေါက် ငါးပေါက်နှင့် မျက်လုံးနောက်တွင် ပါးစပ်ပါရှိသည်။
at elasmo-research.org မဟာငါးမန်းဖြူကြီးသည် သဘာဝအရ အသေအပျောက်အများဆုံး အသားစားသတ္တဝါများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏မေးရိုးများနှင့် ချွန်ထက်သောသွားများဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။
ခြားနားချက်မှာ ငါးမန်း၏ မေးရိုးနှစ်ခုလုံးသည် ၎င်း၏သားကောင်ကို ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်သည့်အခါ လှုပ်ရှားနိုင်မှုပင်ဖြစ်သည်။
သွားများ နစ်ဝင်သွားစေရန် အောက်မေးရိုးဖြင့် ဦးစွာ ကိုက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် အပေါ်မေးရိုးကို ပိတ်ကာ အသား တုံးများကို ကိုက်ဖြတ်ရန် ၎င်း၏ ဦးခေါင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ ခါရမ်းမည်ဖြစ်သည်။
၎င်း၏ပါးစပ်သည် တစ်ချိန်တည်းတွင် သွားပေါင်း ၃,၀၀၀ အထိ ပါဝင်နိုင်ပြီး အရှေ့တွင် အကြီးဆုံးသော အတန်းငါးတန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သွားတစ်ချောင်း ဆုံးရှုံးသွားသောအခါတွင် ငါးမန်း၏ မေးရိုးထဲတွင် ထည့်ထားသော အရံသွားများထဲမှ နောက်တစ်ခု ထွက်လာလေသည်။
at animals.mom.me မဟာငါးမန်းဖြူကြီးများတွင် သွားများနှင့် မေးရိုးများအပြင် ၎င်းတို့၏ အာရုံခံစားမှုများသည် မုဆိုးများအဖြစ် ၎င်းတို့၏ စွမ်းရည်များကို ထက်မြက်လာစေရန် အလွန်လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေသည်။
သူတို့ရဲ့ အနံ့ခံအာရုံမှာ အတိကျဆုံးဖြစ်ပြီး ငါးမန်းဖြူကြီးများသည် ရေစက်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံအတွင်းမှာ သွေးတစ်စက်အား အာရုံခံ ထောက်လှမ်းနိုင်လေသည်။
၎င်းတို့တွင် ရေကူးနေသည့် လမ်းကြောင်းပေါ် မူတည်၍ တိရိစ္ဆာန်များ ရေထဲတွင် တည်ရှိမှုကို ထောက်လှမ်းနိုင်စေရန် ကူညီပေးသည့် “နားကျောက်” ရှိသည်။
at ocean.si.edu ငါးမန်းများသည် နေ့အလင်းရောင်နှင့် ညအချိန်များတွင် ရေကူးရန်အတွက် ဧရိယာနှစ်ခုခွဲထားသော မြင်လွှာများနှင့်အတူ ကောင်းမွန်သောအမြင်အာရုံကို အသုံးချကာ ၎င်းတို့ကို မကိုက်မီ ဦးခေါင်းခွံအတွင်းသို့ နောက်ပြန်လှိမ့်ပေးခြင်းဖြင့် ကာကွယ်ပေးသည်။
၎င်းတို့၏ စိတ်ဝင်စားစရာအကောင်းဆုံး အာရုံများထဲမှ တစ်ခုသည် ၎င်းတို့၏ ထိတွေ့မှုနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် အာရုံခံနိုင်မှုတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည်။
ငါးမန်း၏နှာခေါင်းရှိ အပေါက်များသည် ၎င်းတို့အား လျှပ်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်းများကို ထောက်လှမ်းနိုင်စေပြီး ရေထဲတွင်ရှိသော တိရိစ္ဆာန်များ၏ တုန်ခါမှုများကို အာရုံခံနိုင်စေသည့်အပြင် ကျယ်ပြန့်သော သမုဒ္ဒရာဟင်းလင်းပြင်ထဲတွင် တိကျစွာ သွားလာနိုင်လေသည်။
ငါးမန်းဖြူကြီးသည် မွေးပြီး ကိုးနှစ်ခန့်တွင် အရွယ်ရောက်သည်။
ငါးမန်းဖြူကြီး၏ကြီးထွားမှုသည် တစ်နှစ်လျှင် ၂၅-၃၀ စင်တီမီတာခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် ပျမ်းမျှအရွယ်အစား ၄.၅ မီတာအထိ ကြီးထွားသည်။
အကြီးဆုံးသည် အလျား ၆.၄ မီတာအထိ ရှိနိုင်သည်။
သားသတ်ဝေလငါးများအတွက် အရသာရှိသော ၎င်းတို့၏အသည်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်၏ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ အလေးချိန်ရှိနိုင်သည်။
Great White Shark at Wise Oceans.org နေထိုင်ကျက်စားရာ ဒေသများ ငါးမန်းဖြူကြီးများသည် ပင်လယ်ထဲတွင် နေထိုင်ကြသည်။
၎င်းတို့သည် ကမ်းခြေအနီးရှိ ပူနွေးသောရေများအားလုံးတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ရံဖန်ရံခါ သမုဒ္ဒရာ၏ နက်ရှိုင်းသော ရေထဲသို့ ငုပ်လျှိုးနေတတ်ကြသည်။
၎င်းတို့သည် ရေထဲတွင် သုံးပေအထိ ရေတိမ်သော နေရာများတွင် နေနိုင်ကြသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအရ ငါးမန်းဖြူကြီးများသည် အနက်ရှိုင်းဆုံး ပေ ၄၀၀၀ (၁၂၀၀ မီတာ) ခန့်အထိ ငုပ်လျှိုးနိုင်သည်ဟု သိရသည်။
၎င်းအနက်ပေသည် နေရောင်ခြည် ရောက်ရှိခြင်းမရှိနိုင်သော Bathypelagic ဇုံအထိ နက်ရှိုင်းမှုရှိသည်။
ငါးမန်းဖြူကြီးများအား အောက်ပါဒေသများ၏အနီးတဝိုက်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည် - အတ္တလန်တိတ်အနောက်ဘက်။
နယူးဖောင်လန် မှ ဖလော်ရီဒါ၊ ဘဟားမား၊ ကျူးဘား၊ မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့ မြောက်ပိုင်းဒေသ၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ ဂွါဒလ်ကျွန်း၊ အရှေ့အတ္တလန်တိတ်။
ပြင်သစ်၊ ဆီနီဂေါ၊ ဂါနာ၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ မြေထဲပင်လယ်။
မြောက်အာဖရိက၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း၊ အီတလီနိုင်ငံ၏ အနောက်နှင့် တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၊ ခရိုအေးရှား၊ မော်လတာ၊ ဂရိ၊ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ။
တောင်အာဖရိက၊ ဆေးရှဲ၊ ပင်လယ်နီ၊ အနောက်ပစိဖိတ်ဒေသ။
ဂျပန်၊ ကိုရီးယား၊ တရုတ်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ ပစိဖိတ်အလယ်ပိုင်း။
ဟာဝိုင်အီ၊ အရှေ့ပစိဖိတ်ဒေသ။
အလာစကာ မှ ကယ်လီဖိုးနီးယားအထိ နှင့် ပနားမား မှ ချီလီ အထိ၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ငါးမန်းများသည် အခြားငါးမန်းများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားကြောင်း သုတေသနပြုချက်များအရ သိရသည်။
DNA အထောက်အထားများသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့် (Pleistocene ခေတ်) တွင် အခြားသော ငါးမန်းဖြူကြီးများနှင့် ကွဲကွာနေသော အကောင်ရေကို ပြသနေသည်။
ငါးမန်းများကို တဂ်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့သည် ယေဘူယျအားဖြင့် တစ်ယောက်တည်းဖြစ်ကြောင်းကို သိရှိခဲ့ရသော်လည်း သမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်၍ တူညီသောလမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်ကာ တူညီသောနေရာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ဇန်နဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိ ၎င်းတို့သည် ဟာဝိုင်အီအနီးတွင် နေထိုင်ကြပြီး ဩဂုတ်လမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားရေပြင်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသည်။
လူသားများနှင့် ထိတွေ့မှုများ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ငါးမန်းများ နေထိုင်ခဲ့သည်မှာ လူသားများထက် များစွာကြာရှည်နေခဲ့ပြီး ၎င်းအချက်မှာ လူသားများသည် ၎င်းတို့၏ အစားအသောက်များတွင် မပါဝင်ရသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်အများစုက ငါးမန်းများသည် လူသား၏ အရသာကို နှစ်သက်ခြင်းမရှိဟူ၍လည်း ယူဆကြသည်။
အခြားဝဘ်ဆိုက်များ မဟာငါးမန်းဖြူများ၏ ပုံများ၊ မော်ကွန်းတင်ပြီး။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဂျာနယ် ဂျူနီယာ။
(၂၀၂၀)။
Chondrichthyes - ငါးလိပ်ကျောက်များ၊ ငါးမန်းများ၊ ခိုင်မယ်ရာများ။
သဘာဝကမ္ဘာကိုစူးစမ်းပါ။
https://nhpbs.org/wild/chondrichthyes.asp တွင် ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်သည်။
ကဏ္ဍ:ငါးမန်းများ ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ။
ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံသားများအား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်နှင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံပိုင်ခွင့်တို့ကို ကျင့်သုံးရာတွင် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရန် ရည်ရွယ်၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဥပဒေဖြစ်သည်။
ဤဥပဒေသည် နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကြီးကြပ်နိုင်ရန်အတွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်ရေးနှင့် ၎င်းကော်မရှင်၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို သတ်မှတ်ပေးထားသည်။
၎င်းဥပဒေကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၃၉၈၊ ပုဒ်မခွဲ (က) နှင့် ပုဒ်မ ၄၀၃ တို့နှင့်အညီ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန် ၁၉ တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
နိဒါန်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံသားတိုင်းသည် လွှတ်တော်များသို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်နှင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံပိုင်ခွင့်တို့ကို ကျင့်သုံးကြရာတွင် ကြီးကြပ်ပေးရန်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများကိုလည်း ကြီးကြပ်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးနှင့် တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ သတ်မှတ်နိုင်ရေးတို့အတွက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၃၉၈၊ ပုဒ်မခွဲ (က) နှင့် ပုဒ်မ ၄၀၃ တို့နှင့်အညီ အောက်ပါဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
1/ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေ (1) နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၁၀ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေ (2) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၆/၂၀၁၁ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (3) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၁၂ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေ (4) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၄၀/၂၀၁၅ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (5) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၂/၂၀၁၇ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (6) ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေကို တတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ အခန်း(၁) အမည်နှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြချက် ၁။
ဤဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
ဤဥပဒေတွင်ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပါယ်သက်ရောက်စေရမည် − (က) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆိုသည်။
(ခ) လွှတ်တော် ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့ကို ဆိုသည် − (၁) ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ (၂) အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ (၃) တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်။
(ဂ) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဆိုသည်မှာ လွှတ်တော်တစ်ရပ်ရပ်သို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကို လည်းကောင်း၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဥပဒေနှင့်အညီ အမည်စာရင်းတင်သွင်းသော တပ်မတော်သား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ကိုလည်းကောင်း ဆိုသည်။
(ဃ) ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုသည်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတို့ကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော် ပုံမှန်သက်တမ်း အတွင်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လစ်လပ်လျက်ရှိသော မဲဆန္ဒနယ်များအတွက် ကော်မရှင်က အခါအားလျော်စွာ သတ်မှတ် ကျင်းပသည့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲလည်း ပါဝင်သည်။
(င) မဲဆန္ဒနယ် ဆိုသည်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရန် ဥပဒေနှင့်အညီ ကော်မရှင်က သတ်မှတ် သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်ကို ဆိုသည်။
(စ) မဲစာရင်း ဆိုသည်မှာ မဲဆန္ဒနယ်များအတွက် ပြုစုထားသော ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရှိသူများ၏ စာရင်းကိုဆိုသည်။
(ဆ) ကော်မရှင် ဆိုသည်မှာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကြီးကြပ်နိုင်ရေး အတွက်လည်းကောင်း ဤဥပဒေနှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကို ဆိုသည်။
(ဇ) ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲအဆင့်ဆင့် ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့ကိုဆိုသည် − (၁) တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ၊ (၂) ပြည်ထောင်စုနယ်မြေရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ၊ (၃) ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ၊ (၄) ခရိုင်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ၊ (၅) မြို့နယ်​ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ၊ (၆) ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ။
(ဈ) နိုင်ငံရေးပါတီ ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ နှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ထားသော နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းကို ဆိုသည်။
(ည) ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ ဆိုသည်မှာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကိုလည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်ခန့်ထားခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကန့်ကွက်ချက်ကိုလည်းကောင်း ကြားနာစစ်ဆေးရန် ကော်မရှင်က ဤဥပဒေနှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းသောအဖွဲ့ကို ဆိုသည်။
အခန်း(၂) ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းနှင့် အရည်အချင်းများ ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့်ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း ၃။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းရမည်။
ယင်းသို့ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး ငါးဦးကို ခန့်အပ် တာဝန်ပေးနိုင်သည်။
ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်သည် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း ခံရသည့်နေ့မှစ၍ တည်ဆဲ ဝန်ထမ်းစည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်းများနှင့်အညီ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။
အရည်အချင်းများ ၅။
ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်သည် အောက်ပါအရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံရမည် − (က) အသက် (၅၀)နှစ် ပြည့်ပြီးသူများဖြစ်ရမည်။
(ခ) အသက်ကန့်သတ်ချက်မှအပ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်ရမည်။
(ဂ) (၁) ပြည်ထောင်စုတရာသူကြီးချုပ် သို့မဟုတ် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြစ်စေ၊ အလားတူ ရာထူးတာဝန် တစ်ခုခုတွင်ဖြစ်စေ၊ အနည်းဆုံး ငါးနှစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်ရမည် သို့မဟုတ်၊ (၂) တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော တရားရေးအရာရှိ သို့မဟုတ် ဥပဒေအရာရှိရာထူးတွင် အနည်းဆုံး ဆယ်နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ရမည် သို့မဟုတ်၊ (၃) တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေအဖြစ် အနည်းဆုံး၂၀နှစ် အမှုလိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်ရမည် သို့မဟုတ်၊ (၄) ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည့်ဂုဏ်သတင်းရှိသောပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ယူဆသူဖြစ်ရမည်။
(ဃ) သိက္ခာသမာဓိနှင့် ပြည့်စုံပြီး အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်သူဖြစ်ရမည်။
(င) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံပိုင်ခွင့် မရှိစေသော ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ညှိစွန်းခြင်း မရှိသူဖြစ်ရမည်။
(စ) နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားများအပေါ်သစ္စာရှိသူဖြစ်ရမည်။
(ဆ) နိုင်ငံရေးပါတီဝင်မဟုတ်သူ ဖြစ်ရမည်။
(ဇ) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်မဟုတ်သူဖြစ်ရမည်။
(ဈ) လစာ၊ စရိတ်၊ ကြေးငွေရသော အခြားမည်သည့်ရာထူးကိုမျှ လက်ခံခြင်းမပြုသူ ဖြစ်ရမည်။
အခန်း(၃) ကော်မရှင်၏ရာထူးသက်တမ်း၊ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခြင်း၊ စွပ်စွဲပြစ်တင်ခြင်းနှင့် လစ်လပ်ရာထူးနေရာတွင် ဖြည့်စွက်ခန့်ထားခြင်း ရာထူးသက်တမ်း ၆။
ဖွဲ့စည်းထားသောကော်မရှင်၏ ရာထူးသက်တမ်းသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ရာထူးသက်တမ်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီး ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ကော်မရှင်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတက ကော်မရှင်အသစ်တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းပြီးသည့် အချိန်အထိ မိမိ၏လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ရမည်။
‌ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခြင်း ၇။
(က) ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌသည် ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုလျှင် ထိုသို့နုတ်ထွက်လိုကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတထံ စာဖြင့်တင်ပြပြီး နုတ်ထွက်နိုင်သည်။
(ခ) ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဦးသည် ပုဒ်မခွဲ(က)ပါအတိုင်း ရာထူးမှနုတ်ထွက်လိုလျှင် ထိုသို့နုတ်ထွက်လိုကြောင်း ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတထံ စာဖြင့် တင်ပြပြီး ရာထူးမှ နုတ်ထွက်နိုင်သည်။
စွပ်စွဲပြစ်တင်ခြင်း ၈။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဦးအား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၀၊ ပုဒ်မခွဲ(က)ပါ အကြောင်း တစ်ရပ်ရပ်ဖြင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်လိုပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၀၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ)ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ရမည်။
လစ်လပ်ရာထူးနေရာဖြည့်စွက်ခန့်ထားခြင်း ၉။
ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊ တာဝန်မှရပ်စဲခံရခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ကွယ်လွန်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အခြားအကြောင်း တစ်ခုခု ကြောင့်ဖြစ်စေ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်နေရာလစ်လပ်လျှင် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင် အသစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးနိုင်သည်။
ထိုသို့အသစ်ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည့် ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်၏ ရာထူး သက်တမ်းသည် ကော်မရှင်၏ ကျန်ရှိသည့် သက်တမ်းအတွက်သာ ဖြစ်စေရမည်။
အခန်း(၄) ကော်မရှင်၏တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ကော်မရှင်၏တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ၁၀။
ကော်မရှင်၏တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - (က) လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲများကျင်းပခြင်း၊ (ခ) လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲများကို ကြီးကြပ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်စေခြင်း၊ (ဂ) ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲအဆင့်ဆင့်ကို ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းစေခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်စေခြင်း၊ (ဃ) မဲဆန္ဒနယ်များသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခြင်း၊ (င) မဲစာရင်းများပြုစုခြင်း၊ ပြုစုစေခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်စေခြင်း၊ (စ) သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နယ်မြေလုံခြုံရေးအခြေအနေအရ သော်လည်းကောင်း လွတ်လပ်ပြီး တရား မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိသည့် မဲဆန္ဒနယ်များ၏ ရွေးကောက်ပွဲများကို ရွေ့ဆိုင်းခြင်းနှင့် ပယ်ဖျက်ခြင်း၊ (ဆ) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလွှာ ထုတ်ပေးခြင်း၊ (ဇ) ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကို စစ်ဆေးနိုင်ရေးအတွက် ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ (ဈ) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၂၇၆၊ ပုဒ်မခွဲ(ဇ)အရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းဦးစီးအဖွဲ့ သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခန့်ထားရာ၌ ယင်းသို့ရွေးချယ်ခန့်ထားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ပတ်သတ်၍ ကန့်ကွက်ချက်များ ရှိပါက ယင်းကန့်ကွက်ချက်များကို စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်ရေးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ (ည) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၃၉၆၊ ပုဒ်မခွဲ(က)နှင့် (ခ)တို့အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးကို တာဝန်မှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း လိုကြောင်း သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်၏ မူလမဲဆန္ဒရှင်များအနက် အနည်းဆုံးတစ်ရာခိုင်နှုန်းတို့က ကော်မရှင်က တင်ပြလာလျှင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၃၉၆၊ ပုဒ်မခွဲ(ဂ)၊ (ဃ)၊ (င)တို့နှင့်အညီ စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ (ဋ) ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲအဆင့်ဆင့်အတွက် ရန်ပုံငွေခွဲဝေချထားခြင်း၊ အသုံးစရိတ်များကို ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်စေခြင်း၊ (ဌ) နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံရေးပါတီများကို မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်စေခြင်း၊ (ဍ) ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရ ပေးအပ်သော တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခြင်း။