kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
” MPRI အတွက် လုပ်ကိုင်ပေးခဲ့သော ယူအက်စ်တပ်ဖွဲ့ဟောင်းက အယ်လ်ဘေးနီးယားတွင် KLA တပ်ဖွဲ့များအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခဲ့သည်ဟု အငြိမ်းစားကာနယ်တဦးက ၁၉၉၀ တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူဂိုစလားဗီးယား ဘူလ်ဂေးရီးယားနှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယား နိုင်ငံဆိုင်ရာ ကနေဒီယန်သံအမတ် James Bissett က “ကိုဆိုဗို၌ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အခြေခိုင်ရန် နှင့် ကိုဆိုဗိုဒေသ မီးဟုန်းဟုန်းတောက်မှသာ နေတိုးတပ်ဖွဲ့ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ….. ၁၉၉၈ ကတည်းက ဗြိတိန်အထူးလေတပ်၏ အကူအညီဖြင့် စီအိုင်အေက ကိုဆိုဗိုလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် အဖွဲ့ဝင်များအား အယ်လ်ဘေးနီးယား၌ လက်နက်တပ်ဆင် သင်တန်းပေးနေခဲ့ကြောင်း” မီဒီယာအစီရင်ခံစာများက ဖော်ပြခဲ့သည်ဟု ၂၀၀၁ တွင်ရေးသားခဲ့သည်။
Tim Judah ၏ အပြောအရ “ရှေ့နှစ်အစောပိုင်းများစွာကတည်းက” ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကပင်လျှင် KLA ကိုယ်စားလှယ်များက အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် နှင့် ဆွစ် ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီများနှင့် တွေ့ဆုံနှင့်ပြီးဖြစ်သည်။
စစ်ပွဲအပြီး၌ KLA က ကိုဆိုဗိုစောင့်ရှောက်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များအဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး ပြည်နယ် ကင်းလှည့်ရာတွင် နေတိုးတပ်ဖွဲ့များနှင့် အတူတကွလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းနှစ်များအတွင်း အယ်လ်ဘေးနီးယန်းလူမျိုး ပုန်ကန်မှုမှာ (၁၉၉၉-၂၀၀၁) ဆားဘီးယားတောင်ပိုင်းတွင်လည်းကောင်း (၂၀၀၁) မက်ဆီဒိုးနီးယား၌လည်းကောင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
“အစွန်းရောက်ဝါဒ” နှင့် ဆားဘီးယားတောင်ပိုင်းတွင်လှုပ်ရှားနေသော အုပ်စုများ၏ “တရားမဝင် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များ” ဟု EU က ပြစ်တင်လိုက်သည်။
စစ်ပွဲကတည်းကပင်လျှင် KLA ခေါင်းဆောင်အများအပြားမှာ ကိုဆိုဗိုပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်မှုတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်။
အခြားဖတ်ရှုရန် 1985 Beirut car bombing Allegations of United States support for the Khmer Rouge Iran and state-sponsored terrorism Israel and state-sponsored terrorism Jundallah (Iran)#United States and Israel Operation Condor Operation Cyclone Pakistan and state-sponsored terrorism Qatar and state-sponsored terrorism Saudi Arabia–United States relations#Allegations of funding terrorism Terrorism and the Soviet Union United States and state terrorism United States war crimes အကိုးအကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links။
ကူတူပါလောင် ဒုက္ခသည်စခန်း ( ) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ၊ ကော့စ်ဘဇားရှိ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။
အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေးပြဿနာများကြောင့် တိမ်းလာသော ရိုဟင်ဂျာ(အငြင်းပွားဖွယ် ဘင်္ဂါလီအသုံးအနှုန်း)တို့ နေသည်။
အစိုးရထိန်းသော ဒုက္ခသည်စခန်း ၂ ခုအနက် တခုဖြစ်သည်။
ကျန်တခုမှာ နာယာပါရာ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။
ကူတူပါလောင်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးကို ဥရောပယူနီယံ၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဂျပန်၊ ဖင်လန် ၊ ဆွီဒင် အစိုးရများနှင့် အိုင်ကီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းက ထောက်ပံ့သည်။
သမိုင်း စခန်းအနေဖြင့် တရားမဝင် ရှိနေသည်မှာ ၁၉၉၁ ခု ကတည်းက ဖြစ်သည်။
ပြည်သာယာ စစ်ဆင်ရေးဖြင့် တရားမဝင် နေထိုင်သူများကို တပ်မတော်က ရှင်းလင်းသည့်အခါ ရိုဟင်ဂျာ ထောင်ပေါင်းများစွာ ထိုနေရာသို့ ပြေးကြသည်။
၂၀၁၇ ခု၊ ဇူလိုင်လကောက် စာရင်းအရ ကူတူပါလောင်နှင့် နာယာပါရာ စခန်းနှစ်ခုတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသူ ၃၄၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးမှ ဒုက္ခသည်စခန်း ၂ ခု၏ စုစုပေါင်းလူဦးရေသည် ၇၇၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးလာသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် တိုးချဲ့မြေရှိ လူများကိုပါ စာရင်းကောက်ရာ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၃ ၂၇၂ ရှိ၍ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်လာသည်။
တိုးချဲ့မြေမှာ ဆင်သွားလမ်းတွင် ရှိနေသဖြင့် အာရှဆင်တို့ ရန်ပြုသည်လည်း ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
နာယာပါရာ ဒုက္ခသည်စခန်း () သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ ကော့စ်ဘဇားရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းဖြစ်သည်။
ဒမ်ဒူမီယာရွာအနီးတွင် ရှိပြီး အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေးပြဿနာများမှ တိမ်းလာသော ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးအများစု နေသည်။
ကူတူပါလောင် ဒုက္ခသည်စခန်းနည်းတူ အစိုးရထိန်းသော ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။
စခန်းနှစ်ခုပေါင်း လူဦးရေမှာ ၂၀၁၇ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် ၃၀ ၀၀၀ ဝန်းကျင်သာ ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးမှ ၇၇ ၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးလာကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်အထိ ခန့်မှန်းခြေ ၂၃ ၀၆၅ ခန့် နေသည်။
Judah, Jacob (15 Sep 2017) "Rohingya influx strains camp resources in Bangladesh". UNHCR. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
thumb|ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု ပထမအကြိမ် ထိပ်သီးညီလာခံ ၊ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့။
ဆိုရှယ်လစ် ဖက်ဒရယ် ပြည်သူ့သမ္မတ ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံသည် ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတခုဖြစ်သည်။
၁၉၆၁ စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းတွင် ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ ပထမဆုံး ထိပ်သီးညီလာခံကို ယူဂိုစလားဗီယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့၌ လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
(၉) ကြိမ်မြောက် ညီလာခံကိုလည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ယင်းမြို့တော်၌ပင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဘက်မလိုက်မှုနှင့် ထိုလှုပ်ရှားမှု၌ တက်ကြွစွာပါဝင်မှုမှာ ယူဂိုဆလဗ်၏ စစ်အေးကာလအတွင်း အုတ်မြစ် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် အတွေးအခေါ် တရပ်ဖြစ်သည်။
စစ်အေးကာလနိဂုံးချုပ်ခြင်း နှင့် နောက်ဆက်တွဲ တည်ထောင်သူနှင့် ပင်တိုင်အဖွဲ့ဝင် ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံပြိုကွဲခြင်းကြောင့် လှုပ်ရှားမှုဆက်လက်တည်မြဲရေးမှာ မရေမရာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံရေးအရ လက်တွေ့ကျကျ နာယကပြုခဲ့သည့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကြောင့်သာ ဆက်လက်တည်မြဲနေခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဇဇ်မြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ဂျဝါဟလာနေရူးအား ၁၉၅၅ ခုနှစ်၌ ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ၌ တွေ့ရစဉ်။
၁၉၄၈ တီးတိုး-စတာလင်အကွဲအပြဲ ဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံအနေဖြင့် ကျန်ကမ္ဘာ့အရှေ့ခြမ်းနိုင်ငံများ နှင့် ကင်းကွာနေလျက်ရှိပြီး ၁၉၄၅-၄၈ ကာလများအတွင်း စတာလင်မူများအတိုင်း လိုက်နာနေခဲ့သော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ပြန်လည်ပုံဖော်ရန်လိုအပ်နေကြောင်း ပေါ်လွင်လာသည်။
မူလအစ၌ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် ဂရိဘုရင့်နိုင်ငံ ၊ တူရကီနိုင်ငံများနှင့်အတူ ၁၉၅၃ ဘော်လ်ကန်ပဋိညာဉ်ကိုလက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ကမ္ဘာ့အနောက်ခြမ်းဘက်သို့ ရှေ့ရှုခဲ့သည်။
စတာလင် သေဆုံးပြီးနောက် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတွင်း ဆိုဗီယက်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု (၁၉၆၈ ချက်ကိုစလိုဗေးကီးယားနိုင်ငံ အဖြစ်နှင့် ခြားနားစွာ) အား နှုတ်အားဖြင့် ထောက်ခံခဲ့သောကြောင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့်ယူဂိုစလားဗီးယား၏ ဆက်ဆံရေးမှာ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာသည်။
မကြာသေးခင်ကမှ ရရှိခဲ့သည့် လွတ်လပ်ရေးကို ထိန်းသိမ်းထားလိုသည့် အတွက် ဖင်လန်နိုင်ငံကဲ့သို့ ဥရောပကြားနေနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။
အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာကွဲနေသော ဥရောပတိုက်တွင်း အထီးကျန်မဆန်လိုသည့်အတွက် ကိုလိုနီပြုခံနိုင်ငံဟောင်းများနှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်ရ နယ်မြေများအကြား မဟာမိတ်အသစ်များကို ယူဂိုစလားဗီးယားက ရှာဖွေခဲ့သည်။
ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု ထူထောင်သူအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တနိုင်ငံ ဖြစ်သည့် အီဂျစ်နိုင်ငံကို စူးအက်တူးမြောင်အရေးအခင်း၌ ယူဂိုစလားဗီးယားက ထောက်ခံခဲ့သည်။
၁၉၄၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှ စတင်ကာ ကုလလုံခြုံရေးကောင်စီ၌ ၎င်းတို့ ၂ နိုင်ငံ တပြိုင်တည်း အခွင့်အာဏာရ ရချိန်မှစတင်၍ အခြားတည်ထောင်သူ တဦးဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေးကိုလည်း ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ နယူးဒေလီမြို့ အစည်းအဝေးတွင် အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် ဂျဝါဟာလာနေရူ နှင့် ယူဂိုစလားဗီးယား သမ္မတ ဟိုဆစ်ပ် ဘရော့ဇ် တီးတိုးတို့က “ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများက ကျင့်သုံး လိုက်နာသည့် မူဝါဒမှာ ‘ကြားနေခြင်း’ သို့မဟုတ် ‘ကြားနေမှုဝါဒ’ မဟုတ်သည့်အတွက် ရံဖန်ရံခါ စွပ်စွဲကြသကဲ့သို့ အပြုခံသက်သက်ဖြစ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ၊ စုပေါင်း ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်ပေါ်စေရန် ဖော်ဆောင်သည့် အပြုသဘောဆောင်၍ တက်ကြွပြီး အထောက်အကူဖြစ်စေသော မူဝါဒဖြစ်ကြောင်း” ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက် တစောင်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
အယူဝါဒရေးရာ လှုပ်ရှားမှု၏ ပင်တိုင်အဖွဲ့ဝင်များ ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံသည် စစ်အေးကာလအတွင်း အရှေ့ခြမ်းရောအနောက်ခြမ်းနှင့်ပါ အလယ်အလတ်လမ်းစဉ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး လှုပ်ရှားမှု အဖွဲ့ဝင်အချို့၏ ဘက်မလိုက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တစေ့တစောင်း မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနှင့် အာဖရိကနှင့်အာရှ လွတ်မြောက်ရေးရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှု၏ ကိုလိုနီများအကြားမှ အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ သဘာဝလက္ခဏာနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် လီနင်ကျမ်း အပေါ်အခြေပြု၍ ကမ္ဘာ့အရှေ့ခြမ်းနှင့် လှုပ်ရှားမှုအား ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် ဆိုဗီယက်၏ မဟာမိတ် ကျူးဘား နှင့် ဗီယက်နမ် ၊ ယဲမန်တောင်ပိုင်း ၊ အီသီယိုးပီးယား နှင့် အန်ဂိုလာကဲ့သို့ အခြားတိုးတက်သော အဖွဲ့ဝင်များက ကြိုးပမ်းကြမည်ကို ဘဲလ်ဂရိတ်က စိုးရိမ်ခဲ့သည်။
ဥရောပနှင့်အာရှတိုက်တွင် တကြိမ်စီ နှင့် အာဖရိကတိုက် တွင် သုံးကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် လက်တင်အမေရိကအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ညီလာခံ ကျင်းပရန် အခါသမယကျရောက်လာသည်။
အစည်းအဝေးအတွက် ပီရူးနိုင်ငံကို ပထမဆုံး လျာထားခဲ့သော်လည်း သမ္မတ Velasco Alvarado ကို ဖြုတ်ချပြီးနောက် ယင်းအကြံကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရတော့သည်။
ဟာဗားနားညီလာခံ နိဂုံးချုပ်ကြေညာချက် မူကြမ်းကို လက်ခံနိုင်စရာမရှိလောက်အောင် တဖက်သတ်ဆန်စွာ ဆိုဗီယက်လိုလားသည်ဟု ထင်မြင်သည့် အတွက် ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်အတူ ပြင်ဆင်ချက်များစွာကို အဆိုပြုခဲ့ပြီး အောင်အောင်မြင်မြင်ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သည်။
လှုပ်ရှားမှု၏ သဘောထားတင်းမာသော အစုဟု ယူဆခံရသည့် ကျူးဘား ၊ အီရန် နှင့် အီရတ်နိုင်ငံတို့မှာ ပို၍ အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်ကျသော နိဂုံးချုပ်စာစောင် ကျင့်သုံးနိုင်ရေး ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ၁၉၈၉ ဘဲလ်ဂရိတ်ညီလာခံသို့ မတက်ရောက်ခဲ့ပေ။
ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ ဥရောပနှင့်မြေထဲပင်လယ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့ရှိ ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ ထိပ်သီးညီလာခံတွင် ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ရာ ဥရောပနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသမှ ယူဂိုစလားဗီးယား ၊ ဆိုက်ပရပ်စ် ၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယား ၊ အာရပ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ ၊ လက်ဘနွန်နိုင်ငံ ၊ မော်ရိုကို နှင့် တူနီးရှားနိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။
ဟယ်လန်စကီး သဘောတူညီချက်များ၏ ရလဒ်များကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကြိုးစားသည့်အနေဖြင့် ဥရောပတိုက်တွင်း လုံခြုံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ညီလာခံ (CSCE) အတွင်း အခြား ဘက်မလိုက်နှင့် ကြားနေ ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် ယူဂိုစလားဗီးယားက ပူးပေါင်းခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့၌ ဒုတိယအကြိမ် CSCE ထိပ်သီးညီလာခံ ကျင်းပစဉ် ကမ္ဘာ့အရှေ့ခြမ်းနှင့်အနောက်ခြမ်းတို့အကြား စေ့စပ်ဖျန်ဖြေရာတွင် ယူဂိုစလားဗီးယားက ဩစတြီးယား ၊ ဖင်လန်နိုင်ငံတို့နှင့် ဤမူဘောင်အတွင်းမှ ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး လူနည်းစုအခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ OSCE ပြဋ္ဌာန်းချက်များ၏ ယခုတိုင် တရားဝင်ပြီး ပဓာနကျသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် နိုင်ငံ့လူနည်းစုများ အကာအကွယ်ပေးရေး မူကြမ်းများကို အဆိုပြုခဲ့သည်။
ယူဂိုစလားဗီးယား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Miloš Minić က “ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံမှာ မြေထဲပင်လယ်ဒေသရှိ ဘက်မလိုက်သော ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ဥရောပနိုင်ငံ တခုဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
အခြား ဘက်မလိုက်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်သော နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များတွင် သမ္မတတီးတိုးက မြေထဲပင်လယ်ဒေသမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးဇုန်တခုဖြစ်လာရန် လိုအပ်ကြောင်း အသားပေးပြောကြားလေ့ရှိသည်။
အောက်ပါတို့ကို ဖတ်ရှုရန် Yugoslavia and the United Nations Yugoslavia and the European Economic Community India and the Non-Aligned Movement Informbiro period Titoism World War II in Yugoslavia Ministry of Foreign Affairs (Yugoslavia) Diplomatic Archive of the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia Breakup of Yugoslavia Institute of International Politics and Economics အကိုးအကားများ ကဏ္ဍ:ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု။
ဂူတာပြင် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး စီးပွားရေး ဘာသာရေး ထင်ရှားသည့် ဖြစ်ရပ်များ ၂၀၁၇ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ARSA တိုက်သည့်နောက် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ကျေးရွာများကို လိုက်စစ်ရာ ရွာတွင်းမှ ရွာသားအချို့အပါအဝင် လူ ၅၀၀ ခန့် ထွက်လာ၍ ပစ်ရာ အသေမိ ၁၉ ယောက်နှင့် လက်လုပ်လက်နက်များ ရသည်။
ညောင်ချောင်း နယ်မြေရဲစခန်း၌ သေမှုသေခင်း ဖွင့်သည်။
အဆိုပါကိစ္စ ဖြစ်ပြီးနောက် စက်တင်ဘာလကုန်တွင် ရပ်ရွာတည်ငြိမ်မှု မရှိဟု ယူဆကာ ရွာသား ၇၀၀ ကျော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ကူးသည်။
(၂၀၁၇ အောက်တိုဘာ ၂) "ဘူးသီးတောင်မှ ဘင်္ဂါလီ တစ်သောင်းခန့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ ထွက်ခွာရန် နယ်စပ်အနီး ထပ်မံရောက်ရှိ"။
မဇ္ဈိမ။
အစုလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရသော အလောင်းများကို နေရာ ၅ ခုခွဲ၍ မြုပ်နှံထားကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ၂၀၁၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ပါသည်။
ထိုကိစ္စကို စုံစမ်းရန် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် အခြားတာဝန်ရှိသူတို့ ဒေသခံ မွတ်ဆလင်ရပ်မိရပ်ဖ (၅) ဦးနှင့်အတူ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် သွားစစ်ကြသည်။
ထို့နောက် အဆိုပါသတင်း မမှန်ကြောင်း သတင်းပြန်သည်။
(၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၆) "ဂူတာပြင်ကျေးရွာဝန်းကျင်တွင် ရာနှင့်ချီသည့် ရုပ်အလောင်းများ နေရာငါးနေရာ၌ အစုလိုက် အပြုံလိုက် မြှုပ်နှံထားသည်ဟု AP သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်သည် ပဏာမစစ်ဆေးချက်အရ မှန်ကန်မှုမရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်"။
အီလဲဗင်း မြန်မာ။
(2 Feb 2018) "ဂူတာပြင်မှာ ရုပ်အလောင်းတွေ တွေ့တဲ့သတင်း မမှန်ဘူးလို့ အာဏာပိုင်ပြော"။
၂၀၁၉ ခု၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုလုပ်မည်ဟု တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဆိုသည်။
ပိုင်စိုး (၂၀၁၉ အောက်တိုဘာ ၃၀) "ဂူတာပြင်ရွာ ဖြစ်စဉ်အပေါ် စစ်တရားရုံးဖြင့် စစ်ဆေးစီရင်နိုင်ရေး စတင်ဆောင်ရွက်နေ"။
ဒီဗီဘီ။
ဗိုလ်ချုပ် မြတ်ကျော်နှင့်အဖွဲ့ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံး ဖွဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ် စစ်စေသည်။
၂၀၁၉ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်မှ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်အထိ စစ်ပြီးနောက် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အားနည်းခြင်းရှိကြောင်း ၂၀၁၉ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်၌ သတင်းထုတ်သည်။
စိုင်းဝဏ္ဏ (၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ ၁) "ရခိုင်ပြည်နယ် အကြမ်းဖက်မှုကာလအတွင်း ဂူတာပြင်ကျေးရွာ၌ စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အားနည်းခဲ့ဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်"။
မြန်မာတိုင်းမ်။
ခင်ဘကုန်းပါဠိတော် ရွှေပေလွှာများ ဆိုသည်မှာ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သရေခေတ္တရာပျူမြို့ဟောင်း၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကုလားကန်ကုန်းရွာအနီး မောင်ခင်ဘပိုင်ယာမြေ၊ ဘုရားပျက် အုတ်ပုံ ဌာပနာတိုက်အတွင်းမှ ရွှေ၊ ငွေတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဌာပနာပစ္စည်း အမျိုးပေါင်း (၅ဝဝ) ကျော်၊ လက်ဝဲတော်ရံ၊ လက်ယာတော်ရံ အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးခြံရံထားသော ဘုရားလေးဆူ ဖောင်းကြွခပ်နှိပ်ထားသည့် အမြင့် (၁) မီတာခန့်ရှိ ငွေသားဓာတ်တော်ကြုပ်တို့နှင့်အတူ တွေ့ ရှိခဲ့သည့် ပျူခေတ် ပါဠိတော် ရွှေပေလွှာများဖြစ်သည်။
Marshall, John, ed., Annual Report of the Archaeological Survey of India 1926-27 (Calcutta: ASI, 1930), 170-181. ပေထုပ်တစ်ထုပ်ကဲ့သို့ ရွှေပြားအဖုံးနှစ်ချပ်နှင့် ဖုံးအုပ်ထားကာ ရွှေကြိုးဖြင့်စီးနှောင်ထား၍ အတွင်းဘက်ရှိ ရွှေပေလွှာများတွင် ပါဠိတော်ကောက်နုတ်ချက်များ ရေးသားထားသည်။
အဖုံးနှစ်ချပ်အပါအဝင် စုစုပေါင်း ရွှေပေလွှာတော် (၂၂) ချပ် ပါရှိသည်။
ယင်း ပါဠိတော်ရွှေပေလွှာများတွင် ရေးသားထားသည့် ပါဠိပိဋကတ်တော်မူမှာ လက်ရေးပုံနှင့် အက္ခရာပုံစံများအရ အေဒီ (၅) ရာစု အစောပိုင်းတွင်ရေးသားခဲ့ခြင်းဟု သုံးသပ်ထားပြီး ယနေ့ခေတ်ထိကျန်ရစ်သမျှ ပါဠိတော်မူများတွင် ရှေးအကျဆုံးဖြစ်ကြောင်း ပညာရှင်များ ယူဆထားကြသည်။
Thein Lwin, Win Kyaing, and Janice Stargardt, "The Pyu Civilization of Myanmar and the City of Śri Kṣetra." In Lost Kingdoms: Hindu-Buddhist Sculpture of Early Southeast Asia, edited by John Guy, 63-68. New York, Metropolitan Museum of Art, 2014. alt=|right|frameless ယင်းရွှေပေလွှာများ၏ အရွယ်အစားမှာ အလျား ၆ ၁/၂ လက်မ၊ အနံ ၁ ၁/၄ လက်မ ဖြစ်၍ အဖုံးနှစ်ချပ် အပါအဝင် စုစုပေါင်း ပေလွှာ (၂၂) ချပ်၏ ရွှေသား အလေးချိန်မှာ ၁၃ ကျပ်သား၊ ၁၄ ပဲ၊ ၂ ရွေး ဖြစ်သည်။
ပါဠိတော်ရေးသားထားသော ရွှေပေလွှာတော် အချပ် (၂ဝ) အနက် ရွှေပေတော်-၁ မှ ရွှေပေတော်-၁၈ ထိ ပေချပ်တစ်ချပ်စီတွင် ပါဠိတော် သုံးကြောင်းစီရေးသားထား၍ ရွှေပေတော်-၁၉ တွင် ပါဠိတော် လေးကြောင်း နှင့် ရွှေပေတော်-၂ဝ တွင် ပါဠိတော် နှစ်ကြောင်းပါဝင်ကာ စုစုပေါင်း ပါဠိတော်အကြောင်းရေ (၆ဝ) ပါရှိသည်။
ယင်းပါဠိတော် အကြောင်းရေ (၆ဝ) မှာ အောက်ပါ အကြောင်းအရာ (၈) မျိုးကို ပါဠိပိဋကတ်တော်မှ ကောက်နုတ်ရေးသားထားကြောင်း တွေ့ရသည်။
(၁) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် (၂) ဝိပဿနာဉာဏ် (၇) ပါး (၃) ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇) ပါး (၄) ဝေသာရဇ္ဇသုတ် (၅) ဗုဒ္ဓဉာဏ်တော် (၁၄) ပါး (၆) အားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး (၄) ပါး (က) လမ်းခရီး အားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး (ခ) သစ္စာအားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံးသစ္စာ (ဂ) သဘောတရားအားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး (ဃ) အခြေနှစ်ချောင်းရှိသော သတ္တဝါအားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး (၇) မြတ်စွာဘုရား ရဟန္တာတစ်ထောင်နှင့်အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ဝင်တော်မူရာတွင် သိကြားမင်းသည် လုလင်အသွင်ဖန်ဆင်း၍ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာတို့၏ရှေ့ မှ သွားလျက် သီဆိုသောဂါထာများနှင့် လူတို့က ဤလုလင်သည် အဘယ်သူ၏သား ဖြစ်ပါသနည်းဟု ပြောဆိုကြရာတွင် သိကြားမင်းလုလင်က ပြန်လည်သီဆိုသောဂါထာ (၈) ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော် (၉) ပါးသန်းဆွေ၊ ဒေါ်။
ပျူစာခင်ဘရွှေပေချပ်ဓာတ်ပုံများ။
ရန်ကုန်၊ မြန်မာစာဦးစီးဌာန၊ ၁၉၉၁။
အထက်ဖော်ပြပါ ရွှေပေလွှာတော် အချပ် (၂ဝ) ရှိ ပါဠိတော်ကောက်နုတ်ချက်များမှာ ဗုဒ္ဓဝါဒ၏ အနှစ်ချူပ်သဘောတရားများဖြစ်၍ ယင်းရွှေပေလွှာတော်ကို ရေးသားခဲ့ကြသည့် ထိုခေတ်အခါက သံဃာတော်များ၏ ပါဠိပိဋကတ်တော် ကျွမ်းကျင်နှံ့စပ်မှုကိုဖော်ပြနေသည်။
ယင်းရွှေပေလွှာတော်ပေါ်မှ ပါဠိတော်စာသားများနှင့် ပတ်သက်၍ ၁၉၉၅ ခုနှစ်က ကိန်းဗရစ်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာရှင်အချို့ အသိအမြင်ဖလှယ်ခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ယင်း ဆွေးနွေးပွဲတွင် အော်စကာ ဗွန် ဟိနုဗာ (Frieburg)၊ ဟယ်ရီဖော့ (Berlin)၊ ရစ်ချာတ် ဂွမ်းဘရစ်ချ် (Oxford) နှင့် ဂျင်းနက်စတားဂတ်တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ဆွေးနွေးပွဲ၏ ရလဒ်အဖြစ် ခင်ဘကုန်းရွှေပေလွှာ ပါဠိတော်စာသားများနှင့် ပတ်သက်၍ ယခင်က သတိမထားမိခဲ့ကြသော အချက်အလက်အချို့ ကို လေ့လာသိရှိခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
ယင်း အချက်အလက်များတွင် ပထမအချက်မှာ ရွှေပေလွှာများတွင် ရေးသားထားသည့် ပါဠိတော် အက္ခရာပုံစံများနှင့် အတူတွေ့ ရှိခဲ့သည့် ငွေသားဓာတ်တော်ကြုပ်ပေါ်တွင် ရေးသားထားသော အက္ခပုံစံများသည် ယခင်က ပညာရှင် ဖိနော့ထ် (Finot) သုံးသပ်ခဲ့သည့် ကဒံဗ အက္ခရာပုံစံများနှင့် ဆက်နွယ်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ အေဒီ (၅) ရာစုနှစ်အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း အန္ဓရဒေသတွင် သုံးစွဲခဲ့သော အက္ခရာပုံစံများနှင့်ဆက်နွယ်နေခြင်းသာဖြစ်သည် ဟုသောအချက်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအချက်မှာ ယင်းပါဠိတော် စာသားများကို တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းက ရေးသားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အများရေးသားခဲ့သည် ဟုသောအချက်ဖြစ်၍ တတိယအချက်မှာ ယခင်က ရွှေပေလွှာ ပါဠိစာသားများတွင် အရေးအကူးမှားယွင်းခဲ့သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆခဲ့သော စာလုံးပေါင်းပုံစံများမှာ မှားယွင်းခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရေးသားသူ၏ သက္ကတဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်သော ဗဟုသုတကိုဖော်ပြနေကာ မှန်ကန်သည်ဟု လက်ခံနိုင်သော ရေးထုံးမူကွဲသာဖြစ်သည် ဟုသော အချက်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးအချက်မှာ ရွှေပေလွှာများနှင့်အတူတွေ့ရှိခဲ့သော ငွေသားဓာတ်တော်ကြုပ်နှုတ်ခမ်းပေါ်ရှိစာသားများမှာ ပါဠိတော်ရွှေပေလွှာများရှိ စာသားများနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း အခိုင်အမာ ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Stargardt, Janice. Tracing Thought through Things: The oldest Pali Texts and the Early Buddhist Archaeology of India and Burma. Netherlands: Gonda Lecture, 2000. ကိုးကား __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ ကမ္ဘာ့အစောဆုံးပါဠိမူ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ပြည်သာယာ စစ်ဆင်ရေး သည် တပ်မတော်က ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တွင် ၁၉၉၁ မှ ၁၉၉၂ အကြား လှုပ်ရှားခဲ့သော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက်တွင် ရိုဟင်ဂျာညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ အားကောင်းလာသည့်အတွက် ဦးနှိမ်ရသော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။
၁၉၇၈ က နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေးကဲ့သို့ပင် စစ်ဆင်ရေး၏ ခေါင်းစဉ်မှာ ထိုဒေသမှ နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများကို ဖယ်ရှားရန်ဟု အစိုးရက တရားဝင်ရှင်းချက်ထုတ်သည်။
ရိုဟင်ဂျာညီညွတ်ရေးအဖွဲ့မှ ထကြွသူတို့ကိုလည်း ဖမ်းမည် ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း စစ်ဆင်ရေးကြောင့် အရပ်သား ၂၀၀၀၀၀ မှ ၂၅၀၀၀၀ ကြား အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ပြေးရသည်။
သို့သော်လည်း ထကြွသူတို့ကို အမြစ်မဖြတ်နိုင်သဖြင့် ၁၉၉၀ ဝန်းကျင်တွင် တကျော့ပြန် သေးသည်။
၁၉၉၁ ဒီဇင်ဘာလတွင် တပ်မတော်မှ စစ်သားတို့ နယ်စပ်ကိုကျော်သည်ကို သတိမထားမိဘဲ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ ကင်းစခန်းကို မှားပစ်သောကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် - မြန်မာဆက်ဆံရေး အဖုအထစ် ဖြစ်ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ မှာ သည်ဟိဂ် သဘောတူညီချက်များ၌ ၁၈၉၉ နှင့် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တို့တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးပြီးစဉ်မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော စစ်ဘက်ရေးရာ ဥပဒေနှင့် ထုံးတမ်းများကို ချိုးဖောက်မှုများဖြစ်သည်။
ဖမ်းဆီးရမိသော ရန်သူ့တပ်သားများအား ဥပဒေမဲ့ ကွပ်မျက်ခြင်း ၊ (နှိပ်စက်ညှင်းပန်း) စစ်ဆေးမေးမြန်းစဉ်အတွင်း အကျဉ်းသားများအား လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှု ခံရခြင်း ၊ တိုက်ပွဲဝင် မဟုတ်သော အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတို့ ပါဝင်သည်။
စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်းတွင် ၁၉၉၆ စစ်ရာဇဝတ်မှုများအက်ဥပဒေဖြင့် တရားစီရင်နိုင်သည်။
သို့သော် အိုင်စီစီတွင် ချိန်ခွင်လျှာညှိမှု မရှိသည့်အတွက်FACT SHEET: United States Policy on the International Criminal Court ၎င်း၏နိုင်ငံသားများအပေါ် အိုင်စီစီ၏ တရားစီရင်မှုကို လက်မခံနိုင်ဟု ဆိုကာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇဝတ်တရားရုံး (အိုင်စီစီ) ပဋိညာဉ်ကို အမေရိကန်အစိုးရက ပြင်းထန်စွာဆန့်ကျင်သည်။
United States and the International Criminal Court148 CONG. REC. S3946 - THE BUSH ADMINISTRATION DECISION TO UNSIGN THE ROME STATUTE အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို (၁၈၉၉ နှင့် ၁၉၀၇ သည်ဟိဂ်သဘောတူညီချက်များမှ ချမှတ်ထားသော) စစ်ဘက်ရေးရာ ဥပဒေများနှင့် ထုံးတမ်းများ ကိုဖြစ်စေ ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်များ နှင့် နောက်ဆက်တွဲ ပရိုတိုကော ၁ နှင့် ၂ အား ချိုးဖောက်သည့်လုပ်ရပ်များဟု ဖွင့်ဆိုသတ်မှတ်သည်။
"သိမ်းပိုက်ခံနယ်မြေအတွင်း အစိုးရ၏ ဝတ္တရားများအား ဆောင်ရွက်နေသမျှ" ကာလပတ်လုံး သိမ်းပိုက်အာဏာယူထားသူများအား သဘောတူညီချက်၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်များစွာဖြင့် စည်းနှောင်ထားသော်လည်း စစ်တပ် သိမ်းပိုက်ထားစဉ်အတွင်း စစ်မက်ဖြစ်ပွားပြီး ၁ နှစ်တိုင်အောင် လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှုမရှိလျှင်သော်မှ အရပ်သားများနှင့် စစ်သုံ့ပန်းများအား အကာအကွယ်ပေးရေးကို ၁၉၄၉ (၄) ကြိမ်မြောက် ဂျီနီဗာသဘောတူညီချက်က ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
Fourth Geneva Convention, Article 2Fourth Geneva Convention, Article 6 ပထမကမ္ဘာစစ် သမိုင်းပညာရှင် ရစ်ချတ် ရူဘင်၏ အဆိုအရ Meuse-Argonne လှုံ့ဆော်ပွဲ၌ အရင်းရှင်ဂျာမန်တပ်မတော်၏ စစ်သားမှန်သမျှ အပေါ် တူးတူးခါးခါးမုန်းတီးစေရန် အမေရိကန် ဒိုးဘွိုင်းဇ်က ဖန်တီးခဲ့သည်။
"Meuse-Argonne ၌ ဖမ်းမိလာသော ဂျမန်အကျဉ်းသားများကို ရှေ့တန်းသို့ ပြန်ပို့ရမည့်အစား ကွပ်မျက်ပစ်ခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာများကို ဟိုနားတစ ဒီနားတစ ဖတ်ခဲ့ရသည်" ဟု ရူဘင်က အခိုင်အမာဆိုသည်။
Richard Rubin (2013), The Last of the Doughboys: The Forgotten Generation and their Forgotten World War, page 349. ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပစိဖိတ်စစ်မျက်နှာ ၁၉၄၃ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရေငုပ်သင်္ဘော ယူအက်စ်အက်စ်ဝါဟူးသည် ဂျပန်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး Buyo Maru ၏ အသက်ကယ်လှေပေါ်ရှိ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများအား ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။
ဒု-ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချားလ်စ် အေ လော့ခ်ဝုဒ်က အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများမှာ ဂျပန်စစ်သားများဖြစ်ကြကာ ရေငုပ်သင်္ဘောရေပေါ်ပြန်တက်လာချိန်တွင် စက်သေနတ် ၊ ရိုင်ဖယ်များဖြင့်ပစ်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ဆင်ရေးတွင် ထိုကဲ့သို့ အတိုက်အခံပြုခြင်းမှာ မဆန်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့ သည်။
ရေငုပ်သင်္ဘော၏ အမှုဆောင်အရာရှိ၏ အဆိုအရ ဂျပန်စစ်သားများအား လှေပေါ်မှ စွန့်ခွာသွားကြစေရန် ဖြစ်ပြီး မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ တမင်ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်းမရှိဟု ဆိုသည်။
ရေငုပ်သင်္ဘောအဖွဲ့မှ စတင်ပစ်ခတ်ပြီးနောက်မှ သင်္ဘောပျက်ပေါ်မှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများက ပြောင်းတိုသေနတ်များဖြင့် ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင် ကလေးဘလဲက ဖော်ပြသည်။
စစ်လက်နက်ပစ္စည်းကုန်လှောင်ရုံ အမှတ် ၂၆ ဂျပန်စစ်တပ်၏ အစောင့်အကြပ်ခံ အိန္ဒိယ တပ်မ ၂ ၊ ပန်ဂျပ် တပ်စု အမှတ် ၁၆ တို့မှ မဟာမိတ် စစ်သုံ့ပန်းများပါဝင်သည်ဟု နောက်ပိုင်းတွင်မှ ဖော်ထုတ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
Buyo Maru တွင် လိုက်ပါလာခဲ့သော ၁၁၂၆ ဦးနက် အိန္ဒိယ ၁၉၅ ဦး နှင့် ဂျပန် ၈၇ တို့မှာ သင်္ဘောမှ ပစ်ခတ်သော တော်ပီဒိုကြောင့်လည်းကောင်း နောက်ပိုင်း သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် လည်းကောင်း သေဆုံးခဲ့သည်။
Bismarck ပင်လယ် ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ (၁၉၄၃ မတ်လ ၃-၅ ရက်) ဖြစ်ပွားနေစဉ်နှင့် ဖြစ်အပြီးတွင် (March 3–5, 1943), ယူအက်စ် ပီတီဘုတ်များနှင့် မဟာမိတ်လေယာဉ်များက ဂျပန်ကယ်ဆယ်ရေးသင်္ဘောများသာမက နစ်မြုပ်ဆဲ ဂျပန်တပ်စု သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး သင်္ဘော ၈ စင်းမှ အသက်ရှင်သူ ၁၀၀၀ ခန့်ကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ဖြေရှင်းချက်မှာ ဂျပန်တပ်သားများသည် ၎င်းတို့၏ ဦးတည်ရာ စစ်မြေပြင်နှင့် နီးကပ်နေသည့်အတွက် တိုက်ပွဲအတွင်း ချက်ချင်းပြန်လည် ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းကြောင့်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
မဟာမိတ်လေတပ်သားများစွာမှာ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို လိုအပ်သည်ဟု လက်ခံခဲ့ကြသော်လည်း အခြားသူများမှာ စက်ဆုပ်ခဲ့ကြသည်။
နော်တင်ဟမ်တက္ကသိုလ် သမိုင်းပါမောက္ခ ရစ်ချတ် အာလ်ဒရစ်ချ်၏ အဆိုအရ လက်နက်ချဂျပန်စစ်သားများအား အမေရိကန်တပ်သားများက ပစိဖိတ်စစ်ပွဲအတွင်း တမင်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဩစတြေးလျ စစ်သားများ၏ ဒိုင်ယာရီများအား လေ့လာမှုတရပ်ကို အာလ်ဒရစ်ချ်က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ တခါတရံတွင် စစ်သုံ့ပန်းများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ခဲ့ကြောင်း ဒိုင်ယာရီများတွင် မှတ်သားထားသည်။
Ben Fenton, "American troops 'murdered Japanese PoWs'" (Daily Telegraph (UK), 06/08/2005), accessed 26/05/2007. ဂျွန်ဒေါင်ဝါ၏ အပြောအရ "ဖြစ်ရပ်များစွာ၌ …စစ်သုံ့ပန်းဖြစ်သွားသော ဂျပန်တို့မှာ တွေ့ရာသင်္ချိုင်း ဓားမဆိုင်းဘဲလျက် ဖြစ်စေ အကျဉ်းစခန်းသွားရာ လမ်းတွင်ဖြစ်စေ သတ်ဖြတ်ခံရသည်။
"John W. Dower, 1986, War Without Mercy, p.69. ပါမောက္ခအာလ်ဒရစ်ချ်၏အဆိုအရ "အရှင်မထားခြင်း (take no prisoners)" မှာ ယူအက်စ်တပ်ဖွဲ့များ၏ အစဉ်အလာဖြစ်သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်၌ "ရေခဲမုန့်နှင့် ခွင့် ၃ ရက်ပေးမည်ဆိုသော ကတိကဝတ်ဖြင့် သာ … လက်နက်ချဂျပန်တို့အား မသတ်ရန် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များအား ဖြောင်းဖျနိုင်မည်ဟု လျှို့ဝှက် [ယူအက်စ်] ထောက်လှမ်းရေးအစီရင်ခံစာက မှတ်တမ်းတင်ထားကြောင်း" ဗြိတိန်သမိုင်းပညာရှင် နိုင်ယဲလ်ဖာဂူဆန်က ပြောခဲ့ရာ အာလ်ဒရစ်ချ်၏ သုံးသပ်မှုကို ခိုင်မာစေသည်။
Niall Ferguson, "Prisoner Taking and Prisoner Killing in the Age of Total War: Towards a Political Economy of Military Defeat", War in History, 2004, 11 (2): p.150 ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် ၁၉၄၄ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ဂျပန်သေဆုံးသူ ၁၀၀ လျှင် ဂျပန်သုံ့ပန်း ၁ ဦး အချိုးဖြစ်နေသည် ဟု ဖာဂူဆန်က ဖော်ပြထားသည်။
(ထောက်လှမ်းရေးသတင်းစုစည်းခြင်းအား နှောင့်နှေးစေသည့်အတွက်) ၎င်းတို့ တပ်သားများအကြား "အရှင်မထားခြင်း" အပြူအမူကို ချိုးနှိမ်ရန် နှင့် ဂျပန်တပ်သားများအား လက်နက်ချရေး တိုက်တွန်းရန် မဟာမိတ်တပ်မှူးများက ထိုနှစ်တွင်ပင် အားထုတ်ခဲ့သည်။
မဟာမိတ်တပ်မှူးများ၏ ဆောင်ရွက်ချက်မှာ ၁၉၄၅ နှစ်လယ်တွင် ဂျပန်သုံ့ပန်းနှင့်သေဆုံးသူ အချိုးမှာ ၁:၇ သို့ တိုးတက်ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်ဟု ဖာဂူဆန်က ဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ "အရှင်မထားခြင်း" ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၅ ဧပြီ-ဇွန်အတွင်း အိုကီနာဝါတိုက်ပွဲအတွင်း အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များအကြားက "စံ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း" ဖြစ်နေဆဲပင်။
"ဂျာမန်နှင့် ဂျပန်စစ်သားများ လက်နက်ချရန် ကြောက်ရွံ့ကြသည်မှာ အရေးယူခံရခြင်း သို့မဟုတ် ဂုဏ်သိက္ခာမဲ့မှု ကြောင့်သာမက မည်သို့ပင်ဆိုစေ ရန်သူတပ်၏ သတ်ဖြတ်မှုခံရမည့်အတူတူ ဆက်တိုက်ပွဲဝင်ရန်သာရှိသည်ဟု စစ်သားအများစုက ခံယူကြသောကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်" ဟု ဖာဂူဆန်က အကြံပြုသည်။
Niall Ferguson, "Prisoner Taking and Prisoner Killing in the Age of Total War: Towards a Political Economy of Military Defeat", War in History, 2004, 11 (2): p.176. ရှေ့တန်းရောက် မဟာမိတ်တပ်များမှာ ဂျပန်စစ်သားများအား တူးတူးခါးခါး မုန်းတီးကြသည့်အပြင် လက်နက်ချ မဟာမိတ် တပ်သားများမှာ ဂျပန်တို့၏ "သက်ညှာမှုမခံရ" ဟု ခိုင်လုံမှုရှိစွာ ယုံကြကြသည့်အတွက် သုံ့ပန်းများအား ခေါ်ဆောင်ရန်ဖြစ်စေ ကာကွယ်ရန်ဖြစ်စေ "ဖျောင်းဖြရန်မလွယ်ကူကြ" ကြောင်း ယူအက်စ် ဂျပန်ရေးရာကျွမ်းကျင်သူ အူးလ်ရစ်ချ် စထရောက်စ် က အကြံပြုထားသည်။
Ulrich Straus, The Anguish Of Surrender: Japanese POWs of World War II (excerpts) (Seattle: University of Washington Press), 2003 , p.116 ၁၉၀၇ ခုနှစ် သည်ဟိဂ် သဘောတူညီချက်များက တားမြစ်ထားသော အစဉ်အလာ ဖြစ်သည့် ရုတ်ခြည်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက်လက်နက်ချဟန်ဆောင်ခြင်းကို ဂျပန်စစ်သားများက ပြုလုပ်နိုင်ဖွယ် ရှိသည်ဟု မဟာမိတ်တပ်များအား ပြောကြားထားသည်။
Laws of War: Laws and Customs of War on Land (Hague IV); October 18, 1907 "အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များအား မလိုအပ်ဘဲ အန္တရာယ်များစေနိုင်သည် ဖြစ်ရာ စစ်မြေပြင်တွင် သုံ့ပန်းများခေါ်ဆောင်ခြင်းကို အကြီးတန်းအရာရှိများက ကန့်ကွက်ကြ သည်" ဟု စထရောက်စ် က ဆိုသည်။