kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တစ်နေ့သောအခါ နတ်သားသည် မိမိ၏ နတ်ဘုံမှ ကက္ကာရုပန်း (အချို့ကျမ်းများတွင် ကံကရာပန်းဟုလည်း ဖော်ပြသည်) ကို ယူဆောင်လာပြီး သိခီမြတ်စွာဘုရားအား ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ စေတနာသဒ္ဓါထက်သန်စွာဖြင့် ပန်းများ လှူဒါန်းခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ကက္ကာရုပုပ္ဖပူဇကထေရ်လောင်းသည် ထိုဘဝမှစ၍ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထိုကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ကိုးကမ္ဘာအထက်၌ “သတ္တုတ္တမ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ပွင့်ထွန်းတော်မူသောအခါ ကက္ကာရုပုပ္ဖပူဇကထေရ်လောင်းသည် ရဟန်းပြု၍ ကြိုးစားအားထုတ် ကျင့်ကြံပွားများသောကြောင့် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီးလျှင် ကိလေသာအညစ်အကြေးအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကာ ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
ကက္ကာရုပုပ္ဖပူဇကထေရ်သည် သိခီဘုရားရှင်အား ပန်းများ လှူဒါန်းရုံမျှဖြင့် ဤမျှလောက် ကြီးမားသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ခံစားခဲ့ရခြင်းသည် ကုသိုလ်၏ တန်ခိုးအာနိသင်ကို ထင်ရှားစေသည်။
ပရယုဒ္ဓ စန္ဒြဩဇာ(; ) သို့မဟုတ် ပရယုဒ် ကျန်အိုချာ()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၄ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ထိုင်းဘုရင့်တပ်မ​တော်၏ ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန် ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် ယင်လပ်အစိုးရကိုဖြုတ်ချကာ အာဏာသိမ်းယူပြီး ​နောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ၂၉​ယောက်​မြောက်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၂ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ရက်မှ စက်တင်ဘာ ၃၀ရက်​နေ့အတွင်းတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေဆိုင်ရာခုံရုံးက ရာထူးကို ဆိုင်းငံ့ထားသည်။
သို့ရာတွင် ၂၀၂၂ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာ ၁ရက်​နေ့တွင် ပြန်လည်ရုံးထိုင်နိုင်​ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၃​ရွေး​ကောက်ပွဲအပြီးတွင် ၎င်း၏ပါတီက အမတ်​နေရာအများစု အနိုင်မရခဲ့ပြီး​နောက်တွင် သူ့အ​နေဖြင့် နိုင်ငံ​ရေးမှအနားယူပြီဖြစ်​ကြောင်း ဇူလိုင်လ၌ ​ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့သစ်​ပေါ်​ပေါက်မလာမီအထိ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
သူသည် ယခင်က ထိုင်းဘုရင့်တပ်မ​တော်၏ ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ​အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၁၄​အောက်တိုဘာလအထိ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
တပ်မ​တော်၏ ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး​နောက် ​တော်ဝင်စည်းကမ်းနည်းကျစွာ လိုက်နာသူအဖြစ် ​တွေ့ခဲ့ရပြီး ယခင်ဝန်ကြီးချုပ် သက်ဆင်ရှင်နာဝပ်၏ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည်။
စစ်တပ်အတွင်း သ​ဘောထား တင်းမာသူတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နိုင်ငံ​ရေးအကြပ်အတည်းများ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်ဖြစ်​ပေါ်ခဲ့သည်။
ယင်လပ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်မှုများ နိုင်ငံတစ်ဝန်း​ပေါ်​ပေါက်လာသည်။
ထိုစစ်က စစ်တပ်အ​နေဖြင့် ဝင်​​ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိခဲ့​ပေ။
၂၀၁၄ခုနှစ်​မေလတွင်မူ ပရာယွတ်အ​နေဖြင့် စစ်တပ်က နိုင်ငံ​တော်အာဏာ အရပ်ရပ်ကို သိမ်းယူ​ကြောင်း​ကြေညာခဲ့သည်။
ထို့​နောက် နိုင်ငံ​တော်​အေးချမ်းသာယာ​ရေး​ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ အကြီးအကဲတာဝန်ယူခဲ့သည်။
ထို့​နောက် ၂၀၁၄ ကြားဖြတ်အစိုးရဥပ​ဒေကို ​ကြေညာကာ ရာထူးအာဏာများစွာ ကိုင်တွယ်ခဲ့သည့်အပြင် အာဏာသိမ်းခဲ့၍ အ​ရေးယူခြင်းမှ ကာကွယ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ထိုင်းအမျိုးသားလွှတ်​တော်ကို ပရာယွတ်မှ စိတ်ကြိုက် ​ရွေးချယ်ထား​သော လူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။
ထို့အပြင် ကိုယ်တိုင်လည်း ဒီမိုက​ရေစီမဆန်စွာဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူခဲ့သည်။
အာဏာရယူအပြီးတွင် သ​ဘောထားကွဲလွဲမှုများကို နှိမ်နှင်းခဲ့သည်။
စစ်ပညာသင်ဘဝ ​ပရာယွတ်ချန်အိုချာမှာ ကြည်းတပ်​လေ့ကျင့်​ရေး​​ကျောင်း (AFAPS)၏ အပတ်စဉ်၁၂၊​လေ့ကျင့်​ရေး​ကောလိပ် အပတ်စဉ် ၆၃၊ အမျိုးသားကာကွယ်​ရေး​ကောလိပ်နှင့် ကြည်းတပ်အရာရှိ အ​ခြေခံသင်တန်း၊ ကြည်းတပ်အရာရှိ အဆင့်မြင့်သင်တန်း စသည်ဆို့တွင် သင်ယူခဲ့သည်။
ချူလာခန်ခလို ​တော်ဝင်စစ်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ (bachelor of science) ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
သူ၏​ရှေ့မှ လူများကဲ့သို့ပင် ပရာယွတ်မှာ စစ်ဆပ်၏ "eastern tigers"ဖြစ်သည်။
ပရာယွတ်သည် သူ၏ တပ်မ​တော်သားဘဝကို ကြည်းတပ်ဌာနချုပ်၂ရှိရာ ထိုင်းနိုင်ငံ အ​ရှေ့ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။
တပ်မ​တော်သားဘဝ ချူလာခန်ခလို ​တော်ဝင်စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိပြီး​နောက် (၂၁)ကြည်းတပ်မဟာတွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုတပ်မဟာမှာ မိဖုရား၏အ​စောင့်တပ် (သို့မဟုတ်) လက်​ဖြောင့်တပ်သားများ အဖြစ်သတ်မှတ်ခံရသည်။
၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် လက်​ထောက် ညွှန်ကြား​ရေးဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် အမှတ်(၂) ကြည်းတပ်ဌာနတွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၂) ကြည်းတပ်ဌာနအပါအဝင် တပ်မဟာ၏ လက်​ထောက် ညွှန်ကြား​ရေးဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်လာပြီး တစ်နှစ်အတွင်း၌ပင် ညွှန်ကြား​ရေးဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်လာသည်။
တပ်မ​တော် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး အရာရှိချုပ်အဖြစ် ၂၀၀၈မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာလတွင် ယခင်ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ် အနူ​ဖောင်း ​ပေါင်ချန်ဒတ်ချ်ကိုဆက်ခံကာ ထိုင်းဘုရင့်တပ်မ​တော်အတွင်း အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်​သော တပ်မ​တော်ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာသည်။
တပ်မ​တော်ပြင်ပ လှုပ်ရှားမှုများ ၂၀၀၆ အာဏာသိမ်းပွဲပြီး​နောက် ပရာယွတ်ကို ထိုင်းဥပ​ဒေပြုလွှတ်​တော်တွင် ခန့်ထားခဲ့သည်။
ဤအ​တောအတွင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သယံဇာတ​ကော်မတီတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ကုမ္ပဏီအချို့၏ အုပ်ချုပ်​ရေးအရာရှိလည်း လုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၇ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ခုနှစ်အထိ ထိုင်းဝွိုင်း (Thai Oil)ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရိုက်တာ၊ ၂၀၁၀ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာ ၇ရက်​နေ့မှစ၍ ထိုင်းစစ်တပ်ဘဏ်၏ ဒါရိုက်တာ၊ စစ်တပ်​ဘောလုံးအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ များအဖြစ်အဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ခုနှစ် ​မေလတွင် ဘန်​ကောက်မြို့ ဆင်​ခြေဖုံး​နေရာရှိ ​မြေကွက် ၉ကွက်ကို ဘတ် ၆၀၀မီလီယံဖြင့်​ ​ရောင်းချခဲ့သည်။
​နောက်ပိုင်းတွင် သတင်း​ထောက်များက ထိုအ​ကြောင်းကို ​မေးမြန်းခဲ့ရာ "ထို​မြေကို ငယ်စဉ်ကပင် ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်​ကြောင်း၊ ထို​မြေကို သူ၏အ​ဖေပိုင်ဆိုင်သဖြင့် ပြဿနာကဘာလဲ"ဟု ​မေးခွန်းထုတ်ကာ သူ့ကို​ဝေဖန်တာ​တွေ ရပ်တန့်ရန် ​ပြောခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ၄ရက်​နေ့တွင် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်​ရေး​ကော်မရှင်၏ ​ကြေညာချက်အရ ပရာယွတ်တွင် ၁၂၈.၆ မီလီယံ ဘတ် (US$ ၃.၉မီလီယံ) ရှိသည်။
သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုတွင် မာစီဒီး ဘန့် S600Lတစ်စီး၊ဘီအမ်ဒဘလျူ 740Li စီဒန်တစ်စီး၊​နောက်ထပ် ယာဉ်၃စီး၊ဘတ် ၃မီလီယံ တန်ဖိုးရှိ ဇိမ်ခံ လက်ပတ်နာရီ ၉လုံး၊His US$၂သိန်းတန်ဖိုးရှိ လက်ဝတ်လက်စားများနှင့် ပစ္စတို​သေနတ်များ ပါရှိသည်။
ထို့အပြင် ၄၆၆.၅ မီလီယံဘတ် (US$ ၁၄.၃ မီလီယံ) ကို အခြားမိသားစုဝင်ထံသို့ လွှဲ​ပြောင်းထား​ကြောင်းလည်း​တွေ့ခဲ့ရသည်။
တပ်မ​တော် ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်အ​နေဖြင့် စက်တင်ဘာလကုန်အထိ တာဝန်ယူခဲ့စဉ်က လစာမှာ ၁.၄ မီလီယံဘတ် (US$၄၃၀၀၀)ကို နှစ်စဉ်ရရှိသည်။
၂၀၁၄ အာဏာရယူအပြီး ​ပရာယွတ်မှာ ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်တစ်ခုတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။
၂၀၁၄ အာဏာသိမ်းယူခြင်း ၂၀၁၁က ပရာယွတ်|200px ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ထိုင်းနိုင်ငံ​ရေး ပြဿနာများအတွင်း ​ပရယုဒ္ဓအနေဖြင့် ရှပ်နီ-ရှပ်ဝါများကို ​စေ့စပ်ညှိနှိုင်း​ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။
သို့​သော် မ​အောင်မြင်ခဲ့၍ ၂၀၁၄ အာဏာသိမ်းမှုကို ကြံစည်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် ​မေလ ၂၂ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ယင်လပ်ရှင်နာဝပ်၏ ယင်လပ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချကာ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။
ယင်လပ်အ​နေဖြင့် ထိုမတိုင်မီကပင် နိုင်ငံ​တော်ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေဆိုင်ရာခုံရုံး၏ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်းခံခဲ့ရသည်။
သူ့​နေရာတွင် ဘွန်ဆိုင်ပန်ဆင်က ယာယီတာဝန်ယူထားသည်။
​ပရယုဒ္ဓက ၂၀၀၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေကို ရုပ်သိမ်းကာ နိုင်ငံ​တော်​အေးချမ်းသာယာ​ရေး​ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သူကိုယ်တိုင်လည်း အကြီးအကဲ​နေရာ ရယူခဲ့သည်။
​ပရာယွတ်အနေဖြင့် သူ့အား​ဝေဖန်လာမည့်အ​ရေးများ၊သ​ဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ချက်ချင်း ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
မီဒီယာထိန်းချုပ်မှု၊ အင်တာနက် ဆင်ဆာထိန်းချုပ်မှု၊ညမထွက်ရ အမိန့်များကို နိုင်ငံတစ်ဝန်း ချမှတ်မှု၊၅​ယောက်ထက်ပို၍ လူစုခြင်းမပြုရန် တားမြစ်မှုများ အပြင် နိုင်ငံ​ရေးသမားအချို့နှင့် အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများကို ဖမ်းဆီးခြင်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အချို့သူများမှာ စစ်ခုံရုံးများတွင် စွဲချက်တင်ခံရသည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ရက်​နေ့တွင် ၂၀၁၄ ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ သူ့ကိုအ​ရေးယူခြင်းမရှိ​စေရန် ကာကွယ်ထားပြီး အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း အာဏာအပြည့်အဝယူထားသည်။
ဇူလိုင် ၃၁ ရက်​နေ့တွင် ဥပ​ဒေပြုလွှတ်​တော်တစ်ခုကို အ​ခြေခံဥပ​ဒေအရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သို့​​သော် အမတ်များမှာ တပ်မ​တော်နှင့် ရဲအရာရှိများဖြစ်သည်။
​ပရာယွတ်၏ ညီဖြစ်သူအပါအဝင် ​ပရယုဒ္ဓမှ စိတ်ကြိုက်​ရွေးချယ်ထားသူများဖြစ်သည်။
အမတ်များမှာ ​ပရာယွတ်နှင့် နီးကပ်သူများဖြစ်သဖြင့် သူ့အား ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တညီတညွတ်တည်း ​ရွေး​ကောက်ခဲ့ကြသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၄ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ရက်တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
ထို​ကြောင့် ​ပရယုဒ္ဓအနေဖြင့် ရာထူး၃ခုကိုတစ်ပြိုင်နက် ချုပ်ကိုင်ထားခဲ့သည်။
တပ်မ​တော်ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်၊ နိုင်ငံ​တော်​အေးချမ်းသာယာ​​ရေး​ကောင်စီ၏ အကြီးအကဲ၊ နိုင်ငံ​တော် ဝန်ကြီးချုပ်တို့ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာတွင် တပ်မ​တော်ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ် ​နေရာအား စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
သို့​သော် သူ၏အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများစွာ ရှိ​နေခဲ့သည်။
သူ၏ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ ​ပရာယွတ်၏ ညီဖြစ်သူ ပရီချာ ချန်အိုချာ အပါအဝင် လွှတ်​တော်တွင်းရှိ အမတ်များ၊ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးတို့ပါ ခြစားမှု အရှုပ်​တော်ပုံတွင် ပါဝင်​နေကြသည်။
​ပရယုဒ္ဓအနေဖြင့် သူ၏အစိုးရကို ​ဝေဖန်​သော မည်သည့်အ​ကြောင်းအရာ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်ကိုမဆို တားမြစ်ထားသည်။
၂၀၁၅ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလတွင် ပရာယွတ်က လူများအ​နေဖြင့် မိမိတို့သ​ဘောထားကို ​ပြောဆိုနိုင်​ကြောင်း၊ သို့​သော် ​နိုင်ငံ​တော် ​အေးချမ်းသာယာ​ရေး​ကောင်စီကို ဆန့်ကျင်လျှင်မူ ခွင့်မပြုနိုင်​ကြောင်းဆိုခဲ့သည်။
​နိုင်ငံ​တော် ​အေးချမ်းသာယာ​ရေး​ကောင်စီနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း သူ၏ အကြီးအကဲ​နေရာ​ကြောင့် လစာ ဘတ်၁၂၅၅၉၀ (US$၃၅၂၀) လစဉ် ရရှိသည်။
ထို့အပြင် စစ်တပ်အငြိမ်းစား ခံစားခွင့်များလည်းရရှိကြသည်။
သူ၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ စာမျက်နှာအဖြစ် မီလန်မြို့တွင် ၂၀၁၄ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာ ၁၆ရက်​နေ့က ကျင်းပ​သော ဒဿမ​မြောက် ​အေဆမ်အစည်းအ​ဝေးသို့ တက်​ရောက်ခဲ့သည်။
"ပြည်သူများထံ​ပျော်ရွှင်မှုများ ပြန်လည်​ရောက်ရှိခြင်း" မိန့်ခွန်းများ thumb|ပရာယွတ်နှင့် အားကစားနှင့်ခရီးသွားလာ​ရေးဝန်ကြီး ၂၀၁၄ခုနှစ် ​မေလ ၃၀ရက်​နေ့တွင် သူ၏ ​သောကြာ​နေ့ညမိန့်ခွန်းများကို နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံလိုင်းမှတစ်ဆင့် စတင်​ပြောကြားခဲ့သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၁နာရီထက်ပိုမို၍ ​ပြောကြားတတ်သည်။
ထိုမိန့်ခွန်းများတွင် အစိုးရအဖွဲ့၏ မူဝါဒများ၊ မီဒီယာများ၏ အစိုးရဆန့်ကျင်​ရေးအစီအစဉ်များကို စိုးရိမ်ခြင်း ​အ​ကြောင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။
၂၀၁၅ခုနှစ် မတ်လတွင် သူ၏ ​သောကြာည မိန့်ခွန်းများကို ၂၀ (သို့မဟုတ်) ၃၀မိနစ် အထိ​လျော့ချကာ ဝန်ကြီးများ ကိုယ်တိုင်မိန့်ခွန်း​ပြောခြင်းကို ထည့်သွင်းရန် ​ကြေညာခဲ့သည်။
အပိုဒ် ၄၄ ၂၀၁၅ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက်​နေ့တွင် ​ပရယုဒ္ဓက သူ့အ​နေဖြင့် စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းကို ပြန်ရုပ်သိမ်းရန် ဘုရင့်ထံမှ အမိန့်ရခဲ့​ကြောင်း ​ကြေညာခဲ့သည်။
thumb|ဝါရှင်တန်တွင် ​တွေ့ရ​သော ပရာယွတ် အရပ်သား လွတ်လပ်ခွင့် ၂၀၁၅ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီတွင် မီဒီယာသတင်းများကို ပိတ်ပင်ရန် သူ့တွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်အပြည့်ရှိ​ကြောင်း ​ကြေညာခဲ့သည်။
စီးပွား​ရေးမူဝါဒများ thumb| ​ပရယုဒ္ဓက ထိုင်းနိုင်ငံ၏ စီးပွား​ရေးကျဆင်းမှုမှာ သူတို့အစိုးရ​ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာ့စီးပွား​ရေးအ​ခြေအ​နေ​ကြောင့်ဖြစ်​ကြောင်း ​​ပြောဆိုထားသည်။
ထိုင်း လယ်သမားများကို ကူညီ​ပေးခြင်း၊ ထိုင်းစက်ရုံများမှ ​ဈေးနည်းပြီး အရည်အ​သွေး​ကောင်း​သောပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ခြင်းဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံကို အလတ်တန်းစားစီးပွား​ရေးနိုင်ငံမှ အထက်တန်းစား စီးပွား​ရေးနိုင်ငံဖြစ်ရန် ရည်မှန်းချက်ကို ​ဖော်ပြခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ​ရွေး​ကောက်ပွဲ ​ပရယုဒ္ဓက သူ၏​ရွေး​ကောက်ပွဲအပြီးဆန္ဒကို ထုတ်​ဖော်​ပြောခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေအရ အထက်လွှတ်​တော်ကို အမျိုးသားငြိမ်ဝပ်ပိပြား​ရေး​ကောင်စီမှ ခန့်အပ်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်ကို ​အောက်လွှတ်​တော်မှ ​ရွေးချယ်မည်။
ပါတီများမှ သူတို့၏ ဝန်ကြီးချုပ်​လောင်းများကို တင်သွင်းနိုင်ပြီး ပါတီမရှိသူများလည်း တင်သွင်းနိုင်သည်။
၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာလတွင် ဒုဝန်ကြီးချုပ်က ​နောက်လာမည့် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ​ပရယုဒ္ဓအတိုင်းဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်​ကြောင်း ​ပြောကြားခဲ့သည်။
ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၉ခုနှစ် ​နောက်ပိုင်းတွင် ​ပရယုဒ္ဓအစိုးရမှ ဝန်ကြီး၄​ယောက်သည် ​ရွေး​ကောက်ပွဲကိစ္စအတွက် ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။
​နောက်​နေ့တွင် ၎င်းတို့ပါတီ၏ ဝန်ကြီးချုပ်​လောင်းများတွင် ပရာယွတ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
​ဝေဖန်မှုများ ​ပရယုဒ္ဓကို အ​ကြောက်လွန်ပြီး မတည်ငြိမ်သူဟု ​ဖော်ပြကြသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်​ရေးရာ ​ပရယုဒ္ဓ၏ အမည်​ပြောင်မှာ တူး (၊(; )ဖြစ်သည်။
သူသည် နရာဖွန် ချန်အိုချာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
နရာဖွန်မှာ ယခင်က စစ်သားများ၏ အမျိုးသမီးများအသင်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။
​ပရယုဒ္ဓ စစ်ဦးစီးချုပ် စဖြစ်သည့် ၂၀၁၀တွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သူတို့တွင် အမွှာ သမီး၂​ယောက်ရှိသည်။
ပိုလွန်နာရုဝါ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ မြောက်အလယ်ပိုင်းပြည်နယ် ပိုလွန်နာရုဝါ ခရိုင်ရှိ အဓိကမြို့ ဖြစ်သည်။
ကာဒူးရူးဝယ်လာ ဒေသသည် ပိုလွန်နာရုဝါ မြို့သစ်ဖြစ်ပြီး အခြားသော ပိုလွန်နာရုဝါ ဒေသများသည် ပိုလွန်နာရုဝါပြည်ထောင်၏ တော်ဝင်ရှေးဟောင်းမြို့ အဖြစ်တည်ရှိသည်။
ပိုလွန်နာရုဝါသည် သီရိလင်္ကာရှိ ပြည်ထောင်များတွင် ဒုတိယမြောက် ရှေးအကျဆုံး ဖြစ်သည်။
ပိုလွန်နာရုဝါအား ပထမ ဗီဂျာယာဗာဟု ဘုရင်မှ ခိုလာ ကျူးကျော်သူများကို ၁၀၇၀ တွင် အောင်ပွဲခံ အနိုင်ရပြီးနောက် နိုင်ငံအား ဒေသခံ ခေါင်းဆောင်၏ အောက်တွင် ပြန်လည်စည်းရုံး၍ မြို့တော်အဖြစ် ပထမဦးစွာ ကြေညာခဲ့သည်။
ပိုလွန်နာရုဝါ ရှေးဟောင်းမြို့ အား ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင် ပိုလွန်နာရုဝါသည် သမ္မတ မိုင်သရီပလာ ဆီရီဆယ်နာ၏ အကြံအစည်ဖြင့် ပိုလွန်နာရုဝါ ပြန်လည်နိုးထခြင်း အမည်ရသော စီမံကိန်းကြီး တစ်ခုဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
ထို စီမံကိန်းတွင် ကဏ္ဍပေါင်းစုံကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်မည် ဖြစ်ပြီး လမ်းများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး နှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုင်ရာ တို့ကို အားလုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်မည် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ခိုလာတို့သည် သီရိလင်္ကာတွင် မြေဆီမြေနှစ် အကောင်းဆုံး မြေများ ရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သဖြင့် သူတို့၏ မြို့တော်အား ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြပြီး ထိုဒေသကို ပိုလွန်နာရုဝါ ဂျာနာနာသာ မန်ဂါလန် ဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။
မဟာဝေလီမြစ်သည် ထိုနေရာအား ဖြတ်သန်း စီးဆင်းနေပြီး ပင်လယ်သို့ တိုင်အောင် စီးဆင်းသွားသည်။
ပထမ ဗီဂျာယာ ဗာဟု မှ အောင်မြင်စွာ သိမ်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ပိုလွန်နာရုဝါ၏ အမှန်တကယ် သူရဲကောင်းဟု သမိုင်းစာအုပ်များတွင် ညွှန်းဆိုကြသည်မှာ ဒုတိယ ပရာကရာမာဗာဟု ဘုရင် ဖြစ်သည်။
ထိုဘုရင် အုပ်စိုးစဉ် အချိန်အား ပိုလွန်နာရုဝါ၏ ရွှေခေတ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ဘုရင်၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် ကုန်သွယ်ရေး နှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတို့ ထွန်းကားခဲ့ပြီး ထိုဘုရင်မှာ အလွန်စိတ်ဓာတ်ပြင်းပြသူ ဖြစ်ကာ ကောင်းကင်မှ ကျလာသော မိုးရေတစ်စက်ကိုမျှ အဆုံးအရှုံး မခံပဲ ထိုမြေ၏ တိုးတက်မှုအတွက် အသုံးချသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် အနုရာဒါပူရ ခေတ်ကထက် ပိုမို၍ သာလွန် ကောင်းမွန်သော ဆည်မြောင်းစနစ်များကို ပရာကရာမာဗဟု ဘုရင်၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ထိုစနစ်သည် ယနေ့ထက်တိုင်အောင် အသုံးပြုလျက် ရှိကြပြီး နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် အလွန်ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ရာသီ ၌ ပင်လျှင် စပါးစိုက်ပျိုးရန် အတွက် လိုအပ်သော ရေကို ပေးဝေပေးလျက် ရှိသည်။
ထိုစနစ်များထဲတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးမှာ ပရာကရာမာ ဆာမူဒရာ သို့မဟုတ် ပရာကရာမာ ပင်လယ်ဟု ခေါ်သော စနစ် ဖြစ်သည်။
ပရာကရာမာဗာဟု ဘုရင်၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် ပိုလွန်နာရုဝါပြည်ထောင်မှာ စားရေရိက္ခာ ဖူလုံခြင်း ရှိခဲ့သည်။
ပိုလွန်နာရုဝါအားဆက်ခံသူ ပထမ နစ်ဆန်ကာမာလာ ဘုရင် မှလွဲ၍ အခြားသော ဘုရင်များသည် စိတ်ဓာတ် အနည်းငယ်ပျော့ညံ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ လွှတ်တော်အတွင်း အမြဲတစေ ပဋိပက္ခ ဖြစ်လေ့ ရှိသည်။
သူတို့သည် တောင်အိန္ဒိယပြည်ထောင်များနှင့် လက်ဆက်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုနီးစပ်သော မဟာမိတ် ပြုလိုကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် လက်ဆက်ခြင်းအား ဒေသအတွင်းရှိ တော်ဝင်မင်းဆက်မှ လွှမ်းမိုးသွားသည် အထိပင် ဖြစ်သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ၁၂၁၄တွင် အာယာကာခရာဝတီ မင်းဆက်မှ ကာလင်ဂါ မာဂါဘုရင်မှ ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ထိုဘုရင်မှ ဂျက်ဖနာပြည်ထောင် (၁၂၁၅-၁၆၂၄ အေဒီ) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် ယနေ့ခေတ်တွင် ပိုလွန်နာရုဝါ ရှေးဟောင်းမြို့သည် နိုင်ငံအတွင်း အကောင်းဆုံး စီမံတည်ဆောက်ထားသော ရှေးဟောင်းသုတေသန အမွေအနှစ် မြို့တော် တစ်ခု အဖြစ်တည်ရှိကာ ပြည်ထောင်၏ အစဦးဆုံး အုပ်စိုးသူများ၏ စည်းကမ်းကျနမှုနှင့် ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှုတို့ကို သက်သေအဖြစ် ညွှန်ပြနေကြသည်။
ထိုမြို့တော်၏ အလှအပကို ဒူးရန်း ဒူးရန် တေးဂီတအဖွဲ့၏ သီချင်းဗွီဒီယို "Save a Prayer" ၏ နောက်ခံ အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ပိုလွန်နာရုဝါ ရှေးဟောင်းမြို့အား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။
မြို့ဟောင်း၏ အနီးတွင် အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အတွက် ရည်ရွယ်သော ဟိုတယ်အချို့ရှိသည့် မြို့ငယ်ကလေးတစ်မြို့ ရှိပြီး ပစ္စည်းများကို တောက်ပစွာခင်းကျင်းထားသည့် အရောင်းဆိုင်များနှင့် တစ်နေ့တာ အသုံးအဆောင်များ ရောင်းချသည့် အရောင်းဆိုင်များ ရှိသည်။
လမ်းမကြီး နှင့် မြို့ဟောင်းမှ ၆ ကီလိုမီတာမျှ ဝေးသောနေရာတွင် အသစ်တည်ဆောက်ထားသည့် မြို့သစ်ဟု ခေါ်သည့် နေရာရှိပြီး အစိုးရရုံးများ ရှိသည်။
ခရိုင်တွင်း အကြီးဆုံးကျောင်းဖြစ်သည့် ပိုလွန်နာရုဝါ တော်ဝင်ဗဟို ကောလိပ်သည် မြို့သစ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပိုလွန်နာရုဝါသည် မြောက်အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း အသန့်ရှင်းဆုံးနှင့် အလှပဆုံး မြို့တစ်မြို့ဟု နာမည်ကျော်ကြားသည်။
စိမ်းလန်းသော ပတ်ဝန်းကျင်၊ ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် ရှေးခေတ် အဆောက်အဦးများ နှင့် ၁၂၀၀ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ကြီးမားသော ရေကန်ကြီး ဖြစ်သည့် ပါရာကရာမာ ဆာမုဒရာ၊ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား ဟိုတယ်များ နှင့် ဧည့်ဝတ်ပျူငှာသော ဒေသခံများက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်နေကြသည်။
အခြားကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား ဆွဲဆောင်မှုမှာ မြို့အတွင်းရှိ တိုကေးအမြီးရှည်မျောက်များ ဖြစ်သည်။
ထိုမျောက်များသည် လူတို့နေထိုင်သည့် အချိန်မှစ၍ အပျက်အစီးများကြားတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး လူတို့ ဆက်လက်မနေထိုင်တော့သော်လည်း ဆက်လက်၍ ပွားများနေကြသည်။
ကျောက်ဖယားမြစ်(၊ ၊ , သို့မဟုတ် Pronunciation)(စော့ဗရယာမြစ်)သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဓိကမြစ်ကြီးတစ်စင်းဖြစ်သည်။
မြို့တော်ဘန်ကောက်ကို ဖြတ်၍ စီးဆင်းကာ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်း စီးဝင်သည်။
အမည်နာမ ရှေးကျလှသော ဥရောပမြေပုံများတွင် ကျော့ဗြးယာမြစ်အား (မေနမ်မြစ်) သို့မဟုတ် (မေဵနာံ့)(Thai: แม่น้ำ)ဟု တွေ့နိုင်သည်။
ထိုင်းမြေတိုင်းဌာန မတည်ထောင်မီကရှိခဲ့သော သယာမ်အစိုးရမြေတိုင်းဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ ဂျိမ်း အမ်စီ ကာသရီက ပြောကြားခဲ့သည်မှာ မိနမ်မှာ ယေဘူယျ အမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ (မေ) မှာ အမေဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်ပြီး (နမ်)မှာ ရေဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
"သယာမ်တိုင်းပြည်၏ အဓိကအကျဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။
သယာမ်၏ မိုင်းတွင်းဌာနတွင် ၁၈၉၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၆ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဟားဘတ်ဝါတန်စမစ် မှ ၁၈၉၈ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော သူ၏စာအုပ်တွင် မေနမ်ကျော့ဗြးယာ ဟု ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ အတွင်းရှိ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ မီဒီယာတွင် ကျောက်ဖယားမြစ်ကို မြစ်ဘုရင်ဟု ရံဖန်ရံခါ ဘာသာပြန်တတ်ကြသည်။
ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ကျော့ဗြးယာမြစ် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျောက်ဖယားမြစ်မှာ နခွန်စဝမ်ဒေသ (ပတ်နမ်ဖို) တွင် ပင်မြစ်နှင့် နမ်မြစ်တို့ ပေါင်းဆုံကာ မြစ်ဖျားခံလာသည်။
ထို့နောက်တွင် တောင်ဘက်သို့ အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်များမှ ဘန်ကောက်မြို့သို့ စီးဆင်းကာ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်း စီးဝင်သည်။
ချနတ်ဒေသတွင် သချင်းမြစ်လက်တက် စီးဆင်းသည်။
သချင်းမြစ်မှာ ပင်မမြစ်ကြီးနှင့်အပြိုင် စီးဆင်းကာ ဘန်ကောက်မြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်အကွာ စမွတ်ဆခွန်ဒေသတွင် ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်း စီးဝင်သည်။
ချိုင်းနတ်ဆည် အောက်ပိုင်းမှစသော အနိမ့်ပိုင်းလွင်ပြင် ဒေသမှစ၍ ခလွန်ဟုခေါ်သော တူးမြောင်း များစွာရှိသည်။
ထိုတူးမြောင်းများမှာ ဒေသတွင်း ကောက်ပဲသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ရေသွင်း တူးမြောင်းများဖြစ်သည်။
ကျောက်ဖယားမြစ်၏ ယေဘူယျ ကိုဩဒိနိတ်အညွှန်းမှာ 13N၊ 100E ဖြစ်သည်။
ဤဒေသတွင် မုတ်သုံရာသီဥတုရှိပြီး တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေချိန် ခန့်ရှိသည်။
ဘန်ကောက်မြို့တွင် အပူချိန် ရှိသည်။
မြစ်ကြောင်း ပြုပြင်ခြင်းများ ပင်မမြစ်နှင့် သူ၏ တူးမြောင်းများ အယုဓယခေတ်က ကျောက်ဖယားမြစ် အောက်ပိုင်းတွင် လူလုပ်ပြုပြင်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
တူးမြောင်း တော်တော်များများမှာ မြစ်ဘေးတွင် ကြီးမားသော ကွင်းများအဖြစ် တည်ရှိသည်။
၁၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး မြစ်ကြောင်းပြုပြင်မှုဖြစ်သော ရှည်လျားသော တူးမြောင်းတစ်ခုကို ချာရီချာဘုရင်၏ အမိန့်တော်ဖြင့် တူးဖော်ခဲ့သည်။
ခလွန်လတ် ဟုခေါ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ခလွန် ဘန်ကောက်နွိုင်ဟု သိကြသည်။
ဤတူးမြောင်းမှာ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့မှ မြို့တော် အယုဓယသို့ လာရောက်ကြမည့် သင်္ဘောများကို 13–14 km ခရီးတိုစေသည်။
Steve Van Beek: The Chao Phya, p.39 ၁၅၄၂ ခုနှစ်တွင် ခလွန်လတ်ဘန်ကောက်ဟု ခေါ်သော ၂ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသော တူးမြောင်းတစ်ခု တူးဖော်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ခလွန်ဘန်ကောက်ရီဟု သိကြသည်။
ထိုတူးမြောင်းမှာ မြစ်အတွင်း ခရီးသွားလာရေး လမ်းကြောင်းကို တိုစေသည်။
၁၆၀၈ ခုနှစ်တွင် ခလွန်ဘန်ဖို ဟုခေါ်သော ၇ ကီလိုမီတာရှည်လျားသော တူးမြောင်းကို တူးဖော်ပြီးစီးခဲ့ပြန်သည်။
ထိုတူးမြောင်းမှာ ကျောက်ဖယားမြစ်၏ မူလလမ်းကြောင်းကို တိုတောင်းစေသည်။
၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် ခလွန်လတ်မောင်းနော့သဘူရီ တူးမြောင်းကို တူးဖော်ပြီးစီးခဲ့သည်။
၁၇၂၂ ခုနှစ်တွင် ခလွန်လတ်ကရတ်နွိုင် ဟုခေါ်သော တူးမြောင်းတစ်ခုကို တူးဖော်ပြီးစီးရာ ကျော့ဗြးယာရေကြောင်းခရီးအား တိုစေခဲ့သည်။
ဤလမ်းကြောင်းမှာ ခိုခရတ်ကျွန်းမှ ဖြစ်သည်။
မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ဒေသများ ကျောက်ဖယားမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် မြောက်မှတောင်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာဒေသများမှာ နခွန်စဝမ်ဒေသ၊ အုတုန်သနီဒေသ၊ ချနတ်ဒေသ၊ စင်ဘူရီဒေသ၊ အန်သန်းဒေသ၊ အယုဓယဒေသ၊ ပသွန်သနီဒေသ၊ နော့သဘူရီဒေသ၊ ဘန်ကောက်နှင့် စမွတ် ဖယာခန်ဒေသတို့ ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့များမှာ သမိုင်းကြောင်းအရ အရေးပါသောမြို့များဖြစ်ကာ ရေကြောင်းခရီးကြောင့် လူဦးရေ ထူထပ်ရာမြို့များဖြစ်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကျောက်ဖယားမြစ် ကျောက်ဖယားမြစ်အတွင်းရှိ အစားအသောက် ရောင်းသောလှေ လှေဆိပ်တစ်ခုရှိ ခလွန်ဆန်ဆပ်လှေ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ကျောက်ဖယားမြစ်ကိုဖြတ်၍ တည်ဆောက်ထားသော အဓိကတံတားကြီးများမှာ ရာမ ၆ သံလမ်းတံတား၊ နန်းတော်အနီးမှ ဗြးဖင်ခလိုတံတား၊ ရာမ ၈ တံတား၊ ရာမ ၉ တံတား၊ မီဂါတံတား တို့ဖြစ်သည်။
ဘန်ကောက်တွင် ကျောက်ဖယားမြစ်မှာ ရေကြောင်းဘတ်စ်များ၏ အဓိကသွေးကြောဖြစ်သည်။
နေ့စဉ်နှင့်အမျှ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ဖယ်ရီများ၊ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းကူး ဖယ်ရီများ၊ ဝါးတားတက္ကဆီများ စသည်တို့ဖြင့် ကျောက်ဖယားမြစ်အတွင်းတွင် ကူးလူးသွားလာနေသည်။
ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများသော ဘန်ကောက်မြို့တွင် မိုးပျံရထား၊ မြေအောက်ရထားများအပြင် ဤရေကြောင်းသယ်ယူရေးများဖြင့်လည်း သွားလာကြသည်။
မြစ်နှင့် မြို့တွင်းရှိ တူးမြောင်းများတွင် လှေလိုင်းပေါင်း ၁၅ ခုထက်မက ရှိသည်။
ညပိုင်းတွင် ကျောက်ဖယားမြစ်အတွင်း ညစာသင်္ဘော၊ နေဝင်ချိန်ကြည့်သင်္ဘောများစွာ ရှိတတ်သည်။
ပြည်တွင်းပြည်ပ ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ရာလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဖယား အိတ်စပတ်ဘုတ် (Chao Phraya Express Boat)သည် ကျောက်ဖယားမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ပြေးဆွဲသော ခရီးသည်တင် ရေယာဉ်များဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ရတ်ဘူရီနာနှင့် နော့သဘူရီ အကြားရှိ မှတ်တိုင် ၃၄ ခုတွင် ဆိုက်ကပ်တတ်သည်။
ဖယ်ရီများမှာ ဘန်ကောက်မြို့၏ ကမ်းတစ်ဖက် ၃၂ နေရာတွင် အကူးအပြောင်းရှိသည်။
အမြှီးရှည်လှေ (Long-tail boat) များသည် ကျောက်ဖယားမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ၁၅ နေရာတွင် ဆိုက်ကပ်သည်။
ခလွန် ဆန်ဆပ်လှေ (Khlong Saen Saep boat service) သည် ခလွန် ဆန်ဆပ်တူးမြောင်း တစ်လျှောက် မှတ်တိုင် ၂၇ ခုတွင် ပြေးဆွဲသည်။
ခလွန် ဖရာခနောင်လှေ (Khlong Phra Khanong boat service) ခလွန် ဖရာခနောင်တူးမြောင်း တစ်လျှောက် မှတ်တိုင် ၁၃ နေရာတွင် ပြေးဆွဲသည်။
ခလွန် ဖာစီချရမ်လှေ (Khlong Phasi Charoen boat service)သည် ခလွန် ဖာစီချရမ်တူးမြောင်း တစ်လျှောက် ပြေးဆွဲသည်။
မြစ်လက်တက်များ ကျောက်ဖယားမြစ်၏ အဓိကမြစ်လက်တက်များမှာ ပစပ်မြစ်၊ သောက္ကဲခရမ်မြစ်၊ နမ်မြစ်၊ The principal ပင်မြစ်နှင့် သချင်မြစ်တို့ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဖယား ရေဝေရေလဲ ကျောက်ဖယားမြစ်ပေါ်ရှိ တရုတ်အိမ် ကျောက်ဖယားမြစ်နှင့် သူ၏မြစ်လက်တက်များပါဝင်သော စနစ်အရ ကျောက်ဖယား ရေဝေရေလဲစနစ် ရှိသည်။
ဤစနစ်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး စနစ်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ၏ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြန့်ကျက်ထားသည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ် သချင်းမြစ်မှာ ကျောက်ဖယားမြစ်မှ ခွဲထွက်၍ အပြိုင်စီးကာ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
ကျောက်ဖယားမြစ်နှင့် သချင်းမြစ်နှင့် မြစ်လက်တက်များရှိသော ထိုကြားဒေသသည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဖြစ်သည်။
ဇီဝမျိုးကွဲများ ကျောက်ဖယားမြစ်ထဲမှ တွေ့ရသော ဝတ်အရုဏ်ဘုရား ကျောက်ဖယားစနစ်၏ အောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သော နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် စိမ့်မြေတောများ၊ အပူပိုင်းနှင့် စိမ့်သမနွေရွက်ကြွေတောများ ရှိသည်။
မြောက်မှတောင်သို့ ရှည်ကာ ကျယ်သည်။
မူလ စိမ့်မြေတောများမှာ ဖယ်ရှားခြင်းခံခဲ့ရပြီး လွင်ပြင်များအဖြစ်ပြောင်းလဲကာ စပါး၊ ကောက်ပဲသီးနှံ၊ အခြား စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဘန်ထိုဒေသတွင် ကျက်စားသော သားရဲတိရစ္ဆာန်များပါ ပျောက်ကွယ်ကုန်သည်။
ထိုအထဲတွင် ငါးများ၊ ငှက်များပါ ပါဝင်သည်။
ငါးများ thumb|ဆူးကြီး သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ရေချိုငါးဖြစ်ကာ အလေးချိန် ရှိသည်။
but the natural population has been extirpated from Chao Phraya. ကျောက်ဖယား ရေဆင်းစနစ်အတွင်း ငါးမျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၈၀ ခန့်ရှိသည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ရာမ ၈ တံတား ဘန်ကောက်မြို့ ကိုးကား Category:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြစ်များ။
မဲဆောက်မြို့ သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာနတစ်ခု အဖြစ် ရှိသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လာသူ များနှင့် ဒုက္ခသည်များ ရှိသောကြောင့် လူသိများသည်။
တာ့ခ်ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး တာ့ခ်မြို့ မှ ၈၇ ကီလိုမီတာကွာဝေးကာ ဘန်ကောက်မြို့မှ ၄၉၂ ကီလိုမီတာ ကွာဝေးသည်။
မဲဆောက်ဒိစတြိတ် ၏ ဒိစတြိတ်ရုံးချုပ် တည်ရှိရာမြို့ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံကြား ဆက်သွယ်သည့် တံခါးပေါက် တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ကျောက်သံပတ္တမြား နှင့် ကျွန်းသစ်တို့ ကုန်သွယ်ရာ နေရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်း နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှု တို့ အတွက်လည်းကောင်း နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် မဲဆောက်သည် သူကြီးအုပ်ချုပ်သော နယ်တစ်ခု သာဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က လူဦးရေမှာ ၁၂,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင် မဲဆောက်အား စည်ပင်သာယာ နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ကျေးရွာ ၂၇ ရွာကို အုပ်ချုပ်ရာ အဖြစ်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြို့အဖြစ် အဆင့်မြှင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပထဝီဝင် အနီးအနားရှိ ဒိစတြိတ်များမှာ မြောက်ဘက်တွင် မဲပ ဒိစတြိတ်ခွဲ ၊ တောင်ဘက်တွင် မဲတောင် ဒိစတြိတ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မဲပ နှင့် ဖရားသတ် ဖာဒန် ဒိစတြိတ်ခွဲ နှင့် အနောက်ဘက်တွင် သာဆိုင်လတ် ဒိစတြိတ်ခွဲ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မဲဆောက်မြို့ အနီးတွင်း သောင်းရင်းမြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက် ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ် အဖြစ် တည်ရှိကာ သောင်းရင်းမြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကရင်ပြည်နယ် အတွင်း ပါဝင်သော မြဝတီမြို့ ရှိသည်။
စီးပွားရေး left|150px|thumb|ရင်းမြွေ ဈေး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ခြင်းသည် မဲဆောက်မြို့ စီးပွားရေး၏ အကြီးမားဆုံး အပိုင်းဖြစ်သည်။
မဲဆောက်တွင် ကျောက်မျက်ရတနာနှင့် ကျွန်းသစ်တို့ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရာ ဈေးရှိသည်။
မြို့အတွင်းရှိ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများက လုပ်ကိုင်လျက် ရှိကြပြီး မြန်မာတို့သည် ဒေသအတွင်းရှိ ကာယသုံး အလုပ်များနှင့် စက်ရုံများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လျက် ရှိကြသည်။
မဲဆောက်မြို့သည် တရားမဝင် မှောင်ခိုရောင်းဝယ်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်း တို့၏ ဒဏ်ကို ခံရသည်။
ထိုင်း-မြန်မာချစ်ကြည်ရေးတံတားသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် တံခါးပေါက်အဖြစ်တည်ရှိသည်။
ရင်းမြွေဈေး အပါအဝင် မဲဆောက်မြို့လယ်မှ ကီလိုမီတာ အနည်းငယ်ဝေးသော နယ်စပ်ဒေသတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်သွင်းသာသော ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် သစ်သားဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက် ရှိကြသည်။
စစ်အစိုးရခေါင်းဆောင်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပရာရွတ် ချန်အိုချာ သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလတွင် သူ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို အသုံးပြု၍ ပုဒ်မ ၄၄ အရ ယာယီကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး မဲဆောက်၏ ဒိစတြိတ်ခွဲဖြစ်သော သာဆိုင်လတ် ဒိစတြိတ်ခွဲရှိ ဝမ်တာ့ခ်ဟန် ဒေသကို အထူးစီးပွားရေးဇုန် အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။
လက်ရှိ အစီအစဉ်အရ သာဆိုင်လတ် ရှိ ၂,၂၀၀ ရိုင် (၈၈၀ ဧကခန့်) မျှ ရှိသော မြေများကို အထူးစီးပွားရေးဇုန် အဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ဖြစ်သည်။
အစိုးရမှ စီမံကိန်းကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းရသော ရွာသားများအား ၎င်းတို့ ပိုင်ဆိုင်သော မြေ ၁ ရိုင်လျှင် ၇,၀၀၀ မှ ၁၂,၀၀၀ ဘတ်အထိ လျော်ကြေးပေးခဲ့ပြီး အခြား ဒိစတြိတ်တစ်ခု ဖြစ်သော တာ့ခ်တွင် ပြန်လည် နေရာ ချပေးခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ပေါက်ဈေးအရ မဲဆောက်တွင် မြေ ၁ ရိုင်လျှင် ဘတ် ၁ သန်း ခန့်မျှ ပေါက်ဈေးရှိသဖြင့် ရွာသားများက လျော်ကြေးပေးရန် ကမ်းလှမ်းမှုကို ငြင်းဆိုကြသည်။
ရာသီဥတု မဲဆောက်တွင် ကော့ပန် ရာသီဥတု အမျိုးအစားအရ အပူပိုင်း ဆဗားနား ရာသီဥတု ရှိသည်။
ဆောင်းရာသီသည် ခြောက်သွေ့ပြီး အလွန်ပူသည်။