kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(ခ) မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် စတင်ခွင့်ပြုသည့်နှစ်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ထက်မပိုစေဘဲ ခွင့်ပြုနိုင်သည်။
(ဂ) ပုဒ်မခွဲ (က) ပုဒ်မခွဲငယ် (၁)နှင့် ပုဒ်မခွဲ(ခ)တို့အရ ခွင့်ပြုထားသော သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လိုသော လုပ်ငန်းအတွက် လုပ်ငန်း အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ထပ်မံ၍ စုစုပေါင်း နှစ်ပေါင်း ၃၀ ထက် မပိုစေဘဲ အကြိမ်ကြိမ် ခွင့်ပြုနိုင်သည်။
(ဃ) ဓာတ်သတ္တုထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၊ သတ္တုတွင်းဝန်ကြီး ဌာနနှင့် ညှိနှိုင်းခွင့်ပြုနိုင်သည်။
(င) အစိုးရက ခွင့်ပြုထားသော ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်သည့် အခြားလုပ်ငန်းများတွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၊ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနနှင့် ညှိနှိုင်းခွင့်ပြုနိုင်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဥပဒေအရ ခွင့်ပြုထားသော ရင်းနှီးမြှပ်နှံသူ များသို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု ဥပဒေအရ ခွင့်ပြုထားသော ရင်းနှီးမြှပ်နှံသူများ ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းက မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် လျှောက်ထားလာပါက နိုင်ငံသားများ ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းမရှိသော လုပ်ငန်းများသာ ရင်းနှီးမြှပ်နှံ လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် စိစစ်ခွင့်ပြုရမည်။
အခန်း (၅) အာမခံကြေးနှင့် မြေခွန် ၁၃။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိသူက လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် ပေးသွင်းရမည့် အာမခံကြေးနှုန်းထားကို သတ်မှတ်ရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်အတွက် ကောက်ခံမည့် မြေခွန်နှုန်းထားနှင့် သင့်တင့်သော မြေခွန် ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုသည့်ကာလကို လုပ်ငန်းအမျိုးအစား၊ သီးနှံအမျိုးအစားအလိုက် သတ်မှတ်ရမည်။
ဦးစီးဌာနသည် - (က) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူထံမှ မြေခွန်ကို လုပ်ငန်းအမျိုးအစား၊ သီးနှံအမျိုးအစား အလိုက် မြေခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ကာလကုန်ဆုံးသည့်နေ့မှစ၍ စည်းကြပ်ခြင်းနှင့် ကောက်ခံခြင်းပြုရမည်။
(ခ) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူ၏ မြေခွန်ပေးသွင်းခြင်းကို ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရမည်။
အခန်း (၆) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းချက်များ ၁၆။
မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူသည် - (က) ခွင့်ပြုထားသည့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားနှင့် ယင်းနှင့်ဆက်နွယ်လျက်ရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကိုသာ လုပ်ကိုင်ရမည်။
(ခ) လုပ်ပိုင်ခွင့်ရမြေကို စတင်ခွင့်ပြုသည့်နေ့မှစ၍ လေးနှစ်အတွင်း သတ်မှတ်ချက် အတိုင်း လုပ်ငန်းပြီးစီးသည်အထိ ဖော်ထုတ်လုပ်ကိုင်ရမည်။
သဘာဝဘေး အန္တရာယ်ကြောင်းသော်လည်းကောင်း၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိသာ အခြေအနေ ကြောင့်သော်လည်းကောင်း ကုန်လွန်သွားသည့် အချိန်အတွက် သတ်မှတ်ကာလ ကို ဗဟိုကော်မတီမှ ပြန်လည်ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။
(ဂ) ခွင့်ပြုထားသည့် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့၏ခွင့်ပြုချက်မရရှိဘဲ ပေါင်နှံခြင်း၊ ပေးကမ်းခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း၊ အငှားချထားခြင်း၊ အခြားနည်းဖြင့် လွှဲပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ခြင်းမပြုရ။
(ဃ) မိမိလုပ်ကိုင်ခွင့်ရရှိသည့် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများအတွက် မြေခွန်ကို အပြေအကျေ ပေးဆောင်ရမည်။
(င) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဗဟို ကော်မတီက သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာရမည်။
(စ) ခွင့်ပြုချက်ရယူထားသော လုပ်ငန်းမှအပ မြေပေါ်မြေအောက်ရှိ အခြားသယံဇာတ ပစ္စည်းများကို ထုတ်ယူခြင်းမပြုရ။
(ဆ) ခွင့်ပြုထားသောမြေအတွင်း သယံဇာတပစ္စည်းများတွေ့ရှိ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်လိုသဖြင့် ခွင့်ပြုထားသော မြေဧရိယာအနက် လိုအပ်မည့် မြေဧရိယာကို ပြန်လည်သိမ်းယူသည့်အခါ ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ညွှန်ကြားထား သည့်အတိုင်း ပြန်လည်အပ်နှံရမည်။
အခန်း (၇) ကြီးကြပ်ခြင်း ၁၇။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် နှင့်စပ်လျဉ်း၍ တင်ပြလာသည့် ကိစ္စရပ်များအတွက် စိစစ်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက် ခြင်းများကို လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အသီးသီးတွင် လုပ်ငန်းအဖွဲ့ များနှင့် သီးခြားအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်း တာဝန်များအား သတ်မှတ်ပေးရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူက သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း ရှိ မရှိ ကို စစ်ဆေးရန် သက်ဆိုင်ရာဌာနများ စုပေါင်းပါဝင်သော အထူးအဖွဲ့ကို အခါအားလျော်စွာ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ် နိုင်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် အောက်ပါအခြေအနေတစ်ရပ်ရပ်ပေါ်ပေါက်ပါက ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများအနက်မှ လိုအပ်မည့် အနည်းဆုံးမြေဧရိယာကို ပြန်လည်ရယူ ပိုင်ခွင့်ရှိသည် - (က) ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ တွေ့ရှိခြင်း၊ (ခ) နိုင်ငံတော်အကျိုးငှာ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် အထူး စီမံကိန်းလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ခြင်း၊ (ဂ) ဓာတ်သတ္တုထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် ခွင့်ပြုထားသော သတ္တုအမျိုးအစားမှအပ အခြား သယံဇာတပစ္စည်းများ တွေ့ရှိခြင်း၊ (ဃ) ပုဒ်မ ၄၊ ပုဒ်မခွဲ (က)၊ (ခ)နှင့် (ဃ)တို့ပါ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် သယံဇာတ ပစ္စည်းများတွေ့ရှိခြင်း။
ဗဟိုကော်မတီသည် ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို ပုဒ်မ ၁၉ အရ ပြန်လည်ရယူခြင်းအတွက် လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက အမှန်တကယ် ရင်းနှီးမြှပ်နှံ ထားသည့် ကုန်ကျစရိတ်ငွေများကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ကာလ တန်ဖိုးတွက်ချက်၍ သင့်လျော်သည့် သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျော်ကြေးရရှိစေရန် သက်ဆိုင်ရာဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက ဤဥပဒေပါစည်းကမ်းချက် တစ်ရပ်ရပ်ကို ချိုးဖောက်ကြောင်း တွေ့ရှိလျှင် မူလပေးသွင်းထားသော အာမခံကြေးကို နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေအဖြစ် သိမ်းဆည်းမည့်အပြင် လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ကိုလည်း ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခွင့်ရှိသည်။
ဤဥပဒေ မပြဋ္ဌာန်းမီ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဗဟိုအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုမိန့်အရ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိထားသော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများသည် - (က) ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းဧရိယာ၊ ခွင့်ပြုမိန့်ထုတ်ပြန် သည့်ရက်စွဲနှင့် စာအမှတ်တို့ကို ပြည့်စုံစွာဖော်ပြပြီး အမှန်တကယ် ဖော်ထုတ် လုပ်ကိုင် အသုံးပြုပြီးသော ဧရိယာနှင့် ကျန်ရှိနေသော ဧရိယာတို့ကို အထောက် အထားခိုင်လုံစွာဖြင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများ ပူးတွဲလျက် မှတ်တမ်းပြုစုပြီး ဗဟို ကော်မတီသို့ တင်ပြရမည်။
(ခ) ဖော်ထုတ်လုပ်ကိုင် အသုံးပြုပြီးဖြစ်သော မြေလွတ်၊ မြေလပ်၊ မြေရိုင်းများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဤဥပဒေနှင့်အညီ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
(ဂ) မူလခွင့်ပြုကာလထက် ကျော်လွန်သည်အထိ ဖော်ထုတ်လုပ်ကိုင် အသုံးပြုခြင်း မရှိသေးသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို နိုင်ငံတော်က ပြန်လည် သိမ်းယူပြီး ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။
(ဃ) မူလခွင့်ပြုကာလအတွင်း သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း သို့မဟုတ် စည်းကမ်းချက်ကို ချိုးဖောက်ကြောင်း တွေ့ရှိပါက အာမခံကြေးကို နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေအဖြစ် သိမ်းဆည်းခံရမည့်အပြင် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းခံရမည်။
အခန်း (၈) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူများအား ပံ့ပိုးဆောင်ရွက်ခြင်း ၂၃။
ဗဟိုကော်မတီသည် - (က) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူက စိုက်ပျိုးရေး သို့မဟုတ် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းအတွက် နည်းပညာ၊ မျိုးကောင်း မျိုးသန့်နှင့် အခြားပံ့ပိုးမှုများကို ဆက်သွယ်တောင်းခံလာလျှင် လိုအပ်သလို ကူညီ ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။
(ခ) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူကရင်းနှီးမြှပ်နှံ မှုအတွက် ချေးငွေများ ရရှိလိုလျှင်လည်းကောင်း၊ ပံ့ပိုးပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှု အကူအညီလိုလျှင်လည်းကောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းသို့ စိစစ် ထောက်ခံပေးနိုင်သည်။
(ဂ) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူက လုပ်ငန်း အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် မုန်တိုင်းကျရောက်ခြင်းကဲ့သို့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ကြီးမားသည့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ပါက နိုင်ငံတော်မှ အထူးချေးငွေရရှိရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနသို့ ထောက်ခံ ပေးနိုင်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် သတ်မှတ်ကာလအတွင်း စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ပြီးစီးသည် အထိ လုပ်ငန်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူအား အာမခံကြေး ပြန်လည်ထုတ်ပေးရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် - (က) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိထားသူက လုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဒေသခံတောင်သူ လယ်သမားများနှင့် အငြင်းပွားခြင်း၊ ဟန့်တားနှောက်ယှက်ခြင်း၊ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်း၊ အကျိုးဖျက်ဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်ခံရကြောင်း တင်ပြလာ လျှင် သက်ဆိုင်ရာဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဦးစွာညှိနှိုင်းပေးရမည်။
ညှိနှိုင်း၍ မရပါက ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
(ခ) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ချပေးထားသော မြေဧရိယာပေါ်တွင် ယခင်ကတည်းက လက်ရှိစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နေသော ဒေသခံ တောင်သူလယ်သမားများ၏ စိုက်ပျိုးမြေများ ပါဝင်နေပါက တရားဝင်လုပ်ကိုင် ခွင့်ရရှိထားခြင်း မရှိသည့်တိုင် နစ်နာမှုမရှိစေရန် ယင်းတို့၏ဆန္ဒအပေါ် ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ပေးရမည်။
(ဂ) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ချထားပေးသော မြေဧရိယာအပေါ်တွင် ယခင်ကတည်းက လုပ်ကိုင်ခွင့် ရရှိထားပြီးသော တောင်သူလယ်သမားများရှိပါက ၎င်းတို့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဥပဒေနှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်စေရမည်။
အခန်း (၉) ပြစ်မှုနှင့်ပြစ်ဒဏ်များ ၂၆။
မည်သူမဆို ဤဥပဒေအရ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရှိသော မြေပေါ်ရှိပစ္စည်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အကျိုးဖျက်ဆီးကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရလျှင် ထိုသူကို သုံးနှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်တစ်ဆယ်သိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
မည်သူမဆို မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက သော်လည်းကောင်း၊ ယင်း၏ကိုယ်စား တာဝန်ရှိသူကသော်လည်းကောင်း ခွင့်ပြုခြင်းမရှိဘဲ ဤဥပဒေအရ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိသောမြေတွင် ဝင်ရောက်ကျူးကျော်လုပ်ကိုင်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကို နှစ်နှစ်ထက်မပို သော ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်ငါးသိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
မည်သူမဆို မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူကိုဖြစ်စေ၊ ထိုသူ၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ လုပ်ကိုင်သူကိုဖြစ်စေ ဤဥပဒေအရ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိသောမြေတွင် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကို ဟန့်တားနှောက် ယှက်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကို တစ်နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ဖြစ်စေ၊ ကျပ်သုံးသိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
မည်သူမဆို ဤဥပဒေအရ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းထားသည့် မြေပေါ်မှ ထွက်ခွာဖယ်ရှားပေးရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကို တစ်နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်သုံးသိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
အခန်း (၁၀) အထွေထွေ ၃၀။
အခန်း (၉)ပါ ပြစ်မှုများကို ရဲအရေးယူပိုင်ခွင့်ရှိသော ပြစ်မှုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများလုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူ အား လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ပြီးစီးမှုအခြေအနေကို သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ တင်ပြစေနိုင် သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆောင်ရွက်မှုကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ ခြောက်လလျှင် တစ်ကြိမ်တင်ပြရမည်။
မူဝါဒ ဆိုင်ရာ အဆုံးအဖြတ်ခံယူရန် ပေါ်ပေါက်ပါက နိုင်ငံတော်သမ္မတထံသို့ နည်းလမ်းတကျတင်ပြ၍ လမ်းညွှန်မှုခံယူရမည်။
ဤဥပဒေအရဖွဲ့စည်းထားသော ဗဟိုကော်မတီသည် ဤဥပဒေမပြဋ္ဌာန်းမီက ဖွဲ့စည်း ခဲ့သော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေး ဗဟိုအဖွဲ့၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဆက်ခံဆောင်ရွက်ရမည်။
ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် - (က) ဝန်ကြီးဌာနသည် လိုအပ်သော နည်းဥပဒေများ၊ စည်းမျဉ်းနှင့် စည်းကမ်းများကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏သဘောတူညီချက်ဖြင့် ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
(ခ) ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဗဟိုကော်မတီတို့သည် လိုအပ်သော အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကျွန်ုပ်လက်မှတ် ရေးထိုးသည်။
(ပုံ) သိန်းစိန် နိုင်ငံတော်သမ္မာ ပြည်ထောင်စုသမ္မမြန်မာနိုင်ငံတော် Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ။
လူ၏ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းသည် ပါးစပ်မှစ၍ စအိုတွင် အဆုံးသတ်သည်။
ထိုထဲတွင် အစာအိမ်၊ အူမကြီး၊ အူသိမ်တို့ ပါဝင်သည်။
လူ၏ အစာခြေစနစ်ဆိုသည်ကား ပိုမိုကျယ်ပြန့်ပြီး အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းအပြင် အစာခြေဖျက်ရာတွင် ပါဝင်သော တံတွေးဂလန်းများ၊ အသည်း၊ ပန်ကရိယ စသည့် အင်္ဂါများပါ ပါဝင်သည်။
အရွယ်ရောက်ပြီး ယောက်ျားတစ်ယောက်၏ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းသည် ၅ မီတာ (ပေ ၂၀) ခန့် ရှည်သည်။
ကြွက်သားများ၏ လှုံ့ဆော်မှုမပါက ၉ မီတာ (ပေ ၃၀) ခန့် ရှည်နိုင်သည်။
ဤလမ်းကြောင်းကို အပေါ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုး ခွဲထားသည်။
သန္ဓေသားဘဝတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို မူတည်ပြီး foregut, midgut, hindgut ဟူ၍ ၃ မျိုးလည်း ခွဲကြသည်။
အစာချေဖျက်ရာတွင် ကူညီရန် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းမှ gastrin, secretin, cholecystokinin, grehlin ကဲ့သို့ ဟော်မုန်းများလည်း ထုတ်ပေးသည်။
အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း အပေါ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်း right|thumb|350px အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း အပေါ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းခွဲခြင်းနှင့် ပတ်သတ်၍ ငြင်းခုံမှုများ ရှိသည်။
အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းကို မှန်ပြောင်းနှင့် ကြည့်ရာတွင် သုံးသော အပေါ်ပိုင်း၌ အစာမျိုပြွန် (oesophagus), အစာအိမ် (stomach), သူ့နောက်ကပ်လျက် လမ်းကြောင်း (duodenum) တို့ပါဝင်သည်။
အောက်ပိုင်း၌ စအို၊ rectum၊ အူလမ်းကြောင်း (colon)၊ caecum တို့ပါဝင်သည်။
အစာလမ်းကြောင်းသွေးယိုရာတွင် သုံးသော အပေါ်ပိုင်:၊ အောက်ပိုင်း ခွဲခြားမှုမှာ duodenum နှင့် အူသိမ်၏ အစဖြစ်သော jejunum တို့ ဆုံမှတ်နှင့် ဖြတ်သည်။
Duodenojejunal junction (ဆုံမှတ်) ၏ အပေါ်ဘက်ကို အပေါ်ပိုင်း၊ အောက်ဘက်ကို အောက်ပိုင်းဟု သတ်မှတ်သည်။
သန္ဓေသားဘဝ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို မူတည်၍ ခွဲခြားခြင်း Foregut, midgut, hindgut ဟူ၍ သုံးပိုင်းခွဲထားသည်။
Foregut တွင် အစာမျိုပြွန် (oesophagus) မှ စ၍ duodenum ၏ အပေါ်ပိုင်း ၂ ပိုင်း ပါဝင်သည်။
အစာမျိုပြွန် (oesophagus), အစာအိမ် (stomach), duodenum အပေါ် ၂ ပိုင်း၊ အသည်း၊ ပန်ကရိယ၊ သည်းခြေ တို့ပါဝင်သည်။
Midgut တွင် duodenum ၏ ဒုတိယပိုင်း မှစ၍ အူလမ်းကြောင်း တစ်နေရာထိ ဖြစ်သည်။
duodenum ၏ ဒုတိယပိုင်း၊ တတိယပိုင်း၊ စတုတ္ထပိုင်း၊ အူသိမ် (jejunum, ileum)၊ အူမကြီး (caecum၊ အူအတက် (appendix), ascending colon, transverse colon ၏ ရှေ့ ၃ ပုံ ၂ ပုံ ပါဝင်သည်။
Hindgut တွင် အူမကြီး၏ Transverse colon နောက်ပိုင်း ၃ ပုံ ၁ ပုံ၊ descending colon, sigmoid colon, rectum, anus (စအို) တို့ ပါဝင်သည်။
အစာလမ်းကြောင်းတစ်လျောက် အစာဖြတ်သန်းရန် ကြာချိန် အခြေအနေ အမျိုးမျိုးပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည်။
ပျမ်းမျှအားဖြင့် အစာအိမ်ထဲရှိ အစာ ၅၀% ကို အူထဲသို့ ရောက်ရှိရန် ၂ နာရီခွဲမှ ၃ နာရီခန့် ကြာသည်။
ထို့ကြောင့် အစာအိမ်တစ်ခုလုံး ကုန်စဉ်အောင် ၄-၅ နာရီကြာသည်။
အူသိမ်မှ အစာ ၅၀% ကို ဖယ်ထုတ်ရန် ၂ နာရီခွဲမှ ၃ နာရီခန့် ကြသည်။
အူမကြီးထဲတွင် အစာသည် နာရီ ၃၀ မှ နာရီ ၄၀ ထိ ရှိနေနိုင်သည်။
အစာလမ်းကြောင်းနှင့် ခုခံအားစနစ် အစာလမ်းကြောင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ခုခံအားစနစ်အတွက် များစွာ အရေးပါသည်။
အစာလမ်းကြောင်း၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ဘောလုံးကွင်း တစ်ကွင်းလောက်ထိ ကျယ်ပြန့်ပေသည်။
ထို့ကြောင့် အစာလမ်းကြောင်းထဲ ရောက်လာသော ပိုးမွှားများကို သွေးထဲ မရောက်အောင် တားဆီးဖို့ကား အရေးကြီးပေသည်။
အစာလမ်းကြောင်း၏ အက်စက်ဓာတ်ရှိသော pH (1-4) သည် ဝင်လာသော ပိုးမွှားများကို သေစေသည်။
အကျိအချွဲများတွင် ပါသော ခုခံအားစနစ် (Ig A antibodies) ကလဲ ပိုးမွှားများကို သတ်ဖြတ်သည်။
တံတွေးနှင့် သဲခြေရည်တွင် ပါသော အန်ဇိုင်းဓာတ်များကလဲ ခုခံအားစနစ်တွင် အရေးပါသည်။
အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းတွင် လူကို အကျိုးပြုသော ပိုးမွှားများ ရှိသည်။
ထိုအကျိုးပြုသော ပိုးမွှားများသည် လူကို ဒုက္ခပေးသော ပိုးမွှားများ မရှင်သန်အောင် တားဆီးပေးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အစာခြေ စနစ် ကဏ္ဍ:ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် ကဏ္ဍ:ကိုယ်ခန္ဓာ စနစ်များ။
မာရင်း လီ ပန် (ပြင်သစ် - Marine Le Pen၊ မွေးရက် - ၅ ဩဂုတ် ၁၉၆၈) သည် ပြင်သစ် နိုင်ငံရေးသမား။
ရည်ညွှန်းကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ : မာရင်း လီ ပန် ဥရောပ ပါလီမန် : အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဝက်ဘ်ဆိုက် Category:ပြင်သစ် နိုင်ငံရေးသမားများ။
နော်လီဇာ ဘင်ဆင် () (၁၉၄၁-၂၀၁၀) သည် ကရင်လူမျိုး အလှမယ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားရေးရာ လှုပ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၄၁ ခု၊ မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်၊ ရှစ်မိုင်နေ စောဘင်ဆင်နှင့် နော်ချစ်ခင် တို့မှ မွေးသည်။
စောဘင်ဆင်သည် ယခင်က အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ခိုဒါ မိသားစုမှ ဖြစ်ပြီး မော့ဆက် ဘန်ဇီယွန် ကိုဒါ (Moses Ben-Zion Kodar) ဟု တွင်သည်။
ဂျူးဘာသာဝင် ဖြစ်သည်။
နော်ချစ်ခင်နှင့် ၁၉၃၉ တွင် လက်ထပ်ပြီးနောက် နှစ်ခြင်းခံကာ ခရစ်ယာန် ဖြစ်လာသည်။
Catriona Knapman (Oct 2018) "Karen Rebel". Mekong Review နော်လီဇာမှာ မောင်နှမ ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်များ ဝင်သည့်အခါ အရီးများရှိသည့် ကာလကတ္တားသို့ ရှောင်သည်။
၁၉၆၃ ခုတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်စာနှင့် ဘွဲ့ရသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဘော်စတွန်ရှိ တက်ဖ် (Tufts) တက္ကသိုလ်သို့ သွားကာ ပညာဆက်သင်သည်။
ထိုမှပြန်လာသော် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ နည်းပြ ဖြစ်လာသည်။
အနုပညာ လှုပ်ရှားမှု ရန်ကုန် အောင်ဆန်းကွင်း၌ ကျင်းပသည့် မယ်ဗမာပြိုင်ပွဲတွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၌ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၈ ၌လည်းကောင်း နှစ်ကြိမ်တိုင် ဆုရသည်။
ဇွန်ပန်းပွင့် (၂၃ ဩ ၂၀၁၇) "The Many Crowns of 'Miss Burma' . မြန်မာတိုင်းမ်. မယ်ဗမာရပြီးနောက် ကမ်းလှမ်းမှုများရှိရာ ရုပ်ရှင် ရိုက်သည်။
သီချင်းလည်း ဆိုသည်။
သီဆိုသော သီချင်းများ ခေါင်းစဉ်ထုတ်ဝေနှစ်တေးရေးမှတ်ချက်ပြုံးချစ်သူစန္ဒယား ချစ်မောင်ဝတ်ရည်နွယ်စန္ဒယား ချစ်မောင် ပါဝင်သော ဇာတ်ကားများ ခေါင်းစဉ်ရုံတင်နှစ်ဒါရိုက်တာသရုပ်ဆောင်ထုတ်ဝေသူမှတ်ချက်ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးမင်းဒင်၁၉၅၈စံတော်သစ် ရုပ်ရှင်ပိတောက်တွေ ပွင့်ပြန်ပေါ့၁၉၅၈ဝေဇင် နော်လွီဇာအေဝမ်း ရုပ်ရှင် တိုင်းရင်းသားရေး လှုပ်ရှားမှု လင်းထင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် လူငယ်များအား စည်းရုံးကာ နော်လွီဇာက ဗိုလ်မြထံ သွားပေါင်းသည်။
တပ်မဟာ(၅) အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာသည်။
ဗိုလ်မြမှာ သဘောထားပြင်းသည့်အတွက် ပြန်ထွက်ကာ ထိုင်းသို့ ကူးသည်။
အမေရိကန်သို့ ရောက်ပြီးနောက် ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံတကာရေးရာ ဘာသာဖြင့် မဟာဘွဲ့ ယူသည်။
ဘားမားဖိုရမ် (Burma Forum) နှင့် ဗမာအတွက် အမေရိကားမှလှုပ်ရှားမှု (US Campaign for Burma) တို့တွင် ပါဝင်ကာ ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့ အကျိုးအတွက် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်ရှိ ကရင်ဒုက္ခသည်များကို အကူအညီများ ပေးသည်။
မိသားစု ဘဝ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲအတွက် ရန်ကုန်လာသည့် ကရင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ အမှတ် (၅) တပ်မဟာမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် လင်းထင် နှင့် ချစ်ကြိုက်ကာ ၁၉၆၄ ခု၊ မေလ ၁၂ ရက်၌ လက်ထပ်သည်။
၁၉၆၅ တွင် လင်းထင်က တောပြန်ခိုရန် ကြိုးစားရာ သထုံအခြေစိုက် တပ်ရင်းတစ်ခုက အသေဖမ်းမိသည်။
ထိုင်းအခြေစိုက် အမေရိကန်ရေတပ် အရာရှိ၊ တက်ဖ် တက္ကသိုလ်၌ စာသင်ဖက်ဖြစ်ဖူးသူ ဂလန်းခရေ့ (Glenn Campbell Craig) နှင့် ၁၉၆၇ တွင် လက်ထပ်ကာ အမေရိကန်သို့ သွားသည်။
စောရန်နိုင် (၄ ဖေ ၂၀၁၀) "Louisa Benson Craig Dies Aged 69"။
ချာမိန်း (Charmaine)၊ ကောလန်း (Colleen ) နှင့် ဘရက်ဖို့ (Bradford) ဟူသော သားသမီး ၃ ယောက်ရသည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ၂၀၁၀ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် ဆန်တာ မော်နီကာ၌ ကွယ်လွန်သည်။
Louisa Craig (1941-2010). Find a Grave. မိခင်၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ချာမိန်းက မယ်ဗမာ (Miss Burma) အမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်သည်။
မြန်မာဘာသာသို့ ဝင်းငြိမ်းက ပြန်မည်ဖြစ်သည်။
Charmaine Craig (2017) "Miss Burma". Grove Press. ကိုးကား Category:တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ Category:၁၉၄၁ မွေးဖွားသူများ Category:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ။
မင်း၏ မှူးမတ်မျိုးပေါင်း ၁၄-ပါးဟူ၏။
အဘိဓာန်မှယူပြသည်၊ ထိုထက်အများလည်းရှိတန်ရာ၏။
မန္တိနီ- မင်းတိုင်ပင်အမတ်၊ သေနာနီ- စစ်သူကြီး ဗိုလ်မှူးအမတ်၊ အက္ခဒသော-တရားဝန်ကြီးအမတ်၊ ဒေါဝါရိကော- တံခါးမှူးအမတ်၊ အကနိဋ္ဌော- ကိုယ်ရံတော်ဗိုလ်မှူးအမတ်၊ မလ္လကော- လက်ပမ်းသည် လက်ဝှေ့တော်သတ်အမတ်၊ သေဝကော- မင်းခစား အဆောင်တော်မြဲအမတ်၊ ဂေရညိကော- ရွှေတိုက်စိုး ငွေတိုက်တော်မှူး (စံကိုင်ပွဲစားအမတ်၊) အဓိကတော- ကလန်ခေါ် တစ်ရွာတည်းကိုကြီးကဲသောအမတ်၊ ဂေါဂေါ- သံပျင်ခေါ် သို့မဟုတ် မြို့သူကြီးခေါ်ရွာအများကိုကြီးကဲသောအမတ်၊ စရော- သူလျှိုစုံထောက်အမတ်၊ ဒူတော- တမန်တော်အမတ်(သံအမတ်၊) ဂဏကော- ဂဏန်း ဟူးရားတတ်အမတ် စာရင်းစစ်မင်းကြီး၊ လေခကော- စာရေးကြီးအမတ်။
နီဂရိတို သို့မဟုတ် ကပ္ပလီလူမျိုးများ ကိုလူမည်းလေးများဟုလည်း တစ်ခါတစ်ရံခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်ကမ္ဘာ့လူများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရာ၌ အေ၊ စီ၊ ဟတ်ဒန်သည် သိုးမွေးကဲ့သို့သော ဆံပင်ရှိသည့် ယူလော့ထရိခိုင်အိုရီယင်တလီခေါ် ကမ္ဘာ့အရှေ့ဖျားရှိ ဆံပင်လိပ်ကောက်သော လူမျိုးများကို ပထမအဓိကအမျိုးအစားအဖြစ် ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။
ဤအမျိုးတွင် နီဂရိတိုအစုနှင့် ပါပူယန်အစုတို့ပါဝင်ကြသည်။
နီဂရိတိုတို့သည် အရပ်အမောင်သပု၍ အသားရောင် မဲသည်။
ယခုအခါ၌ နီဂရိတိုများကို တကျွန်းခေါ် အန္ဒမန်ကျွန်းစု၊ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်အလယ်ပိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုအပါအဝင် လူဇုန်ကျွန်းနှင့် အခြားကျွန်းများ၊ နယူးဂင်နီကျွန်းအပါအဝင် နယ်သာလန်တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။
အန္ဒမန်ကျွန်းနေ နီဂရိတို့မှာ အန္ဒမန်ကျွန်းသား မလ္လာကျွန်းဆွယ်အလယ်ပိုင်းနေ နီဂရိတိုတို့မှာ ဆေမန်၊ နယူးဂင်နီကျွန်းတွင် တပိရို၊ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းတွင် အအီတဟု အသီးသီးတွင်ကြသည်။
နီဂရိတိုတို့ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားမှာ ပင်လယ်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုသော တောင်ပိုင်းအစုငယ် (ဆလုံ၊ မလေးဘာသာစကားများ)၊ ကုန်းပိုင်းတွင်ပြောဆိုသော တောင်ပိုင်းအစုငယ်(မွန်ခမာဘာသာစကားများ)နှင့် လုံးဝမတူချေ။
ယင်းတို့ပြောဆိုသောဘာသာစကားများသည် တစုသက်သက်ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် အစုဝင်အသီးသီးတို့ ပြောသော စကားများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခုနီးစပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
သို့သော ယင်းသို့ နီးစက၏ပ်ကြောင်းကို အသံဥပဒေအရ သက်သေပြရန် လိုသည်။
ထိုဘာသာစကားတို့၌ တခေတ်ကျွန်းဆွယ်ဒေသ၌ နီဂရိတိုတို့ ပြောဆိုခဲ့သော ဘာသာစကားများမှ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဝေါဟာရစကားများပါဝင်နေသည်ကိုကား သံသယဖြစ်စရာ မရှိချေ။
အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်နှင့် အန္ဒမန်ကျွန်းကြီးတို့တွင် အန္ဒမန်ကျွန်းသားတို့နေထုင်ကြ၍ လူမျိုးစုကလေး ၁၂ စုရှိသည်။
ယင်းတို့ပြောဆိုသော ဘာသာစကားများကိုလိုက်၍ မြောက်ပိုင်းအစု၊ တောင်ပိုင်းအစုနှင့် အပြင်အစုဟူ၍ အုပ်စု၃ စု ခွဲခြားပေးနိုင်သည်။
ထင်ပေါ်သော လူမျိုးစုများမှာ ဗီလူမျိုးစုတို့အပါအဝင်ဖြစ်သော ဗိုဂျိငိဂျီခေါ် တောင်ပိုင်းအစုဝင်များ၊ ယေရေဝများအပါအဝင်ဖြစ်သော မြောက်ပိုင်းအစုဝင်များ၊ အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်၌ နေသော အွန်ဂေ၊ ရတ်တလန်နှင့် တောင်ပိုင်း အန္ဒမန်ကျွန်းတို့၌နေထိုင်သော ဂျရဝတို့ပါဝင်သည့်ပြင် အစုဝင်များဖြစ်သည်။
အန္ဒမန်ကျွန်းကြီးများ၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၀၀ မျှရှိ၏။
(1956 ခုနှစ်) ဂျရဝလူဦးရေမှာ ၁၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ အထိရှိသည်။
အန္ဒမန်ကျွန်းသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုဖြစ်သည်။
သူတို့၏အကြောင်းကို ခရစ် ၉ ရာစုခန့်ကတည်းက အာရပ်ကုန်သည်တို့ မှတ်တမ်းရေးခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်က သူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအခြေအနေနှင့် ယခုခေတ်အခြေအနေမှာ များစွာမကွာခြားချေ။
ထို့ကြောင့်သူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုလည်း မတိုးတက်ဟုဆိုရပေမည်။
အိုရန်ဥတန်(ဝါ) မလေးတောတွင်းသားများဟုတွင်သော ဆေမန်တို့ကို မလ္လာယုကျွန်းဆွယ် ကေဒါ၊ ပတာနီ၊ ပေရတ်၊ ကေလန်တန်နှင့် ပဟန်းခရိုင်တို့ရှိ တောနက်ဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။
ယဉ်ကျေးမှုအရာ၌ ယင်းတို့သည် အန္ဒမန်ကျွန်းသားများဖြစ်သော အွန်ဂေ၊ ဂျရဝတို့နှင့် များစွာတူသည်။
ယင်းတို့သည် အန္ဒမန်ကျွန်းသားတို့ကဲ့သို့ပင် အခြေတစိုက်နေထိုင်ခြင်းမရှိ၊ လှည့်လည်နေထိုင်သူများသာဖြစ်သည်။
ယင်းတို့၏ အဓိက လက်နက်မှာ အန္ဒမန်ကျွန်းသားတို့ကဲ့သို့ပင် လေးနှင့်မြားဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း ယခုအခါ ပြောင်းကို ပိုမိုအသုံးပြုလျက်ရှိ၍ လေးနှင့်မြားပျောက်ကွယ်လုမတတ်ရှိသည်။
ပြောင်းဟူသည်မှာ အရင်း၌ ငှက်မွေးတပ်ထားသော မြားကို ဝါးလုံးခေါင်းတွင်းထည့်၍ မှုတ်ရသော ကိရိယာဖြစ်သည်။
ဆေမန်တို့သည် အလွန်ပုသောလူများဖြစ်သည်။
ယောက်ျားတို့၏ အရပ်မှာ ပျမ်းမျှ ၄.၉ ပေခန့်ရှိ၍ မိန်းမတို့၏ အရပ်မှာ ပျမ်းမျှ ၃.၉ ပေခန့်သာရှိသည်။
ယဉ်ကျေးမှုမတိုးတက်သေးသော်လည်း နီဂရိတိုတို့သည်(အထူးသဖြင့် ဆေမန်နှင့်အန္ဒမန်ကျွန်သားတို့သည်) မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုရှိကြပြီးဖြစ်သည်။
လူသေလျှင်သင်္ချိုင်းပေါ်၌ စားသောက်ဖွယ်ရာတို့ကိုထား၏။
သေသောဒေသမှ ချက်ချင်းစွန့်ခွာသွားကြ၏။
သို့သော် အခြားမဲ့၌ ဘဝရှိသေးသည်ကိုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။
အန္ဒမန်ကျွန်းသားတို့သည် ဖန်ဆင်းသော ပုလုဂနတ်ကို ယုံကြည်ကြ၏။
ဆေမန်တို့၌လည်း မိုးကြိုးနတ် ကအေရီနှင့် ဖန်ဆင်းသူ တပေဒုနတ်တို့ရှိကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၆) ကိုးကား Category:လူမျိုး။
thumb|စိန့်မာတင်ကျွန်း စိန့်မာတင်ကျွန်း(St. Martin’s Island) ဒေသခံ အခေါ် ဘင်္ဂလီလို “Nirical Gingira”၊ မြန်မာလို “အုန်းကျွန်း” လို့ အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံကို ခြားထားသော နယ်ခြားမြစ် နတ်မြစ်ဝ (Naf River)ပေါ်မှာရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းမှ အနောက်ဘက် (၈) ကီလိုမီတာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇာ-တက်ခ်နတ် ကျွန်းဆွယ်မှ (Cox’s Bazar-Teknaf Peninsular) တောင်ဘက် (၉) ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးမှာ ရှိသည်။
ဗြိတိသျှ-အန္ဒိယ ခေတ်မတိုင်မီ၊ မြန်မာက ရခိုင်ကို မသိမ်းခင် ရခိုင်ဘုရင်တွေ ပိုင်ခဲ့သည့် အချိန်တွေလည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းက အင်္ဂလိပ်လို Shapuree (ရှပူရီ) လို့ခေါ်သည်။
နတ်မြစ်ဝပေါ်တွင် ရှိသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၈၂၄-ခုနှစ်တွင် ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း) လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းသည် စစ်တကောင်းကုန်းမြေနှင့် တစ်ဆက်ထဲနီးပါးဖြစ်ပြီး ဒီရေကျသည့်အခါ ကျွန်းနှင့် ကုန်းမကြီးကြားရှိရေသည် လူ့ခါးခန့်သာရှိပြီး အလွယ်တကူဖြတ်ကူးနိူင်သည်ဟုသိရှိရသည်။
thumb|နတ်မြစ်မြင်ကွင်း နတ်မြစ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြားတွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်နမိတ် စည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော မြစ်ဖြစ်သည်။
နတ်မြစ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Naf River၊ ရခိုင်ဘာသာဖြင့် နတ်မြစ်၊ ဘင်္ဂါလီဘာသာဖြင့် : নাফ নদী(အသံထွက်-နတ်နဒီ) ဟူ၍ အသီးသီးခေါ်ဆိုကြသည်။
၎င်းမြစ်သည် ကို့စ်ဘဇာ ပြည်နယ် အရှေ့တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးမှ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်လျောက်လုံးတွင် တည်ရှိပိုင်းခြားထားသည်။
ထိုမြစ်သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံလာကာ အရှေ့တောင်ဘက် ပြည်နယ်များ၏ နယ်ခြားစည်းအဖြစ် စီးဆင်းလာပြီး ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
မြစ်ဝှမ်းအကျယ်မှာ ၁.၆၁ ကီလိုမီတာမှ ၃.၂၂ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။
မြစ်သည်ဒီရေ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလည်း ခံရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တွေမြို့အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးအဖြစ် နှင့် ကို့စ်ဘောက်ဇာပြည်နယ် တက်နက် သည် အနောက်ဘက် မြစ်ကမ်းပါးအဖြစ်ရှိနေကြသည်။
မြစ်၏ယေဘူယျအနက်မှာ ၁၂၈ ပေ(၃၀မီတာ) နှင့် အနက်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၄၀၀ (၁၂၀ မီတာ) အထိရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
မိုင် ၅၀ မျှ ရှည်သည်။
ဒီရေသည် ၄၅ မိုင်အထိ ရောက်သည်။
မြစ်ဝမှ ၂၄ မိုင်တွင် မြို့သစ်ချောင်းက စီးဝင်သည်။
ရခိုင်ဘက်ကမ်းတွင် ဒီရေချောင်းမြောင်း ပေါများသည်။
ဒီရေ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် စပါးဖြစ်ထွန်းမှုနည်းသဖြင့် ငတ်မြစ်ဟု တွင်ခဲ့သည်။
နတ်မြစ်မှ အနောက်ဘက်ရှိ ရခိုင်ကိုးကွယ်မှုဝင် နတ်တောင်ကို အစွဲပြုထားသည်။
နတ်မြစ်သည် ပုဇွန်မွေးမြူခြင်းကြောင့် ထင်ရှားလာသည်။
မြစ်ဝတွင် ရှင်မဖြူကျွန်း ရှိသည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းသည် နတ်မြစ်ဝတွင် တည်ရှိနေပြီး သမိုင်းကြောင်းအရ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ် ဖြစ်ပွားရန်အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချက်ချင်း ဆိုသလိုချမှတ်ရေးနှင့် အရေးကြီးသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်အသုံးတော်ခံခဲ့သည့် နေရာလည်းဖြစ်သည်။
တိုက်တန် သို့မဟုတ် စေတန် ၆ သည် စနေဂြိုဟ်၏ အကြီးဆုံးလ ဖြစ်သည်။
ယင်းအား ဒတ်ချ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် Christiaan Huygens ဆိုသူမှ ၁၆၅၅ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
တိုက်တန်သည် လကမ္ဘာထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုကြီးမားပြီး မာကျူရီဂြိုဟ်ထက်လည်း ပိုမိုကြီးမားသည်။
စနေဂြိုဟ်မှ ကြည့်မည်ဆိုပါက လကမ္ဘာအား ကမ္ဘာမှ မြင်ရသည်ထက် ၁၁.၄ ဆ မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။