kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရေမင်နီရမ် ဂျီဩမေတြီ (Riemannian geometry) နှင့် ယေဘုယျ နိုင်ဆခြင်း (general relativity) တိုတွင် ဖော်ပြ သကဲ့သို့ ခေတ်သစ် ဂျီဩမေတြီ သည် ရူပဗေဒ နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
ရှူမြင်နိုင်သော အကြောင်းများကြောင့် ဂျီဩမေတြီသည် အစဦးပိုင်းက အခြား သင်္ချာဘာသာ ရပ်များထက် ပို၍ ပေါက်ရောက်သည်။
သို့သော် ဂျီဩမေတြီ ဘာသာစကားသည် မူလ ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ ထက် များစွာ ကျယ်ပြန့်ခဲ့ပြီး အပိုင်းအစ ဂျီဩမေတြီ (fractal geometry)၊ အထူးသဖြင့် အက္ခရာ ဂျီဩမေတြီ (algebraic geometry) တို့မှာ မူလ ပုံသဘောကိုပင် ပယ်ခဲ့လေသည်။
It is quite common in algebraic geometry to speak about geometry of algebraic varieties over finite fields, possibly singular. From a naïve perspective, these objects are just finite sets of points, but by invoking powerful geometric imagery and using well developed geometric techniques, it is possible to find structure and establish properties that make them somewhat analogous to the ordinary spheres or cones. သမိုင်း thumb | အမျိုးသမီး ဂျီဩမေတြီ သင်ကြားပုံ။
ယူကလစ် ၏ အဲလိမန့် ကို ပုံဖော်စဉ် (၁၃၁၀ ခု) ၃၀၀၀ BCE လောက် မှ စ၍ ဂျီဩမေတြီ အစ၏ အထောက်အထား များကို အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မေဆိုပိုတမီးယာ နှင့် အင်းဒက် တောင်ကြား (Indus Valley) တို့တွင် တွေ့ရသည်။
အစပိုင်း ဂျီဩမေတြီ မှာ အလျား၊ ဧရိယာ၊ ထုထည် တို့နှင့် ပတ်သက်သော လက်တွေ့ နည်းစဉ် စုစည်းမှု များ ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို မြေစာရင်း ကောက်ယူခြင်း၊ အဆောက်အဦး တည်ဆောက်ခြင်း၊ နက္ခတ္တ နှင့် ဖန်တီးမှု မျိုးစုံ တို့တွင်သုံးသည်။
ရှေးဂရိတို့၏ မြေတိုင်းပညာ ဂျီဩမေတြီပညာကို ကျောင်းသားအများပင် လေ့လာသင်ကြားကြရပေမည်။
သင်္ချာဘာသာတွင် အလွန်အရေးပါသော ပညာတစ်ရပ် ဖြစ်၏။
မြေတိုင်းရာမှစ၍ ဤပညာမှာ တစ်ဆင့် တစ်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ထိုပညာကို စနစ်တကျ ဖြစ်အောင် လေ့လာစီစဉ်ခဲ့သူ ရှေးဂရိပညာရှိကြီး ယူကလစ်ကို အစွဲပြု၍ ရှေးက ထိုပညာကို ယူကလစ်ဟူ၍ပင် ကျွန်ုပ်တို့ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ ကြသေးသည်။
ဂျီဩမေတြီဟူသော ဝေါဟာရသည် ဂရိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာ၍ မြေကိုတိုင်းသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။
ဂျီဩမေတြီသည် ရှေးဂရိလူမျိုးတို့အဖို့ မြေကြီးတိုင်းတာသော ပညာ ရခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ဂျီဩမေတြီ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်၍ လာသည်။
ဂျီဩမေတြီသည် အလွန်ရှေးကျသော ကာလမှစ၍ တည်မြဲလာသည့် ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုပညာကို ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုးတို့ စတင် အသုံးပြုခဲ့ကြဟန်တူသည်။
အီဂျစ်ပြည်တွင်း နိုင်းမြစ်ရေလျှံမှုကြောင့် မြေယာနယ်နိမိတ်များကို မကြာခဏ ပြန်လည် တိုင်းတာခဲ့ကြရသည်။
ထိုသို့ တိုင်းတာရာတွင် ထောင့်များကို ရေးဆွဲ၍ တိုင်းတာခဲ့ကြသည်။
ဧရိယာများကို တွက်ချက်၍လည်း တိုင်းတာခဲ့ကြသည်။
ပိရမစ်ခေါ် ကမ္ဘာကျော် အဆောက်အအုံကြီးများကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ဂျီဩမေတြီ၌ ထင်ရှားသော စည်းမျဉ်းများကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အီဂျစ်လူမျိုးတို့ အသုံးပြုခဲ့သော ဂျီဩမေတြီ၌ စည်းမျဉ်းဥပဒေ အနည်းငယ်မျှ ပါရှိသည်။
ထိုစည်းမျဉ်းများဖြင့် သူတို့သည် ဂျီဩမေတြီပုံ အမျိုးမျိုးတို့၏ ဧရိယာများကို တိုင်းတာခဲ့ ကြသည်။
အထူးသဖြင့် ထောင့်မှန်များကို စနစ်တကျတိုင်းတာ ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဂရိလူမျိုးတို့သည် ဂျီဩမေတြီတိုင်းတာ နည်းများကို သိပ္ပံပညာရပ်အခြေသို့ ရောက်အောင် ပြုစု ပျိုးထောင် ပေးခဲ့ကြသည်။
ရှေးဂရိပညာရှိတို့တွင် ယူကလစ်သည် ဂျီဩမေတြီပညာကို စနစ်တကျ ဖြစ်အောင် လေ့လာစီစဉ်ခဲ့သောသူ ဖြစ်သည်။
ယူကလစ် ရေးသားခဲ့သော စာအုပ် ၁၃ အုပ်အနက် ပထမ ၆ အုပ်နှင့် နောက်ဆုံး ၃ အုပ်တွင် ပလိန်း ဂျီဩမေတြီနှင့်ဆော လစ်ဂျီဩမေတြီအကြောင်းအရာများ ပါရှိလေသည်။
ပလိန်းဂျီဩမေတြီဆိုသည်မှာ မျက်နှာပြင်ညီ တစ်ခုတည်း၌ရှိသော ပုံများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လေ့လာရသော ဂျီဩမေတြီကို ဆိုသည်။
ထိုပုံများသည် စတုရန်း၊ တြိဂံ၊ စက်ဝိုင်း၊ အနားပြိုင်စတုဂံ စသည့် အလျားနှင့် အနံသာရှိသော ပုံများနှင့် ဖြစ်ကြသည်။
ဆောလစ်ဂျီဩမေတြီဆိုသည်မှာ ထုပုံများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လေ့လာရသော ဂျီဩမေတြီကို ဆိုသည်။
ထုပုံများသည် ကုဗတုံး၊ ဆလင်ဒါ၊ စက်ဝိုင်းလုံး၊ အဝိုင်းထုချွန် စသည့် အလျား၊ အနံ၊ အမြင့်ရှိသော ထုပုံများဖြစ်ကြသည်။
ယခုအခါ ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီပညာရပ်များကို ခေတ်နှင့်လျော်အောင် ပြုပြင်၍ ကျောင်းများ၌ သင်ကြားကြ၏။
ဂျီဩမေတြီသင်ကြားရာတွင် ထောင့်များကို နားလည်ရန်မှာ များစွာပင် အရေးကြီးပေသည်။
အကြောင်းမှာမူ ကျွန်ုပ်တို့ သည် ထောင့်များ နေရာတကာတွင် တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။
စာအုပ်၌၎င်း၊ အရုပ်ကား၌၎င်း၊ အခန်း၌၎င်း၊ လမ်းဆုံများ၌၎င်း ထောင့်များကို ရှိကြသည်။
ထောင့်မှန်သည် ကျွန်ုပ်တို့ အတွေ့အကြုံ အများဆုံးသော ထောင့်မျိုး ဖြစ်၏။
မျဉ်းဖြောင့် နှစ်ကြောင်းသည် အမှတ်တစ်ခုတွင် တွေ့ဆုံ ဖြတ် သန်းကြသောအခါ ထောင့်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထောင့်မှန် အပြင် အခြားထောင့်များလည်း ရှိသေးသည်။
မြို့တစ်မြို့၏ မြေပုံကိုကြည့်လျှင် လမ်းများသည် ထောင့်အမျိုးမျိုးဖြစ်အောင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဖြတ်နေကြသည်ကို တွေ့ရပေလိမ့်မည်။
ထောင့် ဆောင်မျဉ်းဖြောင့်များကို ထောင့်လက်တံများဟု ခေါ်သည်။
မျဉ်း ၂ ကြောင်း တွေ့ဆုံသောနေရာသည် ထောင့်၏ထိပ် ဖြစ်သည်။
ပုံတွင် ကဝနှင့် ခဝတို့သည် ဝ ၌ တွေ့ဆုံကြသဖြင့် ကဝနှင့်ခဝ တို့သည် လက်တံများဖြစ်ကြ၍ ဝ သည် ထိပ် ဖြစ်သည်။
ထောင့်တစ်ခုကို ဖော်ပြလိုသောအခါ ကဝခ ထောင့် ဟူ၍ အက္ခရာသုံးလုံးဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
ထောင့်ကိုတဖန် ဟူသော အမှတ်အသားဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိရာပုံတွင် ပြထားသော ထောင့်ကို ကဝခ (ကဝခ)သို့မဟုတ်အက္ခရာတစ်လုံး တည်းဖြင့် ဝ (ဝ)ဟု ရေးသား ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
သိပ္ပံ အလိုအားဖြင့် မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်တွင် မျဉ်းတစ်ကြောင်းသည် အခြားတည်မြဲသော မျဉ်းတစ်ကြောင်းမှ တည်မြဲသော အမှတ်တစ်ခုကို အစွဲပြု၍ လှည့်ပတ်သွားသောအခါ ထောင့်များ ဖြစ်လာကြသည်။
အောက်ပါစက်ဝိုင်းပုံတွင် မြားပြထားသော လက်တံသည် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ တည်မြဲသော မျဉ်းမှစ၍ တည်မြဲသောအမှတ်ကို လှည့်ပတ်သွားနေသည်။
လက်တံရပ်သောအခါ လက်တံနှင့် မျဉ်းတို့သည် ပုံတွင်ပြထားသည့်အတိုင်း ထောင့်မှန်ကျလျက် ရှိသည်။
ထောင့်မှန်စတုဂံတွင် ဤထောင့်မျိုး ရှိသည်။
ထောင့်များတွင် လက်ယာလှည့်ထောင့်နှင့် လက်ဝဲလှည့် ထောင့်ဟု ၂ မျိုး ရှိသည်။
သို့ရာတွင် ဤနေရာ၌ လက်ဝဲလှည့် ထောင့်များကိုသာ စဉ်းစားမည်။
ထောင့်များကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့သည်ပထမပုံတွင် လက်တံနှင့် မျဉ်းမြဲတို့ဆောင်သော ထောင့်ငယ် တစ်မျိုးကို တွေ့ကြရ၏။
ဤထောင့်မျိုးကို ထောင့်မှန်ထက် ငယ်သောကြောင့် ထောင့်ကျဉ်းဟု ခေါ်သည်။
ဒုတိယပုံတွင် မျဉ်းမြဲနှင့်လက်တံတို၏အကြားရှိထောင့်သည် ထောင့်မှန်တစ်ခု ထက် ကြီးသော်လည်း ထောင့်မှန် ၂ ခုထက် ငယ်သည်။
ဤထောင့်မျိုးကို ထောင့်ကျယ်ဟု ခေါ်သည်။
မျဉ်းမြဲနှင့် လက်တံတိုသည် တတိယပုံတွင် ဖြောင့်တန်းလျက် ရှိကြ လေသည်။
လက်တံ ၂ ခုတို့ တစ်ဖြောင့်တည်းနေသောကြောင့် ဤထောင့်မျိုးကို ထောင့်ဖြောင့်ဟု ခေါ်သည်။
စတုတ္ထပုံတွင် လက်တံသည် မူလနေရာဖက်သို့ ပြန်သွားသဖြင့် ဤထောင့် မျိုးကို ထောင့်ပြန်ဟု ခေါ်သည်။
ဤထောင့်မျိုးသည် ထောင့်မှန် ၂ ခုထက်ကြီး၏။
သို့သော် ထောင့်မှန် ၄ ခုထက် ငယ်သည်။
ပဉ္စမပုံတွင် လက်တံသည် တစ်ပတ်တိတိလည်ပြီး ဖြစ်သည်။
ဤသို့ တစ်ပတ်လည်၍ ဖြစ်လာသောထောင့်ကို တပတ် လည်ထောင့်ဟုခေါ်သည်။
ရှေးခေတ်လူတို့သည် နက္ခတ်တာရာများ လှည့်ပတ်ခြင်းကို လေ့လာခဲ့စဉ်က တစ်ပတ်လည်ထောင့်၌ ၃၆ဝ ဒီဂရီရှိသည်ဟု တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါမှအစပြု၍ ယခုတိုင်အောင် ဤ တန်ဖိုးသည် တည်မြဲလျက်ရှိသည်။
တစ်ပတ်လည်ထောင့်တွင် ၃၆ဝ ဒီဂရီရှိသောကြောင့် တစ်ပတ်ဝက်ရှိသောထောင့် သို့မဟုတ် ထောင့်ဖြောင့်တွင် ဒီဂရီ ၁၈ဝ ရှိ၍ တစ်ပတ်၏ လေးစိတ်တစ်စိတ် သို့မဟုတ် ထောင့်မှန်တွင် ဒီဂရီ ၉ဝ ရှိသည်။
တစ်ဖန် ၁ ဒီဂရီကို မိနစ် ၆ဝ၊ ၁ မိနစ်ကို စက္ကန့် ၆ဝ ဟူ၍ ခွဲစိတ်ထားကြပြန်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သည့် ထောင့်မျိုးကိုမဆို အလွယ်တကူ တိကျ မှန်ကန်စွာ တိုင်းတာ နိုင်ပေသည်။
ထောင့်တိုင်းနည်း ထောင့်များကို တိုင်းရာ၌ ထောင့်တိုင်းကရိယာ (အဂ‡လိပ်လို ပရိုထရက်တာ)ကို အသုံးပြုကြရသည်။
ပုံတွင်ပါသည့် ကဝခ ကို တိုင်းလိုလျှင် ကဝခတွင် ဝက ဝက လက်တံသည် နေရာမြဲ သော ဝအ မျဉ်းမှတည်မြဲသော ဝ အမှတ်ကိုပတ်၍ လှည့်သွား ရာ ဝခ နေရာသို့ ရောက်သွားသည်ဟု ယူဆပါ။
ဤသို့ ယူဆလျှင် ဝကကို အစမျဉ်းဟုခေါ်၍ ဝခ ကို အဆုံးမျဉ်းဟု ခေါ်ပါ။
အထက်ပါ ထောင့်ကို တိုင်းလိုသောအခါ ကဝ ကို ဂ အထိဆွဲ၍ ပရိုထရက်တာ၏ ဗဟိုကို ထောင့်ထိပ်ပေါ်တွင် တည့်တည့်ကျနေအောင် တင်ထားပါ။
ထိုနောက် ပရိုထရက် တာ၏ အနားကို ကဂ မျဉ်းနှင့် တစ်ထပ်တည်းဖြစ်နေအောင် ရွှေ့ပေးပါ။
ထိုအခါ အဆုံးမျဉ်းသည် ပရိုထရက်တာ၏ စက်ဝိုင်းကို မည်သည့်နေရာ၌ ဖြတ်သန်းသည်ကို ကြည့်ပါ။
ဖြတ်သန်းသောနေရာတွင် ရေးမှတ်ထားသော ဒီဂရီသည် ကဝခ ထောင့် မည်မျှကျယ်သည်ကို ပြပေလိမ့်မည်။
ကဝဂ ထောင့် သည် ၁၈ဝ ဒီဂရီ ကျယ်သည်။
အကယ်၍ ကဝခ ထောင့်သည် ၄ဝ ဒီဂရီဖြစ်လျှင် ခဝဂ = ကဝဂ - ကဝခ = ၁၈ဝ - ၄ဝ = ၁၄ဝ ဒီဂရီဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ပရိုထရက်တာတွင် ၄ဝ ဒီဂရီ မှတ်ထားသောနေရာ၌ ၁၄ဝ ဒီဂရီမှတ်ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရပေမည်။
တြိဂံဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်သုံးကြောင်းတို့က လုံခြုံအောင် ဝန်းရံထားသော မျက်နှာပြင်ညီပုံ ဖြစ်သည်။
မျဉ်းတံ၊ ကွန်ပါ၊ ပရိုထရက်တာခေါ် ထောင့်တိုင်းကိရိယာကို အသုံးပြု၍ ကျွန်ုပ် တို့သည် အောက်ပါ တြိဂံများကို ရေးဆွဲနိုင်သည်။
တြိဂံများကို အမျိုးအစား ခွဲခြားရာ၌ အနားကို အကြောင်း ပြု၍ သုံးနားညီတြိဂံ (တြိရန်း)၊ နှစ်နားညီတြိဂံ၊ အနားမညီ တြိဂံဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အနားမညီသော တြိဂံကို အဂ‡လိပ် လို စကေလင်းတြိဂံဟုခေါ်သည်။
ထောင့်တစ်ခုကို အကြောင်းပြု၍လည်း ထောင့်မှန်တြိဂံ၊ ထောင့်ကျဉ်းတြိဂံ၊ ထောင့်ကျယ်တြိဂံဟု ခေါ်ကြ၏။
အကယ်၍ ဝက မျဉ်းကို ဝ အမှတ်တွင် စွဲမြဲစွာထား၍ တစ်ပတ်အပြည့်လှည့်ပေးလျှင် ဝက တွင် သတ် မှတ်ထားသည့် ပ အမှတ်တစ်ခုသည် မျဉ်းကောက်တစ်ခုကို ထင်ပေါ်လာစေလိမ့်မည်။
ထိုမျဉ်းကောက်ကို စက်ဝိုင်းဟု ခေါ်သည်။
ထို့ကြောင့် စက်ဝိုင်းသည် ပိတ်နေသောမျဉ်းကောက်၏ ပုံဖြစ်၍ ထိုမျဉ်းကောက်ပေါ်ရှိ အမှတ်အားလုံးတို့သည် မျက်နှာပြင် တစ်ခုတည်းပေါ်၌ တည်ရှိလျက် မျဉ်းကောက်အတွင်းရှိ တည်မြဲသော အမှတ်တစ်ခုမှ အကွာအဝေး တူညီကြ၏။
စက်ဝိုင်းဆွဲရန် ကွန်ပါခေါ် ကိရိယာကို အသုံးပြုကြရသည်။
ကွန်ပါ၏ ခြေ ၂ ချောင်းကို အနည်းငယ် ကားထား၍ စက္ကူ တစ်ရွက်ပေါ်ရှိ ဝ အမှတ်တွင် ခြေတစ်ချောင်းကို တည်မြဲအောင် (ရွေ့မသွားအောင်)ထောက်ထားပါ။
ထိုနောက် ခဲတံပါသောခြေကို လှည့်လိုက်လျှင် စက်ဝိုင်းတစ်ခု ရရှိလာမည်။
ဤစက်ဝိုင်းတွင် ဝ အမှတ်ကို ဗဟိုဟုခေါ်၍ စက်ဝိုင်း၏ နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော မျဉ်းကောက်ကို စက်ဝန်းဟု ခေါ်သည်။
ဗဟိုနှင့် စက်ဝန်းပေါ်ရှိ အမှတ်တစ်ခုခုကို ဆက်ထားသည့် ဝက ခေါ် မျဉ်းကို အချင်းဝက်ဟုခေါ်သည်။
ခဝဂ မျဉ်းကဲ့သို့ ဗဟိုချက်ကိုဖြတ်၍ စက်ဝန်းပေါ်တွင် အဆုံးသတ်သောမျဉ်းကို အချင်းဟု ခေါ်သည်။
အချင်းသည် စက်ဝိုင်းကို နှစ်ခြမ်း အညီအမျှ ပိုင်းသည်။
စက်ဝိုင်းတစ်ခြမ်းစီကို စက်ဝိုင်းခြမ်းဟု ခေါ်သည်။
စက်ဝန်းပိုင်းတွင် စက်ဝန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည့် အချင်းဝက်နှစ်ခုကြားရှိ စက်ဝိုင်း၏ အစိတ်အပိုင်းကို စက်ဝိုင်းစိတ်ဟု ခေါ်သည်။
စက်ဝန်းပိုင်းကို ဂျီဩမေတြီတွင် အတို နောက်တစ်နည်းဖြင့်ဟူ၍ ရေးသားလေ့ ရှိကြသည်။
ကခ ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ စက်ဝိုင်းပိုင်း ကခ ဖြစ်၏။
စက်ဝိုင်းတိုင်း၌ စက်ဝိုင်းနှင့် အချင်း၏အချိုးသည်တစ်သမတ်တည်းရှိ၍ ထိုအချိုးကို ပိုင်( )ဟူသောဂရိအမှတ်အသားဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
တန်ဖိုးမှာ ၃ ဒသမ ၁၄၁၆ ခန့် ဖြစ်သည်။
စက်ဝိုင်းတစ်ခုတွင် စက်ဝန်း၏ အရှည် ၂ နှင့် ညီမျှသည် ဟူသော ပုံသေတွက်နည်းဖြင့်၎င်း၊ ဧရိယာသည် မ နှင့် ညီမျှသည်ဟူသော ပုံသေတွက်နည်းဖြင့်၎င်း၊ တွက်ချက် သိရှိနိုင်သည်။
(သည် စက်ဝန်းပိုင်း၏ အချင်းဝက်ဖြစ်၏။
) ဖြတ်မျဉ်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ထောင့်များ။
မျဉ်း ၂ကြောင်းကိုဖြစ်စေ၊ ထိုထက်များသော မျဉ်းတို့ကို ဖြစ်စေ ဖြတ်သန်းသွားသော မျဉ်းဖြောင့်ကို ဖြတ်မျဉ်းဟု ခေါ် သည်။
ပုံတွင် လအ သည် ပဖ နှင့် ဗမ မျဉ်းနှစ်ကြောင်းကို ဖြတ်သွားသည့် ဖြတ်မျဉ်းတစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
ပဖနှင့် ဗမတို့ အပြင်ဘက်တွင် ကျရောက်နေသည့် ကာ၊ ကဲ၊ ခိ၊ ခု ထောင့်များကို အပြင်ထောင့်များဟုခေါ်၍ အတွင်းဘက်တွင် ကျရောက်နေသည့် ကိ၊ ကု၊ ခါ၊ ခဲ ထောင့်များကို အတွင်း ထောင့်များဟု ခေါ်သည်။
ဖြတ်မျဉ်း၏ တစ်ဖက်တည်းရှိ အပြင်ထောင့် ကဲနှင့် အတွင်းထောင့် ခဲကို သက်ဆိုင်ရာ ထောင့်များဟု ခေါ်သည်။
အခြားသက်ဆိုင်သောထောင့်များမှာ ကာ နှင့် ခါ၊ ခိနှင့် ကိ၊ ခုနှင့် ကုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကိနှင့် ခဲ၊ ကု နှင့် ခါ ထောင့်များကိုမူကား ဝိသမသတ်ထောင့်များဟု ခေါ်သည်။
အကယ်၍ ပဖနှင့် ဗမသည် မျဉ်းပြိုင်များဖြစ်လျှင် အောက်ပါ အချက်များကို သိရမည်ဖြစ်သည်။
သက်ဆိုင်ရာထောင့်ချင်း ညီသည်။
ဝိသမသတ်ထောင့်ချင်း ညီသည်။
ဖြတ်မျဉ်းတဖက်တည်းရှိ အတွင်းထောင့် ၂ ခုတို့၏ ပေါင်းရကိန်းသည် ထောင့်မှန် ၂ ခုနှင့် ညီသည်။
အပြန်အလှန် ကိုဆိုသော် ပဖနှင့် ဗမတို့ကို ဖြတ်မျဉ်းတစ်ခုဖြတ်၍ သက်ဆိုင်ရာထောင့်များ ညီလျှင်ဖြစ်စေ၊ ဝိသမသတ်ထောင့်များ ညီလျှင် ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဖြတ်မျဉ်းတစ်ဖက်တည်းရှိ အတွင်းထောင့် ၂ ခုတို့၏ ပေါင်းရကိန်းသည် ထောင့်မှန်နှစ်ခုနှင့်ညီ လျှင်ဖြစ်စေ၊ ပဖ နှင့် ဗမ တို့သည် မျဉ်းပြိုင်များ ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
စတုဂံများ စတုဂံဆိုသည်မှာ အနား ၄ ခုရှိသော ပုံဖြစ်သည်။
အကယ်၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် အနားချင်းပြိုင်နေကြလျှင် ထိုပုံကို အနားပြိုင်စတုဂံဟု ခေါ်သည်။
အနားပြိုင်စတုဂံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မှတ်သားရန် အချက်တစ်ခုမှာ မျဉ်းပြိုင်နှစ်စုံသည် တစ်စုံနှင့် တစ်စုံ ဖြတ်သောအခါ အနားပြိုင် စတုဂံတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။
အနားပြိုင် စတုဂံတွင် ထောင့်တစ်ခုသည် ထောင့်မှန်ဖြစ်လျှင် ထိုပုံကို ထောင့်မှန် စတုဂံ ဖြစ်သည်။
ရွံးဗတ်သည် ၄ နားညီ အနားပြိုင် စတုဂံ ဖြစ်၏။
ဂျီဩမေတြီတွင် အောက်ပါဝေါဟာရများကို အမြဲလိုပင် တွေ့ကြရသဖြင့် ယင်းတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သေချာစွာ သိထားရပေလိမ့်မည်။
အဆို အဆိုတွင် အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး ရှိသည်။
သီအိုရမ်ကိုသော် ၎င်း၊ ပရော်ဗလမ်(ပြဿနာကို)သော်လည်းကောင်း အဆိုဟု ခေါ်သည်။
သီအိုရမ် သီအိုရမ်သည် သက်သေပြန်ရန်လိုသော သစ္စာ(မှန်ကန်ချက်) တစ်ရပ်ဖြစ်၍ ဂျီဩမေတြီတွင် ဤကဲ့သို့သော် သစ္စာအသီးသီး မှန်ကန်ကြောင်းကို သက်သေပြထားသည်။
ပရော်ဗလမ် ပရော်ဗလမ်သည် တစ်စုံတစ်ရာ ဆောက်လုပ်ရန် သို့မဟုတ် ရေးဆွဲရန်လိုသော ပြဿနာ ဖြစ်သည်။
ပမာအားဖြင့် ပေးထားသော မျဉ်းရှိ အမှတ်တစ်ခု၌ ပေးထားသောထောင့်နှင့် ညီသည့် ထောင်တစ်ခုကို ရေးဆွဲရန်မှာ ပြဿနာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ကော်ရော်လာရီ အဆိုတစ်ခု၏ မှန်ကန်ချက်မှ ပေါ်ပေါက်လာသော အခြား မှန်ကန်ချက်သည် ကော်ရော်လာရီ ဖြစ်သည်။
ပမာအားဖြင့် တြိဂံတစ်ခု၏ ထောင့်တစ်ခုသည် ထောင့်မှန်ဖြစ်လျှင် ကျန် ထောင့် ၂ ခုတို့၏ ပေါင်းရကိန်းသည် ထောင့်မှန်တစ်ခု ဖြစ်၏ ဟူသော မှန်ကန်ချက်မှာ ကော်ရော်လာရီ ဖြစ်၏။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုမှန်ကန်ချက်ကား တြိဂံတစ်ခုရှိ ထောင့် ၃ ခုတို့၏ ပေါင်းရကိန်းသည် ထောင့်မှန် ၂ ခုနှင့် ညီသည်ဟူသော အဆိုပေါ်တွင် အမှီပြုသောကြောင့်ပေတည်း။
ပေးထားချက် သီအိုရမ်တွင် မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆထားသော အချက်များ နှင့် ကြိုတင်တိုင်းတာထားသော အရာများကို ပေးထားချက်များ ဟု ခေါ်သည်။
သက်သေပြရန်အချက် သက်သေပြရန် အချက်တိုသည်ကား သက်သေပြရန်လိုသော အချက် ဖြစ်သည်။
အပြန်အလှန် သီအိုရမ် သီအိုရမ်တစ်ခု၏ ပေးထားချက်နှင့် သက်သေပြန်ရန်အချက် တို့သည် အခြားသီအိုရမ်တစ်ခု၏ သက်သေပြရန် အချက်တို့သည် ပေးထားချက်အသီးသီးတို့နှင့် အပြန်အလှန် တူညီနေ လျှင် ထိုသီအိုရမ် ၂ ခုကို အပြန်အလှန် သီအိုရမ်ဟု ခေါ် သည်။
ပမာအားဖြင့် တြိဂံတစ်ခု၏ အနား ၂ ဖက်သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ညီကြလျှင် ထိုအနား ၂ ဖက်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်သည် ထောင့်များ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ညီမျှကြလျှင် ထိုထောင့်များနှင့် မျက်နှာချင်း ဆိုင်နေသော အနား များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တူညီကြသည်ဟူသော သီအိုရမ်တို့သည် အပြန်အလှန် ဖြစ်ကြသည်။
သီအိုရမ်များကို သက်သေပြသော နည်းအမျိုးမျိုး ရှိသည်။
ထိုနည်းများကား တိုက်ရိုက်နည်းဖြင့် သက်သေပြနည်း၊ ပုံထပ်သက်သေပြနည်း၊ ထပ်တူညီမျှသော တြိဂံများဖြင့် သက်သေ ပြနည်း၊ ပယ်နည်းဖြင့် သက်သေပြနည်း၊ သွယ်ဝိုက် နည်းဖြင့် သက်သေပြနည်းနှင့် ပရိစ္ဆေဒနည်း (ဝါ)အနာလစ်စစ်နည်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဂျီဩမေတြီပရော်ဗလမ်များကို ဖြေရှင်းရာ၌ အရေးအကြီးဆုံး အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုများကို ရှေးဦးစွာ နားလည်အောင်၊ မှတ်မိအောင် ဖတ်ထားကျက်ထား ရန် ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် ပရော်ဗလမ်၏ သဘောကို နားလည် အောင် ၂ ကြိမ်၊ ၃ ကြိမ်ဖတ်ပါ။
နားလည်သောအခါ ပြတ်သားသောပုံကို ရေးဆွဲပါ။
အကယ်၍ ရေးဆွဲရမည့်ပုံသည် တြိဂံဖြစ်လျှင် ပေးထားချက်မရှိပါက နှစ်နားညီ သို့မဟုတ် သုံးနားညီတြိဂံမျိုးကို မဆွဲဘဲ စကေလင်းခေါ် အနားမညီ တြိဂံမျိုးကိုသာ ရေးဆွဲရမည်။
ပရော်ဗလမ်ကို မတွက်ချက် မဖြေရှင်းမီ ပေးထားချက်နှင့် သက်သေပြရန်အချက်ကို သီးသန့် ရေးသားဖော်ပြရမည်။
တစ်ခါတစ်ရံ သက်သေပြရာ၌ ဆောက်လုပ်ချက်များ ပြုလုပ်ရန် လိုသည်။
ပုံများကိုရေးဆွဲ၍ လိုအပ်သည့် ဆောက်လုပ်ချက်များကို ပြုလုပ်ပြီးစီးသောအခါ မိမိသင်ကြား မှတ်သားထားသော အဆိုစသည့် အချက်အလက်များကို အကိုးအကား ပြုကာ သာဓကပြရသည်။
ဂျီဩမေတြီ ၂ မျိုးရှိသည်။
အထက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်များမှာ ပလိန်းဂျီဩမေတြီနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။
အခြားတစ်မျိုးမှာ ဆောလစ်ဂျီဩမေတြီ ဖြစ်၏။
ဂျီဩမေတြီသဘောအရ အစိုင်အခဲသာလျှင် ထုပုံဖြစ်သည် မဟုတ်။
ကလေးများကစားသော ဆပ်ပြာပူဖောင်းသည်လည်းထုပုံဖြစ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော ဟင်းလင်းပြင် (လဟာ ပြင်)တွင် နေရာယူသော မည်သည့်အရာဝတ္ထုကိုမဆို ထုပုံဟုခေါ်သောကြောင့်တည်း။
ထုပုံတစ်ခု၏ မျက်နှာပြင်သည် ထုံပုံနှင့်ပတ်ဝန်းကျင် လဟာပြင်တို့ကို ခြားနားထားသည်။
ထုပုံတစ်ခု၏ အရောင်အဆင်း အလေးချိန်ကို စစ်ဆေးခြင်း သည် ဂျီဩမေတြီ၏ အလုပ်မဟုတ်ချေ။
ဂျီဩမေတြီ၏ အလုပ်ကား ထုံပုံတစ်ခု၏ သဏ္ဌာန်နှင့် ပမာန(ထုထည်)တို့ကို ကြည့်ရှုနှိုင်းယှဉ်သော အလုပ်သာ ဖြစ်သည်။
ပေးထားသည့် ထုပုံ၏ အရွယ်သည် ကုဗလက်မကဲ့သို့သော ပုံစံအတိုင်းအတာ ၏ အဆပေါင်းမည်မျှရှိသည်ကို ရှာဖွေလျှင် ပေးထားသောထုပုံ နှင့် ကုဗလက်မတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ရာ ရောက်ပေသည်။
ထိုကြောင့် ပမာဏကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းသည် ပမာဏကိုတိုင်းတာခြင်းနှင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်တူပေသည်။
မျက်နှာပြင်ကို တိုင်းတာရာတွင် အလျား၊ အနံကိုသာ တိုင်းတာရန် လိုသည်။
ထုပုံတိုင်းတာရာ၌ မူကား အလျား၊ အနံအပြင် အမြင့်ကိုလည်း တိုင်းတာရန် လိုပေသည်။
ဤ တိုင်းတာမှုကြောင့် ဆောလစ်ဂျီဩမေတြီသည် မင်ဆူရေရှင်းခေါ် ပမာဏသချ‡ာနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်သွယ်လျက် ရှိသည်။
မကြာမကြာ တွေ့မြင်ရသော ထုပုံတို့ကို အထက်တွင် ရေးဆွဲထားသည်။
ဤထုပုံ အသီးသီး၏အဓိပ္ပာယ် သို့မဟုတ် ဂုဏ်ထူးဝိသေသကိုလည်း ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ကုဗတုံး၏ မျက်နှာ ၆ ခုလုံးသည် စတုရန်းများ ဖြစ်ကြသည်။
မျက်နှာတစ်ခုနှင့် တစ်ခု ဖြတ်သောနေရာသည် ကုဗတုံး၏ အနားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနား ၃ ခုဆုံရာ အမှတ်သည် ထောင့်စွန်းဖြစ်သည်။
အပြိုင်စတုဂံတုံးမှန်၏ မျက်နှာ ၆ ခုလုံးသည် ထောင့်မှန်စတုဂံများ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုကြောင့် ဤထုပုံ၏ အလျား၊ အနံ၊ အမြင့်တို့သည် တစခုနှင့်တစ်ခု မတူညီကြချေ။
(ကုဗတုံးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။
အပြိုင်စတုဂံတုံးယိုင်၏ မျက်နှာများသည် အနားပြိုင်စတုဂံ များ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုကြောင့် ယင်းကို အရွယ်တူ ထောင့်မှန်စတုဂံတုံးနှင့် ဂျီဩမေတြီနည်းအရ နှိုင်းယှဉ်ပြီးသာလျှင် ယင်း၏ပမာဏကို တိုင်းတာနိုင်သည်။
ဆလင်ဒါ(ဒလိမ့်)။
ထောင့်မှန်စတုဂံပုံရှိ စက္ကူတစ်ချပ်ကို ကွေးလိုက်လျှင် ဆလင်ဒါတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
အဝိုင်းထုချွန်။
စက်ဝိုင်းစိတ်တစ်ခုကို ကွေးလိုက်လျှင် ထုချွန်တစ်ခု ဖြစ် လာသည်။
ပိရမစ်(ထုချွန်)။
စက္ကူတစ်ချပ်ကို ကြယ်ပုံည|ပ်ပြီးနောက် အစွန်းထွက်နေသော တြိဂံများကို အောက်ခံအနားတလျှောက် ချိုးကာ ယင်းတို့၏ ထိပ်များကို စုလိုက်သောအခါ ပိရမစ်ပုံဖြစ်လာသည်။
စက်ဝိုင်းလုံးကို လုပ်ပြရန် ခဲယဉ်းသည်။
သို့သော် စက်ဝိုင်းခြမ်းတစ်ခုကို အချင်းမဏ္ဍိုင်ပြုကာ လှည့်လိုက်လျှင် စက်ဝိုင်း လုံး ပုံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ဂျီဩမေတြီ ဆိုသည်မှာ thumb | ချူပိုင် ရှူရန် ချင်း တွင် ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ် ကို ပုံနှင့် သက်သေပြ ပုံ၊ ၅၀၀-၂၀၀ ဘီစီ မှတ်တမ်းရှိ ဂျီဩမေတြီ တိုးတက်မှုမှာ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ထိုနှစ်များ အတွင်း ဂျီဩမေတြီ ၏ အဓိပ္ပာယ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်မှာ အံ့ဩစရာ မဟုတ်ပေ။
ဂျီဩမေတြီ နည်းစဉ်ကို အောက်ဖော်ပြသည့်အတိုင်း ဂျီဩမေတြီ ဘာသာရပ် အမှန် ခွဲခြားခြင်း မဟုတ်ပဲ ပြခန်းများတင် ပြသလို ပြထားသည်။
လက်တွေ့ ဂျီဩမေတြီ ဂျီဩမေတြီကို အရှည်၊ ဧရီယာ၊ ထုထည် တိုင်းတာမှုများ တွင်သုံးသော လက်တွေ့ ကျ သဏ္ဌာန် သိပ္ပံဘာသာရပ် ဖြစ်သည်မှာ သံသယ ဖြစ်ရန် မလိုပေ။
မှတ်သားဖွယ် အောင်မြင်မှုများအနက်မှ ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်၊ စက်ဝိုင်း၏ အဝန်း နှင့် ဧရိယာ တွက်ချက်ခြင်း၊ တြီဂံ၏ ဧရီယာ၊ ဆလင်ဒါ၊ စက်လုံး နှင့် ပိရမစ် တို့၏ ထုထည် တွက်ချက်ခြင်း စသည့် ဖော်မြုလာ များ တွေ့နိုင်ပေသည်။
နက္ခတ္တ တိုးတက်မှုမှသည် တြီဂိုနိုမေတြီ နှင့် စက်လုံး တြီဂိုနိုမေတြီ (spherical trigonometry) တို့ မှာ တွက်ချက်ခြင်း နည်းပညာများ၏ ဆက်လက် အောင်မြင်မှုများပင်ဖြစ်သည်။
အဆိုပြု ဂျီဩမေတြီ အချို ့သော မပေါက်ရောက်နိုင်သည့် အကွာအဝေးများ တွက်ချက်ရာတွင် ဂျီဩမေတြီ ပုံ တူခြင်း ကို အခြေခံ၍ သဲလစ် (Thales) တီထွင်ခဲ့သော နည်းစဉ်သည် ယူကလစ် ၏ အဲလီမန့် ထက် တာသွားပြီး လွှမ်းမိုးမှု အရှိဆုံး စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ယူလလစ်သည် အချို ့သော အဆိုပြုချက် (axiom) သို့ တွေးဆချက် (postulate)၊ ပင်ကိုကရှင်းနေသော အမှတ်၊ အတန်း နှင့် အပြား တို့ကို ဖော်ပြခြင်း စတင်ခဲ့သည်။
ယူကလစ်သည် ၎င်းတို့၏ တန်ဖိုး (property) ကို သင်္ချာနည်းကြကြ ဖြေခြင်းချက် ထုတ်ယူနိုင်ရန် စတင်ခဲ့သည်။
ယူကလစ်၏ အဒီက သဘော်မှာ ဂျီဩမေတြီ ကို သင်္ချာနည်းကြကြ ရှိစေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
၂၀ ရာစုတွင် ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) သည် ယူကလစ်၏ အဆိုပြုချက် သဘောကို ပြုပြင်ခဲ့ပြီး ခေတ်ပေါ် ဂျီဩမေတြီ ၏ အခြေခံ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ဂျီဩမေတြီ ပုံဆွဲခြင်း ရှေးသိပ္ပံပညာရှင် တို့သည် ဂျီဩမေတြီ ပုံဆွဲခြင်းကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် အထူးတလည်း အလေးထား ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဂျီဩမေတြီ တည်ဆောက်ခြင်း ဆိုင်ရာ သမိုင်းဝင် ကရီယာ တို့မှာ ထောက်တန်း နှင့် မျဉ်းတန်း (straightege) တို့ဖြင့်သည်။
သို့သော် အချို ့သော ပြဿနာတို့မှာ ခက်ခဲပြီး သို့ ၎င်းတို့သာနှင့် ဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ပါရာဗိုလ်လာ နှင့် အခြား မျဉ်းကွေးများပါ တီထွင်သုံးလာကြသည်။
ဂျီဩမေတြီ ပြဿနာများကို ဂျီဩမေတြီ ကရိယာများဖြင့် ဖြေရှင်းနည်းကို ဖန်တီးမှု ဂျီဩမေတြီ (synthetic geometry) ဟုခေါ်သည်။
ဂျီဩမေတြီ မှ ကိန်းများ ပိုက်သာဂိုရ ခေတ်ကတည်းက ဂျီဩမေတြီတွင် ကိန်းများ၏ ကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
သို့သော် မတိုင်းတာ နိုင်သော (incommensurable) အရှည် အကြောင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးသောအခါ ဖီလိုဆိုဖီ အမြင်နှင့် သွေဖည်ခဲ့ပြီး ကိန်းများ ကိုစွန့်လွှက်ကာ အလျား၊ အနံ၊ ဧရိယာ စသည့် ဂျီဩမေတြီ အတိုင်းအတာများသည်သာ ပို၍ အခြေခံကျကြောင်း သိမြင်လာကြသည်။
ကိန်းများကို ဂျီဩမေတြီ တွင် ဒက်ကာဒ် (Descartes) က ကိုဩဒီနိတ်စနစ် ဖြင့် ပြန်လည် ဆန်းသစ်ခဲ့သည်။
ဒက်ကာဒ် သည် ဂျီဩမေတြီ ပုံများကို လေ့လာရာတွင် အက္ခရာ ညီမျှခြင်းများဖြင့် ဖော်ပြခြင်း၏ အရေးပါမှုကို သိမြင်ခဲ့သည်။
အက္ခရာ ဂျီဩမေတြီ (analytic geometry) သည် အက္ခရာသင်္ချာ နည်းစဉ်ကို ဂျီဩမေတြီ ပြဿနာများ ရှင်းလင်းရာတွင် သုံးပြီး တနည်းအားဖြင့် မျဉ်းကွေးများနှင့် အက္ခရာ ညီမျှခြင်း တို့၏ ဆက်စပ်မှုပင် ဖြစ်သည်။
၎င်းအတွေးသည် ၁၇ ရာစုတွင် ပေါ်ပေါက်မည့် မျဉ်းကွေးများ၏ အခြား သဘာဝများကို ဖော်ပြနိုင်သော ကဲကုလပ် ၏ အခြေခံ အုတ်မြစ်ပင် ဖြစ်သည်။
ခေတ်ပေါ် အက္ခရာ ဂျီဩမေတြီ သည် ၎င်း ညီမျှခြင်း များကို ပိုမို၍ အတွေးအခေါ် ဆန်ဆန် သုံးထားသည်။
thumb|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီဝင်များ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်။
မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင်ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်းခံရသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ယင်းကော်မတီ ဖွဲ့စည်းကြေညာခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ကော်မတီ၏ ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးတွင် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ဖြစ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းရေး တာဝန်ကို နအဖမှ ၉ နှစ်ကျော်ကြာ ဆက်လက်ငြင်းဆန်လျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီကို သမိုင်းရေးရာ လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအနက် ၉ ဦးသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ဦးမှာ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ မွန်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် နှင့် ဇိုမီးအမျိုးသားကွန်ဂရက် တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ယင်းနိုင်ငံရေးပါတီ ၅ ခုသည် စုစုပေါင်းပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၄၈၅ နေရာအနက် ၄၃၃ နေရာ(၈၉)ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဖွဲ့စည်းရသည့်အကြောင်းရင်း ၁၉၉ဝပြည့်နှစ် ရေဩးကောက်ပွဲကို နဝတ=နအဖမှ(၃၁=၅=၈၉)နေ့စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေအမှတ် (၁၄/၈၉) အရ ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်၊ (၁) ယင်းဥပဒေ၏နိဒါန်းတွင် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို ရွေးချယ်တင်မြောက်နိုင်ရန်ဟူ၍လည်းကောင်း။
(၂) ဥပဒေ၏ အခန်း (၁) ပုဒ်မခွဲ (က) တွင် လွှတ်တော်ဆိုသည်မှာပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို ဆိုလိုသည်၊ပုဒ်မခွဲ (ခ) တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုသည်မှာ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကိုဆိုသည်။
ပုဒ်မခွဲ (ဂ) တွင်ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဆိုသည်မှာ လွှတ်တော်သို့ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသူကို ဆိုလိုသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ (၃) ယင်းဥပဒေအခန်း (၁) တွင် လွှတ်တော်ကို မဲဆန္ဒနယ်များအနက်မှ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းရမည်ဟူ ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်၊ယင်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းဖော်ပြမှုများအရ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲသည် တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော်အတွက် မဟုတ်ပါ၊ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရန်အတွက်လည်း မဟုတ်ပါ၊ ဥပဒေိံပအာ%ာ။
စီမံခန်ဏ္ဍခွဲမ+အာ%ာ။
တရားစီရင်ရေးအာ%ာတိုဏ္ဍကို ပိုင်စိုးမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖွဲဏ္ဍစည်းရန်ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ေကြာင်း တရားဥပဒေအရထင်ရှားသည်၊ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့်နေဏ္ဍရက်မှာပင် ထိုအချိန်က နဝတ ဥက့ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူး}ကီး စောမောင်အား“အကယ်ှု အတိုက်အခံများမှ အနိုင်ရမည်ဆိုပါက အာ%ာလွဲပြောင်းပေးပါ့မည်လား”ဟုမေးရာ ငါပေးထားတဲ့ကတိကိုစောင့်ထိမ်းပါမည်ဟု မဲရုံမှ မဲပေး_ပီးထွက်လာကာစတွင် ပြောကြားခဲ့သည်၊ လက်တွေဏ္ဍတွင်ကား နဝတ။
နအဖ တိုဏ္ဍသည် ‚င်းတိုဏ္ဍထုတ်ပြန်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေကို စကူ့စုတ်လုပ်လျက် ဥပဒေစိုးမိုးမ+ကို မျက်ကွယ်ိံပခဲ့သည်၊ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေကိုချိုးဖောက်လျက် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ဇူလိုင်လ (၂၇) ရက်နေဏ္ဍတွင် ေ-ကညာချက် (၁ှ၉၀) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်၊ (၁ှ၉၀) . အနှစ်သာရမှာ ၁၉၉၀ ပြည့် နှစ် ရွေးကောက်ပွဲသည် ဥပဒေိံပမ+အာ%ာ။
တရားစီရင်ရေးအာ%ာများကို ကျင့်သုံးနိုင်သောလ$တ်တော်ကိုဖွဲဏ္ဍစည်းရန်မဟုတ်။
ရွေးချယ်ခံရသော ကိုယ်စားလှယ်များသည် ဖွဲဏ္ဍစည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုရေးဆွဲရန်တာဝန်ရှိသည့် ပုဂြိုဟ်များအဖြစ် ဖွဲဏ္ဍစည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို သာရေးဆွဲရမည်၊ ယာယီဥပဒေရေးဆွဲှု အချုပ်အခြာ အာ%ာသုံးရပ်ကို ကျင့်သုံးပါက လက်မခံဘဲ အရေးယူမည်၊၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲပီးသည့်ကာလမှစှု အ}ကိမ်ပေါင်းများစွာ။
နည်းလမ်းပေါင်းများစွာအသိုံးံပ _ပီး ၁၉၉ဝပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ဖော်ပြခဲ့သည့် ပြည်သူဏ္ဍလူထုဆနကြို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခေါ်ယူပေးရန် (အမှန်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားိံပကော်မတီရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ တွင်လည်းကောင်း။
၁ှ၉၀ အရလည်းကောင်း။
နဝတ မှ ကတိံပ_ပီးဖြစ်သည်) အ}ကိမ်}ကိမ်တောင်းဆိုခဲ့သည်၊ (၁၀) နှစ် နီးပါးတိုင် စိတ်ရှည်လက်ရှည်သည်းခံလျက် တောင်းဆိုှုမရသည့်အဆုံးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခေါ်ယူရေးသည်နအဖ အတွက်သာ တာဝန်ရှိသည်မဟုတ်။
အရွေးချယ်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များတွင်ပါ အဓိကတာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆလျက်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခေါ်ယူရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ကို ဖွဲဏ္ဍစည်းခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်၊ ရည်ရွယ်ချက် (က) ပြည်သူလူထုက လ$တ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအား ‚င်းတိုဏ္ဍနှင့်‚င်းတိုဏ္ဍ.တိုင်းပြည်အကျိုးအတွက်ဆောင်ရွက်ပေးရန် ကိုယ်စားလှယ်လ$ဲအပ်ထားသည့် တာဝန်များကို လျစ်လျူရ+ှုမထားနိုင်သည့် အားလျော်စွာအတိုင်းအတာတခုအထိ စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်သမဋ ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ (ခ ) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ပေါ်ပေါက်လာလျင် ဒီမိုကရေစီရေးထွန်းကားလာ_ပီး ယင်းနှင့်အတူ လူဏ္ဍအခွင့်အရေးများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန်၊ (ဂ ) နိုင်ငံတွင်း ပြည်သူလူထုခံစားဿကံတွေဏ္ဍနေရသော နိုင်ငံရေး။
စီးပွားရေး။
လူမ+ရေး။
ကျန်းမာရေး။
ပညာရေးအစရှိသည့် အထွေထွေအကျပ်အတည်းများကို အာ%ာပိုင်တိုဏ္ဍကျင့်သုံးနေသည့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများအပေါ်ဖိအားပေးအကျပ်ကိုင်။
ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းသည့်နည်းများဖြင့် အကျပ်အတည်းများကို အသေအချာမဖြေရှင်းနိုင် သည်ေ-ကာင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီအနေဖြင့် တတ်အားသရွေဏ္ဍ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက် (၃) ရပ်ဖြင့် ဖွဲဏ္ဍစည်းသည်၊ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားိံပကော်မတီဝင်များကို အောက်ဖော်ပြပါ ပုဂြိုဟ် (၁၀) ဦးဖြင့် ဖွဲဏ္ဍစည်းထားသည်၊ ဦးအောင်ရေ$ ဥက္ကဋ္ဌ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲဏ္ဍချုပ် ရန်ကုန်တိုင်း။
မရမ်းကုန်းမြိုဏ္ဍနယ် မဲဆနနြယ်အမှတ် (၁) ပြည်သူဏ္ဍလ$တ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁၉)ရက်နေဏ္ဍတွင်မွေးဖွားသည်၊ ရန်ကုန်က့သိုလ်မှ ၁၉၄ဝခုနှစ်တွင်တွင် ဝိဇ…ာဘွဲဏ္ဍရခဲ့ သည်၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ြူဗ) ဗမာ့ကွာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ြီဗ) ဗမာ့မျိုးချစ်တပ်မတော် (ဏငြ်္) တိုဏ္ဍတွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး အဖြစ်အမှုဏ္ဍထမ်းဆောင်နေစဉ် အလုပ်မှထုတ်ပယ်ခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်၊ ၁၉၆၁ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ခုနှစ်အတွင်းသံအမတ်ºကီးအဖြစ်ºသစတေးလျ။
အီဂျစ်။
ပြင်သစ်။
စပိန်နှင့် နယူးဇီလန် တိုဏ္ဍတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုºကည်နှင့် ဦးတင်ဦးတိုဏ္ဍအဖမ်းခံနေရစဉ်အတွင်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲဏ္ဍချုပ် ဥက့ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်၊ ဦး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော်။