kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အမည် ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင် အရ နန်းသက် မဟာရာဇဝင် အရ နန်းသက် ရာဇဝင်သစ် နှင့် မှန်နန်း ရာဇဝင် အရ နန်းသက် ယခင် ဘုရင်များ နှင့် တော်စပ်ပုံ ပျဉ်ပြားမင်း ၈၄၆–၈၈၆ ၈၄၆–၈၅၈ ၈၄၆–၈၇၈ ညီ တန်နက် ၈၈၆–၉၀၄ ၈၅၈–၈၇၆ ၈၇၈–၉၀၆ သား စလေငခွေး ၉၀၄–၉၃၄ ၈၇၆–၉၀၁ ၉၀၆–၉၁၅ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ သိန်းခို ၉၃၄–၉၅၆ ၉၀၁–၉၁၇ ၉၁၅–၉၃၁ သား ညောင်ဦး စောရဟန်း ၉၅၆–၁၀၀၁ ၉၁၇–၉၅၀ ၉၃၁–၉၆၄ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ ၁၀၀၁–၁၀၂၁ ၉၅၀–၉၇၁ ၉၆၄–၉၈၆ တန်နက်မင်း၏ သား ကျည်စိုး ၁၀၂၁–၁၀၃၈ ၉၇၁–၉၇၇ ၉၈၆–၉၉၂ ညောင်ဦးစောရဟန်း၏ သား စုက္ကတေး ၁၀၃၈–၁၀၄၄ ၉၇၇–၁၀၀၂ ၉၉၂–၁၀၁၇ ညီ အောက်ဗမာပြည် သထုံပြည် ဘုရင် နန်းသက် တော်စပ်ပုံ မှတ်ချက် မနုဟာမင်း ?–၁၀၅၇ ခေတ်ဦး ဟံသာဝတီ ဤစာရင်းသည် "ရွှေမောဓောစေတီသမိုင်း"တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် အတိုင်း ဟာဗေး ၏ ရေးသားချက် ဖြစ်သည်။
ရက်စွဲများမှာ အတည်မပြုနိုင်သေးပါ။
Harvey 1925: 368 အခြားမွန်ရာဇဝင်များတွင် ၅၇၃ မှ ၇၈၁ အထိ အုပ်ချုပ်သူများ၏ အလားတူစာရင်းကို ဖော်ပြထားပြီး ထို့နောက် မှတ်တမ်းမရှိတော့ဘဲ ၁၀၅၇ ခုနှစ်တွင် ပုဂံက ပဲခူးကို သိမ်းပိုက်သည်အထိ နှစ်ပေါင်း ၂၇၆ နှစ် ကွာဟချက်ရှိနေသည်။
Phayre 1883: 289 ဟာဗေး၏ စာရင်းသည် သမိုင်းအရ အတည်ပြုထားသော ပုဂံခေတ် ရက်စွဲများနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသည်။
သို့သော် မိုက်ကယ်အောင်သွင်၏ အဆိုအရ ပုဂံခေတ်မတိုင်မီ အောက်ဗမာပြည်ရှိ မွန်တိုင်းပြည်များသည် နောက်ပိုင်း ၁၅ ရာစု ဒဏ္ဍာရီများဖြစ်ပြီး သက်သေအထောက်အထားဖြင့် အတည်မပြုရသေးပါ။
ပဲခူးဟူသော နေရာအမည်ကို ၁၂၆၆ ခုနှစ် ရှေးခေတ်မြန်မာကျောက်စာတွင်မှ ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
Aung-Thwin 2005: 29 အာရကန် အုပ်ချုပ်သူများ ဒုတိယ ဓညဝတီ (ဘီစီ ၈၂၅ – အေဒီ ၁၄၆) ဘုရင် နန်းသက် တော်စပ်ပုံ မှတ်ချက် ကံရာဇာကြီး ၈၂၅–၇၈၈ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ စာရင်း မြန်မာဘုရင်များ၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်များ မှတ်စု ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ စာရင်း။
ဤသည်မှာ ၁၃ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအထိ အောက်ဗမာပြည်ရှိ မွန်စကားပြော ခရိုင်သုံးခုအနက်တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည့် မုတ္တမမြို့၏ အုပ်ချုပ်သူ မြို့စားများ စာရင်း ဖြစ်သည်။
မုတ္တမမြို့သည် ၁၂၈၇ ခုနှစ်မှ ၁၃၆၄ ခုနှစ်အထိ ဟံသာဝတီပြည်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
ပုဂံခေတ်ကာလ မုတ္တမမြို့အား မှတ်တမ်းအနေဖြင့် အစောဆုံး တွေ့ရသည်မှာ ပုဂံဘုရင် နရပတိစည်သူ ၁၁၇၆ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ကျောက်စာတွင် ဖြစ်သည်။
Aung-Thwin 2005: 59 အမည် မှ အထိ ယခင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် တော်စပ်ပုံ နယ်ပယ်ရှင် မှတ်ချက် ငနွယ် ? ? ခန့်အပ် ငရွှေ၏ အဘိုးHmannan Vol. 1 2003: 340 ငရွှေ ? ၁၂၅၉ မြေး နရသီဟပတေ့In revolt (၁၂၅၈–၁၂၅၉) အလိမ္မာ ၁၂၅၉ ၁၂၈၅ ခန့်အပ် နရသီဟပတေ့ အလောင်းစည်သူမင်း၏ အမတ်ချုပ် အလိမ္မာမှ ဆင်းသက်လာသူHmannan Vol. 1 2003: 341 ဝါရီရူး ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၂၈၅ ၃၀ ဇန်နဝါရီ ၁၂၈၇ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ In revolt (၁၂၈၅–၈၇) ဟံသာဝတီခေတ် ကာလ အမည် မှ အထိ ယခင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် တော်စပ်ပုံ နယ်ပယ်ရှင် မှတ်ချက်ရာမညဘုရင်များ စာရင်း (၁၂၈၇–၁၃၆၄) ကိုလည်း ရှုပါ ဗြတ်ထဗ ၁၃၆၄ ၁၃၈၈ ဗညားဦး၏ ယောက်ဖIn revolt (၁၃၆၄– ၁၃၇၁/၇၂) (၁၃၈၄–၁၃၈၈) Byat Ka-Man (Bya Ka-Myin) ၁၃၈၈Pan Hla 2005: 175 ၁၄၁၁ သို့ ယင်းနောက်ပိုင်း ရာဇာဓိရာဇ် ဗညားကျန်း ၁၄၂၂ ၁၄၄၂/၄၃ ဗညားဓမ္မရာဇာ ပထမဗညားရံ ရာဇာဓိရာဇ်၏ သား တလမည်စော? ၁၄၄၂/၄၃ ? အစ်မ ပထမဗညားရံ ရာဇာဓိရာဇ်၏ သမီး စောဗညား ၁၅၁၉ မေ ၁၅၄၁ ဒုတိယ ဗညားရံ (1510s–1526) သုရှင်တကာရွတ်ပိ (၁၅၂၆–၁၅၃၄)In revolt (၁၅၃၄–၁၅၃၉) ဘုရင်အဖြစ် ကြေညာ (၁၅၃၉–၁၅၄၁) တောင်ငူခေတ် ကာလ အမည် မှ အထိ ယခင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် တော်စပ်ပုံ နယ်ပယ်ရှင် မှတ်ချက် စောလဂွန်းအိန် မေ ၁၅၄၁ မေ ၁၅၅၀ ခန့်အပ် တပင်ရွှေထီး ဟံသာဝတီ သစ္စာခံ မင်းရဲစည်သူ ၆ ဇွန် ၁၅၅၂ မတ် ၁၅၅၆ ခန့်အပ် ဘုရင့်နောင် ဘုရင့်နောင်နှင့် ညီအစ်ကို မင်းရဲနန္ဒမိတ် မတ် ၁၅၅၆ မေ ၁၅၈၁ သား ဘုရင့်နောင် သီရိသုဓမ္မရာဇာ ၂၆ မေ ၁၅၈၁ ၃ မေ ၁၅၈၄ တူ ဘုရင့်နောင် (၁၅၈၁) နန္ဒဘုရင် (၁၅၈၁–၁၅၈၄) မင်းကြီးခမည်းတော် မေ ၁၅၈၄ အောက်တိုဘာ ၁၅၉၄မဟာရာဇဝင် အတွဲ ၃၊ ၂၀၀၆၊ စာ ၉၅ တူ နန္ဒဘုရင် (၁၅၈၄–၁၅၉၄) နန္ဒဘုရင်နှင့် မိဖုရားငယ်တို့၏ သားလစ်လပ် (၁၅၉၄–၁၆၀၀) ဗညားဒလ မေ ၁၆၀၀မဟာရာဇဝင် အတွဲ ၃၊ ၂၀၀၆၊ စာ ၁၀၁ ၁၆၁၃ နောက်ပိုင်း ခန့်အပ် နရဲစွမ် (၁၆၀၀–၁၆၀၅) အနောက်ဖက်လွန်မင်း (၁၆၁၃–?)ယိုးဒယား သစ္စာခံ (၁၆၀၀–၁၆၀၅) ပေါ်တူဂီ ဆီရီယမ်၏ မဟာမိတ် (၁၆၀၅–၁၆၁၃) ဟံသာဝတီ သစ္စာခံ (၁၆၁၃ မှ စ၍) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဟံသာဝတီ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ စာရင်း ပဲခူးမြို့၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း ပုသိမ်မြို့၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း မှတ်စုများ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:မြန်မာ ဘုရင်များ စာရင်း Category:မဂဒူး မင်းဆက်။
ဤသည်မှာ ၁၃ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအထိ အောက်ဗမာပြည်ရှိ မွန်စကားပြော ခရိုင်သုံးခုအနက်တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည့် ပုသိမ်မြို့၏ အုပ်ချုပ်သူ မြို့စားများ စာရင်း ဖြစ်သည်။
ပုဂံခေတ်ကာလ အမည် မှ အထိ ယခင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် တော်စပ်ပုံ နယ်ပယ်ရှင် မှတ်ချက် ဥဇနာ (ပုသိမ်) ? ၁၂၈၇ နရသီဟပတေ့ ဟံသာဝတီခေတ် ကာလ အမည် မှ အထိ ယခင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် တော်စပ်ပုံ နယ်ပယ်ရှင် မှတ်ချက် သမိန်ညီစန်း ? ၁၃၂၃/၂၄ တော်လှန် (၁၃၂၃/၂၄)ပန်းလှ ၂၀၀၅၊ စာ ၃၉ ? လောက်ရှိန် ၁၃၈၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၃၉၀ ဗညားဦး (၁၃၈၄ အထိ) လောက်ဖျား (၁၃၉၀ အထိ) သီလဝ ၁၃၉၀ ၁၄၀၈ မရှိ (ခန့်အပ်) ရာဇဓိရာဇ် တရားဝန်ကြီးဟောင်းပန်းလှ ၂၀၀၅၊ စာ ၁၉၃၊ ၂၄၈ အမတ်ဒိန် ၁၄၀၈ ၁၄၁၅ မရှိ (ခန့်အပ်) ရာဇဓိရာဇ် သမိန် အဝနိုင် ၁၄၁၅ ၁၄၂၁ မရှိ (ခန့်အပ်) ရာဇဓိရာဇ် ပထမဗညားရံ ၁၄၂၁ ၁၄၂၄ မရှိ (ရာဇဓိရာဇ်၏ သား) ဗညားဓမ္မရာဇာ ၁၄၁၂ မှ စ၍ ပုသိမ်၏ အမည်ခံဘုရင် ? တောင်ငူခေတ် ကာလ ကုန်းဘောင်ခေတ် ကာလ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဟံသာဝတီ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ စာရင်း ပဲခူးမြို့၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း မုတ္တမမြို့၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း မှတ်စုများ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:မြန်မာ ဘုရင်များ စာရင်း Category:မဂဒူး မင်းဆက်။
ဤသည်မှာ မြန်မာထီးနန်းဆက်ခံသူများ စာရင်းဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိထွန်းကားခဲ့သော အဓိက ပြည်ထောင်များအားလုံး၏ ဘုရင်၊ ဧကရာဇ်များကို ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများ အရ မြန်မာပြည်၏ ဘုရင်စနစ်များ (မွန်၊ ဗမာ၊ ရခိုင်) သည် ဘီစီ ၉ ရာစုတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုပြီး အတည်ပြုနိုင်သော အချက်အလက်များကို အနော်ရထာ ပုဂံထီးနန်းတက်သည့် အေဒီ ၁၀၄၄ ခုနှစ်အလွန်ကာလတွင် ထင်ရှားစွာတွေ့ရသည်။
အချက်အလက်များသည် ၁၀၄၄ ခုနှစ်နှင့် ပိုဝေးလေလေ၊ အတည်ပြုရန် ပိုခက်ခဲလေလေ ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ ၉ ရာစုတွင် ပုဂံမြို့တည်ခြင်းကို အတည်ပြုနိုင်သည် - သို့သော် ရာဇဝင်များတွင် ဖော်ပြထားသည့် အတိအကျ ရက်စွဲဖြစ်သော ၈၄၉ ခုနှစ်၏ တိကျမှန်ကန်မှုမှာ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်နေသေးသည်။
သို့သော် ၂ ရာစုဟု သတ်မှတ်ထားသော ရှေးဦးပုဂံမင်းဆက်၏ အစကို အတည်မပြုနိုင်သေးပါ။
Harvey 1925: 364 ပုဂံမတိုင်မီ မြန်မာထီးနန်းများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးဦးနှင့် ဒဏ္ဍာရီလာ ဘုရင်များ စာရင်းကို ကြည့်ပါ။
နန်းစံကာလ ရက်စွဲများသည် အပိုင်းတစ်ခုစီတွင် ဆွေးနွေးထားသည့် နောက်ဆုံးအတည်ပြုနိုင်သော ရက်စွဲများကို လိုက်နာထားသည်။
အစောပိုင်း ပြည်ထောင်များ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးဦးနှင့် ဒဏ္ဍာရီလာ ဘုရင်များ စာရင်း ကို ကြည့်ပါ။
ပုဂံ (၈၄၉–၁၂၉၇) ခေတ်ဦးပုဂံပြည် (၁၀၄၄ အထိ) ဤသည်မှာ ပင်မရာဇဝင်ကျမ်း လေးစောင်မှ ဖော်ပြထားသော ရှေးခေတ်ပုဂံဘုရင်များ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း စာရင်းဖြစ်သည်။
အနော်ရထာမင်းမတိုင်မီ ကျောက်စာအထောက်အထားများမှာ ညောင်ဦးစောရဟန်း နှင့် ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ တို့အတွက်သာ ယခုအချိန်ထိ တွေ့ရှိရသည်။
စာရင်းသည် မှန်နန်းရာဇဝင် အရ ပုဂံမြို့ကို ခိုင်ခံ့စေခဲ့သော ပျဉ်ပြားမင်းမှ စတင်သည်။
ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင် ကို ပုဂံခေတ်အတွက် အတိကျဆုံး ရာဇဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အမည် ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင် အရ နန်းသက် မဟာရာဇဝင်ကြီး အရ နန်းသက် မဟာရာဇဝင်သစ် နှင့် မှန်နန်း ရာဇဝင် အရ နန်းသက် ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ ပျဉ်ပြားမင်း ၈၄၆–၈၈၆ ၈၄၆–၈၅၈ ၈၄၆–၈၇၈ ညီအစ်ကို တန်နက် ၈၈၆–၉၀၄ ၈၅၈–၈၇၆ ၈၇၈–၉၀၆ သား စလေငခွေး ၉၀၄–၉၃၄ ၈၇၆–၉၀၁ ၉၀၆–၉၁၅ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ သိန်းခိုမင်း ၉၃၄–၉၅၆ ၉၀၁–၉၁၇ ၉၁၅–၉၃၁ သား ညောင်ဦးစောရဟန်း ၉၅၆–၁၀၀၁ ၉၁၇–၉၅၀ ၉၃၁–၉၆၄ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ ၁၀၀၁–၁၀၂၁ ၉၅၀–၉၇၁ ၉၆၄–၉၈၆ တန်နက် ၏ သား ကျည်စိုး ၁၀၂၁–၁၀၃၈ ၉၇၁–၉၇၇ ၉၈၆–၉၉၂ ညောင်ဦးစောရဟန်း ၏ သား စုက္ကတေး ၁၀၃၈–၁၀၄၄ ၉၇၇–၁၀၀၂ ၉၉၂–၁၀၁၇ ညီအစ်ကို ပုဂံအင်ပါယာ ဤစာရင်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော အစဉ်လိုက်နှင့် နန်းစံကာလများကို လိုက်နာထားသည်။
ဂေါ်ဒင် လုစ်သည် နရသိင်္ဃ မင်းကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ ၁၁၆၅ နှင့် ၁၁၇၄ ခုနှစ်အကြား ကိုးနှစ်တာ ဘုရင်မဲ့ကာလ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။
သို့သော် လုစ် ၏ အဆိုပြုချက်ကို ပြင်းထန်စွာ မေးခွန်းထုတ်ခြင်းခံခဲ့ရပါသည်။
ထို့အပြင် လုစ် သည် နရသိင်္ဃ ဥဇနာမင်းသည် ၁၂၃၁ နှင့် ၁၂၃၅ ခုနှစ်အကြား နန်းစံခဲ့သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သော်လည်း ၎င်းအဆိုပြုချက်သည်လည်း အပြည့်အဝ လက်ခံခြင်း မခံရသေးပါ။
Htin Aung 1970: 40–44 အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ အနော်ရထာ 80px ၁၁ ဩဂုတ် ၁၀၄၄ ၁၁ ဧပြီ ၁၀၇၇ ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ၏ သား စောလူး ၁၁ ဧပြီ ၁၀၇၇ ၂၁ ဧပြီ ၁၀၈၄ သား ကျန်စစ်သား 80px ၂၁ ဧပြီ ၁၀၈၄ ၁၁၁၂/၁၃ ဝမ်းကွဲညီအစ်ကို အလောင်းစည်သူ 80px ၁၁၁၂/၁၃ ၁၁၆၇ မြေး နရသူ 80px ၁၁၆၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁၇၁ သား နရသိင်္ခ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁၇၁ မေ ၁၁၇၄ သား နရပတိစည်သူ 80px မေ ၁၁၇၄ ၁၈ ဩဂုတ် ၁၂၁၁ ညီအစ်ကို ဇေယျသိင်္ခ 80px ၁၈ ဩဂုတ် ၁၂၁၁ ၁၉ ဇူလိုင် ၁၂၃၅ သား နရသိင်္ဃ ဥဇနာ (as regent) ၁၂၃၁?/၃၅ ၁၉ ဇူလိုင် ၁၂၃၅ သား ကျစွာမင်း 80px ၁၉ ဇူလိုင် ၁၂၃၅ မေ ၁၂၅၁ ဇေယျသိင်္ခ ၏ သား ဥဇနာ မေ ၁၂၅၁ ၆ မေ ၁၂၅၆ သား နရသီဟပတေ့ ၆ မေ ၁၂၅၆ ၁ ဇူလိုင် ၁၂၈၇ သားInterregnum (၁၂၈၇–၁၂၈၉) ကျော်စွာ ၃၀ မေ ၁၂၈၉ ၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၂၉၇ သား ပြည်ထောင်ငယ်များ မြင်စိုင်း (၁၂၉၇–၁၃၁၃) မှန်နန်း ရာဇဝင် မတိုင်မီ အဓိက ရာဇဝင်ကျမ်းအားလုံးက ပူးတွဲအုပ်ချုပ်မှုသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၇၄ ခုနှစ် (၁၃၁၂/၁၃) တွင် အဆုံးသတ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း မှန်နန်းရာဇဝင် က မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၇၂ ခုနှစ် (၁၃၁၀/၁၁) တွင် အဆုံးသတ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
ကျောက်စာအထောက်အထားများအရ ပထမညီအစ်ကိုသည် ၁၃၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော်လည်း ဒုတိယညီအစ်ကိုမှာ အသက်ရှင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပါသည်။
အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ အသင်္ခယာ ရာဇသင်္ကြန် သီဟသူ ၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၂၉၇ ၁၃ ဧပြီ ၁၃၁၀ တည်ထောင်သူ၊ ညီအစ်ကိုနှင့် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သူများ ရာဇသင်္ကြန် သီဟသူ ၁၃ ဧပြီ ၁၃၁၀ ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၁၃ မတိုင်မီ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သူ ပင်းယ (၁၃၁၃–၁၃၆၄) အောက်ပါ ရက်စွဲအများစုသည် သန်းထွန်းနှင့် ဂေါ်ဒင် လုစ် တို့ထံမှ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ရာဇဝင်များတွင် ဖော်ပြထားသော ရက်စွဲများကို ကျောက်စာများနှင့် တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။
မြင်စိုင်းစည်သူ မင်းသည် မည်သည့်ရာဇဝင်တွင်မျှ မပါဝင်ပါ။
Than Tun 1959: 123–131 အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ သီဟသူ ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၁၃ c. ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၂၅ အသင်္ခယာ နှင့် ရာဇသင်္ကြန် တို့နှင့် ညီအစ်ကို ဥဇနာ (ပင်းယ) ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၂၅ ၁ စက်တင်ဘာ ၁၃၄၀ သီဟသူ၏ မွေးစားသား၊ ကျော်စွာ (ပုဂံ) ၏ သား စည်သူ (as regent) ၁ စက်တင်ဘာ ၁၃၄၀ ၂၉ မတ် ၁၃၄၄ မိခင်ဖက်မှ ဦးလေး? ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ 80px ၂၉ မတ် ၁၃၄၄ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၃၅၀ တူနှင့် သားမက် လေးစီးရှင် ကျော်စွာ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၃၅၀ ၁၉ မတ် ၁၃၅၉ သား နရသူ (မောပါမင်း) ၁၉ မတ် ၁၃၅၉ ဇွန် ၁၃၆၄ ညီအစ်ကို ဥဇနာပြောင် ဇွန် ၁၃၆၄ စက်တင်ဘာ ၁၃၆၄ ညီအစ်ကို စစ်ကိုင်း (၁၃၁၅–၁၃၆၄) အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ အသင်္ခယာ စောယွန်း ၁၅ မေ ၁၃၁၅ ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၂၇ သီဟသူ ၏ သား တရဖျားကြီး ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၂၇ ၁၃၃၅/၃၆ မိခင်ဖက်မှ ဝမ်းကွဲ ရွှေတောင်တက် ၁၃၃၅/၃၆ ဩဂုတ် ၁၃၃၉ သား ကျစွာ (စစ်ကိုင်း) ဩဂုတ် ၁၃၃၉ မတ် ၁၃၄၉ စောယွန်း ၏ သား နော်ရထာ မင်းရဲ ဧပြီ ၁၃၄၉ နိုဝင်ဘာ ၁၃၄၉ ညီအစ်ကို တရဖျားငယ် နိုဝင်ဘာ ၁၃၄၉ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၅၂ ညီအစ်ကို မင်းပြောက် သီဟပတေ့ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၅၂ ဧပြီ ၁၃၆၄ ယောက်ဖ အင်းဝ (၁၃၆၄–၁၅၅၅) အင်းဝခေတ်နှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာရာဇဝင်စာအုပ်အမျိုးမျိုးတွင် နန်းစံသက္ကရာဇ်များ ဆင်တူသော်လည်း တစ်ထပ်တည်းမကျပေ။
မဟာရာဇဝင်၊ ရာဇဝင်သစ်၊ မှန်နန်း ရာဇဝင် နှင့် ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်တို့တွင် ဖော်ပြပါရှိသော အင်းဝခေတ် နန်းစံရက်စွဲများအတွက် (မဟာရာဇဝင် အတွဲ ၂၊ ၂၀၀၆: ၃၅၂-၃၅၅) ကို ကြည့်ပါ။
အောက်ပါဇယားသည် မှန်နန်း ရာဇဝင်နှင့် (မဟာရာဇဝင် အတွဲ ၂ ၂၀၀၆၊ စာ ၃၅၂-၃၅၅) တွင် ဖော်ပြထားသည့် ရက်စွဲများ ဖြစ်သည်။
G.E. Harvey (Harvey 1925: 366) မှ ဖော်ပြထားသော နန်းစံသက္ကရာဇ်များသည် အများအားဖြင့် ရာဇဝင်နှင့် ကျောက်စာအထောက်အထားများဖြင့် အတည်ပြုထားသော ရက်စွဲများထက် တစ်နှစ်ခန့် (တစ်နှစ်နောက်ကျ၍) ကွာခြားနေသည်။
အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ သတိုးမင်းဖျား ဧပြီ ၁၃၆၄ ၃ စက်တင်ဘာ ၁၃၆၇ စောယွန်း ၏ မြေး စွာစော်ကဲ ၅ စက်တင်ဘာ ၁၃၆၇ ဧပြီ ၁၄၀၀ ကျော်စွာ (ပုဂံ)၏ မြေး နှင့် တစ်စီးရှင် သီဟသူ တူမြေး ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား 80px ဧပြီ ၁၄၀၀ နိုဝင်ဘာ ၁၄၀၀ သား ပထမမင်းခေါင် ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၁၄၀၀ အောက်တိုဘာ ၁၄၂၁ သီဟသူ (အင်းဝ) 80px အောက်တိုဘာ ၁၄၂၁ ဩဂုတ် ၁၄၂၅ သား မင်းလှငယ် ဩဂုတ် ၁၄၂၅ နိုဝင်ဘာ ၁၄၂၅ သား ကလေး ကျေးတောင်ညို ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၄၂၅ ၁၆ မေ ၁၄၂၆ ဦးရီး မိုးညှင်းသတိုး ၁၆ မေ ၁၄၂၆ ဧပြီ ၁၄၃၉ မိုးညှင်းဆက် တည်ထောင်သူ ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ ၏ မျိုးဆက် မင်းရဲကျော်စွာ (အင်းဝ) ၂၆ ဧပြီ ၁၄၃၉ ဇန်နဝါရီ ၁၄၄၂ သား နရပတိ (အင်းဝ) ၁၁ မတ် ၁၄၄၂ ၂၄ ဇူလိုင် ၁၄၆၈ ညီအစ်ကို သီဟသူရ (အင်းဝ) ၂၄ ဇူလိုင် ၁၄၆၈ ဩဂုတ် ၁၄၈၀ သား ဒုတိယ မင်းခေါင် ဩဂုတ် ၁၄၈၀ ၇ ဧပြီ ၁၅၀၁ သား ဒုတိယ သီဟသူရ (အင်းဝ) ၁၄၈၅ ၄ မတ် ၁၅၀၁ သား ဒုတိယမင်းခေါင် အုပ်စိုးစဉ် ပူးတွဲဘုရင် ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိ ၇ ဧပြီ ၁၅၀၁ ၁၄ မတ် ၁၅၂၇ ဒုတိယမင်းခေါင်၏ သား သိုဟန်ဘွား ၁၄ မတ် ၁၅၂၇ မေ ၁၅၄၂ မိုးညှင်းစလုံ ၏ သား ခုံမှိုင်း ဇွန် ၁၅၄၂ စက်တင်ဘာ ၁၅၄၅ သီပေါ စော်ဘွား မိုးဗြဲ နရပတိ စက်တင်ဘာ ၁၅၄၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၅၁ သား စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ အောက်တိုဘာ ၁၅၅၁ ၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၅ စလင်းစားနှင့် စစ်ကိုင်း ဘုရင်ခံ ဟံသာဝတီ (၁၂၈၇–၁၅၃၉၊ ၁၅၅၀–၁၅၅၂) အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ ဝါရီရူး ၃၀ ဇန်နဝါရီ ၁၂၈၇ ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၁၃၀၇ တည်ထောင်သူ ခွန်လော ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၃၀၇ မတ် ၁၃၁၁ ညီအစ်ကို စောသင်မောင် ၁၀ ဧပြီ ၁၃၁၁ စက်တင်ဘာ ၁၃၂၃ တူ စောဇိတ် ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၃၂၃ ဧပြီ ၁၃၃၀ ညီအစ်ကို ဇိတ်ပွန် ဧပြီ ၁၃၃၀ ဧပြီ ၁၃၃၀ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ စောအဲကံကောင်း ဧပြီ ၁၃၃၀ ဇွန် ၁၃၃၀ စောဇိတ်၏ တူ ဗညားအဲလော ဇွန် ၁၃၃၀ ၁၃၄၈ ဦးရီး၊ ခွန်လော၏ သား ဗညားဦး ၁၃၄၈ ၂ ဇန်နဝါရီ ၁၃၈၄ တူ၊ စောဇိတ်၏ သား မဟာဒေဝီ (as regent) ၂၈ အောက်တိုဘာ ၁၃၈၃ ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၃၈၄ မောင်နှမ ရာဇာဓိရာဇ် 80px ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၃၈၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၄၂၁ ဗညားဦး၏ သား၊ မဟာဒေဝီ၏ မွေးစားသား ဗညားဓမ္မရာဇာ ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၄၂၁ ၁၄၂၄ သား ပထမဗညားရံ ၁၄၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၄၄၆ ညီအစ်ကို ဗညားဗရူး စက်တင်ဘာ ၁၄၄၆ ၃၀ မေ ၁၄၅၁ တူ ဗညားကျန်းထော ၃၀ မေ ၁၄၅၁ ဇွန် ၁၄၅၃ ဝမ်းကွဲ၊ ဗညားဓမ္မရာဇာ၏ သား လိပ်မွတ်ထော ဇွန် ၁၄၅၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄၅၄ တူ၊ ဗညားရံ၏ ဝမ်းကွဲ ရှင်စောပု 80px ဇန်နဝါရီ ၁၄၅၄ ၁၄၇၁ အဒေါ်၊ ရာဇဓိရာဇ်၏ သမီး ဓမ္မစေတီ ၁၄၇၁ ၁၄၉၂ သားမက် ဒုတိယ ဗညားရံ ၁၄၉၂ ၁၅၂၆ သား သုရှင်တကာရွတ်ပိ ၁၅၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁၅၃၉ သားတောင်ငူ (၁၅၃၉–၁၅၅၀) သမိန်စောထွတ် ဇွန် ၁၅၅၀ ဩဂုတ် ၁၅၅၀ Claimant to throne သမိန်ထောရာမ ဩဂုတ် ၁၅၅၀ ၁၂ မတ် ၁၅၅၂ သုရှင်တကာရွတ်ပိ၏ ညီအစ်ကို မြောက်ဦး (၁၄၂၉–၁၇၈၅) ဤနန်းစံကာလများသည် ရခိုင်ရာဇဝင်ဖြစ်သော ရခိုင်ရာဇဝင်သစ် (စန္ဒမာလာလင်္ကာရ အတွဲ ၂၊ ၁၉၃၁) မှ ဖြစ်ပြီး၊ (Eade 1989) ကို အသုံးပြု၍ အနောက်တိုင်းပြက္ခဒိန်သို့ ပြောင်းလဲထားသည်။
၁၅၈၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပြောင်းလဲထားသော ရက်စွဲများသည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်အရ ဖြစ်သည်။
(အချို့သော ရခိုင်ရာဇဝင်များတွင် တိုင်းပြည်တည်ထောင်သည့်နှစ်ကို တစ်နှစ်နောက်ကျ၍ ၁၄၃၀ ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ထို့အပြင်၊ တိုင်းပြည်ပျက်သုဉ်းသည့်နေ့ရက်ကို မြန်မာမှတ်တမ်းများအရ ၁၇၈၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ရခိုင်မှတ်တမ်းများတွင်မူ တစ်ရက်စောပြီး ၁၇၈၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ဟု ဖော်ပြထားသည်။
) အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ မင်းစောမွန် ၁၈ ဧပြီ ၁၄၂၉ ၉ မေ ၁၄၃၃ တည်ထောင်သူ မင်းခရီ ၉ မေ ၁၄၃၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄၅၉ ညီ ဘစောဖြူ ဇန်နဝါရီ ၁၄၅၉ ၅ ဩဂုတ် ၁၄၈၂ သား မင်းဒေါလျာ ၅ ဩဂုတ် ၁၄၈၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄၉၂ သား ဘစောညို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄၉၂ ဇန်နဝါရီ ၁၄၉၄ ဦးရီး၊ မင်းခရီ၏ သား မင်းရန်အောင် ဇန်နဝါရီ ၁၄၉၄ ဇူလိုင် ၁၄၉၄ တူ၊ မင်းဒေါလျာ၏ သား စလင်္ကာသူ ဇူလိုင် ၁၄၉၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၀၂ မိခင်ဘက်မှ ဦးရီး မင်းရာဇာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၀၂ နိုဝင်ဘာ ၁၅၁၃ သား ဂဇာပတိ နိုဝင်ဘာ ၁၅၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၅၁၅ သား မင်းစောအို ဇန်နဝါရီ ၁၅၁၅ ဇူလိုင် ၁၅၁၅ စလင်္ကာသူ၏ ညီ သဇာတ ဇူလိုင် ၁၅၁၅ ဧပြီ ၁၅၂၁ မင်းဒေါလျာ၏ သား မင်းခေါင် ဧပြီ ၁၅၂၁ ၂၇ မေ ၁၅၃၁ ညီ မင်းဗာ 80px ၂၇ မေ ၁၅၃၁ ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၄ မင်းရာဇာ၏ သား မင်းတိက္ခာ ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၄ ၆ မတ် ၁၅၅၆ သား မင်းစောလှ ၆ မတ် ၁၅၅၆ ၂၄ ဇူလိုင် ၁၅၆၄ သား မင်းစကြာ ၂၄ ဇူလိုင် ၁၅၆၄ ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၇၂ ညီ မင်းဖလောင်း ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၇၂ ၄ ဇူလိုင် ၁၅၉၃ မင်းဗာ၏ သား မင်းရာဇာကြီး 80px ၄ ဇူလိုင် ၁၅၉၃ ၄ ဇူလိုင် ၁၆၁၂ သား မင်းခမောင်း ၄ ဇူလိုင် ၁၆၁၂ ၁၄ မေ ၁၆၂၂ သား သီရိသုဓ္ဓမ ၁၄ မေ ၁၆၂၂ ၃၁ မေ ၁၆၃၈ သား မင်းစနေ ၁ ဇွန် ၁၆၃၈ ၂၆ ဇွန် ၁၆၃၈ သား ကုသလနရပတိ ၂၆ ဇွန် ၁၆၃၈ ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၄၅ မင်းဗာ၏ မြစ် သတိုးမင်းတရား ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၄၅ မေ ၁၆၅၂ သား စန္ဒာသုဓမ္မရာဇာ မေ ၁၆၅၂ ၁၁ ဇွန် ၁၆၇၄ သား ဥဂ္ဂါဗလရာဇာ ၁၁ ဇွန် ၁၆၇၄ ၁၆ ဧပြီ ၁၆၈၅ သား ဝရဓမ္မရာဇာ ၁၆ ဧပြီ ၁၆၈၅ ၂၀ ဇွန် ၁၆၉၂ ညီ မဏိသုဓမ္မရာဇာ ၂၀ ဇွန် ၁၆၉၂ ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၉၄ အစ်ကိုကြီး ပထမ စန္ဒသူရိယရာဇာ ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၉၄ ၄ ဩဂုတ် ၁၆၉၆ ညီ ငတုံအနော်ရထာ ၄ ဩဂုတ် ၁၆၉၆ ၁၈ ဩဂုတ် ၁၆၉၆ သား မာရုမ္ပိယ ၁၈ ဩဂုတ် ၁၆၉၆ ၁၃ မေ ၁၆၉၇ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ ကာလဗန္ဒလ ၁၆ မေ ၁၆၉၇ ၅ ဇွန် ၁၆၉၈ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ ပထမ နာရာဓိပတိ ၅ ဇွန် ၁၆၉၈ ၁၇ ဇွန် ၁၇၀၀ စန္ဒသူရိယ၏ သား ပထမ စန္ဒာဝိမလရာဇာ ၁၈ ဇွန် ၁၇၀၀ ၃၀ မတ် ၁၇၀၇ သတိုးမင်းတရား၏ မြေး ဒုတိယ စန္ဒသူရိယရာဇာ ၃ ဧပြီ ၁၇၀၇ စက်တင်ဘာ ၁၇၁၀ စန္ဒသုဓမ္မရာဇာ၏ မြေးInterregnum ~2 months စန္ဒာဝီဇရ နိုဝင်ဘာ ၁၇၁၀ ဧပြီ ၁၇၃၁ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ တတိယ စန္ဒသူရိယရာဇာ ဧပြီ ၁၇၃၁ ၁၇၃၄ သားမက် ဒုတိယ နရာဓိပတိ ၁၇၃၄ ၁၇၃၅ သား နရပဝရ ၁၇၃၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၃၇ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ စန္ဒာဝိဇလ စက်တင်ဘာ ၁၇၃၇ ၂၅ မတ် ၁၇၃၈ ဝမ်းကွဲ မဒရာဇ်ရာဇာ ၂၈ မတ် ၁၇၃၈ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၄၃ ညီ နရာအဘယရာဇာ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၄၃ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၁၇၆၁ ဦးရီး သီရိသူရာဇာ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၁၇၆၁ ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၆၂ သား စန္ဒပရမရာဇာ ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၆၂ ၁ မေ ၁၇၆၄ ညီ အဘယမဟာရာဇာ ၁ မေ ၁၇၆၄ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၄ ယောက်ဖ စန္ဒသုမနရာဇာ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၄ ၅ မေ ၁၇၇၇ ယောက်ဖ ဒုတိယ စန္ဒာဝိမလရာဇာ ၆ မေ ၁၇၇၇ ၅ ဇွန် ၁၇၇၇ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ စန္ဒသတိဿရာဇာ ၅ ဇွန် ၁၇၇၇ ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၈၂ ထီးနန်းကျူးကျော်သူ မဟာသမ္မတရာဇာ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၈၂ ၂ ဇန်နဝါရီ ၁၇၈၅ nephew in-law ပြည် (၁၄၈၂–၁၅၄၂) ပုဂံခေတ်နှောင်းနှင့် အစောပိုင်းတောင်ငူခေတ်ကာလအကြား ပြည်မြို့စားများ စာရင်းအတွက် ပြည်မြို့၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း ကို ကြည့်ပါ။
အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ သတိုးမင်းစော (ပြည်) ၁၄၈၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၂၇ နရပတိ (အင်းဝ)၏ သား ဘုရင်ထွေး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၃၂ သား နရပတိ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၃၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၃၉ သား မင်းခေါင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၃၉ ၁၉ မေ ၁၅၄၂ ညီ တောင်ငူ (၁၅၁၀–၁၇၅၂) ၁၂၇၉ မှ ၁၆၁၂ ခုနှစ်အတွင်း တောင်ငူမြို့၏ မြို့စားများနှင့် အုပ်ချုပ်သူများအတွက် တောင်ငူမြို့၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း ကို ကြည့်ပါ။
အောက်ပါတို့သည် မဟာရာဇဝင်နှင့် မှန်နန်းရာဇဝင်တို့တွင် ဖော်ပြပါရှိသော မြန်မာနန်းသက်များကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အမည် ပုံ မှ အထိ ယခင်ဆက်ခံသူများနှင့် တော်စပ်ပုံ မင်းကြီးညို80px ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၅၁၀ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၀ တည်ထောင်သူ တပင်ရွှေထီး 80px ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၀ ၃၀ ဧပြီ ၁၅၅၀ သား ဘုရင့်နောင် 80px ၃၀ ဧပြီ ၁၅၅၀ ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ ယောက်ဖ နန္ဒ80x80px ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ သား၊ တပင်ရွှေထီး၏ တူ ညောင်ရမ်း80x80px ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ ၅ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၅ Half-brother အနောက်ဘက်လွန်80x80px ၅ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၅ ၉ ဇူလိုင် ၁၆၂၈ သား မင်းရဲဒိဗ္ဗ80x80px ၉ ဇူလိုင် ၁၆၂၈ ၁၉ ဩဂုတ် ၁၆၂၉ သား သာလွန်80px ၁၉ ဩဂုတ် ၁၆၂၉ ၂၇ ဩဂုတ် ၁၆၄၈ ဦးရီး ပင်းတလဲ80x80px ၂၇ ဩဂုတ် ၁၆၄၈ ၃ ဇွန် ၁၆၆၁ သား ပြည်80x80px ၃ ဇွန် ၁၆၆၁ ၁၄ ဧပြီ ၁၆၇၂ ညီအစ်ကို နရာဝရ80x80px ၁၄ ဧပြီ ၁၆၇၂ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆၇၃ သား မင်းရဲကျော်ထင်80x80px 2၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆၇၃ ၄ မေ ၁၆၉၈ သာလွန်မင်း၏ မြေး စနေ80x80px ၄ မေ ၁၆၉၈ ၂၂ ဩဂုတ် ၁၇၁၄ သား တနင်္ဂနွေ80x80px ၂၂ ဩဂုတ် ၁၇၁၄ ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၇၃၃ သား မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ80x80px ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၇၃၃ ၂၂ မတ် ၁၇၅၂ သား မှတ်စုများ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ စာရင်း။
ရာဇသင်္ကြန် သို့ ရာဇသင်္ကြံ ( – ၁၃၁၂/၁၃) သည် မြင်စိုင်းခေတ်ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ရာဇသင်္ကြန် ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ရာဇသင်္ကြံ (ပုဂံ) - ပုဂံခေတ် အမတ်ချုပ် (၁၂၄၀ ဆယ်စုနှစ် - ၁၂၆၀) နှင့် တော်ဝင်တပ်၏ စစ်သူကြီး (၁၂၅၈-၁၂၆၀) ရာဇသင်္ကြန် (၁၄ ရာစု ဝန်ကြီး): အင်းဝလွှတ်တော် ဝန်ကြီး (၁၃၆၅-၁၄၀၀) နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့စား (၁၃၈၃-၁၄၀၀) ရာဇသင်္ကြန် (၁၅ ရာစု ဝန်ကြီး): အင်းဝ အမတ်ချုပ် (၁၄၂၆-၁၄၆၈)။
ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်နီပြည်ရှိ ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကရင်နီပြည်နယ် အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ က ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကရင်နီပြည်အား ထိန်းချုပ်ထားသော ကရင်နီ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အသီးသီးအား စုစည်းနိုင်ရန်၊ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းစေရန်၊ ကရင်နီပြည်အား အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ပထမဆုံးသော ဒေသတွင်းအိမ်စော့င်အစိုးရတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ယခင်အုပ်ချုပ်ရေးက သတ်မှတ်ခဲ့သော မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်အစား မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်အထိ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ပိုင်တရားစီရင်ရေးစနစ်ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းထားကာ မြို့နယ်နှင့် ခရိုင်တရားရုံးများဖြင့် လည်ပတ်သည်။
ဦးဆောင်သူများ ခူးဦးရယ် (ဥက္ကဋ္ဌ) ခွန်ဘီထူး (ဒုဥက္ကဋ္ဌ) မော်ပိုးမြာ (ဘဏ္ဍာရေးမှူး) ခူပလူးရယ် (အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး) ဇူးပဒုမ္မာ (အတွင်းရေးမှူး ၁) ဗညား ခွန်အောင် (အတွင်းရေးမှူး ၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ် ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ။
ပျဉ်းမနား-မြင်းခြံ ရထားလမ်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီးရထားလမ်းဖြစ်ပြီး မြန်မာ့မီးရထားက စီမံခန့်ခွဲသည်။
Railways in Myanmar/Burma, Pyinmana – Myingyan (C24)(အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) သမိုင်းကြောင်း ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်း ပျဉ်းမနားမြို့ နှင့် ဆတ်သွား အကြား အပိုင်းကို စတင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဆတ်သွား မှ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ အထိ အပိုင်းကို တောင်တွင်းကြီးမြို့ မှတဆင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း တောင်တွင်းကြီးနှင့် ကျောက်ပန်းတောင်းကြား မျဉ်းကို ဂျပန်ဘုရင့်တပ်မတော်က ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဤလမ်းပိုင်းကို ပြန်လည်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် စစ်အစိုးရက ခရီးသွားလှုပ်ရှားမှုကို စတင်ခဲ့ပြီး ညောင်ဦးမြို့ (ပုဂံအရှေ့ဘက် ၈ ကီလိုမီတာအကွာ) ကိုဖြတ်ကာ ကျောက်ပန်းတောင်းနှင့် မြင်းခြံမြို့ကြား ရထားလမ်းဖောက်လုပ်မည့် အစီအစဉ်ကို တချိန်တည်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။
ဤအပိုင်းကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဧရာဝတီမြစ်ကိုဖြတ်၍ ပခုက္ကူတံတားကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
+ ရထားလမ်းပိုင်းအရှည်(ကီလိုမီတာ)ဖွင့်လှစ်သည့်နေ့ရက် ပျဉ်းမနား - ဆတ်သွား ၉၂.၉ ဧပြီ ၁၉၂၅ ဆတ်သွား - တောင်တွင်းကြီး ၁၄.၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၆ တောင်တွင်းကြီး - ကျောက်ပန်းတောင်း ၁၁၅.၆ ၁၇ ဇူလိုင် ၁၉၃၀ ပုဂံ - မြင်းခြံ ၅၅.၇ ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၆ ကျောက်ပန်းတောင်း - ပုဂံ ၅၀.၁ ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၇ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ။
ဂျောရှောဂျိ (成勝寺, Jōshō-ji) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ပြင်ပလင့်များ Josho-ji: photo of informational sign at temple ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း () သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပြန်တမ်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက်၊ ဥပဒေ/ နည်းဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်၊ ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှု၊ အစိုးရအဖွဲ့၏ မှတ်တမ်းများပါဝင်သည့် အစိုးရပိုင် စာစောင်ဖြစ်ပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာနက အပတ်စဉ် ထုတ်ဝေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း အပိုင်း ၁ တွင် အစိုးရ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးချီးမြှင့်ခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်သည့် ကိစ္စများ၊ တရားရေးနှင့် ပတ်သက်သည့်ကိစ္စများ၊ အခွန်အယူခံခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့်ကိစ္စများ၊ ရာထူးအဆင့်တိုးမြှင့်ခန့်ထားမှုများ ပါဝင်သည်။
အပိုင်း ၂ တွင် ရာထူးတာဝန်အရွှေ့အပြောင်းနှင့် ဆိုင်သည့်ကိစ္စရပ်များ ပါဝင်သည်။
အပိုင်း ၄ တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကိစ္စရပ်များပါဝင်သည်။
သောကြာနေ့တိုင်း မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသည်။
အမည်များ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် အမည်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှဘားမားဂေဇက် ဘားမားဂေဇက် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း မှတ်တမ်းမိတ္တူများ အမျိုးသားမော်ကွန်းတိုက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သော အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်တွင် ၁၈၇၅ မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်အထိထုတ်ဝေခဲ့သော ဘားမားဂေဇက်များကို မိုက်ခရိုဖလင်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ ထုတ်ဝေခဲ့သည်များကို စာစောင်မိတ္တူများအနေဖြင့်လည်းကောင်း ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။
ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ဒေါက်တာဘမော်အစိုးရက မြန်မာဘာသာအား ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ရာ ဘားမားဂေဇက် ကဲ့သို့သော တရားဝင်ထုတ်ပြန်မှုများကို မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာဖြင့် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ဩစတြေးလျအမျိုးသားစာကြည့်တိုက်တွင် ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှနောက်ပိုင်းအထိ ထုတ်ဝေခဲ့သော ဘားမားဂေဇက် အားလုံးကို ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း ကဏ္ဍ:အစိုးရ ပြန်တမ်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ။
300px|ဂျူးခိုးအင်းသို့ ဝင်ပေါက် 150px|၁၅၆၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည့် မိယောရှိနဂယောရှိ၏ ပန်းချီကား ဂျူးခိုးအင်း သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဒိုင်းတိုခုဂျိ၏ ကျောင်းခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်ကို ၁၅၆၆ ခုနှစ်တွင် မိယောရှိနဂယောရှိ၏ မြှုပ်နှံရာကျောင်းတော်အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၅၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆန်းနိုရုခယူး သည် ကျောင်းတော်ကို သူ၏ မိသားစုမြှုပ်နှံရာနေရာအဖြစ် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ဟွန်းဒိုး (၁၅၈၃ ခုနှစ်) နှင့် ခရှိဆွတ် (၁၇၃၉ ခုနှစ်) စသည့်ကျောင်းဆောင်များသည် အရေးကြီးသည့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအမွေအနှစ်များဖြစ်ကြပြီး ကျောင်းတော်ရှိ ဥယျာဉ်သည် လှပသည့်ရှုခင်းရှိသည့်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံရသည်။
မိယောရှိနဂယောရှိ (၁၅၆၆ ခုနှစ်) ပုံပန်းချီကားသည်လည်း ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်အရာအရေးပါသည့်အမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်တွင် ခနိုးအဲအိတိုခုက ရေးဆွဲဆဲ့သည့် ဖုဆုမပန်းချီကားများ များစွာရှိသည်။
thumb|ကျောင်းတော်သို့ ဝင်ပေါက် ခန်းခိခိုးဂျိ (歓喜光寺) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ယာမရှိနရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်သည် ဂျိရှူးဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို တော်ဝင်အကြီးအကဲ ခုဂျောတဒနိုရိ၏ ထောက်ပံ့မှူဖြင့် ရှောခိုင်းက ၁၂၉၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ရှောခိုင်းသည် ဂျိရှူးဗုဒ္ဓဘာသာကို တည်ထောင်သူဖြစ်သည့် အစ်ပန်း၏ ဆွေမျိုးနီးစပ်တော်ပြီး တပည့်သာဝကတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက် ကျောင်းတော်သည် အကြိမ်များစွာ မီးရှို့ခြင်းခံခဲ့ရပြီး နေရာများစွာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။
သိသာသည့် ကျောင်းတော်ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည့် ခုနှစ်များမှာ ၁၅၇၃ ခုနှစ်၊ ၁၅၉၂ ခုနှစ်နှင့် နောက်ဆုံးခုနှစ်မှာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ခန်းခိခိုးဂျိတွင် ရဟန်းတော်အစ်ပန်း၏ ရုပ်ပြအတ္ထုပတ္တိစာအုပ်မူရင်း ရှိသည်။
ထိုစာအုပ်သည် ၁၂၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက ရှိခဲ့သည့် စာအုပ်ဖြစ်သည်။
အစ်ပန်း၏ ဘဝအကြောင်းရေးသားထားသည့် စာအုပ်များထဲတွင် သက်တမ်းအကြာဆုံးမပျက်မစီးရှိခဲ့သည့် လက်ရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကင်း (အတိုကောက် အထက(၁)ရန်ကင်း) သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသော အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၆) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးများ ဦးစံလင်း (၁၉၆၁) ဦးမြချစ် (၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၂ ထိ) ဦးမောင်စိန် (၁၉၆၂ မှ ၁၉၆၄ ထိ) ဒေါ်ခင်မြမြ(ယာယီ) (၁၉၆၄ မှ ၁၉၆၅ ထိ) ဦးသိန်းရွှေ (၁၉၆၅ မှ ၁၉၆၆ ထိ) ဒေါ်ခင်ခင်ထွေး (၁၉၆၆ မှ ၁၉၆၈ ထိ) ဒေါ်ခင်စော(၁၉၆၈ မှ ၁၉၇၂ ထိ) ဒေါ်လှနု (၁၉၇၂ မှ ၁၉၇၆ ထိ) ဦးဇော်ဖေ (၁၉၇၆ မှ ၁၉၇၈ ထိ) ဒေါ်စိန်ယဉ်(ယာယီ) (၁၉၇၈ မှ ၁၉၇၈ ထိ) ဒေါ်မြမြခင် (၁၉၇၈ မှ ၁၉၈၀ ထိ) ဦးထွန်းစိန် (၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၁ ထိ) ဦးမြင့်ဆွေ (၁၉၈၁ မှ ၁၉၈၄ ထိ) ဦးစန်းရွှေ ( ၁၉၈၄ မှ ၁၉၈၉ ထိ) ဦးစောလယ်ဝါး ( ၁၉၈၉ မှ ၁၉၉၄ ထိ) ဦးမင်းညွန့် (၁၉၉၄ မှ ၁၉၉၅ ထိ) ဒေါ်စန်းကြည် (၁၉၉၅ မှ ၂၀၀၁ ထိ) ဒေါ်ခင်မိုးမြင့် ( ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၆ ထိ) ဒေါ်ခင်အေးမြို့ (၂၀၀၇ မှ၂၀၀၈ ထိ) ဦးစိုးသန်း (၂၉.၉.၂၀၀၈ မှ ၂၀၁၃) ဒေါက်တာမိုးသူ (၁.၁၁.၂၀၁၃ မှ ၃၁.၁.၂၀၁၇ ထိ) ဒေါ်သင်းသင်းဆက် ဦးမောင်မောင်လွင် ကိုးကား ရန်ကင်း။