kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်တပ်ကို မြို့တော်နှင့် နန်းတော်ကို ကာကွယ်သည့် ထောင်ဂဏန်းရှိသော သေးငယ်သော တပ်ငယ်တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ပိုမိုကြီးမားသော စစ်မှုထမ်းအခြေပြု စစ်အတွင်း စစ်တပ်တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
စစ်မှုထမ်းစဉ်ကာလတွင် လူဦးရေအပေါ်အခြေခံ၍ ၎င်းတို့၏တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်မှ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော လူများကို ၎င်းတို့၏တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ခွဲတမ်းကို ထောက်ပံ့ပေးရန် ဒေသတွင်းအကြီးအကဲများ လိုအပ်သည့် အမူထမ်း စနစ်အပေါ် အခြေခံထားသည်။
စစ်အတွင်း စစ်တပ်တွင် ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ အမြောက်တပ် နှင့် ရေတပ်များ ပါဝင်သည်။
၁၄ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော သေနတ်များသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာမှသာ ဗျူဟာအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ပေါင်းစပ်လာခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီ ကိုက်ညီသော့ခလောက်များ(ရမ်းသေနတ်များ) နှင့် အမြောက်မြား တပ်ဆင်ထားသည့် ပထမဆုံး အထူးကျောက်တုံး(သေနတ်တပ်) နှင့် အမြောက်တပ်များကို ၁၆ ရာစုတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အထူးသေနတ်တပ်များအပြင်တွင်၊ မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံဗဟုသုတရှိရန် မျှော်လင့်ထားကြသော ပုံမှန်စစ်သည်များအတွက် တရားဝင်လေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ် မရှိပါ။
၁၈ ရာစုတွင် ဥရောပအင်အားကြီးနိုင်ငံများကြား နည်းပညာကွာဟချက် ကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ စစ်တပ်သည် ပိုမိုခေတ်မီဆန်းပြားသော လက်နက်များကို ရောင်းချရန် ဥရောပသားများ၏ ဆန္ဒအပေါ် မှီခိုနေရသည်။
စစ်တပ်သည် ဘုရင့်နိုင်ငံတော်၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ တပ်များကို ဆန့်ကျင်ဘက်ထက်ပို၍ ချုပ်ကိုင်ထားသော်လည်း နည်းပညာအရ ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော ဥရောပစစ်တပ်များကို ဆန့်ကျင်သည့် စွမ်းဆောင်ရည်မှာ အချိန်နှင့်အမျှ ယိုယွင်းလာသည်။
၁၇ နှင့် ၁၈ ရာစုများတွင် ပေါ်တူဂီနှင့် ပြင်သစ်ကျူးကျော်မှုများကို အသီးသီး အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်သည် ၁၉ ရာစုတွင် အင်္ဂလိပ်တို့၏ တိုးတက်မှုကို မရပ်တန့်နိုင်ဘဲ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲသုံးကြိမ်စလုံး ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
၁၈၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗမာဘုရင်စနစ်(ကုန်းဘောင်မင်းဆက်) နှင့် ၎င်း၏စစ်တပ်လက်ရုံးဖြစ်သော ဗမာ့တပ်မတော်(မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်) ကို ဗြိတိသျှတို့က တရားဝင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ယနေ့အချိန်ထိ မြန်မာတို့သည် စစ်အင်အားကို တပ်မတော်ဟု သုံးစွဲခေါ်ဝေါ် ကြသည်။
ဇစ်မြစ် thumb|Pagan commander Aung Zwa in the service of Narapatisithu မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်သည် ၈ ရာစုအလယ်ပိုင်းခန့်တွင် သရေခေတ္တယာနိုင်ငံတော်၏ အစောပိုင်းစစ်တပ်တွင် မူလအစရှိခဲ့သည်။
အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်းမှာ ပျူမြို့ဟောင်းများကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ၈၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း နန်ဇော၏ စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့်အတူ ဧရာဝတီမြစ်အထက်ပိုင်း ချိုင့်ဝှမ်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော ဗမာမှ ၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ခိုင်ခံ့သော ပုဂံ(တမ္ပဒီပ) ၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။
ရှေးဦးပုဂံစစ်တပ်တွင် စစ်မဖြစ်မီ သို့မဟုတ် စစ်မဖြစ်မီကာလတွင် စုဆောင်းထားသော စစ်မှုထမ်းများ ပါဝင်သည်။
ပုဂံအင်ပါယာကို တည်ထောင်ခဲ့သော အနော်ရထာကဲ့သို့သော ရှေးဘုရင်များသည် နန်းတော်၌ အမြဲတမ်းတပ်များ ရှိသင့်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသော်လည်း မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ရပ်တည်နေသော စစ်ဖွဲ့စည်းပုံအကြောင်း ပထမဆုံး အထူးဖော်ပြချက်မှာ ၁၁၇၄ ခုနှစ် နရပတိစည်သူမင်းကြီး နန်းစောင့်တပ်ကို တည်ထောင်သောအခါ- "ကုမ္ပဏီနှစ်ခုသည် အတွင်းနှင့်အပြင်၊ အခြားတစ်ခုနောက်တွင် တစ်တန်းတည်း စောင့်ကြည့်နေကြ၏။
" ဟုဆိုထားပါသည်။
နန်းတော်အစောင့်များသည် စစ်ပွဲကာလတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက်စည်းကြပ်သည့် နျူကလိယအဝန်းဖြစ်လာသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်သည် မြန်မာ့သိုင်းအမျိုးအစားများတွင်အထင်ရှားဆုံး အ​ကျော်ကြားဆုံး အရှုံးမရှိသည့်သိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှမ်းကြီးသည် လေးကွက်မှစ၍ ပြောင်းပြန်မှာ နှစ်ကွက်မှစသဖြင့်သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ် ကြသည်။
မူလစတင်မျက်နှာမူရာ အရပ်သို့ ပြန်ရောက်ရမှသာ သိုင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်ပေသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ရှမ်းစော်ဘွား၏ သက်တော်စောင့်ဆရာချယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး အဘိုးဦးမောင်လေးမှ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
သမိုင်း သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဆရာချယ်ဆိုသူက တီထွင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
ဆရာချယ်ဟူသောပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှမ်းစော်ဘွားကြီးတစ်ဦး၏ ကိုယ်ရံတော်သက်တော်စောင့်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟူသောအချက်မှလွဲ၍ အခြားကိုယ်ရေးအချက်များမသိရချေ။
ဆရာချယ်သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံသို့လှည့်လည်သွားလာရင်း တွံတေးမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဒေသခံများအား သင်နေကျသိုင်းများနှင့်မတူသော သိုင်းတစ်မျိုးကိုသင်ကြားပေးသည်။
ထို့နောက်ရှမ်းပြည်သို့ပြန်သွားရာ သတင်းမရတော့ပေ။
တပည့်များက အဆိုပါသိုင်းပညာကိုဖွံ့ဖြိုးအောင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရင်း အခြားသိုင်းပညာများနှင့်အကွက်မတူသဖြင့် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟုအမည်ပေးခဲ့ကြသည်။
ကိုလိုနီခေတ်တွင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သဖြင့် အချို့က အင်္ဂလိပ်အစိုးရကမြန်မာ့ရိုးရာသိုင်းပျောက်ကွယ်သွားစေရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရဘက်တော်သားဆရာချယ်အားစေလွှတ်ကာ မြန်မာ့သိုင်းကိုဖျက်ဆီးခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။
မြန်မာ့သိုင်းများကဲ့သို့ ကန်တော့ပွဲအားထိုင်ကန်တော့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဓားဖြင့်ရွယ်ခြင်းများသည် မြန်မာ့သိုင်းအစဉ်အလာကိုဖျက်ဆီးသည်ဟုဆိုကြသည်။
မအူရွာ အမည်ရှိ ရွာများမှာ မအူရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် မအူရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ် မအူရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ် မအူရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ် မအူရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်။
ကျားလျှာ သည် အလုပ်ပစ္စည်းမှ အလွန်နည်းပါးသော သတ္ထုပမာဏကို တိတိကျကျ လျှော့နိုင်ရန် သုံးသော ကိရိယာဖြစ်သည်။
သစ်နှင့်စပ်ဆက်လုပ်ငန်း၊ သတ္တုနှင့်ဆက်စပ်လုပ်ငန်းအပြင် အခြား အပျော်တမ်းအလုပ်တချို့တွင် မရှိမဖြစ်မိုး ဖြစ်လေ၏။
လက်သုံးကိရိယာအဖြစ် သုံးသည်က များသည်။
အမာကွက်တင်ထားသော (အမာကို လိုသောနေရာ၌သာ တင်ထားသော) သံမဏိပြားကို မျက်နှာပြင်တဖက်တွင်ဖြစ်စေ၊ အခြားမျက်နှာပြင်တို့၌ဖြစ်စေ အသွားရှရှဖြစ်အောင် စီမံထားသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အပြားအပြင် လေးထောင့်၊ သုံးမြှောင့်၊ တခြမ်းပြား၊ အချောင်း စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်သေးသည်။
သေးသေးချွန်ချွန်အမြီးကို အခြားတဖက်တွင် တွေ့ရမည်ဖြစ်၏။
၎င်းကို လက်ကိုင်တခုခု၌ စွပ်ကာ သုံးရသည်။
thumbnail|သမန်းကျား- ရင်မသည်းဖို ရုပ်ပြ(၁၉၅၀?) သမန်းကျားဆိုသည်မှာ လူက ကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲသော မိစ္ဆာအတတ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ မူလအမည်မှာ ရှမ်းစကားထမန် ဖြစ်သည်။
ထမန်ကျားဟု ခေါ်ရာမှ ကာလရွေ့လျားလာသော် သမန်းကျား ဖြစ်လာသည်။
ချင်းတွင်းမြစ်ညာတွင် (ထမံသည်)ထမံသီရွာဟူ၍ ရှမ်းလူမျိုးများ နေထိုင်သောရွာ ယခုတိုင်ရှိသေးသည်။
အင်းတော်ကြီးအိုင်ဝန်းကျင်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ညာတွင် နေထိုင်ကြသော ရှမ်းနီလူမျိုးတို့က လူမှဖြစ်သောကျားကို မော်လခေါင်ကျား ဟုခေါ်ကြသည်။
ထမံလူမျိုးစုများသည်ပင်လည်ဘူးဒေသရှိလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲသည်တောင်ကြားနေရာများတွင်ယနေ့တိုင်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
မျိုးနွယ်စုများအနေဖြင့်တဖြည်းဖြည်းပျာက်ကွယ်လုနီးပါးရှိနေပါသည်။
ထမန်တို့၏ဘိုးဘွားများ ထမန်တို့သည် ရှမ်းလူမျိုးများဖြစ်ကြပြီး တစ်ချိန်က အင်းတော်ကြီးအိုင် ဖြစ်လာမည့်နေရာတွင် စည်ခမ်း အမည်ရှိသည့်မြို့ကို တည်ထောင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
စည်ခမ်းမြို့ ရေအောက်ရောက်သွားပြီးနောက် ကျန်ခဲ့သောအဆက်အနွယ်များသည် အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး အခြားသူများနှင့် သွေးနှောခြင်းမပြုဘဲ(အခြားသူများကလည်း ယင်းတို့နှင့် သွေးနှောခြင်းမပြု)သီးခြားနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
အခြားသူများက ယင်းတို့ကို ထမန်များ ဟုခေါ်ကြသည်။
ထမန်တို့ကလည်း မိမိတို့ပညာများကို သားစဉ်မြေဆက် သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး ပြင်ပသို့ မပေါက်ကြားအောင်ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသဖြင့် ယင်းပညာတတ်ကြောင်း အခြားလူများမသိနိုင်ကြချေ။
ရှမ်းလေးမြို့ရာဇဝင်တွင် စည်ခမ်းမြို့မှ မင်းသားတစ်ယောက်သည် ကျားဖြူဘဝနှင့် တောလိုက်နေစဉ် တာပိန်မြစ်ညာရှိ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှ ရေထဲမျှောလာသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ကျရာမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးများသည် နောင်ကြီးပြင်းလာချိန်တွင်မိုးညှင်း၊မိုးကောင်းမြို့၊မိုးမိတ်မြို့များကိုတည်ထောင်သည်ဟု ပါရှိသည်။
ကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲပုံ ယင်းအတတ်ကိုတတ်သောသူသည် မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နှင့်အတူ တောထဲဝင်သည်။
ကျားဖြစ်သွားချိန်တွင် အကိုက်မခံရစေရန် မိတ်ဆွေဖြစ်သူက သစ်ပင်အမြင့်ပေါ်တက်ပြီးနောက် ထမန်လူက အဝတ်အစားများချွတ်ပြီးနောက် ကျားဖြူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထို့နောက်အမဲလိုက်သည်။
အမဲကောင်ကိုချီယူလာပြီး ပြန်လာချိန်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူက သစ်ပင်ပေါ်မှနေ၍ လူအဝတ်အစားများပြသပေးရသည်။
ထိုအခါ သတိပြန်လည်လာပြီး လူအဖြစ်ပြန်ရောက်ရှိလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အကယ်၍ ကျားဖြူသည် တောထဲတွင် မျက်စိလည်သွားပါက သို့မဟုတ် လူအဝတ်အစားကို ပြန်မတွေ့ရပါက လူပြန်မဖြစ်တော့ဘဲ တစ်သက်လုံး ကျားဘဝရောက်သွားတော့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
အတတ်ပညာကို အသုံးပြုပုံ ခရီးသွားလာရာတွင် လူခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် သွားလာသည်ထက် ကျားခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်သွားလာသည်က များစွာသက်သာခြင်း၊ အမဲလိုက်ရာတွင် လက်နက်ကိရိယာမလိုပဲ အချိန်ကုန်၊ လူပမ်း သက်သာခြင်းကြောင့် ယင်းလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။
ယခုအခါ ယင်းအယူအဆများ ကွယ်ပျောက်သလောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၊ ဗဟိုကော်မတီ ဌာနချုပ်မှ ထုတ်ဝေသော သိင်္ဂါနဒီ မြန်ပြည်မြောက်ဖျားသို့ စာအုပ်မှ ဆက်စပ်လေ့လာရန်များ အင်းတော်ကြီးသမိုင်း ရှမ်းလေးမြို့သမိုင်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ။
ဂျီပြောက်(G spot)ဆိုသည်မှာ ယောနိအတွင်းဖက်သုံးလက်မခန့်တွင် အပေါ်ဖက်နံရံရှိ နေရာတစ်ခုကိုဆိုလိုသည်။
လိင်ဆက်ဆံရန်နှုးနှပ်စဉ် ယင်းနေရာအား လက်ဖြင့်အသာဖိပေးပါက အမျိုးသမီးအဖို့ မလိင်စေ့ကိုဆွပေးသည်နှင့်မတူသော ထူးကဲသောအရသာကိုခံစားရသည်ဟုဆိုကြသည်။
တစ်ခါတစ်ရံရှာဖွေရခက်ခဲတတ်သည်။
ဂျီပြောက်ကိုရှာဖွေရန်မှာ ယောနိအတွင်းအားလက်ညှိုးသို့မဟုတ်လက်ခလယ်သွင်းပြီးနောက်အပေါ်ဖက်နံရံအားစမ်းကြည့်ရမည်။
ရေစိုနေသည့် အမွေးပွအရုပ်ကိုစမ်းမိသကဲ့သို့ခံစားရချိန်တွင် ဂျီပြောက်ကိုစမ်းသပ်မိပြီဖြစ်သည်။
ဘီယထွင့်ဘုရင်မကြီးသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မတစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူမအား ဇန္နဝါရီလ ၃၁ရက်၊ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဘုရင်မအဖြစ် ဘိသိက်ခံခဲ့သည်။
သူမ၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ Beatrix Wilhelmina Armgard, Princess van Oranje-Nassau, Princess van Lippe-Biesterfeld ဖြစ်ပြီး Claus von Amsberg ဆိုသူနှင့် စုလျားရစ်ပတ်ခဲ့သည်။
မယ်တော်မှာ ဂျူလီယန ဘုရင်မကြီးဖြစ်၍ ခမည်းတော်မှာ မင်းသားကြီး ဘာဟတ် ဖြစ်သည်။
ဘီယထွင့် ဘုရင်မကြီးတွင် မင်းသား ဝီလီယမ် အလက်ဇန္ဒား၊ မင်းသား ယောဟန် ဖရင့်ဆိုနှင့် မင်းသား ကော့စ်တင်တိုင် အမည်ရှိ သားတော်သုံးပါရှိသည်။
သူ့အား နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ ဘန်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဂျူလီယနဘုရင်မကြီး၏ အကြီးဆုံးသမီးဖြစ်သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ ရာဇပလ္လင်အား အမွေးဆက်ခံရန်ဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃၀ တွင် ဘုရင်မကြီး ဂျူလီယန နန်းစွန့်ပြီးနောက် ဘီယထွင့်သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ ဘီယထွင့်သည် မူလတန်းကျောင်းနှင့် အလယ်ကျောင်းကို ကနေဒါနိုင်ငံ၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ လိုင်ဒန်တက္ကသိုလ်(Leiden University) မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို လက်ခံရရှိသည်။
ဘီယထွင့်သည် ကယ့် ဗန် အမ်စ်ဘက် နှင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွက် လက်ထက်ပြီးနောက် မင်းသား ဝီလီယမ် အလက်ဇန္ဒား၊ မင်းသား ယောဟန် ဖရင့်ဆိုနှင့် မင်းသား ကော့စ်တင်တိုင် အမည်ရှိ သားတော်သုံးဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သူ၏ ကြင်ယာတော် မင်းသားကြီး ကယ့် ဗန် အမ်စ်ဘက် သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။
ဘီယထွင့် ဘုရင်မကြီးသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ မင်းဆက်များထဲတွင် နန်းသက်အရှည်ဆုံး ဘုရင်မကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။
Myrtille van Bommel, "Beatrix oldest Dutch reigning monarch", Radio Netherlands Worldwide, 2011. Retrieved on 2012-05-15. ကိုးကား Category:နယ်သာလန်နိုင်ငံ။
၂၀၁၂ ရွှေဘို ငလျင် သည် မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက် မိုင် ၇၀ ဝန်းကျင်တွင်ရှိသည့် ရွှေဘိုခရိုင်၌ ဗဟိုပြုပြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့သည် ငလျင်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုငလျင်ကြောင့် လူ ၂၆ ဦးထက် မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး လူအများအပြား ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။
ငလျင်၏ ပြင်းအားမှာ ၆ ဒဿမ ၈ရှိပြီး ရွှေဘိုအနီးရှိ ဆောက်လုပ်ဆဲ မြစ်ကူးတံတားကြီးတစ်ခု ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ကာ စေတီပုထိုးများနှင့် နေအိမ်များ ပျက်စီးခဲ့သည်။
မိုးကုတ်မြို့မှ စေတီများလည်း ပျက်စီးခဲ့ပြီး ငလျင်ဒဏ်အားကို အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့မှပင် တုန်လှုပ်ခံစားရသည်ဟုဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း ငလျင်ကြီး လှုပ် http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2012/11/121111_burma_earthquake.shtml ကိုးကား ရွှေဘို ငလျင် Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ။
၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်​အောက်အာရှဖလား​ခြေစစ်ပွဲ၏ တရားဝင်အမှတ်တံဆိပ် ၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား အရည်ချင်းပြည့်မီချက် သည် ၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား အားကစားပြိုင်ပွဲ အတွက် ခြေစစ်ပြိုင်ပွဲသတ်မှတ်ချက်ဖြစ်သည်။
ထိုခြေစစ်ပြိုင်ပွဲများကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက် မှ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့ အထိ ပြိုင်ပွဲပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် အုပ်စု (ဃ) ပြိုင်ပွဲများကို နီပေါ​ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ တောင်းဆိုမှုကြောင့် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ မှ ၁၀ ရက်နေ့ သို့ပြောင်းရွေ့ကျင်းပရန်စီစဉ်ခဲ့သည်။
​​ထိုသို့စီစဉ်ခဲ့​သော်လည်း အ​ကြောင်းအမျိုးမျိုး​ကြောင့် အုပ်စု (ဃ) ပြိုင်ပွဲများကို နီပေါနိုင်ငံ အတွက် ဇွန်လ ၁၆ ရက်​နေ့ နှင့် အုပ်စု (င) ပြိုင်ပွဲများကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အတွက် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့ သို့ ထပ်မံပြောင်း​​​​​​ရွေ့ခဲ့သည်။
အားစားသမား ကန့်သတ်ချက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နရီလ ၁ ရက် နေ့ ထက်အရင်မွေးဖွားသူများကို ဤ ၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား ခြေစစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ပြိုင်ခွင့်တားမြစ်ထားသည်။
ပြိုင်ပွဲပုံစံ နိုင်ငံပေါင်း ၄၁ နိုင်ငံ မှ ခြေစစ်ပွဲအောင်သော ၁၆ နိုင်ငံကို ရွေးချယ်မည်ဖြစ်သည်။
ထို၁၆ နိုင်ငံသည် ၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား ပြိုင်ပွဲ တွင်ဝင်ရောက်ခွင့်ရမည်ဖြစ်သည်။
ခြေစစ် ပြိုင်ပွဲဝင် ၄၁ နိုင်ငံ ကို ၆ သင်းပါ ၆ အုပ်စု နှင့် ၅ သင်းပါ ၁ အုပ်စု စုစုပေါင်း ၄၁ သင်း အသီးသီး ခွဲခြားထားသည်။
အုပ်စုတစ်ခုစီ မှ အသင်း ၂ သင်းသည် ခြေစစ် အရည်ချင်းစစ် အောင်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ အုပ်စု ၇ စု မှ အသင်းပေါင်း ၁၄ သင်း နှင့် အုပ်စုအားလုံး၏ တတိယ​နေရာရအသင်းများထဲ မှ အကောင်းဆုံး အသင်း ၁ သင်း စုစုပေါင်း ၁၅ သင်းသည် ​နောက်ဆုံးအဆင့်ပြိုင်ပွဲအိမ်ရှင်အသင်းနှင့်အတူ ခြေစစ်ပွဲအောင်မည်။
အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲများကို အိုမန်နိုင်ငံ တွင်ကျင်းပရန် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၈ ရက် နေ့က တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။
အိုမန်နိုင်ငံ သည် တတိယအကောင်းဆုံး အသင်း အဖြစ် ဝင်ပြိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့​သော​ကြောင့် ဒုတိယ တတိယအကောင်းဆုံး အသင်းအဖြစ် ယီမင်နိုင်ငံသည်လည်း ဝင်ပြိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
အသင်းများ ခြေစစ်ပွဲအောင်သောနိုင်ငံများကို စာလုံးအထူဖြင့် ပြသသည်။
တရုတ် မပါဝင်သောနိုင်ငံများ: အုပ်စုများ အနောက်အာရှ အုပ်စု (က) အုပ်စု (က) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို အိုမန်နိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
စံတော်ချိန်က UTC+4 ဖြစ်သည်။
အသင်းများ၅၃၂၀၁၂၃+၉၁၁၅၃၂၀၈၄+၄၁၁၅၃၁၁၁၁၆+၅၁၀၅၂၁၂၁၁၁၀+၁၇၅၁၀၄၁၂၁၈−၆၃၅၀၀၅၃၁၆−၁၃၀ အုပ်စု (ခ) အုပ်စု (ခ) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
စံတော်ချိန်က UTC+3 ဖြစ်သည်။
အသင်းများ ၅၄၁၀၁၅၂+၁၃၁၃၅၄၁၀၁၃၃+၁၀၁၃၅၂၁၂၇၂+၅၇၅၁၂၂၃၇−၄၅၅၀၂၃၁၁၇−၁၆၂၅၀၁၄၀၈−၈၁ အုပ်စု (ဂ) အုပ်စု (ဂ) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို မလေးရှားနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
စံတော်ချိန်က UTC+8 ဖြစ်သည်။
အသင်းများ ၅၄၁၀၁၃၂+၁၁၁၃၅၄၀၁၁၂၁+၁၁၁၂၅၂၁၂၅၅၀၇၅၂၀၃၇၈−၁၆၅၂၀၃၆၈−၂၆၅0၀၅၂၂၁−၁၉၀ အုပ်စု (ဃ) အုပ်စု (ဃ) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို နီပေါနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
စံတော်ချိန်က UTC+05:45 ဖြစ်သည်။
အသင်းများ ၄၄၀၀၁၃၁+၁၂၁၂၄၂၁၁၈၇+၁၇၄၂၁၁၇၆+၁၇၄၁၀၃၆၉−၃၃၄၀၀၄၃၁၄−၁၁၀ အရှေ့အာရှ အုပ်စု (င) အုပ်စု (င) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
စံတော်ချိန်က UTC+7 ဖြစ်သည်။
အသင်းများ ၅၅၀၀၂၀၂+၁၈၁၅၅၃၁၁၇၇၀၁၀၅၃၀၂၇၇၀၉၅၂၁၂၆၆၀၇၅၁၀၄၅၉−၄၃၅၀၀၅၄၁၈−၁၄၀ အုပ်စု (စ) အုပ်စု (စ) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို လာအိုနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
အသင်းများ ၅၄၁၀၁၁၄+၇၁၃ တရုတ်၅၃၂၀၁၂၃+၉၁၁၅၂၁၂၇၇၀၇၅၂၁၂၁၁၆+၅၇၅၁၁၃၆၁၅−၉၄၅၀၀၅၃၁၅−၁၂၀ အုပ်စု (ဆ) အုပ်စု (ဆ) ပြိုင်ပွဲအားလုံးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။
စံတော်ချိန်က UTC+6:30 ဖြစ်သည်။
အသင်းများ ၅၄၁၀၂၃၃+၂၀၁၃၅၄၁၀၁၆၅+၁၁၁၃၅၃၀၂၁၇၇+၁၀၉၅၂၀၃၉၂၀−၁၁၆၅၁၀၄၁၁၁၀+၁၃၅၀၀၅၂၃၃−၃၁၀ တတိယအကောင်းဆုံး အသင်းများ အုပ်စု (ဃ) တွင် အသင်း ၅ သင်းသာ ရှိသောကြောင့် ကျန်အုပ်စုများမှ အုပ်စုအောက်ဆုံးအသင်းများ၏ ရလဒ်များကို မတွက်ချက်ပါ။
အုပ်စုအားလုံး မှ တတိယရထားသောအသင်း ၇ သင်းထဲ မှ ၂ သင်းပြန်လည်ရွေးယူခဲ့သည်။
အသင်းများ က၄၂၁၁၈၅+၃၇ဃ၄၂၁၁၇၆+၁၇ဆ၄၂၀၂၁၀၇+၃၆င၄၂၀၂၇၇၀၆ခ၄၁၁၂၅၂+၃၄ဂ၄၁၁၂၃၄−၁၄စ၄၁၁၂၅၇−၂၄ အကိုးအကား အခြားကြည့်ရန် ၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား Category:၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား။
တစ်ခါက အမွှာညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်ရှိကြသည်။
အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တန် ဖြစ်ပြီး ညီဖြစ်သူမှာ လန် ဖြစ်သည်။
သူတို့ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်သည် ချူချူ အမည်ရှိ တာအိုဝါဒီရသေ့ထံတွင် ပညာသင်ကြား ကြသည်။
ဆရာချူချူတွင် ၁၈ နှစ်အရွယ် သမီးပျိုတစ်ယောက်ရှိသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာက သမီးဖြစ်သူကို တန် နှင့်လက်ထပ်ပေးရာ ဇနီးမောင်နှံတို့ လင်မယားဘဝ တွင် ပျော်ရွှင်နေကြသည်။
ညီဖြစ်သူလန်အတွက်မှာမူ သူ့အစ်ကိုဖြစ်သူသည် လက်ထပ်ပြီး ကတည်းက သူနှင့်ရင်းနှီးမှု လျော့နည်းလာသည်ဟုခံစားရလာသည်။
သို့ဖြင့် အိမ်မှ ထွက်ခွာပြီး တပြည်လုံးအနှံ့ လျှောက်သွား နေခဲ့သည်။
မြစ်ကြီးတစ်ခုသို့ရောက်လာသောအခါ မဖြတ်နိုင်ပဲ ရှိနေသည်။
လှေတစ်စီးမျှပင်မတွေ့။
လန်သည် ဝမ်းနည်းလှသဖြင့် ငိုရင်းသေဆုံးသွားရာ မြစ်ကမ်းဘေးတွင် ထုံးကျောက်တုံးကြီး ဖြစ်သွားသည်။
ညီဖြစ်သူကြာရှည်စွာပျောက်နေသဖြင့် တန်သည် ရှာဖွေရန်ထွက်လာခဲ့သည်။
မြစ်ကမ်းဘေး ရောက်သောအခါ မောပန်းလှသဖြင့် ထုံးကျောက်တုံးကြီးဘေးတွင် သေဆုံးသွားသည်။
သေပြီးနောက် ကွမ်းပင်ဘဝသို့ပြောင်းလဲသွားသည်။
မိန်းမဖြစ်သူသည် လင်ယောက်ျား ပျောက်နေသည်မှာ ကြာနေပြီဖြစ်သဖြင့်ရှာဖွေရန်ထွက်လာရာ ကွမ်းသီးပင်ပေါက်ရာနေရာသို့ ရောက်လာသည်။
ကွမ်းသီးပင်ကိုကျောမှီရင်းသေဆုံးသွားရာ ကွမ်းသီးပင်တွင် တွယ်ကပ် ပေါက်သော ပူစပ်စပ်အရွက်ဖားဖားနွယ်ပင်ကြီးဖြစ်လာသည်။
ဝမ်းနည်းစရာ ဤဇာတ်လမ်းကို ကြားသိရသူ ဒေသခံများသည် သူတို့အတွက် ဘုရားကျောင်းတစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ပေး ခဲ့ကြသည်။
တစ်နေ့တွင် ဟွန့် အမည်ရှိဘုရင်တစ်ပါးသည် ထိုနေရာသို့ရောက်ရှိလာပြီး ဒေသခံများမှ တစ်ဆင့် အဆိုပါဇာတ်လမ်းအားကြားသိသွားသည်။
သူသည် သူ့လူများအား ကွမ်းရွက်တစ်ရွက်၊ ကွမ်းသီး တစ်လုံး နှင့်ထုံးအနည်းငယ်တို့အားရောနှောပြီးကြိတ်စေသည်။
ရလာသောကြိတ်ဖတ်များအား အရည်ညှစ်လိုက်ရာ သွေးကဲ့သို့ချင်းချင်းနီသောအရည်ကိုရရှိသည်။
ဘုရင်ကြီးသည် ယင်းအရည် ကို မြည်းစမ်းကြည့်ရာ အရသာထူးကဲလှသည်ကိုတွေ့ရသည်။
သို့ဖြင့် မင်္ဂလာ အခမ်းအနား များတွင် ကွမ်းစားခြင်းဓလေ့ကိုစတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ကွမ်းစားခြင်းဓလေ့သည် ဗီယက်နမ် လူမျိုးတို့၏ စလေ့ထုံးတမ်းဖြစ်လာခဲ့ပြီး စကားဝိုင်းများတွင် ကွမ်းတစ်ယာဖြင့် စတင် လေ့ရှိကြသည်။
လာအိုလူမျိုးများသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် လာအိုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်း တို့ အဓိကနေထိုင်ကြသည်။
လာအိုဘာသာစကားသည် ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားမိသားစု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး လာအို၏ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ အီဆန်ဒေသ၏ဒေသခံလာအိုလူမျိုးများသည် အီဆန်လူမျိုးများအဖြစ် နေထိုင်ကြပြီး ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အရေအတွက် အနည်းငယ်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း လာအိုလူမျိုးသည် တိုင်လူမျိုးစုမှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနှင့် ယွန်တို့နဲ့နီးစပ်သည်။
ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လာအိုလူမျိုးများသည် ချီနင်းနိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည်) တောင်ပိုင်းမှ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြပြီး လာအိုမြေသို့ ၁၃ ရာစုတွင် ရောက်ရှိလာကြသည်။
လာအိုလူမျိုးသည် တိုင်ဘာသာစကားစဉ်အုပ်စုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် လူမျိုးစုဖြစ်ပြီး ထိုင်းနှင့် ယွန်းလူမျိုးတို့နှင့်နီးစပ်သည်။
Evans, Grant. A Short History of Laos: The Land in Between. Allen & Unwin, 2002, pp. 4–6. Stuart-Fox, Martin. A History of Laos. Cambridge University Press, 1997, p. 14. ၁၄ ရာစုတွင် လင်းဇင်းနိုင်ငံတော် (Lan Xang Kingdom) ကိုဖောင်ဂွမ်မင်းကြီး မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
လင်းဇင်း သည် “တော်ဝင်လှည်းတောင်ပေါ်နိုင်ငံ” ဟုအဓိပ္ပါယ်ရပြီး လာအိုလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ ဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှုစနစ်များ၏ အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။
လာအိုမင်းတချို့သည် မြန်မာဘုရင်မှ ပေးအပ်သော ရာထူးသက်တမ်း (သို့မဟုတ်) မြန်မာ့သမိုင်းတွင် “တရားဝင်လက်အောက်ခံမင်း” အဖြစ်စာရင်းဝင်ခဲ့ကြသည်။
Stuart-Fox, Martin. *A History of Laos*. Cambridge University Press, 1997. pp. 15–17, 52–53. Lan Xang ပြိုကွဲပြီးနောက် ၎င်း၏မြေပြင်သည် ထိုင်းဘုရင်များ၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်ဝင်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ပြင်သစ်အင်ပါယာ၏အင်ဒိုချိုင်နားအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် လာအိုသည် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။
ဘာသာစကား လာအိုလူမျိုးသည် လာအိုဘာသာ (Lao language) ကိုစကားပြောကြသည်။
ခရာ-ဒိုင် ဘာသာအုပ်စုတွင်ပါဝင်ပြီး ထိုင်းဘာသာနှင့် နီးစပ်မှုများရှိသည်။
လာအိုဘာသာစကားသည် လာအိုနိုင်ငံ၏ တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ဒေသအလိုက် ရှိသည့် ဒေသိယ တွင် Lao Loum, Lao Theung နှင့် Lao Soung တို့ပါဝင်သည်။
လာအိုစာပေသည် ထိုင်းစာလုံးပုံစံနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အက္ခရာအချို့ကွာခြားသည်။
ယဉ်ကျေးမှု လာအိုလူမျိုးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များပြီးကြပြီး ဘုန်းတော်ကြီးဆွမ်းကပ်ခြင်း၊ ရဟန်းဝတ်ခြင်း၊ ဘုရားဖူးခြင်းတို့သည် လာအိုလူမျိုးယဉ်ကျေးမှု၏ မျှော်မှန်းရသောသံတမန်များဖြစ်ကြသည်။
လာအိုတို့၏ ရိုးရာအကဖြစ်သော Lamvong (လမ်ဝုန်းအက) သည် ပြင်ပကလူမျိုးများကြားတွင်လည်း နာမည်ကြီးသည်။
နွေရာသီအလယ်တွင်ကျင်းပသည့် Pi Mai (လာအိုနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်) သည် လူမှုရေးအခမ်းအနားအရေးကြီးဖြစ်ပြီး အိမ်သန့်ရှင်းခြင်း၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားများကိုရေချိုးခြင်း၊ ရေသက်သက်လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ရင်းနှီးသူငယ်ချင်းများအကြား ဆင်နွှဲကာပျော်ရွှင်ကြသည်။
လာအိုရိုးရာအစားအစာများတွင် Laap (လပ်သုပ်), Tam mak hoong (သီးသန့်ပင်လယ်စာသုပ်) နှင့် Sticky rice (ကောက်ညှင်းထမင်း) တို့သည် နာမည်ကြီးသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ် ()သည် သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနလက်​အောက်မှ ရန်ကုန်မြို့ရှိ သာသနာပြုတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ၁၉၉၈ခုနှစ် ဇွန်လ၅ရက်​နေ့တွင်ပြုလုပ်​သော ပြည်​ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအစည်းအ​ဝေးဆုံးဖြတ်ချက်အရ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင်စတင်တည်​ထောင်ခဲ့သည်။
thumb|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော် ထွန်းကားသည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင် နိုင်ငံများအကြားတွင် ဦးဆောင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်သို့ ဗုဒ္ဓဘာသာရောက်ရှိခြင်းသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်သမိုင်းနှင့် ဆက်စပ်နေပေသည်။
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်တွင် တပုဿ နှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်များ မြန်မာနိုင်ငံတော်သို့ ပင့်ဆောင်၍ ၎င်းတို့ကို ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးတွင် ဌာပနာပြီး တည်ထားကိုးကွယ်သည့် အချိန်မှ စခဲ့သည်။
ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတော်သို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာတော် အကြိမ်ကြိမ်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ခေတ်အဆက်ဆက်မှ ယနေ့အချိန်အထိ စစ်မှန်သောထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
စွယ်တော်မြတ်စေတီတော်အနီးတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်တစ်ခု တည်ထောင်နိုင်ရေးကို နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲကိုယ်တိုင် စိတ်ကူးကြံစည်မိခဲ့သည်။
ထေရဝါဒပိဋကကျမ်းစာများ လေ့လာရန်နှင့် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ရန် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကြသော နိုင်ငံခြားသားများအနေဖြင့် တွေ့ကြုံရသော အခက်အခဲများအနက် ဘာသာစကားအခက်အခဲသည် ကြီးမားသောအတားအဆီးတစ်ခုပင်ဖြစ်ကြောင်း သတိပြုမိသည်။
ထို့ကြောင့် ထိုနိုင်ငံခြားသားများ တွေ့ကြုံရသောအခက်အခဲကို ပြေလည်စေရန်နှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓ သာသနာတော်ကြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပျံ့နှံ့ ထွန်းကားစေရန် ရည်ရွယ်မှန်းဆပြီး ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဓမ္မကို စာတွေ့လက်တွေ့ နက်နက်နဲနဲ လေ့လာလိုသူများအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်ကြီးကို တည်ထောင်ရန်ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် သာသနာရေး ဦးစီးဌာန သာသနာ​တော်ထွန်းကားပြန့်ပွား​ရေး ဦးစီးဌာန ကိုးကား Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
ဒေါက်တာဖေသက်ခင်သည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ယခင်က ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)တွင် ကလေးကျန်းမာပညာ ပါမောက္ခအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်တွင် ပါမောက္ခချုပ် အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဖေသက်ခင်၏ လက်အောက်တွင် ဒုတိယကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ၂ဦး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Ministry of Health, Myanmar Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ Category:မြန်မာ ဆရာဝန်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ။
လေရှီးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လေရှီးမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။
"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယ်စပ် အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ထမံသီရွာမှ တဆင့် ဟုမ္မလင်းမြို့သို့ ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
လေရှီးဆိုသော အမည်မှာ ကသည်းဘာသာစကား လိုင်ရှီးမှ ဆင်းသက်လာပြီး မြေဆီမြေနှစ် ခမ်းခြောက်ရာဒေသဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မြန်မာတနိုင်ငံလုံး ဗြိတိသျှလက်အောက် ကျပြီးနောက်၊ ၁၉၁၇ တွင် အင်္ဂလိပ်တို့ လေရှီးနယ်အတွင်း ဝင်ရောက်ကာ တပ်များကို လေရှီးအနောက်တောင်ဘက ထိန်ကွတ်၌ စခန်းချကြသည်။
ထို့နောက် ၁၉၂၃ တွင် ထိန်ကွတ်မှ လေရှီးသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ မြို့ အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ယခုအခါ လေရှီး၊ လဟယ်နှင့် နန်းယွန်း ၃ မြို့နယ်ကို ပေါင်းစပ်ကာ ၂၉ မေ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
လမ်းမတော်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
လမ်းမတော်မြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် အလုံမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် လသာမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
လမ်းမတော်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၂)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်းရှိသည်။
လမ်းမတော်မြို့နယ်နှင့် လသာမြို့နယ်တို့သည် ရန်ကုန်မြို့၏ တရုတ်တန်းဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ လမ်းမတော်မြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် အ.ထ.က(၁)လမ်းမတော် ကျောင်း ၁၂၀-၁၄၀၊ မင်းရဲကျော်စွာလမ်း (ယခင်) စိန်ဂျွန်းအထက်တန်းကျောင်း အ.မ.က(၆)လမ်းမတော် ကျောင်း ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ၂၄၅၊ မြို့မကျောင်းလမ်း ဟရှင်ကစင်ပတေးထရပ်စ်ဗလီ ဗလီ ၆၁-၆၃၊ ဝါးတန်းလမ်း လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာတို့၏ လမ်းမတော်မြို့နယ်ရုံး ရုံး ၅၆၈၊ ကမ်းနားလမ်း မြန်မာနှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအသင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁၄၃၊ မင်းရဲကျော်စွာလမ်း ရန်ကုန် ဗဟိုအမျိုးသမီးဆေးရုံ ဆေးရုံ မင်းရဲကျော်စွာလမ်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Yangon City Website Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရပ်ကွက်ပေါင်း (၃)ခုသာရှိပြီး မူလတန်းကျောင်း (၁)ကျောင်းနှင့် ဆေးရုံ (၁)ရုံ တည်ရှိသည်။
ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်သည် (၁၈)ရာစု ရန်ကုန်မြို့တော်ပေါ်ပေါက်စဉ်က ရန်ကုန်မြို့၏ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်တွင်းပြည်ပ ရေယာဉ်များဆိုက် ကပ် ထွက်ခွာရာ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ လက်ထက်တွင် မြို့နယ်များပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းသတ်မှတ်ရာ၌ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ် ကို ၁၉၇၂-ခုနှစ် ၊ မတ်လ(၁၅ )ရက်နေ့စွဲနှင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သော တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ်(၉၇ )အရ သီးခြားမြို့နယ်အဖြစ် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း စတင်၍တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
ပြည်ထဲ ရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၁၀-၄-၁၉၇၄)ရက်စွဲပါစာအမှတ်၊ ၂ ၁၉၉၂ အထ(၂)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြေညာစာအရ နယ်နိမိတ် များသတ်မှတ် ၍ ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည် ရဲရိပ်သာရပ်ကွက် ကွက် ၊ ဆိပ်ကမ်းမိသားစုရိပ်သာရပ်ကွက် ၊ မော်တင်ယာယီဈေးရပ်ကွက်ဟူ၍ ရပ်ကွက်(၄ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၁-၆-၂၀၀၀။
ဖွဲ့စည်းစဉ်က ၊ အကောက်ခွန်ရပ် )ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး )ရက်စွဲပါစာအမှတ်၊ ၁၀၀/၂၃-၂၂၆/ ဦး-၁ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာဖြင့် အကောက်ခွန်ရပ်ကွက်အား ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်ကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ လမ်းမတော်နှင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်သို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင်၊ ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက် pdf ဖိုင် Yangon City Website Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။