kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယခင်က သုတစွယ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် (၁၉၈၆) ခုမှ (၁၉⁠၉၆)ခုနှစ်အထိ ရေးသားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် 'မြန်မာ့ ဈေးကွက် စီးပွားရေးဂျာနယ်'နဲ့ 'မြရိပ်ညိုဂျာနယ်' တို့ကို ပထမဆုံး တာဝန်ခံ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သန်းဝင်းလှိုင် ကလောင် အမည်အပြင် 'သိပ္ပံချစ်သူ'၊ 'စိန်လှိုင်တင်'၊ 'နေရဲစွမ်း'၊ 'မောင်စစ်ပြန်'၊ 'ပြည်ဟိန်း' စသည့် ကလောင်အမည်ခွဲများဖြင့်လည်း စာနယ်ဇင်းများ၌ ရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင်အမှတ်မှာ (၁၀၁) ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု နှစ် (၁ဝဝ) ပြည့်နေ့ (၂၅ မေ ၂ဝ⁠ဝ၇) တွင် ထုတ်ဝေရန် စီစဉ်ထားသော 'ကွယ်လွန်သူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုရဲ့ ဘဝပုံရိပ်နဲ့ ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများ' စာအုပ်ကိုလည်း နအဖ စာပေစိစစ်ရေးက ထုတ်ဝေခွင့် ပိတ်ပင် ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်ခြင်း ဦးသန်းဝင်းလှိုင်သည် ၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သင်္ဃန်းကျွန်း မြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၂ ၌ အမျိုးသားပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး ဒီမိုကရေစီတပ်ပေါင်းစုမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် ခဲ့ပြီး ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ ပါတီတွင် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကချင်ပြည်နယ် ဗမာတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး နေရာကို ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း စာရေးဆရာ သန်းဝင်းလှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အကြောင်း ပါဝင်သော ရုပ်တုမှပြောသော မြန်မာ့သမိုင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေမှုနှင့် ၂ဝ⁠ဝဝ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ထောင် (၇) နှစ် ကျခံ ခဲ့ရပြီး၊ ၂ဝ⁠ဝ၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ကလောင်အမည်များ သန်းဝင်းလှိုင် သိပ္ပံချစ်သူ ရွှေပြည်အောင် စိန်လှိုင်တင် နေရဲစွမ်း ပြည်ဟိန်းအောင် သန်းရွှေနိုင် ထုတ်ဝေပြီး စာအုပ်များ ကျောက်မျက်ရတနာလက်စွဲ နေမဝင်သေးသည့် ရှင်ဘုရင်များ(ပ ဒုတွဲ) လူတိုင်းအတွက် သုတဗေဒင် ရုပ်တုမှပြောသော မြန်မာ့သမိုင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၀ရာစု မြန်မာ့သမိုင်းကို ပြောပြနေသော နေ့ရက်များ အနှစ်ချုပ် မြန်မာ့သမိုင်း အဘိဓာန်(ပ ဒုတွဲ) ၂၀ရာစု အကျော်ကြားဆုံး အာရှခေါင်းဆောင်များ အသုံးချသျှတ္တရပညာ အကျော်ဇေယျ စာဆိုတော်များ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် မေ့ပျောက်၍မရသော အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဥဩအော်မြည် ကုန်းဘောင်တည် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး ငြိမ်းချမ်းရေးဖခင်ကြီး မျိုးချစ်စာဆိုတော်ကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း နီပေါနန်းကျဘုရင် ဒုတိယမြောက်အဲလိဇဘက်ဘုရင်မ ဂျပန်ဧကရာဇ်ဘုရင် ထိုင်းဘုရင်မင်းမြတ် နိုင်ငံ့ဥသျှောင် မင်းဧကရာဇ်များ နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုတရားခံ ဂဠုန်ဦးစော၏ နောက်ဆုံးနေ့များ သူတို့မြင်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဒေါက်တာဘမော်၏ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက်များ ၁၉ရာစု မြန်မာ့သမိုင်းကိုပြောပြနေသော နေ့ရက်များ အထင်ကရ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ မြန်မာ့သမိုင်းတကွေ့မှ နိုင်ငံခြားသားများ အာဇာနည်နေ့ကိုဖြင့်မမေ့သင့်ပါ။
လူငယ့်ဂုဏ်ရည်မြင့်တက်စေဖို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဘွဲ့ကဗျာနှင့် သီချင်းများ တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဘာကြောင့်အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သလဲ။
အာဏာရှင်ဗိုလ်နေဝင်း၏ ဇာတ်သိမ်းခန်း လူငယ်နှင့်ခေါင်းဆောင်မှု သခင်ဋီကာသစ် သင်ဈေးရောင်းတတ်သလား ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏လူငယ်ဘဝ ဦးခင်ညွန့် သို့မဟုတ် ရက်စက်မှုအပေါင်းသရဖူဆောင်းခဲ့သူ တို့ဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဘာမှာခဲ့သလဲ မထုတ်ဝေရသေးသောစာအုပ်များ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုဘဝနှင့် စာပေမှတ်တမ်း ရုန်းထွက်ခဲ့ရသောဗမာပြည် အနက်ဖော်ရခက်သော နေ့စဉ်သုံးမြန်မာဝေါဟာရ အဘိဓာန် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ဘဝနှင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်း မြန်မာ့သမိုင်းဝင် စာချုပ်စာတမ်းများ လူငယ်နီတိ နှစ်၃၀၀ နိုင်ငံရေးအဘိဓာန် သခင်သန်းထွန်း၏ အတိတ် ပစ္စုပ္ပန် အနာဂတ်ပုံရိပ် ရှေးခေတ်မြန်အာစစ်ပညာ အဘိဓာန် အာဏာရှင်ခေတ် မြန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်များ ဗိုလ်အောင်ကျော်ဘဝနှင့်သူ့လုပ်ဆောင်ချက် အာဏာရှင်နှင့် ပေါင်းစားနေသော ခရိုနီကြီးများ ဗိုလ်ချုပ်ဂွမ်မော် သို့မဟုတ် ကချင်တော်လှန်ရေးအတွက်မွေးဖွားလာခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဓာတ်ပုံထဲမှ ဗိုလ်ချုပ်ဘဝ ဂဠုန်ဦးစော၏ နောက်ဆုံးနေ့များ ဂဠုန်ဦးစော၏နောက်ဆုံးနေ့များ စာအုပ်သည် ၂၀⁠၀၉ ခုနှစ်တွင် အရောင်းရဆုံး (TopTen) စာရင်းဝင်လေသည်။
ဂဠုန်ဦးစောရဲ့ နောက်ဆုံးနေ့များ စာအုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဂဠုန်ဦးစော၏ မြေးများက အချက်အလက်များ မှားယွင်းကြောင်းနှင့် ထုတ်ဝေခွင့် တောင်းခံမှုမပြုခဲ့ခြင်း တို့ကြောင့် တောင်းပန်ခိုင်းသည့် စာတစောင်ပေးခဲ့သည်။
စာရေးဆရာသန်းဝင်းလှိုင် ရေးသားသော ယင်းစာအုပ်အတွက် တောင်းပန်ခိုင်းသည့်စာကို အင်ကြင်းစာပေမှ တဆင့် ဂဠုန်ဦးစော၏မြေး ဒေါ်ခေမာရင် ပေးပို့ခဲ့ရာ လက်ခံရရှိခဲ့ကြောင်း စာရေးဆရာက အတည်ပြု ပြောဆိုသည်။
အဆိုပါစာတွင် မိသားစု၏ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ စီးပွားရေးအတွက် ထုတ်ဝေခြင်းနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးထိခိုက်နစ်နာစေသော အချက်များပါခြင်းတို့ကြောင့် စာရေးသူမှ တောင်းပန်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
“ကျနော်တို့က စီးပွားရေးအရ ထုတ်ဝေတာမဟုတ်ဘူး။
နိုင်ငံရေးအရ ထုတ်ဝေတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
အများသိသင့်သိထိုက်တဲ့ သမိုင်းတွေမို့လို့ ရေးသားထုတ်ဝေတာ ဖြစ်တယ်။
နောက်ပြီး သူတို့က အချက်အလက်တွေ မှားတယ်လို့ ပြောတယ်။
ဂဠုန်ဦးစောသမီး ဘေဘီစောရဲ့ အခြားနာမည်ဟာ မခင်ရီဆိုတာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း သူတို့က ပြောတယ်။
ကျနော်က အသေအချာ ကိုးကားပြီးမှ ရေးခဲ့တာ။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၂၉) ရက်ထုတ် သတင်းစုံဂျာနယ်မှာလည်း ဘေဘီစောရဲ့ အခြားအမည်ဟာ မခင်ရီဆိုတာ ရေးထားတယ်” ဟု စာရေးသူက ပြောသည်။
အဆိုပါ စာမူအား စာပေစိစစ်ရေးအပြင် သမိုင်းသုတေသနဌာနသို့လည်း တင်ပြခဲ့ရကြောင်း၊ ယင်းဌာနတို့မှ ၂၀⁠၀၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ထုတ်ဝေခွင့် ချပေးခဲ့ရာ ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီ (၂၅) ရက်တွင် စာအုပ်ဖြန့်ချိခဲ့ကြောင်း စာရေးသူက ဆက်လက်ပြောသည်။
ထိုစာအုပ်ထွက်ရှိလာပြီးနောက် ဦးညီ⁠ညီရင်နှင့် ဒေါ်ဘေဘီစောတို့၏ သားသမီးများက စာရေးဆရာထံ တောင်းပန်ရန်စာ ပေးပို့ထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းစာပေးပို့မှုမှာ ပုဂ္ဂလိက တောင်းဆိုမှုတစ်ခု သာဖြစ်ကြောင်း စာရေးသူဘက်မှ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် ရှေ့နေ ဒေါ်ခင်⁠ခင်အေးက ပြောသည်။
ခေတ်ပြိုင် ၂ဝရာစု မြန်မာ့သမိုင်း စာအုပ်သည်လည်း ၂၀⁠၀၉-ခုနှစ်တွင် အရောင်းရဆုံး (TopTen) စာရင်းတွင် နံပါတ်(၁)ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ။
ဆကာကြီး ထိပ်တင် [၁၉၁၂ - ၁၉၄၃] ဆကာကြီး မြို့တွင် အဖ ဆကာကြီးမြို့ အလယ်တန်း ကျောင်းအုပ် ဆရာကြီး ဦးဘတူ၊ အမိ ဒေါ်ဖွား (ဒေါ် ဒေါ်ဘွား) တို့က ၁၉၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ဝ ရက် စနေနေ့ နံနက် ၆ နာရီတွင် မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း လေးယောက် အနက် ကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ငယ်မည် မောင်သန်း (မောင်သန်းမောင်) ဖြစ်သည်။
ခြောက်နှစ် အရွယ်တွင် ဓနုဖြူမြို့ အေဘီအမ် ခရစ်ယာန် သာသနာပြု ကျောင်း၌ စတင် ပညာ သင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ် ကပင် ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ဂီတ၊ ပန်းချီ၊ ဇာတ်သဘင် တို့တွင် ဝါသနာ ပါသည်။
သူငယ်ချင်း များနှင့် စုပေါင်း၍ စာဖတ်သင်း တည်ထောင် ခဲ့သည်။
ကနူကြီးရွာ ဆရာတော် ထံ၌ တပည့် ခံပြီး ကဗျာ လေ့လာသည်။
၁၆ နှစ်တွင် ရတန်း အောင်သည်။
ထို့နောက် ညောင်တုန်းမြို့ ဆရာဖြစ် သင်တန်းသို့ တက်ရောက်သည်။
ထိုစဉ် မှာပင် ရွှေဒုံးဘီအောင်နှင့် ကျောင်းနေဖက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉ နှစ်သားတွင် ဖခင်၏ ကျောင်း၌ လက်ထောက် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် အမှု ထမ်းသည်။
ဂျပန် ခေတ်တွင် ပြဇာတ်နှင့် ဇာတ်ညွှန်းများသာ ရေးသား နေခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓမာမက သာသနာ့ နုဂ္ဂဟ (ယုဝ) အရုဏ်ခံ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြို့နယ်လုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းဆရာများ အသင်း ဥက္ဗဋ္ဌ၊ လူငယ်များ ကြီးပွားရေး စာဖတ် အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြို့နယ်လုံး ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းမှူးချုပ်၊ အာရှ လူငယ် အသင်း ဉာဏ ဗလမှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ဓနုဖြူ အေဘီအမ် ကျောင်းတွင် နေစဉ် ၄ တန်း ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် ကောဇာသစ် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိသော "ထားဝယ်သူ မပြုံးကြည်" မေးသည့် ပဟေဠိ ကလေးများကို ဖြေဆို နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှ စ၍ သက်စောင့် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ကောဇာသစ် မဂ္ဂဇင်း များတွင် ကဗျာ ကလေးများ စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။
ဆရာ ဖြစ်သင် အောင်ပြီးနောက် အလုပ်မဝင်မီ ကလေးတွင် ဝတ္ထုတို များနှင့် ဆောင်းပါးများ စတင် ရေးသားပြီး ရန်ကုန်မြို့ရှိ စာနယ်ဇင်း များသို့ ပေးပို့ ခဲ့သည်။
ဗန္ဓုလ ဂျာနယ်တွင် ပါသည့် "ဝါကွ္ဆတ်မှ ယူမယ်" သည် ပထမဆုံး ဝတ္ထုတို ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် သူရိယ၊ ဒဂုန်၊ မြန်မာ့ တာရာ၊ တိုးတက်ရေး၊ ရွှေမေတ္တာ၊ တို့တာဝန်၊ ကြီးပွားရေး၊ သုတဝတီ ပညာ မဂ္ဂဇင်း၊ ဒီးဒုတ်၊ ဘားမားဂျာနယ် စသည့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ဝတ္ထု၊ ပညာရေး ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
နှင်းငွေရည်သည် ပထမဆုံး လုံးချင်း ဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
သူရိယ၊ မြန်မာ့ အလင်း၊ တိုးတက်ရေး စသည့် သတင်းစာ များတွင်လည်း "တယ်တော်တဲ့လူ"၊ "သွေးသောက်" စသော အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်များ ရေးခဲ့သည်။
နှင်းငွေရည်၊ ဘီးဖြူရှင်၊ ပန်းနှစ်ပွင့်၊ ချစ်ဝတ်မှုန်၊ ပျို့ကရုဏာ (၁၉၃၈)၊ လောကီငွေ့ (၁၉၃၉ - ၄ဝ)၊ စန်းပွင့်သူ၊ ကပ်ကျော်မ၊ လှသူဇာ၊ သွေးသောက်၊ စံပယ်ဖြူ၊ မလုံ့တလုံ၊ ပျို့ကာမပိုင် စသည်ဖြင့် ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ တစ်ရာ့ငါးဆယ် ကျော်ခန့် ရေးသား ခဲ့သည်။
"မာကာဝိကာ" ပျို့ကိုလည်း ပြုစု ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဆကာကြီးမြို့၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
[ယုဇနသန်း၏ ဆောင်းပါးတွင် မူ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၃ဝ၆ ခုနှစ် ပြာသိုလဆုတ် ၃ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည (၉) နာရီ အချိန်တွင် ကွယ်လွန်သည် ဆိုသောကြောင့် ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၄ ဖြစ်နေသည့် ကွဲလွဲချက်ကို တွေ့ရသည်။
] ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ် (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်လ) စာညွှန်း မလိခ။
စာ ၁၂၈ - ၁၃၆။
မြန်မာစာပေ အဘိဓာန် (၂)။
စာ ၁၄၈ - ၁၄၉။
ယုဇနသန်း။
ဆရာ့ဂုဏ်ကျေးဇူး၊ သွေးသောက် (နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆)။
စာ ၁၆၉ - ၁၇၁။
ဆကာမြေ မောင်နွယ်ဝင်း။
ဆကာကြီး ထိပ်တင်၊ သွေးသောက် (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၁)။
စာ ၉-၁၁။
thumb|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၏ တံဆိပ် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန (အင်္ဂလိပ်: Ministry of Communications and Information Technology) သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတ ဦးထင်ကျော်လက်ထက်တွင် ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်းကာ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံ၏ဆက်သွယ်ရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေသော ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ တယ်လီဖုန်းသိပ်သည်းဆ တိုးတက်မြင့်မားလာစေရန် တယ်လီဖုန်းတိုးချဲ့တပ်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို နှစ်စဉ်စီမံကိန်းများ ချမှတ်လျက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအားလုံးတို့တွင် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၃၅၉၈၁၁၃)လုံး၊ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၆၇၀၄၂၀၃)လုံး၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၉၀၂၁၄၁၈)လုံး နှင့် ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်၊ မေလအထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၉၃၆၁၉၈၈)လုံးတပ်ဆင်ခဲ့ပြီး တယ်လီဖုန်းသိပ်သည်းဆမှာ ၂၀၁၄ မေလကုန်အထိ ၁၅.၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၂၉)ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ (၁၀/၉၂) ဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ တည်ဆောက်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကိုပိုမိုထိရောက် အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ၁) ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ၂) ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ၃) ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၃)ခုအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ(၃)ရက်နေ့တွင် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနကို မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနနှင့် မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၉ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင်ကျင်းပသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ်(၃၀/၉၉)တွင် ဆုံးဖြတ်ချက် အရ၊ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနအား ၁၉၉၉ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၀)ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ကြီးကြပ်မှုအောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၉-၁၁-၂၀၁၂ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၈၃/၂၀၁၂) ဖြင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန အား ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည်ကို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာနများ ထပ်မံခွဲထားသည်။
စီမံရေးရာဌာန မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန လုပ်ငန်းနှင့် စစ်ဆေးရေးဌာန ပစ္စည်းဌာန စီမံကိန်းနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာန သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဆက်သွယ်ရေးဌာန တို့ဖြစ်သည်။
ဝန်ကြီးများ +ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ (၂၀၁၂ - ၂၀၁၆)ဝန်ကြီးဌာနစတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်ပုံအမည်တာဝန်သက်တမ်းဒုတိယဝန်ကြီးအစိုးရ၁။
100x100pxဦးသိန်းထွန်း၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂ - ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ဦးတင့်လွင်ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ၂။
127x127pxဦးမြတ်ဟိန်း၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ – ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅၃။
100x100pxဦးဇေယျာအောင်၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ဝန်ကြီးဌာန ဖျက်သိမ်း။
-ဆက်ခံပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဦးသန့်စင်မောင် ဝန်ကြီးဌာန ဖျက်သိမ်းခြင်း ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတ ဦးထင်ကျော်လက်ထက်တွင် ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်းကာ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကိုးကား အွန်လိုင်း ဆိုဒ် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ။
ဇဝန (၁၉၁၁ - ၁၉၈၃) ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ပြည်မြို့ ကြိုးတန်းရပ်၌ အဖ ဆန်ကုန်သည် ဦးဖိုးမင်း၊ အမိ ဒေါ်မြ တို့က ၁၂၇၃ ခု နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၅ ရက် (၁၉၁၁ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၁ဝ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင် ခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၁၄ ယောက်တွင် ၁ဝ ယောက်မြောက်သား ဖြစ်သည်။
အမည် ရင်းမှာ ဦးသိန်း ဖြစ်၏။
thumbnail|128px|ဇဝန ခေါ် ဦးသိန်း ပြည်မြို့ ကျောင်းကြီးရပ် ဦးဘအို မြန်မာစာသင် ကျောင်းတွင် စတုတ္ထတန်းထိ သင်ယူ ခဲ့သည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်မြို့ အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့သည်။
(၁၃) နှစ်သား အရွယ် (၈) တန်းမှ စ၍ ဘားမားဘွိုင် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဇာနည်ဘွား ဝတ္ထုကို စ ရေးခဲ့သည်။
အမျိုးသား ကျောင်းတွင် ခြောက်နှစ် နေပြီး ဆယ်တန်း အောင်စာရင်း စောင့်နေစဉ် လန်ဒန်အတ် မဂ္ဂဇင်း၌ ဇနဝ ကလောင် အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုတပုဒ် ပါခဲ့သည်။
၁၉၂၇ တွင် ၁ဝ တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိ ခဲ့သည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ထွက်ခဲ့သည်။
ဆရာ ဇဝနသည် ဆရာကြီး သခင် ကိုယ်တော်မှိုင်းနှင့် ပီမိုးနင်း တို့၏ စာပေများကို နှစ်သက်၍ အတုယူ ရေးသား ခဲ့သည်။
ကာတွန်း ဟိန်စွန်းနှင့် တွဲ၍ လာမယ် လာမယ် မကြည်ရဲ့ သီချင်းကို သရုပ်ဖော်သည့် ကာတွန်း ရုပ်ရှင်ကို တီထွင် ခဲ့သည်။
လန်ဒန်အတ် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီတွင် မြနှင်းဆီ ဇာတ်ကား အတွက် ဇာတ်ညွန်း ရေးခဲ့သည်။
၁၉၃၅ တွင် မြန်မာ နေ့စဉ် သတင်းစာတွင် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာတွင် ဘာသာပြန်နှင့် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်း အထူး စာစောင်တွင် သိကြားမင်း ဦးမာဃ စာပြောင် ရေးခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခု မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မထားအိ (ဝါ) ထားနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ သားသမီး ခြောက်ဦး ထွန်းကား ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ် သူရိယ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် စာရေး ဆရာ အသင်း အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင်နှင့် တွဲ၍ စာရေး ဆရာ စာစောင် အမှတ် (၂) တွင် ဦးသိန်း (ဇဝန) အမည်ဖြင့် တွဲဖက် အယ်ဒီတာ တာဝန် ထမ်းခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ အတွက် သင်္ကန်းဝတ် ဟာသ ဝတ္ထု တပုဒ် ရေးပေး ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဇဝန ဂျာနယ် စတင် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ဘုရင်ခံ ဆာဒေါ်မန် စမစ် ပြန်လာခြင်းကို သရော်၍ ဘုရင်ခံ ဝတ္ထု ရေးခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဦးညိုမြနှင့် တွဲ၍ အိုးဝေ နေ့စဉ် သတင်းစာ ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဆရာမှာ တီဘီ ရောဂါ ဖြစ်၍ မကျန်းမာ သောကြောင့် စာရေးသားမှု ခေတ္တ ရပ်နား ခဲ့ရသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မြဝတီ မဂ္ဂဇင်းနှင့် ကလေး ဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် စာရေး ဆရာ ဦးသိန်းဖေမြင့် နှင့်အတူ ဂျပန်ပြည်တွင် ကျင်းပသော အာရှ - အာဖရိက စာရေး ဆရာ ညီလာခံ တက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ကိုင်ရိုတွင် ကျင်းပသော အာရှ -အာဖရိက စာရေး ဆရာများ ဒုတိယ ညီလာခံသို့ တက်ရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်လုံးကျွတ်သတင်းထောက် သင်တန်း ပို့ချချက်၊ သတင်းစာ ပညာနှင့် ကိုယ်တွေ့ သတင်းစာ ပညာ ကောက်နုတ်ချက် ဆောင်းပါး၊ ကမ္ဘာအေး သတင်းထောက် ညီလာခံ တို့တွင် ဟောပြောခဲ့သည်။
၁၉၆၄ တွင် ကြေးမုံ သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်း ခံရသည်။
ယင်းနှစ်မှာပင် ဂျပန်၊ ရုရှား၊ ယူဂိုစလပ်၊ ဟန်ဂေရီပြည် တို့သို့ လေ့လာရေး ခရီး သွားခဲ့သည်။
၁၉ရဝ တွင် ဩစတြေးလျပြည်သို့ လေ့လာရေး ရောက်ခဲ့သည်။
'ဝိဇယဂျာနယ်' တွဲဖက် ထုတ်ဝေသူနှင့် 'ပုဂံ လက်သီး စာစောင်' တွဲဖက် အယ်ဒီတာ (၁၉၂၇)၊ လက်ဒန်အတ် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ အတွက် 'မြနှင်းဆီ' ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်းတွင် ဘိုကလေး ဦးသက်ရှည်နှင့် တွဲဖက် ရေးသူ (၁၉၂၉)၊ ဗြိတိသျှ ဘားမာ ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီတွင် လခစား ဇာတ်ညွှန်းရေး ဆရာ (၁၉၃ဝ)၊ မြန်မာ့ နေ့စဉ် သတင်းစာ တွဲဖက် အယ်ဒီတာ (၁၉၃၅)၊ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ ဘာသာပြန်နှင့် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ (၁၉၃၆ - ၃၉)၊ သူရိယ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ (၁၉၃၉ - ၄၁)၊ စာရေးဆရာ အသင်း အတွင်းရေးမှူးနှင့် စာရေးဆရာ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ (၁၉၃၉ - ၄၁)၊ ၁၉၄၆ တွင် ဇဝန ဂျာနယ်၊ ၁၉၄၇ တွင် ဇဝန သတင်းစာ ကိုယ်တိုင် တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂျာနယ်ကျော်၊ ဒီးဒုတ် ဂျာနယ်နှင့် အိုးဝေ သတင်းစာ တို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
မြဝတီ မဂ္ဂဇင်းနှင့် ကလေးဂျာနယ် တို့၏ တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ (၁၉၅၆ - ၅၈)၊ သောကြာ စာစောင်နှင့် ကြေးမုံ သတင်းစာ တည်ထောင်ရာ တွင် ပါဝင် ခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ တွင် ကြေးမုံ သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၂ - ၅၃၊ ၁၉၅၈၊ ၁၉၆ဝ - ၆၁ တို့တွင် စာရေးဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ဗီယင်နာ၌ ကျင်းပသည့် အာရှ - အာဖရိက စာရေး ဆရာများ အရေးပေါ် ညီလာခံ၊ ၁၉၆၂ ကိုင်ရိုတွင် ကျင်းပသော အာရှ - အာဖရိက စာရေး ဆရာများ ဒုတိယ ညီလာခံ၊ ၁၉၆၄ တွင် ဂျပန်၊ ရုရှား၊ ယူဂိုဆလပ်၊ ဟန်ဂေရီ နိုင်ငံများသို့ လေ့လာရေး၊ ၁၉ရဝ ပြည့်တွင် ဩစတြေးလျ နိုင်ငံသို့ လေ့လာရေး ခရီးများ သွားရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၂၄-ခုနှစ်၌ 'ဘားမားဘွိုင်း မဂ္ဂဇင်း' တွင် 'ဇာနည်ဘွား' ဝတ္ထုကို ရေး၍ စာပေ လောက တွင်းသို့ စတင် ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၂၇ တွင် 'လန်ဒန်အတ် မဂ္ဂဇင်း' ၌ 'ဇဝန' ကလောင် အမည် သုံး၍ ဝတ္ထု ရေးခဲ့သည်။
အချစ်၊ အလွမ်း၊ စုံထောက်၊ ဟာသ၊ အသော့အထေ့ စာပြောင်များ (သရော်စာများ) ရေးရာတွင် ထင်ရှားသည်။
ကယ်ရီကေးချား(ကာတွန်း) ရေးဆွဲရာ တွင်လည်း ပြောင်မြောက် လှသည်။
ဓာတ်ပုံ ပညာ (၁၉၃ဝ)၊ ကော်လိပ် ကျောင်းသား (၁၉၃၅ - ၃၇)၊ ကောလိပ်ကြမ်းပိုး (၁၉၃၈)၊ ကောလိပ်ဂျင် (?)၊ တို့ကျောင်းသား (၁၉၃၉)၊ ဤရူပ (၁၉၄ဝ)၊ ရွှေဝါဆန် (၁၉၄၅)၊ မြို့လုံးပတ်လည် (၁၉၄၅)၊ ဦးလေးပြောမယ် (၁၉၄၅)၊ ဆာယိုးနယား (၁၉၄၆)၊ ဒိုးဝမ်းကီး (၁၉၄၈)၊ အပါ ပုံပြောမယ် [ဇဝန ပုံပြင်] (၁၉၄၉)၊ ဆိုးပေ (?)၊ အရှေ့ဆီက လေနီကြမ်း [ဘာသာပြန်] (၁၉၅၂)၊ ဟာသ စင်တော်ကြီး (၁၉၇၃)၊ ဘယ်ကျော် (၁၉၇၇)၊ ပန်းဝတ်ရည် ကလေး ကဗျာများ (၁၉၇၉)၊ ဇဝန၏ ဇဝန (၁၉၈၃) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။
ပရော်ဖက်ဆာ ဇဝနောစကီး၊ မောင်သိန်း (ပြည်)၊ ရတနာသိန်း၊ ဦးသိန်း (ဇဝန)တို့သည် ကလောင်ခွဲများ ဖြစ်ကြသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၈၃ ခု မတ်လ ၈ ရက် အင်္ဂါနေ့ နံနက် ၁ဝ နာရီ ၂ဝ မိနစ်တွင် ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဆရာ ဇဝန ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁ပန်းဝတ်ရည် ကလေး ကဗျာများ၁၉၇၉ကဗျာပေါင်းချုပ် ၂စာပေ ဆွေးနွေးပွဲ ရေးသူ သိန်းဖေမြင့်နှင့် ဇဝနစာပေဆိုင်ရာနှင့်ပညာပေး ၃ဓာတ်ပုံ ပညာ ရေးသူ မောင်သိန်း (ပြည်)၁၉၃ဝစာပေဆိုင်ရာနှင့်ပညာပေး ၄ဆာယိုးနရာ၁၉၄၆နိုင်ငံရေး ၅ဘုရင်ခံ၁၉၄၆နိုင်ငံရေး ၆မြို့လုံးပတ်လည်၁၉၄၅နိုင်ငံရေး ၇ဦးလေး ပြောမယ်၁၉၄၅နိုင်ငံရေး ၈ဇဝန ပုံပြင်၁၉၃၉ပုံပြင်ပေါင်းချုပ် ၉အပါ ပုံပြောမယ်၁၉၄၅ပုံပြင်ပေါင်းချုပ် ၁၀အရှေ့ဆီက လေနီကြမ်း၁၉၅၂ဘာသာပြန် ၁၁အာရပ် အစ္စရေး စစ်နှင့်ဆွေးနွေးပွဲ၁၉၇၈ဘာသာပြန် ၁၂ကားထဲက မိန်းကလေး၁၉၇၅ဝတ္ထု ၁၃ကောလိပ် ကျောင်းသား (ပထမပိုင်း)၁၉၃၅ဝတ္ထု ၁၄ကောလိပ် ကျောင်းသား (ဒုတိယပိုင်း)၁၉၃၆ဝတ္ထု ၁၅ကောလိပ် ကျောင်းသား (တတိယပိုင်း)၁၉၃၆ဝတ္ထု ၁၆ကောလိပ် ကျောင်းသား (စတုတ္ထပိုင်း)၁၉၃၇ဝတ္ထု ၁၇ကျွန်တော့လင်၁၉၆၅ဝတ္ထု ၁၈ချစ်နှောင်းသက်လယ်၁၉၆၆ဝတ္ထု ၁၉ချစ်ဦးသခင်၁၉၇၅ဝတ္ထု ၂၀ဆိုးပေ၁၉၇၃ဝတ္ထု ၂၁ဆွေးကြွေလုသဲနှင့် မိုက်မလင်းနိုင်သူ၁၉၆၁ဝတ္ထု ၂၂ဇမ္ဗူတလူ၁၉၇၇ဝတ္ထု ၂၃ဇွတ်သမား၁၉၄ဝဝတ္ထု ၂၄တောက်တဲ့မာယာ၁၉၆၈ဝတ္ထု ၂၅တို့ကျောင်းသား၁၉၇၆ဝတ္ထု ၂၆ဒိုးဝမ်းကီး၁၉၆၅ဝတ္ထု ၂၇ပါးအို့နီ၁၉၃၉ဝတ္ထု ၂၈ပီယဆေး၊ ဝတ္ထုညွှန်းဝတ္ထု ၂၉ပင့်ကူအိမ်၁၉၃၅ဝတ္ထု ၃၀ပျိုတို့လင်၁၉၇၆ဝတ္ထု ၃၁ဘုနှင့်ဘောက်၁၉၇၃ဝတ္ထု ၃၂ဘယ်ကျော်၁၉၇၇ဝတ္ထု ၃၃ရွှေဝါဆန်၁၉၄၅ဝတ္ထု ၃၄သတို့သမီး အလိုရှိသည်၁၉၆၃ဝတ္ထု ၃၅သားရွှေစင်၁၉၆၁ဝတ္ထု ၃၆သူပုန်မ၁၉၄ဝဝတ္ထု ၃၇သူ့မယား၁၉၄၂ဝတ္ထု ၃၈သင်္ကန်းဝတ်၁၉၄၃ဝတ္ထု ၃၉အပျိုစစ်ပါပဲရှင်ဝတ္ထု ၄၀ဤရူပ၁၉၅၃ဝတ္ထု ၄၁ဟာသ စင်တော်ကြီး၁၉၇၃ဟာသစာပေပေါင်းချုပ် ၄၂ဇဝန၏ ဇနဝ၁၉၈၃အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာညွှန်း မလိခ။
စာ ၁၉၃ - ၁၉၆။
မြန်မာ ဝတ္ထု အညွှန်း(၂)။
စာ ၁၁၂ - ၁၂၉။
မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၈၄)။
စာ ၁၇၂ - ၁၇၃။
နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း။
စာ ၅၇ - ၆ဝ။
မဌေးဌေးခင် (ဝိဇ္ဇာဘွဲ့)။
ဇဝန စာစုစာရင်း (၁၉၈၃)။
ဇဝန၏ ဇဝန(၂ဝဝ၂)။
ဇဝန။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖော်ရသော်၊ ငွေတာရီ (အောက်တိုဘာ ၁၉၆ဝ)။
စာ ၂၆-၂ရနှင့် ၃၂၈ - ၃၃၄။
ဇဝန၊ မြဝတီ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၆)။
စာ ၄-၈။
ဆရာဇဝန [၁၉၁၁-၁၉၈၃]၊ ရှုမဝ (ဇူလိုင် ၁၉၈၇)။
စာ ၁၂၆။
ဇဝန (၁၉၁၁-၁၉၈၃)၊ စာအုပ်လောက (ဇွန် ၂ဝဝ၄)။
စာ ၂ဝ - ၂၃။
နာရေးကြော်ငြာ၊ လုပ်သား ပြည်သူ့နေ့စဉ် (၉-၃-၈၃)၊ စာ ၇။
] ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်(၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့မှ စုဆောင်း ပြုစုသော 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း' စာအုပ် ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(ပထမ အကြိမ်) ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဓတရဋ္ဌ၊ ဝိရူဠှက၊ ဝိရူပက္ခ၊ ကုဝေရ ဟူသောနတ်မင်းကြီးလေးပါးကို ပါဠိလို `စတုမဟာရာဇ´ ဟုခေါ်၏။
(စတု=လေးယောက်သော+ မဟာရာဇ= နတ်မင်းကြီး) ထို နတ်မင်းကြီးလေးပါးကို ဆည်းကပ်ခစားရသည့် လက်အောက်ခံနတ်တို့မှာ `စတုမဟာရာဇိက´ ဟုခေါ်သည်။
နတ်မင်းကြီးလေးပါး နှင့် စတုမဟာရာဇိကနတ်တို့၏ နေရာဘုံကို ပါဠိလို စာတုမဟာရာဇိကာ မြန်မာလို စတုမဟာရာဇ်ဘုံ သို့မဟုတ် စတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဤဘုံ၌ - သိကြားမင်း ကိုယ်စား ဓတရဋ္ဌ နတ်မင်း ဝိရူဠှက နတ်မင်း ဝိရူပက္ခ နတ်မင်း ကုဝေရ နတ်မင်း ဟူ၍ နတ်မင်းကြီးလေးပါး အုပ်စိုးသည်။
ဓတရဋ္ဌနတ်မင်းကြီးသည် ငွေရောင်တောက်ပသောမြင်းမိုရ်တောင်၏ အလယ်ခုလတ် အရှေ့ဘက်နံပါး၌ တည်လျက် ဂန္ဓဗ္ဗနတ်(မွှေးကြိုင်သော နံ့သာပင်၌ ပဋိသန္ဓေနေကြသော နတ်များ) အပေါင်းတို့ကို အုပ်ချုပ်၍မင်းလုပ်သည်။
ဝိရူဠှကနတ်မင်းကြီးသည် မြရောင်တောက်ပသော မြင်းမိုရ်တောင်၏ တောင်ဘက်နံပါး၌ တည်လျက် ကုမ္ဘာန်(ကြီးမားသော ဝမ်းဗိုက်နှင့် ဝှေးစေ့၊ ပြူးကျယ်နီမြန်းသော မျက်စိ ရှိကြသော ဒါနဝရက္ခိုသ်)အပေါင်းတို့ကို အုပ်ချုပ်၍ မင်းလုပ်သည်။
ဝိရူပက္ခနတ်မင်းကြီးသည် ဖန်ရောင်တောက်ပသော မြင်းမိုရ်တောင်၏ နောက်ဘက်နံပါး၌ တည်လျက် နတ်နဂါး အပေါင်းတို့ကို အုပ်ချုပ်၍မင်းလုပ်သည်။
ကုဝေရနတ်မင်းကြီးသည် ရွှေရောင်တောက်ပသော မြင်းမိုရ်တောင်၏ မြောက်ဘက် နံပါး၌ တည်လျက် နတ်ဘီလူး အပေါင်းတို့ကို အုပ်ချုပ်၍မင်းလုပ်သည်။
စတုမဟာရာဇ် နတ်ပြည်သည် လူ့ဘုံရဲ့အထက် ယူဇနာ လေးသောင်းနှစ်ထောင် ဝေးကွာသော ယုဂန္ဓိုရ်တောင် (မြင်းမိုရ်တောင်ထက်ဝက်အမြင့်ရှိ) ထိပ်မှစ၍ မြင်းမိုရ်တောင် အောက်ခြေထိ ကျယ်ပြန့်သည်။
ဗိမ္ဗိသာရဘုရင်သည် စတုမဟာရာဇ်ဘုံတွင် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီး၏ အခြံအရံ ဇနဝသဘ နတ်စစ်သူကြီးဖြစ်သည်။
စတုမဟာရာဇ်နတ်များ၏ သက်တမ်းမှာ သူတို့၏အရေအတွက်အားဖြင့် နှစ် (၅၀၀) ရှိ၏။
လူတို့၏နှစ်အရေအတွက် အရ အနှစ် (၉) သန်းဖြစ်သည်။
လူတို့၏ နှစ်ပေါင်း (၅၀) သည် စတုမဟာရာဇ်နတ်သက် (၁) ရက် ဖြစ်သည်။
ထိုနတ်မင်းကြီး လေးယောက်တို့မှာ ခွန်အားဗလကြီးသည့် သားတော် ကိုးကျိပ်တစ်ယောက်စီ ရှိကြသည်။
ထိုသားတော်တို့၏ အမည်ကို မိမိတို့၏ အရှင် သိကြားမင်း၏ အမည်အတိုင်း `ဣန္ဒ´ ဟုချည်း အမည်တစ်ခုတည်းပေးထားကြသည်ဟု သုတ်ပါထေယျပါဠိတော်၊ အာဋာနာဋိယသုတ်နှင့် သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာတို့၌ ဟောကြားဖွင့်ဆိုထားပေသည်။
ထိုနတ်မင်းကြီးလေးပါးတို့သည် လောကကြီးကို စောင့်ရှောက်နေကြသည့် နတ်မင်းကြီးများဖြစ်သောကြောင့် `စတုလောကပါလ´' နတ်မင်းကြီးများဖြစ်ကြောင်း ပေတဝတ္တုပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာ တို့မှာ ဟောကြားဖွင့်ဆို ထားသည်။
ကျမ်းကိုး Category:၃၁-ဘုံ Category:နတ်ဘုံ ခြောက်ဘုံ။
ကွန်ပျူတာ နှင့် ဆက်သွယ်ရေးစနစ် တို့တွင် တွင် စာလုံး ဆိုသည်မှာ သတင်းအချက်အလက် အစိတ်အပိုင်း (unit) ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် grapheme၊ grapheme-like unit ခေါ် သဘာဝ ဘာသာစကား (natural language) များတွင် အက္ခရာ သို့မဟုတ် syllabary အဖြစ်ရှိသော သင်္ကေတ များဖြစ်ကြသည်။
စာလုံး၏ ဥပမာ များမှာ စာတွင် letter, numeral, or punctuation mark တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို့သဘောတရားတွင် control character များလည်းပါဝင်ပြီး သဘာဝ ဘာသာစကား တွင်မရှိသောလည်း စာများကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် သုံးသည့် သတင်းအချက်အလက်များဖြစ်ကြသည်။
control character ၏ ဥပမာ များမှာ carriage return သို့မဟုတ် tab တို့ဖြစ်ကြပြီး printer နှင့် အခြား စက်ကိရိယာများတွင် ပြသည်။
right|ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် ပျံ့နှံ့မှုပုံစံ (normal distribution) (CLT သီအိုရမ်)ကြောင့် အလွန်ပင်အသုံးဝင်ပြီး အသုံးများသော ဖြစ်နိုင်ချေ သိပ်သည်းဆ တွက်ချက်မှု ဖန်ရှင်တစ်ခု) right|အိုင်းရစ်ပန်းပင် မျိုးကွဲပြားမှု ပြပုံဇယား(၎င်းသည် ဖြန့်ကြဲမှတ်များ ဆက်စပ်ပုံဇယားများ(Scatter plots)ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို သရုပ်ဖော်စာရင်းအင်းသင်္ချာတွင် ကိန်းရှင်တို့၏ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နှီးနွယ်ဆက်စပ်ပုံကို ဖော်ပြရာ၌ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
) စာရင်းအင်း ပညာရပ်တွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် ခေါင်းလောင်းပုံ ကောက်ကြောင်း (Bell Curve) စာရင်းအင်း ပညာ သို့မဟုတ် စာရင်းအင်းသင်္ချာ (statistics) သည် သင်္ချာဘာသာ၏ ဘာသာကွဲတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် အချက်အလက်များ (data) ကို စုဆောင်းခြင်း (collection)၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဆန်းစစ်ခြင်း (analysis)၊ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ထုတ်ခြင်း (explanation) နှင် ရှင်းလင်း တင်ပြခြင်း (presentation) စသည့် ဖြစ်စဉ်များ ပါဝင်သည်။
ယင်းပညာရပ်ကို သဘာဝ နှင့် လူမှုရေး သိပ္ပံ မှသည် အစိုးရ နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအထိ နယ်ပယ်များစွာတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။
သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြေရှင်းရန်အတွက် စာရင်းအင်းသင်္ချာကို အသုံးချရာတွင် စိတ်ဝင်စားသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် လေ့လာကောက်ချက်ဆွဲမည့် အုပ်စုကြီးတစ်ခု ဆုံးဖြတ်သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်စေ၊ ရှေးမှကောက်ယူရရှိထားသော စာရင်းအင်းအချက်အလက်ကို အခြေခံယူ၍ ပြုလုပ်ထားသောပုံစံ (statistical model) ကို အသုံးပြုကာ နောက်ဖြစ်နိုင်ခြေကို လေ့လာကောက်ချက်ဆွဲခြင်းဖြစ်စေ ဤသို့စတင်တွေးတောခြင်းမှာ ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် ဖြစ်သည်။
စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် အုပ်စုကြီးတစ်ခု (population) ဆိုသည်မှာ "လူမျိုးပေါင်းစုံ" (သို့) "တိုင်းပြည်တွင်နေထိုင်သောလူအားလုံး" (သို့) "ပုံဆောင်ခဲ (cyrstal) တစ်ခုတွင် ပါဝင်သော အက်တမ် (atom) အားလုံး" စသည်တို့ဖြစ်သည်။
စာရင်းအင်းတွက်ချက်ရန် လုံလောက်သော နမူနာကျပန်းကောက်ခြင်း၊ စစ်တမ်းကောက် (surveys) ယူမည်လော၊ ကိုယ်တိုင်စမ်းသပ်မှု (experiments) လုပ်ကာ အချက်အလက်ထုတ်လုပ်မည်လား အစရှိသည့် အချက်အလက်မည်သို့ စုဆောင်းမည်ဟု စီစဉ်ခြင်း မှစ၍ အချက်အလက် (data)များကို ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးမှ ကိုင်တွယ်အသုံးပြု အဖြေရှာခြင်းများသည် စာရင်းအင်းသင်္ချာနယ်ပယ်အောက်တွင် ရှိသည်။
Dodge, Y. (2006) The Oxford Dictionary of Statistical Terms, Oxford University Press. ယခုအခါ စာရင်းစုပညာသည် ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။
ပမာ အားဖြင့် လူဦးရေ တိုးတက် ဆုတ်ယုတ်မှုကို သိရှိနိုင်ရန် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ခြင်း၊ တိုင်းပြည်လူထု တစ်မျိုးသားလုံး ၏ တစ်နှစ်အတွက် ဝင်ငွေသုံးငွေ စာရင်းများ၊ မြန်မာနိုင်ငံ လယ်များမှ ပျမ်းမျှတစ်ဧက စပါးအထွက်နှုန်းသိနိုင်ရန် စာရင်း များ စုဆောင်းခြင်း အစရှိသည့် စံနစ်များသည် စာရင်းစုပညာ နှင့် သက်ဆိုင်သည်။
စာရင်းစုပညာ ဟူသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် တိုင်းထွာ ရေ တွက်၍ ရကောင်းသော အရာဝတ္ထုများ၏ အတိုင်းအထွာ ပမာဏများကို စာရင်းပြုလုပ်၍ ယင်းဝတ္ထုပစ္စည်းတို့နှင့် ဆက် စပ်သော ကိစ္စတို့ကို လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ပမာဆိုသော် ဖွားသေ စာရင်းများ စုဆောင်းခြင်းဖြင့် တိုင်းပြည်လူထု၏ ပျမ်းမျှ သက်တမ်းကို ခန့်မှန်းနိုင်၏။
ထိုစာရင်းများကို အသုံး ပြု၍ အသက်အာမခံလုပ်ငန်းကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက် နိုင်၏။
ဒေသအလိုက် နေ့စဉ် မိုးရွာသော စာရင်းများ ပြုစု ခြင်းဖြင့် ဒေသတစ်ခု၌ နှစ်စဉ် မိုးနည်းသည် များသည်ကို သိနိုင်၏။
ရာသီဥတုကို ကြိုတင် ခန့်မှန်းနိုင်၏။
ထိုနည်း အတူ စပါးအရောင်းအဝယ် ဈေးနှုန်းစာရင်းများ၊ အဝတ်အထည် ဈေးနှုန်းစာရင်းများ၊ သားငါးပုဇွန် အစားအစာများ၏ ဈေးနှုန်း စာရင်းများ စုဆောင်းလေ့လာခြင်းဖြင့် လူထု သက်သာချောင်ချိ မှု တိုးတက်ခြင်း၊ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းတို့ကို သိနိုင်၏။