kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အာယူဟနာ သင်္ခါရာ (ပဋိသံ၊၅၀) တိ တံ ကမ္မံ ကရောန္တဿ ပုရိမစေတနာယော၊ --- ဧကာဝဇ္ဇေသု ဝါ ဆသု ဇဝနသု စေတနာ အာယူဟနာ သင်္ခါရာ နာမ၊ --- ယာ ကာစိ ဝါ ပန စေတနာ ဘဝေါ၊ တံ သမ္ပယုတ္တာ အာယူဟနာ သင်္ခါရာ နာမ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၃။
(ထ) သင်္ခါရက္ခန္ဓာ။
သင်္ခါရာ အနတ္တာ၊ သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿံသု။
သံ၊၂၊၅၅။
စူဠနိ၊၁၈၁။
သင်္ခါရေ ပရတော ဉတွာ (အံ၊၁၊၃၂၅) တိ သင်္ခါရက္ခန္ဓံ --- ပရတော ဇာနိတွာ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၂။
သင်္ခါရက္ခန္ဓော သင်္ခါရာတိ အာမန္တာ။
ယမက၊၁၊၂၂။
(မ၊၁၊၇၈၊ ၁၉၂။
မ၊၃၊၆၇။
သံ၊၂၊၈၃။
အံ၊၃၊၄၊၅၊အဘိ၊က၊၁၇၊ ၂၀၊ ၁၁၂။
စူဠနိ။
၁၈၁ နေတ္တိ၊၆၂)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၂၁ (၂) အကျိုးတရားကို-ပြုလုပ်-ပြုပြင်-စီရင်-စီမံ-တတ်သောအကြောင်း။
(၂) အကျိုးတရားကို-ပြုလုပ်-ပြုပြင်-စီရင်-စီမံ-တတ်သော အကြောင်း။
သသင်္ခါရာ ဘိက္ခဝေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ။
နိဒါနံ ဟေတု သင်္ခါရော ပစ္စယော ရူပန္တိ သဗ္ဗာနိပိ ဧတာနိ ကာရဏဝေဝစနာနေဝ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၄။
သင်္ခရောတိ ဖလန္တိ သင်္ခါရော။
(ဒီ၊၃၊၁၇၈။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၇၀)။
(၃) ပြုလုပ်-ပြုပြင်-စီရင်-စီမံ-အပ်သောသင်္ခါရ၊ (က) သင်္ခတသင်္ခါရ, တေဘူမကသင်္ခါရ, စတုဘူမကသင်္ခါရ၊ ခန္ဓာ ၅-ပါး။
(၃) ပြုလုပ်-ပြုပြင်-စီရင်-စီမံ-အပ်သောသင်္ခါရ။
(က) သင်္ခတသင်္ခါရ, တေဘူမကသင်္ခါရ, စတုဘူမကသင်္ခါရ၊ ခန္ဓာ ၅-ပါး။
ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ၊ အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ။
ဒီ၊၂၊၁၂၈-၉၊ ၁၆၁။
သံ၊၁၊၁၆၀။
အနိစ္စာ သဗ္ဗသင်္ခါရာ (သံ၊၁၊၆) တိ သဗ္ဗေ တေဘူမကသင်္ခါရာ ဟုတွာ အဘာဝတ္ထေန အနိစ္စာ။
သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ (အံ၊၁၊၂၈၉) တိ စတုဘူမကသင်္ခါရာ။
သင်္ခါရာ (အံ၊၂၊၄၇၄) တိ ဥပါဒိန္နကအနုပါဒိန္နကာ သင်္ခေဓမ္မာ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၇၉။
သင်္ခါရာ (ဓမ္မ၊၅၀)တိ ပဉ္စက္ခန္ဓာ။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၀။
သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂) တိ သဗ္ဗေ တေဘူမကသင်္ခါရာ။
သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ (ပဋိသံ၊၆။
မဟာနိ၊၇၂) တိ သဗ္ဗေ သပ္ပစ္စယာ ဓမ္မာ။
တေ ဟိ သင်္ခတသင်္ခါရာ နာမ။
မဟာနိ၊၁၉၂။
သင်္ခါရေ(ထေရီ၊၃၉၁)တိ တေဘူမကသင်္ခါရေ။
ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၉၈။
(ဝိ၊၄၊၄၈၀။
ဝိ၊၁၊၁၅၇။
ဒီ၊ ၂၊၁၀၀၊ ၁၁၆၊ ၁၆၁။
မ၊၃၊၁၀၉။
သံ၊၂၊၃၊ ၁၈။
သံ၊၃၊၃၉၂။
အံ၊၁၊၂၈။
အံ၊၂၊၃၈၂။
အဘိ၊က၊၂၉၅။
ပဋ္ဌာန၊၃၊၁၄၄။
ပဋိသံ၊၆၊၁၄၀၊ ၂၈၇။
ထေရ၊၂၄၇။
အပ၊၁၊၇၀၊ ၃၁၅။
နေတ္တိ၊၇။
မိလိန္ဒ၊၂၆၀။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂)။
(ခ)အဘိသင်္ခတ သင်္ခါရ (ကံကြောင့် ဖြစ်သော တေဘူမက ရုပ်, နာမ်တရား)။
(ခ) အဘိသင်္ခတသင်္ခါရ။
ကမ္မနိဗ္ဗတ္တာ တေဘူမကာ ရူပါရူပဓမ္မာ အဘိသင်္ခတသင်္ခါရာတိ အဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တာ၊ တေပိ အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ "တိ ဧတ္ထဝ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တိ။
ဝိသုံ ပန နေသံ အာဂတဋ္ဌာနံ န ပညာယတိ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၇-၈။
(ဂ) (အဿာသ, ပဿာသ-ထွက်သက်, ဝင်သက်ဟုဆိုအပ်သော)ကာယသင်္ခါရ။
(ဂ) (အဿာသ, ပဿာသ-ထွက်သက်, ဝင်သက် ဟုဆိုအပ်သော) ကာယသင်္ခါရ။
အဿာသပဿာသာ ကာယေန သင်္ခရီယန္တီတိ ကာယသင်္ခါရာ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၇-၈။
(သံ၊၂၊၄၈၃။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၂)။
(ဃ) (သညာ, ဝေဒနာ ဟုဆိုအပ်သော) စိတ္တသင်္ခါရ။
(ဃ) (သညာ, ဝေဒနာဟုဆိုအပ်သော) စိတ္တသင်္ခါရ။
သညာ စ ဝေဒနာ စ စိတ္တေန သင်္ခရီယန္တိတိ စိတ္တသင်္ခါရာ။
(မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၃။
(င) ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ။
သင်္ခါရုပပတ္တိ-ကြည့်။
(စ) ဘဝ။
“ဘဝေါ”တိ ဝုတ္တာနံ သင်္ခါရာနံ ကာရဏဿ ပကာရဏံ, ကာရဏမေဝ ဝါ တဏှာ။
အနုဋီ၊၂၊၁၀၉။
(ဆ) (သပိတ်, သင်္ကန်းစသော) ဗာဟိရသင်္ခါရ။
ပတ္တစီဝရာဒီနံ ဝါ သင်္ခါရာနံ --- ဝိနာသေန ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇၄။
(ဇ) ဥပေက္ခာဝေဒနာ။
သင်္ခါရဒုက္ခတာ-ကြည့်။
(ဈ) ဈာန်အင်္ဂါ ထိုမှတစ်ပါးသော သင်္ခါရ။
(ဈ) ဈာန်အင်္ဂါ, ထိုမှတစ်ပါးသော သင်္ခါရ။
သင်္ခါရေ (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၇) တိ ဈာနင်္ဂ-သင်္ခါရေ၊ တဒညေပိ ဝါ။
(၄) ပြုလုပ်-ပြုပြင်-စီရင်-စီမံ-ကြောင်းဖြစ်သော ပုဗ္ဗပယောဂ (ဝီရိယ)။
(၄) ပြုလုပ်-ပြုပြင်-စီရင်-စီမံ-ကြောင်း ဖြစ်သော ပုဗ္ဗပယောဂ (ဝီရိယ)။
သင်္ခရီယတိ ဝါ တံ ဧတေန ယထာဝုတ္တနယေန သဇ္ဇီယတီတိ သင်္ခါရော၊ --- အတ္တနော ဝါ ပရေသံ ဝါ ပဝတ္တပုဗ္ဗပယောဂေါ။
(မဏိမဉ္ဇူ၊၁၊၁၅၇-၈)။
(၅) ပြုလုပ်-ပြုပြင်-အားထုတ်-ခြင်း (စိတ်၏လုံ့လ ပယောဂ)။
(၅) ပြုလုပ်-ပြုပြင်-အားထုတ်ခြင်း (စိတ်၏ လုံ့လပယောဂ)။
အတ္တနော ပရဿ ဝါ သမုဿာဟဇနိတံ စိတ္တပယောဂ-သင်္ခါတံ သင်္ခရဏံ သင်္ခါရော။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၁၆။
သင်္ခါရော သင်္ခတေ ပုညာဘိသင်္ခါရာဒိကေပိ စ။
ပယောဂ ကာယသင်္ခါရာဒျဘိ-သင်္ခရဏေသု စ။
ဓာန်၊၈၃၂။
(၆) ထုံခြင်း။
သင်္ခါရော ဝါသနာ ဘဝေ။
ဓာန်၊၇၇၂။
စေတနာကို သင်္ခါရဟု ခေါ် ဖဿစသော တကွဖြစ်ဖက် တရားတို့ကို၎င်း တမလွန် အကျိုးကို၎င်း ပြုပြင် စီရင်တတ်သောကြောင့် စေတနာကို သင်္ခါရဟုလည်း ခေါ်ဆိုရသည်၊ ယင်းသင်္ခါရခေါ်သော စေတနာသည် ကာယသင်္ခါရ, ဝစီသင်္ခါရ, စိတ္တသင်္ခါရ ဟု ၃-မျိုး ရှိသည်၊ ထိုတွင် အကောင်း အဆိုး ၂-မျိုးသော ကိုယ်မှုကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာမကုသိုလ်, အကုသိုလ် စေတနာ ၂၀-သည် “ကာယသင်္ခါရ” မည်၏၊ အကောင်းအဆိုး ၂-မျိုးသော နှုတ်မှုကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာမကုသိုလ်, အကုသိုလ် စေတနာ ၂၀-သည် “ဝစီသင်္ခါရ” မည်၏၊ အကောင်းအဆိုး ၂-မျိုးသော စိတ်မှုကို ဖြစ်စေတတ်သော လောကီကုသိုလ်, အကုသိုလ် စေတနာ ၂၉-ပါးသည် “စိတ္တသင်္ခါရ = မနောသင်္ခါရ ” မည်၏ (မ၊၁၊၆၇။
မ၊၂၊၅၂။
သံ၊၁၊၂၄၅၊ ၂၇၅-၆-၈၊ ၂၉၀။
အံ၊၁၊၁၂၀။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၃။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၊ ၅၄။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၄။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၈၊ ၁၆၂။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၅၈)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၇ သဉ္စေတနာ, ကံ, သင်္ခါရ သဉ္စေတနာ, ကံ, သင်္ခါရတို့သည် အမည်သာထူးခြား ကွဲပြား၍ တရားကိုယ်အရကောက်အားဖြင့် စေတနာ စေတသိက်ပင် ဖြစ်ကြသည်၊ သို့ဖြစ်၍ ကာယသဉ္စေတနာ, ကာယကံ, ကာယသင်္ခါရတို့အရ ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော အကုသိုလ် စေတနာ ၁၂-ပါး, ကာမကုသိုလ် စေတနာ ၈-ပါးအားဖြင့် စေတနာ ၂၀-ကောက်ယူရသည်၊ ဝစီသဉ္စေတနာ, ဝစီကံ, ဝစီသင်္ခါရတို့အရ ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သော အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ပါး ကာမကုသိုလ် စေတနာ ၈-ပါးအားဖြင့် စေတနာ ၂၀-ကောက်ယူရသည်၊ မနောသဉ္စေတနာ, မနောကံ, စိတ္တသင်္ခါရတို့ အရ မနောဒွါရ၌ဖြစ်သော အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ပါး, ကာမကုသိုလ် စေတနာ ၈-ပါး, ရူပကုသိုလ်စေတနာ ၅-ပါး, အရူပကုသိုလ် စေတနာ ၄-ပါးအားဖြင့် စေတနာ ၂၉-ပါး ကောက်ယူရသည်။
အားလုံးပေါင်းလျှင် စေတနာ ၆၉-ပါးရှိသည်(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၊ ၅၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၇-၈။
သံ၊ဋီ၊၂၊၆၉။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၄၅)။
စေတနာပေါင်း ၂၇၆-ပါး ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ပြုလုပ်ရာ၌ သူတစ်ပါး မစေခိုင်း မတိုက်တွန်း မနှိုးဆော်ရပဲ မိမိဆန္ဒ အတိုင်းပြုလုပ်ခြင်း, သူတစ်ပါး၏ စေခိုင်းတိုက်တွန်း နိုးဆော်မှုကြောင့် ပြုလုပ်ခြင်း, ကံ ကံ၏အကျိုးကို သိမြင်၍ ပြုလုပ်ခြင်း, ကံ ကံ၏ အကျိုးကို မသိမြင်ပဲ ပြုလုပ်ခြင်းဟု ၄-မျိုးရှိသောကြောင့် ပြဆိုခဲ့သော စေတနာ ၆၉-ပါးကို ဤ ၄-မျိုးဖြင့် မြှောက်ပွါးလျှင် စေတနာပေါင်း ၂၇၆-ပါးရှိသည် (သံ၊၁၊၂၇၅–၆။
အံ၊၁၊၄၇၆-၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၇။
သံ၊ဋီ၊၂၊၇၀။
တနည်းအားဖြင့် မိမိဆန္ဒအတိုင်း ပြုလုပ်ခြင်းလျှင် အရင်းခံရှိသော ကာမကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ ၂၀, သူတစ်ပါးစေခိုင်း တိုက်တွန်း၍ ပြုလုပ်ခြင်းလျှင် အရင်းခံရှိသော ကာမကုသိုလ်, အကုသိုလ်စေတနာ ၂၀, ကံ, ကံ၏အကျိုးကို သိမြင်၍ ပြုလုပ် ခြင်းလျှင် အရင်းခံရှိသော ကာမကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ ၂၀, ကံ, ကံ၏ အကျိုးကို မသိမမြင်ပဲ ပြုလုပ်ခြင်းလျှင် အရင်းခံရှိသော ကာမကုသိုလ်, အကုသိုလ်စေတနာ ၂၀-အားဖြင့် ကာယဒွါရ၌ စေတနာ ၈၀-ရှိသည်၊ ထိုအတူ ဝစီဒွါရ၌လည်း စေတနာ ၈၀-ရှိသည် မိမိဆန္ဒအတိုင်း ပြုလုပ်ခြင်း သူတစ်ပါးစေခိုင်း တိုက်တွန်း၍ ပြုလုပ်ခြင်း, ကံ, ကံ၏ အကျိုးကို သိမြင်၍ ပြုလုပ်ခြင်း, ကံကံ၏ အကျိုးကို မသိမြင်ပဲ ပြုလုပ်ခြင်း ၄-မျိုးတွင် တစ်မျိုးမျိုး၌ အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ပါး, ကာမကုသိုလ် စေတနာ ၈-ပါး, ရူပကုသိုလ် စေတနာ ၅-ပါး, အရူပကုသိုလ် စေတနာ ၄-ပါးအားဖြင့် စေတနာ ၂၉-ပါးစီ ရှိသောကြောင့် မနောဒွါရ၌ စေတနာ ၁၁၆-ပါး ရှိသည်။
ဒွါရ ၃-ပါးပေါင်းလျှင် စေတနာ ၂၇၆-ပါးရှိသည် (အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၈)။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၅–၆-၌ မိမိသဘောအတိုင်း ပြုလုပ်ခြင်း, သူတစ်ပါး ပြုလုပ်သည် ကိုမြင်၍ အတူ လိုက်ပြုလုပ်ခြင်း, မိမိလက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခြင်း, သူတစ်ပါးကိုစေခိုင်း၍ ပြုလုပ်ခြင်း, ကံ, ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်၍ ပြုလုပ်ခြင်း, ကံ ကံ၏ အကျိုးကို မယုံကြည် မသိမမြင်ပဲ ပြုလုပ်ခြင်းဟု ၆-မျိုးလာသည်၊ ပြဆိုခဲ့ပြီးသော စေတနာ ၆၉-ပါးကို ဤ ၆-မျိုးဖြင့် မြှောက်ပွါးလျှင် စေတနာပေါင်း ၄၁၄-ပါး ရှိသည်ဟု ယူသင့်သည်။
) အဘိသင်္ခါရတရားများ မိမိဆိုင်ရာအကျိုးတရားကို အထူးသဖြင့် ပြုပြင် စီရင်တတ်သောကြောင့် စေတနာကို အဘိသင်္ခါရဟုလည်း ခေါ်ဆိုရသည်၊ ယင်း အဘိသင်္ခါရခေါ်သော စေတနာသည် ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရဟု ၃-မျိုးရှိသည်၊ ထိုတွင် ကာမကုသိုလ် ရူပကုသိုလ် စေတနာ ၁၃-ပါးသည် “ပုညာဘိသင်္ခါရ”မည်၏၊ အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ပါးသည် “အပုညာဘိသင်္ခါရ”မည်၏၊ အရူပကုသိုလ် စေတနာ ၄-ပါးသည် “အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ”မည်၏ (ဒီ၊၃၊၁၈၂။
သံ၊၁၊၃၁၀။
အဘိ၊ဝိ၊၁၄၃၊ ၃၅၃။
စူဠနိ၊၇၉။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၇၉၊ ၁၈၀။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၄-၅-၆၊ ၄၄၂။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၀၊ ၁၆၁–၂၊ ၂၀၆။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၂၄။
ပုညာဘိသင်္ခါရသည် ကာယသင်္ခါရ, ဝစီသင်္ခါရ, စိတ္တသင်္ခါရ ၃-ပါးနှင့် သက်ဆိုင်သည်၊ အပုညာဘိသင်္ခါရသည်လည်း ကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရ, စိတ္တသင်္ခါရ ၃-ပါးနှင့် သက်ဆိုင်သည်၊ အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရသည် စိတ္တသင်္ခါရ ၁-ပါး နှင့်သာ သက်ဆိုင်သည် (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၇။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၆၃)။
အဝိဇ္ဇာကြောင့် ဖြစ်သော သင်္ခါရများ ပြဆိုခဲ့ပြီးသော သင်္ခါရတို့သည် အဝိဇ္ဇာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ကြသည်၊ အဝိဇ္ဇာမရှိ, အဝိဇ္ဇာမဖြစ်က မဖြစ်ပေါ်နိုင်၊ မှန်၏–အဝိဇ္ဇာ မကင်းသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာ ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရတို့ကို ပြုလုပ်အားထုတ်ကြသည်၊ အဝိဇ္ဇာကင်းပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များသည် ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရတို့ကို မပြုလုပ် အားမထုတ် ကြပေ(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၈။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၆၃)။
ချဲ့ဦးအံ့-ဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာတို့ကို မသိမှု အဝိဇ္ဇာကြောင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကို ဆင်းရဲဟုမသိမြင် ချမ်းသာဟု မှတ်ထင်ကာ ဝဋ်ဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်သင်္ခါရတို့ကို ပြုလုပ်အားထုတ်ကြသည်၊ နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာတို့ကို မသိမှု အဝိဇ္ဇာကြောင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာမဟုတ်သော ဗြဟ္မာ့ပြည်စသောဂတိ အထူးကို ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ဟု မှတ်ထင်၍၎င်း, နိဗ္ဗာန် ရောက်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းမဟုတ်သော ကြက်, ဝက်, ဆိတ်, နွားစသော သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်၍ ယဇ်ပူဇော်မှုစသည်ကို နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းဟု မှတ်ထင်၍၎င်း, ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာကို တောင့်တကာ ကုသိုလ်, အကုသိုလ်သင်္ခါရတို့ကို ပြုလုပ် အားထုတ်ကြသည်။
ပုညာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ်အားထုတ်ခြင်း တနည်းအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေခြင်း, အိုခြင်း, နာခြင်း, သေခြင်းစသော ဘေးများစွာတို့ဖြင့် ရောပြွမ်းနေသော လူ့ဘဝ, လူ ခန္ဓာ, နတ်ဘဝ, နတ်ခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကို ဆင်းရဲဟုမသိမြင်, ချမ်းသာဟု မှတ်ထင်ကာလူ့ဘဝ, လူ့ခန္ဓာ, နတ်ဘဝ, နတ်ခန္ဓာကို ရရှိရန် ကာမကုသိုလ်ဟုခေါ်သော ပုညာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ်အားထုတ် ကြသည်၊ နတ်သမီး အလိုရှိသောသူသည် နတ် တောင်ဟု ခေါ်သော တောင်ကမ်းပါးသို့ ခုန်ချသကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာများစွာ အသက်ရှည်ကြာသော ရူပဗြဟ္မာ့ဘဝ, ရူပဗြဟ္မခန္ဓာသည် ချမ်းသာခြင်းသုခဟု ခေါ်ဝေါ် သမုတ် အပ်သော်လည်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးရခြင်း သဘော “ဝိပရိဏာမဒုက္ခ” သာယာဖွယ် ကင်းခြင်းသဘော “အပ္ပသာဒ”တို့နှင့် မကင်းပေ၊ ယင်းသဘောကို မသိမြင်၍ ရူပဗြဟ္မာ့ဘဝ, ရူပဗြဟ္မာ့ခန္ဓာကို ရရှိရန် ရူပကုသိုလ်ဟုခေါ်သော ပုညာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ် အားထုတ်ကြသည်၊ ပိုးပရံသည် မီးလျှံကို တိုးသကဲ့သို့လည်းကောင်း, ပျားရည်ကို စုံမက်နှစ်သောသူသည် ပျားရည်လူးနေသော သံလျက်သွားကို လျက်သကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်သည်။
အပုညာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ် အားထုတ်ခြင်း သူ့အသက်သတ်မှု, သူ့ဥစ္စာခိုးယူမှု စသည်၌ အပြစ်များစွာရှိသော်လည်း အပြစ်ကို မသိမြင်သောသူသည် အသက်မွေးမှု၏ ချမ်းသာကြောင်းဟု မှတ်ထင်သောကြောင့်လည်းကောင်း, လောဘ, ဒေါသ စသော ကိလေသာနှိပ်စက်သောကြောင့်၎င်း အကုသိုလ်ခေါ်သော အပုညာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ် အားထုတ်ကြသည်၊ မသိနားမလည်သော ကလေးသူငယ်သည် မစင်ပြော့ကို ကိုင်ဆော့ကစားသကဲ့သို့လည်းကောင်း, သေလိုသော သူသည် အဆိပ်သောက်သကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်သည်။
အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ်အားထုတ်ခြင်း ကမ္ဘာများစွာအလွန်တရာ အသက်ရှည်သော အရူပဗြဟ္မာ့ဘဝ, အရူပဗြဟ္မာ့ ခန္ဓာ၌ သင်္ခါရဒုက္ခသဘော, ဝိပရိဏာမ ဒုက္ခသဘောကို မသိ မမြင်သော သူသည် အရူပဗြဟ္မာ့ဘဝ, အရူပဗြဟ္မာ့ခန္ဓာသည် သေကျေပျက်စီးမှုမရှိ မြဲစွာနေရ၏ဟု မှားသော အယူဖြင့် ယူဆယုံကြည်ကာ အရူပဗြဟ္မာ့ ဘဝ, အရူပဗြဟ္မာခန္ဓာကို ရရှိရန် အရူပ ကုသိုလ်ခေါ်သော အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရကို ပြုလုပ်အားထုတ်ကြသည်၊ မျက်စိလည် လမ်းမှားသောသူသည် ဘီလူးတို့နေထိုင်ရာ မြို့သို့ ဖြောင့်စွာသွားသော လမ်းခရီးကို လိုက်မှား မိသကဲ့သို့ဖြစ်သည် (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၈။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၆၂-၃)။
သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဏ် ဖြစ် ဆည်းပူး အားထုတ် ပြုလုပ်ထားသော သင်္ခါရရှိက ဝိညာဉ်ခေါ်သော အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာမြဲ ဖြစ်သည်၊ ဆည်းပူး အားထုတ် ပြုလုပ်ထားသော သင်္ခါရမရှိက ဝိညာဉ်ခေါ်သော အကျိုးတရားများ မဖြစ်ပေါနိုင်၊ မှန်၏-ကာမပုညာဘိသင်္ခါရကြောင့် ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံ၌ ဖြစ်ကြရသည်၊ အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈-ပါး, မဟာဝိပါက် ၈-ပါးဟူသော ၁၆-ပါးသော ဝိညာဉ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
ရူပပုညာဘိသင်္ခါရကြောင့် ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကြရသည်၊ ရူပဝိပါက် ၅-ပါးဟူသော ဝိညာဉ်တရားများ ဖြစ်ပေါ် လာရသည်၊ အပုညာဘိသင်္ခါရကြောင့် အပါယ် ၄-ဘုံ၌ ဖြစ်ကြရသည်၊ အကုသလဝိပါက် ၇-ပါးဟူသော ဝိညာဉ်တရားများ ဖြစ်ပေါ် လာကြရသည်၊ အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရကြောင့် အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကြရသည်၊ အရူပဝိပါက် ၄-ပါးဟူသော ဝိညာဉ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာကြရသည် (အဘိ၊ဓ၊၁၀၄–၁၁၈၊ ၁၃၆-၉။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၃–၄၊ ၁၅၇–၈။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၇၇–၈၊ ၁၉၀)။
ဆက်စပ်ဖတ်ဖတ်ရှုရန်များ စေတနာ ဘဝ ဝိညာဏ် ကံ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဝိညာဏဟူသော ပါဠိစကားလုံးကို ဝိညာဉ်ဟုလည်း ကောင်း ဝိညာဏ်ဟုလည်းကောင်း သုံးနှုန်းသည်ကို တွေ့ရပါသည်။
ဝိညာဏ (န) [ဝိ+ဉာ+ယု။
ဝိဇာနာတီတိ ဝိညာဏံ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၅။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၅၊ ၈၄။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၈။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၃၁။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၀၊ ၂၅၂။
သာရတ္ထ၊၃၊၁၃၆။
နေတ္တိ၊ဝိ၊၁၈၇။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၄၁၃။
ဝိညာတဗ္ဗန္တိ ဝိညာဏံ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၅။
ဝိဇာန-သံ။
ဝိဏ္ဏာဏ-ပြာ။
ဝိဏ္ဏာဏ၊ ဝိန္နာန အဒ္ဓမာဂဓီ] (၁) သိခြင်း။
(၁) သိခြင်း။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝါ နော ဝါ ဣတိ ဝိညာဏာယ။
မ၊၁၊၃၉၂။
ဣတိ ဝိညာဏာယာတိ ဧဝံ ဝိဇာနနတ္ထာယ၊ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၇။
(၂) ဝိညာဉ်၊ စိတ်၊ (အာရုံကို) အထူးသဖြင့် သိတတ်သော သဘောတရား — (က) ဝိညာဉ်-စိတ်-တစ် ခုယုတ်ကိုးဆယ်။
(၂) ဝိညာဉ်၊ စိတ်၊ (အာရုံကို) အထူးသဖြင့် သိတတ်သောသဘောတရား-(က) ဝိညာဉ်-စိတ်-တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်။
ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါတိ ? အနိစ္စံ ဘန္တေ။
သံ၊၁၊၃၄၄။
သံ၊၂၊၅၆။
ဝိညာဏံ အနတ္တာ၊ ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ န ယိဒံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ။
ဝိညာဏံ သံ၊၂၊၅၅။
ဝိညာဏံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ။
ယမက၊၁၊၁၇။
ဝိညာဏ (မ၊၁၊၅၉) န္တိ ယံကိဉ္စိ စိတ္တံ။
ဝိညာဏ (သံ၊၁၊၂၅၃) န္တိ စိတ္တံ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃။
(ဒီ၊၁၊၇၂။
မ၊၁၊၇၈၊ ၁၉၁။
မ၊၂၊၈၄၊ ၁၅၃။
သံ၊၁၊၂၅၃၊ ၃၁၉။
သံ၊၂၊၄၊ ၁၅၊ ၃၅။
အဘိ၊ဓ၊၁၈၊ ၂၀၊ ၇၃၊ ၉၂။
အဘိ၊ဝိ၊၁၀-၃။
အဘိ၊က၊၁၁-၂၊ ၁၄၊ ၁၆။
ပဋိသံ၊၇။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၊ ၉၁)။
(ခ) ကမ္မဝိညာဉ်၊ အဘိသင်္ခါရဝိညာဉ်။
ဝိညာဏဿ ဌိတိယာ (သံ၊၁၊၂၉၅) တိ ကမ္မဝိညာဏဿ ဌိတတ္ထံ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၅။
ဝိညာဏံ ဗီဇ (အံ၊၁၊၂၂၄) န္တိ သဟဇာတံ အဘိသင်္ခါရဝိညာဏံ ဝိရူဟနဋ္ဌေန ဗီဇံ။
(သံ၊၂၊၄၃-၄၊ ၃၂၁၊ ၃၇၇။
သုတ္တနိ၊၄၄၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၅၊ ၂၅၀-၁။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၆၊ ၅၁။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၈၃)။
(ဂ)ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော ကုသိုလ်-ဝိညာဉ်-စိတ်-စသည်။
(ဃ) ဇော-ဝိညာဉ်-စိတ်။
ဝိညာဏ (မဟာနိ၊၂၅) န္တိ ဇဝနစိတ္တံ။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၉၂။
(င) (ရာဂနှင့်ယှဉ်သော) မရဏာသန္နဇော-ဝိညာဉ်-စိတ်။
ဝိညာဏ (ဝိဘာဝိနီ၊၁၈၈) န္တိ ရာဂသမ္ပယုတ္တမရဏာသန္နဇဝနဝိညာဏံ။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၈၇။
(စ) ပဋိသန္ဓေ-ဝိညာဉ်-စိတ်။
(စ)ပဋိသန္ဓေ-ဝိညာဉ်-စိတ်။
ဝိညာဏံ သမနွေသတီ (သံ၊၁၊၁၂၃) ပဋိသန္နိစိတ္တံ ပရိယေသတိ။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၉၊ (ဝိ၊၁၊၉၂။
ဝိ၊၃၊၁၂၉။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၇။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၅။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၂)။
(ဆ) နိကန္တိတဏှာ နှင့်ယှဉ်သော စိတ်၊ လောဘမူစိတ်။
(ဆ) နိကန္တိတဏှာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်၊ လောဘမူစိတ် ဝိညာဏ (မ၊၃၊၂၃၆)န္တိ နိကန္တိဝိညာဏံ။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၇၃။
နိကန္တိ ဝိညာဏန္တိ နိကန္တိတဏှာယ သမ္ပယုတ္တံ ဝိညာဏံ။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၇၀။
(ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၆၂။
သာရတ္ထ၊၂၊၂၅၅။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၆၆)။
(ဇ) ပဋိသန္ဓေ-ဝိညာဉ်-စိတ်-နှင့် ကြွင်းသော-ဝိညာဉ်-စိတ်။
(ဇ) ပဋိသန္ဓေ-ဝိညာဉ်-စိတ်-နှင့်ကြွင်းသော-ဝိညာဉ်-စိတ်။
ဝိညာဏံ မဇ္ဈေ (အံ၊၂၊၃၅၀)န္တိ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏမ္ပိ သေသဝိညာဏမ္ပိ —— နာမရူပါနံ မဇ္ဈေ နာမ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၃။
(ဈ) ကမ္မဝိညာဉ်နှင့် အလုံးစုံသော ဝိညာဉ်, ဇောဝိညာဉ်။
ဝိညာဏံ မဇ္ဈေ (အံ၊၂၊၃၅၀) န္တိ ကမ္မဝိညာဏံ မဇ္ဈေ၊--- အဇ္ဈတ္တိကာယတနေသု ဝါ —ဇဝနဝိညာဏံ မဇ္ဈေ နာမ။
(ည) အလုံးစုံသော ဝိပါက်-ဝိညာဉ်-စိတ်။
သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏ (အဘိ၊ပု၊၁၂) န္တိ ပဋိသန္ဓိယံ ပဝတ္တေ စ သဗ္ဗမ္ပိ ဝိပါကဝိညာဏံ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅။
ဒီ၊၂၊၂၇။
မ၊၂၊၆၁။
သံ၊၂၊၁၁၇။
ဥဒါန၊၇၇။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၁၊ ၃၆၂။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၇၇။
ဝိဘာဝိနီ၊၂၁၄။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၂၁၆)။
(ဋ) လောကီ ဝိပါက်-ဝိညာဉ်-စိတ်။
(ဋ) လောကီဝိပါက်-ဝိညာဉ်-စိတ်။
သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ။
လောကိယဝိပါကဝိညာဏဝသေန ဝိညာဏံ ဒွတ္တိံသဝိဓံ။
(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၃၅။
ဝိမတိ၊၂၊၈၄)။
(ဌ) ဝိပါက်, ကြိယာ ဝိညာဉ်-စိတ်။
(ဌ) ဝိပါက်, ကြိယာ-ဝိညာဉ်-စိတ်။
အတ္ထမာဂမာ (ဥဒါန၊၁၉၂) တိ ဝိညာဏမ္ပိ ဝိပါကကိရိယပ္ပဘေဒံ သဗ္ဗံ---ဝိနာသံ ဥစ္ဆေဒံ အဂမာ အဂစ္ဆိ။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၃၉၀။
(ဍ) ပဋိသန္ဓေ-ဝိညာဉ်-စိတ် နှင့် (ပဝတ္တိအခါ) လောကီဝိပါက်-ဝိညာဉ်-စိတ်။
(ဍ) ပဋိသန္ဓေ-ဝိညာဉ်-စိတ်-နှင့် (ပဝတ္တိအခါ) လောကီဝိပါက်-ဝိညာဉ်-စိတ်။
သင်္ဂဟ၊၁၃၁။
ပဋိသန္ဓေဝသေန ဧကူနဝီသတိဝိဓံ, ပဝတ္တိဝသေန ဒွတ္တိံသဝိဓံ ဝိပါကစိတ္တံ ဝိညာဏံ နာမ။
ဝိဘာဝိနီ၊၂၃၅။
(ဝိဘာဝိနီ၊၂၃၇။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၃၄၆)။
(ဎ) နောက်ဆုံး-ဝိညာဉ်-စိတ် (ရဟန္တာတို့၏စုတိစိတ်) နှင့် အဘိသင်္ခါရ ဝိညာဉ်။
(ဎ) နောက်ဆုံး-ဝိညာဉ် စိတ် (ရဟန္တာတို့၏စုတိစိတ်)နှင့် အဘိသင်္ခါရ ဝိညာဉ်။
ဝိညာဏဿ နိရောဓေန၊ ဧတ္ထတံ ဥပရုဇ္ဈတိ။
တတ္ထ ဝိညာဏန္တိ စရိမကဝိညာဏမ္ပိ အဘိသင်္ခါရဝိညာဏမ္ပိ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၆။
စရိမကဝိညာဏန္တိ အရဟတော စုတိစိတ္တသင်္ခါတံ ပရိနိဗ္ဗာနစိတ္တံ။
အဘိသင်္ခါရဝိညာဏန္တိ ပုညာဒိအဘိသင်္ခါရစိတ္တံ။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၁၉။
(ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၉၄)။
(ဏ) စက္ခုဝိညာဉ်။
ဝိညာဏဿ (ဝိဘာဝိနီ၊၁၄၂) တိ စက္ခုဝိညာဏဿ သမ္ပဒါနဘူတဿ၊ မဏိမဉ္ဇူ၊၁၊၄၅၄။
(တ) ပဌမာရုပ္ပဝိညာဉ်။
“အနန္တ ဝိညာဏ”န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ (ဝိဟရေယျံ)။
သံ၊၁၊၄၁၃။
သံ၊၃၊၂၇၇။
အံ၊၁၊၄၃။
အာကာသဖုဋေ ဝိညာဏေ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၂၅)တိ ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသံ ဖရိတွာ ပဝတ္တေ ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏေ။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၄၀၀။
အာရမ္မဏဘူတေ။
(ထ) ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သော-ဝိညာဉ်-စိတ်။
“ဝိညာဏံ ဝိညာဏ “န္တိ အာဝုသော ဝုစ္စတိ။
မ၊၁၊၃၆၆။
ဝိညာဏံ ဝိညာဏန္တိ ဣဓ ကိံ ပုစ္ဆတိ ? ယေန ဝိညာဏေန သင်္ခါရေ သမ္မသိတွာ ဧသ ပညဝါ ဧသ ပညဝါ နာမ ဇာတော၊ တဿ အာဂမနဝိပဿနာဝိညာဏံ ကမ္မကာရကစိတ္တံ ပုစ္ဆာမီတိ ပုစ္ဆတိ။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၉။
(မ၊၁၊၃၆၇။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၂။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၀၉။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၉၉)။
(၃) ဝိညာဉ်၊ တိတ္ထိတို့ ကြံဆအပ်သော အတ္တ, အသက်, လိပ်ပြာ, ဝိညာဉ်ကောင်။
(၃) ဝိညာဉ်၊ တိတ္ထိတို့ ကြံဆအပ်သော အတ္တ-အသက်-လိပ်ပြာ-ဝိညာဉ်ကောင်။
ယထာ တဒေဝိဒံ ဝိညာဏံ သန္ဓာဝတိ သံသရတိ အနညံ။
မ၊၁၊၃၂၃။
အထဿ ဧတဒဟောသိ “ဣမေ ရူပဝေဒနာသညာ-သင်္ခါရာ တတ္ထ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈန္တိ၊ ဝိညာဏံ ပန ဣဓလောကတော ပရလောကံ, ပရလောကတော ဣမံ လောကံ သန္ဓာဝတိ သံသရတီ” တိ သဿတဒဿနံ ဥပ္ပန္နံ။
တေနာဟ “တဒေဝိဒံ ဝိညာဏံ သန္ဓာဝတ သံသရတိ အနည” န္တိ။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၅။
ဝိညာဏံ ပန အဘိန္နသဘာဝံ အနညန္တိ အဓိပ္ပါယော။
မ၊ဋီ၊၂၊၂၂၂။
(၄) နိဗ္ဗာန်— (က) ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော သဘောတရား။
(ခ) မဂ်, ဖိုလ်, ပစ္စဝေက္ခနာဉာဏ်တို့ဖြင့် အလုံးစုံသော သင်္ခတတရားတို့ထက် ထူးသည်၏အဖြစ်ဖြင့် သိအပ်သော သဘောတရား။
(၄) နိဗ္ဗာန်— (က) ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်သော သဘောတရား။
(ခ) မဂ်, ဖိုလ်, ပစ္စဝေက္ခနာဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်သောသဘော တရား။
ဝိညာဏံ အနိဒဿနံ၊ အနန္တံ သဗ္ဗတောပဘံ။
မ၊၁၊၄၀၅။
ဝိညာတဗ္ဗန္တိ ဝိညာဏံ၊ နိဗ္ဗာနဿေတံ နာမံ။
ဝိညာတဗ္ဗန္တိ ဝိသိဋ္ဌေန ဉာတဗ္ဗံ၊ ဉာဏုတ္တမေန အရိယမဂ္ဂဉာဏေန ပစ္စက္ခတော ဇာနိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော။
တေနာဟ “နိဗ္ဗာနဿေတံ နာမ”န္တိ၊ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၉၃။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၁၈။
(မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၀။
မ၊ဋီ၊၃၊၂၃၈)။
(၅) စုံစမ်း ဆင်ခြင်ခြင်း။
ဝိညာဏစရိတ-ကြည့်။
(၆) ဝိညာဏသုတ် ၅-သုတ်။
(၇) ဝိညာဏဉ္စာယတနပဉ္စာသုတ်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၉ ဝိညာဉ် ၆-ပါး (ဝိညာဉ်သည်— (၁) စက္ခုဝိညာဉ် (၂) သောတဝိညာဉ် (၃) ဃာနဝိညာဉ် (၄) ဇိဝှါဝိညာဉ် (၅) ကာယဝိညာဉ် (၆) မနော ဝိညာဉ် ဟူ၍ ၆-ပါး အပြားရှိ၏။
(ဒီ၊၃၊၂၀၂။
မ၊၁၊၆၆။
မ၊၃၊၂၅၉။
သံ၊၁၊၂၄၅။
အဘိ၊ဝိ၊၁၀။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၉၅)။
ထိုတွင် ... စက္ခုဝိညာဉ်သည် စက္ခုပသာဒနှင့် ရူပါရုံကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
(တစ်နည်း) စက္ခုဝိညာဉ်သည် (၁) စက္ခုပသာဒ၏ မပျက်စီးခြင်း။
(၂) အရောင် အလင်းဟူသော အမှီသဟဲကိုရခြင်း၊ (၃) ရူပါရုံ၏ထင်ခြင်းသို့ရောက်ခြင်း၊ (၄) နှလုံးသွင်းခြင်း ဟူသော အကြောင်း ၄-ပါးတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထို့အတူ သောတဝိညာဉ်သည် သောတပသာဒနှင့် သဒ္ဒါရုံကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
(တစ်နည်း) သောတဝိညာဉ်သည် (၁) သောတပသာဒ၏ မပျက်စီးခြင်း၊ (၂) အာကာသဓာတ်ဟူသော အမှီသဟဲကို ရခြင်း၊ (၃) သဒ္ဒါရုံ၏ထင်ခြင်းသို့ရောက်ခြင်း၊ (၄) နှလုံးသွင်းခြင်း ဟူသော အကြောင်း ၄-ပါးတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဃာနဝိညာဉ်သည် ယာနပသာဒနှင့် ဂန္ဓာရုံကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
(တစ်နည်း) ဃာနဝိညာဉ်သည် (၁) ဃာနပသာဒ၏ မပျက်စီးခြင်း၊ (၂) ဝါယောဓာတ် ဟူသော အမှီသဟဲကိုရခြင်း၊ (၃) ဂန္ဓာရုံ၏ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း၊ (၄) နှလုံးသွင်းခြင်း ဟူသော အကြောင်း ၄-ပါးတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဇိဝှါဝိညာဉ်သည် ဇိဝှါပသာဒနှင့်ရသာရုံကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
(တစ်နည်း) ဇိဝှါဝိညာဉ်သည် (၁) ဇိဝှါပသာဒ၏ မပျက်စီးခြင်း၊ (၂) အာပေါဓာတ်ဟူသော အမှီသဟဲကိုရခြင်း၊ (၃) ရသာရုံ၏ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း၊ (၄) နှလုံးသွင်းခြင်းဟူသော အကြောင်း-၄-ပါးတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ် လာသည်။
ကာယဝိညာဉ်သည် ကာယပသာဒနှင့် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
(တစ်နည်း) ကာယဝိညာဉ်သည် (၁) ကာယပသာဒ၏ မပျက်စီးခြင်း၊ (၂) ပထဝီဓာတ် ဟူသော အမှီသဟဲကိုရခြင်း၊ (၃) ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၏ ထင်ခြင်းသို့ရောက်ခြင်း၊ (၄) နှလုံးသွင်း ခြင်းဟူသော အကြောင်း ၄-ပါးတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မနောဝိညာဉ်သည် အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တကွသော ဘဝင်စိတ်, တေဘူမကဓမ္မတို့ကို အစွဲ ပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
(မ၊၁၊၃၂၆။
မ၊၃၊၃၂၈။
သံ၊၂၊၂၆၁။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၇။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၂။
ပရမတ္ထဒီပနီ၊၄၂)။
ဝိညာဉ်၏ လက္ခဏာစသည် ဝိညာဉ်သည် အာရုံကိုအထူးသဖြင့်သိခြင်းလက္ခဏာ ရှိ၏။
နာမ်ရုပ်တို့၏ ရှေ့သွားအဖြစ်ဟူသော ကိစ္စရှိ၏။
ရှေးဘဝနှင့်တကွ စပ်တတ်သော တရားဟူ၍ ဉာဏ်အား ရှေ့ရှုထင်တတ်၏။
သင်္ခါရလျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရှိ၏။
(ဝါ) ဝတ္ထု, အာရုံလျှင် နီးစွာသောအကြောင်း ရှိ၏။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၅။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၉)၊ “သညာ, ဝိညာဉ်, ပညာ” အထူး ကလေးသူငယ်သည် ရွှေအသပြာကို မြင်သောအခါ ရွှေအသပြာ၏ ဆန်းကြယ် သည်၏အဖြစ်, အလွန်ဆန်းကြယ်သည်၏ အဖြစ် စသည်ကိုသာသိ၍ လူတို့၏ အသုံးအဆောင် ရတနာ၏အဖြစ်ကို မသိသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ သညာသည် ဤအရာ ဝတ္ထုကား အညို, ဤအရာဝတ္ထုကား အရွှေ ဤသို့စသည်ဖြင့် အာရုံကို အမှတ်ပြု၍ သိကာမျှသာဖြစ်သည်၊ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍မသိနိုင်။
ရွှေပန်းတိမ် မတတ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွှေအသပြာကို မြင်သောအခါ ရွှေအသပြာ၏ ဆန်းကြယ်သည်၏အဖြစ်, အလွန်ဆန်းကြယ်သည်၏အဖြစ် စသည်ကိုလည်းကောင်း, လူတို့၏ အသုံးအဆောင်ရတနာ၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်းသိ၍ ရွှေအသပြာ၏ အတု, အစစ်ကို မသိသကဲ့သို့၊ ထိုအတူ ဝိညာဉ်သည် အညို, အရွှေစသောအာရုံကို လည်းကောင်း, အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ လက္ခဏာကိုလည်းကောင်း သိနိုင်၏။
သို့သော် အားထုတ်၍ မဂ်တရားထင်ရှား ဖြစ်ခြင်းသို့ကား မရောက်စေနိုင်။
ရွှေပန်းတိမ်သည်သည် ရွှေအသပြာကို မြင်သောအခါ ရွှေအသပြာ၏ ဆန်းကြယ်သည်၏အဖြစ်, အလွန်ဆန်းကြယ်သည်၏ အဖြစ် စသည်ကိုလည်းကောင်း, လူတို့၏ အသုံးအဆောင် ရတနာ၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း, ရွှေအသပြာ၏ အတု, အစစ်ကို လည်းကောင်း သိသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ပညာသည် အညို, အရွှေစသော အာရုံကိုလည်းကောင်း, အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာကို လည်းကောင်း သိနိုင်၏၊ အားထုတ်၍ မဂ် တရား ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းသို့လည်း ရောက်စေနိုင်၏။
ဤသို့ သညာ, ဝိညာဉ်, ပညာတို့ ထူးကြသည်။
တရားကိုယ် တရားကိုယ်အားဖြင့်လည်း သညာသည် သညာက္ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင်သော တရားဖြစ်၍ ဝိညာဉ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင် သောတရား, ပညာသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင်သော တရားဖြစ်သည်။
ဤသို့ တရားကိုယ်အားဖြင့်လည်း ထူးကြသည်။
(မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၄။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၀။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၆၆-၇။
သင်္ဂဟ၊၁၂၈။
ဝိဘာဝိနီ၊၁၁၂)။
ဝိညာဉ်, ပညာ, ဇီဝအထူး (ဝိညာဉ် သည်အာရုံကို သိနိုင်ခြင်းလျှင် မှတ်ကြောင်း လက္ခဏာရှိ၍ ပညာသည် ခွဲခြား၍ သိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။
ဇီဝ-ကို ခန္ဓာကိုယ်၌ မရ အပ်, မရနိုင်။
ဤသို့ထူးသည်။
မိလိန္ဒ၊၉၃။
နက္ခတ္တရောင်ခြည်သည် လောကီပညာရသစုံ မဂ္ဂဇင်း ဖြစ်ကာ၊ နာယကများ ဖြစ်ကြသော ဦးတင်အောင်၊ ဒေါက်တာအောင်နိုင်၊ ကေလာသဆရာအောင်တို့နှင့် စာတည်းချုပ် ဦးကျော်မိုးသိန်းတို့ ဦးစီး၍ နက္ခတ္တရောင်ခြည်စာပေတိုက်မှ ထုတ်ဝေပြီး၊ ထုတ်ဝေသက်တမ်း ကြာညောင်းလှပြီ ဖြစ်သော ဝါရင့် မဂ္ဂဇင်း တစောင်ပင် ဖြစ်သည်။
ယနေ့ထိ ဆက်လက်ထုတ်ဝေနေဆဲ ဖြစ်သည့်အပြင် စာပေလောကတွင် အရှိန်အဝါ ကြီးသော နက္ခတ္တရောင်ခြည်တွင် တွေ့ဆုံခြင်းရောင်ခြည်၊ ပညာပေးရောင်ခြည်၊ လက္ခဏာရောင်ခြည်၊ ထူးခြားဆန်းကြယ်ရောင်ခြည်၊ ဆေးမြီးတို/ဆေးဗေဒရောင်ခြည်၊ ကျင့်စဉ်/အစီအရင်ရောင်ခြည်၊ စိတ်စွမ်းအင်/ဂါထာမန္တန်/ဗဟုသုတရောင်ခြည် စသဖြင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ကဏ္ဍများဖြင့် စာမျက်နှာ ၂၅၀ ဝန်းကျင်ဖြင့် ရိုက်နှိပ်ပြီး၊ တနှစ်လျှင် တကြိမ် ပိုမိုထူထဲသော အထူးထုတ် ထုတ်ဝေလေ့ ရှိသည်။
နက္ခတ္တရောင်ခြည်၊ မာတိကာ ကိုးကား Category:မြန်မာ မဂ္ဂဇင်းများ။
အီရန်နိုင်ငံသည် ၂၀၀၁ ကတည်းက WIPO (ကမ္ဘာ့နည်းပညာဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီးများစွာသော WIPO နည်းပညာပိုင်ဆိုင်မှုစာချုပ်များတွင် ပါဝင်ထားပြီးဖြစ်သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင်စက်မှုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး (ပဲရစ်ကွန်ဗင်းရှင်း) အတွက်ကွန်ဗင်းရှင်းသို့ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အီရန်သည်ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အီရန်သည် နိုင်ငံတကာမှတ်ပုံတင်ခြင်းများအတွင်း မက်ဒရစ်သဘောတူညီချက်နှင့်မက်ဒရစ် ပရိုတိုကောတို့ တွင် စာရင်းဝင်လာခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၅ခုနှစ်တွင်အီရန်သည်မိမိတို့မြေပထဝီပေါ်မှ ထွက်ရှိသော သယံဇာတနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို အကာအကွယ်ပြုစေသော လစ္စဘွန်းသဘောတူညီချက်နှင့် ဆက်စပ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည် အကြောင်းမှာ တိုင်းပြည်အကာကွယ်ဖြစ်ရန်နှင့် ကမ္ဘာနိုင်ငံများအတွင်း စာရင်းဝင်စေရန် အတွက်ဖြစ်သည်။
ထိုအတိုင်းပင် အီရန်သည် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အီရန်စက်မှုဒီဇိုင်းများ၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးရရန်အတွက် ဟိဂ် သဘောတူညီချက်စာချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။
အီရန်နိုင်ငံ IP မူဝါဒများအတွက်တာဝန်ရှိအေဂျင်စီများ အဆိုပါ ဌာန၏စာရေးဆရာ၊တေးရေးဆရာနှင့်အနုပညာရှင်တို့၏မူပိုင်ခွင့်ကိစ္စရပ်များ၊ ပတ်သက်ပြီး အဓိကတာဝန်ရှိဆုံးသော သူသည် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနနှင့်အစ္စလာမ့်လမ်းညွှန်သာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။
အီရန်စက်မှုလုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာပိုင်ဆိုင်မှုဌာနသည် စာရွက်စာတမ်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာရုံးနှင့် အီရန်တရားရေးရာလက်အောက်တွင်ရှိသည်။
စက်မှုလုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်ရာ မှတ်ပုံတင်သည့်အခါ ကမ္ဘာ့စံချိန်စံညွှန်းနှင့်အညီ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များရေးပြီးမှသာ မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များပြုလုပ်နိုင်သည်။
အီရန်သုတေသနအဖွဲ့သည် အမျိုးသားရေးနည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းအစီအစဉ်များနှင့်မူဝါဒများကိုများ၊နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အောင်လက်မှတ်များပေးခြင်း၊အဆိုပြုတင်ပြလာသောစီမံကိန်းများနှင့်တီထွင်မှုစီမံကိန်းလျှောက်လွှာများကို ဖြစ်နိုင်နိုင်ချေရှိမရှိ စိစစ်သောလုငန်းစဉ်များဆောင်ရွက်ရသည်။
စာရေးဆရာ၊တေးရေးဆရာနှင့်အနုပညာသည်များ၏အခွင့်အရေးပိုင်းဆိုင်ရာဥပဒေကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊၁၉၇၀ အီရန်တွင် စာရေးဆရာများ၊တေးရေးဆရာများနှင့် အနုပညာသည်တို့၏ရပိုင်ခွင့်နှင့် ၎င်းတို့၏အတွေးအခေါ်တို့၏အခွင့်အရေးများကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် သီးသန့်အထူးဥပဒေတစ်ရပ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ထိုဥပဒေကို ၁၉၇၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားရေးလွှတ်တော်မှထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ခုနှစ် (အီရန်သက္ကရာဇ်၁၃၇၉) နောက်ပိုင်းတွင် ကွန်ပြူတာအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲသူများအခွင့်အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဥပဒေများထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ခုနှစ် ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်နေ့တွင် အီရန်အစ္စလာမ့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှုဆိုင်ရာလွှတ်တော်မှ စာရေးဆရာ၊တေးရေးဆရာနှင့်အနုပညာရှင်များအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်အပိုဒ်(၁၂)ကို ပြင်ဆင်ပြီး အတည်ပြုခဲ့သည်။
စာရေးဆရာတစ်ဦး၏ရေးသားမှုများအားကူးယူခွင့်ကို ၎င်းသေဆုံးပြီးနှစ်ပေါင်း(၅၀)ကြာမြင့်မှ ပြန်လည်ကူးယူခွင့်ရှိကြောင်း ကူးယူခွင့်ကာလဥပဒေကို နှစ်တိုးမြှင့်၍ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ထိုဥပဒေသည် ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၂၀၁၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းရေးသားပြုစုခဲ့သော စာတမ်းများနှင့်စာအုပ်များအတွက်အကျုံးဝင်သည်။
ထိုသို့ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သောဥပဒေသည် အီရန်နိုင်ငံအပြင်ဘက်နှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပါ၊အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာပေနှင့်အနုပညာကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးဘရန်း ကွန်ဗင်းရှင်း (သို့) ကမ္ဘာ့နည်းပညာဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့(သို့) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအစည်းအရုံးတို့မှ ထိုသို့ ထောက်ခံထားခြင်းမရှိသည့်အတွက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်အီရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကွန်ဗင်းရှင်းများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်စေပြီး မိမိတို့၏စာပေ, အနုပညာ,နည်းပညာများကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရရန်မိမိတို့၏အစီအစဉ်များကို ဘရန်းကွန်ဗင်းရှင်းနှင့်ရောမမြို့ကွန်ဗင်းရှင်းသို့တင်ပြခဲ့သည်။
‘Iranian publishers willing to join Universal Copyright Convention of Berne’ - Tehran Times အမှတ်တံဆိပ်များ နှင့်မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ၁၉၃၁ အီရန်နိုင်ငံ၌၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေတစ်ရပ်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ယင်းဥပဒေသည် အမှတ်တံဆိပ်(လိုဂို)၊ဒီဇိုင်း၊အမှတ်စဉ်၊စာတမ်း၊ဝေါဟာရ၊တံဆိပ်၊ပါကင်ထုပ် စသဖြင့်တို့ကို ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစားများအားခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန်အတွက် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေသာလျှင်ဖြစ်သည်။
အထက်ပါဥပဒေသည် စက်မှုလယ်ယာနှင့်ကုန်သွယ်မှုမှ ထွက်လာသော ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ခွဲခြားရန်အတွက် ချမှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။
ထို့ပြင် အမှတ်အသားနှင့် တံဆိပ်များကို မှတ်ပုံတင်ရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး မှတ်ပုံတင်ရာ၌ မိမိတို့၏ တံဆိပ်အမှတ်အသားများကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းတင်ပြရန်အရေးကြီးပေသည်။
. တရားရုံးအမိန့်ရရှိအောင်ပြုလုပ်ထားခြင်းသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာရပိုင်ခွင့်အရ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများကို တားဆီးခြင်းသာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။
ထိုအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဥပဒေတွင်လည်းပြဋ္ဌာန်းထားလေသည်။