kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စလင်းမြို့မှ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ မင်းဘူးမြို့သို့ ၃၉ မိုင်ဝေး၍ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့နှင့် ၇ မိုင်မျှ ဝေးသည်။
ရခိုင်ပြည်နယ် အန်းတောင်ကြားမှ လာသော လမ်းမကြီးသည် စလင်းမြို့သို့ ပေါက်သည်။
ဆန်စပါးကို ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်မှစ၍ ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးကြ၏။
ယခုအခါ စလင်းမြို့နယ်တွင် ဆည်ရေသောက် လယ်မြေများမှာ ဧက နှစ်သောင်း နှစ်ထောင်ကျော် ရှိလေသည်။
စလင်းမြို့အနီး သရက်ကျင်းရွာမှ ပုရပိုက်စက္ကူများ ရှေးအခါက ထွက်ခဲ့ဖူးသည်။
စလင်းမြို့ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၅၆ ခုနှစ်က ပုဂံပြည် နရပတိစည်သူမင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိ၏။
မြန်မာ ဘုရင်များလက်ထက်က စလင်းမြို့ကို မြို့ဝန်တစ်ယောက် ထားရှိ၍ အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
မြန်မာဘုရင် အဆက်ဆက်၌ စလင်းမြို့စားနေရာတွင် တော်ရုံလူကို ခန့်အပ်လေ့ မရှိပါ။
နိုင်ငံတော်အတွက် အရေးပါသော စလင်းနယ်ကို ဘုရင်က အလေးထားရသော ပုဂ္ဂိုလ်များကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်ဟု သိရသည်။
ရနောင်(ဒွယ်)မန္တလေးနေ့စဉ် သတင်းစာ၊ ၂၄.၅.၂၀၁၈၊ စာ-၄ ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် ထိုမြို့ကို "သုနာပရန္တ စန္ဒာလင်္ကာရမြို့"ဟူသော ဘွဲ့အမည်နှင့်ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးခေတ်၌ စလင်းမြူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ခရစ် ၁၈၈၇-ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စလင်းမြို့သည် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သောကြောင့် အစိုးရရုံးများ၊ အထက်တန်းကျောင်းများ၊ ဆေးရုံ၊ စာတိုက်နှင့် ရဲဌာနစသော အဆောက်အအုံများ ရှိလေသည်။
စလင်းမြို့တွင် ကုသိနာရုံဘုရားပွဲကို ကဆုန်လတွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
၁၉၃၁-ခုနှစ်၊ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့၏လူဦးရေမှာ ၆၆၅၄ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) စလင်းမြို့သည် စေတီပုထိုးများ၊ ရုပ်စုံကျောင်းများ ရှိသောမြို့ ဘုရားပုထိုး မြေကြီးကျိုးမျှ စာချိုးယူရလောက်အောင် စေတီပုထိုးပေါသည့် မြို့ကလေး ဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းခံတပ်ကြီးတစ်ခု၊ ခန့်ညားတဲ့အုတ်မြို့ရိုး၊ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဝါဒဂုဏ်ဆောင် ဆရာတော်ကြီးများ ချက်မြုပ်ရာ၊ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့ရာမြို့ဖြစ်သည်။
ရှေးဘုရင်များလက်ထက်ကတည်းမှ ဘုရားထူးခံ သူကောင်းမျိုးရိုးနွယ်များရှိသောမြို့၊ တစ်သက်လုံး ဆွေစဉ်မျိုးဆက် တောင်းရမ်းစားသောက်ရသော ဘုရားကျွန်၊ နောင်အခါ သူတောင်းစားဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခံရသူများလည်း ရွာတည်ပြီး နေထိုင်ခဲ့ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။
ရှေးစာဆိုများ၏ စလင်းမြို့ဘွဲ့ လင်္ကာတချို့ရှိသည်။
စလင်း နာဂရ၊ မြေမျာ့ချက်ချာ၊ တေဇာလွန်ဘိ၊ မြို့ဂုဏ်ရှိဝယ် (ဦးစိန္တာမဏိ) နတ်ရွာသန္တာန်၊ တည်စဟန်ကား၊ သည် ပြန်တံလိုက်၊ ပတ်ဝိုက်အုတ်ရိုး၊ သာမျိုးပျော်ခင်း၊ မြို့စလင်း (မြို့တည်မော်ကွန်း) ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းမှ စလင်းသူ မယ်တင့်နှင့် မယ်မြင့်တို့၏ ရုပ်ရည်ချောမောလှပမှုကို လေးချိုးတစ်ပုဒ်နှင့် ရေးသားအမွှန်းတင်ခဲ့သေးသည်။
ခေတ်စမ်းစာရေးဆရာကြီး သိပ္ပံမောင်ဝက အညာဓလေ့၊ အညာစရိုက်များအား အညာဘုရားပွဲ အမည်ဖြင့် ဂန္ထလောကမဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါးရေးသားခဲ့သည်။
တောင်ဖီလာဆရာတော်ဘုရား ရွှေတောင်နန္ဒသူ (စလင်းနဝဒေး)၊ ဆရာနောင် မောင်မောင်လတ် စီမံကိန်းဝန်ကြီးငြိမ်းPhdဦးကံဇော် အဆိုတော်ဗညားဟန် အစရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်အကျော်အမော်များ မွေးထုတ်ရာမြို့ဖြစ်သည်။
ကိုးကား https://news-eleven.com/features/22893 Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ Category:မင်းဘူးခရိုင်။
စလပ်ပန်းပင်သည် 'အဲ့ပေါ့ဆီနေစီအီး'(Apocynaceae) မျိုးရင်းနှင့် 'တာဗာနီမွန်တေးနာ'(Tabernaemontana) မျိုးစုတွင် ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) 'အီဗာတေးမီးယား'(Ervatamia) ခေါ် မျိုးစုသည် ယခုအခါ 'တာဗာနီမွန်တေးနာ' မျိုးစု synonym ဖြစ်သည်။
Govaerts, R., Goyder, D. & Leeuwenberg, A. (2019). World Checklist of Apocynaceae. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet; http://wcsp.science.kew.org/ Retrieved 19 December 2019 စလပ်ပန်းပင် အမျိုးမျိုးရှိရာ အချို့မှာ အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ အချို့မှာ ချုံပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
အရွက်မှာ ရွက်ဆိုင် ဖြစ်သည်။
ပင်မမှ အခက်ထွက်သည့်နေရာတွင် ရွယ်စွယ် ပေါက်သည်။
အများအားဖြင့် အပွင့်ရောင်မှာ အဖြူရောင် ဖြစ်သည်။
အပွင့်သည် အကိုင်း၏ထိပ်ဖျားတွင် သီးခြားစီ ထွက်လာကြသည်။
ပွင့်ချပ်အုံမှ ပွင့်ချပ်များသည် ပြန့်လျက်ရှိသည်။
ပွင့်ချပ်အုံ၏ ပြွန်သည် ထိပ်ချွန်သွယ် ဝတ်မှုန်အိမ်ပေါ်တွင် ဖောင်းလျက် တည်သည်။
အစေ့လောင်း အမြောက်အမြားပါရှိသည်။
အသီးမှာ တမြှောင်းကွဲသီးတောင့် ဖြစ်၍ အများအားဖြင့် အစေ့များစွာပါရှိသည်။
သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အီဗာတေးမီးယား ကိုရိုနေရီးယား'(Ervatamia coronaria; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana divaricata) ဟု ခေါ်သော စလပ်ပန်းပင်သည် နှစ်ကိုင်းဖြာ အမြဲစိမ်းချုံပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
အခေါက်အရောင်မှာ မွဲပြာရောင်ဖြစ်သည်။
အခေါက်၌ လေပေါက်များစွာ ရှိသည်။
အရွက်သည် အမြှောင်းကဲ့သို့ပါးပြီး ငှက်ပျောဖူးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
အလျားသည် အနံထက် ပို၍ ရှည်၏။
ထိပ်ချွန်သွယ်၏။
ရွက်ပြား ၄ ခုမှ ၆ ခုအထိ ပါ၍ ရွက်ညှာဖက်တွင် ကျဉ်းမြောင်းသွား၏။
ရွက်ညှာ၏ ပမာဏ သည် ၁/၄ လက်မှ ၁/၂ လက်မထိ ရှိသည်။
ထိုစလပ်မျိုးသည် မေလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ပွင့်လေ့ရှိသည်။
ပွင့်ချပ်နှစ်ထပ်မက ရှိသည့် အပွင့်များကို တွေ့ရတတ်သည်။
ပန်းပွင့်၏ အရောင်မှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသည်။
ပွင့်ချပ်အုံပြွန်မှာ ၁/၂ လက်မမှ ၁ လက်မထိ ရှည်သည်။
စလပ်ပန်းသည် ညအခါတွင် မွှေးကြိုင်သော ရနံ့ရှိ၏။
အသီးမှာ ကောက်နေ၍ အလျား ၁ လက်မမှ ၂ လက်မထိ ရှိသည်။
ထိုအသီးသည် တမြှောင်း ကွဲသီးတောင့်မျိုး ဖြစ်၍ အကြောများထလျက် ရှိသည်။
သီးတောင့်၏ အတွင်း ပိုင်းမှာ နီသည်။
အစေ့ ၃ စေ့မှ ၆ စေ့ထိပါ ရှိသည်။
ထိုစလပ်ပင်မျိုးကို ဟိမဝန္တာအနိမ့်ပိုင်း တောများ၌လည်းကောင်း၊ ယမုနာမြစ်အရှေ့ဘက် ပေ ၂ဝဝဝ အမြင့်ထိရှိရာ ဒေသများ၌လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ရှိ အပူပိုင်းဒေသများတွင် ဥယျာဉ်များ၌ အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။
မြန်မာအမည် စလပ်သိန်ဟုခေါ်သော စလပ်မျိုးကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အီဗာတေးမီးယား ဆက်ကက်ပီတေးတား'(Ervatamia subcapitata; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana bufalina) ဟု ခေါ်သည်။
ထိုစလပ်မျိုး၏ ပွင့်တံသည် ၁ လက်မမှ ၂ လက်မထိ ရှည်သည်။
ပွင့်ချပ်အုံပြွန်မှာ ၁/၃ လက်မမှ ၁/၂ လက်မ အထိ ရှည်သည်။
တမြှောင်းကွဲသီးတောင့်တွင် အစေ့ ၁ စေ့ သို့မဟုတ် ၂ စေ့ ပါရှိသည်။
ပဲခူးရိုးမတောင်၊ တနင်္သာရီတိုင်းနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
တောစလပ်ပန်းပင်ကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အီဗာတေးမီးယား ရီကားဗား'(Ervatamia recurva; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana divaricata)ဟု ခေါ်သည်။
ထိုပန်း၏ မညီညာသော ပွင့်ဖတ်များ အစွန်းတွင် အလွန်တိုပြီးနုသော အမွှေးများရှိသည်။
တစ်မြှောင်းကွဲ သီးတောင့်မှာ အပြားကြီး၍ အလျား ၁ လက်မ ရှိသည်။
အစေ့များစွာ ပါရှိသည်။
ပဲခူးရိုးမတောင်၊ တနင်္သာရီ တိုင်းနှင့် စစ်တကောင်းနယ်တို့တွင် တွေ့ရသည်။
မြန်မာအမည်ဖြင့် ဖော်မပြနိုင်သော အခြား စလပ်မျိုးများလည်း ရှိသေးသည်။
သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'တာဗာနီမွန်တားနား ကယ်လိစိနား'(Tabernaemontana calycina; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana pauciflora)ခေါ် စလပ်မျိုးသည် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
'တာဗာနီမွန်တားနားရော့ စတြာတာ'(Tabernaemontana rostrata) ခေါ် စလပ်မျိုးသည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းခြေတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
'တာဗာနီမွန်တားနား ကရစ္စပါး'(Tabernaemontana crispa; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana alternifolia)စလပ် မျိုးသည် ကပ္ပလီကျွန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်း၌ ပေါက်ရောက်သည်။
မင်းတုန်းမင်း ဆင်ယင်ထားသော စလွယ်။
ဂုဏ်ထူးဆောင်သော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် လက်ဝဲပခုံးစွန်းမှ လကျာ်နံပါးသို့ သွယ်ချဆင်မြန်းရသော ကြိုးကို စလွယ်ဟု ခေါ်သည်။
ယင်းကြိုးကို ခြည်မျှင်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ငွေဖြင့်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်သည်။
မြန်မာမင်းတို့ လက်ထက်တွင် စလွယ်ကို ဗောင်း၊ နားတောင်း စသည်တို့ကဲ့သို့ မင်းညီမင်းသား၊ မှူးမတ်၊ ်ရာထူးဌာနန္တရအလိုက် ဝတ်စား ဆင်မြန်းကြသည်။
မြန်မာမင်းတို့ကား စလွယ်ကို လက်ဝဲပခုံးမှသာမက လကျာ်ပခုံး မှလည်း သွယ်ချ၍ ဆင်မြန်းကြသည်။
ပုဏ္ဏားတို့ အယူအားဖြင့် စလွယ်တင်ခြင်းသည် မြင့်မြတ် ခြင်း၊ စင်ကြယ်ခြင်း၊ ဘုရားတို့၏အကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း၊အသက် ရှည်ခြင်း၊ ရန်သူတို့က မဖျက်ဆီးနိုင်ခြင်း၊ ပညာပွားခြင်း၊ တင့်တယ်ခြင်း၊ ခွန်အားကြီးခြင်း၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးခြင်းဟူသော ဂုဏ်တို့ကိုပြရာဖြစ်သည်ဟု သတ္တဋကျမ်းတွင် လာသည်။
ပဒုမုတ္တရဘုရားလက်ထက်၊ ဝက္ကလိမထေရ်အလောင်း လုလင် သည် စလွယ်တင်လျက် အလှူပေးကြောင်းကို အပဒါန်တွင် ဟောကြားတော်မူသည်။
မွန်စကားတွင် ယင်းသို့ လက်ဝဲပခုံး နှင့် လကျာ်နံပပါးတို့ကို ကျောရင်နှစ်ဖက်မှ ဆက်သွယ်မိအောင် ပြုလုပ်ဆင်မြန်းသော ကြိုးသွယ်ကို စနေဟု ခေါ်လေသည်။
ပြည်မြို့အနီး ပျူမြို့တော်ဟောင်း နေရာဖြစ်သော မှော်ဇာအရပ်မှ အလေးချိန် ၂၅ ကျပ်သားရှိ ရွှေစလွယ်ကို တူးဖော်ရရှိဘူးသည်။
အထက်ပါ အချက်တို့ကို ထောက်ထား၍ စလွယ်ဆင်သည့် အလေ့ကို မဇ္ဈိမဒေသမှ မြန်မာနိုင်ငံ မွန်၊ ပျူ၊ မြန်မာတို့ထံသို့ အဆင့်ဆင့်အားဖြင့် ရောက်ရှိလာသည်ဟု ယူရန်ရှိ၏။
သို့သော် မည်သည့် အချိန် ကာလက စတင်ရောက်ရှိ သုံးစွဲလာသည်ကိုမူ အတိအကျ မသိရချေ။
အင်းဝခေတ် ပျို့ကဗျာလင်္ကာများ ဖြစ်သော ကိုးခန်းပျို့တွင် 'ရွှေစည် တီးတီး၊ ရွှေထီးဆောင်းဆောင်း၊ ရွှေဖောင်းသွယ်သွယ်၊ ရွှေစလွယ်နှင့် လူဝယ်လူထွတ်၊ လူများ နတ်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တံတားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်းတွင် 'ပုဏ္ဏားယောင်ကား၊ ဟန်ဆောင်တင့်တယ်၊ ဘွဲ့စလွယ်နှင့်၊ စံပယ်ပစ်တင်၊ ဝတ်စားဆင်' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရေမိဘုံခန်းတွင် 'လည်မှာဆန်းကြယ်၊ ဆဲ့ကိုးသွယ်သား၊ စလွယ်ရောင်ချက်၊ ပြွံအမျက်'ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး တွေ့ရသဖြင့် အင်းဝခေတ် သက္ကရာဇ် ၈၅ဝ ကျော်တွင် စလွယ်ကို ဆင်ယင် သုံးစွဲနေပြီ ဖြစ်ကြောင်းကိုမူ အတိအကျ သိရ၏။
စလွယ်ဆင်မြန်းရသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဂုဏ်ကိုလိုက်၍ စလွယ် ၈ မျိုး ရှိသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ယင်းတို့မှာ ကြိုး ၂၄ သွယ်ရှိ သည့် မင်း၏စလွယ်၊ ကြိုး ၂၁ သွယ်ရှိသော ဥပရာဇာ၏ စလွယ်၊ ကြိုး ၁၈ သွယ်ရှိသော မင်းညီမင်းသားတို့၏ စလွယ်၊ ကြိုး ၁၅ သွယ်ရှိသော မဟာမျိုး မဟာနွယ်တို့၏စလွယ်၊ ကြိုး ၁၂ သွယ်ရှိသော အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ၏ စလွယ်၊ ကြိုး ၉ သွယ် ရှိသော မှူးမတ်ကြီးတို့၏ စလွယ်၊ ကြိုး ၆ သွယ်ရှိ သော မှူးမတ်လတ်တို့၏ စလွယ်၊ ကြိုး ၃ သွယ်ရှိသော မှူးမတ်ငယ်တို့၏ စလွယ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပုဏ္ဏားမျိုးတို့တွင် မူ ဆင်မြန်းရသော စလွယ်ကြိုး အရေအတွက်ကို လိုက်၍ အမြတ်အလတ် အယုတ်အညံ့ဟု ခွဲခြား သိသာနိုင်ပေသည်။
ဗြာဟ္မဏပုဏ္ဏားမျိုးသည် ကြိုး ၉ သွယ်သော စလွယ်၊ ခေတြ ပုဏ္ဏားမျိုးသည် ကြိုး ၆ သွယ်သော စလွယ်၊ ဗိသျှပုဏ္ဏားမျိုး သည် ကြိုး ၃ သွယ်စွယ်တို့ကို အသီးအသီး ဆွဲရလျက် သုဒြ ပုဏ္ဏားမျိုးမှာ စလွယ်မဆွဲရချေဟု ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် ဆို လေသည်။
သက္ကဋကျမ်းများအလိုအရ စလွယ်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည့် အသျှင်စိုးမင်းတို့မှစ၍ စလွယ်တင် မှူးမတ်ပုဏ္ဏားမျိုးတို့သည် ကျင့်ဝတ်ဆယ်ပါးကို လိုက်နာကြရသည်။
ထိုကျင့်ဝတ် ဆယ်ပါးမှာ- ကိုယ်နှုတ်ငြိမ်သက်ခြင်း၊ ကိုယ်နှုတ်ဆုံးမခြင်း၊ ကိလေသာကို ခေါင်းပါးအောင် ခြိုးခြံခြင်း၊ စင်ကြယ်ခြင်း၊ ရောင့်ရဲခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ သဘောဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ ရတနာသုံးပါး၌ ဆည်းကပ်ခြင်း၊ သူတပါးကို သနားလေ့ရှိခြင်း၊ အမှန်အကန်ကို ပြောဆိုလေ့ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
စလွယ်ကို ဆင်ယင်ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ၁၁၄၆ ခုနှစ် နယုန် လပြည့်ကျော် ၁ ရက်နေ့တွင် ပြန်ဆိုသော စလွယ်အကြောင်း အမိန့်တော်တွင် 'ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဆင်ဖြူသခင် အသျှင်ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား အမိန့်တော် ပါရှိသည်။
ငါအသျှင် ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့ဝယ်၊ မင်းမြောက် တန်ဆာငါးပါးနှင့် စလွယ်အစရှိသော တန်ဆာရတနာမျိုးတို့ကို စုပုံခင်းကျင်း၍ ရှေးဘေးလောင်းတော် ဘိုးလောင်းတော်တို့ လက်ထက်ပုံစံနှင့် အဘိသိက်ခံတော်မူခြင်းသည် ပစ္စုပ္ပန် အစီးအပွား များစေခြင်းငှာသာ ခံတော်မူသည် မဟုတ်၊ မင်းမျိုး၊ ပုဏ္ဏားမျိုး၊ သူဌေး၊ ဆင်းရဲသား စသော သတ္တဝါ အပေါင်းတို့ ချမ်းသာ၍ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရောက်စေခြင်းငှာ မင်းကျင့်တရားကို ကျင့်ဆောင်တော်မူမည် အဘိသိက်ခံတော်မူ ခြင်း ဖြစ်သည်။
မောင်အိမ်ရှေ့မင်းမှစ၍ မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော်တို့ စလွယ် အသနားတော်ခံကြရသည့် လူတို့မှာလည်း လှပယဉ်ကျေး တင့်တယ်စေခြင်းမှာ သနား တော်မူသည့် တန်ဆာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြရမည်မဟုတ်၊ ပဉ္စ သီငါးပါးစသော မင်းညီမင်းသား မှူးမတ်တို့ စလွယ်တင် ကျင့်ဝတ် တရားနှင့်အညီ သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို ချမ်းသာ ငြိမ်ဝပ်အောင် ထိန်းသိမ်း၍ အုပ်ချုပ်စီရင်စိမ့်မည်၊ သနားတော် ခံစေခြင်း ဖြစ်သည်။
ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲသား ကျွန်တော် အပေါင်းတို့ ချမ်းသာငြိမ်ဝပ်အောင် အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီကို ဖြည့် ကျင့်ရမည့် စလွယ် သနားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အမြဲ နှလုံးသွင်း၍ မင်းညီမင်းသား မှူးမတ်တို့ စလွယ်တင် ကျင့် ဝတ်တရားကို မလစ်မဟင်း မယွင်းမယိုစေရကျင့်၊ သနား တော်မူသည့် စလွယ်ကိုလည်း မောင်အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် တွင်းပြင် ချုပ်ကိုင်စီရင်သူ လူကြီးတို့မှာ နေ့တိုင်းအမြဲ ထွက်သက် ဝင်ထွက်သည့်ကာလ ဆောင်ရွက်ကြစေ။
'ဟူ၍ တွေ့ရသည်။
ထိုထီးသုံးနန်းသုံး 'စလွယ်'ကို သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ရှင်ပြု ပွဲများတွင် ရှင်လောင်းများအား ဝတ်ဆင်စေခြင်း အလေ့ကို အင်းဝခေတ်က စတင်လာခဲ့သည်ဟု အင်ရုံစာတမ်း၌ တွေ့ရ၏။
အင်းဝခေတ် လောကသရဖူဘုရား ဒါယကာ၊ ဟံသာဝတီ ရောက် မင်းတရားလက်ထက်၌ ရှင်လောင်းများကို စလွယ် သင်းကျစ်ဆင်၍ သာကီဝင်မင်းမျိုးသို့ သွတ်သွင်းတော်မူခဲ့ ခြင်းက စတင်ခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့ ရှင်လောင်းများအား သာကီဝင်မင်းမျိုးသို့ သွတ်သွင်းခဲ့သည့်အနေဖြင့် 'စလွယ်' ဝတ်ဆင်စေခြင်း အလေ့သည် ယနေ့တိုင် မြန်မာနိုင်ငံအဝှန်း၌ ကျင့်သုံးလျက် ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု။
စာကူးစက်ဆိုသည်မှာ စာကိုသာမက ရုပ်ပုံများကိုပါ မိတ္တူ ပေါင်းများစွာ ကူးယူနိုင်သော စက်ဖြစ်သည်။
စာကူးစက်ဟူ၍ ခေါ်ရသော်လည်း အချို့ကိရိယာများမှာ စက်မပါချေ။
အလွယ် ဆုံးသော စာကူးနည်းမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
အအေးခံထားသော ကျောက်ကျောပြင်ပေါ်သို့ စာကူးမင်ဖြင့် ရေးထားသည့် စက္ကူ ကို မင်သားဖက်မှ ဖိပေးလိုက်ရ၏။
ထိုနောက် ခပ်ပွပွ ဗလာ စက္ကူများကို ယင်းကျောက်ကျောပြင်ပေါ်သို့ ဖိကာဖိကာ မိတ္တူ များကို ရယူနိုင်သည်။
သို့သော် တစ်ကြိမ်လျှင် မိတ္တူ ၅ဝ ခန့် ထက် ပို၍ ကူးမရပေ။
ဟက်တိုဂရမ်ခေါ် စာကူးကိရိယာမှာ ဤနည်းမျိုးပင် ဖြစ်၏။
မိတ္တူကူး မင်စက္ကူများကို အသုံးပြုခြင်းသည်လည်း စာကူး ခြင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။
ယခုအခါ အများ ဆုံး အသုံးပြုသည့် စာကူးနည်းမှာ စာကူးရန် စီမံပြုလုပ်ထား သော ဖယောင်းစက္ကူ (wax paper)ပေါ်၌ စာကို လက်နှိပ်စက်ဖြင့် ရိုက်ပြီး သော်၎င်း စာ သို့မဟုတ် ပုံစံများ၊ ရုပ်ပုံများကို လက်ရေးဖြင့် ရေးပြီးသော်၎င်း ထိုဖယောင်းစက္ကူကို တစ်ဖန် စာကူးစက်ပေါ် တွင်တင်ကာ မိတ္တူ အမြောက်အမြား ကူးသည့်နည်း ဖြစ်၏။
ထိုနည်း၏ သဘောမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
ဖယောင်းစက္ကူကို လက်နှိပ်စက်ဖြင့် ရိုက်သောအခါဖြစ်စေ၊ စာကူးရန်အတွက် အသုံးပြုသည့်ကလောင်ဖြင့် ရေးသောအခါဖြစ်စေ၊ ဖယောင်း စက္ကူ၌ ထုတ်ချင်းခပ် မပေါက်ရုံကလေးမျှရှိသော စာလုံးရာ သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများထင်၍ ကျန်ရစ်လေသည်။
ထိုမိတ္တူဖယောင်းစက္ကူကို စာကူးစက်ပေါ်သို့ တင်၍ ရိုက် လိုက်သောအခါ ဖယောင်းစက္ကူအောက်မှ မင်ဆွတ်ထားသည့် အဝတ်မှာ မင်များသည် ထုတ်ချင်းခပ်နီးပါးဖြစ်သော နေရာ များမှ စိမ့်ဝင်ကာ စာကူးစက်ထဲရှိ စက္ကူများကို ထင်စေလေ သည်။
ဗိသုကာများ အသုံးပြုသော အိမ်ပုံစံများ၊ မြေပုံများ ကူးရာ၌ ပိတ်ချောဆီစိမ် ပုံကူးစက္ကူပေါ်တွင် မင်နက်ဖြင့် ပထမရေးဆွဲရသည်။
ထိုနောက် ယင်းပုံကူးစက္ကူကို ဓာတ်ဆေး ဖြင့် သုတ်လိမ်းထားသည့် စက္ကူပေါ်၌ ထပ်၍ဖြန့်ကာ အလင်း ရောင်ကို ပြရ၏။
ထိုအခါ မင်နက်ကြောင့် အလင်းရောင် မဝင် နိုင်သောနေရာတို့သည် ဖြူ၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီးလျှင် ကျန်အလင်း ရောင် မိသွားသော နေရာတို့မှာ ပြာ၍ ကျန်ရစ်သည်။
ဤ အကြောင်းကြောင့် လိုရာပုံစံများသည် ဓာတ်ဆေးသုတ်ထား သော စက္ကူပေါ်တွင် ပေါ်၍လာလေသည်။
ထိုနည်းဖြင့် အိမ်ပုံစံ များ၊ မြေပုံများကို အလိုရှိသလောက် ကူးယူနိုင်၏။
သို့သော် ဤနည်းကိုလည်း စာ သို့မဟုတ် ပုံကူးနည်းဟု ဆိုကြ၏။
ဤနည်းအလားတူ ဓာတ်ပုံဖြင့် စာ သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများကို ကူးယူနိုင်၏။
ဗိသုကာများ အသုံးပြုသော အိမ်ပုံစံများ၊ မြေပုံ များကို မိတ္တူကူးရာ၌ ရရှိသော ပုံစံပြာများမှာ ဓာတ်ပုံကူးသော နည်းမျိုးနှင့် သဘောချင်း အတူတူပင် ဖြစ်၏။
ရှေးကမူ အလိုရှိသော စာများ၊ပုံစံများ၊ ရုပ်ပုံများကို ဓာတ်ပုံ ရိုက်ပြီးလျှင် လိုသည့်အရွယ်ကို ကူးချဲ့ကြ၏။
ယခုမူ မိုက္ကရို ဖလင်နည်းကို အသုံးပြုလာကြ၏။
မိုက္ကရိုဖလင်နည်းဖြင့် စာကူးပုံမှာ လိုအပ်သော စာတမ်း၊ ရုပ်ပုံ၊ ပုံစံများကို လက် နှစ်လုံး ခန့်မျှသာ ဓာတ်ပုံဖလင်ကော်ပြားဖြင့် ချုံး၍ တစ်ဆက် တည်း ရိုက်ကူးခြင်းပင် ဖြစ်၏။
ဤသို့ ကူးထားသော စာနှင့် ရုပ်ပုံတို့ကို ကြည့်ရှုလိုသော် အခွေလိုက် သိမ်းဆည်းထားသော ဓာတ်ပုံကော်ပြားများကို ပြစက်ဖြင့်ပြကာ ကြည့်ရှုရသည်။
စာတိုက် မြန်မာမှုတွင် စာတိုက်ဟူသည်ကား ပိဋကတ်ပေစာ အစရှိ သော စာပေကျမ်းဂန်များကို သိုမှီးရာ ဖြစ်သော ဇာတ်စုံသေတ္တာ များ ဖြစ်သည်။
ရေးသောအခါ စာတိုက်ဟု ရေးသော်လည်း ဖတ်သောအခါ စတိုက်ဟု ဖတ်ရသည်။
ယခု ခေတ်ခေါ်၌ စာတိုက်ဟူသည်ကို ချောစာများ ပေးပို့ရာဖြစ်သော စာပို့တိုက် ဌာနဟု နားလည်းကြသည်။
သို့သော် ရှေးအခေါ် စာတိုက်မှာမူ ပေစာများကို သိမ်းဆည်းသိုမှီးရာဌာန ဖြစ်သည်။
စာတိုက်များကို ရှေးဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် တွေ့ရ သည်။
စာတိုက်မှာ စင်စစ်အားဖြင့် ကျွန်းသေတ္တာပင် ဖြစ်သော် လည်း အခြေတပ်သော အမွှမ်းတင် ခိုနန်းချိုးဗီရိုများလည်း ရှိသေးသည်။
ရှေးအခါက ရှင်ပြုရဟန်းခံများ၌ လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းများတွင် ပိဋကတ်သုံးပုံနှင့်တကွ စာတိုက်ကိုပါ လှူဒါန်း ကြ၏။
ထိုအကြောင်းကို စလေဦးပုည၏ ရှင်ပြုမေတ္တာစာ တစ်စောင်တွင် 'ဇိနာပဝရ၊ လူ့ဘဘုရား၊ ရုပ်တော်ပွားနှင့်၊ သုံးပါးပိဋကတ်၊ ပရိယတ်ဓမ္မက္ခန်၊ ကျိန်းဝပ်ရန် စာတိုက်၊ သိုက်မြိုက်တင့်တယ်၊ လှူဒါန်းဖွယ်နှင့် ရင်ဝယ်ဖြစ်သော သား ရတနာကို၊ သာကိယဝံသ၊ ဂေါတမနွယ်သို့ ဝင်စေ၍'ဟု ပါရှိ သည်။
မည်သည့်ခေတ်က စာတိုက် စတင်ပေါ်ပေါက်ကြောင်းကို မသိရသေးချေ။
သို့ရာတွင် တွေ့ရသမျှ အစောဆုံး အထောက် အထားကား ဘုရင့်နောင်လက်ထက် အခါပင် ဖြစ်သည်။
ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားသည် စာတိုက် နှင့်တကွ ပိဋကတ်တော်များကို သာသနာ စည်ပင်အံ့သောငှာ မြန်မာနိုင်ငံတော် အရပ်ရပ်သို့ ပို့ကြောင်းနှင့် သခင်ကြီးဧချင်း တွင် 'ယိုးဒယားမကြွင်း၊ ခုံ့လင်းဇင်းက၊ တနင်္သာရီ၊ ထားဝီ ထားဝယ်၊ ဇင်းမယ်သိန်းခို၊ ထိုထိုသာသနာ၊ တည်ရာသို့ ပရိက္ခရာအကွ၊ ဒါနစေ့စုံ၊ စွန့်ကြဲကုံလျက်၊ သုံးပုံပိဋကတ်၊ တုလွတ်အံ့ထိုက်၊ ရွှေစာတိုက်ကို၊ အမြိုက်ဝေညို၊ ကြဲဖြန့်ချိ၏။
' ဟူ၍ စပ်ဆိုထားသည်။
စာတိုက်ကို ရှေးမြန်မာတို့သည် လှပအောင် မွမ်းမံခြယ် လယ်ကြသည်။
ကျွန်းသားတွင် သစ်စေးသုတ်၍ မှန်စီရွှေချကြ ၏။
အမွှမ်းအပြောက်ဆင်၏။
အခြေတပ်သော ပြာသာဒ်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်၏။
ဇာတ်ရုံ၌စုံဖြင့် တန်ဆာဆင်၏။
ထိုသို့ အလှအပ အဆန်းအကြယ် ပြုလုပ်ပုံများကို၊ ဦးပုည မေတ္တာစာများတွင် 'ဝိသုကံမဃ၊ နတ်ဆရာမှီရသည်၊ ပန်းချီတကာဝိဇ္ဇာ၊ စိတြ ဂီဝါ၊ ရွှေမင်းဆေးဇဝါ၊ ရတနာကွက်ဆန်း၊ သဇင်မုလေးတွဲ့၊ နဂါးသွဲ့ခြူးနွယ်ရုံ၊ ဝတ်မှုံနှင့်ဝတ်ဆံ၊ ပြန်ကဟပ် ပြန်ကပတ်၊ ဇာတ်ရုံစုံအထွက်၊ ကောင်းကင်ပျံ ကျေးငှက်တို့၊ တေးချက်ကျ ပလီဟန်၊ ဆေးစက်ကျစီမံလျက်၊ နီဖလံအချုပ်၊ ပန်းချီပျံခြယ် လုပ်သော၊ ဆယ်လှော်ခုတ်မင်းစံ၊ ရွှေစာတိုက်ဘိမ်းခံကို'ဟူ၍ မြင်းခြံက ပုသိမ်သို့ စာတိုက်မှုနှင့်ပေး မေတ္တာစာတွင် ပေါ်လွင် စာ ဖော်ပြထားသည်။
ရှေးမြန်မာဘုရင်၊ ဖိဖုရားနှင့် မင်းညီမင်းသားတို့လည်း မှန်စီရွှေချ စာတိုက်တော်များကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ လှူဒါန်းလေ့ ရှိကြသည်။
မင်းတုန်းမင်းဆရားကြီး၏ မိဖုရား ခေါင်ကြီးသည် မှန်စီရွှေချ စာတိုက်တော်ကို မှန်ကျောင်းသို့ လှူတော်မူခဲ့သည်။
ယင်းစာတိုက်မှာ လန်ဒန်မြို့ ပြတိုက်မှ တစ်ဆင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ယူဆောင်ခဲ့သောစာတိုက် ဖြစ်၏။
ထိုစာတိုက်တွင် အခြေ ၁၂ ချောင်းရှိ၍ ၆ ပေခွဲခန့် မြင့်သည်။
မှန်စီရွှေချ၍ အထက်တွင် ပြာသာဒ်ပေါက်ထား သည်။
'ရွှေဘိုရှင်ဘုရင်သ္မီးတော်၊ မင်းတုံးမင်း မိဘုရားခေါင် ကြီး၊ စုကြီး သို့မဟုပ် စုကြီးစု၊ မှန်ကြောင်းတွင် လှူသော စာတိုက်ဟု ကြေးပြားတွင် ကမ္ပည်းထိုးထားလေသည်။
စာပေပြပွဲနှင့် စာအုပ်ဈေးပွဲတော် မြန်မာနိုင်ငံစာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ကကြီးမှူး၍မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လ၊ စာဆိုတော် ရာသီတွင် စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ် စာပေပြပွဲနှင့်စာအုပ်ဈေးပွဲတော်ကို နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့၊ စာဆိုတော်နေ့ကို မဏ္ဏိုင်ပြု၍ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ မြို့မအားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
စာပေပြပွဲနှင့် စာအုပ်ဈေးပွဲတော်ကို အောက်ဖော်ပြပါ ဦးတည်ချက် လေးရပ်ဖြင့်ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။
အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းရေး မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ရှင်သန်ထက်မြက်ရေး မြန်မာစာပေထွန်းကားရေး နိုင်ငံတော်၏ ဦးတည်ချက်များအောင်မြင်ရေး စာပေပြပွဲနှင့် စာအုပ်ဈေးပွဲတော်ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ နံနက် ၈နာရီကမြို့မ အားကစား ကွင်းအတွင်းရှိ စာပေပြခန်းမုခ်ဦးတွင် ကျင်းပခဲ့ရာ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးဗိုလ်ချုပ်အေးကျော် တက်ရောက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
စာပေပြပွဲတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက စာပေပညာရှင် ကြီးများနှင့် တွေ့ဆုံသောဓာတ်ပုံမှတ်တမ်များ ပြကွက်၊စာဆိုတော် နေ့အကန်တော့ခံ စာပေပညာရှင်ကြီးများ ပြကွက်၊ ယခုနှစ်စာပေ ဆုရသူများပြကွက်၊ ထင်ရှားသော ကွယ်လွန်သူ စာရေးဆရာကြီး များ၏ လက်ရေးနမူနာများ ပြကွက်၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ခုနှစ် အထိ စာပေဆုရသူများ စာရင်းပြကွက်၊ ခေတ် အဆက်ဆက်မှ သတင်းစာများပြကွက်၊ ခေတ်အဆက်ဆက်မှ ဂျာနယ်မဂ္ဂဇင်းများ ပြကွက်ဟူ၍ ပြကွက် (၇) ခုကိုပြသထားသည်။
ပြပွဲတွင်ထင်ရှားသော ခေတ်ဟောင်း စာနယ်ဇင်းများ၏ မျက်နှာဖုံးကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူး၍ ပြသထားရာ ရတနာပုံနေပြည် တော် သတင်းစာ (၁၈၇၄)၊ မန္တလေးတိုင်းသတင်းစာ (၁၈၉၄)၊ ဓမ္မဒေသနာ တရားသတင်းစာ (၁၉ဝ၇) မြန်မာနိုင်ငံ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ပညာသတင်းစာ (၁၉ဝ၈)၊ သူရိယ သတင်းစာ (၁၉၁၁)၊ ပညာ့ အလင်းသတင်းစာ (၁၉၁၈)၊ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ (၁၉၁၉)၊ ဟုမ္မရူးသတင်းစာ (၁၉၂၁)၊မြန်မာ့ဝန်ထမ်း သတင်းစာ (၁၉၂၂)၊ ဝံသာနု မြန်မာသတင်းစာ (၁၉၂၂)၊မျိုးချစ် သတင်းစာ (၁၉၂၄)၊ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၂ဝ)၊ နှစ်ပါးကြည်ဂျာနယ် (၁၉၂၁)၊ အောင်ဇေယျဂျာနယ် (၁၉၂၃)၊ ဇေယျဂျာနယ် (၁၉၂၅)၊ ဓူဝံဂျာနယ် (၁၉၂၈)၊ အလင်းရောင်ဂျာနယ် (၁၉၂၉) စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
စာအုပ်ဈေးပွဲတော်တွင် သုတစွယ်စုံစာအုပ်ဆိုင်၊ ဗြိတိသျှ ကောင်စီ စာအုပ်ပြခန်း၊ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာနစာအုပ်နှင့်စာ ရေးကိရိယာ အရောင်းဆိုင်၊ အင်းဝ စာအုပ်ဆိုင်၊ သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန အရောင်းဆိုင်၊ သစ္စာမဏ္ဍိုင် စာပေ၊ တင်ထွေးယဉ် စာပေ၊ အားမာန်သစ်စာပေ၊ ဤသ ီပေ စာပေ၊ တက်လမ်းစာပေ၊ ပါရမီစာပေ၊ နေဝန်းစာပေ၊ ဝါမိုးအောင်စာပေ၊ စာပေလောက စာအုပ်တိုက်၊ သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း၊ မြဝတီစာပေတိုက် စာပေဗိမာန်၊ ကုလသမဂ္ဂပြန်ကြားရေးဌာန၊ မ္ဘကျငညနျ စ္စသခုနအ ွကငိန စာအုပ်ဆိုင်၊ စာပေ ဟင်းလေးအိုးကြီး၊ သတင်းကောင်း စာပေ၊ သာလွန်စာပေ၊ ဟသ‡ာတစာပေ၊ အရုဏ်သစ် စာပေ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဂျီအီးစီ၊ ရွှေကံ့ကော်ဘာသာစုံအထူးအရောင်း ဆိုင်၊ ပညာရေးသုတေသန ဂျီအီးစီစသော စာအုပ်ဆိုင်များ ခင်း ကျင်းပြသ ဖွင့်လှစ်ရောင်းချကြရာ အားရဖွယ်ကောင်းလှသည်။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အတွင်း ရေးမှူး (၁) ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်နှင့် ဇနီးဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်ဝင်းရွှေတို့သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့၊ မြို့မအားကစားကွင်းတွင်ခင်းကျင်းပြသ ထားသော စာပေပြပွဲနှင့်စာအုပ်ဈေးပွဲတော်သို့ ရောက်ရှိလာရာပြန် ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အေးကျော်၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသိန်းစိန်၊ ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ၊ မြန်မာနိုင်ငံစာပေနှင့်စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဦးဝင်းဖေ (မုံရွာဝင်းဖေ)နှင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး များဖြစ်ကြသော ဒေါ်မြမြသန်း (မနှင်းဖွေး) နှင့် ဒေါက်တာတင် ထွန်းဦးတို့ကကြိုဆိုကြပြီး အတွင်းရေးမှူး(၁) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့် သည်စာပေပြပွဲနှင့်စာအုပ်ဈေးပွဲတော်ကို လေ့လာကြည့်ရူ အားပေး ချီးမြှင့်သွားခဲ့ပေသည်။
စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်စာပေပြပွဲနှင့်စာအုပ်ဈေးပွဲ တော်ကို ၂၁-၁၁-၉၅ နေ့မှ ၂၇-၁၁-၉၅ နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့ရာ အထူး စည်ကားလှပြီး ဤပွဲသည် စာဖတ်ပရိသတ်များ၏ စာပေ ချစ်မြတ်နိုးစိတ်ကိုဖော် ထုတ်ပြသလိုက်သော စာပေအောင်ပွဲကြီး ပင်ဖြစ်ပေသည်။
နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၉၆ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ။
စာပေဗိဗာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ(၁၉၃၈) ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး ကော်ပိုရေးရှင်း၊ စာပေဗိမာန်အဖွဲွ့သည် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း လုပ်ငန်း၏ အရည်အသွေး မြင့်မားတိုးတက်စေရန် စာပေ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်အထိ ၂၁ နှစ်အတွင်း ၁၇ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။
စွယ်စုံနှစ်ချုပ် ၁၉၈၂-စာ၊ ၁၇၆-ရှု။
စာပေ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများတွင် စာတမ်းရှင် တင်ပြသော စာတမ်းကို ဆွေးနွေးအကြံပြုလိုသူများ စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်၍ ဆွေးနွေးနိုင်ကြသည်၊ မရှင်းသောအချက်များကို စာတမ်းရှင်က ဖြေကြားရသည်။
စာတမ်းဖတ်ပွဲတွင်မူ ဆွေးနွေးလိုသူများက ဆွေးနွေးလိုသော အချက်များကို စာရွက်တွင်ရေးပြီး စာတမ်းရှင် ထံ တင်ပြရသည်။
စာတမ်းရှင်က တူညီသော ဆွေးနွေးမေးမြန်း ချက်များကို တပေါင်းတည်းဖြေဆို၍ မတူညီသော မေးမြန်းချက် များကို သီးခြားခွဲ၍ ဖြေဆိုသည်။
ကျေနပ်မှုမရှိပါက လူကိုယ် တိုင် ထရပ်၍ မေးနိုင်သည်။
ပညာရပ်ဆိုင်ရာ မြန်မာစာပေ စာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့ မြို့တော်ခန်းမတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဆေးပညာစာပေစာတမ်း၊ စက်မှုကုန်ထုတ်ရေး စာပေစာတမ်း၊ လူမှုရေး စာပေစာတမ်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု စာပေစာတမ်းဟူ၍ စာတမ်းငါးမျိုး တင်သွင်း ခဲ့သည်။
ဖတ်ကြားတင်သွင်းသော စာတမ်းများ စဉ် နေ့စွဲ စာတမ်းအမည် ဖတ်ကြားသူ ၂၆-၁-၈၃ ဆေးပညာစာပေ ဦးသာတင်(မာဃ) ၂၆-၁-၈၃ စက်မှုကုန်ထုတ် ဒေါက်တာ မျိုးသန့်တင် ၂၇-၁-၈၃ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးစာပေ ဦးလှသိန်း (ပေါင်းတည်မင်းသိမ်း) ၂၇-၁-၈၃ လူမှုရေးစာပေ ဦးသန်းထွတ်(တိုက်စိုး) ၂၈-၁-၈၃ ယဉ်ကျေးမှုစာပေ ဦးအောင်သိန်း(နန်းညွန့်ဆွေ) ဆေးပညာစာပေ စာတမ်းတွင် စာအရည်အသွေး ကောင်း သော ဆေးပညာစာပေများ တိုးတက်လာစေရန် ရည်သန်သည်။
ယင်းတွင် သမိုင်းတင်စခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ မြန်မာ့ ဆေးပညာ စာပေများအကြောင်းကို သုတေသနပြုထားသည်။
စက်မှုကုန်ထုတ်ရေး စာပေစာတမ်းသည် ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်ကို အထောက်အကူပြုမည့် စက်မှုကဏ္ဍထုတ်လုပ် မှု တိုးတက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ပုဂံခေတ်မှ မျက်မှေက်ခေတ် အထိ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး စာပေများကို တင်ပြထားသည်။
စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးစာပေစာတမ်းသည် လယ်ယာနှင့် သားငါး ကဏ္ဍ ကုန်ထုတ်လုပ်ကို အကျိုးပြုသည်။
ပုဂံခေတ်မှ မျက် မှောက်ခေတ်အထိ စိုက်ပျိုးရေးအကြောင်း ရေးသားထားသည့် စာပေကို လေ့လာသုံးသပ်သည်။
လူမှုရေးစာပေစာတမ်းသည် လူနေမှု မြင့်မား ခိုင်မာရေး အတွက် ဦးတည်သည်။
ယင်းတွင် လူတန်းစားကိစ္စ၊ မိန်းမနှင့် ယောက်ျား ဆက်ဆံရေးကိစ္စ၊ မိသားစုကိစ္စ၊ မြို့ရွာနိုင်ငံ အခြေ အနေနှင့် စပ်လျဉ်းသော စာပေကို လေ့လာတင်ပြထားသည်။
ယဉ်ကျေးမှုစာပေစာတမ်းသည် ယဉ်ကျေးမှု ခိုင်မာစေရန် ရည်သန်သည်။
ယင်းတွင် အတွေး၊ အယူအဆ၊ ကိုယ်ကျင့် တရား၊ ဓလေ့၊ အခမ်းအနား၊ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု၊ ပုံပြင်၊ ဂီတ၊ ဇာတ်သဘင်၊ အက၊ ရုပ်ရှင်၊ ပန်းချီ ပန်းပု၊ ဗိသုကာ၊ ကစား ခုန်စား၊ အချက်အပြုတ်စသော အကြောင်းများနှင့် စပ်လျဉ်း သည့် စာပေကို ထုတ်နုတ်တင်ပြထားသည်။
နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၄ ကိုးကား Category:စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ။
စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ (၁၉၈၄) စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းများ အရေအတွက်ရော အရည်အချင်းပါ မြင့်မားတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ စာပေနှီးနှော ဖလှယ်ပွဲ၊ စာပေဟောပြောပွဲ၊ စာပေပြပွဲ ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပရန် ဟူသည့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး ကော်ပိုရေးရှင်း စာပေဗိမာန်အဖွဲ့သည် စာပေနှီးနှောဖလှယ် ပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ်အထိ ၂၂ နှစ်အတွင်း ၁၈ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။
မြန်မာရည်ညွှန်းစာအုပ် စာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်အထိ ကုန်သည်လမ်း၊ စာပေဗိမာန် ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် ခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းစာအုပ် ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူသည် စာတမ်းတွင် ရည်ညွှန်းစာအုပ်၏ သဘောသဘာဝနှင့် ကြန်အင်လက္ခဏများ အကြောင်းကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။
ဖတ်ကြားတင်သွင်းသော စာတမ်းများ နေ့စွဲ စာတမ်းအမည် ဖတ်ကြားသူ ၁၁-၁-၈၄ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူသည် ဦးသော်ကောင်း ၁၂-၁-၈၄ ဘာသာစကားရည်ညွှန်း ဦးမောင်မောင်ညွန့် ၁၂-၁-၈၄ စာပေရည်ညွှန်းစာအုပ်များ ဦးကျော်အောင် ၁၃-၁-၈၄ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ဒေါ်ကြန် နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၅ ကိုးကား Category:စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ‎ Category:စာပေ။
စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ(၁၉၈၆) ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး ဌာန ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး ကော်ပိုရေးရှင်း စာပေ ဗိမာန်အဖွဲ့သည် စာပေနှီးနှော ဖလှယ်ပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကျင်းပ လာခဲ့ရာ ၁၉၈၆ ခုနှစ် စာတမ်းဖတ်ပွဲအထိ ၁၉ ကြိမ်မြောက် ကျင်းပပြီးဖြစ်သည်။
စာတမ်းဖတ်ပွဲ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်း လုပ်ငန်းများ အရေအတွက်ရော အရည်အချင်းပါ မြင့်မား တိုးတက်ရေး အတွက် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေး အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ၊ စာပေဟောပြောပွဲ၊ စာပေပြပွဲ ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပရန်ဟူသည့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။
စာတမ်းငယ်စာပေစာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှ ၂ဝ ရက်နေ့အထိ ကုန်သည်လမ်း၊ စာပေဗိမာန်၊ ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်ခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
စာတမ်းငယ်ဟူ သည် စာတမ်းတွင် စာတမ်းငယ်ဆိုသည်မှာ အက်ဆေးမှတစ်စ တစ်စ ဖွံ့ဖြိုးလာသော စာပေအဖွဲ့မျိုးပင်ဖြစ် ကြောင်းနှင့် အကြောင်းအရာတစ်ခုခုကို စာရေးသူကိုယ်တိုင် တွေးမြင်ခံစား ရသကဲ့သို့ ရသ ပါအောင်ရေးဖွဲ့ထားသော မတို မရှည် စကားပြေအဖွဲ့မျိုး ဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ စာတမ်း ငယ်နှင့် စာစီစာကုံး၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတို၊ စာတမ်း အရေး အဖွဲ့များ ခြားနားပုံ၊ စာတမ်းငယ်၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာများ၊ စာတမ်းငယ်အမျိုးအစားနှင့် စာတမ်းငယ်ဂုဏ် ရည်တို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည်။