kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အသိုက်ကို မြေကြီး ပေါ်၌ လည်းကောင်း၊ နိမ့်နိမ့်တွင် ရှိသော သစ်ကိုင်းများပေါ်၌ လည်းကောင်း ခပ်ကြမ်းကြမ်း ပြုလုပ်လေ့ရှိလေသည်။
မျိုးပွားခြင်း ဥဒေါင်းမသည် တစ်ကြိမ်လျှင် အညိုရောင်အဆင်းရှိသော ဥပေါင်း သုံးဥမှ ငါးဥအထိ အုလေ့ရှိပြီးလျှင် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရှစ်ဥအထိ အုတတ်သည်။
ဥဒေါင်းသည် ဂယ်လီဖော်မီးမျိုးစဉ်တွင် ဖာဆီယန်နိဒီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်လေသည်။
ယင်း၏အမည်မှာ ပါဏဗေဒ အလိုအားဖြင့် ပေဗို မူတီကပ် မူတီကပ် ဟုခေါ်သည်။
ဒေါင်းနှင့်ဆိုင်သော အထင်ကရ ရှေးရိုးယုံကြည်မှုများ ရှေးဂရိလူမျိုးများ၏ ယုံကြည်မှုအရ ဒေါင်း၏အသားသည် သေဆုံးပြီးနောက် မပုပ်သိုးဟု သတ်မှတ်သောကြောင့် ဒေါင်းသည် ထာ၀ရရှင်သန်မှု၏ သင်္ကေတဖြစ်လာသည်။
ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုအရမှု Kartikeya ခေါ် စစ်နတ်ဘုရား၏ အကာအကွယ် စစ်လက်နက် ဖြစ်နေရပြန်သည်။
ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒေါင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတများ။
မိသားစုစီမံကိန်းဆိုသည်မှာ မည်သည့်အချိန်တွင် ကလေးယူမည်၊ အရေအတွက် မည်မျှယူမည် ကိုစီမံကိန်းချ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤစီမံကိန်းထဲတွင် ကလေးဦးရေထိန်းချုပ်ရုံသာမကဘဲ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပညာပေးခြင်း၊ လိင်မှတဆင့်ကူးစက်ရောဂါများတားဆီးခြင်းနှင့် ကုသခြင်းတို့ပါ ပါဝင်သည်။
နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်းအားဖြင့် ၎င်းအစီအစဉ်များကို ဖော်ဆောင်ရန်ကူညီပေးနိုင်သည်။
မိသားစု စီမံကိန်းသည် မျိုးဆက်ပွားအရွယ် အမျိုးသား အမျိုးသမီးတို့အား မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
မိသားစုစီမံကိန်းဆိုသည်မျာ သန္ဓေတားနည်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးရုံသာမကဘဲ အမျိုးသမီးနှင့် အိမ်ထောင်ရှင်များအား ဆွေးနွေးပေးခြင်းဖြင့် ဖော်ပြပါအကြောင်းအရာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
မိသားစုအတွက် အကျိုးပြုမည့် မိသားစုစီမံကိန်း ပေါ်ထွက်လာစေသည်။
မိသားစုစိမံကိန်းအတွက် မည်သို့ဆောင်ရွက်သင့်သည်ကို ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ခိုင်မာယုံကြည်စွာရွေးချယ် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
အရေးပါပါပုံ မိသားစုစီမံကိန်းသည် ကျန်းမာသောကလေးများ မွေးဖွားနိုင်ရန်နှင့် ကလေးများကျန်းမာစွာနေနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
ကလေးအရေအတွက်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ကျန်းမာသော ကလေးအရေအတွက် ကို တိုးပွားစေပြီး မိသားစုတစ်ခုလုံး၏ ကျန်းမာခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
မွေးကင်းစကလေးနှင့် ကလေးသေနှုန်းမြင့်မားသောနေရာဒေသများတွင် ရှိသော မိသားစုများကို ကြည့်ပါက ကလေးဦးရေများပြားကြောင်းတွေ့ရသည်။
၎င်းတို့အနေဖြင့် ကလေး အချို့မှာသေသွားမည်ဟု ထင်ထား၍ ကလေးများများမွေးထားခြင်းဖြစ်သည်။
အကယ်၍သာ ကလေးသေဆုံးရန်အခွင့်အရေးနည်းမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့အနေဖြင့် မိမိတို့စိတ်ကြိုက်ကလေးဦးရေကိုရွေးချယ်ယူနိုင်ပြီး ကလေးများအပေါ် အချိန်ပေးကြည့်ရှုနိုင်မည်၊ လုံလောက်အောင် ကျွေးမွေးနိုင်မည်၊ ၎င့်တို့၏ငွေကြေးကို ကလေးများအပေါ် ထိရောက်စွာ သုံးစွဲနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မိသားစုစီမံကိန်းမှ မည်သူများ အကျိုးရှိပါသနည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိသားစုစီမံကိန်းအကြံပေးသူက အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်နှင့် ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ အချိန်တွင် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်ရန်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်ရန် ထိုဇနီးမောင်နှံအား တိုက်တွန်းအားပေးရမည်။
ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ ကျန်းမာသော အမျိုးသမီးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလတွင်လည်း ကျန်းမာမည်ဖြစ်ပြီး ကျန်းမာသန်စွမ်းသောကလေးကို မွေးဖွားနိုင်ပါလိမ့်မည်။
မိသားစုစီမံကိန်းကြောင့် မလိုအပ်ဘဲကိုယ်ဝန်ရခြင်းကို တားဆီးနိုင်ပြီး အန္တရာယ်ရှိသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းကိုလည်း ဟန့်တားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
တရားမဝင ်ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကိုလည်း လျော့နည်းစေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မိသားစု မိသားစု၌ လည်း အကျိုးရှိသည်။
မိသားစုစီမံကိန်းမှတဆင့် ဇနီးမောင်နှံသည် မိမိတို့တွင် ကလေးထိန်းမည့်လူရှိမရှိ၊ အခြေခံလိုအပ်ချက်များ ဖြစ်သည့် အစားအစာ၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးတို့ ကိုဖြည့်ဆည်းရန် ငွေကြေးလုံလောက်မှုရှိ၊ မရှိစသည်တို့ကို မူတည်၍ ကလေးယူမယူဆုံးဖြတ်ရန် စဉ်းစားတတ်လာမည်ဖြစ်သည်။
လူထု လူထုတရပ်လုံးတွင်လည်း အကျိုးရှိသည်။
မိသားစုစိမံကိန်းသည် ကူးစက်ရောဂါများနှင့် လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ပြန့်ပွားမှုကို လျော့နည်းစေသည်။
ထို့အတူပြည်သူများ ပိုမိုကျန်းမာလာပါက လူထုလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပိုမိုအချိန်ပေးပါဝင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မိသားစုစီမံကိန်းသည် မိခင်ကျန်းမာရေး၊ ကလေးကျန်းမာရေး၊ မိသားစု၏ ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းအားဖြင့် လူထုတစ်ရပ်လုံး၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကိုလည်း မြင့်မားလာစေ နိုင်သည်။
ဦးတည်ချက် နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်းဆိုသည်မှာ သင်၏လူနာအား ကျန်းမာရေးပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် ကူညီပေးသောအရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
လူနာအနေဖြင့် သူ၏ ကျန်းမာရေးအား ထိခိုက်စေသည့် အကြောင်းအရာများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်၊ ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် အကူအညီပေးသည်။
လူနာအား လက်ရှိဖြစ်ပျက်နေသော အကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုသိရှိနားလည်စေနိုင်သည်။
၎င်းအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည့် လမ်းကြောင်းကို ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ပြီး ရွေးချယ်နိုင်ရန် စွမ်းအားဖြစ်စေသည်။
နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ပညာပေးခြင်း ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးသည် နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးသူတစ်ဦးဖြစ်သလို ပညာပေးသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ထိုလုပ်ငန်းနှစ်မျိုး၏ မတူညီသောသဘာဝကို နားလည်ထားသင့်သည်။
ပညာပေးခြင်းသည် သူတစ်ပါးအား အသိပညာကို ဖြန့်ဝေသင်ကြားပေးခြင်းဖြစ်သည်။
နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်းဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးမှ ရှင်းလင်းပြောပြလာသောပြဿနာကို သေချာစွာနားထောင်လျက် ၎င်းအား မှန်ကန်သော ယူဆဆုံးဖြတ်ချက်များရရှိစေရန် အကူအညီပေးခြင်းသာဖြစ်သည်။
လူတစ်ဦးအားဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်အောင် ကူညီရာတွင် သူ့အနေဖြင့် သူရွေးချယ် ခွင့်ရှိသော လမ်းကြောင်းအားလုံးကို နားလည်ဖို့ လိုပါလိမ့်မည်။
သင့်ထံလာရောက်ဆွေးနွေးသူထက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်သော သင်၌ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ ပို၍ ရှိသည်။
သို့ဖြစ်ရာ သင့်အနေဖြင့် သူမရွေးချယ်ခွင့်ရှိသောလမ်းကြောင်းများအားလုံးကို ရှင်းပြမှထားမှသာလျှင် လူနာအနေဖြင့် သဘောပေါက်နားလည်စွာ ရွေးချယ်နိုင်ပါလိမ့်မည်။
နည်းမူဝါဒများ နှစ်သိမ့်အကြံပေးခြင်းကို နှစ်သိမ့်အကြံပေးသူနှင့် လာရောက်ခံယူသူနှစ်ဦးစလုံး အချင်းချင်းကြားနိုင်သည့် သီးခြားတိတ်ဆိတ်သောနေရာတွင် ပြုလုပ်သင့်သည်။
၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် အချက်အလက်များ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များအပါအဝင် လိုအပ်သောအချက်အလက်များအားလုံး ဆွေးနွေးနိုင်ရန် လုံလောက်သော အချိန် ရှိရမည်။
နှစ်သိမ့်အကြံပေးခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် ၎င်း၏မှတ်တမ်းများ ကိုင်တွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်း နှစ်မျိုးစလုံး တွင် လုံခြုံစိတ်ချမှုရှိစေရန် သေချာဆောင်ရွက်ရမည်။
နှစ်သိမ့်အကြံပေးခြင်းပြုလုပ်ရာတွင် လူနာသည် လွပ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုနိုင်ရန်အတွက် စီရင်ဆုံးဖြတ်ချက်မဆန်သော လက်ခံခြင်းနှင့် ဂရုစိုက်မှုပေးတို့ကိုပေးနိုင်ရန် အထူးလိုအပ်သည်။
လူနာ နားလည်မည့်အသုံးအနှုန်းကိုသာသုံးသင့်သည်။
ဆွေးနွေးပေးသူသည် ကိုယ်အမူအရာနှုတ်အမူအရာဖြင့် ကျွမ်းကျင်စွာ ဆက်ဆံပြောဆိုနိုင်စွမ်း ရှိရမည်။
၎င်းအား သတင်းအချက်အလက်များအလွန်အမင်းပေးခြင်းဖြင့် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးဖြစ်စေရန် မပြုလုပ်သင့်ပါ။
အရေးကြီးဆုံးအချက်ကို ပထမဦးစွာ ဆွေးနွေးပါ။
တိုတုတ်ရှင်းလင်းပြီး တိကျမှုရှိပါစေ။
အရေးကြီးသောအချက်ကို အဖန်ဖန်ပြောဆိုခြင်းသည်၎င်းအချက်ကို အလေးထားလာစေရန်အတွက် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။
သူမရွေးချယ်သော နည်းလမ်းကိုပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေရန် ကူညီသည့်အနေဖြင့် အထောက်အကူ ပစ္စည်းတို့ကို အသုံးပြုပါ။
ဆွေးနွေးပြီးသည့်အကြောင်းအရာများကို၎င်းနားလည်ခြင်းရှိမရှိအမြဲတမ်းစစ်ဆေးပါ။
အရေးကြီးဆုံး သတင်းအချက်အလက်များ (သို့) ညွှန်ကြားချက်များကို ထပ်တလဲလဲ မေးမြန်းပါ။
ပေါင်းစပ်သန္ဓေတား သောက်ဆေး ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားသောက်ဆေး ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားသောက်ဆေးဆိုသည်မှာ ဟော်မုန်းနှစ်မျိုးဖြစ်သော အီစထရိုဂျင်နှင့် ပရိုဂျက်စတင်တို့ ပမာဏအနည်းငယ်စီပါဝင်သော ဆေးလုံးဖြစ်သည်။
၎င်းဆေးတွင်ပါဝင်သောဟော်မုန်းများသည် အမျိုးသမီး၏ ကိုယ်ခန္ဓာရှိ သဘာဝထုတ်လုပ်မှုနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
အဓိကအချက်များ • တစ်နေ့တစ်လုံးသောက်ရမည်။
အကောင်းဆုံးထိရောက်မှုကို ရရှိစေရန်အတွက် တစ်နေ့တစ်လုံးမှန်မှန်သောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး အသစ်ထပ်သောက်ရမည့်ဆေးကပ်ကိုလည်း အချိန်မှီပြန်သောက်ရမည်။
• သွေးဆင်းမှုအပြောင်းအလဲသည် ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိသော်လည်း အန္တရာယ်မရှိပါ။
ပထမဦးဆုံးသုံးစွဲသူတစ်ဦးအတွက် သုံးစွဲစ လအနည်းငယ်အတွင်း မူမမှန်သွေးဆင်းမှုဖြစ်တတ်သော်လည်း တဖြည်းဖြည်းနှင့် သွေးဆင်းမှုနည်းလာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပုံမှန်ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။
• ဆေးသောက်ရန်မေ့သွားလျှင် သတိရသည်နှင့်ချက်ချင်းအမြန်ပြန်သောက်ရမည်။
ဆေးသောက်ရန်မေ့ပါက ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ပြီး ဘေးထွက်ဆိုကျိုးများပိုမိုဆိုးဝါးပါလိမ့်မည်။
• ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားဆေးအား အချိန်မရွေးပေးနိုင်သည်။
အကယ်၍ ကိုယ်ဝန်မရှိကြောင်းမသေချာပါက အမျိုးသမီး ၏နောက်တစ်ခေါက်ရာသီစလာသောနေ့တွင် စတင်ဆေးတိုက်နိုင်သည်။
လုပ်ဆောင်ပုံ (COCs) သည် သားဥအိမ်မှ မျိုးဥထုတ်လွှတ်ခြင်းကို ကာကွယ်တားဆီးပေးသည်။
သားဥမရှိလျှင် အမျိုးသမီး သည် ကိုယ်ဝန်မရရှိနိုင်ပေ။
ကိုယ်ဝန်မကပ်စေရန် တစ်နေ့တစ်လုံး မှန်မှန်သောက်ရမည်။
သို့ရာတွင် ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားသောက်ဆေးသည် လိင်မှတဆင့်ကူးစက်ရောဂါများကို ကာကွယ်နိုင်ခြင်းမရှိပါ။
ထိရောက်မှု ယေဘုယအားဖြင့် (COCs) ကို တစ်နှစ်သုံးစွဲသော အမျိုးသမီးဦးရေ (၁၀ဝ)၌ (၈) ဦးတွင် ကိုယ်ဝန်ရရှိ ကြသည်။
သို့သော် (COCs) ကို နေ့စဉ်မှန်မှန်တိတိကျကျ(မေ့သွားခြင်း မရှိပဲ) သောက်သုံးသော သူ၁၀၀ တွင်မူကိုယ်ဝန်ရရှိနိုင်ခြေမှာ တစ်ယောက်အောက်သာရှိသည်။
ထို့ကြောင့်မှန်ကန်စွာသုံးစွဲလျှင်လွန်စွာထိရောက်၍ မှန်မှန်မသောက်သုံးလျှင် ကိုယ်ဝန်ရရှိနိုင်မှု မှာ ပိုမိုမြင့်မားလေသည်။
ပေါင်းစပ် သန္ဒေတားဆေး ကို အသုံးပြုရန် သင့်တော်သူများ • ထိရောက်ပြီး ကလေး ပြန်လည်ရရှိနိုင်သည့် နည်းလမ်းကို နှစ်သက်သည့် အမျိုးသမီးများနှင့် စုံတွဲများ • ကလေးမမွေးဖူးသော အမျိုးသမီးများ • ရာသီသွေးများစွာဆင်းသောကြောင့် သွေးအားနည်းရောဂါ ခံစားနေရသော အမျိုးသမီးများ • ရာသီစက်ဝန်း ပုံမှန်မရှိသော အမျိုးသမီးများ • သားအိမ်အပြင်ဘက်တွင် သန္ဓေတည်သည့် ရာဇဝင်ရှိဖူးသော အမျိုးသမီးများ • မိသားစုသားအိမ်ကင်ဆာ ရာဇဝင်ရှိသောသူ သို့မဟုတ်ကုသ၍ရနိုင်သော သားဥအိမ်အတွင်း အရည်အိတ်များဖြစ်ဖူးသည့် အမျိုးသမီးများ ပေါင်းစပ်သန္ဓေတား သောက်ဆေးကဒ်အသစ်ကို မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်သောက် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ပုံမှန်ရာသီသွေးဆင်းနေပြီး သန္ဓေတားနည်းတမျိုးမျိုးကို သုံးစွဲနေခြင်းမရှိက ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားသောက်ဆေးကို အောက်ပါအတိုင်းသုံးစွဲနိုင်သည်။
1. ရာသီသွေးစဆင်းပြီး ၅ ရက်အတွင်း စတင်သောက်သုံးနိုင်သည်။
2. အခြားနေ့များတွင်စသုံးပါက သုံးစွဲနေသည့် ပထမ ၇ ရက်အတွင်း အရန်တားဆက်ခြားနည်းတစ်မျိုးမျိုးကို သုံးသင့်ပါသည်။
3. နောက်လ ရာသီလာသည့်အချိန်တွင်မှစသောက်မည်ဆိုလျှင်- ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားသောက်ဆေး စသောက်သည့်အချိန်အထိ အရန်နည်းတစ်မျိုးမျိုးကို သုံးစွဲရပါမည်။
ကျန်းမာရေးရှုထောင့်အရကောင်းကျိုးများ လေ့လာချက်များအရ ပေါင်းစပ်သန္ဓေတားဆေးသည် သန္ဓေတားရုံသာမကဘဲ ကျန်းမာရေးအရ သိသာသော အကျိုးကျေးဇူးများကိုပေးနိုင်သည်။
ဤဆေးသည် အောက်ဖော်ပြပါရောဂါများနှင့် မူမမှန်ဖြစ်ခြင်းတို့ကို လျော့နည်းစေသည်။
• သားအိမ်ပြင်ပ၌ သန္ဓေတည်ခြင်း • သားဥအိမ်ကင်ဆာ • သားအိမ်ကင်ဆာ • သားဥအိမ်အလုံး • ကုသ၍ရသော ရင်သားအလုံးအကျိတ်ရောဂါများ • လစဉ်ရာသီသွေးဆင်းလွန်ခြင်းနှင့် ၎င်းဆက်နွယ်သော သွေးအားနည်းရောဂါ • လစဉ်ရာသီသွေးဆင်းခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ဗိုက်နာ၊ ဗိုက်အောင့် မအီမသာဖြစ်ခြင်း Category:ဆေးပညာ။
တန်စတင်ဟူသော အမည်မှာ လေးသောကျောက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ဆွစ်စကားမှ ရအပ်သောအမည်ဖြစ်သည်။
တန်စတင်သည် ဘော်အဆင်းရှိသော သတ္တုဖြစ်သည်။
အက်တမ် နံပါတ်စဉ်မှာ ၇၄ ဖြစ် ၍၊ အက်တမ်အလေးဆမှာ ၁၈၄ ဖြစ်သည်။
သိပ်သည်းခြင်းမှာ ၁၈.၈ ဖြစ်၍၊ အကြမ်း အားဖြင့်ဆိုသော် တန်စတင်သည် ခဲထက်နှစ်ဆလေးသည်။
သတ္တုများတွင် မီးပူအခံနိုင်ဆုံးဖြစ်၍ အပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၆၁ဝဝ ဒီဂရီ၌သာ အရည်ပျော်သည်။
တန်စတင်၏ အခြား အမည်မှာ ဝူးဖရမ်ဖြစ်သည်။
မြန်မာဘာသာအားဖြင့် အဖြိုက်နက် ဖြစ်သည်။
ဓာတုသင်္ကေတမှာ (W) ဖြစ်၏။
တန်စတင်သတ္တုရိုင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် တန်စတင် ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိသာ ပါရှိတတ်သည်။
တန်စတင် ထွက်သော ဒေသများမှာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဗိုလစ်ဗီး ယားနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တန်စတင်သတ္တုရိုင်းများကို ဝူးဖရမ်မိုက်၊ ဟပ္ပနာရိုက်၊ ရှီးလိုက် နှင့်ဖာဗာရိုက်ဟုခေါ်သည်။
ဤသတ္တုရိုင်းများကို တွေ့ရှိခဲ့သည် မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်ခန့်ပင်ရှိပြီ ဖြစ်သော်လည်း၊ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း များစွာမကြာသေးချေ။
သို့သော် ယခုခေတ်တွင် အလွန်အသုံးများလာသဖြင့် တန်စတင်သတ္တု ရိုင်းများသည် ရွှေသတ္တုရိုင်းနီးပါးမျှပင် အဖိုးတန်သည်။
တန်စတင်သည် အလွန်မာ၏။
ကြေးနီနန်းကြိုးထက် ဆယ်ဆမျှဆွဲအားကိုခံနိုင်၏။
အရည်ပျော်သော အပူချိန်သည် အလွန်မြင့်လွန်းသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ နန်းဆွဲယူရန် မရနိုင်လောက် အောင် ကြွပ်ဆတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရှေးအခါက တန်စတင်ကို နန်းဆွဲယူရန် မတတ်နိုင်ခဲ့ကြချေ။
သို့သော် ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဤကိစ္စကို အလွယ်တကူနှင့် ဖြစ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင် ခဲ့လေသည်။
တန်စတင်ကို နန်းဆွဲပုံမှာ တန်စတင်အက်ဆစ်မှ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဖြင့် အောက်ဆီဂျင်ကို လျှော့ပစ်၍ သတ္တုကိုထုတ် ယူပြီးလျှင် ထိုသတ္တုကို ဖိအားဖြင့် ပုံသွန်းယူသည်။
ပုံသွန်းပြီး သောသတ္တုကို တစ်ဖန် လျှပ်စစ်မီးဖိုတွင် ဖြူဝင်းလာသည့်တိုင် အောင် မီးတိုက်ပေးသည်။
ထိုနောက် အနည်းငယ် အအေးခံပြီး လျှင် နီရဲနေစဉ် စိန်ပေါက်များမှ နန်းဆွဲယူနိုင်သည့်အထိ သေး ငယ်လာအောင် လှိမ့်ပေးလေသည်။
တန်စတင်နန်းကြိုးတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် စီးနေသောအခါ ခုခံ အား အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် နန်းကြိုးမှာ ဖြူဝင်းလာသည်။
ဤအချက်အပြင် မီး၏အပူတွင် ပျော့ပျောင်း၍ မသွားဘဲ၊ တာရှည်ခံနိုင်ရည်ရှိသဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်မီးလုံးများတွင် မီးစာ မျှင်အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။
ဤမီးစာမှာ ရှေးအခါက အသုံး ပြုခဲ့သည့် ကာဗွန်မီးစာများထက် ၂ ဆမှ ၅ ဆအထိ ပို၍လင်း သည်။
တန်စတင်ကို အခြားသတ္တုများဖြင့် ရောယူသောအခါ အလွန်မာ၍ စက်မှုလက်မှုပညာတွင် အသုံးဝင်သည့် သတ္တုစပ် များကိုရရှိသည်။
သံမဏိတွင် နစ်ကယ် ရောသကဲ့သို့ တန်စတင်ရော၍ တန်စတင်သံမဏိပြုလုပ် ယူကြသည်။
တန်စတင်သံမဏိသည် စစ်သင်္ဘောများတွင် သံချပ်ကာများကိုလည်းကောင်း၊ သံမဏိကိုဖြတ်တောက်ရန် တန်ဆာပလာ များကိုလည်းကောင်း၊ ထာဝရသံလိုက်များကိုလည်းကောင်း ပြုလုပ်ရန်အတွက် အလွန်ကောင်းသည်။
သံချပ်ကာ ပြုလုပ်ယူရာ၌ ဤသံမဏိကို ဖြတ်တောက်ပစ်ရန် အလွန်ခဲယဉ်းသောကြောင့် နီရဲနေစဉ် အလို ရှိသော ပုံကို ထုရိုက်၍ယူကြရလေသည်။
တန်စတင် သံမဏိ ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော တန်ဆာပလာများသည် ရိုးရိုးတန်ဆာ ပလာများထက် သံကို ၅ ဆမျှ လျင်မြန်စွာ ဖြတ်တောက်နိုင်သည်။
ကိုဗော့၊ ကရိုမီယမ်နှင့် တန်စတင်ပါဝင်သော စတဲလိုက်ခေါ် သတ္တုစပ်သည် ဩဂဲနစ်အက်ဆစ်နှင့် ရိုးရိုးအဆိပ်ဖြေဆေးတို့ ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည့်ပြင် မာလည်း အလွန်မာသောကြောင့် ခွဲစိပ်ကုသရာ၌သုံးသည့် ကိရိယာများကို ထိုသတ္တုစပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ယူကြသည်။
တန်စတင်ကို အသုံးပြုသော အခြားအသုံး အဆောင်များမှာ အိပ်စရေးရောင်ခြည် ရိုက်ဟပ်ရန်ခံတုံး၊ သာမျန်နစ်ကရိယာ၊ ဂယ်လဗါနိုမီတာ နန်းကြိုး လျှပ်စစ်ဓာတ် ဆက်ကိရိယာ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်မတိုင်မီက မြန်မာနိုင်ငံသည် တန်စတင်သတ္တု ကို တင်ပို့ရာ အဓိကဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က ထားဝယ်၊ မြိတ်နှင့် မော်ချီသတ္တုတွင်းတို့မှထွက်သော တန်စတင် သတ္တုရိုင်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၅ဝဝဝ မျှရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ တန်စတင်နှင့်ခဲမဖြူ ရောစပ်နေသော သတ္တုရိုင်း ဖြစ်၏။
ယခုအခါ၌မူ တရုတ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသည်လည်း တန်စတင် အကြီးအကျယ်ထွက်ရာအရပ် ဖြစ်နေပြီ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) ကိုးကား Category:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ။
ဥက္ကဋ္ဌ သည် အကြီးအကဲ၊ ဦးဆောင်သူအား ရည်ညွှန်းပြောဆိုသော မြန်မာစကားဖြစ်သည်။
ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်လာသော မွေးစားစကားလုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:မြန်မာဝေါဟာရများ Category:ပါဠိ။
ဒေါက်တာစိန်ထွန်းသည် နိုင်ငံတကာ အနုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) အသိအမှတ်ပြု ပညာရှင်၊ အက်တမ်နှင့် အနုမြူ ရူပဗေဒနယ်ပယ် သုတေသနပညာရှင်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် သုတေသန ဓာတ်ပြုစက် (Research Reactor) လည်ပတ်အောင် ကြိုးစားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန် စိန်ပေါလ် သာသနာပြုကျောင်းမှ ၁၉၅၈ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနမှူးဟောင်း ပါမောက္ခဒေါက်တာစိန်ထွန်း တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းတွင် ပထမဆင့်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒသိပ္ပံ (ဂုဏ်ထူး) (၁၉၆၂)၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံ ဆာရေးတက္ကသိုလ်မှ မဟာသိပ္ပံ (၁၉၆၇)၊ ပါရဂူ (၁၉၇၃) ဘွဲ့များနှင့် MInstP IOP Lond,1968;CPhys FInstP Lond, 1982; CSci 2004,London ပညာရေး သဟာယ အဖွဲ့များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာဘာသာများဖြင့် ပညာရပ်စာတမ်း စာအုပ်များ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ်များ ပြုစုခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး ထွက်စာအုပ်မှာ၂ဝ၁ဝ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရှင်များအသင်းမှ ထွက်သည့် "Nuclear Physics in a Nutshell: Graduate Lectures on Physics" စာအုပ်ဖြစ်သည်။
၁၉၉၄ မှစ၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ရလေတီဗတီနှင့် ကွမ်တမ်သီအိုရီ ပညာရပ် ပါရဂူဘွဲ့ယူ သုတေသနများကို ကြီးကြပ်ပေးခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း ရူပဗေဒသင်ရိုးကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် ၂ဝဝ၆ ထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
Comments:A peep behind the curtain of Myanmar education system (Burma Digest's article): ဟု Facebook မှတ်စုရေး၍ မြန်မာနိုင်ငံ ပါရဂူဘွဲ့ယူ သင်တန်းများဘက်မှ ခုခံပြောဆိုခဲ့သည်။
“ပညာရပ်ကို တန်ဖိုးထားတဲ့ သူလိုလူမျိုးရှားတယ်၊ ဆရာခ (ဒေါက်တာမောင်မောင်ခ)၊ ဦးစံသာအောင်တို့ တပည့် မြန်မာပြည်ရဲ့ နောက်ဆုံးပညာရှင်အစစ်မျိုးဆက်ပါပဲ” ဟုလည်း တပည့်ဟောင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဦးလှညွန့် (IAEA)၊ ဒေါက်တာဖရယ်ဒီဘလှီ (အသုံးချသုတေသနဌာန)၊ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာတင်အောင်၊ ဦးသိန်းဦးဘိုးစော၊ ပါမောက္ခဒေါက်တာတင်လှိုင် (ဘိုးလှိုင်) စသူတို့မှာ အစောပိုင်း မြန်မာအဏုမြူ ရူပဗေဒပညာရှင်များ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာစိန်ထွန်းသည် သမီးတော်ဇာဘော်လီ ဦးဘသိန်း၏ သမက်လည်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနမှူးဟောင်း ပါမောက္ခ ဒေါက်တာစိန်ထွန်းသည် ၂၀၁၁-ခု၊ ဇန္နဝါရီလ(၂၄)ရက် အသက် ၇၁ နှစ်အရွယ် ရန်ကုန်၌ ကွယ်လွန်သွားသည်။
thumb|ကောက်ညှင်းကျည်တောက် ခဲလံကျည်တောက်ခေါ် ကောက်ညှင်းကျည်တောက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလွန်ထင်ရှား၍ လူအများ စားသုံးသောမုန့် ဖြစ်သည်။
ခဲလံဆိုသောစကားမှာ ရှမ်းဘာသာစကား ခဝ်လံမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ဝါးထဲသို့ ကောက်ညှင်းဆန်ထည့်၍ ချက်သောထမင်း (ဝါ) စားဖွယ်ကို ရှမ်းတို့က ခဲလံဟုခေါ်သည်။
တချို့က ယိုးဒယားစကား ခေါက်လမ်(ဝါး ကျည်တောက်ထဲက ကောက်ညှင်း)ဟု ဆိုကြသည်။
ခင်မောင်စော (ဘာလင်) – မြန်မာစကားတွင်ပျောက်ကွယ်သွားလုပြီ ဖြစ်သည့် မွေးစားဝေါဟာရများ (အပိုင်း ၁) (မိုးမခ) ဒီဇင်ဘာ ၂၃၊ ၂၀၁၄ မြန်မာတို့က ကျည်တောက်ဆိုသော မြန်မာစကားနှင့် တွဲဖက်ကာ ခဲလံကျည်တောက်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ခဲလံချောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အနောက်ရိုးမ တောင်ခြေနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသတို့တွင်မူ ကောက်ညှင်းကျည်ထောက်ဟူ၍ မြန်မာစကားသက်သက်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။
ခဲလံကျည်တောက်ကို ရှေးက ပေါင်းတင်းကျည်၊ ပေါင်းစည်ကြီးဟုလည်း ခေါ်သည်။
ခဲလံကျည်တောက် ပြုလုပ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးဝါး မှာ တင်းဝါးဖြစ်သည်။
ခဲလံကျည်တောက် ပြုလုပ်ပုံမှာ ရှေးဦး စွာ ကောက်ညှင်းဆန်ကို ရေစင်စင်ဆေးပြီးလျှင် တောင်းပလုံး များနှင့် ရေစစ်ရသည်။
ရေစစ်ပြီး ကောက်ညှင်းဆန်ကို အသင့် ဖြတ်ထားသော တစ်ဖက်ပိတ်ဝါးကျည်ထောက်ထဲသို့ ထည့်ရ သည်။
အချို့ဒေသများတွင် အုန်းသီးမှုန့်နှင့် ဆားအနည်းငယ် ကိုလည်း ရော၍ထည့်လေ့ရှိသည်။
ထို့နောက်ရေများ ထည့်ပေး ရသည်။
ဆန်က ရေကို စုတ်ယူသဖြင့် ရေမကြာခဏ ခန်း ခြောက်သွားတတ်သဖြင့် ထပ်ကာထပ်ကာ ထည့်၍ ပေးရသည်။
နောက်ဆုံးရေကို ဆန်ထက် လက်သုံးဆစ်ခန့်ပေါ်အောင်ထည့်ပြီး လျှင် ပွင့်နေသော ကျည်ထောက်၏အဝကို ကောက်ရိုး သန့် သန့်ဖြင့် ဖြစ်စေ ဖက်ရွက်သန့်သန့်ဖြင့်ဖြစ်စေ ပိတ်ဆို့ရသည်။
ခဲလံကျည်တောက်ဖုတ်ရာတွင် အထူးသတိပြုရမည့် အချက်မှာ ကျည်တောက်ထဲမှ ကောက်ညှင်းများ ကျက်ပြီး နောက် အနည်းငယ် ဆန့်ထွက်နိုင်စေရန် ကျည်တောက်တွင် ဆန်ကို အနည်းငယ်လျော့၍ ထည့်ရခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့ မဟုတ်က မီးဖုတ်သည့်အခါ ကျည်တောက်ကွဲထွက်တတ် သည်။
ခဲလံကျည်တောက်ကို ဖုတ်မည့်အခါ ဝါးအစိုတစ်ချောင်း ၏ အရင်းအဖျားကို ဒေါက်ထောက်၍ တန်းရသည်။
ထိုတန်း တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ဝါးကျည်ထောက်များကို ခတ်စောင်း စောင်းစီ၍ ထောင်ထားရသည်။
ထို့နောက် ကောက်ရိုးများ သစ်ရွက်ခြောက်များကို ကျည်တောက်များပတ်ပတ်လည်တွင် ဝိုင်းရံစုပုံကာ မီးတိုက်ရသည်။
သစ်ကြီးဝါးကြီးဖြင့် မီးတိုက် လျှင် ကျည်တောက်များ လောင်ကျွမ်းသွားမည်စိုးသဖြင့် သစ် ရွက်ဝါးရွက်များဖြင့် မီးတိုက်ရလေသည်။
ကောက်ညှင်းကျည် တောက် ထောင်ထားသော ဝါးတန်းအောက်၌ မီးကျီးဖို၍ ဖုတ် သည်လည်း ရှိသည်။
ဝါးကျည်ထောက်အပေါ်ခွံများ လောင် ကျွမ်း၍ ကောက်ညှင်းနပ်သောအခါ မီးဖိုမှ ကျည်တောက်များ ကို ထုတ်ယူရသည်။
ထို့နောက် အေးချိန်တန်၍ ဝါးကိုခွဲလိုက် လျှင် ဝါးအမြှေးများဖြင့် ရစ်ပတ်နေသဖြင့် ငွေတောင့်သဖွယ် ဖြူဖွေးသော ကောက်ညှင်းကျည်တောက်ကို ရရှိသည်။
ဝါးထဲတွင် ကျက်ပြီးသားဖြစ်နေသော ကောက်ညှင်း ကျည်တောက်မှာ ဝါးမြှေးနှင့် ကပ်၍ သေသပ်ချောမောလှ သည်။
ကောက်ညှင်းကျည်တောက် ပြုလုပ်ပုံကို ရှေးသူဟောင်း တို့က စကားထာသဘောဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားဖွဲ့ဆို ထားသည်။
အစွယ်နှစ်ချောင်း ဖြူလွင်လွင်၊ တောမှာပေါက်တဲ့ဆင်။
ဆဒ္ဒါန်ဆင်မင်း သူ့ဝမ်းခေါင်း၊ ခြင်္သေ့အပေါင်းအောင်း။
လုံစွာပိတ်၍ မီးမှာထား၊ ငွေတောင့်ထိုအလား။
ဘုရားတရား တင်ပါလေ၊ တို့လဲအမျှဝေ။
ဆင်ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဟူးနံ၊ ဝါးကို ဆိုလိုသည်။
ခြင်္သေ့ ဆိုသည်မှာ အင်္ဂါနံဖြစ်၍ ဆန်ကို ဆိုလိုသည်။
ဝါးကျည် တောက်ထဲတွင် ဆန်ကိုထည့်၍ မီးဖုတ်လျှင် ငွေတောင့်သဖွယ် ကောက်ညှင်းကျည်တောက် ရရှိကြောင်းကို ပဟေဠိလုပ်ထား ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား။
စုန်း၊ ကဝေ၊ တစ္ဆေတို့ကို ယုံသူများသည် မိမိတို့၏ သား သမီး အိမ်သူအိမ်သား တစ်စုံ တစ်ယောက် မမာမကျန်း ဖြစ် သည့်အခါ၊ သူရဲတစ္ဆေ စသည်တို့ ဖမ်းစားသည်ဟု ယူဆကြ သည်။
ဤသို့ ဖမ်းစားခြင်းကို ကုသရန် ပယောဂဆရာများကို မေးမြန်းလေ့ရှိကြသည်။
ထိုအခါ ပယောဂဆရာတို့က တစ္ဆေ သူရဲတို့ကို ကျွေးမွေးရမည်ဟု ညွှန်ကြားလျှင်၊ အစာကို ခေါ ခွက်တွင် ထည့်၍ ကျွေးသည်။
ခေါစာထည့်၍ ကျွေးသောခွက် ကို ခေါခွက်ဟု ခေါ်သည်။
ခေါမှာ မွန်စကားဖြစ်သည်။
ခွက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ခေါခွက်ကို နှီးဖြင့် ရက်လုပ်သည်။
ခေါခွက် နှစ်မျိုး ရှိလေ သည်။
တစ်မျိုးမှာ ခေါပက်လက်ဖြစ်၍၊ ကျန်တစ်မျိုးမှာ ခေါပန်းတောင်းခေါ် အောက်ခြေပါသော ခေါခွက်ဖြစ်သည်။
ပယောဂဆရာများ ညွှန်ကြားချက်အရ ခေါခွက်ထဲတွင် မကျန်းမာသူ၏ အဝတ်အစား၊ ခြေသည်း လက်သည်း အနည်း ငယ်စီနှင့် ထမင်းဆုပ်များ၊ ငါး သို့မဟုတ် အမဲသားနှင့် ခေါင် ရမ်းပန်း အစရှိသော ပန်းနီမျိုးများကို ထည့်၍ နေဝင်ဆည်းဆာ အချိန်၌ ရွာပြင်သို့ သွားပြီးလျှင် ချထားရသည်။
အမဲသား ငါးနှင့် ထမင်းဆုပ်များ အရေအတွက်မှာ ပယောဂဆာများ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းပင် ဖြစ်ရသည်။
ခေါခွက်ကို ချထားသူ သည် ခေါခွက်ကို ချထားခဲ့ပြီးနောက်၊ နောက်ဖက်သို့ ပြန် မကြည့်ဘဲ အိမ်သို့ပြန်လာရလေသည်။
အိမ်သို့ ရောက်လျှင် လှေခါးရင်းမှနေ၍ မမာသူ၏မွေးနေ့ကို ဖော်ထုတ်ကာ မာပြီ လား'ဟု မေးရသည်။
ထိုအခါ အိမ်သူအိမ်သားများက 'မာပြီ ချာပြီ။
လွတ်ပြီ ကျွတ်ပြီ'ဟု ယူဆကြသည်။
ဤအကြောင်းကို ရည်ရွယ်၍ ကလေးသူငယ်များ အစဉ် အလာ သီဆိုလေ့ရှိသည်မှာ 'ခေါခွက်ထဲက၊ အမဲ ဒူးရိုး၊ ပန်း ပုဆိုးနှင့် ဂျွမ်းထိုးလို့နေ၊ ခွေးမပိန်တာ၊ လက်ျာဖက်က၊ သိုင်း ကွက်ကျနင်း'ဟူသည်ကို အမှတ်အသား တွေ့ရသည်။
thumb|ဂလိုက်ဒါစီးခြင်း ဂလိုက်ဒါ (ခိုစီးဂလိုက်ဒါ) စီးခြင်းသည် အားကစားနည်းတစ်မျိုးဖြစ် ၏။
ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် မူလက ဂလိုက်ဒါကို အပျော်သက်သက် စီးခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦးယှဉ် ပြိုင်ကြရာမှ အားကစားနည်းတစ်ရပ်အဖြစ်ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။
ဂလိုက်ဒါသည် ၁၉ ရာစုနှစ်အတွင်းက စတင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က ဝေဟင်တွင် ပျံသန်းနိုင်ရန် လူသားတို့ ကြံစည် ကြိုးပမ်းကြသည့် နည်းလမ်းများတွင် ဂလိုက်ဒါ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်သောလေယာဉ် များပါဝင်ခဲ့၏။
အဆိုပါ လေယာဉ်များသည် အတောင်တစ်ထပ်၊ သို့မဟုတ် အတောင်နှစ်ထပ်ရှိကြ၏။
စီးနင်း မည့်သူသည် ယင်းအတောင် အောက်ဘက်ဗဟိုချက်တွင် ခိုစီး၍လိုက်ပါရ၏။
တောင်ထိပ် သို့မဟုတ်အဆောက် အဦးတစ်ခု၏ အပေါ်မှ အောက်ဘက်သို့ ပျံဝဲ၍ ဆင်းရသည်။
၁၉ ရာစုနှစ် အစပိုင်းတွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ အုန်းမြို့သား အပ်ချုပ်သမား တစ်ဦးဖြစ်သူ အဲလဘရက်လုဒဝစ်ဘာဘလင်ဂါ သည် ဂလိုက်ဒါ တစ်မျိုးကို တည်ဆောက်ပြီးလေတွင် ပျံဝဲ နိုင်ခဲ့၏။
၁၈၈၁ ခု မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဘာဘလင်ဂါသည် လူထုပရိသတ် ၁၅,ဝဝဝ မျက်မှောက်တွင် ဒန်ညုမြစ်ကို ဖြတ် ကျော်ပျံသန်း ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ချေ။
ဘာဘလင်ဂါနောက် ဂလိုက်ဒါကို ပိုမိုတိုးတက် ကောင်းမွန်အောင် ကြံဆောင်ခဲ့သူမှာ ဂျာမန်လူမျိုးအော်တိုလီလီ ယန်သဲဖြစ်၏။
လီလီယန်သဲသည် ဖယောင်းစိမ်ထားသောပိတ်စ များ၊ မိုးမခသားများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ငှက်အတောင် သဏ္ဌာန်ရှိ ဂလိုက်ဒါဖြင့် အကြိမ်ပေါင်း ၂ဝဝဝကျော်ပျံသန်းခဲ့ သည်။
အဝေးဆုံးပျံသန်းနိုင်သည့် အကွာအဝေးမှာ နှစ်ဖာလုံခန့် ဖြစ်သည်။
ဂလိုက်ဒါကို လေထဲတွင်လိုသလို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် လီလီယန်သဲသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရှားပေး၏။
ယင်းသို့ ခန္ဓာ ကိုယ်ဖြင့် ထိန်းသည့် နည်းစနစ်ကို ခေတ်ပေါ် ဂလိုက်ဒါများ တွင် ဆက်လက်အသုံးပြုလျက်ရှိကြသည်။
၁၈၉၆ ခု ဩဂုတ် ၉ ရက်နေ့ တွင်စမ်းသပ် ပျံသန်းနေစဉ် လီလီယန်သဲသည်ဂလိုက်ဒါ ကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း မရှိတော့သည့် အတွက် ဂလိုက်ဒါသည် အရှိန်ဖြင့်ထိုးကျပျက်စီးခဲ့၏။
လီလီယန်သဲသည် ဂလိုက်ဒါပျက် ကျရာမှရသည့် ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ပါစီပီးလချားနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ အောက်တေ့ဗ်ချနု တို့သည် လီလီယန်သဲ၏ နည်းလမ်းကို အခြေပြုကာ ဂလိုက်ဒါများကို ဆက်လက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုအချိန်တွင် စက်တပ်လေ ယာဉ်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာပြီဖြစ်ရာ ဂလိုက်ဒါများ၏ တိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်မှာ တန့်သွားခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းမှေးမှိန် သွားခဲ့သည်။
စရိတ်သက်သာစွာဖြင့် လေတွင်ပျံဝဲနိုင်သည့် အတွေ့ အကြုံရရှိရေးအတွက် ဂလိုက်ဒါကိုပြန်လည် ဖော်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းလာကြရာမှ ဂလိုက်ဒါ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပြန် လည်ဆန်းသစ် လာခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုတွင် အင်္ဂလန် နိုင်ငံ၌ ဂလိုက်ဒါကို စီးနင်းကြသူ အရေအတွက်သည် အနည်းငယ် မျှသာရှိခဲ့ သော်လည်း ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ၅ဝဝဝခန့်အထိရှိလာခဲ့ ၏။
အမေရိကန် နိုင်ငံတွင်မူ၂၅ဝဝဝ ခန့်ရှိလာ၏။
တစ်ကမ္ဘာလုံး တွက်သော် ဂလိုက်ဒါ စီးနင်းသူပေါင်း ၆ဝဝဝဝ ခန့် ရှိမည် ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ဂလိုက်ဒါသည် သမားရိုးကျ ဂလိုက်ဒါ (စက်မဲ့ လေယာဉ်)ထက် စရိတ်သက်သာခြင်း၊ တည်ဆောက်ရန် သို့မ ဟုတ် ဝယ်ယူရန် လွယ်ကူခြင်းတို့ကြောင့် ယင်းကို အပျော်စီး သက်သက်အဖြစ် သာမကအားကစား နည်းတစ်မျိုးအဖြစ်လည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ခြင်း ပေဖြစ်သည်။
မျက်မှောက် ခေတ်တွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော လိုက်ဒါအမျိုးအစားများ အနက် တြိဂံပုံစံ အတောင်ရှိ ဂလိုက်ဒါကို အသုံးများကြ၏။
ယင်းကို ရိုဂယ်လိုဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။
အာကာသယာဉ်များကို မြေပြင်သို့ ညင်သာစွာ ဆင်းသက်လာစေရန် ဖရန်စစ်ရို ဂယ်လို ဆိုသူတီထွင်သော တြိဂံပုံစံ အတောင်ကိုအခြေပြု တည်ဆောက် ထားသောကြောင့် ရိုဂယ်လိုဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်၏။
ယင်းရိုဂယ် လို ပျံဝဲသည့်အခါ တိုးဝင်လာသော လေကြောင့် ဖောင်းကြွနေ သော အတောင်သည်ကတော့ ခြမ်းနှစ်ခြမ်းကိုဘေးချင်းယှဉ်ထား သကဲ့သို့ဖြစ်လာသည်။
အတောင်ကို ထိုကဲ့သို့ ဖောင်းကြွလာနိုင် အောင်ပျော့ပြောင်းသော အဝတ်၊ နိုင်လွန်စသည်တို့ဖြင့်ပြုလုပ်လေ့ ရှိ၏။
အချို့ ဂလိုက်ဒါ များတွင်မူ သမားရိုးကျ ဂလိုက်ဒါ ကဲ့သို့ပင် ခိုင်ခံ့တောင့်တင်းသော အတောင်များ တပ်ဆင်ထားကြ သည်။
ဂလိုက်ဒါကို စီးရာတွင် တတောင်ဆစ်ကို ကွေး၍ တန်းနှစ်တန်းကို လက်ဖျားမှ တတောင်ဆစ် အထိ ကပ်ထားပြီး ထောက်ထားသော လက်နှစ်ဘက်ကို အားပြုကာ ခိုစီးကြ၏။
အချို့ကမူ ရှေ့မှတန်းကို လက်နှစ်ဘက်ဖြင့် ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ကြိုးဖြင့် တွဲလဲဆွဲကာ ထိုင်လျက်ဖြစ်စေ၊ မှောက် လျက်ဖြစ်စေ စီးကြ၏။
ဂလိုက်ဒါကို ထိန်းသိမ်း ပဲ့ကိုင်ရန် အတွက်မူ ခန္ဓာကိုယ်ကို လိုသည့်ဘက်သို့အရွှေ့အပြောင်းပြုလုပ် ပေးရသည်။
ဂလိုက်ဒါကို လေထဲသို့ရောက်အောင် လွှတ်တင် ရာတွင် နည်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြ၏။
အချို့ကမူ တောင်ဆင် ခြေလျှော တစ်လျှောက်ပြေးဆင်းကြ၏။
အချို့ကမူ ဂလိုက်ဒါကို ကြိုးနှင့်ချည်ပြီး ရှေ့မှဆွဲ ပြေးကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:တစ်ဦးချင်းယှဉ်ပြိုင်ရသော အားကစားများ။
အာယတိုလာ ခိုမေနီ ( ၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၀၂ - ၃ ဇွန် ၁၉၈၉ ) သည် အီရန်အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် မွေးဖွားသည်။
၁၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင်ဖွားမြင်သည်။
သူ၏ဖခင်မှာ မွလ္လာခေါ်မွတ်စလင်ဘုန်းကြီးဖြစ်သည်။
ဘုရင့်အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို မနှစ်သက်သော ဖခင်ဖြစ်သူသည်ဘုရင့်လက်ပါးစေတို့၏သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
အီရတ်သို့ ဘုရားဖူးသွားစဉ်အသတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။
အာယတိုလာခိုမေနီသည် အီရန်အလယ်ပိုင်းရှိသာသနာရေးမြို့တော်ကွမ်၌ စာပေသင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
မွလ္လာဘုန်းတော်ကြီး ဘဝမှ မူဂျာဟစ်ထေရ်ကြီး၊ ဝါကြီးဖြစ်လာသောအခါဂိုဏ်းချုပ်သဖွယ် မြင့်ကျယ်လာသော အာယတိုလာဘွဲ့ကို ရရှိသည်။
အာယတိုလာခိုမေနီသည် 'လျှို့ဝှက်ချက်များကို တွေ့ရှိခြင်း' အမည်ပေးထားသည့် စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်တွင် ပါးလာဗီရှား၏ဖခင် ရီဇာရှား၏လုပ်ရပ်မှားများကိုထုတ်ဖော်ရေးသား ထားသည်။
ရီဇာရှား၏ သားဖြစ်သူ ပါးလာဗီးရှားသည် အာယတိုလာခိုမေနီကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်ရာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်သော အီရတ်တွင် သွားရောက်ခိုလှုံသည်။
တမာန်တော်မိုဟာမက်၏သားမက်ဖြစ်သူ အလီ၏သင်္ချိုင်း တော်ရှိရာနာဂျတ်ဖ်မြို့၌ တိမ်းရှောင်နေထိုင်ကာ အီရန်ပြည်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအပေါင်းအသင်းတို့နှင့် အဆက်မပြတ် ဆက်သွယ်လှုံ့ဆော် ခဲ့လေသည်။
အာယတိုလာခိုမေနီ၏ ဆန္ဒမှာ အီရန်နိုင်ငံကို အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ရန်ဖြစ်သည်။
အာဏာရှင်သဖွယ်အုပ်ချုပ် စိုးစံသော ဘုရင်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းရမည်ဟု သူအခိုင်အမာရပ်တည်သည်။
ပါးလားဗီရှား၏ အခြေအနေသည် ပို၍ဆိုးရွားလာသောအခါ ရှားသည် ရင်ခွင်ပိုက် အစိုးရဖွဲ့ရန်စီစဉ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၌ပညာသင်ကြားနေသော သားတော်အိမ်ရှေ့ မင်းသားမှာအသက် ၂၁ နှစ် မပြည့်သေးသဖြင့် ရင်ခွင်ပိုက် အစိုးရဖွဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုရင်ခွင်ပိုက် အစိုးရကို ခိုမေနီကအသိအမှတ်မပြုပေ။