kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆူခိုထိုင်း (Sukhothai) ကာလတုန်းက အရွယ်အစားမျိုးစုံဖြင့် အနုပညာများကို စုစည်းပြသထားသည်။
ပွဲတော်များ ကျောင်းမြေပြင်တွင်ပင် ပွဲတော်ကို မကြာခဏ ကျင်းပလေ့ရှိ၏။
ဗုဒ္ဓဇိနရာဇ ရုပ်ပွားတော်၏ နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်လည်း ပါဝင်သည်။
အောက်တိုဘာလ၏ ပထမပတ်အဆုံးတွင်လည်း Phitsanulok Drangn လှေပြိုင်ပွဲကို ကျောင်းတော်၏ အပြင်ဘက်ရှိ မြစ်ထဲတွင် ကျင်းပသည်။
ဖရာဆွန်းကီရူးကျောင်းတော်သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘန်ကောက်မြို့မှ သွားပါက မြောက်ဘက်သို့ ငါးနာရီခန့် မောင်းရသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ဘက်အလယ်ပိုင်း Phetchabun, Khao Kor တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်း တော်ကို ၈၃၀ မီတာအမြင့်ရှိသော တောင်ကုန်းထိပ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။
Kheam Son မြို့မှ မီတာတစ်ရာအနည်းငယ်တွင် တည်ရှိသည်။
အဓိကအဝေးပြေးလမ်းမ (၁၂) ပေါ်တွင် Kheam Son မြို့ တည်ရှိသည်။
Wat Phra Phutthabat: the Mondop with the footprint ဗုဒ္ဓပါဒကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဆာရာဘူရိ (Saraburi) တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်များတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ကျောင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်၏ အမည်သည် “ဗုဒ္ဓ၏ ခြေရာကျောင်းတော်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထိုကျောင်းတော်တွင် ဗုဒ္ဓ၏ ခြေတော်ရာရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
သမိုင်း thumb|The temple in the mid-19th century; illustration by Henri Mouhot ကျောင်းတော်ကို ၁၆၂၄ ခုနှစ် (ဘီအီး ၂၁၆၈) တွင် အယုဓျာ၏ ဘုရင် ဆွန်သမ် (Songtham) က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
Suwan Banpot တောင်တန်း သို့မဟုတ် Satchaphanthakhiri တောင်တန်း အနီးတွင် ကြီးမားသည့် ခြေရာတစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
မုဆိုးတစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ပရမ်ဘန်း (Pram Bun) ကတွေ့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မုဆိုးသည် သူ၏ တွေ့ရှိမှုကို ဘုရင်အား လျှောက်ထားခဲ့သည်။
ဘုရင်ဖြစ်သူသည် ထိုခြေရာကို ဖုံးအုပ်ထား၇န် ယာယီ mondop တစ်ခု ဆောက်လုပ်စေခဲ့သည်။
ထိုနေရာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဖရာဖတ်သဘတ်ကျောင်းတော် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဖရာမဟာဓာတုကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ Nakhon Si Thammarat ဒေသတွင် တည်ရှိသည့် အဓိကကျသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ရှိ အဓိကစေတီတော်ကို ပရမဓာတုစေတီ (Phra Borommathat) ဟု ခေါ်သည်။
မြင့်မြတ်သောဓာတ်တော်များကိန်းအောင်းနေသည့် ရုပ်ပွားတော်ကြီးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထိုဒေသတွင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ လက္ခဏာတစ်ရပ်အနေဖြင့် ၁၃ ရာစုအစောပိုင်းတွင် သိရိဓမ္မသောကရဇက တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကျောင်းတော်တွင် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ သွားဓာတ်တော်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဓာတုဟရိဘုဉ္ဇယကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Lamphun တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် မူလက ၁၁ ရာစုတွင် ဖြစ်သည်ဟု သတ်တမ်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း ကျောင်းတော်၏ အဓိကစေတီတော်သည် ၉ ရာစုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ထင်ရသည်။
300px|Wat Phra Kaew, or Temple of the Emerald Buddha, is Thailand's primary and most important temple. ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်ပေါင်း ၄၀၇၀၇ ကျောင်း ရှိ၏။
အသုံးပြုလျက် ရှိသည့် ကျောင်းပေါင်း ၃၃၉၀၂ ကျောင်း ရှိသည်ဟု အမျိုးသားဗုဒ္ဓဘာသာရုံးမှ သိရှိရသည်။
အသုံးပြုလျက် ရှိသည့် ကျောင်း ၃၃၉၀၂ ခုတွင် ၃၁၈၉၀ ကျောင်းသည် မဟာနိကာယ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၈၇ ကျောင်းသည် ဓမ္မယုတ္တိကနိကာယလက်အောက်ရှိ ထေရဝါဒစာသင်ကျောင်းများ ဖြစ်သည်။
၁၂ ခု သည် တရုတ်နိကာယကျောင်းများ ဖြစ်သည်။
၁၃ ခုသည် မဟာယာနကျောင်းများ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းပေါင်း ၂၁၇ ခုသည် မဟာနိကာယလက်အောက်တွင် ရှိပြီး ၅၅ ခုသည် ဓမ္မယုတ္တိကနိကာယလက်အောက်တွင် တည်ရှိသည်။
NGC 501 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်းမှ အလင်းနှစ် ၂၂၄ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။
ယင်းအား အိုင်းရစ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် R. J. Mitchell ဆိုသူက ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
thumb|ရွှေစည်းခုံစေတီ ခေါင်းလောင်းတော် အေဒီ (၁၅၅၇) ခုနှစ် မြန်မာသက္ကရာဇ် (၉၁၉) ခုနှစ် နယုန်လဆုတ် (၁၁) ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဆင်ဖြူရှင်ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီးသည် ပုဂံ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်၌ မွန်၊ မြန်မာ၊ ပါဠိ သုံးဘာသာ ရေးထိုးထားသော ခေါင်းလောင်းကို သွန်းလုပ် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ခေါင်းလောင်း၏ အရွယ်ပမာဏမှာ အမြင့် (၃) ပေ (၈) လက်မ၊ ခါးလုံးပတ် (၈) ပေ (၆) လက်မ၊ အောက်ခြေလုံးပတ် (၁၀) ပေ (၃) လက်မ၊ အထူ (၆) လက်မ၊ အချင်း (၁) ပေ (၇) လက်မ၊ ပေါင်းကိုင်းအမြင့် (၁) ပေ (၇) လက်မ၊ ပေါင်းကိုင်းလုံးပတ် (၁) ပေ (၇) လက်မ၊ လည်ပင်းအမြင့် (၂) လက်မ၊ လည်ပင်းလုံးပတ် (၄) ပေ (၁) လက်မ ဟူ၍ အသီးသီး ရှိကြသည်။
ခေါင်းလောင်း၏ အလေးချိန်ကို မွန်ကမ္ပည်းစာအရ ကြေးခွက် (၂၁၀၀) ပိဿာခန့် ရှိသည်ဟု သိရသည်။
ရွှေစည်းခုံစေတီ ခေါင်းလောင်းစာ ခေါင်းလောင်း၏ ကိုယ်ထည်လုံးပတ် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မြန်မာကမ္ပည်းစာ (၄၂) ကြောင်း၊ မွန်းကမ္ပည်းစာ (၃၅) ကြောင်းနှင့် ပါဠိကမ္ပည်းစာ (၅) ကြောင်း ရေးထိုးထားသည်။
ခေါင်းလောင်းစာတွင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ရာ အရပ်ဒေသနှင့် သာသနာပြုခဲ့ပုံတို့ကို ရက်စွဲနှင့်တကွ အတိအကျ မှတ်တမ်းတင်ထားသောကြောင့် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ခိုင်မာသည့် သမိုင်းအထောက်အထားများကို သိရှိရသည်။
ထိုစာများသည် မြန်မာသမိုင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ပိုမိုတိကျအောင် ဖြည့်စွက်နိုင်သော ခိုင်မာသည့် အထောက်အထားများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်အဖြစ် စာရင်းဝင်ရန် တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၂၄) မှ (၂၇) ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သော ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အကြံပေးကော်မတီ၏ (၁၃) ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးတွင် အဆိုတင်သွင်းရာ အဆိုပါ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ ခေါင်းလောင်းစာကို ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာဘာသာပြန် ပုဂံ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်ရှိ ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီး၏ ကောင်းမှုတော် ခေါင်းလောင်းစာမှ မွန်ဘာသာ၏ မြန်မာပြန်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
(၁) ဂေါတမဘုရားသခင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်သည့်နှစ်မှ (၂၀၄၉) နှစ် လွန်လေပြီးသော် မြတ်သောမင်းတရားကြီး သိရီပရမမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇ အမည်ရှိထသော နေမင်း၏ ကျက်သရေကဲ့သို့ ကျက်သရေတော်လည်း ရှိထသော၊ လွန်မြတ်စွာသော အကြံတော်လည်း ရှိထသော၊ (၂) လွန်စွာ ဝီရိယတော်လည်း ရှိထသော၊ ဘုန်းတော်လည်း အလွန်ရှိထသော၊ အလွန်အစိုးရထသော၊ ကျေးဇူးကြီးသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံစွာထသော၊ ဥပါယ်လေးပါး၌ လိမ္မာတော်မူထသော၊ အားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံစွာထသော၊ သဒ္ဓါသီလ သမာဓိနှင့်လည်း ပြည့်စုံစွာထသော၊ ရာဇဝတ်ဓမ္မဝတ်၌လည်း လိမ္မာတော်မူထသော၊ ကာလဒေသကိုလည်း (၃) အမြဲ စိစစ်တော်မူထသော၊ အလုံးစုံသော အလုပ်အကြံတို့၌လည်း သိမြင်နိုင်တော်မူထသော၊ မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံစွာထသော၊ မြတ်သောမင်းတို့ထက် မင်းမြတ်လည်း ဖြစ်ထသော၊ အရပ်ဆယ်မျက်နှာ၌ ထင်ရှားစွာသော အောင်တံခွန်ကိုလည်း လွှင့်တော်မူထသော (အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးသည်) သက္ကရာဇ် (၉၁၂) ခု၊ တပို့တွဲလဆန်း (၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့၌ ကေတုမတီပြည်ကြီးကို အောင်တော်မူ၏။
ထိုပြည်ကို အောင်မြင် အုပ်စိုးတော်မူသည်ကစ၍ (၄) ကုသိုလ်အဟောင်းကိုလည်း ပြုပြင်တော်မူပြန်၏။
ကုသိုလ်သစ်ကိုလည်း များစွာ ပွားစေတော်မူ၏။
ဘုရားရှင် သာသနာတော်ကိုလည်း ချီးပင့်တော်မူပြီးလျှင် ကေတုမတီပြည်ကြီးက ချီတော်မူ၏။
သက္ကရာဇ် (၉၁၃) ခု တော်သလင်းလကွယ် စနေနေ့ (၅) သရေခေတ္တရာပြည်ကြီးကို အောင်မြင်တော်မူ၏။
များစွာသော ကုသိုလ်အပုံကို ပြုတော်မူပြီးမှ သက္ကရာဇ် (၉၁၃) ခု၊ တန်ခူးလဆုတ် (၃) ရက်၊ စနေနေ့ ရေအားကြည်းအားနှင့်တကွ ဟံသာဝတီပြည်ကြီးကို ချီတော်မူလေ၏။
အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး ဥပေါသထာဟူသော ဆင်တော်စီး၍ (၆) မွန်မင်းဧက္ကရာဇ်ကို ဆင်အစွယ်ကျိုးအောင် တိုက်၍ လွန်စွာ အောင်မြင်တော်မူသဖြင့် ဟံသာဝတီ ပြည်ကြီးကို အုပ်စိုးတော်မူရ၏။
ဟံသာဝတီပြည်ကြီးကို အုပ်စိုးတော်မူသည်မှ စ၍ ကုသိုလ်အဟောင်းပျက်သည်ကိုလည်း ပြုပြင်စေတော်မူ၏။
ကုသိုလ် (၇) အသစ်ကိုလည်း များစွာ ပွားစေတော်မူ၍ သာသနာတော်ကို ချီးပင့်တော်မူ၏။
သတ္တဝါတို့အား တရားနှင့်ညီစွာ ဖြစ်စေလို၍ နန်းတော်တွင်းဝယ် ခေါင်းလောင်းသွန်း၍ ဆွဲထားပြီးလျှင် သတ္တဝါတို့အား တရားနှင့်အညီ ဖြစ်စေတော်မူ၏။
သက္ကရာဇ် (၉၁၅) ခု၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၀) ရက်၊ သောကြာနေ့ သူ့ရှင် သိရီပရမမဟာ (၈) ဓမ္မရာဇာဓိရာဇမင်းတရားသည် သိရီအဂ္ဂမဟာဓမ္မရာဇာ ဒေဝီမိဖုရားနှင့်တကွ အလွန်တရာ ပွင့်လင်းတင့်တယ်စွာ အမတ်စစ်သူကြီး ဗိုလ်ပါကြီးငယ်များအလယ် ပွဲသဘင် မင်္ဂလာကြီးစွာပြုစေ၍ ရတနာပြာသာဒ်ထက် ဘိသိက်မင်္ဂလာ ခံတော်မူ၏။
ဘိသိက်မင်္ဂလာ ခံပြီးသော် (၉) ကမ္ဘောဇသာတီ မည်သော နန်းအိမ်အလယ်ထက် တက်၍ စံတော်မူ၏။
မူလသာသနာတော် အနာဂတ်ကာလဝယ် တည်စေလိုသောကြောင့် ပိဋကတ်အစုံ များစွာပြုတော်မူ၏။
ဧကရာဇ်မင်း၏ ပညာတော်အားဖြင့် စာနာတော်မူပြီးမှ အချို့ သာသနာတော် တည်သော အရပ်သည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလက်ဝယ် ရှိသည်ကို (၁၀) ချီးပင့်လိုသောကြောင့် များစွာသော ရေအားကြည်းအားနှင့်တကွ ဆန်တော်မူလတ်သတည်း။
သက္ကရာဇ် (၉၁၆) ခု၊ တပေါင်းလဆန်း (၂) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ သူ့ရှင် ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးသည် အဝမြို့ကို အလိုတော် ပြည့်တော်မူ၏။
အဝမင်းကို အမတ်စစ်သူကြီး ဗိုလ်ပါဆင်မြင်းနှင့်တကွ လက်ဝယ်သွင်းတော်မူ၏။
(၁၁) မြန်မာတိုင်းနိုင်ငံ ထီးဖြူဆောင်းဟူသမျှကို အစိုးရတော်မူ၏။
ထိုသည်ကစ၍ ကုသိုလ်အဟောင်း ပျက်လေပြီးသည်ကို ပြုပြင်၏။
ကုသိုလ်အသစ်လည်း များစွာပွားအောင် ပြုတော်မူပြန်စေသည်။
ရှေးက လွန်လေသော မင်းဧက္ကရာဇ် အမှူးအမတ် စစ်သူကြီးတို့သည် ဘုရားပစ္စည်း တရားပစ္စည်း သံဃာပစ္စည်းတို့ကို (၁၂) စားသည်ကိုလည်း မစားနှင့်ဟူ၍ ဆုံးမကံမြစ်တော်မူ၏။
မွန်တိုင်းနိုင်ငံ မြန်မာတိုင်းနိုင်ငံ အလုံး၌ ရွှေစေတီ၊ ရွှေဘုရား၊ ရွှေဇရပ်၊ ရွှေကျောင်းတို့ဖြင့် ပြောင်ပြောင်ထွန်းပလျက် များစွာသော အရိယာသင်္ဃာ ဓူရနှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံစွာသော ရှင်ပင်ဘုရား၏ သာသနာတော် (၁၃) အရောင်အဝါ ထွန်းပလျက် တင့်တယ်စွာ ဖြစ်၏။
အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး စည်းစိမ်ချမ်းသာထက် မွေ့လျော်တော်မူလျက်ပင် ပညာတော် အစွမ်းအားဖြင့် မြတ်စွာသော အကြံကို ကြံတော်မူ၏။
ငါ၏အသက်ကို စွန့်၍ လုံ့လဝီရိယ သမ္မာပယောဂ ယှဉ်လျက် သာသနာတော်ကို ချီးပင့်လိုသောကြောင့် မွန်တိုင်းခွင်၊ မြန်မာတိုင်းခွင် (၁၄) တို့၌ ငါချီးပင့်သော သာသနာတော်သည် လွန်စွာ ပွင့်လင်းတော်မူသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာတုံလည်း သာသနာတော် ပျက်စီးလေသည်ကို ပွင့်လင်းအောင် ငါပြုအံ့ဟု ကြံတော်မူပြီးလျှင် ဓူရနှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော သံဃာတော်အား တိုက်တွန်းတော်မူ၏။
ပိဋကတ်တစ်စုံ၊ တောက်ပြောင်သော ရတနာဖြင့် ပြီးသော စွယ်တော်အိမ် (၁၅) ထီးဖြူ၊ အသျှင်အဝရှင် မင်းတရားကြီးဆံတော်၊ အဂ္ဂမဟေသီဆံတော်နှင့်တကွ တောက်ပြောင်သော ရတနာတို့ဖြင့် ဆင်ယင်ထားသော သံမြတ်၊ များစွာသော ပူဇော်သကာအပုံနှင့်တကွ ကုသိုလ်အဟောင်းကို ပြုပြင်စေမည်ဟူ၍ မျက်ပါးသမား၊ သစ္စေးသမား၊ ပန်းရံ၊ ပန်းချီ (၁၆) ရာဇဒုက်၊ ဥပနက်နှင့်တကွ သင်္ဘောစီး၍ သိန်းဃိုဝ်ကျွန်းသို့ ကူးလေစေ၏။
အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး အကြံတော် ပြည့်စုံပြီး ဖြစ်သဖြင့် သိန်းဃိုဝ်ကျွန်း၌ သာသနာတော် ပွင့်လင်းပြန်၏။
သိန်းဃိုဝ်ကျွန်းရှိသော သာရိရီကဓာတ်တော်ကို သံဃာတို့ ဆောင်ခဲ့၍ ထိုသင်္ဘောနှင့် (၁၇) ဟံသာဝတီပြည်သို့ ရောက်ပြန်လာ၏။
များစွာသော ကုသိုလ်အပုံကို နှစ်လည်းမပြတ်၊ လလည်းမပြတ်၊ နေ့လယ်းမပြတ် လှူဒါန်းဖြည့်တင်းတော်မူ၏။
နက်သော၊ ထက်သော၊ ပဋိဘာန်တော်လျင်သော မင်းဧကရာဇ်ကြီးစွာသော ပညာတော်အား အစွမ်းဖြင့် စာနာပြီး၍ ရှမ်းမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပြည်ထောင်များကို သာသနာတည်သည့် (၁၈) လက်ဝယ်သွင်းအံ့ဟု ကြံပြီးလျှင် သက္ကရာဇ် (၉၁၈) ခု၊ နတ်တော်လဆန်း (၈) ရက်၊ တနင်္လာနေ့ ပြိဿလဂ်၌ အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးသည် အသျှင်မိဖုရား အဂ္ဂမဟေသီနှင့်တကွ ရတနာဖြင့်ပြီးသော ရွှေဝေါပြာသာဒ် စီးတော်မူ၍ များစွာသော အခြွေအရွေနှင့်တကွ ချီတော်မူလက်၏။
(၁၉) ဦးပြာသာဒ်၊ ပဲ့ပြာသာဒ် ပြင်ဆင်တော်မူထသော အရောင်အဝါနှင့် ပြည့်စုံသော ရွှေဖောင်တော် အလျား (၃၃) လံ (၂) တောင် ဦးပဲ့ပြာသာဒ် အလယ်ပြာသာဒ်ကြီး တင်လျက် အရောင်အဝါ တင့်တယ်စွာ ထွန်းပသော အတုမရှိသော စူဠာမဏိရွှေလှေ။
(၂၀) အလျား (၂၇) လံ (၂) တောင် တင့်တယ်သော ဦးပဲ့ပြာသာဒ်၊ ပြာသာဒ်ကြီးအလယ် တင်လျက် ရတနာ၏ အရောင်အဝါ ကျက်သရေဖြင့် တင့်တယ်သော ရွှေလောင်းမငိုဗိမာန်လှေ။
ရွှေစလာပင်၊ ရွှေရဲလှေ၊ ရွှေလှော်ကား၊ ရွှေသံလှေ၊ မင်း၏ဗိမာန် (၂၁) စည်းစိမ် အလယ်ထက်ဝယ် အမတ် စစ်သူကြီးအများ အပေါင်းနှင့်တကွ ချီတော်မူလတ်သတည်း။
များစွာသော ကြည်းအား စစ်အင်္ဂါလေးပါးနှင့်တကွ ချီတော်မူ၏။
ပြာသိုလဆုတ် (၉) ရက် ကြာသပတေးနေ့ အဝရွှေနန်းတော်သို့ ရောက်၏။
တပို့တွဲလဆန်း (၉) ရက်၊ သောကြာနေ့ အဝရွှေနန်းတော်မှ (၂၂) များစွာသော ရေအား ကြည်အားနှင့် ချီတော်မူ၏။
တပို့တွဲလဆုတ် (၁၁) ရက်၊ တနင်္လာနေ့ အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး မိုးမိတ်၊ သီပေါ၊ ပတ္တမြားတွင်းကို အောင်မြင်တော်မူ၏။
စော်ဘွားကိုယ်နှင့်တကွ အမတ်စစ်သူကြီး၊ ဆင် မြင်းဗိုလ်ပါနှင့်တကွ လက်နက်တော် သွင်းပြီးလျှင် (၂၃) ကြီးမြတ်သော မင်းဧကရာဇ် ပညာတော်ဖြင့် စာနာ၍ ဤသို့သော အကြံကို ကြံတော်မူလတ်သတည်း။
မိုးမိတ်၊ သီပေါ၊ ပတ္တမြားတွင်းသည် ရှေးက မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အရပ်ဖြစ်လေသည်။
ယခု ငါ့ပြည်၊ ငါ့ရွာ၊ ငါ့တိုင်း၊ ငါ့နိုင်ငံ ဖြစ်လေသောကြောင့် မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော် နောင်အနာဂတ် (၂၄) တည်စိမ့်သောငှာ ကြံတော်မူပြီးလျှင် မိုးမိတ်အနောက်မြောက်ထောင့်တွင် သက္ကရာဇ် (၉၁၈) ခု၊ တပေါင်းလဆန်း (၁၁) ရက် တနင်္လာနေ့ ဓနုလဂ်၌ အုတ်မြစ်ချ၍ စေတီတည်တော်မူ၏။
တပေါင်းလဆန်း (၁၃) ရက် ဗုဒ္ဓဟူနေ့ ဓနု (၂၅) လဂ်၌ သာရိရီကဓာတ်တော် ဌာပနာတော်မူ၏။
သံဃိကဖြစ်စိမ့်သောငှာ လှူတော်မူသော သင်ပုတ်မြေကား ပန်ဇဲတွင် ကောက်ကြီးစပါး (၂၀၀)၊ ပန်တုန်တွင် ကောက်ကြီးမုရင်းစပါး (၄၀၀)၊ နှစ်ပါးကို ပေါင်းသော စပါး (၆၀၀)။
ရတနာစေတီ လေးမျက်နှာ၌လည်း (၂၆) ကျောင်းလေးဆောင် ဆောက်၏။
ပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးနှင့်တကွ သံဃာတော်တို့အား သီတင်းသုံးနေစေ၍ သာသနာတည်ထားတော်မူ၏။
သီပေါတွင်လည်း စေတီတစ်ဆူ တည်ထားတော်မူ၏။
မိုးမိတ်မြို့တွင်လည်း စော်ဘွားကြီးမြေးကို စခံစနာနှင့်တကွ (၂၇) စော်ဘွားအရာကို နှင်း၏။
အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး မြို့ပြကို စီရင်ခဲ့ပြီး မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်းသို့ ချီတော်မူမည် ဖြစ်သောကြောင့် တပေါင်းလဆုတ် (၅) ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မိုးမိတ်က ချီတော်မူ၏။
လဆုတ် (၈) ရက် စနေနေ့ ဓိကျည်း (ထီးချိုင့်) သို့ ရောက်တော်မူ၏။
ဓိကျည်းမြစ်ကို တံတားပစ်၍ စစ်သည်အများ ကူးစေ၏။
(၂၈) တန်ခူးလဆန်း (၁) ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး ချီတော်မူ၏။
လဆန်း (၇) ရက်နေ့ စနေနေ့ မိုးညှင်းကို အောင်မြင်တော်မူ၏။
တန်ခူးလဆုတ် (၁၂) ရက် ကြာသပတေးနေ့ အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး မိုးကောင်းကို အလိုတော်ပြည့်၏။
သက္ကရာဇ် (၉၁၉) ခု ကဆုန်လဆန်း (၅) ရက် သောကြာနေ့ မိုးကောင်းစော်ဘွား(မိုးညှင်း) စောလုံ အမှူးအမတ်စစ်သူကြီး (၂၉) ဆင်းမြင်းဗိုလ်ပါနှင့်တကွ လက်နက်တော်အလုံးဖြစ် ပြီးသော် လိမ္မာသော ဉာဏ်ပညာတော်ဖြင့် ကြံသည့်အကြံကို သူမကြံနိုင် ပြုတော်မူသည့်အပြုကို အရပ်ရှစ်မျက်နှာသော ဧကရာဇ်တို့သည် ချီးမွမ်း၍ မကုန်နိုင် စာနာတော်မူပြီးသော် မိုးကောင်းစော်ဘွားကို အသက်နှင့်စည်းစိမ်ချမ်းသာ စခံစနာနှင့်တကွ (၃၀) မိုးကောင်းစော်ဘွားအရပ်၌ တည်ထားတော်မူပြန်၏။
မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း၊ ကလေးမြို့နှင့် မြို့ပြအလုံးကို စီမံတော်မူ၏။
မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ ရှမ်းနှစ်ပြည်ထောင်လုံးဝယ် သူကောင်းတစ်ယောက် သေလျှင် ကျွန်ယောက်ျား၊ ကျွန်မိန်းမကို သတ်၍ထည့်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအကျင့်ကို မကျင့်ရန်လည်း (၃၁) ဆုံးမကံမြစ်တော်မူ၏။
ကဆုန်လဆန်း (၁၂) ရက် သောကြာနေ့ မိုးကောင်းမြို့မှ အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး ပြန်တော်မူလတ်၏။
ကေတုမတီ၊ ဟံသာဝတီ၊ သရေခေတ္တရာ၊ အရိမဒ္ဒနပူရ၊ အဝ၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ၊ ပတ္တမြားတွင်း (၃၂) မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း၊ ကလေးမြို့တို့ကို အစိုးရတော်မူသော မင်းဧကရာဇ် ထီးဖြူအစင်းများကို အစိုးရတော်မူသော ဧကရာဇ်မင်းများ၏ ဦးဆောင်ပန်း(မှန်ကင်း)လည်း ဖြစ်တော်မူထသော အရိမဒ္ဒနပူရပြည်၌ စွယ်တော်ဓာတ် ကိန်းအောင်းရာ ရွှေစည်းခုံဒါယကာတော်လည်း ဖြစ်ထသော သိရီပရမမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇ အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးသည် ထုပိကာမှသည် မြေတိုင်အောင် ရွှေအပြည့် ထည့်တော်မူသဖြင့် အလွန် အရောင်အဝါ တောက်ပတော်မူ၏။
(၃၃) ကြေးခွက် (၂၁၀၀) သွန်းသော ခေါင်းလောင်းကို မြတ်စွာဘုရား စွယ်တော်ဓာတ် ရွှေစည်းခုံစေတီကို ပူဇော်တော်မူ၏။
ဤခေါင်းလောင်းပူဇော်ရသော အကျိုးကြောင့် နောင်အနာဂတ် ဘုရားဖြစ်လို၍ တောင်းသည့်ဆုအတိုင်း ငါ့အား ပြည့်စုံပြီးမှ ဘုံသုံးပါး၌ ကျင်လည်စံကုန်သော သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား (၃၄) ဒေသနာဉာဏ်၏ အသံကို ငါကြားပြီးမှ အမြိုက်တည်းဟူသော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသို့ ရောက်စေသတည်း။
ဤငါ့ကုသိုလ်များသည် (၃၅) အကယ်၍ ပျက်စီးခဲ့သော်ကား ပြုပြင်နိုင်ကြပါစေသတည်း။
သက္ကရာဇ် (၉၁၉) ခု၊ နယုန်လပြည့်လွန် (၁၁) ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ ပြိဿလဂ်၊ ပုဏ္ဏတိထီ၊ ရာဇာနက်သက်၊ သောကြာနဝင်း၊ သောကြာယောဂ ကာလ၌ အရပ်ဆယ်မျက်နှာကို အောင်မြင်တော်မူသော အသျှင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး သွန်းတော်မူခဲ့သော ခေါင်းလောင်းတော်။
မောင်ဖြူစင် (ကော့မှူး)၊ သူရိယနေဝန်းဂျာနယ်၊ အတွဲ (၁) အမှတ် (၁၇၆)၊ ၂ ရက် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၁၇ ခုနှစ်။
အရညဝိဝေကကျောင်းတော် () သည် ထိုင်းနိုင်ငံ တောရဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဆက်အနွယ်ကျောင်းတော်လည်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းမိုင်စီရင်စုဒေသ၊ Mae Taeng တွင် တည်ရှိသည်။
လက်ရှိကျောင်းထိုင်ဆရာတော်မှာ Phra Ajahn Plien Panyapatipo ဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
Luang Pho Mun Bhuridatta သည် ကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အမည်ပေးခဲ့သည်။
ကလျာဏမိတ်ကျောင်းတော် (၊ ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောက်ဖယားမြစ်၏ Thonburi ကမ်းနဖူးရှိ ကလျာဏ(Kanlaya) အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကို Chaophraya Nikonbodin က ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သူသည် ကျောင်းတော်ကို တတိယရာမဘုရင်ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
သူသည် ကလျာဏာမိတ်မိသားစု၏ ဘိုးဘေးဘီဘင်လည်း ဖြစ်သည်။
right|Ubosoth of Wat Khung Taphao, 2008. ခွန်းတဖောကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။
ရှေးကျသည့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ဖြစ်ပြီး Maha Nikai ၏ လက်အောက်တွင် တည်ရှိသည်။
ထို့ပြင် ကျောင်းတော်သည် Uttaradit စီရင်စုဒေသရှိ အရေးပါသည့် ကျောင်းတော် (၉) ခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်တွင် ရဟန်း (၁၄) ပါး၊ သာမဏေ (၇) ပါး ရှိသည်။
ကျောင်းတော်သည် Kung Taphao ဒေသတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးကျောင်းတော် ဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကိန်းဝပ်ရာနေရာလည်းဖြစ်၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူဖြစ်သည့် Phra Buddha Suawannaphetar နှင့် Phra Buddha Sukosamrit တို့လည်း ရှိသဖြင့် အထူးလူသိများသည်။
ထိုဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူသည် Uttaradit တွင် အရေးပါဆုံး ရုပ်ပွားတော်ကိုးဆူထဲမှ နှစ်ဆူဖြစ်သည်။
ခွန့်တဖာအိုကျောင်းတော်ကို Thonburi ဘုရင့်နိုင်ငံခေတ်က တည်ထောင်ခဲ့ပြီး Ban Khung Taphao ဒေသတွင် အရေးပါပြီး အသက်ဝင်လျက် ရှိသည့် ကျောင်းတော်အဖြစ် တည်ရှိနေတုန်း ဖြစ်သည်။
left|The large chedi thumb|Finely sculptured nagas လောကမောဠီကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ချင်းမိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် မြို့တော်ဟောင်းကို ဝန်းရံထားသည့် ကျုံး၏ မြောက်ဘက်အနားတွင် တည်ရှိသည်။
Chaung Phuak မြို့တော်ဂိတ်တံခါး၏ အနောက်ဘက် မီတာ ၄၀၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကို မည်သည့်အချိန်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ကို မသိရပေ။
သို့သော် ၁၃၆၇ စီအီးက တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့သည်။
ခြောက်ကြိမ်မြောက် Mengrai မင်းဆက်ဖြစ်သည့် ကူးနဘုရင်(Kuena) (၁၃၅၅ − ၁၃၈၅) သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရဟန်းဆယ်ပါးကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။
ရဟန်းတို့သည် ဤကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့ကြသည်။
၁၅၂၇ ခုနှစ်တွင် ကတ်ဘုရင်သည် (Kat) သည် စေတီတည်ရန် စေခိုင်းခဲ့ပြီး သူသည်လည်း ၁၅၄၅ ခုနှစ်တွင် အစည်းအဝေးခန်းမတည်ဆောက်ခဲ့ပေသည်။
၁၅၂၇ ခုနှစ်တွင် ကိတ်မင်းကြီး (မွေကက်ကလောင် သို့မဟုတ် ဖရာကော်မြို့ဟုလည်း လူသိများသော) စေတီတော်ကြီးကို ပင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၅၄၅နှစ်တွင် ဘုရားကျောင်း (ပရိဝုဏ်ခန်းမ)ကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်ရဲ့ လန်နားခေတ် ချင်းမိုင်သည် ၁၅၇၉ ခုနှစ်မှ မြန်မာကိုလိုနီဖြစ်ခဲ့စဉ် ဘုရားကျောင်းအများအပြား မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း လောကမောဠီ(Wat Lok Moli) ကျောင်းတော်သည် လောင်ကျွမ်းခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ထို့နောက် မြန်မာမင်းဆက်များ နှစ်ပေါင်းများစွာ လန်နား(ဇင်းမယ်) ထီးနန်းကို စိုးစံတော်မူခဲ့သည်။
Mengrai မင်းဆက်၏ အဖွဲ့ဝင်အများအပြား၏ အရိုးပြာများကို ဤဘုရားကျောင်းတွင် ထားရှိခဲ့သည်။
မင်းဆက်မကွယ်လွန်ခင်အထိ Mengrai တော်ဝင်မိသားစုက ဘုရားကျောင်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။
၁၅၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဝိသုဒ္ဓီဒေဝီ ကွယ်လွန်ပြီး ၁၅၇၉ ခုနှစ်၊ ဘုရင့်နောင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားတော် နော်ရထာမင်းစော ကို ဆက်ခံသူအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ချင်းမိုင်မြို့ရှိ လောကမောဠီ(Wat Lok Moli) ရှိ ဘုရားတွင် မြှုပ်နှံထားသော ဝိသုဒ္ဓီဒေဝီ၏ အရိုးပြာများကို မြှုပ်နှံထားပါသည်။
ဘုရားကြီး၏ အုတ်တံတိုင်းများသည် အများအားဖြင့် ဗလာဖြစ်နေသည်။
မကြာသေးမီက ချင်းမိုင်ရှိ အခြားဘုရားကျောင်းများ၏ ထုလုပ်ထားသော စေတီများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။
ထူးထူးခြားခြား ထုလုပ်ထားသည့် နာဂတ်စ်နှင့် သစ်သားဘုရားကျောင်း မျက်နှာစာတို့ ဖြစ်သည်။
ဗိမာန်တော်သည် မြောက်-တောင်ဝင်ရိုးတလျှောက် လိုက်လျောညီထွေရှိသည်- ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းအများစုသည် နေထွက်ရာအရပ်ဆီသို့ အရှေ့ကို ဦးတည်ထားသည်။
ပါစက်ကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Chiang Rai စီရင်စုဒေသ Chiang Saen အရပ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။
မြို့တော်ဟောင်း၏ မြို့ရိုး၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်စတင်တည်ထောင်စဉ်အခါက ပတ်ပတ်လည်တွင် ကျွန်းပင် (၃၀၀) စိုက်ခဲ့သည့်ကို အကြောင်းပြု၍ ယခုကဲ့သို့ အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်သည် ၁၃ ရာစု သို့မဟုတ် ၁၄ ရာစုက မူလစတင်ခဲ့သည်။
သမိုင်း ကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ရက်စွဲကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရပေ၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ၁၂၉၅ ခုနစ် မှ ၁၃၄၀ ကာလအတွင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုများဖြင့် ရှိခဲ့သည်။
အရေးပါသည့် မြှင့်တင်မှုများကို လန်နာအုပ်ချုပ်သူများနောက်ပိုင်း (Lan Na) ၁၅ ရာစုတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
right|The Ubosoth at Wat Phra Kaew, Chiang Rai ဖရာကီရူးကျောင်းတော်သည် တတိယအဆင့်ရှိ တော်ဝင်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းရိုင်(Chiang Rai) မြို့တော်ရှိ Maung Chiang Rai, Wiang ဒေသခွဲ၊ Trairat လမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
ဧရိယာ ၁၀၆၄ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်း၏။
ထိုင်းဘုရင်သည် ကျောင်းတော်ကို တောဝင်ကျောင်းတော်အဖြစ် ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်သည် မြဘုရားကို တွေ့ရှိခဲ့သည် သမိုင်းဝင်အရေးကြီးသည့်နေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်သည် ဗုဒ္ဓပညာရေး၏ အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ သံဃာ့အုပ်ချုပ်ရေးနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
right|Nameplate of the temple. Notice the ห์ at the end, a silenced syllable ha, that in this case is also written. ဖရာဆင်းကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းရိုင်စီရင်စုဒေသ၊ Mueang ခရိုင်၊ Tambon Wiang ရှိ Thanon Singkhlai တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ကို (P .E. 1345 – 1400), c. 1385 (B.E.1928) တွင် Pra Chao MahaProma က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖရာဆင်းရုပ်ပွားတော် right|thumb|250px ထိုင်းနိုင်ငံ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သမိုင်းဝင်အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်သည့် Pra Buddhasihing ရုပ်ပွားတော်များများ ရှိပေသည်။
An Ebony and Gold image ပရာဆင်းရုပွားတော်သည် သီရိလင်္ကာမှတစ်ဆင့် Nakorn Sri Thammalat၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ဆူခိုထိုင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် အယုဒ္ဓယ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် Kamphaengphet၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ချင်းရိုင်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ချောင်းခမ်းကျောင်းတော် (; ) သည် ယခင်က “ကန်ထောင်းကျောင်းတော်” () ဟု သိရှိခဲ့ကြသည်။
တည်ထောင်သူကို စွဲ၍ အမည်ပေးထားသည်။
ပြိုပျက်နေသော ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းမိုင်မြို့၏ အပြင်ဘက် Wiang Kum Kam စိုက်ပျိုးရေးဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုတွင် တည်ရှိသည်။
လက်ရှိတွင်နေသည့် အမည်သည် အဆောက်အဦးပုံစံများထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည့် ဆင်ပုံစံမှ ဆင်းသက်ကာ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတည်နေရာသည် အသက်ဝင်လျက် ရှိသည့် ကျောင်းတော်နှင့်အတူတည်ရှိပြီး Wiang Kum Kam စိုက်ပျိုးရေးဧရိယာ၏ အသေးငယ်ဆုံးနေရာဖြစ်သည့် Wat That Noi နှင့် ကပ်လျက်တည်ရှိသည်။
center|Panorama of Wat Chang Kham taken in August 2014. ကိုးကား Category:ထိုင်းနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
The Maha chedi of Wat Chet Yot ချတ်ရော့ကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းမိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြွေနှစ်တွင် မွေးဖွားသည့် ဘုရားဖူးသူများ အဓိကလာရောက်ကြသည့် နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ ချတ်ရော့ကျောင်းတော်သည် ချင်းမိုင်အဆင့်မြင့်အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတစ်လျှောက်ရှိ ချင်းမိုင်မြို့တော်၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
တည်ဆောက်မှု ကျောင်းတော်ကို ၁၄၅၅ စီအီးတွင် တီလိုကာရတ်ဘုရင်(Tilokarat) က တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပုဂံသို့ ဘုန်းတော်ကြီးများကို စေလွှတ်ကာ မဟာဗောဓိကျောင်းတော်၏ ဒီဇိုင်းကို လေ့လာစေခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပုဂံရှိ မဟာဗောဓိကျောင်းတော်သည်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဗုဒ္ဓဂါယာရှိ မဟာဗောဓိစေတီတော်ကို ပုံစံကူးယူတည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
The vihara of the temple လီယမ်စေတီကျောင်းတော် (; )သည် ယခင်က ကူခမ်းကျောင်းတော် (; ) အဖြစ် သိခဲ့ကြသည်။
ရွှေဆင်းတုကျောင်းတော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် [[]ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ ချင်းမိုင်မြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Wiang Kum Kam ရှေးဟောင်းမြို့တော်တွင် တည်ရှိသည်။
Detail view of the crest of Chedi Liam. Full height view of Chedi Liam. Partial height view of Chedi Liam. Modern, restored main hall with Chedi Liam visible to rear. သမိုင်း ကျောင်းတော်ကို စီ ၁၂၈၇ တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
Mangrai မင်းသည် မြို့အသစ်ဖြစ်သည့် ချင်းမိုင်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက်ပိုင်း LanNa အစောပိုင်းကာလအထိ အသုံးပြုလျက် ရှိခဲ့သည်။
ပြင်ဆင်မွမ်းမံခြင်း လက်ရှိအချိန်မြင်တွေ့နေရသည့် အဆောက်အဦများသည် ၁၉၈၀ စီအီးက မြန်မာနိုင်ငံသားကုန်သည်တစ်ဦးက ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့သည်များ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုအများစုသည် မြန်မာမှု၊ မြန်မာဟန်များ ဖြစ်နေကြသည်။
ဥပမာအနေဖြင့် စေတီပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များသည် ထိုင်းဟန်ဖြစ်သည့် အဖြူရောင်ထက် မြန်မာဟန်ဖြစ်သည့် အဝါရောင်ကို အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
စေတီတော်ကို ၁၉၉၂ စီအီးတွင် ပြန်လည်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြန်သည်။
နေရားအား အခြားသော ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲသည်။
ပြင်ဆင်မှုများသည် လူသိများမှုမရှိရုံသာမက အချို့သည် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်လျက် ရှိသည်။
right|Wat Chedi Luang Wora Wihan written in Lanna script လူယောင်စေတီကျောင်းတော်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာတွင်တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တော်ဝင်စေတီကျောင်းတော် သို့မဟုတ် စေတီကြီးကျောင်းတော်ဟု ခေါ်သည်။
လက်ရှိ ကျောင်းတော်တည်ရှိသည့် မြေနေရာသည် မူလက ကျောင်းတော်ကျောင်းသုံးခု တည်ဆောက်ခဲ့သည့် နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုကျောင်းသုံးခုသည် ဟိုသမ်ကျောင်းတော်၊ ဆက်မင်ကျောင်းတော်နှင့် လူယောင်စေတီကျောင်းတော်တို့ ဖြစ်သည်။
Wat Chiang Man (1986), from left to right: Ubosot, Ho Trai and Chedi ချီင်းမန်းကျောင်းတော် (; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့တော်ဟောင်းအတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့တော်ဟောင်းတွင် မြို့ရိုးနှင့် ကျုံးများ ရှိသည်။
သမိုင်း ချီရန်မန်ကျောင်းတော်ကို Mangrai က ၁၂၉၇ စီအီးတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ချင်းမိုင်မြို့၏ ပထမဆုံးသော ကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။
Wiang Nopburi တွင် တည်ရှိသည်။
အာရှရဲ့ အလင်းရောင် () စာအုပ်ကို ဆရာအက်ဒွင်အာနိုး(Sir EdwinArnold) ရေးသားခဲ့သည်။
ခေါင်းစဉ်ငယ်ကို "ကြီးမားသော စွန့်လွှတ်မှု" ဟု ပေးခဲ့သည်။
လန်ဒန်တွင် ပထမဆုံး ထုတ်ဝေမှုကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ပြုခဲ့သည်။
စာအုပ်ပြုစုသူသည် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား၏ ဘဝဖြတ်သန်းမှုကို ဖော်ပြထားသည်။
စာအုပ်တွင် ဗုဒ္ဓ၏ ဘဝ၊ စရိုက်၊ အယူအဆတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
စာအုပ်သည် Lalitavistara ကို ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပြုပြင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
စာအုပ်မဖြန့်ဝေခင် ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်တစ်ခုလောက်တွင် ဗုဒ္ဓနှင့် ဗုဒ္ဓဝါဒကို အာရှတိုက်အပြင်ဘက်တွင် သိသူအနည်းငယ်သာ ရှိသည်။
ဗုဒ္ဓသည် ဓမ္မများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ ဟောကြားပြသခဲ့သည်မှာ ရာစုနှစ် ၂၅ ခုခန့်ရှိသော်လည်း အာရှတိုက်အပြင်ဘက်တွင် ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မများကို သိရှိသူမှာ အလွန်နည်းနေခဲ့သည်။
သို့သော် ဆရာအာနိုး၏ စာအုပ်ထွက်ရှိလာမှုသည် အနောက်နိုင်ငံများရှိ စာဖတ်သူများကို ဗုဒ္ဓဝါဒနှင့် ပထမဆုံး အောင်မြင်စွာ ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။
Sutin, L.: All is Change: The Two-Thousand Year Journey of Buddhism to the West, Little, Brown and Company, 2006. See pages 141 to 143.Harvey, P.: An Introduction to Buddhism, Cambridge University Press, 1990. See page 303. စာအုပ်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည့်အခါကပင် များစွာချီးမွမ်းထောပနာပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
စာအုပ်တွင် ဝေဖန်ဆန်းစစ်မှုများစွာပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
ထိုစာအုပ်ကို ဟိန္ဒီဘာသာစကားအပါအဝင် များစွာသော ဘာသာများသို့ ဘာသာပြန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဆီလျော်စွာ ပြင်ဆင်မှုများ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် Himansu Rai နှင့် Franz Osten ရုပ်ရှင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ခေါင်းစဉ်ကို Prem Sanyas ဟု ပေးခဲ့သည်။
အဓိပ္ပါယ်သည် "အာရှရဲ့ အလင်းရောင်" ဖြစ်သည်။
၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် Dudley Buck သည် ဤစာအုပ်ကိုပင် ဇာတ်လမ်းအခြေခံတစ်ခု အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
Orr, N. Lee (2008). Dudley Buck, p. 98. University of Illinois Press ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဗီဒီယိုအဖြစ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
အခန်းကဏ္ဍများ ပထမခြောက်ခန်းသည် ဗုဒ္ဓ၏ ဘဝဖြစ်စဉ်ကို ရှင်းပြထားသည်။