kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အသင်းကြီး သည် ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းများဖြင့် မြန်မာ့ပန်းချီလောကကို ထူထောင်မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ဝန်းကျင်နှစ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပန်းချီကျောင်းများကို ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးတွင် ဖွင့်လှစ်ကာ အနုပညာရှင်ကြီးများက ဝါသနာပါသူ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအား လက်ဆင့်ကမ်း ပညာအမွေပေးခဲ့ကြသည်။
၁၉၉၃-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်ကို ဖွင့်လှစ်ထူထောင်ပေးကာ ပန်းချီပညာကို ပညာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင် မန္တလေးမြို့၌လည်း အနုပညာ တက္ကသိုလ် တစ်ခု ထပ်မံဖွင့်လှစ်ကာ သင်ကြားပေးနေပါသည်။
ယနေ့ ၂၁ ရာစုတွင်မူ ထိုသို့တက္ကသိုလ်ကျောင်းများမှ မွေးထုတ်ပေးသော ပန်းချီအနုပညာရှင်လူငယ်များစွာသည် မိမိတို့၏ အတတ်ပညာများဖြင့် ပန်းချီလောကကြီး ရှင်သန်တိုးတက်စေရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။
ပန်းချီပြခန်းများစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပန်းချီပြပွဲများဖြင့် စည်ကားနေသည်။
ပန်းချီရေစီးကြောင်းကြီးသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာမှစတင်၌ ယနေ့ခေတ်တိုင်အောင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စီးဆင်းနေပါသည်။
မြန်မာ့ပန်းချီရေးဆွဲနည်း အခြေခံမူများ အမျိုးသားဟန်ပါသော ရှေးရိုး မြန်မာ့ပန်းချီတွင် “မူ” စနစ်များ ရှိသည်။
ကနုတ်၊ နာရီ၊ ကပီ၊ ဂဇာ ဟူသော အခြေခံ နည်းစနစ်များ ဖြစ်သည်။
အခြေခံ ပန်းချီစနစ် လေးမျိုးနှှင့် ပတ်သက်၍ သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် သာယာဝတီမင်းလက်ထက် ဒုတိယနဝဒေးရေးသားသည့် ရဲတင်းမော်ကွန်း၌ “လောကသမုတ်၊ ကနုတ်နရီ၊ ကပီ၊ ဂဇာ၊ ဂုဏ်ပညာလည်း” ဟု ထည့်သွင်း ရေးသားစပ်ဆိုခဲ့ဖူးပါသည်။
မြန်မာ့ပန်းချီ ပညာရပ်၌ (၁) အခြေခံပညာရပ်၊ (၂) ဆေးရောင်စုံ ဖော်စပ်သုံးစွဲနည်းပညာရပ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
ကနုတ်၊ နရီ၊ ကပီ၊ ဂဇာဟူသော ရေးနည်းလေးမျိုးကား မြန်မာပန်းချီရေးနည်း အခြေခံပညာရပ်များပင် ဖြစ်သည်။
ကနုတ်မှာ ခြူးပန်းခြူးနွယ် ကနုတ်ပန်းရေးနည်း၊ နရီမှာ မိန်းမရုပ်ရေးနည်း၊ ကပီမှာ မျောက်၊ ဘီလူး၊ နဂါး၊ ဂဠုန် စသည့် အရုပ်များကို ရေးဆွဲနည်းနှင့် ဂဇာမှာ ဆင်အမျိုးမျိုးနှင့် ကိုယ်ထည်ကြီးမားသော ရုပ်ပုံအမျိုးမျိုးကို ရေးဆွဲနည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအခြေခံပညာရပ်များကို မီးသွေး၊ ကံ့ကူဆံတို့ဖြင့် လေ့ကျင့်ရသည်။
ထိုသို့ လေ့ကျင့်ရာတွင် ပိုင်နိုင်ကျွမ်းကျင်လာပါက ဆေးရောင်စုံဖြင့် ဖော်စပ်သုံးစွဲနည်းကို တက်ခွင့်ရသည်ဟု ဆိုသည်။
မြန်မာပန်းချီဆရာများ အခြေခံထား၍ သုံးစွဲခဲ့သော ဆေးရောင်များမှာ ဆေးဒါန်း၊ ဟင်္သာပဒါး၊ ဒုတ္ထာ၊ ရေနံချေးမှိုင်း၊ မင်အနက်ရောင်နှင့် မြေဖြူ မြေနီ မြေဝါတို့ ဖြစ်သည်။
အဆိုပါအရောင်များမှာ အခြေခံအရောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာပန်းချီဆရာကြီးများသည် အဆိုပါဆေးရောင်စုံများကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ဖော်စပ် ရေးဆွဲကြသည်။
စွန်တောင်မွေး၊ ငှက်ကြီးဒုံစပ်မွေး စသည်တို့ကို စုတ်တံအကြီးများ ပြုလုပ်ရာတွင် သုံးပြီး ခိုမွေး၊ ချိုးမွေး၊ ယုန်နားရွက်မွေး၊ ငှက်ခါးတောင်မွေး၊ နွားနားရွက်မွေး စသည်တို့ကို အနုစား စုတ်တံအငယ်များ ပြုလုပ်ရာတွင် သုံးကြသည်။
စုတ်တံအရိုးကို ဝါးဘိုးရင့်ရင့်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်သုံးစွဲကြရသည်။
ပန်းချီလှတင်ထွန်း - မြန်မာ့ပန်းချီရေစီးကြောင်း ဒဂုံနတ်ရှင်- မြန်မာ့ရိုးရာလုပ်ငန်းဆယ်ပွင့်ပန်း မြန်မာ့ပန်းချီ အမျိုးအစားများ နိပါတ်ပန်းချီ စပ်ပန်းချီ ခဲပန်းချီ ဆီဆေးပန်းချီ ရေဆေးပန်းချီ ယွန်းပန်းချီ ရွှေဇဝါယွန်းပန်းချီ ကောက်ရိုးပန်းချီ ပါတိတ်ပန်းချီ ကျောက်မျက်ပန်းချီ ဆိုင်းဘုတ်ပန်းချီ မှန်ပန်းချီ ပုလင်းပန်းချီ နံရံဆေးရေးပန်းချီ ၁၅။
သဲပန်းချီ ၁၆။
အဝတ်ပန်းချီ မြန်မာပန်းချီကျော်များ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော ပန်းချီဆရာ အချို့မှာ စန်းလှိုင် ပြင်ပလင့်ခ်များ ရှေးရိုးမြန်မာပန်းချီပုံများ ကိုးကား Category:မြန်မာ့အနုပညာ။
ပုံကြီးချဲ့ထားသော ဘောပွိုင့်ပင် ဘောပွိုင့်ပင် (, သို့မဟုတ် ဘောပင်) ဆိုသည်မှာ မင်ကို သတ္တုလုံးထိပ်မှတဆင့် ထုတ်ကာ ရေးသားရသော မင်တံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံးသော ဘောပွိုင့်ပင်ကို ဟန်ဂေရီယန်လူမျိုးဂျာနယ်သမားဖြစ်သူ Laszio Biro ဆိုသူက ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင်တီထွင်ခဲ့သည်။
သူသည် ထိုစဉ်က သတင်းစာများတွင် ပုံနှိပ်အသုံးပြုနေသည့် မင်သည် စက္ကူပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာ ခြောက်သွေ့သွားသည်ကို သတိပြုမိခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်၍ အဆိုပါမင်ကို အသုံးပြု၍ ရေးရသည့် ဖောင်တိန် (pen) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ပျစ်နှစ်နေသော မင်သည် ဖောင်တိန်နစ်သွားတွင် အဆင်ပြေစွာ မစီးနိုင်ခဲ့ပေ။
၎င်းအတွက် ပုံစံပြောင်းရန် ကြိုးစားခဲ့ရသည်။
ဖောင်တိန်နစ်နေရာတွင် သေးငယ်သောဘောဘယ်ရာရင်းအလုံးကလေးကို အစားထိုးထည့်ထားလိုက်သည်။
ဖောင်တိန် ရွေ့လျားသည်နှင့်အညီ မင်အိမ်အတွင်းမှ မင်များဖြင့် ဖုံးနေသော အဆိုပါ ဘောလုံးကလေးသည် လည်ပတ်နေကာ စက္ကူပေါ်တွင် မင် အရာထင်စေသည်။
တကယ်တမ်းတွင် အဆိုပါ ဘောပင်၏ အခြေခံကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်များကတည်းက John J. Loud ဆိုသူက မူပိုင်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း ထိုစဉ်က စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်မှုများ မရှိခဲ့ပေ။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် Laszio Biro က သူ၏ ဘောပင်ကို မူပိုင်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် Laszio Biro သည် အာဂျင်တီးနားသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၎င်းနိုင်ငံတွင်လည်းမှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြန်သည်။
၎င်းတွင်မှ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် အဆိုပါ မူပိုင်ခွင့်များကိုဝယ်ယူလိုက်ပါသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စစ်အတွင်းက ဗြိတိသျှ တော်ဝင်လေတပ်မှ လေယာဉ်မှူးများသည် လေယာဉ်မောင်းနှင်နေစဉ် လေထု အမြင့်၌ မင်မယိုသော ဖောင်တိန် အမျိုးအစားကို အလိုရှိနေ၍ ဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ Biro ၏ ဘောပင်သည် အောင်မြင်ခဲ့၍ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဘောပင်ဟူ၍ မပေါ်ပေါက်မီက စာရေးသားမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ငန်းငှက်အတောင်များ၊ ဒေါင်းတောင်စသည်တို့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ကလောင်တံဟုလည်း ဆိုကြသည်။
၎င်းမှ စာရေးသားသည့် ကိရိယာကို တီထွင်လာခဲ့ကြရာတွင် အောက်ပါခုနှစ်များအတိုင်း ပြောင်းလဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။
၁၈၀၀ ပြည့်နှစ် စောစောပိုင်းများ ပထမဆုံး မင်နှင့် တို့၍ ရေးရသည့် ပင် (pen) များအတွက် ဒီဇိုင်းကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
၁၈၈၄ ခုနှစ် နယူးယောက်စီတီးမှ L.E. Waterman ဆိုသူ အာမခံကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးက အသုံးချနိုင်သည့် ဖောင်တိန်ကို တီထွင်၍ မူပိုင်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။
နောက် ၆ နှစ်အကြာတွင် စာရေးသားသည့် လုပ်ငန်းများတွင် အဓိကကျသော ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်ကာလများက Parker, Sheaffer, Waterman ESifh Wahi-Eversharp အမည်ရသော ကုမ္ပဏီလေးခုက ဖောင်တိန်ပင် ထုတ်လုပ်မှုတွင် ကြီးစိုးခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ် Laszio Biro ESifh George Biro ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးက ဘောပင်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။
အာဂျင်တီးနားမှ Eterpen Company ခေါ်ကုမ္ပဏီအသစ်တစ်ခုက အဆိုပါ ဘောပင်များကို စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
စာပေနယ်ပယ်မှ ၎င်းပစ္စည်းကို များစွာနှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလ right|ဘောလုံးတစ်လုံးရှိဘောပင်း၏လှုပ်ရှားမှု Eversharp Co. ကုမ္ပဏီသည် Eberhard-Faber ကုမ္ပဏီနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဘောပင်များကို တံဆိပ်တစ်မျိုးနှင့် ထုတ်လုပ်လာခဲ့သည်။
၎င်းတွင် အလွန်သေးငယ်သော မင်လမ်းကြောင်းကို ပြုလုပ်ထားသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ချီကာဂိုမှ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ Milton Reynolds သည် ဗြိုနို့စ်အေရီးစ်သို့ အလည်အပတ်ခရီး ရောက်လာခဲ့သည်။
ဈေးဆိုင်တစ်ခုမှ Biro တို့၏ ဘောပင်များကို တွေ့ရှိ နမူနာအဖြစ် ဝယ်ယူသွားခဲ့သည်။
သူသည် အမေရိကသို့ပြန်လာခဲ့ပြီး Reynolds International Pen ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ Reynolds သည် ၎င်းဘောပင်အမျိုးအစားများကို တုပပြုလုပ်ခဲ့ပြီး Reynold's Rocket ဟု အမည်ပေးကာ နယူးယောက်စီးတီးရှိစတိုးဆိုင်များတွင် ရောင်း ချခဲ့သည်။
၎င်းဘောပင်များသည် ဈေးကွက်တွင် အထူးရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။
စတင်ရောင်းချသည့်နေ့မှာပင် ဘောပင် တစ်ချောင်းလျှင် ၁၂.၅၀ ဒေါ်လာဖြင့် ရောင်းချခဲ့ရာ ဒေါ်လာ တစ်သိန်းဖိုးအထိ ရောင်းချခဲ့ရသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင်လည်း Miles-Martin Pen ကုမ္ပဏီမှ ခရစ်စမတ်နေ့တွင် စတင် ရောင်းချခဲ့သည်။
နာမည် ပျက်လာခဲ့သော ဘောပွိုင့်ပင်များခေတ် ဘောပင်များ ပေါ်ပေါက်စဉ် က ဖောင်တိန်ပင်များနှင့်သဘာဝချင်း မတူဘဲ လွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊ မင်ထည့်ရန် မလိုခြင်း၊ မင် မစွန်းထင်းစေခြင်းစသည် အချက်များကြောင့် လျင်မြန်စွာ နာမည်ရလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း တကယ်တမ်းတွင် အားနည်းချက်များ ရှိနေသေးသည်။
ထိုစဉ်အတွင်း Ever-sharp ကုမ္ပဏီမှ Reynolds ကုမ္ပဏီကို မူပိုင်ခွင့်ချိုးဖောက်သည်ဟုဆိုကာ စွပ်စွဲခဲ့သည်။
သို့သော် Laszio Biro သည် တစ်ချိန်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြုလုပ်ထားခဲ့သော မူပိုင်ခွင့်အပေါ် အလေးမထားခဲ့ခြင်းကြောင့် ထူးခြားမှု မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါ။
Reynolds ၏ ဘောပင်များသည် မင်ယိုခြင်း၊ ရေးသားရာတွင် ထစ်ခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။
Eversharp ၏ ဘောပင်များသည်လည်း ရောင်းအားကျလာခဲ့သည်။
သုံးစွဲသူများကို စိတ်ပျက်စေခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဘောပင်များကို ၁၂.၅၀ ဒေါ်လာဖြင့် ရောင်းချခဲ့ရာမှ တစ်ချောင်းလျှင် ဆင့် ၅၀ အထိ ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းလာခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် Bich အမည်ရသော ပြင်သစ် ကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ဘောပင်များကို ရောင်းချလာခဲ့သည်။
ဘောပင်၏ အမည်ကို BIC ဟု ပေးထားသည်။
Bich ၏ နောက်မှ "h" စာလုံးကို ဖြုတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ် ဖောင်တိန်များကို ပြန်လည်အသုံးများလာကြပြန်ပါသည်။
ကုမ္ပဏီများမှ ဖောင်တိန်များကို အရည်အသွေး ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်လာကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ၊ Parker Pens မှ Jotter ဟု အမည်ပေးထားသော ပထမဆုံး ဘောပင်ကို မိတ်ဆက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် Eversharp နှင့် Reynolds ဘောပင်များထက် ၅ ဆမျှ ကြာရှည်စွာ ရေးနိုင်ပြီး စာလုံးအထူ၊ အပါးအတွက် ပွိုင့် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
မင်ထည့်သည့်အိမ် ကြီးမား၍ မင်ကုန်လျှင် ပြန်ဖြည့်ပေးနိုင်သည်။
ယခင်က ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် ဘောပင်များနှင့် များစွာ ကွာခြားသည်။
သို့ဖြစ်၍ တစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် Parker သည် အဆိုပါ Jotters ဘောပင်များကို ၃.၅ သန်း အထိ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။
ဈေးနှုန်းမှာ ၂.၉၅ ဒေါ်လာမှ ၈.၇၅ ဒေါ်လာအထိ ဖြစ်သည်။
ဘောပင်များ၏ အောင်မြင်မှု ၁၉၅၇ ခုနှစ် Parker ကုမ္ပဏီသည် တန်စတန်းကာဘိုက် (tungsten carbide) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဘောစေ့များကို သုံးလာခဲ့သည်။
Eversharp ကုမ္ပဏီကမူ ဘောပင်ဈေးကွက်ကို မတိုးနိုင်တော့၍ ဖောင်တိန်များဘက်သို့ဦးလှည့်သွားသည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် Eversharp မှ မင်အခဲများကို စမ်းသပ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် နှောင်းပိုင်း ကာလများ BIC သည် ဥရောပဈေးကွက်၏ ၇၀% ကြီးစိုးနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ် BIC သည် နယူးယောက်အခြေစိုက် Waterman Pens လုပ်ငန်း၏ ၆၀%ကို ဝယ်ယူလိုက်သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် BIC သည် Waterman Pens ၏ လုပ်ငန်း အားလုံးကိုဝယ်ယူလိုက်ပါသည်။
ယနေ့အချိန်ကာလများတွင် BIC သည် ဘောပင်ဈေးကွက်တွင် ကြီးစိုးလျက်ရှိသည်။
Parker, Sheaffer, Waterman တို့သည်လည်း ဖောင်တိန်များနှင့်အတူ ဈေးမြင့်သော ဘောပင်အမျိုးအစားများကို ထုတ်လုပ်နေသည်။
ဘောပင်အမျိုးအစားများလည်း စုံလင်လှသည်။
သုံးစွဲသူများ နှစ်သက်ဖွယ် ပုံစံဒီဇိုင်းမျိုးစုံကို တွေ့နေရသည်။
Biro နှင့် BIC Crystalတို့၏ နည်းပညာသစ်များဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသောဘောပင်များသည် နေ့စဉ် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အရေအတွက် ၁၄ သန်းမျှ ရောင်းချနေရသည်ဟုဆိုသည်။
ပတ်ကားမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဘောပင်သည် ပေပေါင်း၂၈၀၀၀ ကို တစ်ဆက်စပ်တည်းရေးနိုင်သည်ဟုလည်း ညွှန်းကြသည်။
ကောဏ္ဍညကောဏ္ဍည (ပု) [ကောဏ္ဍ+အည။
ကောဏ္ဍည +ဏ။
တတ္ထ ကောဏ္ဍညဿာတိ ကုစ္ဆိတော ဟုတွာ ဍေတိ ပဝတ္တတီတိ ကော‌ဏ္ဍော၊ လာမကသတ္တော၊ ကောဏ္ဍတော အညောတိ ကောဏ္ဍညော၊ အလာမကော ဥတ္တမပုရိသောတိ အတ္ထော။
အထ ဝါ ဗြာဟ္မဏဂေါတ္တေသု ကောဏ္ဍညဂေါတ္တေ ဥပ္ပန္နတ္တာ “ကောဏ္ဍညော”တိ ဂေါတ္တဝသေန တဿ နာမံ။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၈။
] ကောဏ္ဍညဘုရား။
ကောဏ္ဍညဿ ဘဂဝတော၊ လောကဇေဋ္ဌဿ တာဒိနော။
အပ၊၁၊၂၀၇။
ဘုရားရှင်သည် ဒီပင်္ကရာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူပြီးနောက် ကမ္ဘာအသင်္ချေ အလွန်တွင် ပွင့်တော်မူသည် (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၁)။
ကမ္ဘာမှာ သာရကမ္ဘာဖြစ်၍၎င်းဘုရား တဆူဘည်းသာ ပွင့်တော်မူသည် (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄)။
၂၈-ဆူတွင် ၅-ဆူမြောက် ဘုရားဖြစ်သည် (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၅)။
ဂေါတမဘုရားကို ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူသော ဘုရား ၂၄-ဆူတွင် ၂-ဆူမြောက် ဖြစ်သည် (ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၁၈။
စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၅)။
အနှစ်တသိန်းတမ်းတွင် ပွင့်တော်မူသည် (အပ၊၂၊၃၂၆။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၇)။
ခမည်းတော်မှာ ရမ္မဝတီမြို့၌ နန်းစိုက် စိုးစံတော်မူသော သုနန္ဒမင်းဖြစ်၍ မယ်တော်မှာ သုဇာတာမိဖုရားဖြစ်သည်။
ကောဏ္ဍည ဘုရားလောင်း ပဋိသန္ဓေနေသောအခါ ၃၂-ပါးသော ပြာဋိဟာတို့ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာကြသည် (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၆၀)။
ဆယ်လစေ့သောအခါ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
အနွယ်ကိုစွဲ၍ ကောဏ္ဍညဟု အမည်မှည့်ကြသည်။
အနှစ် တသောင်းကာလပတ်လုံး ရာမ, သုရာမ, သုဘ (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၆၀) မည်သော ရွှေနန်းပြာသာဒ် ၃-ဆောင်၌ ရုစိဒေဝီမိဖုရား အမှူးရှိသော မောင်းမပေါင်း ၃-သိန်းခြံရံလျက် ထီးနန်း စိုးစံတော်မူသည်။
ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၂၅-၌ သုစိ, သုရုစိ, သုဘဟု ပြာသာဒ် ၃-ဆောင် အမည် လာသည်။
ရုစိဒေဝီမိဖုရားကြီးမှ ဝိဇိတသေနမည်သော သားတော် ဖွားမြင်သောအခါ ကောဏ္ဍည ဘုရားလောင်းသည် သူအို သူနာ, သူသေ, ရဟန်းဟုဆိုအပ်သော နိမိတ် ၄-ပါးမြင်၍ အာဇာနည် မြင်းကသော ရထားကို စီးလျက် တောထွက် ရဟန်းပြုတော်မူသည်။
ဆယ်ကုဋေသော လူတို့လည်းကောဏ္ဍည ဘုရားလောင်းနှင့်အတူ ရဟန်းပြုကြသည်။
ဆယ်လပတ်လုံး “ပဓာနစရိယာ”ခေါ် ဒုက္ကရစရိယာ (သာမန်လူတို့ ကျင့်နိုင်ခဲသော အကျင့်) ကျင့်တော်မူ၍ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ သုနန္ဒရွာနေ ယသောဓရာမည်သော သူဌေးသမီး လှူဒါန်းသော နို့ဃနာဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးလျှင် ထိုအရပ်ရှိ အင်ကြင်းတောအတွင်းမှာပင် နေ့သန့်စင်(နေခို)တော်မူသည်။
ညချမ်းအချိန်၌ သုနန္ဒကတက္ကတွန်း လှူသော မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို (ပလ္လင်အလို့ငှါ) ခံယူတော်မူ၍ ထိုမြက်ရှစ်ဆုပ်ကို ဖြန့်ခင်းအပ်သော ပလ္လင်ထက်၌ပင် ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူသည်။
ဗောဓိပင်မှာ သာလကလျာဏီပင် ဖြစ်သည်။
(ဤအပင်ကို ကြောင်လျှာပင်ဟူ၍၎င်း နံဘဲ-နဘဲ–ပင်ဟူ၍၎င်း ပြန်ဆိုကြသည်။
) မိမိနှင့်အတူ ရဟန်းပြုကြသော နောက်လိုက်ရဟန်း ၁၀-ကုဋေကို အရုန္ဓဝတီ (အမရဝတီ-သီ,ဣမူကွဲ) မြို့အနီး ဒေဝဝန ခေါ် နတ်သစ်ပင်တော၌ ဓမ္မစကြာတရားဦးကို ဟောတော်မူသည်။
ထိုတရားပွဲ၌ ရဟန်း-၁၀-ကုဋေနှင့် တကွ နတ်လူ ကုဋေ တသိန်း သစ္စာလေးပါးတရား သိမြင်၍ ကျွတ်တမ်းဝင် ကြသည်။
ဘုရားရှင်၏ အရပ်တော်မှာ ၂၈-တောင်ရှိသည်။
အဂ္ဂသာဝက ၂-ပါးမှာ ဘဒ္ဒ နှင့် သုဘဒ္ဒဖြစ်၍ အဂ္ဂသာဝိကာ ၂-ပါးမှာ တိဿာနှင့်ဥပတိဿာ ဖြစ်ကြသည်။
ဥပဋ္ဌက = အလုပ်အကျွေးမှာ အနုရုဒ္ဓဖြစ်သည်။
အဂ္ဂုပဋ္ဌက = မြတ်သော အလုပ်အကျွေးဒါယကာများမှာ သောဏနှင့် ဥပသောဏဖြစ်၍ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ = မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယိ ကာမများမှာ နန္ဒာနှင့် သိရိမာ ဖြစ်ကြသည် (အပ၊၂၊၃၂၃-၆။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၆၀-၁၇၀)။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၆ ၅။
ကောဏ္ဍည -ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ ကောဏ္ဍညော ဇိတမာရောယော၊ ပဗောဓကော မဟာဇနံ၊ ကောဝိဒတ္တာဝဟံ သတ္တေ၊ ဝန္ဒေ သော ဒေတု မေဇယံ။
ကောဏ္ဍညဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ကောဏ္ဍညဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ဤကမ္ဘာမှ နောက်ပြန်ရေတွက်သော် လေးအသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတသိန်းထက်၌ သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော တ. မေ. သ. ဒီ-ဘုရားလေးဆူတို့တွင် နောက်ဆုံးလေးဆူမြောက်မှာ ဒီပင်္ကရာဘုရား ဖြစ်သည်။
ဖြစ်တော်စဉ် သရဏင်္ကရာဘုရား ပွင့်ပြီးနောက် အာယုဟာယန ဆုပ်ကပ်ဖြစ်သော အန္တရကပ်တစ်ခု၌ လူတို့၏ သက်တမ်း အနှစ် (၁၀၀,၀၀၀) တစ်သိန်းတမ်းကာလ၌ တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူတို့ပြည် ရမ္မဝတီမြို့ သုဒေဝမင်းကြီးနှင့် သုမေဓာမိဖုရားကြီးတို့မှ ဖွားမြင်သော သားရတနာ မင်းသားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
အလောင်းတော်မင်းသား အရွယ်ရောက်လျှင် ပဒုမာမင်းသမီးနှင့် ထိမ်းမြား၍ ရွှေနန်းစည်းစိမ်ကို နှစ်ပေါင်း (၁၀,ဝဝဝ) တစ်သောင်း စိုးစံခံစားတော်မူသည်။
ကြင်ယာတော် ပဒုမာ မင်းသမီးမှ သားတော် ဥသဘက္ခန္ဓကို မွေးဖွားပြီးနောက် ဥယျာဉ်တော်ထွက်ရာတွင် သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ ဟူသော နိမိတ်ကြီးသုံးပါးကို တွေ့မြင်ကာ ထိတ်လန့်မှု သံဝေဂရ၍ တောထွက်တော်မူသည်။
ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို (၁၀) ဆယ်လ ကျင့်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရကာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ် ဖြစ်တော်မူသည်။
သီတင်းသုံးမှီရာ ဗောဓိပင်မှာ ပိပ္ဖလိရုက္ခ ညောင်ကြတ်ပင်ဖြစ်သည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝက တပည့်ကြီးများမှာ- လက်ျာတော်ရံ ရှင်သုမင်္ဂလထေရ်၊ လက်ဝဲတော်ရံ ရှင်တိဿထေရ် နှစ်ပါးဖြစ်ကြသည်။
အနီးကပ် လုပ်ကျွေးသောရဟန်းကား ရှင်သာဂတထေရ် ဖြစ်သည်။
အဂ္ဂသာဝိကာ အမြတ်ဆုံးတပည့်မကြီးနှစ်ပါးမှာ-လက်ျာတော်ရံ ရှင်မ နန္ဒထေရီ၊ လက်ဝဲတော်ရံ ရှင်မ သုနန္ဒာထေရီ တို့ဖြစ်ကြသည်။
အရပ်တော်မှာ အတောင် (၈၀) ရှိ၍၊ ရောင်ခြည်တော်ကား (၁၂) ယူဇနာ တိုင်တိုင် ထွန်းလင်း၏။
ဂေါတမဘုရားအလောင်း ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် ရမ္မဝတီမြို့တွင်းသို့ ရဟန္တာပေါင်းခြံရံကာ ဆွမ်းခံကြွတော်မူစဉ် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဂေါတမမြတ်ဘုရားအလောင်းတော် သုမေဓာရသေ့သည် ရွှံ့ညွန်ဗွက်တွင် ဘုရားရှင် ချမ်းသာစွာ ကြွနိုင်စေရန် မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို တံတားခင်းပေးသည်။
ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားကား ဤရသေ့ သူမွန်သည် ဤသာရမဏ္ဍကမ္ဘာမှ လေးအသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတို့ကို လွန်သော ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဂေါတမအမည်ရှိသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားစင်စစ် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု နိယတဗျာဒိတ်စကားကို မိန့်ကြားတော်မူသည်။
ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျသတ္တဝါ အများတို့အား တရားရေအေးတိုက်ကျွေး ဟောချွတ်တော်မူခြင်းဟူသော ဗုဒ္ဓကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ခြင်း ကိစ္စပြီးပြည့်စုံသည်။
ဗုဒ္ဓဓမ္မတာအတိုင်း ထိုအချိန်လူ့သက်တမ်း၏ ၅ပုံ၄ပုံအရောက် သက်တော် အနှစ် (၈၀,ဝဝဝ) ရှစ်သောင်းရှိသောအခါ နန္ဒာမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူသည်။
. . . ၄။
ဒီပင်္ကရာ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ ဒီပင်္ကရော ကရော ဒီပံ နရာသဘောတမောပဟံ။
ဒီပံ ဝီရဇံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
ဒီပင်္ကရာဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
သဗ္ဗညု ဘုရားရှင်တို့မည်သည် တက်ကပ်ကမ္ဘာတွင် ပွင့်ထွန်းတော်မူရိုး မရှိကြပေ။
ဆုတ်ကပ်ကမ္ဘာမှသာ ပွင့်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။
အကြောင်းကား တက်ကပ်ကမ္ဘာတွင် လူတို့သက်တမ်းရှည်ကြသဖြင့် အိုနာသေမှု သံဝေဂကိုမရှု မမြင်နိုင်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဆုတ်ကပ်ကမ္ဘာတွင်လည်း အသက် (၁၀၀, ဝဝဝ) တမ်းနှင့် အထက်တွင် ဘုရားပွင့်ရိုးမရှိပေ၊ အိုနာသေခြင်း သံဝေဂကိုမမြင်နိုင်ကြသောကြောင့်တည်း။
ဖြစ်တော်စဉ် ရေဝတမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော် မူပြီးနောက် လူတို့သက်တမ်း(၆၀, ဝဝဝ)တမ်းမှ (၁၀) နှစ်တမ်းအထိဆုတ်ယုတ်သွားသည် တဖန် (၁၀) နှစ်တမ်းမှ အသင်္ချေယျတမ်းထိ တက်ပြီးလျှင် အသင်္ချေယျတမ်းမှ ပြန်ဆုတ်လာရာ လူတို့ သက်တမ်း (၉၀, ဝဝဝ)သို့ရောက်သောအခါ သောဘိတ ဘုရားအလောင်းသည် နတ်ပြည်မှ လူပြည်သို့ဆင်းသက်၍ သုဓမ္မာနေပြည်တော်၌ သုဓမ္မ မင်းကြီး၏ သုဓမ္မာဒေဝီ မိဖုရားကြီးမှ ဖွားမြင်တော်မူ၍ သောဘိတကုမာရသောဘိတ မင်းသားဟု ဆွေတော်မျိုးတော်များက မှည့်ခေါ် ကြသည်။
သောဘိတမင်းသားသည် အရွယ်ရောက်လျှင် မခိလာဒေဝီ (မဏိလာဒေဝီ-မူအချို့ရှိ) မိဖုရားနှင့် ကုမုဒ၊ နာဠိန၊ ပဒုမရွှေနန်း သုံးဆောင်၌ သီဟကုမာရ မင်းသားဖွားမြင်သည်အထိ ရွှေနန်းစည်းစိမ်ကို နှစ်ပေါင်း (၁၀, ဝဝဝ)တိုင်တိုင် ခံစားစံစားတော်မူသည်။
အလောင်းတော်မြတ်သည် ရွှေနန်းစည်းစိမ် ခံစားနေတော်မူစဉ် နိမိတ်ကြီးလေးပါးမြင်တွေ့ ရသောအခါ သံဝေဂထင်၍ စံနန်း ပြာဿာဒ် ယာဉ်ဖြင့် တောထွက်တော်မူခဲ့သည် ယင်းစံနန်း ပြာဿာဒ်ပေါ်မှာပင် ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို (၇) ရက် ကျင့်တော်မူ၍-နာဂဗောဓိရုက္ခ ကံ့ကော်ပင်ကိုအမှီပြုကာ-သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူလျှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားစင်စစ် ဖြစ်တော်မူသည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါးကား- အရှင်အသမထေရ်၊ အရှင်သုနေတ္တထေရ် တို့တည်း။
ဥပဋ္ဌာက အနီးကပ်အလုပ်ကျွေးသောရဟန်းကား-အရှင်အနောမထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ(၂)ပါးကား- အရှင်မနကုလာထေရီ၊ အရှင်မသုဇာတာထေရီတို့တည်း။
မြတ်သောအလုပ်အကျွေးဒါယကာ(၂) ဦးကား-ရမ္မသူဋ္ဌေး၊ သုဒတ္တသူဋ္ဌေးတို့တည်း။
မြတ်သော အလုပ်အကျွေးဒါယိကာမ(၂) ဦးကား-နကုလာ ဥပါသိကာမ၊ မိတ္တ ဥပါသိကာမ တို့တည်း။
သောဘိတမြတ်စွာဘုရားဉာဏ်တော် (အရပ်) မှာ(၅၈)ငါးဆယ့်ရှစ်တောင်မြင့်သည်။
ရောင်ခြည်တော်ကား-စကြဝဠာတိုက် (၁၀, ဝဝဝ)တစ်သောင်းပျံ့နှံ့သည်။
ဂေါတမဘုရားလောင်း ငါတို့၏ ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော် သောဘိတဘုရား လက်ထက်၌ရမ္မဝတီမြို့သား သုဇာတ ပုဏ္ဏားဖြစ်၍ နိယတဗျာဒိတ်ပန်ဆင်ခဲ့သည်။
သောဘိတမြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျများစွာ သတ္တဝါတို့အား တရားအမြိုက်ဆေးတိုက်ကျွေးခြင်း ဗုဒ္ဓကိစ္စပြီးဆုံးသောအခါ လူတို့သက်တမ်း အနှစ်(၇၂, ဝဝဝ) ရှိသောအခါ-သီဟဥယျာဉ်တော် အတွင်း၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံချုပ်ငြိမ်း ဇာတ်သိမ်းတော်မူပါသတည်း။
... ၉။
သောဘိတ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ သောပ္ပိကာနံ ပဗောဓေန္တံ၊ သောဠာရဉာဏဒါယကံ။
သောဘိတံ သန္တိဒံ ဝန္တေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနောဇယံ။
သောဘိတဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
သောဘိတဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ကောဏာဂုံကောဏာဂမန (ပု) [ကနက+အာဂမန။
ကနကာဂမနတော ကောဏာဂမနော နာမ သတ္ထာ လောကေ ဥဒပါဒိ။
တတ္ထ ကကာရဿ ကောအာဒေသံ ကတွာ နကာရဿ ဏာဒေသံ ကတွာ ဧကဿ ကကာရဿ လောပံ ကတွာ နိရုတ္တိနယေန ကနကဿ ကနကာဒိ အာဘရဏဿ အာဂမနံ ပဝဿနံ ယဿ ဘဂဝတော ဥပ္ပန္နကာလေ သော ကောဏာဂမနော နာမ။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၀၁။
] ကောဏာဂုံ မြတ်စွာဘုရား။
ကောဏာဂမနော ဇိနော လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော။
အပ၊၂၊၃၇၃။
မြတ်စွာဘုရားသည် ၂၈-ဆူတွင် ၂၆-ဆူမြောက် ဘုရားဖြစ်သည်။
ဂေါတမ ဘုရားအလောင်းကို ဗျာဒိတ် ပေးတော်မူသော ဘုရား ၂၄-ဆူတွင် ၂၃-ဆူမြောက်ဘုရားဖြစ်၍ (ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၁၈။
စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၅) ဝိပဿီ စသော ၇-ဆူတွင် ၅-ဆူမြောက် ဖြစ်သည် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၃)။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဘုရားငါးဆူတွင် ဒုတိယမြောက် ပွင့်တော်မူသော ဘုရားဖြစ်သည် (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၉၆)။
အနှစ်၃၀၀၀၀-တမ်းတွင် ပွင့်တော်မူသည်။
ခမည်းတော်မှာ သောဘဝတီမြို့သား ယညဒတ္တမည်သော ပုဏ္ဏားဖြစ်၍ မယ်တော်မှာ ဥတ္တရာပုဏ္ဏေးမ ဖြစ်သည်။
သုဘဝတီဥယျာဉ်၌ ဖွားတော်မူသည်။
ဖွားတော်မူသောနေ့၌ ဇမ္ဗူဒိပ်တကျွန်းလုံး မိုးရွာသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ကနကာဂမန ဟု ဆိုလိုလျက် နိရုတ္တိနည်းအရ ကောဏာဂမနဟု အမည်တွင်သည်။
အနှစ် ၃၀၀၀-ကာလပတ်လုံး တုသိတ, သန္တုဿိတ, သန္တုဋ္ဌ အမည်ရှိသော ပြာသာဒ်သုံးဆောင်၌ ရုစိဂတ္တ ပုဏ္ဏေးမ အမှူးရှိသော မောင်းမပေါင်း ၁၆၀၀၀-ခြံရံလျက် လူ့စည်းစိမ် ခံစားတော်မူသည်။
သတ္တဝါဟမည်သော သားတော် ဖွားမြင်တော်မူသောနေ့၌ နိမိတ် ၄-ပါးမြင်တော်မူသဖြင့် ဆင်ယာဉ်ကို စီး၍ တောထွက်တော် မူပြီးလျှင် ရဟန်းပြုသည်။
နောက်လိုက် ယောက်ျား ၃၀၀၀၀-လည်း ဘုရားလောင်း နှင့် အတူ ရဟန်းပြုကြသည်။
၆-လပတ်လုံး “ပဓာနစရိယ”ခေါ် ဒုက္ကရစရိယာ (သာမန် လူတို့ ကျင့်နိုင်ခဲသောအကျင့်)ကို ကျင့်တော်မူ၍ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ အဂ္ဂိသောနပုဏ္ဏား၏ သမီး အဂ္ဂိသောနပုဏ္ဏေးမ လှူဒါန်းသော နို့ဃနာဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးလျှင် ညချမ်းအချိန်၌ ဇဋာတိန္ဒုက မည်သော မုယောခင်းစောင့်လှူဒါန်းသော မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို (ပလ္လင်အလို့ငှါ) အလှူခံတော်မူ၍ ထိုမြက်ရှစ်ဆုပ်ကို ဖြန့်ခင်းအပ်သော ပလ္လင်ထက် ၌ပင် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။
ဗောဓိပင်မှာ ရေသဖန်းပင်ဖြစ်သည်။
မိမိနှင့် အတူ ရဟန်းပြုကြသော နောက်လိုက်ရဟန်း ၃၀၀၀၀-ကို သုဒဿနမြို့အနီး ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်၌ ဓမ္မစကြာတရား ဟောတော်မူသည်။
ထိုတရားပွဲ၌ ကုဋေ ၃၀၀၀၀-အရေ အတွက်ရှိသော နတ်လူပရိသတ်များ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြသည်။
ဘုရားရှင်၏ အရပ်တော်မှာ အတောင် ၃၀-ရှိသည်။
အဂ္ဂသာဝကများမှာ ဘိယျသနှင့် ဥတ္တရဖြစ်၍ အဂ္ဂသာဝိကာများမှာ သမုဒ္ဒါနှင့် ဥတ္တရာဖြစ်ကြသည်။
ဥပဋ္ဌက အလုပ်အကျွေးမှာ သောတ္တိဇ ဖြစ်သည်။
မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယကာ များမှာ ဥဂ္ဂ, သောမဒေဝဖြစ်၍ အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမများမှာ သီဝလာနှင့် သာမာ ဖြစ်ကြသည်။
အပ၊၂၊၃၇၃-၅။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၀၁-၅။
) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၆ ၂၆။
ကောဏဂုံ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ ကောဝိဒံ သိဝ သမ္မာပေ၊ ပရဝါဒေ ပမဒ္ဒနံ။
ကောဏာဂမနံ ဝန္ဒေ ဟံ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
ကောဏာဂမနဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ကောဏာဂမနဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ပြဿဒါးဟူသည် အနက်အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ပျက်စီးခြင်းဖြစ်၏။
ပြဿဒါးဟူသော အရေးအသားသည် အနက်အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ယဉ်ကျေးမှုဌာန ညွှန်ကြားရေး ဝန်ဟောင်း ဦးသာမြတ် ရေးသားအပ်သော မြန်မာစာလုံးပေါင်း အဘိဓာန်ချုပ်ခေါ် မြန်မာစာရေးထုံးကျမ်း (ဒုတိယနှိပ်ခြင်း) စာမျက်နှာ ၂၃၈ တွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထား၏။
ပြဿဒါးသည် သင်္သကြိုက်သက်စကား ဗျတ္တ =ဗျသ တ = ဗျသတားရက်၊ မြန်မာမှုနှင့် ပျသတား '' ရေးထုံးများကိုလည်း တွေ့ဘူး၏။
ပြဿဒါးဟူသော အရေးအသားသည် အဓိပ္ပာယ်မရှိချေ။
မြန်မာတို့၏ နေ့ရက်များအပေါ် သင်္ကာရနံမကင်းသောခံစားမှုအဖြစ် ပြဿဒါးမလွတ်သောကိစ္စများ ပြဿဒါးနေ့ရက်များဟုရှိရာ ပြဿဒါးဟူသည် အနက်အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်သည်။
ပြဿဒါး ရက်ရှိသကဲ့သို့ပင် ရက်ရာဇာ၊ ဝါရမိတ္တု စသော နေ့ရက်အမျိုးအစားများလည်း သတ်မှတ်ထားရှိကြသည်။
တောင်ပေါက်မှတ်စုမှ ဆောင်ပုဒ် (က) ဗျတ္တ-ပဒ၊ ဖျက်ခေါ်ထ၊ မှတ်ကြ-ဗျသတား။
(ခ) ပါကတ-ဗျာကရဏ၊ နည်းအရ၊ ခေါ်ထယင်းစကား။
(ဂ) ခေါ်မာဂဓ၊ ပါဂယ။
ဗျတ္တ ဝတ္တ ဗား။
(ဃ) ပျက်စီးအနက်၊ ဤအချက်၊ မှတ်လျက်အမြဲထား။
ပါကတ =ပါဂယ = ပြာကြိုက် == ပြာကရိုက်ဘာသာ။
ပြဿဒါးရက်ရွေးနည်း တမာ-သရက်-အင်ကြင်း-ဆူးရစ်၊ လေးလ စဉ်လစ်၊ ပြဿဒါးဖြစ်။
တန်ခူးလကို တမာ၊ ကဆုန်လကို သက်ရင်းစသည်ဖြင့် လေးလစီရေန္ထ ဝါခေါင်လ၊ နတ်တော်လကျလျှင် တမာကပြန်ရေ၊ ပြဿဒါးနေ့၊ ပြဿဒါးအရပ်သို့ သွားလျှင် သာန္ထခိုက်သည်။
ကြွင်းအရပ်မှာ မထောင်းတာဟု ဆရာတို့ ဆိုကုန်ကြ၏။
(သုတသန္နိစယကျမ်း) တစ်နည်းပြဿဒါးရက်ရွေးနည်း တန်ခူး ဝါခေါင်၊ တိမ်တောင် ထွန်းပေါ်၊ လ နတ်တော်၊ မလျော် မြွေနှင့်ကြွက်။
ကဆုန် တော်သလင်း၊ ပြာသိုတွင်း၊ ဆင်မင်းဗုဒ္ဓါ၊ ရက်သောကြာ။
လမှာနယုန်၊ ကျွတ်တုံ သီတင်း၊ နှင်းဆွတ် စိုရွှဲ၊ တပို့တွဲ။
ကြဉ်ဖဲကြလေ၊ တနင်္ဂနွေ-တနင်္လာ ရက်နှစ်ဖြာတည်း။
ဝါဆိုတန်ဆောင်မုန်း၊ ပူးတုံတပေါင်း၊ မကောင်းခြင်္သေ့၊ ဟိုင်းကိုတွေ့။
အထက်ပါ ပြဿဒါးရက်ရွေးနည်းကား ဝါထပ်သောနှစ်များတွင် ပထမဝါဆိုနှင့် ဒုတိယဝါဆိုတွင် ပြဿဒါးရက်များ ဖြစ်သော၊ အင်္ဂါနှင့် ရာဟုနေ့များသည် နှစ်လလုံးတူညီ၏။
အကယ်၍ ပြက္ခဒိန်တော် ပညာရှိအဖွဲ့မှာ သဘောကွဲလွဲမှုဖြင့် ဝါထပ်နှစ် မညီညွတ်ရှိနေလျှင်၊ ဤပြဿဒါးရက်ရွေးနည်းမှာလည်း အလွဲလွဲအချော်ချော်ဖြစ်သည်။
ထိုအတွက် မြန်မာလနှင့် ယှဉ်သော ပြဿဒါးရက်ရွေးနည်းများ မူမှန်မဟုတ်နိုင်။
တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်မိဿရာသီအဝင်မှစန္ထ၊ ယင်းသည့်ရာသီ၌ရှိစဉ် အတွင်း၌သာ ကြာဿပတေးနှင့် စနေနေ့ များသည် ပြဿဒါးရက်များ ဖြစ်ကြ၏။
ပြိဿရာသီ၌ရှိသော ရက်များတွင်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် သောကြာသည် ပြဿဒါးဖြစ်၏။
မေထုန်။
တနင်္ဂနွေနှင့် တနင်္လာ ပြဿဒါးဖြစ်၏။
ကရကဋ်။
အင်္ဂါ - ရာဟု ပြဿဒါးဖြစ်၏။
သိဟ်။
ကြာဿပတေး - စနေ ပြဿဒါးဖြစ်၏။
ကန်။
ဗုဒ္ဓဟူး - သောကြာ ပြဿဒါးဖြစ်၏။
တူ။
တနင်္ဂနွေ - တနင်္လာ ပြဿဒါးဖြစ်၏။
ဗြိစ္ဆာ။
ဓနု။
မကာရ။
ကုံ။
မိန်။
မြန်မာပြက္ခဒိန်သည် နေသွားနှင့် မကိုက်ညီချေ။
တန်ခူးလမှစ၍ တပေါင်းလအထိ ၃၅၄ ရက်ရှိ၏။
နေသွားနှစ်၊ သို့မဟုတ် သက္ကရာဇ်နှစ် တစ်နှစ်တွင် ၃၆၅ ၁/၄ ရက်ရှိ၏။
သင်္ကြန်တက်ရက်သည် နေသွားနှစ်၏ နှစ်ဆန်းဖြစ်၏။
တနင်္ဂနွေဂြိုဟ် မိဿရာသီ ဝင်သည့်အချိန်ဖြစ်၏။
အိမ်သုံးပြက္ခဒိန်မူကား တန်ခူးလဖြစ်၏။
သို့သော် နှစ်ဆန်းရက်နှင့် မကိုက်ညီချေ။
၁၃၂၁ ခုနှစ်တန်ခူးလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက် ဖြစ်သည်။
၁၃၂၂ ခုနှစ်တန်းခူးလဆုတ် (၆) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်း တစ်ရက်ဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် တန်ခူးလဆန်း ၁ ရက်နေ့မှ စန္ထတန်ခူးလဆုတ် (၅) ရက်အတွင်းတွင်၊ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်သည် မိန်ရာသီတွင် တည်ရှိခြင်းကြောင့် အင်္ဂါနှင့် ရာဟုနေ့များသည်သာ ပြဿဒါးရက်များဖြစ်ရမည်။
တန်ခူးလဆုတ် ၆ ရက်နေ့မှ စန္ထ၊ ကဆုန်လဆုတ် (၆) ရက်နေ့အတွင်း၌မူကား၊ ကြာဿပတေးနှင့်စနေနေ့များသာလျှင် ပြဿဒါးရက်များ ဖြစ်ရမည်။
အိမ်သုံးပြက္ခဒိန်၌မူကား တန်ခူးလဆန်း ၁ ရက်နေ့မှစန္ထ တန်ခူးလဆုတ် ၁၄ ရက်ထိ ကြာဿပတေးနှင့်စနေသည် ပြဿဒါးနေ့များဖြစ်ကြ၏။
ထိုအတွက် သင်္ကြန်တက်ချိန်မှ ပထမရက်ပေါင်း ၃ဝ ကျော်အတွင်း၌ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်သည် မိဿရာသီအတွင်း၌ ရှိခြင်းကြောင့်ပြဿဒါးရက်များအဖြစ်ဖြင့် ကြာဿပတေးနှင့် စနေနေ့များတွင်သာ ရှောင်လျှင် ပိုမိုန္ထယုတ္တိရှိသည်။
ဒုတိယရက် ၃ဝ အတွင်း၌တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်သည် ပြိဿရာသီအတွင်း၌ ရှိခြင်းကြောင့် ဗုဒ္ဓဟူးနှင့်သောကြာနေ့ကို ပြဿဒါးနေ့များ အဖြစ်ဖြင့် ရှောင်လျှင် ပိုန္ထယုတ္တိရှိမည်။
တနင်္ဂနွေဂြိုဟ် မိဿပြိဿ မေထုန်စသည့် ရာသီများသို့ ဝင်သည့်နေ့ရက်များကို သိလိုလျှင်၊ နှစ်စဉ်ထုတ်ဝေသော သံဒိဌနေ့စဉ် ဂြိုဟ်သွားပြက္ခဒိန်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သိနိုင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ) ပြဿဒါးရက်များ ပြိဿရာသီ၏ ရက်များတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် သောကြာသည် ပြဿဒါး ဖြစ်သည်။
မေထုန်ရာသီ၏ ရက်များတွင် တနင်္ဂနွေ နှင့် တနင်္လာသည် ပြဿဒါး ဖြစ်သည်။
ကရကဋ်ရာသီ၏ ရက်များတွင် အင်္ဂါနှင့် ရာဟု သည် ပြဿဒါး ဖြစ်သည်။
သိဟ်ရာသီ၏ ရက်များတွင် ကြာသပတေးနှင့် စနေသည် ပြဿဒါးဖြစ်သည်။
ကန်ရာသီ၏ရက်များတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် သောကြာသည် ပြဿဒါးဖြစ်သည်။
တူရာသီ၏ရက်များတွင် တနင်္ဂနွေနှင့် တနင်္လာသည် ပြဿဒါးဖြစ်သည်။
ဗြိ စ္ဆာရာသီ၏ရက်များတွင် အင်္ဂါနှင့် ရာဟုသည် ပြဿဒါး ဖြစ်သည်။
ဓနုရာသီ၏ရက်များတွင် ကြာသပတေးနှင့် စနေသည် ပြဿဒါး ဖြစ်သည်။
မကာရ ရာသီ၏ ရက်များတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် သောကြာသည် ပြဿဒါးဖြစ်သည်။
ကုံရာသီ၏ရက်များတွင် တနင်္ဂနွေနှင့် တနင်္လာသည် ပြဿဒါး ဖြစ်သည်။
မိန်ရာသီ၏ ရက်များတွင် အင်္ဂါနှင့် ရာဟုသည် ပြဿဒါးဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်တွင် ရဟန်းတော်တစ်ပါးက ဘုရားရှင်ထံတော်သို့ ချဉ်းကပ်ပြီးနောက် ဘုရားရှင်ကို ဤကဲ့သို့ မေးမြန်းလျှောက်ထားတော်မူ၏ –– “မြတ်စွာဘုရား ...အဝိဇ္ဇာ အဝိဇ္ဇာဟု ပြောဆိုနေပါသည် မြတ်စွာဘုရား၊ အဘယ်ကို အဝိဇ္ဇာဟုခေါ်ဆိုပါသလဲ မြတ်စွာဘုရား? အဘယ်မျှသော အတိုင်းအရှည်ဖြင့် အဝိဇ္ဇာသို့ရောက်ရှိနေသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဟု ခေါ်ဆိုပါသလဲ မြတ်စွာဘုရား?” .. ဤသို့ ထိုရဟန်းတော်က မြတ်စွာဘုရားအား မေးမြန်းလျှောက်ထား၏၊ ဤသို့ မေးမြန်းလျှောက်ထားသည့်အခါ ဘုရားရှင်က အောက်ပါအတိုင်း အဖြေပေးတော်မူ၏ ..။
အဝိဇ္ဇာ “ချစ်သား ရဟန်း ... ၁။
ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားကို သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မှု၊ ၂။
ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားကို သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မှု၊ ၃။
ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓအရိယသစ္စာတရားကို သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မှု၊ ၄။