kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန်(၁၉၉၉) ဒီကျောက်စာတွေကို ကူသိုလ်တော် ဘုရားကြီးရဲ့ ပထမ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းမှာ ၄၂ ချပ်၊ ဒုတိယ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းမှာ ၁၆၈ ချပ်၊ တတိယ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းမှာ ၅၁၉ ချပ်၊ ကျောက်စာတစ်ချပ်ကို သီဟိုဠ် စွယ်တော်ကြုတ်ပုံ အုတ်ပြာသာဒ် တစ်ခုစီအတွင်းမှာ မြေဝင်တစ်တောင်ထားပြီး အခိုင်အမာ စိုက်ထူထားပါတယ်။
ပထမ မဟာရံတံတိုင်းအတွင်းက အင်္ဂါထောင့်မှာတော့ ပိဋကတ်တော်သုံးပုံ ပါဠိတော်တွေကို ကျောက်ထက် အက္ခရာ တင်တဲ့အကြောင်း သံပိုင်းမော်ကွန်းနိဂုံး ကျောက်စာကြီးတစ်ချပ်ရေးထိုးစိုက်ထူထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကျောက်စာပေါင်း ၇၃၀ ပါ။
အဲဒီစာရင်းမှာ မပါတဲ့ နောက်တိုးကျောက်စာ ၃ ချပ်လည်း ရှိပါတယ်။
အဲဒါက ပထမတံတိုင်းအတွင်း တနင်္ဂနွေထောင့်မှာပါ။
မင်းတုန်းမင်းကြီး လှူသွားခဲ့တဲ့ အလှူတော်တွေက ကုန်ငွေတွေကို စာရင်းတင်ပြီး ငွေသင့်ပေါင်း ၂၂ ကုဋေနဲ့ ၆ သန်းဖိုးမျှ ရှိတယ်လို့ တင်ပြတဲ့ အလှူတော်စာရင်းကျောက်စာ ၃ ချပ် ဂူကြီး ၂ ဂူအတွင်းမှာ စိုက်ထူထားတာပါ။
ဒီကျောက်စာတွေကတော့ ကြေးမြင်မိဘုရားကြီးက တိုက်တွန်းလို့ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်ကရေးပြီး ၁၂၈၃ ခုနှစ်ကမှ စိုက်ထူထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစာအုပ်၊ လူထုဒေါ်အမာ ၁၉၇၃ အောက်တိုဘာ။
၂ တည်ဆောက်ခြင်း သက္ကရာဇ် ၁၂၂၁ ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့ ည ၂ ချက်တီးကျော်တွင် မန္တလေးမြို့တော် ကို ပန္နက်ချရာတွင် တပြိုင်နက်တည်း အုတ်မြစ် ပန္နက်ချသော ၇ ဌာန အနက် ( ၇ ဌာနကား မြို့တော် ကျုံးတော် မဟာလောကမာရဇိန်စေတီတော် သိမ်တော်ကြီး မဟာအတုလဝေယန်ကျောင်းတော် ပိဋကတ်တိုက်တော် သုဓမ္မာဇရပ်တော် တို့ဖြစ်သည် ) မဟာ လောကမာရဇိန် စေတီတော်လည်း ပါဝင်လေသည်။
ထို့နောက် ကဆုန်လဆုတ် ၆ ရက်နေ့တွင် ၇ ဌာန ကို အုတ်စီ ခင်းရလေသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီး စေတီတော် တည်သည့် ကာလတွင် သီဟိုဠ်ကျွန်း ကဏ္ဏတိတ္ထမြို့မှ ရဟန်းတော် ၂ ပါး သိမ်ကိစ္စ ဝါဒကွဲပြားသဖြင့် အဆုံးဖြတ်ခံရန် မန္တလေးနေပြည်တော်သို့ ကြွချီ လာရာ ရဟန်းတော်များ အပြန်တွင် အတွင်းတော်မြဲ ဦးကြီး ဥပုသ်တော်ခေါင်း ဦးမွှေးနှင့် ဦးအောင်ထွန်း တို့ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း သို့ စွယ်တော် ပင့်ထည့်လိုက်၍ စွယ်တော်ပွားတစ်ဆူ ပင့်ဆောင်လာခဲ့သဖြင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ် တပေါင်းလဆုတ် ၁ ရက်နေ့တွင် စေတီတော်၌ ဌာပနာလေသည်။
ရတနာစေတီများနှင့် ဓာတ်တော်များ ဗောဓိရွက် စသည်တို့ကိုလည်း ဌာပနာလေသည်။
၁၂၂၄ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင် မဟာရံတံတိုင်း ၃ ထပ်နှင့် စေတီတော်ကြီး ပြီးစီး၍ လပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့တွင် ထီးတော်တင်ကာ မဟာလောက မာရဇိန် စေတီတော်ဟူ၍ ဘွဲ့သမုတ်လေသည်။
ထို့နောက် မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ၁၂၃၃ ခုနစ် တွင် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာ တင်တော်မူရာ ၁၂၂၂ ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း ၁ ရက်နေ့က စတင်ထုလုပ်ခဲ့သော ပိဋကတ် ကျောက်စာချပ်များကို စေတီတော်၏ ပထမ ဒုတိယ တတိယ တံတိုင်းအတွင်း ၌ ဂူစေတီများတည်၍ သွင်းနှံ စိုက်ထူခဲ့လေရာ ကျောက်စာချပ်နှင့် စေတီ ၇၂၉ ဆူရှိလေသည်။
စေတီတော်မှာ ဉာဏ်တော် ၅၁ တောင် ၁ မိုက် ၄ သစ် ဖိနပ်တော်အခင်း ၆၅ တောင်ရှိ၍ မြောက်မျက်နှာတို့တွင် မူလတည်စက အုတ်ဇရပ် ၃၆ ဆောင်ပါ ဆောက်လုပ်ထားခဲ့၍ ယခုအခါ ပျက်စီးပျောက်ကွယ်ခဲ့လေသည်။
ကာတွန်း ကံချွန် (၄ ဧပြီ ၁၉၄၆ - ၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၀၉) သည် မန္တလေးသား ပန်းချီဆရာ၊ ကာတွန်းဆရာ နှင့်စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် စာအုပ်ပေါင်း (၇၃)အုပ်၊ ဗွီဒီယို (၃)ကား၊ ကာတွန်းပေါင်းများစွာ ရေးဆွဲခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ကာတွန်း ကံချွန် သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၄) ရက် တွင် မန္တလေးမြို့ ၌ အဘ ဦးဘဌေး နှင့် အမိဒေါ်အေးရွှင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
နာမည်အရင်းမှာ ကံချွန် ပင် ဖြစ်သည်။
မွေးချင်းညီအစ်ကို သုံးဦးရှိပြီး၊ညီအကိုများမှာ ကာတွန်း ဗိုလ်မောင်၊ ဓာတ်ပုံ လှဝင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
ကာတွန်းကံချွန်တို့ ညီအစ်ကိုများသည် အစ္စလာမ် ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့ အမှတ်(၃)အ.ထ.ကတွင် အထက်တန်းထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ကာတွန်း ကံချွန်သည် ၁၉၆၃-၁၉၆၄-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးအနုပညာကျောင်း၌ ပန်းချီသင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဆရာကြီး ဦးကံညွန့်၊ ဦးချစ်မြဲ၊ ဦးအေးကျော်တို့ထံတွင် သင်ယူခဲ့သည်။
“မိ၊ မော်၊ မေ၊ မ” ကာတွန်းများရေးဆွဲခဲ့သူ ကာတွန်းဝင်းမောင်သည် ကာတွန်းကံချွန်၏ ဆရာရင်းဖြစ်သည်။
သူ၏ ပထမဆုံး ကာတွန်းမှာ ၁၉၆၉-ခု၊ အောက်တိုဘာလ ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် ဖော်ပြခံခဲ့ရပြီး၊ ကြေးမုံ၊ ဗိုလ်တထောင်၊ လုပ်သား သတင်းစာများနှင့် ရှုထောင့် ဂျာနယ်၊ သတင်းဂျာနယ် တို့တွင် ကာတွန်းများ ရေးသားခြင်း၊ အလားတူ မိုးဝေ၊ ချယ်ရီ၊ ကလျာ၊ မဟေသီ စသည့်မဂ္ဂဇင်းများနှင့် မန္တလေးထုတ် ဂျာနယ်အများစုတွင်လည်း ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကာတွန်းများ ရေးသားခဲ့သည်။
သူသည် ပထမဆုံးဝင်ပြိုင်သည့် ရှုထောင့်ဂျာနယ်ကာတွန်း နှင့် ဦးဘဂျမ်းကာတွန်း တို့၌ ပထမဆုများ ရရှိခဲ့သည်အထိ ကာတွန်း လက်ရာမြောက်သည်။
စာရေးဆရာဘဝ ကာတွန်းကံချွန် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီးသည့် စာအုပ်ပေါင်း ၇၃ အုပ်ရှိပြီး၊ နာမည်ကျော် စာအုပ်များထဲတွင် ခေတ်ကျောင်းသား၊ ကြားဖူးနားဝ ပုံပြင်များ၊ မန္တလေးမြို့က လူတွေအကြောင်း၊ အပျိုစင်တို့ သိသင့်သမျှ (၁) (၂) ၊ အမျိုးသားတို့ သိဖို့ မိန်းမတို့ အကြောင်း၊ စီးပွားရေး ဟာသ စသည့် စာအုပ်များမှာ လူသိများသည်။
သူ၏ ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ ဖြစ်ကြသည့် ဘ၊ ဘွားစွာ၊ ကိုပါရာနှင့် ကျော်မင်းဟန်တို့ကိုလည်း လူသိများသည်။
ဘ၊ ဖွားစွာ၊ ကိုပါရာ၊ ကျော်မင်းဟန် အမည်ရှိ ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ ပါဝင်သော ကာတွန်းဇာတ်လမ်းများကို ပုံပမာ၊ ရုပ်စုံကမ္ဘာ၊ တွတ်ပီကမ္ဘာ အစရှိသည့် ကာတွန်းရုပ်စုံများတွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် အဆိုပါ ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ ပါဝင်သော လုံချင်းကာတွန်းစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သေးသည်။
ကာတွန်း ကံချွန်သည် ကာတွန်း၊ သရုပ်ဖော်ပုံ၊ ပန်းချီ တို့ ရေးဆွဲခြင်း အပြင် ဝတ္တု၊ ဆောင်းပါး၊ သရော်စာ တို့ကို ရေးသားခဲ့ပြီး ဗီဒီယို၊ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာလည်း လုပ်ခဲ့ဖူးသည်။
မန္တလေးမြို့ဝန်းကျင်တွင် ဗွီဒီယို (၃) ကားခန့် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် လေဘာတီမမြရင် နှစ် (၁၀၀) ပြည့် အငြိမ့်ဗွီစီဒီအခွေမှာ ပရိသတ်အကြား အပျံ့အနှံ့ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊စိန်စိန်ဦးဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
thumb|သူ၏ နောက်ဆုံးပန်းချီပြပွဲတွင် ဆရာကံချွန်တက်ရောက်စဉ်(၁၅-၈-၂၀၀၉) ကိုယ်ပိုင်ပန်းချီပြခန်း သူသည် ကိုယ်ပိုင်ပန်းချီပြခန်းကို ၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဆရာကံချွန်သည် အသည်းကင်ဆာဝေဒနာဖြင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်၊နေ့လယ်ပိုင်း ၃နာရီခွဲ တွင် မန္တလေးမြို့ ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မကွယ်လွန်မီ နာရီပိုင်းအလိုက မန္တလေးမြို့ Oriental House တွင် ကျင်းပသည့် ၎င်း၏ ကာတွန်း ကံချွန် တစ်ကိုယ်တော်ပြပွဲ ၂၀၀၉ ပန်းချီပြပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့သေးပြီး၊နေအိမ်သို့ရောက်အပြီးမှ ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သောစာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁ခေတ်ကျောင်းသား၁၉၈၈ ၂အချစ်ရွှေရတုနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ ၁၉၉၀ ၃လမ်းပေါ်ကပီတိနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ၁၉၉၄ ၄ကယ်တင်ရှင်ပေါင်း သောင်းခြောက်ထောင် ဝတ္တုတို ၁၉၉၅ ၅အပျိုစင်တို့သိဖို့ ယောက်ျားတို့အကြောင်း(၁) ၁၉၉၅ ၆ အပျိုစင်တို့သိဖို့ ယောက်ျားတို့အကြောင်း (၂) ၁၉၉၆ ၇ခင်ဗျားပေါင်းတစ်ထောင် ကျွန်တော်ပေါင်းတစ်သိန်း၁၉၉၆ ၈ ဘနှစ်ကိုယ်ခွဲ (ဝတ္တုရှည်) ၁၉၉၇ ၉တို့တော့မယ် ဆိတ်တော့မယ် (ဝတ္တုရှည်) ၁၉၉၇ ၁၀အပျိုစင်တို့သိသမျှ (၁)၁၉၉၇ ၁၁ ကိုယ်ပိုင်ဟာသ၁၉၉၇ ၁၂ရယ်စရာ၊ ပြုံးစရာ၊ ကြည်နူးစရာ (ကံချွန်+စိန်စိန်ဦး)၁၉၉၇ ၁၃ဟာသဘဏ် ရယ်စရာပုံပြင်များ၁၉၉၈ ၁၄အပျိုစင်တို့ဖတ်ဖို့ ကာတွန်းများ၁၉၉၈ ၁၅အပျိုစင်တို့သိဖို့ ယောက်ျားတို့အကြောင်း (၃)၁၉၉၉ ၁၆ဘီလျံနာ (ဟာသဝတ္တုရှည်)၁၉၉၉ ၁၇ကြားဖူးနားဝ ဟာသပုံပြင်များ (၁)၂၀၀၀ ၁၈ကြားဖူးနားဝ ဟာသပုံပြင်များ (၂)၂၀၀၀ ၁၉လူငယ်တွေဖတ်ဖို့ ရွှေဆောင်းပါးများ၂၀၀၀ ၂၀ကံချွန့်လက်သံတညံညံ ၂၀၀၀ ၂၁ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ဟာသဝတ္ထုတိုများ၂၀၀၁ ၂၂မောင်ခေါ်ချင်ပါတယ် ကိုကိုခေါ်ချင်ပါတယ် (ဝတ္တုရှည်)၂၀၀၁ ၂၃ကြားဖူးနားဝ ဟာသပုံပြင်များ (၃) ၂၀၀၂ ၂၄ကြားဖူးနားဝ ဟာသပုံပြင်များ (၄) ၂၀၀၂ ၂၅ပရိသတ်ကြီးခင်ဗျား၂၀၀၂ ၂၆ကံချွန်ပြောချင်တဲ့ စကား၂၀၀၂ ၂၇အမြင်လောက လောကအမြင်၂၀၀၂ ၂၈ဒိုးဒိုးဒေါက်ဒေါက် ဟာသများ၂၀၀၂ ၂၉အင်တာဖြီးနဲ့ ဆိုင်ဆိုင်မဆိုင်ဆိုင် (ဆောင်းပါး) ၂၀၀၂ ၃၀ဒါကဒီလိုရှိတယ် ဟိုဟာက ဟိုလိုရှိတယ် (ဆောင်းပါး) ၂၀၀၂ ၃၁ကြားဖူးနားဝ ဟာသပုံပြင်များ (၅)၂၀၀၃ ၃၂အပ်ချလောင်း (ဝတ္တုရှည်)၂၀၀၃ ၃၃စီးပွားရေးဟာသ(၁)၂၀၀၃ ၃၄ဟာသလောက၂၀၀၃ ၃၅အပျိုစင်တို့ သိသင့်သမျှ (၂)၂၀၀၃ ၃၆စီးပွားရေးဟာသ(၂) ၂၀၀၄ ၃၇ရယ်စရာတွေ (ဟာသဝတ္တုတိုများ)၂၀၀၄ ၃၈လွမ်းတတ်ရင်တော့ လွမ်းချင်စရာ ၂၀၀၄ ၃၉တိမ်စင်သောနေ့ နှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ၂၀၀၄ ၄၀မန္တလေးမြို့ကလူတွေအကြောင်း (ဆောင်းပါးများ)၂၀၀၄ ၄၁အသက်ရှည်ဆေး ဟာသများ(၁) ၂၀၀၄ ၄၂ဘဝကို ပုံဖော်ဖို့၂၀၀၄ ၄၃ဘဝအတွေ့အကြုံ အတွေးအခေါ်အယူအဆ ၂၀၀၄ ၄၄စီးပွားရေးဟာသ(၃)၂၀၀၅ ၄၅လူပျိုကြီးကိုဘညွန့် (ဟာသဝတ္တုရှည်) ၂၀၀၅ ၄၆အသက်ရှည်ဆေး ဟာသများ(၂) ၂၀၀၅ ၄၇ဆူးလှည်းနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆောင်းပါးများ ၂၀၀၅ ၄၈အပျိုစင်တို့သိဖို့ ယောက်ျားတို့အကြောင်း (၃)၂၀၀၆ ၄၉ကိုသစ္စာ မဖော့ သရော်စာဝတ္တုတိုများ (၂၀၀၆-ခု)၂၀၀၆ ၅၀လမ်းပေါ်က ဟာသများ၂၀၀၆ ၅၁သတင်းထောက်ကြီး ဦးလူရှုပ် ၂၀၀၆ ၅၂ပန်သူလေးမို့ ၂၀၀၆ ၅၃စိတ်ကြိုက်ဟာသများ၂၀၀၆ ၅၄ဖတ်စရာဟာသနှင့် အခြားရယ်စရာပြုံးစရာများ၂၀၀၆ ၅၅လူပြက် (ဝတ္တုရှည်) ၂၀၀၇ ၅၆ ရသစုံ ဟာသ၂၀၀၈ ၅၇ရယ်ရတယ်၂၀၀၈ ၅၈နေပျော်တဲ့ဘဝတည်ဆောက်နိုင်ရေး စာတမ်းသုံးစောင် ၂၀၀၈ ၅၉ဟာသညွန့်ပေါင်း၂၀၀၈ ၆၀ငယ်မူပြန်အချစ်၂၀၀၈ ၆၁လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ဟာသများ၂၀၀၈ ၆၂ဟာသသောင်းပြောင်း ၂၀၀၈ ၆၃အမျိုးသားတို့ သိဖို့ မိန်းမတို့အကြောင်း ၂၀၀၈ ၆၄တွေးကြည့်၂၀၀၈ ၆၅ စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်ပါတဲ့အရွယ်၂၀၀၈ ၆၆ဘောလုံးဟာသ၊ ဟာသခရီးသည် ၂၀၀၈ ၆၇ဆေးခန်းထဲက ဟာသ ၂၀၀၉ ၆၈ဈေးကွက်ထဲက စီးပွားရေးအယူအဆများ၂၀၀၉ ၆၉အချစ်ဟာသ၂၀၀၉ ၇၀ဟာသလက်သုပ်၂၀၀၉ ၇၁ပွမ်ပွမ်မြည်သော ဟာသများ၂၀၀၉ ၇၂အရိပ်ပြစာစုများ၂၀၀၉ ၇၃အတွေးတစ်လှမ်း၂၀၀၉ ကာတွန်း ကံချွန် တစ်ကိုယ်တော်ပြပွဲ ၂၀၀၉ ပန်းချီပြပွဲ လက်ကမ်းစာစောင်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာမွတ်စလင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကျည်စိုးမင်း (ခန့်မှန်း ၁၀၀၀–၁၀၃၈) သည် ပုဂံခေတ်တွင် ၁၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၀၃၈ ခုနှစ်အထိ နန်းတက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများအဆိုအရ ကျည်စိုးမင်းသည် ညောင်ဦး စောရဟန်း၏ သားတော် ဖြစ်သော်လည်း ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်းက ကျွေးမွေးပြုစုခဲ့သည်။
ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်းသည် ညောင်ဦးစောရဟန်း၏ မိဖုရားခေါင်သုံးပါးကို လက်ထပ်ခဲ့ရာ မိဖုရားနှစ်ပါးမှာ ကိုယ်ဝန်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ကျည်စိုးနှင့် စုက္ကတေးတို့ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
စုက္ကတေးနှင့် ကျည်စိုးတို့ကို ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်းက သားအရင်းကဲ့သို့ ကျွေးမွေးပြုစုခဲ့သည်။
သားတော်နှစ်ပါး အရွယ်ရောက်သောအခါ စုက္ကတေးမင်းသား၏ အကြံနှင့် ကျည်စိုးမင်းသားတို့ ပူးပေါင်းကာ ကျောင်းဆောင်တစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပြီး ကျောင်းတော် ရေစက်ချအလှူ၌ သာဓုခေါ်ပေးရန် မင်းကြီးကို ဖိတ်ကြားရာ ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူမင်းလည်း ကြွရောက်လေသည်။
ကျောင်းရောက်လျှင် သီတင်းသုံးမည့် ပုဂ္ဂိုလ်မတွေ့သဖြင့်မေးရာ မင်းကြီးပင်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ နန်းချလိုက်လေသည်။
ထို့နောက် ကျည်စိုးမင်းသား နန်းတက်ခဲ့သည်။
ကျည်စိုးမင်းသား ၆-နှစ်မျှ ထီးနန်းစိုးစံပြီးနောက် တစ်နေ့ မုံရွာအနီး တောကစားထွက်ရင်း သမင်တစ်ကောင် ရေသောက်နေသည်ကို တွေ့သဖြင့် အသာချောင်းမြောင်း နေလေသည်။
ထိုစဉ်အတွင်း တောလိုက်မုဆိုးတစ်ဦးကလည်း ယင်းသမင်ကို တောစပ်ချုံပုတ် တစ်နေရာမှ ချောင်းမြောင်းနေလေသည်။
သမင်သည် ကျည်စိုးမင်းသားအား တွေ့သည်နှင့် ရုတ်တရက်လန့်၍ ပြေးရာ မုဆိုးပစ်လိုက်သည့်မြားက ကျည်စိုးမင်းကို ထိမှန်လျှက် နတ်ရွာစံရလေသည်။
နတ်ရွာစံပြီးနောက် ရိုးမရှင်မင်းခေါင် နတ် အဖြစ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။
Harvey 1925: 19 ပုဂံနေပြည်တော်တွင် ကျည်စိုးမင်း၏ သတင်းကို ညီတော် စုက္ကတေးမင်းသားက ဖုံးဖုံးဖိဖိပြုကာ ထီးနန်းကို ဆက်ခံလေသည်။
တင်နိုင်တိုး ၏ ပုဂံရွှေပြည်မှ သူရဲကောင်းများ ၂၀၀၆-ခု၊ ဧပြီလ ရက်စွဲများ ကျည်စိုးမင်း၏ ဘဝသက်တမ်းနှင့် နန်းတက်ချိန်များကို ရာဇဝင်ကျမ်းများက အမျိုးမျိုး မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
Maha Yazawin Vol. 1 2006: 347 သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်ကို ပုဂံခေတ်ကာလအတွက် အတိကျဆုံးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
(Maha Yazawin 2006: 346–349): Among the four major chronicles, only Zatadawbon Yazawin's dates line up with Anawrahta's inscriptionally verified accession date of 1044 CE. (Aung-Thwin 2005: 121–123): In general, Zata is considered "the most accurate of all Burmese chronicles, particularly with regard to the best-known Pagan and Ava kings, many of whose dates have been corroborated by epigraphy." အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားသည် ထင်ရှားသော ရာဇဝင်ကျမ်းလေးစောင်တွင် ဖော်ပြထားသော ရက်စွဲများ ဖြစ်သည်။
ကျည်စိုးမင်း စိုးစံချိန်ကို ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်ကျမ်းက ၁၇ နှစ်ဟု ဖော်ပြထားပြီး ကျန်ကျမ်းများက ၆ နှစ်ဟု ဖော်ပြသည်။
ဇာတာတော်ပုံတွင် ကျည်စိုးမင်းလွန်ပြီးနောက် နန်းတက်သော စုက္ကတေးမင်း၏ နန်းသက်ကို ၆ နှစ်ဟု ဖော်ပြသည်။
ရာဇဝင်ကျမ်း မွေးဖွား–ကွယ်လွန် အသက် အုပ်စိုးကာလ ထီးနန်းသက် ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင် ၁၀၀၀–၁၀၃၈ ၃၈ ၁၀၂၁–၁၀၃၈ ၁၇ မဟာရာဇဝင်ကြီး ၉၅၀–၉၇၇ ၂၆ ၉၇၁–၉၇၇ ၆ ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း နှင့် မှန်နန်း ရာဇဝင် ၉၆၄–၉၉၂ ၂၇ ၉၈၆–၉၉၂ ၆ မှန်နန်း (ပြန်လည်ညှိ) ၉၉၂–၁၀၂၀ ၂၇ ၁၀၁၄–၁၀၂၀ ၆ မှတ်စု ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:ပုဂံခေတ် Category:ပုဂံမင်းဆက် Category:မြန်မာ ဘုရင်များ။
ကျို့ခ်ရှင်း (Kyokushin) ဆိုသည်မှာ ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်(Style) တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိုတိုကန် စတိုင် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အထင်ရှားဆုံးသော ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်ဖြစ်သည်။
right|thumb|ကျိုရှင်ကိုင်းကရာတေးပညာစတင်တည်ထောင်သော ဆရာကြီး အိုရားမား(၁၉၂၃-၁၉၉၄) ကျို့ရှင်းကရာတေးကစားသမားများ၏ ယုံကြည်ချက်မှာ ကရာတေးသမားတစ်ယောက်အနေနှင့် ကရာတေးပညာကို တကယ်လက်တွေ့စမ်းသပ်အသုံးချခြင်း မပြုဘဲ မတတ်မြောက်နိုင်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ကျို့ရှင်း စတိုင်ကို ကစားသော ကရာတေးသမားများသည် ပြင်ပလောကတွင် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်မှု ပြုနေသည့် ပမာ တိုက်ခိုက်လေ့ကျင့်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း International Karate Organization / Kyokushinkaikan ကိုတည်ထောင်ခြင်း ၁၉၆၄တွင် Kyokushinkaikan ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အိုယားမားသည် အဖွဲ့ကို တိုးချဲ့နေသည့် ကာလတလျှောက်လုံး အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
အိုယားမားသည် ကျို့ရှင်းပုံစံကို လူသိများရန်နှင့် အဖွဲ့ဝင်အသစ်များ စုဆောင်းနိုင်စွမ်းရှိသည့် သင်တန်းဆရာများကို ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ တယောက်ကို သင်တန်းခွဲ အသစ်တစ်ခုဖွဲ့ရန် ရွေးချယ်တာဝန်ပေးအပ်သည်။
တာဝန်ပေးအပ်ခံရသော သင်တန်းဆရာသည် အသစ်ဖွင့်လှစ်မည့်နေရာသို့သွားရောက်ပြီး လူအများနှင့်သက်ဆိုင်သောနေရာများ၌ ၎င်း၏ ကရာတေးစွမ်းရည်များကို ပြသသည်။
ထို့နောက် ကျို့ရှင်း ကရာတေးသတင်းသည် တဆင့်စကားဖြင့် ဒေသတွင်းပျံ့နှံ့သွားပြီး အမာခံသင်တန်းသားများဖြင့် သင်တန်းတခုတည်ထောင်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်လာသည်။
အိုယားမားသည် သင်တန်းဆရာများကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ (Kenji Kurosaki)၊ ဩစတေးလျ (Shigeo Kato and Mamoru Kaneko)၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (Tadashi၊ Shigeru Oyama နှင့် Yasuhiko Oyama၊ Miyuki Miura)၊ Great Britain (Steve Arneil)၊ ကနေဒါနိုင်ငံ (Tatsuji Nakamura)၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံ (Seiji Isobe) အစရှိသဖြင့် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ပါ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး အထက်ပါနည်းလမ်းအတိုင်း ကျို့ရှင်းကရာတေးကိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။
Jon Bluming၊ Steve Arneil ၊နှင့် Howard Collins အပါအဝင် ကျောင်းသား အများအပြားသည် အိုယားမားထံမှ တိုက်ရိုက်သင်ယူရန် ဂျပန်သို့လာရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၉တွင် အိုယားမားသည် The First All-Japan Full Contact Karate Open Championships ကို စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး Terutomo Yamazaki (တဲရုတိုမို ယာမဇကိ)သည် ပထမဆုံးသောချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
All-Japan Championships ပြိုင်ပွဲကို နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့သည်။
၁၉၇၅တွင်မူ The First World Full Contact Karate Open Championships ကို တိုကျို၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှဆို၍ ၄ နှစ်တကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဆရာကြီးအိုယားမား ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ စတင်၍ Kyokushin Karate အဖွဲ့ပေါင်းများစွာ ကွဲထွက်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကရာတေး ကဏ္ဍ:တိုက်ခိုက်ရေး အားကစားများ။
ကျီးလန်း (Kyilan) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Shorea assamica ဖြစ်သည်။
ကွန်ဒုံး (condom) သည် လိင်ဆက်ဆံရာတွင် အသုံးများသော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
ကွန်ဒုံကို တင်းမာနေသော ယောက်ျား လိင်တံ တွင် စွပ်ထားပြီး ပန်းထွက်လာမည့် သုတ်ကောင်များအား တဖက် လိင်ဆက်ဆံသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ မဝင်ရောက်စေရန် တိုက်ရိုက် တွေ့ထိမှုကို ပိတ်၍ ကာကွယ်ပေးထားသည်။
ကွန်ဒုံးကို သန္ဓေတားရန်နှင့် လိင်မှ ကူးစက်တပ်သော ရောဂါများကို ကာကွယ်ရန် သုံးသည်။
ကွန်ဒုံးသည် ရေလုံပြီး ပျော့ပြောင်း၍ ခိုင်မာသောကြောင့် အခြားသောသုံးစွဲမှုများလည်းရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ ရေလုံ မိုက်ခွက်တို့မှ ရိုင်ဖယ်သေနက်ပြောင်းများ ကာကွယ်ရန် အထိသုံးသည်။
အဓိကအချက်များ အမျိုးသားကွန်ဒုံးသည် ခုခံအားကျဆင်းမှုရောဂါအပါအဝင် လိင်မှတဆင့်ကူးစက်သောရောဂါများကို ကာကွယ်သည်။
ထို့အပြင် ကိုယ်ဝန်မရစေရန်နှင့် လိင်မှတဆင့်ကူးစက်တတ်သောရောဂါများ ၂ခုစလုံးကို ကာကွယ်နိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
အထိရောက်ဆုံးကာကွယ်မှုကို ရရှိနိုင်ရန် လိင်ဆက်ဆံမှုတိုင်းတွင်မှန်ကန်စွာသုံးစွဲရန် လိုအပ်သည်။
လိင်ဆက်ဆံဖော်နှစ်ဦးလုံး၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လိုအပ်သည်။
ဆက်ဆံမှုမပြုမှီ ကွန်ဒုံးအကြာင်း ပြောကြခြင်းဖြင့် မိမိ၏အဖော် အားအသုံးပြုလာစေရန် ဆွဲဆောင်နိုင်သည်။
အလုပ်လုပ်ပုံ ကွန်ဒုံးသည်အတားအဆီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး အမျိုးသား၏ သုတ်ပိုးများ အမျိုးသမီး၏ မိန်းမကိုယ်အတွင်း မဝင်ရောက်နိုင်စေရန် ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သည်။
ထိရောက်မှု နည်းလမ်းမှန်မှန်အမြဲသုံးစွဲပါက ထိရောက်မှုရှိသည်။
တစ်နှစ်တိတိ နည်းလမ်းမှန်စွာသုံးစွဲသော ဇနီးမောင်နှံ၁၀၀ လျှင် နှစ်ဦးခန့်သာ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်သည်။
နည်းလမ်းမမှန်မကန်သုံးစွဲသောအိမ်ထောင်စုများအနက် ၁၀၀ လျှင် ၁၅ ဦးအထိ ကိုယ်ဝန်ရှိကြောင်းသိရသည်.။
ကိုကွန်ဒုံးအသုံးပြုရန် သင့်တော်သူများ ကာလသားရောဂါများ (သို့) HIV ပိုး ကူးစက်ခံရရန် အန္တရာယ်ရှိသူများ (သို့) စုံတွဲများ အခြားရောဂါများကြောင့် ပိုမိုထိရောက်သော နည်းလမ်းများကို အသုံးမပြုနိုင်သော အမျိုးသမီးများ သားဆက်ခြားရန် လိုအပ်သော နို့တိုက်မိခင်များ အခြားအရံနည်းလမ်းကို တွဲသုံးရန်လိုအပ်သော အမျိုးသမီးများ ကိုးကား Category:ကွန်ဒုံးများ ကဏ္ဍ:လိင် ကျန်းမာရေး။
ကနေဒါနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း၊ အယ်လဗားတား ပြည်နယ်ရှိ ကယ်လဂါရီမြို့သည် ဗိုးမြစ်နှင့် အဲလဗိုးမြစ်တို့ ပေါင်းဆုံရာ အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ကနေဒီယန် ပစိဖိတ် မီးရထားလမ်း စတင်ဖောက်လုပ်သည့် အခါကစ၍ တည်ခဲ့သောမြို့ကလေးဖြစ်သည်။
ရော့ကီးတောင်တန်း ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည့် တောင်ကြားလမ်းနှစ်ခု၏ အဝင်ဝတွင်တည်ရှိသဖြင့် အရေးပါသောမီးရထားလမ်းဆုံရာမြို့ဖြစ်ရာ၊ ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် မြို့ကြီးတစ်မြို့ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။
အယ်လဗားတား ပြည်နယ်တွင် အက်ဒမန်တန်မြို့ကလွဲလျှင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်၏။
ကယ်လဂါရီမြို့သည် ဝင်နီပက်မြို့အနောက်ဘက် ပရေရီလွင်ပြင်ဒေသတွင် ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဖက်၌ တွင်ကျယ်သော မြို့ကြီးဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၅၀၀၀၀ မျှ ကျယ်ဝန်းသော ဂျုံစပါးစိုက်ပျိုး၍ သိုး နွား မွေးမြူရေး ဒေသ၏ အချက်အချာမြို့ကြီးလည်း ဖြစ်၏။
ထိုမြို့အနီးအနားမှကျောက်မီးသွေး တူးဖော်ရရှိ၍ ကျီမြင့်များ၊ ဂျုံစက်များ နှင့် ရေနံချက်စက်ရုံများလည်း ရှိသည်။
လူဦးရေမှာ ၁၂၃၈၃၇ ယောက်ဖြစ်သည်။
လူဦးရေမှာ ပုံနှိပ်စဉ်က စာရင်းဖြစ်သည်။
ယခုစာတင်ချိန်တွင် ထို့ထက်ပိုနိုင်သည်။
စာတင်သူ ) မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁)၊ အပိုင်း (ခ) ကျမ်းကိုး Category:ကနေဒါနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ကန်းဇော်ပင် သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်အတွင်းရှိ မြိတ်မြို့နယ်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်၊ ပုလောမြို့နယ် များ၌ မြေနိမ့်ချိုမ့်ဝှမ်း၊ ရွှံ့နွံပေါ၍ ရေရရှိသော ဒေသများတွင် အများအားဖြင့် ပေါက်ရောက်သည်။
အပင်အရွယ်အစားမှာ အပင်ကြီး မျိုးစုဖြစ်ပြီး အမြင့်ပေ ၁၀၀ ကျော်အထိ ရှိ၍ နှစ်ရှည်ပင် ဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Bacourea Sapida ဟု ခေါ်သည်။
ကန်းဇော်ပင်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Bassia Longifolia Linn ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်းမှာ Sapotaceae ဖြစ်သည်။
မြန်မာအမည်မှာ ကန်းဇော်(ရေမယ်ဇယ်/ရေမည်စည်)၊ သက္ကတအမည်မှာ ဇုဍပပ္ဖ၊ မဓုက၊ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Honey Tree, Mahua of Southern India/ Mahuah Tree ဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ မယ်ဇယ်ပင် (မည်စည်)ပင်နှင့် တူသည်။
အစေးထွက်သည်။
အစေ့မှ ဆီထွက်သည်။
အဆီသည်ခဲ၍ အဝါရောင်ရှိသည်။
၎င်းကို မယ်ဇယ်ပင်နှင့် အလုံးစုံတူသောကြောင့် ဟိန္ဒီဘာသာဖြင့် "'ဇလမဟူအာ"'ဟု ခေါ်ပြီး မယ်ဇယ်တစ်မျိုး(ရေမယ်ဇယ်)မှ အမည်မှည့်သည်။
ဒေါ်ဝါဝါ (မြိတ်ခရိုင်/တိုင်းရင်းဆေး) ရေးသော တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးမှ အစွမ်းထက် ကန်းဇော်ဆီ အရွက်မှာ အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။
ရွက်လွှဲ အလှည့်ကျထွက်သည်။
အရွက်၏ အလျားမှာ ရှစ်လက်မခန့်ရှိ၍ အနံ နှစ်လက်မခန့် ရှိပြီး ငှက်မွှေးပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်ပြီး အရွက်ထူကာ အနည်းငယ်မာသည်။
ဆောင်းနှောင်း တပို့တွဲနှင့် နွေဦးပေါက် တစ်ပေါင်းလတို့တွင် ဒူးရင်း၊ မင်းဂွတ်တို့ ပွင့်ချိန်နှင့်အတူ ပွင့်သီးကြသည်။
အပွင့်အရောင်မှာ အဝါနုရောင် ဖြစ်သည်။
တပေါင်း၊တန်ခူးမှာ အသီးသီး၍ အသီးသီးချိန်မှ ရင့်မှည့်ချိန်အထိ အစိမ်းရောင် အတိုင်းသာ ရှိပြီး ကဆုန်၊ နယုန်လများတွင် ကြွေကျ၍ ကောက်ယူရရှိ နိုင်သည်။
အစေ့ပုံစံမှာ ပြောင်ချောပြီး မာကျောသည်။
အညိုရင့် ကျွန်းသားရောင်ဖြစ်ပြီး ခရာစေ့နှင့် ပုံစံတူသော်လည်း ကန်းဇော်စေ့မှာ နှစ်ဆခန့် ပိုကြီးသည်။
အစေ့မှာ အလွန်မွှေးပျံ့ပြီး အဆီထုတ်ယူပါက အစေ့၏ အမွှေးအနံ့အတိုင်း ရှိသည်။
ကန်းဇော်စေ့ ပုံသဏ္ဌာန် ကန်းဇော်ပွင့်၏ အရွယ်အစားမှာ (၁.၅) စီတီမီတာခန့်ရှိ၍ အရောင်မှာ နို့နှစ်ရောင် (Cream Color) ရှိပြီး အသီး၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ခရေသီးနှင့်တူ၍ အသီးအတွင်းအစေ့မှာ မြေပဲဆန်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန် တူသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
၎င်းအစေ့ကို အမှုန့်ကြိတ်၍ ကန်းဇော်ဆီကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချ ကြောင်းသိရှိရသည်။
၎င်းအသီးတစ်တင်းကို ထုခွဲလျှင် အစေ့ (၄) ပြည်သာ ရရှိပြီး၊ ၎င်းအသီး၏ အခွံမှာ မာကြောသောကြောင့် တူနှင့်ထုခွဲရသည်။
၎င်းအပင်၏ မြေပေါ်ပိုင်း (Vegetative) နှင့် မျိုးပွားသည့်အပိုင်း (Reproductive) များ၏ လက္ခဏာများအရ ၎င်းအပင်သည် မျိုးရင်း (Family) Sapotaceae တွင် ပါဝင်ပြီး မျိုးစု(Genus) Payena၊ မျိုးစိတ်(Species) Paralleloneura ဖြစ်သည်။
ကန်းဇော်အစေ့၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ခရုဖတ်ပုံရှိပြီး ခရေစေ့နှင့်လည်း အပေါ်ယံအားဖြင့် ဆင်တူသည်။
အစေ့မှာ ပြောင်ချော၍ ကျွန်းသားရောင်၊ နီညိုရောင်၊ ကြက်သွေးရောင်ရှိသည်။
ခရာစေ့နှင့် ပုံစံတူသော်လည်း ကန်းဇော်စေ့မှာ နှစ်ဆခန့် ပိုကြီးသည်။
ကန်းဇော်စေ့များကို ရှာဖွေကောက်ယူ၍ သုံးရက်ခန့် နေပူလှမ်းပြီး အစေ့ခွံ ကြွပ်လာသည့်အခါ လက်ဖြင့်ခွာ၍ အတွင်းသား အစေ့များကို ထုတ်ယူရသည်။
ယင်း အစေ့များကို လက်ထောင်းဆုံတွင် ညက်အောင်ထောင်းပြီး ရရှိလာသော အမှု့န်များကို လေလုံအောင် ထားရသည်။
ကန်းဇော်ဆီ ကန်းဇော်ဆီသည် တနင်္သာရီ ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ တနင်္သာရီရိုးမ တောင်စဉ်တောင်တန်းတို့နှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်နေသည့် မြေနိမ့်ချိုမ့်ဝှမ်းများ၌ ပေါက်ရောက်သည့် သဘာဝ ပေါက်ပင်များအနက် ကန်းဇော်ပင်ဟု ခေါ်သည့် အပင်မှ အသီး၊ ထိုအသီးမှ ထုတ်လုပ်ရရှိသည်။
ထုတ်ယူပုံအဆင့်ဆင့် ကန်းဇော်အစေ့ခွံကို လက်ထောင်းဆုံဖြင့် ထောင်း၍ ရလာသည့် အမှုန့်များကို ယူပြီး မူလက ခွာပြီးထားသည့် အစေ့များဖြင့် ရောနှောကာ ပေါင်းအိုးတွင် ထည့်ရသည်။
ရေမပြည့်တပြည့် ထည့်ထားသော ဒန်အိုးကို မီးဖိုပေါ် တင်၍ ကန်းဇော်အမှု့န်များ ထည့်ထားသည့် ပေါင်းအိုးကို အပေါ်မှ တင်ရသည်။
ပေါင်းအိုး၏ အဖုံးလှုံစေရန် ပေါင်းအိုးဝတွင် ငှက်ပျောဖက်အစိမ်းခံ၍ အပေါ်မှ ပန်းကန်ပြားဖြင့် အုပ်ပေးရသည်။
နာရီဝက်မျှ ကြာလျှင် ပေါင်းအိုး အဖုံးကို ဖွင့်၍ ဝါးချွန်ငယ်ဖြင့် ပေါင်းအိုးအဝ ရှိသလောက် ထိုးဖောက်ပြီး ဖွပေးရသည်။
နောက်ထပ် ဆယ့်ငါးမိနစ်ကြာလျှင် တစ်ကြိမ် သုံးလေးခါလုပ်ပြီးမှ ကန်းဇော်မှုန့်များ ကျက်မကျက်ကို လက်ဖြင့် ပွတ်၍ စမ်းကြည့် ရသည်။
ဆီများ ထွက်လာလျှင် ကန်းဇော်မှု့န်မှာ ကျက်လောက်ပီဖြစ်၍ အဆီညှစ်ယူရန် ပြင်ဆင် ရသည်။
ပေါင်းအိုးထဲမှ ကန်းဇော်ဆီမှုန့် များကို ကရွတ်ဟု ခေါ်သည့် ဝါးနှီးဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အိတ်ထဲသို့ တစ်ဇွန်းချင်း ခပ်ထည့်ရသည်။
အိတ်ထဲသို့ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့် ထည့်ပီးသော် အိတ်အဝကို အစသပ်လိပ်ပီး သစ်သား ညစ်ရသည်။
ထွက်လာသော ကန်းဇော်ဆီများကို ဇလုံတစ်ခုတွင် ခံယူ၍ တစ်နေခန့် နေလှမ်းသည့် အခါ ရေများ အငွေ့ပျံသဖြင့် ကန်းဇော်ဆီစစ်စစ် ရရှိသည်။
အမှုန့်ကြိတ်စက်ဖြင့် ထုတ်လုပ်ရယူသည့် ကန်းဇော်ဆီမှာ လက်ထောင်းဆုံဖြင့် အမှုန့်ထောင်း ယူထားသည့် ကန်းဇော်ဆီနှင့် ဆေးဖက်ဝင် အာနိသင် ကွာခြားသည်။
ကန်းဇော်ဆီများကို ဖန်ပုလင်းများတွင် ထည့်ရင်း ရင်ကန်းအဆို့ဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားကြသည်။
ကန်းဇော်ဆီမှာ ပုလင်း များထဲတွင် တစ်ဖြည်းဖြည်း အနည်ထိုင်လာရာ ငါးဆယ်ကျပ်သားဝင် ပုလင်းတစ်လုံးလျှင် တစ်လက်မမျှ ရရှိတတ်ကြသည်။
၎င်းအနည်များကို ကန်းဇော်ချေးဟု ခေါ်ကြသည်။
ထိုကန်းဇော်ဆီချေးများကို ပြည်စု၊ ပြည်တည်၊ အနာဟောင်း၊ အနာဆွေး၊ အနာဆိုး အနာများတွင် ထည့်ပေးကြသည်။
ကန်းဇော်ဆီကို နှစ်ကာလ ရှည်ကြာစွာ ထားလည်း အရောင်၊ အနံ့၊ အရသာနှင့် ဂုဏ်သတ္တိ အာနိသင်များ မပြောင်းလဲပေ၊ ကန်းဇော်ဆီ၏ အရောင်မှာ ဆီအုန်းဆီကြမ်း အရောင်နှင့် ဆင်တူသည်။
ထုတ်လုပ်ထားစတွင် အနယ်၊ အမှုန့်များ ရှိနေ၍ ဝါဖျော့ဖျော့ ဖြစ်နေပါသည်။
အနံ့မှာ ကြမ်းပိုးကောင် ပွတ်ချေပီး ထွက်လာသည့် အနံမျိုးဖြစ်၍ ဆူးကြမ်းပိုးရွက် အနံ့နှင့် ပိုတူသည်။
အရသာမှာ ချို၊ ဆိမ့်၊ ခါး နှောနေသည်။
အသုံးဝင်ပုံ ကန်းဇော်ဆီသည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အူများနှင့် အစာအိမ်တို့တွင် ဖြစ်တတ်သည့် အနာရောဂါများ၊ သားအိမ် ကင်ဆာ၊ ပန်းနာရင်ကြပ်၊ လေထိုး၊ လေအောင့် ဝေဒနာများကို သက်သာ ပျောက်ကင်းသည်။
ဝမ်းတွင်းရှိ အလုံးအကြိတ်များကို ကန်းဇော်ဆီ သောက်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းပါသည်။
ထိခိုက်၊ ရှနာ၊ ပြည်စုနာ၊ အိုင်းအနာ၊ အနာ ပချုပ်၊ အသားတွင်း သွေးပုတ်၊ ပြည်ပုတ် အနာများကို ဂွမ်း၊ ပတ်တီးစ များဖြင့် ထည့်အုံးပေးလျှင် ပျောက်ကင်းသည်။
ဂရင်ဂျီနာ၊ လိပ်ခေါင်း၊ ဒူလာ၊ စအိုပြန်၊ မီးယပ်၊ အသားအရည် ခမ်းခြောက်၊ ထုံကျင် ကိုက်ခဲသည့် ရောဂါများကို လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေးခြင်း တို့ဖြင့် ပျောက်ကင်း ပါသည်။
ပူစပ်၊ နာကျင်မှု မရှိဘဲ၊ အနာကောင်းသည့် အခါ အနာရွတ်။
အမဲကွက်များ ထင်ကျန်ခြင်း မရှိဘဲ နဂိုအသားအရည် အတိုင်းပင် ဖြစ်နေသည်။
ရွှေသာရီမဂ္ဂဇင်း(၂၀၀၂) အထင်ကရ အပင်များ တနင်္သာရီတိုင်း ၊ထားဝယ်မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက် (၁၇) မိုင်အကွာ ထားဝယ်-ရန်ကုန်သွား ကားလမ်းမကြီးဘေးတွင် ရှိသော ရေဖြူမြို့နယ်၊ မြွေရိုးကျေးရွာ၊ မာန်သင်းတောင်ပေါ်တွင် ပေါက်ရောက်လျှက်ရှီသော ကန်းဇော်ပင် လူသိထင်ရှားပြီး ဒေသခံပြည်သူများက ၎င်းအပင်၏အသီးအတွင်းရှိ အစေ့မှထွက်သော အဆီသည် အဓိကပစ္စည်းအဖြစ်ပါဝင်၍ ၎င်းအဆီကို မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးမြီးတိုအဖြစ် (Remedy in traditional Medicine) ကင်ဆာနှင့် အခြားရောဂါ အမျိုးအမျိုးအတွက် သောက်ဆေး၊လိမ်းဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနေသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ထားဝယ်မြို့၏ အနောက်ဘက် (၁၇) မိုင်အကွာ လောင်းလုံမြို့နယ်၊ ညင်းထွေးကျေးရွာတွင်လည်း ၎င်းအပင်၏ အသီးအတွင်းရှိ အစေ့မှ ထွက်သော ကန်းဇော်ဆီကို တိုင်းရင်းဆေးအဖြစ် သုံးစွဲလျက်ရှိသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိ ရသည်။
၎င်းမြို့နယ် (၂)ခုတွင် ပေါက်ရောက်သော ကန်းဇော်ပင်မှာ အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ အပင်၏သက်တမ်းမှာ နှစ်(၁၀၀) ခန့်ကြာမြင့်နိုင်သည်။
အပင်၏အမြင့်မှာ ပေ(၁၀၀) ကျော်ရှိသော်လည်း အသီးနှင့်အပွင့်တို့၏ အရွယ်အစားမှာ ရေမြေအနေအထား ( Adaptation) အရ ကွာခြားချက်အနည်းငယ်ရှိ သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ကန်းဇော်ပင်သည် (၅)နှစ်သား အရွယ်တွင် လုံးပတ် အရွယ်အစားမှာ (၂ပေခွဲမှ ၃ပေ) ရှိမှသာ အသီးစတင် သီးလေ့ရှိကြောင်းကို သိရှိရသည်။
၎င်းအပင်ကိုရေဖြူမြို့နယ်တွင် ကန်းဇော်အမည် တစ်မျိုးတည်းခေါ်သော်လည်း လောင်းလုံမြို့နယ်တွင် ၎င်းကို ကန်းဇော်၊ တောင်မင်းဂွတ်၊ သစ်ကြမ်းပိုး ဟု အမည် အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။
အကြောင်းမှာ ၎င်းအဆီ၏ အနံ့သည် ကြမ်းပိုးအနံ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
၎င်းမြို့နယ်တွင် အပင်တစ်ပင်၏တန်ဖိုးမှာ ကျပ် တစ်သိန်းခန့်ရှိသည်။
ကန်းဇော်ပင်၏အသားသည် နီညိုရောင်ရှိ၍ သစ်မာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အပင်တစ်ပင်လျှင် အိမ်တစ်လုံးခန့်ဆောက်လုပ်နိုင်သည်။
ကန်းဇော်ပင်၏ ပင်စည်အပိုင်းအစများကို ၎င်းရွာများတွင် ဘုရားဆင်းတုအဖြစ် ထုလုပ် ကိုးကွယ် ကြသည်။
ထားဝယ်မြို့နယ်နှင့် အနီးတဝိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သော ကန်းဇော်ပင် အမျိုးအစားမှာ ကုန်းပေါ်တွင်သာ ပေါက်ရောက်သောကြောင့် ကုန်းကန်းဇော် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
မြိတ်မြို့နယ်နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင် တဝိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သော ကန်းဇော်ပင်များမှာ ရေစပ်စပ်တွင် ပေါက်ရောက်သဖြင့် ရေကမ်းဇော် အမျိုးအစားဖြစ်သည်၊ ကုန်းကန်းဇော်နှင့် ရေကန်းဇော်ပင်တို့ အရွက်၊ အပွင့်နှင့် အသီး၏ ပုံသဏ္ဌာန်များမှာ ရေမြေအနေအထားအရ ခြားနားသော်လည်း ထွက်ရှိလာသော အဆီ၊ အနံ့နှင့် အကျိုးအားနိသင်မှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
ကန်းဇော်ပင်၏ အရွက်၊ ပင်စည်၊ အခေါက် နှင့် အစေ့များကို Solvents အမျိုးမျိုးဖြင့် Extracts ပြုလုပ်၍ ရရှိလာသော Extracts များနှင့် ကန်းဇော်ဆီကို အပူလောင်ခြင်း ၊ နို့ကင်ဆာ၊ သားအိမ်ကင်ဆာ၊ အစာအိမ်အနာ ၊ လေဖြတ်ရေဂါ၊ အဆုတ်ပြွန်ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အင်ပြင်၊ ရင်ဘတ်အောင့်နာဒဏ်ရာ ၊ အနာစိမ်း၊ ဖျားနာရောဂါ၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းကိုက်ခြင်း၊ ပြည်တည်နာ၊ နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါ နှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းရောဂါ များဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများနှင့် စမ်းသပ်သောအခါ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးတွင် အကျိုးအာနိသင်ရှိကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ဒေါက်တာမိုးမိုးလွင် ၊ လက်ထောက်ကထိက(ပုသိမ်တက္ကသိုလ်) ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ Category:အပင်များ။
သက္ကတိုင်း (Shakya)၊ ကပိလဝတ်ပြည် (Kapilavastu) သည် ဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား၏ ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး စိုးစံတော်မူသော ပြည်ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ရှေးအခါက တိုင်းကြီး (၁၆) တိုင်း၊ ပြည်ကြီး (၂၀) ဟု ကျော်စောခဲ့သည်။