kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုအကြောင်းကို သူဌေးသိသော် အသတ်ခံရမည်ကို ကြောက်သည့်အတွက် ဘုရင့်ဦးရီးတော် အနန္တဘယအမတ်ကြီးကတော်ထံသို့ ချဉ်းကပ်ပြီး အပြစ်မှလွတ်စေကြောင်း တံစိုးလက်ဆောင်များဖြင့် လာဘ်ထိုးသည်။
အမတ်ကြီးကတော်ကလည်း ဘုရင် “မင်းထီး” အနေဖြင့် သူ၏ ဦးရီးတော်ကို မပြစ်မပေးတန်ကောင်းဟု တွေးထင်ကာ ထိုသူဌေးလာဘ်ထိုးသည့် တံစိုးလက်ဆောင်များကို လက်ခံထားလိုက်၏။
တရားခံများကို စစ်လေသော် ဦးရီးတော်အနန္တဘယ၏ ကျွန်များဖြစ်သည်ဟု လျှောက်တင်သည်။
အမတ်ကြီးခမျာမှာလည်း ဇနီးဖြစ်သူက လက်ခံပြီးသည်ဖြစ်ရာ ဟုတ်ပါသည်ဟု ဝန်ခံလိုက်လေ၏။
ထိုအခါ ဘုရင်မင်းထီးသည် အခြားအမတ်များနှင့် တိုင်ပင်ကာ “ငါတို့ မင်း မည်သည်မှာ မည်သူ့မျက်နှာကိုမှ မထောက်နိုင်” ဟု ဆိုကာ ဦးရီးတော်ကို သူသတ်တို့လက်အား ပို့လေ၏။
တခါသော် မင်းမှုထမ်း၊ အမတ် စသူတို့သည် ကွမ်းစားပြီးလျှင် ပေကျံနေသည့် ထုံးများကို နန်းတော်တိုင်များတွင် အမှတ်တမဲ့သုတ်လေ့ရှိသည်။
ဘုရင် “မင်းထီး” မြင်သော် “နောင် - နန်းတော်တိုင်တွင် ထုံးသုတ်သူကိုတွေ့လျှင် သုတ်သည့်လက်ချောင်းကို ဖြတ်မည်” ဟု အမိန့်တော်မှတ်လေသည်။
တနေ့၌ ဘုရင် “မင်းထီး” ကိုယ်တိုင် နန်းတော်တိုင်တွင် လက်ညှိုးဖြင့် အမှတ်တမဲ့ ထုံးသုတ်မိ၏။
မြင်သော အမတ်တပါးက အချိန်၊ နာရီနှင့်တကွ မှတ်ထားလိုက်လေ၏။
ထိုထုံးသုတ်ရာကို ဘုရင် “မင်းထီး” မြင်သော် စစ်မေးရာ မှတ်တမ်းယူထားသော အမတ်ကလည်း ဘုရင်ကိုယ်တိုင်သုတ်ကြောင်း အချိန်နှင့်တကွလျှောက်တင်သောအခါ ဘုရင် “မင်းထီး” သည် အများရှေ့မှာပင် မိမိ၏ လက်ညှိုးကို သန်လျက်ဖြင့် ဖြတ်လိုက်လေသည်။
(လောင်းကြက်မြို့အနီး နန်းကျအရပ်တွင် ဘုရားရုပ်တုတဆူရှိလေရာ ရှေးက လက်ယာဘက်တွင် လက်လေးချောင်းသာရှိသည်။
လက်ညှိုးမပါချေ။
ရခိုင်ဘုရင် “မင်းထီး”အား အစွဲပြုပြီး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ပြုလုပ်ထားခဲ့ဟန်တူသည်။
) တခါကလည်း ဘုရင် “မင်းထီး” သည် မိမိ၏ ကျေးကျွန်တယောက်ကို အမတ်ကြီးရာထူးခန့်လေ၏။
ထိုအခါ မိဖုရားဖြစ်သူက မိမိ၏မောင်သည် မင်းမျိုးမင်းနွယ်ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုနေရာကို ခန့်သင့်ကြောင်းလျှောက်၏။
ဘုရင် “မင်းထီး”က မိမိခန့်အပ်သော သူသည် “ကျေးကျွန်တော်ဖြစ်သော်လည်း ပညာအရည်အချင်းနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် ခန့်ထားပေသည်” ဟု မိန့်တော်မူသည်။
မိဖုရားက မယုံသည့်အတွက် ထင်ရှားအောင်ပြမည်ဟုဆိုကာ မိဖုရားရှေ့တွင်ပင် ထိုသူနှစ်ယောက်ကို “နန်းတော်အောက်တွင် ခွေးမတကောင် ခွေးငယ်များမွေးလျက်ရှိသည်။
သွား၍ ကြည့်ကြချေ” ဟု စေလွှတ်တော်မူလိုက်၏။
မိဖုရား၏ မောင်ဖြစ်သူကား ဘုရင်၏ အထင်ကြီးမှုကိုရရန် အလျင်အမြန်ပြေးကြည့်ပြီး ပြန်လာ၏။
ဘုရင် "မင်းထီး" က အမတ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံထားရသည့် ကျေးကျွန်က အလကားသဖြင့်မကြည့်ခိုင်းရာဟု တွေးဆ၍ အရာရာကိုစေ့စပ်စွာမှတ်သားပြီးမှ ဘုရင်ရှိရာသို့ ပြန်လာ၏။
ဘုရင် “မင်းထီး” သည် အလျင်ပြန်လာသော မိဖုရားမောင်တော်အား “ခွေးများ မွေးပြီလော” ဟုမေးရာ “မွေးပါပြီ”ဟု လျှောက်၏။
ဘုရင်က “ဘယ်နှစ်ကောင် မွေးသလဲ” ထပ်မေးရာ မဖြေနိုင်၍ ပြေးဆင်းပြီး ရေတွက်၊ ပြန်ရောက်မှ ခွေးကလေးမည်မျှဟု လျှောက်နိုင်လေ၏။
တဖန် အထီး မည်မျှ၊ အမ မည်မျှ၊ မည်သည့်အရောင်က မည်မျှ စသည်ဖြင့် မေးခွန်းတိုင်းကို သွားကြည့်ပြီး ပြန်လာမှသာ လျှောက်ထားဖြေဆိုနိုင်လေ၏။
ဤအတောအတွင်း ဘုရင် “မင်းထီး” အမတ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံထားရသူ ပြန်ရောက်လာ၍ ယခင်နည်းအတိုင်း မေးခွန်းများကို မေးတော်မူရာ မိဖုရား၏ မောင်ကဲ့သို့ အခေါက်ခေါက်အခါခါ ပြန်သွားကြည့်စရာမလိုဘဲ အလုံးစုံပင် သေချာစေ့ငုံပြတ်သားစွာ လျှောက်ထားနိုင်လေ၏။
ထိုအခါ ဘုရင် “မင်းထီး” က “ကဲ - မိဖုရား၊ မည်သူသည် အမတ်ရာထူးနှင့် ထိုက်တန်ကြောင်း အသင်ကိုယ်တိုင်မြင်ရ၊ ကြားရပြီ မဟုတ်လော” ဟု မိန့်တော်မူမှ မိဖုရားသည် ကျေနပ်သွားလေတော့သတည်း။
ကိုးကားချက်များ အမျိုးသားပညာဝန် ဦးဖိုးကျားရေးသားသော မြန်မာ့ဂုဏ်ရည် ရာဇဝင်ဖတ်စာ စာအုပ်၊စာမျက်နှာ ၅၇၊ တရားစောင့်သော ရခိုင်မင်းတပါး ဆောင်းပါးအား ပြန်လည်တင်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
https://my.pcloud.com/publink/show?code=rJKctalK ( မြန်မာ့ဂုဏ်ရည် ရာဇဝင်ဖတ်စာ စာအုပ် ) ဂင်းနစ်မှတ်တမ်းများ http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/longest-ever-reigns University of Magway.Department of History) (Second years-Second Semester) Hist-2106 Rakhine(Medieval Rakhine) Laungyet and Mrauk U ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
တစ်ခါသေဖူး ပျဉ်ဖိုးနားလည် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် နာရေးကိစ္စကို တစ်ခါတွေ့ကြုံရဖူးမှ ပျဉ်ဖိုးနားလည်သည် ဆိုသကဲ့သို့ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုကို ကိုယ်တွေ့ကြုံဖူးမှ အကြောင်းသိနားလည်သွားသည်။
မူလရင်းမြစ် "သူတို့ ညီအစ်ကိုသုံးယောက်က တစ်ခါသေဖူး ပျဉ်ဖိုးနားလည်ဆိုတာလို ရှေးကလို စိတ်ဝမ်းမကွဲတော့ဘဲ ကျောချင်းကပ်ပြီး ညီညွတ်ထားကြတော့ ရန်သူတွေ ဘယ်မှာ ရန်မူဝံ့တော့မလဲ။
" [၁၃၁၅] စာဗိမာန်၊ ၂၁၇။
တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် တစ်ချက်ခုတ်ရုံဖြင့် နှစ်ချက်ပြတ်သကဲ့သို့ အလုပ်တစ်ခု ပြုလုပ်ရုံနှင့် ကိစ္စနှစ်ခု ပြီးမြောက်သည်။
မူလရင်းမြစ် "နှမ်းကြဲနှမ်းပက်၊ ဒိုးဇယ်ကို စက်သည့်နှယ်၊ တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်၊" [၁၂၂၀] နေကန် * ၃၇ "ဤဝတ္ထုကြီးဟောသဖြင့် အနတ္တကို ဟောခြင်းကိစ္စလည်း ပြီးစီးသွားတယ်၊ တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ဆိုတဲ့ စကားလိုပေါ့။
တစ်ဆိတ် တစ်အိတ်လုပ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် တစ်ဆိတ်စာမှကို တစ်အိတ်စာ ဖြစ်အောင် ချဲ့ထွင် ပြောသကဲ့သို့ မပြောပြလောက်သည့် အရာကို ကြီးကျယ်အောင် ချဲ့ကားပြောဆိုသည်။
မူလရင်းမြစ် "ထုံးစံအတိုင်း တစ်ဆိတ်ကို တစ်အိတ်လုပ်ပြီး ချဲ့ထွင်ပြောဆိုလာကြတဲ့ သတင်းမျိုးဖြစ်လျှင်လည်း ဖြစ်လိမ့်မည်။
" [၁၃၀၉] ဂျာနယ်ကျော်၊ ၉၊ ၁၀။
"နှိပ်စက် ညှဉ်းပန်းသည်ဆိုသော သတင်းမှာလည်း တစ်ဆိတ် တစ်အိတ်လုပ်သော သတင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း။
" [၁၃၁၃] ခြေလေး။
တစ်တိတစ်တိနှင့် ငါးပိကျီးချီ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် အလွန်ကြီးမားသော ငါးပိတုံးဖြစ်သော်လည်း ကျီးကန်းက တစ်တိတစ်တိနှင့် ချီဖန်များလတ်သော် ငါးပိတစ်တုံးလုံး ကုန်သွားရသကဲ့သို့ တစ်စတစ်စနှင့် လုံးပါးပါးသည်။
မူလရင်းမြစ် "တစ်တိတစ်တိနဲ့ ငါးပိကျီးချီသလို ဖြစ်နေလိမ့်မယ်။
မရွှေပုံရဲ့၊ အဖျားကို စောစောစီးစီးကမှ ပျောက်အောင် လုပ်မထားရင် ကြာလေ ဆိုးလေ ဖြစ်နေလို့ တော်တော်ကြာ အိပ်ရာထဲကတောင် ထနိုင်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး။
တစ်တောစောင့်သည် ခြေတိုင်ကုပ်ကား၊ တစ်အိုင်စောင့်သည် ငါ့ရံ့တင်ပြောက် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်း တာဝန်ပေးသဖြင့် တောကို စောင့်သော ခြေတိုင်ကုပ်ကားကိုလည်းကောင်း၊ အိုင်ကို စောင့်သော ငါးရံ့တင်ပြောက်ကိုလည်းကောင်း အခြားသတ္တဝါများက လေးစားရသကဲ့သို့ အကြီးအကဲက သင့်လျော်သောသဖြင့် တာဝန်ပေးသည်ကို ကျန်လူအများက လေးစားရသည်။
ရှေးအခါက ကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်းသည် ခြေတိုင်ကုပ်ကားအား တောတစ်တောကို စောင့်ရန်၊ ငါးရံ့တင်ပြောက်အား အိုင်တစ်အိုင်ကို စောင့်ရန် အသီးသီးတာဝန်ပေးလေသည်။
ထိုအခါ ထိုတောထိုအိုင်ရှိ အခြားသတ္တဝါများက မကျေမနပ်ဖြစ်ကြသဖြင့် ခြေတိုင်ကုပ်ကားနှင့် ငါးရံ့တင်ပြောက်တို့အား မခန့်မညားရှိကြသည်။
ကေသရာဇာခခြင်္သေ့မင်းသည် ထိုအကြောင်းကို သိသောအခါ အခြားသတ္တဝါများကို စည်းဝေး၍ တာဝန်ရှိသူအား လေးစားရန် ဆုံးမစကားပြောဆိုလျက် ခြေတိုင်ကုပ်ကားနှင့် ငါ့ရံ့တင်ပြောက်အား ပေးမြဲတာဝန်ပေးလေသည်။
ဝေါဟာရအနက် ခြေတိုင်ကုပ်ကား = ခြေခွင်သော သတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ငါးရံ့တင်ပြောက် = ငါးရံ့နှင့် ဆင်တူပြီး အသားနည်းသော ငါး ဖြစ်သည်။
တစ်တော တစ်ဖတွန် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် တောတစ်တောလျှင် ကြက်ဖတစ်ကောင် မင်းမူ၍ တွန်သကဲ့သို့ ကိုယ့်နေရာနှင့်ကိုယ် လူတွင်ကျယ်လုပ်နေသည်။
မူလရင်းမြစ် "ဝဋ္ဋဂါမဏိ မင်းပြု၍ ၅-လ ရှိသောအခါ ဗြာဟ္မဏတိဿဆိုသူနှင့် ကျည်းမင်း ၇-ယောက်တို့ ထကြွသောင်းကျန်းကြ၊ '''တစ်တော တစ်ဖတွန်ကြသဖြင့်..." [၁၃၂၇] ရှေ့သို့၊ ၇၊ ၂။
ပလိပ်မြို့​ဟောင်းသည် "'မြို့ ပုဂံ၊ ရွာ ပလိပ်"'ဟူသော စာဆိုနှင့်အညီ ပလိပ်ရွာသည် မန္တလေးမြို့ အနီး၊ မြစ်ငယ်မြစ်ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ရှေးယခင် ဘုရင်မင်းများ လက်ထက်တွင် စည်ပင်သာယာခဲ့သော မြစ်ဆိပ်ကမ်း ရွာလေးပင်ဖြစ်သည်။
ပလိပ်သည် အမရပူရခေတ်တွင် အစည်ကားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ရှေးခေတ် ရေကြောင်းခရီး အားထားချိန်တွင် မြစ်ငယ်မြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ အင်းဝ၊ အမရပူရ၊ မန္တလေးနှင့် အခြားဒေသများအထိပါ ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခဲ့သည့် နေရာပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုအား မြို့အဆင့်တိုးမြှင့်ရန် ဆောင်ရွက်နေသော်လည်း ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ တိုးမြှင့်နိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။
thumb|ရွာဝင်ဆိုင်းဘုတ် ပလိပ်တွင် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်မှ ရှမ်းကုန်သည်များ၊ မြေလတ်ပိုင်းမှ ကုန်သည်များ ကုနစည်ဖလှယ် ရောင်းဝယ်ရာ နေရာဖြစ်သည်နှင့်အညီ စေတီပုထိုးများစွာကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
စေတီများမှာ ဘုရားပရိဝုဏ်တစ်ခုအတွင်း စေတီတစ်ဆူတည်း တည်ထားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဘုရားပရိဝုဏ်ထဲတွင် စေတီပုထိုးများစွာကို နေရာလပ်မရှိ တည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
စေတီပုထိုး လက်ရာများစွာရှိပြီး အထူးသဖြင့် အင်းဝခေတ် လက်ရာများ နှင့် အမရပူရခေတ်လက်ရာများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ပလိပ်တွင် ထူးဆန်းသော ဓလေ့များဖြင့် ပူဇော်ဆုတောင်းသည့် စေတီများ၊ အုတ်သိမ်များစွာကို တွေ့နိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ရှေ့တွင် အင်္ဂတေကျင်းဝိုင်း တစ်ခု ထားရှိထားသည်။
ယခင်က ဘုရားဖူးများသည် ထိုကျင်းကို ပါလာသည့် တဘက်တို့ဖြင့် အုပ်ကာ ဗုံတီးပြီး ဆုတောင်းသည်ကို မြင်ဖူးသဖြင့် ဗုံတီးဘုရားဟု လူသိများသည်။
ဗုံတီးဘုရား၊ ကျောက်တုံးကျောက်သားများဖြင့် တည်ဆောက်ပြီး အုတ်တစ်ချပ်မှ မပါသော စေတီ၊ နှစ်ထပ်ဘုရားဟု လူသိများသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် နှစ်ထပ်ထုလုပ်ထားသော ဘုရားနှင့် အခြားထူးခြားသော လက်ရာမျိုးစုံကို တွေ့မြင်နိုင်ပြီး ထူးခြားသော လက်ရာမျိုးစုံနှင့် စေတီပုထိုးများစွာကို ဗန်းမော်ကျောင်းတိုက်အတွင်းတွင် နေရာလပ်မရှိ တည်ထားသည်။
ယခုအခါ ပလိပ်အား ရှေးဟောင်းဇုံ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
လှပသော ကနုတ်လက်ရာများ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်သိမ်များနှင့် ထူးခြားသော လက်ရာမျိုးစုံ၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မျိုးစုံကို လေ့လာဖူးမြော်နိုင်သော နေရာအဖြစ် ထင်ရှား၍ ကနုတ်ပန်း လက်ရာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည့် အောင်ဇေယျာသိဒ္ဓိစေတီတော်ကို ဓာတ်ပုံပညာရှင်များ၊ ဓာတ်ပုံသင်တန်းဆင်းများမှ အစ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ရှေးဟောင်းစေတီ ပုထိုးလက်ရာများကို မှတ်တမ်းရိုက်ယူမှု ပိုမိုများပြားလာသည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်သတင်းစာ၊ (၂၉.၁၂.၂၀၁၇) စာ-၁၈ အမည်ရင်းမြစ် ပလိပ်ဟု အမည်တွင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပုဂံခေတ်အနော်ရထာမင်း၏ ချစ်မြတ်နိုးတော်မူရသော မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်သူ စောမွန်လှအား နားတောင်းအလို့ငှာ ပေရွက်ကိုလိပ်၍ ပေလိပ်နားတောင်း ဆက်သရသောကြောင့် ပေလိပ်ဟု အမည်တွင် ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကာလရွေ့လျော၍ ပေလိပ်ရွာမှ ပလိပ်ရွာဟု အမည်တွင်ကြောင်း အစဉ်တစိုက်လက်ခံယုံကြည်ခဲ့ကြလေသည်။
ပုဂံခေတ် အလောင်းစည်သူမင်းနှင့်လည်း ဆက်နွယ်အမည်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟုလည်း အဆိုရှိပြန်၏။
ရှမ်းမိဖုရား စောမွန်လှအား ပေလိပ်နားဋောင်းဆက်သခြင်းအား စွဲမှတ်လျှက်ပေလိပ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ပေလိပ်မှ ပလိပ်ဖြစ်လာသည်ဟုသာ လက်ခံထားကြသူများလေသည်။
မိဖုရားစောမွန်လှ မင်းပြစ်မင်းဒဏ်သင့်၍ ရှမ်းပြည်သို့ပြန်ရန် ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းမှတဆင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်သို့ ဆန်တက်၍လာစဉ် မြစ်အတွင်း ကြီးမားသော ငါးကြီးများအား မြင်တွေ့သည်ကို ပါနော ပါနော် (ရှမ်းဘာသာ စကားဖြင့် ငါးကြီးတွေ ငါးကြီးတွေ) ဟု ပြောဆိုသည်ကို စွဲမှတ်လျှက် ထိုနေရာအား ဘနော ရွာဟု အမည်တွင်သည်ဟု ဆို၏။
ထိုနည်းတူစွာ မြစ်ကြောင်းအတိုင်းဆန်တက်လာစဉ် ပါလိစ် ပါလိစ် (ငါးလေးတွေ ငါးလေးတွေ) ဟု ပြောခဲ့သဖြင့် ပါလိစ် မှ ပလိပ် ဟု ဆင်းသက်ခေါ်ဝေါ်ကြောင်းလည်း အဆိုရှိပြန်သည်။
ရှေးယခင်ကပလိပ်ဒေသသို့ ရှမ်းပြည်မှ ငါးဆားနယ်များ လာရောက် ဝယ်ယူကြောင်းနှင့် ထိုသို့ငါးဆားနယ်များ လာရောက်ဝယ်ယူရန်အတွက် ပါလိစ်သွားမည်ဟုရှမ်းစကားဖြင့် ပြောဆိုကြသည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ထားကြလေသည်။
ထို့ကြောင့် ပလိပ်ဟူသော ရွာအမည်သည် ရှမ်းအမည် ပါလိစ်မှ ပလိပ်ဟု ဖြစ်တည်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ထင်မြင်ယူဆချက်များ ရှိလေသည်။
သမိုင်းကြောင်း ပုဂံပြတိုက်တွင် အဆိုပါပြိုကျပျက်စီးနေသည့် အုတ်များအား စုစည်းထိမ်းသိမ်းထားရှိပြီး ယင်း အုတ်များအား အက္ခရာစဉ်သည့်အခါတွင် ယင်း(ပုဂံခေတ်)အုတ်များတွင် ပလိပ်အမည်ပါ အုတ်များပါရှိနေသည်ကိုတွေ့မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ပုဂံခေတ်အုတ်များတွင် ပလိပ်အမည်ပါဘအုတ်အား ပလိပ်ကာ ဟု ရေးသားထားသည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်းက ပလိပ်သည် အုတ်ဖုတ်၍ ပေးပို့ရာဒေသဟု ကောက်ယူသုံးသပ်ထားသည်။
ထို့အပြင် ပလိပ်ဟူသော အသုံးနှုံးအား မန္တလေးနန်းတွင်း ကျောက်စာရုံ ကျောက်စာအမှတ် န ၅၉၅ က နှင့် ခ ကော်နာဖီးနစ်ကျောက်စာတွင်ပလိပ်ရှိလယ်ပယ် ဆယ်ပယ်ခွဲအား လှူဒါန်းကြောင်း ရေးထိုးပါရှိသည်။
အဆိုပါကျောက်စာသည် သက္ကရာဇ် ၅၆၄ခုနှစ်ထိုး မြို့သူကြီး ကော်နာဖီးနစ်ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။
ပုဂံသည်၏မြေး "မပြေသင် " " အိုကြွက်သင် " တို့၏သား မြို့သူကြီးဖြစ်သူ" ကော်နာဖီးနစ် " နှင့် နှမ " အိုညယ်ကြီး "တို့က အဘိုးအဘွားမိဘတို့၏ ရှေးဟောင်းကြေးဘုရားကြီးနှင့် ဂူဘုရားတို့တွင် ပန်တျာကချေသည် စသည်များ လှူဒါန်းခြင်း။
ပလိပ်လယ် ဆယ်ပယ်ခွဲအပါအဝင် လယ်ယာများလှူဒါန်းခြင်း အုန်း ထန်းညောင်ပင်များစိုက်ခြင်း သင်ပုတ် ဆီမီးအလှူမျာပေးခဲ့ကြောင်း အလှူမှတ်တမ်းရေးထိုးထားသည့် ကျောက်စာဖြစ်သည်။
ယင်းကျောက်စာအား ၁၉၅၆ခုနှစ်တွင် အိုးထိန်းတောင်ရွာ ဦးထွန်းဝင်း၏ ခြံမြေအတွင်းမှ တူးဖော်ရ ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းကျောက်စာအရ ပလိပ်ဒေသသည် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စည်ကားနေပြီးဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၅၆၉ "ပေါက်ကနားဒေါင်းပြားမင်း" သည် မြို့ပေါင်း၁၉မြို့ တည်သည့်အချိန်တွင်လည်း ပလိပ်မြို့ တစ်မြို့လည်းအပါဖြစ်သည်ဟုအဆိုရှိပြန်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၂၅ခုနှစ်တွင်နန်းတက်တော်မူသော ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်တွင် မင်းရဲရာဇာဘွဲ့ခံ ရွှေနားတော်သွင်းဧချင်း(ခ) ပလိပ်စားဧချင်းအား သီကုံးဆက်သွင်းသည့် ဦးဖျော်အား ပလိပ်ရွာကို အပိုင်ပေးသနားတော်မူ၍ ချီးမြှောက်ခဲ့ကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းများ ရှိသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၅ကတည်းကစတင်၍ အစဉ်တစိုက်ကထိန်ခင်းလာသည့် ပလိပ်ဒေသခံတို့၏ " ပိတောက်ချောင်ကထိန် " သည်လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၅၀-ခုနှစ်တွင် ပလိပ်ဒေသခံတို့၏ အစဉ်အလာ ခင်းကျင်းလာသည့် ကထိန်အလှူတော်အား ခွင့်မပြုကြောင်း ဘိုးတော်ဘုရား၏ မိဖုရား အမိန့်ထုတ်ပြန်သည်မှစတင်၍ ပိတောက်ချောင်ကထိန် သည်လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားလာလေသည်။
ပဒုံမင်းလက်ထက် ၁၁၄၅-ခုနှစ် အမရပူရဓာတ်ကြငှန်းစိုက်စာရင်း အမိန့်တော် ပြန်တမ်းတစ်ခုတွင် တောင်ဘက်နယ်သတ်အရပ်ကို " ပလိပ်ရွာကုန် ဗောဓိသတ်ဘုရား ငါးရံ့ချောင်း တိန်ညင်တောအပိုင်းအခြား " ဟု ဖော်ပြထားသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၆၄-ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း၁၅ရက် နေ့စွဲပါ မက္ခရာ တံဆိပ်တော်ရ ကြေးတိုင်သူကြီး ငခွေး နှင့် မြို့စာရေးငပုတို့ ထွက်ဆိုချက်ပါ စစ်တမ်းသည် ရှေးအကျဆုံးနှင့် တိကျခိုင်မာသည့် စစ်တမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ထိုစစ်တမ်းမှာ ဗဒုံမင်းလက်ထက်က မက္ခရာနယ်မြေဖြစ်လေသည်။
ပလိပ်သည် လယ်တွင်းကိုးခရိုင် နယ်သတ်အရပ်လည်းဖြစ်သည်။
လယ်တွင်းကိုးခရိုင် ထင်ရှားကြော်ကြားသည့် ဈေးများတွင်လည်း ပလိပ်ဈေးသည် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
မန္တလေးရတနာပုံခေတ် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်က ဒုဌာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းစပ်တွင် ကျောက်တိုင်များစိုက်ထူ၍ မက္ခရာ နှင့် မန္တလေးရတနာပုံရွှေမြို့တော်နယ်မှတ်ရပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ ခွဲခြားထားခဲ့လေသည်။
နိုင်ငံတော်အတွင်း မြို့ရွာများအနက် ၁၁၈၉ခုနှစ်။
၁၂၁၂ခုနှစ်အတွင်း သင်းဘွဲ့မြို့ရွှာများက ဆက်သွင်းသည့် သင်းထမ်းမြို့သင်းဘွဲ့ရာပါ သွောံကြီး အကြပ်အမှုထမ်းရွှေတိုက်စာရင်းတွင်တောင်ဘက်ကိုးခရိုင် ပလိပ်ရွာနှင့် တဘက်ဆွဲရွာတို့သည်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု ယခုအခါ ပလိပ်ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုဒေသတွင် ရတနာပုံခေတ် အဆောက်အဦးများကိုအများဆုံးတွေ့မြင်လေ့လာနိုင်သည်။
ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များတည်ရှိနေသည့် ပလိပ်နယ်မြေအား နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု ဇုန်အဖြစ် ထိမ်းသိမ်းထားလျက် ရှိသည်။
ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ ကာကွယ်ထိမ်းသိန်းရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၄ အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုကျင့်သုံး၍ အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်အရ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်ဆည်ခရိုင် စဉ့်ကိုင်မြို့နယ် ပလိပ်ဒေသရှိ ရှေးဟောင်းအထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံတည်ရှိရာ ဇုန်။
ရှေးဟောင်းနေရာတည်ရှိရာဇုန်။
ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းထားသောဇုန်များကို ၂၀၀၈ ခု။
ဩဂုတ်လ ၂၅ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြေညာစာအမှတ် ၁၁/ ၂၀၀၈ ဖြင့် အောက်ဖော်ပြပါ အတိုင်း သတ်မှတ်ထားရှိခဲ့သည်။
ရှေးဟောင်းအထိမ်းအမှတ် တည်ရှိရာဇုန် ရှေးဟောင်းအထိမ်းအမှတ် တည်ရှိရာဇုန်အဖြစ် ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့် မြွေဘုရာကုန်းမြေပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်းအမှတ် ၁မှ ၂၇အထိ အစုလိုက်ရှိသောဘုရားများ၏ အုတ်တံတိုင်းအပြင်ဘက် ၂၅ပေအကွာအထိ။
ဗန်မော်ကျောင်းတိုက်ဘုရား အုတ်တံတိုင်းမှ အပြင်ဘက် ၂၅ပေအကွာအထိ ကြိတ်ကုန်းကျောင်း၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားအမှတ် ၁၃၃မှ ရှေးဟောင်းဘုရားအမှတ် ၁၅၈ အထိ အစုလိုက်ရှိသော ဘုရားများ၏ အုတ်တံတိုင်းအပြင်ဘက်မှ ၂၅ပေအကွာအထိ ပါဋလိကျောင်း၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားအမှတ် ၁၅၉ မှ ၁၆၅အထိ ဗောဓိကျောင်း၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားအမှတ်၁၆၆မှ ၂၁၀အထိ အစုလိုက်ရှိသော ဘုရားများ၏ အုတ်တံတိုင်းပြင်ဘက်မှ ၂၅ပေအကွာအထိ။
လေးထပ်ကျောင်း၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားအမှတ် ၂၁၁ မှ ရှေးဟောင်းဘုရားအမှတ်၂၃၉အထိ အစုလိုက်ရှိသောဘုရားများ၏ အုတ်တံတိုင်းမှ အပြင်ဘက် ၂၅ပေအကွာအထိ။
နောက်တော်ပါ ကျောင်း၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ ဘုရားအမှတ် ၂၄၀မှ ၂၆၁ အုတ်တံတိုင်းအပြသ်ဘက်မှ ၂၅ပေအကွာဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းနေရာတည်ရှိရာဇုန် ရှေးဟောင်းတည်ရှိရာဇုန်အဖြစ် အရှေ့လားသော် ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့်မြွေဘုရားကုန်းမြေမှ ကြိတ်ကုန်းကျောင်းရှိ အတန်းလိုက်ဖြစ်သော ဘုရားစုများမှ ပေ၃၀အကွာအထိ။
အနောက်လားသော် မြောက်မြေရပ် ချမ်းသာကြီးဘုရားစုများမှ နောက်တော်ပါရပ် ရတနာမဉ္ဇူစေတီဘုရားစေတီစုအထိ အစုလိုက်ရှိသော ဘုရားများမှပေ၃၀ အကွာ။
တောင်ဘက်သို့လားသော် ဗောဓိကျောင်းနှင့် လေးထပ်ကျောင်းအထိ အတန်းလိုက်ရှိသော ဘုရားစုများ အုတ်တံတိုင်းမှ ပေ၃၀အကွာအထိ မြောက်လားသော် မြွေဘုရားကုန်းမြေနှင့်မြောက်မြေရပ်ရှိ ချမ်းသာကြီးဘုရားအထိ အစုလိုက်ရှိသော ဘုရားများမှ ပေ၃၀အကွာထိ ဧရိယာမြေကို သတ်မှတ်ထားသည်။
ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေးဇုန် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေးဇုန်အဖြစ် အရှေ့ဘက်လားသော် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်တံတားကွေ့မှ အင်းလျားကန်သာအေးကျေးရွာနှင့် ဒုဋ္ဌဝတီ အနေယက်ဘက်ကမ်းတလျောက်။
ယင်းမှ ရွာဟောင်းကုန်းကျေးရွာအထိ တောင်ဘက်သို့လားသော် ရန်ကုန် မန္တလေးကားလမ်းဝဲယာနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သွားလမ်းဆုံ။
ယင်းမှ အနောက်ဘက်သို့ပန်းလောင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းနှင့် မြစ်ကူးတံတားအဆုံးအထိ မြောက်ဘက်လားသော မြောက်ကိုင်းကျေးရွာနှင့် ယင်းမှ ဒုဌာဝတီ မြစ်တောင်ဘက်ကမ်းတလျှောက်ထောင့်ချိုးကွေးအရှေ့ဘက်ကမ်းတလျှောက် အစနှင့်အဆုံးအထိ။
အနောက်ဘက်သို့လားသော် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် ထောင့်ချိုးကွေ့ အရှေ့ဘက်ကမ်းတလျှောက် စိတ္တရရွာမှ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတလျှောက် ရှိပလိပ်ကျေးရွာ တဘက်ဆွဲကျေးရွာယင်းမှ ပန်းလောင်မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းတလျှောက်နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သွားလမ်းဆုံအထိဟူ၍ ဇုန်သုံးမျိုးဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ကာကွယ်ထိမ်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားရှိသည်။
ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးများ ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့် ပလိပ်မြွေဘုရား ဗန်းမော်ကျောင်းတိုက်(ပလိပ်) ဗုံတီးဘုရား လေးမျက်နှာ နှစ်ထပ်ဘုရား (ပလိပ်) ကိုးကား ၂၀၁၈ခုနှစ် နိဝင်္ဘာလထုတ် သူရဇ္ဇမဂ္ဂဇင်း စာ၁၀၇ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
ကယ်လဖိုနီးယား နက်ဗျူလာ (NGC 1499) သည် ပါဆီးယပ် ကြယ်စုတန်းရှိ ထုတ်လွှင့် နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ ကယ်လဖိုနီးယားပြည်နယ်နှင့် တူသောကြောင့် ဤကဲ့သို့ အမည်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၀၀၀ အကွာ၌ တည်ရှိသည်။
ကယ်လဖိုနီးယား နက်ဗျူလာအား ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် Edward Emerson Barnard ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပုံပြခန်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ NGC 1499 at SEDS Menkhib and the California Nebula by the Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) Category:ပါဆီးယပ် (ကြယ်စုတန်း)။
တစ်တက်စားလည်း ကြက်သွန်၊ နှစ်တက်စားလည်း ကြက်သွန် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ကြက်သွန်သည် တစ်တက်စားလည်း ကြက်သွန်ပင်ဖြစ်၍ အနံ့နံသည်။
နှစ်တက်စားလည်း ကြက်သွန်ပင်ဖြစ်၍ အနံ့နံသည်။
ထို့အတူ မသင့်သော အရာသည် နည်းနည်းပြုသည်ဖြစ်စေ၊ များများပြုသည်ဖြစ်စေ မသင့်သည်သာ ဖြစ်သည်။
မူလရင်းမြစ် "တစ်တက်စားလည်း ကြက်သွန်၊ နှစ်တက်စားလည်း ကြက်သွန်ပေါ့။
ခုမှတော့ ကျုပ်လည်း လူကောင်းပြန်မဖြစ်တော့ဘူး၊ သူခိုး သူခိုးပါပဲ။
" [၁၃၁၀] ပဒေသာ၊ ၂၊ ၁၃။
တစ်ထွာပြ တစ်လံမြင် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် တစ်ထွာပြလျှင် တစ်လံမြင်သည် ဆိုသကဲ့သို့ တစ်စွန်းတစ်စကို ပြရုံနှင့် ရှေ့အလားအလာကို ကြိုတင်မှန်းဆနိုင်သည်။
ဆိုလိုရင်းတူညီသည့်အခြားစကားပုံ အရိပ်ပြ အကောင်ထင် နှင့်အတူတူဖြစ်သည်။
တစ်နေ့တစ်လံ ပုဂံဘယ်ရွေ့မလဲ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ပုဂံသို့ ရည်မှန်း၍ ခရီးထွက်ခဲ့သူသည် တစ်နေ့တစ်လံမျှသာ သွားစေဦး နေ့စဉ်မှန်မှန်သွားပါက ပုဂံသို့ မုချရောက်မည်ဖြစ်သကဲ့သို့ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို နည်းနည်းချင်းဖြစ်စေကာမူ မှန်မှန် အားထုတ်ဆောင်ရွက်သွားလျှင် တစ်ချိန်တွင် မုချပြီးမြောက်မည်သာ ဖြစ်သည်။
မူလရင်းမြစ် "တစ်နေ့တစ်လံ ပုဂံဘယ်မရွေ့ဟူသော စကားအတိုင်း တဖြည်းဖြည်း လျှောက်ခဲ့ရ၏။
" [၁၃၁၅] သွေး၊ ၃၃၇။
တစ်နေ့ရွှေ တစ်နေ့ငွေ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် တစ်နေ့တွင် ရွှေထည်များနှင့်၊ နောက်တစ်နေ့တွင် ငွေထည်များနှင့် ပြောင်းလဲနေသကဲ့သို့ အခြေအနေသည် ကောင်းလိုက် မကောင်းလိုက် မတည်မငြိမ် ပြောင်းလဲနေသည်။
မူလရင်းမြစ် "တစ်နေ့ရွှေ တစ်နေ့ငွေဆိုတာလို ငါ့ရောဂါများ သက်သာတယ်လို့ မရှိဘူး။
တစ်နေ့လုံး ကတော်ပေမဲ့ ဥတော့တစ်လုံး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် တစ်နေ့လုံး ကတော်ကတော် အော်နေသော်လည်း ဥသောအခါ တစ်လုံးတည်းသာ ဥသကဲ့သို့ စကားဖြင့် ကြာမြင့်စွာ ဟိတ်ဟန်ပြနေသော်လည်း အလုပ်အနေနှင့် မဖြစ်စလောက်သာ အကောင်အထည်ပေါ်သည်။
တတုတ္တရိသိက္ခာပုဒ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။
ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂီရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားသည် သင်္ကန်းအလုခံရသော၊ ပျောက်သော ရဟန်းအား အမျိုးမတော်စပ်သူထံမှ သင်္ကန်းတောင်းခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏။
ငါတို့သည် သင်္ကန်းကို တောင်းကြကုန်လော” ဟု ဆိုကာ တောင်းကုန်၏။
ထိုအခါ လူတစ်ယောက်သည် အစည်းအဝေးပြုရာ နေရာတွင် ထိုင်နေ၏။
ထိုသူက အခြားသူတစ်ယောက်ကို “ခိုးသူ အလုခံရသော ရဟန်းတို့သည် လာကုန်၏၊ အကျွန်ုပ်သည် သင်္ကန်းလှူပြီးပြီ” ဟု ဆို၏။
ထိုအခါ အပြောခံရသူလည်း “မိမိလည်း လှူပြီးကြောင်း” ဆို၏။
ထိုအခါ လူတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် အတိုင်းအရှည်မသိဘဲ သင်္ကန်းကို တောင်းကုန်ဘိသနည်းဟု ဆိုကာ ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။
ထိုအကြောင်းသည် အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့ထံ ရောက်သွား၏။
အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “အဘယ်ကြောင့် ဆဗ္ဗဂီရဟန်းတို့သည် အဘယ်ကြောင့် အတိုင်းအရှည်မသိဘဲ တောင်းကုန်ဘိကြသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းများအား “ဟုတ်မှန်ပါသလော” ဟု မေးမြန်း၏။
ထိုအခါ “ဟုတ်မှတ်ကြောင်း” လျှောက်ထား၏။
သိက္ခာပုဒ် “ဆွေမျိုးမတော်စပ်သော အိမ်ရှင်သော်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရှင်မသော်လည်းကောင်း များစွာသော သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ရှေးရှူဆောင်၍ ဖိတ်ကြားငြားအံ့။
ထိုရဟန်းသည် ထိုဆောင်လာသော သင်္ကန်းမှ သင်းပိုင်နှင့်တကွ ဧကသီမျှသာဖြစ်သော သင်္ကန်းကိုသာ ခံယူရမည်။
ထိုထက်အလွန် သာယာ ‘ခံယူငြားအံ့’ ထိုရဟန်းအား နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဤသို့ (ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လေးစားလိုက်နာရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်ခုသောအချိန်တွင် လူယောက်ျားတစ်ယောက်သည် သူ၏ ဇနီးအား “အသျှင်ဥပနန္ဒအား သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့ ‘လှူအံ့’ “ ဟု ပြောသည်ကို ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကြား၏။
ထို့နောက် ရဟန်းသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား ထိုအကြောင်းကို ပြော၏။
အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ထိုသူမှာ မိမိ၏ အလုပ်အကျွေး ဖြစ်သည်” ဟု ပြော၏။
ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ယောက်ျားထံသို့ သွားကာ “သင်သည် ငါ့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိုပါက ဤသို့ သဘောရှိသည့် သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းပါ။
ငါသုံးဆောင်မည် မဟုတ်သော သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော် အဘယ်ပြုအံ့နည်း” ဟု ဆို၏။
ထိုအခါ ယောက်ျားသည် “အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ရှေးက မဖိတ်ကြားဘဲ အိမ်ရှင်သို့ ချဉ်းကပ်၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ အဘယ်ကြောင့် ရောက်ဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “ဟုတ်မှတ်ပါသလော” ဟု မေးမြန်းရာ “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဖြေကြား၏။
ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “သင်နှင့်ဆွေမျိုးတော်စပ်ပါသလား” ဟု မေးရာ “မတော်စပ်ကြောင်း” ဖြေကြား၏။
သိက္ခာပုဒ် “ရဟန်းကိုသာလျှင် ရည်ညွှန်း၍ ဆွေမျိုးမတော်စပ်သော အိမ်ရှင်သည်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရှင်မသည်လည်းကောင်း သင်္ကန်းဖိုးကို ‘ဤ သင်္ကန်းဖြင့် သင်္ကန်းကို ဝယ်၍ ဤမည်သော ရဟန်းကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့’ ဟု စီရင်အပ်၏၊ အကယ်၍ ထိုဒါယကာသို့ ထိုရဟန်းသည် ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ချဉ်းကပ်၍ ‘ဒါယကာ တောင်းပန်အပ်သည်၊ အကျွန်ုပ်ကို ဒါယကာသည် ဤသင်္ကန်းကို ဝယ်၍ ဖုံးလွှမ်းပါလော့’ ဟု ကောင်းသည်ကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကို စွဲ၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဒုတိယ ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လေးစားလိုက်နာရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်ခုသောအချိန်တွင် ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် အခြားယောက်ျားတစ်ယောက်အား “အသျှင်ဥပနန္ဒအား သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့” ဟု ပြော၏။
ထိုယောက်ျားကလည်း မိမိသည်လည်း “ အသျှင်ဥပနန္ဒာအား သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့” ဟု ဆို၏။
ထိုသို့ ပြောသည်ကို ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကြား၏။
ထို့နောက် ထိုရဟန်းအား ဤအကြောင်းကို ပြောပြ၏။
ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ယောက်ျားတို့ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ “သင်တို့သည် ငါ့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိုပါက ဤသို့ သဘောရှိသော သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကြလော့၊ ငါမသုံးဆောင်သော သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော်လည်း အဘယ်ပြုအံ့နည်း” ဟု ဆို၏။
ထိုအခါ ယောက်ျားတို့သည် “ဤရဟန်းတို့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခြင်းငှါ မလွယ်ကူပေ၊ အဘယ်ကြောင့် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ငါတို့သည် ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ချဉ်းကပ်၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ြခင်းသို့ ရောက်ဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။
ထို့နောက် အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “မှန်ကန်ပါသလား” ဟု မေးရာ “မှန်ကန်ကြောင်း” ဖြေကြား၏။
သိက္ခာပုဒ် “ရဟန်းကိုသာလျှင် ရည်ညွှန်း၍ နှစ်ဦးကုန်သော ဆွေမျိုးမတော်စပ်ကုန်သော အိမ်ရှင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရှင်မတို့သည်လည်းကောင်း၊ အသီးသီးသော သင်္ကန်းဖိုးတို့ကို ‘ငါတို့သည် ဤအသီးသီးသော သင်္ကန်းဖိုးတို့ဖြင့် အသီးသီးသော သင်္ကန်းတို့ကို ဝယ်၍ ဤမည်သော ရဟန်းကို သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကုန်အံ့’ဟု စီရင်အပ်ကုန်၏၊ အကယ်၍ ထိုရဟန်းသည် ထိုဒါယကာတို့သို့ ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ချဉ်းကပ်၍ ‘ဒါယကာတို့ တောင်းပန်တိုက်တွန်းပါသည်၊ ငါ့ကို ဤအသီးသီးသော သင်္ကန်းဖိုးတို့ဖြင့် ဤသို့သလောရှိသည်လည်းဖြစ်သော သင်္ကန်းကို ဝယ်၍ နှစ်ယောက်ဖြစ်ကြသူတို့သည် တစ်ပေါင်းတည်း ဖြစ်ကြကုန်လျက် ဖုံးလွှမ်းကြကုန်လော့’ဟု ကောင်းသည်ကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကို စွဲ၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဤသို့ (ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
) ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
ဟိုက်ပါရီယွန် သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် William Cranch Bond၊ George Phillips Bond နှင့် William Lassell တို့က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းသည် ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် ပုံစံ တည်တကျမရှိသော ဂြိုဟ်ရံလတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မှတ်စု ကိုးကား Category:စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ။
မြောက်ပိုင်းပိုးကရင်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် Phlong သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဘာသာစကားသည် အရှေ့မြောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကားနှင့် နီးစပ်သော်လည်း အခြား ပိုးမူကွဲများနှင့် အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။
ပျံ့နှံ့မှု Chiang Mai, Lamphun, နှင့် Tak ခရိုင်များ Mae Hong Son province (၁၅–၂၅ ရွာ): Hot မှ Mae Sarieng အကြား သံလွင်မြစ်တလျောက်ရှိ Mae Sarieng မြို့၊ Mae Ngaw ကိုးကား Phillips, Audra. 2009. Lexical Similarity in Pwo Karen. In PYU Working Papers in Linguistics 5, Audra Phillips (ed.). Chiang Mai, Thailand: Payap University Linguistics Department. Category:ကရင်ဘာသာစကားများ။
အရှေ့မြောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် Phrae Pwo သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ Phrae, Lampang နှင့် Chiang Rai ခရိုင်တို့တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဘာသာစကားသည် မြောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကားနှင့် နီးစပ်သော်လည်း အခြား ပိုးမူကွဲများနှင့် အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။
ကိုးကား ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် Dawkins, Erin and Audra Phillips A Sociolinguistic Survey of Pwo Karen in Northern Thailand (see pages 44–54). Category:ကရင်ဘာသာစကားများ။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော လူမျိုးများဖြစ်ကြပြီး အင်္ဂလိပ်စကားကို ပြောကြသည်။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သည် လူဖြူလူမျိူး ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဆိုသော အမှတ်လက္ခဏာသည် အလယ်ခေတ်အစောပိုင်းမှ အစပြုခဲ့ပြီး ရှေးကျသော အင်္ဂလိပ်စကားတွင် "နတ်တို့မိသားစု" (Angelcynn) ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဆိုသော အမည်မှာ "နတ်" (Angles) ဆိုသော စကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အေဒီ ၅ ရာစုခန့်တွင် ဂရိတ်ဗြိတိန်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့သော ဂျာမန်နစ် လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလန်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ အတွင်းမှ တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ထိုနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သူ အများစုမှာ ဗြိတိသျှနိုင်ငံသားများ ဖြစ်ကြသည်။