kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ကြောင့် တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ ရည်ရွယ်ချက်သည်ကောင်းသော ရည်ရွယ်ချက်ပင်ဖြစ်ပေသည်။
လမ်းစဉ်ပါတီ၏ သက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် ပါဝင်၍ အဆင့်ဆင့် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသော တပ်မတော်မှ အရာရှိ၊ အကြပ်၊ တပ်သားများ အပါအဝင် တို့သည်လည်းကောင်း၊ အရပ်သား ပြည်သူများမှ ပါတီသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး ပါတီက ပေးအပ်သော တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူတို့သည် လည်းကောင်း၊ မိမိတို့၏ ကိုယ်စွမ်း ဉာဏ်စွမ်းရှိသမျှ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
လမ်းစဉ်ပါတီဝင်တို့သည် ပုထုဇဉ် လူသားများ ဖြစ်ကြသည့်အလျောက် အပြောမှား၊ အဆိုမှား၊ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှုမှားများကို ပြုလုပ်ခဲ့မိကြသည်မှာလည်း အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
မိမိတို့၏ အမှားများကို ပြင်ဆင်နိုင်သလောက်၊ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်မှာလည်း အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
မိမိတို့ ပါတီဝင်များအကြားတွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၊ တစ်စုနှင့်တစ်စု၊ အထင်အမြင်မှားမှုများ၊ အငြင်းပွားမှုများ၊ ယှဉ်ပြိုင်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
ပြည်သူတို့နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မပြေမလည်မှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။
ပြည်သူတို့က စိတ်ကွက်ခြင်း၊ မကြည်ညိုခြင်း များလည်း ရှိခဲ့သည်။
ဤသို့ ဖြစ်ရသည်မှာ နိုင်ငံရေးပါတီများ၏ ဖြစ်စဉ်အသီးသီးတွင် တွေ့ကြုံရလေ့ရှိသော အခြင်းအရာများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ပါတီ၏ဩဇာအရှိန်အဝါ ကျဆင်းသလောက် ကျဆင်းခဲ့သည်မှာလည်း အမှန် ဖြစ်သည်။
လမ်းစဉ်ပါတီသည် တောင်သူလယ်သမားများ၊ အလုပ်သမားများနှင့် ပြည်သူအလွှာအသီးသီးနှင့် နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ လုပ်ခြင်းအားဖြင့် စည်းစည်းရုံးရုံး ရှိခဲ့သည်မှာလည်း အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
လမ်းစဉ်ပါတီ၏ သက်တမ်း တစ်လျှောက်လုံးကို ခြုံကြည့်လျှင် လမ်းစဉ်ပါတီသည် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက် နိုင်ခဲ့သည်မှာ အမှန်ဖြစ်သည်။
ဆန်၊ဆီ အစရှိသော အခြေခံ စားကုန်များ၊ ကုန်ဈေးနှုန်း မကြီးမားရအောင် ဈေးနှုန်းသက်သာအောင် ထိန်းသိမ်းပေးခဲ့သည်မှာလည်းအမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် အထွေထွေ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတွင် ရည်မှန်းသလောက် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။
ပြည်သူပိုင် ဈေးဆိုင်များမှ ကုန်ပစ္စည်းများကို ရောင်းချ ဖြန့်ဝေရာတွင်လည်း မပြေလည်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော မှောင်ခို ပစ္စည်းများကို လမ်းတွင် ဖမ်းဆီးသိမ်းယူရာတွင် ပါတီဝင်များ၏ တာဝန်မကင်းခဲ့ပေ။
ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ ဖမ်းဆီးခြင်းမရှိဘဲ ကုန်ဈေးနှုန်းများ ကြီးခဲ့သည်။
ပါတီဝင်များက ဩဇာညောင်းသော သမဝါယမအသင်းများသည်လည်း ပါတီကို ပံ့ပိုးပေးရသည့် အဖွဲ့အစည်းများကဲ့သို့ ဖြစ်နေခဲ့သည်။
လမ်းစဉ်ပါတီ သက်တမ်းတွင် သုံးကြိမ်တိတိ ငွေစက္ကူများကို မတရားပစ္စည်းများအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည့်အတွက် တစ်ပြည်လုံး၊ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ စားသုံးသူ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ထိခိုက်နစ်နာ ခဲ့သည်။
ဤသို့သော အကြောင်းများကြောင့် ပြည်သူလူထုက လမ်းစဉ်ပါတီ အစိုးရအပေါ်တွင် မကျေမနပ် ဖြစ်နေခဲ့သည်။
ဤသို့သော အကြောင်းအရာများကို သိမြင်လာခဲ့သော လမ်းစဉ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌကြီးက (၁၉၈၈)ခုနှစ် ဇူလိုင် (၂၃)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကျိုက္ကဆံကွင်း၌ ကျင်းပခဲ့သော ဗဟိုကော်မတီ အစည်းအဝေး၌ ပါတီစုံ ကြိုက်သလား၊ တစ်ပါတီကို ကြိုက်သလား ဟူသော ပြဿနာကို ပြည်သူလူထုထံ တင်ပြပြီး ပြည်သူ့ဆန္ဒ ခံယူရမည်ဟူ၍ မိန့်ကြားကာ ပြည်သူလူထုများ လှုပ်ရှားလာအောင် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။
လမ်းစဉ်ပါတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်မှာလည်း အရေးအခင်းကြောင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည် မဟုတ်။
လမ်းစဉ်ပါတီသည် မိမိဘာသာ မိမိဖျက်သိမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် လမ်းစဉ်ပါတီသည် မိမိ၏ အမှားများကို ပြင်နိုင်လောက်သော အင်အား ရှိပါလျက် ပြင်နိုင်ခွင့်မရဘဲ ဖျက်သိမ်းမှုနှင့်သာ ကြုံခဲ့ရပေသည်။
လမ်းစဉ်ပါတီဝင်အများစုသည် ဖရိုဖရဲ ဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို ထူထောင်မည် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ရခြင်း၏ အခြေခံ အကြောင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေ ခေတ်နောက်ကျမှုကြီး ဟူသော သမိုင်း ဘဝကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။
အားနည်းချက်များ ခေါင်းအေးအေးနှင့် ပြန်ပြီး စီရင် သုံးသပ်သော အခါ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေး စနစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်ရန် လိုအပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားများနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားများ လုံလောက်စွာ ဖြစ်ပေါ် တိုးတက်ခြင်း မရှိသေးသောကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု စွမ်းအားစုသည် လည်းကောင်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လျော်ညီသော ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကို ထောက်ပံ့ ပေးနိုင်သော အတတ်ပညာ၊ နည်းပညာ၊ အဆင့်အတန်းသည် လည်းကောင်း၊ အလွန်ပင် နိမ့်ကျ နေသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး ပညာနှင့် နည်းပညာ ရပ်များကို တတ်ကျွမ်းသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ၏ အင်အားကလည်း နည်းပါး နေသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်၏ သယံဇာတ ပစ္စည်း အင်အားများကလည်း စက်မှုနိုင်ငံကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင် လောက်အောင် အခြေပြု ပေးနိုင်သော အကြောင်းတရားမရှိ။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူလတ်တန်းစားနှင့် ငွေပင်ငွေရင်း ရှိသော အရင်းရှင် ပေါက်စ လူတန်းစားများ ကလည်း အင်အားမရှိ၊ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံတွင် တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဝ' မရှိသောကြောင့် 'ဝိ'မလုပ်နိုင်ခဲ့။
ထို့ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တည်ဆောက်ရန် အချိန် မရောက်ခဲ့သေးသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
ဤသည်ပင်လျှင် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ လမ်းခုလတ်တွင် ရပ်စဲခြင်း ခံခဲ့ရသော အကြောင်းတရားဖြစ်သည်။
နိဂုံး ထို့ကြောင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသော တပ်မတော်သည် လည်းကောင်း၊ လမ်းစဉ်ပါတီသည် လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းများ အားလုံးသည် လည်းကောင်း၊ မိမိတို့ တာဝန်များကို မိမိတို့ တတ်နိုင်သလောက် ဆောင်ရွက် ခဲ့ကြပေသည်။
ထို့ကြောင့် လမ်းစဉ်ပါတီသည် အကြီးအကျယ် မှားခဲ့သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းပေးကံ အကြောင်း မလှသောကြောင့် သာပင် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ဇာတ်ခုံပေါ်မှ ဇာတ်လမ်း မပြီးသေးခင် ဆင်းခဲ့ရပေသည်။
ထို့ကြောင့် သဗ္ဗေသတ္တာ ကမ္မသကာ ဟူ၍သာ ပြောရပေတော့မည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌများ (၁၉၆၂-၁၉၈၈) ဥက္ကဋ္ဌသက်တမ်းမှတ်ချက်№ ပုံအမည်(မွေးဖွား-သေဆုံး) စတင် ပြီးဆုံး ကြာမြင့်ချိန်၁ 70px ဦးနေဝင်း(၁၉၁၁-၂၀၀၂) ၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၂ ၂၃ ဇူလိုင် ၁၉၈၈ တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၆၂-၁၉၇၄)၊ ဝန်ကြီးချုပ် (၁၉၆၂-၁၉၇၄) နှင့် သမ္မတ (၁၉၇၄-၁၉၈၁)၂ 70px ဦးစိန်လွင်(၁၉၂၃-၂၀၀၄) ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈ ၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ သမ္မတ လည်း ဖြစ်သည် (၁၉၈၈)။
၃ ဒေါက်တာမောင်မောင်(၁၉၂၅-၁၉၉၄) ၁၉ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ သမ္မတ လည်း ဖြစ်သည် (၁၉၈၈)။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ခုနှစ် အထိမြန်မာနိုင်ငံကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အစိုးရဖြစ်သည်။
ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးနေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း) ဖြစ်သည်။
ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရာထူးကို လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ မဲဆန္ဒအလျှောက် ရရှိသည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီမှ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရကို ဖွဲ့စည်းပြီး ပထမဆုံး နိူင်ငံတော်သမ္မတ အဖြစ်တာဝန်ယူသူမှာ ဦးနေဝင်း ဖြစ်သည်။
ဦးနေဝင်းနောက်တွင် ဦးစန်းယု၊ ဦးစိန်လွင်တို့လည်း သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးနိုင်ငံတော်သမ္မတ အဖြစ်တာဝန်ယူသူမှာ ဒေါက်တာမောင်မောင်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယသမ္မတ ပြည်​ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ​တော်၏ နိုင်ငံ​တော်ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေနှင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ​ဥပ​ဒေတို့တွင် အနည်းငယ်​ပြောင်းလဲမှုများအရ ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ဒုတိယသမ္မတရာထူးကိုဖန်တီးခဲ့သည်https://books.google.com/books?id=i6sUDb06Di4C အမည် စတင်ရက် ကုန်ဆုံးရက် နိုင်ငံ​ရေးပါတီ သမ္မတ မှတ်စု ဦး​အေးကို ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၅ ၂၇ ဇူလိုင် ၁၉၈၈ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ'''ဦးစန်းယု https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015073049077https://hdl.handle.net/2027/osu.32435024019804https://books.google.com/books?id=_MbMq8JApboC ၂၇ ဇူလိုင် ၁၉၈၈ ၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ ဦးစိန်လွင် https://books.google.com/books?id=p4MLAAAAIAAJ ၁၉ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ ​ဒေါက်တာ​​မောင်​မောင် https://hdl.handle.net/2027/osu.32435024019804https://books.google.com/books?id=L8ER4ChMrsUC နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် အဖွဲ့ဝင် ၂၉ဦးပါဝင်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအလိုက် မိမိတို့အထဲမှ တဦးကျစီ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော နိုင်ငံတော် ကောင်စီဝင်တစ်ဆယ့်လေးဦး၊ လွှတ်တော်မှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် တစ်ဆယ့်လေးဦး၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့မှ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးတို့ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် သမ္မတဖြစ်သည်။
ဝန်ကြီးချူပ် ဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းနိုင်ငံရေးပါတီ№ ပုံအမည်(မွေးဖွား-သေဆုံး) စတင် ပြီးဆုံး ကြာမြင့်ချိန်(၁) 70px ဦးနေဝင်း(၁၉၁၁-၂၀၀၂) ၂ မတ် ၁၉၆၂ ၄ မတ် ၁၉၇၄ တပ်မတော် / မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ(၂) 70px ဦးစိန်ဝင်း(၁၉၁၉-၁၉၉၃) ၄ မတ် ၁၉၇၄ ၂၉ မတ် ၁၉၇၇နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ပြဿနာများကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ တပ်မတော် / မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ(၃) 70px ဦးမောင်မောင်ခ(၁၉၂၀-၁၉၉၅) ၂၉ မတ် ၁၉၇၇ ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈၈၈၈၈ အရေးအခင်းကာလတွင် နုတ်ထွက် တပ်မတော် / မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ(၄) 70px သူရထွန်းတင်(၁၉၂၀-၂၀၂၀) ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈ ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈၈၈၈၈ အရေးအခင်းကာလတွင် အာဏာသိမ်းခံရပြီး ဖြုတ်ချခံရ တပ်မတော် / မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဝန်ကြီး ဌာနများ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန အာဏာသိမ်းခံရခြင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်ကာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် ဖြင့် တစ်ပါတီ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ထိုသို့ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရာ (၂၆)နှစ်အကြာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး၏ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော အုံကြွဆန့်ကျင်မှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရပြီး သမိုင်းဝင် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း ကြီးနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ စနစ်ကြီးသည်လည်း ချုပ်ငြိမ်းခဲ့ရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ခေါင်းဆောင်သောတပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်း၍ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
အစိုးရပြုတ်ကျရခြင်း၏အဓိကအကြောင်းရင်း မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဦးဆောင်သောအစိုးရပြုတ်ကျရခြင်း၏အဓိကအကြောင်းရင်းမှာမိမိအစိုးရမှထုတ်ဝေခဲ့သော ငွေစက္ကူများကို တရားမဝင် ငွေကြေးများအဖြစ် အကြိမ်များစွာ ကြေညာခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
တရားဝင်ငွေကြေးမှရပ်စဲခံရသောငွေစက္ကူများ ရည်ညွှန်းကိုးကား ကိုကိုမောင်ကြီး ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီသည် မြို့ပြတစ်ခုတွင် မြို့တော် စည်ပင်သာယာ လှပအောင် သန့်ရှင်းမှုရှိပြီး စနစ်တကျရှိအောင် စီမံရသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီသည် နယ်စပ်ဒေသ တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စည်ပင်သာယာရေး ဝန်ကြီးဌာန (ယခု နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန) လက်အောက်တွင် ရှိသည်။
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီလက်အောက်တွင်- ကော်မတီရုံး စီမံရေးရာဌာန ဘတ်ချက်နှင့် ငွေစာရင်းဌာန စစ်ဆေးရေးဌာန ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးဌာန ရာပြတ်ဌာန အခွန်ဌာန ဈေးများဌာန တိရစ္ဆာန်ဆေးကုနှင့်သားသတ်ရုံများဌာန ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သန့်ရှင်းရေးဌာန အင်ဂျင်နီယာဌာန(လမ်းတံတား) အင်ဂျင်နီယာဌာန(အဆောက်အအုံ) အင်ဂျင်နီယာဌာန(ရေနှင့်သန့်ရှင်းမှု) စက်ရုံနှင့် မော်တော်ယာဉ်ဌာန ဗဟိုပစ္စည်းထိန်းဌာန ပန်းဥယျာဉ်နှင့် အားကစားကွင်းများဌာန ကျန်းမာရေးဌာန လုံခြုံရေးနှင့်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဌာန မြို့ပြစီမံကိန်းနှင့် မြေစီမံခန့်ခွဲမှုဌာန ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် ပြန်ကြားရေးဌာန ထုတ်လုပ်ရေးဌာန မြို့တော်ဘဏ် တို့ရှိသည်။
စစ်တက္ကသိုလ် (အင်္ဂလိပ်: Defence Services Academy - DSA) သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် စစ်ပညာနှင့် တက္ကသိုလ်ပညာ ကိုပူးတွဲသင်ကြားကာ စစ်ဗိုလ်အရာရှိများအား မွေးထုတ်ပေးသည့် တစ်ခုတည်းသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
နည်းပြအရာရှိပေါင်း (၂၀၀) ခန့်နှင့် သင်တန်းသားဗိုလ်လောင်းပေါင်း (၆၅၀၀) ခန့် ရှိသည်။
ဆောင်ပုဒ်မှာ နောင်တစ်ခေတ်၏ အောင်စစ်သည်များ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အမှတ်စဉ် (၆၂) သင်တန်းအား ကျောင်းဆင်း ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
သင်တန်း ကာလကို ယခင်က (၄) နှစ် သင်ကြားခဲ့ရာမှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၄၂) မှစတင် ၍ သင်တန်းကာလ (၃) နှစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ၊ သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံဘွဲ့များ အတွက် သင်ကြားပေးသည်။
ယခု BA ဘွဲ့သင်တန်းများကို မသင်ကြားတော့ပေ။
မဟာဘွဲ့ သင်တန်းများလည်း ဖွင့်လှစ်လျက် ရှိသည်။
အမျိုးသမီး သင်တန်းသားများ လက်ခံခြင်း မရှိပေ။
၎င်းအပြင် လက်နက်ကိုင်ပညာ၊ တိုက်ခိုက်ရေး၊ ဗျူဟာ၊ စစ်ရေးပြ စသော စစ်ပညာကိုလဲ ပူးတွဲ သင်ကြားပေးသည်။
အမှတ်စဉ် (၅၆) သင်တန်း မှစတင် ၍ သင်တန်းကာလ (၄) နှစ် ပြန်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အနော်ရထာ(အနီ)၊ ဘုရင့်နောင်(အပြာ)၊ အောင်ဇေယျ(အဝါ)ဟူသော ဗိုလ်လောင်းတပ်ရင်း ၃ရင်း တပ်ခွဲ ၂၁ ခွဲ(တစ်ရင်းလျှင် ၇ ခွဲ)ဖြင့် ဗိုလ်လောင်းများကို Senior-Junior စနစ်ဖြင့် စစ်စည်းကမ်းများဖြင့် တင်းကျပ်စွာ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲသည်။
စစ်တက္ကသိုလ် တက်ရောက်မည့် ဗိုလ်လောင်းများကို နှစ်စဉ် သတင်းစာမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်သူ လူငယ်လူရွယ်များကို ခေါ်ယူပြီး ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များတွင် ပြုလုပ်ကာ ဗိုလ်ရွေးအဖွဲ့မှတဆင့် ခေါ်ယူခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်လောင်းများကို ဆေးစစ်ခြင်းပြုလုပ်ကာ ဆန်ကာတင်ရွေးချယ်ကာ ဆေးအောင်ဗိုလ်လောင်းများကိုသာ အတည်ပြုရွေးချယ်သည်၊၊ ဗိုလ်လောင်း သင်တန်းမှာ ၄ နှစ်ကာလကြာမြင့်ပြီး စစ်ပညာကိုသာမက တက္ကသိုလ်ပညာကိုပါ သင်ကြားပေးသည်။
သင်တန်းဆင်းသည်နှင့် တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တစ်ခုခုတွင်) ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဒုတိယဗိုလ် အဖြစ်ခန့်အပ်ပေးသည်။
စစ်တက္ကသိုလ်တွင် အခြေခံသိပ္ပံပညာရပ်များ၊ စစ်သုံးသိပ္ပံဘာသာရပ်များ၊ လူမှုသိပ္ပံဘာသာရပ်များကို သင်ကြားပို့ချပေးသည်။
စစ်ပညာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အရာရှိငယ်များအဖို့ လိုအပ်သော တပ်မတော်၏ အစဉ်အလာများကိုလည်းကောင်း၊ သမားရိုးကျစစ်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အတွက် သင်ကြားလေ့ကျင့်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ယေဘူယျစစ်အခြေခံသဘောတရားများကိုလည်းကောင်း စစ်တက္ကသိုလ် သင်တန်းနှစ်အလိုက် ပိုင်းခြားကာ စာပေပညာ သင်ကြားမှုနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ပေးသည်။
စစ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းမပြီးဆုံးမီ နောက်ဆုံးခြောက်လတွင် တပ်စုတစ်စုကို ပိုင်နိုင်စွာ ကွပ်ကဲခေါင်းဆောင်၍ တိုက်ပွဲဝင်နိုင်သော တပ်စုမှူးကောင်းတစ်ဦးဖြစ်စေရန် လေ့ကျင့်ပေးသည်။
စစ်တက္ကသိုလ်၏ လက်ရှိ အကြီးအကဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်- ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် - ကျောင်းအုပ်ကြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုး‌အောင် -ဒုတိယကျောင်းအုပ်ကြီး ဗိုလ်မှူးချုပ်သိန်းလွင် - ပါမောက္ခချုပ် (စာပေညွှန်ကြားရေးမှူး) သမိုင်းကြောင်း စစ်တက္ကသိုလ်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ် ၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ဗထူးတပ်မြို့၌ တပ်မြို့ဖွင့်လှစ်ပွဲနှင့်အတူ ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။
၁၉၅၇ ဇွန်လ (၁) ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
စစ်တက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ တပ်မတော် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တို့တွင် အနာဂတ်၌ ခေါင်းဆောင်ကြမည့် အရာရှိကောင်းများရရှိနိုင်စေရန် ဖြစ်၏။
ပထမဆုံးကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုး ဖြစ်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေအရ စစ်တက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ ကောလိပ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်၏။
စစ်တက္ကသိုလ်သင်တန်း လေးနှစ် ပြီးဆုံးအောင်မြင်သော ဗိုလ်လောင်းသည် တပ်မတော်ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီးလျှင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံဘွဲ့ကိုလည်း ရမည်ဖြစ်သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးအစိုးရ၏ တက္ကသိုလ်ပညာရေး ဥပဒေသစ်အရ စစ်တက္ကသိုလ်သည် သီးခြားတက္ကသိုလ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ချီးမြှင့်သောဘွဲ့ကိုလည်း မူလက ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံဘွဲ့များအစား "စစ်ပညာသိပ္ပံဘွဲ့" ဟု သတ်မှတ်သည်။
သို့ရာတွင် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံဟူ၍ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
စစ်တက္ကသိုလ်ကို ကာကွယ်ရေးဌာနလေ့ကျင့်ရေးနှင့် စီမံရေးညွှန်ကြားရေးမှူးက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ပြီးလျှင် စစ်ဘက်လေ့ကျင့်ရေးကိစ္စအဝဝကိုလည်း ညွှန်ကြားသည်။
စစ်တက္ကသိုလ်၏ စစ်သုံးသိပ္ပံပညာရပ်များ သင်ကြားပို့ချမှုကိုလည်း ညှိနှိုင်းသတ်မှတ်ပေးသည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးများ စဉ် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ တာဝန်သက်တမ်း ၁။
ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုး (ကြည်း-၃၅၂၆) ၁.၈.၁၉၅၄ မှ ၇.၃.၁၉၅၇ ထိ၂။
ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းစိန် (ကြည်း-၃၆၇၄) ၈.၃.၁၉၅၇ မှ ၂၆.၅.၁၉၅၇ ထိ၃။
ဗိုလ်မှူးကြီး အယ်လ်ခွန်နောင် (ကြည်း-၅၁၈၉) ၉.၁၀.၁၉၅၇ မှ ၃၀.၁၀.၁၉၆၈ ထိ၄။
ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းအောင်ကျော် (ကြည်း-၅၆၀၄)(ဗသက-၂) ၁.၁၁.၁၉၆၈ မှ ၂၈.၅.၁၉၇၈ ထိ၅။
ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ငြိမ်း (ကြည်း-၅၈၆၄) ၂၉.၅.၁၉၇၂ မှ ၃၁.၇.၁၉၇၅ ထိ၆။
ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်တင့် (ကြည်း-၆၅၃၄) ၁.၈.၁၉၇၅ မှ ၃၀.၆.၁၉၇၇ ထိ၇။
ဗိုလ်မှူးကြီး အေးကို (ကြည်း-၆၅၃၃)(အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဆင်းဟဒ်စစ်တက္ကသိုလ်ဆင်း) ၁.၇.၁၉၇၇ မှ ၃.၁၀.၁၉၇၉ ထိ၈။
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ဝင်း (ကြည်း-၇၂၃၄)(ဗသက-၁၅)၄.၁၀.၁၉၇၉ မှ ၁၉.၈.၁၉၈၁ ထိ ၉။
ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်ရ (ကြည်း-၆၈၀၀)၂၀.၈.၁၉၈၁ မှ ၂၂.၅.၁၉၈၂ ထိ၁၀။
ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဆိုင် (ကြည်း-၈၆၉၄)(ဗသက-၂၇)၂၃.၅.၁၉၈၂ မှ ၁၀.၁၀.၁၉၈၆ ထိ၁၁။
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်နိုင် (ကြည်း-၈၇၉၀)(ဗသက-၂၈)၁၈.၁၀.၁၉၈၆ မှ ၅.၈.၁၉၉၂ ထိ၁၂။
ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းမောင် (ကြည်း-၁၀၉၃၃)၆.၈.၁၉၉၂ မှ ၁၀.၁၂.၁၉၉၇ ထိ၁၃။
ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ဝင်း (ကြည်း-၁၃၀၅၃)(စတသ-၁၆)၁၁.၁၂.၁၉၉၇ မှ ၄.၁.၁၉၉၉ ထိ၁၄။
ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးဟိန်း (ကြည်း-၁၁၄၀၂)(စတသ-၁၀)၅.၁.၁၉၉၉ မှ ၂၇.၈.၁၉၉၉ ထိ၁၅။
ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ဦး (ကြည်း-၁၃၂၉၃)(စတသ-၁၆)၂၈.၈.၁၉၉၉ မှ ၁၄.၅.၂၀၀၁ ထိ၁၆။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲမြင့် (ကြည်း-၁၂၆၀၇)(စတသ-၁၅)၂၀.၅.၂၀၀၁ မှ ၂၂.၁၂.၂၀၀၁ ထိ၁၇။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ခင်ဇော် (ကြည်း-၁၃၂၄၂)(စတသ-၁၆)၂၃.၁၂.၂၀၀၁ မှ ၁၉.၅.၂၀၀၂ ထိ၁၈။
ဗိုလ်မှူးချုပ် အုန်းမြင့် (ကြည်း-၁၃၉၀၃)(စတသ-၁၇)၁၇.၇.၂၀၀၂ မှ ၃၀.၈.၂၀၀၃ ထိ၁၉။
ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း-၁၄၂၃၂)(စတသ-၁၉)၃၁.၈.၂၀၀၃ မှ ၆.၁၁.၂၀၀၄ ထိ၂၀။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီထွန်း (ကြည်း-၁၄၈၅၈)(စတသ-၂၀)၄.၅.၂၀၀၅ မှ ၂၇.၅.၂၀၀၆ ထိ၂၁။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆွေ (ကြည်း-၁၆၄၉၃)(စတသ-၂၂)၁၁.၈.၂၀၀၆ မှ ၆.၁၁.၂၀၀၇ ထိ၂၂။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇေယျာအောင် (ကြည်း-၁၆၃၀၅)(စတသ-၂၂)၇.၁၁.၂၀၀၇ မှ ၃၁.၈.၂၀၁၀ ထိ၂၃။
ဗိုလ်မှူးချုပ် မြထွန်းဦး (ကြည်း-၁၈၁၃၃)(စတသ-၂၅)၁.၉.၂၀၁၀ မှ ၂၆.၁၂.၂၀၁၀ ထိ၂၄။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ညိုစော (ကြည်း-၁၆၇၆၇)(စတသ-၂၃)၇.၅.၂၀၁၁ မှ ၁.၁၀.၂၀၁၁ ထိ၂၅။
ဗိုလ်ချုပ် အောင်လင်းဒွေး (ကြည်း-၁၈၂၆၃)(စတသ-၂၅)၂.၁၀.၂၀၁၁ မှ ၁၇.၁.၂၀၁၄ ထိ၂၆။
ဗိုလ်ချုပ် မြင့်မော် (ကြည်း-၁၉၅၅၉)(စတသ-၂၇)၁၉.၁.၂၀၁၄ မှ ၆.၁.၂၀၁၇ ထိ၂၇။
ဗိုလ်ချုပ် သောင်းထိုက်ရွှေ (ကြည်း-၂၃၁၈၅)(စတသ-၃၃)၇.၁.၂၀၁၇ မှ ၇.၃.၂၀၁၈ ထိ၂၈။
ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦး (ကြည်း-၂၅၀၉၉)(စတသ-၃၅)၂၁.၆.၂၀၁၈ မှ ၁.၈.၂၀၂၀ ထိ၂၉။
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဟိန်း (ကြည်း-)(စတသ-၃၈)၁.၈.၂၀၂၀ မှ ၁.၇.၂၀၂၁ ထိ၃၀။
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းလတ် (ကြည်း-၂၇၁၈၃)(စတသ-၃၇)၁.၇.၂၀၂၁ မှ ၃၁.၃.၂၀၂၃ ထိ၃၁။
ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် (ကြည်း-၃၀၄၆၀)၃၁.၃.၂၀၂၃ မှ ယနေ့အထိ ထင်ရှားသော စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းဆင်းများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်းစိန်သည်. စစ်တက္ကသိုလ်အပတ်စဉ် (၉) မှ ကျောင်းဆင်းခဲ့သူဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ယခင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး(အငြိမ်းစား) သည် စစ်တက္ကသိုလ် အမှတ်စဉ် (၁)သင်တန်းဆင်းဖြစ်ပြီး သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး- ဦးသောင်း(DSA-1 အောင်စစ်သည်) (အငြိမ်းစား) ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း (DSA-11) ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရတင်အောင်မြင့်ဦး (DSA-12) ဒုသမ္မတနှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရမြင့်အောင်(DSA-18) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (DSA-19) တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးများ၊ စာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် တိုင်းမှူး တပ်မမှူး စသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးအများစုမှာ သည် စစ်တက္ကသိုလ် ဆင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ပြခန်း ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် တပ်မတော် နည်းပညာ တက္ကသိုလ် တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ် တပ်မတော်သူနာပြုနှင့်ဆေးဘက်ပညာသည်တက္ကသိုလ် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ Category:ပြင်ဦးလွင်မြို့။
ယျေဘုယျအားဖြင့် ဗျူရိုကရေစီစနစ်အပြင် တိကျသော ရာထူးအဆင့်များဖြင့် ဆင့်ကဲကွပ်ကဲမှုစနစ်ကို တည်ဆောက်ထားကြသည့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ အစရှိသည်တို့တွင် လုပ်ငန်းတာဝန်များအလိုက် သီးခြားကဏ္ဍခွဲခြားသည့် ဦးစီးစနစ်ကို အသုံးပြုကြသည်။
အလားတူ မြန်မာ့တပ်မတော်များတွင် စစ်ဦးစီးစနစ် (Military Staff System)ကို အသုံးပြုသည်။
စစ်ဦးစီးစနစ်တွင် စစ်ဦးစီး(ဦး)၊ ‌‌‌‌‌‌‌စစ်ရေး(ရေး)နှင့် စစ်ထောက်(ထောက်) ဟူ၍ လုပ်ငန်းများ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။
လက်ရှိ ကမ္ဘာ‌ပေါ် ရှိ စစ်တပ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုများ‌သော စနစ် ၂ မျိုး အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်ရှိသည်။
Continental Staff System နှင့် Commonwealth Staff System ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
မြန်မာ့ပါးစပ်ဖြင့် အလွယ်ပြောပါက အမေရိကန်စနစ် နှင့် အင်္ဂလိပ်စနစ်ဟု ‌‌‌ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
အဆိုပါ ဦး/ရေး/ထောက်ဌာနများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် အရာရှိများကို စစ်ဦးစီးမှူး (သို့မဟုတ်) ဦးစီးအရာရှိဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများ/အရာထမ်းများကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိကာ အောက်ပါအတိုင်း ရာထူးကြီးစဉ်ငယ်လိုက် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်- စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးချုပ် (Brigadier General Staff) - ဗိုလ်မှူးချုပ်နှင့် အထက် စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး/ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး (Colonel General Staff/Colonel Staff) စစ်ဦးစီးမှူး/ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း) (General Staff Officer/Staff Officer (Grade 1)) - ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စစ်ဦးစီးမှူး/ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း) (General Staff Officer/Staff Officer (Grade 2)) - ဗိုလ်မှူး စစ်ဦးစီးမှူး/ဦးစီးအရာရှိ(တတိယတန်း) (General Staff Officer/Staff Officer (Grade 3)) - ဗိုလ်ကြီး တပ်ရေးဗိုလ်ကြီး(တစ်နည်းအားဖြင့် တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့၏ စစ်ဦးစီးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဦးစီးအရာရှိ) (Adjutant) - ဗိုလ်မှူး/ဗိုလ်ကြီး(Commissioning) တပ်ထောက်ဗိုလ်ကြီး(တစ်နည်းအားဖြင့် တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့၏ စစ်ထောက်ဆိုင်ရာ ဦးစီးအရာရှိ) (Quartermaster) - ဗိုလ်မှူး/ဗိုလ်ကြီး(Commissioning) ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာ ဌာနများတွင် ဦးစီးအရာရှိများအောက်၌ အောက်ပါအတိုင်း ရာထူးကြီးစဉ်ငယ်လိုက် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်- ရုံးအုပ်ချုပ် (Chief Office Superintendent) - အရာခံဗိုလ်စာရေးနှင့် အထက် ရုံးအုပ် (Office Superintendent) - ဒုတိယအရာခံဗိုလ်စာရေး စာရေး (Clerk) - တပ်ကြပ်ကြီးစာရေး(တတိယတန်း)နှင့် အထက် စစ်ဦးစီး စစ်ဦးစီး(General Staff) တစ်နည်းအားဖြင့် (ဦး) ဆိုသည်မှာ တပ်တစ်တပ်တွင် ယင်းတပ်၏ အဓိကတာဝန်ဖြစ်သော ကာကွယ်ရေး၊ စစ်ဆင်ရေး အစရှိသည့်တာဝန်များအား အကောင်အထည်မဖော်မီကပင် ပြီးဆုံးအောင်မြင်သည်အထိ ယင်းတာဝန်ပြီးမြောက်စေရန် လိုအပ်သော အစီအမံများ၊ အရင်းအမြစ်များကို စုဆောင်းခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲခြင်း အစရှိသည့် ဗဟိုလုပ်ငန်းအရပ်ရပ်ပင်ဖြစ်သည်။
ယျေဘုယျအားဖြင့် စစ်ဦးစီးလုပ်ငန်းများကို တပ်/ဌာနတစ်ခုခုတွင် တွဲဖက်ထားသည့် စစ်ဦးစီးဌာနက ဆောင်ရွက်ရပြီး အောက်ပါကိစ္စရပ်များမှာ စစ်ဦးစီးကဏ္ဍတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသည်- ကွပ်ကဲမှုနှင့် ဖွဲ့စည်းမှု - တပ်၏ ကွပ်ကဲမှုနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ စစ်ဆင်ရေး - စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကိစ္စရပ်များ လေ့ကျင့်ရေး - စစ်ဆင်ရေးသာမက တပ်လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်အတွက် လုပ်နိုင်စွမ်းကို သက်ရောက်စေနိုင်သည့် လေ့ကျင့်ရေး၊ အရည်အချင်းမြှင့်တင်ရေးကိစ္စရပ်များ တာဝန်ခွဲဝေခြင်း - ခန့်အပ်ထားသည့် အရာရှိ/တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို သင့်လျော်သည့် နေရာများတွင် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းကိစ္စရပ်များ စစ်ထောက်လှမ်းရေး - လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်တွင် အဓိကလိုအပ်သော သတင်းအရင်းအမြစ်အား စုဆောင်းနိုင်စေရေး၊ ထိုသို့ရရှိစေရန် လိုအပ်သည့်ကိစ္စရပ်များ စည်းရုံးရေး - တပ်တွင်း/တပ်ပြင် စည်းရုံးရေးကိစ္စရပ်များ လုံခြုံရေး(သို့မဟုတ်)စခန်း - တပ်၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ဗဟိုမှတ်ပုံတင်၊ သွားလာမှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ အစရှိသည့် စခန်းကိစ္စရပ်များ စစ်ရေး စစ်ရေး(Administration) တစ်နည်းအားဖြင့် (ရေး) ဆိုသည်မှာ တပ်တစ်တပ်တွင် ယင်းတပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာဖြစ်သည့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပေါ်‌ပေါက်နေသော တပ်တွင်းအရေးကိစ္စများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
စစ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဌာနချုပ်များတွင် စစ်ရေးဌာနက ဆောင်ရွက်ရသော်လည်း တပ်ရင်း/ဖွဲ့များတွင်မူ တပ်ရေးအရာရှိက ယင်းတပ်၏ စစ်ဦးစီးနှင့် စစ်ရေးကိစ္စများကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။
စစ်ရေးကဏ္ဍတွင် အောက်ပါကိစ္စရပ်များ ပါဝင်သည်။
တပ်အင်အား - တပ်၏ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးကိစ္စရပ်များ ငွေစာရင်းနှင့် မှတ်တမ်း - ငွေစာရင်းဆိုင်ရာနှင့် စစ်မှတ်တမ်းဆိုင်ရာ ပြုစုခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပြန်တမ်းများပေးပို့ခြင်း အစရှိသည့် ကိစ္စရပ်များ စစ်ဥပဒေ - တပ်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးမှသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေအရပ်ရပ်အား လိုက်နာမှုရှိစေရေး၊ ဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအတိုင်း လိုအပ်သည့် ကိစ္စရပ်များ စစ်ရာထူးခန့် - ရာထူး၊ အဆင့်တိုးမြှင့်ခြင်း၊ လျှော့ချခြင်း၊ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းနှင့် ခန့်အပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ စစ်ထောက် စစ်ထောက်(Quartermaster) တစ်နည်းအားဖြင့် (ထောက်) ဆိုသည်မှာ တပ်တစ်တပ်တွင် ယင်းတပ်၏ တာဝန်အရပ်ရပ်လည်ပတ်နိုင်စေရန်သော်လည်းကောင်း၊ ယင်းတပ်၏ အခြေခံလိုအပ်ချက်များမှသည် တပ်တစ်တပ်လုံး၏ နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်များကို အမြဲတစေ ဖြည့်ဆည်းနိုင်စေရန်သော်လည်းကောင်း၊ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး၊ ဖြည့်တင်းထိန်းသိမ်းရေး အစရှိသော အုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှုလုပ်ငန်းများပင်ဖြစ်သည်။
စစ်ထောက်လုပ်ငန်းများကို သက်ဆိုင်တပ်/ဌာနချုပ်များတွင် သက်ဆိုင်ရာ စစ်ထောက်ဌာနဟူ၍ တွဲဖက်ထားရှိပြီး အောက်ပါလုပ်ငန်းတို့ပါဝင်သည်- ဖြည့်တင်းရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းရေး - စစ်လက်နက်ပစ္စည်း၊ ကြီးကြပ်ကန့်သတ်သောပစ္စည်း၊ ကြီးကြပ်ကန့်သတ်ခြင်းမပြုသည့် တပ်ပိုင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး အစရှိသည်တို့အား ဝယ်ယူဖြည့်တင်းခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းသိုလှောင်ရေး စသည့်ကိစ္စရပ်များ ရိက္ခာ - တပ်အတွက် ရိက္ခာ(ရာရှင်)များ စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ခွဲဝေခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း စသည့်ကိစ္စရပ်များ စစ်အင်ဂျင်နီယာ - တပ်ပိုင်မြေယာနှင့် အဆောက်အအုံများ စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ပြုပြင်ရေး အစရှိသည့် ‌သက်ဆိုင်သည့် ဆောက်လုပ်ရေးအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး - ရှေ့တန်း၊ နောက်တန်း၊ စစ်မြေပြင်အသီးသီးတွင် လိုအပ်သည့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်း၊ ကြီးကြပ်ကန့်သတ်ပစ္စည်း၊ အခြားနှင့် ရိက္ခာ စသည်တို့အား ထောက်ပံ့ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်အမျိုးမျိုးနှင့် သက်ဆိုင်သည့်ကိစ္စရပ်များ စစ်ဝတ် - တစ်ကိုယ်ရည် စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ စစ်ဝတ်ပစ္စည်းများ ထုတ်ပေးခြင်း၊ ရောင်းချခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း စသည့်ကိစ္စရပ်များ စစ်‌ထောက်ဝရမ်း - တပ်ပိုင်ပစ္စည်းများ သုံးစွဲခွင့်ဆိုင်ရာ စစ်ထောက်ဝရမ်းထုတ်ပေးရန် စိစစ်ခြင်း၊ ဆောင်ရွက်ခြင်း စသည့်ကိစ္စရပ်များ Continental Staff System (အမေရိကန်စနစ်) အမေရိကန်စနစ်သည် ကျွန်ုပ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မရင်းနှီးပါ။
အမေရိကန်စနစ်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် NATO အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအများစုတွင် အသုံးပြုကြည်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ (စစ်တပ် နှင့် ‌‌တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ) တွင်အသုံးပြုလေ့ရှိသော စနစ်မဟုတ်ပါ။
အမေရိကန် စနစ်တွင် ဦး ‌ရေး ‌ထောက် ၃မျိုးမခွဲပဲ ၁,၂,၃,၄,၅,၆,၇,၈,၉ ဟုခွဲသည်။
၁,၂,၃,၄,၅,၆,၇,၈,၉ ဆိုသည်မှာ ၎င်းတို့ လုပ်ငန်းတာဝန်ကို ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁ သည် ၂ ထက်ပို ရာထူးမကြီးပါ။
၁ ဆိုသည်မှာ လူအင်အား ၂ ဆိုသည်မှာ ထောက်လှမ်းရေး ၃ ဆိုသည်မှာ စစ်ဆင်ရေး ၄ ဆိုသည်မှာ စစ်ထောက် ၅ ဆိုသည်မှာ အစီအစဉ် ၆ ဆိုသည်မှာ အချက်ပြဆက်သွယ်ရေး ၇ ဆိုသည်မှာ စစ်ပညာနှင့်လေ့ကျင့်ရေး ၈ ဆိုသည်မှာ ‌လစာ/‌ဘတ်ဂျက်စီမံကွပ်ကဲရေး‌ ၉ ဆိုသည်မှာ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး ဟု ဖြစ်သည်။
၁,၂,၃ စသည်တို့ ရှေ့တွင် ၎င်းတို့ မည်သည့်တပ်ဆိုသည်ကို ‌အောက်ပါအတိုင်း ထည့်ကြသည် A ဆိုသည်မှာ လေတပ် C ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဌာနချူပ် F ဆိုသည်မှာ ရွေ့လျှားဌာနချုပ် G ဆိုသည်မှာ ကြည်းတပ်ဌာနချုပ် (နည်းဗျူဟာအဖွဲ့/တပ်မဟာ အဆင့်အထက်) ဥပမာ G2 ဆိုသည်မှာ ကြည်းတပ်ထောက်လှမ်း‌ရေး စစ်ဦးစီးမှူး) J ဆိုသည်မှာ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ပူးပေါင်းဌာနချုပ် (ဥပမာ J1 ဆိုသည်မှာ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ လူအင်အား စစ်ဦးစီးမှူး) N ဆိုသည်မှာ ရေတပ် S ဆိုသည်မှာ ကြည်းတပ်နှင့် ကမ်းတက်တပ်တို့တွင် တပ်ရင်းနှင့်နည်းဗျူဟာအဖွဲ့/တပ်မဟာ ဌာနချုပ် (ဥပမာ S2 ဆိုသည်မှာ ‌ောက်လှမ်း‌ေး (G2 ထက်အဆင့်နိမ့်သည်)) U ဆိုသည်မှာ ကုလသမဂ္ဂ CG ဆိုသည်မှာ ကမ်းစောင့်တပ် Commonwealth Staff System (အင်္ဂလိပ်စနစ်) မြန်မာ့တပ်မတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အင်္ဂလိပ်စနစ်သည် ကျွန်ုပ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရင်းနှီးသည်။
စစ်တပ် နှင့် ‌‌တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များစွာတွင် အသုံးပြုသော စစ်ဦးစီး (G) စစ်‌‌ရေး (A) စစ်‌ထောက် (Q) စနစ်ဖြစ်သည်။
Commonwealth နိုင်ငံအများစုတွင်လည်းအသုံးပြုလျှက်ရှိသည်။
အဂ်လန်တွင် ၎င်းစနစ်ကို ၁၉၈၄ခုနှစ်ထိအသုံးပြုခဲ့သည်။
သို့သော် ၎င်း မဟာမိတ်များဖြစ်သော NATO နိုင်ငံများနှင့် သိပ်ကို်က်ညီမှုမရှိသဖြင့် ၁၉၈၄‌ နောက်တွင် Continental Staff System သို့ ‌ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
စစ်ဦးစီး (G): စစ်ဦးစီး (ဦး) သည် စစ်ဆင်ရေး၊ထောက်လှမ်းရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးတို့အတွက်တာဝန်ရှိသည်။
စစ်ရေး (A): စစ်ရေး (‌ရေး) သည် လူသားအရင်းအမြစ်နှင့် အချို့သော အုပ်ချုပ်‌ရေး များအတွက် တာဝန်ရှိသည်။