kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လက်နက်တိုက်တော်မှာ မာဒရစ်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၏။
ယင်းလက် နက်တိုက် အတွင်းဝယ် အဖိုးမဖြတ်နိုင်အောင် တန်ဖိုးကြွယ် ဝသော ရှေးခေတ် လက်နက်ပစ္စည်းများ၊ စစ်ဝတ်တန်ဆာများ ရှိလျက် စပိန်နိုင်ငံ၏ ရှေးဖြစ်ဟောင်း အောက်မေ့ဖွယ် နိုင်ငံ ၏ ကျက်သရေဆောင် အဆောက် အအုံပင်ဖြစ်၏။
ထို့ပြင် တဝလည်း ပရာဒိုဟုခေါ်သော ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆိုင်ရာည အမျိုးသား ပြတိုက်သည် စပိန် နိုင်ငံ၏ အနုပညာကို ထင်ရှားစေသည့် ရတနာသိုက်ပင်ဖြစ်၏။
ယင်းပြတိုက်ထဲတွင် ဂိုးယာ၊ ဗေလက်ကတ်၊ မူရီ လျို၊ ရူးဗင်း၊ အယ်ဂရေးကို၊ ဗန်ဒိုက်၊ ရက်ဖီအယ်အစရှိသော အနုပညာရှင် ပန်းချီပန်းပု အကျော်အမော်များ၏ လက်စွမ်းပြ ပန်းချီပန်းပု လက်ရာများ ကို တွေ့နိုင်ပေသည်။
ရေတပ် ပိဋကတ်တိုက်နှင့် အခြားပိဋကတ် ပြတိုက်များလည်း ရှိပေသေးသည်။
ယင်းတို့ကြောင့် မာဒရစ်မြို့သည် ခရီးသည်များ၊ ပညာရှင်များအတွက် အနုပညာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စိတ်ဝင်းစားဖွယ်ရာ ဒေသဖြစ်၏။
မာဒရစ် တက္ကသိုလ်သည် ဥရောပတိုက်၏ အကြီးဆုံးသော တက္ကသိုလ်များတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
မာဒရစ်မြို့ရှိ အော်ပရာဇာတ်ရုံသည် လှပသောကြောင့် ကမ္ဘာတွင် ကျော်ကြားလေ၏။
ပလားဆား ဒေတိုးရိုးခေါ် နွားကစားပွဲရုံသည် ပရိသတ် ၁၃ဝဝဝ ခန့်ဆံ့ သည်။
မာဒရစ်မြို့သည် မီးရထားလမ်းဆုံရာ ဒေသဖြစ်၏။
သို့အားဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် အချက်အချာ ဖြစ်သည်။
ပါရစ်မြို့၊ လစ္စဗွန်းမြို့နှင့် ကျွန်းဆွယ်ပေါ်ရှိ အခြားမြို့ကြီးများ သို့မီးရထားလမ်း ပေါက်၏။
မာဒရစ်မြို့တော်တွင် စက်မှု လက်မှု လုပ်ငန်းအဝဝသည် ခရစ် ၁၈၉ဝ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း တွင် အထူးတလည် တိုးတက်လာ၏။
အရေးပါ အရာ ရောက်ဆုံးမှာ သားရေထည်လုပ်ငန်းဖြစ်၍၊ အခြားလုပ်ငန်း များမှာ ယင်တာင်၊ ထီး၊ ဓာတုဗေဒ ပစ္စည်းများ၊ အရောင် တင်ဆေး၊ ကြယ်သီးများ၊ ဖယောင်းတိုင်၊ အိမ်ထောင် ပရိဘောဂ၊ ကြွေထည်၊ ကြွေရည်သုတ်ထည်၊ မီးခြစ်၊ ကော်ဇော၊ ရထားတွဲ၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ အရက်၊ ဖော့၊ အထည်အလိပ်များ အစရှိသည် ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းတို့ဖြစ်၍ သစ်စက်၊ ဂျုံစက်၊ ဆပ်ပြာစက်၊ အုတ်စက်၊ စက္ကူစက်၊ သားရေရုံ အစရှိသည် တို့လည်း ရှိပေသည်။
လက်ဝတ်ရတနာများလည်း ထွက်၏။
ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းလည်း အရေးပါပေသည်။
မာဒရစ်မြို့သည် သမိုင်းအားဖြင့် ထင်ရှားလှသည် မဟုတ်။
ရောမမြို့၊ ပါရစ်မြို့တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ မရနိုင်ပေ။
ရောမနိုင်ငံတော် ခေတ်ကောင်းစဉ် အခါက ယခုမဒရစ်မြို့ တည်ရာတွင် လူနေအိမ်ခြေ ရှိမရှိပင် အသေအခြာ မသိရပေ။
ခရစ် ၉ဝဝ ပြည့် နှစ်လွန်နှစ်များတွင် မူးဝါးတို့၏ ကင်းစခန်း တစ်ခုကို ယခု မာဒရစ်မြို့တည်ရာတွင် တွေ့ရပေသည်။
နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ကျော်ခန့်က မူးဝါးတို့လက်မှ စပိန်လူမျိုး တို့က သိမ်းယူလိုက်သော်လည်း ခရစ် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်အထိ မထင်ရှားသေးပေ။
ခရစ် ၁၆၉၁ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ ဖိလစ် ဘုရင်က မာဒရစ်မြို့ကို မင်းနေပြည်အဖြစ် ရွေးချယ်လိုက်၏။
ဤသို့ရွေးချယ်ခြင်းမှာ စပိန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်က တစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် တောလည်ထွက်ရန် ကောင်းသော တောစခန်းများလည်း ရှိသောကြောင့် ဖြစ်၏။
မာဒရစ်မြို့သည် နိုင်ငံ၏ အလယ် ဗဟိုတွင် တည်ရှိရုံမှတစ်ပါး အခြားကောင်းခြင်း အင်္ဂါမရှိပေ။
ဤသို့အားဖြင့် အကျိုးမရှိကြောင်းကို တွေ့ရှိရသောအခါ ဒုတိယဖိလစ်၏ သားတော်က မြို့တော်ကို ပြောင်းရွှေ့ရန် ကြံစည်ခဲ့သေး၏။
ထို့နောက်ပိုင်းတွင် မဒရစ်မြို့၏ တိုးတက် မှုသည် အလွန်နှေးကွေးခဲ့၏။
နပိုလီယန် စစ်ပွဲအတွင်းက မဒရစ်မြို့ကို ပြင်သစ်တို့ သိမ်းပိုက်ခဲ့၏။
ပြင်သစ်တို့ကို ဒျုဘွဲ့ရ ဝယ်လင်တင်က တိုက်ထုတ်ခဲ့၏။
စပိန်ပြည်တွင်းစစ် အတွင်း (၁၉၃၆-၃၉) က မာဒရစ်မြို့သည် အချိန်အတော်ကြာစွာ ဝန်းရံထားခြင်း ခံရ၍ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားရာ စစ်တလင်းဖြစ်ခဲ့၏။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဖရန်ကိုက မြို့တွင်းသို့ဝင်၍ အစိုးရဖွဲ့၏။
ယင်းအချိန်မှသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်လွန် နှစ်များတိုင်အောင် မြို့ကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့လေ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:စပိန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ။
325px|၂၆ နှစ် အရွယ်ရှိ အမျိုးသားတစ်ဦးအား အီလက်ထရုတ် ၁၂ခု အီးစီဂျီ ရိုက်ထားပုံ အီလက်ထရို ကာဒီယိုဂရပ်ဖီ (electrocardiography) သို့မဟုတ် အီးစီဂျီ - ECG ဆိုသည်မှာ အချိန်ကာလ တစ်ခုအတွင်း နှလုံး၏ လှုပ်ရှားမှု ပုံသဏ္ဌာန်ကို ခြေလက်များ နှင့် ရင်ဘတ်ကို ကြိုးများဖြင့် ချိတ်ဆက်ကာ စက္ကူပေါ်တွင် အပူဓာတ်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်လှိုင်းတွန့်ပုံများအား အဓိပ္ပာယ်ပြန်ဆိုခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။
ထိုသို့ အဓိပ္ပာယ် ပြန်နိုင်ရန် အတွက် အီလက်ထရုတ်များကို အရေပြားပေါ်တွင် တွဲချိတ်ထားပြီး ပြင်ပမှ ကိရိယာဖြင့် ဆစ်ဂနယ်လှိုင်းများကို ဖမ်းယူရသည်။
ထိုသို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ခွဲစိတ်ရန် မလိုဘဲ နှလုံးလှိုင်းများ ဖမ်းယူခြင်းကို အီးစီဂျီ ECG သို့မဟုတ် အီးကေဂျီ EKG (ဂျာမန် အခေါ်ဝေါ်) ဟု ခေါ်လေ့ ရှိသည်။
အီလက်ထရို-ကာဒီယို-ဂရပ်ဖီ ဆိုသည်မှာ ဂရိဘာသာစကား အီလက်ထရို (လျှပ်စစ်) ကာဒီယို (နှလုံး) နှင့် ဂရပ်ဖ် (ရေးသားရန်) စသည့် စကားတို့မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်စကားပြော နိုင်ငံများတွင်လည်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများမှ အီးအီးဂျီ နှင့် မရောထွေးစေရန် အတွက် ရံဖန်ရံခါ အီးကေဂျီဟု ရေးသားလေ့ ရှိသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် အီးစီဂျီကို ရောဂါရှာဖွေရန် နှင့် သုတေသနပြုလုပ်ရန် အတွက် လူသားတို့၏ နှလုံးကို တိုင်းတာရန် သုံးလေ့ ရှိသည်။
သို့သော်လည်း သုတေသန လုပ်ငန်းများတွင်မူ တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း အီးစီဂျီ ရိုက်လေ့ ရှိသည်။
အီးစီဂျီပြုလုပ်ခြင်းဖြင့်သိနိုင်သော အချက်များ အီးစီဂျီပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အောက်ပါအချက်များကိုသိရှိနိုင်သည်။
နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် နှလုံးစည်းချက်အခြေအနေ ခန္ဓာကိုယ်အတွင် နှလုံး၏ တည်ရှိပုံအနေအထား (Horizontal/Vertical heart) နှလုံးကြွက်သားများ၏ အထူနှင့် နှလုံးအခန်းများ၏ အခြေအနေ နှလုံးလျှပ်စီးစတင်သောနေရာများနှင့် ပျံ့နှံ့ပုံ မွေးရာပါနှလုံးရောဂါများနှင့် ၎င်းဆက်စပ်သော နှလုံးစည်းချက်မမှန်မှု နှလုံးသွေးကြောထောက်ပံ့မှု မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် နှလုံးဒဏ်ဖြစ်ခြင်း (ischemia, infarction) ဆေးများကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဓာတ်ဆားဓာတ်မညီမျှမှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း နှလုံးလုပ်ငန်းများ ချို့ယွင်းခြင်း ပင်ပန်းသောအလုပ်များလုပ်ရမည့်သူများအတွက် ကြိုတင်စစ်ဆေးနိုင်ခြင်း (အားကစားသမား၊ ရဲ/စစ်သား စသည်) စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ခံစားမှုများအတွက် ၎င်းတို့၏ ပုံမှန်မှုဖြစ်မှုကို သက်သေပြနိုင်ခြင်း နှလုံး၏ လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းပုံ လျှပ်စီးအရ နှလုံး၏အခန်းများ thumb နှလုံးသည် ခန္ဓာဗေဒအရ အခန်း (၄)ခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း လျှပ်စီးကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံအရ အခန်း(၂)ခန်းဟုသာ သတ်မှတ်သည်။
သွေးဝင်ခန်း(၂) ခုမှ လျှပ်စီးပတ်လမ်းနှင့် သွေးလွှတ်ခန်း(၂)ခုမှ လျှပ်စီးပတ်လမ်းဟူ၍ (၂)ခုသာခွဲခြားထားပြီး ၎င်းအပေါ်နှင့်အောက် အခန်းများကို အရွတ်ပြားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသဖြင့် လျှပ်စီး မဖြတ်နိုင်ချေ။
တစ်ခုတည်းသော လျှပ်စီးဖြတ်နိုင်သောနေရာမှာ ဝင်ထွက်ခန်းကြားလျှပ်စီးထုံး (AV node) နှင့်ဆက်လျက် ရှိသော Bundle of His ဟုခေါ်သော လျှပ်စီးကြိုးထုံး သာဖြစ်သည်။
နှလုံးလျှပ်စီးပတ်လမ်ကြောင်း နှလုံးတစ်ချက်စတင်ခုန်ရန် ပထမဆုံးအစသည် SA node ဟုခေါ်သော လျှပ်စီးထုံးမှ စတင်သည်။
SA node ကို Sinus node ဟုလည်း ခေါ်ပြီး နှလုံး၏ ညာဘက်သွေးဝင်ခန်းနှင့် အပေါ်ဘက်သွေးပြန်ကြောမကြီးဝင်ပေါက်ဆုံရာ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုနောက် လျှပ်စီးလမ်းကြောင်း ၃ ခုဖြာထွက်ပြီး AV node ထံသို့ စီးဝင်သည်။
ဗယ်ဘက်သွေးဝင်ခန်းဆီသို့ လမ်းကြောင်းတစ်ခု ခွဲဖြာ၍ လျှပ်စီးများ ပို့ပေးသည်။
၎င်းလမ်းကြောင်းကို Bachmann bundle ဟုခေါ်သည်။
SA node မှ လျှပ်စီးများအားလုံးသည် နှလုံးသွေးဝင်ခန်း (၂)ခုကြားကြွက်သားအကန့်၏ အောက်ခြေရှိ AV node သို့ရောက်ရှိလာကြသည်။
AV node နေရာတွင် လျှပ်စီးများကို ခေတ္တထိန်းထားပြီးနောက် ၎င်း၏အောက်ဘေက်တွင် ဆက်ထားသော His bundle ဆီသို့ လျှပ်စီးများကို ပို့လွှတ်ကာ နှလုံးရင်စီးခါးပတ်ကဲ့သို့ဖြစ်နေသော အရွတ်လွှာကြီးကို ဖောက်ပြီး စီးဆင်းသွားသည်။
thumb အရွတ်လွှာကို ဖောက်ထွက်ပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် လမ်းကြောင်း (၂) ခုဖြာထွက်သွားသည်။
တစ်ခုသည် ညာဘက်သွေးလွှတ်ခန်းရှိ လျှစ်စီးကွန်ယက် (Purkinje fibers) အမျှင်များနှင့် ချိတ်ဆက်လိုက်ပြီး ညာဘက် သွေးလွှတ်ခန်းတစ်ခုလုံးကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။
ဗယ်ဘက်သို့ ဖြာခွဲသွားသော လမ်းကြောင်းတွင် သွေးလွှတ်ခန်းကြားကြွက်သားအကန့်ကို ထောက်ပံ့သော လျှစ်စီးလမ်းကြောင်းငယ်ကို ပထမဦးစွာခွဲပေးပြီးနောက် ရှေ့နှင့်နောက်လမ်းကြောင်း (၂)ခု (anterior and posterior fascicles) ခွဲကာ ဗယ်ဘက်သွေးလွှတ်ခန်းရှိ လျှပ်စီးကွန်ယက်အမျှင်များ (Purkinje fibers) များနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ဗယ်ဘက်သွေးလွှတ်ခန်းတစ်ခုလုံးကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။
နှလုံးလျှပ်စီးကူးခြင်းနှင့်ဆိုင်သော သက်ရှိတည်ဆောက်ပုံများ (Cells) အဓိကအားဖြင့် ဆဲလ်များကို အောက်ပါအတိုင်း (၃)မျိုး ခွဲခြားထားသည်။
စတင်လှုံ့ဆော် ထိန်းချုပ်နိုင်သော ဆဲလ်များ (Pacemaker cells) လျှပ်ကူးဆဲလ်များ (Conducting cells) နှလုံးကြွက်သားဆဲလ်များ (Myocytes) စတင်လှုံ့ဆော် ထိန်းချုပ်နိုင်သောဆဲလ်များ (Pacemaker cells) pacemaker cells များသည် နှလုံးခုန်မှုကို စတင်ရန်နှင့် ထိန်းချုပ်ရန် အဓိကလုပ်ဆောင်ပေးသည်။
၎င်းတို့ကို SA node, AV node နှင့် Purkinje fibers များတွင်အများဆုံးတွေ့ရသည်။
နှလုံး၏ လျှပ်စီးကြောင်းကို စတင်ထုတ်လုပ်ပေးသော မီးစက်ကြီးနှင့်တူသည်။
SA node သည် အခြား pacemaker cells များအပေါ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားပြီး ၎င်း၏ စီးချက်အတိုင်း နှလုံးကို ခုန်စေသည်။
ကျန် Pacemaker cells များသည် SA node ၏ အချက်ပြမှုအတိုင်း အလုပ်လုပ်ကြရသဖြင့် တီးဝိုင်းများရှေ့တွင် အချက်ပေးထိန်းချုပ်ပေးသော Band master နှင့် အလားတူပေသည်။
ပုံမှန်အခြေအနေများတွင် SA node/ Sinus node ၏ စည်းချက်အတိုင်း နှလုံးခုန်ရသဖြင့် ထိုစည်းချက်ကို Sinus rhythm ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
နှလုံးအတွင်းရှိ မည်သည့်ဆဲလ်မဆို pacemaker အဖြစ် လှုံဆော်ဆောင်ရွက်နိုင်သော်လည်း SA/sinus node မှ လွှမ်းမိုးချေဖျက်ထားသည်။
ထို့ပြင် နှလုံးကြွက်သားများ၏ effective refractory period (အကျိုးရှိသော တုံ့ပြန်မှုမရှိသည့်အချိန်အပိုင်းအခြား) ကလည်း ပုံမှန်မဟုတ်သော လှုံ့ဆော်မှုများကို တားဆီးပေးသည်။
အာရုံကြောဆိုင်ရာလှုံ့ဆော်မှုများသည် Pacemakers များအပေါ်သက်ရောက်မှု ရှိသဖြင့် နှလုံးခုန် မြန်ခြင်း၊ နှေးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ဥပမာ၊ ကြောက်ရွံ့၊ ထိတ်လန့်ချိန်တွင် နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း။
လျှပ်ကူးဆဲလ်များ (Conducting Cells) pacemakers များသည် မီးစက်နှင့်တူပါက conducting cells (လျှပ်ကူး) များသည် ဝါယာကြိုး/မီးကြိုးများနှင့်တူသည်။
နှလုံးကြွက်သားဆဲလ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု လက်ဆင့်ကမ်း၍ လျှပ်ကူးပေးနိုင်သော်လည်း Conduction cells များလောက် မမြန်ဆန်ချေ။
လျှပ်ကူးဆဲလ်များသည် နှလုံးညှစ်သော အလုပ်တာဝန်တွင်မပါဝင်ကြဘဲ လျှပ်စီးကြောင်းများကို အမြန်ဆုံးသယ်ဆောင်ပေးသော အလုပ်ကိုသာ လုပ်ကြသည်။
၎င်းတို့ကို လျှပ်စီးလမ်းကြောင်းများဖြစ်သော သွေးဝင်ခန်းလမ်းကြောင်း (၃)နှင့်၎င်းမှ ထက်ခွဲသော ဗယ်ဘက်လျှပ်စီးလမ်းကြောင်း၊ သွေးလွှတ်ခန်းလမ်းကြောင်းများဖြစ်သော ညာနှင့်ဗယ်ခွဲဖြာခြင်းနှင့် ၎င်းဗယ်ဘက်မှထပ်ခွဲသော ရှေ့နောက်လမ်းကြောင်းများအပြင် Purkinje fibers နေရာများတွင် တွေ့ရှိရသည်။
နှလုံးကြွက်သားများ (Cardiac Myocytes) နှလုံးကြွက်သားများသည် နှလုံးကို ကျုံ့ညှစ်ပေးသော အဓိကကြွက်သားများဖြစ်သည်။
တနည်းအားဖြင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအားမှ စက်မှုစွမ်းအားသို့ ပြောင်းလဲပေးသော ဆဲလ်များဖြစ်ကြသည်။
နှလုံးညှစ်ချိန် cardiac contraction နှင့် လျှပ်စီးလှုံ့ဆော်မှုကြောင့်ဖြစ်သော Depolarization သည် တချိန်တည်း မဖြစ်ဘဲ Depolarization သည် contraction ထက်စော၍ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ECG made easy, 4th edition, Atul Luthra ECG made easy, 9th edition, John and Jonna Hampton The Only EKG Book You'll Ever Need 8th edition, Malcolm S. Thaler Ganong's Review of medical physiology, 26th edition, 2019 Category:ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာများ ကဏ္ဍ:နှလုံး။
မဒရပ်ပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပါဝင်သည့် ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှတို့လက်ထက် က နယ်နိမိတ် ကျယ်ဝန်းသော်လည်း အိန္ဒိယပြည်သည် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံဖြစ်လာ၍ ပြည်နယ်များကို ပြန်လည် သတ်မှတ်သည်တွင် မဒရပ်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း တစ်ခြမ်းကို အန္ဓရပဒေသဟူသော အမည်ဖြင့် ပြည်နယ်သစ်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းပေးလိုက်သဖြင့် ယခုအခါ မဒရပ်ပြည်နယ်၏ အကျယ် အဝန်းမှာ ၅ဝ၁၃၂ စတုရန်း မိုင်မျှသာ ရှိပေသည်။
မဒရပ် ပြည်နယ်သည် ဗြိတိသျှတို့၏ မူရင်းနယ်ကြီး ၃ နယ်အနက် တစ်နယ်ဖြစ်ခဲ့၏။
အခြားနယ်များမှာ ဘုံဘိုင်နှင့် ဘင်္ဂလားတို့ ဖြစ်လေသည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ် တောင်ဘက် အစွန်းတွင် ဘင်္ဂလားအော် တစ်လျှောက်၌ တည်ရှိသည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက် ကျောချင်းကပ်၌ ကေရာလ ပြည်နယ် တည်ရှိ၏။
အနောက်မြောက်ဘက်တွင် အန္ဓရပဒေသ ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားအော်တို့ဖြင့် ပတ်ရံလျက် ရှိ၏။
တောင်ဘက်၌ သီဟိုဠ်ကျွန်း ရှိ၍ ပေါက်ရေလက်ကြား ဖြင့်သာ ခြားလျက်ရှိပေသည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာ မြို့သည် မဒရပ်မြို့ဖြစ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တတိယလိုက်သော မြို့ကြီးဖြစ်၏။
ယင်းပြည်နယ်ရှိ အခြားမြို့ကြီးများမှာ ပွန်ဒီ ချယ်ရီ၊ တီရူချီ ရာပလီ၊ တန်ဂျော်၊ မဒူရေးမြို့များ ဖြစ်ကြ သည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်သည် များစွာသော အပိုင်းတွင် တောင်ထူထပ်၍ ကျန်အပိုင်းမှာ ကုန်းပြင်မြင့် ဖြစ်ကာ ကျွဲနွားမွေးမြူရန် သင့်လျော်၏။
အဓိကတောင်တန်းများမှာ အရှေ့နှင့် အနောက် ဂတ်တောင်တန်းများနှင့် နီလာဂီရိ တောင်များဖြစ်၏။
အရေးပါ အရာရောက်သော မြစ်များကား ဂေါဒဝရီနှင့် ကစ္စနာမြစ်များဖြစ်၏။
မဒရပ်ပြည် နယ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အပူပြင်းဆုံး ဒေသဟု သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံရသော်လည်း အနိမ့် အမြင့်သို့လိုက်၍ ဒေသအသီးသီးတွင် များစွာကွာခြားမှု ရှိသည်။
ပင်လယ်မှ တိုက်ခတ်သော လေပြေလေည|င်းများကြောင့် သက်သာရာ ရသင့်သလောက်လည်းရသည်။
မဒရပ် ပြည်နယ်တွင် ထူးခြားသည်ကား ဆောင်းဦးပေါက် ကာလဖြစ်သော နိုင်ဝင်ဘာလ၊ ဒီဇင်ဘာလများတွင် မိုးအထူးကောင်းခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတစ်လျှောက်တွင် လက်မ ၁၅ဝ ခန့်ရွာ၍၊ အနောက်ဘတ် တောင်တန်းအရှေ့ ဘက်ရှိ အချို့ဒေသများတွင် လက်မ ၁၂ဝ သာရွာသည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်ထွက် သဘာဝ ပစ္စည်းများတွင် အဖိုးတန်သစ်များနှင့် သယံဇာတ ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။
အရေးပါ အရာရောက်ဆုံး သယံဇာတပစ္စည်းတို့မှာ သံ၊ ရွှေ၊ ခဲ၊ ဂါးနက်ကျောက်၊ စိန်နှင့် ကြေးနီတို့ဖြစ်၏။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွင် မဒရပ်ပြည်နယ်သည် နဂိုရ်အားဖြင့် ကောင်းမွန်ခြင်း မရှိသော်လည်း ပြုပြင်ထား သည့်အတွက် လွယ်ကူစွာ ဖောက်လုပ်ထားသည်။
မဒရပ်မြို့ရှိ သင်္ဘောဆိပ်မှာ ငွေကြေးအမြောက်အမြား အကုန်အကျခံ၍ ပြုပြင်ဆောက်လုပ်ထားသော ဆိပ်ကမ်းဖြစ်၏။
ပြည်နယ်သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်ခြင်း မရှိသော်လည်း မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ များ၌ တူးမြောင်းများဖြင့် ရေးသွင်းပေးသောကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး ဖွံ့ဖြိုးကာ၊ ပြည်နယ်၏ ဝင်ငွေကို တိုးပွားစေ သည်။
စိုက်ပျိုးသော ကောက်နှံများကား စပါး၊ နှံစာပြောင်း၊ ဆီထွက်သော အစေ့များ၊ ဝါ၊ မဲနည်၊ ဟင်းခတ် အမွှေး အကြိုင်များ၊ ဆေးရွက်ကြီးပင်၊ လက်ဘက်အစရှိသည်တို့ ဖြစ်၏။
မဒရပ် ပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ အခြားမြို့ ကြီးများနှင့် မီးရထားလမ်းများဖြင့် အဆက်အသွယ်ရှိသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်း သို့သွားလျှင် မဒရပ်ပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင် ဘက်ရှိ ဒါနုသကိုဒိ ဆိပ်ကမ်း တံတားအထိ မီးရထားစီး၍၊ ထိုမှတစ်ဆင့် တစ်ဘက်ကမ်းရှိ သီဟိုဠ်ကျွန်းမှ တာလယ်မန္ဒာ ဆိပ်ကမ်းသို့သင်္ဘောဖြင့် ကူးကာ တာလယ်မန္ဒာမှနေ၍ ကိုလံဗိုသို့မီးရထားဖြင့် ခရီးဆက်ရ၏။
မဒရပ်ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်သူအများမှာ ဟိန္ဒူများ ဖြစ်၏။
ခရစ်ယာန် အယူဝါဒသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အခြား ဒေသများထက် မဒရပ်ပြည်နယ်၌ ပို၍ပြန့်ပွားသည် ဖြစ်ရကား ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ အထူးသဖြင့် ဗရင်ဂျီ ဂိုဏ်းဝင်များပေ သည်။
ဤပြည်နယ်တွင် တိုင်းရင်းဘာသာစကား ၃ မျိုးပြော ကြသော်လည်း အများသုံး ဘာသာ စကားမှာ တမီလ်စကား ဖြစ်၏။
မဒရပ်ပြည်နယ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၂၉၉၇၄၉၃၆ ယောက်ဖြစ်၏။
မဒရပ်ပြည်နယ်သည် အာဏာအတွက် ဗိုလ်လုပွဲ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားရာဒေသဖြစ်၏။
ခရစ် ၁၄ ရာစုနှစ် ဦးကာလက မဒရပ်ပြည်နယ်တွင်းသို့မွတ်စလင်များ ချင်းနင်းဝင်ရောက်လာသည်။
ထို့နောက် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် ဒပ်ချလူမျိုးတို့သည် အာဏာရရေးအတွက် နှစ်လကြာ ရှည်စွာ တိုက်ခိုက်ကြ၍ အဆုံးတွင် ဗြိတိသျှတို့က အနိုင် ရသည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ဗြိတိသျှတို့က အနိုင်ရသည်။
မဒရပ်ပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၌ ဗြိတိသျှတို့က ဦးစွာအခြေစိုက်ရာ ဌာနတစ်ခုဖြစ်၏။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးသည့်နောက်ပိုင်း၌ မဒရပ်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းကို အန္ဓရပဒေသပြည်နယ်ဟူ၍ နယ်သစ်တစ်ခု တည်ထောင်၏။
အန္ဓရပဒေသပြည်နယ်တွင် အများပြော ဘာသာစကားမှာ တေလဂူဖြစ်၏။
အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွင် ပြောဆိုသော ဘာသာစကားကို မူတည်၍ ပြည်နယ်သီးခြား သတ်မှတ်ရာ၌ အန္ဓရပဒေသသည် ပထမ ဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်၏။
မဒရပ်ပြည် နယ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမ္မတက ခန့်အပ်သော ဘုရင်ခံအား တာဝန်ခံရသည့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့က အုပ်ချုပ်သည်။
သီးခြားဥပဒေပြု လွှတ်တော် ၂ ရပ်ရှိ၏။
မဒရပ်ပြည်နယ်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အထက်လွှတ်တော်သို့ ကိုယ်စားလှယ် ၁၇ ဦးနှင့် အောက်လွှတ်တော်သို့ကိုယ်စား လှယ် ၄၁ ဦး စေလွှတ်ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ။
right| thumb| ချန်နိုင်းမြို့ရှိ ပြယ်နယ်တရားရုံး အဆောက်အဦး မဒရပ်မြို့ဟု ယခင်က ခေါ်တွင်ခဲ့သည့် ချန်နိုင်းမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်စွန်းဖြစ်သည့် တမီလ်နာဒူးပြည်နယ်(ယခင် မဒရပ်စ်ပြည်နယ်) ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိလျက် အရှေ့ဘက်ကမ်း ခြေတစ်လျှောက်တွင် အဓိက သင်္ဘောဆိပ်မြို့ဖြစ်၏။
ကမ်းခြေသည် သဲထူ၍ ဘင်္ဂလားအော်မှ လှိုင်းလုံးများ ပြင်းထန်စွာ ပုတ်ခတ်ခြင်းကို ခံရ၏။
သို့ရာတွင် လှိုင်းကာဖြင့် ပြုပြင်စီမံ ထားသောကြောင့် ယခုအခါ ခေတ်မီသော သင်္ဘောဆိပ်ကြီး တစ်ခုဖြစ်၏။
ချန်နိုင်းမြို့သည် မြေပြန့်ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ ကမ်းရိုးတစ်လျှောက် ၉ မိုင်၊ အတွင်းဘက်သို့၄ မိုင်ခန့် ကျယ်ပြန့်၍ ၂၇ စတုရန်းမိုင်ခန့်ကျယ်ဝန်း၏။
ကာလကတ္တားမြို့အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိလျက် ၈၃၅ မိုင် ကွာဝေးသည်။
ကာလကတ္တားမြို့၊ မွမ်ဘိုင်းမြို့တို့နောက် အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ကြီးဖြစ်သည်။
ရုတ်တရက် ကြည့်လိုက်သော်ကား ချန်နိုင်းမြို့သည် အခြားမြို့ကြီးများကဲ့သို့ မြို့ခင်းများစွာ မသာယာလှပေ။
သို့သော် ခရစ်ယာန် ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းများ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံ၊ ဘူတာရုံ၊ အစိုးရရုံး အစရှိသော တိုက်တာ အဆောက်အအုံကြီးများအပြင် တက္ကသိုလ် ၂ ခုလည်းရှိ၏။
မြို့တွင်း၌ အစည်ကားဆုံး စီးပွား ကုန်သွယ် မှု ရပ်ကွက်မှာ ဂျော့တောင်းဖြစ်သည်။
right| thumb|ချန်နိုင်းမြို့ရှိ နာမည်ကျော် မရီနာကမ်းခြေ ဂျော့တောင်းကို ရှေးအခါက ဗလက်တောင်းဟုခေါ်၏။
ရှေးဟောင်း ခံတပ်ဖြစ်သော ဖို့ဒ်စိန်ဂျော့မှာ သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံ ဖြစ်၏။
ကာကွယ်ရေးနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်း သွားလာရေး အလို့ငှာ ၁၆၃၉ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့၏။
ချန်နိုင်းမြို့သည် ရေ၊ လေ၊ ကုန်းကြောင်း သုံးကြောင်းလုံးတွင် လမ်းပန်းအဆက်အသွယ် ရှိပေသည်။
မီးရထားလမ်းများ ဆုံရာလည်း ဖြစ်၏။
သင်္ဘောဆိပ်သည် အထူးတလည် ကောင်းမွန်ပြီး ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်မှု ဖွံ့ဖြိုး၏။
မဒရပ်မြို့တွင် သားရေနယ်လုပ်ငန်းများ၊ သားရေထည်လုပ်ငန်းများ၊ ချည်ထည်စက်ရုံများ၊ အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများ၊ ဆေးဆိုးလုပ်ငန်းများ ဘိလပ်မြေစက်ရုံများ၊ သံရည်ကျို စက်ရုံများ စသည်တို့ရှိ၏။
ထုတ်ကုန် များမှာ ဝါ၊ ဆန်၊ ကာဖီ၊ သားရေစိမ်း၊ လက်ဘက်ခြောက်၊ ဆိုးဆေး၊ ငရုတ် ကောင်း၊ ဆီထွက်သော အစေ့များအစရှိသည် တို့ဖြစ်၏။
သွင်းကုန်များမှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံမှကုန်ပစ္စည်း များဖြစ်၍ အထူးသဖြင့် ချည်ထည်များ၊ အရက်၊ သတ္တုများ၊ စာရေးကိရိယာများ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ သစ်၊ ဆီနှင့် စက် ကိရိယာများဖြစ်၏။
ချန်နိုင်းမြို့တွင် နေထိုင်သူအများစုမှာ ဟိန္ဒူအယူဝါဒီ တမီလ်လူမျိုးများ ဖြစ်လျက် ၈၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်၏။
မွတ်စလင်များမှာ ၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှရှိ၍၊ ခရစ်ယာန်များမှာ ၃ ရာခိုင်နှုန်းမျှသာလျှင် ရှိ၏။
ခရစ် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေမှာ ၁၇၂၅၂၁၆ ဖြစ်၏။
ချန်နိုင်းမြို့ကို ခရစ် ၁၆၃၉ ခုနှစ်က အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့ တည်ထောင်ခဲ့၏။
ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ ဖရန်းစစ်ဒေး ဆိုသူသည် ချန်ဒဂါရီ မဟာရာဇာထံမှ မြို့နှင့် ခံတပ် တည် ဆောက်ခွင့် မြေဂရမ် ရရှိသဖြင့် ဖို့စိန်ဂျော့ခေါ် ခံတပ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သို့တည်ဆောက်ရခြင်းမှာ ကာကွယ်ရေး နှင့် ရေကြောင်းသွားလာမှု လွယ်ကူ စေရန်ဖြစ်၏။
တဖြည်း ဖြည်းနှင့် ယင်းခံတပ်တဝိုက်တွင် အိမ်ခြေယာခြေများ တည်ထောင်ကြသောကြောင့် စည်ကားတိုးတက်သော မြို့ကြီး ဖြစ်သို့ရောက်ရှိလာ၏။
ယခုအခါတွင် ချန်နိုင်းမြို့တွင် အဝင်အပါဖြစ်သော စိန်တိုမေးကို ထည့်တွက်လျှင် မြို့တည် နှစ်သည် ထိုထက်ပင်စောသေး၏။
စိန်တိုမေးရွာကို ခရစ် ၁၅ဝ၄ ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့၏။
ချန်နိုင်းမြို့သည် ကိုရိုမန်ဒယ် ကန်းရိုးတန်းတွင် အင်္ဂလိပ်၏ စခန်းမြို့ကြီး ဖြစ်ခဲ့၏။
ခရစ် ၁၇၄၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်လူမျိုးတို့က သိမ်းယူ၍ ၁၇၄၉ ခုနှစ်ထိ သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ပြီးလျှင် အက်လာရှပယ် စာချုပ်အရ ဗြိတိသျှတို့ကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ရ၏။
ခရစ် ၁၇၅၈ ခုနှစ် တွင် ပြင်သစ်တို့က ထပ်မံဝန်းရံပိတ်ဆို့သော်လည်း ၁၂ လအကြာတွင် နောက်ဆုတ်သွားရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ‎။
မဒီးရကျွန်းများ မဒီးရကျွန်းများသည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကျွန်းစုဖြစ်၍ ပေါ်တူဂယ် နိုင်ငံပိုင်ဖြစ်၏။
အာဖရိကတိုက် အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော မိုရော့ကိုနှင့် မျက်နာချင်းဆိုင်ဖြစ်လျက် မိုင်ပေါင်း ၃၆ဝ မျှကွာလှမ်း၏ ပေါ်တူဂယ်၏ မြို့တော် လစ္စဗွန်းမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိလျက် ၅၃၅ မိုင်ခန့်ကွာဝေးသည်။
ထို့ပြင် ကနေရီကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်တွင် လည်းကောင်း၊ အဇိုးကျွန်းစု၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် လည်းကောင်း တည်ရှိ၏။
မဒီးရကျွန်းစုတွင် မဒီးရကျွန်း၊ ပေါ်တိုဆန်း တိုးကျွန်းနှင့် လူနေအိမ်ခြေ မရှိသော မခြားကျွန်းကလေး ၂ ခုပါဝင်၏။
မဒီးရကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ အရေးပါ အရာရောက်ဆုံးဖြစ်၏။
မဒီးရကျွန်းများ၏ မြို့တော်သည် ဖွန်ရှားမြို့ဖြစ်လျက် မဒီးရကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတွင် တည်ရှိသည်။
ကျွန်းများ၏ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းမှာ ၃၁၅ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၏။
မဒီးရကျွန်းသည် အလျား ၃၅ မိုင်၊ အနံ ၁၃ မိုင်ခန့်ရှိ၏။
ရှေးအခါက မီးတောင်ဖြစ်ခဲ့သောတောင်တန်း တစ်ခုသည် ကျွန်းကိုဖြတ်သန်းတည်ရှိ၏။
အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်ဖြစ်သော ပီကူးရူဝီဗူးသည် ပင်လယ်ပြင်ထက် ၆ဝ၅၆ ပေမြင့်၏။
ရာသီဥတုသည် သမမျှတ၍ တစ်သမတ်တည်းရှိသောကြောင့် နာလှန်ထများ သွားရောက်အနားယူရာ ဒေသဖြစ်လေသည်။
မဒီးရကျွန်းများ၏ အဓိက ထွက်ကုန်များမှာ စွန်ပလွံသီး၊ ငှက်ပျောသီး၊ ပြောင်းဖူး၊ 0x100သဇာသီး၊ တည်သီး၊ သလဲသီး၊ သကြား၊ ကာဖီ၊ သပျစ်သီး၊ ကြံ၊ ကန်စွန်းဥ၊ ကြက်သွန်၊ ကောက်သီးကောက်နှံ အချို့နှင့် သစ်သီးများ ဖြစ်၏။
နွားများကို နွားနို့အလို့ငှာ မွေးမြူကြ၏။
အဓိကလုပ်ငန်းများကား ဇာထိုးပန်းထိုးလုပ်ငန်း၊ ဝိုင်အရက်လုပ်ငန်း၊ သကြားလုပ်ငန်း၊ ကြိမ်ထည် ပရိဘောဂများ၊ ခြင်းနှင့် တောင်းများ လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းဖြစ်၏။
ထုတ်ကုန်များမှာ နာမည်ကျော် မဒီးရဝိုင်အရက်၊ ပန်းထိုးထည်များ၊ ကြိမ်ထည်များ၊ ငှက်ပျေား၊ နာနတ်သီး၊ နွားနို့ထွက် ပစ္စည်းများနှင့် ငါးများပင်တည်း။
မဒီးရကျွန်း၏ မြို့တော် ဖွန်ရှားမြို့သည် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ဆိုက်ကပ်ရပ်နားရာ ဆိပ်ကမ်းကောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုး၏။
မဒီးရ ကျွန်းများအကြောင်းကို ရှေးရောမလူမျိုးတို့လက်ထက်ကတည်းက သိရှိခဲ့၏။
ခရစ် ၁၄၁၈ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီလူမျိုး နွမ်းဂွန်းဆာလဗက်ရှဇာကူး ဆိုသူက ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့၍ အနှစ် ၃ဝ ကြာသောအခါ ထိုကျွန်းများတွင် နယ်သစ်စတင်စိုက်ခဲ့၏။
မဒီးရဟူသည်မှာ ပေါ်တူဂီဘာသာ အားဖြင့် သစ် ဟု အဓိပ္ပာယ် ရ၏။
ယင်းကျွန်းတွင် သစ်တောထူခြင်းကို အစွဲပြု၍ ထိုသို့မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်၏။
ခရစ် ၁၅၈၆ ခုနှစ်မှ ၁၆၄ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အမိနိုင်ငံဖြစ်သော ပေါ်တူဂယ်ရော မဒီးရကျွန်းများပါ စပိန်လူမျိုးတို့လက်အောက်သို့ သက်ရောက်ခဲ့ရ၏။
ခရစ် ၁၈ဝ၁ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၈ဝ၇-၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် ပေါင်း ၂ ကြိမ်မျှ ဗြိတိသျှ လက်တွင်းသို့သက်ဆင်းခဲ့ရသေးသည်။
ဗြိတိသျှတို့သည်ဝိုင်အရက် လုပ်ငန်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
မဒီးရကျွန်းစုတွင် မဒီးရကျွန်းနှင့် ပေါ်တိုဆန်းတိုးကျွန်းတို့တွင်သာ လူနေအိမ်ခြေရှိသည်။
လူအားလုံး လိုလိုပင် မဒီးရကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။
နေထိုင်သူတို့မှာ ပေါ်တူဂီကပြားများ၊ နီးဂရိုးများ၊ မူးဝါးအဆက် အနွယ်များ ဖြစ်ကြ၏။
လူဦးရေမှာ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် စုစုပေါင်း ၂၈၂၆၇၈ ယောက်ခန့်ဖြစ်၏။
မဒီးရကျွန်း တစ်ခုတည်းတွင်ရှိသော လူဦးရေမှာ ၂၇ဝဝဝဝ ကျော်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:ကျွန်းများ Category:ပေါ်တူဂီနိုင်ငံရှိကျွန်းများ Category:အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာရှိကျွန်းများ။
မဒေါနား () ဟူသည်ကား အီတာလျံ ဝေါဟာရဖြစ်၍ အရှင်သခင်မ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ ခရစ် တော် ယေရှု၏ မယ်တော် အပျိုစင်မေရီ (ဝါ) မယ်တော်မာရီ အား ရည်ညွှန်းသည်။
မယ်တော် မာရီအား လည်းကောင်း၊ မယ်တော် မာရီကိုရည်စူး၍ ရေးခြယ်ထုလုပ်သော အရုပ်ကား၊ ရုပ်တုတို့ကို လည်းကောင်း မဒေါနားဟု ခေါ်သည်။
အေဒီ ၄ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒီများအဖို့ခရစ်တော်၏ မယ်တော်မှာ မိမိတို့ခိုလှုံ အားထားရာဟု သဘောပိုက်လျက် မယ်တော်မာရီအား အထူးပင် ကြည်ညို ကြ၏။
မယ်တော် မာရီသည် လူခပ်သိမ်းအတွက် ကြားဝင်၍ သားတော်ကို ပြော ကြားတောင်းပန်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်ဟု ယုံကြည် သောအားဖြင့် ဤသို ကြည်ညိုခြင်းဖြစ်၏။
အထူးသဖြင့် ရောမကက်သလစ်ခေါ် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များက ပို၍ သက်ဝင် ယုံကြည်ကြလေသည်။
သို့အားဖြင့် မယ်တော်မာရီအား ရည်စူး ၍ ပန်းချီကားများ ရေးခြယ်၊ ရုပ်တုများ ထုလုပ်လျက် ခရစ်ယာန်တို့သည် နေ့စဉ် ဝတ်ပြုကြလေသည်။
မဒေါနားပုံတော်ကို ပထမဆုံး ရေးဆွဲသူမှာ စိန်လုက ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။
သို့ရာတွင် အပျိုစင်နှင့် သားတော် ငယ်တို့၏ ပုံတော်ကို ခရစ် ၄၃၁ နှစ်နောက်ပိုင်းတွင်မှ လက်ခံကိုးကွယ်ကြပေသည်။
သို့ဖြင့် မဒေါနား ရုပ်ပုံတော် များကို အများအပြား ရေးဆွဲခဲ့ကြပေသည်။
အဟောင်းဆုံး ပုံတော်များကို ရှေးဦးခရစ်ယာန် အယူဝါဒီတို့ခိုအောင်းရာ လိုဏ်ဂူများတွင် တွေ့ရှိရ၏။
လက်ဦးကာလက ရေးခြယ်သော ပန်းချီပုံများတွင် များသောအားဖြင့် မယ်တော် မာရီသည် လက်အုပ်ချီကာ ဘုရားဝတ်ပြုနေသည့် အသွင်ဖြစ်၍ ရွှေနှင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဝတ်ရုံပြာကို ခေါင်းမှလွှမ်း၍ ရုံထားလေ့ရှိ၏။
ခရစ် ၁၂ဝဝ ပြည့်အထိ ယင်းသည် ဗိုင်ဇင်းတိုင် နမူနာဟူ၍ တွင်၏။
သို့သော် ဉာဏ်သစ်အရေးပုံ ခေတ်ဦးကာလက ပန်းချီဆရာများသည် ဟန်သစ်ထွင်လျက် နောက်ခံရှုခင်းများကို ပါဝင်စေ၏။
ဉာဏ်သစ်အရေးပုံခေတ် သည် တိုးတက်၍ အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိသည်နှင့်အမျှ မဒေါနား ပုံတော်များလည်း ထူးခြားခမ်းနားလာ၏။
တစ်ကျောင်းတစ်ဂါထာ တစ်ရွာတစ်ပုဒ်ဆန်း ဆိုဘိသကဲ့သို့ပင် ပန်းချီ ပန်းပုဆရာတို့လည်း အမျိုးမျိုး ဉာဏ်ကွန့်၍ မွမ်းမံ သဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တစ်မူခြားနားသော လက်ရာများဖြင့် မဒေါနားပုံတော် ပန်းချီရေးဆွဲ ထုလုပ်ခြင်းသည် ခေတ်စားလာ လေ၏။
မယ်တော်နှင့် သားတော်ပုံတို့သည် များစွာသဘာဝ ကျလာသည်။
သားတော်ကို ပိုက်ချီထားသည့် မယ်တော်မာရီ၏ ပုံတော်သည် မိခင်၏ မေတ္တာနှင့် ပြည့်လျှမ်းသည့် အသွင်ကို ဆောင်နေပေ၏။
သို့အားဖြင့် ၁၄ ရာစုနှစ်နှင့် ၁၆ ရာစုနှစ် အတွင်းက ပန်းချီပန်းပု ဆရာမှန်သမျှ မဒေါနားရုပ်ပုံတော်ကို အနည်နှင့်အများ ရေးဆွဲထုလုပ်ဘူသူချည်းပင် ဖြစ်ခဲ့၏။
မဒေါနားနှင့် သားတော်တို့၏ ပန်းချီကား ပန်းပုရုပ် အမြောက်အမြားပင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။
ဤသို့ရေးခြယ် ထုလုပ်ရာ၌ ပန်းချီ ပန်းပုဆရာတို့သည် ကာလ၊ ဒေသကို အတိအကျ မသတ်မှတ်ဘဲ မိမိရေးဆွဲနေစဉ် ခေတ်က ခေတ်စားသော အဝတ်အစားများအလိုက် မဒေါနားကို ဝတ်ဆင်ပေးသည့်အတွက် မဒေါနားပုံတော်မှ အဝတ် အစာများမှာ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ကွဲပြားခြားနားလျက် ရှိ၏။
မဒေါနားပုံတော်ကို ရေးခြယ်ထုလုပ်ခဲ့သည့် များလှစွာသောပန်းချီ ပန်းပု ဆရာများအနက် အထင်ရှားဆုံး မှာ အီတာလျံ ပန်းချီကျော် ရက်ဖီအယ်ဖြစ်၏။
ရက်ဖီအယ်၏ လက်ရာများသည် အနုပညာမြောက်၍ စံတင် လောက်သော လက်ရာများဖြစ်လေသည်။
သူ၏ ပြောင်မြောက်လှသော မဒေါနားပုံတော် ပန်းချီကားများကား ကုလားထိုင်ပေါ်မှ မဒေါနား ပုံတော်နှင့် မဒေါနားသည် သားတော်ကို ပိုက်ချီလျက် ကောင်းကင်ဘုံမှ သက်ဆင်းလာခိုက် စိန်စစ်ကစတပ်နှင့် စိန်ဗာဗရာ သူတော်စင်နှစ်ပါးက အောက်ဘက်တွင် ဝတ်တွား ကြည်ညိုနေ ပုံ ကားချပ် တို့ဖြစ်၏။
မဒေါနားပုံတော် ရေးဆွဲရာတွင် ထင်ရှားသော အခြားပန်းချီ ဆရာတို့မှာ ဖရား ဖီလစ်ပိုလစ်ပီ၊ လီယိုနာဒိုဒါဗင်းချိ၊ ဗဲလီနီနှင် တစ်ရှန်တို့ဖြစ်၏။
မဒေါနားပုံတော်များကို အီတာလျံ ပန်းချီဆရာ များက အထူးသဖြင့် ရေးဆွဲကြလေသည်။
သို့ရာတွင် ဂျာမန်ပန်းချီ ဆရာ ဟောလဗိုင်း၊ ဖလင်းမစ်လူမျိုး ဗန်ဒိုက်နှင့် စပိန် ပန်းချီဆရာ မူရီလျိုတို့၏ ပြောင်မြောက်သော မဒေါနားပုံတော် ပန်းချီလက်ရာများကိုလည်း တွေ့ရလေသည်။
၁၆ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မဒေါနားပုံတော် ပန်းချီရေးခြယ်ခြင်း နည်းပါးသွား၍ ဉာဏ်သစ်အရေးပုံ ခေတ်ကကဲ့သို့လည်း မကောင်းမွန်တော့ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:ပန်းချီ။
မနီတိုးဗား ပြည်နယ် (Manitoba) သည် ကနေဒါ ဒိုမီနီယာန် နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သော ပြည်နယ်တစ် နယ်ဖြစ်၍ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၄၆၅၁၂ စတုရန်းမိုင်ရှိ၏။
မနီတိုးဗား ပြည်နယ်သည် ပထဝီဝင် သဘောအရ မြောက်အမေရိကတိုက် အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိ၏။
ကနေဒါနိုင်ငံရှိ ပရေရီနယ်များအနက် အရှေ့ဘက်ဖျားတွင် တည်ရှိသည်။
နယ်နိမိတ်မှာ မြောက်ဘက်တွင် ကီဝါတင်ခရိုင်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဟဒ်ဆန်ပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အွန်တေးရီယိုပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၌ ပါဝင်သော မင်နီဆိုတာနှင့် မြောက်ဒကိုးတာပြည်နယ်များ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဆက်စကက်ချီဝမ်းပြည်နယ်တို့တည်ရှိ၏။
မနီတိုးဗား ပြည်နယ်သည် မြေပြန့်မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ၏။
မြစ်ချောင်းအင်းအိုင် ပေါများလျက် မြစ်များသည် ဟဒ်ဆန်ပင်လယ်အော် တွင်းသို့စီးဝင်သည်။
မနီတိုးဗားပြည်နယ်တွင် ထင်ရှားသော အိုင်ကြီး ၃ ခုရှိ၍ ယင်းတို့မှာ ဝင်နီပက်အိုင်၊ မနီတိုးဗားအိုင်နှင့် ဝင်နီပက်ဂိုးဆစ် အိုင်များဖြစ်၏။
အခြားအိုင်ငယ်များလည်း ရှိသေး၏။