kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖုန်ညီ အကို ဖုန်ကျားရှင်နှင့် ဖုန်ကျားဖူးတို့က ဗကပ (၈၁၅) အကူအညီ ယူပြီး ရန်ညီနောင်ကို ဖြုတ်ကာ ကိုးကန့်မှာ အာဏာ ပြန်သိမ်းခဲ့သည်။
သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်လည်း မုံဆာလ ခေါင်းဆောင်ပြီး မုံးကိုးဒေသ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ (Mongko Defense Army, MDA) ကို ဖွဲ့စည်းကာ မုံးကိုးဒေသမှာ ကြီးစိုး ခြယ်လှယ်နေသော ရန်ညီနောင် အုပ်စုကို တိုက်ခိုက် မောင်းထုတ်ပြီး မုံးကိုးဒေသကို အာဏာ သိမ်းလိုက်သည်။
ထို့ကြောင့် ယခုအခါ ကိုးကန့်ဒေသကို ဖုန်ညီနောင် ဖုန်ကြားရှင်နှင့် ဖုန်ကြားဖူးတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် အဖွဲ့က ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်လိုက်ပြီး၊ လောက်ကိုင်ဒေသမှာ အခြေချသည်။
ဖုန်ညီနောင်တို့ လက်အောက်တွင် အင်အား ၁,၃ဝဝ ခန့်ရှိသည့် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ ရှိသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ တပ်ဦး (Peace and Democratic Front, PDF) အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။
သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း မုံးကိုး၊ မုံကျီး၊ မုံရာဒေသကို မုံဆာလ ခေါင်းဆောင်သည့် မုံးကိုးဒေသ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့က ထိန်းချုပ် ရယူထားသည်။
ရန်ညီနောင် ရန်မိုအန်း၊ ရန်မိုလျှံနှင့် ၎င်းတို့၏ နောက်လိုက်နောက်ပါ အင်အား ၃ဝဝ ခန့်မှာမူ နဝတထံ လက်နက် ချလိုက်ရပြီး၊ ရဲ အဖြစ် နဝတက အသွင်ပြောင်းပေးကာ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်တွင် အခြေချ စေခဲ့သည်။
အင်အားနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု အခြေအနေ မြန်မာနိုင်ငံ လူမျိုးစုများ ဒီမိုကရေစီ မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု (အမ်အဲန်ဒီအေ) တပ်မဟာ (၅) ခု၊ တပ်မဟာ တခုလျှင် တပ်ရင်း နှစ်ရင်း၊ အင်အား စုစုပေါင်း ၁,၃ဝဝ ယောက်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ တပ်ဦး ( Peace and Democratic Front, PDF) အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်တယ်။
ကိုးကန့် အထူးဒေသ (၁) အုပ်ချုပ်ရေး ကော်မတီ - ၁။
ဦးဖုန်ကြားရှင် - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (စစ်ဦးစီးချုပ်) ၂။
ဦးဖုန်ကြားဖှု - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (ဒု-စစ်ဦးစီးချုပ်) ၃။
ဦးပယ်စောက်ချိန် - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (ဒု-စစ်ဦးစီးချုပ်) ၄။
ဦးရန်ကျုံးဝေ - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (ဒု-စစ်ဦးစီးချုပ်) ၅။
ဦးကျန်တဲ့ဝင် - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (ဒု-စစ်ဦးစီးချုပ်) ၆။
ဦးလီကျုံးချန် - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (ဒု-စစ်ဦးစီးချုပ်) ၇။
ဦးဖုန်တာရွှင် - ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ၈။
ဦးလျှိကွယ်ရှီး - အတွင်းရေးမှူး ၉။
ဦးဝေရှောက်ရင် - အဖွဲ့ဝင် (စစ်ဦးစီးမှူး) ၁ဝ။
ဦးစစ်ဆန်း - အဖွဲ့ဝင် (စစ်ဦးစီးမှူး) ၁၁။
ဦးကျောက်ကျိယွင် - အဖွဲ့ဝင် (ခရိုင်မှူး) ၁၂။
ဦးလီဝင်မြင့် - တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး ၁၃။
ဦးဟော်ချန်း - ဒု-မြို့နယ်မှူး (ပါစင်ကျော်) ၁၄။
ဦးလျှံထွဲကန် - ဒု-မြို့နယ်မှူး (တာရွှေထန်) နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး အခြေအနေ ကိုးကန့်ဒေသ တစ်ခုလုံးကို စစ်အစိုးရက အမြဲတမ်း ဗျုဟာနှစ်ခုဖြင့် (ရှေ့တန်း တပ်မ) (၁၉၉၈ ခုနှစ်က တပ်မ(၉၉)/ ၁၉၉၉ ခုနှစ်က တပ်မ (၁ဝ၁)) ဝင်ရောက် ချုပ်ကိုင်ထားကာ နအဖ အမည်ပြောင်းပြီး နောက်ပိုင်း ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်/စက်တင်ဘာလက စတင်ကာ ဒကစ လောက်ကိုင် အခြေစိုက် အပါအဝင် ထလတ (၂၉) က ချုပ်ကိုင်ထားတာ တွေ့ရသည်။
လောက်ကိုင်ခရိုင် အဖြစ် အဆင့် တိုးလိုက်တာ တွေ့ရပြီး နိုင်ငံရေးအရ လှုပ်ရှားမှုမတွေ့ရတော့ဘဲ ဘာမှ မလုပ်နိုင်တော့ဟု သုံးသပ်ရသည်။
ဒေသ အတွင်းမှာ ခစအ/ မစအ (ခရိုင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့/ မြို့နယ် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့) ဟု အမည် ပေးထားသည့် နအဖ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့နှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး အတွက် ပူးတွဲ အုပ်ချုပ်သည်ဟု နအဖက ဆိုသည်။
လက်နက်ချရန်၊ အသွင်ပြောင်းရန် နအဖက ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့အပါအဝင် တိုင်းရင်းသား လူနည်းစု အုပ်စုများအား ဖိအားပေးလျက် ရှိကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ် နေသည်။
စီးပွားရေးအရ ဘိန်းစိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဘိန်းဖြူထုတ်လုပ် ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ စိတ်ကြွဆေးပြားများ ထုတ်လုပ်ခြင်း ရှိနေသေးသည်။
မိုးကုတ် ကျောက်တွင်းများတွင် အများပိုင် ဖက်စပ် လုပ်ကိုင်ခြင်း၊ ဖားကန့်တွင်လည်း ကျောက်စိမ်း မှော်များ၌ ဖက်စပ် လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသည်။
thumb|ဗန်တိုဆိုသည်မှာ လက်နက်မဲ့သူက လက်နက်ကိုင်ဆောင် ရန်မူလာသူကို ကျွမ်းပြန်အောင် ကိုင်ပစ်နည်း ဖြစ်သည်။
thumb|လက်နက်ချင်း ကိုင်ဆောင် ခုခံကာကွယ်သည့် ဗန်ရှည်အတတ်ပညာ ဗန်တိုဗန်ရှည် မြန်မာ့သိုင်း ဟုခေါ်သော ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် အတတ်ပညာသည် မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ကိုယ်ခံပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းဗန်တိုဗန်ရှည်ပညာရပ်များကို အထူးလျှို့ဝှက်သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။
သားစဉ်မြေးဆက်၊ ဆွေစဉ်မျိုးဆက် သွေးရင်းသားရင်းများသာ လူမသိအောင် တိတ်တဆိတ်သင်ကြားပေးလေ့ရှိသည်။
မြန်မာတို့၏ အမွေဖြစ်သော ဗန်တိုသိုင်းပညာသည် သရေခေတ္တရာ သာသနာနှစ် (အစ) ဘီစီ (၄၅၅) ကတည်းကတည်ရှိခိုင်ခံနေပြီး ဒီထက်စောသော မှတ်တမ်းများလည်းရှိခဲ့ကြသည်။
လက်နက်မဲ့ ဗန်တိုနှင့် လက်နက်ကိုင် ဗန်ရှည် ဟူ၍ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရရှိသည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံနှင့် ဘရူနိုင်းဒါရုဆလင် နိုင်ငံတို့တွင် အင်ဂျင်နီယာအဖြစ်သွားရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ်ကပင် ဆောင်းပါးစာပေများစတင်ရေးသားခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ မောင်ကိုကို (အမရပူရ) နှင့်အတူတူဟု ထင်မှတ်တတ်ခြင်းများရှိသော်လည်းမတူပေ။
ယခင် 7 Days News ဂျာနယ်တွင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယင်းဂျာနယ် အဖွဲ့ကွဲပြီးနောက် ရန်ကုန်မီဒီယာကို ထူထောင်ပြီး Flower News ဂျာနယ်ကို ထုတ်ဝေသည်။
Ketoacidosis ကို ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆ်ဓာတ်များခြင်းဟု ဘာသာပြန်ဆိုသည်။
ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းသည် ဆီးချိုရောဂါကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အင်ဆူလင် မရှိသလောက် နည်းပါးသွားသော အခြေအနေနှင့် အင်ဆူလင်နှင့် ပြောင်းပြန်အစွမ်းသတ္တိရှိသော ဟိုမုန်းများ ထွက်လာသည့် အခြေအနေတွင် ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်း (ဒီကေအေ) ကို ဖြစ်စေသည်။
ဆီးချိုအမျိုးအစား-၁ တွင် ပိုမို အဖြစ်များသည်။
ဆီးချိုအမျိုးအစား-၂ တွင် အချို့အခြေအနေများတွင် ဖြစ်နိုင်သည်။
ကီတုန်းပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု အင်ဆူလင်းနည်းသောအခါတွင် အသည်းမှ ကီတုန်းပစ္စည်း (ketone bodies) များကို ထုတ်လုပ်သည်။
ကီတုန်းပစ္စည်းသည် အဆီ၏ ဖြိုခွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘေးထွက်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အစပိုင်း၌ ကီတုန်းပစ္စည်းများ ထွက်ပေါ်လာခြင်း ကီတို့စစ် (ketosis) အဆင့်မျှသာ ရှိသေးရာ ဤအဆင့်မှာ အန္တရာယ် မရှိသေးပါ။
သို့သော် အများအပြား ထွက်လာသော အခါ သွေးအတွင်း အက်ဆစ်ဓာတ်ကို များစေသည်။
ဤအဆင့်ကိုမှ ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းဟု ခေါ်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ ကယောင်ကတမ်းဖြစ်ခြင်း ဗိုက်နာဗိုက်အောင့်ခြင်း အစားအသောက်ပျက်ခြင်း တုပ်ကွေးမိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း မလှုပ်ချင်မရှားချင်ခြင်း အားကုန်ခမ်းခြင်း လေငတ်သလို ရှိုက်ရှိုက်ပြီး ရှူခြင်း (အသက်ရှူမဝခြင်း) သတိလစ် -ကိုမာဖြစ်ခြင်း သေဆုံးခြင်း ကုသမှု ရေဓာတ်ပြန်လည် ဖြည့်တင်းပေးပြီး အင်ဆူလင်ပါ တွဲပေးရမည်။
လူနာသည် အရေးပေါ်ဌာနတွင် အင်ဆူလင်၊ ဂလူးကို့စ် နှင့် အရည်ဖြည့်သွင်းပေးခြင်း စသည့် ကုသမှုမျိုး ခံယူရန် လိုအပ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချို ၁ ဆိုသည်မှာ ယခင်က ဆီးချိုရောဂါ မဖြစ်ဖူးသော အမျိုးသမီးများတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ အတွင်း ဆီးချို စတက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ကြောင့် ဖြစ်သော ဆီးချိုကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ၏ ၃-၁၀% အတွင်းတွင် တွေ့ရသည်။
ရောဂါဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း အတိအကျကို မသိရသေးသော်လည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ထွက်လာသော ဟိုမုန်း များကြောင့် အင်ဆူလင်ခုခံမှုတိုးခြင်း ကို အခြေခံသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ဆီးချိုရှိသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွင် ကလေးထွားခြင်း၂ ၊ကလေးငယ်၏ သွေးအတွင်း သကြားဓာတ်ပမာဏ လျော့နည်းခြင်း၊ နှင့်အသားဝါရောဂါ တို့ ဖြစ်တတ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချိုကို ကုသ၍ရနိုင်ပြီး သကြားဓာတ်ကို လုံလောက်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သော ကလေးထွားခြင်း စသည့် အခြေအနေများမဖြစ်ပေါ်အောင် ဟန့်တားနိုင်မည်ဟု ယူဆဖွယ်ရှိသည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဆီးချိုသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ ပြီးဆုံးပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဆီးချိုအမျိုးအစား-၂ ဖြစ်ရန် အခွင့်အလမ်း အလွန်များသည်။
ဆီးချိုရှင် မိခင်များက မွေးသောကလေးများမှာလည်း အဝလွန်ခြင်း နှင့် ဆီးချို-၂ ဖြစ်နိုင်ချေများသည်။
အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချို ကို အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ထားသည်မှာ ကိုယ်ဝန်ရှိသည့် အချိန်တွင် စတင် တွေ့ရှိရသော မည်သည့် ဆီးချိုတက်မှုမျိုးကို မဆို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချိုဟု ခေါ်ဆိုရန်ဖြစ်သည်။
၄ဝမှ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချိုရှင် များ တွင်မူ တင်ပြခဲ့သော ဖြစ်နိုင်ချေ များကို ရှာမတွေ့ရပြန်။
ဒုတိယအကြိမ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သော် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချို ဖြစ်နိုင်နှုန်းမှာ လူမျိုးအလိုက် ၃ဝမှ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်။
Navajo study အရ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဆီးချိုသည်များ၏ နောက် ၁၁ နှစ်အကြာ ဆီးချိုအစစ် ဖြစ်နိုင်ချေမှာ ၅ဝမှ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
သွေးအတွင်း သကြားဓာတ် ပမာဏကို လျှော့ပေးခြင်းဖြင့် မိခင်နှင့်ကလေး၏ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးရန် ရည်ရွယ် ထားသည်။
သို့ရာတွင် ဗိုက်ခွဲမွေးရခြင်းနှင့် မီးဖွားကာနီး အသေအပျောက်များခြင်း ကို လျှော့ချနိုင်သည်ဟု သက်သေမပြနိုင်သေးပါ။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချိုကို ဆေးပေးကုသ ထားခြင်းသည် ဗိုက်ခွဲမွေးခြင်းအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်နိုင်သည်ကိုလည်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းကလည်း မရှိပေ။
မူရင်း ရင်းမြစ် http://mmendocrinology.wordpress.com Category:ဆီးချိုရောဂါ။
ကုသ (၁၉ဝ၈- ၁၉၇၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် တက္ကသိုလ် ကထိက ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ခေတ်စမ်းစာပေ ကို ရှေ့တန်းမှ မား⁠မားမတ်မတ် ရပ်လျက် ပြုစု ပျိုးထောင်ခဲ့သူများတွင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးတိုးအောင် ဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင် ခေတ်စမ်းစာပေလှုပ်ရှားမှုတွင် ဇော်ဂျီ၊ သိပ္ပံမောင်ဝ၊ မင်းသုဝဏ်၊ မောင်ထင်၊ မောင်သုတ၊ ကုသနှင့် ဧမောင် တို့သည် ဦးဆောင်ပါဝင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး သထုံခရိုင် သိမ်ဆိပ်ရွာ၌ အဖ ရွာသူကြီး ဦးဖိုးရှိန်၊ အမိ ဒေါ်စိန်းရင် (ဒေါ်စိမ်းရင်) တို့က ၁၉ဝ၈ ခု ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း လေးယောက် အနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မော်လမြိုင်မြို့ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ ကျောင်းတွင် ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။
၁၉၂၇ တွင် ဆယ်တန်း စာမေးပွဲ အောင်ခဲ့သည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန် ကောလိပ် ဥပစာတန်း အောင်သည်။
သာဒိုးအောင် ဆုလည်း ရခဲ့သည်။
၁၉၃၃ တွင် မြန်မာစာ ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း၊ ၁၉၃၅ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း တို့ကို အောင်မြင် ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူးတန်း အောင်မြင် ပြီးသည်မှ စ၍ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာန၌ နည်းပြဆရာအဖြစ် စတင်အမှုထမ်း ခဲ့သည်။
မြန်မာစာ လက်ထောက် ကထိက (၁၉၄၆)၊ မန္တလေး ကောလိပ် မြန်မာစာ ကထိက (၁၉၄၈)၊ ၁၉၅၃ ခု မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင် ဥပစာ ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုတွင် ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုင်ရာ ပညာ လေ့လာရန် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခု ဇူလိုင်လတွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၂၆ ခုမှ စ၍ မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် သတင်းစာ များနှင့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် စာစတင် ရေးခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းတိုက် မဂ္ဂဇင်း (၁၉၃၂ - ဝဿာနု စာစောင်) နှင့် ၁၉၃၃ ခုနှစ် နှစ်လည် စာစောင် တို့တွင် စာတည်း အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်းနှင့် တက္ကသိုလ် ကျောင်းတိုက် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာ၊ ဟာသ ဝတ္ထုတိုများ၊ ဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထုတိုများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
၁၉၄၈ - ၄၉ မှ ၁၉၅၃ - ၅၄ အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်း၏ အတိုင်ပင်ခံ မြန်မာစာ စာတည်း အဖြစ် ဆောင်ရွက် ပေးခဲ့သည်။
စစ်ပြီး ခေတ်တွင် စာနယ်ဇင်း အသီးသီး၌ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် စာပေ ဆောင်းပါး အများအပြား ရေးသား ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် အမဲလိုက် ဝတ္ထုများ ဖြစ်သည့် "မုဆိုးကြီး ကိုရဲ၏ မှတ်တမ်းများ" ကို အစဉ်တစိုက် ရေးဖွဲ့ ခဲ့သည်။
ခေတ်စမ်း ပုံပြင်များ [ပထမတွဲ] (၁၉၃၄)နှင့် ခေတ်စမ်း ကဗျာများ [ပထမတွဲ] (၁၉၃၄)တွင် ဟာသ ဝတ္ထုတို များနှင့် ကဗျာများ ရေးသား ခဲ့၏။
မနုဿ သားကောင် (၁၉၅၄)၊ မုဆိုးကြီး ကိုရဲ၏ မှတ်တမ်းများ (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ [၁၉၇၆ ခု ဝန်းကျင်] တို့မှာ ထင်ရှားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်း အတွက် စတုဓမ္မသာရ ကိုးခန်းပျို့ကို တည်းဖြတ် ပေးခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၆ ခု မတ်လ ၃ဝ ရက်နေ့လယ် ၁:၁၅ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ အင်းယားမြိုင်လမ်း နေအိမ်၌ ကျောက်ကပ် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
စာ ၆၈-၆၉။
ကုသ။
မုဆိုးကြီး ကိုရဲ၏ မှတ်တမ်းများ (၄)။
စာ ၁၅ဝ-၁၅၁။
သုတေသန စာစဉ် သမိုင်း၊ သုတေသန စာစဉ် စာရင်း၊ သုတေသန စာစဉ် စာတည်းများ (ဧပြီ ၁၉ရဝ)။
စာ ၆၂-၆၄။
မော်လမြိုင် မြို့နယ် အသင်း (ရန်ကုန်) မဂ္ဂဇင်း (၁၉၉၉)။
စာ၁၁၉-၁၂ဝ။
ဦးဖေမောင်တင် (တည်းဖြတ် အုပ်ချုပ်သူ) ခေတ်စမ်း ပုံပြင်များ၊ ပထမတွဲ။
၁၉၃၄။
ဦးဖေမောင်တင် (တည်းဖြတ်အုပ်ချုပ်သူ)။
ခေတ်စမ်းကဗျာများ၊ ပထမတွဲ။
တကြိမ်။
၁၉၃၇။
ဆရာ ကုသ ကွယ်လွန်ခြင်း၊ လုပ်သား ပြည်သူ့ နေ့စဉ် (၃၁-၃-၇၆)။
ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ ရှုမဝ (မေ ၁၉၇၆)။
စာ ၁၅၁။
ရခိုင်ကုန်းပြိုင်လောင်းပွဲ (ရခိုင်အရေးအသားများဖြစ်၍ မြန်မာလို စီလျော်အောင် ပြင်ပေးစေခြင်သည်။
) ရခိုင်ကုန်းပြိုင်လောင်းပွဲ ပြိုင်လောင်းဟုပြောလျှင် အကျွန်ုပ်ရို့ရခိုင်သားများ ရီကိုပြီးမြင်ကတ်လိမ့်မည်။
အခု အကျွန်ရွီးမည့်ပြိုင်လောင်းအကြောင်းသည် ရီတွင်ပြိုင်ခြင်းမဟုတ်၊ ကုန်ထက်တွင် ထူးထူးဆန်းဆန်း ပြိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
အကျွန်ဘဝတသက်တွင် တခါရာ မြင်ဖူးပါသည်။
အကျွန်အသက် (၁၂) အရွယ်ခန့်တွင်ဖြစ်သည်။
ပေါက်တောတွင် လိုင်ရိုးတော်ဓာတ်စေတီပွဲ ကျင့်ပသည်။
ထိုဘုရားပွဲကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းကျင့်ပ၍ စည်လည်းကကောင်းစည်ပါသည်။
လူပေါင်းထောင်သောင်းများစွာ ပါဝင်ဆင်နွဲကတ်ပါသည်။
ထိုပွဲတွင် ရခိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအဖုံဖုံ၊ အက၊ အားကစပ်၊ ခရမ်းသီးဇာတ် ယင်းပိုင်အစုံပါသည်။
အကျွန် ယင်းပြိုင်လောင်းအကြာင်း အသက် (၁၂) အရွယ်ခန့်ဖြစ်၍ လုံးစိပတ်စိမမှတ်မိပါ။
ယေကေလည်း မှတ်မိသလောက်တင်ပြလားပါမည်။
ယင်းကုန်းပြိုင်လောင်းကို ပုံဖော်ရာတွင် ပုတ်၊ ဖျာ (ဝါ) ရိုင်လိပ်များကို လောင်းပုံပိုင် ဓားနှင့်ပိုင်းဖြတ်ပုံဖော်ရသည်။
အားကောင်းမောင်းသန်၊ ဖျတ်လတ်သော လောင်းလှော်သားများက ဘေးတဖတ်တချက်တွင် ထိုလောင်းပုံဖော်ထားသော ပုတ်၊ ဖျာ (ဝါ) ရိုင်လိပ်များကို ဝါး (သို့မဟုတ်) သစ်သားဒဂုံများနှင့် ပူးချိုင်ရသည်။
ဒဂုံကွင်များမှာ တခုနှင့်တခု အကွာအဝီး (၁) ပေ (၇) လက်မလောက် အကွာဟိသည်။
လောင်းလှော်သားများသည် ဒဂုံကွင်းများအလယ်တွင် ရပ်လျှက်အနီထားဖြင့် ကုန်းပြိုင်လောင်းအား ခိုင်မာသောကြိုးများဖြင့် ပက်ခုံးထက်တွင် ထမ်းတင်ထားရသည်။
လောင်းတလောင်းတွင်ဦးရေ (၁၅) ယောက်မှ (၁၇) ယောက်ထိပါဝင်သည်။
အဝီးကကြည့်မည်ဆိုပါ အလွန်လှပခန့်ငြားသော ကုန်းပြိုင်လောင်းကြီးကိုမြင်နိုင်သည်။
ပြိုင်လောင်း၏ပြင်ဘက်နံများကိုလည်း ပန်းချီအလှများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။
လောင်းလှောင်းသားများအနီထားမှာ ရီပြိုင်လောင်းပိုင် အတူတူဖြစ်သည်။
လောင်းလှော်သားများသည် သူရို့၏လှော်တက်များကို အားမာန်အပြည့်ဖြင့် ကိုင်ထားကတ်ရသည်။
ပြိူင်ပွဲဝင်အသင်းများသည် တာမထွက်မှီ တစင်းနှင့်တစင်းပြိုင်တူရပ်လျှက် ဒိုင်လူကြီးအချက်ပီး ပုလီသံကို စောင့်နီကတ်ရသည်။
ရီပြိုင်လောင်းနှင့် စည်ကမ်းချက်များအတူတူဖြစ်သည်။
ပုလီအချက်ပီးသံကြားလျှင်ကြားချင်း ပန်းတိုင်သို့ အယင်ဆုံးရောက်ရန် လှော်တက်များကိုလှော်၍ ပြိုင်တူပြီးကတ်ရသည်။
အေကုန်းပြိုင်လောင်းပွဲကြည့်ရသည်မှာ ရယ်ဖို့ပျော်ဖို့ကောင်းရေပိုင် အားပါဖို့လည်း ကကောင်းကောင်းပါသည်။
ကုန်းပြိုင်လောင်းသည် ရီပြိုင်လောင်းထက် အဆတရာခက်ခဲသိမ်မွိမည်ဟု အကျွန်ထင်သည်။
ကုန်းပြိုင်လောင်းတွင် အတိုင်ဖောက် ကကောင်းညီရန်လို်ပြီး လောင်းလှော်သားအချင်းချင်း အဟုန်အတူတူပြီးရန် ကကောင်းအရေးကြီးသည်။
မဟုတ်ပါက တစင်းလုံး ဂြမ်းဂြမ်းပြို လဲကျမည်ဖြစ်သည်။
ပန်းတိုင်သို့ စပြီးရာတွင် လှော်တက်များကိုလည်း တပါတည်းလှော်ရသဖြင့် Balanced ဖြစ်ဖို့ ကကောင်းခက်ခဲသောအလုပ်ဖြစ်သည်။
အကျွန့်ရှိတွင်ပင် တချို့သောလောင်းများ ဂြမ်းဂြမ်းပြို လဲကျကတ်ပါသည်။
အကျွန်သည် အချေဘာသာဘာဝအလျှောက် အူပိန်အောင်ရယ်မိပါသည်။
အသင်း တသင်းနှင့်တသင်းလည်း မနာနာအောင် သံကျပ်ထိုးပါသည်။
ရခိုင်ရိုးရာ ကုန်ပြိုင်းလောင်းပြိုင်ပွဲမျိုးသည် ကမ္ဘာ့မည်သည့်နီရာတွင်လည်း ရှာတွိနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
ရခိုင်ပြည်တွင်လည်း ပျောက်ကွယ်လားယာဟုထင်ပါသည်။
ယင်းပိုင်ချစ်ဖို့ကောင်းသော၊ သိမ်မွိနက်နဲသော ရခိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအမွီနှစ်များအား ထိမ်းသိမ်းဖော်ထုတ်ကတ်ပါရန် ရခိုင်တမျိုးသားလုံး ကြိုးပမ်းကတ်စီချင်ပါသည်။
အေးမောင်( ရင်အုံတော်ဓာတ်) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:ရခိုင်ရိုးရာဓလေ့ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
စာဖတ်သူနှင့် လေ့လာလိုသူများ ပြည့်စုံ နှံစပ်စွာ လေ့လာမှု ပြုနိုင်ရန်၊ သုတေသန ပြုလုပ်နိုင်ရန်နှင့် သားငယ်၊ သမီးငယ် တို့ကို နာမည် မှည့်ခေါ်ပေးရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန် အခြားနာမည်ပေးနည်း၊ နာမည်ဟောနည်း တစ်ခုကိုလည်း ဆက်လက် ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။
၎င်းနာမည် ဟောနည်းများသည် ကုန်းဘောင်ခေတ် ပေမူ ပုရပိုက်မှ ရရှိပြီး သုတေသန ပြုထားသောနည်း ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် နာမည်-ပေးနည်း၊ နာမည်-မှည့်နည်း နာမည်ကောင်း တစ်ခုစီတိုင်းတွင် ဗျည်း၊ သရတို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး ၎င်းဗျည်း၊ သရတို့တွင် ဂဏန်းတန်ဖိုးများ သတ်မှတ်ထားရှိ၏။
ဗျည်း၊ သရတို့၏ ဂဏန်းတန်ဖိုး ဇယားကို အောက်ပါ အတိုင်း ဖော်ပြထား၏။
နာမည်တစ်ခု၏ ဗျည်း၊ သရ ဂဏန်းတန်ဖိုးများ အားလုံးကို ပေါင်းလိုက်ခြင်းဖြင့် နာမည်တစ်ခု၏ စုစုပေါင်း ဂဏန်းတန်ဖိုးကို ရရှိမည် ဖြစ်သည်။
ရရှိလာသော အကြွင်းတို့ အပေါ် မူတည်၍ နာမည် အဟောများ ရှိသည်။
၎င်းနာမည် အဟောများသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ပေမူပုရပိုက်မှ ဖြစ်သည်။
သင့်နာမည် ကောင်း-မကောင်း တွက်ကြည့်နိုင်သည်။
{| class="wikitable" ! width="20px" | စဉ် ! width="250px" | ဗျည်းနှင့် သရများ ! width="75px" | ဂဏန်းတန်ဖိုး |- | ၁။
| align=center | အ၊ ဥ၊ ေ၊ ါ၊ -ိ၊ -ီ၊ -ု၊ ဲ၊ ့ံ၊ -်၊ း | align=center | ၈ |- | ၂။
| align=center | က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င | align=center | ၅ |- | ၃။
| align=center | စ၊ ဆ၊ ဇ၊ ဈ၊ ဉ၊ ည | align=center | ၆ |- | ၄။
| align=center | ယ၊ ရ၊ လ၊ ၀၊ -ျ(ယပင်း)၊ ြ-(ယရစ်)၊ -ွ (ဝဆွဲ) | align=center | ၃ |- | ၅။
| align=center | ပ၊ ဖ၊ ဗ၊ ဘ၊ မ | align=center | ၁ |- | ၆။
| align=center | သ၊ ဟ၊ -ှ(ဟထိုး) | align=center | ၂ |- | ၇။
| align=center | တ၊ ထ၊ ဒ၊ ဓ၊ န | align=center | ၇ |- | ၈။
| align=center | ဋ၊ ဌ၊ ဍ၊ ဎ၊ ဏ | align=center | ၄ |} အကြွင်း(၁) တံခွန်နာမည် အဟော "တံခွန်နာမည်" မျိုးခေါ်တွင် ခံရသူများသည် အောင်မြင် ကျော်ကြားသူများ ဖြစ်မည်။
အနုပညာဖြင့် အောင်မြင်လိမ့်မည်။
လူအများနှင့် ဆက်နွယ် ပတ်သက်နေပြီး အများကို ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ် လုပ်ကိုင် ရသူ ဖြစ်မည်။
တစ်ခု ထက်မကသော အလုပ်အကိုင်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း လုပ်ကိုင်ရသူ ဖြစ်သည်။
သေလျှင်သော်မှ နာမည် ကျန်ရစ်မည်။
၎င်းနာမည်မျိုးများသည် အတိုက်အခံနှင့် ယှဉ်၍ အောင်မြင်တတ်ကြသည်။
အကြွင်း(၂) အခိုးနာမည် အဟော "အခိုးနာမည်" သည် ဩဇာအာဏာ တည်တတ်၏။
ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် တိုးတက်သည်ထက် တိုးတက်အောင် စနစ်တကျ လုပ်တတ်၏။
လူအများနှင့် စပ်ဆိုင်သော အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်တတ်။
လုပ်ချင်သည့် လုပ်ငန်း ကိစ္စများကို မဖြစ်မနေ လုပ်တတ်မည်။
အကြွင်း (၃) ခြင်္သေ့နာမည် အဟော "ခြင်္သေ့နာမည်" သည် လူသိများမည်။
နေရာ မရ ၊ရအောင် ကြိုးစားမည်။
ထင်ပေါ် ကျော်ကြား လူသိများမည်။
အာဏာ တန်ခိုးကြီးမည်။
ထိပ်ကို ရောက်ပြီး ပြန်ဆင်းရတတ်သည်။
အကြွင်း(၄) ကျားနာမည် အဟော "ကျားနာမည်" သည် အတက် အကျ မြန်တတ်၏။
ကံတရား၏ ဘီးကဲ့သို့ ကောင်းတာလုပ်လျှင် ကောင်းကျိုး ခံစားရမည်။
ဆိုးတာလုပ်လျှင် ဆိုးကျိုး ခံစားရမည့် နာမည် ဖြစ်သည်။
အတိုက်အခံနှင့် ယှဉ်၍ အကျိုးပေးတတ်၏။
စိတ်ကူးကို အကောင်အထည် ဖော်တတ်၏။
အကြွင်း(၅) နွားနာမည် အဟော "နွားနာမည်" ရှင်သည် လူအများ၏ အသုံးချခြင်းကို ခံရလိမ့်မည်။
အများ အတွက် အနစ်နာခံရမည်။
အခွင့်အလမ်း ကောင်းများ တွေ့မည်။
ရန်သူ၏ အတိုက်အခိုက် ခံရမည်။
အကြွင်း (၆) မြင်းနာမည် အဟော "မြင်းနာမည်"သည် အလုပ်မျိုးမျိုး တို့ကို လုပ်ရမည်။
လှုပ်ရှားမှုများမည်။
အတက်အကျ အမြဲရှိတတ်သည်။
သေးငယ်သော ပြဿနာမှ ကြီးမားသော မှုခင်းများ အထိ ဖြစ်တတ်သည်။
အကြွင်း(၇) ဆင်နာမည် အဟော "ဆင်နာမည်" သည် ရေရှည် စီမံကိန်း ချပြီး လုပ်ရသည့် လုပ်ငန်းများတွင် အောင်မြင် အကျိုးပေးမည်။
ဘဝကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ လျှောက်လှမ်းရမည်။
ဖျော်ဖြေမှု အနုပညာ လုပ်ငန်းများဖြင့် အကျိုးပေးမည်။
အကြွင်း(၈) သို့မဟုတ် အကြွင်း (၀) လင်းတနာမည် အဟော လင်းတ နာမည်သည် ငုပ်လိုက် ပေါ်လိုက် ဖြစ်နေမည်။
ကိုယ့်အကြံ အစည်ကို သူများက လုပြီး လုပ်ခြင်းကို ခံရတတ်မည်။
အရှက်တကွဲ ဖြစ်ဖို့ လွယ်မည်။
စိတ် မတည်မငြိမ် ဖြစ်နေ တတ်မည်။
ဆရာသမားအတွက် အနစ်နာခံရမည်။
ဥပမာ - ကျော်ဟိန်း= (၈+၅+၃+၈+၈)+(၂+၈+၇+၈+၈) = ၃၂ + ၃၃ = ၆၅ ၆၅ % ၈ = စားလဒ် (၈)၊ အကြွင်း (၁) ထို့ကြောင့် ကျော်ဟိန်းသည် အကြွင်း (၁)ဖြစ်၍ တံခွန် နာမည် ဖြစ်သည်။
ဆရာဦးခန့်ကျော်၏ 'ကိုယ်တွေ့ သုခချမ်းသာ ဣစ္ဆာသယ ဂမ္ဘီရကျမ်း' စာအုပ် ကိုးကား Category:ဗေဒင်။
ကုက္ကို (lebbeck, lebbek tree, flea tree, frywood, koko နှင့် woman's tongues tree) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Albizia lebbeck ဖြစ်သည်။
ကညောင် (Kanyaung) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Shorea thorelii ဖြစ်သည်။
ထင်းရှူး () မျိုးရင်း၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ ပိုင်နေစီအီး Pinaceae ဖြစ်ပြီး မျိုးစိပ်ပေါင်း ၁၁၅ မျိုးရှိသည်။
ထင်းရှုးမျိုးရင်းဝင်အပင်တို့သည် ကတော့ပုံ အသီးသီးသော အမြဲစိမ်း အပင်များဖြစ်ကြသည်။
ထိုမျိုးရင်းတွင်ပိုင်း၊ လာ့ချ၊ စပရု၊ ဆီဒါ၊ ဖား၊ ယူး၊ ကွန်နီဖားပင်တို့ပါဝင်ကြ သည်။
ပိုင်းထင်းရှုး၌ မျိုးစိတ်အလွန်များသည်။
မျိုးစိတ်ပေါင်း ၇ဝ ခန့်ကို အမျိုးအစားနား ခွဲခြားပြီးဖြစ်သည်။
ပိုင်းထင်းရှူးသည် ကမ္ဘာမြောက်ဘက်လုံးခြမ်း တစ်ခုလုံးလိုလို၌ အနှံ့အပြားပေါက် ရောက်သည်။
အာရှတိုက်၊ ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တို့ တွင်လည်း ပိုင်းထင်းရှူးပင် အများအပြား ပေါက်ရောက်သည်။
ပိုင်းထင်းရှူးပင်တို့သည် ပေအနည်းငယ်သာမြင့်သော အပင်များ မှာ ပေ ၂၃ဝ သို့မဟုတ် ထိုမျှမကမြင့်သော အပင်များထိရှိ သည်။
ပိုင်းထင်းရှူး၏ပင်စည်မှာ ဖြောင့်သည်။
အခြားအပင် များနှင့် အနည်းအကျဉ်းရောနှော၍ ထင်းရှူးတောကြီး ဖြစ်သည်အထိ မြောက်မြားစွာ ပေါက်နိုင်သည်။
ပိုင်းထင်းရှူး၌ အပ်ပုံသဏ္ဌာန် အမြဲစိမ်းအရွက်များ ရှိသည်။
အသီးသည် ကတော့ပုံဖြစ်သည်။
အသီးများသည် သီးပြီးသည်မှ ၂ နှစ် သို့ မဟုတ် ၃ နှစ်ကြာမှ မှည့်ကြသည်။
အသီးအရှည်မှာ ၁ လက်မမှ ၁၈ လက်မထိရှိသည်။
အရွက်များသည် တစ်လက်မ သာသာမှ တစ်ပေကျော်ထိ ရှိနိုင်သည်။
မျိုးစိတ်ကိုလိုက်၍ အရွက် ၂ ရွက်မှ ၅ ရွက်အထိ စု၍ထွက်ကြသည်။
အရွက်၏ အရင်းပိုင်းတွင် ဖွဲကြမ်းကဲ့သို့သော အခွံပါးဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက် ရှိသည်။
အသီးများသည် တွဲလျားကျ၍ သီးပြီးလျှင်၊ အသားများသော အကြေးခွံများသည် ထိပ်ပိုင်းတွင် ကတော့ပုံကဲ့သို့ ချွန်၍နေသည်။
ပိုင်းထင်းရှူး မျိုးစိတ်အားလုံးကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲ ခြားနိုင်သည်။
ထိုသို့ ခွဲခြားသည်မှာ ထင်းရှူးသား၏ အမျိုးအစားကိုကြည့်၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်၏။
အသားပျော့၍ အရောင်ဖျော့သည့် ထင်းရှူးပင်များကို ထင်းရှူးပျော့ဟုခေါ်သည်။
အသားမာ၍ အရောင်မည်းသည့်အမျိုးကို ထင်းရှူးမည်းဟု ခေါ်သည်။
ထင်းရှူးပျော့မျိုးတွင် အရွက်၏ အရင်းပိုင်းရှိ အခွံပါးများသည် အရွက်ကြီးထွားလာသည်နှင့် တပြိုင်နက် ကြွေကျကုန်သည်။
ထင်းရှူးမည်းမျိုးတွင်မူ ထိုအခွံပါးများသည် အရွက် မကြွေမချင်း ရှိနေကြသည်။
ပိုင်းထင်းရှူးသည် အများအားဖြင့် မည်သည့်မြေဆီလွှာမျိုး၌မဆို ပေါက်နိုင်သည်။
သဲများသည့် ကုန်းမြင့်များတွင် အဖြစ် ထွန်းဆုံးဖြစ်သည်။
မီးခိုးထူထပ်သည့် မြို့ကြီးများတွင် ထင်းရှူးပင်များ တာရှည်အသက်မရှင်နိုင်ကြချေ။
မီးခိုးအတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေ့များက ထိုအပင်များကို သေစေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
လာ့ချထင်းရှူးသည် နှစ်စဉ်အရွက်ကြွေသော ထင်းရှူးမျိုး ဖြစ်သည်။
ဆောင်းဥတုတွင် အပင်၌အကိုင်းများသာ ကျန်ရစ်သည်။
ဥရောပတိုက် တောင်ပေါများရာဒေသတွင် ပေါက်သော လာ့ချပင်တို့သည် အမြင့်ပေ ၈ဝ မှပေ ၁၃ဝ ထိရှိကြသည်။
အာရှတိုက်တွင်လည်း လာ့ချပင်များပေါက်သည်။
လာ့ချ ထင်းရှူးသည် လှပသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
နွေကူးဥတုတွင် အရွက်များ၏အရောင်မှာ စိမ်းဖျော့ဖျော့ရောင်ဖြစ်သည်။
ပွင့်မ တို့၏အရောင်မှာ ကြက်သွေးရောင်ဖြစ်၏။
ပွင့်ဖိုတို့၏အရောင်မှာ အဝါရောင်ဖြစ်၏။
ကတော့ပုံအသီး၏အရောင်မှာ အညိုရောင်ဖြစ်၏။
ရိုးရိုးလာ့ချထင်းရှူးသည် ကမ္ဘာဟောင်းတွင် မူရင်းဒေသအဖြစ် ပေါက်ခဲ့သည်။
အလွန်လှပသဖြင့် ယင်းကို ထိုဒေသမှ အမေရိကတိုက်သို့ယူကာ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
လာ့ချ ထင်းရှူးအသားသည် အဆီများသော်လည်း၊ မီးမလောင် လွယ်ချေ။
အလွန်ခိုင်ခံ့သဖြင့် လာ့ချအသားကို ကြေးနန်းတိုင်၊ မီးရထားလမ်းခင်းတုံး၊ ဝင်းခြံတိုင်၊ ထင်းအတွက် အသုံးချကြသည်။
အမေရိကတိုင်းရင်းသားများသည် လှေများကို လာ့ချပင်၏ တောင့်တင်းသော အမြစ်များနှင့် ချည်လေ့ရှိကြသည်။
လာ့ချပင်၏ အခေါက်နှင့်လည်း သားရေနယ်ခြင်း၊ ဆေးဆိုးခြင်း ပြုလုပ်ကြသည်။
လာ့ချထင်းရှူးပင်၏ ကတော့ပုံအသီးသည် တစ်လက်မခန့်ရှည်၏။
မှည့်သောအခါ ပထမဦးစွာ တောက်ပသည့် အနီရောင်ရှိသည်။
ထိုနောက်တွင် အညိုရောင်ဖြစ်သွားသည်။
အသီးများသည် အရွက်ကြွေပြီးသော်လည်း အပင်၌ ကျန်ရစ်ကြသည်။
စပရုထင်းရှူးနှင့် အခြားထင်းရှူးမျိုး ကွဲလွဲချက်မှာ ဤ ထင်းရှူးမျိုး၏ ကတော့ပုံအသီးများသည် အောက်သို့ မတ်မတ် စိုက်၍ သီးကြခြင်းပင်ဖြစ်၏။
အပ်သဏ္ဌာန်အရွက်များသည် သစ်ကိုင်း၏ပတ်လည်တွင် ခရုပတ်ပုံထွက်ကြသည်။
စပရု ထင်းရှူးမျိုးပေါင်း ၄ဝ ခန့်ရှိ၏။
မြောက်ဘက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းသည် ထိုထင်းရှူးပေါက်ရာ မူရင်းဒေသဖြစ်သည်။
ဤထင်းရှူး မျိုးသည် ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက် တို့တွင်လည်း အနှံ့အပြားပေါက်သည်။
ဥရောပတိုက်တွင်ပေါက်သည့် စပရုထင်းရှူးမျိုးအနက် အလှပဆုံးအမျိုးမှာ နော်ဝေး စပရုထင်းရှူးမျိုးဖြစ်သည်။
ထိုထင်းရှူးမျိုးသည် ပေ ၈ဝ မှ ပေ ၁၅ဝ ထိမြင့်သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ထိုထင်းရှူးမျိုးကို အလှစိုက်ပျိုးသည့်အပြင် သစ်သားရလိုသည့်အတွက်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။
စပရုထင်းရှူးသည် အခြားထင်းရှူးမျိုးများထက် ဖားထင်းရှူးနှင့် ပို၍နီးစပ်သည်။
သို့သော် ဖားထင်းရှူး၏ ကတော့ပုံအသီးများသည် အပေါ်သို့မတ်မတ်ထောင်၍ သီးကြသည်။
အရွယ်ရောက်သော စပရုထင်းရှူးပင်သည် အလွန်မြင့်၍ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အများအားဖြင့် ကတော့ကိုမှောက်ထား သည့် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
အရွယ်ကြီးရင့်သည့် စပရုထင်းရှူးပင်၏ အောက်ကိုင်းများသည် မြေကြီး၌တရွတ်တိုက်လျက် ရှိတတ်ကြသည်။
ဆီဒါထင်းရှူးပင်သည် အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်း၊ အာရှမိုင်းနားနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။
ဆီဒါပင်၌ အကိုင်းများသည် ဘေးဘက်သို့ဖြာထွက်လျက်ရှိသည်။
ဆီဒါသားသည် သိပ်သည်း၍ ခိုင်ခံ့သည်။
ထိုအပင်၏ အပ်ပုံသဏ္ဌာန်အရွက်သည် မာ၍ ၁ လက်မမှ ၂ လက်မထိရှည်သည်။
ထို အရွက်၏အရောင်သည် အများအားဖြင့် စိမ်းပြာရောင်ဖြစ်သည်။
အချို့ဆီဒါပင်များ၌ ငွေရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင်အရွက်များရှိသည်။
အစေ့ပါသည့် ကတော့ပုံအသီးများသည် အရှည် ၃ လက်မမှ ၅ လက်မအထိ ရှိကြသည်။
ဆီဒါပင်၏အမြင့်သည် ပေ ၅ဝ မှ ပေ ၈ဝ ထိရှိသည်။
ပေ ၆ဝဝဝ မြင့်ရာအရပ်တွင် ပေါက်လေ့ရှိသည်။
အပင်ငယ်၏ပင်စည်သည် ဖြောင့်မတ်လျက်ရှိသည်။
ပထမဦးစွာထွက်သည့် အကိုင်းများသည် အများအားဖြင့် အခြားအကိုင်းများ အပေါ်၌ စီးလျက်နေတတ်သည်။
သို့သော် အပင်ကြီးလာသောအခါ အပေါ်ကအကိုင်းများသည် အောက်ကအကိုင်းများနှင့် ရောပြီးလျှင် သစ်ပင်အုပ်ကလေးသဖွယ် ဖြစ်သွားသည်။
ဆီဒါပင်သည် မြင့်သော်လည်း ဘေးသို့ရှည်ထွက်နေသော အကိုင်း များကြောင့် တစ်ပင်လုံးသည် ပုဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်နေ တတ်သည်။
ဆီဒါပင်သည် အမြဲစိမ်းအပင်မျိုးဖြစ်သည်။
နွေကူးဥတုတိုင်းတွင် ရွက်သစ်များထွက်လာသည်။
အရွက်များသည် တဖြည်းဖြည်းသာ ကြွေကျသည်။
ဆီဒါပင်၌ ပွင့်ဖိုနှင့် ပွင့်မများသည် တကိုင်းစီ၌ပွင့်သည်။
ကတော့ပုံအသီးများသည် ထိပ်ပိုင်းပြား၍ မှည့်ရန် ၂ နှစ်ကြာသည်။
ကြီးထွားနေစဉ်အတွင်း ထင်းရှူးဆီ အမြောက်အမြားကို ထုတ်ယူရရှိနိုင်သည်။
အနီရောင် အကြေးခွံများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကပ်လျက်ရှိကြသည်။
အသီးမှည့်သောအခါ အကြေးခွံများ ကွာကျကုန်သည်။
ဖားထင်းရှူးပင်များကို အာရှတိုက်၊ ဥရောပတိုက်နှင့် မြောက်အာဖရိကတိုက်တို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။
ဖားထင်းရှူး ပင်သည် မြောက်သမပိုင်းဇုန်အတွင်းရှိ အထူးသဖြင့် ပို၍အေးသောဒေသများနှင့် မြင့်သောဒေသများတွင်ပေါက်သည်။
ထိုအပင်၏ပုံသဏ္ဌာန်သည် မှောက်ထားသော ကတော့ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။
ဖားထင်းရှူးအရွက်များသည် ပိုင်းထင်းရှူးအရွက်များကဲ့သို့ စု၍မထွက်ဘဲ၊ တရွက်စီ အကိုင်းတွင် ပတ်၍ထွက်သည်။
ထိုအရွက်များသည် အများအားဖြင့် အပေါ်ပိုင်းတွင် အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိ၍ အောက်ပိုင်းတွင် အစိမ်းနုရောင် ရှိသည်။
ကတော့ပုံအသီးများသည် အကိုင်းပေါ်တွင် ထောင်လျက်သီးကြသည်။
ဖားထင်းရှူးပင်ကို ထင်းရှူးသားနှင့် ထင်းရှူးဆီအတွက် တန်ဖိုးထားကြသည်။
ဥရောပတိုက်၊ ပြင်သစ် ကမ်းခြေတွင်ပေါက်သည့် ဖားထင်းရှူးပင်၏အမြင့်သည် ပေ ၁၅ဝ ရှိ၍ လုံးပတ် ၆ ပေရှိသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်၊ ပစိဖိတ်ကမ်းခြေ တွင်ပေါက်သည့် ဖားထင်းရှူးပင်သည် ပေ ၂ဝဝ မျှပင်မြင့်လေသည်။
ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ဖားထင်းရှူးပင်များသည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားကြသော်လည်း၊ တာရှည် အသက်မရှင်ကြချေ။
ထို ထင်းရှူးပင်၏ အသားကို အသုံးနည်း၏။
သို့သော် ထိုထင်းရှူး အခေါက်မှရသည့် ဗောလဆမ်ခေါ် ထင်းရှူးဆီကို ဆေးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အရောင်တင်ဆီအဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးချနိုင်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုအနောက်ပိုင်းနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့တွင်ပေါက်သည့် ဖားထင်းရှူးပင်ကြီးများမှ အဖိုးတန်သစ်ကိုရသည်။
ယူးထင်းရှူးကို ကျောက်ထင်းရှူးဟူ၍ သိကြ၏။
ထိုထင်းရှူးပင်သည် ကြီးထွားရာ၌ ကြန့်ကြာသော်လည်း အလွန်အသက်ရှည်သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့် အသက်ရှည်၍ လုံးပတ် ပေ ၃ဝ ခန့်ရှိသော ယူးထင်းရှူးပင်များ ယခုတိုင်ရှိသေးသည်။
ယူးထင်းရှူးပင်၏ အသားကို အထူးသဖြင့် လေးကိုင်းပြုလုပ်ကြသည်။
ယူးထင်းရှူးအသားမှာ ကျစ်လျစ်၍ နီကြန့်ကြန့်အရောင်ရှိ၏။
အရောင်တင်လိုက်လျှင် အလွန်တောက်ပပြောင်လက်လာ၍၊ အိမ်သုံးပရိဘောဂများ ပြုလုပ်ရန် အထူးကောင်းမွန်သည်။
ယူးထင်းရှူးပင်များကို အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဝင်းများအတွင်း၌ စိုက်ပျိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
အရွက်များမှာ ပြားချပ်၍၊ အလျား ၁/၂ လက်မမှ ၃/၄လက်မခန့်အထိရှည်၏။
အရွက်၏အောက် ဘက်သည် အစိမ်းနုရောင်ဖြစ်သည်။
ထိုအရွက်များတွင် အဆိပ် ရှိ၏။
အသီးမှာ ထင်းရှူးသီးမျိုးနှင့် လုံးဝမတူချေ။
ရိုးရိုးသစ်သီးများနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူ၍ အလယ်တွင် အစေ့တစ်ခုသာ ရှိသည်။
ထိုအစေ့မှာလည်း အဆိပ်ရှိသည်။
ယူးထင်းရှူးပင်များသည် နွေကူးဥတုဦးတွင် အပွင့်ငယ်ကလေးများ ပွင့်လေ့ ရှိကြသည်။
ကွန်နီဖားထင်းရှူးပင်မျိုးသည် အများအားဖြင့် အလွန်မြင့်မား၍၊ ၁၂ ရာသီ စိမ်းလန်းသော အပင်များဖြစ်၏။