kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်သည် သိပ္ပိနိကာမြစ်အနီး ထင်ရှားကျော်ကြားသော အန္နဘာရ အစရှိသော ပရိဗိုဇ်များနေရာ ပရိဗိုဇ်ကျောင်းသို့ကြွရောက်တော်မူပြီး “အဂ္ဂည, ရတ္တည, ဝံသည, ပေါရာဏိက-ဝိသညူသမဏဗြာဟ္မဏတို့ အပ္ပဋိကုဋ္ဌဖြစ်သော အနဘိဇ္ဈာ, အဗျာပါဒ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ-ဟူသော တရားလေးမျိုးတို့ကို ယင်းတရား လေးမျိုးနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တရားလေးမျိုးရှိသူကို သမဏဗြာဟ္မဏ-ဟူ၍ သတ်မှတ်သော အကြောင်းမရှိပုံ၊ ယင်းတရားလေးပါးတို့ကို ကဲ့ရဲ့တားမြစ်သောသူအား မျက်မှောက်ဘဝမှာပင် အဓမ္မိကဝါဒ, ကဲ့ရဲ့ဖွယ်အရာတို့ရောက်လာပုံ၊ ဥက္ကလာဇနပုဒ်သား မိစ္ဆာအယူ ၃-ပါးရှိသူ ဝဿနှင့်ဘည နှစ်ဦးတို့သည်ပင် သူတစ်ပါးတို့ ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲ ခြင်းမှကြောက်ခြင်းကြောင့် မပယ်ခဲ့ကြပုံကို အကျယ်တဝင့်ချဲ့ဖွင့်၍ ပရိဗိုဇ်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာတို့နှင့်တကွ မိစ္ဆာအယူရှိသူကို ဘုရားရှင်သည်ပင် အယူစွန့်ရန် မဟောနိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၁၅၈-၉။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၇၇-၈။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၂၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆) ၁-ဗြဟ္မဏဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇာဏုဿောဏိပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သန္ဒိဋ္ဌိက၊ အကာလိက၊ ဧဟိပဿိက၊ ဩပနေယိုက၊ ပစ္စတ္တံဝေဒိတဗ္ဗဝိညူဟိ ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၁၅၉-၁၆၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၇၈-၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၁-၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆) ၁-ဗြဟ္မဏဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ၏လျှောက်ထားချက်အရ အဓမ္မရာဂရတ္တ၊ ဝိသမလောဘာဘိဘူတ၊ မိစ္ဆာဓမ္မပရေတ တရားသုံးပါးရှိသူတို့ အချင်းချင်း သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မိုးမမှန်ခြင်း၊ ယက္ခဘေးတို့ကြောင့် လူများလျော့နည်းခြင်း၊ ရွာ, နိဂုံး မြို့ဇနပုဒ်များ ပျက်စီးပုံကို ဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူခြင်းကြောင့် အညတရ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိပါသည်။
-အံ၊၁၊၁၆၃-၆။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၈၁-၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၄-၉။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၃၀-၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆) ၁-ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
တိကဏ္ဏဗြာဟ္မဏ၏ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးကို လျှောက်ထားမှုနှင့်ဆက်စပ်၍ အရိယာဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်သာသနာတော်၌ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်၏ ကျင့်စဉ်နှင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးကို ဘုရားရှင်မိန့်ကြားတော်မူသည့်အခါ တိကဏ္ဏဗြာဟ္မဏက ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးသည် အရိယ သာသနာတော်၌ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံမှုကို (၁၆)စိတ်စိတ်၍ တစ်စိတ်မျှ မမီနိုင်ပါ ဟု လျှောက်ထားပြီး ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူသွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ပြချက်များ ရှိပါသည်။
ဋီကာ (၁၃၂)၌ မဟာသာဝကစာရင်း ပါရှိပါသည်။
-အံ၊၁၊၁၇၄-၈။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၉၂-၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၅-၁၆၄။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၄၂-၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၇) ၂-မဟာဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
လူသားတို့ ခံစားနေရသော သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာတို့ကို အချို့သမဏဗြာဟ္မဏတို့က ပုဗ္ဗေကတဟေတုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုလည်းကောင်း၊ အချို့က “ဣဿရနိမ္မာနဟေတု”ဟုလည်းကောင်း။
အချို့က “အဟေတုက အပ္ပစ္စယ”ကြောင့်ဟုလည်းကောင်း၊ ယူဆကြကုန်၏။
ထိုမိစ္ဆာအယူသုံးမျိုးကို ပညာရှိတို့ မေးမြန်းစိစစ်သည်ရှိသော် အကိရိယဝါဒ၌သာ တည်ကုန်၏ဟု မိန့်တော်မူပြီး မိစ္ဆာအယူသုံးမျိုးကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ စိစစ်၍ နှိပ်ကွပ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။
ငါဘုရားဟောကြားတော်မူအပ်သော (၁) ပထဝီဓာတု၊ အာပေါဓာတု၊ တေဇောဓာတု၊ ဝါယောဓာတု၊ အာကာသဓာတု၊ ဝိညာဏဓာတု ဟူသော ဆဓာတု ဓမ္မ။
(၂) စက္ခုဖဿာယတနအစ မနောဖဿာယတနအဆုံးရှိသော ဆ ဖဿာယတနဓမ္မ။
(၃) စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ သောမနဿဌာနိယံ ရူပံ ဥပဝိစရတိ၊ ဒေါမနဿ ဌာနိယံ ရူပံ ဥပဝိစရတိ၊ ဥပေက္ခာဌာနိယံ ရူပံ ဥပဝိစရတိ အစရှိသော အဋ္ဌာရသ မနောပဝိစာရဓမ္မ။
(၄) စတ္တာရိအရိယသစ္စဓမ္မတို့ကို ပညာရှိ သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် မနှိပ်ကွပ်အပ်နိုင်၊ ညစ်နွမ်းအောင် မပြုအပ်နိုင်၊ မကဲ့ရဲ့အပ်နိုင်၊ မစက်ဆုပ်နိုင်ဟု အသီးအသီး တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ တိတ္ထ၊ တိတ္ထကရ၊ တိတ္ထိယ၊ တိတ္ထိယသာဝက၊ တိတ္ထာယတနအားလုံး “အကိရိယမတ္တ၌သာ တည်ရှိပုံ၊ ကမ္မဝေဒနာ ကိရိယဝေဒနာတို့ကိုပယ်၍ ဝိပါကဝေဒနာကိုသာ လက်ခံပုံ။
ရောဂါဖြစ်ကြောင်း သမုဋ္ဌာန် (၈)ပါးတို့တွင် ဝိပါကဝေဒနာကိုသာ လက်ခံပုံ။
ကမ္မရာသယ (၃)ပါးတို့တွင် အပရပရိယာယ ကမ္မကိုလက်ခံပုံ၊ ဝိပါကရာသယ (၃)ပါးတို့တွင် အပရပရိယာယ ဝိပါကကို လက်ခံပုံ။
စေတနာရာသယ (၄)ပါးတို့တွင် ဝိပါကစေတနာကိုသာ လက်ခံပုံ။
တိတ္ထာယတန နှင့် ဘုရားရှင်ဓမ္မ နှိုင်းယှဉ်ချက်။
ဆဓာတုကမ္မဋ္ဌာန ဆဖဿာယတနကမ္မဋ္ဌာန၊ အဋ္ဌာ ရသမနောပဝိစာရကမ္မဋ္ဌာန်းတို့ကို အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်သည်အထိ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားသိမ်းဆည်း ရှုမှတ်ပုံတို့နှင့်တကွ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ဆိုသင့်သမ္မုတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ သမုဒယအရိယသစ္စာ ရဟန်းတို့ ...ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာဟူသည် အဘယ်နည်း?--- အဝိဇ္ဇာဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်၏၊ သင်္ခါရဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝိညာဏ်ဖြစ်၏၊ ဝိညာဏ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နာမ်ရုပ်ဖြစ်၏၊ နာမ်ရုပ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သဠာယတနဖြစ်၏၊ သဠာယတနဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖဿဖြစ်၏၊ ဖဿဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်၏၊ ဝေဒနာဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဏှာဖြစ်၏၊ တဏှာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥပါဒါန်ဖြစ်၏၊ ဥပါဒါန်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဘဝ ဖြစ်၏၊ ဘဝဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇာတိဖြစ်၏၊ ဇာတိဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇရာမရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသတရားတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ကြကုန်၏။
ဤသို့လျှင် သုခမဖက် သက်သက်သော ဒုက္ခတုံး ဒုက္ခအစုအပုံ၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘော ဖြစ်ခြင်းသဘောသည် ဖြစ်ပေါ်လာပေ၏။
ရဟန်းတို့ ...ဤ ကြောင်း-ကျိုး - ဆက်နွယ်မှု = ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သဘောတရားကို ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်ပေသည်။
)နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပထမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်သိရမည့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခကို ကုန်ခန်းစေလိုသော အသင်ယောဂီ သူတော်ကောင်းသည် အရိယသစ္စာ လေးပါးလုံးကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်ထွင်းဖောက်သိမြင်အောင် ကြိုးပမ်းရမည်ဖြစ်ရာ ထိုသစ္စာလေးပါးတို့တွင် ကြောင်း-ကျိုး-ဆက်နွယ်မှု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သဘောတရားတည်းဟူသော သမုဒယသစ္စာ သည်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိနေသည်ကိုကား မမေ့သင့်ပေ။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၅) ၅-မင်္ဂလဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
မစင်ကြယ်သော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံရှိသူသည် ငရဲ၌ဖြစ်ရပြီး စယ်ကြယ်သော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံရှိသူသည် နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရသည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၉၅။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၃။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄) ၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ မောရနိဝါပ ပရိဗိုဇ်အာရာမ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-အစ္စန္တနိဋ္ဌ, အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ, အဗြဟ္မစာရီ, အစ္စန္တပရိယောသာန, လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့ထက် အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း တရားသုံးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ... ဒွါဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ဒေသနာတော် အတိုင်း အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်သော ဒုတိယတရားသုံးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၉၅-၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ... တေရသမသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ဒေသနာတော် အတိုင်း အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်သော တတိယတရားသုံးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၅၂၈-၅၃၀။
အံ၊မြန်၊၃၊၅၁၆-၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကာဒသကနိပါတ၊ ၁-နိဿယဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုံးသုတ်၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသော အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်သော တရားကိုးပါးနှင့် ဝိဇ္ဇာ, စရဏ နှစ်ပါးဖြည့်စွက်၍ “ခတ္တိယော သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ”ဂါထာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၉၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၁-၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄) ၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
အာဇာနည်မြင်းကောင်းသုံးမျိုးနှင့် အာဇာနည်ယောက်ျားကောင်းသုံးမျိုးတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အံ၊မြန်၊၂၊၂၇၂-၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၆-၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၁) ၁-ကိမိလဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရင်မင်းမြတ်များအသုံးပြုသည့်တော်ဝင်မြင်းအာဇာနည်၏ အရည်အချင်း ငါးမျိုးနှင့် အာဟုနေယျအစရှိသော (သံဃာ့အကျိုး)ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းတော်၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၂-၃။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၃-၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၅-၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-မဟာဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရင်မင်းမြတ်၏တော်ဝင်မြင်းအာဇာနည်နှင့် အာဟုနေယျအစရှိသော (သံဃာ့အကျိုး)ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းအာဇာနည်တို့၏ အရည်အချင်း ၈-မျိုးကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၉၂-၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၀-၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄) ၅-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
မြင်းတို့တွင် မြတ်သောမြင်းသုံးမျိုးနှင့် ယောက်ျားတို့တွင် မြတ်သောယောက်ျား သုံးမျိုးတို့ကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၉၁-၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၉-၃၁၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄) ၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
မြင်းငယ်၊ ယောက်ျားငယ်တို့၏ အရည်အသွေး သုံးမျိုးစီကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၃-၆။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၄-၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-မဟာဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
မြင်းယုတ်ရှစ်မျိုး၊ မြင်းအပြစ် ၈-မျိုး၊ ယောက်ျားယုတ် ၈-မျိုး၊ ယောက်ျား အပြစ် ၈-မျိုးတို့ကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၁၉၈-၂၀၁။
အံ၊မြန်၊၃၊၁၉၈-၂၀၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ နဝကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-သတ္တာဝါသဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
မြင်းငယ်သုံးမျိုး၊ ယောက်ျားငယ်သုံးမျိုး၊ မြင့်မြတ်သော မြင်းသုံးမျိုး၊ မြင့်မြတ်သော ယောက်ျားသုံးမျိုး၊ အာဇာနည်မြင်းကောင်း သုံးမျိုး၊ အာဇာနည်ယောက်ျား သုံးမျိုး စီတို့ကို အကျယ် ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၉၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၇-၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၂-၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄)၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမ သုတ်။
အဝတ်အထည်အားလုံးတွင် ကေသကမ္ဗလာသည် စက်ဆုတ်ဖွယ်အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပုံ၊ ကေသကမ္ဗလ၏ အပြစ်ငါးမျိုး၊ အယူဝါဒအားလုံးတို့တွင် မက္ခလိဂေါသာလ၏ ဝါဒသည် စက်ဆုတ်စရာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပုံ၊ ပွင့်တော်မူပြီး ပွင့်တော်မူဆဲ ဘုရားရှင် အားလုံးတို့၏ ဝါဒနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်ပုံ၊ မြစ်ဝ၌ မြုံးထောင်သကဲ့သို့ လူတို့ အစီးပွားမဲ့ ဆင်းရဲဖြစ်ရန်, ပျက်စီးရန်ဖြစ်၍ လူမြုံသဖွယ်ဖြစ်ပုံကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့၌-“တန္တာဝုတာနံ ဝတ္ထာနံ၊ ပုထုသာမဏဗြာဟ္မဏ ဝါဒါနံ”ပုဒ်တို့၌ ပထမာဝိဘတ်၏အနက်၌ ဆဋ္ဌီဝိဘတ်သက်ထားပုံ၊ မက္ခလိဂေါသာလ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အကြောင်းကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၂၈၉-၂၉၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄)၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
သဗ္ဗညုဘုရားရှင်တို့ ပွင့်တော်မူသည်ဖြစ်စေ, ပွင့်တော်မမူသည်ဖြစ်စေ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့၏ မမြဲခြင်း “အနိစ္စသဘော, ဆင်းရဲခြင်း “ဒုက္ခသဘော, အမြဲထာဝရတည်တံမှုမရှိခြင်း “အနတ္တသဘောတို့ သဘာဝအားဖြင့် တည်သည်။
အဖြစ်, မြဲသည်၏အဖြစ်အားဖြင့် တည်ရှိနေပုံ၊ ယင်းသဘာဝဓမ္မတို့ကို သဗ္ဗညုဘုရားရှင်က ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူခြင်း၊ ဉာဏ်ဖြင့်သက်ဝင်၍ သိတော် မူခြင်းကြောင့် “သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, သဗ္ဗေသင်္ခါရာ ဒုက္ခာ, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ”ဟု ဟောတော်မူပုံ အစရှိသည်ဖြင့် လက္ခဏာတစ်ပါးစီကို အသီးအသီး ခွဲခြား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၈၆။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၃-၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄) ၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် (၁) မာတုဂါမ, (၂) ဗြာဟ္မဏတို့၏မန္တာန်, (၃) မိစ္ဆာအယူတို့ကို လျှို့လျှို့ဝှက်ဝှက် ရွက်ဆောင်အပ်၏။
ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း မရွက်ဆောင်အပ်။
(၁) လဗိမာန်၊ (၂) နေဗိမာန်၊ (၃) ဘုရားရှင်၏ ဓမ္မဝိနယ-တို့ကို ဖုံးကွယ်ထားသော် မတင့်တယ်။
ပွင့်လင်းသော်သာ တင့်တယ်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၈၃-၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၀၁-၂။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃)၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဘုရားရှင် ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတနတော၌ သီတင်းသုံးတော်မူသောအခါ နွားကုန်ကူးရာ ညောင်ကြပ်ပင်၏အနီး၌ ဆွမ်းခံကြွတော်မူစဉ် သမဏဓမ္မ မမှီ သမ္ပဇဉ်, သမာဓိပျက်စီး၍ သတိလက်လွတ် ပေါ့ပေါ့ ဆဆနေသော ရဟန်းတစ်ပါးကို “ရဟန်း ... သင်သည် မိမိကိုယ်ကို စားကြွင်း (အံဖတ်)ကဲ့သို့ မပြုလင့်၊ စားကြွင်း (အံဖတ်)ကဲ့သို့ ပြုသည်ဖြစ်၍ သားစိမ်းနံ့တို့ဖြင့် စွတ်စိုမှီဟောင်နေသော သင့်ကို ယင်ကောင်တို့ မကျမရောက် မနှိပ်စက်နိုင်သော အကြောင်းမရှိချေ”ဟု ဆုံးမတော်မူသောအခါ ထိုရဟန်း ထိတ်လန့်မှု (သံဝေဂ)ဖြစ်သွားသည်၊ ထိုအကြောင်းကို ဆွမ်းခံအပြန်၌ ရဟန်းတို့အား မိန့်တော်မူရာ အညတရ ရဟန်းလျှောက်ထားသဖြင့် စားကြွင်း (အံဖတ်)ဟူသည် “အဘိဇ္ဈာ၊ စိမ်းစိုညှိဟောင်သောအနံ့ဟူသည် “ဗျာပါဒ၊ ယင်ကောင်ဟူသည် “အကုသိုလ်ဝိတက်” ဤတရားတို့သည် သတိလက်လွတ် ပညာချွတ်ယွင်း သမာဓိကင်းနေသော ရဟန်းကို နှိပ်စက်နိုင်ကြောင်း၊ သီလရှိ ပညာဖြင့် ကိလေသာ တို့ငြိမ်းအေးရာနိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်သောရဟန်းသည် အကုသိုလ်ဝိတက်တို့ မလိုက်တော့ပဲ ကိလေသာအပူငြိမ်းလျက် ချမ်းသာစွာနေရ၏-ဟု အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၈၀-၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၈-၃၀၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၈။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၁-၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃) ၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့ ဘရဏ္ဍုကာလာမ၏ သင်္ခမ်းကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မဟာနာမ်သာကီဝင်အား (၁) ဧကစ္စော သတ္ထာ ကာမာနံ ပရိညံ ပညပေတိ န ရူပါနံ ပရိညံ ပညပေတိ န ဝေဒနာနံ ပရိညံ ပညပေတိ။
(ပဌမဇ္ဈာန ရူပါဝစရ သမာပတ္တိလာဘီ) (၂) ဧကစ္စော သတ္ထာ ကာမာနံ ပရိညံ ပညပေတိ၊ ရူပါနံ ပရိညံ ပညပေတိ၊ န ဝေဒနာနံ ပရိညံ ပညပေတိ။
(အရူပါဝစရသမာပတ္တိလာဘီ) (၃) ဧကစ္စော သတ္ထာ ကာမာနံ ပရိညံ ပညပေတိ၊ ရူပါနံ ပရိညံ ပညပေတိ၊ ဝေဒနာနံ ပရိညံ ပညပေတိ၊ (သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ)- ဟု ဆရာသုံးမျိုးတို့ ထင်ရှားရှိကုန်။
ထိုဆရာသုံးမျိုးတို့၏ ပြီးဆုံးဂတိသည် တူသလော၊ သို့မဟုတ် ထူးသလော-ဟု ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသည်ကို ဘရဏ္ဍု ကာလာမက “မဟာနမ်တူသည်”ဟု ဆိုလိုက်ပါလော့ ပြောဆို၏။
ဘုရားရှင်က မဟာနာမ်သာကီဝင်အား “ထူးခြားကွဲပြား၏”ဟုဆိုလော့ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။
သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်ပင် ဘရဏ္ဍုကာလာမရသေ့က “တူသည်”ဟု ဆိုလော့ဟု မဟာနာမ် သာကီဝင်မင်းအား ပြောဆိုပါသည်။
ဘုရားရှင်က “မဟာနာမ် ထူးခြားကွဲပြားပါ၏ ဟု ဆိုလော့ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။
ဘရဏ္ဍုကာလာမရသေ့သည် “တန်ခိုးကြီးသော မဟာနာမ်သာကီဝင်မင်း၏ မျက်မှောက်၌ ရဟန်းဂေါတမသည် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ငါ့ကို မောင်းမဲ၏၊ ငါသည် ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်မှ ထွက်သွားရမူ ကောင်းပေလိမ့်မည်”ဟု ကြံစည်ပြီး ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်မှ တစ်ဖန် ပြန်မလာသော ဖဲခွာခြင်းဖြင့် ဖဲခွာထွက်သွားသည်ကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၈၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၆-၇။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၉-၂၁၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃)၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော် ဂေါတမကစေတီ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သင်ယူအပ်သော ဗုဒ္ဓဝစနကို အမှီပြု၍ မာန်တက်နေကြသော ဘုရားရှင်အား အထင်မကြီးကြသော ဗြာဟ္မဏမျိုးရဟန်းတို့အား “မူလပရိယာယသုတ်တော်”ကို ဟောတော်မူပြီး ဘုရားရှင်အား အမြင်မကြည်မလင်ဖြစ်နေကြသော ထိုရဟန်းတို့အား “ငါဘုရားသည် အဘိညာယ, သနိဒါန, သပ္ပါဋိဟာရိယဓမ္မတို့ကို ဟောတော်မူသော ငါဘုရား၏ ဩဝါဒ, အနုသာသနီကို လိုက်နာ၍ ပြုကျင့်ထိုက်ပုံ၊ ရတနာသုံးပါး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အောက်မေ့ကြသော သင်တို့အား နှစ်သက်ကျေနပ် ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်ပုံ”ကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ မြေငလျင် လှုပ်ပုံကို ပြဆိုထားပါသည်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ပဌမဗောဓိ (ဝါတော် ၂၀)အတွင်း၌ ဝေသာလီ မြို့တော်ဝယ် ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးတော်မူရာဌာနများ၊ ဤသုတ်၏ နိဒါန်း၊ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်၌ မြေငလျင်တုန်လှုပ်ခဲ့ပုံ၊ ဤသုတ္တန်ကို နာယူကြပြီး ယင်းဗြာဟ္မဏလူမျိုး ရဟန်း ငါးရာတို့ ပဋိသမ္ဘိဒါနှင့်တကွ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယမှ ကင်းသော ဒေသနာမရှိပုံ-အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၂၇၉။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃) ၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ငြင်းခုံခြင်း၊ ခိုက်ရန် ဖြစ်ခြင်း၊ အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ဘက်ပြောဆိုခြင်း၊ နှုတ်လှံထိုး၍နေကြကုန်သော ရဟန်းတို့သည် မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးကို ပွားများနေကြပြီး သမ္မာဝိတက်သုံးပါးကို စွန့်နေကြပုံ။
စိတ်တူကိုယ်မျှ ညီညွတ်ကြကုန်လျက် အချင်းချင်း ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပြောဆိုကြကုန်လျက် နို့နှင့်ရောသော ရေပမာ ချစ်ခင်သောမျက်လုံးတို့ဖြင့် အချင်းချင်း ကြည့်ရှုနေနိုင်သောရဟန်းတို့သည် မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးကို စွန့်လွှတ်ကြပြီး သမ္မာဝိတက် တရားသုံးပါးတို့ကို ကြိမ်ဖန်များစွာပွားများ၍နေကြပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၂၅-၈။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၂၅-၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-အက္ကောသဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးနောက် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရာအရပ်မှ ဖဲခွာ(ပြန်လာ)ကြကုန်ပြီး စည်းဝေးညီမူရာ တန်ဆောင်းဝန်း၌ စည်းဝေးကြပြီး ငြင်းခုံကြ၊ ရန်ဖြစ်ကြ၊ အချင်းချင်းဆန့်ကျင်ဘက်ပြောဆိုကြ၊ နှုတ်လှံ ထိုးကြလျက် နေကြကုန်သောရဟန်းတို့ကို အကြောင်းပြု၍ လူ့ဘောင်မှခွာရှောင်၍ ရဟန်းပြုလာကြသော ရဟန်းတို့အား ဤကဲ့သို့သော နေထိုင်ခြင်းသည် မသင့်လျော်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူ၍ သက်ဆုံးတိုင် အောက်မေ့အပ်၊ ချစ်ခင်ခြင်းကိုပြုတတ်၊ လေးစားရိုသေထိုက်၊ ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ငြင်းခုံခြင်း၊ တပေါင်းတည်းဖြစ်နိုင်သော တရားဆယ်ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၇၇-၉။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၅-၇။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာက၊ (၁၃)၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ ပထမသုတ်။
ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ ကုသိနာရမြို့အနီး ဗလိဟရဏတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် “မိစ္ဆာဝိတက်တို့ကို ကြံစည်လျက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့၌ မေ့လျော့နေသော “ပမတ္တရဟန်း”အား လှူဒါန်းအပ်သော အလှူဒါနသည် အကျိုးမကြီးပုံနှင့် သမ္မာဝိတက်သုံးပါးကို ကြံစည်နေသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့၌ မမေ့မလျော့နေသော “အပ္ပမတ္တရဟန်း”အား လှူဒါန်းအပ်သော အလှူဒါနသည် အကျိုးကြီးပုံကို ဘုရားရှင်, ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ။
၃၉၁-၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၄၀၅-၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၉။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၁၄-၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၈) ၃-အပဏ္ဏကဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ ကုသိနာရမြို့ အနီး အင်ကြင်းဥယျဉ်တောဝယ် ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူခါနီးအချိန်၌ “ဘုရား၌ဖြစ်စေ တရားတော်၌ဖြစ်စေ သံဃာတော်၌ဖြစ်စေ မဂ်၌ဖြစ်စေ အကျင့်၌ဖြစ်စေ ယုံမှားတွေးတောမှုရှိသော ရဟန်းသည် ငါဘုရားအား မေးလျှောက်ထားကြ၊ ဘုရားရှင်သက်တော်ထင်ရှားရှိတော်မူစဉ်က မမေးလျှောက်ထားလေခြင်း-ဟု နှလုံးမသာယာမှု မဖြစ်ကြစေနှင့်-ဟု သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် မိန့်ကြားတော်မူသော်လည်း ရဟန်းတစ်ပါးမျှ မေးလျှောက်ခြင်းမရှိကြသည့်အခါ ငါဘုရား၌ရိုသေသောအားဖြင့် မမေးလျှောက်နိုင်လျှင် သီတင်းသုံးဖော် (ရင်းနှီးသည့်)အချင်းချင်း မေးလျှောက်ကြ-ဟု မိန့်ကြားတော်မူသော်လည်း မေးလျှောက်သည့် ရဟန်းတစ်ပါးမျှ မရှိသဖြင့် အရှင်အာနန္ဒာက အံဖွယ်ရှိပုံကို လျှောက်ထားသည့်အခါ ယခုပရိသတ် ၌ရှိသော ရဟန်းတော်များသည် ဂုဏ်အငယ်ဆုံးရဟန်းသည် သောတာပန်ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၁၈-၉။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၁၇-၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၁-၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-အက္ကောသဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် ကုသိနာရမြို့အနီး ဗလိဟရဏတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် စောဒကပုဂ္ဂိုလ်၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် စောဒနာသည့်အခါ ဆောင်ရွက် ရမည့် စောဒကပုဂ္ဂိုလ်၏ ဆောင်ရွက်ချက်ငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
(ဝိ၊၄၊၄၃၆။
ဝိ၊၅၊၃၂၈-တို့၌လည်း ပါရှိပါသည်။
-အံ၊၁၊၂၇၆-၇။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၅။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၇-။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-အာပါယိကဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာယမောနေယျသုံးပါး၊ ဝစီမောနေယျ လေးပါး၊ မနောမောနေယျတစ်ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-ဣတိဝုတ်၊၂၃၄။
ဣတိဝုတ်၊မြန်၊၂၁၈။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၄-၅။
-ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ ဣတိဝုတ္တက၊ ၃-တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
အထက်သုတ်တော်အတိုင်း မောနေယျသုံးပါးတို့ကို ဘုရားရှင်အထံတော် နာယူခဲ့ရပုံကို ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရားအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၇၄-၅။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၂-၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂)၂-အာပါယိကဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
ကမ္မန္တဝိပတ္တိ အာဇီဝဝိပတ္တိ, ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ-ဟူသော ဝိပတ္တိ ၃-မျိုးနှင့် ကမ္မန္တသမ္ပဒါ, အာဇီဝသမ္ပဒါ, ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ-ဟူသော သမ္ပဒါ ၃-မျိုးတို့ကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၇၀-၁။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၈၇-၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၃-၄။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၅-၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-အာပါယိကဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယအာရုပ္ပဈာန်ကိုရပြီးသော အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သုတဝန္တအရိယာသာဝကတို့ ခြားနားချက်များကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဤသုတ်ဝယ် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥပပတ္တိဈာန်နှင့် အရိယာ သာဝက၏ ဥပပတ္တိဈာန်၊ ဝိပဿနာပါဒကဈာန်တို့ကို ဟောတော်မူကြောင်း ဖွင့်ပြ ထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၂၆၉-၂၇၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၈၇။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၄-၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂)၂-အာပါယိကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
သုပ္ပမေယျ (နိုင်းယှဉ်ခြင်းငှာလွယ်ကူသော)ပုဂ္ဂိုလ်, ဒုပ္ပမေယျ (နှိုင်းယှဉ်ခြင်းငှာ မလွယ်ကူသော)ပုဂ္ဂိုလ်, အပ္ပမေယျ (မနှိုင်းယှဉ်အပ်နိုင်သော)ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ် သုံးမျိုးကို အကျယ်ဝေဘန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၆၉။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၈၆။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-အာပါယိကဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
(၁) လောက၌ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူခြင်း၊ (၂) တထာဂတ ပဝေဒိတ ဓမ္မဝိနယကို ဟောပြောသောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) ကတညူ, ကတဝေဒီ ပုဂ္ဂိုလ် ဟူသော ရခဲကြုံခဲသောပုဂ္ဂိုလ် သုံးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ကတညူ, ကတဝေဒီ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၃-၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-အာပါယိကဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
(၁) ဗြဟ္မစာရီပုဂ္ဂိုလ်အယောင် ဟန်ဆောင်သူ၊ (၂) ဗြဟ္မစာရီပုဂ္ဂိုလ်ကို လုပ်ကြံ၍ အဗြဟ္မစရိယဖြင့် စွပ်စွဲသူ၊ (၃) ကိလေသာကာမဖြင့်ဝတ္ထုကာမကို မှီဝဲသူအား အပြစ်မရှိဟု အယူမှားသူ သုံးယောက်တို့သည် အပါယ်ငရဲသို့ကျရောက်မည့်ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်သည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-ဣတိဝုတ်၊၂၂၃။
ဣတိဝုတ်၊မြန်၊၂၀၇-၈။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၆၇-၈။
-ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ ဣတိဝုတ္တက၊ ဒုကနိပါတ၊ ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
အထက်သုတ်အတိုင်း အမှတ် (၁၊ ၂)ပုဂ္ဂိုလ်ကို အပါယ်ငရဲ၌ဖြစ်ရမည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်ကို ကြားနာခဲ့ရပါသည်ဟု ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ပြန်လည်ဟောပြသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၆၅-၆။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၈၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-သမ္ဗောဓဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အမိုးမလုံသော အိမ်ဥပမာဖြင့် စိတ်ပျက်စီးလျှင် ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံတို့ ပျက်စီးပုံ၊ ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံပျက်စီးလျှင် ကောင်းသောသေခြင်း မဖြစ်နိုင်ပုံ၊ အမိုးလုံသောအိမ်ဥပမာဖြင့် စိတ်မပျက်စီးလျှင် ကံသုံးပါး မပျက်စီးပုံ၊ ကံသုံးပါးမပျက်စီးလျှင် ကောင်းသောသေခြင်းဖြစ်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် အနာထပိဏ်သူဌေးအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၆၃-၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၈၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁)၁-သမ္ဗောဓဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အိပ်ခြင်း, သေအရက်သောက်ခြင်း, မေထုန်မှီဝဲခြင်း-ဟူသော တရားသုံးပါးတို့ကို မှီဝဲခြင်း၌ (သတ္တဝါတို့) ရောင့်ရဲတင်းတိမ် အားရကျေနပ်မှု မရှိကြ-ဟု ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၆၁။
အံ၊မြန်၊၁၊၂၇၉။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၃၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-သမ္ဗောဓဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “အလောင်းတော်ဘဝ သဗ္ဗညုဘုရားရှင် မဖြစ်သေးမီက လောကကို စွဲ၍ဖြစ်ပေါ်လာသော သုခ, သောမနဿသည် လောက၌ “အဿာဒ”၊ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, ဝိပရိဏာမဓမ္မသည် လောက၌ “အာဒီနဝ”၊ ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ခြင်း, ပယ်စွန့်နိုင်ခြင်းသည် လောက၌ “နိဿရဏ”ဟု ကြံစည်တော်မူခဲ့ပြီ။
လောက၏ အဿာဒကို အဿာဒအားဖြင့်, အာဒီနဝကို အာဒီနဝအားဖြင့် နိဿရဏကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်းထိုးထွင်း၍ သိမြင်တော်မူသည့်အခါ၌သာ သဒေဝက, သမာရက, သဗြဟ္မကဟူသော ဩကာသလောက၊ သမဏ, ဗြာဟ္မဏ, သဒေဝမနုဿ-ဟူသော သတ္တလောက၌ “အနုတ္တရသမ္မာသမ္ဗောဓိ”ကို ထိုးထွင်း၍သိမြင်တော်မူပြီ”ဟု ဝန်ခံတော်မူပုံ၊ “အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ”ဟု ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်တော်မူပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၃၀၇-၈။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၂၃-၄။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဌမမက္ကာသက၊ ၁-ဘဏ္ဍဂါမဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
အရိယသီလ, အရိယသမာဓိ, အရိယပညာ, အရိယဝိမုတ္တိ-ဟူသော တရားလေး ပါးကို လောကီဉာဏ်, အရိယာမဂ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် မသိခြင်းကြောင့် ငါဘုရားနှင့် သင်ချစ်သားတို့ ရှည်လျားလှစွာ သံသရာကာလပတ်လုံး တပြောင်းပြန်ပြန် အဖန်ဖန် ပြေးသွား ကြရလှပေပြီ၊ ထိုတရား လေးပါးကို လျော်စွာသိ, ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းကြောင့် တဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေမနေရတော့ပုံကို ဟောပြတော်မူသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌ -စငါးပါးကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၃၀၈။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၂၄-၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၉-၂၅၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁-ဘဏ္ဍဂါမဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ္တ။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရိယသီလ, အရိယသမာဓိ, အရိယပညာ, အရိယဝိမုတ္တိ တရားလေးပါးနှင့်မပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ဤဓမ္မဝိနယသာသနာတော်မှ လျောကျနိုင်ပုံ၊ ယင်းတရားလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် ဤဓမ္မဝိနယသာသနာတော်မှ မလျောကျနိုင်ပုံတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၃၁၁-၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၂၇-၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၁။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၂-၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁-ဘဏ္ဍဂါမဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
အနုသောတဂါမီ (သံသရာရေစုန်ဆင်းတတ်သော) ပုဂ္ဂိုလ်, ပဋိသောတဂါမီ (သံသရာရေဆန်တက်သော ပုဂ္ဂိုလ်, ဌိတတ္တ (ရပ်တည်သော သဘောရှိသော) ပုဂ္ဂိုလ်, တိဏ္ဏပါရင်္ဂတ (ကမ်းတစ်ဖက်ရောက် ကူးမြောက်ပြီး၍ ကုန်းထက်၌တည်သော) ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌ -ပါရဂူပုဂ္ဂိုလ်ခြောက်မျိုးကို ပြဆိုထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၃၁၆။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၃၂။
အံဋ္ဌ၊၂။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၈-၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁-ဘဏ္ဍဂါမဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်း အိပ်ရာနေရာ ထိုထိုဤဤ အလီလီသော ဆေး ပစ္စည်းဟူသော တဏှာဖြစ်ခြင်းအကြောင်းလေးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ပစ္စည်းလေးပါးသည် တဏှာဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်ပုံ၊ တဏှာသည် သံသရာကျင်လည်သောသတ္တဝါ၏ အဖော်သဟဲဖြစ်ပုံအစရှိသည်ဖြင့် သိမှတ် ဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ဋီကာ၌ ဘဝါဘဝအဖွင့် တဏှာဒုတိယအဖွင့်အစရှိသည်ဖြင့် ဖွင့်သင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
-ဣတိဝုတ်၊၂၆၈။
ဣတိဝုတ်၊မြန်၂၅၊၄-၅။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၁၇-၈။
-ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ ဣတိဝုတ္တက၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အထက် (အံ၊၁၊၃၁၆။
) ပါဠိတော်အတိုင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိ သော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာအဖွင့်လည်း (အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၆။
) နှင့်များစွာတူညီပါသည်။
-အံ၊၁၊၃၁၉-၃၂၁။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၃၅-၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၈။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၃၁-၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-စရဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ဤသုတ်၌ “သတတ, သမိတ, ကုသီတ, ဟီနဝီရိယ”ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးနှင့် သတတ, သမိတ, အာရဒ္ဓဝီရိယ, ပဟိတတ္တ”ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
ပဌမပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးသည် “သမ္ဗောဓိပရာယဏပုဂ္ဂိုလ်” မဖြစ်ထိုက်ပုံနှင့် ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးသည် “သမ္ဗောဓိပရာယဏပုဂ္ဂိုလ်” ဖြစ်ထိုက်ပုံတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
-ဣတိဝုတ်၊၂၇၂-၄။
ဣတိဝုတ်၊မြန်၊၂၅၈-၂၆၀။
-ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ ဣတိဝုတ္တက၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၃၂၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၄၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၁။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၃၉-၂၄၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၁__ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-စရဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် = အတ္တဘောရှိသူတို့တွင် ရာဂအသူရိန်၊ = ကာမဘောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် မန္ဓာတု၊ = စိုးပိုင်မှုပြုသူတို့တွင် ပါပိမမာရ်နတ်၊ = လောကသုံးပါးတို့ထက် သဗ္ဗညုဘုရားရှင်-ဟု လွန်ကဲမှု (အဂ္ဂ)ပညတ္တိလေးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော် မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ အသူရိန်နတ်မင်း , ဋီကာ၌ မန္ဓာတုမင်းတို့ အကြောင်းနှင့်တကွ ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။
-အံ၊၁၊၃၂၅-၆။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၄၁-၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-စရဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်၊ အဋ္ဌမသုတ်၊ နဝမသုတ်။
ပထမသုတ်၌ -အဂတိတရားလေးပါး (မပြုလုပ်သင့်သည်ကို ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြုလုပ်သင့်သည်ကို မပြုလုပ်ခြင်း)ကြောင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏အခြွေအရံ၊ ကျော်စောထင်ရှား မှုများ လဆုတ်ပက္ခလကဲ့သို့ လျောကျဆုတ်ယုတ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည်။