kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပန်းချီပန်းပု အနုပညာ၏ အရေးပါသောထွန်းကားမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ ရာ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းဆယ်စုနှစ် ကာလတလျောက်လုံး၌ အမြင်အာရုံအနုပညာ ဆိုင်ရာ ရုတ်ခြည်း တိုးတက် ဖြစ်ထွန်းမှုများအား ကူညီပုံဖော်ပေးခဲ့သူအနုပညာရှင်တဦးအဖြစ် ပါဘလိုပကားဆို နည်းတူ သူ့အား အသိအမှတ်ပြု ခံရသည်။
၁၉၀၀ နှင့် ၁၉၀၅ ခုအကြား သူ ရေးဆွဲခဲ့သော အရောင်စူးစူးရဲရဲ လက်ရာများ ကြောင့် Fauves (အရိုင်းကောင်ကြီးများ) အနက်က တဦးအဖြစ် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားစေခဲ့သည်။
သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာမွန်များကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်အကြာမှ ဖန်တီးခဲ့ရာ ပြားချပ်ချပ်ပုံသဏ္ဌာန် နှင့် အနုအလှဖော်အကွက်များကို အလေးပေးသည့် လက်ဝင်သောစတိုင်လ်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖရန့်ချ်ရဗဲရီးယာ ပေါ်ရှိ နိစ် ဆင်ခြေဖုံးအရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၀ ခုနှစ်များအတွင်း ပိုပေါ့ပါးသော ဟန်များကြောင့် ပြင်သစ်ပန်းချီပညာ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် ချီးကျူးမှုများ ရခဲ့သည်။
၁၉၃၀ နောက်ပိုင်း၌ ပိုရိုးစင်းသောဟန်ကို ကူးယူကျင့်သုံးခဲ့သည်။
မီးစာကုန်ဆီခမ်းကာလ ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းမှုများ ကြောင့် ပန်းချီဆွဲရန် အခက်အခဲဖြစ်လာသောအခါ၌ စက္ကူဖြတ်စညှပ်စများအား စပ်ဟပ်အကွက်ဖော်သည့် ပညာကို ဖန်တီးခဲ့ပြန်သေးသည်။
အရောင်နှင့်စုတ်ချက်များမှတဆင့် ခံစားလှစ်ဟပြသရာ၌ သူ၏နိုင်နင်းမှုကျွမ်းကျင်မှုအား ရာစုနှစ်ဝက်ကာလ တိုင်အောင် အနုပညာလက်ရာများတွင် ပြသလာခဲ့ရာ မော်ဒန်အနုပညာ၏ ရှေ့ဆောင်ပြယုဂ် အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခြင်း ခံရသည်။
သလင်းမြောင်သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်တွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အနားတွင် ပတ္တမြားကျောက်မျက်တို့ဖြင့် စီခြယ်ထားကာ ပန်းပြောက်ဖော်ထားသည်။
ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် သလင်းမြောင်သည် လင်းဇင်းမင်း၏ အဆောင်ဖြစ်သည်၊ ပင်းပတစ်စီးရှင်မင်းမြတ်အား လင်းဇင်းမင်းက ဆက်သသည့် ပဏ္ဏာများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
သစ်တိုင်သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်များတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သစ်တိုင်ကို ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်ထားသည်။
သစ်တိုင်သည် ဇင်းမယ်မင်း၏ အဆောင်ဖြစ်သည်၊ ဇင်းမယ်မင်းက ဆက်သသည့် လက်ဆောင်ပဏ္ဍာမျးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဆိုထားသည်။
ကျပ်လျားသည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်များတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျပ်လျားကို ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ရတနာကျောက်မျက်များ စီခြယ်ထားသည်။
ကျပ်လျားကို ကျပ် (သို့မဟုတ်) ကျပ်လှ (သို့မဟုတ်) ကျပ်မြင်းမိုရ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကျပ်လျားသည် သထုံမင်းတို့၏ အဆောင်ဖြစ်သည်။
ကျပ်လျားသည် ပဏ္ဍာဝတောင်၏ သဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း ကျပ်လျား၏ သမိုင်းကြောင်းကို ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ တကောင်းမင်းယောက်ဖအိမ်ရှေ့မင်းသည် ဝက်ကြီးကို ရှင်းလင်းပြီးနောက်တွင် ရသေ့ပြုနေ၏။
ရသေ့သည် ချဉ်ဆာမှီးအံ့သောငှာ လူရှိရာအရပ်သို့ သွားလေ၏။
ထိုအခါ ခရီး၌ သိကြားမင်းသည် ချဉ်ဆားကိုကာ ထည့်ရန်ပစ္စည်းနှင့်တကွ ရသေ့အား ကပ်လေ၏။
ရသေ့ပေးသည့် ထည့်ရန်ပစ္စည်းအား ကျင်းမြင်းမိုရ် (သို့မဟုတ်) ကျပ်လျားဟု ခေါ်ကြသည်။
သို့ဖြစ်၍ ကျပ်လျားသည် မှူးမတ်တို့၏ အဆောင်မဟုတ်ဘဲ မင်းတို့၏ အဆောင်ဖြစ်သည်။
thumb|ရှော့ဘား ရှော့ဘား () သည် အရွေ့စွမ်းအင်ကြောင့် ဖြစ်လာသည့် ဆောင့်ရှိန်ကို ပြေပြစ်/လျော့ပါးအောင် ပြုလုပ်ပေးသည့် စက်မှုပစ္စည်း ဖြစ်သည်။
ဆိုင်ကယ်နှင့် ပြိုင်ဘီးတို့တွင် ရှော့ဘားထုတ်သည့် ကုမ္ပဏီကို အစွဲပြုကာ ဖောက် (Fork) ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။
အခြား အသုံးတူ အမည်ကွဲတို့မှာ ဒန်ပါ (Damper) နှင့် ဒက်ပေါ့ (Dashpot) ဖြစ်သည်။
ဖန်တီးပုံ လေအားသုံးနှင့် ဟိုက်ဒရောလစ်သုံး ရှော့ဘားတို့ကို ကူရှင် (Cushion) နှင့် စပရိန် (Spring) တို့ဖြင့် တွဲသုံးသည်။
ကားရှော့ဘားတွင် အတွင်းဘက်ပစ္စတင် (Piston) သို့ ဆီကျွေးခြင်းကို စပရိန်တပ် အထိန်းဘား (Check valve) နှင့် ထိန်းသည်။
အသုံးများ ရှော့ဘားများသည် ကား၊ ဆိုင်ကယ်တို့၏ ဆွဲဆိုင်းစနစ် (Suspension) တွင် အရေးပါသော အပိုင်းဖြစ်သည်။
လေယာဉ်၏ အဆင်းဂီယာတွင်လည်းကောင်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး စက်များတွင်လည်းကောင်း အသုံးတော်ခံရလေ့ ရှိသည်။
ဘေးတိုက်တပ် ရှော့ဘားကို ယောဒန်ပါ (Yaw Damper) ဟု ခေါ်ပြီး ရထားတွဲများ အရှိန်သတ်ရန် သုံးသည်။
ကိုးသိန်းရှင်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း သက္ကရာဇ် ၇၃၉ ခုနှစ်တွင် အနော်ရထာမင်းသည် တရုတ်ပြည်သို့ မြတ်စွယ်တော်ပင့်ရန် သွားရာမှ အပြန်တွင် မောပြည်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ မောမင်းသည် မိမိ၏ လှပသည့် သမီးတော် “စောမွန်လှ” နှင့် ရွှေသင်ဖြူး ငါးချပ်ကို ဆက်သခဲ့သည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးသည် စောမွန်လှအာ ချစ်ခင်စုံမက်တော်မူလေ၏။
တစ်ခုသောလပြည့်ညတွင် စောလွန်လှ၏ လက်ယာဘက်နားတောင်း၌ ကိန်းအောင်းတော်မူနေသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်များသည် အရောင်အဝါတောက်ပနေ၏။
ထိုအကြောင်းကို အနော်ရထာမင်းကြီး ကြားသိသောအခါ အထင်တော်မှားပြီး စောမွန်လှအား မောဌာနေသို့ ပြန်ခိုင်းလေသည်။
စောမွန်လှသည် လမ်းခရီးတွင် ဆည်တော်ချောင်းကို ဖြတ်ကူးရာ သူ၏ ထဘီကို ဦးခေါင်းထက်သို့ တင်၍ ကူးမိ၏။
ထိုအခါ ဓာတ်တော်ကိန်းအောင်းနေသည့် နားတောင်းသည် ကျွတ်သွားကာ ကောင်းကင်ထက်တွင် တည်နေလေသည်။
ထိုအခါ ဓာတ်တော်တို့၏ ကွန့်မြူးနေသည့်အရောင်တို့သည် ရေတွင်ပေါ်နေ၏။
ထို့ကြောင့် နားတောင်းကို ရေတွင်စမ်း၍ ရှာသော်လည်း မတွေ့ပေ။
အထက်သို့ မော့ကြည့်သည့်အခါမှ နားတောင်းကို တေါ့လေသည်။
ထို့နောက်တွင် စောမွန်လှသည် ထိုနေရာ၌ အနီးအနားရွာများရှိ ဗိသုကာဆရာများ၊ ပန်းပုဆရာများကို လက်ခကံကျွေးပေးကာ စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့သည်။
ထိုစေတီတော်မှာ ရွှေစာရံစေတီတော် ဖြစ်သည်။
စောမွန်လှပြန်လာသည်ကို ဖခင်ဖြစ်သူ စော်ဘွားကြီးသည် လာရောက်ကြိုဆို၏။
ထိုနေရာတွင် ဘုရားတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့ပြီး ဘော်ကြိုဘုရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စောအောင်နှင့် စောနန်း အနော်ရထာမင်းကြီးသည် စောမွန်လှကို နှင်မိသဖြင့် စိတ်နှလုံးမကြည်သာသည်နှင့် မောပြည်သို့ ချီတက်လာ၏။
ထိုအခါ မောစောဘွားသည် ကံကုန်သွားပြီ ဖြစ်သဖြင့် သားတော်ကျမိုင်း “စောနောင်” သည် စော်ဘွားအဖြစ် အုပ်ချုပ်နေ၏။
မင်းကြီးက ကျိုးကြောင်းဖြင့် ပြောပြသဖြင့် စိတ်ကျေနပ်ပြီး ခမည်းတော်လက်ထက်ကကဲသို့ နှစ်ပြည်တစ်ပြည် ချစ်ကြည်မှုအတွက် နှမတော်နှစ်ပါး ဖြစ်သည့် စောအောင်နှင့် စောနန်းကို ဆက်သလိုက်လေသည်။
မင်းကြီးလည်း တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာ၏။
ကျောက်ဆည်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် ခရီးကွန်းထောက်ချ၍ ယာယီနန်းဖြင့် စံမြန်းနေ၏။
ထို့နောက် လယ်ယာမြေများအတွက် ရေသွယ်ရေမြောင်း မြောက်မြားစွာကို ဆည်ဖို့ခြင်း ပြုလုပ်တော်မူ၏။
မင်းကြီးကိုယ်တိုင် ဦးစီး၍ လုပ်ရာ သုံးနှစ်ကြာမြင့်၏။
ရာဗိုလ်ထုများစွာ သေဆုံးခြင်း၊ ဇော်ဂျီချောင်းမှ ဆည်တော်ကြီးမှာလည်း မကြာခဏ ကျိုးပျက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိ၏။
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ဟူးရားဖြူ၊ ဟူးရားညိုတို့ကို မေးမြန်းရာ အမည်တွင် “အောင်” ပါသည့် တနင်္ဂနွေသမီးကို စတေးရမည်ဟု လျှောက်ထားလေသည်။
မင်းကြီးသည် ကိုးခရိုင်နယ်အတွင်းတွင် ရှာဖွေစေရာ ရှာမတွေ့ဘဲ ဖြစ်နေလေ၏။
ထိုအခါ မင်းကြီး၏ အနားတွင် ခစားနေသည့် ကိုယ်ဝန်အရင့်အမာနှင့် စောအောင်သည် လယ်ယာကိုင်းကျွန်းသာယာဖွံ့ဖြိုးပြီး သာသနာတော်ထွန်းလေစေမည့် အကျိုးအတွက် မိမိအသက်ကို လှူပါရစေစု ဆိုလေသည်။
ကြိမ်ဖန်များစွာ လျှောက်ထားသဖြင့် စောအောင်ကို စတေးခဲ့လေသည်။
အရှင်လတ်လတ် စောအောင်ကို စလေးလိုက်သဖြင့် စောနန်းသည် ကြောက်လန့်သွားပြီး သွေးရူးသွေးတန်းဖြင့် ဇော်ဂျီချောင်းအတွင်း ခုန်ချကာ သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
မင်းကြီးအမိန့်ဖြင့် ခေါ်လာခဲ့သည့် စော်ဘွားစောနောင်ကို နှမဖြစ်သူတို့က အစိမ်းနတ်ဘဝဖြင့် ကိုယ်ထင်ရှားပြကြလေသည်။
ထိုအခါ စောနောင်သည်လည်း စိတ်မချမ်းမသာဖြစ် ဇော်ဂျီချောင်းအတွင်း ခုန်ချသေဆုံးကာ အစိမ်းနတ် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
နတ်မောင်နှမသုံးယောက်တို့သည် အနော်ရထာမင်းကြီးအား ကိုယ်ထင်ရှားပြ၍ နေထိုင်ရန် နေရာတောင်းလေ၏။
ထိုအခါ စော်ဘွားကိုးခရိုင်နယ်၌ ၉ ရက်နေ့တွင် သေဆုံး၍ နတ်ဖြစ်သဖြင့် ကိုးသိန်းရှင်အဖြစ်ဖြင့် ကိုးခရိုင်တစ်လွှားတွင် လူအများအား ကိုးကွယ်ကြစေဟု အပိုင်စားပေးခဲသည်။
စောအောင်ကို ဆည်ကြီး၊ စောနန်းကိုမူ အောက်ဘက်ဆီးတောဆည်ကို အပိုင်စား ပေးခဲ့သည်။
အချို့နတ်ဆရာ၊ မှော်ဆရာတို့က စောအောင်ကို ဆည်ကတော်၊ စောနန်းကို မယ်ရေယဉ် (သို့) ရေယဉ်ကတော်ဟု ခေါ်ကြသည်။
ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခြင်း လယ်တွင်းကိုးခရိုင်တွင် ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူများသည် လဆန်း ၉ ရက်၊ လဆုတ် ၉ ရက်နေ့များတွင် လူကိုးယောက် ခရီးသွားလာမှု မပြုလုပ်ရဲကြပေ။
ပြုလုပ်ခဲ့ပါက ဘေးဥပဒ်တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်တတ်သည်ဟု ယုံကြည်မှု ရှိကြသည်။
ကျောက်ဆည်ခရိုင်ကို ရှေးအခါက လယ်တွင်းကိုးခရိုင်၊ ရေလွှဲကိုးခရိုင်ဟု ခေါ်ကြသည်။
အဘ္ဘဒူ မာလစ် () သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဆွန်နီမူဆလင် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
အသံလွှင့်ခြင်း၊ စာရေးခြင်းတို့လည်း လုပ်ပြီး လူမှုရေးအဖွဲ့တခု၏ ဦးဆောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံး မူဆလင်ပုဂ္ဂိုလ် ၅၀၀ စာရင်းတွင် (၈) ကြိမ်တိုင် ပါဝင်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၅၁ ခုတွင် ပါကစ္စတန်၌ မွေးသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ချီကာဂိုမြို့သို့ ပြောင်းနေသည်။
လုပ်ဆောင်ချက်များ မျှတအမြင် (Sound Vision) အဖွဲ့ကို ၁၉၈၈ ခုတွင် ချီကာဂို၌ တည်ထောင်သည်။
ထိုအဖွဲ့သည် အစ္စလာမ်ရေးရာ အကြောင်းတို့ကို နိုင်ငံတကာမီဒီယာတို့တွင် ပြန့်ပွားကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု တိုးပွားရန် ရည်ရွယ်သည်။
ချီကာဂိုရှိ ရေဒီယိုအစ္စလာမ် (Radio Islam) ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်သူ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် မူဆလင်အဖွဲ့အစည်း (၁၇) ခု ပေါင်းထားသော အမေရိကန် ဗမာ့အရေးတပ်ဖွဲ့ (Burma Task Force, USA) တွင် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ထိုအဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာ လူမှုရေးအဖွဲ့များ၊ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများ၊ အမေရိကန် မူဝါဒဖော်သူများအား မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် မတရားညှင်းပန်းမှုတို့ကို အသိပေးလျက် ရှိသည်။
ဖက်ဒရယ်တရားရုံးသို့ နေရပ်မဲ့ ရိုဟင်ဂျာမူဆလင် လူနည်းစုအား လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လျစ်လျူရှုခြင်းကြောင့် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်နှင့် ဝန်ကြီးအချို့ကို ဗမာ့အရေးတပ်ဖွဲ့မှ တရားစွဲထားသည်။
သို့သော် ရန်ကုန်ရှိ အမေရိကန်သံရုံးကမူ ထိုတရားစွဲမှုကြောင့် မြန်မာအပေါ် အမေရိကန်တို့၏ မူဝါဒ ပြောင်းလဲမည်မဟုတ်ကြောင်း ဖြေရှင်းထားသည်။
၂၀၁၅ ခု အစောပိုင်းတွင် နော်ဝေးနိုင်ငံ၊ အော်စလိုမြို့၊ နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးစင်တာ (Nobel Peace Center) ၌ ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာဆွေးနွေးပွဲတွင် တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တက်သည်။
ထိုပွဲတွင် နိုဘယ်ဆုရှင် (၇) ဦးက မြန်မာ့မြေရှိ ရိုဟင်ဂျာတို့ အဖြစ်အပျက်မှာ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ဝင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဟု ထုတ်ပြောသည်။
ရေးသားသော စာအုပ်စာတမ်းများ နိုင်ငံတကာရေးရာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး အောက်ပါတို့ကို ရေးသားခဲ့သည် − အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မူးယစ်ဆေးတို့အပေါ် မကျော်နိုင်သော စစ်ပွဲများ (The Unwinnable Wars on Drug and Terror) မူဆလင်များသည် အိမ်နီးချင်းတို့ထက် သာ၍ အေးချမ်းစွာ နေလေသည် (Muslims Are More Peaceful than Their Neighbors) အလ္လာ့ဝိနယနှင့် အမေရိကန်မူဆလင်တို့ ဘဝ (Sharia and Lives of Muslim Americans) မျက်နှာမလွှဲနိုင်စရာ မြန်မာ့ သာသနာရေးဝန်ကြီး စကားအဖြာဖြာ (Words of Burma's Religious Affairs Minister Too Serious to Ignore) အာဖဂန်တွေ ဘာကြောင့် ၄၄ နှစ်ပဲ သက်တမ်းရှိရသလဲ (Why Do Afghans Have a Life Expectancy of Only 44 Years?) Category:၁၉၅၁ မွေးဖွားသူများ။
ပဲရစ် () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ ထရွိုင်ပြည်မှ မင်းသားဖြစ်သည်။
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို မီးမွှေးသူအဖြစ် လူသိများသည်။
ငယ်ဘဝ ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်နှင့် မိဖုရားကြီး ဟီကျူဘာတို့မှ မွေးသည်။
မမွေးမီတွင် မိဖုရားကြီးက တလက်လက်လောင်နေသော မီးရှူးတခု မွေးကြောင်း အိပ်မက်သည်။
ထိုအကြောင်းကို ရှေ့ဖြစ်ဟော အေဆာကက်အား နိမိတ်ကောက်စေရာ ပြည်ဖျက်မည့်သားဟု ဟောသည်။
မွေးပြီးသော် မင်းနှစ်ပါးက မြင်းဝန် အဂယ်လော့ကို မျက်ကွယ်ရာ၌ သတ်စေသည်။
ကလေးကို မသတ်လိုသော အဂယ်လော့က အီဒါတောင်ခြေ၌ သွားပစ်သည်။
ထိုနေရာမှ ဝက်ဝံမတကောင်က ကလေးကို နို့တိုက် မွေးသည်။
ကိုးရက်လွန်၌ အလောင်းလာကောက်သော် ကျန်းကျန်းမာမာရှိကြောင်း အဂယ်လော့ တွေ့ရသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ဘုရင်အား ခွေးလျှာကို ပြကာ သတ်ပြီးကြောင်း ဆိုသည်။
ကလေးကိုမူ မွေးထားသည်။
အီဒါတောင်မှ ယူခဲ့စဉ်က ကျောပိုးအိတ်တွင် ထည့်လာသဖြင့် ကလေးကို ပဲရစ် (ကျောပိုးအိတ်) ဟု အမည်ပေးသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အပြောအဆို လိမ္မာသည်။
ကျွဲခိုးဂိုဏ်းတခုကို ဆုံးမကာ ခိုးလာသော ကျွဲနွားတို့ကို ပြန်ပေးစေသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ရွာသားတို့က အလက်ဇန္ဒား (လူတို့အား ကာကွယ်သူ) ဟု အမည်ပေးကြသည်။
ရွာရှိ ကျွဲတိုက်ပွဲတွင် အဂယ်လော့၏ ကျွဲမှာ ပြိုင်ဘက်ကင်းသည်။
စိန်ခေါ်သူပေါ်စေရန် ပဲရစ်က ရွှေသရဖူလုပ်ကာ အဂယ်လော့ကျွဲအား ယှဉ်နိုင်သည့် မည်သည့်ကျွဲကိုမဆို ထိုရွှေသရဖူ ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကျေညာသည်။
ပြိုင်ရမည်ဆိုလျှင် ဗိုလ်မထားသော အေးရိက ကျွဲအသွင်ပြောင်းကာ ဝင်ပြိုင်သည်။
အလွယ်တကူပင် အနိုင်ရသည်။
နတ်ကျွဲဖြစ်ကြောင်း သိသော်လည်း မိမိကတိကို တည်သည့်အနေဖြင့် သရဖူကို အေးရိအား ပေးသည်။
ထိုကိစ္စမှာ အိုလံပတ်တောင်ပေါ်မှာ နတ်တို့ ကောင်းစွာသတိထားမိလိုက်သည်။
ပန်းသီးဇာတ်လမ်း ပင်လယ်စောင့်နတ်သမီး သဲတစ်ကို သူရဲကောင်း ပီးလီးယပ်နှင့် လက်ထပ်ရန် ဇုက တိုက်တွန်းသည်။
မိမိအား စောင့်ရှောက်ဖူးသော ဇု၏မယား ဟီရာ စိတ်ချမ်းသာစေရန် သဲတစ်က လက်ခံလိုက်သည်။
သို့ဖြင့် စေ့စပ်မှု အထမြောက်သွားသည်။
ညစာစားပွဲသို့ ဇုက နတ်အားလုံးကို ဖိတ်သည်။
ခြွင်းချက်မှာ ဝိဝါဒနတ်ဘုရားမ အဲရစ် ဖြစ်သည်။
ပွဲမပျက်စေလို၍ ထိုပွဲသို့ အဲရစ်ကို ပေးမဝင်။
ဒေါသူပုန်ထကာ အဲရစ် ပြန်သည်။
လက်ဖွဲ့အဖြစ် ယူလာသော ရွှေပန်းသီးတလုံးကိုသာ ချန်ခဲ့သည်။
ပန်းသီးပေါ်၌ စာထွင်းထားသည်မှာ "အလှဆုံးဖို့" ဟူ၏။
ညစာစားပွဲ၌ ထိုပန်းသီးကို သူရထိုက်သည်၊ ငါရထိုက်သည် ငြင်းကြတော့သည်။
နောက်ဆုံး ဆန်ကာတင် ၃ ယောက်မှာ ဟီရာ၊ အသီနာနှင့် အက်ဖရိုဒိုက်တို့ ဖြစ်သည်။
အဖြေအား ကွဲပြားလိုသော် ထိုသုံးယောက်က ဇုထံ ဦးတိုက်သည်။
နှာစေးသည်သာ အကောင်းဆုံးဖြစ်မည်ဟု ယူဆသော် ဇုက ဟာမိ၏နောက်သို့ လိုက်ကာ ပဲရစ်ထံ၌ အဆုံးအဖြတ်ခံရန် ဆိုပြီး ခေါင်းလွှဲသည်။
သို့ဖြင့် နတ်ဘုရားမသုံးယောက်နှင့် ဟာမိတို့ ပဲရစ် ကျွဲကျောင်းရာသို့ ရောက်လာသည်။
သုံးယောက်လုံး၏ အပြင်ပန်းအလှမှာ သူမနိုင်ကိုယ်မသာ ရှိသည်။
တဆင့်တက်ကာ အဝတ်မဲ့ကိုယ်ဖြင့် ယှဉ်ကြသည်။
ဤသည်လည်း ထူးမခြားနားပင်။
ထို့ကြောင့် နတ်ဘုရားမတို့ ပဲရစ်အား ကမ်းလှမ်းနိုင်မှုပေါ် မူတည်ဆုံးဖြတ်ရန် စီစဉ်သည်။
ဟီရာက စေ့စပ်ညှိနှိုင်းကာ အာရှမိုင်းနားတခွင်ကို အုပ်စိုးနိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းသည်။
အသီနာက အကြီးမြတ်ဆုံးစစ်သည်၏ အစွမ်းသတ္တိနှင့် ညီသော ကျွမ်းကျင်မှု၊ အသိဉာဏ်ကို ယူရန် ဆိုလာသည်။
အက်ဖရိုဒိုက်က ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အလှဆုံးမိန်းကလေး၏ အချစ်ကိုရရန် အာမခံသည်။
ကမ်းလှမ်းချက်တို့ကို ကြည့်ကာ အလှနှင့်ပတ်သက်သည့် ခြင်းရာဖြစ်၍ လှပမှုနှင့်ဆိုင်သော ကမ်းလှမ်းမှုကို ဆီလျော်သည်ယူ၍ အက်ဖရိုဒိုက်ကို ပန်းသီးရှင်အဖြစ် ရွေးသည်။
ကျန်နှစ်ဦးလည်း စောဒကမတက်တော့။
အဖရိုဒိုက်က သူ့ကတိအတိုင်း အလှဆုံးမိန်းကလေး ဟယ်လင် နှစ်ကိုယ်ချစ်ဖြစ်စေရန် ဆုပေးလေသည်။
ထရွိုင်သို့ ပြန်ခြင်း ပဲရစ်သည် အီဒါတောင်နေ နတ်သမီး အိုနိုနီနှင့် အတူနေကာ ကော်ရီသပ် အမည်ရှိ သားတယောက်ရနေပြီ ဖြစ်သည်။
အချိန်ကြာသော် ဟောကိန်းကို မေ့မေ့ပျောက်ပျောက်ဖြစ်လာသည့် ပရီယမ်က သားဖြစ်သူကို လက်ခံလိုက်သည်။
သို့ဖြင့် ပဲရစ်က ထရွိုင်သို့ ပြန်ရောက်လာသည်။
နေရာမှ ခွါမရသော် အိုနိုနီက အီဒါတောင်ခြေ၌ပင် ကျန်ရစ်သည်။
ဟယ်လင် ထရွိုင်သို့ ရောက်ခြင်း တခါသော် အပြောအဆိုလိမ္မာသော ပဲရစ်ကို သံအဖြစ် စပါတာသို့ လွှတ်သည်။
ထို၌ အဖရိုဒိုက် ဆုပေးဖူးသည့် မန်နယ်လော့၏မိဖုရား ဟယ်လင်နှင့် ဆုံသည်။
အချစ်နတ်ဘုရားမတန်ခိုးနှင့် နှစ်ဦးသား မြင်မြင်ချင်းပင် စုံမက်ကြသည်။
သို့ဖြင့် အပြန်တွင် ဟယ်လင်ကို ထရွိုင်သို့ ပဲရစ်က ခိုးလာသည်။
မန်နယ်လော့ စစ်ချီလာခြင်း ဟယ်လင်၏ဖခင် သင်ဒါရပ်မှာ သမီးကြောင့် သမီးနှင့်သားမက် ဒုက္ခရောက်မည်ကို စိုးရိမ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ပါဝင်မည့်သူတို့ကို သားမက်ရွေးပွဲမလုပ်မီတွင် အရွေးခံရသည့် သားမက်အား ကူညီရန် သစ္စာခံစေသည်။
ထိုကတိကြောင့် မန်နယ်လော့က သားမက်ရွေးပွဲဝင်တို့ကို စစ်ကူခေါ်၍ ထရွိုင်သို့ ရွက်တိုက်သည်။
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ မန်နယ်လော့နှင့် တပ်ပေါင်းစုတို့ ထရွိုင်မြို့ဘေးသို့ ရောက်ပြီးနောက် နှစ်ဖက် သွေးမြေမကျစေရန် ပဲရစ်နှင့် မန်နယ်လော့ စီးချင်းထိုးသည်။
ကျွဲကျောင်းသည့် ပဲရစ်ကို မန်နယ်လော့က လွယ်လင့်တကူပင် အနိုင်ရသည်။
ပဲရစ်အား ကိစ္စတုံးမည်အပြုတွင် မူလလက်သည် အက်ဖရိုဒိုက်က ကယ်ထုတ်သွားသည်။
သို့ဖြင့် ရှောင်မရတော့သော ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ ပေါ်လာသည်။
ထရွိုင်ဘက်မှ အဓိကခေါင်းဆောင်မှာ ပဲရစ်၏အစ်ကို ဟက်တာ ဖြစ်သည်။
စစ်ဗျူဟာအားနည်းပြီး အတိုက်အခိုက်မကျွမ်းသော ပဲရစ်မှာ မြားပစ်ခြင်းသာ လုပ်သည်။
သို့သော်လည်း သူ့မြားက အာခိလိကို အဆုံးသတ်လိုက်နိုင်ခြင်းမှာ ထရိုဂျန်တို့အတွက် တအားဖြစ်စေသည်။
ဘဝနိဂုံး ပဲရစ်ကိုလည်း ကံလှည်းဘီး တပတ်လည်သည်။
ဖီလော့တီတက်၏ မြားချက်ဖြင့် သေလိုက်သောဒဏ်ရာ ရသည်။
ဟယ်လင်က ဇနီးဟောင်း အိုနိုနီထံ အကူအညီသွားတောင်းသည်။
အချစ်ကြီး၍ အမျက်ကြီးသော အိုနိုနီက ငြင်းလိုက်သည်။
ထိုရောဂါနှင့်ပင် ပဲရစ် သေသည်။
ပဲရစ်အား မီးသင်္ဂြိုဟ်သော် ပရိဒေဝ ဖိစီးနေသော အိုနိုနီက မီးပုံသို့ ခုန်ဝင်ကာ လိုက်သေသည်။
ဟယ်လင်ကိုမူ ပဲရစ်၏ညီ ဒိုင်ဖိုဘတ်က သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ။
ခါရီဆီး () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ ထရိုဂျန်သူ ဖြစ်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ထရွိုင်မြို့အနီး ခါရီဆီမြို့ရှိ အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းမှ ဘုန်းတော်ကြီး ခါရီဆက်၏ သမီးဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ အက်စတီနုန်း (Aστνόμη) ဟူ၏။
ထရွိုင်သို့ ဂရိတပ်တို့က ခါရီဆီမြို့ကို သိမ်းသော် ခါရီဆီး သုံ့ပန်းဖြစ်လာသည်။
ခါရီဆက်က ပြန်ရွေးသော်လည်း အက်ဂါမက်မွန်က သူ့မယားထက်လှသော ခါရီဆီးကို လက်မလွှတ်ပေ။
သို့ဖြင့် ခါရီဆက်က အပိုလိုကို ဂရိတပ်များအား ဒဏ်ခတ်ရန် ဆုတောင်းသည်။
ဂရိတပ်များအကြား ပလိပ်ရောဂါဖြစ်လာသော် ခါရီဆီးကို ပြန်ပို့ရန် အိုဒစ်ဆီးယပ်ကို အက်ဂါမက်မွန်က ခိုင်းရသည်။
Ancient Greek polychromatic pottery painting (dating to 300 BC) of Achilles killing the Ethiopian king Memnon, who fought as an ally of the Trojans during the Trojan War အာခိလိ () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။
ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။
အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။
သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။
ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။
ငယ်ဘဝ မာမစ်ဒန်ဘုရင် ပီးလိရပ်နှင့် ပင်လယ်စောင့်နတ် သဲတစ်တို့မှ အာခိလိ (သိမ်းပိုက်ချင်စွမ်းကြီးသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) ကို မွေးသည်။
ချောမောသော သဲတစ်ကို ဇုရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။
သို့ဖြင့် သဲတစ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။
အာခိလိမွေးသော် သဲတစ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။
သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။
သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး မနုအဿ ချီရွန်ကို အာခိလိအား ပီးလိရပ်က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်။
သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကိုင်ရော့ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။
စကိုင်ရော့ဘုရင် လိုင်ကော်မဒီ၏ သမီးများအကြားတွင် ဖိုင်ယာ (ဆံနီမလေးဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။
ထိုကာလတွင် သမီးတော် ဒိုင်ဒမီယာအား ကြံမိရာ နီယုတ်တိုလီမပ် ဟူသော သားတယောက် ရသည်။
သားဖြစ်သူကိုလည်း ဖိုင်ယပ် (ဆံနီကောင်လေးဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) ဟု ငယ်အမည် တွင်သည်။
အိုဒစ်ဆီယပ်ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။
သို့ဖြစ်ရာ အိုဒစ်ဆီယပ်က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။
သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။
မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။
အိုပက်ဘုရင် ပက်ထရိုကလပ်နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။
စစ်ပွဲကာလတွင် ဘရစ်ဆေကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။
ခါရီဆီးအား ပြန်ပေးရပြီးနောက် အက်ဂါမမ်မွန်က ဘရစ်ဆေကို ယူသွားသည်။
သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။
စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဘရစ်ဆေနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် အက်ဂါမမ်မွန် ကမ်းလှမ်းသည်။
ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။
ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။
သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။
သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။
ပက်ထရိုကလပ် သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။
သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။
ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။
ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။
ပက်ထရိုကလပ်အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။
အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။
ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။
တကြိမ်သော် အသီနာက ဟက်တာ့ညီ ဒိုင်ဖိုဘတ်အသွင်ယူကာ မြားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။
သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အသေကိုယ်ကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။
အာခိလိလည်း ပက်ထရိုကလပ်အတွက် လက်တုံ့ပြန်နိုင်လိုက်သည်။
ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။
ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။
အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။
နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။
အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။
ဘဝနိဂုံး ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။
နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။
thumb|မင်္ဂလာပွဲနတ်ဘုရားမ ဟေရာ ဟေရာ()သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ နတ်ဘုရားမ ဖြစ်သည်။
ဇုစ်နတ်ဘုရား၏ ညီမသုံးယောက်အနက် တယောက်ဖြစ်ပြီး နောင်သော် ဇုစ်၏ မိဖုရားကြီး ဖြစ်လာသည်။
အမျိုးသမီးတို့၏ နတ်ဘုရားမဖြစ်ပြီး လက်ထပ်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းသူ ဖြစ်သည်။
နွား၊ ခြင်္သေ့၊ ဒေါင်းရုပ်တို့ဖြင့် အမှတ်သင်္ကေတ သုံးလေ့ရှိသည်။
ဇုစ်အပေါ် သဝန်ကြောင်သော သူ့စိတ်ကြောင့် လူသိများသည်။
သားသမီးများ ဇုစ် နှင့်ပေါင်းဖက်၍ အေရိ၊ ဟီဘီ၊ အဲရစ်၊ အဲလယ်သီယာ၊ အန်ယိုတို့ကို မွေးသည်။
မီးတစ်နှင့်ရသော အသီနာက ဇုခေါင်းမှ ထွက်လာရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ကို သူတဦးတည်း မွေးသည်။
ရလာသောကလေးမှာ အရုပ်ဆိုးလှ၍ အိုလံပတ်တောင်မှ ပစ်ချလိုက်သည်။
ဟပ်ဖေးစတပ်သည်လည်း ခေသူမဟုတ်။
ပြန်ထမရသော မှော်ပလ္လင်လုပ်ထားသည်။
ဟီရာထိုင်မိသော် ခြေချုပ်မိတော့သည်။
အက်ဖရိုဒိုက် နှင့် ပေးစားမှ လွှတ်မည်ဆို၍ သဘောတူလိုက်ရသည်။
မှတ်စု ကိုးကား https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hera ကဏ္ဍ:ဂရိနတ်ဘုရားများ။
ဟာရီကိန်း ဒိုရီယန် ၂၀၁၉ ခုနှစ် အပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤမုန်တိုင်းသည် ဗြိတိသျ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ Virgin ကျွန်းနှင့် Puerto Rico အနီးကို တိုက်ခတ်သွားသည်။
ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်ေန့တွင် မုန်တိုင်းဒိုရီယန်သည် ရာသီ၏ ပထမဆုံးဟာရီကိန်း ဖြစ်လာသည်။
ကိုးနာရီအတွင်း အဆင့် ၂ ဟာရီကန်းမှ အဆင့် ၄ ဟာရီကိန်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
ဒိုရီယန်သည် နောက်တွင် အဆင့် ၅ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒိုရီယန်သည် Bahamas အနောက်မြောက်ပိုင်းကို တစ်နာရီ ၁၈၅ မိုင်နှုန်းဖြင့် တိုက်ခတ်ပြီး ကြီးမားသည့် ရေကြီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ဆိုင်ကလုန်းသည် ဖလော်ရီဒါနှင့် ဂျော်ဂျီရာတို့ကို ပွတ်ကာတိုက်ခတ်သွားခဲ့သည်။
မုန်တိုင်းသည် တောင်ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား အရှေ့ဘက်၊ Virginia အရှ့တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့လျားမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ဂျီရော်နီမို () (၁၈၂၉-၁၉၀၉) သည် ဘီဒွန်ကိုဟီ အပါချီတိုင်းရင်းသား ဖြစ်ပြီး အပါချီမြေသို့ ကျူးကျော်လာသော မက္ကဆီကို တွန်းလှန်ခဲ့ပြီး နယ်ချဲ့လာသော အမေရိကန်တို့ကို ခုခံခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ခိုယာတယ် ဖြစ်သော်လည်း မက္ကဆီကိုတို့အား ဝင့်ဝင့်ရဲရဲ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဂျီရော်နီမို ဟူသော အမည် ရလာသည်။
၁၈၅၈ ခု မက္ကဆီကို ကျူးကျော်လာသော် ခိုယာတယ်၏ မိခင်၊ ဇနီးနှင့် သားသမီး ၃ ယောက်လုံး သေသည်။
တိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့ကာ မက္ကဆီကိုတို့အား လက်စားချေသည်။
သူ့အဖွဲ့သည် မက္ကဆီကိုပြည်နယ်တို့ကို ကျော်ကာ အမေရိကန်ပိုင်နက် အရီဇိုးနား၊ နယူးမက္ကဆီကိုနှင့် အနောက် တက္ကဆက်နယ်အထိ ခြေဆန့်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၈၈၆ ခုတွင် အမေရိကန်အာဏာပိုင်တို့ထံ ဂျီရော်နီမို လက်နက်ချသည်။
အကျယ်ချုပ်နှင့် ထားပြီး မွေးရပ်သို့ ပြန်ခွင့်မရတော့။
၁၉၀၉ ခုတွင် မြင်းပေါ်မှ ပြုတ်ကျပြီးနောက် အဖျားဝင်ကာ ဥက္ကလာဟိုးမားနယ်၊ ဖော့ဆေးမြို့တွင် ဆုံးသည်။
၁၉၃၉ ခုထွက် ဂျီရော်နီမို ရုပ်ရှင်တွင် အမေရိကန် လေထီးစစ်သည်တို့ လေယာဉ်မှ ခုန်သော် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိကြောင်း ပြသည့်အနေဖြင့် ဂျီရော်နီမို ဟု အော်ကာ ဆင်းကြသည်။
နှောင်းအခါ လေယာဉ်မှ ခုန်ဆင်းတိုင်း ထိုသို့အော်သည့်အလေ့ ဖြစ်လာသည်။
တိုင်ဖုန်း () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ မူလနတ်ဘုရားမ ဂိုင်အာနှင့် တားတရပ်တို့မှ ပေါက်လာသည့် နောက်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
မကောင်းဆိုးဝါးတို့၏ ဖခင်ဟု လူသိများသည်။
သူ့ဇနီး အိတ်ချီဒနာ သည်လည်း မကောင်းဆိုးဝါးတို့၏ မိခင်ကြီး ဖြစ်သည်။
နတ်မင်းတို့ကို အကျဉ်းချသည့် ဇုကို ဂိုင်အာ၏ အလိုကျ တိုက်ခိုက်ရာ ဇု အရိုးတခြား အသားတခြား ဖြစ်သွားသည်။
ဟာမိက ပြန်စုပေးရသည်။
နောက်တကြိမ်တိုက်ကြရာ တိုင်ဖုန်း ရှုံးပြီး အက်တနာတောင်ခြေ၌ အကျဉ်းချခံရသည်။
သားသမီးများ အိတ်ချီဒနာနှင့် အမျိုးအစားစုံ သားသမီးများ ရသည် − ခေါင်းနှစ်လုံးနှင့် ခွေးနက်ကြီး အော်သရပ် မနုဿီဟ လက်နက်တို့ မဖောက်နိုင်သော အရေရှိသည့် နီမီယာ၌ နေသည့် ခြင်္သေ့ကြီး ခေါင်းသုံးလုံးနှင့် ခွေးနက်ကြီး စာဘီရပ် မြွေနဂါး လက်ဒန် လာနာရေကန်၌ နေသည့် ခေါင်းသုံးလုံးနှင့် ရေနဂါးမ ဟိုက်ဒရာ (ခေါင်းအရေအတွက်ကို ၅ လုံး၊ ၇ လုံး၊ ၉ လုံးဟူ၍လည်း ဆိုကြ) မီးမှုတ်နိုင်သော ချီမာရာ ခြင်္သေ့မ Category:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ။
ဟိုက်ဒရာ () ဟုလူသိများသော လာနေးယန်း ဟိုက်ဒရာ () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ လာနာကန်၌ နေသည့် ရေနဂါးမ ဖြစ်ပြီး ခေါင်းများစွာ ရှိသည်။
ထို့ပြင် ထိုခေါင်းတို့မှာ တခုအားဖြတ်လျှင် နှစ်ခုပေါက်သည်။
အဆိပ်ပြင်းပြီး ဖြတ်သွားသောနေရာ၌ပင် အဆိပ်ကျန်သည်။
နှာငွေ့နှင့်ပင် ရန်သူကို သေစေနိုင်သည်။
ဟိုက်ဒရာအား တာဝန်ကြီး (၁၂) ရပ်ကို လုပ်သည့် ဟာကျူလီက လုပ်ကြံနိုင်ခဲ့သည်။
ဟိုက်ဒရာ၏ မိဘများမှာ တိုင်ဖုန်းနှင့် အိတ်ချီဒနာတို့ ဖြစ်သည်။
ဟိုမိုဒေးယက်စ် - အနာဂတ်၏ သမိုင်းအကျဉ်း (Hebrew: ההיסטוריה של המחר) သည် ဂျေရုစလင်မြို့ ဟီဘရူးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ၊ အစ္စရေးစာရေးဆရာ Yuval Noah Harari ကရေးသားထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး ဟီဘရူးဘာသာဖြင့် Dvir ပုံနှိပ်တိုက်မှ ၂၀၁၅ တွင် ထုတ်ဝေပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဗားရှင်းကို ၂၀၁၆ စက်တင်ဘာတွင် ယူကေ၌လည်းကောင်း ၊ ၂၀၁၇ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ယူအက်စ်၌လည်းကောင်း ရိုက်နှိပ်သည်။
ဤစာအုပ်မတိုင်မီ ထွက်ရှိထားသည့် ဟိုမိုဆေးပီးယန်း (လူသားသမိုင်းအကျဉ်း) ကဲ့သို့ပင် သမိုင်းစစ်တမ်းများနှင့် စပ်လျဉ်းသော ကိုယ့်ကျင့်တရားဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့်တကွ ဖြစ်ရပ်များ၊ လူသား အတွေ့အကြုံ တခုချင်းစီကို ဖော်ပြခြင်းအားဖြင့်. Harari က သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ပြောင်းပြောပြခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ဟိုမိုဒေးယက်စ်စာအုပ်က လူသားများ (ဟိုမိုဆေးပီးယန်းစ်) အနေဖြင့် ၎င်းတို့ဖြစ်တည်လာမှုတလျောက် ရယူလာနိုင်သည့် စွမ်းဆောင်နိုင်မှုများ နှင့် ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးမျိုးစိတ်အဖြစ် ဆင့်ကဲ တိုးတက်လာမှု အကြောင်းအား ပို၍ကိုင်တွယ်ရေးသားထားသည်။
လူသားမျိုးနွယ်၏ လက်ရှိ စွမ်းဆာင်နိုင်မှုများ ၊ အောင်မြင်မှုများကိုလည်းကောင်း အနာဂတ်ပုံရိပ်လွှာကို ဤစာအုပ်က ဖော်ပြထားသည်။
လူသားတို့၏ အတွေ့အကြုံများ ၊ ပုဂ္ဂလဝါဒ ၊ လူ့ခံစားချက်များနှင့် အသိစိတ် စသည့် တွေးခေါ်ဆင်ခြင်မှုဆိုင်ရာ အရေးကိစ္စ များစွာကို ဆွေးနွေးထားသည်။
အေဂျက် ( ၊ ) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်း ဖြစ်သည်။
ဟိုးမားရေးသည့် ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ဆလာမစ်ဘုရင် ဆိုင်ချရီယပ်၏ သမီး ပယ်ရီဘိုယာနှင့် အေဂျီနာဘုရင် အေးကပ်၏ သား တဲလမွန်တို့မှ မွေးသည်။
နောင်သော် အေဂျက်က ဆလာမစ်ဘုရင် ဖြစ်လာသည်။
အွိုင်းယပ်၏သား အေဂျက်နှင့် ကွာပြားစေရန် တဲလမွန်သား အေဂျက် (သို့) အေဂျက်ကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။
မနုအဿ ချီရွန်က အတိုက်အခိုက် သင်ပေးသည်။
အလန့်အကြောက်ကင်းပြီး ခွန်အားကြီးကာ တိုက်စွမ်းခိုက်ဉာဏ် မြင့်ကြောင်း စာပေတို့၌ ဖော်ပြခံရသည်။
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ အက်ဂါမမ်မွန်ဘက်တွင် အာခိလိအား ဖယ်ပြီးလျှင် အေဂျက်နှင့် အိုဒစ်ဆီယပ်သည် နာမည်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
တကြိမ်သော် ဟက်တာနှင့် ရင်ဆိုင်တွေ့၍ စီးချင်းထိုးရာ တနေကုန်သော်လည်း အဖြေမပေါ်။
လူလုံးမကွဲသည့်နောက် သရေသတ်မှတ်ကာ ပြန်ကြသည်။
အေဂျက်က ဟက်တာကို ခရမ်းရောင်ခါးစည်းကြိုး လက်ဆောင်ပေးသည်။
ဟက်တာက ဓားမြမြတလက် ပေးသည်။
ပက်ထရိုကလပ် သေပြီးနောက် ဟက်တာက အလောင်းကို သယ်သွားမည် ပြုသည်။
မီနယ်လော့အကူအညီနှင့် ဟက်တာကိုတားကာ အလောင်းကိုလုပြီး ရထားနှင့် ပြန်သယ်လာသည်။
သို့သော်လည်း အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တို့ကို ထရိုဂျန်တို့ ချွတ်ယူလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး အာခိလိသေသော် အေဂျက်နှင့် အိုဒစ်ဆီယပ်တို့က ထရိုဂျန်တို့ကို တိုက်ကာ အာခိလိအလောင်းကို ယူပြီး သူ့ရဲဘော် ပက်ထရိုကလပ်နှင့် ယှဉ်၍ မြုပ်ပေးသည်။