kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(၁၉၂)တွင် ချောင်းချောင်က ခေါင်းပေါင်းဝါသူပုန်များကိုအညံ့ခံစေခဲ့သည်။
. (၁၉၃)တွင် ယွမ်ရှူးကို ဟွေ့မြစ်တောင်ပိုင်းသို့မောင်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
(၁၉၄)တွင် ဟောင်းချန်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့သည်။
(၁၉၆)တွင် လျှိုပေ့ကိုရရှိခဲ့သည်။
. (၁၉၈)၌ လွီပုကို သေဒဏ်ပေးခဲ့သည်။
ယခုဆိုလျှင် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းလွင်ပြင်၏တောင်ဘက်အခြမ်းကို ချောင်းချောင်မှာ လုံးဝဥဿုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ကုန်းစွန်းဒူ (Gongsun Du)က မန်ချူးရီးယားတောင်တောင်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကာ ပြည်နယ်ထောင်သည်။
(၂၀၄)၌ သားဖြစ်သူ ကုန်းစွန်းခန် (Gongsun Kang) ဆက်ခံခဲ့သည်။
ဟန့်အာဏာစက်ခန်းခြောက်ပြီးနောက် မြောက်ပိုင်နယ်စပ်တွင် ရွှန်းနူလက်ကျန်နေထိုင်သူများနှင့် ရှင်းပေးများကတောက်ကဆများဖြစ်ခဲ့သည်။
. (၂၀၄)တွင် ဂိုဂူယော( ကိုရီးယား)ကို ကုန်းစွန်းခန် ကကျူးကျော်၍ လက်အောက်ခံနယ်မြေဖြစ်စေခဲ့သည်။
(၂၀၉)၌ ဂိုဂူယောကိုထပ်မံကျူးကျော်၍ မြို့တော်သိမ်းပိုက်ကာ အညံ့ခံစေခဲ့သည်။
ဂိုဂူယော၏ မြို့တော်ကို အရှေ့စွန်ပိုင်းသို့ အတင်းအကျပ်ရွှေ့စေသည်။
လျှံခရိုင်(present-day Gansu) တွင် (၁၈၄)၌ သူပုန်ထခဲ့သည်။
အနောက်ဘက်ပိုင်း ယိကျိုးတွင် နယ်စားမှာ လျှိုယန်ဖြစ်ပြီး (၁၈၈)ကတည်းက အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၎င်းကို သား လျှို့ကျန်းမှဆက်ခံသည်။
. လျှို့ကျန်းပိုင်နက်၏ မြောက်ဘက်ကား ကျန်းလူ(ကောင်းကင်ဘုံမှခန့်အပ်သော ခေါင်းဆောင်)သည် ဘာသာရေးဆန်သော (ကောင်းကင်ဘုံ အစိုးရ) အစိုးရကို ဟန့်ကျုံးလက်အောက်ခံနယ်၌ ဦးဆောင်အုပ်ချုပ်သည်။
လျှိုပြောင်း (Liu Biao) က ကျိကျိုး (ကျိခရိုင်) နယ်စားဖြစ်၍ စွန်းချွမ်မှာ ယန့်ဇီမြစ်အောက်ပိုင်းကို ပိုင်စိုးထားခဲ့သည်။
ရွှီကျိုး နှင့် ယန်ကျိုး (၁၉၄)တွင် ချောင်းချောင်မှာ ရွှီကျိုးနယ်စား ဟောင်ချန်းနှင့် စစ်ဖြစ်သည်။
အကြောင်းကား ဟောင်ချန်းအမှုထမ်း ကျန်းကိုင်က ချောင်းချောင်ဖခင် ချောင်းစုန့်ကိုလုပ်ကြံခဲ့သည်။
သောင်ချန်းသည် လျှိုပေ့၊ကုန်းစွန်းဇန်တို့ဆီမှ ထောက်ပံ့မှုရရှိသော်လည်း ချောင်းချောင်မှာ အင်အားအဆမတန်များပြားနေခဲ့သည်။
လွီပုသည် သူ့မျက်ကွယ်၌ ယန်ကျိုးကိုရကြောင်းသိသည်။
ထို့ကြောင့် တပ်ဆုတ်၍ လောလောဆယ်အတွင်း ဟောင်ချန်းနှင့် ရန်အကြွေးကိုခေတ္တအောင့်အီးထားခဲ့သည်။
ဟောင်ချန်းလည်းထိုနှစ်တွင်ပင် သေဆုံး၍ သူ့ခရိုင်အား လျှိုပေ့နှင့်လွှဲထားခဲ့သည်။
နောက်တစ်နှစ် (၁၉၅)၌ ချောင်းချောင်မှာ လွီပုကို ယန်ကျိုးမှ တိုက်ထုတ်နိုင်၍ လွီပု ရွှီကျိုးကိုထွက်ပြေး၏။
လျှိုပေ့ကလက်ခံခဲ့ပြီး သံသယများစွာဖြင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း လွီပုကသစ္စာဖောက်၍ ရွှီကျိုးကို သိမ်းယူကာ ယွမ်ရှူး၏ လက်ကျန်တပ်နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ပြန်သည်။
လျှိုပေ့မှာ ကွမ်းရီ (Guan Yu)၊ ကျန်းဖေး(Zhang Fei)တို့နှင့်အတူ ချောင်းချောင်ဆီသို့ခိုလှုံသည်။
ထို့နောက် လွီပုကိုတိုက်ရန်စီစဉ်ကြပြီး ချောင်းချောင်၊ လျှိုပေ့ ၏တပ်များဖြင့် ရွှီကျိုးကျူးကျော်၏။
လွီပုအား သူ့တပ်မှစွန့်ခွာပြီး ယွမ်ရှူးတပ်မှာလည်း စစ်ကူရောက်မလာခဲ့ပေ။
လွီပုကို ၎င်းလက်အောက်ငယ်သားဖြစ်သော Song Xian (宋憲) and Wei Xu (魏續)က ကြိုးဖြင့်ချည်နှောင်၍ ချောင်းချောင်အမိန့်ဖြင့် သေဒဏ်စီရင်ခဲ့သည်။
​ ဟွေ့မြစ် (၁၉၃)တွင် တောင်ဘက်ပိုင်းသို့ တိုက်ထုတ်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ယွမ်ရှူးသည် မြို့တော်ကို ရှိုချွန်း (Shouchun) သို့ရွှေ့ကာ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသောနယ်မြေများ (ဟွေ့မြစ်မြောက်ပိုင်း) ကိုပြန်လည်ရယူရန်အားထုတ်သည်။
(၁၉၇)၌ ယွမ်ရှူးက မိမိဖာသာ ဧကရာဇ်အဖြစ်ကြေညာပြီး ကိုယ်တိုင်မင်းဆက်ထောင်ခဲ့၏။
ဤမင်းဆက်ထောင်ခြင်းကိစ္စသည် ၎င်း၏မဟာအမှားကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ရပြီး သူ့ကို စွန့်ခွာလုနီးဖြစ်ခဲ့ကြသော လက်အောက်ကအမှုထမ်းများအပါအဝင် မြောက်မြားစွာသော စစ်ခေါင်းဆောင်များ၏ အမျက်ဒေါသကို ဖိတ်ခေါ်သလိုဖြစ်ခဲ့သည်။
၎င်း၏ နောက်လိုက်များ၊မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သူ့ကို နောက်ဆုံးစွန့်ခွာထားရစ်ခဲ့ကြပြီး (၁၉၉)တွင် သေဆုံးသည်။
. ဧကရာဇ် ရှန်း၏ ကံကြမ္မာ ဩဂုတ်လ (၁၉၅)၌ ဧကရာဇ် ရှန်းသည် ချန်အန်းက အာဏာရှင် လီကျူး (Li Jue)လက်အောက်မှ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော အရှေ့တလွှားတစ်နှစ်ကြာအောင် ခရီးနှင်ရရင်း ထောက်ခံသူရှာဖွေခဲ့ရပေသည်။
(၁၉၆)တွင် ချန်အန်းစစ်သူကြီးများထံမှ အောင်မြင်စွာ ထွက်ပြေးနိုင်ခဲ့ပြီး ချောင်းချောင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်ရောက်ရှိ၍ ထိန်းချုပ်ခံခဲ့ရသည်။
နန်းတော်ကို ဟီနန်ပြည် ဇူချန်းတွင် (Xuchang)တည်ထောင်၍ စင်စစ်အာဏာလက်ဝယ်ရှိသူမှာ ချောင်းချောင်ပင်ဖြစ်သည်။
နန်းတွင်းဓလေ့ထုံးများကို လိုက်နာကာ ဟန့်အင်ပါယာ၏ သစ္စာရှိအမတ်ကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ပြသခဲ့သည်။
ထိုခေတ်အချိန်က သေးငယ်သော အစုကို အားကြီးသောအစုကဝါးမျိုဖျက်ဆီးသော အခါလည်းဖြစ်သဖြင့် ချောင်းချောင်သည် ၎င်း၏ အတိုင်ပင်ခံအမတ်ကြီး ရွှင်ယိ (Xun Yu)၏ အကြံပေးချက်များအတိုင်း အင်ပါယာဘုရင်ကို ထောက်ပံ့၏။
ထိုအချက်သည် ချောင်းချောင်အား ဟန်အင်ပါယာပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန်အလို့ငှာ တစ်ခြားသော စစ်ခေါင်းဆောင်များအပေါ် တရားဝင်အခွင့်အာဏာရှိမည်ပြီး အတင်းအကျပ်လိုက်နာစေနိုင်သည်ဟု ရွှင်ယိကအကြံပေးခဲ့သည်။
မြောက်ပိုင်းလွင်ပြင် ချောင်းဝေပြည်ထောင်၏ ရှေ့ပြေးနမိတ် နယ်မြေပိုင်နက်အုပ်ချုပ်မှုရရှိနေသော ချောင်းချောင်မှာ (၁၈၉)တွင် စစ်တပ်ထောင်ခဲ့ကာ သေနကဗျူဟာကျကျ ခြေလှမ်းများနှင့် တိုက်ပွဲများမှတဆင့် ယန်ကျိုးကိုရခဲ့ကာ ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေးတပ်များကိုလည်း အနိုင်ပိုင်းနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျန်းမြောင်(Zhang Miao)၊ချန်ကုန်း(Chen Gong)တို့၏ တပ်အကူအညီများရရှိပြီး ၎င်း၏ပထမဆုံးအနေဖြင့် ကြီးမားသောတပ်အင်အားကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့၏။
၎င်း၏ဆက်လက်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ခေါင်းပေါင်ဝါတပ်အင်အား သုံးသိန်းနီးပါးကို ၎င်းတပ်အင်အားတွင်ဖြည့်တင်းနိုင်ယုံသာမက ချင်ကျိုးအရှေ့ဘက်နယ်ရှိ မျိုးနွယ်စုတပ်အတော်များများလည်းရရှိခဲ့သည်။
(၁၉၂)မှစ၍ စစ်တပ်ရိက္ခာကိုဖြည့်တင်းရန် တပ်အခြေပြုစိုက်ပျိုးရေးနယ်မြေများကို ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့၏။
ဤစနစ်သည် အငှားစိုက်ပျိုးသူ သာမန်ပြည်သူများအပေါ် အခွန်အတုပ်များသော်လည်း ထိုလယ်သမားများမှာ ဤကဲ့သို့ ခေတ်မကောင်းသောအခါမျိုးတွင် နယ်မြေတည်ငြိမ်မှု၊ စစ်အင်အားကောင်းကောင်းဖြင့် စောင့်ရှောက်မှုပေးနိုင်၍ အလုပ်လုပ်ရသည်မှာ ကျေနပ်သည်ထက်ပင်ပိုခဲ့လေသည်။
ဤအချက်ကား နောင်တွင် အောင်မြင်မှုကိုပေးစွမ်းသော ချောင်းချောင်၏ ဒုတိယ မူဝါဒပင်ဖြစ်သည်ဟု ပြောစမှတ်ပြုကြ၏။
(၂၀၀)တွင် ချောင်းချောင်အားလုပ်ကြံရန် ဧကရာဇ်ရှန်း၏တိတ်တဆိတ်အမိန့်တော်ကို ဒုံးချံ(Dong Cheng)ရရှိ၍ လျှိုပေ့နှင့်ပေါင်းကြံခဲ့ရာ မကြာမီ ချောင်းချောင်သိသွားပြီး ဒုံးချံနှင့် ပူးပေါင်းသူအချို့သေခဲ့၏။
လျှိုပေ့မှာ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး မြောက်ပိုင်းက ယွမ်ရှောင်ထံ ခိုဝင်ခဲ့ရသည်။
နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ၊ ယခင်က ခေါင်းပေါင်းဝါသူပုန်များဦးဆောင် တော်လှန်မှုအပါအဝင် အနီးနားခရိုင်နယ်မြေများအခြေကျစေရန်ပြုလုပ်ပြီးနောက် ချောင်းချောင်၏ ပစ်မှတ်ကား ယွမ်ရှောင်းဆီသို့ရောက်လာ၏။
ယွမ်ရှောင်းမှာလည်း သူ့၏ မြောက်ပိုင်းပြိုင်ဖက် ကုန်းစွန်းဇန်ကို ထိုနှစ်တွင်ပင် ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ယွမ်ရှောင်းသည် မျိုးရိုးအရသော်လည်းကောင်း စစ်တပ်အင်အားသော်လည်းကောင်း ချောင်းချောင်ထက် အဆများစွာသာလွန်ကာ မြစ်ဝါမြစ်မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် စခန်းချနေခဲ့သည်။
(၂၀၀)ခု နွေတွင် လပေါင်းများစွာပြင်ဆင်ပြီးနောက် ချောင်းချောင်နှင့် ယွမ်ရှောင်းစစ်တပ်ကြီးနှစ်ခုသည် ဂွမ်ဒူးတိုက်ပွဲ၌ရင်ဆိုင်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။
ချောင်းချောင်တပ်မှာ ယွမ်ရှောင်းတပ်ထက် အဆများစွာသေးငယ်သည်။
ယွမ်ရှောင်း၏ ရိက္ခာများကို အလစ်တိုက်ခိုက်ခံရမှုများကြောင့် ယွမ်ရှောင်းတပ်မှာ မြောက်ဘက်သို့ထွက်ပြေးဆုတ်စဉ် ဖရိုဖရဲပြိုလဲခဲ့ရသည်။
ယွမ်ရှောင်းသေဆုံးပြီးနောက် ၎င်းသားများကြား သွေးကွဲခဲ့၍ ထိုအချက်ကို အခွင့်ကောင်းယူကာ ချောင်းချောင်မြောက်ပိုင်းသို့ချီတက်သည်။
(၂၀၄)၌ ယဲ့တိုက်ပွဲအပြီး ယဲ့မြို့ကိုရသည်။
(၂၀၇)အကုန်တွင် နယ်စပ်အလွန် ဝူဟွမ်လူမျိုးများအပေါ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ဝံပုလွေဖြူတောင်တိုက်ပွဲတွင် စစ်အဆုံးသတ်ခဲ့၏ ချောင်းချောင်သည် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းအကုန်ကို ပိုင်စိုးနိုင်ခဲ့လေပြီ။
. ယခုဆိုလျှင် ယွမ်ရှောင်း၏နယ်မြေများအပါအဝင် တရုတ်ပြည်ကြီး၏ အဓိကနယ်မြေကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ရာ တစ်နိုင်ငံလုံး၏ လူဦးရေတစ်ဝက်မှာ ချောင်းချောင်၏ နယ်မြေတွင်တည်ရှိသည်။
ယန်ဇီမြစ်တောင်ပိုင်း (၁၉၃)တွင် ဟွမ်ကျူးသည် လျှိုပြောင်း၏ တပ်ကိုဦးဆောင်၍ စွန်းကျန့် (ယွမ်ရှူး၏ လက်အောက်က စစ်သူကြီး) ကိုတိုက်ပွဲတွင် သတ်နိုင်ခဲ့သည်။
. ယွမ်ရှူးအောက်၌ အသက်(၁၈)နှစ်သာရှိသေးသော သားဖြစ်သူ စွန်းစ (Sun Ce) ဝင်၍အမှုထမ်းသည်။
. သူ့ဖခင်ကိုင်တွယ်ခဲ့သော တပ်တချို့ကို ကွပ်ကဲစေသည်။
တောင်ပိုင်းတွင် Liu Yao, Wang Lang, နှင့် Yan Baihu တို့အပါအဝင် ယန်ကျိုးခရိုင်၏ တပ်ခေါင်းဆောင်တချို့ကို နိုင်ခဲ့ကာ (၁၉၈)၌ စွန်းစ(၂၃နှစ်) သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဧကရာဇ်ကြေညာလိုက်သော ယွမ်ရှူးထံမှ ခွဲထွက်လာပြီး ဒန်ယန်း၊ဝူ၊ခွေ့ကျီးစသော (Danyang, Wu, and Kuaiji) အုပ်ချုပ် ခံနယ်မြေများအပေါ် ချုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့၏။
တစ်ဖက်တွင် အနောက်ဘက်သို့ တိုက်ပွဲများစွာဆင်နွှဲပြီး နယ်မြေတို့ချဲ့နိင်ခဲ့၏။
(၂၀၀)ခန့်တွင် ယွီကျန်း(Yuzhang) နယ်နှင့် လွိကျင့်(Lujiang) ကိုအောင်နိုင်ပြီးနောက်တွင် ယခင်ဝူဒေသက ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသော ပြိင်ဘက်၏ အစေခံများကတိတ်တဆိတ် လုပ်ကြံခဲ့သည်။
. ညီဖြစ်သူ စွန်းချွမ် (Sun Quan) (၁၈နှစ်) မှဆက်ခံကာ ၎င်း၏အာဏာကို လျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်သည်။
(၂၀၃)တွင် အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်နယ်ချဲ့သည်။
ဟွမ်ကျူးကို နိုင်ခဲ့၏။
ယခုဆို စွန်းချွမ်သည် ယန်ဆီမြစ်တောင်ပိုင်းပိုင်နက်နယ်မြေများကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ယန်ဆီမြစ်ကျောတွင် ရေတပ်လည်း အထိုက်အလျောက်ကောင်းစွာတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့၏။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ များမကြာမီ ချောင်းချောင်၏ မဟာတပ်အင်အားကြီး၏ခြိမ်းခြောက်မှုခံခဲ့ရပေသည်။
ကျင့်ကျိုး (ကျင့်ခရိုင်) ဟန့်အစိုးရကို ဒုံးဂျိုကိုင်တွယ်စဉ် လျှိုပြောင်းကို ကျင့်ကျိုးနယ်စားခန့်၍ ထိုဒေသမြို့တော် ရှန်းယန် (Xiangyang)၏ ဝန်းကျင်ဒေသ၊ဟန်မြစ် နှင့် ယန်ဆီမြစ်တောင်ပိုင်းထိ ပိုင်နက်နယ်မြေရှိသည်။
၎င်းအရှေ့ခြမ်းတွင် စွန်းချွမ်၏ နယ်မြေရှိသည်။
အေဒီ(၂၀၀) ချောင်းချောင် ယွမ်ရှောင်းတို့ ဂွမ်ဒူးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေစဉ် လျှိုပေ့တပ်အင်အားမှာ ချောင်းချောင်ဖြိုလဲခဲ့ပြီးသောကြောင့် လျှိုပေ့မှာ လျှိုပြောင်းဆီထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့ရ၏။
. ဤသို့ပြေးလွှားခိုလှုံရစဉ် ၎င်းလက်အောက်ငယ်သားများကို သူနှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်လာနိုင်ပြီး လျှိုပြောင်း၏ ငယ်သားများနှင့်ပါမိတ်ဆွေဖွဲ့နိင်ခဲ့၏။
ထိုစဉ်အတောအတွင်း၌ပင် ကျူးကော့လျှံကို(Zhuge Liang)တွေ့ခွင့်ကြုံခဲ့ရသည်။
(၂၀၈)ဆောင်းဦးဝယ် လျှိုပြောင်းဆုံပါး၍ ၎င်းနေရာကို နိုင်ငံရေးအရှုပ်အထွေးများကြောင့် သာကြီး လျှို့ချီ(Luo Qi)ဆက်ခံရမည့်အစား လျှိုချုံ(Luo Cong)နေရာရသည်။
ချောင်းချောင်တောင်ပိုင်းသို့ဆင်းတိုက်ရာ ကျင့်ကျိုးအညံ့ခံဖို့ လျှိုပေ့မှာအဓိက အတိုက်အခံဖြစ်လာသော်လည်း လျှိုချုံမှာ ၎င်းလူများအကြံပေးချက်အတိုင်း ချောင်းချောင်ကို အညံ့ခံလေသည်။
ချောင်းချောင်သည် ထိုခရိုင်အား ထိန်းချုပ်၍ လျှိုပြောင်း၏ ရုံးတော်မှ ပညာရှင်၊အရာရှိများဖြင့် ထိုဒေသအစိုးရဖွဲ့စည်းစေသည်။
ထိုတောအတွင်း လျှို့ချီမှာ လျှိုပေ့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ချောင်းချောင်ကို တွန်းလှန်ခုခံရန် ယန်ဆီမြစ်တွင် ကာကွယ်ရေးအစီအမံများတည်ဆောက်သည်။
သို့သော်ချောင်းချောင်လက်တွင်းတွင် ရှုံးပြန်သည်။
. ပြီးနောက် တပ်ဆုတ်ကာ စွန်းချွမ်၏ အကူအညီရရှိရန်ကြိုးစား၍ ကွမ်းရီ(Guan Yu) (လျှိုပေ့၏ တပ်မှူးကြီး) သည်ဟန်မြစ်မှ ကျင့်ခရိုင်ရေတပ်အများစုကို ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့၏။
ချောင်းချောင်ရေတပ်မှာ ယန်ဆီမြစ် ကျင့်လင်း( Jiangling) တွင် အခြေစိုက်၏။
ချောင်းချောင်မှာ ယခုဆိုလျှင် စွန်းချွမ်ဆီတို့ တပ်အင်အားများနှင့် ထိုးစစ်ဆင်ပေတော့မည်။
အညံ့ခံရန် စွန်းချွမ်ဆီသို့ သံတမံစေလွှတ်ခဲ့သည်။
. ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ ချောင်းချောင်သည် (၂၀၈) ၌တစ်နိုင်ငံလုံးကိုစုစည်းရန်မျှော်မှန်းချက်ဖြင့် စစ်တပ်ကြီးနှင့်အတူ တောင်ပိုင်းသို့ စုန်ဆင်းလာခဲ့သည်။
လျှိုပြောင်း၏ သားလျှို့ချုံကား ကျင့်ကျိုးကို အညံခံခဲ့ပြီး ချောင်းချောင်သည်ကား ကြီးမားသောရေတပ်ကြီးကို ကျန်းလင်တွင် အခြေချထား၏။
စွန်းစကို ဆက်ခံသူ စွန်းချွမ်မှာဆက်လက်ခုခံခဲ့သည်။
အကြံပေး လူစူးက လျှိုပေ့နှင့် ခိုင်မာသောမဟာမိတ်ဖွဲ့သည်။
လျှိုပေ့ကိုယ်တိုင်မှာ မြောက်ပိုင်းဘက်မှမကြာသေးမီကမှ ခိုလှုံလာသူဖြစ်သည်။
ကျိုးယွီ(Zhou Yu)ကို စွန်းချွမ်၏ ရေတပ်ကို အုပ်ချုပ်စေ၍ စွန်းမိသားစုကို သစ္စာရှိစွာထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဝါရင့်စစ်သူကြီး ချမ်းဖူ(Cheng Pu)ကိုလည်း အတူထမ်းဆောင်ကူညီစေသည်။
စွန်းချွမ် လျှိုပေ့တို့၏ ရေတပ်အင်အား ငါးသောင်းခန့်နှင့်ချောင်းချောင်ရေတပ် နှစ်သိန်းတို့ ထိုနှစ်ဆောင်းရာသီ၌ ကျောက်ဆောင်နီတွင် တွေ့ဆုံရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။
ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ ( Battle of Red Cliffs) ဟုလူသိများ၏။
အစောပိုင်းအပြန်အလှည်တိုက်ခိုက်မှု အပြီး၌ ချောင်းချောင်၏ ရေတပ်ကို မီးမြှိုက်သည့်စီစဉ်မှုဖြင့်တိုက်ခိုက်ကြခြင်းသည် ချောင်းချောင်ကို သေချာပေါက်အရှုံးကြီးရှုံးစေခဲ့ယုံသာမက မြောက်ဘက်သို့ပါကစဉ့်ကလျှားတပ်ဆုတ်ထွက်ပြေးသွားနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ကမ်းပါးနီမဟာမိတ်အောင်ပွဲသည် လျှိုပေ့ရော စွန်းချွမ်ကိုပါ ဆက်လက်အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့စေကာ ရှူပြည်ထောင်၊ဝူပြည်ထောင်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်လည်းဖြစ်သည်။
ဟန်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှစ်များ (၂၀၉)တွင် ကျိုးယွီသည် ကျန်းလင်ကို သိမ်းယူနိုင်၍ ယန်ဆီမြစ်ပေါ် တောင်ဘက်ပိုင်း၏ ထိန်းချုပ်မှုလုံးဝဥသုံရရှိခဲ့သည်။
ဤအတောအတွင်း လျှိုပေ့နှင့် ပင်တိုင်အကြံပေး ကျူးကော့လျှံတို့ ရှန်းမြစ်ဝှမ်းက ဒေသများကိုသိမ်းယူနိုင်ပြီး ကျင့်ကျိုး၏ တောင်ဘက် ပိုင်နက်နယ်မြေများအပေါ်လည်း အပြည့်ဝထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့၏။
. (၂၁၀)တွင်ကျိုးယွီသေဆုံးပြီးနောက် စွန်းချွမ်မှာ ကျန်းလင်တဝိုက်နယ်ပယ်များအပေါ်ကောင်းစွာအခွင့်အာဏာမတည်ဆောက်နိုင်တော့ပေ။
သို့အတွက်ကြောင့် ၎င်း၏ထိုနယ်မြေများမှာ လျှိုပေ့လက်တွင်းသို့ ထိုးဆင်းခဲ့ရလေသည်။
နှစ်(၂၁၁) ချောင်းချောင် ဝေတောင်ကြားမှ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းတစ်ခုကိုအနိုင်ယူနိုင်ရာ ဟွေးရင်းတိုက်ပွဲပြီးဆုံးခဲ့သည်။
(၂၁၁)တွင်ပင် လျှိုကျန်း (Liu Zhang) မှ လျှိုပေ့ကို ယီကျိုး (Yi Province) သို့လာရောက်၍ ဟန်ကျုံးမှ(Hanzhong) ကျန်းလူ၏ မြောက်ဘက်က ခြိမ်းချောက်သည့်အန္တရာယ်ကိုကူညီကာကွယ်ပေးရန်ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
. လျှိုပေ့သည် ကျန်းလူရုံးတော်မှ လူအတော်များများနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ထိုသူများမှာ ယီနယ်စားလျှိုကျန်းကို အစားထိုးချင်ကြသူများလည်းဖြစ်သည်။
လျှိုပေ့ရောက်ပြီး တစ်နှစ်အကြာ လျှိုကျန်းနှင့်သဘောမတိုက်ဆိုင်ကာ သူနှင့်ဆန့်ကျင်လာခဲ့၏။
(၂၁၄)တွင်တော့ လျှိုကျန်းအရှုံးပေးသဖြင့် ယီနယ်မှာ လျှိုပေ့အပိုင်ဖြစ်ခဲ့တော့သည်။
၎င်း၏အစိုးရကို ချန်ဒူး(Chengdu)၌ အခြေစိုက်ခဲ့သည်။
(၂၁၅)၌ ဟန်ကျုံးကိုတိုက်ခိုက်ရာ ကျန်းလူအရှုံးပေးသောကြောင့် ချောင်းချောင် ဟန်ကျုံးကိုပိုင်သည်။
. ချန်အန်းမြို့မှ ချင်းလင်တောင်ကြားဖြတ်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ ဟန်ကျုံးကို ဝင်တိုက်ခဲ့ရာတွင် တောင်ဘက်ကပ်နေသော လျှိုပေ့နယ်မြေများအတွက်ခြိမ်းချောက်ဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ချောင်းချောင်သည် ရုပ်သေးရုပ်ဖြစ်နေရှာသော ဧကရာဇ်ဘုရင် ရှန်း အောက်တွင် ဘွဲ့တံဆိပ်များ၊ အာဏာစက်များထုနဲ့ထေးရရှိလာခဲ့ပြီး (၂၀၈) တွင်အမတ်ချုပ်ကြီး (သို့) နန်းရင်းဝန်(Chancellor ) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
(၂၁၄) ၌ ဝေနယ်စားမင်းကြီး (Duke of Wei) (Duke - တိုင်းပြည်တွင်အမြင့်ဆုံးအဆင့်တစ်ဆင့်)ဘွဲ့ခံပြီး (၂၁၇)၌ တစ်ဆင့်တိုးကာ ဝေပြည်ထောင်ဘုရင်ဘွဲ့ခံသည် (King of Wei). ( Emperor ရှိနေသမျှ ချောင်းချောင်မှာ ဧကရာဇ်အဖြစ်ခံယူလျှင် သူ့အတွက်ထိခိုက်ဖွယ်ဖြစ်နိုင်သဖြင့် Emperor ဟုသုံးနှုံးခြင်းမပြု King ဟူသော စကားလုံးသာသုံးဆွဲခဲ့သည်။
) ဤသို့ဘုရင်ဘွဲ့ခံသည်ကို လက်ခံအသိအမှတ်ပြုရန် စွန်းချွမ်ကိုတိုက်တွန်းသည်။
လက်တွေ့၌ကား မည်သည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုမျှမရခဲ့ချေ။
ကျန်းလူထံမှ လျှိုပေ့က (၂၁၄)တွင် ယီကျိုးကိုရပြီးသည့်အချိန်၌ ဟွေ့မြစ်နှင့် ယန်ဆီမြစ်ကြားရှိနယ်မြေ၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် စွန်းချွမ်သည် ချောင်းချောင်းနှင့်ပူးပေါင်းပြီးသားဖြစ်လေသည်။
စွန်းချွမ်၏အာရုံမှာ ယန်ဆီမြစ်အလယ်ပိုင်းပင်။
စွန်းချွမ်နှင့် ချောင်းချောင်မှာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်၏ အနေအထားကိုဖြိုကျဖျက်ကြရာတွင်လည်း အကျိုးမထူးပါ။
ချောင်းချောင်လက်အောက်က အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိလျှိုဖူသည် Hefei and Shouchun ၌ စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ပတ်သတ်၍ ဟွေ့မြစ်အနီးတွင် ချောင်းချောင်နယ်မြေကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်ခံတပ်ချထား၏။
စွန်းချွမ်မှာ ၎င်း၏ယခင်က အင်အားသိပ်မရှိလှသော မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် လျှိုပေ့ကား အနောက်ဘက်ဒေသတလျှောက်တွင် ပိုင်နက်နယ်မြေအများအပြားရရှိသွားခြင်းကို နာကြည်းနေခဲ့ကာ ရှန်းမြစ်ဝှမ်းဒေသအများစုကို သူ့အားပေးရန်တောင်းဆိုခဲ့၏။
(၂၁၅)ခုတွင် ၎င်း၏အရာရှိ လွီမောင်း( Lü Meng)ကို လွှတ်၍ ကျင့်ကျိုး၏ တောင်ဘက်ဒေသများကို သိမ်းယူရန်လွှတ်ခဲ့ရာ ကွမ်းရီကတန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်အကုန်လောက်တွင် လျှိုပေ့နှင့် စွန်းချွမ်တို့သည် ရှန်းမြစ်အား ၎င်းတို့ပိုင်နက်နယ်မြေ၏နယ်နိမိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်ရန် သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။
တောင်ဘက်အရပ်သို့ စွန်းချွမ်သည် ဟီချင်၊လူရွှန်း (He Qin, Lu Xun)နှင့် အခြားသူများကိုလွှတ်ကာ ၎င်းနယ်နိမိတ်ချဲ့ထွင်သည်။
ယခုခေတ်အနေဖြင့်ဆိုလျှင် ကျို့ကျန်းနှင့် ဖူးကျန့်ခရိုင် (Zhejiang and Fujian) တို့ဖြစ်ကြသည်။
(၂၁၉)တွင် လျှိုပေ့သည် ချောင်းချောင်ကိုခစားသော စစ်သူကြီး ရှားဟူယွမ်ကို သုတ်သင်နိုင်ရာ ဟန်ကျုံးကို ရသည်။
ထိုနေရာသို့ ချောင်းချောင်အနေဖြင့်တပ်ကူများစေလွှတ်သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပါ။
လျှိုပေ့သည် မြောက်အရပ်ဆီက ချောင်းချောင်ကိုကောင်းစွာ ဆန့်ကျင်နိုင်ခဲ့ပြီး သူ့ပိုင်နက်နယ်ပယ်ကို ခိုင်မာစေခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဟန့်ကျုံးဘုရင်(King of Hanzhong) ဘွဲ့ခံသည်။
( ဧကရာဇ်မဟုတ်သည်ကို သတိပြုပါ)။
အရှေ့ခြမ်းတွင် စွန်းချွမ်မှာ ဟိုင်ဖေး(Hefei) ကို ချောင်းချောင်လက်မှ ရှိရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ကျင့်ဒေသအတွက် လူစူးကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ခန့်အပ်ခဲ့စဉ် ဝူ၏မူဝါဒမှာ ချောင်းချောင်းအန္တရာယ်အတွက် လျှိုပေ့နှင့် အစဉ်သဖြင့်ပူးပေါင်းရန်ဖြစ်သည်။
သို့သော် လူစူး(၂၁၇) ၌သေဆုံးပြီး လွီမောင်းလက်ထက်တွင် ထိုမူပြောင်းခဲ့၏။
(၂၁၉)ကွမ်းရီ သည် ကျင့်လင်းမှနေ၍ ဖန်မြို့သို့ ဟန်မြစ်အတိုင်းဆန်တက်ကာ တိုက်ခဲ့သော်လည်း မရရှိပေ။
. ထိုဆောင်းဦးဝယ် လူမောင်းက ကျင့်လင်းသို့ ယန်ဆီမြစ်ကိုဆန်တက်၍ ရုတ်တရက်တိုက်ခဲ့သည်။
ရလည်းရခဲ့၏။
.ကွမ်းရီမှာ သူ့လူများအညံ့ခံကုန်ပြီဖြစ်ရာ ၎င်းအခြေနေကိုဆက်လက်မထိန်းနိုင်ခဲ့သောကြောင့် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး စွန်းချွမ်အမိန့်ဖြင့် သေဒဏ်စီရင်ခြင်းခံခဲ့ရလေတော့သည်။
ယန်ဆီတောင်ကြားဒေသအရှေ့ပိုင်းကို စွန်းချွမ်သိမ်းယူနိုင်ကာ ချောင်းချောင်မှာ ဟန်တောင်ကြားကိုပြန်လည်ရရှိသည်။
ပြည်ထောင် သုံးခုပေါ်ထွက်လာခြင်း သက္ကရာဇ်(၂၂၀)တွင် ချောင်းချောင်ကွယ်လွန်၍ သားဖြစ်သူ ချောင်းပီ ( Cao Pi) ဆက်ခံသည်။
ဒီဇင်ဘာ ၁၁ တွင် ဟန်ဧကရာဇ်ဘုရင် ရှန်းအား နန်းဆင်းခိုင်းကာ ကောင်းကင်ဘုံအလိုကျအခွင့်အာဏာ ပိုင်ဆိုင်သည်ဟုကြေညာမောင်းခတ်ရင်း ဝေပြည်ထောင်၏ ဧကရာဇ်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်သည်။
(တရုတ်ပြည်တွင် ဘုရင် သို့ ဧကရာဇ်များသည် တိုင်းပြည်ကိုအုပ်ချုပ်ရန် အခွင့်အာဏာကို ကောင်းကင်ဘုံ၏ ပေးသနားသော ဆုလဒ်အနေဖြင့် ရှေးရိုးစဉ်ဆက်လက်ခံကြသော နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေးအယူအဆတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘုရင်ကို ကောင်းကင်ဘုံ၏ သားတော်ဟု (Son of Heaven)တင်စားကြသည်။
) လျှိုပေ့သည်လည်း ၁၅ရက် မေလ ၂၂၁ခုတွင် ဟန်(ရှူဟန်) ဧကရာဇ်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့၏။
စွန်းချွမ်မှာ သူ၏ တရားဝင်ပိုင်နက်နယ်မြေများကို ဝေပြည်ထောင်၏ နယ်ပယ်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုသဖြင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် သူ့အား ဝူဘုရင်( King of Wu)ခံစေသည်။
ထိုခေတ်၏ နိုင်ငံရေးအခြေနေများမှာ ရှုပ်ထွေးလှသဖြင့် သုံးဖက်စလုံး တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ချိန်ခွင်လျှာညှိကြသည်။
ပိုင်နက်နယ်မြေကို ဝေပြည်ထောင်၏နယ်ပယ်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုသည် ဆိုရာ၌ နိုင်ငံရေးပရိယာယ် ကစားခြင်းဖြစ်သည် သို့ ဖြစ်နိုင်သည်)။
အေဒီ (၂၂၁)အကုန်တွင် ရှူ မှာကျင့်ကျိုးကို ဝူကလုယူမှု၊ကွမ်းရီသေဆုံးရမှုကိုတုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ဝူကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သည်။
(၂၂၂)နွေဦးတွင် လျှိုပေ့ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ရှူ၏ကျူးကျော်ရန်ကို ခုခံရန် လူရွှန်းကို တာဝန်ယူစေသည်။
လူရွှန်းသည် ၎င်းလက်အောက်က အရာရှိများအကြံပေးချက်ကို ဆန့်ကျင်၍ လျှိုပေ့ ယန်ဆီတောင်ကြားအောက်ဘက် ယန်ဆီတလျှောက် ရောက်လာသည်အထိစောင့်ဆိုင်းနေပေသည်။
နောက်ဆုံး အေဒီ (၂၂၂)၌ လျှိုပေ့၏ ဖြန့်ကျက်ကင်းစခန်းချထားသောတပ်၏ ဘေးတောင်ပံကို မီးဖြင့်ထိုးစစ်ဆင်မှုများပြုခဲ့ရာ ရှူစစ်တပ်မှာ ကစဉ့်ကလျှားဖြစ်ပြီး လျှိုပေ့တပ်ဆုတ်ခဲ့ရ၏။
တပ်ဆုတ်သောနေရာကား ဘိုင်းဒိချန်(Baidi) ခေါ် ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်၍ ယနေ့ခေတ်တွင် ဖုန့်ကျယ်(Fengjie)ဟုခေါ်တွင်သောနေရာဖြစ်၏။
. ထို့နောက် (၂၂၂)တွင် စွန်းချွမ်သည် ၎င်း၏နယ်မြေများ ဝေနှင့်သက်ဆိုင်သည်ဟု ယခင်ကအသိမှတ်ပြုမှုကို စွန့်ပယ်၍ လွတ်လပ်သောဝူပြည်ထောင်ဖြစ်သည်ကို ကြေညာသည်။
. (၂၂၃)ခုတွင် လျှိုပေ့ ဘိုင်းဒိခံတပ်မြို့တွင် ကံကုန်သည်။
. ကျူးကော့လျှံသည် လျှိုပေ့သားဖြစ်သူ( အသက် ၁၇)အတွက် အုပ်ထိန်းသူအဖြစ်လည်းကောင်း ရှူအစိုးရကို စီမံသူအဖြစ်လည်းကောင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
. ယခင်ကကဲ့သို့ ရှူ ဝူ ဆက်ဆံရေးကိုပြန်လည်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲရေးခရီးဆက်ခဲ့သည်ကား (၂၂၃)ဆောင်းရာသီပင်ဖြစ်၏။
. (၂၂၉) ဂျွန် ၂၃ ၌ စွန်းချွမ် ဝူပြည်ထောင်ဧကရာဇ်ဘွဲ့ခံသည်။
. ရှူသည် ဟန်မြစ်အထက်ပိုင်းနှင့် ယန်ဆီတောင်ကြားဒေသအနောက်ဘက် ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ချင်းလင်တောင်တန်းသည် ရှူ နှင့် ဝေကို နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားထား၏။
. ဝေသည် ဝေတောင်ကြားဒေသနှင့် ဟွေ့မြစ်တောင်ကြားဒေသကိုစိုးမိုးထားကာ ထိုနေရာများ၌ရှိသော Shouchun နှင့် Hefeiတွင် စိုက်ပျိုးရေးတပ်ချကာ ဟွေ့နယ်မြေကို ကာကွယ်ထားသည်။
Shouchun နှင့် Hefeiကို ဝူမှ ဝင်၍ ခဏခဏတိုက်ခိုက်မှုများသည် သဲထဲရေသွန်ဖြစ်ဖြစ်ရရှာသည်။
ထို့ကြောင့်ပင် ဝေ၏ ဟွေ့ပိုင်နက်မှာ ယခင်အတိုင်းခိုင်မာမြဲပင်။
ဝူသည်လည်း ယန်ဆီတောင်ကြားဒေသတစ်ခုလုံးကို ချုပ်ကိုင်ထားရာ ဟွေ့ နှင့် ယန်ဆီအကြားသည် လူသူကင်းမဲ့ခြောက်ခန်းသော ကျပ်တည်းကုန်းသဖွယ်ဖြစ်နေပေသည်။
ဝေ နှင့် ဝူ ၏ စဉ်ဆက်မပြတ်သော ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာသည် ဟန်တောင်ကြားဒေသအောက်ပိုင်းဖြစ်လာခဲ့ပေတော့သည်။
သုံးပြည်ထောင် ရှူ ရှူဟန်နှင့်ဝူပြည်ထောင်များကြားဖြစ်ပွားသော ယိလင်တိုက်ပွဲပြမြေပုံ။
ဖခင်ဖြစ်သူ ရှုံးနိမ့် သေဆုံးပြီးနောက် (၂၂၃)တွင် လျှို့ရှန်း ထီးနန်းဆက်ခံသည်။
(၂၂၄)မှ (၂၂၅)အထိ ကျူးကော့လျှံ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းစစ်ဆင်ရေးတွင် ယူနန်ပြည်နယ် ဒီရန့်ချီရေကန် ( ကွင်းမင်(သို့) ကူမင်းရေကန်) ထိ တောင်ပိုင်းနယ်မြေများကို အောင်နိုင်သည်။
(၂၂၇)ရောက်သောအခါ ရှူ၏အဓိကစစ်တပ်များကို ဟန်ကျုံးမြို့သို့ ပြောင်းစေကာ ဝေကိုတိုက်ရန် အနောက်မြောက်အရပ်တွင်စစ်မျက်နှာဖွင့်သည်။
ကျူးကော့လျှံသည် ကျောက်ယွင်အား (Zhao Yun) ဂျီတောင်ကြား(Ji) မှ ဟန်ပြတိုက်ရန်အမိန့်ပေးကာ သူကိုယ်တိုင်ကမူ ချီ(Qi)တောင်တန်းဆီသို့ ပင်မစစ်တပ်ကို ဦးဆောင်လာသည်။
ရှေ့ဦးတပ်မှ မာဆူး(Ma Su) မှာ နည်းဗျူဟာကြောင့် ကျဲတင်း(Jieting) တွင် အရှုံးနှင့်ရင်ဆိုင်ရကာ တပ်ဆုတ်ရသည်။
နောက်ထပ်ခြောက်နှစ်အတွင်း ကျူးကော့လျှံမှာ ဝေကိုတိုက်ရန် အကြိမ်အတော်လေး ကြိုးပမ်းခဲ့၏။
သို့ရာတွင် ရိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာများကြောင့် အောင်မြင်မှုနှင့် ဝေးကွာရ၏။
(၂၃၄)အရောက် သူ့၏ အကြီးမားဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ်မြောက် မြောက်အရပ်သို့စစ်ဆင်ရေး ထွက်ခဲ့သည်။
ဝေ့မြစ်တောင်ပိုင်း ဝူကျန်းလွင်ပြင်ထိရောက်၏။
သို့သော် ထိုနှစ်တွင်ပင် ကျူးကော့လျှံစစ်ခရီးလမ်း၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သောကြောင့် ရှူစစ်တပ်မှာ တပ်ပြန်ခေါက်ရတော့သည်။
ဝေတပ်မှ နောက်ကလိုက်လံတိုက်သည်။
စစ်မာယီ (Sima Yi)သည် ကျူးကော့လျှံလွန်လေပြီဟုကောက်ချက်ချ၍ တိုက်ရန်အမိန့်ပေး၏။
ရှူမှ ချက်ချင်းဆိုသလိုပြန်ခုခံတိုက်၏။
စစ်မာယီကို ဒုတိယအကြိမ်တွေဝေသွားစေပြီး ရှူစစ်တပ်မှာ အောင်မြင်စွာတပ်ဆုတ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ဝူ thumb|ကျူးကော့လျှံ၏ တောင်ပိုင်းစစ်ဆင်ရေး တရုတ်လူမျိုးများက စုပေါင်းခြုံငုံခေါ်ကြသော ရှန်းရွဲ့ဟူသော အရှေ့တောင်ပိုင်း၏ မူလနေထိုင်သူများ ဆီသို့ စွန်းချွမ်၏ အာရုံရောက်ကာ ထိုသူပုန်မျိုးနွယ်များအေပါ် အကြိမ်ကြိမ်လည်း အောင်မြင်မှုများရှိခဲ့သည်။
ထိုနှစ်၌ ကျူးကော့ကေး (ကျူးကော့လျှံ၏ အကို) ကား ဒန်ယန်းနယ်၏ သုံးနှစ်ကြာထိုးစစ်ကို အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ရှန်းယွဲ့ဦးရေ (၁၀၀,၀၀၀) ခန့်အရှုံးပေခဲ့ကာ ၎င်းတို့ထဲမှ (၄၀,၀၀၀) ကို ဝူစစ်တပ်၏ အရံတပ်ဖွဲ့တွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်စေသည်။
ထိုစဉ်အတွင်း ရှူမှာလည်း တောင်ပိုင်းမှဒေသခံတိုင်းရင်းသားတို့၏ ပြဿနာပေါင်းများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
အနောက်တောင်ပိုင်းမှ နန်းမန်ဟုခေါ်တွင်သောလူမျိုးစု ထကြွပြီး ယီကျိုးတွင် မြို့များသိမ်း၊လုယက်မှုများကို ပြုခဲ့ကြ၏။
ကျူးကော့လျှံသည် တောင်ပိုင်းတည်ငြိမ်ရေးကိုအလေးထားသိမြင်သဖြင့် နန်းမန်မျိုးနွယ်များဆီသို့ စစ်ကြောင်း သုံးကြောင်းဖြင့် တိုက်ရန်အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ကျူးကော့လျှံသည် ထိုမျိုးနွယါခေါင်းဆောင် မန့်ဟွော့ (Meng Huo) ကိုအကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရလေသည်။
နောက်ဆုံး၌ မန့်ဟွော့အညံ့ခံသည်။
မျိုးနွယ်စုတစ်ဦးအား ရှူမြို့တော် ချန်ဒူးတွင် ရုံးထိုင်စေ၍ နန်းမန်တို့သည် ၎င်းတို့တပ်ရင်းကို ရှူတပ်နှင့်အတူ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
ကျူးကော့လျှံ၏ ချောင်းဝေပြည်ထောင်အပ​ေါ်ဆင်နွှဲသော ပထမ၊ဒုတိယအြကိမ် မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးခရီးစဉ် ကျူးကော့လျှံ၏ ချောင်းဝေပြည်ထောင်အပ​ေါ်ဆင်နွှဲသော တတိယအြကိမ် မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးခရီးစဉ် ကျူးကော့လျှံ၏ ချောင်းဝေပြည်ထောင်အပ​ေါ်ဆင်နွှဲသော စတ္ထုထ၊ပဉ္စမအကြိမ် မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးခရီးစဉ် ကျူးကော့လျှံ၏ မြောက်ပိုင်းထိုးစစ်များအတောအတွင်း ဝူပြည်ထောင်မှာ မြောက်ဘက်မှ ကျူးကျော်ရန်စမှုများကို အဆက်မပြတ်ခံခဲ့ရလေသည်။
ဟိုင်းဖေးမြို့ ဒေသတဝိုက်သည် ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲပြီးကတည်းက ခါးသီးဖွယ်ရာစစ်တလင်းပြင်နှင့် ဝေပြည်၏ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရလေသည်။
စစ်ရေးစစ်ရာများမှာ ပြင်းထန်လွန်းလှသဖြင့် ထိုဒေသ၌နေထိုင်သူအများအပြား ပြောင်းရွှေ့ရကာ ယန်ဆီမြစ်တောင်ပိုင်းသို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ကျူးကော့လျှံသေဆုံးပြီးနောက် ဟွေ့မြစ်တောင်ပိုင်းဒေသ သို့တိုက်ခိုက်မှု အားကောင်းလာခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဝေမှာ ဝူတည်ဆောက်ထားသော ရူရှူးခံတပ်အပါအဝင် မြစ်ကြောင်းကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို ထိုးဖောက်နိုင်ခြင်းမရှိပါ။
စွန်းချွမ်၏ ကြာမြင့်စွာ စိုးစံနိုင်မှုကို တောင်ပိုင်းနယ်မြေ၏ ပြည့်စုံကုန်လုံသော အနေထားအဖြစ်ယူဆကြသည်။
မြောက်ပိုင်းမှ ပြောင်းရွှေ့လာသူများနှင့် ရှန်းယွဲ့လူမျိုးများ အခြေကျနေထိုင်မှုများက ဟန်ကျိုးပင်လယ်ကွေ့မှ ကွေ့ကျင်းဒေသနှင့် ယန်ဆီမြစ်အောက်ပိုင်းနေရာတလျှောက် အတွက် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် လူ့စွမ်းအားများတိုးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။
မြစ်ကြောင်းပို့ဆောင်သွားလာရေးမှာ Zhedong နှင့် Jiangnanတူးမြောင်းများတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့မှုနှင့်အတူ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ရှူနှင့်ကုန်သွယ်ရေးတိုးတက်လာသည်။
ရှူဒေသမှ ဝါဂွမ်းများ အများအပြားဝင်လာသည်။
စဉ့်ထည်နှင့် သတ္တုလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့၏။
ထိုင်ဝမ်ကျွန်း နှင့်မန်ချူးရီးယားသို့ ပင်လယ်ခရီးစဉ်များပြေးဆွဲခဲ့ကြသည်။
တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ဝူကုန်သည်များသည် လင်းယီ (ဗိယက်နမ်တောင်ပိုင်း)နှင့် ဖူနမ်တိုင်းပြည် (Funan Kingdom) ထိရောက်ခဲ့ကြသည်။
စီးပွားရေးအခြေအနေကောင်းလာသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာများလည်း အဆင့်မြင့်လာသည်။
ယန်ဆီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် ပထမဆုံးဗုဒ္ဓဘာသာလွှမ်းမိုးမှုများ လျို့ယန်မြို့တော်မှ တောင်ပိုင်းအထိရောက်ရှိလာခဲ့၏။
အရှေ့ဝူခေတ်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသမိုင်း၏ ပုံသွင်းတည်ဆောက်ကာလလည်းဖြစ်သည်။
ကျောင်းကျိုးနယ် (Jiaozhou)အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရှိဆီး (Shi Xie)မှာ ဗီယက်နမ်ကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးစစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် နှစ်(၄၀) ကျော်အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းများတွင် ဗိယက်နမ်ဧကရာဇ်များမှ အာခံခဲ့ကြ၏။
Taylor, Keith Weller (1 April 1991). "The Birth of Vietnam". University of California Press – via Google Books. ရှိဆီးမှာ အရှေ့ဝူကို သစ္စာခံသူဖြစ်၏။
မူလက အရှေ့ဝူ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ကျေနပ်ကြသောကြောင့် အရှေ့ဝူကို ထောင်ထားသော ရှိဟွေး၏ပုန်ကန်မှုကို ဆန့်ကျင်၍ ဝူအတွက်တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ဝူစစ်သူကြီး လွီတိုက်က ရှိဟွေးကိုသစ္စာဖောက်ကာ ရှိတစ်မိသားစုလုံးကို သတ်ပစ်ခဲ့သောကြောင့် ဗီယက်နမ်များ စိတ်အနှောက်အယှက် တော်ကြီးဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
(၂၈၄)ရောက်လျှင် ကျောင်းကျိ နှင့် ကျို့ကျန်းနယ်မှ သူများပုန်ကန်ကြသောအခါ အရှေ့ဝူမှ လုယင်ကိုလွှတ်သည်။
၎င်းက ခြောက်လိုက် နှစ်သိမ့်လိုက်ဖြင့် စစ်ပြေစေရန်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် Jiuzhenက Lady Triệu၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ပုန်ကန်သူများ ပြန်လည်အုပ်စုဖွဲ့မိရာ ကျောင်းကျိတွင် ချီတက်၍ ပုန်ကန်ကြပြန်သည်။
Lady Triệu ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ Lê Dynasty၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ သူမ၏ ရင်အစုံသည် ရှည်လျှား၍ ပခုံးထိရောက်သည်ဟုဆိုသည်။
စစ်ပွဲ လအတော်ကြာဆင်နွှဲပြီးနောက် စစ်ရှုံးကာ ကိုယ်ကိုယ်သတ်သေခဲ့သည်။
ဝေ (၂၂၆)တွင် ချောင်းပီ (Cao Pi) အသက်(၄၀)၌ ဆုံးပါး၍ သားကြီးဖြစ်သူ ချောင်းရွေ (Cao Rui) အသက်(၂၂) က ဆက်ခံသည်။
အမတ် ချန်းချွင် (Chen Qun) စစ်သူကြီးများဖြစ်သည့် ချောင်းကျန်း (Cao Zhen)၊ ချောင်းရှိုး (Cao Xiu)၊ စစ်မာယီ( Sima Yi)တို့ကို ဘုရင့်ကိုယ်စားအုပ်ချုပ်သူအဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း လက်တွေ့အားဖြင့်မူ ခန့်ပင်ခန့်သော်လည်း ချောင်းရွေမှာ အစိုးရအဖွဲ့ကို စီမံနိုင်သည်။
. အစောပိုင်းသုံးဦးသေဆုံးသွားပြီးနောက် စစ်မာယီတစ်ဦးတည်းသာ အမတ်ကြီးအနေဖြင့်လည်းကောင်း စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်ရာထူးအနေနှင့်လည်းကောင်း ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
(၂၂၆)တွင်ပင် စစ်မာယီ ဝူမှ ရှန်းယန်သို့တိုက်သည့်စစ်ကို အောင်မြင်စွာခုခံနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုစစ်ပွဲမှာ စစ်မာယီ၏ ပထမဆုံး စစ်တပ်ကို ကွပ်ကဲရသည့် အကြိမ်လည်းဖြစ်သည်။
. (၂၂၇)၌ စစ်မာယီအား ချန်အန်းမြို့တွင် ရာထူးတစ်ခုပေးသည်။
ထိုနေရာတွင် ဟန်မြစ်တလျှောက် စစ်ရေးစစ်ရာများကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်ခဲ့သည်။
(၂၃၈)ရောက်လျှင် စစ်မာယီကို မန်ချူးရီယားက ကုန်းစွန်းယွမ်အပေါ်ဆင်နွှဲသော စစ်ဆင်ရေးတွင် တပ်ကိုကြီးကြပ်စေကာ စစ်မာယီသည် ရှန်းပင်းမြို့ကိုသိမ်းယူနိုင်၍ ထိုအစိုးရကိုလည်း သုတ်သင်နိုင်ခဲ့၏။
(၂၂၄-၂၂၅)အကြား စစ်သူကြီး ကွမ့်ချိုးကျန် (Guanqui Jian) ကိုစေလွှတ်၍ ဂိုဂူယောကို ကျူးကျော်စေသည်။
ဂိုဂူယော အကြီးအကျယ်ပျက်စီးသည်။
ဝေ၏ အရှေ့မြောက်နယ်စပ်သည်ကား ယခုဆိုလျှင် မည်သည့်ခြိမ်းချောက်မှုမျိုးမဆို မှုရန်မလိုတော့ချေ။