kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အာသဝက္ခယဉာဏ်တော်။
နတ်မျက်စိဖြင့် တူသော ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဉာဏ်တော်။
ဗုဒ္ဓဓမ္မကျမ်းစာ (ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ပါ၁၅၇၊ ဠ၃၄၄) ပညာရခြင်း၏ အကြောင်း၈ပါး ပညာတိုးပွားရခြင်း၏ အကြောင်းတရား ရှစ်ပါး။
ဝယ ပရိဏာမ ယသ ပရိဏာမ ပရိပုစ္ဆ တိတ္ထဝါသ ယောနိသော မနသိကာရ သာကစ္ဆ သိနေဟူပသေဝန ပတိရူပ ဒေသာဝါသအရွယ်ကို ငဲ့သဖြင့် ရ၏။
အခြံအရံကို ငဲ့သဖြင့် ရ၏။
မေးမြန်းခြင်းဖြင့် ရ၏။
ကြာမြင့်စွာ နေရခြင်းဖြင့် ရ၏။
ဝေဖန်ကြံဆခြင်းဖြင့် ရ၏။
ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်းဖြင့် ရ၏။
ချစ်သူကို ပေါင်းသင်းခြင်းဖြင့် ရ၏။
လျောက်ပတ်သော အရပ်၌ နေရခြင်းဖြင့် ရ၏။
ပညာရှိ လက္ခဏ ၃ပါး သုစိန္တိတ စိန္တီ သုဘာသိတ ဘာသီ သုကတ၊ ကမ္မ၊ ကာရီ ကောင်းသော အကြံကိုသာ ကြံစည်ခြင်း။
ကောင်းသော စကားကိုသာ ပြောဆိုခြင်း။
အပြစ်မရှိကောင်းသော အလုပ်ကိုသာ ပြုလုပ်လေ့ရှိခြင်း။
ဗုဒ္ဓဓမ္မကျမ်းစာ (ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်၊ ပါ၃၆၁ ဠ၊ ဒု၊ ၂၄၃။
နေတ္တိ၊ ပါ၁၄၈၊ ဠ၂၅၆) ပညာရှိတို့ နစ်မြုပ်ကြောင်းမျိုး၃ပါး မိုက်သော တပည့်ကို ပညာသင်ကြား လက်သုံးထားခြင်း။
အကျင့်ယုတ်သော မိန်းမနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း။
မသူတော်နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း။
ပညာရှိမည်ကြောင်း ၄ပါး ဓာတ်တို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ခြင်း။
အာယတနတို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ခြင်း။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ခြင်း။
အရာဟုတ်သည် အရာမဟုတ်သည် (ဌာနဌာန) တို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်ခြင်း။
ကိုးကား အနာဂတ်သားငယ်သမီးငယ်များအတွက်ဗုဒ္ဓဓမ္မယဉ်ကျေးမှုသိစေလိုသောရည်ရွက်ဖြစ်ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။
ဟစ်ဘစ်စကီး (Hibisceae) သည် ပန်းပွင့်သောအပင်ဖြစ်သော မဲလို (mallow) မိသားစုဖြစ်သည့် မာလဗေးစီ (Malvaceae) မျိုးရင်း (family)ဝင် မာလဗွိုက်ဒီး (Malvoideae) မျိုးရင်းသေး (subfamily)မှ မျိုးဇာတ် (tribe)တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မျိုးစုများ ဤမျိုးဇာတ်အောက်တွင် အောက်ပါမျိုးစုများ ပါဝင်သည်။
Abelmoschus Medik. Anotea (DC.) Kunth Cenocentrum Gagnep. Decaschistia Wight & Arn. Dicellostyles Benth. Fioria Mattei Helicteropsis Hochr. Hibiscadelphus Rock Hibiscus L. Humbertianthus Hochr. Humbertiella Hochr. Julostylis Thwaites Kosteletzkya C.Presl Kydia Roxb. Macrostelia Hochr. Malachra L. Malvaviscus Fabr. Megistostegium Hochr. Nayariophyton T.K.Paul Papuodendron C.T.White Pavonia Cav. Peltaea (C.Presl) Standl. Perrierophytum Hochr. Phragmocarpidium Krapov. Radyera Bullock Rojasimalva Fryxell Senra Cav. Symphyochlamys Gürke Talipariti Fryxell Urena L. Wercklea Pittier & Standl. ကိုးကား ကဏ္ဍ:အပင်များ။
alt=ပုန်းတလုတ်ရေကန်|thumb|ပုန်းတလုတ်ရေကန် ပင်းတယမြို့ ရှေးသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပုန်းတလုတ်ကန် သမိုင်း ပုန်းတလုတ်ရေကန်ကတော့ ရွှေဥမင်လိုဏ်ဂူနဲ့ အနီးနားမှာတည်ရှိပြီး ပင်းတယမြို့လည်မှာတည်ရှိပါတယ်။
ကန်ရေပြင်က အစိမ်းရာင်သန်းနေပြီး ၈၁ ဒဿမ ၁၂ ဧက ကျယ်ဝန်းပါတယ်။
ပင်းတယမြို့ ရှေးသမိုင်းကြောင်း ကုမ္မာဘယ၊ ရှင်မိယာ ပင်းတယ သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် တစ်ခါက ဗာရာပြည်ကြီးမှာ ဗာရာမင်းကြီးစိုးစံစဉ် မင်းကြီးမှာ လွန်စွာရုပ်ဆင်းအင်္ဂါ ချောမောလှပသော ကုမ္မာဘယမင်းသား သားတော်တစ်ပါး ရှိပါတယ်။
(ဗာရာပြည်ကြီးသည် ညောင်ရွှေမြို့ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်) ကုမ္မာဘယမင်းသားသည် မင်းသားတို့ တတ်အပ်သော ဓားခုတ်၊ လှံထိုး၊ ဆင်စီး၊ မြင်းစီးတို့ကို တတ်မြောက်လေ၏။
အထူးသဖြင့် လေး၊ မြားအတတ်တွင် တစ်ဖက်ကမ်း ခတ်တတ်မြောက်တဲ့အတွက် ပျိုတိုင်းကြိုက်တဲ့ နှင်းဆီခိုင် ဖြစ်နေပါတယ်။
အဲဒီသားတော်ကို အချိန်မလွန်ခင် အိမ်ထောင်ပြုဖို့ သုံးကြိမ်တိုင် နားချသော်လည်း စိတ်မဝင်စားတာကြောင့် သားတော်ဖြစ်သူလည်း ဖခင်ဖြစ်သူ သုံးကြိမ်မြောက် မပြောခင်မှာ သထုံပြည့်ရှင်မင်းကြီး၏ သမီးတော်ဖြစ်သူကို သွားရောက် ကြည့်ရှုနိုင်ရန်အတွက် သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။
သထုံပြည့်ရှင်မင်းကြီးထံ အရောက်မှာ အမှုတော်ထမ်းဖို့ တောင်းပန်ပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် မင်းကြီးက ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါ ပြည့်စုံတဲ့ မင်းသားဖြစ်သူကို ရိပ်မိပြီး အမှန်အတိုင်း လျှောက်တင်စေကာ သမီးတော်နဲ့ ထိမ်းမြား လက်ထပ်စေပါတယ်။
အချိန်ကာလကြာလာတော့ သထုံမင်းသမီး နဲ့ သားတော်တစ်ပါး ရရှိချိန်မှာ ကုမ္မာဘယမင်းသား နေပြည်တော်ကို လွမ်းတဲ့အတွက် အိမ်ပြန်ဖို့ရာ မင်းသမီးထံ ခွင့်ပန်ပြီး ပြန်လာခဲ့တယ်။
လမ်းခုလတ်မှာ နဂါးပတ်တောင်ကို ရောက်ပြီး တောင်ပေါ်မှာ အကျင့်သီလပြည့်စုံတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါး သီတင်းသုံးကာ နဂါးတစ်ကောင်ကလည်း မည်သူ့မှ မကြောက်ဘဲ ရဲဝံ့စွာနေနေပါတယ်။
အဲ့ဒီတုန်းက ဒီဒေသဟာ တောအလွန်ခေါင်ပြီး သားရဲတိရစ္ဆာန်တွေဟာရေရှားတဲ့ဒေသဖြစ်တဲ့အတွက် သေကြေပျက်စီးနေတာကို နဂါးပတ်တောင်ကနဂါးမင်းကမကြည့်ရက်လို့ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာရေကို သူရဲ့ခံတွင်းထဲငုံပြီး အခုလက်ရှိပုန်းတလုတ်ရေကန်မှာသွန်ချခဲ့ပြီး သတ္တဝါတွေရေကန်ကို မဖျက်စီးအောင် အဓိဌာန်ပြုခဲ့ပါသတဲ့။
ငါသည်ဤပုန်းတလုတ်ရေကန်အားသတ္တဝါအများ၏ ချမ်းသာစွာနေထိုင်ရေးအတွက် အလွန်ဝေးကွာလှသောအရပ်ဒေသမှ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာရေကို ငါ၏နှုတ်တော်ဖြင့်သယ်ဆောင်၍ ရေကန်အဖြစ်ဖန်ဆင်းပေးခဲ့သည်။
ဤမှန်သောသစ္စာစကားကြောင့် ဤကန်၌ငါးဖမ်းခြင်း၊လှေလှော်ခြင်း၊ ဖောင်စီးခြင်း၊ တံတားထိုးခြင်းပြုလုပ်ပါက ရေများခမ်းခြောက်ပါစေသတည်းလို့အဓိဌာန်ပြုခဲ့တဲ့ကန်ဖြစ်လို့ ရေကန်၏အမည်အပြည့်အစုံမှာ နာဂဓိဌာန်ပုန်းတလုတ်ဟုခေါ်တွင်ကြ၏။
အနားကဂဠုန်ကလည်း နဂါးကို မြင်ပြီး သုတ်ချီပြေးပေမယ့် သုတ်မရတာကြောင့် လူယောင်ဆောင်ပြီး ရှင်ရသေ့ထံ ချဉ်းကပ်ပြီး အကြောင်းစုံ မေးမြန်းရာမှာ “ဒီနဂါးဟာ ပတ္တမြားမျက်ရှင် ငုံထားတဲ့အတွက် ဦးခေါင်းကဖြစ်စေ၊ ခါးကဖြစ်စေ၊ သယ်ယူ၍ မရချေ။
အကယ်၍ ဂဠုန်ဟာ အမြီးပိုင်းကနေ သယ်ဆောင် သုတ်ချီမယ်ဆိုရင် ပတ္တမြားမျက်ရှင် ထွက်ကျမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဉာဏ်နည်းသော ဂဠုန်များ မသိနိုင်ကုန်”လို့ ပြောတာ သိလိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ဂဠုန်လည်း ရှင်ရသေ့ ပြောတဲ့အတိုင်း နဂါးကို သုတ်ချီပြေးချိန်မှ မင်းသားကို တွေ့မြင်တဲ့နဂါးဟာ “ကယ်တော်မူပါ၊ အသက်ဘေးက ကယ်တင်ရင် ကျေးဇူးဆပ်ပါမည်”ဟု ငိုယိုတောင်းပန်တဲ့အတွက် လေးတော်နှင့် ခွင်းတဲ့အတွက် ကောင်းကင်မှ ပြုတ်ကျပါတယ်။
လေးဒဏ်ရာထိသော ဂဠုန်ဟာ သေအံ့ဆဲဆဲ “ငါနဂါးကို စားရခါနီးအချိန်တွင် သင့်လက်ချက်ကြောင့် သေရတော့မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် နောင်ဘဝမှာ ကြီးစွာသော ခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် သင့်လမ်းကြောင်းမှာ ပိတ်ပြီး ရန်မူနိုင်ပါစေ”ဟု ကျိန်ဆိုပြီး သေပါတယ်။
နဂါးကလည်း မင်းသားထံ ချဉ်းကပ်ပြီး အသင်မင်းသား လိုအပ်ချိန်မှာ မြေကြီးကို သုံးချက်ပုတ်၍ ခေါ်လိုက်ပါက အမြန်ချက်ချင်း ကျွန်ုပ်ရောက်လာပြီး ကျေးဇူးဆပ်ပါမည်ဟု ပြောပြီး နေရပ်ပြန်သွားပါတယ်။
ဂဠုန် သည် ဒီဘဝမှ သေဆုံးပြီး အနောက်ဘက်တောင်ကြော အောက်ခြေရှိ တောင်ကမ်းပါးယံတွင် ဥမင်သုံးခုတို့တွင် အလယ်ဥမင်၌ ကြီးမားစွာသော ပင့်ကူကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။
အဆိုပါ ဥမင်သုံးခုတို့မှာ ပင်းတယလိုဏ်ဂူတော်တို့ပင် ဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ ဥမင်သုံးခု၏ တောင်ခြေရင်းတွင် နတ်သမီးတို့ ရေကစားပျော်မြူးလေ့ရှိသော ရေကန်ကြီး (ပုန်းတလုတ်) တည်ရှိပါတယ်။
ထိုရေကန်ကြီးမှာ ငွေတောင်ပြည်ကို အစိုးရသော နတ်မင်းကြီး၏ သမီးတော် ခုနစ်ဖော်တို့ ရေကစားလေ့ ရှိပါတယ်။
ထိုနေ့မှာ နတ်သမီးတို့ ရေကစားပျော်ပါးနေချိန် အမှောင်ရီပျိုးချိန် ရောက်လာတော့ ငွေတောင်ပြည်ကို မပြန်တတ်တော့ဘဲ အနီးအနားမှာရှိတဲ့ ဥမင်သုံးခု၏ တောင်ဘက်ဆုံး ဥမင်ထဲမှာ တစ်ညတာ အိပ်စက် အနားယူကြပါတယ်။
အလယ်ဂူမှာ နေထိုင်တဲ့ ပင့်ကူကြီးဟာ နတ်သမီးများရဲ့ စကားပြောဆိုသံများကြားရပြီး လျင်မြန်စွာဖြင့် ဂူပေါက်ဝကို ရောက်ရှိလာပြီးတော့ ကြီးမားတုတ်ခိုင်တဲ့ ပင့်ကူမျှင်များနဲ့ အထပ်ထပ်ပိတ်လိုက်ပြီး အလယ်ဂူကို ပြန်သွားပါတယ်။
နောက်တစ်နေ့ မိုးသောက်ချိန်မှာ မင်းသားလေး ရေကန်အနားသို့ ရောက်ရှိလာပြီး အသံကြားသဖြင့် အနီးအနား မော့ကြည့်ရှာဖွေရာ တောင်ကမ်းပါးယံရှိ ဂူများတွင် နတ်သမီး အော်သံများကို ကြားရပြီး သွားရောက် ကြည့်ရှုရာ ပင့်ကူမျှင်များနဲ့ ပိတ်ဆို့နေတဲ့ ဂူပေါက်ဝကို တွေ့ရပါတော့တယ်။
နတ်သမီးတွေကလည်း ကြောက်လန့်ပြီး ဂူပေါက်ဝကို ဖွင့်ပေးရန် တောင်းပန်ပြီး ကယ်တင်ပေးမည်ဆိုပါက အထွေးဆုံး နတ်သမီး ရှင်မိယာကို မင်းသားလေးအား ပေးဆပ်ပါမည်ဟု ကူညီတောင်းပန်ကြတာနဲ့ မင်းသားလေးလည်း စဉ်းစားလိုက်တယ်။
အရင်ဆုံး ဂူပေါက်ဝဖွင့်နေစဉ် ပင့်ကူလက်ချက်နဲ့ သေဆုံးနိုင်တဲ့အတွက် ပင့်ကူကို ရှာဖွေပြီး သတ်နိုင်ရန် မြောက်ဘက်မှာရှိတဲ့ အခြားဂူပေါက်များကို သွားရောက်ရှာဖွေစဉ် အလယ်ဂူမှာ ရန်သူတော် ပင့်ကူကြီးနဲ့ ထိပ်တိုက် ပက်ပင်းတွေ့ဆုံပါတော့တယ်။
ရန်သူတော် ပင့်ကူကြီးဟာ အင်မတန် ကြီးမားပြီး ကျောက်တုံး ကျောက်စိုင်များ နဲ့ ပစ်ခတ်ကာ မင်းသားလေးကို အငြိုးနဲ့စတင် တိုက်ခိုက်ပါတော့တယ်။
ပင့်ကူကြီးဟာ ကြီးမားသော ကျောက်တုံးကြီးများကို ပစ်ခွဲပြပြီး မင်းသားကို တိုက်ခိုက်ပါတယ်။
မင်းသားလေးဟာ ပါလာတဲ့ လေးကိုထုတ်ပြီး မြားနဲ့ ပစ်ခွင်းလိုက်စဉ် လျှပ်စီးရဲ့ လျင်မြန်ခြင်းမျိုးနဲ့ ပဲ့တင်ထပ်ပြီး ပင့်ကူကြီးရဲ့ နားရင်းမှာ စိုက်ဝင်ကာ မသေခင်မှာ နောင်ဘဝများမှာ ဘီလူးကြီးဘဝနဲ့ ထိုမင်းသား သွားလေရာမှာ နှိပ်စက်နိုင်သူ ဖြစ်ပါစေဆိုပြီး ကျိန်ဆို၍ ပင့်ကူကြီး သေပွဲဝင်ရှာပါတယ်။
မင်းသားလေးဟာလည်း “ပင့်ကူရပြီ။
ပင့်ကူရပြီ” ဆိုကာ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခမောင်းခတ်ကာ ကြုံးဝါးပါတော့တယ်။
အဲဒီလို မင်းသားလေးဟာ ပင့်ကူရပြီဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြုပြီး ပင့်ကူရမှ ပင်းတယဟု မြို့အမည်တွင်လာရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုရိုးရှိပါတယ်။
မင်းသားလေးဟာ နတ်သမီး ခုနစ်ဖော် တို့ကို ပြန်လည် ကယ်တင်လိုက်ချိန်မှာ နတ်သမီး ခုနစ်ဖော်ကလည်း ကတိအတိုင်း အထွေးဆုံး ရှင်မိယာကို မင်းသားလေး နှစ်သက်ပါက ယူဆောင်သွားပါဟုပြောပြီး ငွေတောင်ပြည်ကို ပြန်သွားကြပါတယ်။
မင်းသားလေး ကုမ္မာဘယနဲ့ ရှင်မိယာဟာ ကြီးစွာသော ညောင်ပင်အောက်မှာ အိပ်ရင်း ရန်သူတော် ဘီလူးကြီးဟာ လက်နက်များကြိုတင်သိမ်းဆည်းပြီး သံကွန်ချာဖြင့် အုပ်ထားလိုက်ပါတယ်။
ထိုသို့ မင်းသားလေး မှောင်မိုက်စွာ နေရသောအရပ်ကို ယခုအခါ တမဲကျေးရွာ ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တောင်ရိုးလူမျိုးများ နေထိုင်ကြကာ သီဟိုဠ်နိုင်ငံမှ ပင့်ဆောင်လာတဲ့ ပဥ္စလောဟာနဲ့ ဆင်စွယ်ယပ်တောင်ဟာ ယနေ့တိုင်ရှိနေပါတယ်။
မင်းသားလေးဟာ နဂါးမင်းထံ အကူအညီတောင်းပြီး လက်နက်များကို ပြန်လည် ယူဆောင်စေရာ နဂါးမင်းကလည်း အနားကပ်ပြောလိုက်ဘိသကဲ့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး လက်နက်များကို ပြန်လည်ရှာဖွေ ဆက်သစေပါတယ်။
မင်းသားလေးက လက်နက်များကို ဘယ်က ယူလာခဲ့သနည်းမေးရာ ထိုအရပ်ကို ပြောပြချိန် အင်မတန်ဝေးလှသဖြင့် “အလွန်ဝေးလှပါတကား”ဟု ရေရွတ်သောအရပ်ကို ယခုအခါ ပွေးလှဟု ခေါ်တွင်သော ကျေးရွာ ဖြစ်လာပါတယ်။
မင်းသားနဲ့ ဘီလူးကြီးတို့ဟာ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ကြပြီးချိန်မှာတော့ မင်းသားဟာ သေငယ်ဇောနဲ့ မျောပြီး ဘီလူးကြီးက မင်းသားလက်ချက်နဲ့ ချက်ချင်းသေဆုံးကာ ထိုနေရာမှာပင် ဥပပတ်ပဋိသန္ဓေဖြင့် ဇော်ဂျီ ဖြစ်လာတယ်။
ဇော်ဂျီဟာ မင်းသားကို တကယ်သေပြီ မှတ်ပြီး ရှင်မိယာလက်ကိုဆွဲပြီး ပင်းတယမြောက် ရေထွက်ဦးအနီးရှိ တောင်ကုန်းလေးမှာ ခေတ္တထိုင်နားကြပါတယ်။
အဲဒီနေရာမှာ ရှင်မိယာဟာ ဇော်ဂျီကို ဥပယ်တံမျဉ်ပြုပြီး သတ်ပစ်လိုက်တဲ့အတွက် ဇော်ဂျီရေထွက်နဲ့ ရှင်မိယာကုန်းအဖြစ် ယနေ့တိုင် ရှိပါတယ်။
မင်းသားလေး အလောင်းကို တွေ့ရချိန်မှာ ရှင်မိယာဟာ ငိုကြွေးတမ်းတချိန် သိကြားမင်းက မင်းသားလေးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့ပြီး ဗာရာပြည်ကြီးမှာ အိမ်ရှေ့မင်းအရာ ထီးနန်းစိုးစံပါတယ်။
ရှင်မိယာ ရောက်လာချိန်မှစပြီး တိုင်းသူပြည်သားတွေ အနာရောဂါ ကင်းဝေးတာကို မလိုလားတဲ့ သမားတော်ကြီးများက ပရောဟိတ်များနဲ့ ပူးပေါင်း၍ အကောက်ကြံပါတယ်။
ဘုရင့်ကို ကုန်းချောစကား ပြောတဲ့အတွက် မင်းသားလေးကို နယ်ခြားရှိ သူပုန်များ တိုက်ခိုက်ရန် စေလွှတ်လိုက်ချိန် ရှင်မိယာကို သတ်ပြီး လည်ချောင်းသွေးနဲ့ ယာဇ်ပူဇော်ဖို့ လုပ်တာကို နတ်မျက်စိ၊ နတ်နားတို့ဖြင့် ကြားသိရသော ရှင်မိယာဟာ ငွေတောင်ပြည်ကို ပျံတက်သွားပါတယ်။
မင်းသားလေးဟာလည်း နယ်ခြားမှာ ဘာမှမတွေ့တဲ့အတွက် ရိပ်မိပြီး ပြန်လာချိန် အကြောင်းစုံသိကာ စိတ်တော်မကွက်ဘဲ ငွေတောင်ပြည်ကို လိုက်ပါခဲ့ရာ လမ်းခုလတ်မှာ ရှင်ရသေ့နဲ့တွေ့ပြီး ရှင်မိယာ ပေးခဲ့တဲ့ လက်စွပ်ကို ရရှိပါတယ်။
ကြီးစွာသော မြစ်ကြီးကို ကူးဖြတ်ဖို့ ငှက်ဆင်ပျံများကို စီးပြီး တစ်ဖက် ငွေတောင်ပြည်ကို ရောက်ချိန် လူသူအနံ့အသက်များ ဆေးကြောရန် နတ်သမီးလေးများ နတ်ရေကန်မှာ ရေခပ်ဆင်းချိန်ဆုံပြီး မင်းသားလေး အဓိဋ္ဌာန်တာကြောင့် နောက်ဆုံး နတ်သမီးလေး ရေအိုးမပင့်နိုင်ဘဲ မင်းသားလေး ပင့်ပေးလိုက်ချိန်မှာ လက်စွပ်လေးကို ထည့်လိုက်ပါတယ်။
ရှင်မိယာ နောက်ဆုံး ရေအိုးနဲ့ ရေချိုးချိန်မှာ မင်းသားလေး ထည့်ပေးလိုက်တဲ့ လက်စွပ်နဲ့ စွပ်မိပြီး မင်းသားလေး လိုက်လာတာ သိလိုက်တဲ့အတွက် ဖခမည်းတော်မင်းကြီးထံ လျှောက်တင်လိုက်ပါတယ်။
မင်းကြီးကလည်း သမက်တော်အစွမ်းအစ သိလိုတဲ့အတွက် တင်းတိမ်အတွင်းမှာ ရှိနေတဲ့ နတ်သမီး ခုနစ်ဖော်ကို လက်ညှိုးပဲ ထုတ်ထားပြီး ရွေးစေပါတယ်။
သိကြားမင်းကတစ်ဆင့် မာတလိနတ်သား အကူအညီနဲ့ ရွှေယင်ကောင်လေးအဖြစ် မင်းသားလေးနဲ့ မင်းသမီးလေး လက်ညှိုးကို ကူးလူးပြီး ဆက်သွယ်ပြလို့ မှန်ကန်စွာ ရွေးချိန်မှာ မင်းကြီးကလည်း သမက်တော်ဟာ ဘုန်းတန်ခိုးနဲ့ ပြည့်စုံသူ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပြီး လက်ထပ်ပေးလိုက်ပါတယ်။
ကုမ္မာဘယ မင်းသားလေးနဲ့ ရှင်မိယာ တို့ဟာ ငွေတောင်ပြည်မှာ နန်းစံပြီးချိန် အကြည်အသာ ခွင့်ပန်ပြီး ဗာရာပြည်ကို ပြန်လာခဲ့ကာ နတ်ရွာစံသွားပြီဖြစ်သော အရိုက်အရာကို ဆက်ခံကာ အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်တော် မူပါတယ်တဲ့။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဂျေးဆန် ()သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီ သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်ကာ အားဂန်နော့စ်သူရဲကောင်းအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
ဖခင် အေးဆွန်သည် သက်စာလီဒေသရှိ အိုင်ယောကပ်စ်နိုင်ငံ ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
ဦးလေးဝမ်းကွဲတစ်ဦး ပီးလီယဲ့စ် က အိုယောကပ်စ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်သောအခါ ဂျေးဆန်ကို စန်းတောမျိုးနွယ် ခိုင်ရန် (Chiron) ရှိရာသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ရွှေရောင်သိုးမွှေးကို ပီးလီယဲ့စ်အတွက် အချိန်မကြာမြင့်စေဘဲ ရှာဖွေယူဆောင်ပေးပါက ၎င်းကို ထီနန်းပြန်ပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။
ထိုရှာဖွေစွန့်စားခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်လောက်သည့် တာဝန်ဖြစ်၏။
မှော်အတတ်ပညာရှင် အမျိုးသမီး မစ်ဒီးယာ၏ အကူအညီဖြင့် ရွှေရောင် သိုးမွှေးကို စွန့်စားခြင်းများစွာ လုပ်ဆောင်ပြီးနောက် ရရှိခဲ့သည်။
မစ်ဒီးယာကို လက်ထပ်ခဲ့ကာ အပြန်ခရီးစဉ်တွင် သူမက ပီးလီယဲ့စ်ကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့၏။
သို့ရာတွင် ပီလီယဲ့စ်၏ သားက ၎င်းတို့နှစ်ဦးကို မောင်းထုတ်ခဲ့၍ ကောရင့်သ် နိုင်ငံက ခရီးယွန်ဘုရင်ထံပါး၌ ခိုလှုံသည်။
ထို့နောက် ဂျေးဆန်သည် မစ်ဒီးယာကို စွန့်ခွာ၍ ခရီးယန်၏ သမီးဖြစ်သူနှင့် စေ့စပ်ခဲ့သည်။
ရင်သားသည်ပရိုင်းမိတ် နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ကိုယ်ထည်အထက် ဝမ်းဗိုက်တွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုနှစ်ခုအနက်မှတစ်ခုဖြစ်သည်။
မိန်းမများတွင် နို့စို့ကလေးများကို နို့တိုက်ကျွေးရန် နို့ကိုထုတ်လုပ်ပေးသော နို့အကျိတ်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီးနှင့်အမျိုးသားနှစ်ဦးစလုံးသည် တူညီသော သန္ဓေသားလောင်း တစ်သျှူးများမှရင်သားကို ဖွံ့ဖြိုးလာသည်။
အပျိုဖော်ဝင်ချိန်တွင် အက်စထရိုဂျင်သည် ကြီးထွားမှုဟော်မုန်းနှင့်အတူ တွဲဖက်၍ အမျိုးသမီးလူသားများတွင်ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဖြစ်စေသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် အခြားပရိုင်းမိတ်မိန်းမများတွင် ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုသည်ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှသာ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
အရေပြားအောက်ဆုံးအဆီသည် နို့သီးခေါင်းပေါ်ရှိ စီးဆင်းသော ပြွန်များ၏ကွန်ယက်ကို ဖုံးအုပ်ထားသည်။
ဤတစ်ရှူးများသည် ရင်သားအရွယ်အစားနှင့်ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဖြစ်စေသည်။
ဟော်မုန်းအချက်အလက်များကိုတုံ့ပြန်ရန် နို့ကိုထုတ်လုပ်ပြီး သိုလှောင်ထားသောအစိုင်အခဲများ သို့မဟုတ် အယ်လ်အိုလီယိုအစုအဝေးများဖြစ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် ရင်သားသည် နို့တိုက်ခြင်းနှင့်နို့တိုက်ခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည့် lobuloalveolar ရင့်ကျက်ခြင်းဖြစ်သည့် အက်စထရိုဂျင်, progesterone နှင့် prolactin အပါအဝင်ဟော်မုန်းများ၏ ရှုပ်ထွေးသောအပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုကို တုံ့ပြန်သည်။
နို့စို့ကလေးများကို အဟာရဖြည့်ဆည်းပေးသည့် သူတို့၏အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်နှင့်အတူ အမျိုးသမီးရင်သားများသည် လူမှုရေးနှင့်လိင်ဆိုင်ရာလက္ခဏာများ ရှိသည်။
ရင်သားများကို ရှေးခေတ်နှင့်ခေတ်သစ်ပန်းပု၊ အနုပညာနှင့်ဓာတ်ပုံတို့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ၏ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာဆွဲဆောင်မှုကို သိမြင်နိုင်သည်။
ယဉ်ကျေးမှုအတော်များများသည် ရင်သားများကို လိင်မှုကိစ္စနှင့်ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
ရင်သား - အထူးသဖြင့်နို့သီးခေါင်းသည် လိင်စိတ်နှိုးဆွမှု သိနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:လူသား ဖိုမလက္ခဏာ ကဏ္ဍ:နို့တိုက်ကျွေးခြင်း * ကဏ္ဍ:ခန္ဓာဗေဒ ကဏ္ဍ:လူ့ခန္ဓာကိုယ် ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရေး။
370px|ဒြပ်တို့၏ အခြေအနေလေးမျိုး. အပေါ်ဘယ်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း အခဲ၊ အရည်၊ ပလာစမာနှင့် အငွေ့တို့ကို ကိုယ်စားပြုသော ရေခဲရုပ်တု၊ ရေစက်၊ တက်စလာကွိုင်မှ လျှပ်စီးနှင့် တိမ်များအနားမှ လေထု ရူပဗေဒတွင် ရုပ်ဝတ္ထုသည် တည်ရှိနိုင်သည့် ထူးခြားသောပုံစံ ဒြပ်တို့၏ အခြေအနေလေးမျိုးထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နေ့စဉ်ဘ၀တွင် အရာဝတ္ထုဖြစ်တည်မှု လေးမျိုး(အစိုင်အခဲ၊ အရည်၊ အငွေ့နှင့်ပလာစမာ)ကိုတွေ့နိုင်သည်။
ပုံဆောင်ခဲအရည်ကဲ့သို့သော အလယ်အလတ်အဆင့်ရှိအခြေအနေများကို လူအများသိကြပြီး အချို့သောအခြေအနေများမှာ အစွန်းရောက်အခြေအနေများတွင်သာဖြစ်ပေါ်သော Bose-Einstein condensates၊ neutron-degenerate matter နှင့် quark-gluon plasma စသည်တို့သည် လွန်ကဲသော အအေး၊ လွန်ကဲသောသိပ်သည်းဆနှင့်အလွန်မြင့်မားသောစွမ်းအင် ကဲ့သို့သော အစွန်းရောက်အခြေအနေများတွင်သာတည်ရှိနိုင်သည်။
ဝတ္ထုအားလုံး၏ထူးခြားသောအခြေအနေများအတွက် အရာဝတ္ထုအခြေအနေများစာရင်းကိုကြည့်ပါ။
သမိုင်းကြောင်းအရ, ဂုဏ်သတ္တိများအတွက် အရည်အသွေးကွဲပြားခြားနားမှုအပေါ် အခြေခံပြီး လုပ်ဖြစ်သည်။
အစိုင်အခဲအခြေအနေတွင် ရှိသောအရာဝတ္ထုသည် အမှုန်များ (အက်တမ်များ၊ မော်လီကျူးများ သို့မဟုတ် အိုင်းယွန်းများ) နှင့်အတူတကွ နီးကပ်စွာ တည်ရှိပြီး ပုံသေပမာဏနှင့်ပုံသဏ္ဌာန်ကိုထိန်းသိမ်းသည်။
အရည်အခြေအနေတွင် ရှိသောအရာဝတ္ထုသည် ပုံသေသတ်မှတ်ထားသည့် ထုထည်ပမာဏကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
သို့သော် ပြောင်းလဲနိုင်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ၎င်းသည် ၎င်း၏ကွန်တိန်နာနှင့်လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြုလုပ်သည်။
၎င်း၏အမှုန် အတူတူ နီးကပ်နေဆဲပေမယ့် လွတ်လပ်စွာရွှေ့ရှားနိုင်သည်။
ဓာတ်ငွေ့အခြေအနေတွင်ရှိသည့်အရာဝတ္ထုသည် ထုထည်နှင့်ပုံသဏ္ဌာန်နှစ်မျိုးစလုံးရှိပြီး ၎င်း၏ကွန်တိန်နာနှင့်လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နှစ်မျိုးစလုံးကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေသည်။
၎င်း၏အမှုန် အတူတကွ အနီးကပ်မဟုတ်သလို တည်နေရာ၌ တည်မြဲကြသည်မဟုတ်ချေ။
ပလာစမာအခြေအနေတွင်ရှိသောအရာဝတ္ထုများသည် အသံပမာဏနှင့်ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိပြီးနယူထရွန်အက်တမ်များအပြင် သိသိသာသာ အိုင်းယွန်းနှင့်အီလက်ထရွန်များ ပါဝင်သည်။
"phase"ဟူသောဝေါဟာရကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် အခြေအနေကိုပြောရန် အသုံးပြုသည်။
သို့သော်စနစ်တစ်ခုသည် တူညီသောအခြေအနေ၏မရေမတွက်နိုင်သော အဆင့်"phase"များစွာ ပါဝင်နိုင်သည်။
ကာရက်ဂူများ သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဂူ ၆၆ ခုစုစည်းတည်ရှိနေသည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
Karad ၏ အနောက်တောင်ဘက် ၅ ကီလိုမီတာအကွာ Jakhinwadi ရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုဂူများရှိရာနေရာမှ Koyna မြစ်ကို အပေါ်စီးမှ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
ဤဂူများကို Agashiv Caves Bhairav Caves Dongrai Caves ) စသည့် ဂူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဂူများသည် Agashiv တောင်ကုန်းတွင် တည်ရှိကြပြီး အချို့ဂူများမှာမူ Jakhinwadi ပတ်လည်တွင် ဟိုတစ်စု ဒီတစ်စု တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည့် ဂူများသည် အရေးကြီးသည့် ဂူများဖြစ်သည်။
လွင်ပြင်တွင်လည်း ဂူများရှိကြသေးသည်။
ထိုအထဲမှ ဂူတစ်ခုကို Chokhamela အမည်ပေးထားသည်။
Chokhamela သည် ထိုနေရာတွင် ရှစ်နှစ်ခန့် နေထိုင်သွားခဲ့သည်။
ဂူများကို ပထမရာစုနှစ် တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ဂူများသည် ရိုးစင်းကြသည်။
ဂူ ၅ - အစောပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာသင်္ကေတများ ရှိသည် ဂူ ၃၀ - ဗုဒ္ဓဘာသာသင်္ကတများ ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ။
View of a rock cut cistern at Erravaram Buddhist ruins အာရေဗရမ်ဂူများ သည် Vishakhapatnam လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ Rajahmundryမှ ၄၅ ကီလိုမီတာအကွာ Yeluru မြစ်၏ ဘယ်ဘက်မြစ်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဂူများသည်Dhanla-dibba တောင်ပူစာကုန်းတွင် တည်ရှိကြသည်။
တူးဖော်မှုများက သမိုင်းဆိုင်ရာအထောက်အထားများသည် အေဒီ ၁၀၀ က ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ထိုနေရာသည် ဘီစီ ၁ ရာစုမှ အေဒီ ၂ ရာစု ကာလအထိ တိုးတက်စည်ပင်ခဲ့သည်။
ခေတ်ပေါ် အရာဝတ္ထုဖြတ် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းright|right|၁၉၃၃-ခုနှစ်တွင် Ernst Ruska တည်ဆောက်ခဲ့သော အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (electron microscope)သည် အလင်းဖိုတွန်များအစား အရှိန်မြှင့် အီလက်ထရွန်များကို အသုံးပြုသော အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း ဖြစ်သည်။
(အလင်းသုံးမှန်ပြောင်းတွင် ကြည့်လိုသော အရာဝတ္ထုကို အလင်းဖိုတွန်များဖြစ် ပစ်ပေါက်ပြီး၊ ပြန်ကန်လာသော အလင်းဖိုတွန်များကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ၎င်းအရာဝတ္ထု၏ ပုံရိပ်ကို သိရှိနိုင်သည်။
ထို့အတူပင် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းတွင် အရှိန်မြှင့် အီလက်ထရွန်များကို ကြည့်လိုသော အရာဝတ္ထုအပေါ် ပစ်ပေါက်ပြီး၊ ၎င်းအီလက်ထရွန်များကြောင့် အရာဝတ္ထု၏ တုံ့ပြန်အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ၎င်းအရာဝတ္ထု၏ ပုံရိပ်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို သိရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
) အီလက်ထရွန်တစ်ခု၏လှိုင်းအလျားသည် မြင်နိုင်သော အလင်းဖိုတွန်များထက် အဆ ၁၀၀၀၀၀ အထိတိုနိုင်သဖြင့် အီလက်ထရွန်အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းများသည် အလင်းဏုကြည့်မှန်ပြောင်းများထက် ပိုမိုမြင့်မားသော ပြတ်သားကြည်လင်မှုစွမ်းအား (resolution)ရှိပြီး အလင်းသုံးမှန်ပြောင်းမှ မြင်နိုင်သော အရွယ်အစားထက် ပိုသေးငယ်သည့် အရာဝတ္ထုများ၏ တည်ဆောက်ပုံကိုဖော်ပြနိုင်သည်။
ဖြန့်ကြက်ရိုက်ကူးသော အရာဝတ္ထုဖြတ် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (scanning transmission electron microscope)သည် ၅၀-ပီကိုမီတာထက်မကျော်လွန်သော ပြတ်သားကြည်လင်မှုစွမ်းအားကို အနားကွင်း ပြန့်ကျဲအီလက်ထရွန်စု ပုံရိပ်ဖော်နည်း (annular dark-field imaging mode) တွင် ရရှိနိုင်ပြီး၊ အဆပေါင်း ၁၀-သန်း အကျယ်ချဲ့နိုင်သည်။
ယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင်၊ အလင်းသုံးမှန်ပြောင်းများသည် ၂၀၀-နန်နိုမီတာခန့်အထိသာ ပြတ်သားကြည်လင်မှုစွမ်းအားရှိပြီး၊ အဆပေါင်း ၂၀၀၀ အောက်သာ အကျယ်ချဲ့နိုင်သည်။
(မှတ်ချက်၊ ၁-နန်နိုမီတာ = ၁၀၀၀-ပီကိုမီတာ။
ထိုကြောင့်၊ ၅၀-ပီကိုမီတာ x ၄၀၀၀ = ၂၀၀-နန်နိုမီတာ။
ဆိုလိုရင်းမှာ အီလက်ထရွန် မှန်ပြောင်း၏ ပြတ်သားကြည်လင်မှုစွမ်းအားသည် အလင်းသုံးမှန်ပြောင်းမှ မြင်နိုင်စွမ်းရှိသော အငယ်ဆုံး အရာဝတ္ထုထက် အဆပေါင်း ၄၀၀၀ ပိုငယ်သော အရာဝတ္ထုများကို ကြည့်ရန် အစွမ်းထက်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။
) အလင်းသုံးမှန်ပြောင်းများတွင် ဖန်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော မှန်ဘီလူးများကို သုံး၍ အလင်းဖိုတွန်များကို လိုအပ်သော နေရာများသို့ ရောက်ရှိရန် ပြုလုပ်ထားသည်။
ထို့အတူပင် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းများတွင် သံလိုက်စက်ကွင်းများကို အသုံးပြု၍ အီလက်ထရွန်များကို လိုအပ်သော နေရာများသို့ ရောက်ရှိရန် ထိန်းငြှိပေးသည်။
ဆဲလ်များ၊ ကြီးမားသောမော်လီကျူးများ၊ ဇီဝနမူနာများ (biopsy samples)၊ သတ္တုများနှင့် ကျောက်သလင်းများ (crystals) အပါအဝင် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာနှင့် အော်ဂဲနစ်မဟုတ်သောနမူနာများ၏ ပုံကြီးချဲ့မြင်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ (ultrastructure)ကို စုံစမ်းရန် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းများကို အသုံးပြုသည်။
အကြီးစား စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းကို အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှု (quality control)နှင့် ပျက်ကွက်မှုအကြောင်းရင်း စစ်ဆေးခြင်း (failure analysis)တို့တွင် မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းများသည် ပုံရိပ်များကိုဖမ်းယူရန် အထူးဒစ်ဂျစ်တယ်ကင်မရာများနှင့် ပုံရိပ်အကွက်ဖမ်းစက်များ (frame grabbers) အသုံးပြု၍ အီလက်ထရွန်မိုက်ခရိုဓာတ်ပုံများ (electron micrographs)ကို ထုတ်လုပ်သည်။
ရာဇဝင် ၁၉၂၆-ခုနှစ်တွင် Hans Busch သည် အလင်းကို မှန်ဘီလူးမှ စုစည်းပေးသကဲ့သို့နည်းတူ သံလိုက်စက်ကွင်းများကို အသုံးပြု၍ အီလက်ထရွန်များကို စုစည်းပေးနိုင်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်မှန်ဘီလူးကိုတီထွင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၁-ခုနှစ် ရူပဗေဒ နိုဘယ်ဆုရှင် Dennis Gabor ကမူ ရူပဗေဒပညာရှင် Leó Szilárd သည် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း ပြုလုပ်မှု အကြံဉာဏ်ကို မူပိုင်ခွင့်တင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၂၈-ခုနှစ်တွင် လက်တွေ့ တည်ဆောက်ရာ၌ ပါဝင်ရန်အတွက် သူ့ကို စည်းရုံးသိမ်းသွင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ရူပဗေဒပညာရှင် Ernst Ruska နှင့် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ Max Knoll တို့က ၁၉၃၁-ခုနှစ်တွင် အဆ ၄၀၀ ပုံကြီးချဲ့နိုင်သည့် ပထမဆုံးရှေ့ပြေးပုံစံ (prototype) အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။
Mathys, Daniel, Zentrum für Mikroskopie, University of Basel: Die Entwicklung der Elektronenmikroskopie vom Bild über die Analyse zum Nanolabor, p. 8 အဆိုပါမှန်ပြောင်းသည် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း၏ နိယာမများအား ပထမဆုံး လက်တွေ့ကျကျ သရုပ်ပြနိုင်ခဲ့သောမှန်ပြောင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၃၁-ခုနှစ် မေလတွင် Siemens-Schuckertwerke ကုမ္ပဏီ၏ သိပ္ပံဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး Reinhold Rudenbergသည် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းအတွက် မူပိုင်ခွင့်ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၃၂-ခုနှစ်တွင် Siemens & Halske ကုမ္ပဏီမှ Ernst Lubcke သည် Rudenberg ၏ မူပိုင်တွင်ဖော်ပြထားသော အယူအဆများကို အသုံးပြု၍ ရှေ့ပြေးပုံစံ အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို အသုံးပြုကာ အရာဝတ္ထုတို့၏ ပုံရိပ်များကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၃၃-ခုနှစ်တွင် Ernst Ruska သည် အလင်းဖိုတွန်သုံး အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းမှ ရရှိသော ပြတ်သားကြည်လင်မှုစွမ်းအား (resolution)ထက် ကျော်လွန်သော ပထမဆုံး အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။
လေးနှစ်အကြာ၊ ၁၉၃၇-ခုနှစ်တွင် Siemens ကုမ္ပဏီသည် Ernst Ruska နှင့် Bodo von Borries တို့၏ လုပ်ငန်းကို ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး၊ Ernst ၏အစ်ကိုဖြစ်သူ Helmut Ruska ကို အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း၏ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မှုများကို ရှာဖွေရန် အလုပ်ခန့်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ နမူနာများ (biological specimens)ကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရာတွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် အလေးထားခဲ့သည်။
၁၉၃၇-ခုနှစ်တွင် Manfred von Ardenne သည် ဖြန့်ကြက်ရိုက်ကူးသော အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (scanning electron microscope)ကို ရှေ့ဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
Siemens ကုမ္ပဏီသည် ပထမဆုံးသော စီးပွားဖြစ် အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းကို ၁၉၃၈- ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျာမန် တီထွင်မှုများ ကဏ္ဍ:မိုက္ကရိုစကုပ်များ။
မြစည်းခုံစေတီတော် သည် တောင်ငူမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဘုရားကို ၁၆ ရာစု (သို့) ၁၉ ရာစုတွင် တည်ခဲ့သည်။
Sein Lwin Lay, Kahtika U (1968). Mintaya Shwe Hti and Bayinnaung: Ketumadi Taungoo Yazawin (in Burmese) (2006, 2nd printing ed.). Yangon. pp. 312 ဘုရားတွင် တောင်ငူမင်းဆက်၏ ရုပ်ပုံကားပေါင်းများစွာရှိသည်။
ထို့ပြင် ထိုင်တော်မူကြေးဆင်းတုတော်တစ်ဆူလည်း ရှိသည်။
thumb|The tomb of King Mindon on the grounds of Mandalay Palace in 1903. ကုန်းဘောင်ခေတ် အုတ်ဂူများ သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ဘုရင်များ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် သင်္ချိုင်းဂူများ ကို ဆိုလိုသည်။
ထိုအုတ်ဂူများသည် မြန်မာ့တော်ဝင်နေပြည်တော်များဖြစ်ကြသည့် မန္တလေး၊ အမရပူရနှင့် အင်းဝတို့တွင် ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။
သင်္ဂြိုဟ်သည့်ဓလေ့ Tomb of King Bodawpaya in Amarapura. Tomb of Laungshe Queen. မြန်မာဘုရင်တစ်ပါး နတ်ရွာစံသည့်အခါတွင် သူ၏ထီးဖြူကို ချိုးပစ်ရပြီး ထို့နောက်တွင် ကြီးမားသည့် ဗုံနှင့်မောင်းကို နန်းတော်၏ အရှေ့ဘက်မျှော်စင်မှ တီးခတ်ရသည်။
ဤသို့ ပြုလုပ်ရခြင်းသည် ဘုရင်အပါအဝင် တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ သေဆုံးသည့်အခါ လုပ်ဆောင်ရသည့် ဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မီးသင်္ဂြိုဟ်သည့်အခါတွင်လည်း ပြာများကို ကတ္တီပါအိတ်အတွင်းသို့ထည့်ကာ မြစ်အတွင်းသို့ သွန်ပစ်ရသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ထိုဓလေ့ထုံးတမ်းကို ပထမဆုံး ချိုးဖောက်ကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း မပြုဘဲ အလောင်းကောင်ကို နဂိုအတိုင်း ယခုသူ၏ အုတ်ဂူရှိသည့်နေရာတွင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။
ဤသည်မှာလည်း သူ၏ ဆန္ဒအရ လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အုတ်ဂူများစာရင်း အမရပူရ မန္တလေး ရွှေဘို ရတနာဂီရိ ရန်ကုန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ်။
အိမ်ထောင်ပြုခြင်းအပေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင် သည် ဘာသာရေးနှင့် မပတ်သက်သည့် ကိစ္စဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
ထို့ပြင် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ဓမ္မနှင့် ဆက်စပ်သည့်အမှုဟု သတ်မှတ်ထားခြင်းလည်း မရှိပေ။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် သူတို့၏ လေးစားရသည့် အုပ်ထိန်းသူများက ထုံးတမ်းဥပဒေများနှင့်အညီ အိမ်ထောင်ပြုပေးခြင်းကို လေးစားလိုက်နာကာ ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုသည် လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲပြီးဆုံးသည့်အခါတွင် ရဟန်းများထံမှ ဆုတောင်းခံယူခြင်းကို ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။
သမိုင်း ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ဆန့်ကျင်သောစကား မည်သည့်အခါမျှ မပြောကြားခဲ့ပေ။
သို့သော်လည်း အိမ်ထောင်ပြုရာတွင် ကြုံတွေ့လာရမည့် အခက်အခဲအချို့ကိုမူ ပြောကြားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓသည် ပရဘာဝ သုတ္တန်တွင် “မိမိ၏ မယားဖြင့် တင်းတိမ်မှုမရှိဘဲ အခြားသူများ၏မယားများနှင့် ပြည့်တန်ဆာများနှင့် သွားလာခြင်းသည် ထိုသူ၏ ပျက်စီးရာပျက်စီးကြောင်း ဖြစ်သည်” ဟု ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
အမြင် ပါဠိစာပေတွင် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး နှစ်ဦးစလုံးအတွက် လိင်တူဖြစ်စေ လိင်မတူဖြစ်စေ ကာမဆက်ဆံမှုသည် အတားအဆီးများ ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
လိင်တူကာမဆက်ဆံခြင်းကို အချို့စာပေများတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန်ပင် ရှုတ်ချထားသည်။
ဤသည်ကို ဒလိုင်းလားမားက “ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အမြင်အရ အမျိုးသားအချင်းချင်းနှင့် အမျိုးသမီးအချင်းချင်း ဆက်ဆံမှုသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဆိုးသွမ်းသည့်အပြုအမူ” ဟု ပြောခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို တိုက်တွန်းမှု၊ ဟန့်တားမှု မရှိသော်လည်း လိုက်နာသင့်သည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်တွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် ခင်ပွန်း၏ ကျင့်ဝတ်များ၊ ဇနီး၏ ကျင့်ဝတ်များ စသည်တို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဒလိုင်းလားမားက အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၏ အကျိုးနှင့် ပတ်သက်၍ “အနောက်နိုင်ငံမှ လူများစွာတို့သည် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အရှုံးပေါ်နေကြသည်။