kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဧရိယာ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၁.၉၈ (၀.၇၆ စတုရန်းမိုင်) မျှသာ ရှိသော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ် လူဦးရေမှာ ၃၅,၉၈၆ ရှိသည်။
လူတစ်ဦး ပျမ်းမျှ ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၅,၁၆၃ ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတစ်ဦးချင်း စုစုပေါင်း ဝင်ငွေ အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု အများဆုံးနိုင်င့လည်း ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတစ်ဦးချင်း ပျမ်းမျှ သက်တမ်း အရှည်ဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦး၏ ပျမ်းမျှသက်တမ်းမှာ နှစ် ၉၀ မျှ ရှိသည်။
အလုပ်လက်မဲ့ ရာခိုင်နှုန်းမှာလည်း အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။
ဟာကျူလီဆိပ်ကမ်းကို တည်ဆောက်ပြီးချိန်တွင် မိုနာကို၏ စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၂.၀၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၀.၇၉ စတုရန်းမိုင်) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မြေထဲပင်လယ်တွင် မြေဖို့၍ မြေနေရာ အသစ်ကို ရယူခြင်း ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ နှင့် အကျယ်အဝန်း ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနေထိုင်သော ဗာတီကင်နန်းမြို့မှလွဲလျှင် မိုနာကိုနိုင်ငံသည် ဥရောပတိုက်ရှိ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံ တို့တွင် အငယ်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၃၆၈ ဧကမျှသာ ရှိ၍ လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂ဝ၄၄၁ (၁၉၆၁) ရှိသည်။
မိုနာကိုနိုင်ငံသည် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် အီတလီနိုင်ငံတို့ နယ်နိမိတ်ချင်းစပ်ရာ ဒေသ အနီး၌ တည်ရှိ၍ မိုနာကို နယ်စားမင်းသား တတိယရေနယာ က အုပ်ချုပ်သည်။
စီးပွားရေး မိုနာကိုနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာကျော် လောင်းတမ်းကစားဝိုင်းများ ရှိသော မွန်တီကာလိုမြို့ကြောင့် ထင်ရှားလေသည်။
နှစ်စဉ် နိုင်ငံခြားမှ ဧည့်သည့်ပေါင်းမြောက်မြားစွာ မိုနာကိုနိုင်ငံသို့ အပန်းဖြေ လာရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိကြ၏။
မိုနာကိုမှ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ နီးစ်မြို့သို့ ခေတ်မီ မော်တော်ကား လမ်းကောင်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။
မိုနာကိုနိုင်ငံတွင် ရေငန် သက်ရှိလောကနှင့်ဆိုင်သော နာမည်ကျော် ပြတိုက်ရှိ၏။
မိုနာကိုနိုင်ငံရှိ မြို့များသည် မြေထဲပင်လယ်ကို မျက်နှာမူ လျက် တောင်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် အလွန်သာယာ ပေသည်။
မြို့တော်မှာ မိုနာကိုမြို့ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၂ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်။
ကျန်မြို့နှစ်မြို့မှာ လာကွန်ဒါမင်းမြို့နှင့် မွန်တီကာလို မြို့များဖြစ်သည်။
မိုနာကို နိုင်ငံသားတို့သည် များသောအား ဖြင့် ဟိုတယ်နှင့် စားသောက်ဆိုင်တို့၌ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မိုနာကိုနိုင်ငံသည် ကစားဝိုင်းများမှ ဝင်ငွေအမြောက်အမြား ရရှိလေသည်။
နိုင်ငံသားများကိုမူ ထိုကစားဝိုင်းများ၌ ဝင်ရောက်ကစားခွင့် မပြုချေ။
သမိုင်းကြောင်း ရောမ သာသနာစောင့်နိုင်ငံကို တည်ထော်သူ ဧကရာဇ်ဘုရင် ပထမ အော့တိုသည် မိုနာကိုနိုင်ငံကို နှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်စိုးခဲ့၍ ၁၂၉၇ ခုနှစ်မှစ၍ မိုနာကိုသည် ဂျီနိုအာမင်းဆက် လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိ ခဲ့သည်။
၁၈၁၅ ခုနှစ်တွင် ဆာဒင်းနီးယားနိုင်ငံ၏ စောင့်ရှောက်ခံနယ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ စောင့်ရှောက်ခံနယ်အဖြစ် လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့သည်။
ယခုအခါ မိုနာကိုနိုင်ငံကို ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ နယ်စား မင်းသားက အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်း က ဂျာမန်စစ်တပ်များသည် မိုနာကိုနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြ သည်။
မင်းသား ဒုတိယလူဝီသည် မိုနာကိုနိုင်ငံကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်သည်။
လူဝီမင်းသားက ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မြေးတော် တတိယ ရေနယာမင်းသားက မိုနာကိုနိုင်ငံကို ဆက်လက်၍ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိ၏။
အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေပြု ရေး အာဏာသည် နယ်စားမင်းသားနှင့် အဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦး ပါဝင်သော အမျိုးသားကောင်စီ၌ တည်ရှိလေသည်။
လူထုက ထိုအမျိုးသားကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြောက်ကြရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀) ကိုးကာ ပြင်ပလင့်များ Government Official Government Portal Official website of the Prince's Palace of Monaco Chief of State and Cabinet Members Monaco Statistics Pocket – Edition 2014 ယေဘုယျအချက်လက် Monaco from UCB Libraries GovPubs Monaco from the BBC News Monaco information about Monaco History of Monaco: Primary documents ခရီးသွား Official website for Tourism Your Monaco Monaco travel guide Discovery of Monaco အလုပ် Monaco Job Portal အခြား Order of the doctors of Monaco French Monaco Web portail La Principauté – Le premier journal d'actualité de Monaco Monaco Today, a daily newsletter in English, Monacolife.net Monacolife.net English news portal The Monaco Times – a regular feature in The Riviera Times is the English language newspaper for the French – Italian Riviera and the Principality of Monaco provides monthly local news and information about business, art and culture, people and lifestyle, events and also the real estate market. Monaco-IQ Monaco information and news aggregator Monte-Carlo Italian Monte-Carlo unofficial portal International School of Monaco ကဏ္ဍ:မိုနာကိုနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ဥရောပ သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ။
thumb ဆိုလွန်(ဘီစီ ၆၃၈-၅၅၈) ဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့သား တိုင်းပြည်ပြုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့လေသည်။
အေသင်တို့ပိုင်သည့် ဆလမစ်ကျွန်းမှာ မက်ဂရာတို့လက်အောက် ကျရောက်နေသဖြင့်ထိုကျွန်းကို အက်သင်းမြို့သားတို့ ပြန်၍တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန်၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်အရူးဟန်ဆောင်၍ တေးသီချင်းများ ရေးစပ်ကာလှုံ့ဆော်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဤသို့ဟန်ဆောင်နေရခြင်းအကြောင်းမှာ အေသင်မြို့သား တို့သည် ထိုကျွန်းကို အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ဘူးရာ အရှုံးသာအဖတ်တင်သဖြင့် နောက်နောင်ထိုကျွန်းကို တိုက်ရန်အားပေးလှုံ့ဆော်သူရှိက သေဒဏ်ပေးမည်ဟု ကြေညာထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဆိုလွန်၏လှုံ့ဆော်မှု ကြောင့်လူထုမှာစိတ်အားထက်သန်လာပြီးလျှင် အားသစ် လောင်း၍ ဆလမစ်ကျွန်းကိုတစ်ဖန်ပြန်၍ တိုက်ခိုက်ကြ သည်တွင် အောင်မြင်သဖြင့်၊ဆလမစ်ကျွန်းကို ပြန်ရလေ သည်။
ထိုအခါမှစ၍ ဆိုလွန်အား သူရဲကောင်းတစ်ဦးဟု အေသင်မြို့သားတို့က အမှတ်ထားကာ အားကိုးယုံ ကြည်ကြလေသည်။
မကြာမီအက်သင်းမြို့တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုး၍ စီးပွားတိုးတက်လာ၏။
သို့သော်လည်း ဆင်းရဲသားလူထုမှာ အကျိုးမခံစားရသဖြင့် မကျေနပ်မှုများပေါ်ပေါက်၍ဆူပူလှုပ်ရှား လာရာ၊ ဘီစီ ၅၉၄ ခုနှစ်ခန့်တွင်၊ လူတန်းစားအားလုံးတို့က ဆိုလွန်အား အာကွန်ခေါ် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ်တင်မြှောက်ကြလေသည်။
ဤသို့ဖြင့် ဆိုလွန်မှာ ဥပဒေများကိုပြုလုပ်နိုင် ခွင့်ရရှိလေရာ၊ ဆင်းရဲသားတို့ သက်သာချောင်ချိ၍အထက် တန်းစား သူဌေးသူကြွယ်တို့၏ ဩဇာအာဏာလွှမ်းမိုးမှုကိုပယ် ဖျောက်စေသည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်လေသည်။
ထိုဥပဒေများ မှာ အေသင်ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံဥပဒေများဖြစ်၏။
ထိုဥပဒေများမှာ အမှုတစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ပွား၍ ရုံးတရုံး၏ စီရင်ချက်ကို မကျေနပ်က၊ ဂျူရီလူကြီးများအဖွဲ့သို့ လူတိုင်း တက်ရောက်၍ အယူခံနိုင်ခြင်း၊ မည်သူမဆို အလှည့်ကျဂျူရီလူ ကြီးဖြစ်နိုင်၍၊ တရားသူကြီးများကို ရွေးချယ်ရာ၌ ပါဝင်အကြံ ပေးနိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မြေဧကမည်မျှ သာ ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဟု ကန့်သတ်ထားခြင်း၊ ဆင်းရဲသားများ တွင်ရှိသော ကြွေးများကိုလျှော်ပစ်စေခြင်း၊ ကြွေးကြောင့် ကျွန်ခံ နေရာမှ လွတ်စေခြင်း စသည့်ဥပဒေများဖြစ်သည်။
ထိုဥပဒေများကို မင်းဆွေစိုးမျိုးနှင့် သူဌေးများထဲတွင် သဘောမတူ၍ မနှစ်သက်သူများ ရှိကြသဖြင့် အတိုက်အခံပြုမှု များ ဖြစ်ပွားတော့မည်ကို သိမြင်သောဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့မှ တိမ်းရှောင်သွားလေသည်။
၁ဝ နှစ်မျှ အီဂျစ်နှင့်ဆိုက်ပရပ် ကျွန်းသို့ သွားရောက်လှည့်ပတ်နေပြီးမှ အေသင်မြို့သို့ ပြန်လာခဲ့၏။
ဆိုလွန်ပြန်ရောက်လာလျှင် လွန်ခဲ့သည့်ရန်စဟောင်း များပြန်ကြွကာ၊ ဆင်းရဲသားနှင့် အထက်တန်းစားတို့၏ လူ တန်းစားတိုက်ပွဲများ ပြန်၍ဖြစ်ပွားလေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဆိုလွန်နှင့်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေသူကောင်းမျိုး ပိုင်ဆစ်ထရက်တပ်သည် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ် တက်ရောက်အုပ်ချုပ်လေ၏။
သို့လင့်ကစား ဆိုလွန်၏ အခြေခံဒီမိုကရေစီဝါဒမှာ အက်သင်းသမိုင်းတွင် အကျိုးသက်ရောက်၍ နောက်ပေါ်ပေါက် ကြသည့် ဒီမိုကရေစီဝါဒများတွင်လည်း အကျုံးဝင်လေသည်။
ဆိုလွန်သည် ဘီစီ ၅၅၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
ဆိုလွန်မှာ ရှေးဂရိပညာရှင်ကြီး ခုနစ်ဦးတွင် တစ်ဦး ဟူ၍ မော်ကွန်းတွင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ Category:ဂရိနိုင်ငံ။
ဆက္ကဆန်သည် တျူတန်အနွယ်ဝင်လူမျိုးတစ်မျိုး၏ အမည်ဖြစ်သည်။
၂ ရာစုနှစ်အလယ်ခန့်က ပထဝီဝင်ပညာရှင် တော်လမီရေးသားခဲ့သော စာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဆက္ကဆန်လူမျိုး များအကြောင်း ပထမဆုံးဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။
ထိုစဉ် က ဆက္ကဆန်များသည်ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း (ယခုရှလဲဇွစ်) ဒေသတွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ထို့နောက်တစ်ဖန် ခရစ် ၂၈၆ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပင်လယ်ထဲ၌ တိုက်ခိုက်လုယက် နေခဲ့ကြသော ပင်လယ်ဓားပြများမှာ ဆက္ကဆန်လူမျိုးများပင် ဖြစ်သည်ဟု သိရှိရလေသည်။
ယင်းတို့သည် အရပ်ရပ်သို့လှည့် လည်တိုက်ခိုက်နေရာမှ ၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်ကျွန်း အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် ဂေါလတိုင်းပြည် အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေတို့ကို ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဗြိတိန်၌ရှိနှင့်ပြီးသော လူမျိုးများကို ဆက္ကဆန်တို့သည် တိုက် ခိုက်နှိမ်နှင်းပြီးနောက်၊ အင်းဂယ်လူမျိုး၊ ဂျုလူမျိုးတို့နှင့်ပူးပေါင်း ကာ ဗြိတိန်အတွင်းဘက်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်းနင်းဝင်ရောက် လာခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်တွင်းမှာပင် ဆက္ကဆန်အချို့သည် ဥရောပတိုက် ဂျာမနီအနောက်မြောက်ပိုင်းကိုလည်း တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ၍ အခြေစိုက်နေိုင်ခဲ့ကြ၏။
ယင်းတို့အားနောင်အခါ၌ရှေးဟောင်း ဆက္ကဆန်များဟု ခေါ်၏။
ထိုရှေး ဟောင်းဆက္ကဆန်တို့သည် ဖရန့်လူမျိုးတို့နှင့် မကြာမကြာ စစ်ဖြစ်ခဲ့ကြလေသည်။
၉ ရာစု နှစ်ခန့်တွင် ရှားလမိန်းဘုရင်ကြီးသည် ထိုဆက္ကဆန်လူမျိုးများ အား တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက်၊ ခရစ်ယန်အယူဝါဒကို အတင်းအဓမ္မယူစေ၏။
ဆက္ကဆန် တို့၏ တိုင်းပြည်ကိုလည်း နိုင်ငံတော် အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခဲ့လေသည်။
ဥရောပတိုက်ရှိ ဆက္ကဆန် လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသကို ဆက္ကဆိုနီဟုခေါ်ဝေါ်သည်။
ထိုဒေသသည်နောင်အခါ၌ဂျာမနီ နိုင်ငံတော်တွင် အပါအဝင်တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်လာ၏။
ထို့ နောက် ဂျာမနီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာလေ သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့သော ဆက္ကဆန်လူမျိုးများသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ မူလရှိနှင့်ပြီးသော အင်းဂယ်လူမျိုးများနှင့် မည်မျှခြားနားသည်ကို အတိအကျ မသိရှိနိုင်ချေ။
သို့သော် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများသည် ဥရောပတိုက်ရှိ ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့် မနီးစပ်ဘဲ အင်းဂယ် လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့်သာ ပို၍နီးစပ်သည်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်သည် ကနေဒါနိုင်ငံတွင်ပါဝင်သော နယ်တစ်နယ်ဖြစ်၍ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၂၇၁၀၀ ရှိလေသည်၊ နယ်နိမိတ်မှာ အရှေ့ဘက်တွင် မနီတိုးဗားနယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အယ်လဗားတားနယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မက္ကင်ဇီနယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေပြင်မှ ပေပေါင်း ၁၅ဝဝကျော် ခန့်မြင့်၍၊ သမပိုင်း ပရေရီလွင်ပြင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေလေသည်။
ရာသီဥတုမှာ နွေရာသီ၌နေ့အချိန်တွင်ပူသော်လည်း၊ ညဖက်တွင် အနည်းငယ်အေး၏။
ဆောင်းရာသီတွင်ကား၊ အလွန်အကြူးချမ်းအေးလှ၏။
ရာသီဥတုမှာ ကုန်းခေါင်ဒေသ ရာသီဥတုမျိုးဖြစ်ရာ၊ နွေရာသီ၌ မိုးအနည်းငယ်ရွာပြီးလျှင် ဆောင်းရာသီ၌ ဆီးနှင်းအသင့်အတင့်ကျသည်။
ဤရာသီဥတုမျိုးမှာ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ရန်နှင့် ဂျုံစသော ကောက်ပင်သီးနှံ တို့ကို စုဆောင်သိုးမှီးထားရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏။
၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၈၃၁၇၂၈ ယောက်ရှိသည်။
ဆက်ကက်ချီဝမ်မြစ်ကို အစွဲပြု၍ ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်ဟု အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်၏။
ထိုနာမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရေစီး သန်သော မြစ်ဖြစ်သည်။
ထိုမြစ်ကို မြောက်ဆက်စကက်ချီဝမ် နှင့် တောင်ဆက်စကက် ချီဝမ်ဟူ၍ ခွဲခြားထား၏။
မြစ်၏ အရှည်မှာ မိုင်ပေါင်း ၁၁ဝဝ ခန့်ရှိသည်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်မြစ်နှင့် ချာချီမြစ်တို့ အကြား၌ မြင်းစား ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ပိုက်ဆံပင်၊ အာလူး၊ ဂျုံ အမျိုးမျိုးနှင့် ကောက်ပဲသီးနှံအမျိုးမျိုးတို့ကို ရောနှော၍ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ သည်။
အချို့နေရာများ၌ ဂျုံ တစ်မျိုးတည်းကိုသာ စိုက်ပျိုး သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂျုံတစ်မျိုးတည်းကိုသာ စိုက်ပျိုးသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂျုံအများဆုံး ထွက်သောဒေသမှာ ဤပရေရီ လွင်ပြင်များပင် ဖြစ်လေသည်။
အနောက်တောင်ဘက်ဒေသ များ၌ လယ်ယာလုပ်ငန်းကို တူးမြောင်းနှင့် ဆည်များဖောက် လုပ်ကာ အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်ကြပြီးလျှင် ကောက်ပင်သီးနှံ များကို ကျီများဆောက်လုပ်၍ စုဆောင်းသိုလှောင်ထားကြ၏။
ခြံကြီးများ ခတ်ကာ ကောက်ပင်သီးနှံတို့ကို ကျီသွင်းထားကြ ရာ၌ အချို့ခြံကြီးများသည် ဧက ၁ဝဝဝ မှ ၂ဝဝဝ အထိပင် ကျယ်ဝန်း၏။
ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်ရှိ လယ်သမားတို့သည် စည်းလုံးညီညွှတ်စွာ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဂျုံအရောင်း အဝယ်၊ ဂျုံသိုမှီးရေး၊ အာလူးစိုက်ပျိုးရေး၊ နွားမွေးမြူရေးနှင့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရေးစသော လယ်သမားတို့နှင့် ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းဟူသမျှတို့ကို ဆောင်ရွက်ရန် လယ်သမားသမဝါယမ အသင်းများကို တည်ထောင်ထားကြ၏။
ဆက်စကက်ချီဝမ် အလယ်ပိုင်း၌ နွားမွေးမြူရေးနှင့် နွားနို့၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ စသောလုပ်ငန်းများကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်တောင်ပိုင်း၌ ကျောက်မီးသွေးတူး ဖော်သည့် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြ၏။
ထို့အပြင် ဂျုံမှုန့်ကြိတ် ခြင်း၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲလုပ်ခြင်း၊ စာပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် စာအုပ်ထုတ် ဝေခြင်း အစရှိသော စက်မှုလက်မှုလုပ်းငန်းများလည်း အသင့် အတင့်ရှိလေသည်။
နယ်၏အဓိကထွက်ကုန်များမှာ ဂျုံ၊ မြင်း စားဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ပိုက်ဆံပင်၊ ကောက်ရိုး၊ အာလူး၊ သိုး၊ နွား၊ မြင်း၊ သားမွေး၊ ကျောက်မီးသွေး၊ သစ်နှင့် စက်ကရိယာများဖြစ်သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၌ ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်ရှိ မူလတန်းကျောင်း များ၌ ကျောင်းသားဦးရေ ၁၉၇ဝ၃၁ ခန့်ရှိ၍၊ တက္ကသိုလ်တစ်ခု တည်းသာရှိ၏။
မြို့ကြီးများ၌သာမက၊ တောနယ်များ၌ပင် ကျောင်းများရှိသဖြင့် တောမှ ကလေးသူငယ်များလည်းပညာကို ကောင်းစွာ ဆည်းပူးနိုင်ကြလေသည်။
တောနယ်တွင် လယ်တဲ ကလေးများ ဆောက်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် စာသင်ကျောင်း ကိုလည်း တစ်ဆက်တည်းဆောက်ပြီးဖြစ်တော့၏။
ထိုတောနယ် ရှိ စာသင်ကျောင်းများမှာ မြို့ရှိကျောင်းများကဲ့သို့ မကြီးကျယ် သော်လည်း စာသင်ကြားပုံ၊ သင်ကြားနည်းမှာ မခြားနားပေ။
သို့ဖြစ်၍ တောနေကလေးသူငယ်များသည် မြို့နေကလေးသူငယ် များနည်းတူ ဗဟုသုတကို ပြည့် ပြည့်စုံစုံ ရရှိနိုင်ကြသည်။
ထိုနယ်၌ နေထိုင်သူများအနက် လူဦးရေတစ်ဝက်ခန့်သည် ဗြိတိသျှမျိုးရိုးဖြစ်၍၊ ကျန်လူအများမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဥရောပနိုင်ငံအသီးသီးတို့မှ လာရောက်နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်လေသည်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်မြို့တော်မှာ လူဦးရေ ၇၁ဝဝဝ ကျော်ရှိသည့် ရီဂျိုင်းနားမြို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ကနေဒါနိုင်ငံ။
thumb|ဆက်စတန့်အင်သာတိုင်း ဆက်စတန့်အင်္သာတိုင်း () သည် မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း၏အထက်ရှိ နေ ၊ လ ၊ နက္ခတ်တာရာတို့၏ အန်ဂူလာ အကွာကိုတိုင်းတာသော ကိရိယာဖြစ်သည်။
ထိုကိရိယာကို ခရစ်နှစ် ၁၇၃ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် ဖိလဒဲလဖီးယားမြို့သား သောမတ် ဂေါ့ဖရီ ဆိုသူသည်၎င်း၊ ဗြိတိသျှ ရေ တပ်မတော်သား ကက်ပတိန် ဟက်ဒလေ ဆိုသူသည်၎င်း အသီးသီး မိမိတို့ဘာသာ တစ်ခြားစီ တီထွင်ခဲ့ကြလေသည်။
ပုံ-(၁)ကို လေ့လာလျှင် ဆက်စတန့် ကိရိယာဖြင့် အန်ဂူလာ အကွာကို မည်သို့တိုင်းရသည်ဟူသော မူကို သိမြင်နိုင်သည်။
(စ) သည် ရိုးရိုး ကြည့်မှန်တစ်ချပ်ဖြစ်သည်။
ထိုကြည့်မှန်၏ မျက်နှာကို အောက်ဘက်သို့ စောင်းထားပြီးလျှင်၊ လက်ဝဲဘက်သို့လည်း လှည့်ထားသည်။
(ဆ) သည်ကား ဟင်းသပြဒါး သုတ်မထားသော ရိုးရိုးမှန်တစ်ချပ်ဖြစ်၏။
(မ) အမှတ်အသားတွင် မျက်စိကိုထားလျက် ထိုမှန်ကို ကြည့်သော် အဝေးမှအရာဝတ္ထုကို (ည) အမှတ်ဆီ၌ မျဉ်းစက်များအတိုင်း မြင်ရသည်။
အခြားအရာ ဝတ္ထု (အ) သို့မဟုတ် (ပ) မှလာသည့် အလင်းရောင်သည် ချိန်ထားသောကြည့်မှန် (စ) ကို ရိုက်ပြီးနောက်၊ (စဆ) မျဉ်းအတိုင်း ရောင်ပြန်လျက် မှန်ပြား (ဆ) ပေါ်သို့ကျရောက်သည်။
ထိုအလင်းရောင် တစ်ဝက်တစ်ပျက်သည် (ဆမ) လမ်းကြောင်းအတိုင်း မှန်ပြား (ဆ) မှ ရောင်ပြန်ရိုက်လာ၏။
ထို့ကြောင့် (မ)အမှတ်မှ ကြည့်သူသည် (ည) နှင့် (အ) ဝတ္ထုနှစ်ခုကိုသော်၎င်း၊ (ည) နှင့် (ပ) ဝတ္ထုနှစ်ခုကိုသော်လည်းကောင်း တထပ်တည်းမြင်ရသည်။
ပုံတွင်ပါသကဲ့သို့ ကြည့်မှန် (စ) ကို မှန်ပြား (ဆ) နှင့် မျဉ်းပြိုင်ထားလျှင် (ညမ) နှင့် (အစ) လင်းတန်းများသည် ပြိုင်နေကြသောကြောင့် ယင်းတို့ကို အဝေးရှိ ဝတ္ထုတစ်ခုတည်းမှလာသော အလင်းတန်းများကဲ့သို့ ယူဆနိုင်ပေသည်။
ကြည့်မှန်ထဲတွင် ပုံရိပ်နှစ်ခုကို တစ်ခုတည်းကဲ့သို့ မြင်ရသည်။
သို့ရာတွင် (ကခ) မျဉ်းစက်အတိုင်း အဆိုပါကြည့်မှန် (စ)ကို အနည်းငယ်စောင်းလိုက်ပါမူ (ပ) မှလာသော အလင်းတန်းသည်၎င်း၊ မှန်ပြား (ဆ)ပေါ်သို့ရောင်ပြန်သော အလင်းတန်းသည်၎င်း ကြည့်မှန် စောင်းသွားသော ထောင့်၏ နှစ်ဆဖြင့် (အစ) လမ်းကြောင်းမှ စောင်းသွားသည်။
ဤသို့ နှစ်ဆတိုးစောင်းခြင်းအကြောင်းမှာ ကြည့်မှန် (စ) ရွေ့ရှားသဖြင့် လင်းရိုင်ထောင့်၊ လင်းပြန်ထောင့်များ ပြောင်းလဲခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကြည့်မှန် (စ) နှင့် မှန်ပြား (ဆ) တို့ကြားရှိ ထောင့်ကို တိုင်းယူနိုင်လျှင် ထိုထောင့်ကို နှစ်ဆတိုးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် (ည) နှင့် (ပ) တို့မှလာသော လင်းတန်းတို့၏ကြားရှိ ထောင့်ကို သိနိုင်ပေသည်။
ဆက်စတန့် အင်္သာတိုင်းသည် အဆိုပါ မှန်နှစ်ချပ်ကြားရှိ ထောင့်ကို တိုင်းသည်။
lang=my|300px|right 300px|right ထိုကိရိယာ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းများကို ပုံ-(၂)တွင် ပြထားသည်။
(ကခဂ) အစိတ်အပိုင်းတွင် (ဂ) ကို ဗဟိုပြုသည့် (ကခ) စက်ဝန်းပိုင်းတစ်ခုရှိ၍ (ဂခ)၊ (ဂက) အချင်းဝက်ပေါင်တန်းများကို အခြေခံပေါင်၌ အသေတပ်ထားသည်။
အခြေခံပေါင်ကို ပုံတွင် မဖော်ပြပေ။
ထိုအခြေခံပေါင်တွင် (ဆ) မှန်ချပ်ကိုလည်း အသေတပ်ထားသည်။
ထိုမှန်၏ အထက်ကို ပြဒါးသုတ်ထား၏။
အောက်တခြမ်းမှာမူ အလင်းရောင်ပေါက်သော မှန်ရိုးရိုးဖြစ်သည်။
ယင်းမှန်ကို လင်းပေါက်မှန်ဟု သိပ္ပံပညာအရခေါ်ဆိုကြသည်။
(တ)သည် ပေါင်ပေါ်၌ အသေတပ်ထားသော တယ်လီစကုပ်(အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်း) ဖြစ်၏။
(မ) အမှတ်၌ မျက်စိထား ကြည့်လျှင် ကြည့်မှန်၏ လင်းပေါက်အခြမ်းကို ဖြတ်လျက် အဝေးမှအရာဝတ္ထုကို မြင်နိုင်သည်။
တစ်ချိန်တည်း၌ပင် ပြဒါးသုတ်မှန်တခြမ်းမှ ပြန်ဟပ်သည့်အလင်းရောင်ဖြင့် အခြားအရာဝတ္ထုကိုလည်းမြင်နိုင် သေးသည်။
စက်ဝန်းပိုင်း (ကခ)ပေါ်တွင် ပုံ၌ပြထားသည့် အစိတ်အပိုင်းများပြုလုပ်ထား၏။
ထောင့်ကို နှစ်ဆ တိုးရသဖြင့် စက်ဝန်းပိုင်း (စက)တွင်ရှိ အတိုင်းအတာတို့ကိုလည်း နှစ်ဆ တိုးထားသည်။
ဆိုလိုရင်းမှာ ဤစက်ဝန်းပိုင်းသည် အလျား ဒီဂရီ ၆ဝ မျှသာရှိသော်လည်း ကြည့်ရှုသည့်အရာဝတ္ထု၏ အန်ဂူလာ အကွာ အမှန်ကို သိမြင်နိုင်ရန် ဒီဂရီ ၁၂ဝ အထိ စိတ်ထားသည်။
(ပဘ)သည် လက်တံရှင်ဖြစ်သည်။
ယင်း၏ အထက်စွန်းတွင် အညွှန်းပြ မှန်ခေါ် ကြေးမုံ (ဂ)ကို ထောင့်မတ်ကျတပ်ထားသည်။
ထိုလက်တံသည် (ဂ) ကို ဗဟိုပြု၍ လှည့်သည်။
လက်တံ အောက်စွန်းတွင် အညွှန်းပြကွက်နှင့် ဗာနီယာ တစ်ခုပါရှိရာ၊ လက်တံ၏နေရာကို စက်ဝန်းပိုင်းရှိ အမှတ်အသားများအရ သိနိုင်ပေသည်။
(ဂ) ၌ဖြစ်သော တာရာတစ်လုံး၏ အန်ဂူလာအကွာကို တိုင်းလိုသောအခါ ဆက်စတန့်ကို လက်တွင် ထောင်လိုက်ကိုင်၍ တယ်လီစကုပ် (တမ) ကို ရေပြင်ညီရှိစေရသည်။
ကြည့်သူသည် ထိုတာရာနှင့် မျက်နှာချင်း တည့်တည့်ဆိုင်ပြီးလျှင် တာရာကို တယ်လီစကုပ်မှ မြင်ရသည့်တိုင်အောင် လက်တံ (ပဘ) ကို ရွေ့ပေးရသည်။
တာရာသည် ရေပြင်နှင့် တထပ် တည်းကျသောအခါ လက်တံ (ပဘ) ရွေ့ပေးရသောထောင့်ကို သိနိုင်ပြီ။
ထိုထောင့်တွင့် ဒီဂရီ မည်မျှရှိသည်ကို လက်တံစွန်းရှိ အညွှန်းပြကွက်၌ပေါ်သော အမှတ်အသားကို ဗာနီယာဖြင့် ကြည့်၍သိရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဆိုင်ရာ ကိရိယာများ။
right ဆက်ဖိုသည် ဂရိစာပေသမိုင်းတွင် ရှေးကျသော လစ်ရစ် ကဗျာစာဆိုရှင် ဂရိအမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၆ဝဝခန့်တွင် အီးဂျီးယန်းပင်လယ်ရှိ လက်စဗော့ကျွန်းတွင်မွေးဖွားသည်ဟု အမှတ်အသား ပြုကြသည်။
ဂရိပညာရှိအယ်ရစ္စတိုတယ်သည် ဆက်ဖိုအား ဂရိစာဆိုပညာရှိ ဟိုးမားနှင့်တန်းတူထားခဲ့သည်။
သူစီကုံးရေးသားခဲ့သော လစ်ရစ်ကဗျာကိုးစောင်တွင် အက်ဖရိုဒိုက်တီခေါ် အလှနတ်သမီးအား ချီးကျူး သည့်ကဗျာမှာ ယနေ့တိုင်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလျက် ရှိလေသည်။
သူ၏ ကဗျာစီကုံးပုံ နည်းနိဿယမှာ ထူးခြားလှသဖြင့် သူ၏ နည်းကို ဆက်ဖို၏နည်းဟု နှောင်းလူတို့က မှည့်ခေါ်ကြသည်။
သူ၏ အဖွဲ့အနွဲ့မှာ ရိုးသားသော်လည်း ချစ်ခြင်းရသကို ပေါ် အောင်သီကုံးရာ၌ များစွာထိရောက်လေးနက်သည်။
ဆက်ဖို နှင့်စပ်လျဉ်းသော ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုမှာ သူသည်ချစ်သူ ဖေယွန်နှင့် မပေါင်းရသောကြောင့် လျူကေးဒီးယန်းကျောက်ဆောင်ထိပ်မှ ခုန်ချကာ သူ့ကိုယ်သူ အဆုံးစီရင်သည်ဟူ၏။
သို့သော် ဤ ဒဏ္ဍာရီကို စာပေသမိုင်းဆရာတို့ ပယ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား အခြားကဏ္ဍများ ဂရိဘာသာနှင့် စာပေ Category:ဂရိနိုင်ငံ Category:ဂရိ စာရေးဆရာများ။
အင်္ဂလိပ်စာဆိုပညာရှိ ရောဘတ် ဆောက်သီသည် ၁၇၇၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဘရစ္စတိုမြို့၌ဖွားမြင်သည်။
မိဘများကား ဥစ္စာပစ္စည်း ကုံလုံကြွယ်ဝသူများမဟုတ်ကြချေ။
ဆောက်သီး ၃ နှစ်သားအရွယ်၌ မိဘများကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဗသမြို့ရှိ သူ၏ အဒေါ်ထံတွင်နေရလေသည်။
၁၇၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဝက်စမင်စတာအက်ဗေး၌ လေးနှစ်ခန့်ပညာသင်ခဲ့ရ၏။
၁၇၉၂ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းများ၌ ရိုက်နှက်ဆုံးမခြင်းကိုငေါ့လုံး ထေ့လုံးဖြင့် သရော်၍ ကျောင်းသားစာစောင်တွင်ရေးလိုက်သော ဆောင်းပါးတစ်ခုအတွက် ဆောက်သီသည်ကျောင်းထုတ်ခံခဲ့ရ၏။
တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိသူ ဟူသောအစွဲဖြင့်အခြားကျောင်းများကလည်း သူ့အားလက်မခံလိုကြပေ။
သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် ဗေလီယိုကောလိပ်ကျောင်းက လက်ခံသဖြင့် စာသင်ရလေသည်။
ဆောက်သီသည် ၁၇၉၃ ခုနှစ်မှစ၍ စာအုပ်စာတမ်းများနှင့် အလွန်ခမ်းနား ကောင်းမွန်သော ပျို့ကဗျာလင်္ကာများကို ရေးသားလေသည်။
ဆောက်သီသည် စကားပြေကိုလည်ကောင်း၊ ကဗျာကိုလည်းကောင်း ရေးသားသူဖြစ်သော်လည်း ကဗျာအရေးအသားထက် စကားပြေအရေး အသား၌ ပို၍ထင်ရှားသူဖြစ်၏။
သူရေးခဲ့သော စကားပြေများအနက် 'နယ်လဆင်'နှင့် 'ဝက်ဆလီ'တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိသည် အတ္ထုပ္ပတ္တိအရေးအသားတွင် စံပြုလောက်အောင် ကောင်းမွန်လေသည်။
၁၈ဝ၇ ခုနှစ်မှစ၍ အစိုးရထံမှ တစ်နှစ်လျှင် ရွှေဒင်္ဂါးပေါင်း ၁၆ဝ မှ ၃ဝဝ အထိရိက္ခာတော်ရခဲ့သည်။
၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်စာဆိုတော်အဖြစ်ဖြင့် အစိုးရက ခန့်ထားလေသည်၊ ထင်ရှားသော စာဆိုကြီးများဖြစ်သည့် ဝပ်ဇဝပ်၊ ကိုးလရစ်တို့နှင့် အထူးရင်းနှီးသူဖြစ်၏။
၁၈၄၃ ခုမတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား ကဗျာဆရာများ။
thumb|ဆောက်သမ်ပတန်မြို့ ဆောက်သမ္ပတန်မြို့ ဆောက်သမ္ပတန်မြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ တတိယဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးဖြစ်၍၊ လန်ဒန်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၇၉ မိုင်ကွာတွင်ရှိသည်။
ယင်းသည် ဟမ္ပရှိုင်ယာနယ်၊ အစ်ချင်မြစ် နှင့် တက်မြစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ခေတ်မီ၍ ကြီးကျယ် သော သင်္ဘောကျင်းများ ရှိပြီးလျှင်၊ အမေရိကတိုက်၊ ကနေဒါ နိုင်ငံ၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ ဗရာဇီးနိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိ ကတိုက်များသို့သွားသော ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများနှင့်ကုန် သင်္ဘောများဝင်ရာ ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။
ယင်းဆိပ်ကမ်းမှာလူ တို့မပြုပြင်ဘဲ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်နေသည့်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်၍၊ လေမိုးလုံခြုံပြီးလျှင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသောသင်္ဘောကျင်းကြီး များတည်ရှိသည်။
၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင်ကမ္ဘာပေါ်၌အကြီးဆုံးဖြစ် သော သင်္ဘောကျင်းကြီးတစ်ခုကိုပဉ္စမဂျော့ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
လူဦးရေ ၁၇ဝဝဝဝ ကျော်ရှိ၍ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိ သော အလုပ်အကိုင်များမှာ သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း၊ လေယာဉ်ပျံတည်တောက်ခြင်း၊ ရွက်သင်္ဘောကလေးများ၊ အင်ဂျင်စက်များ ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ မြို့များ Category:အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ။
အလောတော်မှည့်သော သစ်သော့သီးနှင့် ပဲယားသီးတို့၏ အရည်ကိုညှစ်၍ အချဉ်ဖောက်ယူသော ဆိုက်ဒါရည်နှင့် ပယ်ရီရည်ခေါ် အဖျော်ရည်များကို အနောက်နိုင်ငံများတွင် အများ အပြား သုံးဆောင်ကြသည်။
သစ်သော့သီးရည်နှင့် လုပ်သော အဖျော်ရည်ကို ဆိုက်ဒါ ဟုခေါ်သည်။
ပဲယားသီးရည်မှရသော အဖျော်ရည်ကို ပယ်ရီဟု ခေါ်သည်။
နှစ်မျိုးလုံမှာ စီရင်နည်းအတူတူပင်ဖြစ်၍ အရသာ တွင်လည်း များစွာမထူးခြားချေ။
သို့ရာတွင် ပဲယားသီးမှရသော ပယ်ရီထက် သစ်သော့သီးမှ ရသော ဆိုက်ဒါကို ပိုမိုပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြသည်။
ရိုးရိုးဆိုက် ဒါနှင့် ဆူတက်သော ဆိုက်ဒါဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာ၊ ဆူသော ဆိုက်ဒါမှာ ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ် ဓာတ်ထည့်ထားသည်။
အမှည့်လွန်သော သစ်သော့သီးနှင့် ပဲယားသီးအရည်များ သည် ကဇော်ပေါက်နိုင်စေသော အချိုဓာတ်များ စွာပါရှိ၏။
ထိုအရည်များကို ညှစ်ယူပြီးနောက် အယ်လကိုဟော ၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အရည်ထဲတွင်ရှိလာသဖြင့် အရည် မပျက်သွားဘဲ ကြာမြင့်စွာခံသည်။
သို့သော် ထိုသို့ပါရှိသော အရက်(ဝါ) အယ်လကိုဟောဓာတ်မှာ သောက်သူမူးစေနိုင် လောက်အောင် အချိုးအစားမများပေ။
သစ်သီးအမှည့်လိုနေ သေးလျှင် သကြားအနည်းငယ်ထည့်ပေးရ၏။
ဤသို့ စီရင်ပြီးသစ်သီးရည်များကို လုံခြုံသောပုလင်း၊ စည်စသည်တို့တွင် ထည့်၍ အလုံပိတ်ကာ သိုမှီးထားရသည်။
အလွန်ကောင်းသော အဖျော်ရည်ဖြစ်လာစေရန် အချို့ကတစ်နှစ် ခန့်မြေအောက်၌ မြှုပ်ထားပြီးမှ သုံးဆောင်လေ့ရှိကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား မှတ်ချက် Cider and Perry Category:အဖျော်ယမကာ။
ရုရှနိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသ ရှေးအခါကဆိုက်ဗီးရီးယားသည်မဲဇာရပ်ပမာရာဇဝတ်သားများ ပို့ထားရာဒေသအဖြစ်ဖြင့်လူသိများခဲ့သည်။
ရာသီဥတု အလွန်အေးသည်ကတစ်ကြောင်း၊ ခရီးလမ်းပန်းမသာယာ သည်က တစ်ကြောင်း တို့ကြောင့် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးခြင်းမရှိခဲ့ ချေ။
ယခုအခါ၌မူကား ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသသည် ရုရှနိုင်ငံ၏ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင်ရာ ဒေသဖြစ်လာချေပြီ။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုက်ဗီးရီးယားဟူသည် အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးကို ခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။
ဆိုက်ဗီးရီးယားဟူသောဒေသမှာ ရေခဲများဖုံးလွှမ်း၍ အလွန်အမင်းအေးလှသောကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ ဝေးခေါင်ကွာလှမ်းလှသောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ မဲဇာရပ်ပမာ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ဒေသ၊လူသူသွားလာနေထိုင်ရန်မဖြစ်နိုင် သောဒေသ၊ နယ်နှင်ဒဏ်အခတ်ခံရသော ရုရှရာဇဝတ် ကောင်များ မဲဇာပို့ရာဒေသဟူ၍သာလူအများတို့သည် တွေးထင်မှတ်ယူလေ့ရှိကြသည်။
ထိုသို့တွေးထင်ကြသည့် အတိုင်း တစ်ခါကမှန်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါမှာမူ၊ ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသသည် မြို့ရွာများဖြင့် စည်ကား လာရုံသာမက၊ သဘာဝပစ္စည်း ပေါများပြည့်စုံသည် ့အလျောက်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသည့်နောက်တွင် ဤဒေသရှိ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ တရှိန်ထိုးတိုးတက် လာ၍ ရုရှဆိုဗီယက်နိုင်ငံကြီး၏စီးပွားရေးစနစ်တွင်အရေးပါ သော ဒေသကြီးဖြစ်နေပေပြီ။
ဆိုက်ဗီးရီးယားကို ပထဝီသဘောအားဖြင့်၎င်း၊ ယေဘုယျ အားဖြင့်၎င်း အာရှတိုက်၏ မြောက်ပိုင်းဟု ရေးသားပြောဆိုလေ့ ရှိသော်လည်း တိကျစွာဆိုရသော် ဆိုက်ဗီးရီးယားဟူသောအမည် မှာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံခေါ် ရုရှပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကြီး၏ ကျယ် ဝန်းလှသော အရှေ့ပိုင်ဒေသ၏ အမည်ဖြစ်သည်။
ဆိုက်ဗီးရီး ယားသည် တိုင်းပြည်တစ်ပြည်သတ်သတ်မဟုတ်ပေ။
ရုရှပြည် ထောင်စုနိုင်ငံကြီးတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော အကြီးမားအကျယ် ပြန့်ဆုံး သမ္မတနိုင်ငံမှာ 'ရုရှဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်ပြည်ထောင် စုသမ္မတနိုင်ငံ'ခေါ် ပင်ရင်း(ဝါ) ပြည်မရုရှပြည်ဖြစ်၏။
ထို ပြည်ကို အတိုချုပ်အားဖြင့် ဆိုဗီယက်ရုရှဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ် ကြ၏။
ထိုပြည်၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံမှာ ယူရယ်တောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိ၍၊ ဆိုက်ဗီးရီးယားဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်မှာ ကြာမြင့်လေပြီ။
ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံခေါ် ပြည်မရုရှနိုင်ငံတွင် အုပ်ချုပ်ရေး နယ်ပယ်အများအပြားရှိသည့်အနက် ၁၇ ခုသော အုပ်ချုပ်ရေး နယ်ပယ်တို့မှာ ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသတွင်ရှိသည်။
ဤ၁၇ခုမှာ၊ က။
(၁) ဆွာဒလော့စခ၊ (၂) ချီလျာဗျင့်စခ၊ (၃)အွမ့်စခ၊ (၄) နိုဗော်စီဗီယတ်စခ၊ (၅) အီယာကွတ် စခ၊ (၆) ချီ တာ၊ (၇) တွမ့်စခ၊ (၈) ကူရဂန်၊ (၉) ကျူမင်၊ နှင့် (၁ဝ) ကယ်မရိုဗိုခေါ် နယ်ခွဲဆယ်ခု၊ ခ။
(၁) ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသခွဲ၊ (၂) (ယဟူဒီကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်ခွဲအပါအဝင်ဖြစ်သော) ခဗာ ရပ်စခေ ဒေသခွဲ၊ (၃) (ခကတ်စကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်ခွဲအပါ အဝင်ဖြစ်သော) ကရက် စနိုယားစခ၊ (၄) (အွိုင်ရတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်အပါအဝင်ဖြစ်သော) အယ်လ တိုင်ဒေသခွဲ ဟူသော ဒေသခွဲလေးခု၊ ဂ။
(၁) တူးဗာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်ခွဲ၊ (၂) ယာ ကွတ်စခနှင့် (၃) ဗူးရယတ်မွန်ဂို ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဟူသော နယ်ခွဲသုံးခုဟူ၍ ဖြစ်လေသည်။
ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသ၏ အကျယ်အဝန်းသည် စတုရန်း မိုင်းပေါင်း ၄၈၈၇၂၂၃ မိုင်ရှိသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ် သန်ကောင် စာရင်းအရ လူဦးရေမှာကား ၂၁၉၈၁၄၆၇ ယောက်ဖြစ်သည်။
အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေ တစ်လျှောက်၌တည်ရှိသောဆိုက် ဗီးရီးယားမြောက်ပိုင်းသည် ရေအစဉ်မပြတ်ခဲသောတန်ဒြာရေခဲ ပြင်ဖြစ် လေရာ ထိုရေခဲပြင်၌ ကျက်စားသောသားကောင်တို့မှ သားမွေးများကို ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းသည်အတော်ပင်ကြီး ကျယ်သည်။
မြောက်ပိုင်းသည်ရေခဲပြင်ဟုဆိုရလင့်ကစား ယခုခေတ်၌ တစ်စတစ်စဖြင့်ကောက်ပဲသီးနှံစိုက်ပျိုး၍ရသော ဒေသဖြစ်လာလေပြီ။
နှစ်ပေါင်း ၃ဝ အတွင်း တိုးတက်ခဲ့သည် မှာ ၁၉၄၄ ခုနှစ်စာရင်းအရဆိုလျှင် မြေဧကပေါင်း၇၉ဝဝဝဝ တို့သည် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နိုင်သောမြေ ဖြစ်လာလေသည်။
အနောက်ပိုင်း ဆိုက်ဗီးရီးယားကား မြေနိမ့်ပိုင်းဖြစ်သည်။
ထို မြေနိမ့်ပိုင်းမှ ကျောက်မီးသွေး၊ ဓာတ်သတ္တု၊ သစ်၊ ကောက်ပဲ သီးနှံနှင့် သားကောင်များထွက်သည်။
အရှေ့ပိုင်း ဆိုက်ဗီးရီး ယားကား တောတောင်ထူထပ်သော ဒေသဖြစ်၏။
ဓာတ်သတ္တု ပေါများ၍ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံ၊ သံမဏိတို့သည်စက်မှု လက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများ တည်ထောင်နိုင်လောက်အောင်ကြွယ်ဝ သည်။
ကမ်ချတ္တကာနယ်ရှိ အရှေ့တောင်တန်းတွင်၁၅၆၆၆ ပေရှိသော ကလျူချက်ဗစကာယာတောင်သည်ဆိုက်ဗီးရီးယား ဒေသတွင် အမြင့်ဆုံးသော တောင်ဖြစ်သည်။
အော့ဗ၊ ယိနျိဆယေယိ၊ လျိနာမြစ်တို့သည် မြောက်ဘက် ရှိ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဝင်ကြသည်။
အာမူးဝါးမြစ်သည် ကား အရှေ့ဘက်တာတာရေလက်ကြားသို့စီးဝင်သည်၊တောင် ဘက် ဆိုက်ဗီးရီးယားတွင် ဗိုက်ကာအိုင်ကြီးရှိရာထိုအိုင်ကြီး သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း၁၂၇၄၁မိုင် ရှိသည်။
အာရှမြောက်ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံးသောရေချိုအိုင်ဖြစ် လေသည်။
ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသသည် ဆောင်းတာအကြာရှည်ဆုံးသော ဒေသဖြစ်သည်။
အအေးဓာတ်မှာ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း၏အအေး ဓာတ်ထက်ပင်လွန်ကဲ၏။
ဆိုက်ဗီးရီးယားအရှေ့ပိုင်း၏ သုံးပုံ တစ်ပုံသော နယ်မြေတွင် ရေခဲပြင်တို့သည် တစ်ခါမျှ အရည်ပျော် သည်ဟု မရှိချေ။
အအေးဆုံး ဒီဂရီမှာ ၉၇.၆ ဒီဂရီဖာရင် ဟိုက်ထိ ရှိခဲ့ဘူးသည်။
သို့ရာတွင် သွေ့ခြောက်သောဒေသဖြစ်၍ အအေးဓာတ်မှာ ခံသာသည်ဟုဆိုရသည်။
နွေဥတုတွင်အပူချိန် ၅ဝ° မှ ၆၅° ဖာရင်ဟိုက်ရှိသည်။