kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ခင်စောမူ (၁၉၁၀ - ၁၉၄၃) thumb|စာရေးဆရာမ ခင်စောမူ - ၁၉၁၀-ခုနှစ်ဖွား။
- အဖ အရေးပိုင်ကြီး ဦးဖိန်း၊ အမိ ဒေါ်မိမိကြီး။
- မွေးချင်း ၇ ယောက်အနက် ဆဋ္ဌမ သမီး။
- ၁၉၃၃ တွင် ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း (မြန်မာစာ) အောင်မြင်ခဲ့။
- ခေတ်စမ်း စာပေခေတ်တွင် ကဗျာများ၊ ဝတ္ထုတိုများ၊ ပုံပြင်များကို ခင်စောမူ၊ မြင့်မာလာ ကလောင် အမည်များဖြင့် ရေးသားခဲ့။
- ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဦးဘတင့် (ICS) နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့။
- သမီး စာရေးဆရာမ ဒေါ်ခင်စောတင့်နှင့် သား နေအုပ်တင့် (နေအုပ် - စိန်ပေါလ်) တို့ မွေးဖွားခဲ့။
- ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မြောင်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့။
သတင်းစာဆရာ၊ စာ‌ရေးဆရာ ဦးတင်‌ထွေး ()ကို ဖခင်စာရင်းစစ် ဦးလှရှိန်နှင့် မိခင် ‌ဒေါ်ဖွားမှီ တို့က ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ‌အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်‌နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။
‌မွေးချင်း‌လေး‌ယောက်တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်၊ ပြွန်တန်ဆာမြို့အစိုရအထက်တန်း‌ကျောင်း၊ ရန်ကုန်နယ်လဆင် အလွတ်ပညာသင်‌ကျောင်းနှင့် ရန်ကုန်မြို့၊ မြို့မ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး အထက်တန်း‌ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြာခဲ့ပြီး‌နောက် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းချစ် အလွတ်ပညာသင်‌ကျောင်းမှ ဆယ်တန်း ‌အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၅ရ ခုနှစ်တွင် ဥပစာအထက်တန်းမှ ထွက်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်မှ ထွက်လာပြီး‌နောက် ရန်ကုန်မြို့တွင် ‌ငွေစာရင်း မင်းကြီးရုံးတွင် ‌ခေတ္တဝင်‌ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ ‌သေးသည်။
၁၉၅ရ ခုနှစ်တွင်ပင် ‌ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်၌ ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ‌သောကြာ စာ‌စောင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့၌ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မန္တ‌လေးမြို့၌ ထုတ်‌ဝေ‌သော မန်း‌ခေတ် သတင်းစာတိုက်တွင်လည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန် ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ‌ကြေးမုံသတင်းစာ တိုက်၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉ရ၂ ခုနှစ်တွင် ‌ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်မှ မြန်မာ့ အလင်းသတင်းစားတိုက်သို့‌ပြောင်း‌ရွှေ့ခဲ့ပြီး ဒုတိယအယ်ဒီတာ ချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉ရ၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်မှ မန္တ‌လေးမြို့ ဟံသာဝတီ သတင်းစာတိုက်သို့ ‌ပြောင်း‌ရွှေ့ တာဝန်ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉ရ၈ ခုနှစ်တွင် အ‌မေရိကန် နိုင်ငံသို့ သွား‌ရောက်၍ အင်ဒီယားနား တက္ကသိုလ်၌ သတင်းစာပညာကို သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်း‌ကော်ပို‌ရေးရှင်း(ယခုသတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း)၌ ဒုတိယညွှန်ကြား‌ရေးမှူး(စီမံ)မှ ညွှန်ကြား‌ရေးမှူး(စီမံ) အဆင့်အထိ တာဝန် ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့ရာ ယခုကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဖြစ်သည်။
ဦးတင်‌ထွေးသည် သတင်းစားဆရာတစ်ဦးအဖြစ် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ၁၉ရ၃ ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားသမ္မတ နိုင်ငံ ၁၉ရ၈ ခုနှစ်တွင် အ‌မေရိကန်နိုင်ငံ၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ‌လေ့လာ‌ရေးခရီးများ သွား‌ရောက်ခဲ့သည်။
စာ‌ရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ် ချို‌တေးသံမဂ္ဂဇင်းတွင် ‘မောင်တင်‌ထွေး’ အမည်ဖြင့် စတင်‌ရေးသားခဲ့ပြီး ပုံနှိပ် ထုတ်‌ဝေပြီးစာအုပ်များမှာ (၁) ‌မေလမှာ ခနစ်ရက်(မြန်မာပြန်)၊ (၂) ‌သွေး‌အေး‌အေး(မြန်မာပြန်)၊ (၃) အ‌မေရိကန်(မြန်မာပြန်)၊ (၄) မီလံ ၁၈ (မြန်မာပြန်)၊ (၅) အိမ်နံပါတ် ရ၉(မြန်မာပြန်)၊ (၆) မိုးနှင့်‌လေနှင့်မုန်တိုင်းနှင့်(မြန်မာပြန်)၊ (ရ) အညံ့မခံစစ်၊ (၈)မပြိုသည့်မိုး၊(၉) ‌ရွှေပင်လယ် ဆီးပြီ‌လေ၊ (၁၀) စိတ်ချ (မြန်မာပြန်)၊ (၁၁) မာယာရှင်သုံးဦး(မြန်မာပြန်)၊ (၁၂) ‌တော်လှန်‌ရေးသမား(မြန်မာပြန်)၊ (၁၃) ဘဝကြမ်း(မြန်မာပြန်)၊ (၁၄) က‌နေဒီဘာ‌ကြောင့် အသတ်ခံရသလဲ(မြန်မာပြန်)၊ (၁၅) ကမ္ဘာ‌ကျော်ဆု(မြန်မာပြန်)၊ (၁၆) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ‌တော် လှန်‌ရေးများ၊ (၁ရ) ကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်‌သော ထို ၁၀ ရက်၊ (၁၈) တရုတ်ပြည်‌ပေါ်မှ ကြယ်နီ(မြန်မာပြန်)၊ (၁၉) ဗမာ၊ (၂၀) ချစ်သူပျူငှာမပြသာ၊ (၂၁) မိုးမြင့်မြင့်ထွား၊ (၂၂) နလဗိန်းတုံးတို့ တိုင်းပြည်(မြန်မာပြန်)၊ (၂၃) ကိုးနာရီ (မြန်မာပြန်)၊ (၂၄) ‌လေဆိပ်(မြန်မာပြန်)၊ (၂၅) ဟန်မြစ်‌ပြော သည့် ချစ်ပုံပြင် စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။
ထိုစာအုပ်များအနက် ‘ မိုးမြင့်မြင့်ထွား’ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံးပင်ကို‌ရေး ဝတ္ထုစာအုပ်ဖြစ်ပြီး ‌နောက်ဆုံး ‘‘ကျွန်‌တော်နှင့်‌ကြေးမုံ’’ ဟူ‌သော ဝတ္ထုဟန်အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ကို ‌ရေးသားပြုစု‌နေစဉ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်‌နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အလုပ်သမား‌ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဇနီး ‌ဒေါ်‌မေရီ (မြန်မာ့‌ရေလပ်ငန်း)နှင့် သားနှစ်‌ယောက် ကျန်ရစ် သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅) တင်ထွေး (၁၉၃၄ - ၁၉၉၃) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးတင်ထွေး ၂။
မိဘအမည် - ဦးလှရှိန် + ဒေါ်ဖွားမှီ ၃။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၂၁၊ ၁၊ ၁၉၃၄ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - ပြင်ဦးလွင် ၅။
ကလောင် အမည်ခွဲများ - မရှိပါ ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် သတင်းစာဆရာ စာရေးဆရာ ဦးတင်ထွေးကို အဖ ဦးလှရှိန်၊ အမိ ဒေါ်ဖွားမှီတို့မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၄ ယောက် ရှိသည့်အနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မြို့မ ကျောင်းတွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ဥပစာ (ခ) တန်း အထိ ပညာ ဆက်လက် သင်ကြား၍ ၁၉၅၇ ခုနှစ်ခန့်မှ စ၍ စာပေလောကထဲသို့ စတင် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ကြေးမုံသတင်းစာ ပုဂ္ဂလိကပိုင်အဖြစ် ရှိစဉ် ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှပင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် စတင် အမှုထမ်း၍ သတင်းစာ လောကထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
၁၉၅၇ - ၅၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်းနှင့် သတင်းစာဆရာအသင်းတို့ ပူးပေါင်းတည်ထောင်သော မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာပညာ အတတ်သင်ကျောင်းကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သတင်းစာပညာ ဒီပလိုမာကို ရယူခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ တော်လှန်ရေး အစိုးရလက်ထက် ကြေးမုံသတင်းစာ ပြည်သူပိုင် သိမ်းပြီးနောက် ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်တွင် ဆက်လက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်တွင် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ ဒုတိယ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ်သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့ ဟံသာဝတီ သတင်းစာ ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ်သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ကြေးမုံသတင်းစာ ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ်သို့ လည်းကောင်း ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင်မူ သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းကော်ပိုရေးရှင်း၏ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူး (စီမံ) အဖြစ် တာဝန်ပေး ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ဝ ရက်တွင် ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ် (ကြေးမုံ) အဖြစ် ပြန်လည် တာဝန် ယူခဲ့ရသည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင်မူ သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်း ကော်ပိုရေးရှင်း၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး (စီမံ) အဖြစ် တိုးမြှင့် ခန့်ထားခြင်းခံရပြီး ထိုရာထူးတွင် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင် သွားခဲ့သည်။
သတင်းစာဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် တဖက်မှလည်း ကလောင်အမည် တင်ထွေးဖြင့် မဂ္ဂဇင်း၊ စာစောင်များတွင် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုများ၊ ဆောင်းပါး များစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ကလောင်အမည် တင်ထွေးဖြင့်ပင် လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်များနှင့် ဘာသာပြန် စာအုပ်ပေါင်း ၄ဝ ခန့် ရေးထားခဲ့သည်။
စာရေးသူ၏ ဘာသာပြန် စာအုပ်များ အနက် ဗမာ၊ အမေရိကန် ကိုရုပ်ဆိုး၊ လေဆိပ်၊ ဟိုတယ်၊ အော်စကာ စသော ဘာသာပြန်စာအုပ်များမှာ လူကြိုက်များသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ဒေသကောလိပ်များတွင် Mass Media သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်သောအခါတွင်လည်း တင်ရောက် သင်ကြား ပို့ချခဲ့သည်။
သတင်းစာဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံနှင့် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံတို့သို့ သတင်းစာဆရာ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးများ၊ ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်များအရ သွားရောက်ခဲ့ရသည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်မှ နိုဝင်ဘာလ ရ ရက် အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အင်ဒီယာနာပြည်နယ် တက္ကသိုလ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော သတင်းစာပညာ သင်တန်းသို့ တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်မေရီနှင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး (စီမံ) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ဆဲ ဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီးနှင့် သား ၂ ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့ပြီးသော စာအုပ်များ စာရင်း ၁။
ဦးပုည စာပန်းကုံးများ (ပထမတွဲ) ၂။
ဦးပုည စာပန်းကုံးများ (ဒုတိယတွဲ) ၃။
မပြိုသည့်မိုး ၄။
ရွှေပင်လယ် ဆီးသည်သို့ ၅။
ဟန်မြစ် ပြောသည့် ချစ်ပုံပြင် ၆။
မိုးမြင့်မြင့်ထွား ၇။
ချစ်သူပျူငှာ မပြသာ ၈။
မွန်တပွင့် ရွှေစာပွင့် ၉။
အလောင်းမင်းတရား ဦးအောင်ဇေယျ ၁၀။
ဗမာ (The Burman by Shway Yoe) ၁၁။
အမေရိကန် စီအိုင်အေ သူလျှိုအဖွဲ့ကြီး အတွင်းရေးများ ၁၂။
နလပိန်းတုံးတို့ တိုင်းပြည် ၁၃။
ကနေဒီ ဘာကြောင့် အသတ်ခံရသလဲ ၁၄။
ကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်သော ထို ၁ဝ ရက် (Ten Days That Shook The World by John Reed) ၁၅။
တရုတ်ပြည်ပေါ်မှ ကြယ်နီ (Red Star Over China by Edgar Snow) ၁၆။
အန္တရာယ် လေကြောင်းခရီး (Flight into Danger by Arthur Hailey and John Castle) ၁၇။
အမေရိကန် ကိုရုပ်ဆိုး (The Ugly American by William J. Lederer and Eugene Burdick) ၁၈။
အညံ့မခံစစ် ၁၉။
မီလာ ၁၈ (Mila 18 by Leon Uris) ၂၀။
မေလမှာ ခုနှစ်ရက် (Seven Days in May by Fletcher Kenebel by Charles W. Bailey II) ၂၁။
အော်စကာ (The Oscar by Richard Sale) ၂၂။
ဟိုတယ် (Hotel by Arthur Hailey) ၂၃။
တော်လှန်ရေးသမား (Inquilab by Khwaja Ahmad Abbas) ၂၄။
သွေးအေးအေးဖြင့် (In Cold Blood by Truman Capote) ၂၅။
အကျဉ်းအကျပ် (The Buckingham Palace Connection by Ted Willis) ၂၆။
အကျပ်အတည်း (Sunflower by Marilyn Sharp) ၂၇။
မာသာရှင် သုံးဦး (The Three Girens by Trivingwallace) ၂၈။
ပင်လယ်ဓားပြ (A Murder is Announced by Agatha Christie) ၂၉။
ခြေရာခံ (A Murder in Summer by Lucy Walker) ၃၀။
စိတ္တဇ တနင်္လာ (Monday is Announced by Lucy Walker) ၃၁။
မိုးနှင့် လေနှင့် မုန်တိုင်းနှင့် (Gone with the Wind by Margaret Mitchell) ၃၂။
ပျောက်နေသူ (Still Missing by Beth Gutcheon) ၃၃။
ဘဝကြမ်း (Lust for Life by Irving Stone) ၃၄။
အတူတကွ (By the Rivers of Babylon by Nelson DeMille) ၃၅။
ကိုးနာရီ (Nine Hours to Rama by Stanley Wolpert) ၃၆။
လေဆိပ် (Air Port By Arthur Hailey) ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)' ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|စောရွှေဗိုလ် (၁၉၂၆) စောရွှေဗိုလ် (၁၉၂၆) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးသောင်းရွှေ (ကိုသောင်း) ၂။
မိဘအမည် - ဦးဘ့ကယ်+ဒေါ်ခင်မထွေး ၃။
မွေးသက္ဗရာဇ် - ၁၆-၆-၁၉၂၆ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - ရေနံချောင်းမြို့၊ တွင်းကုန်းရပ် ၅။
ကလောင်အမည်ခွဲများ - မောင်ဖေ့ကယ်၊ မြတ့်ကယ်၊ မောင့်ကယ်ဟိုး၊ မောင်တောက်ထွန်း၊ ဦးကြီးဗလ၊ ငြိမ်းမောင်၊ တိုင်းရင်းသားတဦး၊ စလင်းသောက်ရှူး၊ တက္ကသိုလ် ခင်မောင်လတ်။
(အင်္ဂလိပ် အမည်ခွဲများ) - Saw Shwe Bo, Myat kywe, M-kyaw Ho, H-T-Shwe, J-Lynn ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ဆရာ စောရွှေဗိုလ်သည် ရေနံချောင်း ဇာတိ ဖြစ်သည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အဖ ပန်တိမ် ဆရာကြီး ဦးလှ့ကယ်၊ အမိ ဒေါ်ခင်မာထွေးတို့မှ ဖွားမြင်သော သားသမီး ၁ဝ ယောက် အနက် စတုတ္ထမြောက် သားဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးသောင်းရွှေ ဖြစ်ပြီး၊ မိဘနှင့် ဆွေမျိုးများက ကိုသောင်းဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ရေနံချောင်းရွာသစ် ဦးဟံသာ၏ မြန်မာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၉၁၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၆ အထိ စတုတ္ထတန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၉၃၆ မှ ၁၉၄၂ အထိ ၉ တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ - ၄၂ တွင် ဒို့ဗမာ ကျောင်းသား မြန်မာစာ ပြန်ပွား တိုးတက်ရေး အသင်း၏ အတွင်းရေးမှူး တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ရန်ကုန် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းသို့ ကဗျာနှင့် ဆောင်းပါးစာမူများ ပေးပို့ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ မှစ၍ ပထမ အကြိမ် လွတ်လပ်ရေး အောင်ပွဲ (စလင်းမြို့) တွင် ဝတ္ထုတို ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၈ - ၄၉ ခုနှစ်တွင် 'သောင်ရှူး' ဟူသော ကလောင် အမည်ဖြင့် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း၌ 'စေတနာရှင်' ဟူသော တဂိုးဘာသာပြန်ကို ရေးခဲ့သည်။
ဤအချိန်မှ စ၍ စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ၁ဝ တန်း အောင်မြင်သည်။
၁၉၅ဝ တွင် လူထု ပညာရေးမှူး၊ ၁၉၅ဝ - ၅၆ ခုနှစ်တွင် လူထုပညာ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၅၆ - ၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဌာန မြန်မာဘာသာ ကျမ်းပြု အရာရှိ အဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ယင်းကျမ်းပြု အရာရှိ တာဝန်ခန်းမှာ ယခင်က ဆရာကြီး ဦးခင်မောင်၊ ဆရာ ဇေယျ၊ ဆရာ တက်တိုး၊ ဆရာ တင့်တယ် အစရှိသော ဆရာ့ ဆရာကြီး ထိုင်ခဲ့သော အလုပ်စခန်းပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ တက်လာသော အခါ ပြန်ကြားရေး ဌာနမှ ရှေ့သို့ (Forward) ၁၅ ရက် တကြိမ် (မဆလ ဝါဒဖြန့်) စာစောင်များ စတင် ထုတ်ဝေခဲ့ရာ မြန်မာဘာသာဖြင့် စောင်ရေ တသိန်း၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စောင်ရေ နှစ်သိန်း ရိုက်နှိပ် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
စာစောင် ထုတ်ဝေရာတွင် စာတည်း၊ တာဝန်ခံ စာတည်း၊ စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တာဝန်ခံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ခရီးသွား ဆောင်းပါးများ ရေးသားခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျှက် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အနှံ့ ဗဟုသုတ ဆည်းပူး ဆောင်ရွက်နေစဉ် ဆစ်ဒနီ (I.T.I.) နိုင်ငံတကာ သင်တန်းမှ ဖိတ်ခေါ်သည့် သင်တန်းသို့ တက်ရောက် ခဲ့ရသည်။
ပြန်ကြားရေး ဌာနခွဲမှ ရှေ့သို့ (Forward) စာစောင်များ အပြင် လစဉ် စာအုပ်များ၊ နှစ်စဉ် အထူးထုတ် စာအုပ်ကြီးများလည်း ပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် လုပ်သက်ပြည့်၍ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် ပုဂ္ဂလိက အင်္ဂလိပ် မဂ္ဂဇင်း ၂ စောင်ကို စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူ ထုတ်ဝေ ပေးခဲ့သည်။
ယင်းတို့မှာ - ၁။
English, English, English where ၂။
Panarama တို့ ဖြစ်သည်။
ဆရာ စောရွှေဗိုလ်သည် ကိုယ်တိုင် ခရီးထွက်၍ စာပေ ပြုစုသူ ဖြစ်၍ ဆောင်းပါး အရေအတွက် များလှပါသည်။
ရှေ့သို့၊ လူထုပညာ အပြင်၊ ပုဂ္ဂလိက ထုတ်ဝေရေးမှ စုံထောက်၊ နဝဒေး၊ နွယ်နီ စသော မဂ္ဂဇင်းများတွင်လည်း ဝတ္ထု ဆောင်းပါး စာမူတို့ ရေးသားခဲ့ရာ စုစုပေါင်း တထောင်ထက်မနည်း ရေးသားခဲ့သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့ပြီးသော စာအုပ်များ ၁။
ချစ်သောဆရာ ၁၉၆၈ ၂။
ခေတ်စမ်း ဘာသာပြန် ၁၉၆၈ ၃။
စိတ်ဂနိုင် (သို့) နှင်းကေသာ၏ တသက်တာ မှတ်တမ်း ၁၉၆၈ ၄။
အထောက်တော် ၁၉၇၀ ၅။
ကလေးသူငယ် သတ္တိထူးပုံများ ၁၉၉၃ ၆။
ထသွားထလာ အင်္ဂလိပ်စာ အမှတ် (၂) ၁၉၉၅ ၇။
ချစ်သောမီမီ ၁၉၉၇ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)' ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ဝယ်လိုအားဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ခုကို ရရှိရန်အတွက် ဆန္ဒရှိပြီး ထိုအရာကို ရရှိရန်အတွက် တန်ရာတန်ကြေး ပေးနိုင်ခြင်းနှင့် ပေးရန် ဆန္ဒရှိခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။
ဝယ်လိုအားဆိုသော ဝေါဟာရသည် ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို အချိန်တစ်ချိန်ချိန်၌ ဝယ်ယူသုံးစွဲနိုင်ခြင်းနှင့် ဝယ်ရန် ဆန္ဒရှိခြင်းကို ညွှန်းဆို ဖော်ပြသည်။
ဝယ်လိုအား၏ အဆုံးအဖြတ်များ ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှု၏ ဈေးနှုန်းသည် ဝယ်လိုအားအပေါ်တွင် သက်ရောက်သည့် အဓိကအချက်ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဝယ်လိုအားကို သတ်မှတ်ပေးသည် အခြားအချက်များစွာလည်း ရှိသေးသည်။
၎င်းတို့မှာ ဝယ်ယူသူများ၏ ဝင်ငွေ၊ အမျိုးအစားတူကုန်ပစ္စည်းများ၏ ဈေးနှုန်း၊ ဝယ်ယူသူများ၏ အကြိုက်၊ လူဦးရေဆိုင်ရာအချက်အလက်များနှင့် ကြော်ငြာ၊ ဈေးကွက်မြှင့်တင်ရေး စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ဘောဂဗေဒ ပညာရပ်တွင် ရောင်းလိုအားဆိုသည်မှာ ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သူများမှ သတ်မှတ်ဈေးနှင့် ရောင်းချရန် ဆန္ဒရှိပြီး ရောင်းချနိုင်သော ပစ္စည်းပမာဏကို ဆိုလိုသည်။
200px|Slash. ဆော်လ်ဟတ်ဒ်ဆင်န် (Saul Hudson) ကို ၁၉၆၅ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ စင်ပေါ်တွင် သုံးသော စလက်ရှ် (Slash) ဆိုသော အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။
သူသည် အင်္ဂလိပ် ဂီတသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မူလက အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စတက်ဒ်ဖို့ဒ် ရှိုင်းယားပြည်နယ် စတရုတ်အွန်ထရင့် (Stoke-on-Trent) မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
သူ ကလေးဘဝကပင် သူ၏ မိသားစုသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်၊ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့သည်။
စလက်ရှ်သည် Guns N' Roses ဂီတအဖွဲ့တွင် လိဒ်ဂစ်တာ သများ အဖြစ် ၁၉၈၅ မှ ၁၉၉၆ အထိ တီးခတ်ခဲ့သည်။
Guns N' Roses မှ ထွက်ခွာပြီးနောက် စလက်ရှ်သည် Slash's Snakepit အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် Guns N' Roses အဖွဲ့မှ တီးခတ်ဖော်များ ဖြစ်ကြသော ဒဖ်မက်ကာဂန် (Duff McKagan) နှင့် မတ်ဆိုရမ်(Matt Sorum) တို့နှင့် အတူ Velvet Revolver အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား အချိန်တိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံး အီလက်ထရစ် ဂစ်တာသမားများ စာရင်း၏ နံပါတ်၂ နေရာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
၁၉၈၀ မေလ ၁၈ ရက်တွင် စိန့်ဟယ်လင် မီးတောင် ပေါက်ကွဲနေသောပုံ မီးတောင် () ဆိုသည်မှာ မြေကြီးအောက်မှ ချော်ရည် (အလွန်ပူသော ကျောက်ရည်များ) ထွက်လာတတ်သော တောင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
မီးတောင်အများစု၏ ထိပ်ဆုံးတွင် မီးတောင်ပေါက်ဝ ရှိတတ်သည်။
မီးတောင်အတွင်းမှ ထွက်လာသော ပစ္စည်းများတွင် ချော်ရည်များ၊ ရေနွေးငွေ့များ၊ ဆာလ်ဖာဓာတ်ပေါင်းများ၊ ပြာများနှင့် ကျောက်တုံးအစအနများ ပါဝင်တတ်သည်။
မီးတောင်များကို ကမ္ဘာပေါ်တွင်သာမက အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ မီး​တောင်တစ်စင်းဖြစ်သော အိုလမ်ပတ်စ်မွန်ပေါ်တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
Wood, C. A., 1979b. Cinder cones on Earth, Moon and Mars. Lunar Planet. Sci. X, 1370–1372. thumb|မားစ်ဂြိုဟ်မှ အိုလမ်ပတ်တောင်သည် နေအဖွဲ့အစည်းတွင် အရှည်ဆုံးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချော်ရည်နှင့် ဖိအားတို့ ပေါင်းစပ်သောအခါတွင် မီးတောင်ထိပ်ဝမှ ပွင့်ထွက်ပြီး မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။
ကမ္ဘာမြေကြီးအတွင်းမှ အလွန်ပူသော ချော်ရည်ကျောက်ရည်များသည် အင်အားနုသည့် မြေပျော့မှထွက်ပေါက်ရှာ၍ အပြင်သို့ ပန်းထွက်လာသောအခါ မီးတောင်ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။
ကျောက်ရည် ချော်ရည်ပူများရှိရာ မြေအတွင်းဘက် တစ်လျှောက်မှ မြေမျက်နှာပြင်သို့ မီးခိုးခေါင်းတိုင်သဖွယ် အပေါက်တစ်ပေါက်ရှိ၏။
ထိုအပေါက်မှ ပန်းထွက်လာသော အရာများသည် တအိအိကျဆင်းလာ၍ ကာလကြာမြင့်သောအခါ ထိပ်ဝကျယ်လာ ပြီးလျှင်အောက်ခြေ၌ ပွင့်ကားသော ခမောက်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်ပူစာသဖွယ် ဖြစ်လာလေသည်။
ထိပ်၌မူ ချိုင့်ဖြစ်နေ၍ ယင်းကို မီးတောင်ထိပ်ဝဟု ခေါ်သည်။
အတွင်းမှ ရုန်းကန်ပန်းထွက်လာသော အရာများမှာ ချော်ရည် ချော်တုံး၊ ပြာတုံး ပြာခဲ၊ ဖုံ၊ သဲနှင့် အပူငွေ့၊ မီးခိုးများဖြစ်ကြသည်။
ယင်းတို့အပြင် ကလိုရင်း၊ ကန့်နှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် စသော ဓာတ်ခိုးဓာတ်ငွေ့များလည်း ပါဝင်၏။
မီးတောင်တစ်လုံးသည် ချော်ရည်ချော်မြှုပ်မီးထိုး တစ်စုံတစ်ရာ မထွက်တော့ဘဲ ငြိမ်သက်သွားသောအခါ ယင်းကို မီးတောင်သေဟု ခေါ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ မြင်းခြံနယ်ရှိ ပုပ္ပါးတောင်သည် မီးတောင်သေဖြစ်သည်။
တစ်ခါတည်း လုံးလုံးသေမသွားဘဲ ခေတ္တမျှ ငြိမ်သက်နေသော မီးတောင်များလည်းရှိတတ်ရာ ယင်းတို့ကို မီးတောင်မြုံဟု ခေါ်သည်။
ဥရောပတိုက်၌ ထင်ရှားသော မီးတောင် ၂ လုံးရှိရာ တစ်လုံးမှာ စစ္စလီကျွန်းရှိ အက်တနာမီးတောင်ဖြစ်၍ အခြားတစ်လုံးမှာ အီတလီနိုင်ငံတောင်ပိုင်း နေပယ်မြို့အနီးရှိ ဗီဆူးဗီးယပ် မီးတောင်ဖြစ်သည်။
ဗီဆူးဗီးယပ် မီးတောင်သည် နှစ်ပေါင်းကြာမြင့်စွာ မီးတောင်သေကဲ့သို့ ငြိမ်သက် နေသဖြင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်၌ လူများသည် ရွာများတည်ဆောက်၍ အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ နေထိုင်ခဲ့ကြ၏။
သို့သော် ၁၉ဝ၆ ခုနှစ် ဧပြီလ တစ်နေ့တွင် ရုတ်တရက် ပေါက်ကွဲသဖြင့် အနီးအနားရှိ လူနေအိမ်ခြေပေါင်းမြောက်မြားစွာ ပျက်စီးသွားခဲ့ရလေသည်။
မီးတောင်များသည် ငြိမ်းသက်လျက်ရှိရာမှ ပေါက်ကွဲတော့ မည်ရှိသောအခါ ထိုနေရာတစ်ဝိုက်တွင် မြေငလျင်တုန်လှုပ်တတ် သည်။
မြေအောက်မှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပဲ့တင်သံ၊ တော်လဲသံများ ကြားရတတ်သည်။
စိမ့်စမ်းများတွင် အပူအအေး ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲသွားတတ်သည်။
အကယ်၍ မီးတောင်သေ ဖြစ်ပြီးလျှင် မီးတောင်ဝတွင် ရေအိုင်ကလေးတစ်ခုကဲ့သို့ ရေများရှိနေခဲ့သော် ထိုရေများသည် အလွန်ပူလာပြီးလျှင် တစ်ခါတစ်ရံ ပွက်ပွက်ဆူလာတတ်လေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် မီးတောင်ပေါင်း ၃ဝဝ ကျော် ၄ဝဝ ခန့် ရှိသည့်အနက် သုံးပုံတစ်ပုံသည် တိုက်ကြီးများပေါ် တည်ရှိ၍ ကျန် မီးတောင်များသည် ကျွန်းများပေါ်တွင် တည်ရှိကြသည်။
ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ၏ မျက်နှာပြင်အောက်၌ မီးတောင်များစွာရှိ၍ ထိုသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကျွန်းများသည် အများအားဖြင့် မီးတောင်၏ တောင်ထိပ်များ၊ သို့မဟုတ် မီးတောင်မှ ဖြစ်လာသော ကျွန်းများဖြစ်သည်ဟု ယူဆဖွယ်ရှိသည်။
၁၇၉၆ ခုနှစ်က ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်း တစ်နေရာ၌ မီးခိုးများထွက်နေသည်ကို တွေ့ရ၏။
မကြာမီ ထိုနေ ရာ၌ တောင်ပို့ကြီးကဲ့သို့ မြေများ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ မောက် တက်လာသည်ကိုတွေ့ရလေသည်။
နောက် ၆ နှစ်မျှကြာ၍ ထိုကျွန်းပေါ်သို့ လူအချို့ရောက်သွားသောအခါ မြေကြီးမှာ အလွန်ပူနေသေး ကြောင်းကို လည်းကောင်း၊ အတော်အတန် မြင့်နေသော တောင် တစ်တောင်ရှိ၍ တောင်ခြေမှာ ၃ မိုင်ပတ်လည်ခန့် ရှိကြောင်းကို လည်းကောင် တွေ့ရလေသည်။
အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုရှိ ကရာကာတိုအားခေါ် ကျွန်းတစ် ကျွန်းပေါ်တွင် မီးတောင်တစ်လုံးရှိ၏။
၁၈၈၃ ခုနှစ်က ထိုမီးတောင်ပေါက်ကွဲရာ ကျွန်းကလေးမှာ ပထမထက်ခြမ်းကွဲ၍ နောက်လုံးလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
ပင်လယ်မှ ထန်းတစ်ဖျားခန့် မြင့်သော လှိုင်းလုံးကြီးများ တက်လာသဖြင့် ကမ်းခြေတစ်လျောက်ရှိ ရွာ ပေါင်း ၃ဝဝ ခန့် ပျက်စီးပြီးလျှင် လူပေါင်း ၃၆,၅ဝဝ ခန့် ရေနစ် သေဆုံးကြသည်။
ထိုလှိုင်းလုံး ကြီးများသည် ကမ္ဘာကို တစ်ပတ် ပတ်၍သွား၏။
မီးတောင်ပေါက်ကွဲသံကြီးမှာ ကြောက်ခမန်းလိလိ ကျယ်လောင်လှ၍ မိုင်ပေါင်း ၂,၅ဝဝ ဝေးသော နေရာကပင် ကြားရ သည်။
ကရာကာတိုအား မီးတောင် ပေါက်ကွဲခြင်းသည်ကား ကမ္ဘာ့သမိုင်း၌ မကြုံစဖူး အထူးကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုတစ်ရပ် ဖြစ်တော့သည်။
မီးတောင် ပေါက်ကွဲသောအခါ ချော်ရည် ချော်မြှုပ်ထက် မီးတောင်က မှုတ်ထုတ်လိုက်သော ပြာပူပြာခဲနှင့် အခိုးအငွေ့များက ပို၍ ကြောက်စရာ ကောင်းသည်။
ချော်ရည်များမှာ တဖြည်းဖြည်း စီးဆင်း၍ အတန်ငယ် စီးဆင်းမိသောအခါ မာခဲသွားတတ်သည်။
မီးတောင်က မှုတ်ထုတ်လိုက်သော အရာများမှာကား ဝေးလံသော နေရာများသို့ လွင့်စဉ်ပျံ့နှံ့ကာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူတို့၏အသက်နှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို များစွာဆုံးရှုံး ပျက်စီးစေနိုင်လေသည်။
မီးတောင်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရပ်ဒေသသည် အများအားဖြင့် အလွန် မြေဩဇာကောင်းသည်။
ထိုအရပ်၌ ကောက်ပဲသီးနှံများ အထူးဖြစ်ထွန်း၏။
သို့ဖြစ်၍ လူတို့သည်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း သော မီးတောင်များအနီးအနား၌ အရဲစွန့်ကာနေထိုင်ကြလေသည်။
အီတလီနိုင်ငံ၊ တပ်စကင်နီနယ်၌မူ မီးတောင်မှ အပူအားကိုယူ၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရာ၌ အသုံးချကြသည်။
မီးတောင် အရေအတွက်သည် ကမ္ဘာမြေကြီး အသက်နုစဉ် က ယခုထက် ပို၍များသည်။
ထိုအခါက မြေကြီးသည်များစွာ မအေးသေးသဖြင့် အတွင်းမှချော်ရည်နှင့် အခြားအရာများသည် အင်အားနုနယ်သောမြေနေရာများမှ အပေါ်သို့ထိုးထွက်နိုင် ကြသည်။
ကမ္ဘာကြီး အသက်ရင့်လာသောအခါ ထိုကဲ့သို့ အင်အားနည်းသော မြေနေရာများ နည်းပါးသွား၍ မီးတောင်များလည်း နည်းပါးလာရ သည်ဟု ဆိုလေသည်။
မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာ၌ ထွက်ပေါ်လာသော ချော်ရည်များ သည် စင်စစ်အားဖြင့် မီးတောင်တွင်းရှိ ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများ အရည်ပျော်ကျလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
မီးတောင်ချော်ရည် အပျစ်၊ အကျဲ ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။
ဆီလီကာ ၅၈ ရာခိုင်နှုန်းထက် ပို၍မပါသော ချော်ရည်များသည် ကမ္ဘာမြေကြီးအောက် နက်သော နေရာများမှ ထွက်လာ၍ အပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၂၂၅ဝံလောက်တွင် အရည်ပျော်သည်။
ဤချော်ရည်များကို ဗေးဆစ်ချော်ရည်ဟု ခေါ်၍ အရည်ကျဲသည်။
ဆီလီကာ ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့်အထက်ပါဝင်သော ချော်ရည်များသည် မြေကြီးအပေါ်ယံအထပ်များမှ ထွက်လာ၍ အရည်ပျစ်သည်။
အပူချိန်ဖာရင်ဟိုက် ၃၁ဝဝံ မှာပင် အရည်ပျစ် လျက်ရှိသေးသည်။
ဤချော်ရည်မျိုးကို အက်ဆစ်ချော်ရည်ဟုခေါ် သည်။
ဗေးဆစ်ချော်ရည်သည် အရည်ပိုသွက်သဖြင့် အက်ဆစ် ချော်ရည်ထက် အစီးမြန်သည်။
ဗေးဆစ်ချော်ရည်ထွက်သော မီး တောင်ထိပ်များသည် များသောအားဖြင့် နိမ့်၍ တောင်စောင်းများ မှာလည်း ပြေပြေ နိမ့်ဆင်းသည်။
အက်ဆစ်ချော်ရည် ထွက်သော မီးတောင်များမှာ မြင့်၍ တောင်စောင်းမတ်စောက်သည်။
မီးတောင်မှ ပန်းထွက်ခါစ ချော်ရည်လတ်လတ် ဆတ်ဆတ်များသည် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၅ဝ နှုန်းလောက်နှင့်စီးဆင်းကြသော်လည်း ကြာသွား သောအခါ အစီးနှေးလာ၍ တစ်နာရီလျှင် တစ်မိုင်မပြည့်တပြည့် နှုန်းလောက်နှင့် စီးလေသည်။
မီးတောင်ထိပ်ဝမှ စီးဆင်းလာသော ချော်ရည်များသည် အလွန် အအေးမြန်သောအခါ ကျောက်သလင်းဖြစ်ရန် အချိန်မရ သဖြင့် ဖန်ကဲ့သို့ ပြောင်ချောချောအပြင် ဖြစ်သွား၍ ယင်းကို ဖန် ချော်ဟု ခေါ်သည်။
ကျောက်ခဲကလေးများတွင် နစ်၍ နေသော အက်ဆစ်ချော်ရည် အစိုင်အခဲကြီးများကို ခဲဝင်မှုန်ကျောက်ဟု ခေါ်သည်။
ချော်ရည်မျက်နှာပြင်၌ ဓာတ်ငွေ့ကြောင့်စည်ဖောင်း ကလေးများဖြစ်ကာ အမြှုပ်ထနေတတ်သည်။
ဗီဆူးဗီယပ်မီးတောင် ပေါက်ကွဲစဉ်က စီးထွက်လာသော ချော်ရည်များမှာ ကျောက်ခဲ အတိဖြစ်နေသည်ကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မီးတောင်များ။
thumb|319x319px ပြစ်မှုကျူးလွန်သောကြောင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရသူများကို အကျဉ်းသားဟုခေါ်သည်။
မိမိ၏ ယုံကြည်ချက်ကြောင့်အကျဉ်းကျနေသူများလည်း ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအကျဉ်းထောင်များ၌ အကျဉ်းသားဦးရေ ၅၀၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။
၎င်းတို့ အနက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၁၈၃ ဦး ခန့်ရှိကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံ အခြေစိုက် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီ စောင့်ရှောက် ရေးအသင်း(AAPP)က ဖော်ပြထားသည်။
ကိုးကား Irrawaddy News AAPP Category:နိုင်ငံတကာ ဥပဒေ Category:ပြစ်ဒဏ်များ။
ရောဂါပိုးမွှားများ (; ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝဗေဒ အလိုအားဖြင့် ရောဂါ ကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော အရာများကို ဆိုလိုသည်။
ရွှေ (အင်္ဂလိပ်: gold)သည် (နျူကလိယ၌ ပရိုတွန် ၇၉ ခု ပါရှိသည့် အက်တမ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍) အက်တမ်အမှတ်စဉ်-၇၉ ရှိသော သတ္တု ဒြပ်စင် ဖြစ်ပြီး၊ သာမန် အပူချိန်နှင့် (လေ)ဖိအားအောက်တွင် အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိသည့် ဒြပ်သား ဖြစ်သည်။
ဓာတုသင်္ကေတမှာ လက်တင် ဝေါဟာရ (Aurum - တောက်ပသည့် အရုဏ်ဦး) ၏ ထိပ်နှစ်လုံး Au ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတင်ခေတ်မှ စ၍ လူသားများသည် ရွှေကို အဖိုးတန် လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ခွက်၊ ယောက်၊ ပန်းကန်စသည့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဖြစ် သွန်းလုပ် အသုံးပြုကြပြီး၊ ရွှေကို အပူပေး၍ အရည်ကျိုကာ ပုံသွင်းသည့် အတတ်ကို ရွှေပန်းထိမ်ဟု ခေါ်သည်။
မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုတွင်မူ စေတီပုထိုးများ၏ ထီးတော်၊ သင်္ကန်းတော်အဖြစ် လည်းကောင်း ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ရွှေသင်္ကန်း ချရာတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။
ရွှေဝါရောင် ဝင်းလက်တောက်ပသည့် ရွှေသည် သိပ်သည်းဆကြီးပြီး နန်းဆွဲရလွယ်သော ပျော့ပျောင်းသည့် သတ္တုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
လျှပ်လျှောက် ကောင်းသောကြောင့် ယခုခေတ် ကွန်ပျူတာ၏ မားသားဘုတ်၊ အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်း၏ အိုင်စီပြားတွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုလာကြသည်။
တန်ဖိုးထား သတ္ထု မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ရွှေကို မြတ်မြတ်နိုးနိုး တန်ဖိုးထား ဝတ်ဆင်ကြသည်။
လက်ဝတ် လက်စား အဆင်တန်ဆာများ၊ ဆံပင်ထုံးဖွဲ့မှု ပစ္စည်းများ၊ နန်းမှုနန်းရာ အသုံးအဆောင်များ၊ ရွှေဆိုင်းခတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရုံသာမ၊ မြန်မာတို့အတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရာ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဘုရားဆင်းတုတော်များ၊ စေတီပုထိုးများမှာ ရွှေကို ရွှေသင်္ကန်းအဖြစ် ကပ်လှူပူဇော်ကြသည်။
ရွှေကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်း သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရှမ်းတဲ၊ ဂဲတောင်၊ ကမ်းပါးနီနှင့် စဉ့်ကူးမြို့နယ်မှ နွယ်ရုံ၊စစ်ကိုင်းတိုင်း ​ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်နှင့် ခန္တီးမြို့နယ် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့အနီးရှိ မန်စီ၊ ရှမ်းပြည်နယ် ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွှေမင်းဘုံ၊ ပျဉ်းမနားရှိ ကျည်တောင်ခေါမ၊ ဆင်ဖြူတောင်၊မွန်ပြည်နယ် ဘီးလင်း ဒေသတို့မှာ တွေ့ရသည်။
မြန်မာတို့က အခေါက်ရွှေကို ၁၆ ပဲရည်(မီးလင်း၊ အကယ်ဒမီရွှေ)လို့ ခေါ်ပြီး၊ အနောက်တိုင်းမှာ ၂၄ ကာရက်ရွှေလို့ ခေါ်ဝါ်ပါသည်။
ရွှေတစ်ကျပ်သားမှာ ငွေ သို့မဟုတ် ကြေးနီ တစ်ပဲသား ပါဝင်သော ရွှေကို ၁၅ ပဲရည်လို့ ခေါ်ပြီး သုံးပဲသား ပါဝင်သော ရွှေကိုတော့ ၁၃ ပဲရည်လို့ ခေါ်ကြသည်။
ရွှေပန်းထိမ် လုပ်ငန်းသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဓိက ကဏ္ဍမှာ ပါဝင်သည်။
ရွှေသည် ပုံမှန်အခြေနေမှာ အဝါရောင်ရှိပြီး ပုံသွင်းရအလွယ်ကူဆုံးသော သတ္ထုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အသေးစိတ် ခွဲခြမ်း လေ့လာမှုမှာ အနက်ရောင်၊ ပတ္တမြားရောင် သို့မဟုတ် ခရမ်းနုရောင် အဖြစ် ပြောင်းလဲတွေ့ရသည်။
အခြားဒြပ်စင်တွေနှင့် ပေါင်းစပ်ဝတ်ဆင်ပါက အရည်သွေးများ ကျဆင်းသွားသည်။
အပူနှင့် လျှပ်စစ် စီးကူးမှုအားကောင်းသော သတ္ထုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဓာတ်ပြုမှုများမှာ ရွှေကို အကောင်းဆုံး ကြားခံပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။
ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ ဆေးလောကတွင်လည်း ရွှေကို ထိုးဆေးဖော်စပ်ကာ လူတို့၏ ခြေဆစ်၊ လက်ဆစ်ရောင် ရောဂါတွေကို ပျောက်ကင်းအောင် ကုသပေးကြသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀၀၀ လောက် ကတည်းက လူတို့သည် ရွှေကို တန်ဖိုးရှိသော ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ် သတ္တုတို့၏ဘုရင်ဟု ခေါ်စမှတ် ပြုလာခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ် ဘာသာနှင့် ခေါ်သော Gold သည် Geola မှ ဆင်းသက် လာပြီး အဝါရောင်ဟု အနက်အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
ရွှေကို ဒီနေ့အချိန်အထိ မြတ်နိုးမှု၊ တန်ဖိုးထားမှု၊ မက်မောမှု တို့ကတော့ လူတိုင်းမှာ ရှိနေဆဲပင်။
သတ္တုများတွင် ငွေသည် အပြောင်လက်ဆုံး သတ္တုဖြစ် သည့်ပြင် ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ တူးဖော်ယူ၍ ရရှိနိုင်သောကြောင့် လူသိ အများဆုံး ဖြစ်၏။
ငွေကို လူသိများသလောက် တူးဖော် ရာတွင် မလွယ်ကူလှချေ။
တရုတ်လူမျိုးတို့သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၃၅၀၀ ကျော်ကပင် ငွေကို အထည်ပြုလုပ် သုံးစွဲခဲ့ကြ၏။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငွေကို ပထမဆုံး ဒင်္ဂါးပြုလုပ် သုံးစွဲကြသူများ မှာ လစ်ဒီယန်လူမျိုးများဖြစ်သည်ဟု ဂရိလူမျိုးနိုင်ငံ သမိုင်း ပညာရှင်တစ်ဦးက ဆိုသည်။
ရှေးအခါက ငွေအတွက်ကြောင့် ပြည်ထောင်ချင်းချင်း စစ်ဆင်းခဲ့ကြသည်။
လူတို့သည်လည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
အားရှိသူ လူစုများကအား နည်းသူ လူစုများကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခဲ့ကြသည်။
ဘီစီ ၃၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရောမလူမျိုးတို့သည် ကားသေ့ပိုင် စပိန်ငွေတွင်း များကို လိုချင်သောရမ္မက်ဇောကြောင့် ကားသေ့နိုင်ငံနှင့် စစ်ခင်း ခဲ့သည်။