kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ-အယ်လ်ဘေးနီးယား မိတ်ဆွေဖြစ် အသင်း ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တရုတ်ဖြူ ကျူးကျော်မှုနှင့် နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေး အမျိုးသား ကော်မတီ ဒုက္ကဋ္ဌ တို့တွင်လည်း တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ဖဆပလ အစိုးရ ခေတ်တွင် စာပေ အရေးအသားကြောင့် ၁၉၅၂ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှ ၁၉၅၇ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ အထိ (စုစုပေါင်း ၄ နှစ် ၄ လ ၆ ရက်) ပထမဆုံး အဖမ်း ခံရသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ နိုဝင်ဘာလထုတ် လင်းယုန် ဂျာနယ်ပါ အရေးအသားကြောင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ် ကနေ ၁၉၆၂ ထိ ၂ နှစ်ကြာ ထပ်မံ ဖမ်းဆီး ခံရပြန်သည်။
တဖန် ၁၉၅၆ မှ ၁၉၇၂ ထိ စာပေ အရေးအသားကြောင့် ကိုကိုးကျွန်းတွင် ၅ နှစ်နှင့် အင်းစိန် ထောင်၌ ၂ နှစ်ခန့် အကျဉ်း ချထား ခံရ ပြန်သည်။
အကျဉ်းထောင်နှင့် ကိုကိုးကျွန်းတွင် စုစုပေါင်း ၁၃ နှစ်မျှ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
စာပေ လောကသို့ ပထမဆုံး ဝင်ရောက် လာသည်မှာ ၁၉၃၈ တွင် ဖြစ်သည်။
'မောင်တင်အောင်' ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသားသော "ဘုန်း မေ့နိုင်ဘူး" ဝတ္ထု နှင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် 'မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်'၊ 'ဘားမား ဂျာနယ်'၊ 'မြန်မာ့ တာဝန်' မဂ္ဂဇင်း များတွင် 'မောင်တင်အောင်၊ ဟိုက်စကူးကျောင်း၊ ရန်ကုန်' အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုများ ရေးခဲ့သည်။
၁၉၃၉ တွင် 'မဟာအောင်' ကလောင် အမည်ဖြင့် 'ဂျာနယ်ကျော်' တွင် "စစ်ထွက် ယောက်ျား" ဝတ္ထုတိုကို ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ နိုဝင်ဘာ 'ဂျာနယ်ကျော်' တွင် 'ဗန်းမော် တင်အောင်' ကလောင် အမည် စယူပြီး "နော်မူဂေး" ဝတ္ထုတိုကို ရေးခဲ့သည်။
ဗန်းမော်မြို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ ရသည်ကို စိတ်၌ စွဲမှတ်ကာ ကလောင် နာမည်တွင် 'ဗန်းမော်' ထည့်ယူ ခဲ့သည်။
ဗန်းမော် တင်အောင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ပထမဆုံး ထုတ်ဝေပြီး ထင်ရှား ကျော်ကြား ခဲ့သော လုံးချင်းဝတ္ထုမှာ "ဘုန်းမောင် တယောက်ထဲရယ်" ဖြစ်သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် စာပေဗိမာန် ဆုတွင် ဝတ္ထုရှည် ဆု၌ အောင်လင်း၏ အရိုင်းစံပယ်နှင့် မမကြီး တို့ကို တွဲဖက် ပေးခဲ့ သော်လည်း ဆု လက်ခံ ရယူခြင်း မပြု ခဲ့ပေ။
နောက်ဆုံး ပြုစု ခဲ့သော စာအုပ်မှာ လူ ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၈ ခု အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် ညဦး ၇း၁ဝ နာရီတွင် အဆုတ်ကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးသည်ဒေါ်ခင်ဦးနှင့် သားသမီး ၆ ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဆရာဗန်းမော်တင်အောင် ချန်ထားရစ်ခဲ့တဲ့ လူငယ်မျိုးဆက်သစ်တွေ အတွက် မမေ့နိုင်လောက်တဲ့ အမှာစကားတရပ်ကတော့။
" လူတယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ သူ ဖြတ်သန်းကျော်လွှားနေတဲ့ ခေတ်ကြီးက သူ့ပခုံးပေါ် တင်ပေးလိုက်တဲ့ သမိုင်းတာဝန်ကို သူ ဘယ်လောက်သယ်ပိုးထမ်းရွက်ခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ တိုင်းတာရမှာပဲ" ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း၊ ၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် စာညွှန်း ဒဂုန်ရွှေမျှား။
စာ ၈၆ - ၈၈။
စာ ၂ရဝ - ၂၇၃။
စာ ၂၈၆ - ၃ဝ၁။
နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း။
စာ ၁၆၄ - ၁၆၈။
စာ ၂၂၁ - ၂၄၈။
ဒဂုန် တာရာ၊ ဖျတ်ခနဲ တွေ့ရသော ရုပ်ပုံလွှာ ကားချပ်များ။
စာ ၁၂ဝ - ၁၂၈။
စာ ၁ဝ၆ - ၁၁၁။
စာ ၁၅၃ - ၁၅၄။
စာ ၂၉၇ - ၃ဝ၉။
The Burmese Harp (သို့) Harp of Burma၊ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် (ビルマの竪琴 Biruma no tategoto)၊ မြန်မာ ဘာသာဖြင့် "ဗမာ့စောင်း" သည် ဒါရိုက်တာ Kon Ichikawa ရိုက်ကူးသော စစ်ဆန့်ကျင်ရေး အဖြူအမဲ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မြန်မာပြည်ရောက် ဂျပန်စစ်သား တစ်စုကို ဇာတ်အိမ်တည်ထားကာ မြန်မာပြည်တွင် လာရောက် ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည် ရိုက်ကွင်းများအတွက် အေဝမ်း ရုပ်ရှင်မှ ကူညီပေး ခဲ့သည်။
ဤရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား သည်ဒါရိုက်တာ Kon Ichikawa အား ကမ္ဘာသိစေခဲ့ သည့်အပြင် အော်စ ကာဆု နောက်ဆုံး စကာတင် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် အထက်ပါ ဒါရိုက်တာမှ သရုပ် ဆောင် သစ်များ အသုံးပြုကာ ဆေးရောင်စုံ ပြန်လည် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း left အရာခံဗိုလ် Mizushimaသည် ဗိုလ်ကြီး Inouye၏ တပ်စိတ်မှ ဖြစ်ပြီး မြန်မာစကားအား ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင် သည်သာမက မြန်မာလူမျိုး နှင့်ပါ ရုပ်ချင်းတူ သူဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မြန်မာ့စောင်းကောက်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ တီးခတ်နိုင်သူ လည်းဖြစ်သည်။
Mizushima သည် မြန်မာ စစ်မြေပြင် တွင် တိုက်ခိုက်ရင်း တပ်စု စိတ်ဓာတ် မြှင့်တင်းရေး အတွက် သာမက အမိမြေကိုလွမ်းသည့် အကြောင်းများကို စောင်း ကောက်တီးကာ သီချင်းဆို လေ့ရှိသည်။
တပ်စု တစ်စုလုံး ရွာတစ်ရွာ အရောက်တွင် ဂျပန်တို့ ချွင်းချက် မရှိ လက်နက်ချကြောင်း ကြားသိ ရသည်။
ထို့ကြောင့် ထိုသတင်းကို မသိသေးပဲ တောင်ပေါ်တွင် ဆက် လက်တိုက်ပွဲ ဝင်နေသည့် ဂျပန်တပ်စိတ် တစ်စိတ် ကို သတင်းပေးရန် Mizushima ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့ဘက်မှ မိနစ်၃၀ အပစ်အခတ်ရပ်ပေး ချိန်တွင် ထိုတပ်စိတ် ခိုအောင်းရာ ဂူတွင်းသို့ ဝင်၍ လက်နက် ချရန် ဖျောင်းဖျခဲ့ရာ လက်မခံ ကြပေ။
သို့ဖြစ်၍ Mizushimaမှ တိုတပ်စိတ် အစား အလံဖြူတက်ပြ ရာတွင် အထင်အမြင်လွဲကာ မေ့မျောအောင် ဝိုင်းဝန်း ထိုးကြိတ် ပြီး ဂူထဲတွင် ပစ်ထားခဲ့ကြသည်။
မိနစ်၃ဝပြည့်၍ ဗြိတိသျှတို့က လက်နက် ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ရာ ထိုတပ်စိတ် တစ်စိတ်လုံး သေးဆုံးသွား ခဲ့ပြီးဂူထဲ တွင်မေ့မျော ကျန်ခဲ့သူ Mizushima သာ အသက်ရှင် ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ကြီး Inouyeနှင့် တပ်စိတ်လည်း Mizushima သေဆုံးပြီ အထင်နှင့် မုဒုံရှိ စစ်သုံ့ပန်း စခန်းသို့ လိုက်ပါသွား သည်။
Mizushima သည်မုဒုံရောက် သူ၏တပ်စိတ်နှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံ နိုင်ရန် ရဟန်း အယောင်ဆောင်ကာ ခြေလျင်ခရီး နှင်လေသည်။
လမ်းတစ်လျှောက် နေရာအနှံအပြား တွင် အစုလိုက် အပြုံလိုက်သေဆုံး နေကြသော ဂျပန်စစ်သား အလောင်းများကို မြင်တွေ့ရာမှ ကောင်းမွန်စွာ သင်္ဂြိုဟ်ပေးရန် သူ့တာဝန်သာ ဖြစ်ကြောင်း စဉ်းစား မိသည်။
ထို့ကြောင့် Mizushima သည် လမ်းတစ်လျှောက် မြင်မကောင်းအောင် သေဆုံးနေကြသော ဂျပန်စစ်သား အလောင်းများကို တစ်ဦးတည်း လိုက်လံမြုပ်နှံ သင်္ဂြိုဟ်ရင်း မုဒုံသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။
သို့သော် မုဒုံ အရောက်တွင် ၎င်း၏တပ်နှင့် အတူဂျပန် မပြန်လိုတော့ပဲ ကျန်ရှိနေသေးသော အလောင်းများကို လိုက်လံ မြုပ်နှံရင်း ငြိမ်းချမ်းသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် မြန်မာပြည်တွင် နေရစ် ခဲ့တော့သည်။
သရုပ်ဆောင်များ အမည် ဇာတ်ကောင် Rentaro Mikuni ဗိုလ်ကြီး Inouye Shoji Yasui အရာခံဗိုလ် Mizushima Jun Hamamura တပ်သား Ito Taketoshi Naito တပ်သား Kobayashi Ko Nishimura ဘာဘာ ( Akira Nishimura) ရရှိခဲ့သည့် ဆုနှင့်စကာတင်စာရင်းများ ၁၉၅၇ အော်စကာဆု၊ အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာ စကားပြောရုပ်ရှင် (နောက်ဆုံးစကာတင်စာရင်း)။
၁၉၅၇ Mainichi film၊ အကောင်းဆုံး နောက်ခံဂီတ Akira Ifukube။
ဗင်းနစ် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၊ OCIC Award၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု Kon Ichikawa။
ဗင်းနစ် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၊ San Giorgioဆု၊ Kon Ichikawa။
ဗင်းနစ် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၊ ရွှေခြင်္သေ့ဆု၊ Kon Ichikawa (နောက်ဆုံးစကာတင်စာရင်း)။
ညွန့်ကြူး (၁၉၃၂ - ၁၉၉၂) သည် မြန်မာစာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။
ပဲခူးတိုင်း၊ မင်းလှမြို့၊ မိုးညိုတန်း၌ အဖ လမ်းအရေးပိုင် ဦးဘကြူး၊ အမိ ဒေါ်တင်ရွှေ တို့က ၈ ဩဂုတ် တနင်္လာနေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း သုံးယောက်တွင် ဒုတိယသား၊ အမည်ရင်း ဦးမောင်မောင်ညွှန့် ဖြစ်သည်။
မင်းလှမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၃၇ - ၄၈)၊ တောင်ငူမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၄၉ - ၅ဝ)၊ ရန်ကုန် အောင်သိပ္ပံ အလွတ် ပညာသင် ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင် (၁၉၅၁)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် (၁၉၅၁ - ၅၇) တို့တွင် ပညာ ဆည်းပူး ခဲ့သည်။
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၅၆)၊ ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၆၆) ရရှိခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု မော်စကိုမြို့ အရှေ့တိုင်းလေ့လာရေးသိပ္ပံတွင် ဘာသာဗေဒ ဘာသာရပ်ကို လေ့လာခဲ့သည်။
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး ကင်းထောက်လူငယ် (၁၉၄၃ - ၄၄)၊ သာယာဝတီခရိုင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၇ - ၄၈)၊ တောင်ငူမြို့နယ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၉ - ၅ဝ) ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်း တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၄ - ၅၅)၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်း မြန်မာစာစာတည်းနှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ အမှုဆောင် (၁၉၅၅ - ၅၆)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ညီညွတ်ရေးတပ်ဦး အတွင်းရေးမှူး၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆောင် ကော်မတီဝင်၊ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ အမှုဆောင် (၁၉၅၆ - ၅၇)၊ စာပေဗိမာန် စွယ်စုံကျမ်း ပြုစုရေးဌာနတွင် စာပြု (၁၉၅၇ - ၅၈)၊ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု မော်စကိုမြို့ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးသိပ္ပံတွင် မြန်မာစာနည်းပြ (၁၉၆၁)၊ ဗီယက်နမ် သတင်းဌာနတွင် သတင်းအယ်ဒီတာ (၁၉၆၂ - ၆၅)၊ အထက်တန်းပညာ ဦးစီးဌာန ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် စာပြု (၁၉၆၆ - ၁၉၇၃)၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာနတွင် လက်ထောက်စာတည်း မှသည် စာတည်းမှူးအထိ (၁၉၇၃ - ၉၁) တာဝန် အသီးသီး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဩဂုတ် ၁၉၉၁ တွင် အငြိမ်းစားယူသည်။
စာအုပ်များ ၁၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်တွင် 'စာဆိုလုလင်' ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာ စတင်ရေးသည်။
၁၉၅၁ တွင် 'မင်းလှ ညွန့်ကြူး' ကလောင် အမည်ကို စတင်အသုံးပြုသည်။
နောက်ပိုင်းတွင်မူ 'ညွန့်ကြူး' သို့ ပြောင်းသုံးသည်။
ဘုံကလောင် 'နွယ်သစ်'တွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ စာပေ ဘာသာဗေဒနှင့် ပတ်သက်၍ ဆောင်းပါး၊ စာတမ်းများစွာ ရေးခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော စာအုပ် အချို့မှာ မြန်မာဘာသာ စကား (ရုရှား ဘာသာဗေဒ ပညာရှင် သုံးဦးနှင့် ပူးတွဲ၍ ရုရှားဘာသာဖြင့်)၊ ဗီယက်နမ် စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များ (ကျော်အောင်နှင့် တွဲဖက်ဘာသာပြန်) (၁၉၆၇)၊ သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ စာရင်း (သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ ကကိဏ္ဏက စာစု ... တွင်) (၁၉၆၈)၊ ကမ္ဘာကျော် စာအုပ်တရာ (နွယ်သစ် ဘုံကလောင် အမည်နှင့်) (ဇွန် ၁၉၇၅၊ ၁၉၉၉)၊ ပင်လယ်ဝံပုလွေ (၁၉၇၅၊ ၂ဝဝဝ) နှစ်ဆယ်ရာစု နိုင်ငံရပ်ခြား ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၇၇)၊ ဖန်မီးအိမ် နန်းချည် ကျွမ်းအောင်နှင့် နှစ်ဆယ်ရာစုနိုင်ငံရပ်ခြား ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၉) နှင့် ကဗျာအလှ ရှာပုံတော် စာပေပြိုင်ပွဲတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး၊ ပြဇာတ် ပထမဆု ရခဲ့သည်။
နိဂုံး ၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၂ နံနက် ၉ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
စာ ၂၃၃ - ၂၃၅။
စာ ၁၉၅ - ၂၁၂။
မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၉၃)။
စာ ၁၈၉ - ၁၉ဝ။
သုတေသန စာစဉ် သမိုင်း/ စာရင်း/ စာတည်းများ (ဧပြီ ၁၉ရဝ)။
စာ ၉၄ - ၉၅။
ရာပြည့်စာအုပ် ၁ဝဝ အညွှန်း (၁၉၉၉)။
စာ ၉၃။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနထားရှိပါသည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိသည့်အချိန်တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ရေကြောင်းနှင့် မြို့ပြလေကြောင်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ဌာနခွဲ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် အထက်ပါဝန်ကြီးဌာန နှစ်ဌာနကို ပေါင်းစည်း၍ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကာ ဌာနများကိုလည်း တိုးချဲ့၍ အောက်ပါဌာနများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မီးရထားအုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊ ပြည်တွင်းလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊ ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊ ရေကြောင်းဌာန၊ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း အုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊ မြို့ပြလေကြောင်းဌာန၊ မိုးလေဝသဌာန၊ စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း၊ ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်းရေကြောင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပိုင် စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်းများကို ကော်ပိုရေးရှင်း အမည်များဖြင့် ပြောင်းလဲ၍လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးဌာနကိုလည်း ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍လည်းကောင်း ပြင်ဆင်၍ လုပ်ငန်းဌာနပေါင်း (၁၇)ဌာနဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၉)ရက်နေ့ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ ၁၀/၉၂ အရ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအား အောက်ပါ ဝန်ကြီးဌာန (၃)ခုအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းပုံ လက်ရှိ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် အောက်ပါဌာန (၅)ဌာန ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
မြန်မာ့ မီးရထား၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး၊ ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာန၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ ဗဟိုပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးကျောင်း။
ရည်မှန်းချက် ခေတ်မှီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်နေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို အထိရောက်ဆုံးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ရှိရှိ ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ မိမိလက်ဝယ်ရှိ စွမ်းအားစုများကို အထိရောက်ဆုံး သုံးစွဲနိုင်ရေး။
ယာဉ်အန္တရာယ်၊ လမ်းအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး။
မော်တော်ယာဉ်များဖြင့် စီးပွားရေးအလို့ငှာ ဆောင်ရွက်သော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများ စနစ်တကျဖြစ်ပေါ်စေရေး။
ဝန်ထမ်းများ၏ လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် အစဉ်အမြဲ တိုးတက်နေစေရန် လေ့ကျင့်ပေးရေး။
ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍနှင့် စက်မှုကဏ္ဍတို့တွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်သို့ တက်လှမ်းနိုင်စေရေးအတွက် အဆင့်ဆင့်လုပ်ငန်းစဉ်များ ချမှတ်ဆောက်ရွက်နိုင်ရေး။
အများပိုင်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်နှင့် ဖက်စပ်လုပ်ငန်းစနစ်အား အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေသော အခြေအနေများနှင့်အညီ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာဆောင်ရွက်ရေး။
အကိုးအကား ပြင်ပအဆက်အသွယ် ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ။
ထွက်တော်မူကြီးပုံတော်များမှာ ၁၈၆၅ခု မေလ ၁၆ရက်နေ့တွင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးကိုယ်တော်တိုင် မန္တလေးတောင်ခြေကျောက်တော်ကြီးဘုရားသို့ မင်းခမ်းမင်းနားနှင့်ထွက်တော်မူပုံကို ပန်းချီဆရာက ပုရပိုက်တွင် ရေးဆွဲမှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပြီး ယင်းပုရပိုက်ကို မစ္စတာဆွင်ဟိုးဆိုသူထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယကျောက်စာဌာနက ရရှိကာ ပုံနှိပ်မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤပုံများအရ မင်းတုန်းမင်းကြီးထွက်တော်မူရာတွင် ရှေ့ဆုံးမှ အမြောက်တပ်၊ ၎င်းနောက်မှ ရှေ့ပြေးတပ်ခေါ် တပ်ရင်းအရွယ်အစားရှိ တပ်ခြောက်တပ်၊ ၎င်းနောက်မှ နန်းတော်အစောင့်တပ်များဖြစ်သော တပ်ရင်းကြီးအရွယ်အစားရှိ တပ်များလိုက်ပါရပြီး နောက်ဆုံးမှ နောက်ရံတပ်ခြောက်တပ် လိုက်ပါရသည်။
ပုံများ၏အောက်ခြေတွင်ပါသော စာများအရ မြန်မာတပ်(တပ်ရင်း) တစ်တပ်လျှင် အင်အား(၈၁၀)ယောက်ပါရှိကြောင်း သို့မဟုတ် ပြင်သစ်နွယ်များဖြစ်ပြီး အင်အား(၅၀၀)ခန့်ရှိကြောင်း သိရသည်။
လှံကိုင်တပ်များတွင် လော၊ အာသံ၊ မဏိပူရတပ်သားများပါကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသဖြင့် ထိုအချိန်ထိ လော၊ အာသံ၊ မဏိပူရနယ်များမှာ မြန်မာပိုင်ဖြစ်ရာ မြန်မာမင်းထံ အမှုထမ်းကြရကြောင်း အထောက်အထားတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထွက်တော်မူကြီး ထွက်တော်မူရာလျှင် ရှေ့ခြောက်တပ်၊ နောက်ခြောက်တပ် ခင်းကျင်းလိုက်ပါရသည့်အကြောင်းမှာ လက်ဝဲနေရာ အမတ်ခြောက်ကျိတ် ခြောက်ယောက် ရွေးချယ်ပြီးလျှင် တစ်တပ် တစ်ယောက်စီအမှူးခန့်၍ လက်ယာနေရာက အမတ်တပ်မှူးခြောက်ယောက်နှင့်ခြောက်တပ်ကို ရှေ့ခြောက်တပ်ခင်းကျင်းလိုက်ရသည်။
လက်ဝဲနေရာက အမတ်တပ်မှူးခြောက်နှင့်ခြောက်တပ်ကို နောက်ခြောက်တပ်ခင်းကျင်းလိုက်ပါရသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီးထွက်တော်မူခန်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် ပုရပိုက်တွင်လည်း မင်းတုန်းမင်းကြီးကို ဗဟိုပြု၍ ရှေ့ခြောက်တပ်၊ နောက်ခြောက်တပ်ခင်းကျင်းလိုက်ပါလာကြောင်း တွေ့ရသည်။
မန္တလေးတောင်ခြေရှိ မဟာသကျမာရဇိန်ကျောက်တော်ကြီးဘုရားအရှေ့ ကျောက်သပိတ်ကြီးပြတိုက်အတွင်း ဤ ပုရပိုက်ပုံတူ ထွက်တော်မူကြီး အခမ်းအနားရောင်စုံပန်းချီကား (၁၅)ကား ချိတ်ဆွဲပြသထားသည်။
ထိုထွက်တော်မူကြီး ပုရပိုက်ပန်းချီများကို ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့သမိုင်းပညာရှင် ဒေါက်တာခင်မောင်ညွန့် စီစဉ်မှုနှင့် ကျောက်တော်ကြီးဂေါပကအဖွဲ့နှင့် ညှိနှိုင်းကာ မန္တလေး ရှေးဟောင်းသုတေသနဦးစီးဌာနမှ ပန်းချီဆရာ ဦးမောင်မောင်နှင့် ဦးသိန်းဦး တို့ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီး ကျောက်တော်ကြီးဘုရား ရေစက်ချနေပုံ ပန်းချီကားကြီးတစ်ချပ်လည်း တွေ့ရသည်။
ရှေးဘုရင်မင်းများ နန်းတော်မှ သင်္ကြန်တော်ခေါ်ထွက်ခြင်း၊ မြို့နန်းအသစ်တည်ဆောက် ပြီးလျှင် မြို့သိမ်း၊ နန်းသိမ်းထွက်ခြင်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန် ထွက်ခြင်းစသည့်တို့ကို ထွက်တော်မူကြီးထွက်သည်ဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။
ယင်းသို့ ရှေ့ ခြောက်တပ်၊ နောက်ခြောက်တပ် တပ်ဝင်းခင်းကျင်းထွက်ခြင်းကိုပင် ထွက်တော်မူကြီး (၁၂)ရပ် ဟု ခေါ်ကြပြန်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၂ရခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁ရရက်နေ့ နံနက်တစ်ချက်တီးကျော်အချိန် ကောင်းမှုတော် မဟာသကျမာရဇိန် ကျောက်တော်ကြီးဘုရား မျက်နှာတော်ဖွင့်ရန်ရှိသည်ကို နမန္တဘက်၊ ဓာတ်ဘက်၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား စစ်အင်္ဂါလေးပါး တပ်ဝင်းအခမ်းအနားအကြီးအကျယ်စီစဉ် ခင်းကျင်းတော်မူ၍ ဆန္ဒန်ဆင်မင်းသခင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား၊ အရှင်မိဖုရားခေါင်ကြီးနှင့်အတူ စံနေတော်မူရင်း နန်းမြေဘုံသာ စံနန်းတော်မှ ထွက်တော်မူ၍ ဘုရားအနီး ကွန်းထောက်စခန်း စံနန်းတွင် စံတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
နတ်မောင်ထွန်းရှိန် ရေး ဝင်းတွေနဲ့တည်တဲ့မင်းနေပြည် ကိုးကား Category:မန္တလေး Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်။
ကဿပဘုရား သည် ကကုသန်ဘုရား၊ ကောဏဂုံဘုရား၊ ဂေါတမဘုရား နှင့် အရိမေတ္တေယျဘုရား စသည့် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူမည့် ဘုရားကြီးငါးဆူမှ ပွင့်ပြီးခဲ့သောဘုရားဖြစ်သည်။
ကဿပ အမျိုး အနွယ်ကို အစွဲပြု၍ ကဿပဟု ခေါ်သည်။
(ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၂၆၃။
) ယင်း ဘုရားရှင်သည် နှစ် ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားတို့တွင် ၂၇-ဆူ မြောက်, ဘဒ္ဒကမ္ဘာ ဘုရားငါးဆူတို့တွင် ၃-ဆူမြောက် ဖြစ်သည်။
လူတို့အသက် နှစ် သောင်းတမ်း၌ ပွင့်တော်မူသည်။
ခမည်းတော်မှာ ဗာရဏသီပြည်သား ဗြဟ္မဒတ္တ ပုဏ္ဏားဖြစ်၍ မယ်တော်မှာ ဓနဝတီ ပုဏ္ဏေးမ ဖြစ်သည်၊ ဣသိပတနမိဂဒါယတော၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်၊ အနှစ် နှစ်ထောင်ပတ်လုံး ဟံသ, ယသ, သိရိနန္ဒမည်သော ပြာသာဒ် ၃-ဆောင်၌ သုနန္ဒာပုဏ္ဏေးမ အမှူးရှိသော မောင်းမပေါင်း ၄-သောင်း ၈-ထောင် ခြံရံ လျက်နေသည်၊ သားတော်မှာ ဝိဇိတသေန ဖြစ်သည်၊ ပြာသာဒ်နှင့်တကွ တောထွက်၍ ယောက်ျား ပရိသတ်အားလုံး ရဟန်းဝတ် ကြသည်၊ ၇-ရက်မျှ ပဓာနစရိယ (ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျင့်)ကို ကျင့်သည်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ သုနန္ဒာပုဏ္ဏေးမ လှူသော ဃနာနို့ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်၍ ညချမ်းအခါ၌ သောမ မည်သော ယဝပါလ (မုယောခင်းစောင့်)သည် ပေးလှူအပ်သော မြက် ၈-ဆုပ်ကို ခံတော်မူ၍ ၁၅-တောင် အလျား အနံ ကျယ်ဝန်းသော မြက်အခင်းကို ခင်း၍ ထိုမြက်ခင်းထက်၌ပင် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကိုတော်မူသည်၊ ဗောဓိပင်မှာ ညောင်ပင် ဖြစ်သည်၊ ဘုရားဖြစ်၍ ၄၉-ရက် လွန်မြောက်သောအခါ မိမိနှင့်အတူ ရဟန်းပြုသော သူများကိုပင် ဣသိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌ ဓမ္မစကြာတရားကို ဟောတော်မူသည်၊ ထိုအခါ ကုဋေ ၂၀၀၀၀-အရေအတွက်ရှိသော နတ်လူတို့အဖို့ ပဌမအကြိမ် သစ္စာ ၄-ပါးသိမြင်သော ကျွတ်တမ်းဝင်ပွဲကြီးဖြစ်၏၊ ထို့နောက် တဖန် ၄-လပတ်လုံး ဒေသစာရီလှည့်လည်ရင်း တရား ဟောတော်မူသည့်အတွက် ကုဋေ ၁၀၀၀၀-အရေအတွက် ရှိသော နတ်လူတို့အဖို့ ဒုတိယ အကြိမ် သစ္စာ ၄-ပါးသိမြင်သော ကျွတ်တမ်း ဝင်ပွဲကြီးဖြစ်၏၊ ထို့နောင် သုန္ဒရမြို့ တံခါး အနီး ပိတောက်ပင်ရင်း၌ ရေမီးအစုံ အစုံ သော တန်ခိုးပြာဋိဟာပြတော်မူပြီးလျှင် တရားဒေသနာ ဟောတော်မူသောအခါ ကုဋေ ၅၀၀၀-အရေအတွက်ရှိသော နတ်လူတို့အဖို့ တတိယအကြိမ် သစ္စာ ၄-ပါး သိမြင်သော ကျွတ်တမ်းဝင်ပွဲကြီးဖြစ်၏၊ တဖန် တာဝတိံ သာနတ်ပြည် သုဓမ္မာနတ်သဘင်၌ မယ်တော် ဓနဝတီကိုအမှူးပြု၍ ၁-သောင်းသော လောကဓာတ်မှ လာရောက်ကြကုန်သော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းကို ဟောတော်မူခြင်းဖြင့် ကုဋေ ၃၀၀၀-အရေအတွက် ရှိသော နတ်ဗြဟ္မာတို့ကို အကျွတ်တရားရစေတော်မူသည်။
ကကုသန်ဘုရားရှင်လက်ထက်၌ တန်ခိုးကြီးသော နရဒေဝဘီလူးကဲ့သို့ ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်၌လည်း နရဒေဝ အမည်ရှိသော ဘီလူးသည်ရှိ၏၊ ထိုဘီလူးသည် မြို့တမြို့၌ အုပ်စိုးနေသော ဘုရင်၏ ရုပ်သွင်သဏ္ဌာန် ဟန်ပန်အမူ လေယူလေသိမ်းမှစ၍ ထိုဘုရင်နှင့် တူညီအောင် မိမိကိုယ်ကိုဖန်ဆင်းပြီးလျှင် ထိုလူသားဘုရင်ကို သတ်စားပြီးနောက် ထိုဘုရင်ဟန်ဆောင်၍ မင်းပြုနေစဉ် လွန်လွန် ကဲကဲ သားစားကြူး၏၊ မိန်းမလိုက်စားလွန်း၏၊ ထို့ကြောင့် နန်းတွင်းသူများအားလုံး ဤဘုရင်သည် ငါတို့ဘုရင်မဟုတ်, လူသား စားဘီလူးတည်း” ဟု သိကြသည့်အတွက် အရှက်ရသည်ဖြစ်၍ နန်းတွင်းသူ အားလုံးကို စားသောက်ပြီးနောက် တခြား မြို့တမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ ရှေးနည်းအတူ ပြုလုပ်ပြန်၏၊ ဤသို့ တပြီးတမြို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက် သန္ဒရ မြို့သို့ ထိုဘီလူးလာသောအခါ သုန္ဒရမြို့မှ ကြောက်ရွှံ့ထွက်ပြေးလာကြကုန်သော မြို့သူ မြို့သားတို့ကို မြင်တော်မူသော ဘုရားရှင်သည် နရဒေဝဘီလူး၏ရှေ့၌ ရပ်နေ ကဿပဘုရားရှင်သည် နရဒေဝဘီလူး၏ ရှေ့၌ ရပ်နေတော်မူလျက် တရားဒေသနာ ဟောတော်မူသောအခါ မရေမတွက်နိုင်သော လူနတ် ဗြဟ္မာတို့အဖို့ သစ္စာ ၄-ပါးသိမြင်သော ကျွတ်တမ်းဝင်ပွဲကြီး ဖြစ်ပြန်သည်။
(ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၇၆။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၀၈၊ ၃၁၀။
) တိဿထေရ် အမှူး ရှိသော ဧဟိဘိက္ခု ရဟန္တာ ၂၀၀၀၀-ဖြင့် သာဝကသန္နိပါတ ၁-ကြိမ်သာဖြစ်၏။
၃၇၆၊ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၁၀။
) ထိုသာဝကသန္နိပါတ၌ ကဿပဘုရားရှင် ပါတိမောက်ပြတော်မူ၏၊ ပြသောနေ့မှာ တပို့တွဲလပြည့်နေ့ ဖြစ်သည်။
(ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၁၀။
) အဂ္ဂသာဝကတို့ကား တိဿထေရ်နှင့် ဘာရဒွါဇ၊ အဂ္ဂသာဝိကာတို့ကား အနုဠာထေရီနှင့် ဥရုဝေဠာထေရီ၊ အလုပ်အကျွေးကား သဗ္ဗမိတ္တထေရ်။
(ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၇၈။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၁၂။
) အလုပ်အကျွေး ဒါယကာများကား သုမင်္ဂလနှင့် ဃဋိကာရ အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ များကား ဝိဇိတသေနာနှင့် ဘဒ္ဒါတို့ ဖြစ်သည်။
) ကျောင်းမြေ အကျယ် အဝန်းမှာ ဥသဘ-၂၀။
ကျောင်းမြေ အဖိုးနှုန်းမှာ ဥသဘ ၂၀-လုံး ဖုံးအုပ်မိသည့် ရွှေအပိုင်းအစများဖြစ်သည်။
(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇။
) (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၆၃-၌ ဥသဘ ၂၀-လုံးဖုံးအုပ်မိသည့် ရွှေလိပ်ရုပ်များဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။
) ကျောင်း တကာကား သုမနသူဌေး။
) (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၆၃-၌ ကျောင်းတကာ သုမင်္ဂလ သူဌေးဟု ဆို၏။
) အရပ်တော်မှာ အတောင် ၂၀-ဖြစ်သည်။
) သက်တော်မှာ အနှစ် ၂-သောင်းဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၇၉။
) ကဿပဘုရားရှင်၏ သာရီရိက ဓာတ်တော် ဌာပနာသော စေတီတော်ကား သံတောင် (= အရပ်တော်)တယူဇနာဖြစ်သည်။
(ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၇၉။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၁၄။
) ကာသိတိုင်း သေနဗျ မြို့ သေနဗျဥယျာဉ်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။
(ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၇၅။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၀၇။
) ကဿပဿ ဘိက္ခဝေ ဘဂဝတော။
ဒီ၊၂၊၆။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၅ ၂၇။
ကဿပ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ ကပ္ပ ရုက္ခောဝ ကောသေန္တံ၊ ကဝိသေဋ္ဌံ အနူပမံ။
ကဿပံ ဝရဒံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
ကဿပဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ကဿပဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
စာရေးဆရာ ထားဝယ်ကျော်မင်း ကို တနင်္သာရီတိုင်း ထားဝယ်မြို့တွင် အဖ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၊ အမိ ဒေါ်မမ တို့က ၁၉၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ကာတွန်းဆရာ ကာတွန်းကျော်ဆန်း(က.ဆ)နှင့် ညီအစ်ကိုတော်စပ်သည်။
အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ၁ဝ တန်း အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
၁၉၂၅ မှ ၁၉၄၂ အထိ ထားဝယ် အမျိုးသား ကျောင်းတွင် ပုံဆွဲ ဆရာ အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းဆဲ ကာလတွင် ထားဝယ်ခရိုင် တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင် သခင် အဖြစ် နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေးကို တက်ကြွစွာ ဆောင်ရွက် ခဲ့သောကြောင့် ၁၉၄၂ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် အဖမ်း ခံရသည်။
အင်္ဂလိပ် အစိုးရ၏ အကျဉ်းသား အဖြစ် ထားဝယ်၊ ပုသိမ်၊ ရွှေဘို ထောင်များတွင် ငါးလကျော် အကျဉ်း ချထား ခံရသည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ထားဝယ် ခရိုင် တို့ဗမာ ဆင်းရဲသား အစည်းအရုံး၌ ခရိုင်မှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ ထားဝယ် အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် ပန်းချီ အနုပညာ ဆရာ အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ထားဝယ် ပန်းချီးပန်းပု ကောင်စီဝင် အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် စာပေ ဝါသနာ ပါခဲ့ပြီး စစ်ကြိုခေတ်တွင် သရိယ သတင်းစာ သတင်းထောက် လုပ်ရင်း စာနယ်ဇင်း များ၌ ဝတ္ထု၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများ ကြိုးကြား ရေးခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးချိန်တွင် သတင်း ဆောင်းပါး များကို တခါတရံ ရေးခဲ့သည်။
စာပေ ဗိမာန်ထုတ် စွယ်စုံကျမ်းများ အတွက် ဓာတ်ပုံများ၊ အကြောင်းရပ် အချက်အလက် များကို စုဆောင်း ပေးပို့ ရေးသား ကူညီ ခဲ့ဖူးသည်။
ထားဝယ် ယဉ်ကျေးမှု အမြုတေ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေ ဆုပြိုင်ပွဲ၊ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေ စတုတ္ထဆုကို လည်းကောင်း၊ သုံးထောင်စံ ကိုယ်တွေ့ မှတ်တမ်း စာမူဖြင့်လည်း ၁၉၆၉ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် စာမူဆု စာပဒေသာ တတိယဆု ကိုလည်းကောင်း ဆွတ်ခူး ရရှိ ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီ ခွဲတွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်စောနှင့် သားသမီး ရှစ်ဦး ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။
စာ ၃၂၄-၃၂၆။
စာ ၇၇-၇၈နှင့် ၂၉၂ - ၂၉၃။
စာအုပ် လောက၊ ငွေတာရီ (ဇွန် ၁၉၇၁)။
စာ ၁၈၂။
ထားဝယ် ကျော်မင်း။
သုံးထောင်စံ ကိုယ်တွေ့ မှတ်တမ်း (ပ ကြိမ်၊ ၁၉၇၄)။
စာပေဗိမာန်။
စာ-ကျောဖုံး။
မောင်သန်းဆွေ (ထားဝယ်) ၏ ရေးသား ပေးပို့ချက်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၁၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၇၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကြည်အေး (၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၉–၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီး စာရေးဆရာ၊ ဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ လှည်းတန်းရပ်၌ မွေးဖွားသည်။
မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးဟန် နှင့် ဒေါ်ငွေယုန်တို့ဖြစ်၍ ကုန်သည်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။
အမည်ရင်းမှာ မကြည်ကြည်တင်မြင့်(ခေါ်) ဒေါ်သောင်းကြည် ဖြစ်သည်။
တတိယတန်းတွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်၍ စစ်ဘေးမှကင်းလွတ်ရာ တောရွာ၊ တောမြို့များတွင် ပြေး လွှားရင်း အချိန်ကုန်ခဲ့သည်။
စစ်မဖြစ်မီ ၃ တန်းမျှသာ ပညာသင်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာစာကို လေ့လာခဲ့သည်။
စစ်ပြီးစမှာ အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါဆရာ မစ္စတာ မေတျာထံ၌ (၆)လ ကြာကြာ အင်္ဂလိပ်စာကိုလေ့လာခဲ့၏။
စစ်ပြေးကာလတွင် စာပေဗိမာန်အဖွဲ့၌ သင်တန်းဖွင့်သဖြင့် ထိုသင်တန်းသို့တက်ရောက်ကာ အဆင့်မြင့်သော ကောလိပ်ဘာသာရပ်များကို အခြေခံတတ်ကျွမ်းခဲ့သည်။
ပညာသင်ဘဝ စစ်ကြီးပြီးသောအခါ ကုလားအဘိုးကြီး ကေကေမီတြ ထံတွင် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့၌-စစ်ပြေးလာကြသော စာပေဗိမာန်ဆရာများက လူငယ်များကို သင်တန်းတစ်ခုပေးရန် စီစဉ်ကြသည်။
ကြည်အေးသည် ဦးဝန်(မင်းသုဝဏ်)၏မြန်မာစာ၊ ဆရာတက်တိုး၏ အင်္ဂလိပ်စာနှင့် သတင်းစာလုပ်ငန်း၊ ဒေါ်ခခွေး၊ ဒေါ်မမကြီး၏ကမ္ဘာ့သမိုင်းစသော သင်တန်းများကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းနှစ်နှစ်မျှ နေပြီး ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ ဖြေဆိုအောင်မြင်သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သို့ရောက်သည်။
ဆေးပညာ တတိယနှစ်တွင် ကျောင်းထွက်ခဲ့သည်။
ဝိဇ္ဇာစာမေးပွဲကို ဖြေဆိုအောင်မြင်သည်။
ပထမဆုံးဝတ္ထုကို တာရာမဂ္ဂဇင်း(အတွဲ-၁၊အမှတ်-၄)တွင်ဖော်ပြခံရပြီး ဝတ္ထုအမည်မှာ ထိုည ဝတ္ထုတိုဖြစ်သည်။
ကြည်အေး ဟူသော ကလောင်အမည်ယူခဲ့ခြင်းမှာ ဂျပန်တော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးခဲ့ရသည့် အစ်ကို၏သူငယ်ချင်း ကိုဗကြည် ဆိုသူ၏ ပုံနှိပ်မခံရသောအမည်ကို ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ကဗျာကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ စပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
၁၉၄၇ - မက်ထရစ်စာမေးပွဲကို မြန်မာပြည်တစ်ပြည်လုံး၌ အတော်ဆုံး(၁၀)ဦးတွင် ပါဝင်ကာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့။
ဆေးပညာတတိယနှစ်တွင် ကျောင်းထွက်ပြီး ဝိဇ္ဇာစာမေးပွဲဖြေဆို အောင်မြင်ခဲ့။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြဆရာအဖြစ် အမှုထမ်း။
နောက်ဆေးပညာကိုပြန်လည်သင်ယူ၊ ဆရာဝန်ဖြစ်ခဲ့။
၁၉၅၃ တွင်ဘဏ်မန်နေဂျာ ဦးတင်မြင့်နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။
သားသမီး (၆) ယောက်ထွန်းကားသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် နည်းပြဆရာမ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဆေးပညာကို တတိယနှစ်မှ ပြန်လည်တက်ရောက်သင်ယူပြီး ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်ထုတ် တာရာမဂ္ဂဇင်း အတွဲ (၁) ၊ အမှတ် (၄) ပါ ထိုညဘဝတ္ထုတိုသည် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ဒေါ်ကြည်အေးသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ဇူလိုင်လ (၁၀) ရက် တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးတင်မြင့်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်တောင်ပိုင်း ကလိပ်လင်းန်ကယန်းမ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကာ ဆရာဝန်အဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုခဲ့သည်။
စစ်ပြီးကျောင်းပြန်တက်ရောက်သောအခါ (၇) တန်းမှ စတင်သော်လည်း တစ်နှစ်ခွဲအတွင်း ၈တန်း၊ ၉တန်းနှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲများ အောင်မြင်ခဲ့၏။
အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အထူးချွန်ဆုံး ၁၀ယောက်ထဲ၌ပါဝင်ခဲ့သည်။
မိဘက သမီးမိန်းကလေး ပညာသင်သည်ကို လက်ခံအားပေးခြင်းမရှိသဖြင့် ပညာရေးပျက်ပြားပြီး ဆေးတက္ကသိုလ် ပဉ္စမနှစ်တွင် ကျောင်းထွက်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ခင်မျိုးချစ်၊ ဦးခင်မောင်လတ်တို့ ကျေးဇူးကြောင့် ဘီအေတန်းဖြေ၍ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ နှစ်မှာ အိမ်ထောင်ကျပြီး သား သမီးခြောက်ယောက်မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၆၁ - ဘီဘီစီ လန်ဒန်၌ တစ်နှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂- ၆၃ - တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာနည်းပြဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။
၁၉၆၅ - ၆၈ - ဆေးတက္ကသိုလ်ပြန်တတ်ခဲ့၏။
၁၉၆၈ - ၆၉ -၇၀ - MBBS အောင်မြင်သည်။
ဆေးရုံကြီးတွင် ဆရာဝန်လခမယူဘဲ လုပ်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ပိုင် ဆေးခန်းဖွင့်သည်။
၁၉၇၁ - ၇၃ - အမေရိကန်နိုင်ငံ ချီကာဂိုမြို့၌ အလုပ်သင်ဆရာဝန်ဖြစ်လာခဲ့၏။
၁၉၇၃ - ၇၆ - နယူးယောက်မြို့မှာ စိတ်ပညာ Residency။
အမေရိက အရှေ့မြောက်မြို့များမှာ ကထိက အထူးကု ဆရာဝန် ၁၉၈၆ - ၈၈ - စင်စင်နက်တီ တက္ကသိုလ်တွင် စိတ်ရောဂါကုမှုပညာရပ်အဖွဲ့ဝင် (ဆယ်ကျော်သက်နှင့် မိသားစုစိတ်ရောဂါကုမှုပညာရပ်) ၁၉၈၈ - ၂၀၀၁ - အင်္ဂလန်သို့ပြောင်းရွှေ့၍ အစိုးရဆေးရုံ နှင့် ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံများတွင် အတိုင်ပင်ခံ သမားတော်။
၂၀၀၁ - အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး စာပေ၊ ကဗျာများ ပိုမိုရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၁၆ - ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ မနက် ခြောက်နာရီ ကျော်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်မှာ အသက် ၈၇ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
စာပေရေးသားခြင်း thumb | ကြည်အေး၏ နွမ်းလျအိမ်ပြန် (၁၉၆၄) ကြည်အေး၏ကလောင်ခွဲတစ်ခုမှာ မမိုးသူ ဖြစ်သည်။
မမိုးသူ အမည်ဖြင့် The Working Peoples Daily တွင် ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့သည်။
တာရာမဂ္ဂဇင်းတွင် ကဗျာအများဆုံးရေးသားခဲ့သည်။
မဂ္ဂဇင်းကြီးများတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ပုံပြင်၊ ဘာသာပြန်များရေးသားခဲ့သည်။
တာရာမဂ္ဂဇင်းတွင် ကဗျာများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုထုတ် တာရာမဂ္ဂဇင်း အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၄ ပါ ထိုည သည် ပထမ ပုံနှိပ်ဝတ္ထုတိုဖြစ်သည်။
အတွေးအရေး ဆန်းသစ်တီထွင်ရဲတင်းမှုနှင့်အတူ ဖြစ်တည်မှုပဓာနဝါဒဆန်သော စာရေးဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
နွမ်းလျအိမ်ပြန်(၁၉၆၄) ၊ မောင်ကိုကိုနှင့် မြနန္ဒာ (၁၉၇၃) ၊ မေတ္တာမီးအိမ် (၁၉၈၀)၊ အပြင်ကလူ (၁၉၉၆) ၂၀၀၃ ဒုကြိမ် နှင့် ကြည်အေး၏ကဗျာများ (၁၉၉၀၊၁၉၉၂) တို့မှာ အထူးထင်ရှားသည်။