kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မက္ကာဒေးမီးယား () သည် အပင်မျိုးရင်း Proteaceae တွင် ပါဝင်ပြီး ဩစတြေးလျ၏ တိုင်းရင်းအပင် မျိုးစိတ်လေးမျိုး၏ မျိုးစု (genus) အမည် ဖြစ်သည်။
ယင်းအပင်တို့၏ မူရင်းဒေသမှာ ကွင်းစလန်ပြည်နယ် အရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် နယူးဆောက်သ်ဝေးလ်စ်ပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတို့ ဖြစ်သည်။
အပင်၏ အသီးဖြစ်သော macadamia nuts (သို့မဟုတ် "macadamia") ကို စီးပွားရေးအရ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။
အခြားခေါ်ဝေါ်သော အမည်များမှာ Queensland nut, bush nut, maroochi nut, bauple nut, နှင့် Hawaii nut တို့ ဖြစ်သည်။
The Bopple Nut ဩစတြေးလျ အာဘိုရီဂျီနယ် ဘာသာစကားအရ အသီးကို bauple, gyndl, jindilli, နှင့် boombera ဟူ၍လည်း သိကြသည်။
ယခင်က ဆက်စပ်နေပြီး ပေါက်ရောက်ရာဒေသ ကွဲပြားသော မျိုးစိတ်များကို Macadamia မျိုးစုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရှိသော မျိုးဗီဇနှင့် အပင်ရုပ်သွင်ဗေဒ လေ့လာမှုများအရ ယင်းတို့သည် Macadamia မျိုးစုနှင့် ကွဲပြားကြောင်း ပြသနိုင်ခဲ့ပြီး ယခင်ရုပ်သွင်ဗေဒ လေ့လာမှုများနှင့် အပြန်အလှန် ဆက်စပ်မှု နည်းပါးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယခင်က Macadamia မျိုးစုတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး မက္ကာဒေးမီးယားအဖြစ် ယေဘုယျ ခေါ်ဝေါ်နေနိုင်ပြီး ပေါက်ရောက်ရာဒေသကွဲပြားသော မျိုးစိတ်များ၏ လက်ရှိ သိပ္ပံအမည်များမှာ နယူးကယ်လီဒိုးနီးယား တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော မျိုးစု Virotia ကို ၁၉၇၅ တွင် မျိုးစိတ်တစ်ခုသာရှိပြီး၊ ၂၀၀၈ တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော မျိုးစိတ် ၆ မျိုးစလုံး ကွင်းစလန်ပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော မျိုးစုနှင့် မျိုးစိတ် Catalepidia heyana ကွင်းစလန်ပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်းနှင့် ကိတ်ယောက်ကျွန်းဆွယ်တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော Lasjia ၏ မျိုးစိတ်များ (ဩစတြေးလျတွင် မြောက်ပိုင်းမက္ကာဒေးမီးယားများအဖြစ် ဖော်ပြသုံးနှုန်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။
) ဆူလာဝေစီကျွန်း (အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ) တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော Lasjia ၏ မျိုးစိတ် နှစ်ခု၊ (၁၉၅၂ အမည် M. hildebrandii နှင့် ၁၉၉၅ အမည် M. erecta) မက္ကာဒေးမီးယားသည် အမြဲစိမ်းအပင်မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အမြင့် ရှိတတ်သည်။
အရွက်များသည် သုံးရွက်မှ ခြောက်ရွက်အထိ အပင်ကို ပတ်၍ ထွက်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန်မှာ လှံထိပ်ဖျားပုံ မှ ဘဲဥချွန်ပုံ သို့မဟုတ် ဘဲဥပုံ ဖြစ်ကာ ရှည်ပြီး အကျယ် ရှိသည်။
ပန်းပွင့်များသည် အရှည်လိုက်၊ သေးသွယ်သော အချောင်းသဏ္ဌာန်ပွင့်ကာ ရှည်လျားပြီး ပန်းပွင့်တစ်ခုချင်းစီသည် အရှည် ရှိပြီး အဖြူမှ ပန်းရောင် သို့မဟုတ် ခရမ်းရောင်ဖြစ်သည်။
အသီးမှာ အခွံမာသီးအမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ထိပ်ချွန်ကာ အစေ့ တစ်စေ့ သို့မဟုတ် နှစ်စေ့ ပါဝင်သည်။
စကော့-ဩစတြေးလျ ဓာတုဗေဒပညာရှင်၊ ဆေးပညာသင်ကြားသူနှင့် နိုင်ငံရေးသမား ဂျွန် မက္ကာဒမ်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဂျာမန်-ဩစတြေးလျ ရုက္ခဗေဒပညာရှင် ဖာဒီနန် ဗွန် မြူးလာ က ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် Macadamia မျိုးစု အမည်ကို ပေးခဲ့သည်။
Mueller, F.J.H. von (1857) Account of some New Australian Plants. Transactions of the Philosophical Institute of Victoria 2: 72 Type: Macadamia ternifolia F.Muell. မက္ကာဒေးမီးယား အသီးနှင့် လှော်ထားသော အစေ့ မျိုးစိတ်များ Macadamia integrifolia Macadamia jansenii Macadamia ternifolia Macadamia tetraphylla မျိုးရင်းတွင် ယခင်က ပါဝင်ခဲ့သည်များ Lasjia , ၂၀၀၈ မတိုင်မီအထိ Macadamia Lasjia claudiensis ; synonym, base name: Macadamia claudiensis Lasjia erecta ; synonym, base name: Macadamia erecta Lasjia grandis ; synonym, base name: Macadamia grandis Lasjia hildebrandii ; synonym, base name: Macadamia hildebrandii Lasjia whelanii ; synonyms: base name: Helicia whelanii , Macadamia whelanii Catalepidia , ၁၉၉၅ မတိုင်မီမထိ Macadamia Catalepidia heyana ; synonyms: base name: Helicia heyana , Macadamia heyana Virotia , formerly Macadamia until the first species renaming began in 1975 and comprehensive in 2008 Virotia angustifolia ; synonym, base name: Macadamia angustifolia Virotia francii ; synonym, base name: Roupala francii Virotia leptophylla (1975 type species); synonym, base name: Kermadecia leptophylla Virotia neurophylla ; synonyms: base name: Kermadecia neurophylla , Macadamia neurophylla Virotia rousselii ; synonym, base name: Roupala rousselii Virotia vieillardi ; synonym, base name: Roupala vieillardii စိုက်ပျိုးခြင်း left|thumb|Macadamia integrifolia ၏ အပွင့်များ မက္ကာဒေးမီးယား အပင်သည် ကိုင်းဆက်ကိုင်းကူးခြင်းဖြင့် မျိုးပွားနိုင်ပြီး ၇ နှစ်မှ ၁၀ ကြာသည်အထိ စီးပွားဖြစ် အသီးများ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။
သို့သော် အသီးစတင်ဖြစ်ထွန်းလာပါက နှစ် ၁၀၀ ကျော်တိုင်အောင် သီးပွင့်နိုင်သည်။
မက္ကာဒေးမီးယားပင်များသည် မြေဩဇာကောင်းပြီး၊ ကောင်းမွန်စွာ စီးဆင်းနိုင်သော မြေ၊ မိုးရေချိန် နှင့် အပူချိန် အောက် မရောက်သော (စတင်ဖြစ်ထွန်းပြီးပါက ဆီးနှင်းအနည်းငယ်ဒဏ် ခံနိုင်သည်)၊ သင့်တင့်သော အပူချိန် တို့တွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။
အမြစ်များသည် တိမ်ပြီး အပင်များသည် မုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် ပြိုလဲနိုင်သလို အပင်အမြစ်ရောဂါ Phytophthora ကို ခံနိုင်ရည် မရှိပေ။
right|thumb|Macadamia 'Maroochy' အပင်ပေါက် ထုတ်လုပ်မှု ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တောင်အာဖရိကသည် ကမ္ဘာ့မက္ကာဒေးမီးယားစေ့ ထုတ်လုပ်ခြင်းတွင် ဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဩစတြေးလျက ၄၀,၀၀၀ tonnes ရှိခဲ့ကာ တစ်ကမ္ဘာလုံး အနေဖြင့် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
မက္ကာဒေးမီးယားကို ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ၊ ကင်ညာနိုင်ငံ၊ အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ၊ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၊ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ၊ နှင့် မာလဝီနိုင်ငံတို့တွင် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးကြသည်။
ပထမဆုံး မက္ကာဒေးမီးယား စီးပွားဖြစ် သစ်သီးခြံကို ၁၈၈၀ ဆယ်စုနှစ် အစောပိုင်းတွင် နယူးဆောက်သ်ဝေးလ်စ်ပြည်နယ်၊ လစ္စမောမြို့ အရှေ့တောင်ဘက် အကွာ Rous Mill တွင် စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး M. tetraphylla မျိုးစိတ်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတို့တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံရှိ လုပ်ငန်းငယ်များ တိုးတက်မှုများ အပြင် မက္ကာဒေးမီးယားကို ၁၉၂၀ ဆယ်စုနှစ်တွင် ဟာဝိုင်ယီ၌ စီးပွားဖြစ် စိုက်ခင်းများအဖြစ် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြသည်။
၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် ဟာဝိုင်ယီသို့ မက္ကာဒေးမီးယားအစေ့များကို ဝီလျံ ဟားဘတ် ပါဗစ် က စတင် တင်သွင်းခဲ့သည်။
ဟာဝိုင်ယီထွက် မက္ကာဒေးမီးယားသည် နိုင်ငံတကာတွင် လူသိများလာခဲ့သည်။
သို့သော် ပိုလျှံစွာထုတ်လုပ်ရာမှ ဈေးနှုန်းနည်းပါးမှုကြောင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဟာဝိုင်ယီရှိ မက္ကာဒေးမီးယား ထုတ်လုပ်မှုများ ကျဆင်းခဲ့သည်။
အစာနှင့် အာဟာရ အစေ့များသည် တန်ဖိုးရှိသော အစာသီးထွက်များဖြစ်ပြီး Macadamia integrifolia, Macadamia ternifolia နှင့် Macadamia tetraphylla မျိုးစိတ် သုံးမျိုးသာလျှင် စီးပွားရေးအရ အရေးပါသည်။
ကျန်မျိုးစိတ်ဖြစ်သော M. jansenii သည် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်နိုင်ပြီး အစေ့ကို စားခြင်းဖြင့် ဆိုင်ယာနို ဂလိုင်ကိုဆိုက် အဆိပ်သင့်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
မက္ကာဒေးမီးယားအစေ့ ၁၀၀ ဂရမ်တွင် ကယ်လိုရီ ၇၄၀ ပါဝင်ပြီး သိုင်ရာမင်း (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၁၀၄%)၊ ဗီတာမင်ဘီ-၆ (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၂၁%)၊ မက်ဂနိစ် (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၁၉၅%)၊ သံဓာတ် (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၂၈%)၊ မဂ္ဂနီစီယမ် (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၃၇%)၊ ဖော့စဖရပ် (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၂၇%) အပါအဝင် (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၂၀% သို့ ယင်းထက်ကျော်သော) အခြေခံလိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များစွာ ကြွယ်ဝသည်။
မက္ကာဒေးမီးယားအစေ့များတွင် အဆီဓာတ် ၇၆%၊ အမျှင်ဓာတ် ၉% အပါအဝင် ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် ၁၄%၊ နှင့် ပရိုတိန်း ၈% ပါဝင်သည်။
(ဇယားတွင် ကြည့်ပါ) အခြားသော စားသုံးနိုင်သည့် အခွံမာသီးများနှင့် ယှဉ်ပါက မက္ကာဒေးမီးယားများသည် အဆီဓာတ်ကြွယ်ဝပြီး ပရိုတိန်းနည်းပါးသည်။
ယင်းတို့တွင် မိုနိုမပြည့်ဝအဆီများ (စုစုပေါင်းပါဝင်မှုများ၏ ၅၉%) များပြားစွာ ပါဝင်သည်။
ခွေးများတွင် အဆိပ်ဖြစ်စေခြင်း မက္ကာဒေးမီးယားသည် ခွေးများအတွက် အဆိပ် ဖြစ်စေသည်။
စားသုံးခြင်းဖြင့် စားသုံးပြီး ၁၂ နာရီအတွင်း နောက်ခြေများ ဆိုင်းတွသွားကာ မရပ်နိုင် ဖြစ်စေသည်။
ခွေးအရွယ်အစားနှင့် စားသုံးသည့် ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ ကြွက်သားများ တုန်ခြင်း၊ အဆစ်များနာခြင်းနှင့် ဆိုးရွားစွာ ဗိုက်နာခြင်းများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
အဆိပ်များပြားပါက ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာစေရန် ဘိန်းပါသော ဆေးဝါးများ လိုအပ်နိုင်ပြီး အပြည့်အဝ နလန်ထူနိုင်ရန် ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအထိ ကြာတတ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:စားသုံးနိုင်သော အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များ။
ထောပတ် အမည်ပါဝင်သော အရာဝတ္ထုများမှာ ထောပတ် - နွားနို့မှ ရရှိသော နို့ထွက်ပစ္စည်း ထောပတ်ထမင်း - ထောပတ်ဖြင့် ချက်လုပ်သော ထမင်း ထောပတ်ပင် သို့မဟုတ် ထောပတ်သီး ထောပတ်ပဲ - အစေ့အဖြူရောင်ရှိသောပဲတစ်မျိုး။
ထောပတ် (; Persea americana) သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ဗဟိုတောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ပန်းမျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်သော မျိုးရင်း Lauraceae တွင် ပါဝင်သည်။
မကြာသေးမီက တူးဖော်တွေ့ရှိရမှုများအရ ပီရူးနိုင်ငံတွင် ထောပတ်ပင်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၈,၀၀၀ မှ ၁၅,၀၀၀ ခန့်ကပင် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
Avocado (alligator pear ဟုလည်းခေါ်) သည် အစေ့ကြီးတစ်ခု ပါဝင်ပြီး ရုက္ခဗေဒအလိုအရ ကြီးမားသည့် ဘယ်ရီသီးအမျိုးအစားဖြစ်သော အပင်၏ သစ်သီး ကို ခေါ်ဆိုသော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။
ထောပတ်သီးများကို စီးပွားရေးအရ ရောင်းဝယ်ကြပြီး အပူပိုင်းဒေသနှင့် မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတုရှိသော ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။
ထောပတ်သီးသည် အခွံအစိမ်းရောင်ရှိပြီး အသားပေါကာ ဘဲဥပုံ သို့မဟုတ် စက်လုံးပုံ ရှိတတ်သည်။
ထောပတ်သီးပင်များသည် အပင်တစ်ပင်ထဲမှ ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းဖြစ်ပွားပြီး ရံဖန်ရံခါတွင် အသီး၏ အရည်အသွေးနှင့် အရေအတွက်ထွက်ရှိမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ကိုင်းဆက်ကိုင်းကူးခြင်းဖြင့်လည်း အပင်မျိုးပွားခြင်းကို ပြုလုပ်ကြသည်။
စိုက်ပျိုးခြင်း upright|Persea americana ထောပတ်ပင်ပေါက် အပင်သည် အထိ ကြီးထွားပြီး သစ်ရွက်များသည် ခန့် ရှည်လျားသည်။
ပန်းပွင့်များသည် စိမ်းဝါရောင်ရှိပြီး မသိသာဘဲ ခန့် ကျယ်ပြန့်သည်။
သစ်တော်သီးပုံစံ အသီးများသည် ခန့် ရှည်လျားကာ ခန့် အလေးချိန်ရှိပြီး အလယ်တွင် အရွယ်ခန့်ရှိ ကြီးမားသော သစ်စေ့တစ်ခု ပါဝင်သည်။
အပူလျော့ပိုင်းမျိုးစိတ်များသည် လေအနည်းငယ်တိုက်ပြီး ဆီးနှင်းမရှိသော ရာသီဥတု လိုအပ်သည်။
လေပြင်းတိုက်ခြင်းသည် စိုစွတ်မှုကို လျော့ကျစေပြီး ပန်းများကို ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးစေကာ ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
ဆီးနှင်းအနည်းငယ်ကျပါက အရွယ်မရောက်သေးသော အသီးများကို ကြွေကျစေနိုင်သည်။
အပင်များသည် ၁ မီတာအနက်ခန့်ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လေသလပ်ထားသော မြေလိုအပ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေသည် ဆားဓာတ်လွန်ကဲစွာ ပါဝင်ပါက ဖြစ်ထွန်းထွက်ရှိမှုကို လျော့ကျစေနိုင်သည်။
ဤကဲ့သိုသော မြေကြီးနှင့် ရာသီဥတုတို့ကို စပိန်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ ပေါ်တူဂီ၊ မိုရိုကို၊ ခရီးတီးကျွန်း၊ တောင်အာဖရိက၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ ကိုလံဘီယာ၊ ပီရူး၊ ချီလီ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းအချို့၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှား၊ ဗဟိုအမေရိက၊ ကာရစ်ဘီယံ၊ မက္ကဆီကို၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ အရီဇိုးနား၊ ပေါ်တိုရီကို၊ တက္ကဆပ်၊ ဖလော်ရီဒါ၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ အီကွေဒေါ၊ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။
ဒေသတစ်ခုခြင်းစီတွင် ကွဲပြားသော ပြင်ဆင်ထားသည့် အပင်မျိုးများ ရှိကြသည်။
ခူးဆွတ်ခြင်းနှင့် ခူးဆွတ်ပြီး နောက်ပိုင်း စီးပွားဖြစ် သစ်သီးခြံများသည် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဟက်တာ ပျှမ်းမျှ ၇ မက်ထရစ်တန်ခန့် ထွက်ရှိပြီး အချို့သစ်သီးခြံများတွင် တစ်ဟက်တာလျှင် ၂၀ မက်ထရစ်တန်အထိ ထွက်ရှိသည်။
နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်သီးပွင့်ခြင်းသည် ပြဿနာတစ်ရပ် ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ပထမနှစ်တွင် များပြားစွာ သီးပွင့်ပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် အသီးအပွင့်မကောင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
ထောပတ်သီးပင်များသည် အေးခဲသော အပူချိန်ကို ခံနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ အပူလျော့ပိုင်းနှင့် အပူပိုင်းဒေသများတွင်သာ ကြီးထွားဖြစ်ထွန်းသည်။
အအေးဒဏ်ခံနိုင်သော အပင်မျိုးကို ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ Gainesville တွင် စိုက်ပျိုးပြီး အပူချိန် အထိ ခံနိုင်ရည်ရှိကာ အနည်းငယ် အရွက်ကြွေခြင်းသာ ဖြစ်တတ်သည်။
ငှက်ပျောကဲ့သိုပင် ထောပတ်သီးသည် အပင်တွင် အရွယ်ရောက်ကြီးထွားပြီး ခူးဆွတ်ပြီးမှ ရင့်မှည့်တတ်သော climacteric အသီးအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးအရ ထုတ်လုပ်သော ထောပတ်သီးများကို စိမ်းပြီး မာနေချိန်တွင် ခူးဆွတ်ပြီး တင်ပို့ရောင်းချမည့် နေရာမရောက်မီအထိ အပူချိန် အတွင်း အအေးခံထားသည်။
ပုံစံတကျ ရင့်မှည့်ရန်အတွက် အရွယ်ရောက်ပြီး အသီးဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။
အပင်မှ ကြွေကျသော အသီးများသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ရင့်မှည့်သွားတတ်သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် အရွယ်ရောက်ကြီးထွားချိန်ရောက်ပါက အသီးများကို ခူးဆွတ်လေ့ရှိသည်။
ခူးဆွတ်ပြီးပါက ထောပတ်သီးသည် အခန်းအပူချိန်တွင် တစ်ပတ်မှ နှစ်ပတ်အတွင်း ရင့်မှည့်သည် (ပန်းသီး သို့မဟုတ် ငှက်ပျောသီးကဲ့သို့သော အခြားသစ်သီးများနှင့် အတူတကွ သိုလှောင်ထားပါက အီသိုင်လင်းဓာတ်ငွေ့ကြောင့် လျင်မြန်စွာ ရင့်မှည့်နိုင်သည်)။
အချို့သော စူပါမားကတ်များတွင် မြန်ဆန်စွာ ရင့်မှည့်စေရန် ဖန်တီးထားသော အီသိုင်လင်းဖြန်းပက်ထားသည့် ရင့်မှည့်ပြီး ထောပတ်သီးများကို ရောင်းချသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးသူများအတွက် အသီးထွက်များစေရန် ထောပတ်သီးများကို လများစွာကြာသည်အထိ မခူးဆွတ်ဘဲ ထားတတ်သည်။
သို့သော်လည်း ကြာမြင့်စွာ မခူးဆွတ်ဘဲထားသော ထောပတ်သီးများသည် မြေပြင်သို့ ကြွေကျတတ်သည်။
ပျိုးပင်ဖောက်ခြင်း ပုံမှန်ထောပတ်သီး နှစ်လုံးဘေးတွင် သီးနေသာ အစေ့မပါသည့် ထောပတ်သီးတစ်လုံး ပန်းပွင့်ပုံစံ ကွဲပြားခြားနားမှုကြောင့် တစ်ပင်တည်း ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ပျိုးပင်ရရှိရန် ခက်ခဲစေသည်။
စိုက်ပျိုးသူအများစုသည် ကိုင်းကူးကိုင်းဆက်နည်းဖြင့် အပင်ပွားလေ့ရှိသည်။
မတူညီသော cultivar များတွင် အဖိုပွင့်နှင့် အမပွင့်များ ပွင့်ချိန်သည် မတူညီကြပေ။
ပန်းမျိုးနှစ်ခုမှာ A နှင့် B တို့ ဖြစ်ကြသည်။
A-cultivar ပန်းများတွင် အမပွင့်သည် ပထမရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ပွင့်ပြီး နံနက်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် နေ့လယ်အစောပိုင်းတွင် ပြန်ပိတ်သည်။
ပြီးနောက် ဒုတိယရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အဖိုပွင့်အနေဖြင့် ပြန်ပွင့်သည်။
B ပန်းမျိုးတွင် ပထမရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အမပွင့် ပွင့်ပြီး နေ့လယ်နှောင်းပိုင်းတွင် ပြန်ပိတ်ကာ နောက်တစ်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အဖိုအဖြစ် ပြန်ပွင့်သည်။
A cultivars: 'Hass', 'Gwen', 'Lamb Hass', 'Pinkerton', 'Reed' B cultivars: 'Fuerte', 'Sharwil', 'Zutano', 'Bacon', 'Ettinger', 'Sir Prize', 'Walter Hole' 'Hass' ကဲ့သို့သော အချို့ cultivar များတွင် တစ်နှစ်ခြားသာ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် သီးပွင့်တတ်သည်။
အအေးပိုခြင်းကြောင့်ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကြောင့် သီးပွင့်မှုနည်းပါးသောနှစ်ပြီးပါက နောက်တစ်နှစ်တွင် အလျှံပယ် သီးပွင့်တတ်သည်။
အချို့သောနှစ်များတွင် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများကြောင့် အစေ့မပါသော အသီးများလည်း သီးတတ်သည်။
Known in the avocado industry as "cukes", they are usually discarded commercially due to their small size. အပင်မျိုးပွားခြင်းနှင့် ပင်စည်ပွား (ရိုင်ဇုမ်း) အညှောင့်ပေါက်ခြင်းကို အထောက်အကူဖြစ်စေရန် သီးသန့်နည်းလမ်းသုံးထားပုံ ထောပတ်ပင်ပေါက် ထောပတ်ပင်များသည် အစေ့မှ မျိုးပွားနိုင်ပြီး အသီးရရှိရန် အကြမ်းဖျင်း လေးနှစ်မှ ခြောက်နှစ်အထိ ကြာမြင့်တတ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ သီးပွင့်နိုင်ရန် ၁၀ နှစ်ခန့် ကြာနိုင်သည်။
အပင်ပေါက်များသည် မိဘအပင်၏ အသီးအရည်အသွေးနှင့် ထပ်တူညီခဲသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် မျိုးကောင်းသော အပင်ရရှိရန် ကိုင်းကူးကိုင်းဆက်ခြင်းဖြင့် မျိုးပွားကြသည်။
ဖန်လုံအိမ်ထဲတွင် တစ်နှစ်ခန့် ကြီးထွားပြီးနောက် အပင်ပေါက်များကို ကိုင်းကူးကိုင်းဆက်ပြုလုပ်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။
ရောဂါများ thumb|P. americana ထောပတ်ပင်၏ ပန်းများ ထောပတ်ပင်များသည် ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်၊ မှိုနှင့် အာဟာရဆိုင်ရာ ရောဂါများ (အာဟာရလွန်ကဲခြင်း၊ ချို့တဲ့ခြင်း) ဖြစ်တတ်သည်။
ရောဂါများသည် အပင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အစက်အပျောက်ဖြစ်ခြင်း၊ ပုပ်ခြင်း၊ သစ်ပုပ်နာဖြစ်ခြင်း၊ အပေါက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် အရောင်ပြောင်းခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးမှု မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ထောပတ်သီး ထွက်ရှိမှုတွင် အကြီးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဒုတိယထွက်ရှိသူထက် အဆမြောက်မြားစွာ ပိုမိုထွက်ရှိသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ထောပတ်သီးထွက်ရှိသည့် စိုက်ဧက ၄၁၅,၅၂၀ (၁၆၈,၁၅၅ ဟက်တာ) ရှိပြီး ထွက်ရှိမှုပမာဏမှာ ၁.၄၇ မက်ထရစ်တန် ဖြစ်သည်။
အများဆုံး ထွက်ရှိသော ပြည်နယ်များမှာ မက္ကဆီကို၊ မိုရီလို၊ နာရာရစ်၊ ပီဘလာနှင့် မီဂျိုအာကန်တို့ ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းထွက်ရှိမှု၏ ၈၆% ဖြစ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးမှု မက္ကဆီကိုမှ ထောပတ်သီးကို ၁၉ ရာစုတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး အမြတ်ရသော သီးနှံဖြစ်လာခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ထောပတ်သီးထွက်ရှိမှု၏ ၉၅% ဖြစ်သော စိုက်ပျိုးမြေ ခန့်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ယင်းအနက် ၆၀% မှာ ဆန်ဒီရေကို ကောင်တီတွင် တည်ရှိသည်။
ထောပတ်သီးသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ အထိမ်းအမှတ်သစ်သီးလည်း ဖြစ်သည်။
ပီရူးနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးမှု Hass အမျိုးအစား ထောပတ်သီးသည် ပီရူးနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိပြီး နိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတွင် ဟက်တာထောင်ချီ၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။
ယခုအခါ ပီရူးနိုင်ငံသည် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ ထောပတ်သီး အများဆုံး တင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ယခုနောက်ပိုင်းတွင် အရည်အသွေးကောင်းသော ထောပတ်သီးများကို မြောက်အမေရိကသို့ စတင် တင်ပို့ရောင်းချနေပြီ ဖြစ်သည်။
အီကွေတာအနီးနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိခြင်းကြောင့် ပီရူးနိုင်ငံသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မျှတသော အပူချိန်ရှိသည်။
မြေကြီးသည် သဲဆန်ပြီး အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းမှ အုပ်မိုးနေသဖြင့် စိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သော ရေသန့်ကို အမြဲတမ်း ရရှိသည်။
မိုးသည်းထန်မှုနှင့် အေးခဲနိုင်သော အပူချိန်ကို သဘာဝအလျောက် ကာကွယ်ပေးထားသဖြင့် ပီရူးနိုင်ငံတွင် ထောပတ်သီးပင်များ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် အသင့်လျော်ဆုံး ရာသီဥတု ရှိသည်။
ပီရူးနိုင်ငံမှ Hass အမျိုးအစား ထောပတ်သီးကို မေလမှ စက်တင်ဘာလအထိ ရရှိနိုင်သည်။
ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စားသုံးမှု ထောပတ်သီး ထွက်ရှိမှု – ၂၀၁၄ နိုင်ငံ ထွက်ရှိမှု (မက်ထရစ်တန် သန်းပေါင်း) ၁.၅၂ ၀.၄၃ ၀.၃၅ ၀.၃၁ ၀.၂၉ တစ်ကမ္ဘာလုံး ၅.၀၃ရင်းမြစ်။
FOASTAT (ကုလသမဂ္ဂ) ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ ထောပတ်သီးထွက်ရှိမှုသည် မက်ထရစ်တန် ၅ သန်းဖြစ်ပြီး မက္ကဆီကိုတစ်နိုင်ငံတည်းမှ ၃၀% (မက်ထရစ်တန် ၁.၅၂ သန်း) ဖြစ်သည်။
အခြား အများအပြား ထွက်ရှိသော နိုင်ငံများမှာ ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ပီရူးနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ နှင့် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံတို့ ဖြစ်ပြီး ယင်းနိုင်ငံများ၏ စုစုပေါင်း ထွက်ရှိမှုမှာ မက်ထရစ်တန် ၁.၃၈ သန်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း ထွက်ရှိမှု၏ ၂၇ % ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် တစ်ဦးချင်း ထောပတ်သီး စားသုံးမှုမှာ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ၂ ပေါင်နှုန်းမှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၇ ပေါင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
အာဟာရတန်ဖိုး အာဟာရဓာတ်နှင့် အဆီ ပါဝင်မှု ထောပတ်သီး ၁၀၀ ဂရမ်တွင် ဗီတာမင် ဘီများနှင့် ဗီတာမင် ကေတို့ ပေါကြွယ်စွာ ပါဝင်ပြီး ဗီတာမင် စီ၊ ဗီတာမင် အီးနှင့် ပိုတက်ဆီယမ်တို့ လုံလောက်စွာ ပါဝင်သည်။
ထောပတ်သီးများတွင် phytosterols နှင့် carotenoids တို့လဲ ပါဝင်သည်။
ထောပတ်သီးများတွင် အဆီဓာတ် အမျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။
ပုံမှန်ထောပတ်သီးတစ်လုံးတွင်- ထောပတ်သီးမှ ရရှိသော စွမ်းအင် ၇၅% သည် အဆီများမှ ရရှိပြီး ယင်းတို့အနက် (စုစုပေါင်းအဆီ၏ ၆၇% ) သည် monounsaturated fat ဖြစ်သော oleic အက်ဆစ်ဖြစ်သည်။
အခြား အဓိကပါဝင်သော အဆီဓာတ်များမှာ palmitic အက်ဆစ်နှင့် linoleic အက်ဆစ်တို့ ဖြစ်သည်။
ပြည့်ဝအဆီဓာတ်သည် စုစုပေါင်း အဆီဓာတ်၏ ၁၄% အထိ ပါဝင်တတ်သည်။
စုစုပေါင်း အဆီဓာတ်ပါဝင်မှုသည် အကြမ်းအားဖြင့် ω-3 ၁%, ω-6 ၁၄%, ω-9 ၇၁% (oleic ၆၅% နှင့် palmitoleic ၆%)၊ နှင့် ပြည့်ဝအဆီဓာတ် ၁၄% (palmitic အက်ဆစ်) တို့ ဖြစ်သည်။
ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကုန်ကျစရိတ်များပြားသော်လည်း အာဟာရဓာတ် များပြားစွာ ပါဝင်သော ထောပတ်သီးဆီကို အသုပ်များ သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် အလှကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဆပ်ပြာတို့တွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုကြသည်။
မှတ်စုများ ကိုးကား ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် ပြင်ပလင့်ခ်များ Definitive illustrated list of avocado varieties California Rare Fruit Growers , avocados beyond Persea americana Category:စားသုံးနိုင်သော အပင်များ Category:ဘလိဇ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:ကော့စတာရီကာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:ဂွါတီမာလာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:ဂျမေကာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:နီကာရာဂွါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:အပူပိုင်းဒေသ စိုက်ပျိုးရေး Category:အပူပိုင်းဒေသ သစ်သီးများ။
မမြင်အပ်သည့် လူကန်းလား၊ မပြောအပ်သည့် လျှာမဲ့ငါး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မမြင်အပ်သည် သူကန်းလား၊ မပြောအပ်သည် လျှာမဲ့ငါး” ဆိုသည်မှာ မမြင်သင့်သော အရာများကို မမြင်သကဲ့သို့ နေရမည်၊ မပြောသင့်သော အရာများကို မပြောဘဲ နှုတ်ဆိတ်နေရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။
အခြားသူများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စများ၊ မသိသင့်သော အကြောင်းအရာများကို သိလိုစိတ် မထားသင့်ကြောင်း၊ မပြောသင့်သော စကားများကိုလည်း မပြောဆိုသင့်ကြောင်းကို ဤဆိုရိုးစကားက သွန်သင်သည်။
သူတစ်ပါး၏ အခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်မှုကို လေးစားသင့်ကြောင်း၊ မလိုအပ်သော စွက်ဖက်မှုများကို ရှောင်ရှားသင့်ကြောင်းကိုလည်း သွယ်ဝိုက်၍ ဆိုလိုသည်။
အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသော အကိုးအကားကို အထက်တွင် ပေးထားသော လင့်များတွင် တွေ့နိုင်ပါသည်။
မယားဆိုးနှင့်၊ ကျွန်ဆိုးဟူဘိ၊ မြွေရှိအရပ်၊ ယှဉ်စပ်နေသူ၊ သေပြီးလူ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယားဆိုးနှင့်၊ ကျွန်ဆိုးဟူဘိ၊ မြွေရှိအရပ်၊ ယှဉ်စပ်နေသူ၊ သေပြီးလူ” ဆိုသည်မှာ မယားဆိုးနှင့် အတူနေထိုင်ရသူ၊ ကျွန်ဆိုးနှင့် အလုပ်လုပ်ရသူ၊ အန္တရာယ်ရှိသော မြွေများရှိသော နေရာတွင် နေထိုင်ရသူများသည် အသက်ရှင်နေသော်လည်း စိတ်ဆင်းရဲမှုများစွာ ခံစားရသောကြောင့် သေပြီးသူနှင့် တူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဆိုးရွားသော ပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် ဆက်ဆံရေးများ၏ လူတစ်ဦးအပေါ် သက်ရောက်နိုင်သော ဆိုးကျိုးများကို ဖော်ပြသည်။
မယားဆိုး၊ ကျွန်ဆိုး၊ မြွေရှိသောအရပ်တို့သည် အမြဲတမ်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ဒုက္ခကို ဖြစ်စေနိုင်သော အရာများဖြစ်သောကြောင့် ထိုအခြေအနေများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသူများသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ခံစားရနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ "ကျမ်းလာအရှိ၊ နီတိဆိုရိုး၊ မယားဆိုးနှင့်၊ ကျွန်ဆိုးဟူဘိ၊ မြွေရှိအရပ်၊ ယှဉ်စပ်နေသူ၊ သေပြီးလူဟု၊ စွဲယူစိတ်က၊ ဧကန္တဖြင့်၊ မုချမြဲမြံ၊ နသံသယတ်၊ မချွတ်မှတ်တည့်၊" [၁၂၆၆] မဃ ၂၉၈။
မယား တိန်ညင်၊ လင် မုဆိုး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယား တိန်ညင်၊ လင် မုဆိုး” ဆိုသည်မှာ ဇနီးသည်က တိန်ညင်ကဲ့သို့ သွေးဆောင်ဖြားယောင်း၍ အပြစ်တစ်ခုခု ကျူးလွန်အောင် ဖန်တီးပြီးနောက် ခင်ပွန်းသည်က မုဆိုးကဲ့သို့ အမိဖမ်းကာ အပြစ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျပ်ကိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
တိန်ညင်သည် သားကောင်ကို ကျော့ကွင်းဖြင့် ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့ ဇနီးသည်ကလည်း လင်ဖြစ်သူကို သွေးဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းဖြင့် အပြစ်ထဲသို့ ဆွဲသွင်းသည်။
ထို့နောက် လင်ဖြစ်သူက မုဆိုးကဲ့သို့ ထိုအပြစ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဇနီးသည်ကို အကျပ်ကိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြစ်ပေးခြင်း ပြုလုပ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လင်မယားနှစ်ဦးကြား သစ္စာဖောက်ဖျက်ခြင်း၊ လှည့်စားခြင်းနှင့် အကျိုးအမြတ်ထုတ်ခြင်း စသည့် ဆက်ဆံရေးအဆိပ်အတောက်များကို ဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "ဓမ္မသတ်ခေါင်ချာ၊ ကမ္ပည်းစာတွင်၊ စဉ်လာပြသ၊ …မုဆိုးဆေလွင်၊ တိန်ညင်မယား၊" [၁၁၄၅] သာဓိ ၃၆။
"ဆိုတိုင်းမမှန် လင်ကို ပြန်ပြောသော် မယား တိန်ညင်၊ လင် မုဆိုးဖြစ်သောကြောင့် မယားခိုးပြစ် ကင်းလပ်စေ၊" [၁၂၃၁] အဍ္ဍသံ ၃၀၂။
"သူ့ကြင်ရာကို၊ မိစ္ဆာကရောက်၊ ကျူးလွန်မြောက်ဟု၊ စွဲလျှောက်တရား၊ တစ်ဦးသားက၊ မယားတိန်ညင်၊ မုဆိုးလင်တည့်၊" [၁၂၃၇] အဍ္ဍလင် ၅။
မယားထိ ဓားကြည့် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယားထိ ဓားကြည့်” ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ မယားကို သူတစ်ပါးက ထိပါးစော်ကားပါက ခင်ပွန်းသည်အနေဖြင့် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်ပြီး မည်သို့ပင် ပြုမူရန် ဝန်မလေးတော့ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ခင်ပွန်းသည်၏ ဇနီးအပေါ်ထားရှိသော ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုနှင့် ကာကွယ်လိုစိတ်ကို ဖော်ပြသည်။
ဇနီးသည်ကို ထိပါးစော်ကားခြင်းသည် ခင်ပွန်းသည်အတွက် အလွန်ပြင်းထန်သော စိတ်ခံစားမှုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုအထိပင် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်းကိုလည်း သွယ်ဝိုက်၍ ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ "မယားထိ ဓားကြည့်ဆိုသော ရှေးလူကြီးများထားခဲ့သော စကားပုံများအရလည်းကောင်း မည်သူမဆို ထိုကဲ့သို့ကိစ္စမျိုး၌ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူ ရှားကြသည်ဖြစ်ရာ…၊" [၁၃၂၀] မြဝတီ၊ ၆၊ ၇။
"ရှင့်ညီကြားသွားရင် မယားထိတော့ ဓားကြည့်ဆိုတဲ့စကားနဲ့အညီ ညီအစ်ကိုချင်း ဓားချင်းထိုးမှုဖြစ်လိမ့်မယ်။
" [၁၃၃၂] ဓမ္မာ။
၅၇၄။
မယားသခင်၊ လင်သားစိုးပိုင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယားသခင်၊ လင်သာစိုးပိုင်” ဆိုသည်မှာ ခင်ပွန်းသည်သည် ဇနီးသည်၏ အရှင်သခင်ဖြစ်ပြီး လင်မယားနှစ်ဦးပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ဇနီးသည်၏ သဘောတူညီမှုမပါဘဲ ခင်ပွန်းသည်က လွတ်လပ်စွာ ပေးကမ်းနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ခင်ပွန်းသည်၏ အခွင့်အရေးနှင့် အာဏာကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင်မူ လင်မယားနှစ်ဦး၏ တန်းတူအခွင့်အရေးကို အလေးထားသောကြောင့် ဤဆိုရိုးစကားကို လက်မခံကြပေ။
ကိုးကားချက်များ "လင်မယားပိုင်သည့် ဥစ္စာကို မယားမသိ။
လင်သည် သူတစ်ပါးအားပေးသော် အိမ်ထောင်ဖက်၊ မယားငယ် အသိမ်းအပြောင်မဟုတ်က ပေးသည်အတိုင်းယူသူရစေ။
… အဘယ်ကြောင့်နည်းဟူမူကား မယားသခင် လင်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
" [၁၁၁၅] နု။
"မယားသခင်၊ လင်သာစိုးပိုင်၊" [၁၁၄၅] သာဓိ ၃၆။
မယားနှင့်နွား မသနားရ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယားနှင့်နွား မသနားရ” ဆိုသည်မှာ မယားနှင့် နွားတို့ကို အလွန်အကျွံ သနားညှာတာပါက ရောင့်တက်ပြီး ဆုံးမရခက်ခဲတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ်လူမှုအမြင်အရ မယားနှင့် နွားတို့ကို ထိန်းချုပ်ထားသင့်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အလွန်အကျွံ သနားခြင်းသည် အကျိုးမဖြစ်ထွန်းစေဘဲ ဆိုးကျိုးများပင် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်းကို သွယ်ဝိုက်၍ ဆိုလိုသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဤဆိုရိုးစကားကို အမျိုးသမီးများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး လက်မခံကြပေ။
ကိုးကားချက်များ "ကျွန်မအပေါ်မှာ အညှာတာနည်းကြောင်း မထင်ရှားဘူးလား၊ သူပြောတဲ့စကားအတိုင်း မိန်းမများကို မသနားရဘူးဆိုတဲ့အချက်နှင့် ကိုက်နေတာပေါ၊့ နွားနှင့်မယား မသနားကောင်းဘူး ဆိုတဲ့စကားကိုလည်း ကြားဖူးပါရဲ့၊" [၁၂၈၂] ဝေဝေ။
မယားနေစ ကြောင်သေမှ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယားနေစ ကြောင်သေမှ” ဆိုသည်မှာ အိမ်ထောင်ဦးကာလတွင် ဇနီးသည်ကို ကြောက်ရွံ့စေရန်နှင့် မိမိ၏ အာဏာကို ပြသရန်အတွက် ကြောင်ကဲ့သို့သော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များကို ရက်ရက်စက်စက် ပြုမူခြင်းဖြင့် ခြိမ်းခြောက်လေ့ရှိသော အပြုအမူကို ဆိုလိုသည်။
ယောကျာ်းဖြစ်သူသည် ဇနီးသည်အပေါ် အကြမ်းဖက်လိုသော သဘောထားကို တိုက်ရိုက်မပြဘဲ တိရစ္ဆာန်များကို အသုံးပြု၍ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းသည် မလျော်ကန်သော အပြုအမူဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်ထောင်ရေးတွင် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အာဏာအလွဲသုံးစားမှုများကို ဝေဖန်ထောက်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "ကိုဒေါင်းက… ရိုက်၊ ဆောင့်ဆွဲပြီး အယုတ္တအနတ္တ လူတကာနှင့်သမုတ်ကာ စွပ်စွဲလိုက်ရင် မယားနေစ ကြောင်သေမှ ဆိုတဲ့အရသာကလေး တွေ့ရမှာပဲ၊" [၁၃၀၁] ကိုဒေါင်း။
"ကျွန်မတို့ မြန်မာအိမ်ထောင်သည်တွေအဖို့ဆိုပြီး စကားပုံတစ်ခု ရှိခဲ့ဖူးတယ်မဟုတ်လား ကိုလှပို၊ မယားနေစ ကြောင်သေမှဆိုတာလေ၊" [၁၃၁၄] ချစ်သိုလ်။
မယားသေကား အစားရ၏၊ မိဘသေငြား အစားမရ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မယားသေက အစားရ၏၊ မိဘသေငြား အစားမရ” ဆိုသည်မှာ မယား သေဆုံးသွားပါက နောက်ထပ် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းဖြင့် ဇနီးသည်ကို အစားထိုးနိုင်သော်လည်း မိဘ သေဆုံးသွားပါက မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ အစားထိုး၍ မရနိုင်ဟု ဆိုလိုသည်။
မိဘ၏ ကျေးဇူးသည် အလွန်ကြီးမားပြီး မည်သည့်အရာနှင့်မျှ နှိုင်းယှဉ်၍ မရကြောင်းကို ဤဆိုရိုးစကားက ဖော်ပြသည်။
မယားကို ပြန်လည်ရရှိနိုင်သော်လည်း မိဘကိုမူ ပြန်လည်ရရှိနိုင်မည် မဟုတ်သောကြောင့် မိဘအပေါ်တွင် ကောင်းစွာ ပြုစုစောင့်ရှောက်သင့်ကြောင်းကိုလည်း သွန်သင်သည်။
ကိုးကားချက်များ "မယားသေက အစားရ၏၊ မိဘသေငြား အစားမရ၊" [၁၁၅၂-ခန့်] ကျည်း။
"မယားသေက အစားရ၏၊ မိဘသေငြား အစားမရ၊ သားလှလည်း လူလိမ္မာ၊ ပညာဖြင့် စဉ်းစားရော့၊" [၁၁၈၀] ဥက္ကံ။
"မင်းအမေကြီးကို မင်း မသနားဘူးလားဟင်၊ အမေသေရင်အမေစား မရနိုင်ဘူးကွ၊ မယားသေရင် မယားအစားထိုးလို့ ရတယ်။
" [၁၃၁၂-ခန့်] မယ်ဖြူ။
မရောင်းဖြစ်လျှင် ခုံတိုင်လည်၊ မဝယ်ဖြစ်လျှင် စရန်ဆုံး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် “မရောင်းဖြစ်လျှင် ခုံတိုင်လည်၊ မဝယ်ဖြစ်လျှင် စရန်ဆုံး” ဆိုသည်မှာ ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုကို ရောင်းဝယ်ရာတွင် ရောင်းသူက ရောင်းမည်ဟု ကတိပေးပြီး စရန်ငွေကို လက်ခံရယူပြီးမှ မရောင်းဖြစ်ပါက လက်ခံထားသော စရန်ငွေ၏ နှစ်ဆကို ဝယ်သူအား ပြန်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
အလားတူစွာ ဝယ်သူက ဝယ်မည်ဟု ကတိပေးပြီး စရန်ငွေကို ပေးချေပြီးမှ မဝယ်ဖြစ်ပါက ပေးထားသော စရန်ငွေကို ဆုံးရှုံးရမည်ဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ရောင်းဝယ်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များနှင့် စရန်ငွေ၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြသည်။
ကတိကဝတ်ကို တန်ဖိုးထားရန်နှင့် စရန်ငွေပေးခြင်းဖြင့် နှစ်ဖက်စလုံး၏ တာဝန်ယူမှုကို သေချာစေကြောင်းကိုလည်း သွယ်ဝိုက်၍ ဆိုလိုသည်။