kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
(ဃ) မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသားကို မဆင်းရဲစေသူ၊ မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသားကို မဆင်းရဲ စေတတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ-ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို အကျယ် ဟောပြသည့်သုတ်။
ယင်းတို့တွင် -(က)ပုဂ္ဂိုလ်ကျင့်နေသော စားသောက်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော တိတ္ထိယအကျင့် (၅၆)မျိုး၊ အဝတ်နှင့်ဆက်စပ်နေသော တိတ္ထိယအကျင့် (၁၈)မျိုးတို့ကို ဟောပြတော်မူသည်။
(က) ပုဂ္ဂိုလ်သည် သာသနာပြင်ပ တိတ္ထိယများဖြစ်သည်။
(ခ) ပုဂ္ဂိုလ်သည် မုဆိုး, တံငါ, ခိုးသူစသော ကြမ်းကြုတ်သော အမှုလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများဖြစ်သည်။
(ဂ) ပုဂ္ဂိုလ်သည် ယဇ်ပူဇော်ကြသော ခတ္တိယနှင့် ဗြာဟ္မဏမဟာသာလများဖြစ်သည်။
(ဃ) ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘုရားရှင်နှင့် သဒ္ဓါသက်သက်ဖြင့် ရဟန်းတရားပြုကျင့်သည့် ရဟန်းတော်များ, အရိယာ (သံဃာတော်)များ ဖြစ်ကြသည်။
အဋ္ဌကထာ၌-သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ ဗြဟ္မဇာလသုတ်၊ သာမညဖလသုတ်အဖွင့်များ အတိုင်း ဖွင့်ပြထားသည်ကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
-အံ၊၁၊၅၂၃-၆။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၃၈-၅၄၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၇၂။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၆၈-၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၄-စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၂၀) ၅-မဟာဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မြတ်စွာဘုရား (၁) ဤလောက၌ အချို့သောမိန်းမသည် အဆင်းလည်းမလှ၊ အသွင်အပြင်လည်း မကောင်း၊ ရှုချင်ဖွယ်လည်းမရှိ၊ ဆင်းရဲလည်းဆင်းရဲ၏၊ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာလည်းမရှိ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းလည်းနည်းပါး၏။
တန်ခိုးလည်းနည်း၏ အဘယ်ကြောင့်ပါနည်း။
(၂) ဤလောက၌ အချို့သောမိန်းမသည် အဆင်းလည်းမလှ၊ အသွင် အပြင်လည်းမကောင်း၊ ရှုချင်ဖွယ်လည်းမရှိ၊ သို့သော်လည်း ကြွယ်ဝချမ်းသာ၏။
များသောဥစ္စာလည်းရှိ၏။
များသောအသုံးဆောင်းလည်းရှိ၏၊ တန်ခိုးလည်းကြီး၏။
အဘယ်ကြောင့်ပါနည်း။
(၃) ဤလောက၌ အချို့သော မာတုဂါမသည် အလွန်အဆင်းလှ၏။
ရှုချင်ဖွယ်လည်းရှိ၏။
စိတ်ကြည်လင်ဖွယ်လည်းဖြစ်၏။
လွန်မြတ်သော အသွင်အပြင် နှင့်လည်းပြည့်စုံ၏၊ သို့သော်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာမရှိ၊ အသုံးအဆောင် လည်းမရှိ၊ တန်ခိုးလည်းနည်း၏၊ အဘယ်ကြောင့်ပါနည်း။
(၄) ဤလောက၌ အချို့သော မာတုဂါမသည် အလွန်အဆင်းလှ၏။
လွန်မြတ်သော အသွင်အပြင် နှင့်လည်းပြည့်စုံ၏။
ကြွယ်ဝချမ်းသာ၏၊ များသောဥစ္စာလည်းရှိ၏။
များသောအသုံး အဆောင်လည်းရှိ၏၊ တန်ခိုးလည်းကြီး၏ အဘယ်ကြောင့်ပါနည်း-ဟု မေးလျှောက်၏။
(၁) မလ္လိကာ (က) ဤလောက၌ အချို့သောမာတုဂါမသည် အမျက်ဒေါသကြီး၏၊ စိတ်ပင်ပန်းခြင်းများ၊ အနည်းငယ်မျှကို ပြောဆိုကာမျှဖြစ်လျက်လည်း ကပ်ငြိတတ်၏၊ အမျက်ထွက်တတ်၏၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ ရန်ငြိုးထားတတ်၏။
စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကို လည်းကောင်း ထင်စွာပြုတတ်၏။
(ခ) ထိုမာတုဂါမသည် သမဏဗြာဟ္မဏတို့အား ဆွမ်း၊ အဖျော်အစရှိသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို မပေးမလှူ၊ ဣဿာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိ၏၊ သူတစ်ပါးတို့ လာဘ်ရခြင်း၊ အရိုအသေပြုခံရခြင်း၊ အလေးအမြတ်ပြုခံရခြင်း၊ မြတ်နိုးခံရခြင်း၊ ရှိခိုးခံရခြင်း၊ အပူဇော်ခံရခြင်းတို့၌ ငြူစူ၏၊ ပြစ်မှား၏၊ ငြူစူခြင်းကိုဖွဲ့၏။
ထိုမာတုဂါမသည် ထိုဘဝမှစုတေ၍ ဤလူ့ဘဝသို့ရောက်လာသည် ဖြစ်အံ့၊ ဖြစ်လေရာရာဘဝ၌ (က) အဆင်းလည်းမလှ၊ အသွင်အပြင်လည်းမကောင်း၊ ရှုချင်ဖွယ်လည်းမရှိ၊ (ခ) ဆင်းရဲလည်း ဆင်းရဲ၏၊ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာလည်းမရှိ၊ အသုံးအဆောင်လည်းမရှိ၊ (ဂ) တန်ခိုးလည်းနည်း၏။
(၂) မလ္လိကာ-ဤလောက၌ အချို့သော မာတုဂါမသည်... (က) ဒေါသကြီး၏၊ ထင်စွာပြုတတ်၏၊ (ခ) သမဏဗြာဟ္မဏတို့အား လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူတတ်၏။
(ဂ) ငြူစူခြင်းနှင့်ယှဉ်သောစိတ်မရှိ-ငြူစူ ခြင်းဖြင့်မဖွဲ့။
ထိုမာတုဂါမသည် ထိုဘဝမှစုတေ၍ ဤလူ့ဘဝသို့ရောက်လာသည် ဖြစ်အံ့၊ ဖြစ်လေရာရာဘဝ၌ (က) အဆင်းလည်းမလှ၊ ရှုချင်ဖွယ်လည်းမရှိ၊ (ခ) သို့သော် ကြွယ်ဝချမ်းသာ၏၊ များသောဥစ္စာလည်းရှိ၏။
များသောအသုံးအဆောင် လည်းရှိ၏။
(ဂ) တန်ခိုးလည်းကြီး၏။
(၃) မလ္လိကာ-ဤလောက၌ အချို့သောမာတုဂါမသည် (က) အမျက်ဒေါသမကြီး၊ ထင်စွာမပြုတတ်၊ (ခ) ထိုမာတုဂါမသည် သမဏအားဖြစ်စေ, ဗြာဟ္မဏအားဖြစ်စေ ထမင်းအဖော် မပေးမလှူ၊ (ဂ) ငြူစူခြင်းနှင့် ယှဉ်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍-ငြူစူခြင်းဖွဲ့တတ်၏။
ထိုမာတုဂါမသည်-ဖြစ်လေရာရာ ဘဝ၌ (က) အဆင်းလည်းလှ၏၊ မြတ်သောအဆင်း အသွင်အပြင်နှင့်ပြည့်စုံ၏။
(ခ) သို့သော်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ အသုံးအဆောင်လည်းမရှိ (ဂ) တန်ခိုးလည်းနည်း၏။
(၄) မလ္လိကာ-ဤလောက၌ အချို့သောမာတုဂါမသည် (က) အမျက်ဒေါသကြီးသော်လည်း ထင်စွာမပြုတတ်၊ (ခ) ထိုမာတုဂါမသည် သမဏအားဖြစ်စေ၊ ဗြာဟ္မဏအားဖြစ်စေ ပေးလှူတတ်၏။
(ဂ) ငြူစူခြင်းနှင့်ယှဉ်သောစိတ်မရှိ၊ ငြူစူခြင်းဖြင့်မဖွဲ့။
ထိုမာတုဂါမသည် ဖြစ်လေရာရာဘဝတိုင်း၌ (က) အဆင်းလည်းလှ၏။
အသွင်အပြင်နှင့်လည်းပြည့်စုံ၏။
(ခ) ကြွယ်ဝလည်း ကြွယ်ဝ၏၊ အသုံးအဆောင်လည်းရှိ၏။
မလ္လိကာဤဆိုအပ်ပြီးသည်တို့ကား အကြောင်းအထောက်အပံ့တို့ပေတည်း ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူ၏။
ထိုအခါ မလ္လိကာက မိမိဘဝနှင့်နှိုင်းယှဉ်၍ ဒေါသကြီးခဲ့ခြင်းကြောင့် ယခု ဘဝ အဆင်းမလှပပုံ၊ ပေးလှူခဲ့ခြင်းကြောင့် စည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့်ပြည့်စုံပုံ၊ ဣဿာ မရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် တန်ခိုးကြီးပုံတို့ကို အကျယ်တဝင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပြီး ဥပါသိကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
(ဤသို့ ပါဠိတော်နှင့် မြန်မာပြန်တို့ကို အပိုင်းအလိုက်ခွဲဝေပြီး အကြောင်းနှင့်အကျိုးကို ကွဲကွဲပြားပြားသိပါလေ။
) အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
-အံ၊၁၊၅၃၄-၈။
အံ၊မြန်၊၁၅၅၀-၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၄-စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၂၀)၅-မဟာဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဤသုတ်၌- ၁။
ပေမာ ပေမဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ၂။
ပေမာ ဒေါသဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ၃။
ဒေါသာ ပေမဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ၄။
ဒေါသာ ဒေါသဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးနှင့် အကျယ်ဖြစ်ပုံများ၊ ရူပဈာန်လေးမျိုးနှင့် အာသဝက္ခယဉာဏ်တို့ ဖြစ်လာလျှင် ယင်းလေးမျိုးတို့ မဖြစ်တော့ပုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်- ၁။
ဒိဋ္ဌိဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မချီးမြှောက်သော “နေဝဥဿေနပုဂ္ဂိုလ်” ၂။
ဆန့်ကျင်သဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မချီးမြှောက်သော “န ပဋိသေနပုဂ္ဂိုလ်” ၃။
တဏှာစရိုက်၏ အစွမ်းအားဖြင့် အခိုးမလွှတ်သော “န ဓူပါယနပုဂ္ဂိုလ်” ၄။
ငါဟူသော မာန၏အစွမ်းအားဖြင့် မကြံမှိုင်သော “န သမ္ပဇ္ဈာယနပုဂ္ဂိုလ်” ဟု ခေါ်ဆိုအပ်ပုံ၊ ယင်းတို့၏ အကျယ်ဒေသနာကို သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၈၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၉၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၈)၈-ရာဂပေယျာလ စတုတ္ထသုတ်မှ တိံသတိမသုတ် (၃+၉=၂၇) ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ, ကုန်ခမ်းစေခြင်းငှါ ပယ်ခြင်းငှါ, ကုန်စေခြင်းငှါ, ပျက်စီးစေခြင်းငှါ တပ်မက်မှုကင်းခြင်းငှါ ချုပ်ငြိမ်းစေခြင်းငှါ စွန့်လွှတ်ခြင်းငှါ, တဖန်စွန့်လွှတ်ခြင်းငှါ သတိပဋ္ဌာန် ၄-ပါး, (သမ္မပ္ပဓာန် ၄-ပါး၊ ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး)တို့ကို ပွားများအပ်ကုန်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၈) ၈-ရာဂပေယျာလ၊ ဧကတ္တိံသသုတ်မှပညာသသုတ်အထိ သုတ်ပေါင်းသုံးဆယ်။
ဒေါသကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန်, သတိပဋ္ဌာန်လေးပါ, သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး, ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၅၁။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၄၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၅) ၅-ဒိဋ္ဌိဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါး၏သဘာဝကို မှားယွင်းစွာနှလုံးသွင်းလျှင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ၊ အနိစ္စသဘာဝ အစရှိသော မှန်ကန်သော သဘာဝအားဖြင့် ရှုမြင်လျှင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမဖြစ်တော့ဘဲ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်အထိ ရှုမှတ်ပုံကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၇၈-၉။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၉၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၇) ၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ငရဲသို့ရောက်စေနိုင်သောမိစ္ဆာအယူရှိသူလေးမျိုးနှင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်စေနိုင်သော သမ္မာအယူရှိသူ လေးမျိုးကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၇၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၇) ၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် မိမိကိုယ်တိုင် ပျက်စီးစေလိုသော ဗျာပန္နစိတ်ရှိသောသူ၊ မိမိကိုယ်တိုင် အဗျာပါဒစိတ်ရှိသောသူတို့၏ ခြားနားချက်လေးမျိုးကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ အနေအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၇)၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အဘိဇ္ဈာများခြင်း၊ သူတပါးကိုလည်း မက်မောမှုအဘိဇ္ဈာ၌ ဆောက်တည်စေခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၌ နှစ်သက်သဘောတူခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောခြင်း-ဤတရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ငရဲ၌ဖြစ်ရ၏။
မိမိကိုယ်တိုင် အဘိဇ္ဈာမများခြင်း, သူတပါးကိုလည်း အဘိဇ္ဈာ၌ မဆောက်တည်စေခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၌ နှစ်သက်သဘောတူသူ မဟုတ်ခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မပြောဆိုခြင်း-ဤတရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၇၇။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၉၄၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၅) ၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပိသုဏဝါစာကို ကိုယ်တိုင်ပြောဆိုခြင်း၊ သူတစ်ပါးတို့ကို ပြောဆိုခိုင်းခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၌ နှစ်သက်သဘောကျခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းခြင်း ဤတရားလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်ရ၏။
ထိုတရားလေးမျိုးမှ ရှောင်ကြဉ်သူသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ရောက်ရ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၉၀-၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၇) ၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကိုယ်တိုင် မုသာဝါဒကို ပြောဆိုခြင်း၊ သူတစ်ပါးကိုလည်းပြောဆိုစေခြင်း၊ မုသာဝါဒကိုပြောဆိုခြင်း၌ နှစ်သက်သဘောတူခြင်း၊ မုသာဝါဒကိုပြောဆိုခြင်း၌ ချီးမွမ်းပြောဆိုခြင်းဟူသော တရားလေးပါး တို့နှင့်ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်သည်၏အခြားမဲ့၌ ငရဲသို့ရောက်လိမ့်မည်။
ထိုတရားလေးပါးတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်သည်၏အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့ရောက်လိမ့်မည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၉၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၇) ၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ငရဲသို့ကျရောက်သော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရလေးမျိုးနှင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်စေသော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ ရှောင်ကြဉ်မှုလေးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၇၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၇)၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
မိမိကိုယ်တိုင် မပေးသည်ကို ယူ၏။
သူတပါးကိုလည်း မပေးသည်ကို ယူခြင်း၌ ဆောက်တည်)စေ၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်း၌ နှစ်သက်သဘောတူ၏။
မပေးသည်ကို ယူခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆို၏။
ဤလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံ သူသည် ငရဲသို့ ကျရောက်ရ၏။
ထိုလေးမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သူသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၈၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၆)၆-အဘိညာဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
အပြစ်ရှိသော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, မိစ္ဆာအယူ-ဟူသော တရားလေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဗာလ, အဗျတ္တ-ဖြစ်သော သူယုတ်မာသည် (မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို) တူးဖြို ဖျက်ဆီး၍ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်သူ၊ မကောင်းမှုများစွာ ပွားသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ ပညာရှိတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သူ အကုသိုလ်များစွာကို ပွားများသူဖြစ်၏။
အပြစ်ကင်းသော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, သမ္မာအယူ-ဟူသော တရား လေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပဏ္ဍိတ, ဗျတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းသည် (မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို) မတူးဖြို, မဖျက်ဆီးပဲ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်သူ၊ အပြစ်မရှိသူ, ပညာရှိတို့ မကဲ့ရဲ့အပ်သူ, ကုသိုလ်ကောင်းမှုများစွာ ပွားများသူ ဖြစ်၏-ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၇ဝ-၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၆) ၆-အဘိညာဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနရိယပရိယေသနာ ၄-မျိုးနှင့် အရိယပရိယေသနာ ၄-မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၇၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၈၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၆)၆-အဘိညာဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ခန္ဓာငါးပါး၊ အဝိဇ္ဇာနှင့် ဘဝတဏှာ၊ သမထနှင့် ဝိပဿနာ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် ဝိမုတ္တိတို့သည် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ် မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားလေးမျိုးတို့ပေတည်း-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၄၂-၃။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၅၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၁)၁-သပ္ပုရိသဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဒုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကိုပြုလုပ် ပြောဆို ကြံစည်နေသူသည် “အသပ္ပုရိသ”၊ ၂။
ဒုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကို ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ပြောဆို ကြံစည်နေရုံမျှမက သူတစ်ပါးတို့အား ထိုဒုစရိုက်တရားတို့ကို ပြုလုပ်ပြောဆိုကြံစည်ရန် စည်းရုံး ဆောက်တည် စေသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ၊ ၃။
သုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကို ပြုလုပ်ပြောဆိုကြံစည်နေသူသည် “သပ္ပုရိသ”၊ ၄။
ယင်းတို့ကို သူတစ်ပါးတို့ကိုလည်း ပြောဆိုပြုလုပ်ကြံစည်ရေးအတွက် စည်းရုံးဆောက်တည်နေသူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်ပုံ စတုက္ကကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်၊ ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ကိုးကား Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
-အံ၊၁၊၅၄၄။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၆၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၁)၁-သပ္ပုရိသဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အထက်သုတ်တော်ပါ မိစ္ဆတ္တတရား (၁၀)ပါးရှိသူသည် “အသပ္ပုရိသ” ယင်းတရားဆယ်ပါးတို့ကို မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြန့်ပွားအောင်ပြုသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ” သမ္မတ္တတရားဆယ်ပါးရှိသူသည် “သပ္ပုရိသ”, သမ္မတ္တတရား ဆယ်ပါးကို မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြန့်ပွား အောင် ပြုလုပ်သူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်သည်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးယောက်ကို ခွဲခြား၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၅၄၅-၅။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၆၀-၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၅-ပဉ္စမပဏ္ဏာသက ၁-သပ္ပုရိသဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်၊ အဋ္ဌမသုတ်၊ နဝမသုတ်၊ ဒသမသုတ်။
ပါပ-သူယုတ်မာ, ပါပဓမ္မ= သူယုတ်မာဓမ္မ၊ ၂၊= ပါပေနပါပတရ= သူယုတ်မာထက်သူယုတ်မာ၊ = ပါပဓမ္မန ပါပဓမ္မတရယုတ်မာသောဓမ္မအောက် အထူးသဖြင့်ယုတ်မာသောဓမ္မ။
ကလျာဏ= သူတော်ကောင်း, ကလျာဏဓမ္မ သူတော်ကောင်းတရား။
ကလျာဏေန ကလျာဏတရ= သူတော်ကောင်းထက် သူတော်ကောင်း, ကလျာဏေန ကလျာဏဓမ္မတရ-သူတော်ကောင်းတရားထက် အထူးသဖြင့် ကောင်းသောတရားဟူသောလူပုဂ္ဂိုလ်များ ကျင့်သုံးပြုလုပ်နေသော ဒုစရိုက်တရား ၁၀-ပါးနှင့် မိစ္ဆာဉာဏီ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိနှင့် သမ္မာဉာဏ, သမ္မာဝိမုတ္တိတို့ကို ကိုယ်တိုင်ရှောင်ကြဉ်, ကျင့်သုံးနေကြပုံ, ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှောင်ကြဉ်, ကျင့်သုံးအောင် ဆောင်ရွက်နေကြပုံ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက် အနည်းငယ် ပါရှိပါသည်။
အံ၊၁၊၅၄၈။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၆၃-၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၂)၂-ပရိသသောဘနဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ကာယဒုစရိုက်, ဝစီဒုစရိုက်, မနောဒုစရိုက်, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟူသော တရား (၄)ပါးနှင့်ပြည့်စုံသူသည် ငရဲသို့ရောက်ရ၏။
ကာယသုစရိုက်, ဝစီသုစရိုက်, မနော သုစရိုက်, သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသော တရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ တရားလေးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသည် မနောဒုစရိုက်တွင်ပါဝင်သော်လည်း အပြစ်ကြီးသောကြောင့် သီးခြားထုတ်၍ ဟောတော်မူကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၅၅၀-၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၃) ၃-ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
အထက်သုတ်ပါ ကဏှပက္ခတရားလေးပါးနှင့်ပြည့်စုံ မိုက်မဲ, မလိမ္မာသော သူယုတ်မာသည် မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးလျက် ဆောင်ရွက်၏။
အပြစ် လည်းရှိ၏။
ပညာရှိတို့လည်း ကဲ့ရဲ့အပ်၏။
များစွာသော မကောင်းမှုကို ဖြစ်ပွားစေ၏။
သုက္ကပက္ခတရားလေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပညာရှိ လိမ္မာသော သူတော်ကောင်းသည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို မတူးဖြို မဖျက်ဆီးပဲဆောင်၏၊ အပြစ်လည်းမရှိ၊ ပညာရှိတို့သည်လည်း မကဲ့ရဲ့အပ်၊ များစွာသောကောင်းမှုကို ဖြစ်ပွားစေ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၄၈။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၄၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၂)၂-ပရိသသောဘနဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
(က) ဒုစရိုက်တရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ သူတစ်ပါး၏ ကျေးဇူးကို မသိတတ်သူ၊ ကျေးဇူးမဆပ်သူများ ငရဲ၌ ဖြစ်ကြရသည်။
(ခ) သုစရိုက်တရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ ကျေးဇူးကို သိတတ်သူ၊ ကျေးဇူးဆပ်သူများ နတ်ပြည်၌ဖြစ်ကြရသည်ဟု လေးပါးတွဲတရားတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၃) ၃-ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
အထက်ပါ - (က) ဒုစရိုက်တရားသုံးပါး အကတညတာ အကတဝေဒိတာ ဟူသော တရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော၊ မိုက်မဲသော မလိမ္မာသော သူယုတ်မာသည် မိမိ၏ဂုဏ်ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ခြင်းခံရသူ၊ များစွာသော မကောင်းမှုကို ဖြစ်ပွားစေသူဖြစ်သည်ဟု လည်းကောင်း။
(ခ) သုစရိုက်သုံးပါး ကတညတာ ကတဝေဒိတာဟူသော တရားလေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပညာရှိ၊ လူလိမ္မာ၊ သူတော်ကောင်းသည် မိမိ၏ဂုဏ်ကို မတူးဖြိုသူ၊ မဖျက်ဆီးသူ၊ ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းခံရသူ၊ ကောင်းမှုများစွာကို ဖြစ်ပွားစေသူ ဖြစ်သည်ဟုလည်းကောင်း ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၄၉။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၆၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၅-ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၂) ၂-ပရိသသောဘနဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပါဏာတိပါတီ၊ အဒိန္နာဒါယီ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရီ၊ မုသာဝါဒီပုဂ္ဂိုလ်များ ကွယ်လွန်လျှင် ငရဲသို့ရောက်ကြပုံ၊ ယင်းဒုစရိုက်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်သောပုဂ္ဂိုလ်များကွယ်လွန်လျှင် နတ်ပြည်သို့ရောက်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ (၂၃) ၃-ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၅) ၇-ကမ္မပထဝဂ္ဂ၊ ပထမသုတ်။
သူတစ်ပါးအသက်ကိုသတ်သူ၊ သူတစ်ပါးအသက်ကိုသတ်ခြင်း၌ ဆောက်တည် (ပြုလုပ်)စေသူ၊ နှစ်သက်ကျေနပ်သူ၊ ပါဏာတိပါတ၏အကျိုးကို ချီးမွမ်းသူတို့သည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်ကြရပုံ၊ ယင်းသဘာဝဓမ္မတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ရောက်ကြပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၂) ၂-ပရိသသောဘနဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
အဿဒ္ဓ၊ ဒုဿီလ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်များ စုတေလျှင် ငရဲသို့ရောက်ကြရပုံ၊ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်များ စုတေလျှင် နတ်ပြည်သို့ရောက်ကြရပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သံ၊မြန်၊၂၊၅၃၅။
သံ၊ဋီ၊၂၊၃၈၈။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၉-အသင်္ခတသံယုတ္တ၊ ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ စတုဗ္ဗိ သတိမသုတ်။
အသင်္ခတသုတ်တော်အတိုင်း အဗျာဗဇ္ဈနှင့် အဗျာဗဇ္ဈဂါမိမဂ္ဂဓမ္မတို့ကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၆၀။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၇၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၄)၄-ကမ္မဝဂ္ဂ၊ နဝမမြောက်သုတ်။
အပြစ်ရှိသောကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, မိစ္ဆအယူတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် အပါယ်ငရဲသို့ရောက်ရ၏။
အပြစ်ကင်းသောကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, သမ္မာအယူတို့နှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် နတ်ပြည်သို့ရောက်ရ၏-ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၅၆၃-၅။
အံ၊မြန်၊၁၊၅၇၈-၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၄။
အံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၅) ၅-အာပတ္တိဘယဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဦးခေါင်းဖြတ်၍အသတ်ခံရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် ပါရာဇိကအာပတ်၊ ကျည်ပွေ့ဖြင့်ရိုက်နှက်ဆုံးမရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် သံဃာဒိသိသ်အာပတ်၊ ဦးခေါင်းပေါ်၌ပြာဖြူး၍ ရှုံ့ချခံရမည့် အပြစ်ကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် ပါစိတ်အာပတ်၊ အလို ရှိတိုင်း ဆုံးမကြပါဟု လူအပေါင်းအားတောင်းပန်ရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် ပါဠိ ဒေသနီအာပတ်-ဟူသော အာပတ်များ မသင့်နိုင်ရေးအတွက် ဆင်ခြင်ပြီး ပြစ်မှုများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဟု ဘေးလေးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဤသုတ်၌ ရှေးခေတ်၏ အပြစ်ကြီးငယ်အလိုက် ပြစ်ဒဏ်များစီရင်ပုံထုံးကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
-အံ၊၁၊၅၆၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၅) ၅-အာပတ္တိဘယဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဘုရားရှင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ တထာဂတသာဝက စကြာမင်း ဟူသော ထူပါ တည်ထားထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ စကြာမင်း၏ ထူပါရဟဖြစ်ထိုက်ပုံ၊ ပုထုဇဉ်ရဟန်းတို့ ထူပါရဟ၌ မပါဝင်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၂၊၄၇-၅၀။
အံ၊မြန်၊၂၊၅၉-၆၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-မုဏ္ဍရာဇဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ဇရာဓမ္မ၊ ဗျာဓိဓမ္မ၊ မရဏဓမ္မ၊ ခယဓမ္မ၊ နဿနဓမ္မ-ဟူသော တရားငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းဖြစ်စေ, ဗြာဟ္မဏဖြစ်စေ, နတ်ဖြစ်စေ, မာရ်နတ်ဖြစ်စေ, ဗြဟ္မာဖြစ်စေ လောက၌ မည်သူမဆို “မအို၊ မနာ၊ မသေ၊ မကုန်ခမ်း၊ မပျက်စီးပါစေလင့်” ဟု တောင့်တ၍ မရနိုင်၊ ထိုတရားငါးမျိုး တွေ့ကြုံလာသည့်အခါ အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်၏ ဆင်ခြင်ပုံနှင့် ခံစားရပုံ၊ သုတဝန္တအရိယာသာဝက၏ ဆင်ခြင်ပုံနှင့် ငြိမ်းအေးစေပုံတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၆-၈။
အံ၊မြန်၊၂၊၈-၁၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁-သေခဗလဝဂ်၊ နဝမသုတ်။
အသဒ္ဓ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ၊ ကုသီတ၊ ဒုပ္ပည ဟူသော တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် သူတော်ကောင်းတရား၌ ရိုသေလေးစားမှုမရှိ၊ သူတော်ကောင်းတရားကို လိုက်နာကျင့်သုံးမှု မရှိခြင်းကြောင့် သူတော်ကောင်းတရားမှ လျောကျ ပျက်စီးနိုင်၏။
သူတော်ကောင်းတရား၌ စွဲမြဲစွာ မတည်နိုင်။
သဒ္ဓါ၊ ဟိရီ ဩတ္တပ္ပ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယ၊ ပညာ-ဟူသော တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံ သောရဟန်းသည် သူတော်ကောင်းတရား၌ ရိုသေလေးစားမှု၊ သူတော်ကောင်းတရားကို လိုက်နာကျင့်သုံးမှု ရှိသောကြောင့် သူတော်ကောင်းတရားမှ မလျောကျ မပျက်စီးနိုင်။
သူတော်ကောင်းတရား၌ စွဲမြဲစွာတည်နိုင်၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ-ဒသမသုတ် အထက်သုတ်ပါ ကဏှပက္ခတရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် ဤဓမ္မဝိနယ (ဘုရားရှင်) သာသနာတော်၌ ရိုသေလေးစားမှု လိုက်နာကျင့်သုံးမှု မရှိသောကြောင့် (မိမိထက် သီလသိက္ခာကြီးသူတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍) မကြီးပွားနိုင်၊ (မိမိအောက် သီလ သိက္ခာငယ်သူတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍) မပြန့်ပွားနိုင်၊ သုက္ကပက္ခတရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းတော်သည် ဤဓမ္မဝိနယ (ဘုရားရှင်) သာသနာတော်၌ ရိုသေလေးစားမှု လိုက်နာကျင့်သုံးမှု ရှိသောကြောင့် ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားနိုင်၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၁၂-၃။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၇-၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ္ဂ၊ ပထမသုတ်နှင့် ဒုတိယသုတ်။
ဤသုတ်တို့၌ သီတင်းသုံးဖော်တို့အပေါ်၌ ရိုသေ၊ ကျိုးနွံမှုမရှိ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် အသက်မွေးမှုမတူညီသောရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ အပေါ်၌ အာဘိသမာ စာရိက (မြင့်မြတ်သောကျင့်ဝတ်) သီလ၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ကျင့်စဉ်၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာသမာဓိ ဟူသော အဆင့်ဆင့်ကျင့်ရမည့်တရားများကို ဖြည့်ကျင့်မှု အကြောင်းမရှိနိုင်ပုံနှင့် ရိုသေ၊ ကျိုးနွံမှုရှိသော ရဟန်းတို့သည်သာ ဤအဆင့်ဆင့် ကျင့်ရသောတရားတို့ကို ပြည့်စုံအောင် ဖြည့်ကျင့်မှုအကြောင်းရှိပုံကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
-အံ၊၂၊၁၇။
အံ၊မြန်၊၂၊၂၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇။
အံ၊ဋီ၊၃၊၇-၁၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
သီလ, (အကြားအမြင်) ဗဟုဿုတ, (ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ဆက်စပ်သော) ဆွေးနွေးခြင်း, သမထ, ဝိပဿနာ-ဟူသော ချီးမြှောက် (စောင့်ရှောက်)အပ်သော ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိသည် စိတ်၏ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု, ပညာဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဤတရားငါးပါးဖြင့် ချီးမြှောက် (စောင့်ရှောက်)ပုံကို သရက် စေ့စိုက်ပျိုးပုံ ဥပမာဖြင့် ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာ၌ -မဇ္ဈိမနိကာယ်အဋ္ဌကထာ (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၆)၌ မဇ္ဈိမနိကာယ် ဆောင်မထေရ်မြတ်များ၏ ဖွင့်ဆိုချက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၂၊၈၈-၉၀။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၀၈-၁၁၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၆။
အံ၊ဋီ၊၃၊၃၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၈)၃-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
(၁) မြွေ ကင်းမြီးကောက်, ကင်းခြေများတို့ကိုက်ခဲခြင်းဘေး၊ (၂) ချော်လဲ၍ ကမ်းပါးပြတ်၌ကျခြင်း, အစာမကြေရောဂါ၊ သည်းခြေပျက်ရောဂါ, သလိပ်ပျက်ရောဂါ လေသင်ဓုန်းဖြတ်ခြင်းရောဂါဘေး၊ (၃) ခြင်္သေ့, သစ်, ကျား, ဝက်ဝံ, ဝက်ဝံနက် (အောင်း) စသော သားရဲဘေး၊ (၄) ခိုးသူ, ဒါးပြ, သူပုန်ဘေး၊ (၅) ဘီလူးကြမ်းအစရှိသောဘေး ဟူသော ဘေးတစ်မျိုးမျိုး နှိပ်စက်ခြင်းကြောင့် ဈာန်, ဝိပဿနာ, မဂ်, ဖိုလ်တရားထူး များမရရှိဘဲ အချိန်မရွေး ပျံလွန်သွားနိုင်သည်။
ထိုဘေးဆိုးငါးပါးတို့ မရောက်လာသေးမီ တရားထူးရရန် ကြိုတင်၍ တောကျောင်းနေရဟန်းတော်သည် မမေ့မလျော့ ပြင်းပြင်း ထန်ထန် စိတ်ကို နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်ထားလျက် ကျင့်သုံးနေထိုင်ရန် သင့်မြတ်ပေ၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၉၀-၉၃။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၁၀-၁၂၂။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
အိုဘေး, နာဘေး, ငတ်မွတ်သောဘေး, ပြည်ပျက်ဘေး, သံဃာညီညွတ်ရေး ပျက်ပြားခြင်းဘေး-ဟူသော ဘေးငါးမျိုးတို့ မဖြစ်ပေါ်သေးမီ တောကျောင်းနေသော ရဟန်းတော်သည် တရားထူးရရှိရေးအတွက် မမေ့မလျော့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တရား အလုပ် အားထုတ်ရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၉၃-၅။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၁၃-၁၁၅။
အံ၊ဋီ၊၃၊၃၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ၊ နဝမသုတ်။
သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းတော်ကောင်းတစ်ပါး၌ ပြည့်စုံရမည့် ဘာဝိတကာယ, ဘာဝိတသီလ, ဘာဝိတစိတ္တ၊ ဘာဝိတပညာနှင့် မပြည့်စုံသော (၁) ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၊ (၂) နိဿရည်းဆရာများနှင့် တပည့်ရဟန်းများ ဤသာသနာတော်၌ များလာရာအခါ၊ (၃) သီလအစရှိသော မြတ်သောတရားစကား, အသိဉာဏ်ပညာကိုရခြင်းနှင့် စပ်သော တရားစကားကို ဟောပြောသည်ရှိသော် ထိုတရားစကားတို့၌ အပြစ်ရှာလိုခြင်း, ထိပါး စော်ကားလိုခြင်း အစရှိသော သဘောသို့သာ သက်ဝင်တည်နေကြပြီး ထိုတရားတို့ (၏အနှစ်သာရကို ထိုထွင်းမသိနိုင်ကြရာအခါ၊ (၄) ဘုရားမြတ်စွာ ဟောကြားတော် မူအပ်သော ပါဠိ, အနက်အားဖြင့် နက်နဲခက်ခဲပြီး လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးကို ပြတတ်ကုန်သော ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတို့နှင့် စပ်ယှဉ်ကုန်သော တရားတော်တို့ကို ဟောသည်ရှိသော် လိုလိုချင်ချင် နားမထောင်လိုခြင်း, စိတ်ပါလက်ပါ နားမထောင်ခြင်း (အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း) သိလိုစိတ်မရှိခြင်း၊ ထိုတရားတော်တို့ကို သင်ယူထိုက်၏ဟု မထင်မှတ်ခြင်း၊ ဆန်းကြယ်လှပသော အသုံးအနှုံး စကားလုံးတို့ဖြင့် သာသနာပြင်ပ ပညာရှင်များ, သာဝကများ ရေးသားအပ်သော ဂါထာ, ကဗျာတို့ကို ရွတ်ဆိုအပ်သည်ရှိသော် လိုလိုချင်ချင် နားထောင်ခြင်း စိတ်ပါလက်ပါ နားထောင်ခြင်း, (အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို သိရှိနားလည်လိုသော စိတ်ရှိခြင်း, ထိုဂါထာ, ကဗျာတို့ကို သင်ကြားလေ့လာဆည်းပူးထိုက်၏ဟု မှတ်ထင်ခြင်းဟူသောဘေး၊ (၅) ထေရ်ကြီး ရဟန်းများ၏ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများခြင်းငှာ အားထုတ်ကြခြင်း, သိက္ခာပုဒ်တော်များ၌ လျော့လျော့ပေါ့ပေါ့ကျင့်ခြင်း, အပါယ်ဘုံရောက်ကြောင်း မကောင်းသော အကျင့်များ၌ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြပြီး မဂ်, ဖိုလ်ရကြောင်း ကျင့်စဉ်များ၌ တာဝန်မဲ့ အားထုတ်မှု လုံ့လအားနည်းခြင်းများကို နောင်လာနောင်သား ရဟန်းများတို့ အားကျ၍ အတုယူကျင့်ကြခြင်းဘေးတို့ ဤသာသနာတော်၌ ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် သမထ, ဝိပဿနာ ဓမ္မများ ပျက်စီးခြင်း, ဝိနည်းငါးမျိုးတို့ ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်လိမ့်မည်။
ထိုဘေးငါးမျိုးတို့ ဖြစ်လိမ့်မည်ကို သိရှိအောင်အားထုတ်ကြပြီး ထိုဘေးအန္တရာယ်ဆိုကြီးများကို ပယ်ဖျောက် ဖျက်ဆီးနိုင်အောင် အားထုတ်ကြရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၉၅-၇။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၁၆-၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇။
အံ၊ဋီ၊၃၊၃၁-၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ၊ ဒသမသုတ်။
ရဟန်းတို့သည် သင်္ကန်း ဆွမ်း, ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာဟူသော ပစ္စည်းသုံးမျိုးတို့၌ ကောင်းမွန်သည်ကို အလိုရှိကြကုန်သဖြင့် ပံသုကူဓုတင်ဆောင်, ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ဆောင်, ရုက္ခမူဓုတင်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်များဆိတ်သုဉ်းကြပြီး ယင်းပစ္စည်းသုံးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်၍ ရဟန်းတော်များနှင့် မလျောက်ပတ်သော ရှာမှီးခြင်းဖြင့် ရှာမှီးခြင်းဘေး သုံးမျိုး၊ (၄) ဘိက္ခုနီ, သိက္ခမာန်, သာမဏေတို့နှင့် ရောနှောဆက်ဆံသဖြင့် သာသနာတော်၌ မမွေ့လျော်တော့ဘဲ ညစ်နွမ်းသော အာပတ်တစ်မျိုးမျိုးသို့ သက်ရောက်ခြင်း သိက္ခာချ၍ လူထွက်ခြင်းဘေး၊ (၅) အာရာမ်စောင့်, သာမဏေတို့နှင့် ရောနှောဆက်ဆံ ကြသဖြင့် ဘောဇဉ်တို့ကို သိုမှီး သိမ်းဆည်း၍ သုံးဆောင်ခြင်း, မြေကြီး, မြက်သစ်ပင် အစရှိသည်တို့၌ ထင်ရှားပေါ်လွင်သော အရိပ်နိမိတ်ပြုခြင်းဘေးများ ဤသာသနာတော်၌ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်။
ထိုဘေးများကို သိအောင်အားထုတ်ကြပြီး ပယ်ဖျောက် ဖျက်ဆီးနိုင်ရန် အားထုတ်ကြရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၇၆။
အံ၊မြန်၊၂၊၉၃၊ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂-၃။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၈-၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၃-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ပရိယတ္တိဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ ပညတ္တိဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ သဇ္ဈာယဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ ဝိတက္ကဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ ဓမ္မဝိဟာရီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး “ဓမ္မဝိဟာရီပုဂ္ဂိုလ်”ဖြစ်ရန် ကျင့်သုံးဖို့ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူ သည်သုတ်။
-အံ၊၂၊၇၇-၈။
အံ၊မြန်၊၂၊၉၅-၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၃-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အထက်သုတ်ပါ ပုဂ္ဂိုလ် (၅)မျိုးကိုပင် တဆင့်တိုး၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၇၄-၅။
အံ၊မြန်၊၂၊၉၀-၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁-၂။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇-၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသ၊ (၈)၃-ယောဓာ ဇီဝဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။