kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဖော်မိုဆာကျွန်းနှင့်ဟိုင်နန်ကျွန်းများတွင် သခင်ထွန်းအုပ်ရှိခဲ့စဉ်က မြန်မာနိုင်ငံမှ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရအား နှင်ထုတ်ပြီးနောက်ပိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ကိုယူရန်အစီအစဉ်ရှိခဲ့သည်။
ယင်းအစီအစဉ်အရ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာများကိုလည်းကြိုတင်လေ့လာထားခဲ့သည်။
သခင်ထွန်းအုပ်သည် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်မှ မြန်မာနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူပြီးသည့်အခါ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် မပါဝင်ဘဲ အုပ်ချုပ်ရေးကိုသာ ဦးစီးဆောင်ရွက်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်နာမည်မခံယူဘဲ မူရင်းနာမည်အတိုင်းသာရှိစေခဲ့သည်။
တိုကျိုမြို့မှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့သို့ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဦးစီးသော(ဗိုလ်တေဇ) ဦးစီးသော ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကြီးကိုဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။
ဘန်ကောက်မှ အယုဒ္ဓယ၊ ဇင်းမယ်(ချင်းမိုင်) သို့ခရီးဆက်ခဲ့ပြီး မဲခေါင်မြစ်တစ်လျှောက် လှေဖြင့်လည်းကောင်းခရီးဆက်ခဲ့သည်။
ထိုင်းလူမျိုးများ နေထိုင်သောရွာများကို ကျော်လွန်လာသောအခါ ကရင်ရွာများကိုတွေ့ရပြီး ၎င်းတို့ထံမှ ရိက္ခာများရယူစားသောက်ခဲ့ကြရသည်။
၁၃၀၃ ခု၊ တပို့တွဲလဆုတ် ၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ တနင်္သာရီရိုးမတောင်တန်းကြီးကို လှမ်းမြင်ရလေသည်။
သခင်ထွန်းအုပ်နှင့်အတူ ဗိုလ်မှူးမိုး၊ ဗိုလ်မှူးရဲထွဋ်၊ ဗိုလ်မှူးဇင်ယော်၊ ဗိုလ်မှူးစောအောင် စသည် စစ်အရာရှိများပါဝင်လေသည်။
တပို့တွဲလဆုတ် ၈ ရက်နေ့ ည ၁၂ နာရီတွင် ထိုင်း မြန်မာနယ်စပ်ရှိသောင်ရင်းမြစ်သို့ရောက်လေသည်။
လမ်းခရီးတွင်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်လိုအပ်သော ကူလီလုပ်သားများရရှိစေရန် ကရင်ရွာများ၌ သခင်ထွန်းအုပ်က တရားဟောပြောရလေသည်။
ဗိုလ်မှူးရဲထွဋ် အုပ်ချုပ်သည့်တပ်ခွဲသည် လှိုင်းဘွဲ့မြို့ကိုချီတက်တိုက်ခိုက်သောအခါ သခင်ထွန်းအုပ်လည်း အတူချီတက်ရလေသည်။
လှိုင်းဘွဲ့မြို့တွင်ခေတ္တရပ်နားပြီး ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်အတွက် စစ်သားများရရှိရန် ဟောပြောစုဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကြီးသည် ေမော်လမြိုင်မြို့ မုတ္တမမြို့၊ ဖားအံမြို့၊ ရွှေဂွန်းမြို့ တစ်ဘက်ကမ်းမှ သံလွင်မြစ်ကမ်း အနောက်တစ်လွှားတွင် ချီတက်သိမ်းပိုက်လေသည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ရန်ကုန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါ ဗမာ့နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးဌာနကို ဖွဲ့စည်းသည့်အခါတွင် သခင်ထွန်းအုပ်ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန် သခင်ထွန်းအုပ်အား ဗိုလ်မိုးကြိုးကတာဝန်ပေးခဲ့လေသည်။
သခင်ထွန်းအုပ်သည် ရန်ကုန်မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် ဗိုလ်မှူးကြီးတီရာအိုကာ ကြီးမှူးသော နေပြည်တော်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းရလေသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ကိုယ့်မင်းကိုယ့်ချင်းလမ်း၊ အမှတ် ၈ တွင် အုပ်ချုပ်ရေးဌာန ဖွင့်လှစ်စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးဌာနကို သခင်ထွန်းအုပ်က ဦးစီးစီမံအုပ်ချုပ်လေသည်။
မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီးအဆင့်လေးဆင့်ထားလျက် အုပ်ချုပ်ရ၏။
၎င်းတို့မှာ စီရင်စုနယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၊ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၊ မြို့မအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းရမည့် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနများတွင် တရားဌာန၊ ဘဏ္ဍာရေးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဌာန၊ စိုက်ပျိုးရေးဌာန၊ ကျန်းမာရေးဌာန၊ စစ်သားစုဆောင်းရေးဌာန၊ သစ်တောဌာန၊ ဆည်မြောင်းဌာန၊ ရိက္ခာဌာန၊ ဝါဒဖြန့်ဖြူးရေးဌာန စသဖြင့်ပါဝင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးစီစဉ်မှုအဖွဲ့သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့ကို စနစ်တကျဖွဲ့စည်းသောအခါတွင် သခင်ထွန်းအုပ်မှာ အစိုးရအဖွဲ့၌ သစ်တောရေးနှင့် သတ္ထုတွင်းဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ရာထူးလက်ခံရမည်။
သခင်ထွန်းအုပ်သည် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်မှ မြန်မာနိုင်ငံကိုတိုက်ခိုက်သိမ်းယူပြီးသည့်အခါ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် မပါဝင်ဘဲ အုပ်ချုပ်ရေးကိုသာ ဦးစီးဆောင်ရွက်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်နာမည်မခံယူဘဲ မူရင်းနာမည်အတိုင်းသာရှိစေခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၀-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၄)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကီလီလမ်း(ယခု ဝါးတန်းလမ်း) အမှတ်(၂၀၈) နေအိမ်၌ စိတ်ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်တုတ်၊ မွေးစားသား မောင်နန်းမြင့် တို့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
သခင်စိုး (ခေါ်) ဗိုလ်မြင့်အောင်သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
တို့ဗမာအစည်းအရုံး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ဂျပန်သို့သွားသော ဒုတိယ အသုတ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းသောအခါ ဗိုလ်မြင့်အောင် သည် စက်အမြောက်တပ်ရင်း ကို ခေါင်းဆောင်ပြီး စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ဆင်နွဲသောအခါ စက်အမြောက်တပ်ရင်းကို ဦးဆောင်၍ တော်လှန်ရေး တိုင်းအမှတ် (၇) မှ ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဖက်စစ်ဂျပန်များကို သုတ်သင်ရာတွင် များစွာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
တက္ကသိုလ် စိန်တင် ၊ ၁၉၆၈ လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၄)ရက်တွင် နတ်တလင်မြို့၌ ကိုယ်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေသည်။
စိန်စိန် 150px|စိန်စိန် မွေးသက္ကရာဇ် ၁၉၂၈ခု ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ငယ်အမည် အပု ကွယ်လွန်သက္ကရာဇ် ၁၉၇၂ခု ဇွန်လ ၆ နိုင်ငံ မြန်မာအလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာ ဗုဒ္ဓဘာသာ စိန်စိန် (၁၉၂၈-၁၉၇၂) သည် စစ်ပြီးခေတ်တွင် ထင်ရှားသော စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း သာယာဝတီမြို့ ၌ အဖ လယ်သမားကြီး ဦးမိုးသီး၊ အမိ ဒေါ်ကျီးညိုတို့မှ ၁၉၂၈ ခု ဇန်နဝါရီလ ၁၂ (ကြာသပတေးနေ့) ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းရှစ်ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သည်။
ငယ်မည် “အပု”၊ အမည်ရင်း “စိန်စိန်” ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ဦးကျောက်လုံး မြန်မာ မူလတန်းကျောင်း (သာယာဝတီမြို့)၊ ဦးသာဇံ မြန်မာအလယ်တန်းကျောင်း (ဇီးကုန်းမြို့)၊ အေဘီအမ် အထက်တန်းကျောင်း (သာယာဝတီမြို့) များတွင် ဆယ်တန်းအထိပညာသင်ယူ ခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ကျောင်းမှထွက်ခဲ့ရသည်။
အတန်းပညာလေ့လာသင်အံယူသော ကျောင်းမှစောစီးစွာထွက်ခွါခဲ့ရသော်လည်း စာပေဖတ်ရှုခြင်းဖြင့်ပညာဆည်းပူးလေ့လာမှုမပြတ်စေခဲ့သောကြောင့် မိမိကျမ်းမာရေးအပေါ်ငဲ့ကွက်စိတ်အားငယ်ခြင်းမဖြစ်ပဲ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားမြင့်မားစွာဖြင့် စာကောင်းပေမွန်များကို လေးစားချီးမွမ်းဖွယ် ရေးသားပြုစုနိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး နှင့် စာပေဘဝ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်တွင် ၁၃၀ဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံနှင့် ကြုံကြိုက်ကာ နိုင်ငံရေး စိတ်ဓာတ်မျိုးစေ့ ရခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ် အေဘီအမ်ကျောင်းတွင် ကျောင်းနေရင်း တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သို့ဝင်ကာ နိုင်ငံရေး စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြို့နယ်အမျိူးသမီး ဌာနအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် စွန့်လွှတ်စွန့်စား ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ “ရဲရဲတောက် စိန်စိန်” ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
စာလုံးများကို ပေါင်းဖတ်တတ်သည့်အရွယ်မှစကာ စာနယ်ဇင်းများဖတ်ခဲ့သည်။
၁၂ နှစ်သမီး အရွယ်တွင် ဝတ္ထုတို၊ ကဗျာများ စတင်ရေးစမ်းခဲ့သည်။
၁၉၄၇ တွင် အာဇာနည်ကြီးများ ကျဆုံးစဉ် “ဂနိုင်မေ” ကလောင်အမည်ဖြင့်ရေးသည့် “ခရီးဆက်ကြပါစို့” လေးချိုးကြီးမှာ ၁၉၄၇ ခုဇူလိုင်လထုတ် “တိုင်းရင်းသူ ဂျာနယ်” တွင်ပါဝင်သည့် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာမူပင်ဖြစ်သည်။
စစ်ပြီးခေတ် စာနယ်ဇင်းများတွင် “ဂနိုင်မေ”၊ "အထွေး"၊ "စိန်စိန်" ကလောင်အမည်များဖြင့် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ၊ စာညွန့်ပေါင်း ၁၀ဝ ကျော်မျှရေးခဲ့သည်။
၁၉၇၂-ခု ဇွန်လ ၆ ရက် ညနေ ရး၄၅ နာရီတွင် သာယာဝတီမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်စာရင်း လုံးချင်းဝတ္ထုများ သားလိမ္မာ (၁၉၅၄) ချစ်ငြိုးချစ်မာန် (၁၉၆၂) လွမ်းသစ္စာတိုင် (၁၉၆၃) နှင်းသက်ဆယ်ပြန် (၁၉၆၆) မလင်းတဖုံ့ လင်းတစ်ပုံ (၁၉၇၀) ရိုးမတောင်ကြီးသာ ဖြိုလိုက်ချင်တော့ (၁၉၆၆) အောင်နိုင် (၁၉?) ရွှေနှင်းဆီ (၁၉?) မြေစာပြုန်းမှ ဆုံးမှာလားရှင် (၁၉?) အရှက် (၁၉?) ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် သိစေချင်ပါသည် (၁၉၆၄) ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၃) အခြား ခရီးဝင်္ကပါ (၁၉၇၀) စွမ်းလွန်းသောဆေးနည်း (၁၉၆၂) ကြုံဖူးမှ ယုံစဖွယ် (၁၉၆၂) စာပေဆုများ ၁၉၅၄ - ရှုမဝတစ်ထောင်ဆု - "သားလိမ္မာ" ၁၉၅၇ - ဘားမားစတား ဝတ္ထုရှည်ဆု - "လွမ်းသစ္စာ" ၁၉၆၃ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည် - ပထမဆု) - "လွမ်းသစ္စာတိုင်" ၁၉၆၆ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) - "ရိုးမတောင်ကြီးသာ ဖြိုလိုက်ချင်တော့" ၁၉၇ဝ - အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာ) - "ခရီးဝင်္ကပါ" "ခရီးဝင်္ကပါ" ကို ဂျပန်ဘာသာသို့ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
"ရိုးမတောင်ကြီးသာ ဖြိုလိုက်ချင်တော့" နှင့် "ခရီးဝင်္ကပါ" တို့သည် စာဆို၏ အံ့ဩဖွယ်လက်ရာများ ဖြစ်သည်ဟု စာရေးဆရာ"မလိခ" က မြန်မာဝတ္တုအညွှန်းစာအုပ်တွင် ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။
စာညွှန်း ရွှေမျှား၊ဒဂုန်။
မြန်မာနိုင်ငံစာပေဆုများ မလိခ။
မြန်မာဝတ္ထုအညွှန်း တင်ဦး၊ စံပြ။
မြန်မာစာရေးဆရာ အဘိဓာန် သင်းသင်းအေး၊ဒေါ်။
စိန်စိန့်စာစုစာရင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ခင်နှင်းယု (၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၂၅ - ၂၁ ဇန်နဝါရီ၂၀၀၃၊ အမည်ရင်း မခင်စု) သည် မြန်မာစာပေလောကတွင် ထင်ရှားသော အမျိုးသမီးကလောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း ဧရာဝတီတိုင်း ဝါးခယ်မမြို့၌ အဖ အစိုးရကျောင်းဆရာကြီး ဦးဘ၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင်တို့မှ ၁၉၂၅ ခု၊ စက်တင်ဘာ ၇ ရက် (တနင်္လာနေ့) တွင်ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်အနက် ငါးယောက်မြောက်ဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု နှင့်မောင်နှမ ဝမ်းကွဲတော်စပ် သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၅ဝ တွင် ဗိုလ်ကြီးကျော်သောင်းနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ ၁၉၇ဝ တွင် ခင်ပွန်းသည် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၁၉၈၅ မှ ကျန်းမာရေးအလွန်ဆိုးရွားသောကြောင့် ဆေးရုံတွင် ကုသမှုခံယူ ပြီးနောက် ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက် (အင်္ဂါနေ့) နံနက် (၈:၃၀) တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်သည်။
ပညာရေး ၁၉၃ဝ တွင် ဝါးခယ်မမြို့ ဦးဘိုးထင် မြန်မာစာသင် အလယ်တန်းကျောင်း၌ စတင်ပညာသင်ကြားသည်။
၁၉၄ဝ တွင် ဝါးခယ်မမြို့ ဦးဘိုကြီးမြန်မာစာ အထက်တန်းကျောင်း၌ ရှစ်တန်းမှ ဆယ်တန်းတိုင် ပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ တွင် မြန်မာဆယ်တန်းနှင့် ၁၉၄၈ တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆ တွင် သက်ကြီးတက္ကသိုလ်၊ ၁၉၅၉ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးနှင့်စာပေဘဝ ဝါးခယ်မကျောင်းသားသမဂွ အမှုဆောင် (၁၉၃၈ -၃၉) ဖြစ်ကာ ကျောင်းသားရေးရာများနှင့် တို့ဗမာအစည်းအရုံး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ် ဝါးခယ်မမြို့နယ် အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးတွင် အမျိုးသမီးဌာန အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၃)၊ ဖဆပလ သတင်းနှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေးဌာန လက်ထောက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၆)၊ ယင်းဌာန တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးနှင့် ဖဆပလ သတင်းစဉ် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ (၁၉၄၇)၊ ဝန်ကြီးချုပ်၏ အတွင်းရေးအတွင်းဝန် (၁၉၄၈- ၄၉) စသည်ဖြင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ မှစကာ "မခင်စု" အမည်ရင်းဖြင့် ဖဆပလ သတင်းစဉ်တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၄၇-တွင် "အချို" ကလောင်အမည်ဖြင့် သတင်းစုံ ဂျာနယ်၌ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။
ခင်နှင်းယု ကလောင်အမည်ဖြင့် ပထမဆုံးရေးသောဝတ္ထုမှာ ၁၉၄၇ "စာပဒေသာမဂ္ဂဇင်း" တွင်ပါရှိသည့် "အရိုင်း" ဖြစ်သည်။
လုံးချင်းဝတ္ထု (၁၇) အုပ်၊ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည် အပုဒ် (၂၀)၊ ဝတ္ထုတို (၁၀၀) ကျော်ခန့်ရေးသားခဲ့သည်။
စာဆို၏ ဝတ္ထုတိုအချို့ကို ဂျာမန်၊ ရုရှား၊ ဂျပန် ဘာသာများသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
စာစုစာရင်း လုံးချင်းဝတ္ထုများ ဆောင်းတွင်းပန်း (၁၉၅၃) မွှေး (၁၉၅၉) စိမ်းသင့်မှစိမ်း (၁၉၆၀) ချစ်လှချည်ရဲ့ (၁၉၆၁) နွေနှောင်းရွက်ကျန် (၁၉၆၁) ပန်းများကိုပွင့်စေသူ (၁၉၆၁) မျှော်လင့်လို့ဖြင့် မဆုံးနိုင်တယ် (၁၉၆၁) နွားတစ်ထောင် (၁၉၆၂) ပိုးခန်းဆီးနောက်မှ ငရဲခန်း (၁၉၆၂) ပန်းပန်လျက်ပါ (၁၉၆၂) မဟာသာကီ (၁၉၆၂) သခွတ်ပန်း (၁၉၆၂) အောင်မြင်သောနေ့ (၁၉၆၂) မိုးကျော်သူ (၁၉၆၃) မိန်းမရိုင်း (၁၉၆၃) သပြေ (၁၉၆၃) ယဉ်မင်းပိုက် (၁၉၆၄) သရဖူ (၁၉၆၄) လမင်းကြီးသာစမ်းပါ (၁၉၆၅) ပုံပြောကောင်းသောမိန်းကလေး (၁၉၆၆) ဖေဖေ (၁၉၆၈) လာခြင်းကောင်းသော လူကလေး (၁၉၆၉) ဘုရင်ခံမလိုချင်ပေါင် (၁၉၇၀) ကျွန်မ၏ချစ်သူ (၁၉၇၂) ထိပ်စုဖုရား မဗျိုင်း (၁၉၇၃) တစ်ထောင့်ငါးရာည၏ အိပ်မက်များ (၁၉၉၃) မြကြာဖြူ (၁၉၉၅) ဗညားရှိန်း (၁၉၉၈) ပျားရည်အိုင် (၁၉၉၉) ဥဩတွန်တဲ့ လရာသီ (၂၀၀၂) ကျွန်တော်တင်အောင်ထွန်း မိချို မဒ္ဒီလိုလို သမ္ဘူလိုလို ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ကြေးမုံရိပ်သွင် (၁၉၆၀) ဘုံဓမ္မတာမှာ ကြုံလေသမျှ (၁၉၆၂) ကြာတော၌ရွာသောမိုး ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၆၄) ကသစ်ပန်း ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၆၅) မုတ်သုန်စောင်းကြိုး (၁၉၆၅) ခင်နှင်းယု၏ ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၆၇) ကျွန်းဧကရီနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ (၁၉၇၁) မိန်းမတို့အကြောင်း ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် (၁၉၉၂) လက်ရွေးစင် ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၆) ကျွန်မကမချောပါဘူးနှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၄) အခြား ပွဲတွေ့ အမြတ်တရား (ဘာသာရေးဆောင်းပါးများ) (၁၉၈၁) မယ့်သည်းအိမ် (၂၀၀၀) ဘဝင်မကျလေသောအခါ (၂၀၀၂) ဇီဝစိုးစံအိမ် (၂၀၀၃) စာပေဆုများ ၁၉၄၈ - လွတ်လပ်ရေး အထိမ်းအမှတ် စာပေပြိုင်ပွဲ (ဝတ္ထုတို - တတိယဆု) - "မျောက်လောင်း" ၁၉၅၃ - မြဝတီမဂ္ဂဇင်းစာပေပြိုင်ပွဲ (ဝတ္ထုရှည် - ပထမဆု) - "သရဖူ" ၁၉၆၁ - စာပေဗိမာန်ဆု - "ကြေးမုံရိပ်သွင် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်" ၁၉၉၅ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) - "မြကြာဖြူ" ကိုးကား ရွှေမျှား၊ ဒဂုန်။
မြန်မာဝတ္ထုအညွှန်း (၂) မလိခ။
မြန်မာစာပေအဘိဓာန် U Thaung (Aung Bala) (1981)။
"Contemporary Burmese Literature". Contributions to Asian Studies. 16: 81–99 ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မေမြို့ချစ်ဆွေကို ၁၂၉၅ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆုတ် ၁၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၇၊ ၉၊ ၁၉၃၃) တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ၌ အဖ ဦးရင်၊ အမိ ဒေါ်ဖွားရှင်တို့က မွေးဖွားသည်။
မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြေတိုင်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ စာစစ်ဌာနက ကျင်းပသော မြေတိုင်း စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး စာစစ်ဌာနမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ် အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ဥတ္တရတိုင်း ကြေးနန်းဝန်ရုံးတွင် ဒုတိယတန်း စာရေး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် တပ်နယ် စစ်ဘက် ဥပဒေ သင်တန်းကျောင်းတွင် ဥပဒေ စာကြည့်တိုက်မှူး အဖြစ် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မေမြို့ချစ်ဆွေသည် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ၊ ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာ ဆိုင်ရာ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မြို့နယ် သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း စာကြည့်တိုက်ကဏ္ဍ အတွက် စာကြည့်တိုက် ဆောင်းပါးများ ရေးပေးခြင်းဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက် အတွက် သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသားရန် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဆေးဂုံမြို့၊ ဟောင်ကောင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့များသို့ စေလွှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) စာပေ အသင်းကို တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှာပင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) စာစောင်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မြို့နယ် စာပေလုပ်သား အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ယနေ့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) မြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဗဟိုဦးစီး ကော်မတီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆရာသည် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) နှစ် (၁၀၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ပြင်ဦးလွင် (၁၀၅) နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေရာ၌ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မေမြို့ချစ်ဆွေသည် ၂၀၀ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) မဟာအံ့ထူးကံသာ ဘုရားကြီး ဂေါပက အဖွဲ့ဝင်၊ ကျောက်တောင်ဇိနမာန်အောင် ဘုရား ဂေါပက အဖွဲ့ဝင်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမှုရေးအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ မိသားစုနှင့် အတူ အမှတ် ၁၅၇၊ က၊ (၅) ရပ်ကွက်၊ လားရှိုးလမ်း၊ ရပ်ကွက်ကြီး (၃)၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ပြည်သူချစ်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၁၉၇၀ ၂။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း ၁၉၈၀ ၃။
မြန်မာ့ကော်ဖီ ၂၀၀၀ ၄။
မြန်မာပြည်ဖွားဂေါ်ရခါး ၂၀၀၀ ၅။
မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုတောင်းပြည့် မြတ်စွာဘုရားကြီး သမိုင်းမှတ်တမ်း ၂၀၀၀ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ)' ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မြန်စာဂုဏ်ကျော်မြင့် (၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၄ – ၇ ဇွန် ၁၉၇၃) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မြန်စာဂုဏ်ကျော်မြင့်အား ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းတနော်မြို့ မြေစာရင်း အင်စပက်တော် ဦးထွန်းမောင်၊ ဒေါ်စောသင်တို့က မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်း ဦးဖိုးကျော်မြင့် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ပန်းတနော်မြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝကျောင်းနှင့် ပန်းတနော် အမျိုးသား တန်းမြင့်ကျောင်းတို့တွင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ ရေဝန်စက်ရုံ ငွေစာရင်းအင်း မင်းကြီးရုံး၊ အကောက်ခွန်ရုံး၊ ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်း မင်းကြီးရုံးတို့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မြန်မာစာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို အဆင့်အမြင့်ဆုံးနှင့် အောင်သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာစာ မဟာဝိဇ္ဇာတန်း အောင်သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမှ ဒေါ်မာလေးနှင့် ၂၃၊ ၁၁၊ ၁၉၆ဝ တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ လက်ထောက် ကထိက အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် စစ်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် လည်ကောင်း၊ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်ထိ ပုသိမ်ဥပစာ ကောလိပ် မြန်မာစာ ဌာနမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကထိကရာထူး တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
နှစ်နိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေး အစီအစဉ် အရ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့ရှိ နိုင်ငံတကာ ဆက်သွယ်ရေး တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာ ပါမောက္ခ အဖြစ် ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ မြန်စာဂုဏ်ကျော်မြင့်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှ စ၍ ကွယ်လွန်ချိန် ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ အထိ စာပေ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ စလေဦးပုည၏ မေတ္တာစာနှင့် မော်ကွန်း လေ့လာ ဝေဖန်ချက် (၁၉၆၃) မြန်မာ့သိုင်းပညာ (၁၉၆၃) မြန်မာ့ရိုးရာ သိုင်းပညာသမိုင်း (၁၉၆၄) စာပေရိပ်မွန် (၁၉၆၇) စာပေတာဝန် (၁၉၆၇) ဆိုရှယ်လစ်ပညာရေး အတွေ့အကြုံ (၁၉၇ဝ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဆရာ မုံရွာဝင်းဖေကို အဖ ဦးဘကို၊ အမိ ဒေါ်လေးခင် တို့က ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့နယ်၊ သာစည်ကျေးရွာ၌ မွေးဖွားသည်။
မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မိဘများနှင့် အတူ မုံရွာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်သည်။
မုံရွာမြို့ အမှတ် (၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာ သင်ယူသည်။
ဆယ်တန်း အောင်မြင်ပြီး မြစ်ကြီးနား ကောလိပ်နှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့ရာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၌ မန္တလေး တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ပြီး ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း စာပေဗိမာန် အဖွဲ့၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
စာပေဗိမာန် အဖွဲ့၌ အလုပ်သင် စာပြင်၊ စာပေ လက်ထောက်၊ လက်ထောက် စာတည်း၊ စာတည်း၊ စာတည်း တာဝန်ခံ၊ စာတည်းမှူး၊ စာတည်းမှူးချုပ် စသည်ဖြင့် ရာထူး အဆင့်ဆင့်ကို နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ကျော် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာများ ရေးသားပြီး စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
မုံရွာဝင်းဖေ၏ သင်ဆရာများမှာ လူထု ဦးလှ၊ ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်မြတ်သူ၊ ဆရာကြီး ဦးဘိုးသင်း၊ ဆရာကြီး မြကေတုနှင့် ဆရာကြီး ဦးဆန်းထွန်း (ဆန်းထွန်း - မန်းတက္ကသိုလ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အမျိုးသား စာပေဆုကို "ပွင့်တမာမြိုင် ကဗျာများ" စာအုပ်ဖြင့် ဆွတ်ခူးရရှိသည်။
ကဗျာပုဒ်ရေ ၁,၂၀ဝ ကျော်၊ ဆောင်းပါး ရ၀ဝ ကျော်နှင့် ဝတ္ထုတို ၁၅ ပုဒ်တို့ကို မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရွှေသွေး ဂျာနယ်တို့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
မုံရွာဝင်းဖေသည် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ကိုးရီးယား သမ္မတနိုင်ငံများသို့ သင်တန်း တက်ရောက်ရန်နှင့် လေ့လာရေး ခရီး အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
မုံရွာဝင်းဖေသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်အုန်းမြင့်နှင့် သားဖြစ်သူ ရှင်ဧသိကဉာဏ (အမရပူရကျောင်း) တို့ ကျန်ရစ်သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ပွင့်တမာမြိုင် ကဗျာများ ၁၉၆၇ ကြည်ပြာမိုး ကဗျာများ ၁၉၈၀ လက်နက် ဖျက်သိမ်း ငြိမ်းချမ်းရေး ၁၉၈၀ ယမုန်နာနှင့် ဗုဒ္ဓဂါယာ ခရီးသွား မှတ်တမ်း ၁၉၈၁(နတ်မောက်ဘုန်းကျော်နှင့် တွဲဖက် ရေးသားသည်) တက်လူတို့အတွက် ၁၉၉၀ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဘဝတက်လမ်း ၁၉၉၀ ဘဝမွန်မြတ် စိတ်ဓာတ်မှန်စေ ၁၉၉၀ စိတ်သတ္တိ ၁၉၉၁ ဘဝအမြင့်သို့ တက်လှမ်းနိုင်ကြသူများ ၁၉၉၁ ဘဝမြင့်မြင့် စိတ်မြင့်မြင့် ၁၉၉၃ နေ့စဉ်တိုးတက် အောင်ခြင်းဆက် ၁၉၉၄ လူအမျိုးမျိုး ဘဝအထွေထွေ ၁၉၉၅ တက်လူတို့ အတွက် ကြီးပွား တိုးတက်ရေး နည်းလမ်းကောင်းများ ၁၉၉၈ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၈ စက်တင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ် ထုတ် "နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)" စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဦးကျော်ဝင်း (၂၀ ဧပြီ ၁၉၅၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့တွင် အဖ ဦးဘစိန်၊ အမိ ဒေါ်အုံးစိန် တို့က ၁၉၅၂ ဧပြီလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ၇ ဦး အနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
မုံရွာမြို့ မြောက်ရပ်ကြီး မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာစသင်သင်ကြားခဲ့ကာ အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်းပညာကို အထက (၁) တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
အထက်တန်းအောင်ပြီးနောက် ၁၉၆၈ - ၆၉ တွင် မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်၌ ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝ ပညာတပိုင်းတစဖြင့် တောခိုသွားခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေး တက္ကသိုလ် စာပေးစာယူသင်တန်း ပြန်တက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၇ တွင် ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ကြူကြူမြင့်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး၊ သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၇၅ - ၇၆) တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ကျောင်းသားဘဝ ၁၉၇ဝ ကတည်းက ကျူရှင်ဆရာအဖြစ်လည်း သင်ကြားပြသခဲ့သည်။
ယင်းနောက် မုံရွာမြို့တွင် ဝင်းသိပ္ပံချွန် ကျူရှင်ကို သူငယ်ချင်းများနှင့် တည်ထောင်ကာ ကျူရှင်ဆရာအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း ဆေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ ကတည်းက ကျောင်းသား လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဆေးကျောင်းတက်နေစဉ် ဗကပနှင့် သွားရောက် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး၊ စစ်ဆင်ရေး စည်းရုံးရေး တာဝန်တွေ ထမ်းဆောင် နေစဉ် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ အစိုးရ စစ်တပ်၏ လက်ရ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရကာ ထောင်ကျခဲ့သည်။
ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာပြီး မုံရွာတွင် ကျူရှင်ဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရှစ် လေးလုံး လူထု အရေးတော်ပုံ အပြီးတွင် "အမြဲစိမ်းလူငယ်များအဖွဲ့ (Every Green Young Men Association)" ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အစိုးရက ပထမဆုံး ဖျက်သိမ်းခဲ့သော ၃ ပါတီထဲတွင် "အမြဲစိမ်းလူငယ်များအဖွဲ့" လည်း ပါဝင် သွားခဲ့သည်။
အခြား ပါတီ နှစ်ခုမှာ အမျိုးသား နိုင်ငံရေး တပ်ပေါင်းစု (မနတ)၊ မန္တလေးနဲ့ ပြည်သူ့ တိုးတက်ရေး ပါတီ၊ ရန်ကုန်တို့ ဖြစ်သည်။
ဆရာ ကျော်ဝင်း ကိုလည်း ဗကပ အထက် ဗမာပြည် ယူဂျီ တာဝန်ခံတစ်ဦး အဖြစ် နဝတက ဖမ်းဆီး စွပ်စွဲကာ ထောင်ချခဲ့သည်။
စာပေလောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း ထောင်မှ လွတ်ပြီးနောက် ၁၉၉၄ ဇူလိုင်တွင် "စိန်ခေါ်နေသော ဖွံ့ဖြိုးရေး" ဆောင်းပါးနှင့် စာပေ လောက ထဲကို ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။
၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်ကို ပြောင်းပြီး စာပေ လုပ်ငန်းတွင် စောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အမည်ရင်း "ကျော်ဝင်း" အပြင် "ဝင်းနောင်"၊ "လင်းထက်ဇော်"၊ "စိုးရိမ်"၊ "မိုးကောင်း" စတဲ့ ကလောင် အမည်ခွဲများနှင့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ် တွေမှာ လူမှုရေး ဆောင်းပါး၊ နိုင်ငံတကာ ရေးရာ ဆောင်းပါး၊ ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးများ ရေးသား လျက်ရှိသည်။
၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်မှ ၂ဝဝ၇ ခုနှစ် အကုန် အထိ စာအုပ်ပေါင်း ၆၃ အုပ် ရေးသား ထွက်ရှိခဲ့ပြီး၊ "ဦးနှောက် မုန်တိုင်းဆင်ခြင်း" စာအုပ်ဖြင့် ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်၊ ဆရာဝန် တင်ရွှေဆု ရခဲ့သလို၊ ကမ္ဘာပြားပြီ (ဘာသာပြန် ၃ တွဲ) ဖြင့် ၂ဝဝ၆ ခုနှစ်၊ အမျိုးသား စာပေ ဘာသာပြန် (သုတ) ဆုကို ရခဲ့သည်။
စံပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်၊ ခေတ်ဆန်း ဂျာနယ်နှင့် မိုး ဂျာနယ် တို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်နှင့် သူ၏ ထောက်လှမ်းရေး အဖွဲ့ကို ဖမ်းဆီး ဖျက်သိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင် ထုတ်ဝေခွင့် လိုင်စင် အသစ်ရသဖြင့်၊ ၂ဝဝ၆ ဇွန်လတွင် စတင်ထုတ်ဝေသော The Waves မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေသူနှင့် အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ မနက်ဖြန် (ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၂၊ စက်တင်ဘာ) ကမ္ဘာပြားပြီ ပထမတွဲ (သီလဝ စာပေ၊ ၂ဝဝ၆၊ ဇူလိုင်) ကမ္ဘာပြားပြီ ဒုတိယတွဲ (ရွှေရည် မြင့်မြတ် စာပေ၊ ၂ဝဝ၆၊ အောက်တိုဘာ) ကမ္ဘာပြားပြီ တတိယတွဲ (ရွှေရည် မြင့်မြတ် စာပေ၊ ၂ဝဝ၆၊ ဒီဇင်ဘာ) ကမ္ဘာလုံး စီးပွားရေး အဝေးမြင် (အမြင်သစ် စာပေ၊ ၂ဝဝ၁၊ ဒီဇင်ဘာ) ကမ္ဘာ့ အစီအစဉ်သစ် ရှာတော်ပုံ (Plastic Rainbow Book Publication၊ ၂ဝဝ၅ ဩဂုတ်) ကောင်းကင်တွင် စင်တင်မည် ဒရမ်မာသစ် (စကြဝဠာ စာပေ၊ ၂ဝဝ၄၊ ဇူလိုင်) ဂလိုဘယ် အမြင် ဂလိုဘယ် လိုက်ဇေးရှင်း (ကေဇော် စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၄) ဂျပန်အိပ်မက် စိန်ခေါ်ကြသူများ (လူငယ်၊ ပညာ၊ ခေတ်ရေစီး) (တကောင်း စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၄၊ ဇန်နဝါရီ) စစ်အေးလွန်သော် (ကေဇော် စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၆၊ မေ) ဆိုက်ဘာဓလေ့ အကောက်အယူများ (စိတ်ကူးချိုချို စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၆၊ နိုဝင်ဘာ) ဆင်းရဲခြင်း လွတ်ကင်းအောင် (Plastic Rainbow Book Publication) ဆယ်စု ရာစု ထောင်စုများ (၂ဝဝ၁) ဈေးကွက်ဖွင့် အမေး အဖြေ (မျိုးဆက်သစ် စာပေ၊ ၂ဝဝ၆၊ ဇွန်) တော်ဖလာနှင် စကားစမြည် (နန်းဒေဝီ စာပေ၊) ဒါဝင် မိတ်ဆက် (မုံရွေး စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၂) ဒုတိယ အတွေး (ကျော်မွှေး စာပေ၊ ၂ဝဝ၇၊ ဖေဖော်ဝါရီ) နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး (မုံရွေး စာအုပ်တိုက်၊ ၁၉၉၉၊ ဒီဇင်ဘာ) (ဆရာ ကျော်ဝင်းရဲ့ ပထမဆုံး ပုံနှိပ် စာအုပ်ဖြစ်) နိုင်ငံ တည်ဆောက်ရေး (၂၁ ရာစု၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့ အစီအစဉ်) (မျိုးဆက်သစ် စာပေ၊ ၂ဝဝ၅၊ ဇွန်) နှင်းခဲပျော်ချိန် (မုံရွှေး စာအုပ်တုက်၊ ၂ဝဝ၇၊ ဇန်နဝါရီ) နှစ်ဆယ့် တရာစု ဒစ်ပလိုမေစီ (နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ပညာ မိတ်ဆက်) (မုံရွေး စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၃ ဇူလိုင်) နှစ်ဆယ့် တရာစု သားရွှေဥ (မှီးငြမ်း ဘာသာပြန်) ပလာတိုရဲ့ မြင်းနှစ်ကောင် (The Couple စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၅၊ စက်တင်ဘာ) ပညာရှင်များရဲ့ နှစ်ဆယ့်တစ် ရာစု (မျိုးဆက်သစ် စာပေ၊ ၂ဝဝ၃) ပင့်ကူအိမ် လူ့အဖွဲ့အစည်း (Plastic Rainbow Book Publication၊ ၂ဝဝ၃၊ မတ်) ယဉ်ကျေးမှုများ တိုးတိုက်မိခြင်းနှင့် မဟာ ပြိုကွဲမှုကြီး (UNITY စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၂၊ ဒီဇင်ဘာ) ရာဇဝင် တွင်ရစ်မယ့် စကားဝိုင်းများ (Plastic Rainbow Book Publication၊ ၂ဝဝ၄၊ ဇူလိုင်) လူများ၊ ဖြစ်ရပ်များနှင့် တူရှုချက်များ (နိုင်ငံတကာ အိုင်ဒီယာ မိတ်ဆက်) (သီဟရတနာ စာပေ၊ ၂ဝဝ၃၊ အောက်တိုဘာ) လူများ၊ အိုင်ဒီယာများ၊ နိုင်ငံများနှင့် ခေတ်ရေစီး (ဖူးပွင့်ဝေဝေ စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၆၊ ဧပြီ) သူတို့ အမြင် သူတို့ အပြော (ပန်းသက်တံ စာပေ၊ ၂ဝဝ၄၊ ဒီဇင်ဘာ) သူတို့ အက်ဆေး (အမေရိကန် အင်္ဂလိပ်စာ မိတ်ဆက်) (ကွန်သာယာ၊ ၂ဝဝ၃၊ မတ်) အတောင်ပါသော စကားလုံးများ (Plastic Rainbow Book Publication၊ ၂ဝဝ၃၊ မေ) အာရှ စီးပွားရေး အနှစ် လေးဆယ် ဦးနှောက် မုန်တိုင်း ဆင်ခြင်း (ပင်နီ စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၄၊ ဇန်နဝါရီ) အက်ဆေးဆရာရဲ့ ဖြတ်သန်းခြင်း (နိုင်ငံတကာ အက်ဆေးများ) (UNITY စာပေ၊ ၂ဝဝ၅၊ နိုဝင်ဘာ) နောက်လာမယ့်လူ့အဖွဲ့အစည်း(အခွင့်အလမ်းစာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၉) ပျောက်ဆုံးသွားသော မျိုးဆက်တစ်ခု - ပထမပိုင်း (တကောင်းစာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၁၇ ဩဂုတ်လ) ပျောက်ဆုံးသွားသော မျိုးဆက်တစ်ခု - ဒုတိယပိုင်း (တကောင်းစာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၁၈ မေလ) ပျောက်ဆုံးသွားသော မျိုးဆက်တစ်ခု- တတိယပိုင်း (တကောင်းစာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၁၉ ဇူလိုင်လ) ၂ဝဝ၇ စက်ဘာလထုတ် The Waves မဂ္ဂဇင်း 7/07 မှာ ပါရှိတဲ့ ဖေဆန်းရဲ့ "ဆရာ ကျော်ဝင်း သုတေသီလား၊ ဂျာနယ်လစ်လား" သမိုင်းထဲက ပုဂံ ပုဂံထဲက သမိုင်း (၂၀၁၁) ရည်ညွှန်း ကျော်ဝင်း အင်တာဗျူး - ရဲမိုးနှင့် အောင်ဇော်မြင့် ဒုတိယ အတွေး - ကျော်ဝင်း၊ ကျော်မွှေး စာပေ၊ ၂ဝဝ၇၊ ဖေဖော်ဝါရီ။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်း(မြန်မာ ၁၂၂၃-၁၂၇၆) အစောဆုံးနှင့် ခေတ်မီ၍ စနစ်အကျဆုံး သတ်ပုံကျမ်း တစ်စောင်ဖြစ်သည့် ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ပြုစုခဲ့သူမှာ ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်း ဖြစ်သည်။
ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီ ခရစ်နှစ် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၅- ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၂၅ လမ်း၊ စာဆိုတန်း၊ တိုက်နံပါတ် ၁၇-၁၈၊ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် ပိဋကတ် ပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမနှိပ်ခြင်းအဖြစ် အုပ်ရေ ၂ဝဝဝ ကို တစ်အုပ်လျှင် ရောင်းဈေး (၃)ကျပ်ဖြင့် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။
ပထမနှိပ်ခြင်းပင်လျှင် "နိုင်ငံတော် အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံတော် တစ်ဝန်းလုံးရှိ ကျောင်းသားများတွင် သုံးစွဲရန် သင့်ကြောင်း၊ ၁၉ဝ၈-ခု၊ အောက်တိုဘာလ (၅) ရက်နေ့၌ အစိုးရမင်း စာအုပ် ကော်မတီက ပြဋ္ဌာန်းထားသည်" ဟု စာလုံးသေးကလေးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။