kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုသို့ ပထမစ၍ လုပ်မည့်သူ မပေါ် ပေါက်လျှင် ကစားမည့်သူများဝိုင်းဖွဲ့၍ ထိုင်ကြပြီးလျှင် ခဲလုံးများဖြင့် မြေကြီးတွင် ချက်ကျကျရိုက်ကာ လိပ်ဥပျောက်လို့ လိပ်မရှာ သူ့ခမျာ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ဟူ၍ သံပြိုင်ဆို ကြလေသည်။
ထိုသို့ သံပြိုင်ဆိုကြရာ၌ အသံ နောက်ကျနေသူသည် ပထမစ၍ လိပ်လုပ်ရလေသည်။
မစာဥကစားနည်းသည် မြန်မာ့ ကျေးလက်ရိုးရာ ကစားနည်း ဖြစ်သည်။
ရှေးယခင် လသာသာ ညအခါဝယ် ဤကစားနည်းကို ကလေးများသည် ထုပ်ဆီးထိုးတမ်း၊ ကြက်ဖခွပ်တမ်းကစားနည်းများ နည်းတူ ပျော်ရွှင် သွက်လက်စွာ ကစားလေ့ ရှိပေသည်။
ယခုအခါ ကစားသူ သိပ်မရှိတော့ချေ။
ကစားပုံ ထိုကစားနည်းတွင် စည်းဝိုင်းတစ်ခုကို တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် ဆွဲလိုက်ကြသည်။
ထို့နောက် မျဉ်းကြောင်းလေးကြောင်း ကန့်လန့်ဖြတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို စည်းဝိုင်းနှင့် ထိပ်တိုက်ဆွဲကြသည်။
ပြီးလျှင် တစ်ယောက်မှလွဲ၍ ကျန်ကစားသူများ အားလုံးသည် စည်းဝိုင်းကြီးအတွင်း၌ နေကြသည်။
ကျန်တစ်ယောက်က လမ်းကြောင်းအတိုင်း တစ်ကွက်စီနင်းယင်း ဒုံးဒုံးဟုဆိုကာ လျှောက်လာလေသည်။
ထိုအခါ ကစားသူများက ဘယ်သူလဲဟု မေးလိုက်ကြရာ ဒုံးဒုံးဟုဆိုကာ လျှောက်လာ လေသည်။
ထိုအခါ ကစားသူများက ဘယ်သူလဲဟု မေးလိုက်ကြရာ ဒုံးဒုံးဟုဆိုသူက မစာရုဟု ပြန်ဖြေလေသည်။
ထိုအခါ စည်းဝိုင်းအတွင်းနေ ကစားသူများက ဘယ်သွားမလို့လဲဟု မေးကြရာ မစာရုက ပွဲသွားမယ်လို့ဟု ဖြေလေသည်။
ထိုအခါ ကစားသူများက တို့လဲလိုက်မယ်ဟု ပြောကြသောအခါ မစာရု လုပ်သူက မလိုက်နဲ့ ကျားတွေဆင်တွေပေါတယ်ဟူ၍ ဖြေလေ သည်။
ထိုနောက် ကိုက်ကိုက်သေသေ လိုက်ခဲ့ဟု ဆိုပြီးမှ ဒုံးဒုံးဟုဆို၍ ကျန်နှစ်ကွက်ကို လှမ်းနင်းလိုက်ပြီးလျှင် စည်းဝိုင်း တစ်လျှောက်တွင်ပြေး၍ စည်းဝိုင်းတွင်းရှိ ကစားသူ တစ်ယောက်ယောက်ကို အပြင်သို့ မရောက်ရောက်အောင် ဆွဲထုတ်လေသည်။
စည်းဝိုင်းတွင်းရှိ ကစားသူများကလည်း သူတို့၏ လူစည်းဝိုင်းအပြင်သို့ ရောက်မသွားစေရန် ဝိုင်း၍ ကူဆွဲကြလေသည်။
ထိုသို့ ကူဆွဲနေကြ စဉ် မစာရု၊ မစာရုဟု မပြတ်အော်ဟစ်ကာ ကစားကြလေသည်။
စည်းဝိုင်းအပြင်သို့ ရောက်သွား သူသည် နောက်တစ်လှည့်တွင် မစာရုအဖြစ် ကစားရလေသည်။
"မဧခြင်ထောင် ကစားခြင်း"ကိုလည်း မြန်မာကလေးများ ကစားလေ့ရှိကြ၏။
အထူးသဖြင့် ငယ်ရွယ်သော ကလေးများက နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။
ကစားရာတွင် ကလေးခြောက်ယောက်မှ ဆယ့်နှစ်ယောက်အထိ ကစားနိုင်လေသည်။
ကစားသူများက လက်များကို ဆက်ထားကြပြီးလျှင် ဝိုင်းထားကြသည်။
အရွယ်အကြီးဆုံး၊ သို့မဟုတ် ကစားတတ်သည့် ကလေးက အလယ်တွင် ရပ်နေပြီးလျှင် မဧခြင်ထောင် ဘယ်လောက်ပေးရတယ် ဟု အော်မေးလိုက်သောအခါ အားလုံးကဝိုင်း၍ ငါးမူးပဲတင်းပေးရတယ်ဟု ပြန်အော်ပြောလိုက် ကြသည်။
ထိုအခါ အလယ်တွင် နေသူက ဘယ့်လောက် ရှည်သလဲဟု အော်၍ မေးလိုက်သောအခါ လက်များကို ဆက်ထားကြသော ကလေးများက ဟောသည်လောက်ကြီး ရှည်တယ်ဟူ၍ အော်ပြောကြပြီးလျှင် သူတို့၏ လက်ကလေးများကို ဆန့်နိုင်သမျှ ဆန့်လိုက်ကြလေသည်။
ဘယ်လောက်ကျဉ်းသလဲဟု အော်၍ မေးလိုက်ပြန်သောအခါတွင် သည်လောက်ကလေး ကျဉ်းတယ်ဟူ၍ အော်ပြောလိုက်ကြ ပြီးလျှင် သူတို့၏ လက်ကလေးများကို ကျုံ့လိုက်ကြလေသည်။
ထိုနောက်မှ နေမြဲအတိုင်း ပြန်၍နေကြလေသည်။
ပြီးလျှင် အလယ်၌ နေသူက ငါ့ကိုရောင်းပါကွယ်ဟု ပြောလိုက်ရာ မေမေ ဆူလိမ့်မယ် ဟူ၍ အားလုံးက ဝိုင်းအော်ကြလေသည်။
ထိုအခါ အလယ်၌ရှိသူက မေမေဆူလျှင် ငါ့ဆီလာခဲ့ဟု ပြောလိုက်ပြီးလျှင် ဝိုင်းကြီး ပတ်ပတ် ဒူဝေဝေ ဝိုင်းကြီး ပတ်ပတ် ဒူဝေဝေ ဟူ၍ ဆိုကာ လှည့်ပတ်၍ ပြေးလေ့ရှိကြ သည်။
များသောအားဖြင့် လက်ယာရစ် လှည့်လေ့ရှိကြသည်။
ထိုသို့လှည့်ပတ်၍ ပြေးကြရာတွင် ဝိုင်းပြုတ်၍ မသွားမခြင်း ပြေးကြလေသည်။
တူတူပုန်းတမ်း တူတူပုန်းတမ်း ကစားခြင်းကိုလည်း မြန်မာကလေးများက လွန်စွာ နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။
ကစားရာတွင် လိုက်ရှာရမည့် ကလေးကို နို့ဆီခွက်တစ်ခုကို ဖြစ်စေ၊ အခြားပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ဖြစ်စေ တော်တော်ဝေးရာသို့ လွှင့်ပစ်လိုက်ပြီးလျှင် လိုက်၍ ကောက်စေသည်။
ထိုသို့ ပစ္စည်းကိုပြေး၍ ကောက်နေစဉ် အခြားကစားသည့် ကလေးများက သင့်တော်သည့် ချောင်ကြို ချောင်ကြားများတွင် ဝင်၍ ပုန်းနေကြလေသည်။
နို့ဆီခွက် လိုက်ကောက်ပြီးလျှင် ပြန်ရောက်လာသော ကလေးသည် ပုန်းနေသော ကလေးများကို လိုက်၍ ရှာရလေသည်။
တွေ့အောင် မရှာနိုင်လျှင် ပန်းပေးပြီဟု အော်ပြောလိုက်ရ၍၊ ထိုအခါ ပုန်းနေကြသောကလေးများသည် ထွက်လာကြပြီးလျှင် ထိုကလေးကိုပင် ပြန်၍ လိုက်အရှာခိုင်း ကြပြန်သည်။
အကယ်၍ နို့ဆီခွက်ကို ပြေးကောက်၍ ပြန်လာသော ကလေးသည် ကလေးတစ်ယောက်ယောက်ကိုသာ တွေ့အောင် ရှာနိုင်လျှင်၊ ဥပမာ အနေဖြင့် မောင်စိန် တွေ့ပြီဟေ့ ဟုဆိုကာ မြေကြီးပေါ်တွင် သူကောက်ယူလာသည့် နို့ဆီခွက်ဖြင့် သုံးချက်ခေါက်၍ အော်ပြောလိုက်လျှင် ကျန်ကလေးများသည် ပုန်းနေသည့်နေရာ အသီးအသီးမှ ထွက်လာကြကာ ပထမ စ၍ အတွေ့ခံရသူကို လိုက်အရှာခိုင်း ကြပြန်သည်။
ထိုနည်းဖြင့် ပျော်ရွှင်စွာ ကစားကြလေသည်။
ဇယ်တောက်ခြင်းကိုလည်း မြန်မာကလေးများ နှစ်ခြိုက် ကြလေသည်။
ဇယ်အဖြစ် 0x100သဇာစေ့ မန်ကျည်းစေ့စသည် တို့ကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။
ကစားသူများလျှင် ထည့်၍ကစားသည့် 0x100သဇာစေ့၏ အရေအတွက်ကို လျှော့၍ ထည့်ကြ လေသည်။
ဇယ်တောက်ခြင်းကို ဝါသနာပါသူများများရှိပြီးလျှင် နေရာလွတ်ကျယ်ကျယ်သာရှိလျှင် အုန်းမှုတ်ခွက်တစ်ခုကို မြေကြီးတွင် မြုပ်ထားပြီးသော် ထိုအုန်းမှုတ်ခွက်အနီးအနားတွင် ရှင်းထားလေ့ရှိကြသည်။
စကားစပ်မိသောအခါတွင်မှ ကစားကြ လျှင်မူ တွင်းတစ်တွင်းကို တုန်တစ်ချောင်းဖြင့် တူးလေ့ရှိကြ သည်။
မြေပျော့လျှင် လက်ဖြင့်ပင် တွင်းဖြစ်လာအောင် ယက်ပေးကြလေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် တွင်းကိုပင်မတူးကြ တော့ဘဲ သာမန်အားဖြင့် တွင်းအမှတ်အသားပြုလုပ်ကစားကြ လေသည်။
ပြီးလျှင် ထိုတွင်း၊ သို့မဟုတ် တွင်းအမှတ်အသား ပြုလုပ်ထားသော နေရာ၏ ဘေးတွင် လက်ဝါးကို ဖြန့်ခံထားပြီးလျှင် ဇယ်စေ့များကို လက်ဝါးနှင့် ထိအောင်ပစ်လိုက်ရသည်။
တွင်းထဲသို့ကား ဇယ်စေ့များကို မဝင်စေရပေ။
ပြီးလျှင် အပြိုင်ကစားသူ တစ်ဦးဦးက တွင်းထဲသို့ ဇယ်စေ့များကို ဝင်အောင်တောက်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းမည်ဟု ထင်ရသော ဇယ်စေ့တစ်စေ့ ကို ရွေးချယ်၍ အတောက်ခိုင်းလေသည်။
ထိုအခါ ဇယ်တောက်သူက ထိုးပြလိုက်သည့်ဇယ်ကို တွင်းထဲသို့ဝင်အောင် လက်မနှင့် လက်ညှိုးကို အသုံးပြု၍ဖြစ်စေ၊ လက်တစ်ချောင်းတည်းကိုပင် အသုံးပြု၍ ဖြစ်စေတောက်ရသည်။
တွင်းထဲသို့ ထိုဇယ်ဝင်သွားလျှင် နောက်သူကြိုက်သည့် ဇယ်ကို တွင်းထဲသို့တောက်၍ သွင်းနိုင်လေသည်။
တွင်းထဲသို့ မဝင်လျှင် သူရှုံး၍ အခြားတစ်ယောက်က တောက်ရလေသည်။
တွင်းထဲသို့ ဇယ်ကုန်သည် အထိ တောက်သွင်းရလေသည်။
ဇယ်ကုန်သော် ပြန်၍ စုကြပြီးလျှင် တစ်ဖန်ကစားကြပြန်သည်။
ဇယ်ခုတ်တမ်းလည်း မြန်မာကလေးများ ကစားလေ့ရှိကြ လေသည်။
တတ်နိုင်က ဇယ်အဖြစ် တစ်လက်မ၏ ရှစ်ပုံ သုံးပုံရှိသော ကျောက်စရစ်ခဲများကို အသုံးပြုကြလေသည်။
ဇယ်ခုနစ်စေ့ရှိသည်။
စ၍ ကစားသူကို ရွေးရာတွင် များသော အားဖြင့် အချင်းချင်း သဘောတုသူကို ရွေးချယ်လေ့ရှိကြ သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင်မှု ထိုဇယ်ခုနစ်လုံးကို အပေါ်သို့ တစ်ပေမျှ မြင့်သည်အထိ မြှောက်၍ ကျလာသော ဇယ်အားလုံးကို လက်မမိုးပေါ်တွင် တင်စရေသည်။
ပြီးလျှင် တစ်ဖန် ပြန်မြှောက်၍ ဇယ်အားလုံးကို မိအောင်ဖမ်းယူရလေသည်။
ထိုသို့ ဇယ်များ မကျအောင် ပြုလုပ်နိုင်သူကို စ၍ ကစားစေသည်။
ပထမ စ၍ ကစားသော အခါတွင် ဇယ်ခြောက်လုံးကို ရှင်းလင်းထားသည့် မြေကြီးပေါ်တွင် ဖြန့်လိုက်ရသည်။
ပြီးလျှင် ကျန်သည့် ဇယ်တစ်လုံးကို အပေါ်သို့ တစ်ပေမျှမြှောက်ကာ ထိုဇယ် အောက်သို့မကျမီ အောက်ရှိ ဇယ်တစ်လုံးကို ကောက်၍ အောက်သို့ကျလာသော ဇယ်ကို မြေကြီးပေါ်သို့ မကျမီ မိအောင် ဖမ်းယူရလေသည်။
ထိုသို့ ဖမ်းယူပြီးလျှင် လက်ထဲရှိ ဇယ်နှစ်လုံးအနက် တစ်လုံးကို လက်တစ်ဘက်သို့ ပြောင်း၍ ယူလိုက်ကာ တစ်ဖန် ဇယ်တစ်လုံးကို ရှေးနီးအတိုင်း အပေါ်သို့မြှောက်၍ အောက်ရှိဇယ်တစ်လုံးကို ကောက်ပြီးလျှင် ထိုကျလာသည့် ဇယ်ကို ဖမ်းယူရလေသည်။
ထိုသို့ အောက်ရှိ ဇယ်တစ်လုံးကို ကောက်ယူစဉ် အခြားဇယ်ကို မထိစေရချေ။
ထိလျှင် အရှုံးပေရသည်။
ထိုသို့ ဇယ်တစ်လုံးစီကို ကောက်ယူ၍ ပြီးလျှင် ဒုတိယ အကြိမ်တွင် ဇယ်နှစ်လုံးစီကို ကောက်ယူရလေသည်။
ဇယ်နှစ်လုံးစီကို ကောက်ယူပြီးသောအခါတွင် ဇယ်နှစ်လုံးကို တစ်ကြိမ်တွင် ကောက်ယူ၍ နောက်တစ်ကြိမ်တွင် ဇယ်လေးလုံးကို ကောက်ယူရလေသည်။
ထိုသို့ ကောက်ယူနိုင်ပြီးလျှင် ဇယ်ငါးလုံးကို တစ်ကြိမ်တွင် ကောက်ယူ၍ နောက်တစ်ကြိမ်တွင် ဇယ်တစ်လုံးကို ကောက်ယူရလေသည်။
ထိုနောက်ဇယ်ခြောက်လုံးကို တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် ကောက်ယူရလေသည်။
ထိုသို့ ကောက်ယူနိုင်လျှင် ဇယ်သုံးလုံးကိုဖယ်၍ ကျန်ဇယ် လေးလုံးကို တစ်လုံးအား အပေါ်သို့မြှောက်၍ ကျန်သုံးလုံးကို မြေကြီး ပေါ်တွင် လက်တစ်ဘက်တည်းနှင့် စုထားပြီးလျှင် မြှောက်လိုက် သော ဇယ် မြေကြီးပေါ်သို့ မကျမီ မြေကြီးပေါ်၌ စုထားပြီးဖြစ်သည့် ဇယ်သုံးလုံးကို ကောက်ယူပြီးလျှင် မြှောက်လိုက်သော ဇယ်ကို မိအောင် ဖမ်းယူရလေသည်။
ထိုနည်းအတိုင်း သုံးကြိမ် ဇယ်မကျအောင် ဖမ်းယူရလေသည်။
ဇယ် ကောက်ယူရာတွင် အခြားဇယ်တစ်လုံးကို ထိ၍ ဖယ်ပေးရသည် ဖြစ်စေ၊ အောက်သို့ ပြန်ကျလာသော အခါဇယ်ကို မိအောင် မဖမ်းနိုင်၍ ဖယ်ပေးရသည် ဖြစ်စေ ထိုကစားသူ၏ အလှည့်သို့ ပြန်ရောက်လာသော အခါတွင် အစမှပင် ပြန်၍ စလုပ်ရလေသည်။
thumb|ဖန်ခုန် ကစားခြင်း ဖန်ခုန်တမ်း ကစားခြင်းကိုလည်း မြန်မာကလေးများကစားလေ့ ရှိကြသည်။
ဤကစားနည်းတွင် မိန်းကလေးများချည်း သာ ကစားလေ့ရှိကြလေသည်။
ကစားရာတွင် ဦးစွာ၌ မိန်းကလေးနှစ်ဦးက မြေကြီးပေါ်တွင် မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိုင်ကြရပြီးမှ ခြေထောက်များကို ဆင်းထား ကြပြီးလျှင် ခြေဖဝါးချင်းထိသည် အထိ ပြင်၍ ထိုင်ကြသည်။
ထိုနောက် ခြေထောက်တစ်ဘက်၏ ခြေချောင်းကလေး များပေါ်တွင် အခြားခြေထောက်တစ်ဘက်၏ ဖနောင့်ကို တင်လိုက်ပြီးလျှင် အခြားတစ်ယောက်ကလည်း သူ၏ ခြေထောက်၏ ဖနောင့်ကို ပထမ ကစားသူ၏ ဒုတိယ ခြေထောက်၏ ခြေဖျားများပေါ်တွင် တင်လိုက်သည်။
ပြီးလျှင် နောက်ခြေတစ်ဘက်၏ ဖနောင့်ကိုပါ ပထမ ခြေထောက်၏ ခြေချောင်းများပေါ်တွင် တင်လိုက်ပြန်သည်။
ထိုသို့ ခြေဖဝါးလေးခု တစ်ခုပေါ်တစ်ခု တင်ထားသည်ကို ကစားသူတယောက်က လွတ်အောင်ခုန်ရလေသည်။
ထိုသို့ခုန်လိုက်ရာတွင် လွတ်လျင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ထိုင်သော ကစားသူနှစ်ဦးအနက် တစ်ဦးက သူ၏ လက်ကို တင်လိုက်ပြီးလျှင် လက်မကို ခြေမပေါ်တွင်တင်၍ အပေါ်သို့မြှောက်၍ ထွားထားလိုက်လေသည်။
ပြီးလျှင် ခုန်သူကို အခုန်ခိုင်းသည်။
ခုန်ရာ၌ လွတ်လျင် နောက်တစ်ဖန် ကျန်လက်တစ်ဘက်ကို ပထမ လက်တစ်ဘက်ကဲ့သို့ ထွားထားပြန်သည်။
ပြီးလျှင် ခုန်စေပြန်သည်။
ထိုအချိန်၌လည်း လွတ်သေးလျှင် အခြားတစ်ယောက်၏ လက်ကို ထွာစေပြီးလျှင် အခုန်ခိုင်းပြန်သည်။
ထိုအချိန်၌လည်း လွတ်အောင် ခုန်နိုင် သေးလျှင် အခြားလက်တစ်ဘက်ဖြင့် ထွာထားပြန်သည်။
လွတ်အောင်မခုန်နိုင်လျှင် ထိုသူသည် ထိုင်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။
မျက်နှာချင်းဆိုင် နှစ်ယောက်၏ ခြေလေးဘက်နှင့် လေးထွာကို လွတ်အောင် ခုန်နိုင်လျှင် ဘေးမှ ကစားသူ တစ်ယောက်က ထိုင်နေသူနှစ်ယောက်အနက် တစ်ယောက်အနီးဘေးတွင် ဝင်ထိုင်လိုက်ပြီးလျှင်ကူ၍ ထွာပေးရလေသည်။
ထိုနှစ်ထွာကိုပင် လွတ်အောင်ခုန်နိုင်လျှင် အခြားကစားသူ တစ်ဦးက ဝင်ကူသူနှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင်ဘက်ရှိ ကစားသူ၏ ဘေးတွင် ဝင်ထိုင်လိုက်ပြီးလျှင် သူ၏ အထွာများဖြင့် ကူ၍ မြင့်စေလေသည်။
လွတ်အောင်မခုန်နိုင်သူက ခြေထောက်များကိုဆင့်၍ ပေးခြင်းဖြင့် တစ်လှည့်စီ ကစားသွားနိုင်လေသည်။
ထိုသို့ အမြင့်ခုန်နိုင်သောအခါတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိုင်နေသော ကစားသူနှစ်ဦးသည် သူတို့၏ ခြေထောက်များကို ကားလိုက်ကြလေသည်။
ထိုအခါ ခြေထောက်လေးချောင်းသည် လေးထောင့်နီးပါး ဖြစ်နေလေသည်။
ထိုသို့ဖြစ်နေသည့် ကွက်လပ်အတွင်းသို့ ခုန်သူ၏ ခြေထောက်တစ်ဘက်ကို ထားပြီးလျှင် ကျန်တစ်ဘက်ကို အပြင်တွင်ထားလေသည်။
ထိုနောက် ခုန်ပြီး လျှင် ခြေထောက်ချင်းကိုလဲလိုက် ရလေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုသို့ မခုန်ဘဲ ခြေထောက်လေးချောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေသော လေးထောင့်နီးပါးကို အတွင်းသို့ ခြေထောက်မကျစေဘဲ လွတ်အောင်ခုန်ရလေသည်။
ပထမနည်းဖြင့် ခြေထောက် တစ်ဘက်စီကို တစ်လှည့်စီ အတွင်းနှင့်အပြင်သို့ ကျအောင် ခုန်စဉ်တွင် မူးစေ့၊ မတ်စေ့၊ ကျပ်ပြား၊ ဒဂသ္မါး၊ မုံ့ဝယ်စား၊ ဗိုက်ကား၊ သေလိုက်ဟူ၍ တစ်ခါခုန်လျှင် တစ်မျိုးစီ ဆိုသွားလေ့ရှိသည်။
ကြက်မခွတ်တမ်း ကစားခြင်းကိုလည်း မြန်မာ ကလေးများ နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။
ကစားရာတွင် အရေအတွက်ကို မကန့်သတ်ချေ။
ကစားသူများသည် ရပ်နေကြပြီးလျှင် ခြေတဘက်ကို တလှည့်စီ မြှောက်ပြီးလျှင်- ကြက်ဖတိန်ညင် တောကိုဝင် မောင်ရင်လာ လေးနှင့်ပစ် မပစ်ပါနှင့် မောင်ရင်ရယ် ကြက်တက်စူးပမယ် ဘယ်ဘက်က စူစူး ညာဘက်က စူးစူး ခွပ်လိုက်ကြစို့ သူငယ်ချင်း အောက်အစ်အစ်အွတ် ဟူ၍ သံပြိုင်သီဆိုကြသည်။
နောက်ဆုံး စကားလုံးဖြစ်သော အွတ်ဆိုသည့် စကားလုံးသို့ ရောက်သော အခါတွင် အားလုံး ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လိုက်ကြပြီးသော် ခြေတဘက်ကို တလှည့်စီ ရှေ့သို့ထိုးလိုက် ပြန်သိမ်းလိုက် လုပ်ပြီးလျှင် အခြားတဘက်ကိုလည်း ရှေ့သို့တိုးလိုက် ပြန်၍သိမ်းလိုက်လုပ်ကာ ကစားကြသည်။
လက်များကိုမူ ခါးတွင်ထောက်ထားလေ့ရှိ ကြသည်။
ထိုသို့ခွပ်နေကြစဉ်တွင် ကြက်သွန်ဖြူ၊ ခုနစ်တက် နင်နှင့်ငါနှင့် တချက်ချက်ဟူ၍ လက်ညှိုးကလေးများကို ထောင်ကြပြီးလျှင် လက်ညှိုးချင်းကို ထိအောင် လုပ်ပေးကြလေသည်။
ထိုသို့ ကြက်ခွပ်ကြသည်မှာ တစ်စုံတစ်ယောက်က မောပန်းသဖြင့် မခွပ်နိုင်တော့သည်အထိ ဖြစ်သည်။
တစ်ခါတရံတွင် ကလေးများစု၍ တစ်ဘက်စီတွင် လူဦးရေချင်းတူအောင် နှစ်ဘက်ခွဲပြီးလျှင် တယောက်ချင်းကို ယှဉ်ပြိုင်၍ ခွပ်စေကြသည်။
ထိုသို့တစ်ဘက်စီမှ တစ်ယောက်ချင်းယှဉ်ပြိုင်ကြ သောအခါတွင် အားလုံးက ဝိုင်းဖွဲ့ကာ ငါတို့ဘက်က နိုင်နိုင် ရွှေဖလားနှင့် ကြက်သားကိုင် သူတို့ဘက်က ရှုံးရှုံး ကြေးဖလားနှင့် ကြက်သားတုံး ဟူ၍ သီဆိုလေ့ရှိကြလေသည်။
ထိုသို့ လူခွဲ၍ ကစားကာ တစ်ဦးချင်းယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ အနိုင်များသည့်ဘက်မှ အနိုင်ရရှိလေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ယောက်တည်းက ဆက်၍ လာပြိုင်သမျှကို မလျှော့တမ်း ခွပ်လေ့ ရှိသည်ကိုလည်း တွေ့ရလေသည်။
ထို့ပြင် ပေါ်လာသည်မှာ များစွာမကြာလှသေးဟုထင်ရသော အင်္ဂလိပ်ကြက်ဖခွပ်တမ်းကစားနည်းကိုလည်း မြန်မာကလေးများ နှစ်ခြိုက်စွာကစားကြသည်ကို တွေ့နိုင်သေးသည်။
ထိုကစားနည်းတွင် ကစားသူများသည် ရပ်၍ နေကြပြီးမှ အင်္ဂလိပ် ကြက်ဖ၊ ဗိုလ်ကြက်ဖ၊ အင်္ဂလိပ်ကြက်ဖ၊ ဗိုလ်ကြက်ဖ ဟုဆိုကာ ခုန်ကြယင်း ခြေတစ်ဘက်စီကို တစ်လှည့်စီရှေ့သို့ ထိုးထုတ်ကြလေသည်။
လွပ်လပ်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် ထုပ်စည်းတိုးပြိုင်ပွဲ၊ စမ်းချောင်းလမ်း၊ ရန်ကုန် ထုပ်စည်းတိုး ( ထုပ်ဆီးတမ်း ) ကစားနည်းကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ လူကြိုက်များသည်။
ကစားရာတွင် ယောက်ျား ကလေးနှင့် မိန်းကလေးတွဲ၍ ကစားနိုင်သည်။
ခြောက်ယောက်၊ ရှစ်ယောက်၊ ၁ဝ ယောက်နှင့် ၁၂ ယောက် စသည်လည်း ကစားနိုင်သည်။
ခြောက်ယောက် ကစားလျှင် တစ်ဘက်တွင် သုံးယောက်စီကျ ခွဲ၍ကစားကြသည်။
ရှစ်ယောက်၊ သို့မဟုတ် ၁ဝ ယောက်၊ သို့မဟုတ် ၁၂ ယောက် ကစားလျှင် လေးယောက်စီ သို့မဟုတ် ငါးယောက်စိ သို့မဟုတ် ခြောက်ယောက်စီ အသီးသီး အညီအမျှခွဲ၍ ကစားကြရသည်။
ကစားရာတွင် မြေကြီးပေါ်တွင် တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ရေဖြင့်လောင်းချ၍ဖြစ်စေ၊ ပြာဖြူး၍ဖြစ်စေ ကစားသော မြေ၏ အနေအထားကို လိုက်၍စည်းများတားပြီးလျှင် ကစားကြ လေသည်။
ထုပ်စည်းကို ကစားသူများလျှင် များသလို စည်းပိုတား၍ ကစားကြလေသည်။
ကလေး ၁ဝ ယောက် ( ယောက်ျား ကလေးနှင့် မိန်းကလေး ရော၍လည်း ) တစ်ဘက်လျှင် ငါးယောက်စီခွဲ၍ ကစားနိုင်လေသည်။
ကစားကြသောအခါတွင် အကြီးဆုံး ကလေးများက ထိပ်စည်းဖြစ်သော ကတွင် ကစားလေ့ရှိကြသည်။
ထိုထိပ်စည်း က တွင် ကစားသူသည် များသောအားဖြင့် စ နှင့် ဆ စည်းများကိုလည်း ထိန်းသိမ်းပေးရ သည်။
စတင်ကစားရာတွင် ပထမဦးစွာ တိုးရသည့်ဘက်မှစ၍ က စည်းကိုလွန်ကာ ခ စည်းသို့ရောက်အောင် ကြိုးစားရသည်။
ခ၊ ဂ၊ ဃ နှင့် င အထိ ဘေးစည်းနှင့် ဇ မှ စ အထိ ဘေးစည်းကို ကျော်၍ မထွက်စေရချေ။
ကျော်မိလျှင် ထမင်းရည်ပူ လောင်သည်ဟု ဆိုပြီးလျှင် အရှုံးပေးရလေသည်။
အရှုံးပေးရသည် ဆိုသည်မှာ ထုပ်စည်းများကို စောင့်ရခြင်းဖြစ်သည်။
င စည်းကို လွန်အောင်တိုးပြီးသောအခါတွင် ထိုစည်းကိုပင် ပြန်၍တိုးပြီးလျှင် တစ်ဖန် ဃ ဂ ခ နှင့် က စည်းများကိုလည်း ကျော်လွန်အောင် တိုးထွက်ရလေသည်။
ကျော် လွန်အောင် ဆိုသည်မှာ ထိုစည်များ၌ စောင့်နေသူများ၏ အထိကို မခံရဘဲ ကျော်လွန်အောင် တိုးနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ကစားသူများလျှင် စ စည်းတွင် ကစားသူတစ်ယောက် သီးခြားစောင့်ပေးရလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လသာသော ညဉ့်များ၌ ထိုထုပ်ဆီးတမ်း ကစားနည်းမျိုးကို ကစားလေ့ ရှိကြသည်။
တိုးရသည့်ဘက်မှ တစ်ယောက်ယောက်သည် က စည်းမှ င စည်းကို ကျော်၍တစ်ဖန် င စည်းမှ ဃ ဂ ခ နှင့် က စည်းများ ကို ဦးစွာကျော်လွန်အောင် တိုးနိုင်သော် အောင်ထူပြီဟု အော်ပြောပြီးလျှင် ထိုပွဲတွင် အနိုင်ရသဖြင့် တစ်ဖန်ပြန်၍ ထုပ်များကို တိုးနိုင်ခွင့် ရရှိပြန်သည်။
အောင်ထူခါနီးတွင် မိမိဘက်မှ တဦးဦးသည် စည်းကိုတိုးသွားစဉ် စည်းကို ထိန်းသိမ်းနေသူ၏ အထိကို ခံရလျှင် ရှုံးသဖြင့် စည်းများကို စောင့်ပေးရသည်။
စိန်ပြေးတမ်း ကစားနည်း ထိုကစားနည်းတွင် ကစားသူအရေအတွက် မကန့်သတ်ဘဲ ကစာနိုင်လေသည်။
ပထမစ၍ လိုက်သူ၏ အမည်က မောင်မောင်ဖြစ်လျှင် ကစားသူများက မောင်မောင်လေးရေ စိန်၊ ထမင်းစားလို့မြိန်ဟု အထပ်ထပ်ဆိုပြီးသော် ထိုကလေးလိုက် သည်ကို ရှောင်ကာရှားကာ လွတ်အောင်ပြေးကြလေသည်။
လွတ်အောင်မပြေးနိုင်ဟု ထင်လျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လိုက်က သူ့အားမလိုက်နိုင်တော့ချေ။
လိုက်ဖမ်းသူ၏လက်ဖြင့် အတို့ခံ ရသူသည် နောက်တစ်လှည့်တွင် လိုက်၍ဖမ်းရလေသည်။
မြန်မာကလေးများ ကစားကြရာတွင် များသောအားဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နားလည်မှုဖြင့် အစတွင် လိုက်သူ၊ သို့မဟုတ် မစာရုလုပ်သူ၊ သို့မဟုတ် မယ်ထွေးလုပ်သူက လုပ်လေ့ရှိကြ သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုသို့မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော် ကစားသူများအားလုံး ဝိုင်းဖွဲ့၍ ထိုင်ကြပြီးလျှင်၊ သို့မဟုတ် ရပ်နေကြပြီးလျှင် တစ်ယောက်ယောက်က တစ်ယောက်စီကို လက်ည|ိုးထိုးကာ ငါးပိတလက်၊ ဆားတလက်၊ ရေနံအိုး ခါးတောင်းကျိုက်လိုက်ဟူ၍ လက်ယာရစ်လှည့်ကာ ရေတွက်ရာတွင် လိုက်ဆိုသည့် စကားလုံးကျရာလူကို စ၍လုပ်စေသည်။
သို့မဟုတ်လျှင် စီးပုံသုံးအိမ်၊ တို့ကိုမှိန်၊ လွမ်းစိန်ကယ်ဘုံပြေးဟူ၍ ရေတွက်ကြသည်။
အခြားနည်းတစ်နည်းမှာ ကလေးများ ဝိုင်း၍ရပ်ကြပြီးလျှင် လက်များကို ဆယ်ထားကြသည်။
ထိုနောက် ဗြောင်နောင်နောင် ပဗေပေးဂျိဟုဆို၍ လက်များကို ဖြုတ်လိုက်ကြပြီးလျှင် လက်ဝါးပေါ်တွင် ကျန်လက်တစ်ဘက်ကို တင်လိုက်ကြသည်။
ထိုသို့ တင်ကြရာတွင် လက်ဝါးလှန်၍ တင်သူကလည်းရှိသည်။
မှောက်၍ တင်သူလည်းရှိရာ မှောက်၍ တင်သူ နည်းလျှင် ထိုလူများကိုဖယ်၍ ကျန်လူများကသာဆက်၍ ရှေးကအတိုင်း ပြုလုပ်ကြပြန်သည်။
နှစ်ဦးတည်း ကျန်သောအခါတွင် ဖယ်နေရသူ တစ်ယောက်က ဝင်ကူ၍ လုပ်ပေးရသည်။
သုံးဦးအနက် နှစ်ဦးက လက်ထားပုံချင်းတူလျှင် ကျန်လူကစ၍ လိုက်ရလေသည်။
ညောင်ရေအိုးစင် ကစားနည်း ထိုကစားနည်းတွင် ကစားသူ အနည်းဆုံး သုံးယောက်လိုသည်။
ငါးယောက်ထက်လည်း မပိုရချေ။
ကစားသောအခါ ကစားသူနှစ်ယောက်က တစ်ယောက်၏ လက်ချောင်းများဖြင့် တစ်ယောက်၏ လက်မောင်းကို တတောင်ဆစ်အောက်ဘက်တွင် ဆုပ်ကိုင်ထားကြရသည်။
သုံးယောက်သာကစားလျှင် ကျန်တစ်ယောက်က ထိုသို့လက်ယှက်ထားသည့်အပေါ်တွင် ထိုင်ရသည်။
ထိုနောက် ထိုင်နေသောကစားသူမှအပ ကျန်ကစားသူနှစ်ယောက်က ညောင်ရေအိုးစင်ပန်းအိုးစင်၊ ညောင်ရေအိုးစင်ပန်းအိုးစင် ဟူ၍ အော်ဆိုကြပြီးလျှင် သူတို့၏ ယှက်ထားသော လက်များကို လွှဲပေးကြလေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ညောင်ရေအိုး ခါးတောင်ကျိုက်လိုက်ဟုဆိုကာ သူတို့၏ လက်များကို ဖြုတ်လိုက် ကြသဖြင့် ထိုင်လျက်ပါလာသူသည် အောက်သို့ ကျသွားလေသည်။
ထိုသို့ အောက်ကျသွားရာမှ ထပြီးလျှင် ကစားသူနှစ်ဦးအား လိုက်၍ဖမ်းရသည်။
အမိခံရသူသည် နောက်တစ်လှည့်၌ ညောင်ရေအိုး လုပ်ရလေသည်။
နွဲ့ဆိုး ဆိုးလျက်တအာအာ တအီအီ ကန်ကျောက် ငိုမြည်နေသော မိမိတို့၏ ရင်သွေး နုနယ်ကွေးလွေး ကလေးသူငယ်တို့အား သာယာငြိမ့်ငြောင်းသော အသံ၌ အာရုံစိုက်၍ အိပ်ပျော်စေရန် မိခင်တို့သည် သီချင်းဆို၍ သိပ်ကြရသည်။
ငယ်ရာမှ ကြီးခဲ့သော ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် မိခင်က သီချင်းဆိုသိပ်၍ အိပ်ပျော်ခဲ့သည်ကို မမှတ်မိခဲ့ကြစေကာမူ ရင်သွေးငယ်တို့အိပ်ပျော်စေရန် သားသည်မိခင်တို့က တေးဆို၍ သိပ်ခဲ့ကြရသည်ကိုကား၊ မိမိတို့တစ်သက်လျာတွင် မြင်ဘူး၊ တွေ့ဘူး၊ ကြားဘူး ရှိကြ ပေလိမ့်မည်။
ကလေးတို့ အိပ်ပျော်စေရန် ချော့သိပ်ရင်း၊ သို့မဟုတ် ပုခက်လွှဲသိပ်ရင်း သီဆိုကြသောသီချင်းများ ဖြစ်ကြ ၍၊ ယင်းတေးကဗျာစုတို့ကို ကလေးချော့ကဗျာ၊ သို့မဟုတ် သားချော့ကဗျာ၊ သို့မဟုတ် ပုခက်လွှဲကဗျာဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြ လေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူမျိုး အသီး သီးတို့၌ လူမျိုးအလိုက် ကလေးချော့ကဗျာများ ရှိကြသည်ချည်း ဖြစ်ရာ၊ ထိုကလေးချော့ ကဗျာများသည် တေးဂီတပေါ်ဦးစ အခါကပင် ရှိနေခဲ့မည်ဟု ယူဆရန် ရှိ၍၊ အချို့ကမူ 'တေးကဗျာ အစ ကလေးချော့က' ဟုပင် ဆိုကြသည်။
နေရာဒေသနှင့် ဓလေ့ထုံးစံအလိုက် စပ်ဆို ကြခြင်းဖြစ်၍၊ အကြောင်းခြင်းရာနှင့် တေးသွားစသည်တို့၌ ကွဲပြားမှု ရှိစေကာမူ၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ကလေးချော့တေး ကဗျာတို့ကို အေးငြိမ့်သာယာသော တေးသွားမျိုးဖြင့် စပ်ဆိုလေ့၊ ရှိကြပြီးလျှင်၊ ခက်ခဲနက်နဲသော စကားလုံးများမပါဘဲ၊ ကလေးများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ တွေ့လွယ်၊ မြင်လွယ်၊ သဘောပေါက်လွယ် နိုင်သော အကြောင်းခြင်းရာတို့ကိုသာ တေးသား စကားလုံးများအဖြစ် သုံးနှုန်းထားလေ့ ရှိကြလေသည်။
မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကဗျာလင်္ကာတို့၌ ထိုကလေးချော့ ကဗျာစုတို့ကို ဧချင်း၊ ကျူးချင်း၊ လွှဲချင်းဟူ သော အမည်များဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြ၍၊ ထီးသုံးနန်းသုံး မဟာဂီတဆိုင်ရာ သီချင်းစု၌မူ၊ ထိုကလေးချော့ သီချင်းများကို' ပိဿာ သားကျူး 'ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
အရပ်အသုံးအနှုန်းအားဖြင့်မူ ယင်းတို့ကို သားချော့သီချင်းများ ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ကလေးချော့ သီချင်းများဟူ၍လည်းကောင်း သာမန်အားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြ၍ ထည်ဝါခန့်ညားသော အမည်နာမ မရကြရသည့်ပြင် အရေးအရာ ထားခြင်းလည်း မခံခဲ့ရပေရာ၊ အရပ်သုံး ကလေးချော့ ကဗျာများ၏ နောက်ကြောင်း သမိုင်းသည် မထင်မရှား ရှိခဲ့လေသည်။
ထီးသုံးနန်းသုံး ကလေးချော့ကဗျာစုသည် အရပ်သုံး ကလေးချော ကဗျာများထက် အရေးအရာ ရောက်ခဲ့သည်။
အဖွဲ့အနွဲ့တို့သည်လည်း ထီးသံ နန်းသံပါပါ စပ်ဆိုထားပြီးလျှင် အယဉ်အနု အသုံးအနှုန်း အသိုင်းအဝိုင်း များဖြင့် အလင်္ကာတန်ဆာ ဆင်မှုများလည်း များပြားသည်။
မင်းတို့ ထုံးတမ်းမင်းခမ်းတော်ဆိုင်ရာတို့တွင် သားတော်သမီးတော်များ ဖွားမြင်တော်မူ၍၊ မြပုခက်တင် မင်္ဂလာကျင်းပသည့်အခါ၊ အမတ်စာဆို ပညာရှိတို့က ' ဧချင်း ' ကဗျာလင်္ကာများကို ရေးသားဆက်သွင်း၍ ဝေါကြီးမှူး၊ ပျော့ကြီးမှူး စာဆိုတော်များက ဖတ်လျှောက်သီဆို၍ ရွှေနားတော်သွင်းကြရသည်။
ထိုဧချင်းများသည်ကား သားတော် သမီးတော်နှင့် ယင်းတို့၏ ဆွေတော် မျိုးတော် ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် တို့၏ ဘုန်းလက်ရုံး တန်ခိုးတေဇာတို့ကို ဖွဲ့ဆို၍ ဇာတိမာန်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသော အဖွဲ့အနွဲ့များဖြစ်သည်။
ထိုဧချင်းများမှ တစ်ပါး အထိန်းတော် အချီတော်တို့က သားတော် သမီးတော်များအား မြပုခက်တွင်တင်၍ ဧယဉ်ကျူးပြီးလျှင် ချော့မော့ရသော တေးကဗျာများကို ' ကျူးချင်း '၊ ' လွှဲချင်း '၊ ' ဧယဉ်တော်ချင်း ' ဟု ခေါ်ဆို ကြ၍၊ အောက်ပါတို့သည် ထိုအဖွဲ့အနွဲ့မျိုး၏ နမူနာပုံစံများ ဖြစ်ကြလေသည်။
ကျူးချင်း ဘွေကဉ္စနာ၊ သဉ္စာကြော့ဦး၊ မြတ်ထွတ်ဖူးကို၊ ထိပ်ဦးချွေသ၊ တင်ဆက်ပမည်၊ ပဉ္စမသဂယနာတင်၊ နတ်ရှင် ရှင့်ဘိုး၊ တည်ထောင်စိုးပေသည့်၊ မှောင်မျိုးနှိမ်လွှင့် ပြည်ရန်လုံ။
လွှဲချင်း ( ဧယဉ်တော်ချင်း ) အေးကျူးသံချို ညှင်းတယ်ကိုလေ။
အေးကျူးသံချိုညှင်း၊ ဆင်စွယ်လေ ဝန်းယှက်၊ ဧယဉ် မြပုခက်ကယ်နှင့် လေး။
အိုမစက်ကယ်ပါလို၊ နွဲ့ကာ နွဲ့ကာငို၊ စက်ပါဆို မောင်ဒွေး၊ စက်တော့လေး။
ရွှေနနးစဉ်လာ မဟာဂီတ စာရင်း၌ သားချော့ဆိုင်ရာ ပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယား၊ မွန်သံစသော သီချင်းများလည်း ရှိသေး သည်။
ယခု ' တွင်းသိဂသ္မါပတ်ပျိုး ' ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသော ' သိဂသ္မါရွှေရောင် ' အစချီပတ်ပျိုးသည် ပုဂံထိပ်ထား၏ မြပုခက်တင် မင်္ဂလာတွင် ပြင်စည်မင်းသာ ရေးသားဆက်သွင်းသော ပိဿာလွှဲချင်း ပတ်ပျိုး တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
မြဝတီ မင်းကြီး၏ ' ရွှေဘုန်းသမ္ဘာရှိန် လေတည့်မှ နေနှုန်းအသမ္ဘိန် ' အစချီသော ပတ်ပျိုးသည်လည်း အီနောင်ဇာတ်တွင် အီနောင် မင်းသား၏ ကျူးချင်းပတ်ပျိုး ဖြစ်သည်။
ဝက်မစွတ်မြို့စား မင်းကြီးမင်းထင် မဟာစည်သူ ရေးသည့် ' မန်းအောင်မြေခင်း ' အစချီပတ်ပျိုး၊ ' စိန်ခြူးအုံ၊ မှုံညာရွှေအစချီ ယိုးဒယားသီချင်းတို့သည်လည်း ဧယဉ်တော် ချင်းများ ဖြစ်ကြလေသည်။
ထို့ပြင် ပြင်စည်မင်းသား၏ ' စိန်မြရံခြယ်' အစချီနှင့် 'သောင်းကျေး ဒီပါဘွေ' အစချီ မွန်သံနှစ်ပုဒ်တို့သည်လည်း ပိဿာသားလွှဲချင်း ဟူသော အမည်ဖြင့် ဂီတနယ်တွင် ထင်ရှားကြလေသည်။
ယင်းသို့ ထီးသုံးနန်းသုံးသားချော့သီးချင်းတို့သည် ဧချင်း၊ လွဲချင်း၊ ကျူးချင်းစသည်ဖြင့် ထယ်ဝါခန့်ညားသော အမည်နာမတို့ဖြင့် ထင်ရှားနာမည်ကြီးလျှက်၊ အရပ်သုံးကလေးချော့ သီချင်းတို့သည်မူ မျက်နှာငယ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ခြားနား ကြရခြင်းမှာ တော်ဝင်မင်းသုံး ကလေးချော့သီချင်းတို့သည် ထင်ရှားသော စာဆိုပညာရှိ၊ ကဝိအမော်တို့က ရွှေဘုံနိဒါန်း မင်းခမ်းတော်ဆိုင်ရာ လင်္ကာမှု၊ အနုအယဉ်၊ တော်ဝင်မင်းသုံး စကားလုံးတို့ဖြင့် ထီးသံနန်းသံ ဆန်ဆန်ဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ထားသော ကဗျာစုများ ဖြစ်ကြ ၍ ထီးသုံးနန်းသုံး ဖြစ်ကြသည်။
အရပ်သုံး သားချော့ သီချင်းများသည်မူ ရွာသူတို့အသုံးအနှုန်း ရိုးသားသော စကားလုံးတို့ဖြင့် ထီးသံ နန်းသံမပါ၊ အလင်္ကာ ဟူသော အဆင်တန်ဆာ အဖွဲ့အနွဲ့မရှိ၊ ပကတိမူလ သဘာဝအတိုင်း၊ အသိုင်းအဝိုင်း အမြှောက်အပင့်တိုမှ ကင်းလွတ်စွာ ဖွဲ့နွဲ့ထားသော ကဗျာစုများ ဖြစ်ကြသောကြောင့် မထင်ပေါ်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုသို့ ထီးသုံးနှင့် အရပ်သုံး သားချော့ သီချင်းများ၏ ခြားနားပုံကို ရှေးဦးစွာ ဆင်ခြင်မိသူမှာ လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်ဟု ကဗျာဝင်တွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသော ကနောင်မင်းသား၏ ကြင်ယာတော် မိဖုရား ဖြစ်လေသည်။
(လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် -လည်းရှု။
) လှိုင်မင်းသမီးသည် ကုန်းဘောင်မင်း၏ အနောက်နန်း မိဖုရား မမြကလေး၏ သမီးတော် ဖြစ်၍၊ မမြကလေးသည် သာရဝေါ ပဲ့နင်း ပျံချီနှင့် မယ်အိတို့၏သမီး အရပ်သူ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ထိုကြောင့်ပင် လှိုင်ထိပ်ထားသည် ထီးရိပ် နန်းရိပ်အောက်တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့ရစေကာမူ၊ အရပ်သူဖြစ်ခဲ့သော မယ်တော်သည် အရပ်သားချော့သီချင်းများဖြင့် ရံဖန်ရံခါ၊ သမီးတော်ကလေးကို၊ ချော့မော့နှစ်သိမ့်ခဲ့ပေမည်။
ထို့ကြောင့် လှိုင်မင်းသမီးသည် ထိုသီချင်းတချို့ကို မှတ်မိတန်သလောက် မှတ်မိနေပေလိမ့်မည်။
မင်းသမီးကလေး ကိုယ်တော်တိုင်ကလည်း တော်ဝင် နန်းသုံး သားချော့သီချင်းများနှင့် အရပ်သုံးသီချင်းများ၏ ခြားနားမှုကို ရိပ်စားမိပြီးလျှင်၊ အရပ်သုံး ကလေးချော့သီချင်းများသည် အမြှောက်အပင့် အဖွဲ့အနွဲ့ မပါသော်လည်း၊ သာယာနာပျော်ဖွယ် ရှိကာ၊ နှစ်လိုဖွယ်ရာကောင်းပုံကို ပိုင်းခြားသိမြင်ခဲ့ဟန် တူပေသည်။
ထိုကြောင့် မိမိတွင် ထန်းတစ်ပင်မင်းသားဟူသော သားတော်ကလေးဖွားမြင်တော်မူ၍၊ မြပုခက်တင်မင်္ဂလာဆင်ယင်ကျင်းပသည့်အခါ၊ အထိန်းတော် အချီတော်တို့က သီဆိုပြီးလျှင် ရွှေနားတော်သွင်းရန် 'ရွှေဗျိုင်းညို'၊ 'ကြောင်ဖားရယ် မြီးတံတို'၊ 'ဟီးလေးပေါက်ပင်' ဟူသော အရပ်သုံး သားချော့ သီချင်းသုံးပုဒ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး လွဲချင်း၊ ကျူးချင်း၊ ဧယဉ်တော်ချင်း တို့နှင့် တတန်းစားတည်းထားနိုင်၍ ထီးသုံးနန်းသုံးဘဝသို့ ရောက်အောင် ရွှေဘုံနိဒါန်း မင်းခမ်းဆိုင်ရာ အလင်္ကာဂုဏ်တို့ဖြင့် ပသိုင်းအဝန်းဖွဲ့ကာ တန်ဆာ ဆင်ပြီးလျှင် 'ရေယမုန်' အစချီသော ပိဿာလွဲချင်း ပတ်ပျိုး တစ်ပုဒ်အဖြစ် ကိုယ်တော်တိုင် ရေးစပ် ဖွဲ့နွဲ့ သီကုံးခဲ့လေသည်။
ထိုပတ်ပျိုးအတွင်း၌ ထည့်သွင်းသုံးစွဲခဲ့သော အရပ်သုံးသားချော့ သီချင်းသုံးပုဒ်အနက်၊ 'ရွှေဗျိုင်းညို၊ ရေကန်ရိုး၊ ထိုးတဲ့ငါးရှင်၊ ကျောင်းအောက်ကို ဝင်တယ်လေမှ၊ မကြီးငယ် ရွှေစာသင်' ဟူသော သီချင်းကို ထီးသုံးတော်ဝင်ဖြစ်အောင် အောက်ပါအတိုင်း တန်ဆာ ဆင်လိုက်လေသည်။
'ရေယမုန်၊ အဿုန်သီတာတိုင်းသို့လေ။
ငှက်လိမ္မာ၊ မကြာခေါင်စေ ခိုင်းမယ်ပလေး။
တောင်ဝိုင်းစုံလွင့်၊ မြင့်တိမ်ယံဘွေ။
ရေယဉ်စီးပါတဲ့၊ မြစ်ကြီးငယ်သောင်ခြေ။
ရွှေ ရွှေ ရွှေရောင်သား။
ငွေ ငွေ ငွေရောင်သား။
မြရေယဉ်မှော်ပင်ကြား၊ မြူးစံတဲ့ငါး။
လေးမယ်ခင် နတ်သွင်ထား၊ ဘုန်းမယ့်ရို့သား။
နှုတ်ဖျားဝါဝါ၊ ပန်းလွှာငယ်ရွှေသွေး၊ ချီကာယူလို့ပေး။
ကိုယ်မွေးတဲ့ သိဂသ္မါ၊ ဖြူစွာငွေသွေး၊ ကျောင်းဝင်ခဲ့လေး။
ရွှေဘုံသူကလေးတို့၊ ချိုအေးသံသာ၊ စုံဆယ်လီရှိရင် ညောင်းတယ်လေး၊ တောင်းယူခဲ့ပါ' ဟူ၍ ဖွဲ့ဆိုလိုက်ရာ၊ ရေယမုန်၊ အဿုန်သီတာတိုင်း ဟူသော ရေအယဉ်တို့ တသွင်သွင် စီးဆင်းနေသည့် မြစ်ချောင်းများရှိရာ အရပ်သို့မယ်မယ့် သားတော်အား ပေးရန် ငါးကောက်ဖို့ရာ ဗျိုင်းအလိမ္မာကလေးကို မယ်မယ်ထိပ်ခေါင်တင်က မကြာမီ စေလွှတ်လိုက်မည်။
ဗျိုင်းအလိမ္မာကလေးသည် တောင်ပံ နှစ်ဘက်ကို ဝိုင်းနေလေအောင် စုံခတ်၍၊ ကောင်းကင် ခရီးဖြင့် ငွေသဲသောင်ပြင်သို့ အလျင်အမြန်သွားပါလေ။
သဲသောင်ခုံသို့ ရောက်လျှင်၊ စိမ်းလန်းသော မှော်ပင်များ၏အကြား၊ ကြည်လင် သော ရေပြင်အောက်၌ ကူးခတ် သွားလာနေကြသော ရွှေအရောင် ရွှေအဆင်းရှိသည့် ငါးကလေးများအား ငွေအရောင် ငွေအဆင်ရှိသော ဗျိုင်းအလိမ္မာကလေးက နှုတ်သီး ဝါဝါ ကလေးကြားတွင် ကိုက်ချီယူ၍ ဆောင်လာပြီးလျှင်၊ ပန်းလွှာပန်းချပ်တစ်မျှ နုနယ်သော ခေါင်ထိပ်ထား၏ရွှေသွေး သားတော်ကလေးကို ပေးရန် ကျောင်းအောက်သို့ဝင်လှည့်ပါ။
ငါးကလေးကိုချီ၍ ကျောင်းအောက်သို့ဝင်လာသော ဗျိုင်းအလိမ္မာလေးထံမှ မင်္ဂလာဇေယျုံ ရွှေဘုံမြို့သူ အထိန်းတော် အချီတော်တို့က ဗျိုင်းကလေးအား ချော့မော့၍ ငါးကို တောင်းယူခဲ့ကြပါဟူ၍ ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပေသည်။
ထိုနောက် 'ကြောင်ဖားကြီးရယ်တဲ့ ့ ့ ့ မြီးတံတို၊ အဆီကိုစားပါလို့၊ အသားကိုမျို၊ ကြောင်အိုပေမြှေး၊ ကိုက်လိမ့်မယ်လေး' ဟူသော သီချင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ထီးသံ နန်းသံပါအောင် ဖွဲနွဲ့လိုက်ပြန်သည်။
' ့ ့ ့ နွဲ့နွဲ့မာန်ကိုးငယ်နှင့်၊ အို ဆိုးလိုက်တာ။
မြမျက်ရည်ဂေါ်ဇင်ညှာက၊ ငိုရှာလုနီး။
မေ့မောင်ကြီးရယ်တဲ့ စိန်ကြိုးသွယ်၊ ဟာ ့ ့ ့ တိတ်ပကွယ်၊ ကြောင်ညိုဖားငယ်လေး။
စားတတ်လှတယ်' ဟု ဖွဲ့နွဲ့ထားသည်။
ဆိုလိုရင်းမှာ ဂေါ်သဇင် အညှာကဲ့သို့ နုနယ်လှသော သားတော်သည် မယ်မယ်အား နွဲ့ဆိုးဆိုးပြီးလျှင်၊ မျက်ရည်ပေါက်ကြီးများ ကျလုနီး ငိုနေပြန်လေပြီ။
စိန်ကြိုးသွယ်ကဲ့သို့ ရှုချင်ဖွယ် ကောင်းသောသားတော်မောင် အငိုမတိတ်ပါက ကြောင်ညို ဖားကြီးလာ၍ ကိုက်စားပေလိမ့်မည် ဟူသတည်း။
'ဟီးလေးရယ်တဲ့ ပေါက်ပင်၊ ရေပေါ်လွမ်းပါတဲ့၊ ကန်စွန်းပင်၊ နေဝင်ခါနီး၊ ကန်စွန်းသီး'ဟူသော အရပ်သုံးသီးချင်းကို ထီးသုံးနန်းသုံး ဆန်လေအောင် အဆင့်အတန်းမြှင့်၍ စပ်ဆိုလိုက်ပုံမှာ - ' ့ ့ ့ရေပေါ်မှာ လွမ်းပါတဲ့၊ ကန်စွန်းနွယ်။
ဒေါင်းဖလ်ဝါ ရောင်စုံကွယ်တော့၊ ခိုင်ရွေနွယ်သီး၊ ဇဿူရည်ထီးမှာတဲ့၊ အငြီးတော်ပြေ၊ ယိုလေး သံသာ၊ စိန်ရိုးညှာ လွှဲမယ်လေး၊ နွဲ့ဟန်လို့သာ' ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
နေဝင်သည်ကို (ဒေါင်းဖလ်ဝါ ရောင်စုံကွယ်တော့) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကန်စွန်းသီးကို (ခိုင်ရွှေနွယ်သီး)ဟူ၍လည်းကောင်း ထီးသံနန်းသံ ပါပါ သုံးနှုန်းထားလေသည်။
ထိုအပိုဒ်တွင် စိန်ရိုးစိန်ရွက် အခက်အညှာနှင့်တူသော သားတော်မောင် အငြီးတော်ပြေစေရန် မယ်မယ်က 'ဟီးလေးပေါက်ပင်' သီချင်းဖြင့် ယိုယီး လေးယီးဆိုပြီးလျှင် မြပုခက်ကို လွှဲ၍ သိပ်ပါမည်။