kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ASEAN Summit အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်Kao Kim Hourn() –ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ်နိုင်ငံ x150pxဆူတန်ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီးယက် –ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်နိုင်ငံ x150pxဝန်ကြီးချုပ်ဟွန်မာနက်–အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံx150pxသမ္မတဂျိုကို ဝီဒိုဒို –လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ x150pxဝန်ကြီးချုပ်Sonexay Siphandone –မလေးရှားဖက်ဒရယ်နိုင်ငံx150pxဝန်ကြီးချုပ်အန်နဝါ အီဘရာဟင် –ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် x150pxဝန်ကြီးချုပ်မင်းအောင်လှိုင် –ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတနိုင်ငံ x150pxသမ္မတဘွန်ဘွန်မားကို့စ် –စင်ကာပူသမ္မတနိုင်ငံ x150pxဝန်ကြီးချုပ်လီရှန်လုံး–ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံ x150pxဝန်ကြီးချုပ်ဆေထာ ထဝီဆင် –ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ x150pxဝန်ကြီးချုပ်ဖန်မင့်ချင် ကျင်းပခဲ့သည့်အစည်းအ​ဝေးပွဲများ + ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများ အကြိမ် နေ့စွဲ နိုင်ငံ ကျင်းပရာမြို့(များ) ဥက္ကဋ္ဌ ၁ ၂၃-၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၆ ဘာလီမြို့ သမ္မတ ဆူဟာတို ၂ ၄-၅ ဩဂုတ် ၁၉၇၇ ကွာလာလမ်ပူမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟူစိန်ဟွန်း ၃ ၁၄-၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၇ မနီလာမြို့တော် သမ္မတ အာကီနို ၄ ၂၇-၂၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၂ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ် ဂိုချုပ်တောင် ၅ ၁၄-၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၅ ဘန်ကောက်မြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဘန်ဟန် ဆီပါအာချာ ၆ ၁၅-၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈ ဟနွိုင်းမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဖန်ဗန်ခိုင် ၇ ၅-၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၁ ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့ ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ ၈ ၄-၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၂ ဖနွမ်းပင်မြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန် ၉ ၇-၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၃ ဘာလီမြို့ သမ္မတ မဂ္ဂဝတီ ဆူခါနော်ပူထရီ ၁၀ ၂၉-၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ ဗီယင်ကျန်းမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဘိုဟန် ဗော်ရာချစ် ၁၁ ၁၂-၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၅ ကွာလာလမ်ပူမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် အဗူဒေါ အမတ် ဘော်ဒဝီ ၁၂ ၁၁-၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၇1 2 မန်ဒေါင်း သမ္မတ ဂလော်ရီယာ မကာပယ်ကယ် အာရိုယို ၁၃ ၁၈-၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၇ စင်ကာပူမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် လီရှန်လုံး ၁၄3 ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ- ၁ မတ် ၂၀၀၉ ချမ်အမ်းမြို့ & ဟွာဟင်းမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ ၁၀-၁၁ ဧပြီ ၂၀၀၉ ပတ္တယားမြို့ ၁၅ ၁၃-၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၀ ချမ်အမ်းမြို့ & ဟွာဟင်းမြို့ ၁၆ ၈-၉ ဧပြီ ၂၀၁၀ ဟနွိုင်းမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ငုယင်တန်ဒန်း ၁၇ ၂၈-၃၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၀ ၁၈ ၇-၈ မေ ၂၀၁၁ 4 ဂျကာတာမြို့ သမ္မတ ဆူဆီလို ဘမ်ဘန် ယော့ဟွိုင်နို ၁၉ ၁၄- ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ ဘာလီမြို့ ၂၀ ၃-၄ ဧပြီ ၂၀၁၂ ဖနွမ်းပင်မြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန် ၂၁ ၁၇-၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂ ၂၂ ၂၄-၁၅ ဧပြီ ၂၀၁၃ ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့ ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ ၂၃ ၉-၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃ ၂၄ ၁၀-၁၁ မေ ၂၀၁၄ နေပြည်တော်မြို့ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ၂၅ ၁၀-၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ ၂၆ ၂၆-၂၇ ဧပြီ ၂၀၁၅ ကွာလာလမ်ပူမြို့ & လမ်ကဝီမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် နာဂျစ် ရာဇက် ၂၇ ၁၈-၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅ ကွာလာလမ်ပူမြို့ ၂၈ ၆-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ ဗီယင်ကျန်းမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် သွန်လွန် ဆီဆိုလစ် ၂၉ ၃၀ ၂၈-၂၉ ဧပြီ ၂၀၁၇ ပါစီ သမ္မတ ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး ၃၁ ၁၀- ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ ၃၂ ၂၅-၂၈ ဧပြီ ၂၀၁၈ စင်ကာပူမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် လီရှန်လုံး ၃၃ ၁၁-၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ ၃၄ ၂၀-၂၃ ဇွန် ၂၀၁၉ ဘန်ကောက်မြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ပရာယွတ်ချန်အိုချာ ၃၅ ၃၁ အောက်တိုဘာ- ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ ၃၆ ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၀ ဟနွိုင်းမြို့⁵ ဝန်ကြီးချုပ် ငုယင်စွမ်းဖု ၃၇ ၁၁ - ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ ၃၈⁶ ၂၆ - ၂၈ ​အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့ ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ၃၉၄၀⁶ ၁၀ - ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ ဖနွမ်းပင်မြို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်၄၁၄၂⁷၉ - ၁၁ ​မေ ၂၀၂၃ လဘန်းဘာဂျိုမြို့ သမ္မတ ဂျိုကို ဝီဒိုဒို၄၃၅ -၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃၄၄၂၀၂၄ ၄၅၂၀၂၄ 1 မူလက ၁၀-၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၆တွင် ကျင်းပရန်စီစဉ်ထား​သော်လည်း တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း​ကြောင့် ရက်ရွှေ့လိုက်ရသည်။
2 မူလက အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် မြန်မာကို ​ရွေးချယ်ထား​သော်လည်း အ​မေရိကန်နှင့် ဥ​ရောပသမဂ္ဂတို့၏ ကြီးမားသည့် ဖိအားများ​ကြောင့် ဖိလစ်ပိုင်မှ အလှည့်​ကျော်ခဲ့သည်။
3ထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေးမှာ အပိုင်း၂ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့သည်။
ပထမအပိုင်းကို ၂၀၀၈ထိုင်းနိုင်ငံ​ရေးအကျပ်အတည်းများ​ကြောင့် ၁၂-၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၈မှ ရက်​ရွှေ့ခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြသူများမှာ အစည်းအ​ဝေးကျင်းပရာ​နေရာအထိ ဝင်​ရောက်လာသဖြင့် ဒုတိယအပိုင်းကိုဧပြီလ ၁၁ရက်​နေ့တွင် ဖျက်သိမ်းလိုက်ရသည်။
4အင်ဒိုနီးရှားသည် အာရှ-ပစိဖိတ်စီးပွား​ရေးပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေးအစည်းအ​ဝေး၊ ဂျီ-၂၀ ထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေးတို့နှင့်အတူ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေးကိုပါကျင်းပရန်အတွက် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကျင်းပရန်အလှည့် လဲလှယ်ခဲ့သည်။
သို့​သော် ​နောက်ပိုင်းတွင် ဂျီ-၂၀အစည်းအ​ဝေးကို ရုရှားမှ ကျင်းပခွင့်ရခဲ့သည်။
5ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်​ကြောင့် အစည်းအ​ဝေးကို video conferencing စနစ်ဖြင့်သာ ကျင်းပခဲ့သည်။
6၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု​​ကြောင့် နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား အစည်းအဝေးသို့ ဖိတ်ကြားခြင်းမရှိပဲ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ချုပ်တစ်ဦးကိုသာ ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော် မြန်မာအစိုးရဘက်မှ ရာထူးအဆင့်တူပုဂ္ဂိုလ်သာ တက်ရောက်ရန် ဆန္ဒရှိသဖြင့် အစည်းအဝေးသို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ တက်ရောက်ခြင်းမရှိပေ။
7မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ မည်သူမျှမတက်​ရောက်ခဲ့။
၂၀၂၃ခုနှစ် ​မေလအတွင်း ​ရွေး​ကောက်ပွဲကျင်းပရန်ရှိသည့် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ကလည်း ဝန်ကြီးချုပ် တက်​ရောက်ခြင်းမရှိခဲ့​​ပေ။
ဘန်​ကောက်မြို့တွင်ကျင်းပ​သော ၅ကြိမ်​မြောက်အစည်းအ​ဝေးမှစတင်၍ ပုံမှန်အစည်းအ​ဝေးများအတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်သည့်အစည်းအ​ဝေးများပါကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ASEAN Informal Summits No Date Country Host Host leader ၁ ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၆ ဂျကာတာမြို့ သမ္မတ ဆူဟာတို ၂ ၁၄ - ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၇ ကွာလာလမ်ပူမြို့ ဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာ မိုဟာမက် ၃ ၂၇ - ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၉ ပါစီမြို့ သမ္မတ ဂျိုးဇက် အက်ထရာဒါ ၄ ၂၂ - ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၀ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ် ဂိုချုပ်တောင် + ASEAN Summit for Public Relations (APRS). # Dates Country City ၁ ၄ - ၇ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၅ Batam အာဆီယံအ​ပေါင်း အစည်းအ​ဝေးများ အာဆီယံ အပေါင်း ၃ အစည်းအဝေးအဖြစ် အာဆီယံနှင့် ရည်မှန်းချက်တူနိုင်ငံများဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံတို့နှင့်လည်း (တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးမိတ်ဖက်နိုင်ငံ) နှစ်စဉ်ကျင်းပသည်။
အာဆီယံခေါင်းဆောင်များသည် ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်း အစည်းအဝေး ကျင်းပခြင်း အာဆီယံဒေသတွင်းဖိုရမ်များကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့်အတူ ကျင်းပခြင်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး မိတ်ဖက်နိုင်ငံ ၃နိုင်ငံမှ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးခြင်း နောက်ထပ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး မိတ်ဖက်နိုင်ငံ ၂ နိုင်ငံ (ဩစတေးလျ၊ နယူးဇီလန်) တို့နှင့် ကျင်းပခြင်း ကိုးကား Category:အာဆီယံနိုင်ငံများ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများ။
ဂင်ဖိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ အင်ချွန်းလေဆိပ်မတိုင်ခင်အထိ ဆိုးလ်မြို့၏အဓိကလေဆိပ် ဖြစ်သည်။
F51များ(၁၉၅၀) လေယာဉ်ပြေးလမ်းကို ၁၉၃၉-၁၉၄၂ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဆောက်ခဲ့သည်။
right|thumb thumb ၁၉၅၈တွင် ဂင်ဖိုလေဆိပ်အဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ ​ယောယီဒိုလေဆိပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဆိုးလ်မြို့၏ အဓိကဝင်ပေါက် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၇၁ တွင် ပြည်ပနှင့် ပြည်တွင်းပေါင်းစပ်ထားသော ဂိတ်အသစ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၇ တွင် ဂိတ်အသစ် ဆောက်လုပ်ပြီး၍ အဟောင်းကို ပြည်တွင်းအတွက်သာ ထားခဲ့သည်။
မကြာမီ ပြည်ပဂိတ်(၂)အသစ်ကို အိုလံပစ်အတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သို့သော် လေယာဉ်များအတွက် နေရာအခက်အခဲဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၀တွင် ထပ်မံတိုးချဲ့ရန် မြေနေရာမရှိတော့၍ ပြဿနာများစွာ ရှိခဲ့သည်။
အဓိကပြဿနာတစ်ခုမှာ ညမထွက်ရအမိန့်ကြောင့် ဆိုက်ရောက်၊ ထွက်ခွာများ တင်းကျပ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အစိုးရအနေဖြင့် လေဆိပ်အသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
လေဆိပ်အသစ်အတွက် နေရာများစွာရွေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အင်ချွန်းမြို့ ရန်ဂျူးကျွန်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၁ တွင် ထိုအင်ချွန်းလေဆိပ်ဖွင့်အပြီး နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းအားလုံး ပြောင်းသွားကာ ဂျင်ပိုမှာ ပြည်တွင်းဂိတ်သာ ကျန်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၀၃တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟာနဲဒါလေဆိပ်သို့ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
ထိုစဉ်မှစ၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အဖြစ် ပြန်လည်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
ဂိတ် ၃ ခုလုံး ခေတ်မမှီတော့၍ ပြုပြင်ရန် မာစတာပလန် ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၇ တွင် ပြီးခဲ့သည်။
ယခုတွင် လေယာဉ်ပြေးလမ်း ၂ ခုရှိကာ ခရီးသည်ဂိတ် ၂ ခု၊ ကုန်ဂိတ် ၁ ခုတို့ ရှိသည်။
လေကြောင်းလိုင်းများ Jin Air Boeing 737-800 take off at Gimpo International Airport thumb|ပြည်တွင်းဂိတ် မြေပြင်ဆက်သွယ်ရေး ရထား ၂၀၀၇ မတ်လ၂၃ တွင် အဲရက် လေဆိပ်ရထားမှ အင်ချွန်းလေဆိပ်၊ ၂၀၁၀ ဒီဇင်လာတွင် ဆိုလ်းဘူတာတို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဂန်းနမ်သို့လည်း မြေအောက်ရထားလိုင်း အမှတ် ၉ နှင့်ဆက်သွယ်ထားသည်။
right|thumb|ပြည်ပထွက်ခွာဂိတ် ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ဂင်ဖို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ကိုးကား Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ Category:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်။
ဖာယာရွာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
အသုဘ (၁၀) ပါးတို့တွင် အကောင်အထည် မပျက်သေးသော အသုဘကောင်ကို ကြည့်ရှုရာ၌ နိမိတ်ထငိခင်နီးအခါ၌ လူသေကောင်ကြီး လာဘိသကဲ့သို့ ထ၍ မိမိထံကို လွှမ်းမိုး၍ လိုက်လာဘိသကဲ့သို့ ကြောက်အားကြီးသဖြင့် စိတ်ထဲမှာ ထင်လာတတ်၏။
ထိုအခါ ကြောက်လန့်၍ နှလုံးသွေးများ ပျက်မတတ် ရူးသွပ်တတ်သည်။
ကြပ်ကြပ်သတိပြုအပ်၏။
အဝိညာဏကဖြစ်သော သစ်ပင်သစ်တုံးသည် ထမလိုကအလာနိုင်ဘိသကဲ့သို့ အသက်ဝိညာဏ်ကင်းပြီးသော လူသေကောင်သည် အဘယ်မှာ ထလိုက်နိုင်လိမ့်မည်နည်း။
ဤကဲ့သို့ထင်မှုသည် မောင်မင်းစိတ်ရင့်သန်၍ နိမိတ်ရခါနီးမို့ ထင်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
မကြောက်လင့်ဟု မိမိကိုယ်ကို မိမိဆုံးမ၍ ကြောက်ခြင်းကင်းစေ၍ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်စွာ ကြည့်ရှုရာ၏။
အကောင်အထည် အရေပါမစုတ်သေး မပျက်သေးလျှင် ဖုတ်ဝင်၍ ဖြစ်နိုင်သေး၏။
စုတ်ပျက် ချွတ်ယွင်းနေလျှင် ဖုတ်ဝင်၍ မဖြစ်။
အကယ်၍ ဖုတ်ဝင်၍ ထလာခဲ့လျှင် တောင်ဝှေးဖြင့် တွန်းထိုး၍ လှဲအပ်၏။
ပရိတ်မန္တန်ဖြင့်သော်လည်း လှဲအပ်၏။
တစ်ယောက်တည်း အသုဘရှုသွားသောသူသည် တောင်ဝှေး ပရိတ် စသည့်ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်အပ်၏။
သတိကောင်းကောင်း ထားအပ်၏။
ကသိုဏ်းအာရုံတို့သည်ကား လှမှု၊ နှစ်သက်ဖွယ်မှုအတွက်နှင့် စိတ်တွယ်ဖို့ အာရုံတို့တည်း။
ဤအသုဘ အာရုံတို့ကား ကြောက်မှု၊ ရွံ့မှုအတွက်နှင့် စိတ်တွယ်ဖို့ အာရုံတို့တည်း။
အရပ်ထဲ၌ တစ္ဆေမသာကို အလွန်ကြောက်တတ် ရွံ့တတ်သော အချို့သောသူတို့အား မလွှဲသာ၍ မသာအလောင်းများကို ကိုင်ရလျှင် မသာလောင်းကောင်ကြီး စိတ်ထဲ၌ စွဲကပ်ထင်မြင်၍ ပါ၍နေ၏။
ညအိပ်လျှင် စောင်၌အိပ်လျှင် မသာကောင်းကြီး နံဘေးက မြှောင်လျက် ပက်လက်အိပ်လျှင် မသာကောင်ကြီး အပေါ်က မိုးလျက်သာ နေတော့၏။
အိပ်၍မဖြစ်တော့ပေ။
လူအများ ဝိုင်းဖက်ထားမှ အကြောက်သက်သာရာရ၍ အိပ်ပျော်တော့၏။
ဤလိုထင်မှုမှာ ဥဒ္ဓမာတက အသုဘ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်မှုဟု မှတ်။
အသုံးမချတတ်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးဒုက္ခကြီး ဖြစ်သည်။
အသုံးချတတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်မှာကား ဤကဲ့သို့ထင်လျှင် ပတ္တမြားတုံးကြီးကို ရဘိသကဲ့သို့ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ချမ်းသာသုခကြီး ဖြစ်၏။
ဤကဲ့သို့ ထင်မြင်မှသာ ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ထင်သည်ဟု မှတ်ရမည်။
မသာလောင်းကောင်ထားတဲ့ ရှိတဲ့နေရာမှာ စိတ်ကလှမ်း၍ သိသည်ကိုလည်း ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်သည်ဟု မမှတ်ကြနှင့်။
ဤကဲ့သို့ သိသည်ကို မြင်သည်ဟု မှတ်−မှတ်နေတတ်သည်။
(အဋ္ဌိက အရိုးစုကို ရှုနေတဲ့သူတွေ မထင်မြင်ပဲနှင့် သိသည်ကို ထင်မြင်သည်ဟု ဆရာတော်ထံသို့ လျှောက်လာကြသူတွေ လူရော ရဟန်းရော အပုံကြီးများပြီ။
) (က) ထိုသို့ လျှောက်သောအခါ တကယ်အမှန်မြင်လျှင် ကိုယ့်အိပ်ရာနားကို တိုတိုထွာထွာ တိုလီမိုလီတွေကို လှမ်း၍ကြည့်စမ်း မြင်ရဲ့လားဟုမေးရာ မြင်၏ဟု လျှောက်၏။
(ခ) ကိုယ်ကြည့်ရှု၍ ထားခဲ့သော စာအုပ်စာလုံးမျက်နှာ နံပါတ်ကို ဟောသည်က လှမ်း၍ကြည့်စမ်း မြင်ရဲ့လားဟု မေးရာ မြင်၏ဟု လျှောက်၏။
(ဂ) တကယ်အမှန်မြင်လျှင် ဖတ်စမ်းခိုင်းရာ မဖတ်နိုင်ဘူးဟု လျှောက်၏။
(ဃ) ထိုနည်းတူ လုပ်အားကို မှောက်စေ၍ လက်ဝါးကို ကြည့်စမ်း မြင်ရဲ့လားဟု မေးရာ မြင်၏ဟု လျှောက်၏။
(င) တကယ်အမှန်မြင်လျှင် လက္ခဏာကြောင်းကို ရေတွက်၍ ပြစမ်း ဘယ်နှခုရှိသနည်းဟု မေးလျှင် မပြတတ်ဖူးဟု လျှောက်၏။
သင်တို့မြင်တယ်ဆိုတာ မြင်တာမဟုတ်သေးဘူး သိသာသည်ဟု သိမှုမြင်မှုတို့ကို ကွဲအောင်ခွဲ၍ ပေးရဖူးလှလေပြီ။
ဤအသုဘနိမိတ်က ကြောက်မှုရွံ့မှု ထင်၏။
ကြပ်ကြပ်ကြောက်တတ် ရွံ့တတ်လျှင် ကြပ်ကြပ်ထင်လွယ်၏။
မကြောက်တတ် မရွံ့တတ်သော စဏ္ဍာလ သုဘရာဇာတို့မှာကား မထင်တော့ပြီ။
ထို့ကြောင့် နိမိတ်ယူသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သင်္ချိုင်းစောင့်၊ စဏ္ဍာလ၊ အသုဘရာဇာတို့လို လက်နှင့်မကိုင်အပ် အကျွမ်းမဝင်အပ်၊ နေရာရွှေ့လို ပေါင်းစုလိုလျှင် သူတစ်ပါးကို ခိုင်းအပ်၏။
ခိုင်းစရာလူမရှိလျှင် တောင်ဝှေးဖြင့် ကော်ယူ၍ ရွှေ့အပ် ပေါင်းစုအပ်၏။
ဤအသုဘ (၁၀) ပါးတို့သည် လူသေကောင်မှ မဟုတ်၊ တိရစ္ဆာန်သေကောင် အသုဘတို့ကိုလည်း ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ဈာန် ရနိုင်၏။
ပုလုဝကမှ ပိုးလောက်ချည်းသက်သက် စုဝေး၍ နေသည်ကိုလည်း ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ဈာန် ရနိုင်၏။
ကုဋီတွင်း၊ အိမ်သာတွင်း၊ မစင်ပုံ စသည်တို့မှာလည်း ပိုးလောက်အစု ပုလုဝက အသုဘကြည့်ရှု၍ ရနိုင်၏။
(၁) အသေကောင်မှမဟုတ် အရှင်ကောင်မှလည်း ရောင်ဖော၍ နေသာအခါ ဥဒ္ဓုမာတက၊ (၂) အနာများစွာ ပေါက်၍ သွေးပြည်ယို၍ လူးလဲ၍ နေသောအခါ ဝိပုဗ္ဗက၊ (၃) ခြေလက်ပြတ်သောအခါ ဝိစ္ဆိဒ္ဒက၊ (၄) ဓားဖြတ်ခြင်း စသည်ကြောင့် သွေးများစွာ ယိုထွက်လူးလဲ၍ နေသောအခါ လောဟိတက၊ (၅) အခါခပ်သိမ်း အဋ္ဌိကအသုဘတို့ကို ရနိုင်၏။
ဤအသုဘ (၁၀) ပါးတို့တွင် ကြပ်ကြပ်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အသုဘကို နိမိတ်ယူ၍ ရလွယ်၏။
အဋ္ဌိကမှာလည်း ပြင်ဖက် အဋ္ဌိကကို နိမိတ်ယူ၍ ရလွယ်၏။
မိမိကိုယ်တွင်း အဋ္ဌိကကိုကား ရခဲ၏။
မိမိကိုယ်တွင်း အဋ္ဌိကကို ရအောင်ယူနိုင်မူကား အလွန်ကောင်း၏။
ဈာန်၊ မဂ် (၂) ပါးလုံး အလွယ်နှင့် ရနိုင်တော့၏။
အသုဘ (၁၀) ပါးတို့ကို အသုဘအနေနှင့်ထင်အောင် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဟု နှလုံးသွင်း၍ စိတ်ထား၍ ပထမဈာန်ကို ရပြီးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အထက်ဒုတိယဈာန် စသည်တို့ကို တက်လိုသောအခါ ထိုမိမိရသော အသုဘနိမိတ် "အညို၊ အဝါ၊ အနီ၊ အဖြူ အဆင်းတစ်ခုခု ရရှိလတ္တံ့။
ထိုအဆင်းတို့ကို အညို − အညိုဟု၊ အဝါ − အဝါဟု၊ အဖြူ − အဖြူ" ဟု နှလုံးသွင်း၍ ဝဏ္ဏကသိုဏ်းဖြစ်အောင် ရှု၍ တက်ရာ၏။
အသုဘအခါမှာ နိမိတ်ကိုကြီးအောင် အပွားအပ်၊ ကသိုဏ်းဖြစ်သော အခါကျလျှင်ကား နိမိတ်ကိုလည်း ကြီးအောင်ပွားအပ်၏။
အသုဘရှုရာ၌ − (၁) ရေးသားပြဆိုခဲ့ပြီးသော နည်းအတိုင်း နိမိတ်ရအောင် ဈာန်ပေါ်အောင် ရှုမှုဟူသော သမထရှုနည်းတစ်မျိုး၊ (၂) ထိုအသုဘဝတ္ထုတို့ကို တွေ့မြင်သောအခါ နိမိတ်ရအောင် ကသိုဏ်းကို မကြည့်ပဲ ဤသူသည် မမြဲပါပဲကလား၊ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်၍ သွားပါကလား၊ ငါသည်လည်း ဤသူကဲ့သို့ပင် မမြဲပြီ။
သေရလတ္တံ့၊ ဤကဲ့သို့ဖြစ်လတ္တံ့ဟု အနိစ္စရှုမှု။
ဤသူသည် ဘာမှ မလှုပ်ရှားတတ် အသက်မရှိ၊ မြက်မှိုက်ထင်းချောင်းတို့နှင့်သာ တစ်ထပ်တည်းတူသော အဖြစ်သို့ ရောက်လတ္တံ့၊ ယခုလည်း တူသည်ပင်တည်းဟု အနတ္တရှုမှုဟူသော ဝိပဿနာရှုနည်းတစ်မျိုးအားဖြင့် (၂) မျိုး (၂) စား (၂) ပါးရှိ၏။
ထိုတွင် − သမထနည်း ရှုသောသူမှာ − ယောက်ျားအား မိန်းမအသုဘ၊ မိန်းမအား ယောက်ျားအသုဘဟူသော ဝိသဘာဂအသုဘအာရုံသည်လည်းကောင်း၊ အင်္ဂါကြီးငယ် အသွင်သဏ္ဌာန် မပျက်စီးသေးသော အသုဘအာရုံသည်လည်းကောင်း မလျောက်ပတ်၊ မရှုအပ်၊ တပ်မက်ခြင်း ရာဂဖြစ်၍ လာတတ်၏။
နိမိတ်မရခင်လည်း ဖြစ်လာတတ်၏။
နိမိတ်ရပြီး၍ အကယ်၍ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၌ မဖြစ်လာသော်လည်း ပဋိဘာဂနိမိတ်ကျလျှင် ရာဂဖြစ်ပေါ်လာတတ်၏။
ဝိပဿနာနည်း ရှုသောသူမှာ − ဝိသဘာဂအသုဘအာရုံသည် အထူးသာလွန်၍ လျောက်ပတ်၏။
ဝိသဘာဂအသုဘကိုပင် တမင်ရှာ၍ ရှုအပ်၏။
ရှုရာ၏။
ထို့ကြောင့်ပင်လျှင် − ဘုရားရှင်သည် ရာဂစရိုက် လွန်စွာအားကြီးသဖြင့် ဝိပဿနာနည်း အသုဘရှုသော ကုလ္လမထေရ်အား မာတုဂါမ မိန်းမအသေကောင်ကိုပင် တမင်ဖန်ဆင်း၍ ပေးတော်မူသည်။
၎င်းပြင် ပြည့်တန်ဆာမ သီရိမာကို ချစ်ကြိုက်၍ မစားနိုင် မသောက်နိုင် တတွေတွေ ကြုံမှိုင်၍နေသော ရဟန်းကလေးကိုလည်း ထိုသီရိမာ၏ အလောင်းအသုဘကိုပင် ပြ၍ မဂ်၊ ဖိုလ်တရားထူးကို ရစေတော်မူသည်။
(က) ဥဒ္ဓုမာတက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဥဒ္ဓုမာတက အသုဘ ဆိုသည်ကား သေပြီး၍ ညိုကွက်မလာခင် ဖူးဖူးရောင်သော လူသေကောင်ကို ဆိုလိုသည်။
ဥဒ္ဓုမာတကအသုဘကို ကြည့်ရှုပွားများလိုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဖူးဖူးရောင်သော လူသေကောင်ကို ကသိုဏ်းနိမိတ်ယူဘိသကဲ့သို့ မျက်စိဖြင့် မြင်သောအတိုင်း စိတ်ထဲ၍ စွဲကပ်ထင်မြင်၍ ပါ၍လာအောင် စက်ဆုပ်ဖွယ်သော အကောင်ပုပ်ဟု စိတ်ထဲက မှတ်၍ မျက်စိဖြင့် ကြည့်၍ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဤဥဒ္ဓုမာတက အသုဘ၌ − ဥဂ္ဂဟနိမိတ်သည်ကား မျက်စိဖြင့် မြင်သောအတိုင်းပင် စက်ဆုပ်ဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ်ကြီးအတိုင်းပင် ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ ကြောက်မက်ဖွယ် စက်ဆုပ်ဖွယ်မရှိ၊ အလွန်ချောမောလှပစွာ ပြည့်ဖြိုးစွာ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
ဤဥဂ္ဂဟနိမိတ်၊ ပဋိဘာဂနိမိတ် (၂) ပါးကိုပင် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဟု စိတ်ထား၍ နှလုံးသွင်း၍ ရှုအပ်၏။
ကြည့်ရှုဖန်များသောအခါ ကသိုဏ်း၌ ဆိုခဲ့ပြီးသောအတိုင်း ပထမဈာန် ဇောဝီထိကျလာ၏။
ပထမဈာန်ကို ရ၏။
(အာရုံကြမ်းတမ်းခြင်းကြောင့် အထက်ဒုတိယဈာန်ကိုကား မဖြစ်စေနိုင်၊ မရနိုင်။
ကြွင်းအသုဘတို့လည်း ထိုနည်းတူ ပထမဈာန်မျှကိုသာ ဖြစ်စေနိုင်ကြ၏။
) (ခ)ဝိနီလက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိနီလက အသုဘ − ဆိုသည်မှာပုပ်၍ ညိုနေသော ဖူးဖူးရောင်ပြီး ကွဲပေါက်ခါနီး အညို အနီ စသည်ရောလျက် အကွက်အကွက် ပေါ်ထပုပ်ရိသော လူသေကောင်ပုပ်ကြီးကို ဆိုလိုသည်။
ဤဝိနီလက အသုဘကိုလည်း "ဝိနီလက ပုပ်၍ ညို၍နေသော သူကောင်" ဟု စိတ်ထဲကမှတ်လျက် ဥဒ္ဓုမာတကနည်းတူ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား မျက်စိဖြင့် မြင်သောအတိုင်းပင် စက်ဆုပ်ဖွယ်ကြောက်မက်ဖွယ် အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ စက်ဆုပ်ဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ် မရှိ။
အလွန်ချောမွန်လှပစွာ နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်၍ ထင်၏။
(ဂ) ဝိပုဗ္ဗက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိပုဗ္ဗက အသုဘ − ဆိုသည်မှာ ပုပ်ရိပြီး၍ သွေးပြည်တို့ဖြင့် အက်ကွဲယိုကျ၍နေသော လူသေကောင်ပုပ်ကြီးကိုပင် ဆိုလိုသည်။
ဤဝိပုဗ္ဗက အသုဘကိုလည်း "ဝိပုဗ္ဗက − ပြည်ယို၍နေသော သူကောင်" ဟု စိတ်ထဲကမျတ်လျက် ရှေးနည်းတူနိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား မျက်စိနှင့်မြင်သောအတိုင်း စက်ဆုပ်ဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ် အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ စက်ဆုပ်ဖွယ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ရှိ၊ အလွန်ချောမောလှပစွာ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
(ဃ) ဝိစ္ဆိဒ္ဒက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိစ္ဆိဒ္ဒက အသုဘ − ဆိုသည်မှာ (၂) ပိုင်းပြတ်သော လူသေကောင်ကို ဆိုလိုသည်။
ဤဝိစ္ဆိဒက အသုဘကိုလည်း (၂) ပိုင်းပြတ်ကို လက်တစ်သစ်ခန့် ကွာခြားအောင် ပူးယှဉ်စပ်ဆက်၍ ထားပြီးလျှင် ဝိစ္ဆိဒကဟု စိတ်ထဲကမှတ်လျက် ရှေးနည်းတူ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား မျက်စိဖြင့်မြင်သောအတိုင်းပင် စက်ဆုပ်ဖွယ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် မရှိ၊ အလွန်ချောမောလှပစွာ နှစ်သက်ဖွယ် တစ်ခုတည်းဖြစ်၍ ထင်၏၊ အပြစ်မရှိ။
(င) ဝိက္ခာယိကတ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိက္ခာယိတက အသုဘ − ဆိုသည်မှာ ကျီး၊ ခွေး၊ လင်းတ စသည်တို့ ထိုးဆွ ကိုက်ခဲ၍ စားရာ တွေ့ရှိသော လူသေကောင်ကို ဆိုသည်။
ဤဝိက္ခာယိတကကိုလည်း ဝိက္ခယိတက − ဟု စိတ်ထဲကမှတ်လျက် ရှေးနည်းတူ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား ကိုက်ခဲဆိတ်ကုတ်ရာနှင့်တကွ ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ ကိုက်ခဲဆိတ်ကုတ်ရာ မရှိ၊ ပြေပြစ်ချောမွန်လှပစွာ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
(စ) ဝိက္ခိတ္တက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိက္ခိတ္တက အသုဘ − ဆိုသည်မှာ ခြေတစ်ခြား လက်တစ်ခြား ကိုယ်တစ်ခြား ခေါင်းတစ်ခြား အားဖြင့် တစ်ကွဲစီ တစ်ကွဲစီ ပစ်လွင့်၍ ထားအပ်သော လူသေကောင်ကို ဆိုလိုသည်။
ဤဝိက္ခိတ္ဌက ကိုလည်း တစ်စပ်တည်း စုပုံယှဉ်ထား၍ ဝိက္ခတ္တကဟု စိတ်ထဲကမှတ်လျက် ရှေးနည်းတူ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား မျက်စိနှင့် မြင်သောအတိုင်းပင် ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ အပိုင်းအပြ်တ်အကွဲမရှိ တစ်လုံးတည်း၊ တစ်ဆက်တည်း၊ တစ်ခုတည်း စပ်လျက် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
(ဆ) ဟတဝိက္ခိတ္တက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဟတဝိက္ခိတ္တက အသုဘ − ဆိုသည်မှာ ခြေ လက် ကိုယ် ခေါင်း တစ်ခြားစီဖြစ်လျက် ဓားရာခြင်း ရှုပ်အောင်မွှန်း၍ တစ်ကွဲစီ တစ်ကွဲစီ ပစ်လွင့်၍ ထားအပ်သော လူသေကောင်ကိုပင် ဆိုသည်။
ဤဟတဝိက္ခတ္တက သည် ဝိက္ခိတ္တကနှင့် တူ၏။
ဓားမွှန်းရာပို၍ ဟတဝိက္ခိတ္တကဟု စိတ်ထားမှု မှတ်မှု ပဋိဘာဂနိမိတ်၌ အရာအဆာမပါရှိမှုမျှသာ ထူးတော့၏။
(ဇ) လောဟိတက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း လောဟိတက အသုဘ ဆိုသည်မှာ ထိုမှ ဤမှ သွေးယိုထွက်၍ ကိုယ်၌ အနှံ့အပြား သွေးလိမ်းကျံ၍ နေသော လူသေကောင်ကို ဆိုသည်။
ဤလောဟိတက ကိုလည်း လောဟိတကဟု စိတ်ထဲကမှတ်လျက် ရှေးနည်းတူ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား မျက်စိနှင့်မြင်သောအတိုင်းပင် အရာအဆာနှင့်တကွ စက်ဆုပ်ကြောက်မက်ဖွယ် အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ အရာအဆာမရှိ၊ စက်ဆုပ်ကြောက်မက်ဖွယ်မရှိ။
လှပချောမောစွာ အမ္ဗလာနီ လွှမ်းခြုံ၍ ထားဘိသကဲ့သို့ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
(ဈ) ပုဠုဝက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ပုဠုဝက အသုဘ − ဆိုသည်မှာ ပိုးလောက်များ ကျိကျိတက် ရွရွတက် ပြည့်၍နေသော သူကောင်ပုပ်ကို ဆိုလိုသည်။
ဤပုဠုဝက ကိုလည်း ပုဠုဝကဟု စိတ်ထဲကမှတ်လျက် ရှေးနည်းတူ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား မျက်စိနှင့် မြင်သောအတိုင်းပင် အလွန်စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်လျက် အကောင်ပုပ်နှင့်တကွ ပိုးလောက်တွေကျိကျိတက် သွားလာလှုပ်ရှားနေနပုံ အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ စက်ဆုပ်ဖွယ်မရှိ။
ဖြူစွာသော ထမင်းလုံး ထမင်းခဲတို့ဖြင့် ရောပြွမ်း၍ နေဘိသကဲ့သို့ ပိုးလောက်တွေ ငြိမ်သက်စွာတည်လျက် နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
ပိုးလောက်နည်းမှု များမှုအားလျော်စွာ ထင်မှုကို မှတ်အပ်၏။
(ည) အဋ္ဌိက အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း အဋ္ဌိက အသုဘ ဆိုသည်မှာ လူသေကောင်၏ အရိုးကို ဆိုလိုသည်။
ဤအရိုးသည် − (၁) ကျောဆက် မပြုတ်သေး၊ သွေးအသား အကတ်အသတ် ကျန်ရှိသေးသော အရိုး၊ (၂) အသားမရှိ အသွေးဖြင့်သာ လိမ်းကျံလျက် အဆက်မပြုတ်သေးသော အရိုး၊ (၃) အသွေးအသားမရှိ အဆက်မပြုတ်သေးသော အရိုး၊ (၄) အကြောဆက်တို့ ပြုတ်ပြီး၍ တစ်ကွဲတစ်ခြားစီနေသော အရိုး ဟူ၍ (၄) ပါးရှိသော အရိုးတို့တွင် ရရာအရိုးကိုပင် ကြည့်ရှုရာ၏။
တကွဲတခြားစီနေသော အရိုးတို့ကိုကား စု၍ရလျှင် ပေါင်းယှဉ်ထား၍ ကြည့်ရာ၏။
ရသမျှပင် ကြည့်ရာ၏။
တစ်ခုတည်း တစ်ချောင်းတည်းကိုပင်လည်း ကြည့်ရှုရာ၏။
စက်ဆုပ်ဖွယ်သော အရိုးစု အရိုးစုဟု စက်ဆုပ်ဖွယ်အနေစိတ်ထား၍ ကသိုဏ်းနိမိတ် ယူဘိသကဲ့သို့ စိတ်ထဲ၌ စွဲကပ်ထင်မြင်၍ ပါ၍လာအောင် ကြည့်ရှုရာ၏။
ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ယူရာ၏။
ဤအဋ္ဌိက၌ − ဥဂ္ဂဟနိမိတ်သည် မျက်စိဖြင့် မြင်သေအတိုင်းပင် စက်ဆုပ်ဖွယ် အခြင်းအရာထင်၏။
ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ ပြေပြစ်ချောမောလှပစွာ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ထင်၏။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း အသုဘဘာဝနာ (ဝိပဿနာပိုင်း) ကိုးကား Category:ဝိပဿနာ။
ဘုရားငုတ္တိုရွာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
ဇမိမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။
စစ်သေနာပတိဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။
ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် ဒုတိယသမ္မတ အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။
သို့သော်လည်း လက်ရှိတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။
ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။
သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။
စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ စစ်ရာထူးခန့်ချုပ် အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
တရားစီရင်ရေး စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။
သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။
ဥပဒေပြုရေး စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။
သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။
သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။
ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။
အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။
အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ +တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း စဉ် ဓာတ်ပုံ ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် တာဝန်သက်တမ်း ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ မှတ်ချက် စစ်ရုံးဝန်ကြီး ၁။
120 px - ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ၁၉၄၅ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ ရဲဘော်သုံးကျိပ်၏ခေါင်းဆောင်နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။
ဂျပန်ခေတ် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်ပြီးကာလတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
120 px BC 3501 ဗိုလ်မှူးချုပ် လက်ျာ ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ ကြည်းတပ်မတော် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။
စစ်ဦးစီးချုပ်/စစ်သေနာပတိချုပ် ၃။
120 px BC 5106 ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စမစ်ဒွန်း ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ ကြည်းတပ်မတော် ကရင်လူမျိုးဖြစ်ပြီး ကရင်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။
120px BC 3502 ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်း ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅ ကြည်းတပ်မတော် တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff (Defence Services)) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (၄) 120px BC 3502 ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅ – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ တပ်မတော် (ကြည်း) နောက်ပိုင်းတွင်နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။