kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အတိတ်ဝတ္ထု မိဖုရားဆောင်ကြဉ်း ဂဠုန်မင်း လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည် ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ မိဖုရားကြိးဝမ်း၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် အဘမင်းကြီး သေလွန်သဖြင့် မင်းအဖြစ်ကို ရလေ၏။
ထိုမင်း၏ မိဖုရားကြီးကား ကာကဝတီ မည်၏။
နတ်သမီးကဲ့သို့ အလွန်ဆင်းလှ၏။
[ဤဇာတ် အတိတ်ဝတ္ထုကား ကုဏာလဇာတ်၌ ထင်စွာဖြစ်လတ္တံ့။
] ထိုအခါ ဂဠုန်မင်းတစ်ဦးသည် လူ့အသွင့်ဖြင့်လာ၍ ဗာရာဏသီမင်းနှင့် ကြွေအန်ကစားလတ်သော် ကာကဝတီမိဖုရားကြီးကိုမြင်လျှင် တပ်စွန်းသောစိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုမိဖုရားကြီးကို ယူပြီးလျှင် ဂဠုန်ပြည်သို့ဆောင်၍ အတူတကွ မွေ့လျော်ကာနေ၏။
စောင်းသမားရှာဖွေ ဂဠုန်ပြည် မင်းကြီးသည် ကာကဝတီ မိဖုရားကြီးကို မမြင်လတ်သော် နဋကုဝေရ မည်သော စောင်းသမားကိုခေါ်၍ စုံစမ်းရန် စေခိုင်းလေ၏။
နဋကုဝေရ စောင်းသမားလည်း စုံစမ်းလတ်သော် ထိုအကြောင်းကိုသိ၍ ဂဠုန်မင်း လာသောအခါ မသိရအောင် အတောင်ကြား၌ စီး၍လိုက်ပြီးလျှင် အိုင်ငယ်တစ်ခုအနီး ပြိတ်မြက်တော၌ အိပ်လေ၏။
ဂဋုန်မင်း သွားသောအခါ အတောင်ကြား၌ စီး၍လိုက်ပြန်ကာ ဂဠုန်ပြည်သို့ရောက်လျှင် အတောင်ကြားမှထွက်၍ ကာကဝတီ မိဖုရားကြီးနှင့် အလိုရှိတိုင်း မွေ့လျော်ပြီးလျှင် ဂဠုန်မင်းဗာရာဏသီပြည်သို့ သွားသောအခါ အတောင်ကြား၌ စီး၍ လိုက်ပြန်၏။
စုံစမ်းသိမြင် မင်းလျှောက်တင် ဂဠုန်မင်းသည် ဗာရာဏသီမင်းနှင့် ကြွေအန် ကစားသောအခါ စောင်းသမားသည် စောင်းကိုယူ၍ ကြွေအန်ကစားသောပွဲသို့ သွား၍ မင်းကြီးအထံ၌နေလျက်- “အချင်းတို့ ... ဂဠုန်ပြည်မှာ င့ါမယားနေ၏၊ ဂဠုန်ပြည်မှ ဤနတ်နံ့သာကို လိမ်းကျံသော ကာကဝတီ မိဖုရား၏ ကိုယ်နံ့သည် မွှေးကြိုက်၏၊ ထိုကာကဝတီ မိဖုရားကြီး၌ ငါ၏စိတ်သည် မွေ့လျော်ဘိ၏၊ ထိုမိဖုရားကြီးသည် ဤဗာရာဏသီပြည်မှ ဝေးသောဂဠုန်ပြည်မှာ နေ၏” – ဟု သီချင်းကို သီဆိုကာ စောင်းကို တီးလေ၏။
ထိုစကားကိုကြားလျှင် ဂဠုန်မင်းသည် - “အို-စောင်းသမား ... သင်သည် သမုဒ္ဒရာကြီးကို ဘယ်လိုကူးသနည်း၊ သီဒါခုနစ်တန်ကို ဘယ်လိုကူးသတည်း၊ သီဒါခုနစ်တန်တို့ကို ကူးပြီးလျှင် လက်ပံပင်ကို ဘယ်လိုတက်သနည်း” ဟု နဋကုဝေရ စောင်းသမားအား မေးလေ၏။
ထိုအခါ စောင်းသမားသည် - ဂဠုန်မင်းမေး အဖြေပေး “အို-ဂဠုန်မင်း ... အကျွန်ုပ်ကား သမုဒ္ဒရာကြီးကို သင့်ကိုယ်ဖြင့် ကူး၏၊ သီဒါ ခုနစ်တန်ကို သင့်ကိုယ်ဖြင့် ကူး၏၊ သီဒါခုနစ်တန်ကို ကူးပြီး၍ လက်ပံပင်ကို သင့်ကိုယ်ဖြင့် တက်၏” ဟု ဂဠုန်မင်းအား ပြောဆိုပြန်၏။
ထိုနောက်မှ ဂဠုန်မင်းသည် - “အို-စောင်းသမား ... ငါကား ငါ့မယား၏ သယောက်လင်ဖြင်သော စောင်းသမားကို ဂဠုန်ပြည်သို့ လည်းကောင်း၊ ဤလူ့ပြည်သို့ လည်းကောင်း ပို့ဆောင်ရ၏၊ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ကြီးသော ငါ့ကို ကဲ့ရဲ့မိ၏၊ ပေါ့သည် လေးသည် အဖြစ်ကို မသိသော ငါ့ကို ကဲ့ရဲ့မိ၏” – ဟု စောင်းသမားအား ပြောဆိုပြီးလျှင် ဂဠုန်မင်းသည် ကာကဝတီ မိဖုရားကြီးကို ဆောင်ယူဿ ဗာရာဏသီမင်းအား ပြန်ပေးပြီးလျှင် သွားလေ၏။
တစ်ဖန် ဗာရာဏသီပြည်သို့ မလာတော့ပြီ။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ နဋကုဝေရ စောင်းသမားသည် - ယခုအခါ ငြီးငွေ့သောရဟန်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မိန်းမမျိုးကား၊ လင်စောင်ထား၊ ဖောက်ပြား ကျင့်မိစ္ဆာ။
(၂) သမုဒ္ဒရာထဲ၊ ထားသော်လည်း၊ စောင့်စည်းမရပါ။
(၃) ဂဠုန်စီးသွား၊ စောင်းသမား၊ ညား၏မယ်ကာကာ။
ကာကဝတီဇာတ် ပြီး၏။
ကုဋိဒူသကဝဂ် -(၃၂၈) အနနုသောစိယဇာတ်။
မောင်မယ်စုံတောထွက်၍ ရသေ့ ရဟန်းပြုနေရာ ရသေ့မ လွန်သောအခါတွင် အနည်းငယ်မျှ စိုးရိမှုမရှိသော ရသေ့အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု မယားတွက်ဆွေး လွန်ငိုကြွေး နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သူကြွယ်တစ်ယောက်သည် မယားသေလွန်သဖြင့် သောက နှိပ်စက်ကာ မစားနိုင်၊ မသောက်နိုင်၊ မအိပ်နိုင်ဘဲ သုသာန်သို့သွား၍ ငိုကြွေးလျက် လှည့်လည်သတတ်။
အိုး၌ထွန်းအပ်သော ဆီမီးကဲ့သို့ ထိုသူကြွယ်၏ သန္တာန်၌ကား သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်၏ အနိဿယသည် ထွန်းပလျက်ရှိ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မိုးသောက်ထ ကာလ၌ လောကကို ကြည့်ရှုလတ်သော် သူကြွယ်ကို မြင်တော်မူ၍ ဤသူကြွယ်အား သောကကိုပယ်၍ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ကို ပေးရန် ငါမှတစ်ပါး တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူ မရှိသည်ကို သိတော်မူ၍ ထိုသူကြွယ်အား ချီးမြှောက်လိုသဖြင့် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးလျှင် နောက်ပါ ရဟန်းတစ်ပါးကို ခေါ်ကာ သူကြွယ်အိမ်သို့ကြွ၍ ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ နေတော်မူ၏။
သူကြွယ်လည်း မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက်နေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် သူကြွယ်အား “သီတင်းသည် ... သင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေသလော” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား ... မှန်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်မှာ မယားသေလွန်သဖြင့် သော နှိပ်စက်၍ နေပါ၏” ဟု လျှောက်၏။
“သီတင်းသည် ... ပျက်စီးတတ်သော သဘောမည်သည် ပျက်စီးမြဲဖြစ်၏၊ ပျက်စီးသဖြင့် စိုးရိမ်သောက ဖြစ်ခြင်းသည် မသင့်၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် မယား သေလွန်သော်လည်း စိုးရိမ်သောက မဖြစ်ကုန်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု သားအိမ်ထောင်ဘက် ရွှေရုပ်နှင့်ထွက် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အလုံးစုံသော အတတ်ပညာတို့ကို သင်ကြား၍ မိဘတို့အထံတွင် နေ၏။
ထိုသတို့သားသည် သူသယ်အဖြစ်မှစ၍ မြတ်သောအကျင့်ကိုသာ ကျင့်၏။
မိဘတို့သည် သားလုလင်အား မယားရှာပေးမည်ဟု ပြောကြားကြကုန်၏။
သတို့သားသည် “အိမ်ရာ ထောင်ခြင်းကို အကျွန်ုပ် အလိုမရှိပါ၊ မိဘတို့ သေလွန်လျှင် ရသေ့ရဟန်းပြုမည်” ဟု ပြောလေ၏။
မိဘတို့သည် အဖန်တလဲလဲ တောင်းပန်လတ်သော် ရွှေရုပ်တစ်ခုကို ထုလုပ်စေ၍ “ဤရွှေရုပ်နှင့်တူသော မိန်းမကိုရလျှင် အိမ်ရာထောင်မည်” ဟု ပြောလေ၏။
ထိုအခါ မိဘတို့သည် ရွှေရုပ်ကို ယာဉ်ပေါင်းချုပ်၌တင်၍ “ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ လှည့်လည်ကြကုန်၊ ဤရွှေရုပ်နှင့်တူသော ပုဏ္ဏေးမငယ်ကို အကယ်၍ တွေ့ပါမူ ရွှေရုပ်ကိုပေးခဲ့၍ ထိုပုဏ္ဏေးမငယ်ကို ဆောင်ယူခဲ့ကြကုန်” ဟု မှာထားကာ အခြံအရံများစွာဖြင့် လူတို့ကို စေလွှတ်ကုန်၏။
ရွှေရုပ်အလား ပေးထိမ်းမြား ထိုအခါ ကာသိတိုင်း နိဂုံးရွာဝယ် ကုဋေရှစ်ဆယ် ကြွယ်ဝသော ပုဏ္ဏား၌ သမ္မိလဟာသိနီ မည်သော မင်းသမီး ပုဏ္ဏေးမငယ်တစ်ယောက် ရှိသတတ်။
ထိုပုဏ္ဏေးမငယ်သည် အသက် တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ် ရှိသောကာလ၌ အလွန်အဆင်းလှ၏၊ ကြည်ညိုဖွယ်ရှိ၏၊ နတ်သမီးနှင့်တူ၏၊ အလုံးစုံသော လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံ၏။
ငယ်ရွယ်စဉ်မှစ၍ ကိလေသာစိတ်သည် မဖြစ်စဖူး၊ မြတ်သော အကျင့်ကိုသာ ကျင့်၍နေ၏။
ရွှေရုပ်ကို ယူဆောင်ကာ လှည့်လည်ကုန်သော သူတို့လည်း ထိုနိဂုံးရွာသို့ ရောက်ကြကုန်၏။
လူတို့သည် ရွှေရုပ်ကိုမြင်လျှင် ရွှေရုပ်မှန်းမသိကြ၍ “သမ္မိလဟာသိနီ အဘယ်ကြောင့် ဤ၌နေသနည်း” ဟု မေးကြကုန်၏။
ထိုအခါ လှည့်လည်သူတို့သည် အိမ်ကို မေးမြန်းကြကာ သွားကြ၍ မိဘတို့အား စေ့စပ်ပြောဆိုပြီးလျှင် သမ္မိလဟာသိနီကို တောင်းကြကုန်၏။
သမ္မိလဟာသိနီလည်း အကြောင်းကို ကြားလျှင် “အကျွန်ုပ် အိမ်ရာမထောင်လိုပါ၊ မိဘတို့ သေလွန်လျှင် ရသေ့ရဟန်းပြုပါမည်” ဟု မိဘတို့အားတောင်းပန်၏။
မိဘတို့သည် မနာယူကြဘဲ ရွှေရုပ်ကို သိမ်းဆည်းပြီးလျှင် သမ္မိလဟာသိနီကို များစွာသော အခြံအရံဖြင့် ပေးလိုက်ကြကုန်၏။
လှည့်လည်သူတို့လည်း သတို့သမီးကို ဆောင်ယူကာ မိမိတို့နေရာသို့ ပြန်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ မိဘတို့သည် အလိုမရှိသော သားသမီးတို့ကို ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကြကုန်၏။
စည်းစိမ်စွန့်ကာ တောထွက်ရာ ထို ဇနီးမောင်နှံ နှစ်ယောက်တို့သည် တစ်နေရာတည်း၌ အိပ်ကြသော်လည်း တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် ကိလေသာ စိတ်ဖြင့် မကြည့်ဖူးကြကုန်။
ရသေ့ရဟန်းတို့ကဲ့သို့ မြတ်သောအကျင့်ကိုသာကျင့်၍ နေကုန်၏။
သတို့သား၏ မိဘတို့ သေလွန်လတ်သော် သတို့သားသည် သမ္ဗိလဟာသိနီကို ခေါ်၍ “ရှင်မ ... သင်သည် ငါ့မိဘဥစ္စာ ကုဋေရှစ်ဆယ်နှင့် သင့်ဥစ္စာ ကုဋေရှစ်ဆယ် ဤကုဋေ တစ်ရာ့ခြောက်ဆယ်သော ဥစ္စာဖြင့် အသက်မွေးရစ်လော့၊ ငါကား ရသေ့ရဟန်း ပြုတော့မည်” ဟု ပြောဆို၏။
“အရှင့်သား ... သင် ရသေ့ရဟန်းပြုသော် အကျွန်ုပ်လည်း ရသေ့ရဟန်းပြုပါအံ့၊ အရှင့်သားကို စွန့်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ပါ” ဟု ပြန်၍ ပြောလေ၏။
ထိုအခါ ဇနီးမောင်နှံတို့သည် နှစ်ဦးသဘောတူ အလုံးစုံသော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို လှူဒါန်း စွန့်ကြဲပြီးလျှင် ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ သစ်သီးကြီးငယ်ဖြင့် မျှတကာ နေကြကုန်၏။
ရသေ့မဝေဒနာ သေလွန်ရှာ တစ်နေ့သ၌ နှစ်ယောက်သော ရသေ့တို့သည် ချဉ်ဆားမှီဝဲရန် လူတို့နေရာသို့ သွားလတ်သော် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ရောက်၍ မင်းဥယျာဉ်၌ နေကြကုန်၏။
ထိုအခါ ရသေ့မအား ဩဇာမရှိ ရောနှောသောဆွမ်းကို စားရသဖြင့် ဝမ်းသွေးသွန်သော ရောဂါသည် ဖြစ်ပေါ်လေ၏။
သင့်လေျာ်သော ဆေးဝါးကို မရသဖြင့် အလွန်အားနည်းခဲ့လေ၏။
ရသေ့သည် ဆွမ်းခံချိန်၌ ရသေ့မကို ယူဆောင်ကာ မြို့တံခါးအနီးရှိ ဇရပ်တစ်ခု အင်းပျဉ်ပေါ်တွင် အသာထား၍ ဆွမ်းခံသွားလေ၏။
ရသေ့ မပြန်လာမီကပင် ရသေ့မသည် သေလွန်လေ၏။
လူတို့သည် ရသေ့မ၏ တင့်တယ်သော အဆင်းကိုမြင်လျှင်ငိုကြွေးကြကုန်၏။
ဖြစ်ပျက်ဆင်ခြင် သင်္ခါရတင် ရသေ့သည် ဆွမ်းခံပြန်လာ၍ ရသေ့မ သေလွန်သောအဖြစ်ကိုသိလျှင် ပျက်စီးတတ်သော သဘောသည် ပျက်စီး၏၊ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့သည် အမြဲမရှိကုန်ဟု ပြောဆိုလေ၏။
လူတို့သည် “အရှင်ဘုရား ... ဤရသေ့မသည် အရှင်ဘုရားနှင့် အဘယ်သို့ တော်စပ်သနည်း” ဟု မေးကြကုန်၏။
“အချင်းတို့ ... လူဖြစ်စဉ် ငါ၏ ခြေက်ရင်းအလုပ်အကျွေး ဖြစ်သည်” ဟု ပြော၏။
“အရှင်ဘုရား ... အကျွန်ုပ်တို့ပင် သဘောအားဖြင့် မတည်တံ့နိုင်ကုန် ငိုကြွေးမြည်တမ်းကြကုန်၏၊ အရှင်ဘုရားကား အဘယ်ကြောင့် မငိုကြွေးသနည်း” ဟု မေးလျှောက်ကုန်၏။
ထိုအခါ ရသေ့သည် “အချင်းတို့ ... ဤပုဏ္ဏေးမကား ငါတို့ကိုစွန့်၍ သူသေများစွာတို့ အတွင်းမှာ ဖြစ်ရ၏၊ ထိုသေသူပုဏ္ဏေးမသည် ငါနှင့် အဘယ်သို့ တစ်စုံတစ်ရာ တော်စပ်လိမ့်မည်နည်း၊ သို့အတွက် မယားဖြစ်ဖူးသော ဤသမ္မိလဟာသိနီကို ငါ မစိုးရိမ်”။
“အချင်းတို့ ... စိုးရိမ်သူအား သေတိုင်း၊ သေတိုင်းသော သူတို့သည် မရှိ၊ ချုပ်ကျက်ကုန်ပြီ၊ သေတိုင်း၊ သေတိုင်းသောသူတို့ကို အကယ်၍ စိုးရိမ်နေပါမူ စင်စစ် သေရမည်ဖြစ်သော မိမိကိုယ်ပင် စိုးရိမ်နေရာ၏”။
“အချင်းတို့ ... အာယုသင်္ခါရမည်သည် ရပ်နေသူကို မဆိုင်းငံ့ပေ၊ လျောင်းနေသူကိုလည်း မဆိုင်းငံ့ပေ၊ မေ့လျော့နေသူကိုလည်း မဆိုင်းငံ့ပေ၊ မျက်စိကို မှိတ်ရုံ ဖွင့်ရုံ ကာလအတွင်း၌ပင် အရွယ်သည် ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီး၏”။
“သို့ဖြစ်၍ စင်စစ် မိမိကိုယ်၌ အရွယ်၏ချို့တဲ့ခြင်း ပျက်စဒီးခြင်း၌ ယုံမှားမရှိရာ၊ မသေသေးသော သူကိုသာ အနာရောဂါကင်းအောင်၊ ကြောင့်ကြကင်းအောင် မေတ္တာပြုရာ၏၊ သေလွန်ပြီးသောသူကို မစိုးရိမ်ရာ” – ဟု လူအပေါင်းအား မမြဲသော အနိစ္စ အခြင်းအရာကို ပြလျက် တရားဟောလေ၏။
လူအပေါင်းလည်း ရသေ့မ၏ အလောင်းကို သဂြိ င်္ုဟ်ကြကုန်၏။
ရသေ့လည်း ဟိမဝန္တာအရပ်သို့ ပြန်၍ အဘိညာဉ် သမာပတ်ကို ဖြစ်စေလျက် သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကို ဆောင်ပြီးလျှင် သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ မယား သေလွန်သော သူကြွယ်သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ သမ္မိလဟာသနီသည် - ယခုအခါ ရာဟုလာ မယ်တော်။
ဆောင်ပုဒ် (၁) သက်ရှိသူများ၊ သေခြင်းကား၊ မမှားမြဲသည်သာ။
(၂) သေတိုင်းသူကို၊ စိုးရိမ်ပို၊ ကိုယ်ကိုစိုးရိမ်ရာ။
(၃) မျက်စိမှိတ်ဖွင့်၊ ခါမလင့်၊ ရွယ်ရင့်ပျက်စီးရှာ။
(၄) သေသူကိုထား၊ ရှင်သူများ၊ ပွားများချစ်မေတ္တာ။
အနနုသောစိယဇာတ် ပြီး၏။
ကုဋိဒူသကဝဂ် -(၃၂၉) ကာဠဗာဟုဇာတ်။
နှစ်လိုဖွယ်ပြုသဖြင့် နန်းတော်တွင် အစဉ်နေရသော ကျေးသားညီနောင်နှင့် နှစ်လိုဖွယ် မပြုသဖြင့် မကြာမီ အနှင်ခံရသော ကာဠဗာဟု မျောက်ညိုအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဘုရားရှင်ပြစ်မှား လာဘ်ကွယ်ငြား နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် အရာမဟုတ်သည်၌ မြတ်စွာဘုရားအား ပြစ်မှားသောအပြစ်သည် ထင်ရှားလာသောအခါ ရရှိပြီးသော လာဘသက္ကာရကို တည်မြဲအောင် မတတ်နိုင်၊ လာဘသက္ကာရ ပျောက်ကွယ်လေ၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ဒေဝဒတ်၏ အကြောင်း စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရားကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သာ လာဘသက္ကာရကို ပျောက်ကွယ်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း လာဘသက္ကာရပျောက်ကွယ်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ကျေးညီနောင်များ မင်းမွေးထား လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော ဘုရားအလောင်းသည် ကျေးမျိုး၌ဖြစ်၍ ကြီးသော ပြည့်ဖြိုးသောကိုယ် ရှိ၏၊ အမည်အားဖြင့် ရာဓ မညြ်၏၊ ညီကျေးကား ပေါဋ္ဌပါဒ မည်၏။
တစ်နေ့သ၌ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် ထိုကျေးညီနောင်တို့ကို ဖမ်းယူခဲ့ပြီးလျှင် တန်ဆာဆင်ကာ ဗာရာဏသီ မင်းကြီးအား ဆက်သလေ၏။
မင်းကြီးသည် ကျေးညီနော်တို့ကို ရွှေချိုင့်၌ထားကာ ရွှေခွက်ဖြင့် ပျားရည် ပေါက်ပေါက်တို့ကို စားစေလျက် သကြားရည်ကို သောက်စေ၍ ကောင်းစွာမွေးမြူ၏။
ကျေးညီနောင်တို့အား များစွာ ပူဇော်သက္ကာရသည် ဖြစ်လေ၏။
ညီငယ်မျက်ထွက် လာဘ်အတွက် ထိုအခါ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် ကာဠဗာဟု မည်သော မျောက်ညိုကြီး တစ်ကောင်ကို ဖမ်းယူခဲ့ပြီးလျှင် မင်းကြီးအား ဆက်သပြန်၏။
ထိုမျောက်ညိုကြီးအား နောက်မှ ရောက်လာသည့်အတွက် အလွန်များပြားသော လာဘသက္ကာရသည် ဖြစ်လေ၏။
ကျေးသားတို့အား လာဘသက္ကာရသည် ဆုတ်ယုတ်လေ၏။
ရာဓကျေးသားသည် သည်းမခံနိုင်သဖြင့် တစ်စုံတစ်ခုသော စကားကို မဆိုလေ။
ပေါဋ္ဌပါဒ ကျေးသားကား မျောက်ညိုကြီးအား ဖြစ်သော လာဘသက္ကာရကို သည်းမခံနိုင်သဖြင့် - “အစ်ကိုကြီး ... ရှေးအခါ အကျွန်ုပ်တို့သည် ဓနဉ္စယမင်း၏အထံမှ ကောင်းသော ထမင်းအဖျော်တို့ကို ရကုန်၏၊ ယခုအခါ မျောက်ညိုကြီးသာ ရကုန်၏၊ အစ်ကိုကြီး ... ဓနဉ္စယမင်းထံမှ ပူဇော်သက္ကာရကို မရကုန်သောကြောင့် ယခုအခါ တောသို့ သွားကြကုန်အံ့” ဟု အစက်ိုကြီးအား ပြောကြားလေ၏။
ရာဓကျေးသားသည် ပေါဋ္ဌပါဒ ကျေးသား၏ စကားကိုကြားလျှင် - လောကဓံပြ ဆိုဆုံးမ “ညီထွေး ... လူတို့၌ လာဘ်ရခြင်း၊ မရခြင်း၊ စည်းစိမ်အခြံအရံရှိခြင်း၊ မရှိခြင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း ဤလောကဓံတရား ရှစ်ပါးတို့သည် မမြဲကုန်၊ မစိုးရိမ်လင့်၊ အဘယ်ကြောင့် စိုးရိမ်အံ့နည်း” – ဟု ပေါဋ္ဌပါဒအား လောကဓံတရား ရှစ်ပါးကို ပြကာ တရားဟောလေ၏။
ပေါဋ္ဌပါဒလည်း အစ်ကိုကြီး တရားဟောသော်လည်း မျောက်ညိုကြီး၌ ငြူစူခြင်းကို မပယ်ဖျောက်နိုင်သည်ဖြစ်၍ - “အစ်ကိုကြီး ... သင်ကား စင်စစ် ပညာရှိပေ၏၊ မိမိ၌ မရောက်လာကုန်သေးသော အကျိုးတို့ကို သိနိုင်၏၊ အဘယ်အကြောင်းဖြင့် ယုတ်မာသော မျောက်ညိုကြီးကို မင်းအိမ်မှ နှင်ထုတ်အပ်သည်ကို မြင်ရကုန်အံ့နည်း” – ဟု ရာဓအား မေးမြန်းပြန်၏။
ထိုအခါ ရာဓကျေးသားသည် - လာဘ်ဆုတ်ယုတ်မှု မိမိပြု “ညီထွေး ... ဤမျောက်ညိုကြီးကား နားလှုပ်ခြင်း၊ မျက်မှောင်ကြုတ်ခြင်းကို ပြုတတ်၏၊ ခဏ ခဏ မင်းသားငယ်တို့ကို လန့်စေ၏၊ ထိုအကြောင်းဖြင့် လာဘသက္ကာရမှ ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ပြုလုပ်လိ်မ့်မည်” – ဟု ပေါဋ္ဌပါဒအား ပြောကြားလေ၏။
မျောက်ညိုကြီးသည် နှစ်ရက်၊ သုံးရက် လွန်လျှင် မင်းသားငယ်တို့၏ရှေ့မှ နားလှုပ်ခြင်း၊ နှာခေါင်းလှုပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်လျက် မင်းသားငယ်တို့ကို ခြောက်လေ၏။
မင်းသားငယ်တို့သည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ကြလျက်ဟစ်အော် ငိုကြွေးကြကုန်၏။
မင်းကြီးသည် မင်းသားငယ်တို့အသံကိုကြား၍ မေးမြန်းရာ ထိုအကြောင်းကိုသိလျှင် ကာဠဗာဟု မျောက်ညိုကြိးကို မင်းအိမ်မှ နှင်ထုတ်စေကုန်၏။
ထိုအခါမှစ၍ ကျေးညီနောင်တို့အား ပကတိအတိုင်း လာဘသက္ကာရသသည် ပေါများ၍ လာပြန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ကာဠဗာဟု မျောက်သည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ပေါဋ္ဌပါဒ ကျေးသားသည် - အာနန္ဒာ။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ဖြစ်ပြီးလာဘ်မှာ၊ သူယုတ်မာ၊ မြဲရာမပြုနိုင်။
(၂) ကာဠဗာဟု၊ လာဘ်ပျက်မှု၊ ပြု၏သူ့ကိုယ်တိုင်။
ကာဠဗာဟုဇာတ် ပြီး၏။
ကောကိလဝဂ် -(၃၃၁) ကောလိလဇာတ်။
အချိန်အခါမရောက်မီ အသံပြုမိသဖြင့် ကျီးသိုက်မှ ကျီးမ၏ ထိုးဆွနှင်ထုတ်ခြင်းခံရသော ဥဩငှက်ကို သာဓကပြု၍ စကားများသော မင်းကို ဆုံးမသော အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ကျိုးကြောင်းနှိုင်းယှဉ် အပြောဆင်ခြင် နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောကာလိကကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
[ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုသည် ဆိုခဲ့ပြီးသော တက္ကာရိယဇာတ်နှင့် တူ၏။
] အတိတ်ဝတ္ထု ကျီးသိုက်တွင်းမှ ဥဩငယ်ချ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် မင်းကြီးအား ဆုံးမတတ်သော ပညာရှိအမတ် ဖြစ်လေ၏။
မင်းကြီးသည် စကားများ၏။
ပညာရှိအမတ်သည် ထိုင်မင်းကြီး စကားများသောအဖြစ်ကို တားမြစ်ရန် တစ်ခုသော ဥပမာကိုရှာ၍ နေ၏။
ထိုအခါ တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် ဥယျာဉ်တော်သို့ သွား၍ မင်္ဂလာကျောက်ဖျာ၌နေ၏။
ကျောက်ဖျာထက်ရှိ သရက်ပင်လည်း ရှိ၏။
ထိုသရက်ပင်တွင် ကျီးသိုင်တစ်ခု၌ ဥဩမသည် မိမိဥကိုထား၍ သွားလေ၏။
ကျီးမသည် ဥဩဥကို မိမိဥမှတ်၍ စောင့်ရှောက်၏။
ကျီးမသည် င့ါသား ဟူသောအမှတ်ဖြင့် အစာကိုချီကာ ဥဩငယ်ကို မွေးမြူလေ၏။
ဥဩငယ်သည် အခါမဟုတ် အမွေးအတောင် မစုံမီကပင် ဥဩသံကို မြည်၏။
ထိုအခါ ကျီးမသည် ဤငှက်ငယ်ကား ယခုအခါကပင် အခြားငှက်သံကို မြည်ဘိ၏၊ ကြီးသောအခါ အသို့ ပြုလတ္တံ့နည်းဟု နှုတ်သီးဖြင့်ထိုးသတ်ကာ အသိုက်မှ ချလေ၏။
ဥဩငှက်ငယ်သည် မင်းကြီး၏ ခြေက်ရင်း၌ ကျလေ၏။
ဥပမာပြ လျှောက်ထားရ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ပညာရှိအမတ်ကို “ပညာရှိ ...ဤဥဩငယ် ကျလာခြင်းကား အကြောင်း အသို့ရှိသနည်း” ဟု မေး၏။
ပညာရှိအမတ်သည် ငါကား မင်းကြီး စကားများသည်ကို တားမြစ်မည်ဟု ဥပမာတစ်ခိုကိုရှာနေရာ ယခုရခဲ့ပြီဟု ကြံစည်ကာ “အရှင်မင်းကြီး ... အလွန် နှုတ်ကြမ်း၍ အခါမဟုတ်သည်၌ စကားများသောသူတို့သည် ဤဥဩငှက်ငယ်ကဲ့သို့ ဆင်းရဲရမြဲ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤဥဩငယ်ကား ဥဩမ၏သား ဖြစ်သည်၊ အခါမဟုတ် အမွေးအတောင် မစုံမီက ဥဩသံကို မြည်မိသောကြောင့် ကျီးမသည် ဤငှက်ငယ်ကား ငါ့သားမဟုတ်ဟုသိ၍ နှုတ်သီးဖြင့် ထိုးသတ်သကာ အသိုက်မှ ချဘိ၏၊ လူဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်စေ အခါမဟုတ်သည်၌ စကားများသောသူတို့သည် ဤသို့သော ဆင်းရဲကို ရကုန်၏”ဟု လျှောက်ထားပြီးလျှင် - “အရှင်မင်းကြီး ... အခါမဟုတ် အမွေးအတောင်မစုံမီ မြည်မိသော ဥဩငှက်ငယ်သည် သေရသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ အခါကာလသို့ မရောက်မီ အပိုင်းအခြားကိုလွန်၍ စကားပြောဆိုမိသောသူသည် စင်စစ် သေရ၏” “အရှင်မင်းကြီး ... မကောင်းသဖြင့် ဆိုအပ်သော စကားသည် ခဏချင်းသတ်သကဲ့သို့၊ ကောင်းစွာ သွေးထားအပ်သော ဓားသည် မသတ်ပေ၊ မကောင်းသဖြင့် ဆိုအပ်သော စကားသည် ခဏချင်း သတ်သကဲ့သို့၊ လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်သည် မသတ်ပေ၊ ထိုကြောင့် ပညာရှိသည် အခါကာလ ဟုတ်သည်၌ လည်းကောင်း၊ မဟုတ်သည်၌ လည်းကောင်း စကားကို စောင့်ရှောက်ရာ၏၊ စင်စစ်သဖြင့် မိမိနှင့် သဘောတူသူထံ၌လည်း အပိုင်းအခြားကို လွန်၍ မပြောဆိုရာ” – “ဂဠုန်မင်းသည် နဂါးကို ဖမ်းယူသကဲ့သို့၊ ဉာဏ်ပညာ ရှေ့သွားရှိသော ပညာရှိကား လျောက်ပတ်သောအခါ နှိုင်းယှဉ်အပ်သော စကားကို ဆိုရာ၏၊ ပညာရှိကား ရန်သူ အလုံးစုံကို ဖမ်းယူနိုင်၏” – ဟု မင်းကြီးအား တရားဟောလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ပညာရှိအမတ်၏ တရားစကားကို ကြားရလျှင် ထိုအခါမှစ၍ လျှောက်ပတ်သောအခါ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားကိုသာ ပြောဆိုလေ၏။
ပညာရှိအမတ်အားလည်း ကြည်ညိုသဖြင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာများစွာကို ပေးလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ဥဩငှက်သည် - ယခုအခါ ကောကာလိက။
ပညာရှိအမတ်သည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) နှိုင်းယှဉ်, ပိုင်းခြား၊ ချိန်ရောက်ငြား၊ စကားကောင်းစွာဆို။
(၂) စကားဖြင့်သာ၊ ပညဝါ၊ လိုရာပြီးသကို။
(၃) စကားဖြင့်သာ၊ ယူယုတ်မာ၊ လျှင်စွာပျက်သကို။
ကောလိကဇာတ် ပြီး၏။
ကောကိလဝဂ် -(၃၃၂) ရထလဋ္ဌိဇာတ်။
ပုရောဟိတ်သည် လှည်းသမားကို နှင်တံဖြင့် ရိုက်နှက်ရာ ရထားဦးကို ခတ်မိပြီးမှ မိမိ နဖူးကို ပြန်လည် ခတ်မိပါလျက် မင်းထံ လှည်းသမားအား တရားစွဲဆိုရာ မဆင်မခြင် တစ်ဖက်သက် အပြစ်ဒဏ်ပေးသော မင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ပုရောဟိတ်မာန်သုံး တရားရှုံး နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောသလမင်းကြီး၏ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် မိမိစားသော ရွာသို့ ရထားဖြင့် သွားသည်ရှိသော် ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းခရီးဝယ် လှည်းတ်စစီးနှင့် ရင်ဆိုင်ဆုံမိလေ၏။
ထိုအခါ ပုရောဟိတ်သည် လှည်းကို အဖယ်ခိုင်းရာ ရုတ်တရက် မဖယ်နိုင်သဖြင့် အမျက်ထွက်၍ နှင့်တံခြင်း ရိုက်ရာ ရှေ့ဆုံးလှည်းဝယ် လှည်းမောင်းသမား မျက်စိကို ရိုက်မိပြီးလျှင် ရထားဦးကိုလည်း ရိုက်မိပြန်ကာ တစ်ဖန် ပုရောဟိတ်၏ နဖူးကို ရိုက်မိပြန်၏။
ထိုအခါ ပုရောဟိတ်နဖူး၌ ဖူးရောင်၍ ထလေ၏။
ပုရာဟိတ်သည် ပြန်၍ မိမိကို လှည်းသမား ရိုက်နျက်ကြောင်း မင်းကြီးအး လျှောက်ထားလေ၏။
မင်းကြီးသည် လှည်းသမားကို ခေါ်၍ စစ်မေးလတ်သော် လှည်းသမား၌ အပြစ်မရှိ၊ ပုရောဟိတ်၌သာ အပြစ်ရှိလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ပုရောဟိတ်နှင့် လှည်းသမား တရားဖြစ်ကြရာ ပုရောဟိတ် ရှုံးကြောင်း စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဤပုရောဟိတ်သည် ယခုအခါ၌သာ ဤသို့သောအမှုကို ပြုသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ပြုဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ပုဏ္ဏားလှည့်စား ဆုံးဖြတ်မှား လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဥသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ တရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ပုရောဟိတ်သည် မိမိ စားရသော ရွာသို့ ရထားဖြင့်သွားသည်ရှိသော် ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းခရီးဝယ် လှည်းနှင့်ရင်ဆိုင်မိရာ အဖယ်ခိုင်း၍ မရသဖြင့် အမျက်ထွက်၍ နှင်တံဖြင့်ရိုက်ရာ လှည်းသမား၏ မျက်စိနှင့် ရထားဦးကို ရိုက်မိပြီးမှ နဖူးကို ရိုက်မိပြန်ကာ ဖူးဖူးရောင်၍ ထလေ၏။
ပုရောဟိတ်သည် ပြန်လာ၍ မင်းကြီးအား ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထား၏။
မင်းကြီးသည် ကိုယ်တိုင် တရားဆုံးဖြတ်သော နေရာ၌နေ၍ လှည်းသမားကို ခေါ်စေပြီးလျှင် အမှုကို မစစ်ဆေး မစုံစမ်းဘဲ သင်သည် ပုရောဟိတ်နဖူးကို ရိုက်သဖြင့် ဖူးဖူးရောင်စေသည် ဆို၍ လှည်းသမား၏ ပစ္စည်းဥစ္စာ အလုံးစုံကို သိမ်းယူစေဟု တစ်ဖက်သတ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ၏။
ပညာရှိလျှောက်မှ တရားမှန်ကျ ထိုအခါ တရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်သည် မင်းကြီး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြားလျှင် တရားနည်းလမ်း မကျသည်ကို သိ၍ - “မြတ်သောမင်းကြီး ... လောက၌ အချို့သူတို့သည် စင်စစ် မိမိတို့ကိုယ်ကိ မိမိတို့ပင် ရိုက်နှက်၍ သူတစ်ပါးရိုက်နှက်သည်ဟု ပြောဆိုတတ်ပါ၏၊ မိမိက အောင်နိုင်ပါလျက် သူတစ်ပါး အောင်နိုင်သည်ဟု ပြောဆိုတတ်ပါ၏၊ စင်စစ် တရားလို ပြောဆိုသောစကားကို မယုံကြည်ထိုက်ပါ။
ထိုကြောင့် ပညာရှိတို့ သဘောမှာ တရားခံ ပြောဆိုသော စကားကိုလည်း နားထောင်ရာ၏၊ တရားလို တရားခံ နှစ်ဦးတို့ စကားကို နားထောင်ပြီး၍ တရားနည်းလမ်း ကျနအောင် ဆုံးဖြတ်ရာ၏” – “မြတ်သောမင်းကြီး ... ကာမစည်းစိမ် ခံစားသူသည် ပျင်းရိလျှင် မကောင်း၊ ရသေ့ရဟန်းသည် ဣန္ဒြေကို မစောင့်ရှောက်လျှင် မကောင်း၊ မင်းသည် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ဘဲပြုလျှင် မကောင်း၊ ပညာရှိသည် အမျက်ထွက်လျှင် မကောင်း” – “မြတ်သောမင်းကြီး .... မင်းမည်သည် စူးစမ်းဆင်ခြင်၍ ပြုရာ၏၊ မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ဘဲ မပြုရာ၊ စူးစမ်း ဆင်ခြင်၍ ပြုသော မင်းအား စည်းစိမ် အခြံအရံ အကျော်အစောသည် တိုးပွား၏” – ဟု မင်းကြီးအား အကျိုးအကြောင်းပြကာ တရားဟောလေ၏။
မင်းကြိးလည်း တရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်စကားကို ကြားလျှင် တရားလို တရားခံ နှစ်ဦးလုံးတို့၏ အဖြစ်အပျက် မေးမြန်စိစစ်ကာ တရားနည်းလမ်း ကျနစွာ ဆုံးဖြတ်လတ်သော် ပုရောဟိတ်အားသာလျှင် အပြစ်ရ၍ ရှုံးလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် - ယခုအခါလည်း ပုဏ္ဏား။
ဆောင်ပုဒ် (၁) တရားဘက်များ၊ ဆိုစကား၊ မှတ်သားနာယူရာ။
(၂) ဆင်ခြင်စူးစမ်း၊ တရားလမ်း၊ ဖြောင့်တန်းဆုံးဖြတ်ပါ။
(၃) စည်းစိမ်ခံစား၊ လူတို့ကား၊ ပျင်းငြားမကောင်းပါ။
(၄) ရဟန်းဖြစ်လည်း၊ မစောင့်စည်း၊ ချည်းနှီးမကောင်းပါ။
(၅) မင်းမြတ်ဘုရင်၊ မဆင်ခြင်၊ ပြုလျှင်မကောင်းပါ။
(၆) ပညာရှိလျက်၊ အမျက်ထွက်၊ သက်သက်မကောင်းပါ။
ရထလဋ္ဌိဇာတ် ပြီး၏။
ကောကိလဝဂ် -(၃၃၃) ပက္ကဂေါဓဇာတ်။
တောတွင်း မုဆိုးထံမှ ရအပ်သော ဖွတ်ကင်ကို မင်းသမီး ရေခပ်ယူခိက် အမြီးသာချန်၍ ဖွတ်ကင်အားလုံး စားပြီး “ဖွတ်တွင်းထဲ ဝင်သွား၍ဆွဲရာ အမြီးသာ ရလိုက်သည်” ဟု ပြောသော မင်းသားအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု မယားလှည့်စား ဖွတ်ကင်စား နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကြွေးမြီတောင်း၍ ပြန်လာကြသော သူကြွယ်လင်မယားတို့အား ခရီးလမ်းအကြား၌ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် လင်မယား နှစ်ယောက်လုံး စားကြကုန်ဟု မှာထားကာ ဖွတ်ကင်တစ်ခုကို ပေးလေ၏။
ထိုအခါ သူကြွယ်သည် မယားကို ရေယူခိုင်း၍ ဖွတ်ကင်တစ်ခုလုံး ကုန်အောင် စားပြီးလျှင် မယား လာသောအခါ “ရှင်မ ... ဖွင်ကင် ပြေးလေပြီ” ဟု ပြောလေ၏။
မယားလည်း “အရှင် ... ဖွင်ကင် ပြေးသည်ကို အဘယ်သို့ တတ်နိုင်မည်နည်း” ဟု ပြောလေ၏။
ထိုလင်မယားနှစ်ယောက်တို့သည် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်သို့ ဝင်၍ ရေသောက်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “သီတင်းသည်မ ... ဤသီတင်းသည် ယောကျ်ားသည် သင့်အစီးအပွားကို လိုလားပါ၏လော၊ သင့်အား ချစ်ပါ၏လော” ဟု မေးတော်မူ၏။
“အရှင်ဘုရား ... အကျွန်ုပ်သည် ဤသီတင်းသည်ယောကျ်ားအား ချစ်ပါ၏၊ ဤသီတင်းသည် ယောကျ်ားကား အကျွန်ုပ် အစီးအပွားကို မလိုလားပါ၊ အကျွန်ုပ်အား မချစ်ပါ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
“သီတင်းသည်မ ... သင် လျှောက်ဆိုတိုင်း မှန်၏၊ မစိုးရိမ်လင့် ဤလိုပြုငြားသော်လည်း သင်၏ကျေးဇူးကို အောက်မေ့သောအခါ သင့်အား အလုံးစုံသော စည်းစိမ်ကို ပေးဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု တောမှပြန်လာ ဖွတ်ကင်ပါ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်းကြီး၏ ပညာရှိအမတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် သားတော် အိမ်ရှေ့မင်းကို ပြစ်မှားလိမ့်မည်ဟု ယုံမှားသံသယရှိသဖြင့် ငါသေလွန်မှ လာ၍ မင်းပြုရမည်ဟု တိုင်းပြည်မှနှင်ထုတ်ရာ မင်းသားသည် မိမိမယားကိုခေါ်ယူ၍ တောသို့သွား၍ နေရလေ၏။
မင်းကြီး သေလွန်သောအခါ မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့သည် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လာကြရာ ခရီးလမ်းအကြား၌ မုဆိုးသည် ခရီးပန်းလာသော မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့ကို မြင်လျှင် နှစ်ယောက်လုံး စားကြကုန်ဟု မှာထားကာ ဖွတ်ကင် တစ်ခုကို ပေးလေ၏။
မင်းသမီးသည် နွယ်ကြိုးဖြင့် ချည်၍ ဖွတ်ကင်ကို ဆောင်ယူခဲ့၏။
ထိုမင်းသား၊ မင်းသမီးတို့သည် ရေကန်တစ်ခုကိုမြင်လျှင် ခရီးလမ်းမှဖဲကာ ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်ရင်းနား၌ နားကြကုန်၏။
မင်းသားသည် “ရှင်မ ... သွားချေ ပဒုမ္မာကြာရွက်ဖျင့် ရေကို ယူခဲ့လော့၊ ဖွတ်သားကို စားကြကုန်အံ့” ဟု စေခိုင်း၏။
မင်းသမီးသည် ဖွတ်ကင်ကို ညောင်းကိုင်းတွင်ဆွဲကာ ရေယူသွားလေ၏။
ဖွတ်ကင်စားကာ မိန်းမညာ မင်းသားသည် မင်းသမီး သွားနေခိုက် ဖွတ်ကင် တစ်ခုလုံး စား၍ အမြီးဖျားကိုကိုင်ကာ မျက်နှာလွှဲ၍နေ၏။
မင်းသမီး ရေယူ၍လာလတ်သော် မင်းသားသည် “ရှင်မ ... ဖွတ်ကင်သည် ညောက်ခက်မှ ဆင်းကာ တောင်ပို့သို့ ဝင်သွား၏။
ငါ အပြေးလိုက်၍ဆွဲရာ အမြီးဖျားပြတ်၍ ကျန်ရစ်သည်” ဟု အမြီးဖျားကိုပြကာ ပြောလေ၏။
မင်းသမီးလည်း ဖွတ်ကင် ပြေး၍ တောင်ပို့တွင်း ဝင်သွားသည်ကို အဘယ်သို့ တတ်နိုင်မည်နည်း၊ ရှိပါစေတော့ဟု ပြန်၍ ပြေကာ လာ သွားကြစို့ဟု နှစ်ယောက်လုံး ရေသောက်ပြီး သွားကြလျှင် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ရောက်ကြကုန်၏။
မိဖုရားတိုင်ပင် အမတ်လျှောက်တင် အမတ်ကြီးူတို့သည် မင်းသားကို မင်းမြှောက်ကြကုန်၏။
မင်းသားသည် မင်းအဖြစ်ကို ရပြီးသော် မင်းသမီးကို မြတ်နိုးတနာပြုခြင်း မရှိ။
ပညာရှိအမတ်သည် ထိုအကြောင်းကို သိလျှင် မိဖုရားကြီးအား ကျေးဇူးများသဖြင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပေးစလိုခြင်း၊ မြတ်နိုးတနာ ပြုစေလိုခြင်း ရှိသည်ဖြစ်၍ မိဖုရားကြီးနှင့်တကွ မင်းကြီးထံ၌ ဆုံမိကြသောအခါ - “အရှင်မင်းကြီး ... အကျွန်ုပ်တို့သည် အရှင်မိဖုရားကြီးတို့ထံမှ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရဖူးပါကုန်၊ အကျွန်ုပ်တို့ကို မကြည့်ရှုကုန်ပြီလော” ဟု လျှောက်၏။
“ဖခင် ... အကျွန်ုပ်သည်ပင် မင်းကြီးထံမှ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရပါ၊ ဖခင်အား အဘယ်မှာ ပေးနိုင်ပါမည်နည်း၊ ဤမင်းကြီးသကား ယခုအခါ အကျွန်ုပ်အား အဘယ်ကို ပေးမည်နည်း၊ တောမှ နှစ်ယောက်အတူလာစဉ် ဖွတ်ကင်တစ်ခုရရာ အကျွန်ုပ် ရေခပ်သွားခိုက် ဖွတ်ကင်တစ်ခုလုံးစားပြီး ပြန်လာသောအခါ အမြီးဖျားကိုသာ ပြသည်” ဟု ပြော၏။
“မိဖုရားကြီး ...ဤလို မပြေပါလင့်၊ မင်းကြီးသည် ဤလိုပြောမည် မဟုတ်ပါ” ဟု လျှောက်ပြန်၏။
“ဖခင် ... ထိုစဉ်အခါက ဖြစ်သော အမှုမှာ ဖခင်တို့အား မထင်ရှားပါ၊ အကျွန်ုပ်နှင့် မင်းကြီးအားသာ ထင်ရှားပါ၏” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် - “အို - တိုင်းသူပြည်သားတို့ အကြီးအမြတ် ဖြစ်သော အရှင်မင်းကြီး ... သန်လျက်ကိုလွယ်ကာ ချပ်တန်တဆာကိုဖွဲ့၍ သစ်ခွံအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ရသော အသင်မင်းကြီးလည်း ခရီးလမ်းအကြား၌ အကျွန်ုပ်အား မပေး၊ ညောင်ဗုဒ္ဓဟေခက်မှ ဆင်းကာ ဖွတ်ကင်ပြေးသည်ဟု ပြောဆိုဘိ၏၊ ဤအဖြစ်ကို သင်မင်းကြီး သိပါ၏” -ဟု မင်းကြီး ပြုသောအပြစ်ကို ပရိသတ်အလယ်၌ ထင်စွာပြု၍ ပြောဆိုလေသော် ပညာရှိအမတ်သည် မိဖုရားကြီးအား “အရှင်မိဖုရားကြီး ... မင်းကြီးသည် မချစ်သောကာလမှစ၍ နှစ်ယောက်လုံး မချမ်းသာခြင်းကိုပြုကာ အဘယ်ကြောင့် နေဘိသနည်း” ဟု လျှောက်ထားပြီးလျှင် - “အရှင်မိဖုရားကြီး ... မိမိသို့ ကိုင်းညွတ်သူအား ကိုင်းညွတ်ရမည်၊ မိမိသို့ ဆည်းကပ်သူအား ဆည်းကပ်ရမည်၊ မိမိ အမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်သူ၏ အမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ရမည်၊ မိမိအကျိုးစီးပွားကို အလိုရှိသူ၏ အကျိုးစီးပွားကို အလိုရှိရမည်၊ မိမိသို့ မဆည်းကပ်သူသို့ မဆည်းကပ်ရ၊ မိမိကို ပယ်စွန့်သူကို ပယ်စွန့်ရမည်၊ ချစ်ခြင်းကို မပြုရ၊ တပ်စွန်းခြင်းကင်းသော စိတ်ဖြင့် မဆည်းကပ်ရာ၊ ငှက်သည် အသီးကုန်သော သစ်ပင်ကိုသိ၍ အခြား သစ်ပင်ကို ကြည့်ရှုရမည်၊ စင်စစ် လူတို့နေရာကား ကျယ်ဝန်းလှ၏” –ဟု မိဖုရားကြီးအား အကျိုးအကြောင်းပြကာ လျှောက်ထားလေ၏။
ကျေးဇူးဂုဏ်ရပ် စည်းစိမ်အပ် မင်းကြီးသည် ပညာရှိအမတ် ပြောတိုင်း၊ ပြောတိုင်း မိဖုရားကြီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အောက်မေ့၍ “ရှင်မ ... ဤမျှလောက် ကာလပတ်လုံး သင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ငါ မအောက်မေ့မိ၊ ယခုအခါ ပညာရှိအမတ်၏ စကားဖြင့် အောက်မေ့မိပါပြီ၊ ငါ၏ အပြစ်ကို သည်းခံပါ၊ အလုံးစုံသော မင်းအဖြစ်ကို သင်မိဖုရားအား ငါ ပေးပါ၏” ဟု ဆို၍ - “အို - မိဖုရားကြီး ... ကျေးဇူးသိသည်၏ အဖြစ်ကို ကြည့်ရှုတတ်သော မင်းဖြစ်သော ငါသည် သင် မိဖုရားကြီးအား အစွမ်းသတ္တိအလျောက် ပြုစုပါမည်၊ သင်အလိုရှိလျှင် စည်းစိမ်အားလုံးကို ငါပေးပါ၏၊ သင့်အား အစိုးရခြင်း အလုံးစုံကိုလည်း ငါပေးပါ၏” –ဟု ပြောဆို တောင်းပန်ကာ မိဖုရားကြီးအား စည်းစိမ်အလုံးစုံကို ပေးလေ၏။