kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုကဲ့သို့ ကျပ်၊ ပဲ၊ ပိုင် မှ ကျပ်၊ မူး၊ ပြား သို့ပြောင်းသော ပုံသေအပြောင်း လင်္ကာကလေးများကို စာရင်းတွက်သူက ကောင်းစွာ ကျက်မှတ် ထား၍ ကျင်လည်စွာအသုံးပြုနိုင်မှ ပေသီးခုံကို သုံးရကျိုးနပ် သည်။
သို့သော် စက်ကိရိယာဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဂဏန်းတွက် စက်မျိုးကို ခရစ် ၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗလဲပါစကယ်ဆိုသူ ပြင်သစ်လူမျိုးတစ်ဦးက တီထွင်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စီ၊ အိပ်၊ တောမတ်နှင့် ချားဗက်ဗစ်ဆိုသူတို့က ထိုဂဏန်းတွက်စက် ကို ပြုပြင်ပြီးလျှင် တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပြန်သည်။
ဂဏန်းတွက် စက်ကို ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာ အတွက်အချက်များ၌ အကျိုးရှိ၍ တွင်ကျယ်အောင် အသုံးချနိုင်စေရန် ပြုပြင်ပေးခဲ့ သူမှာကား အမေရိကန်လူမျိုး ဝီလျံ ဆီးဝပ်ဗာရိုဆိုသူဖြစ်သည်။
ယခုအခါ အသုံးပြုလျက်ရှိကြသော ဂဏန်းတွက်စက်များသည် ဗာရို၏မူကို အခြေတည်၍ လုပ်ကိုင်ထားသော စက်များ ဖြစ် သည်။
ဂဏန်းသင်္ချာတွင် အမြှောက်နှင့်အစားမှာ ထပ်ကာ ထပ်ကာ ပေါင်းခြင်း၊ နုတ်ခြင်းများပင်ဖြစ်ရာ ဂဏန်းတွက်စက်ကိုလည်း အပေါင်းအနုတ်သဘောကို အခြေခံလျက် စီမံထားသည်ဖြစ်၍ မော်တော်ကားများ၌ပါလာသော စပီဒိုမီတာခေါ် အမြန်တိုင်း ကိရိယာနှင့် တစ်သဘောတည်းဖြစ်သည်။
စပီဒိုမီတာတွင် ချပ်ပြားဝိုင်းကလေးများကို စီစဉ်ထားရာ ချပ်ပြားဝိုင်း များ၏ အနားစွန်း၌ ဝ မှ ၉ အထိ ဂဏန်းများကို အစဉ်အလိုက် ရေး မှတ်ထားသည်။
မော်တော်ကားသည် ခရီးတစ်မိုင်ရောက်တိုင်း စပီဒိုမီတာပေါ်တွင် ခုဂဏန်းနေရာ၌ ဂဏန်းသစ်တစ်ခုလည်၍ ပေါ်လာသည်။
ယင်းကဲ့သို့ ခုဂဏန်းနေရာ၌ ဂဏန်းဆယ်လုံး သည် တစ်လုံးပြီး တစ်လုံးလည်၍ ပေါ်လာပြီးသောအခါ ဆယ် ဂဏန်းနေရာ၌ ဂဏန်းသစ်တစ်ခုလည်း ပေါ်လာသည်။
ဤ နည်းဖြင့် စပီဒိုမီတာသည် မော်တော်ကား သွားခဲ့သောခရီးကို မိုင်ပေါင်း ရာထောင်သောင်းအထိ မှတ်သားဖော်ပြသည်။
ဂဏန်းတွက်စက်များ၏သဘောမှာလည်း ဤအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုစက်ကြီးမျိုး၌ တစ်ကြိမ်လျှင် ခုကိန်း တစ်ခုတည်းကိုသာမဟုတ်ဘဲ ဆယ်ကိန်း၊ရာကိန်း၊ ထောင် ကိန်းများကိုပါ တစ်ပါတည်း ပေါင်းနိုင်နုတ်နိုင်အောင် ရှုပ် ထွေးလှသော ဘီးအစီအစဉ်နှင့်မောင်းအစီအစဉ်များဖြင့် တပ် ဆင်ပြုလုပ်ထားလေသည်။
အချို့ဂဏန်းတွက်စက်မျိုးတွင် ချပ်ပြားဝိုင်းများကို သုံးကြ၍ အချို့တွင် ဒလိမ့်တုံးများကိုသုံးကြသော်လည်း မူရင်းသဘောမှာကား အတူတူဖြစ်သည်။
လက်နှိပ်စက်ဖြင့် စာမူတစ်ခုကို ကူးရိုက်ဘိသကဲ့သို့ ဆိုင်ရာဂဏန်းများကို လက်ဖြင့် မှန်ကန်စွာရိုက်နှိပ်သွား၍ မောင်းကိုနှိပ်လိုက်လျှင် အလိုရှိသောအဖြေသည်စာရွက်ပေါ်၌ ရိုက်နှိပ်ပြီးသား ထွက်လာသည်။
ယခုခေတ်လျှပ်စစ်ဓာတ်သုံး ဂဏန်းတွက် စက်များသည် စာရင်းကိုင်ပညာဆိုင်ရာ အချက်မျိုးများကို တွက်ပေးနိုင်သည်။
ပုံသေတွက်ကိန်းတစ်ခုကို ဂဏန်းတန် ဖိုးအမျိုးမျိုးနှင့်ရေလဲဖြင့်သုံး၍ တွက်ပေးနိုင်သောဂဏန်း တွက်စက်များကိုလည်း တီထွင်ကြပြီး ဖြစ်သည်။
ဆလိုက်ရူးခေါ် သင်္ချာလျှောတံသည်လည်း ဂဏန်းတွက်စက် တစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။
ထိုကိရိယာတွင် စကေး အမှတ်အသားများပါရှိသော မျဉ်းတံနှစ်ချောင်းပါ၍ တစ်ချောင်း က အခြားတစ်ချောင်း နှင့်ဘေးချင်းကပ်လျက် ရွေ့ရှား နေနိုင်သည်။
စကေးအမှတ်အသားများမှာ ၁၊ ၂၊ ၃ တို့ကဲ့သို့ ရိုးရိုးစဉ်တိုက်ကိန်းများနှင့် အချိုးကျကျ ပြုလုပ်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ယင်းတို့၏လောဂရစ်သမ်များနှင့် အချိုးကျကျ ပြုလုပ်ထားသဖြင့် ဆလိုက်ရူးဖြင့် အမြှောက်အစားများကို လွယ်ကူစွာတွက်ပေးနိုင်သည်။
ယခုခေတ် ဆလိုက်ရူး များပေါ်၌ နှစ်ထပ်ကိန်း၊ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများနှင့် တြီဂိုနိုမေတြီ အချိုးများကိုပါ အသင့်ဖတ်ယူရရှိနိုင်အောင် ပြည့်စုံစွာ စီမံထားရာ ဂဏန်း တွက်ချက်မှု၌ များစွာအရာရောက်လှပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ရုံးသုံးပစ္စည်း။
အဓိကဆောင်းပါး : တီထွင်ခြင်း တီထွင်မှု(Inventions)ဗဟုသုတများ ကင်မရာ တီထွင်သူ ....ဝီလျံတောလ်ဘော့စ် ၊ လူးဝစ်စ် ဒက်ဂူရီ။
လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ်။
ခုနှစ်............၁၈၃၅ ၊ ၁၈၃၉။
ရည်ရွယ်ချက်.....အမြဲစွဲထင်မယ့် ပုံရိပ်များဖန်တီးရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ယနေ့ခေတ် ကင်မရာများ။
ကာတွန်း ထင်ရှားသော ကာတွန်းပညာရှင်များ ....ဟော့ဂ်သ်၊ ဂိုရာ၊ ဒေါင်မီယာ၊ ရိုလဲန်ဆင်၊ ဒစ်စနေ။
ခုနှစ်............၁၉၀၀-ခုနှစ် အစောပိုင်း။
ရည်ရွယ်ချက်.....ဖျော်ဖြေရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ကာတွန်းရုပ်ရှင်။
ကော်ဖီ တီထွင်သူ ....အဆီးနီးယား နိုင်ငံသားများ။
လူမျိုး .......... အာဖရိကန်။
ခုနှစ်............၁ဝ ရာစု။
ရည်ရွယ်ချက်..... ဖျော်ရည်လုပ်နိုင်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ချောကလက် ၊ အဖျော်ရည်စုံ။
ကွန်ပျူတာ တီထွင်သူ ....ချားလ်စ် ဘက်ဘေ့ချ်။
ခုနှစ်............၁၈၂၃။
ရည်ရွယ်ချက်.....ရှည်လျားစွာတွက်ချက်စစ်ဆင်နိုင်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......အသိပညာ နှင့် အီလက်ထရောနစ်ကွန်ပျုတာများ။
ကျိုးကြောင်းဆက်စပ်မှု သီအိုရီ ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ....အဲလဗတ် အိုင်းစတိုင်း။
ရည်ရွယ်ချက်.....ဒြပ်ထုနဲ့ စွမ်းအင်တို့ အညမညဖြစ်မှကို လေ့လာရေး။
ကြည့်မှန် တီထွင်သူ ....လူများ။
လူမျိုး .......... ဗီနီးရှင်း။
ခုနှစ်............၁၃၀ဝ ပတ်ဝန်းကျင်။
ရည်ရွယ်ချက်..... ထင်ရှားစွာ မှန်ကြည့်နိုင်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ယခုခေတ် ကြည့်မှန်အမျိုးမျိုး။
ခဲတံ တီထွင်သူ ....ဖက်ဘာမိသားစု ၊ အဲန်ဂျေကွန်တီ။
လူမျိုး ..........ဂျာမန်။
ခုနှစ်............၁၇၆ဝ ၊ ၁၇၉၅။
ရည်ရွယ်ချက်.....စာရေးရန်။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ဖန် ၊ အဝတ် ၊ ပလတ်စတစ်မှာရေးတဲ့ ခဲတံများ။
ခြေတုလက်တုများ တီထွင်သူ ...အမ်ဘရော်စီ ပါရီ။
လူမျိုး........ပြင်သစ်။
ခုနှစ် ........၁၆ ရာစုအတွင်း။
ရည်ရွယ်ချက် ....ခြေတု လက်တုများတပ်ဆင်ပေးရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....အခြားကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်ပိုင်းအတုများ။
ဂဏန်းတွက်စက် တီထွင်သူ ...ဘလိုင်းဆီး ပက်စကယ်။
ခုနှစ် ........၁၆၄၂။
ရည်ရွယ်ချက် ....ပေါင်း နှုတ် မြောက် စား။
တိုးတက်မှုရလဒ်....လျှပ်စစ် ဂဏန်းတွက်စက်များ။
ဂျီဩမေတြီ တီထွင်သူ .......သေးလ်စ်။
လူမျိုး ............ဂရိ။
ခုနှစ် .............ဘီစီ ၆၀ဝ။
ရည်ရွယ်ချက် .. အရာဝတ္ထု ပုံသဏ္ဍန်ကိုလေ့လာခြင်း။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....ဆက်စ်တဲ့န် ၊ သီအိုဒိုလိုက် ၊ တြီဂိုမေတြီ ၊ 3 D လေ့လာခြင်း။
စန္ဒရား မှတ်ချက်။
စန္ဒယားမဟုတ်ချေ။
စန္ဒရား ဖြစ်သည်။
စန္ဒရား - ဝစ်ရှင်နရီ တီထွင်သူ ....ဘာတိုလွန်း ခရစ်စတို ဖောလီ။
လူမျိုး ..........အီတာလီယန်။
ခုနှစ်............၁၇၀၉။
ရည်ရွယ်ချက်.....ဂီတဖန်ဆင်းရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......လျှပ်စစ်စန္ဒရား။
စက္ကူ တီထွင်သူ .......ဆိုင်လန်။
လူမျိုး .......တရုတ်လူမျိုး၊ ခုနှစ် .............အေဒီ ၁၀၅။
ရည်ရွယ်ချက် .. ဈေးပေါပြီး ကောင်းမွန်စွာရေးလို့ရသော စာရေးကိရိယာ ထုတ်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....မဂ္ဂဇင်းများ၊ သတင်းစာများ၊ စာအုပ်များ၊ အခြားစာရေးကိရိယာများ။
စာအုပ် တီထွင်သူ .......တရုတ်လူမျိုး၊ ကိုးရီးယားလူမျိုး။
ခုနှစ် .............၈ ရာစုအတွင်း။
ရည်ရွယ်ချက် .. လူများ ဗဟုသုတရရှိစေရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....ခေတ်မီစာအုပ်ထုတ်ဝေရေး စက်များ။
စက်ဘီး တီထွင်သူ .......မက်ဝီလီယန်၊ လော့လဲမဲန်။
လူမျိုး ............စကော့၊ ပြင်သစ်။
ခုနှစ် .............၁၈၄၀၊ ၁၈၆၈။
ရည်ရွယ်ချက် .. ခြေနင်းစကြာနှင့် ခရီးလှည့်လည်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ။
စက်ရုပ် တီထွင်သူ ....ပိုင်ရာဂျီ ဂျက်ကွက် ဒရော့စ်။
လူမျိုး ..........ဆွီဒစ်ရှ်။
ခုနှစ်............၁၇၇ဝ။
ရည်ရွယ်ချက်.....လူသားတို့ အလုပ်စေခိုင်းခြင်း။
တိုးတက်မှူရလဒ်......စက်ရုံသုံးစက်ရုပ်များ။
စွယ်စုံကျမ်း ရေးသူ ....ပလိုင်းနီ။
လူမျိုး ..........ရိုမန်။
ခုနှစ်............အေဒီ ၁ရာစု။
ရည်ရွယ်ချက်.....သတင်းအချက်အလက်ပေးရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......၅၀၂ဝ အတွဲရှိ စွယ်စုံကျမ်း။
ဆပ်ကပ် တီထွင်သူ ....ရိုမန်စ် ခုနှစ်...........၁၇၀ဝ။
ရည်ရွယ်ချက် ..ရင်ဖိုအောင်ဖျော်ဖြေခြင်း။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....ခေတ်မီဆပ်ကပ် ၊ ကပွဲရုံကြီးများ။
ဆပ်ပြာ တီထွင်သူ ..ဂေါလများ။
လူမျိုး ..ရိုမန်။
ခုနှစ် ..အေဒီ ၁ ရာစု။
ရည်ရွယ်ချက် ..တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ...ရှန်ပို အစရှိတဲ့ ခေတ်မှီဆပ်ပြာများ။
တယ်လီဖုန်း တီထွင်သူ ....အလက်ဇန္ဒား ဂရေဟမ် ဘဲလ် လူမျိုး .........ကနေဒါ။
ခုနှစ် ............ ၁၈၆ဝ။
ရည်ရွယ်ချက် ..စကားပြောဆက်သွယ်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....ယနေ့ခေတ် ဆက်သွယ်ရေး၊ မိုဘိုင်းဖုန်း။
တင်းနစ် တီထွင်သူ .......ရှေးလူများ။
လူမျိုး ...........ဂရိ ၊ ရိုမန်။
ရည်ရွယ်ချက် ..ကျန်းမာပျော်ရွင်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....တင်းနစ်အမျိုးမျိုး။
ထောပတ် တီထွင်သူ ...ရှေးလူများ။
လူမျိုး........ဂရိ ၊ ရိုမန် ၊ အင်ဒီးယန်း။
ခုနှစ် ........ဟိုးရှေးရှေးက။
ရည်ရွယ်ချက် ....ကိုးကွယ်မှု ၊ ဆေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....စွမ်းအင်အတွက် အဓိက အစားစာများ။
ပနယ်စလင် ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ...ဆာ အလဇန္ဒားဖလင်းမင်း။
လူမျိုး........အင်္ဂလိပ်။
ခုနှစ် ........၁၉၂၈။
ရည်ရွယ်ချက် ....ရောဂါပေးတဲ့ ဗက်တီးရီးယား နှိမ်နင်းရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....အခြားခုခံဆေးများ။
ပလပ်စတစ် တီထွင်သူ ...အလက်ဇန္ဒား ပတ်ခေဒစ်။
ခုနှစ် ........၁၈၆ဝ ခန့်။
ရည်ရွယ်ချက် ....တိရိစာ္ဆန်ချို အတုလုပ်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....ဓာတု ပလတ်စတစ်များ။
ပြက္ခဒိန် တီထွင်သူ ...ရှေးလူများ။
လူမျိုး........အီဂျစ်ရှင်း။
ရည်ရွယ်ချက် ....ရက်၊လ၊ နှစ်များအား သိရှိရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....ဂရေဂရီယမ် ပြက္ခဒိန်။
ဖဲချပ် တီထွင်သူ ....ရှေးလူများ။
လူမျိုး ..........တရုတ် ၊ အင်ဒီယန်။
ခုနှစ်............ရှေးလွန်သောအခါက။
ရည်ရွယ်ချက်.....ဖျော်ဖြေ ၊ လှည့်စားတွက်ဆရတဲ့ ကစားနည်း။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ကစားနည်းအမျိုးမျိုး။
ဖောင်တိန် တီထွင်သူ ....အမေရိကန်။
ခုနှစ်............၁၈၈ဝ။
ရည်ရွယ်ချက်.....မင်ထည့်ပြီး စာရေးဖို့။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ဖောင်တိန် ၊ ဘောပင် နဲ့ အခြား။
မီးခြစ်ဆံ တီထွင်သူ ....ရောဘတ်ဘွိုင်လီ ၊ ဂျွန်ဂေါ့တာ။
ခုနှစ်............၁၆၈၁။
ရည်ရွယ်ချက်.....မီးထုတ်လုပ်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......မီးခြစ်အမျိုးမျိုး။
မီးရထား တီထွင်သူ ....ဂျော့စတီဗင်ဆင်။
ခုနှစ်............၁၈၂၅။
ရည်ရွယ်ချက်.....ခရီးသည်နဲ့ ကျောက်မီးသွေး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ဒီဇယ်ရထား ၊ လျှပ်စစ်ရထား။
မျက်မှန် တီထွင်သူ ....အာလ်ဟာဇန်။
လူမျိုး ..........အရေးဘီးယန်း။
ရည်ရွယ်ချက်.....မြင်ကွင်းရှင်းရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......တောင်တက်မျက်မှန် ၊ ဝင်ရိုးစွန်းသုံးမျက်မှန်များ။
မျက်မမြင်စာ တီထွင်သူ ....လူးဝစ်စ် အရိုင်းလေး။
ခုနှစ်............၁၈၂၉။
ရည်ရွယ်ချက်.....မျက်မမြင် ပညာရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......မျက်မမြင်များ ဖတ်နိုင်သည့် မဂ္ဂဇင်း၊ သတင်းစာ၊ စာအုပ်များ ပေါ်ပေါက်လာ။
မော်တော်ကား တီထွင်သူ ....ဂေါ့ထ်လီယက် ဒိုင်မလာ။
လူမျိုး............ဂျာမန်။
ခုနှစ်............၁၈၈၇။
ရည်ရွယ်ချက်.....သက်တောင့်သက်သာ ခရီးသွားနိုင်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ဒီဇယ်ကား၊ ပြိုင်ကား။
မိုးပျံတိုက် တီထွင်သူ ...ဝီလျံ လေး ဘာရွန် ဂျင်နီ။
လူမျိုး........အမေရိကန်။
ခုနှစ် ........၁၈၅၃။
ရည်ရွယ်ချက် ....မြေနေရာ ပိုမိုရရှိရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....ခောတ်မီ မိုးပျံတိုက်ကြီးများ။
ရဟတ်ယာဉ် တီထွင်သူ ....ပေါလ်ကောနု။
လူမျိုး ..........ပြင်သစ်။
ခုနှစ်............၁၉၀၇။
ရည်ရွယ်ချက်.....လေထဲတိုက်ရိုက်တက်နိုင်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်......ခက်ခဲတဲ့နေရာများတွင် လူသားတွေဆင်းသက်နိုင်။
ရေဒီယမ် ရှာဖွေတွေရှိသူ ....မာရီကျုရီနဲ့ ပါရီကျုရီ။
ရည်ရွယ်ချက်.....ရေဒီယိုဒြပ်စင်များကို လေ့လာရေး။
ရေဒါ တီထွင်သူ ....ရောဘတ် ဝပ်ဆင်။
ခုနှစ်............၁၉၃၅။
ရည်ရွယ်ချက်.....ရန်သူ့လေယာဉ်ဝင်လာမှု သတိပေးစေခြင်း။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ရေကြောင်းသုံးကိရိယာ။
ရေမွှေး တီထွင်သူ ....ရှေးလူမျိုး။
လူမျိုး ..........အီဂျစ်ရှင်း။
ခုနှစ်............လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅၀၀ဝ ကျော်က။
ရည်ရွယ်ချက်.....ရနံ့မွှေးကြိုင်ရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ဓာတုနည်းနဲ့ ဖော်စပ်ထားတဲ့ ရေမွှေး။
အိပ်စရေးရောင်ခြည် တီထွင်သူ ....ဝိုင်ဟဲမ် ရွန်ဂျင်။
ခုနှစ်............၁၈၉၅။
ရည်ရွယ်ချက်.....ဓတ်မှန်ရိုက်ကူးရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......နည်းပညာ ၊ စက်မှု ၊ဆေးဝါးအတွက် အရေးပါတဲ့ ရောင်ခြည်။
လေယာဉ်ပျံ တီထွင်သူ = ရိုက်ညီနောင် ( Wilbur Wright & Orville Wright) ခုနှစ် = ၁၉၀၃ ရည်ရွယ်ချက်= လူသားများ အတွက် လေကြောင်းခရီး( ပျံသန်းမှု) သည် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြချက်။
တိုးတက်မှုရလဒ်= အသံထက်မြန်သောလေယာဉ်ပျံများ ၊ ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ပျံများ။
လက်ရေးတို တီထွင်သူ ..အိုက်ဆစ်ပစ်တ်မန်း။
လူမျိုး ..အင်္ဂလိပ်။
ခုနှစ် ..၁၈၃၇။
ရည်ရွယ်ချက် ..လျင်မြန်စွာရေးသားနိုင်ရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ် ...ခေတ်မီလက်ရေးတိုရေးနည်းများ။
သင်္ဘော တီထွင်သူ ....ရှေးလူကြီများ။
ခုနှစ်............ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာက။
ရည်ရွယ်ချက်.....ပင်လယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......ယနေ့ခေတ်သင်္ဘော။
သတင်းစာ တီထွင်သူ ..တရုတ်လူမျိုးအုပ်ချုပ်သူများ။
ခုနှစ် ..( ရ ) ရာစု။
ရည်ရွယ်ချက် ..ပြည်သူ သတင်းအချက်အလက် သိရှိစေရန်။
တိုးတက်မှုရလဒ် ...နေ့စဉ်သတင်းစာကြီးများ။
သာမိုမီတာ တီထွင်သူ ....ဂယ်လီလီယို။
လူမျိုး ..........အီတာလျံ။
ခုနှစ်............၁၅၉၂။
ရည်ရွယ်ချက်.....အပူချိန်တိုင်းရန်။
တိုးတက်မှုရလဒ်......ခေတ်မီလျှပ်စစ်သုံး အပူတိုင်းကိရိယာ။
သံလိုက်အိမ်မြှောင် တီထွင်သူ ..တရုတ်လူမျိုးများ။
လူမျိုး .....တရုတ်။
ခုနှစ် ....အေဒီ ၁၀၀ဝ။
ရည်ရွယ်ချက် ..အရပ်ဒေသသိရှိရန်။
တိုးတက်မှုရလဒ် ...ရေကြောင်းပြကိရိယာ။
နျူးကလီယားစွမ်းအင် တီထွင်သူ ....အီမီတိုဖာနီ။
လူမျိုး ..........အမေရိကန်နိုင်ငံမှ အီတာလီယံ။
ခုနှစ်............ ၁၉၄၂။
ရည်ရွယ်ချက်.....နယူးကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို။
တိုးတက်မှူရလဒ်......နျူကလီးယားလက်နက်များ ၊ ဓာတ်ပေါင်းဖိုများ။
အမေရိကတိုက် တီထွင်သူ ....ခရစ်စတိုဖာ ကိုလံဘတ်စ်။
လူမျိုး ........စပန်းနစ်ရှ်။
ရည်ရွယ်ချက် ..နယ်မြေသစ်ရှာခြင်း။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု။
အဘိဓာန် တီထွင်သူ ....ရစ်ချ်တ် ဟူးလိုရက်။
လူမျိုး .........အင်္ဂလိပ်။
ခုနှစ် ............ ၁၅၅၂။
ရည်ရွယ်ချက် ..ခက်ခဲတဲ့ စကားလုံးများကို ပြောပြစေခြင်း။
တိုးတက်မှုရလဒ် ....စာလုံးပေါင်းစုံပါဝင်တဲ့ အဘိဓာန်များ။
အလံ တီထွင်သူ ..ရှေးလူများ ..။
လူမျိုး ..ဂရိ ၊ ရိုမန်။
ခုနှစ် ..ရှေးတုန်းက။
ရည်ရွယ်ချက် ..စစ်ပွဲကာလအတွင်း အထိမ်းအမှတ်။
တိုးတက်မှုရလဒ် ...နိုင်ငံတောင်္အလံများ။
အင်ဆူလင် ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ...အက်ဖ် ဂျီ ဘန်းတင်းဂ်၊ စီ အေ့ချ်ဘက်စထ်။
ခုနှစ် ........၁၉၂၂။
ရည်ရွယ်ချက် ....ဆီးချိုကုသရေး။
တိုးတက်မှုရလဒ်....ဒီဂျစ်တယ် ဂလူးကိုစ့် မီတာ။
အက်တမ် တီထွင်သူ ....ဂျွန် ဒယ်လ်တန်။
ခုနှစ်............၁၈၀၃။
ရည်ရွယ်ချက်.....ရုပ်ကို အသေးစိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာရေး။
တိုးတက်မှူရလဒ်......အက်တမ်သီအိုရီ ၊ အက်တမ်စွမ်းအင် ၊ အဏုမြူဓာတ်ပေါင်းဖို။
Reference Category:တီထွင်မှုများ Category:ဗဟုသုတ။
ကျောက်သင်ပုန်းသည် မြန်မာတို့၏ စာပေသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုသည့် မှတ်သားတွက်ချက်ရသော ကျောက်သားနှင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အရာဖြစ်သည်။
ကျောက်သင်ပုန်းပေါ်၌ စာပေရေးသားရသော အရာကို ကျောက်တံဟု ခေါ်သည်။
သမိုင်းအစ ကျောက်သင်ပုန်းနှင့် ကျောက်တံများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဦးအောင်သိန်း ဆိုသူသည် မုဆိုးမတောင်မှ စီးဆင်းနေသော စမ်းချောင်းရှိကျောက်ပြားများကို ကောက်ယူပြီး သံပြားနှင့်ခြစ်ကာ ကျောက်သင်ပုန်းကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က စက်မပေါ်သေး၍ လက်ဖြင့်သာ လုပ်ကိုင်ရသဖြင့် တစ်နေ့လျှင် ကျောက်သင်ပုန်း ၅ ချပ်သာ ပြီး၏။
တစ်ဖြည်းဖြည်းနှင့် တခြားသူများလည်း ယင်းကျောက်မှ ကျောက်သင်ပုန်း ပြုလုပ်ကြကြောင်း သိရှိလာကြသဖြင့် မည်သူမဆို မိမိကြိုက်သည့်နေရာတွင် ကျောက်များကို ခွာယူ၍ စမ်းသပ်ပြုလုပ်ရာမှ ကျောက်သင်ပုန်း ဖြစ်လာသည်။
၁၉၅ဝ ခုနှစ်မှစ၍ ကျောက်များကို ခွာမရတော့ဘဲ တွင်းစတင်တူးဖော်ရာမှ ကျောက်တွင်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက မုဒွန်းရွာသည် မွန်တို့၏ လက်မှုပညာတစ်ရပ်အဖြစ် ကျောက်သင်ပုန်းလုပ်ငန်းသည် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ထုတ်လုပ်ပုံ ကျောက်သင်ပုန်းကျောက်များကို မုဆိုးမတောင်အနီးတစ်ဝိုက် တောင်များမှ တူးယူရရှိသည်။
မနက်လင်းသည်နှင့် ကျောက်တူးသမားများသည် တောင်ပေါ်ကိုတက်ပြီး၊ တောင်ပေါ်ကနေ တစ်ဆင့် ကျောက်တွင်းထဲကို တစ်ခါပြန်ဆင်းရသည်။
ကျောက်သင်ပုန်းကျောက်များသည် အရင်က အပေါ်ယံကနေ ခွာယူ၍ရသော်လည်း အခုဆိုလျှင် တွင်းအနက်ကြီးတူးပြီး ယူရသည်။
တွင်းများကို တည့်တည့်တူးလို့မရပေ၊ စောင်းစောင်းလေး တူးသွားရသည်။
(အောက်ကိုဆင်းလျှင် လေမဝင်၍ ဖယောင်းတိုင်ထွန်းလို့မရပါ၊ မီးချောင်းများထွန်းပြီး ဆင်းရသည်။
) လေမဝင် (အောက်ဆီဂျင် မရ) ပါက သင်ပုန်းကျောက် တူးသူများ အသက်ဆုံးရှုံးကြပါလိမ့်မည်။
လှေးခါးအဆင်းတွင်သာ မီးချောင်များ ထွန်းပြီး၊ တူးသည့်နေရာတွင် ဖယောင်းတိုင်ကိုသာ ထွန်းပါသည်။
(အောက်ဆီဂျင် ရ၊ မရ သိရှိရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
) တချို့တူးနေသော တွင်းများသည် ပေ ၂၀ဝ အထိ နက်သည့်အတွက် အောက်ခြေမှာ ရေများ စိမ့်ဝင်သည်။
ထိုရေများကို မော်တာများနှင့် စုပ်တင်ရသည်။
ရေကုန်လျှင် အပေါ်ယံမှာ တင်နေသော နုန်းများကို ခြစ်ထုတ်ရသည်။
ခြစ်ထုတ်ပြီး ကျောက်များကို စတူးရသည်။
ကျောက်များကို အတုံးလိုက်အလွှာလိုက် တူးပြီးလျှင် တွင်းအပေါ်သို့ တင်ရသည်။
တွင်းထိပ်ကိုရောက်လျှင် ကျောက်များကို ခွဲရသည်။
အလွှာလိုက်အချပ်လိုက် ခွဲပြီးလျှင် ပုံစံသွင်းသည်။
အရွယ်အစားအလိုက် ၈လက္မ၊ ၆လက္မ၊ ၇လက္မ စသဖြင့် အကြမ်းဖြတ်၍ ရွာသို့ သယ်သွားကြသည်။
ရွာရောက်လျှင် ကျောက်အကြမ်းများကို လာဝယ်ကြသည်။
ဝယ်ပြီးကျောက်ကို ရွေဘော်ထိုးရသည်။
ရွေဘော်ထိုးပြီး ကတ်ကြေးနှင့် လေးဘက်လေးတန်ညီအောင် ညှိပေးရသည်။
ပြီးလျှင် စက်နဲ့တစ်ခါ ပြန်ချောပေးရသည်။
ထို့နောက် ရေနှင့် ဆေး၊ နေပူလှန်း၊ ဆေးသုတ်၊ အခြောက်ခံရသည်။
ပြီးလျှင် ဘောင်သွင်းရသည်။
ဘောင်သွင်းပြီး ကော်ပတ်နဲ့ အချောပြန်ကိုင်ရသည်။
အချောကိုင်ပြီးလျှင် လေးဘက်လေးတန် သံရိုက်ပေးရသည်။
(ဝါး သို့မဟုတ် သစ်မာသားဖြင့် သစ်ပွသားဘေင်၏အဆက်ထောင့်များတွင် စို့ရိုက်ထိန်းချုပ်ပေးရခြင်းဖြစ်နိုင်သည်၊ သူ့ဆိုက်နဲ့သူ စည်းပြီးတော့ မော်လမြိုင်ကို တင်ပို့ကာ နယ်အသီးသီးသို့ ဖြန့်ကြသည်။
ကျောက်သင်ပုန်း ပြုလုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် ကျောက်သင်ပုန်း ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့်မှာ - (၁) ကျောက်တွင်းမှ တူး၍ရသောကျောက်တုံးများကို လုပ်သားများက တွင်းဝရှိ တဲငယ်အောက်သို့ ပို့ဆောင်ပေးရသည်။
(၂) ၎င်းကျောက်တုံးများကို ကျွမ်းကျင်သူ လုပ်သားပိုင်ရှင်တစ်ဦးက ကျောက်သွားခွဲရန် ဓားဖြင့် ခွဲထုတ်ရသည်။
(၃) ခွဲထုတ်ပြီး ကျောက်ပြားများကို လုပ်သားတစ်ဦးက ကျောက်ညှပ်ကတ်ကြေးဖြင့် အရွယ်အစားအလိုက် ညှပ်ပေးရသည်။
(၄) ကိုက်ညှပ်ရာ၌ ကျောက်သင်ပုန်းအငယ်ဆုံး အရွယ်အစားအထိ၊ ရွေးချယ်ညှပ်ပြီး ကျန်ကျောက်ပြားအားလုံးမှာ ကျောက်တံကျောက်ဖြစ်သွားသည်။
(၅) အရွယ်အစားအလိုက် ညှပ်ပြီးသော ကျောက်သင်ပုန်းကို မည်သူမဆို ဝယ်လိုသူအိမ်အရောက် ကျောက်ချပ် ၁၅ဝ ပါတစ်ထမ်းကို ၂ကျပ် ၅ဝပြားနှုန်းဖြင့် ပို့ပေးရသည်။
(၆) ကျောက်ပြားများကို လက်သမားကိုင် ရွေဘော်ဖြင့် ညီအောင်ပါးအောင် ဘောင်နှစ်ဖက်လုံးကို ထိုးပေးရသည်။
ထိုးခမှာ ကျောက်ပြား ၁၀ဝ လျှင် ၁ဝ ကျပ်နှုန်း ဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီးများ အထိုးများ၍ တစ်နေ့လျှင် ၂၀ဝ မှ ၃၀ဝ အထိပြီးသည်။
(၇) ထိုးပြီး ကျောက်ပြားကို ကျောက်ညှပ်ကတ်ကြေးဖြင့် စတုဂံပုံကျအောင် ညီညာစွာ ညှပ်ပေးရသည်။
ညှပ်ခမှာ ၁၀ဝ လျှင် ၁ ကျပ်နှုန်း ဖြစ်သည်။
(၈) ညှပ်ပြီးကျောက်များကို စက်လုပ်သားများ လာရောက်ထမ်းယူပြီး စက်တွင် ချောမောအောင် နှစ်ဖက်ပွတ်လုံးဖြင့် ပွတ်ပေးရသည်။
` ကျောက်ပွတ်ခမှာ ၁၀ဝ လျှင် ၁၂ ကျပ်နှုန်းဖြစ်သည်။
တစ်နေ့ တစ်ဦးလျှင် ၆၀ဝ အထိပြီးသည်။
စက်ရှင် ၉ ကျပ် ၅ဝ ပြားရ၍ လုပ်သားက ၂ ကျပ် ၅ဝ ပြားရသည်။
(၉) ပွတ်ပြီးကျောက်များကို ကလေးများက ဆေးသုတ်ပေးရသည်။
ဆေးသုတ်ခမှာ ၁၀ဝ လျှင် ၁ ကျပ်နှုန်းဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ဆေးမသုတ်မီ ရေဆေး၍ လှမ်းပေးရသည်။
(၁၀) အလျား ၂ပေ၊ အနံ ၁ ပေရှိ လျှင်ထိုးထားပြီးသား သစ်သားဘောင်များကို ဘောင်ထိုးသစ်စက်မှ ဘောင်တပ်သူများက ယူပြီး ဘောင် ၂၀ဝ လျှင် ကျောက်သင်ပုန်း ၁၀ဝ ရသည်။
ဘောင်တပ်ခမှာ ကျောက်သင်ပုန်း ၁၀ဝ လျှင် ၁၅ ကျပ်နှုန်းဖြစ်၍ တစ်နေ့လျှင်ဘောင် ၂၅ဝ ထိ ပြီးနိုင်သည်။
ကျောက်တံ ထုတ်လုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် ကျောက်တံကို ကျောက်သင်ပုန်းထုတ်သော ကျောက်မှထုတ်ယူရ၏။
သို့သော် ကျောက်တံထုတ်သော ကျောက်ပြားသည် သက်တမ်းနု၍ ကျောက်သားပွ ရသည်။
သို့မှသာ ကျောက်သင်ပုန်းပေါ်တွင် ရေး၍ ကောင်းသည်။
တောင်ပေါ်က ကျောက်ပြားဆိုက် အသေးများကို သယ်၍ မညီလျှင် ရွေဘော်ထိုးပေးရသည်။
ရွေဘော်ထိုးပြီး ရေတစ်ညစိမ်ရသည်။
ပြီးလျှင် ထိပ်နှစ်ဖက်ကို ကော်ပတ်နဲ့ ပြန်ချွန်ပေးရသည်။
အရင်က စက်နဲ့ချွန်၍ အခုမှာ ကော်ပတ်နှင့် အဆင်ပြေ၍ ကော်ပတ်နှင့် ချွန်ကြသည်။
ကော်ပတ်စားပြီးလျှင် ၆လက္မ၊ ၈လက္မ အရွယ်ဆိုက်များ ဖြတ်ရသည်။
ဆေးပြီး အခြောက်လှန်းကာ အမည်းရောင် ဆေးဆိုးပေးရသည်။
မန္တလေးကို တင်ပို့လျှင် တစ်ဗူးကို အချောင်းနှစ်ဆယ်စီ ထည့်ပြီး၊ မွန်ပြည်နယ်မှာ တင်ရောင်းလျှင် တစ်စည်းကို အချောင်းတစ်ရာစီ စည်း၍ ဖောက်သည်သွင်းရသည်။
ဈေးကွက် ဈေးကွက်မှာ ပုံမှန်ဈေးကွက် ဖြစ်သည်။
ကျောက်ပြားများ အထွက်နည်းလာသောကြောင့်၊ သုံးစွဲသူ နည်းသွား သောကြောင့် ထုတ်ကုန်နဲ့ ရောင်းကုန် မျှတနေသည်။
ကျေးရွာမူလတန်းကျောင်းများနှင့် မြန်မာပြည် အထက်ပိုင်းတွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးစွဲနေကြသေးသည်။
အခုအခါ ကျောက်သင်ပုန်း သုံးစွဲသူ နည်းသွားသော်လည်း မွန်တို့၏ လက်မှုပညာတစ်ခုဖြစ်သည့် ကျောက်သင်ပုန်းလုပ်ငန်းသည် တည်ရှိနေဦးမည် ဖြစ်သည်။
ဒေါ်ခင်မြ(ကထိက)၏ မော်လမြိုင် ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ (၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လထုတ်) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု Category:ကျောက်များ။
ကျောက်တံသည် ကျောက်သင်ပုန်းပေါ်တွင် ရေးရသောကျောက်သားနှင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အတံလေးကို ခေါ်သည်။
ကျောက်တံကို ကျောက်သင်ပုန်းထုတ်သော ကျောက်မှထုတ်ယူရ၏။
ကျောက်တံ အရွယ်အစားမှာ ခဲတံအရွယ်သာသာ ပြုလုပ်ထားသည်။
ကျောက်တံကို ရေးသားရန်ဘက်နှင့် နောက်ဘက်ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။
နောက်ဘက်တွင် တစ်လက်မ အရွယ် စက္ကူကို ပတ်၍ ကော်နှင့်ကပ်ထားသည်။
ရေးသား အသုံးပြုနိုင်ရန် ပထမဦးစွာ ကျောက်တံကို သွေးရသည်။
ခဲတံကဲ့သို့ ချွန်လာသောအခါ ကျောက်သင်ပုန်းပေါ်တွင် ရေးသားနိုင်သည်။
ပြီးလျှင် ထိပ်နှစ်ဖက်ကို ကော်ပတ်နဲ့ ပြန်ချွန်ပေးရတယ်။
ရေးပြီးသားစာများကို ဖျက်ရန် ရေစိုအဝတ်နှင့် ပြန်လည်ဖျက်ပစ်နိုင်သည်။
အချို့ဒေသများတွင် ပေါက်သော ကျောက်သင်ပုန်းဖျက် အပင်၏ အရွက်နှင့်လည်း ဖျက်နိုင်သည်။
ဒေါ်ခင်မြ(ကထိက)၏ မော်လမြိုင် ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ (၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လထုတ်) ကိုးကား Category:စာပေ Category:ယဉ်ကျေးမှု။
ကာချင်းဟူသည် လက်တစ်ဖက်တွင် ဓား၊ လှံ စသည်တို့ကိုကိုင်လျှက် ကျန်တစ်ဖက်တွင် ကာကိုကိုင်ကာ ကသည့်အခါ သီဆိုသော သီချင်းဖြစ်သဖြင့် ကာချင်းဟူ၍ ခေါ်သည်။
မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ရဲရင့် ခန့်ညား ထည်ဝါသော ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်တက်ကြွစေသည့် စစ်ချီသီချင်း အဖွဲ့ဖြစ်သော ကာချင်းသည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ပင်းယခေတ် ကောင်းစားသည့် သက္ကရာဇ် ၆၇၄-ခုနှစ်၊ တစ်စီးရှင် သီဟသူမင်း လက်ထက်တွင် ကာချင်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ကာချင်း အဖွဲ့သည် ရဲရင့်၏၊ မာန်ဝင့်၏၊ တက်ကြွရွတ်ဆိုရသူ၏ စိတ်ကို မျိုးချစ်စိတ်ဖြင့် ပြည့်လျှမ်းစေသည်။
ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်တက်ကြွစေ၏။
ဖြတ်လပ်မှု၊ စိတ်ထက်သန်မှု၊ စွန့်စားမှု၊ သတ္တိရှိမှုကို ဖြစ်စေသည်။
စစ်သွေးစစ်မာန်ကြွ၍ ဓားရေး၊ လှံရေး ပြလိုသော် စစ်သည် သူရဲကောင်းစိတ်မျိုး ဝင်စေသည်။
ထို့ပြင်တိုင်းပြည်၏ ပတ်ဝန်းကျင် သာယာပုံတို့ကို ရောယှက်၍ ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းဖြင့် ဖတ်ရှုရသူ၏ စိတ်နုလုံးကို ညွှတ်နူး အေးချမ်းစေ၏။
သက္ကရာဇ် ၇၀၄-ခုနှစ်၊ မြင်စိုင်း ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ ကိုယ်တော်တိုင် ကတော်မူသည့် ကာချင်းသည်လည်း တက်ကြွမှု၊ ရဲရင့်မှု အပြည့်အဝ ပါရှိလေသည်။
`တမောင်း တမောင်း၊ တို့တမောင်းသည်၊ တမောင်းတကောင်းသားလော၊ တကောင်းတကောင်း´ အစချီသော ပထမအပိုဒ်တွင် ကျုံးရေတံတိုင်း ကာဆီး၍ ဆင်မြင်းစစ်အင်အား ပြည့်စုံပုံကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
`တာဝတိန်သာ နတ်ရွာလော၊ နတ်ရွာလော၊ ဟုတ်တည်းသျှင်ချင်း သျှင်ချင်း။
ဟုတ်တည်း ဆွေရင်း ဆွေရင်း။
ဟုတ်တည်းသည်းရင်း သည်းရင်း။
မြင်စိုင်းဟူသည်၊ ရွှေပြည် ရွှေပြည်´ စသည်အားဖြင့် မြင်စိုင်းပြည်သူ စစ်သည် သူရဲတို့၏ မျိုးချစ်စိတ် စစ်သွေးစစ်မာန် တက်ကြွလာအောင် ရာသီပန်းမန် မြို့ပြ အခြေအနေများနှင့် ရောစပ်ကာ ရေးဖွဲ့စပ်ဆိုခဲ့သည်။
ဤကာချင်းများကို သီဆိုကခုန်ခြင်းဖြင့် စစ်သွေးစစ်မာန် တက်ကြွကာ တိုင်းပြည်နှင့် အမျိုးကို ချစ်သည့်စိတ်များ တိုးပွားလာစေခဲ့သည်။
သာဦး-ရေး မြန်မာစစ်ချီသီချင်းအစ ကာချင်းက ဆောင်းပါးမှ၊ လုပ်သား ပြည်သူ့နေ့စဉ်(၁၀.၁၁.၁၉၆၆) ကာချင်းသည် ရှေးကျသော မြန်မာကဗျာ အဖွဲ့ အနွဲ့တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ထိုကဗျာမှာ သီချင်းသဘောလည်း သက်ဝင်၍၊ ပင်းယခေတ်တွင် ဒိုင်းများ ကာများကို ကိုင် ဆောင်ကာ စစ်ဟန်ခင်းကျင်း ကခုန်ယင်း သီဆိုလေ့ရှိသဖြင့် ကာသီချင်း ကာချင်းဟုခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာဂန္ဓဝင်တွင် ကာချင်းအနည်းငယ်မျှသာ တွေ့ရသည်။
ပြည်မင်း မျက်နှာရှည်လက်ထက် ရေးသားခဲ့သော 'အုံ့ကာမည်း ကြားကာရိုက်ကြိုး၊ ပျဉ်ထောင်မိုး' အစချီ ကာချင်းတစ်ပုဒ်၊ သက္ကရာဇ် ၆၇၄ ခုနှစ် ပင်းယ တစ်စီးရှင် သီဟသူမင်း လက်ထက် ရေးသားခဲ့သော 'ခါးပတ်တော်မှာ ရွှေခြည်စုံ၊ မှိုင်းလုံး ရွှေဝတ်လုံ၊ မလုံသာချမ်းအေး' အစချီ ကာချင်း တစ်ပုဒ် အပြင် သက္ကရာဇ် ၇ဝ၄ ခုနှစ် မြင်စိုင်း ငါးစီးရှင် ကျော်စွာမင်း ကိုယ်တိုင် သီဆိုကခုန်ခဲ့သော 'တမောင်း တမောင်း၊ တို့တမောင်းသည်၊ တမောင်း ဘကောင်း သားလော၊ ဘကောင်း ဘကောင်း'အစချီ ကာချင်းနှင့်'တာဝတိံသာ နတ်ရွာ လော၊ နတ်ရွာလော၊ ဟုတ်တည်း သျှင်ချင်း သျှင်ချင်း' အစ ချီသော ကာချင်းတို့ကိုသာလျှင် ယခုအခါ တွေ့ရတော့သည်။
ပင်းယခေတ် လွန်ပြီးနောက် အင်းဝခေတ် ကုန်းဘောင် ခေတ်များတွင် ကာချင်းများစပ်ဆိုသည်ကို မတွေ့ ရချေ။
ကာချင်းတွင် အဲအဏ်တို့တွင်ကဲ့သို့ ရာသီပန်းမာလ် မြို့ပြ အခြေအနေများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုလေ့ ရှိသည်၊ ကာကို ကိုင် ၍ ကရသော သီချင်းဖြစ်သော်လည်း ရဲတင်း ရဲချင်း အဖွဲ့အနွဲ့ များလောက် စိတ်စိတ် စစ်သွေး ဇာတိမန်ကို နှိုးဆော်သော သီချင်းမျိုးကား မဟုတ်ချေ။
ကာချင်း၏ ကာရန်စနစ်မှာ လေးလုံးစပ် မဟုတ်သော်လည်း လေးလုံးစပ်မှ ဆက်ပွားသော စနစ်ပင် ဖြစ်သည်။
လူးတားများ တွင် ရတုညှပ်သကဲ့သို့ ကာချင်းတွင်လည်း သံပေါက်ညှပ်၍ စပ်ဆိုလေ့ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ သီချင်းအမျိုးအစားများ Category:ပင်းယခေတ်။
ဂျွန် ဂရစ်ဖစ် "ဂျက်" လန်ဒန်(ဂျွန် ဂရစ်ဖစ် ချန်နီ၊ ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၆ - ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၁၉၁၆)Dictionary of American Biography Base Set. American Council of Learned Societies, 1928–1936. Reproduced in Biography Resource Center. Farmington Hills, Mich.: Thomson Gale. 2006."London, Jack". Encyclopædia Britannica Online Library Edition. Retrieved 2011-10-05.သည် အမေရိကန် ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ ဂျာနယ်လစ်နှင့် လူမှုရေး လှုပ်ရှားသူ တဦး ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာနေသာ စီးပွားရေးအရ မဂ္ဂဇင်း စိတ်ကူးယဉ် ဝတ္ထုလောကတွင် စွန့်ဦးတီထွင်သူ တဦး အနေနှင့် သူသည် သိပ္ပံ စိတ်ကူးယဉ် ဝတ္ထုများအပါအဝင် သူ၏ စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုများ သီးသန့်မှ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ကံတရားနှင့် ကမ္ဘာတဝန်း ရေပန်းစားမှုကို ရရှိခဲ့သော ပထမဦးဆုံး စိတ်ကူးယဉ် ဝတ္ထုရေးဆရာများထဲမှ တဦး ဖြစ်သည်။
(1910) "Specialty of Short-story Writing," The Writer, XXII, January–December 1910, p. 9: "There are eight American writers who can get $1000 for a short story—Robert W. Chambers, Richard Harding Davis, Jack London, O. Henry, Booth Tarkington, John Fox, Jr., Owen Wister, and Mrs. Burnett." $1,000 in 1910 dollars is roughly equivalent to $ today သူ့ အကျော်ကြားဆုံး လက်ရာများထဲမှ အချို့မှာ ကလွန်ဒိုက် ရွှေရှာပွဲတွင် အခြေတည်ထားသော အရိုင်းခေါ်သံ(The Call of the Wild)နှင့် အစွယ်ဖြူ(White Fang)တို့ ရှိသကဲ့သို့ ပုံပြင်တိုများ ဖြစ်သည့် မီးမွှေးရန်(To Build a Fire)၊ မြောက်ပိုင်းမော်ကွန်းရှည်ကြီး(An Odyssey of the North)‌နှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာတရား (Love of Life)တို့လည်း ရှိသည်။
ပါလေးပုလဲများ(The Pearls of Parlay)နှင့် ဒိဋ္ဌိ(The Heathen)ကဲ့သို့သော ဝတ္ထုများတွင် တောင်ပစိဖိတ် အကြောင်း ရေးသားသလို၊ ပင်လယ်ဝံပုလွေ(The Sea Wolf)တွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသအကြောင်း ရေးထားသည်။
ဒိဋ္ဌိကြီး၏ ဈာပန ‘တစ္ဆေ’ အမည်ရှိ သင်္ဘောသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၏ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် ရွက်လွှင့်၍နေသည်။
လေသည် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခတ်၍နေ၏။
သင်္ဘောပဲ့ပိုင်းသည် တိမ်းစောင်း၍သွားသည်။
ရေများ ပဲ့ပိုင်းလက်ရန်းကို ကျော်ဖြတ်ပြီး ကုန်းပတ်ပေါ်အထိ ဝင်လာသည်။
`အလောင်းကောင်’ ပေါ်သို့ ရေများ ဖြတ်သွား၏။
`…… အသုဘအခမ်းအနား လုပ်ထုံးလုပ်စဉ်နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ငါ တပိုင်းတစပဲ မှတ်မိတယ်။
ဒါကတော့ ရုပ်အလောင်းကို ပင်လယ်ထဲပစ်ချရမယ်ဆိုတဲ့ အပိုင်းပဲ၊ ဒါကြောင့် ပင်လယ်ထဲပစ်ချလိုက်တော့ … …’ အလောင်းကောင်၏ထိပ်မှရပ်၍ ‘တစ္ဆေ’ သင်္ဘောကပ္ပတိန် လာဆင်သည် ဈာပနအခမ်းအနားအား ကျင်းပနေ၏။
စကားက ဤမျှနှင့်ရပ်သွား၍ အလောင်းထည့်ထားသောအိပ်ကိုကိုင်ထားသူများ အူကြောင်ကြောင် ဖြစ်နေကြသည်။
‘ဟေ့ကောင်တွေ ဘာဖြစ်နေတာလဲ၊ ပစ်ချလိုက်ဆိုတာ မကြားဘူးလား …’ ဝံပုလွေကြီးသည် … သူ၏အကျော်ကြားဆုံး ဝတ္ထုဖြစ်သည့် ပင်လယ်ဝံပုလွေ (Sea Wolf) အား ပင်လယ်ပြင် သင်္ဘောပေါ်မှ ဈာပနအခမ်းအနားတခု၏ မြင်ကွင်းနှင့်ဖွင့်ခဲ့၏။
ယခုမူ … …။
၁၉၁၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက် … နေ့တွင် ဝံပုလွေကြီး ကွယ်လွန်ခဲ့၏။
ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဆိုသော်လည်း … သူကိုယ်သူ သတ်သေခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။
မော်ဖင်းနှင့်အစထရိုဖင်း ဆေးများအားသောက်၍ သူ့ဘဝ သူ့ဇာတ်အား သူ့ဖာသာသူ သိမ်းပစ်ခဲ့ခြင်း … …။
ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့ရှိ ဝတ်ကျောင်းတခုအတွင်း ဝံပုလွေကြီး၏ ရုပ်အလောင်းအား သရဏဂုံတင်၏။
တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် …။
ငြိမ်ငြိမ်သက်သက် …။
ခြောက်ခြောက်ကပ်ကပ် … …။
သရဏဂုံတင်ပေးသည့် ဘုန်းတော်ကြီးတပါး …။
သူ၏မိခင်၊ သူ့ဇနီး၊ သူ့သမီးငယ်နှစ်ဦးနှင့် သူ့ပထွေးဘက်မှ ပါသည့် သူ့အမကြီး … …။
ဤမျှသာ …။
ဝံပုလွေကြီးကား … … သူ့ဈာပနနှင့်ပတ်သတ်၍ သူ့အမကြီးအား မှာခဲ့၏။
‘သူသေသည့်အခါ … သူ့အလောင်းကိုပြာချပြီး သူ့ခြံထဲမှာပဲ မြုပ်နှံပေးပါ…’ ဝံပုလွေကြီးက ကွယ်လွန်ခဲ့လေပြီ။
၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်ဆိုလျှင် … … သူကွယ်လွန်ခဲ့သည်မှာ ၉၂ နှစ် ရှိခဲ့ပြီ။
သို့သော် … သူရေးခဲ့သည့် စာများက ယနေ့တိုင် ကျနော်တို့ စွဲစွဲမြဲမြဲ ဖတ်နေကြရဆဲ …။
တခုတ်တရ သိမ်းထားကြရမြဲ …။