kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မာခ်ဝါဒ-လီနင်ဝါဒနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သူရေးသားခဲ့သော သီအိုရီများ၊ စစ်ရေးဗျူဟာများနှင့် မူဝါဒများကို ယနေ့တွင် မော်ဝါဒဟု လူသိများသည်။
မော်စီတုန်းသည် ခေတ်သစ် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ဩဇာကြီးမားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် အများက အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။
တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းမှ မော်စီတုန်းအား ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း ဩဇာအကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀ အနက် တစ်ဦးအပါအဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
Time 100: Mao Zedong By Jonathan D. Spence, 13 April 1998. ယခုအခါ သန်းပေါင်း ၆ဝဝ ကျော်ရှိသော တရုတ်လူထုကြီး တစ်ရပ်လုံး၏ ကြည်ညိုအားထား လေးစားခြင်းခံရသူ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌကြီး မော်စီတုန်းသည် ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ ဟူနန်နယ် ဆီယန်တန်ရွာကလေး၌ ဖွားမြင်လေသည်။
အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဒေါက်တာ ဆွန်ယက်ဆင်၏ တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ထဲသို့ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် တပ်ဖွဲ့မှ ထွက်ပြီးလျှင် ဟူနန်နယ် ဆရာဖြစ်သင်ကျောင်းနှင့် ပီကင်းအမျိုးသား တက္ကသိုလ်တို့တွင် အထက်တန်းပညာများကို ဆည်းပူးခဲ့လေသည်။
မော်စီတုန်းသည် အနောက်နိုင်ငံစာပေများကိုလည်း အထူးလေ့လာလိုက်စားခဲ့၍၊ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မတ်ဝါဒီတစ်ဦးဖြစ်လာပြီးလျှင်၊ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီ တည်ထောင်ရေးတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဟူနန်နယ် ပါတီဌာနခွဲ၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာသည်။
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် မော်စီတုံးသည် အခြားကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ ချန်ကေရှိတ်၏ ကူအိုမင်တန်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် နေရှင်နယ်လစ်တို့က ကူအိုမင်တန်ပါတီမှ ကွန်မြူနစ်တို့ကို ပယ်ထုတ်လိုက်သောကြောင့် မော်စီတုန်းသည် အသတ်ခံရမည့်ဘေးမှ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းသို့ ရှောင်တိမ်းနေခဲ့ရ၏။
ထိုသို့ တိမ်းရှောင်နေရခိုက်တွင် နောင်အခါ တရုတ်ကွန်မြူနစ်တပ်များ၏ သေနာပတိဖြစ်လာမည့် ချူတေးနှင့်အတူ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် တရုတ်တပ်နီတော် အမှတ် ၄ ကိုတည်ထောင်ခဲ့၍ မော်စီတုန်းသည် ထိုတပ်နီတော်၏ နိုင်ငံရေး အကြံပေးအရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျန်ဆီနယ် တရုတ် ဗဟိုဆိုဗီယက် အစိုးရအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရလေသည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည် တောင်ပိုင်းမှသည် နေရှင်နယ်လစ်တပ်များကို ထိုးဖောက်လျက် မြောက်ပိုင်းသို့ ခရီးရှည်ချီတက်ရာ၌ ဦးစီးခေါင်းဆောင်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ရှန်စီနယ် ယီနန်မြို့တွင် ကွန်မြူနစ်ဌာနချုပ်ကို ဖွင့်လှစ်ကာ တရုတ်ကွန်မြူနစ် နိုင်ငံ၏အခြေခံ အုတ်မြစ်များအတွက် ပြင်ဆင်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့သည် ထိုနေရာကို ခြေကုပ်စခန်းပြုကာ ချန်ကေရှိတ်၏ တပ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရာ တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိနယ်အချို့ကို သိမ်းပိုက်မိခဲ့ကြလေသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် မော်စီတုန်းသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရလေသည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်က တရုတ်နိုင်ငံကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သောအခါ မော်စီတုန်းသည် ချန်ကေရှိတ်၏ အမျိုးသား အစိုးရနှင့်ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်ရန်ကို တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ယင်းပူးပေါင်းမှုမှာ ကြာရှည်မခံဘဲ ကွဲသွားရာ ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှစ၍ မိမိတို့ဖာသာအလျောက်သာလျှင် ဂျပန်တို့ကို ခုခံ တိုက်ခိုက်ကြလေတော့သည်။
ဂျပန်တို့ လက်နက်ချပြီးနောက်တွင် အခြေအနေမှာ တင်းမာနေပြန်သဖြင့် ချန်ကေရှိတ်သည် ညီညွတ်ရေး ရရှိရန်အတွက် မော်စီတုန်းကို ချုန်ကင်းမြို့သို့ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း အကြောင်းမထူးခဲ့ချေ။
၁၉၄၆ ခုနှစ် နွေဦးတွင် ကွန်မြူနစ်တို့သည် မန်ချူးရီးယားနယ်ကို ထိုးစစ်အကြီးအကျယ် ဆင်ကြလေသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် မတ်လတွင်ကား တရုတ်နိုင်ငံကြီးမှာ စေ့စပ်၍ မရနိုင်လောက်အောင် နှစ်ခြမ်းကွဲသွားလေသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်က တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီတွင် လူ ၆ သိန်းမျှသာ ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ၂ သန်းကျော်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း ဥက္ကဋ္ဌမော်စီတုန်းက ၁၉၄၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကြေညာလိုက်လေသည်။
ထိုအချိန်တွင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့သည် မန်ချူးရီးယားပြည်၏မြို့တော် မုကဒင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးသော် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းသို့ ရှေးရှူချီတက်လျက် ရှိကြလေသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် ကုန်ခါနီးတွင် ကွန်မြူနစ်တို့သည် တရုတ်နိုင်ငံကြီး၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံ ကို သိမ်းပိုက်မိကြပြီး ဖြစ်၏။
၁၉၄၉ ခုနှစ်ထဲသို့ ရောက်သည့်အခါ၌ကား တရုတ်နိုင်ငံကြီး တစ်ခုလုံးမှာ ကွန်မြူနစ်တို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သွားပြီးလျှင်၊ ချန်ကေရှိတ်အစိုးရအဖွဲ့မှာ ဖော်မိုဆာ ကျွန်းကလေးပေါ်သို့ ထွက်ပြေး ကြရလေသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်လိုက်ကြလေသည်။
မော်စီတုန်းသည် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ (သမ္မတ) အဖြစ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရလေသည်။
ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့လေသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မော်စီတုန်းသည် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်သာ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
မော်စီတုန်းသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ကမ္ဘာတွင် ကျော်ကြားလေသည်။
သူရေးသားပြုစုခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးစာပေများတွင် တရုတ်နိုင်ငံနီ (၁၉၃၄)၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဒုတိယ နယ်ချဲ့ကမ္ဘာစစ်(၁၉၃၉)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီသစ် (၁၉၄၄) နှင့် တရုတ်နိုင်ငံသစ်အတွက် တိုက်ပွဲ (၁၉၄၅) တို့မှာ ထင်ရှားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ။
အတိုကောက်အားဖြင့် နာဆာ ခေါ် အမျိုးသား အာကာသနှင့် လေကြောင်း ဦးစီးဌာန (National Aeronautics and Space Administration, NASA) သည် အမေရိကန်၏ အာကာသ စီမံကိန်းများအတွက် တာဝန်ရှိသည့် အစိုးရအပိုင် ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
နာဆာအား ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည့် အမျိုးသား အာကာသနှင့် လေကြောင်းဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေ အရ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ယခင် လေကြောင်းရေးရာ အမျိုးသား အကြံပေး ကော်မတီအဖွဲ့နေရာတွင် အစားထိုးခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်လည်ပတ်သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး စီမံကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။
လကမ္ဘာသို့ သွားသည့် အပိုလိုမစ်ရှင်၊ နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
အာကာသနှင့် ပက်သတ်သော ပရိုဂရမ်များ အပြင် နာဆာသည် စစ်ရေး နှင့် စစ်ရေးမဟုတ်သော လေကြောင်းနှင့် အာကာသဆိုင်ရာ သုတေသန ရေရှည် သုတေသန လုပ်ငန်းများ နှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။
နာဆာမှ သိပ္ပံပညာသည် ကမ္ဘာမြေ၏ အကြောင်းကို ကမ္ဘာမြေ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး စနစ်မှတဆင့် ပိုမို၍သိရှိနားလည်ရန် အဓိက ဦးတည်ချက်ထားသည်။
ထို့အပြင် သိပ္ပံမစ်ရှင် ဒါရိုက်ထရိတ်၏ ဟီလီယိုရူပဗေဒ သုတေသန ပရိုဂရမ်ကို ပိုမိုတိုးတက်စေရန်လည်း ရည်ရွယ်သည်။
နေအဖွဲ့အစည်း အတွင်းရှိ ရုပ်ဝတ္ထုများကို နယူးဟော်ရီဇုန်ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် ရိုဘော့မစ်ရှင်များဖြင့် လေ့လာစူးစမ်းခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
တွေ့ရှိချက်များအရ နာဆာဟာ တစ်ချိန်က အာကာသကို ‌‌ေလ့လာ‌ေသာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ဘဲ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ‌ေတွကို လေ့လာခဲ့ဖူးသည်ဟု သိရသည်။
‌ေနာက်မှသာလျှင် အာကာသကို လေ့လာစူးစမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မကာအို အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ တရုတ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ 中華人民共和國澳門特別行政區 140px 140px အလံ အမှတ်တံဆိပ် ပထဝီ（လက်ရှိနယ်နမိတ်）300pxဧရိယာ မြေဧရိယာ：29.2km²（2007） - 澳門統計暨普查局 2007-05-22 ကမ်းရိုးတန်း：41km အချိန်ဇုန် UTC+8နိုင်ငံလူနေမှုရုံးသုံးဘာသာတရုတ်၊ ပေါ်တူဂီ《澳門特別行政區基本法》- 全文 根據《澳門基本法》第九條，澳門特別行政區的行政機關、立法機關和司法機關，除使用中文外，還可使用葡文，葡文也是正式語文。လူဦးရေ စုစုပေါင်း：557,000 ဦး（2008） သိပ်သည်းမှု ：18,000ဦး/km²（2007）DSEC - 統計資料 သက်တမ်း：84.36 နှစ် （2009）လူမျိုးတရုတ် 97%၊ ပေါ်တူဂီနှင့် အခြားနိုင်ငံခြားသား 3%နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟော်ဟုတ်ဟွ (何厚鏵)စီပွားရေးငွေကြေး ပါတာကပ်စ်（Patacas）GDP$114.36 ဘီလျံ Patacas 本地生產總值估計年刊 2006 - 澳門統計暨普查局(နံပါတ် 139)HDI 10px 0.940 - 澳門統計暨普查局（မြင့် 2008 နံပါတ် 21）အခြားသင်္ကေတ MACဒိုမိန်း .moဧရိယာကုဒ် 853 ယာဉ်မောင်း လက်ဝဲကပ်မောင်း မကာအို မြေပုံ300px|center thumb|မကာအို မကာအို (澳門 ：မကာအို အထူးအုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ) 澳門官方註明的正式名稱：http://www.gov.mo/ သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ ဖြစ်သည်။
မကာအို ကျွန်းဆွယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်မကြီးနှင့် နယ်မြေခြင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ဟောင်ကောင်နှင့် ၃၀ ကီလိုမီတာသာ ကွာဝေးသည်။
မကာအိုသည် ချင်မင်းဆက်ခေတ်မှစ၍ တရုတ်အပိုင် နယ်နမိတ်ဖြစ်သည်။
မင်မင်းဆက်ခေတ် ၁၅၅၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီအား ငှားရမ်းပေးခဲ့သည်။
၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီအစိုးရနှင့် မန်ချူးအစိုးရတို့သည် သက်တမ်း နှစ် ၄၀ ရှည်ကြာသည့် တရုတ် ပေါ်တူဂီ ကုန်သွယ်ရေး စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီးနောက် မကာအိုသည် ပေါ်တူဂီမှ ရေရှည်အုပ်ချုပ်သည့် နယ်မြေဖြစ်လာသည်။
中新社：澳門回歸路之五《中葡和好通商條約》是怎麼簽定的？ ဥရောပတိုင်းပြည်များ၏ တရုတ်ပြည်ရှိ ပထမဦးဆုံးနှင့် နောက်ဆုံး ကိုလိုနီနယ် ဖြစ်သည်။
世界文化與自然遺產，藍天出版社，2007年4月。ISBN 978-7-80158-937-8 ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်နှင့် ပေါ်တူဂီတို့သည် မကာအို၏ ရှေ့ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် တရုတ် ပေါ်တူဂီ ပူးတွဲကြေညာချက်ကို တရားဝင်ရေးထိုးခဲ့သည်။
ထိုကြေညာချက်အရ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပေါ်တူဂီအုပ်ချုပ်ရေးကို အဆုံးသတ်ကာ မကာအိုအား တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံထံ ပြန်လည်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
တရုတ်အစိုးရသည် မကာအိုဒေသတွင် တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးရန်၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ပေးရန် ကတိပြုခဲ့သည်။
ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
အချိန်ပြည့်ဘွဲ့သင်တန်းများ၊ အချိန်ပိုင်း ဒီပလိုမာသင်တန်းများနှင့် ညနေပိုင်းလက်မှတ်ရသင်တန်းများဖွင့်လှစ် ပို့ချလျက်ရှိသည်။
တရုတ်ဘာသာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာ၊ ဂျာမန်ဘာသာ၊ အီတာလျံဘာသာ၊ ဂျပန်ဘာသာ၊ ကိုရီးယားဘာသာ၊ ရုရှားဘာသာ၊ စပိန်ဘာသာ၊ ထိုင်းဘာသာနှင့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် မြန်မာဘာသာတို့ကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၆၄ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာသိပ္ပံအမည်ဖြင့် ပထမဆုံးတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ဂျပန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမန်နှင့် ရုရှားဘာသာများကို သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် တရုတ်ဘာသာ၊ ၁၉၆၉ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာနှင့် ၁၉၇၄တွင် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် မြန်မာစာတို့ကို တိုးချဲ့သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာသိပ္ပံမှာ ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်သို့ အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ အမှတ်(၁၁၉/၁၃၁)၊ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်၊ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သံရုံး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်(နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း)နေအိမ် တို့ အနီး အချက်အချာကျသောနေရာတွင်တည်ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် တည်ရှိသည်။
ပါမောက္ခချုပ်၊ ဒုတိယ ပါမောက္ခချုပ်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်အသီးသီး၏ ပါမောက္ခများက တာဝန်ယူအုပ်ချုပ်ကြသည်။
အင်ဂျင်နီယာဌာန၊ ကျောင်းသားရေးရာဌာနနှင့် စာမေးပွဲဌာနများလည်း ပါဝင်သည်။
သင်ကြားရေးနှင့် လက်မှတ်များ အချိန်ပြည့်လေးနှစ်ဘွဲ့သင်တန်းပြီးဆုံးလျှင် ဝိဇ္ဖာဘွဲ့(သက်ဆိုင်ရာဘာသာ) ရရှိမည် ဖြစ်သည်။
နံနက်ပိုင်းလေးနှစ် ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာသင်တန်းပြီးဆုံးလျှင် ဒီပလိုမာ(သက်ဆိုင်ရာဘာသာ) ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
ညနေပိုင်းသင်တန်းများအတွက်မူ အောင်လက်မှတ်(သက်ဆိုင်ရာဘာသာ)များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည်။
ပညာသင်နှစ် နှစ်တစ်နှစ်၏ ဒီဇင်ဘာလဆန်းတွင် စတင်ပြီး မတ်လကုန်တွင်ပထမနှစ်ဝက်ပြီးဆုံးသည်။
ဒုတိယနှစ်ဝက်သည် ဇွန်လဆန်းမှ စက်တင်ဘာလကုန်အထိဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်လျှင် ရှစ်လစာသင်ကြားချိန်ရှိပြီး လေးလသည် ကျောင်းပိတ်ရက်အားလပ်ချိန်ဖြစ်သည်။
http://yufllovers.ning.com ဘဏ္ဍာရေး ပြည်သူပိုင်တက္ကသိုလ်ဖြစ်သောကြောင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နှင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ စီမံခန့်ခွဲ ဆုံးဖြတ်မှုဖြင့် အခွန်ထမ်းမြန်မာနိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတို့ကထောက်ပံ့သည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အချိန်ပြည့်ဘွဲ့သင်တန်း တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ပြီးသူများသည် တက္ကသိုလ်ရွေးချယ်လျှောက်ထားနိုင်သော ဇွန်လကုန်ပိုင်းမှစ၍ ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်သို့ တိုက်ရိုက်လျှောက်ထားနိုင်သည်။
(၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍) ဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းတွင် နှုတ်ဖြေစာမေးပွဲကိုဖြေဆိုရသည်။
တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခွင့်ရရန် နှစ်အလိုက်သတ်မှတ်သည့် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်ရမှတ်နှင့် နှုတ်ဖြေစာမေးပွဲရမှတ်တို့ လိုအပ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာတက်ရောက်ရန် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အင်္ဂလိပ်စာရမှတ် (၆၅) မှတ်အနည်းဆုံးလိုအပ်သည်။
ဒီဇင်ဘာလတွင် ပထမပညာသင်ကာလကို စတင်တက်ရောက်ရသည်။
အချိန်ပိုင်းဒီပလိုမာသင်တန်း နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခုခုမှ ဘွဲ့ရရှိပြီးသူများသာ တက်ရောက်နိုင်သည်။
တက်ရောက်လိုသူတိုင်း အင်္ဂလိပ်စာ စာမေးပွဲငယ်ကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရပြီး ထိုစာမေးပွဲပေါ်မူတည်၍ တက်ရောက်ခွင့်ကိုဆုံးဖြတ်သည်။
ညနေပိုင်းအောင်လက်မှတ်ရသင်တန်း တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ပြီးသူ မည်သူမဆို တက်ရောက်နိုင်သည်။
လူဦးရေကန့်သတ်ထားပြီး ဦးရာလူစနစ်ဖြင့် လျှောက်ထားနိုင်သည်။
ပညာသင်ကြားခြင်းအချိန်ကာလ အချိန်ပြည့်ဘွဲ့သင်တန်း ဘွဲ့သင်တန်းများကို အများပြည်သူအားလပ်ရက်များမှအပ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့ ထိ ဖွင့်လှစ်ပို့ချသည်။
သင်တန်းကာလကြာမြင့်ချိန်မှာ လေးနှစ်ဖြစ်သည်။
အချိန်ပိုင်းဒီပလိုမာသင်တန်း ဒီပလိုမာသင်တန်းများသည် အများပြည်သူအားလပ်ရက်များမှအပ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့ နံနက်ခုနစ်နာရီမှ ရှစ်နာရီငါးဆယ်ထိ တက်ရောက်သင်ယူရသည်။
သင်တန်းကာလကြာမြင့်ချိန်မှာ သုံးနှစ်ဖြစ်သည်။
ညနေပိုင်းအောင်လက်မှတ်ရသင်တန်း အခြေခံ၊ အလယ်အလတ်၊ အဆင့်မြင့်သင်တန်းများ ခွဲခြားထားသည်။
သင်တန်းတစ်ခုလျှင် နှစ်ပိုင်းခွဲပြီး တစ်ပိုင်းလျှင် သုံးလကြာမြင့်သည်။
အဆင့်မြင့်သင်တန်း၏ အပိုင်းနှစ်ကို ပြီးဆုံးလျှင် အချိန်ပိုင်းဒီပလိုမာသင်တန်း၏ နောက်ဆုံးနှစ်ကို တိုက်ရိုက်တက်ရောက်နိုင်သည်။
သင်တန်းချိန်မှာ ညနေငါးနာရီ တစ်ဆယ့်ငါးမိနစ်မှ ခုနစ်နာရီအထိဖြစ်သည်။
စုစည်းအဖွဲ့များ စာကြည့်တိုက် ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်၏ စာကြည့်တိုက်တွင် ဘာသာရပ်အသီးသီး၏ စာအုပ်များကို ထားရှိသည်။
မဂ္ဂဇင်းနှင့် ဂျာနယ်အချို့ကိုလည်း ဖတ်ရှုနိုင်သည်။
ဆရာ/မများ၊ ကျောင်းသူကျောင်းသားများ စာကြည့်တိုက်အသင်းဝင်များအဖြစ် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး စာအုပ်များကိုငှားရမ်းဖတ်ရှုနိုင်သည်။
အခြားစာအုပ်များကို တစ်ကြိမ်လျှင်နှစ်အုပ်၊ နှစ်ပတ်အထိငှားရမ်းနိုင်ပြီး ရက်လွန်ကြေးမှာ တစ်ရက်လျှင်တစ်ကျပ်ဖြစ်သည်။
ပညာရေးနှင့်အခြားအဖွဲ့အစည်းများ ဌာနခွဲများ မြန်မာဘာသာဌာန၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဌာန၊ ဂျပန်ဘာသာဌာန၊ တရုတ်ဘာသာဌာန၊ ပြင်သစ်ဘာသာဌာန၊ ကိုရီးယားဘာသာဌာန၊ ဂျာမန်ဘာသာဌာန၊ ရုရှားဘာသာဌာန၊ အီတာလျံဘာသာဌာနနှင့် ထိုင်းဘာသာဌာန များမှာ အဓိကဌာနများဖြစ်သည်။
အချိန်ပြည့်သင်တန်းသားများ မယူမနေရ တက်ရောက်ရသော အခြားဌာနများမှာ ဘာသာဗေဒဌာန၊ သမိုင်းဌာန၊ ဒဿနိကဗေဒဌာန၊ အရှေ့တိုင်းပညာဌာန များရှိသည်။
သင်ကြားရေးနှင့်မပတ်သက်သော အခြားဌာနများမှာ အင်ဂျင်နီယာဌာန၊ ကျောင်းသားရေးရာဌာနနှင့် စာမေးပွဲဌာနတို့ဖြစ်ကြသည်။
အသင်းအဖွဲ့များ ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာကြည်ရွှင်စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ကာလမှစ၍ ကျောင်းသားအသင်းအဖွဲ့များ၊ ဆရာအသင်းအဖွဲ့များကို လွတ်လပ်စွာ ဖွဲ့စည်းခွင့်ရသည်။
ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာကြက်ခြေနီအသင်းကို မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း၏ အသင်းခွဲတစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသည်။
အခြားအသင်းအဖွဲ့များမှာ အနုပညာအသင်း၊ အားကစားအသင်းနှင့် စာပေအသင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (Students' Union)၊ မွန်၊ရခိုင်၊ထားဝယ်၊ရှမ်း၊ ဧရာဝတီ အစရှိသော တိုင်းရင်းသားဆိုင်ရာ ဒေသဆိုင်ရာ မိသားစုအသင်းများ၊ Dance Club၊ Illustration Club၊ တက္ကသိုလ်အရံလေ့ကျင့်ရေးတပ်ရင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံကင်းထောက်နှင့် ဝါသနာတူစုဖွဲ့ထားသော ကလပ် အဖွဲ့အစည်းပေါင်း များစွာရှိသည်။
အဆောက်အအုံများ LRC၊ NB၊ EB၊ COE နှင့် ISH (ယခင် MWB) ဟူ၍ အဓိကအဆောင်(၅)ဆောင်ရှိသည်။
ယခင်က OB နေရာတွင် ယခုအခါ ကျောင်းဆောင်အသစ် EB တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် မန္တလေးနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Facebook YUFL စာမျက်နှာ Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ။
ရှေးတရုတ်တို့ စက္ကူပြုလုပ်ပုံ အဆင့်ဆင့် စက္ကူကိုပထမဦးစွာ အေဒီ ၁၀၅ ခုနှစ်ခန့်က တရုတ်ဟန်မင်းဆက် ဧကရာဇ်ဟိုတီ (漢和帝) ထံတွင် နန်းတွင်းမှူးမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ချိုက်လွန် (蔡倫 Cai Lun) မှ တီထွင်ခဲ့သည်။
သူသည် စက္ကူကို တီထွင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏အမည်ကို လူသိနည်းလှသည်။
၎င်း၏တီထွင်မှုမှာ လူ့သမိုင်းတွင် အလွန်တရာပင် အရေးပါခဲ့သော်လည်း အနောက်တိုင်းက သူ့အားဥပေက္ခာပြု လျစ်လျူရှူခဲ့ခြင်းကား အံ့ဩစရာပင်ဖြစ်သည်။
အရေးပါလှပြီး အဓိကကျလှသော စွယ်စုံကျမ်းကြီးများတွင်ပင် သူ့ဘဝ အထုပ္ပတ္တိကို အကျဉ်းမျှပင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
သူ၏အမည်အား ကျောင်းသုံးသမိုင်းများတွင်သာ ရံဖန်ရံခါ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
အရေးပါလှသော စက္ကူ၏အကြောင်းကို လေ့လာသုံးသပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းသုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ Michael H. Harts က သူ၏နာမည်ကျော် The most influential persons in History ဆိုသောစာအုပ်ကို ပြုစုခဲ့ရာ၌ ချိုက်လွန်ဆိုသူ ရှိမှရှိပါလေစဟု သံသယဝင်ခဲ့ရကြောင်းကို ၎င်း၏စာအုပ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် သူ၏ဂရုတစိုက် လေ့လာသုတေသနပြုချက်များအရ ဆိုင်းလွန်းမှာ အမှန်ကတကယ်ပင် ရှိခဲ့သည်ကို သိခဲ့ရသည်။
ကြိုးစားအားထုတ် စက္ကူကို တရုတ် ဟန်မင်းဆက်သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂါဒီဂီလက်စ် ချိုက်လွန်က တီထွင်ခဲ့သည်။
ချိုက်လွန်ကို အေဒီ ၅၀ က တရုတ်ပြည်အရှေ့ပိုင်း၊ ကွေ့ယန်စီရင်စု၌ (桂陽郡) မွေးဖွားသည်။
သူသည် သစ်ခေါက် ပိုက်ဆံလျှော်ပင်၊ ပိုးချည်မျှင်တို့မှ စက္ကူထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးစားသည့်အပြင် ငါးဖမ်းပိုက်များမှပင် စက္ကူထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးစားအားထုတ် ခဲ့သည်။
ချိုက်လွန်အနေနှင့် စက္ကူတီထွင်ရန် ကြိုးစားရခြင်း အကြောင်းမှာ ဧကရာဇ်ဟိုတီက ၎င်းအား စက္ကူထုတ်လုပ်ရေး တာဝန်ခံအဖြစ် တာဝန်ပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ (၅.၇.၂၀၀၉) စက္ကူကိုတီထွင်သူအဖြစ် ချိုက်လွန်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ကြ၍ ယင်း၏ အမည်မှာ တရုတ်ပြည်တွင် အလွန်အင်မတန်ပင် ကျော်ကြား လှပါသည်။
ချိုက်လွန်သည် တရုတ်တို့၏မှတ်တမ်းများအရ သင်းကွပ်ထားသူ (မိန်းမစိုး; Eunuch; 宦官 or 太監) တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဟိုတီဧကရာဇ်မှာ ချိုက်လွန်၏ တီထွင်မှုကို သဘောကျနှစ်ခြိုက်ခဲ့၍ ချိုက်လွန်အား ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့ပြီး ဘုရင့်ဘွဲ့တံဆိပ်အား ပေးအပ်ခဲ့ရာ ချိုက်လွန်မှာ ချမ်းသာကြွယ်ဝ လာခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် သူသည်နောက်ပိုင်း နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှု တစ်ခု၌မလွှဲမရှောင် သာပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် ကျဆုံးမှုသို့ ဦးတည်ခဲ့ရပြီး ရပ်မိရပ်ဖများအား မျက်နှာ မပြရဲတော့သောကြောင့် သူသည်ရေမိုးချိုး၊ အဝတ်အစားသစ်များ ဝတ်ဆင်၍ အဆိပ်သောက်သေခဲ့သည်ဟု တရုတ်တို့က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယရာစုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်၌ စက္ကူအသုံးတွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး ရာစုနှစ် အနည်းငယ်အတွင်းတွင် တရုတ်တို့မှ အာရှတိုက်၏ အခြားဒေသများသို့ စက္ကူကို တင်ပို့ခဲ့သည်။
ကာလအတန်ကြာသည်အထိ တရုတ်တို့က စက္ကူလုပ်နည်းကို လျှို့ဝှက်ခဲ့သော်လည်း ရ၅၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ်စက္ကူ အလုပ်သမားအချို့အား အာရပ်တို့မှ ဖမ်းဆီးမိသွားရာမှ များမကြာမှီပင် ဘဂ္ဂဒက်မြို့နှင့် ဆမာရ်ကန်မြို့တွင် စက္ကူကို ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။
စက္ကူလုပ်နည်းအတတ်မှာ အာရပ်ကမ္ဘာသို့ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ရာ ၁၂ ရာစုနှစ်တွင် ဥရောပသားတို့က ထိုအတတ်အား အာရပ်တို့ထံမှ သင်ယူ တတ်မြောက်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းနောက် စက္ကူအသုံးမှာ တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်လာခဲ့ရာ ဂူတင်ဘတ်က ပုံနှိပ်စက်ကိုတီထွင်ပြီး နောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်းတွင် သားရေချပ်၏ နေရာ၌ အဓိက စာရေးကိရိယာအဖြစ် စက္ကူကနေရာယူပြီး အစားထိုး အသုံးချခဲ့ကြသည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ချိုက်လွန်မတိုင်မှီ ယခင်ကာလက စာအုပ်ကို ဝါးနှင့် လုပ်ကြရသောကြောင့် ယင်းသို့သော စာအုပ်များမှာ လေးလံပြီး ကို့ယို့ကားယား နိူင်လွန်းလှ၏။
အချို့သော စာအုပ်မျိုးများကိုမူ ပိုးထည်တွင် ရေးသားစီရင်ခဲ့ကြ၍ ၎င်းပိုးထည်စာအုပ်မျိုးမှာ တန်ဖိုးကြီးလွန်းလှပါသည်။
အနောက်တိုင်းတွင်မူ စက္ကူမပေါ်ထွက်မှီ ယခင်ကာလက သားရေချပ်များတွင် ရေးသား ခဲ့ကြသည်။
ဤသားရေချပ်များကို သိုးရေ၊ ဆိတ်ရေနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၍ ဂရိ၊ ရောမနှင့် အီဂျစ်တွင်မူ ပါပါရပ်စ်ခေါ်ကျူချပ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
သို့သော် သားရေချပ်နှင့် ကျူချပ် နှစ်မျိုးလုံးမှာ ရှားပါးရုံသာမကပဲ ထုတ်လုပ်မှု စရိတ်လည်း ကြီးမြင့်လှပါသည်။
စာအုပ်များနှင့် အခြားစာရေးကိရိယာများမှာ ယခုအခါတွင် ဈေးနုန်းချိုသာစွာဖြင့် ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
စက္ကူတီထွင်နိုင်ခဲ့ စဉ်ကပင်စပြီး အရည်အတွက်များစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
စက္ကူနှင့် ပုံနှိပ်စက်တို့မှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အရေးပါပုံခြင်းမှာ ယခုအခါတွင် မတိမ်းမယိမ်း ဖြစ်နေပြီဟု ဆိုရပါမည်။
တကယ်တန်း အသေအခြာ တွေးကြည့်လျှင်မူ ပုံနှိပ်စက်မှာ ဤမျှပဓာန မကျချေ။
ဈေးနုန်းချိုသာပြီး အလျှံပယ်ရနိုင်သည့် ပုံနှိပ်ပစ္စည်းမရှိခဲ့လျှင် ပုံနှိပ်စက်၏ အရေးပါမှုမှာ မထင်ပေါ်နိုင်ပေ။
ချိုက်လွန်မတိုင်မှီ ယခင်ကာလတွင် တရုတ်ပြည်၌ စာရေးကိရိယာ မရှိခဲ့ပေ။
ရှိခဲ့သည့် ဝါးစာအုပ် အစရှိသည့် ကိရိယာများမှာလည်း အနောက်တိုင်းတွင် သုံးစွဲနေပြီဖြစ်သည့် ပါပါးရပ်စ်စာအုပ်မျိုးလောက် အရာမရောက်ပေ။
တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု တိုးတတ်ရေးမှာ စာရေးကိရိယာ ချို့တဲ့မှုကြောင့် များစွာအဟန့်အတားဖြစ်ခဲ့၍ နှောင့်နှေးခဲ့ရသည်။
တရုတ်ပညာရှိတစ်ဦးမှာ စာအုပ်များကို လှည်းနှင့်တိုက်ယူခဲ့ရသည်။
ဤသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားလည်ပတ်မှုမှာ မည်မျှပင် ခက်ခဲမည်ကို တစ်စုံတစ်ဦးအနေနှင့် တွေးကြည့်နိုင်ပေသည်။
ချိုက်လွန်၏ စက္ကူတီထွင်မှုက ဤသို့သော အခြေအနေကို လုံးလုံးလျားလျားပင် ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။
သင့်တော်သော စာရေးကိရိယာ ရှိလာသည်နှင့် တရုတ်အမျိုးသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုမှာ လျင်လျင်မြန်မြန်ပင် တိုးတက်လာခဲ့တော့သည်။
မောင်မင်းနိုင်(ဝါးခယ်မ)၏ ကမ္ဘာ့ဩဇာအကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ရာစာအုပ် ကိုးကား Category:စက္ကူလုပ်ငန်း Category:တရုတ် တီထွင်မှုများ။
ကွမ်ကျိုးမြို့၏ ရှုခင်းအချို့ ကွမ်ကျိုးမြို့ (廣州市; Guangzhou) သည် တရုတ်ပြည် အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ကွမ်တုန်းပြည်နယ် ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်၍ တတိယ အကြီးဆုံးသော မြို့ဖြစ်သည်။
ကျူးကျန်းမြစ်ခေါ် ပုလဲမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်တါင် တည်ရှိ၍ ပင်လယ်မှ မိုင် ၈၀ ခန့်ကွာဝေးသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ယခင်က ကန်တုန်မြို့ (Canton) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ရှေးအခါက တရုတ်နိုင်ငံ၏ အချက်အချာ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီး ဖြစ်ခဲ့ပြီးလျှင် ယခုခေတ်တွင်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း၏ ကုန်သွယ်မှု ဗဟိုဌာနကြီး ဖြစ်သဖြင့် အထူးပင်စည်ကားလှသည်။
အနောက်တိုင်းကုန်သည်များနှင့် ပထမဆုံး ဆက်သွယ်ခဲ့ရသော တရုတ်မြို့ကြီး ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ပေါ်တူဂီ၊ ဒပ်ချ်၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ် လူမျိုးအသီးသီးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများသည် ထိုမြို့မှတဆင့် တရုတ်နိုင်ငံ တဝန်းသို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်ဖြစ်ရာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ‘အသစ်အဆန်း ဟူသမျှ ကွမ်ကျိုးက’ ဟူ၍ပင် ပြောစမှတ်ရှိသည်။
နိုင်ငံခြားသို့ သွားရောက် နေထိုင်ကြသော တရုတ်များစွာတို့မှာလည်း ကွမ်ကျိုးမြို့သူမြို့သားများ ဖြစ်ရကား နိုင်ငံခြားသားတို့သည် ယင်းတို့နှင့် အဆက်အဆံများသော ကွမ်ကျိုးတရုတ်တို့၏ ဓလေ့ဝါဒနှင့် ဘာသာစကားကိုပင် တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု တရုတ်စကားဟု မှတ်ယူကြသည်လည်း ရှိသည်။
ပင်လယ်ရပ်ခြား တိုင်းတပါးတို့၌ စီးပွားစုမိ၍ ပြန်လာသော ကွမ်ကျိုးမြို့သား ဇာတိများနှင့် နိုင်ငံခြား တက္ကသိုလ် ပညာတတ်များသည် ကွမ်ကျိုးမြို့ကြီးအား ခေတ်မှီလာအောင် အထူးစွမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ပင်လယ်မှ ပုလဲမြစ်ကြောင်းအတိုင်း ကွမ်ကျိုးမြို့အရောက် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများ ဝင်ထွက်သွားလာ နိုင်စေရန် မြစ်ကြောင်းနက်အောင် ပြုပြင်ထားသဖြင့် ကွမ်ကျိုးမြို့သည် ယခင်ကထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော သင်္ဘောဆိပ်မြို့ကြီး ဖြစ်လာတော့သည်။
ထို့အပြင် မြူနီစပယ် အုပ်ချုပ်ရေး ဖွဲ့စည်းလျက် ရေမြောင်းများ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ ရဲအဖွဲ့ကြီးများကို တိုးတက်အောင် ပြုပြင်ခြင်း၊ ရိပ်သာလမ်းမကျယ်ကြီးများ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ မြို့ခံများ လေညှင်းခံရန် ဥယျာဉ်ကြီးများ ပြုလုပ်ခြင်း စသည့် ခေတ်မှီသော မြို့ပြအစီအမံများကြောင့် ကွမ်ကျိုးမြို့သည် ယခုအခါ သာယာ တိုးတက်နေပြီဖြစ်သည်။
ကွမ်ကျိုးဒေသခံများသည် အခြားဒေသရှိ တရုတ်များထက် ထကြွလုံ့လဝိရိယ ရှိသူများ ဖြစ်သည့်အပြင် လက်မှုပညာတွင်လည်း အထူးသေသပ် ကောင်းမွန်ကြသည်။
ဆင်စွယ်ပန်းပု၊ ကျောက်စိမ်းပန်းပု၊ ကနုကမာထည်၊ ကြေးဝါထည်၊ ငွေထည်၊ ယပ်တောင်၊ ဇာထည်၊ ပန်းထိုးပန်းချုပ်၊ လက်ရေးကြွေထည် စသောလုပ်ငန်းများမှာ ရှေးကတည်းကပင် နာမည်ရခဲ့သော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။
အခြားထွက်ကုန်များမှာ ဆန်စပါး၊ လက်ဖက်ခြောက်၊ ပိုးနှင့် ဖျာများ ဖြစ်သည်။
ကွမ်ကျိုးမြို့သည် ဘုရားကျောင်းကန် အဆောက်အအုံ ပေါများသဖြင့် ကျော်ကြားသည်။
ဘုရားကျောင်း အဆောက်အအုံပေါင်း ၅၀၀ ထက်မနည်း ရှိသည်။
ထင်ရှားသော ကျောင်းတန်ဆောင်းများမှာ ဟိုနန်ကျွန်းပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘုရားကျောင်း၊ ဆင်းတုငါးရာ ဘုရားကျောင်းနှင့် သက်ရှည်ဘုရားကျောင်းတို့ ဖြစ်သည်။
အခြား အဓိကရ အဆောက်အအုံတို့မှာ ကွမ်ယင်တောင်ကုန်း၏ တောင်ဘက်စောင်းတွင် စိုက်ထူထားသော ဆွန်ယက်ဆင် အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်၊ ဆွန်ယက်ဆင် တက္ကသိုလ်၊ ပြင်သစ် ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ဒင်္ဂါးစက်ရုံကြီးတို့ဖြစ်သည်။
ကွမ်ကျိုးမြို့၏ သမိုင်းမှာ အတန်ပင် ရှေးကျလေသည်။
ဘီစီ ၂ ရာစုမတိုင်မီက ကွမ်ကျိုးမြို့သည် တားတားဘုရင်တို့၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် တရုတ်တို့၏ လက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် နိုင်ငံခြားနှင့် ကုန်သွယ်ရာဌာန ဖြစ်လာလေသည်။
၇၀၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် အာရပ်လူမျိုးတို့သည် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရေးအတွက် ကွမ်ကျိုးမြို့သို့ လာရောက် နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။
ထိုနောက် ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီလူမျိုးများ ရောက်လာ၍ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုကို တစ်ဦးတည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
၁၇၀၀ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် ဒပ်ချ်၊ ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်များ စုရုံးရောက်ရှိလာကြပြီး လက်ဖက်ခြောက်၊ ပိုးထည် စသော ကုန်စည်များကို ဝယ်ယူဖောက်ကား ကြသည်။
ထိုသို့ နိုင်ငံခြားသားများနှင့် အဆက်အသွယ် ရှိခဲ့သဖြင့် ကွမ်ကျိုးမြို့ခံများသည် ထိုစဉ်ကပင် တိုးတက်သော အသိဉာဏ်များနှင့် ပြည့်စုံကာ လွတ်လပ်သော တွေးတောမြှော်ခေါ်မှုများတွင် စိတ်ဝင်စားခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် မိုင် ၄၀၀ ခန့် ရှည်လျားသော တောင်တန်း၊ တောင်ကုန်းများက ကွမ်ကျိုးမြို့ကို ဝန်းရံကာ တရုတ်ပြည်မကြီးနှင့် အဆက်ဖြတ်ထားဘိသကဲ့သို့ ရှိသဖြင့်လည်း ကွမ်ကျိုးယဉ်ကျေးမှု အရပ်ရပ်မှာ သီးခြားကွဲပြားလျက် ရှိသည်။
ဤသို့ဖြင့် ကွမ်ကျိုးစကားမှာ အခြား တရုတ်စကားတို့နှင့် မတူပဲ တစ်မျိုးတစ်ဘာသာ ဖြစ်ကာ လူပေါင်း ၂၅ သန်းခန့်တို့၏ နေ့စဉ်ပြောဆို သုံးစွဲသော ဘာသာတူ အသံကွဲစကား ဖြစ်နေလေသည်။
လွတ်လပ်သော တွေးခေါ်မှုများ ထွန်းကားရာ မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်နှင့်အညီ ကွမ်ကျိုးမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံအား အမျိုးသာ သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ဖန်တီးပေးသည့် တော်လှန်ရေးကြီး ပေါ်ထွန်းရာ ဘူမိနက်သန် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားရေးကို လှုံ့ဆော်စည်းရုံးပေးသည့် ကွန်မင်တန်အဖွဲ့သည် ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် စတင်အမြစ်တွယ်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်သော တရုတ်နိုင်ငံသစ်ကို ဖန်တီးထူထောင်ခဲ့သော ဆွန်ယက်ဆင်သည် ကွမ်ကျိုးမြို့၌ပင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့သည် ကွမ်ကျိုးမြို့ကို သိမ်းယူလိုက်ကြသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လေကြောင်းမှ ဗုံးများ ဒလကြမ်း အကြဲခံရသဖြင့် အထူးပျက်စီး နစ်နာခဲ့လေသည်။
ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး () သည် အရောင်နှင့် စကားပြောသူဖြစ်သည်။
သူ၏စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြသူဖြစ်သည်။
အရောင်နှင့် အလုပ်လုပ်သူတစ်ယောက်ဟု ပြောလျှင်လည်း မှားမည်မဟုတ်ပါ။
တိုတိုနှင့် လိုရင်းကို ပြောရပါက ဗန်ဂိုးသည် သူ၏ရင်တွင်းခံစားချက်များကို အရောင်များနှင့်စကားပြောသည့် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုးဖြစ်သည်။
သူ့အား ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယခုလက်ရှိမှ ပြန်ရေတွက်ပါက သူသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်က လူဖြစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးပန်းချီကား တစ်ချပ်ကို ရေးဆွဲပြီးနောက် သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားခဲ့သည်မှာ ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။
သူကွယ်လွန်စဉ်က သူ့အသက်မှာ ၃၇ နှစ်မျှသာရှိသေးသည်။
ယခုဆိုလျှင်သူကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂ဝ ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဤမျှ နှစ်တွေကြာလာသော်လည်း ဗင်ဂိုး၏နာမည်မှာ မသေသေးပါ။
သူ၏ အလွန်အမင်း ထက်သန်ပြင်းပြသော စိတ်ခံစားမှုများကို ဖော်ပြနေသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ထိတိုင် လူများ၏ စိတ်နှလုံးသားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။
အမှန်တော့ ဗန်ဂိုး၏ ထူးခြားသောပါရမီသည် ယနေ့ခေတ် ပန်းချီလောကအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ချပေးနိုင်စွမ်းရှိခဲ့သည်ဟု ပန်းချီပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။
ယင်းအဆိုကို ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးမှ တည်ရှိလာခဲ့သည် မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများက နားလည်လက်ခံခဲ့ကြသည်။
ထိုအသိ ထိုအမြင်များကို ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကလည်း လက်ခံနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။
မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာများသည် ဗင်ဂိုးရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားအမြောက်အမြား ( ဗန်ဂိုးသည် ပန်းချီကားပေါင်း ၁၆၀ဝ ကျော်မျှရေးဆွဲသွားခဲ့သည်။
) နှင့် ဗန်ဂိုး၏ ကြေကွဲစရာဘဝ ဇာတ်ကြောင်းကို အလွန်တအံ့တဩ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။
တတိယမျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကတော့ သူ့လက်ရာများသည် ပန်းချီလောကမှ လိုက်မမှီနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားကျယ်ဝန်းနက်ရှိုင်းခဲ့ယုံမျှသာမက ယင်းလောက၏ အသိအမြင် အယူအဆများကိုပါ တိုးတက် ကျယ်ပြန့်နက်ရှိုင်း သွားသည်အထိ တွန်းအားပေးခဲ့သည်ဟုပင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ ကြလေသည်။
“အဲဒီပန်းချီကားတွေကို ဗင်ဂိုးရေးဆွဲချိန်မှာ လူ့လောကကြီးမှာ အရင့်အရင်က မဖြစ်ဖူး၊ မရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ထိတ်လန့်စရာတွေ၊ စိတ်ချောက်ချားစရာတွေနဲ့ အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာတွေ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာနေတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခုပါ။
အဲဒီအခြေအနေဆိုးတွေက လူတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ပြောင်းလဲပစ်နေပါတယ်။
အဲဒီကာလကြီးမှာ အတိုင်းအဆမသိနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားတဲ့ အထီးကျန်မှုကြီးဟာ တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။