kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အဟိတ်ကိရိယာစိတ် (၃) မျိုးရှိရာတွင်- ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း (ကိရိယမနောဓာတ်)၊ ဤ ဝုဋ္ဌော/မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း (ဥပေက္ခာသဟဂုတ် အဟိတ်ကိရိယ မနောဝိညာဏဓာတ်)၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် (သောမနဿသဟဂုတ် အဟိတ်ကိရိယ မနောဝိညာဏဓာတ်) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ယေဘုယျ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန် လက္ခဏာ: အာရုံ (၆)ပါးကို သိခြင်း၊ ရယူခြင်းသဘော။
ရသ: ပဉ္စဒွါရ၌ အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ မနောဒွါရ၌ အာရုံကို ဆင်ခြင်ခြင်း။
ပစ္စုပဋ္ဌာန်: ပဉ္စဒွါရ၌ အာရုံကို ဆုံးဖြတ်တတ်သော သဘောတရား၊ မနောဒွါရ၌ အာရုံကို ဆင်ခြင်တတ်သော သဘောတရား (အဖြစ် ယောဂီ၏ဉာဏ်၌ ထင်လာခြင်း)။
ပဒဋ္ဌာန်: ပဉ္စဒွါရ၌ အဟိတ်ဝိပါက် မနောဝိညာဏဓာတ် (သန္တီရဏစိတ်) ၏ ချုပ်ပျက်ခြင်း၊ မနောဒွါရ၌ ဘဝင်စိတ်၏ ချုပ်ပျက်ခြင်း။
(ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၈၇ အရ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် အဟိတ်ကိရိယာ မနောဝိညာဏဓာတ် အတွက်) ဝုဋ္ဌောကိစ္စဆောင်ရွက်စဉ် ရှုကွက် (ရူပါရုံကို ပုံစံထား၍) လက်တွေ့ရှုမှတ်ရာ၌ ကိစ္စတစ်ခုချင်း၊ အာရုံတစ်ခုချင်း ခွဲ၍ရှုရန် ကျမ်းဂန်များက ညွှန်ကြားသည်။
ဝုဋ္ဌောကိစ္စ၌ ရူပါရုံကို အာရုံပြုစဉ်- လက္ခဏာ: ရူပါရုံကို သိခြင်း၊ ရယူခြင်းသဘော။
ရသ: ရူပါရုံကို (ဣဋ္ဌ-ကောင်းသောအာရုံ သို့မဟုတ် အနိဋ္ဌ-မကောင်းသောအာရုံ စသည်ဖြင့်) ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
ပစ္စုပဋ္ဌာန်: သန္တီရဏစိတ်က စူးစမ်းယူထားသည့် အာရုံကိုပင် (ဣဋ္ဌ သို့မဟုတ် အနိဋ္ဌ စသည်ဖြင့်) ဆုံးဖြတ်သကဲ့သို့ဖြစ်သော သဘောတရား။
ပဒဋ္ဌာန်: အဟိတ်ဝိပါက် မနောဝိညာဏဓာတ် (သန္တီရဏစိတ်သုံးမျိုးတွင် တစ်မျိုးမျိုး) ၏ ကင်းချုပ်ခြင်း၊ ချုပ်ပျက်ခြင်း။
(သဒ္ဒါရုံ စသည်ကို အာရုံပြုသော ဝုဋ္ဌောစိတ်ကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း မှတ်ယူပါ။
) "ဆုံးဖြတ်ခြင်း" (ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနရသ) ၏ သိမ်မွေ့သော အဓိပ္ပာယ် မဟာဋီကာ (မဟာဋီ၊၂၊၁၂၉-၁၃၀) ၌ ဝုဋ္ဌော၏ ဆုံးဖြတ်ခြင်းကိစ္စကို "ဝဝတ္ထပေန္တီ ဝိယ ပဝတ္တနတော" ဟု ဖွင့်ဆိုထားရာ၊ "သန္တီရဏစိတ်က စူးစမ်းထားသည့်အာရုံကို ဣဋ္ဌ သို့မဟုတ် အနိဋ္ဌ စသည်ဖြင့် မှတ်တတ် ဆုံးဖြတ်တတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်" ဟု ဆိုလိုသည်။
ပဉ္စဒွါရဝီထိစိတ်များ (စက္ခုဝိညာဏ်၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော စသည်) သည် အာရုံကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိနိုင်ခြင်း၊ အာရုံ၏အရသာကို မနောဒွါရဝီထိများကဲ့သို့ ခံစားနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။
စက္ခုဝိညာဏ်သည် အရောင်မျှကိုသာ သိသကဲ့သို့ ဝုဋ္ဌောသည်လည်း ထိုအဆင့်၌သာ ရှိသေးသည်။
ထို့ကြောင့် ဝုဋ္ဌောသည် အာရုံကို ဣဋ္ဌ၊ အနိဋ္ဌ စသည်ဖြင့် တကယ်တမ်း ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ခြင်း မဟုတ်သေးဘဲ၊ ဆုံးဖြတ်သကဲ့သို့သာ ဖြစ်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ဝုဋ္ဌောစိတ် သို့မဟုတ် အဓိမောက္ခစေတသိက်က ဆုံးဖြတ်ခြင်းလော? ဝုဋ္ဌောစိတ်တွင် ယှဉ်ဖက်စေတသိက် (၁၂) လုံးရှိရာ အဓိမောက္ခ (ဆုံးဖြတ်ခြင်း) စေတသိက်လည်း ပါဝင်သည်။
မေးခွန်းမှာ ဝုဋ္ဌောစိတ်ကိုယ်တိုင်က ဆုံးဖြတ်သလော၊ အဓိမောက္ခစေတသိက်က ဆုံးဖြတ်သလောဟူ၍ ဖြစ်သည်။
စိတ်ဟူသမျှသည် အာရုံကိုသိခြင်း (ဝိဇာနနလက္ခဏာ) ရှိသည်။
ဝုဋ္ဌောစိတ်သည် အာရုံကို သိ/ရယူသည်။
အဓိမောက္ခစေတသိက်သည် အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း (သန္နိဋ္ဌာနလက္ခဏာ) ရှိသည်။
စိတ်သည် ယှဉ်ဖက်စေတသိက်တို့၏ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင်ဖြစ်သောကြောင့် (သဟစရဏနည်း) ဝုဋ္ဌောစိတ်က ဆုံးဖြတ်သည်ဟု ဆိုရသော်လည်း၊ တကယ်တမ်း ဆုံးဖြတ်မှုကိစ္စသည် အဓိမောက္ခစေတသိက်၏ အရာသာဖြစ်သည်။
သို့သော် ဝုဋ္ဌောစိတ်၏ ဦးဆောင်မှုကြောင့် ၎င်း၏ကိစ္စဟု ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ မဟာဋီကာအလိုအရ ဤဝုဋ္ဌောအဆင့်၌ စိတ်ဖြစ်စေ၊ အဓိမောက္ခဖြစ်စေ အာရုံကို တကယ်တမ်း ပိုင်နိုင်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းမဟုတ်သေးဘဲ၊ ဆုံးဖြတ်သကဲ့သို့သာ ဖြစ်နိုင်သေးသည်။
အာရုံကို တကယ်တမ်း ပိုင်နိုင်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည့် စွမ်းအားသည် မနောဒွါရဝီထိဇောစိတ်များ၌ အကျုံးဝင်သော အဓိမောက္ခစေတသိက်၏ အရာသာဖြစ်သည်။
နိဂုံး ဝုဋ္ဌောစိတ် (သို့မဟုတ် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် အဟိတ်ကိရိယာ မနောဝိညာဏဓာတ်) သည် အသိစိတ်အစဉ်တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။
၎င်းသည် ပဉ္စဒွါရ၌ အာရုံကို "ဆုံးဖြတ်သကဲ့သို့" ပိုင်းခြားမှတ်သားပေးပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်မည့် ဇောစိတ်များအတွက် လမ်းကြောင်းပေးသည်။
မနောဒွါရ၌မူ ဤစိတ်သည်ပင် "မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း" အဖြစ် အာရုံကို ဆင်ခြင်သည့်ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။
၎င်းသည် အာရုံကို ကနဦးသိရှိခြင်းနှင့် နက်ရှိုင်းစွာခံစားဝေဖန်ခြင်းအဆင့်တို့ကြားတွင် တံတားသဖွယ် ချိတ်ဆက်ပေးသော စိတ်ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ ပြင်ပလင့်များ ဝုဋ္ဌော (= သာဓာရဏာ ကိရိယ မနောဝိညာဏဓာတ်)။
တဒါရုံ (တဒါရမ္မဏ) [တ+အာရမ္မဏ] ဆိုသည်မှာ "ထို (ဇော) ၏ အာရုံကိုပင် အာရုံပြုသော (ဝိပါက်စိတ်)" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။
စိတ်ဝီထိ တစ်ခုတွင် ဇောစိတ်များ အဟုန်ပြင်းစွာ စောပြီးနောက်၊ အချို့သော သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေအနေများ၌သာ ထိုဇောစိတ်၏ အာရုံကိုပင် ဆက်လက်၍ တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်ကြိမ် အာရုံပြုကာ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဝိပါက်စိတ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဘဝင်စိတ်၏ အာရုံနှင့်မတူဘဲ ဇော၏အာရုံနောက်သို့ လိုက်ပါသောကြောင့် ရေစီးကြောင်းနောက်လိုက်သော လှေငယ်ကဲ့သို့ ဥပမာပေးလေ့ရှိသည်။
တဒါရမ္မဏံ (တိ) [တ+အာရမ္မဏ +အာရမ္မဏ။
တဿ ဇဝနဿ အာရမ္မဏံ အာရမ္မဏမေတေသန္တိ တဒါရမ္မဏာနိ “ဗြဟ္မဿရော”တျာဒီသု ဝိယ မဇ္ဈေပဒလောပဝသေန။
ဝိဘာဝိနီ၊၁၄၃။
“တဒါရမ္မဏာရမ္မဏာနီ”တိ ဝတ္တဗ္ဗေ မဇ္ဈေပဒလောပဝသေန “တဒါရမ္မဏာနီ”တိ ဝုတ္တံ။
မဏိမဉ္ဇူ၊၁၊၄၅၇။
(၃၈၆။
အဘိ၊ဝတာရ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၅။
)] တဒါရုံ၊ တဒါရုံစိတ်၊ ထို(ဇော)၏ အာရုံ ဟူသော အာရုံရှိသော၊ ထို(ဇော)၏ အာရုံကို အာရုံပြုသော (ဝိပါက်စိတ်)။
သောမနဿသဟဂတာနေဝ တဒါရမ္မဏာနိ ဘဝန္တိ။
သင်္ဂဟ၊၂၆။
တဒါရမ္မဏမ္ပိ (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၅)-တိ...တဒါရမ္မဏစိတ္တမ္ပိ။
သံ၊ဋီ၊၁၊၂၁၃။
တဿ ဇဝနဿ အာရမ္မဏံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ပဝတ္တတ္တာ “တဒါရမ္မဏ”န္တိ ဝုစ္စတိ။
(ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၀၀။
မ၊ဋီ၊၁၊၃၂၃။
အံ၊ဋီ၊၁၊၂၄၀။
အံ၊ဋီ၊၃၊၇၀။
အဘိ၊ဝတာရ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၆၇။
)တဒါရုံနှင့် စပ်သော သိမှတ်ဖွယ်ကို(သင်္ဂဟ၊၁၈၊ ၂၆။
၁၅၃-၄။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၆-၇)ကြည့်။
တဒါရုံကိစ္စကို ဆောင်ရွက်နိုင်သော စိတ် (၁၁) မျိုး တဒါရုံအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော ဝိပါက်စိတ် (၁၁) မျိုးရှိပါသည်- မဟာဝိပါက်စိတ်: (၈) မျိုး အဟိတ်ကုသလဝိပါက် သောမနဿသန္တီရဏစိတ်: (၁) မျိုး အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်: (၁) မျိုး အဟိတ်အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်: (၁) မျိုး တဒါရုံ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ရန် အဓိကအခြေအနေများ ယေဘုယျအားဖြင့် တဒါရုံ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ရန် အောက်ပါအင်္ဂါ (၃) ရပ်နှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်ပါသည်- ကာမဇော ဖြစ်ခြင်း: ဇောစိတ်သည် ကာမဘုံ၌ဖြစ်သော ဇော (အကုသိုလ်ဇော ၁၂၊ မဟာကုသိုလ်ဇော ၈၊ မဟာကြိယာဇော ၈၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်ဇော ၁၊ ပေါင်း ၂၉ မျိုး) ဖြစ်ရမည်။
ကာမသတ္တဝါ ဖြစ်ခြင်း: တဒါရုံဖြစ်ပေါ်သော သတ္တဝါသည် ကာမဘုံသား ဖြစ်ရမည်။
ကာမအာရုံ ဖြစ်ခြင်း: ဇော၏အာရုံသည် ကာမတရား (ကာမစိတ်၊ ကာမစေတသိက်၊ ရုပ် ၂၈ ပါး) ဖြစ်ရမည်။
ထို့ပြင်၊ အာရုံသည် အားကြီးရန်လိုအပ်သည်- ပဉ္စဒွါရ၌ အတိမဟန္တာရုံ ဖြစ်ရမည်။
မနောဒွါရ၌ ဝိဘူတာရုံ ဖြစ်ရမည်။
တဒါရုံ မဖြစ်ပေါ်နိုင်သော အခြေအနေများ အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ဇော၏နောက်၌ တဒါရုံ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါ (သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ၊ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၇ နှင့် အခြားကျမ်းများအရ)- ဇော၏အာရုံသည် ပညတ် (အမည်နာမပညတ်၊ အနွယ်ဂေါတ္တပညတ်၊ ယောက်ျား မိန်းမ စသည့် အခြားပညတ်များ) ဖြစ်နေလျှင်။
ဇောသည် လက္ခဏာသုံးပါးကို အာရုံပြုသော အားကြီးသည့်ဝိပဿနာဇော (တိလက္ခဏာရမ္မဏိက ဗလဝဝိပဿနာ) သို့မဟုတ် ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာဇော ဖြစ်နေလျှင်။
ဇော၏အာရုံသည် မဟဂ္ဂုတ်တရား (ရူပါဝစရ၊ အရူပါဝစရတရား) သို့မဟုတ် လောကုတ္တရာတရား (မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်) ဖြစ်နေလျှင်။
(အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တဒါရုံသည် ကာမဝိပါက်စိတ်ဖြစ်၍ ကာမအာရုံကိုသာ ယူနိုင်သောကြောင့် ယင်းမဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာအာရုံများကို အစဉ်မလိုက်နိုင်။
) ဇောသည် မိစ္ဆတ္တနိယတတရား (အာနန္တရိယကံ၊ နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) သို့မဟုတ် သမ္မတ္တနိယတတရား (အရိယမဂ်ဇော) တို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဖြစ်နေလျှင်။
ဇော၏အာရုံသည် အဘိညာဉ်ဉာဏ် သို့မဟုတ် ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် ဖြစ်နေလျှင်။
ဇော၏အာရုံသည် အားနည်းသော ကာမာဝစရအာရုံ (ဒုဗ္ဗလာရမ္မဏ) ဖြစ်နေလျှင်။
ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံ တို့၌ တဒါရုံ မရှိပါ။
ဇောနှင့် တဒါရုံတို့၏ ဝေဒနာ၊ ဟိတ် ဆက်စပ်မှု (ယေဘုယျအားဖြင့်) ဝေဒနာ: သောမနဿဝေဒနာနှင့်ယှဉ်သော ဇောနောက်၌ များသောအားဖြင့် သောမနဿတဒါရုံ ကျသည်။
ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်ယှဉ်သော ဇောနောက်၌ များသောအားဖြင့် ဥပေက္ခာတဒါရုံ ကျသည်။
ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့်ယှဉ်သော ဇောနောက်၌ ဥပေက္ခာတဒါရုံသာ ကျသည်။
ဟိတ်: တိဟိတ်ဇောနောက်၌ တိဟိတ်တဒါရုံ ကျသင့်သည်။
ဒွိဟိတ်ဇောနောက်၌ ဒွိဟိတ်တဒါရုံ ကျသင့်သည်။
အဟိတ်ဇော (ဥပမာ- ဟသိတုပ္ပါဒ်ဇော) နောက်၌ အဟိတ်တဒါရုံ ကျသင့်သည်။
အာရုံအမျိုးအစားနှင့် တဒါရုံအမျိုးအစား အနိဋ္ဌာရုံ (အလိုမရှိအပ်သောအာရုံ): အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ တဒါရုံသာ ဖြစ်သည်။
ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ (အလယ်အလတ် အလိုရှိအပ်သောအာရုံ): ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာတဒါရုံ (အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ ၁၊ မဟာဝိပါက် ဥပေက္ခာ ၄၊ ပေါင်း ၅) တို့တွင် တစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်သည်။
အတိဣဋ္ဌာရုံ (အလွန်အလိုရှိအပ်သော အာရုံ): ကုသလဝိပါက် သောမနဿတဒါရုံ (အဟိတ်ကုသလဝိပါက် သောမနဿသန္တီရဏ ၁၊ မဟာဝိပါက် သောမနဿ ၄၊ ပေါင်း ၅) တို့တွင် တစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်သည်။
ကံ၏စွမ်းအင်နှင့် တဒါရုံ ပဋိသန္ဓေကိုဖြစ်စေသော ကံသာမက အခြားသော ရှေးကံတို့၏ စွမ်းအင်ကြောင့်လည်း တဒါရုံ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ ထိုတဒါရုံသည် ပဋိသန္ဓေပေးကံကြောင့်ဖြစ်သော တဒါရုံနှင့် မတူညီသော အမျိုးအစားလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
အာဂန္တုကဘဝင် သောမနဿပဋိသန္ဓေရှိသူ၏သန္တာန်၌ ဒေါသဇောဖြစ်ပြီးနောက် တဒါရုံကျခွင့်မရ၊ ပင်ကိုယ် သောမနဿဘဝင်လည်း တိုက်ရိုက်မကျနိုင်သည့်အခါ စိတ်အစဉ်မပြတ်စေရန် ကြားခံ၍ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် "အာဂန္တုကဘဝင်" (ဧည့်သည်ဘဝင်) အဖြစ် ဝင်ရောက်ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
တရုဏဝိပဿနာ နှင့် တဒါရုံ အားကြီးသောဝိပဿနာဇောနောင်၌ တဒါရုံမကျဟုဆိုသော်လည်း၊ အလွန်နုနယ်သေးသော (တရုဏ) ဝိပဿနာကုသိုလ်ဇော ချုပ်သည့်အခါ၊ ထိုဇော၏အရှုခံကုသိုလ်ကိုပင် အာရုံပြု၍ ကာမာဝစရဝိပါက် တဒါရုံစိတ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း ပဋ္ဌာန်း၌ ဖွင့်ဆိုထားသည်။
ကိရိယာဇောနောင်၌ တဒါရုံကျခြင်း၊ မကျခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကွဲပြားမှု အချို့ဆရာများ (မူလဋီကာ၌ ကိုးကားခံရသူများ): ပဋ္ဌာန်း၌ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ဇောနောင်၌သာ တဒါရုံကျကြောင်း ဟောထား၍ ကိရိယာဇောနောင်၌ တဒါရုံမကျဟု အလိုရှိကြသည်။
အကြောင်းမှာ ကိရိယာဇောသည် အကျိုးဝိပါက်ကိုမပေး၊ ငြိမ်သက်သော ရဟန္တာ၏စိတ်ဖြစ်၍ လှုပ်ရှားသောဇောကဲ့သို့ တဒါရုံကို ဆွဲဆောင်မှုမရှိဟု ယူဆကြသည်။
မဟာဒတ္တမထေရ်၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ (သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း): ကိရိယာဇောနောင်၌လည်း တဒါရုံကျနိုင်သည်ဟု မိန့်ဆိုသည်။
မူလဋီကာဆရာတော်: ကိရိယာဇောနောင် တဒါရုံကျသည်ကို သံသယရှိပြီး စူးစမ်းဆင်ခြင်သင့်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။
မဟာဋီကာဆရာတော်: မူလဋီကာ၏ ကိရိယာဇောနောင် တဒါရုံမကျနိုင်ဟူသော အယူအဆကို ချေပပြီး ကိရိယာဇောနောင်၌လည်း တဒါရုံကျနိုင်ကြောင်းကို အလေးသာသော အဘိရှိသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကိရိယာဇောသည်လည်း ဇောကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၌ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ဇောတို့နှင့် တူညီသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အချုပ်အားဖြင့် တဒါရုံသည် စိတ်ဝီထိအဆုံးပိုင်းတွင် ဇော၏အာရုံကို ထပ်မံမှတ်သားသော ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ဖြစ်ပေါ်မှုသည် ရှုပ်ထွေးသော အကြောင်းတရားများစွာနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအပေါ်တွင် တည်မီနေပါသည်။
အထက်ပါအချက်များသည် တဒါရုံကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုမည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ ပြင်ပလင့်များ တဒါရုံကိစ္စ တဒါရုံ_အကြောင်း_သိကောင်းစရာ။
မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီတိုင်း ဖျာပုံမြို့တွင် အခြေစိုက်သော ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမာယဏဇာတ် အဖွဲ့သည် မြန်မာရာမာယဏ အဖွဲ့များတွင် ရှေး အကျဆုံးဖြစ်၍ လူသိများထင်ရှား‌‌သည်။
ဖျာပုံသူ ဖျာပုံသားတို့ ဂုဏ်ယူမဆုံး သော ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအနုပညာ ရိုးရာ အမွေအနှစ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် နန်းတွင်းမြန်မာရာမဇာတ် ဦးစီးအဖွဲ့သားများဖြစ်သည့် ရတနာပုံ ဦး‌မောင်ကြီး ညီအစ်ကိုက ရာမာယဏဇာတ်တော် ပါ ခေါင်းတော်များ၊ ဇာတ်ဝတ်စုံများ၊ စာ‌ပေများကို ဖျာပုံမြို့သို့ သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
၁၈၇၈ နှစ်မှ စတင်၍ နှစ်စဉ် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်မှာ သတ္တမမြောက်မျိုးဆက်များလက်ထက် တိုင်အောင်ပင်ဖြစ်သည်။
ရိုးရာယုံကြည်မှု ဖျာပုံမြို့တွင် ရာမာယဏ မှာ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ရပ်သာမကပဲ ရိုးရာ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်နေသည်။
ဖျာပုံသူ ဖျာပုံသားတို့က ရာမာယဏဇာတ် နှစ်စဉ်ကပြခြင်းကြောင့် ဘေးအန္တရာယ်အပေါင်းတို့မှ ကင်းဝေးစေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသလို ပါဝင်ကပြကြသော အဖွဲ့သားများကလည်း မိမိတို့ တာဝန်ယူရာ ဇာတ်ရုပ် မျက်နှာဖုံးများကို နတ်စင်ကဲ့သို့ သီးသန့်စင်များဖြင့် ထားရှိကိုးကွယ်ကြသည်။
ကပြရာတွင်လည်း ဇာတ်စင်၏ လက်ဝဲ လက်ယာတွင် လက်ဝဲလိုင်း၊ လက်ယာလိုင်း ခေါင်းတော်များအတွက် သီးသန့် ကန်တော့ပွဲ ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။
ကပြသူများမှာ ကြိုတင် ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်ခြင်းအပြင် ကပြသော ရက်မတိုင်မီကပင် သီလစောင့်ထိန်းခြင်း အမဲသားရှောင်ခြင်း စသော ကျင့်ဝတ်များ ကျင့်စဉ်များဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ကြရသည်။
အမှားအယွင်းရှိပါက ကပြနေစဉ် အချိန်များတွင် အဆင်မပြေခြင်း၊ ပြဿနာဖြစ်ခြင်းများ ကြုံရတတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသလို လက်တွေ့ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းများလည်း ရှိသည်။
‌ဘေးအန္တရာယ်ကင်းသည်ဟု ယုံကြည်ခြင်း၊ မပျက်မကွက်ကပြရသည့် အစဉ်အလာရှိခြင်းတို့ကြောင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ၊ ဂျပန်ခေတ်၊ ၁၉၈၈ အရေးအခင်းကာလ၊ နာဂစ်မုန်တိုင်းတိုက်ချိန်၊ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကာလ၊ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေချိန်များတွင်ပါ မပျက်မကွက် ကပြခဲ့ကြသည်။
ကပြပုံ ဖျာပုံမြို့ ရွှေနတ်ကူဘုရားရှိ ရာမဇာတ်ရုံတွင် ကပြလေ့ရှိသည်။
နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် (၁) ရက်နေ့မှ စတင်ကပြသည်။
ရှေးယခင်က နန်းတွင်းတွင် ရက် ၆၀ ကပြရသော အခန်းပေါင်း (၉၄) ခန်းရှိသော ရာမာယဏဇာတ်တော်ကြီးကို ညစဉ် (၄၅) ရက် တိတိ (တန်ဆောင်မုန်းလ မှ နတ်တော်လကုန်အထိ) ကပြကြသည်။
နောက် ပိုင်း (၉) ညသာ ကပြကြတော့သည်။
ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမဇာတ် ၏ အမာခံ ပင်တိုင်ပရိတ်သတ်မှာ ဖျာပုံနယ်သူနယ်သား၊ ဖျာပုံမြို့သူမြိုသားတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ရန်ဖန်ရန်ခါ အခြားဒေသများတွင် သွားရောက်ကပြချိန်များတွင်လည်း ပရိတ်သတ်၏ အားပေးမှု ရရှိကြမြဲဖြစ်သည်။
ပါဝင်တင်ဆက်သူ အနုပညာရှင်များ ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမဇာတ်အဖွဲ့ကို ဥက္ကဋ္ဌက ဦးဆောင်သည်။
ကပြကြသူများမှာ ဖျာပုံသူ ဖျာပုံသား အရပ်သားများဖြစ်ကြသည်။
အချို့မှာ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် လက်ဆင့်ကမ်း အမွေပေး ကပြခဲ့ကြသည်။
ကပြသူများကို လက်ဝဲလိုင်း၊ လက်ယာလိုင်း ဟူ၍ အုပ်စုနှစ်ခု ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။
လက်ဝဲလိုင်း လက်ဝဲလိုင်းမှာ ဒဿဂီရိ အစချီသော ဇာတ်ကောင်များဖြစ်ကြ၍ ၎င်းတို့ ကပြရာတွင် အသုံးပြုသည့် ခေါင်းတော်များကို ကပြသည့် ဇာတ်စင်၏ လက်ဝဲဘက်တွင် စင်သီးသန့်ဖြင့် ကန်တော့ပွဲများ‌ ပေးကာ တင်မြှောက် ပူဇော်ကြသည်။
ဒဿဂီရိသည် လက်ဝဲလိုင်း၏ အဓိက ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ဒဿဂီရိဇာတ်ကောင် အနုပညာရှင်မှာ အဖွဲ့ကဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်အဆင့် ရွှေတံဆိပ်ရှင် ဦးဇော်ဦး ဖြစ်သည်။
ဦးဇော်ဦးအရင် ဒဿဂီရိမှာ ရွှေတံဆိပ်သုံးဆုရှင် ဦးစိန်မြင့် ဖြစ်သည်။
လက်ယာလိုင်း လက်ယာလိုင်းမှာ ရာမမင်းသား အကြီးအမှူးပြုသော ဇာတ်ကောင်များ ဖြစ်ကြ၍ ၎င်းတို့ အသုံးပြုကပြသည့် ခေါင်းတော်များကို ဇာတ်စင်၏ လက်ယာဘက်စင်တွင် ကန်တော့ပွဲများ တင်မြှောက်ကြသည်။
လက်ယာလိုင်း အဓိက ဇာတ်ကောင်မှာ ရာမမင်းသားဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ရာမမင်းသား အနုပညာရှင်မှာ ကို ဖြစ်သည်။
ရပ်တည်မှု ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမဇာတ်အဖွဲ့သည် အရပ်သားများဖြင့် ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် ကပြခဲ့ကြသည့်အတွက် အမြတ်အစွန်း ထား၍ ဝင်ငွေ ပုံမှန်ပင် မရှိ‌ပါ။
ပါဝင်ကပြသူများက မိမိတို့စားရိတ်ဖြင့် မိမိတို့ ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်သည်။
ခေါင်းတော်များ၊ ဇာတ်ဝတ်ဇာတ်စားများကို မိမိတို့ဘာသာ ထိန်းသိမ်းကြသည်၊ ကပြလျင်လည်း မိမိတို့ လုပ်အားဖြင့် ပြင်ဆင်ကပြကြပါသည်။
ဖျာပုံ မြို့မိမြို့ဖတို့ကလည်း တတ်အားသရွေ့ ‌ထောက်ပံ့ကြသည်။
ဂုဏ်ထူး‌ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖိတ်ကြားချိန်တွင် ဆုချသော ငွေကြေး အနည်းငယ်ရှိသော်လည်း ရေရှည်တွင် ကိုယ်ထူကိုယ်ထသာ ရပ်တည်ကြသည်။
မိယဂိခရိုင်()သည် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုးဟိုခု ဒေသ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ခရိုင် မြို့တော်သည် ဆဲန်ဒအိမြို့ဖြစ်သည်။
လူဦးရေ ပြင်ပ လင့်ခ်။
မြန်မာနိုင်ငံ မြေငလျင်ကော်မတီ သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြေငလျင် ဘေးအန္တရာယ်များ လျော့ပါးသက်သာစေရေးအတွက် ငလျင်ဆိုင်ရာသုတေသန လုပ်ငန်းများကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၉၉ ခုနှစ် တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မြေငလျင် ကော်မတီကို မြန်မာ့မီးရထား အငြိမ်းစား ဒုတိယအင်ဂျင်နီယာချုပ်် ဦးသန်းမြင့်၊ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာ ညီလှငယ်၊ပါမောက္ခ ဒေါက်တာထင်အောင် တို့ ဦးဆောင်ကာ ထင်ရှားသည့် ငလျင်ပညာရှင်များ၊ဘူမိပညာရှင်များ၊မြို့ပြအင််ဂျင်နီယာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထိုမတိုင်မီက မြန်မာနိုင်ငံ အင််ဂျင်နီယာအသင်းချုပ်် တွင် ငလျင်ပညာ နှင့် ငလျင်အင်ဂျင်နီယာပညာဆိုင််ရာ အဖွဲ့ငယ် တစ်ခု အဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင် ဖြစ်ပြီးနောက်တွင် အစိုးရ မိုးလေဝသ နှင့် ဇလဗေဒ ညွန်ကြားမှုဦးစီးဌာန အောက်ရှိ မြေငလျင်ဌာနခွဲ ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘူမိဗေဒဌာန တို့နှင့်ပါ ပိုမိုနီးကပ်စွာပူးပေါင်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင်် ကော်မတီအတွင်းတွင် ဘာသာရပ် ခေါင်းစဥ်ခွဲ (၄)မျိုးဖြင့် သုတေသနအဖွဲ့များကိုလည်း ထပ်မံဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည််။
မြေငလျင်ဆိုင်ရာ ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပါ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်။
ဖွဲ့စည်းထားရှိမှု မြန်မာနိုင်ငံ မြေငလျင် ကော်မတီ တွင် ငလျင်ဘူမိဗေဒသုတေသနအဖွဲ့ ငလျင်အင်ဂျင်နီယာအတတ်ပညာ သုတေသနအဖွဲ့ ဘူမိရူပ နှင့် ငလျင်ပညာသုတေသနအဖွဲ့ ငလျင်ဘေးဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှု သုတေသနအဖွဲ့ တို့ ရှိသည််။
မြေငလျင်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူခဲ့သူများ ဦးသန်းမြင့် (၁၉၉၉ - ၂၀၁၄) ဦးကျော်စန်ဝင်း (၂၀၁၄ - ၂၀၁၅) ဦးညွန့်မောင်စန်း (၂၀၁၆ - လက်ရှိ) ပြုစုခဲ့သောမြေပုံများ စဉ်ခုနှစ်အမည််မြေပုံအနှစ်ချုပ်၁၂၀၀၆Seismic Zone Map of Myanmarမြန်မာနိုင်ငံ၏ ငလျင်ဇုံများအလိုက် ပြင်းထန်အား ခံရနိုင်ခြေကို ဇုံ (၅) ခု ခွဲခြားဖော်ပြထားသည့် မြေပုံ၂၂၀၀၇Tectonic Map of Myanmarမြန်မာနိုင်ငံ၏ ငလျင်လှုပ်နိုင်သော ပြတ်ရွေ့များ ကို ပြုစုဖော်ပြထားသည့် မြေပုံ၃၂၀၁၂Probablistic Seismic Hazard Maps of Myanmarမြန်မာနိုင်ငံ၏ နေရာဒေသအလိုက် အမြင့်ဆုံးဖြစ် နိုင်သည့် ငလျင်လှိုင်းရှိန်ကို နှစ် ၅၀၀ ကာလ နှင့် နှစ် ၂၅၀၀ ကာလ အတွက် ခွဲခြား ဖော်ပြထားသည့် မြေပုံ၄၂၀၁၂Seismic Hazard Map of Mandalay Cityမန္တလေးမြို့၏ နေရာဒေသအလိုက် အမြင့်ဆုံးဖြစ် နိုင်သည့် ငလျင်လှိုင်းရှိန် ကို နှစ် ၅၀၀ ကာလ နှင့် နှစ် ၂၅၀၀ ကာလ အတွက် အနုစိတ် ခွဲခြား ဖော်ပြ ထားသည့် မြေပုံ၅၂၀၁၂Seismic Risk Map of Mandalayမန္တလေးမြို့ နေရာဒေသအလိုက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်နိုင်သည့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများကို နှစ် ၅၀၀ နှင့် နှစ် ၂၅၀၀ ကာလ အတွက် ခွဲခြား ဖော်ပြထားသည့်မြေပုံ၆၂၀၁၂Multi-hazard/isk maps of Rakhine Regionရခိုင်ပြည်နယ် ဒေသကြီး၏ နေရာဒေသအလိုက် ငလျင်၊ ဆူနာမီ၊ မုန်တိုင်း၊ ရေကြီးမှု၊ တောင်ပြိုမှု၊ တောမီး ဘေးအန္တရာယ် အမျိုးမျိုးခံရနိုင်ခြေ နှင့် ထိခိုက်နိုင်မှုများကို ဖော်ပြထားသည့်မြေပုံ၇၂၀၁၄Seismic Hazard of Yangon Cityရန်ကုန်မြို့၏ နေရာဒေသအလိုက် အမြင့် ဆုံးဖြစ် နိုင်သည့် ငလျင်လှိုင်းရှိန် ကို နှစ် ၅၀၀ ကာလ နှင့် နှစ် ၂၅၀၀ ကာလ အတွက် အနုစိတ် ခွဲခြား ဖော်ပြထားသည့် မြေပုံ၈၂၀၁၄Seismic Hazard Map of Bago Cityပဲခူး မြို့ ၏ နေရာဒေသအလိုက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်နိုင်သည့် ငလျင်လှိုင်းရှိန် ကို နှစ် ၅၀၀ ကာလ နှင့် နှစ် ၂၅၀၀ ကာလ အတွက် အနုစိတ် ခွဲခြား ဖော်ပြထားသည့်မြေပုံ၉၂၀၁၄Seimic Hazard Map of Taungoo Cityတောင်ငူမြို့၏ နေရာဒေသအလိုက် အမြင့် ဆုံးဖြစ် နိုင်သည့် ငလျင်လှိုင်းရှိန် ကို နှစ် ၅၀၀ ကာလ နှင့် နှစ် ၂၅၀၀ ကာလ အတွက် အနုစိတ် ခွဲခြား ဖော်ပြထားသည့်မြေပုံ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ။
ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ် (အင်္ဂလိပ်: Bangkok University - BU ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သက်တမ်းအကြီးဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိက၊ အကျိုးအမြတ်မယူသော တက္ကသိုလ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး မူလက ထိုင်းပိုလီတက္ကနစ်အင်စတီကျု (Thai Polytechnic Institute) ဟု လူသိများခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဘန်ကောက်ကောလိပ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင်မှ ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်အဖြစ် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် တက္ကသိုလ်နယ်မြေများ ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်သည် ဘန်ကောက်မြို့၊ ခလောင်းသွယ်မြို့နယ်၊​ Kluay Nam Thai ရပ်ကွက်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်၏ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ကြီးထွားလာမှုကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန် ဒုတိယမြောက်နှင့် ယခုအခါ အဓိကကျောင်းဝင်းဖြစ်သော ပထုမ်ဌာနီခရိုင်၊ ရန်စစ်ရှိ တက္ကသိုလ်နယ်မြေကျောင်းဝင်းသို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
Kluay Nam Thai တက္ကသိုလ်နယ်မြေ (City Campus) ဤကျောင်းဝင်းသည် ဘန်ကောက်မြို့၊ ခလောင်းသွယ်မြို့နယ်၊ ဖရားခနောင်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။
ရန်စစ်မြို့ တက္ကသိုယ်နယ်မြေ (Main Campus) ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ် (ရန်စစ်တက္ကသိုလ်နယ်မြေ)ပထုမ်ဌာနီခရိုင်၊ ခလောင်းလောင်မြို့နယ်၊ ခလောင်းနုင်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိပြီး ဒွန်မောင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၏ မြောက်ဘက် ၁၄ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။
ကျောင်းဝင်းအကျယ်အဝန်းမှာ ၂၆၅,၀၀၀ စတုရန်းမီတာခန့် ရှိသည်။
ပုံမှန်ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ၏ ပထမနှစ်နှင့် ဒုတိယနှစ်များအား ဤကျောင်းဝင်းတွင် သင်ကြားပို့ချပေးပြီး (နိုင်ငံတကာဆက်သွယ်ရေး အနုပညာဘာသာရပ်မှလွဲ၍) ပုံမှန်ဆက်သွယ်ရေး အနုပညာကျောင်းသားများသည် ဤကျောင်းဝင်းတွင် လေးနှစ်လုံး သင်ကြားကြသည်။
ယခင်က မြို့တွင်းကျောင်းဝင်းတွင်ရှိခဲ့သော အောက်ပါဌာနများကို Rangsit ကျောင်းဝင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ထားသည်- နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများ နှင့် အထူးပရိုဂရမ်များမှ ပညာရှင်များ ဤကျောင်းဝင်းတွင် တက်ရောက်ကြသည်။
တတိယနှစ် သို့မဟုတ် စတုတ္ထနှစ်ကျောင်းသားအများစုအတွက် အဓိကကျောင်းဝင်း ဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ်ဥက္ကဋ္ဌရုံး၊ နိုင်ငံတကာကောလိပ်၊ ဘွဲ့လွန်ကျောင်း နှင့် အခြားဌာနများလည်း ဤနေရာတွင် တည်ရှိသည်။
ဓာတ်ခွဲခန်းများ၊ စာသင်ခန်းများ၊ ဆွေးနွေးပွဲခန်းမများ၊ စာကြည့်တိုက်များ၊ ကွန်ပျူတာစင်တာနှင့် မိုးလုံလေလုံ အားကစားစင်တာတို့လည်း ပါဝင်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်ပြခန်း (BUG) ဟုခေါ်သော အနုပညာပြခန်းတစ်ခုကို ဤကျောင်းဝင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဤကျောင်းဝင်းတွင် ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်အားကစားကွင်း၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ထိုင်းပရီးမီးယားလိဂ်ချန်ပီယံ ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်း၊ Surat Osathanugrah စာကြည့်တိုက်နှင့် Pongtip Osathanugrah ဆက်သွယ်ရေး အနုပညာအဆောက်အအုံများလည်း ပါဝင်သည်။
အရေးကြီးသော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ သုတေသနဌာနဖြစ်သည့် BU အရှေ့တောင်အာရှ ကြွေထည်ပြတိုက် လည်း Rangsit ကျောင်းဝင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဤကျောင်းဝင်းသည် ISO 14001 စံနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကိုက်ညီသော ကျောင်းဝင်းဖြစ်သည်။
ဆောင်ပုဒ် ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်၏ တရားဝင်မဟုတ်သော ဆောင်ပုဒ်မှာ "ဘန်ကောက်တက္ကသိုလ်၊ ဖန်တီးမှုတက္ကသိုလ်" (Bangkok University, the Creative University) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ ရည်မှန်းချက်ဖော်ပြချက်အရ "အသိပညာနှင့် သီလ" (Knowledge with Virtue) ဖြစ်သည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ။
အဘိဓမ္မာတရားတော်တွင် အာရုံ (၆) ပါးရှိသည့်အနက်၊ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ် ဟူသော အကြည်ရုပ် (ပသာဒရုပ်) တို့ဖြင့် တိုက်ရိုက်သိမြင်နိုင်သော အာရုံ (၅) ပါး (ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) မှလွဲ၍ ကျန်ရှိသော သိဖွယ်ရာတရားအားလုံးကို ဓမ္မာရုံ ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။
ဓမ္မာရုံသည် မနောဝိညာဏ် (စိတ်) ၏ သီးသန့်အာရုံဖြစ်ပြီး အလွန်ကျယ်ပြန့်သော အရာများကို အကျုံးဝင်ပါသည်။
ဓမ္မာရမ္မဏ (န) [ဓမ္မ+အာရမ္မဏ] (င) အာရုံစိတ်မှကြွင်းသော အာရမ္မဏိကစိတ်၏ အာရုံ ဖြစ်သော တရားဟူသောအာရုံ၊ ဓမ္မာရုံ။
(တိ) (၂) တရားလျှင်အာရုံရှိသော၊ တရားကိုအာရုံ ပြုသော။
(၁) ဒေသနာဝသေန ဝါ နိရယေ သဗ္ဗေ စ ဝိပတ္တိသမ္ပတ္တိဘေဒံ ဓမ္မာရမ္မဏမေဝ။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၉။
ဧကသမုဋ္ဌာနာ ဒွိသမုဋ္ဌာနာ တိသမုဋ္ဌာနာ စတုသမုဋ္ဌာနာ နကုတောစိသမုဋ္ဌာနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ စိတ္တစေတသိကာ, တထာ နဝတ္တဗ္ဗာ စ ဝုတ္တာဝသေသာ စိတ္တဂေါစရသင်္ခါတာ ဓမ္မာယေဝ ဓမ္မာရမ္မဏံ။
ဓမ္မာရမ္မဏံ (ပ၊ ဧ)—ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၈-၉။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၇။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၆၁။
သာရတ္ထ၊၃၊၂၁၀။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၄၃။
မူလဋီ၊၁၊၆၉။
ဓမ္မာရမ္မဏာ (ပ၊ ဗ)—သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၂၉၃။
ဓမ္မာရမ္မဏံ (ဒု၊ ဧ)—ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၅။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၂၁။
ဓမ္မာရမ္မဏေန (တ၊ ဧ)— နေတ္တိ၊ဋီ၊၇၆။
ဓမ္မာရမ္မဏဿ (ဆ၊ ဧ)— မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၉။
စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၃၀၀။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၂၇၇။
မ၊ဋီ၊၁၊၈၇၊ ၃၂၂။
(ဓမ္မာရုံဟူသည်—ပသာဒရုပ် ၅၊ သုခုမရုပ် ၁၆၊ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်တို့တည်း။
ရူပ, သဒ္ဒ, ဂန္ဓ, ရသ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗ ဟူသော အာရုံ ၅-ပါးဟူသော ရုပ်ပေါင်း ၇-ပါးသည် ဓမ္မာရုံမဟုတ်။
တနည်း အာရုံ ၅-ပါးမှ ကြွင်းသော ရုပ် စိတ် စေတသိက် နိဗ္ဗာန် ပညတ်တို့သည် ဓမ္မာရုံတို့ မည်ကုန်၏၊ အာရုံ ၅-ပါးဟူသော ရုပ်ပေါင်း ၇-ပါးသည် ဓမ္မာရုံ မမည်။
) အာရုံ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ် "အာရုံ" ဟုခေါ်သော ပါဠိဝေါဟာရ အာရမ္မဏ နှင့် အာလမ္ဗဏ တို့သည် စိတ်တို့၏ ဖြစ်တည်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပုံကို ဖော်ပြပါသည်- အာရမ္မဏ သည် "မွေ့လျော်ရာ" ဟု အနက်ရသည်။
လူတို့သည် ဥယျာဉ်၊ ပန်းခြံများ၌ မွေ့လျော်ကြသကဲ့သို့၊ စိတ်နှင့်စေတသိက်တို့သည်လည်း ရူပါရုံအစရှိသော အာရုံခြောက်ပါး၌ မွေ့လျော်ကြ၊ အာရုံပြုကြသောကြောင့် "အာရမ္မဏ" ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်။
အာလမ္ဗဏ သည် "ဆွဲကိုင်ရာ၊ စွဲမှီရာ" ဟု အနက်ရသည်။
အားအင်ချည့်နဲ့သူက တောင်ဝှေးကို အားပြု၍ ထရ၊ သွားရသကဲ့သို့၊ စိတ်နှင့်စေတသိက်တို့သည်လည်း အာရုံတစ်ခုခုကို စွဲမှီစရာ၊ ဆွဲကိုင်စရာအဖြစ် အားပြုမှသာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်စွမ်းရှိသောကြောင့် "အာလမ္ဗဏ" ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်။
အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းအရ ဓမ္မာရုံကို အဓိကအားဖြင့် (၆) မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါသည်- ဓမ္မာရုံ (၆) မျိုး ၁။
ပသာဒရုပ် (၅) ပါး: စက္ခုပသာဒ (မျက်စိအကြည်)၊ သောတပသာဒ (နားအကြည်)၊ ဃာနပသာဒ (နှာခေါင်းအကြည်)၊ ဇိဝှါပသာဒ (လျှာအကြည်) နှင့် ကာယပသာဒ (ကိုယ်အကြည်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဤအကြည်ရုပ်များသည် အာရုံကို လက်ခံရာ နေရာများဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ သဘောသဘာဝကိုမူ မနောဝိညာဏ်ဖြင့်သာ သိနိုင်သောကြောင့် ဓမ္မာရုံတွင် ပါဝင်ပါသည်။
သုခုမရုပ် (၁၆) ပါး: ရုပ်တရား (၂၈) ပါးတွင် ထင်ရှားကြမ်းတမ်းသော ဩဠာရိကရုပ် (၁၂) ပါး (ပသာဒရုပ် ၅ ပါး + အာရုံရုပ် ၇ ပါး) မှလွဲ၍ ကျန်ရှိသော သိမ်မွေ့နူးညံ့သည့် ရုပ်တရား (၁၆) ပါးကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းတို့မှာ ဇီဝိတရုပ်၊ ဟဒယဝတ္ထု၊ ဘာဝရုပ် (၂) ပါး စသည်တို့ဖြစ်ပြီး၊ ဉာဏ်ဖြင့် ထွင်းဖောက်မြင်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းသောကြောင့် "သုခုမရုပ်" ဟုခေါ်ပြီး ဓမ္မာရုံအဖြစ် သတ်မှတ်ပါသည်။
စိတ် (၈၉) ပါး: လောကီ၊ လောကုတ္တရာ စိတ်အားလုံးသည် မနောဝိညာဏ်၏ အာရုံဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဥပမာ- မိမိ၏စိတ်ကို မိမိပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း၊ သူတစ်ပါး၏စိတ်ကို အဘိညာဉ်ဖြင့် သိခြင်းတို့၌ စိတ်သည် ဓမ္မာရုံဖြစ်နေပါသည်။
စေတသိက် (၅၂) ပါး: စိတ်နှင့်အတူဖြစ်သော ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ စသည့် စေတသိက်အားလုံးသည်လည်း မနောဝိညာဏ်၏ အာရုံများ ဖြစ်ကြသည်။
နိဗ္ဗာန်: အကြောင်းတရားတို့ မပြုပြင်အပ်သော အသင်္ခတဓာတ်၊ ဝဋ်ဆင်းရဲအားလုံး၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ အငြိမ်းဓာတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သည် လောကုတ္တရာမဂ်စိတ်၊ ဖိုလ်စိတ်တို့၏ အာရုံဖြစ်သောကြောင့် အထူးမြတ်ဆုံးသော ဓမ္မာရုံ ဖြစ်ပါသည်။
ပညတ်: ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိဘဲ၊ အမည်နာမ၊ ပုံသဏ္ဌာန် စသည်ဖြင့် လူတို့ မှည့်ခေါ်သုံးစွဲကြသော အရာအားလုံးသည် ပညတ်မည်ပါသည်။
ဥပမာ- ကသိုဏ်းပညတ်၊ လူ၊ နတ်၊ တောင်၊ မြစ်၊ အိမ် စသည့် အမည်နာမနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်များအားလုံးသည် ဓမ္မာရုံတွင် အကျုံးဝင်ပါသည်။
ဓမ္မာရုံ မဟုတ်သောတရားများ ရုပ်တရားများတွင် အာရုံ (၅) ပါးဟုခေါ်သော ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံနှင့် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ (ပထဝီ၊ တေဇော၊ ဝါယော) ဟူသော ထင်ရှားကြမ်းတမ်းသည့် ရုပ် (၇) ပါးသည် ဓမ္မာရုံ မဟုတ်ပါ။
၎င်းတို့သည် သက်ဆိုင်ရာ ပဉ္စဒွါရ (မျက်စိ၊ နား စသည်) တို့၏ တိုက်ရိုက်အာရုံများ ဖြစ်ကြသည်။
နိဂုံးချုပ် အားဖြင့် ဓမ္မာရုံဆိုသည်မှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံငါးပါးမှလွဲ၍ စိတ်ကသာလျှင် သိနိုင်သော အလွန်ကျယ်ပြန့်သည့် အာရုံအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတွင် သိမ်မွေ့သောရုပ်တရားများ၊ စိတ်စေတသိက်အားလုံး၊ ပရမတ္ထတရား၏ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်နှင့် လောက၌ သုံးစွဲနေသော ပညတ်တရားအားလုံး ပါဝင်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်ပါသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ ပြင်ပလင့်များ။
ဣဋ္ဌာရုံနှင့် အနိဋ္ဌာရုံတို့၏ အယူအဆအကြောင်းကို ပြည့်စုံရှင်းလင်းစွာ တင်ပြပါမည်။
ဣဋ္ဌာရုံ - အနိဋ္ဌာရုံ အခြေခံအဓိပ္ပာယ် ဣဋ္ဌာရုံ: အလိုရှိအပ်သော၊ နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသော၊ ချစ်ခင်မြတ်နိုးအပ်သော အာရုံ။
၎င်းသည် ကုသိုလ်စိတ်ကို တိုးပွားစေတတ်ပြီး၊ သုခဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်လေ့ရှိသည်။
အနိဋ္ဌာရုံ: အလိုမရှိအပ်သော၊ မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသော အာရုံ။
၎င်းသည် ကုသိုလ်စိတ်ကို မတိုးပွားစေဘဲ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်လေ့ရှိသည်။
ဤဣဋ္ဌာရုံ၊ အနိဋ္ဌာရုံတို့ကို မည်သို့ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်ကို အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် လေ့လာနိုင်ပါသည်။
ကံ နှင့် ဝိပါက် အဆုံးအဖြတ် ဤသည်မှာ အခိုင်မာဆုံးသော အဆုံးအဖြတ်နည်းဖြစ်ပြီး၊ အရှင်စူဠာဘယမထေရ်၏ ဝါဒဖြစ်ကာ အဋ္ဌကထာနှင့် ဋီကာဆရာအများစုက လက်ခံထားသော သမာနဝါဒလည်း ဖြစ်သည်။
အနိဋ္ဌာရုံ: ဧကန်အားဖြင့် အကုသိုလ်ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကမ္မဇရုပ် (ကံကြောင့်ဖြစ်သောရုပ်) နှင့် အကုသိုလ်ကံကြောင့်ဖြစ်သော ဝိပါက်နာမ်တရားစုတို့သည် အနိဋ္ဌာရုံမည်၏။
၎င်းအာရုံသည် အကုသလဝိပါက်စိတ် (မကောင်းကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက်စိတ်၊ ဥပမာ- မကောင်းသောအဆင်းကိုမြင်သည့် ဒုက္ခသဟဂုတ်စက္ခုဝိညာဏ်) ကို ဖြစ်စေသည်။
သုခဝေဒနာ၏ အကြောင်းမဟုတ်၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၏ အကြောင်းရင်းစစ်ဖြစ်သည်။