kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
4င်းအပြင် ထိုအရှင်မြတ်သည် ထိုအသက်တစ်ချောင်းမှပင်လျှင်4င်း၏(ကြင်ရာကြင်ဖက်)ကို 4င်း၏ထံ၌တည်ငြိမ်မွေ့လျော်စွာနေထိုင်နိုင်ရန် ပြုလုပ်(ဖန်ဆင်း)တော်မူခဲ့လေသည်။
ထို့နောက်4င်း(ယောက်ျား)သည် ယင်းကြင်ရာအား ဖုံးလွှမ်းသည့် အခါယင်းသည် ပေါ့ပါးသောကိုယ်ဝန်ကိုထမ်း၍ ထိုကိုယ်ဝန်နှင့်တကွ (လွယ်ကူစွာ) သွားလာခြင်းကို ပြုလေသည်။
တစ်ဖန်ထိုကိုယ်ဝန်သည် ရင့်လေး၍လာသောအခါ 4င်းတို့(ဇနီးမောင်နှံ)နှစ်ဦးသည် မိမိတို့အရှင်ဖြစ်တော်မူသော အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အထံတော်တွင် အကယ်၍ အရှင်မြတ်သည် ကျွန်တော်မျိုးတို့အား ကောင်းမွန်သော(သားသမီးကို) ချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူပါလျှင် ကျွန်တော်မျိုးတို့သည် (အရှင်မြတ်၏) ကျေးဇူးတော်ကို မုချသိတတ်ကြ ပါမည်ဟု ပတ္ထနာပြုကြကုန်၏။
7|190| သို့ရာတွင် ထိုအရှင်မြတ်သည် ၎င်းတို့ နှစ်ဦးအား(သားသမီးကို) ကောင်းမွန်ပြည့်စုံစွာ ချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူသောအခါ ၎င်းတို့နှစ်ဦးလုံးသည် ထိုအရှင်မြတ်က ၎င်းတို့အားချီးမြှင့်တော် မူသောအရာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ (အခြားအရာများ)ကိုထိုအရှင်မြတ်နှင့် တွဲဖက်ကိုးကွယ်ကြကုန်၏။
စင်စစ်တမူကားအလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ၎င်းတို့တွဲဖက်နှိုင်းယှဉ် ကိုးကွယ်ကြသည်တို့ထက် အလွန် မင့်မြတ်လှတော်မူပေသတည်း။
7|191| ၎င်းတို့သည် အကြင် သို့သောအရာများကို(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်နှင့်)ယှဉ်တွဲကိုးကွယ်ကြသလော။
ထိုအရာများသည် တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ ဖန်ဆင်းနိုင်ကြသည်မရှိသည့်ပြင်မိမိတို့ကိုယ်တိုင်ပင် ဖန်ဆင်းခြင်း ခံကြရပေသည်။
7|192| ထိုမှတစ်ပါး ယင်းတို့သည် ထိုသူတို့အား မည်သည့်အကူအညီမျှ မပေးနိုင်ကြသည်သာမက မိမိတို့ ကိုယ်တိုင်လည်း(လုံးဝ) ကူညီရိုင်းပင်း နိုင်ကြသည် မဟုတ်ပေ။
7|193| ထို့ပြင် အကယ်၍ အသင်တို့သည် ၎င်းတို့အားမှန်ကန်သောတရားလမ်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ကြလျှင်လည်း ၎င်းတို့သည် အသင်တို့နောက်သို့ လိုက်နိုင်ကြမည် မဟုတ်ပေ။
(သို့ဖြစ်ပေရာ) အသင်တို့သည် ၎င်းတို့အား ဟစ်ခေါ်ကြသည်ဖြစ်စေ၊ ဆိတ်ဆိတ်နေကြသည်ဖြစ်စေ၊ (မည်သို့မျှ) အကြောင်းမထူးပေ။
7|194| ဧကန်စင်စစ် အသင်တို့သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်မှအပ ဟစ်ခေါ် (ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်) ကြကုန်သောအရာတို့မှာလည်း အသင်တို့ကဲ့သို့ပင် ကျွန်များ(အဖန်ဆင်းခံများ)သာလျှင်ဖြစ်ကြကုန်၏။
သို့ဖြစ်ပေရာ အသင်တို့သည် အကယ်၍သာ ဟုတ်တိုင်းမှန်ရာ ပြောဆိုသူများဖြစ်ကြပါလျှင် အသင်တို့သည် ၎င်းတို့အားဟစ်ခေါ်ကြလေကုန်။
တစ်ဖန်4င်းတို့သည် (လည်း)အသင်တို့အား ပြန်၍ထူးကြပါစေ။
7|195| ၎င်းတို့၌ လမ်းလျှောက်နိုင်ကြရန် ခြေများရှိကြကြလေသလော။
သို့မဟုတ် ၎င်းတို့တွင် (တစ်စုံတစ်ရာ)ကိုကိုင်တွယ်နိုင်ကြရန် လက်များရှိကြလေသလော။
သို့တည်းမဟုတ် 4င်းတို့၌ ကြည့်မြင်နိုင်ကြရန် မျက်စိများရှိကြလေသလော။
သို့တည်းမဟုတ် 4င်းတို့၌ ကြားနိုင်ရန် နားများရှိကြလေသလော။
(အို-နဗီတမန်တော်) အသင်သည် (၎င်းတို့အား ဤသို့)ပြောကြားပါလေ။
(အချင်းတို့) အသင်တို့သည်(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်တွဲဖက်ကိုးကွယ်လျက် ရှိကြကုန်သော) မိမိတို့၏တွဲဖက်ကိုးကွယ် ရာတို့ကို ခေါ်ယူကြလေကုန်။
ထို့နောက် အသင်တို့သည် ငါ့အားဆိုင်းငံ့ခွင့်မပေးပဲ(၎င်းတို့နှင့်ပူးပေါင်းကာ) ငါနှင့်ဆန့်ကျင်၍ ကြံစည်ကြလေကုန်။
7|196| ဧကန်စင်စစ် (ငါ့ထံသို့)ကျမ်းဂန်ဒေသနာတော်ကို ချပေးသနားတော်မူသော အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်ပင်ငါ့အား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူသော အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်တော်မူပေသည်။
ထိုမှတစ်ပါး ထိုအရှင်မြတ်သည်ပင် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့ အားလည်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူပေသတည်း။
7|197| သို့ရာတွင် ထိုအရှင်မြတ်မှတစ်ပါး အသင်တို့ဟစ်ခေါ် (ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တမ်းတ)ကြကုန်သော သူတို့မှာမူကား အသင်တို့အားလည်း ကူညီနိုင်ကြသည် မဟုတ်ပေ။
မိမိတို့ ကိုယ်များကိုလည်း (မိမိတို့)ကူညီနိုင်ကြသည် မဟုတ်ချေ။
7|198| ထိုမှတစ်ပါး အသင်တို့သည် အကယ်၍ ၎င်းတို့အား တရားလမ်းမှန်သို့ ဖိတ်ခေါ်ကြလျှင်လည်း ၎င်းတို ့သည်(အသင်တို့ဖိတ်ခေါ်သည်ကိုပင်) ကြားနိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ။
ထို့ပြင် (အို-နဗီတမန်တော်) အသင်သည် ယင်းမမှန်သော(ကိုးကွယ်ရာ)များအား မိမိဘက်သို့ကြည့်နေဘိသကဲ့သို့ တွေ့မြင်နေရသော်လည်း စင်စစ်မူကား ၎င်းတို့သည် (အလျင်း)ကြည့်မြင်နိုင်ကြသည် မဟုတ်ပေ။
7|199| (အို-နဗီတမန်တော်) အသင်သည် ခွင့်လွှတ်ခြင်းတရားကို အမြဲလက်ကိုင်ထားကာ (၎င်းတို့အား) ကောင်းမြတ်သောအမှုတို့ကိုပြုလုပ်ကြရန် အမိန့်ပေးလျက်ရှိပါလေ။
၎င်းပြင်အသင်သည် အသိပညာကင်းမဲ့သောသူတို့ကို လျစ်လျူရှု၍နေပါလေ။
7|200| ထို့ပြင် အကယ်၍ ရှိုင်တွာန်၏ထံမှ တစ်စုံတစ်ရာ အကြံပေးချက်သည် အသင်(၏စိတ်နှလုံး)၌ သက် ရောက်ခဲ့ါမူ အသင်သည်(ချက်ချင်းပင်)အလ္လာဟ် ရှင်မြတ်၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ဆည်းပူးရှာဖွေ (ရယူ)ပါလေ။
စင်စစ်ဧကန် ထိုအရှင်မြတ်သည် (အလုံးစုံကို) အကြွင်းမဲ့ ကြားတော်မူ သောအရှင်၊ (အရာခပ်သိမ်းတို့ကို) အကြွင်းမဲ့ သိရှိတော်မူသောအရှင်မြတ်ပင်တည်း။
7|201| မလွဲဧကန် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အား)ကြောက်ရွံ့ရိုသေခန့်ညားသောသူတို့မူကား ရှိုင်တွာန် မိစ္ဆာကောင်၏ထံမှ တစ်စုံတစ်ရာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာသည် ထိုသူတို့၌ သက်ရောက်ခဲ့သောအခါ (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အား ချက်ချင်း) အောက်မေ့တသကြကုန်၏။
သို့ဖြစ်လျှင် ၎င်းတို့သည် ရုတ်တရက်ပင်(အမှန် ကို) မြင်လာကြကုန်သတည်း။
7|202| သို့ရာတွင် ယင်း ရှိုင်တွာန် မိစ္ဆာကောင်တို့၏ ညီသားအစ်ကိုတို့မူကား ၎င်းတို့အား ယင်း ရှိုင်တွာန်မိစ္ဆာကောင်တို့သည် လမ်းမှားသို့ဆွဲငင်(ခေါ်ယူ)လျက်ပင် ရှိကြကုန်၏။
ထို့နောက် ၎င်းတို့သည်(ထိုကဲ့သို့ ဆွဲငင်ခေါ်ယူခြင်းကို)ရပ်စဲကြ သည်မဟုတ်ပေ။
(မိုက်မြဲတိုင်း ဆက်လက်မိုက်လျက်ရှိကြကုန်သတည်း။
) 7|203| ထို့ပြင် အသင်သည် ထိုသူတို့ထံ(၎င်းတို့ တောင်းဆိုကုန်သော) တန်ခိုးပြာဋိဟာ သက်သေလက္ခဏာ တစ်စုံတစ်ရာကို ယူဆောင်လာခြင်းကို မပြုသောအခါ ၎င်းတို့က အသင်သည်(မိမိကိုယ်တိုင်) ထိုတန်ခိုးပြာဋိဟာ သက်သေလက္ခဏာကိုအဘယ်ကြောင့် ရွေးချယ်၍မယူခဲ့ဘိသနည်း ဟုပြောဆိုကြကုန်၏။
အသင်သည် (၎င်းတို့အားဤသို့) ဖြေကြားပါလေ။
(အချင်းတို့) ငါသည် မိမိအရှင့်ထံတော်မှ မိမိထံ ပေးပို့တော်မူသော ဝဟ်ယ် အမိန့်တော်ကို လိုက်နာသူသာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။
ဤ(ကုရ်အာန်ကျမ်းတော်မြတ်)သည်ပင်လျှင် အသင်တို့အား ဖန်ဆင်းမွေးမြူတော်မူသောအရှင်မြတ်အထံ တော်မှ(ထုတ်ပြန်ချမှတ်ပေးသနားတော်မူအပ်သော) အထင်အရှားသိမြင်နိုင်သော (တန်ခိုးပြာဋိဟာ) သက်သေသာဓကများလည်းဖြစ်သည်။
ထိုမှတစ်ပါး သက်ဝင်ယုံကြည်သော သူတို့အဖို့မှန်ကန်သော တရားလမ်းညွှန်ဖြစ်သည့်ပြင် ကရုဏာတရားလည်း ဖြစ်ချေသတည်း။
7|204| ၎င်းပြင် အသင်တို့သည် (မိမိတို့ရှေ့ဝယ်) ကုရ်အာန် ကျမ်းတော်မြတ်ကို ဖတ်ရွတ်သရဇ္ဈယ် သောအခါ ထိုကုရ်အာန်ကျမ်းတော်မြတ်ကို ဂရုပြု၍ ဆိတ်ငြိမ်စွာ နားစိုက်ကြလေကုန်။
သို့မှသာလျှင် အသင်တို့သည် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏) ကရုဏာ တော်ကို ခံစားကြရလတ္တံ။
7|205| ထိုမှတစ်ပါး (အို-နဗီတမန်တော်) အသင်သည်နံနက်မိုးသောက်ယံ၌လည်းကောင်း၊ ညနေချမ်း၌ လည်းကောင်း၊ မိမိကို ဖန်ဆင်း မွေးမြူတော်မူသော အရှင်မြတ်အားမိမိစိတ်နှလုံးတွင်းဝယ် နိဝါတတရားထားရှိ၍ ကြောက်ရွံ့ရိုသေလျက် ကျယ်လောင် စွာမဟုတ်သည့်အသံဖြင့် အောက်မေ့တသသတိရပါလေ။
ထို့ပြင် အသင်သည် အလေးမမူဂရုမပြု ပမာမထားသောသူတို့တွင် အပါအဝင် မဖြစ်ပါလင့်။
7|206| ဧကန်မလွဲ အသင့်အား ဖန်ဆင်းမွေးမြူတော်မူသော အရှင်မြတ်၏အပါးတော်၌ရှိသူ (မလာအိကဟ်) အပါးတော်စေတမန်တို့သည် ထိုအရှင်မြတ်အား ခဝပ်ခြင်းကို မပြုဘဲမာန်မာန ထောင်လွှားကြသည်မဟုတ်ချေ။
ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် ထိုအရှင်မြတ် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်တော်မူကြောင်းကို မြွက်ဆိုကြသည့်ပြင်၊ ၎င်းတို့သည် ထိုအရှင်မြတ်အားသာလျှင်ပျပ်ဝပ်ဦးချ၍ နေကြကုန်သတည်း။
ကျမ်းကိုးချက် ကဏ္ဍ:ကုရ်အာန်၏စူရာဟ်များ ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ။
သထုံပြည် ခေါ် သုဝဏ္ဏဘူမိ သည် အောက်မြန်မာပြည်တွင် ဘီစီ လေးရာစုခန့်မှ အေဒီ ၁၁ ရာစုလယ်အထိ တည်ရှိခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသော မွန်ပြည်ထောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ အောက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တည်ရှိခဲ့သော မွန်ပြည်ထောင်များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော သထုံပြည်သည် သထုံမြို့ကို ဗဟိုပြုခဲ့သော မြို့ပြနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
တောင်အိန္ဒိယနှင့် သီရိလင်္ကာတို့နှင့် တိုက်ရိုက်စီးပွားကူးသန်းမှုရှိခဲ့သော သထုံပြည်သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဓိကဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အခြားသော မွန်ပြည်ထောင်များနည်းတူ သထုံပြည်သည်လည်း ခမာအင်ပါယာ၏ ကျူးကျော်မှုများကို ခံခဲ့ရသည်။
သို့သော်လည်း ဒဏ္ဍာရီလာနေပြည်တော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်မှာ ၁၀၅၇ ခုနှစ်တွင် မြောက်အရပ်မှ ပုဂံမင်းနေပြည်တော် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မွန်ရာဇဝင်များအရ သထုံပြည်ကို ဗုဒ္ဓခေတ်ကပင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ ဘုရင် ၅၉ ဆက် အုပ်စိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
နိုင်ငံရေးအရခိုလှုံသူများက ပဲခူးမြို့ကို ၅၇၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
Phayre, pp. 24–32 သို့သော်လည်း လက်ရှိဖြစ်သော ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းဒေသနေရာမှ မွန်လူမျိုးများ အောက်မြန်မာပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည့် ကိုးရာစုအချိန်တွင်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းအရ ဖြစ်နိုင်သည်။
ဂျီအီး ဟာဗေး ၏ မြန်မာ့သမိုင်း စာအုပ်တွင် ရွှေမော်ဓော ဘုရားသမိုင်း အား ကိုးကား၍ ဖော်ပြရာတွင် ပဲခူးကို တည်ထောင်သည်မှာ အထောက်အထားမရှိသော်လည်း ၈၂၅ ခုနှစ်ဖြစ်သည်Harvey, p. 368 အမှန်တကယ်တွင် ရှေးဟောင်းမြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပဲခူးအား အစောဆုံး ဖော်ပြထားသည်မှာ ၁၂၆၆ ခုနှစ် ဖြစ်သည်။
Aung-Thwin, p. 29 မြန်မာနှင့် မွန်သမိုင်းများတွင် တူညီစွာ ဖော်ပြထားသည်မှာ သထုံပြည်အား ၁၀၅၇ ခုနှစ်တွင် ပုဂံပြည်မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် အချက် ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာမင်းသည် မွန်ရဟန်းဖြစ်သော ရှင်အရဟံထံမှ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကူးပြောင်းခဲ့ပြီးနောက် သထုံပြည် မနုဟာမင်းထံမှ ပိဋကတ် သုံးပုံကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
မနုဟာမင်းက ငြင်းပယ်ခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြု၍ အနော်ရထာသည် သထုံပြည်ကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Htin Aung, pp. 32–33 ရာဇဝင်ကျမ်းများအရ မြို့အား သုံးလကြာ ဝိုင်းရံခံရပြီးနောက် မနုဟာမင်းသည် ၁၀၅၇ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၄၁၉၊ နယုန်လဆန်း ၁၁ ရက်) တွင် အညံ့ခံခဲ့သည်။
Kyaw Thet, p. 45 သက္ကရာဇ် ၁၀၅၀ မှ ၁၀၈၅ ခန့်အကြားတွင် မွန်လူမျိုးများသည် ပုဂံရှိ အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့ရသည်။
South, p. 67 သထုံဘုရင်များ စာရင်း မွန်ရာဇဝင်ကျမ်းများအရ ဗုဒ္ဓခေတ်မှ စ၍ သထုံပြည်ကို အုပ်စိုးခဲ့သော ဘုရင် ၅၉ ဦး ရှိခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မွန်ပြည်ထောင်များ ဟံသာဝတီ ဟံသာဝတီ နေပြည်တော်သစ် မှတ်စုများ ကိုးကား Category:မြန်မာ့သမိုင်းရှိ နိုင်ငံဟောင်းများ Category:မင်းနေပြည်တော်ဟောင်းများ Category:မြန်မာသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် Category:သထုံမင်းဆက်။
ရန်ယန်ကျောင်းframeless၁၈၉၂ခုနှစ်တွင်ပုံနှိပ်သော ရန်အိမ်တော် စစ်သူကြီးများ ဒဏ္ဍာရီ (楊家將傳) ဝတ္ထုမှEssentially the same novel, with slight modifications by publishers and editors, as the second half of Records of the Two Songs, South and North (兩宋南北志傳) written by Xiong Damu (熊大木) in the late 16th century.ကိုယ်ရေးရာဇဝင် အသေးစိတ်ဖွားမြင်၉၅၈ယနေ့‌ခေတ် ထိုက်ယွမ်မြို့၊ စန်းရှီးပြည်နယ်ကွယ်လွန်(1014-02-09)၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀၁၄ (အသက် ၅၆)ယနေ့‌ခေတ် ပေါင်တင့်မြို့၊ ဟီပေပြည်နယ် ‌‌သားသမီး ရန်ချွမ်ယုံ (楊傳永) သား ရန်သယ်ကျန့် (楊德政) သား ရန်ဝမ့်ကွမ်း သားဖခင်ရန်ယဲ့အမည် အပြည့်အစုံ မျိုးရိုးနာမည်: လျို (劉)မှ ၉၇၉ခုနှစ်တွင် ဖခင်နှင့်အတူ ဖခင်၏မူလမျိုးရိုးနာမည် ရန်(楊)သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ ကိုယ်ပိုင်နာမည်: ယန်လန် (延朗)မှ ၁၀၁၂ခုနှစ်တွင် ယန်ကျောင်း (延昭) သို့ ပြောင်းလဲခဲ့နာမည်ပြောင်"ရန်ဆဌမသားတော်" ရန်လျို့လန် (楊六郎) ရန်ယန်ကျောင်း (楊延昭) ( ၉၅၈ – ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀၁၄) ၁၀၁၂ မတိုင်ခင်က ရန်ယန်လန် (楊延朗) အမည်တွင်သူသည် ရှေးတရုတ်လက်နက်နိုင်ငံ ‌မြောက်ပိုင်းစုန့်မင်းဆက်၏ စစ်သူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
၎င်းသည် စုန့်မင်းဆက်၏ မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ကို ချိတန်းလူမျိုး အုပ်စိုးသော လျောင်မင်းဆက်ရန်မှ ဆယ်စုနှစ် ၂ခုစာမျှ ကာကွယ်ပေးခဲ့ပြီး သက္ကရာဇ် ၉၉၉ နှင့် ၁၀၀၄ ခုနှစ်တို့အကြား ‌လျောင်တို့၏ ထပ်တလဲလဲ ကျူးကျော်စစ်ကို စုန့်တို့ခံစစ်ဆင်ရာတွင်လဲ အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။
သူသည် ရန်ယဲ့၏ သား ၇‌ ‌ယောက်အနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
စုန့်မင်းဆက်ရာဇဝင်တွင် ၎င်းကို ရန်လျို့လန် (楊六郎 တိုက်ရိုက် "ရန်ဆဌမသားတော်")ဟူ၍ ‌ဖော်ပြထားပြီး ချိတန်းတို့ကြောက်ရွံ့ရသူ ဟုဆိုသည်။
စိတ်ကူးပုံဖော်ထား‌သော ရန်အိမ်တော်စစ်သူကြီးများ မဟာဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများတွင် ရန်ယန်ကျောက်ကို ရန်ယဲ့၏ ဆဌမမြောက်သား အဖြစ်ပုံဖော်ထားခြင်းမှာ ဤနာမည်ပြောင်ကိုဖြေရှင်းရန်ဖြစ်သည်။
It's unclear today what the nickname means. Some historians believe the Khitan people referred to sirius as liulang xing (六郎星; "6th Son Star"), so the nickname conferred a degree of respect, as important generals were believed to be reincarnations of stars. Some believe there had been a scribal error in History of Song, since the words "Eldest son" (大郎) and "Sixth son" (六郎) are very similar in writing. Some believe "Liulang" is simply a transliteration of a nickname in the still undeciphered Khitan language. Others believe he was indeed the 6th oldest of the generation if cousins are included. သို့ရာတွင် သမိုင်းသုတေသီများက ၎င်းသည် အကြီးဆုံး သို့မဟုတ် ဒုတိယသားဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အစောပိုင်း တာဝန်ထမ်း‌ဆောင်မှု ရန်ယန်ကျောင်း၏ ကိုယ်ပိုင်နာမည်သည် မူလက ယန်လန်(延朗) ဖြစ်သည်။
ကလေးဘဝတွင် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သူဖြစ်သော်လည်း စစ်ရေးဗျူဟာကစားပွဲများကို နှစ်ခြိုက်သူဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသောစစ်သူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော သူ့ဖခင် ရန်ယဲ့ (ထိုစဉ်က လျိုကျိယဲ့ဟုတွင်နေဆဲ)က ယန်လန်သည် သူနှင့်တူကြောင်း မှတ်ချက်ပေးဖူးပြီး စစ်ဆင်ရေးများသို့ အတူခေါ်သွားလေ့ရှိသည်။
သက္ကရာဇ် ၉၈၆ ခုနှစ်တွင် စုန့်တပ်မတော်သည် ချိတန်းလူမျိုးအုပ်စိုးသောလျောင်မင်းဆက်လက်အောက်တွင်ရှိ‌သော ဆယ့်ခြောက်စီရင်စုဒေသကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြီးမားသော မြောက်ပိုင်းစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
ရန်(ယန်ကျောင်း)သည် ဖခင် ရန်ယဲ့၏တပ်များ ယင်းစီရင်စု နှင့် စို့စီရင်စု တို့ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် တပ်ဦးစစ်သူကြီးအဖြစ် ဦး‌ဆောင်ခဲ့သည်။
စို့စီရင်စု ကို တိုက်ခိုက်စဉ် လက်မောင်းတွင် မြှားထုတ်ချင်း‌ပေါက်ဒဏ်ရာရထား‌သော်လည်း ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။
သူ့ဖခင်ကျဆုံးပြီး‌နောက်တွင် ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနား၏ ဒုတိယကော်မရှင်နာ (崇儀副使) အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး ကျင်းစီရင်စုသို့ ‌‌ပြောင်းရွှေ့ခံရသည်။
‌ထို့နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ချန်ကျန်းမြစ် နှင့် ဟွိုင်မြစ် ရေဘေးပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် ထောက်ပံ့‌ရေးခွဲတမ်းချလုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ရန် ဟွိုင်နမ်မြို့တွင် တာဝန်ကျပြီး နောက်ဆုံးတွင် စုန့်နယ်စပ်ရှိ ပေါင်ကျိုးဒေသတွင် မြို့တော်စစ်ဆေးရေးမှူး (都巡檢使) အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး သူကွယ်လွန်သည်အထိ ‌နေထိုင်သွားခဲ့သည်။
နယ်စပ်တွင်မူ ရန်(ယန်ကျောင်း)သည် ဖခင်၏ အစဉ်အလာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသည့် အနေဖြင့် (သူ့ကိုယ်သူ) စံနမူနာကောင်းများထားပြခြင်းဖြင့် သူ့ရဲမက်များတွင် စည်းကမ်းခိုင်မာမှုရှိအောင် ပြုစုပျိုးထောင်သည့်ခဲ့သည်။
သူ့ရာထူး(နှင့်မလိုက်ဖက်စွာ)တွင် အခိုင်းအစေနှင့် အပေါင်းအသင်း အနည်းငယ်သာထားပြီး သူ၏ စစ်သည်များနှင့် တန်းတူဆင်းရဲဒုက္ခကို ကြံ့ကြံ့ခံပြခဲ့သည်။
သူသည် နယ်စပ်ဒေသတွင်အခြားရဲရင့်သော စစ်သူကြီး ရန်စစ် (楊嗣) နှင့် အပေါင်းအသင်းကျခဲ့ပြီး (မျိုးရိုးတူသော်လည်း ဆွေမျိုးမတော်ပါ) ဒေသခံပြည်သူများက "ရန် နှစ်ပါး"ဟု သူတို့နှစ်ယောက်ကို တဖြည်းဖြည်း ခေါ်ဝေါ်လာကြသည်။
လျောင်တို့နှင့် စစ်ပွဲ သက္ကရာဇ် ၉၉၉ ခုနှစ် ‌ဆောင်းရာသီတွင် ရန်(ယန်ကျောင်း)သည် ‌ဆွေ့ချန် (遂城 ယနေ့ခေတ် ရွှီ‌ဆွေခရိုင် တွင် ရှိနေသေးသည်) ဟူ‌သော မြို့ငယ်လေးတစ်ခုကို ‌စောင့်ကြပ်နေစဉ် ကျူး‌ကျော်လာသော လျောင်တပ်မတော်သည် မြို့ကိုဝန်းရံကာ တရပ်စပ်တိုက်ခိုက်နေခဲ့သည်။
လျောင်တို့၏ ဩဇာတိက္ကမကြီးမား‌သော မယ်တော်မိဖုရားကြီး ရှောင်း‌ချော့ ကိုယ်တိုင် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ဦးစီးကွပ်ကဲခဲ့သည်။
မြို့တွင်းတွင် လက်နက်၊ရိက္ခာ‌ စသောအရင်းအမြစ်များ အလွန်နည်းပါးသဖြင့် အင်းအားနည်းပါးလှသော ရန်ရဲမက်များ တစ်နေ့တခြား ထိတ်လန့်လာကြသည်။
ရန်ယန်ကျောင်းသည် မြို့စီးပြစီးတက်ရန် တပ်ဖွဲ့အင်အားဖြည့်သည့်အနေဖြင့် မြို့နေလူထုမှ သန်မာ‌သော အမျိုးသားများအား အလျင်အမြန်စုဆောင်း၍ လက်နက်နှင့်ချပ်ဝတ်များတပ်ဆင်ပေးသည်။
သူသည် ရဲမက်များအားလည်း မြို့၏ခံတပ်တံတိုင်း အပြင်ဖက်များကို ရေလောင်း‌ရန် အမိန့်‌‌ပေးသည်။
ရာသီဥတုမှာ‌ရေခဲအောင်အေး၍ (လောင်းလိုက်သော)ရေများသည် မြန်ဆန်စွာပင် ရေခဲဖြစ်သွားသဖြင့် ‌လျောင်တပ်သားများ ခံတပ်တံတိုင်းပေါ် တွယ်တက်ရန်ကြိုးစား၍ မဖြစ်နိုင်‌‌‌ပေ။
နောက်ဆုံး လျောင်တပ်များ ဆုတ်ခွာရန်မှတပါး အခြားမရှိ၍ဆုတ်ရစဉ် ရန်ယန်ကျောင်းနောက်မှလိုက်တိုက်သဖြင့် ချပ်ဝတ်များစွာသိမ်းဆည်းရရှိသည်။
ထိုအောင်ပွဲသတင်းကို ရဲမက် ၈၀,၀၀၀ အုပ်ချုပ်ရသော ဒေသခံတပ်မင်းကြီး ဖုချန် (傅潛)က စုန့်ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံးကို ဦးစွာတွင် တင်ပြခြင်းမရှိဘဲ ထိမ်ချန်ထားခဲ့သည်။
ရှုံးနိမ့်မည်ကို ‌ကြောက်လန့်သဖြင့် ဖုချန်သည် ကျူး‌ကျော်လာ‌သောလျောင်တပ်မတော်ကို ရင်မဆိုင်ရအောင် အသည်းအသန်ရှောင်ပုန်း‌နေခဲ့သည်။
ယခင်က "ရန် နှစ်ပါး"နှင့်အခြားစစ်သူကြီးများက စစ်သည်တပ်ကူတောင်း၍ တိုက်မိန့်ပေးရန် အကြိမ်ကြိမ်တောင်းဆိုပါ‌သော်လည်း ဖုချန်က အမြဲလိုပင် ရိုင်းစိုင်းစွာအော်ငေါက်လွှတ်‌လေ့ရှိသည်။
ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံး ကြားသိရသောအခါ ဖုချန်ကို ရာထူးမှနှုတ်ပယ်၍ ရန်ယန်လန်ကို ဆင့်ခေါ်စေသည်။
ရန်ယန်လန်က နယ်စပ်မှအခြေအနေများကို ‌လျှောက်တင်ပြီး ‌မေးမြန်းသမျှကို ‌ဧကရာဇ်ကျေနပ်အောင် ပြန်လည်ဖြေကြားနိုင်ခဲ့သည်။
‌နှစ်ထောင်းအားရစွာဖြင့် ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံးက မင်းသားများစွာကို ဤသို့ဆိုသည် "ယန်လန်၏ဖခင်သည် ယခင်ဧကရာဇ်၏ နာမည်ကျော်စစ်သူကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုမူ ယန်လန်သည် သူ့ဖခင်ကဲ့သို့ နယ်စပ်ကိုကာကွယ်ပြီး တပ်များကိုကွပ်ကဲနေလေပြီ။
အတိုင်းထက်အလွန်ချီးမွမ်းထိုက်‌ပေသည်။
" ရန်ယန်လန်ကို ‌မော့စီရင်စု (莫州 ယနေ့ခေတ် မောက်စီရင်စု)၏ ‌ဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ်ခန့်အပ်ပြီး ဆုလာဘ်များစွာချီးမြှင့်လိုက်သည်။
ပြုနေကျထုံးစံအတိုင်းပင် ထို ဆုလာဘ်များကို မိသားစုထံယူသွားမည့်အစား သူ၏ရဲမက်များကို ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။
ဆောင်းရာသီတွင် ‌လျောင်တပ်များ ထပ်မံကျူးကျော်လာသောအခါ ရန်ယန်လန်သည် ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း တဆုတ်ချည်းဆုတ်ပေးနေရပြီး ‌နောက်ဆုံးတွင် ရန်သူများကို ချုံခိုတိုက်ရန် ထောင်ချောက်ဆင်ထားသော တောင်တန်းထူထပ်သည့်ဒေသ ယန်စန်း (羊山 ယနေ့ခေတ် ရွှီဆွေခရိုင်)၏ အနောက်ဖက်သို့ ဆွဲဆောင်ကျုံးသွင်းလာသည်။
လျောင်တပ်ကြီးတစ်ခုလုံး အပြီးသတ်ချေမှုန်းခံရပြီး ရန်ယန်လန်သည် ‌လျောင်စစ်သူကြီး၏‌ ခေါင်းပြတ်ကို ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံးအား ဆက်သနိုင်ခဲ့သည်။
ရန်စစ်နှင့်အတူ ရန်ယန်လန်သည် ၁၀၀၁ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်‌လေ့ကျင့်ရေးမှူးချုပ်(團練使)အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခြင်းခံရသည်။
ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံးသည် ဝန်ကြီးများကို မိန့်ခွန်း‌ခြွေရာတွင် "ရန် နှစ်ပါး"၏ စရိုက်လက္ခဏာကို သစ္စာတည်၍ သူရသတ္တိနှင့်ပြည့်စုံသူများဟု မိန့်သည့်အပြင် "‌တော်ဝင်ရုံးတော်တွင် များစွာသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ၎င်းတို့အား မနာလိုဝန်တိုဖြစ်နေကြသော်လည်း (ငါကိုယ်တော်၏) အာဏာဖြင့် ၎င်းတို့အား ကာကွယ်ပေးရလိမ့်မည်။
" ဟူ၍ ထပ်ဆောင်းခဲ့သည်။
၁၀၀၂ခုနှစ်တွင် ဝန်းရံလုပ်ကြံခံနေရသော ပေါင်ကျိုး သို့ စစ်ကူသွားရာတွင် လမ်းခုလတ်၌အတိုက်ခံရသဖြင့် စစ်သည်များစွာကျဆုံးခဲ့ရ‌သော်လည်း ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံးက ခွင့်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး "(သင်းတို့၏) ရဲစွမ်းသတ္တိသည် ‌ကျော်ကြားပြီးဖြစ်သည်။
(ငါကိုယ်တော်) သင်းတို့၏ အနာဂတ်အောင်မြင်စွမ်း‌ဆောင်နိုင်မှုများကို ‌‌စောင့်စားနေမည်" ဟု မိန့်တော်မူသည်။
၁၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လျောင်မင်းဆက်သည် ‌တောင်ပိုင်းသို့ကျူး‌ကျော်စစ်စတင်ခဲ့ပြီး ချန်စီရင်စု (ယနေ့ခေတ် ဖူရန်)တွင် စုန့်တပ်မတော်နှင့် မတိုးသာ မဆုတ်သာဖြစ်နေခဲ့သည်။
ဧကရာဇ် ကျန်းကျုံးကိုယ်တော်တိုင် ရှေ့တန်းသို့ကြွလာပြီး စုန့်ရဲမက်များ၏ ရဲစိတ်ရဲမာန်တက်ကြွလာအောင် အား‌ပေးခြင်းပြုသည်။
လျောင်တို့ဘက်မှ ငြိမ်းချမ်း‌‌ရေးဆွေးနွေးလိုသော်လည်း ရန်ယန်ကျောင်းက ဆန့်ကျင်၍ သူ၏ခိုင်မာသောယူဆချက်ကို ဤသို့ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။
"ယခု ချိတန်း(လျောင်)တို့သည် ချန်စီရင်စုတွင် မတိုးသာ မဆုတ်သာဖြစ်နေပြီး ‌မြောက်ပိုင်းမှ ၎င်းတို့အိမ်နှင့် လီပေါင်း‌ထောင်ချီဝေး‌သောနေရာ‌‌‌ရောက်နေလေပြီ။
ရဲမက်များနှင့်မြင်းများလည်း ပင်ပန်းလွန်းလှပြီ။
၎င်းတို့၏ အင်အားများလှပါ‌သော်လည်း ယခုမူ အလွယ်တကူချေမှုန်းနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
" မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အဆုံးတွင် ဧကရာဇ်ကျန်းကျုံးသည် စုန့်သည်လျောင်ကို နှစ်စဉ်အခွန်ဆက်ပါ့မည်ဟူ၍ပါဝင်သော ချမ်ရွမ်းစာချုပ် ဟုခေါ်‌သည့် ငြိမ်းချမ်း‌‌ရေးသဘောတူစာချုပ်ကိုချုပ်ဆိုရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
(ဤစာချုပ်ကို) ဆန့်ကျင်ကြောင်းပြသည့်အနေဖြင့် ရန်ယန်ကျောင်းသည် ‌လျောင်တပ်များ ဆုတ်ခွာ‌စဉ် ‌နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲဆင်နွဲ၍ မရေမတွက်နိုင်သော လျောင်ရဲမက်များကျဆုံးစေသလို သုံ့ပန်းအဖြစ်လဲ ဖမ်းမိခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းနှစ်များ စုန့်မင်းဆက်ရာဇဝင်အရ ရန်ယန်ကျောင်းသည် လက်ရုံးရည်ကော နှလုံးရည်ပါ ပြည့်ဝသော စစ်သူကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စည်းကမ်းပြည့်ဝသော တပ်မတော်ကို ‌ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်တွင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကွပ်ကဲလာသူဟုဆိုသည်။
သူ့ကိုချီးမြှင့်‌သောဆုလာဘ်များကို အိမ်ပြန်ယူသွားလေ့မရှိဘဲ သူ့ရဲမက်များကိုသာခွဲဝေပေးလေ့ရှိသည်။
တိုက်ပွဲများတွင်လည်း ရဲမက်များနှင့်အတူ စစ်မြေပြင်တွင် ရန်သူကိုရင်ဆိုင်တိုက်လေ့ရှိသည်။
အခါအား‌လျော်စွာ အောင်ပွဲများကို ငယ်သားများအား (နာမည်ကောင်း)ပေးလေ့ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် သူ့ရဲမက်များသည် သူ့အပေါ်အလွန်သစ္စာတည်ကြသည်။
အသက် ၅၆နှစ်တွင် သူကွယ်လွန်သောအခါ ဧကရာဇ်ကျန်းကျုံးသည် အလွန်ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ အထူး(ဘုရင့်)တမန်တော်ဖြင့် သူ့အခေါင်းကို အိမ်ပြန်ပို့စေသည်။
လမ်းတလျှောက်တွင် လူပေါင်းများစွာသည် သူ့အခေါင်းကိုမြင်ကြသောအခါ ဝမ်းပန်းတနည်း ငိုကြွေးကြသည်။
၎င်းတွင် သက်ရှိထင်ရှား သား ၃ပါး ရန်ချွမ်ယုံ (楊傳永)၊ ရန်သယ်ကျန့် (楊德政) နှင့် ရန်ဝမ့်ကွမ်း တို့ရှိပြီး အားလုံးသည် အရာရှိများဖြစ်လာကြသည်။
စိတ်ကူးပုံဖော်မှု ရန်အိမ်တော်စစ်သူကြီးများ ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများတွင် ရန်ယန်ကျောင်းသည် ရန်ယဲ့ နှင့် ရှီဆိုက်ဟွားတို့၏ ဆဌမသားတော်ဖြစ်သည်။
သူသည် ရွှေသောင်ကမ်းတိုက်ပွဲတွင်ရှုံးနိမ့်အပြီး စစ်မြေပြင်မှ အိမ်ပြန်လာနိုင်ခဲ့သော တစ်ဦးတည်း‌သောသားဖြစ်သည်။
ဇာတ်လမ်းများတွင်သူ့ကို ရန်ကျင် (楊景)ဟူ၍လည်းရည်ညွှန်းသည်။
ဇာတ်လမ်းများတွင် သူသည် နှောင်းပိုင်းကျိုးမင်းဆက်မှ ဧကရာဇ်ရှစ်ကျုံးထံမှ ဆင်းသက်လာသူ ချိုက်မင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
အခြား ချိုက်မိသားစုဝင်များကဲ့သို့ပင် ချိုက်မင်းသမီးသည် စုန့် ဧကရာဇ် ထိုက်ကျူထံမှ ‌သေဒဏ်ကင်းလွတ်မိန့် အာမခံ ရရှိထားသည်။
၎င်းတို့၏သား ရန်ကျုံးပေါင် သည်လည်း စုန့်စစ်သူကြီးတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား ရင်းမြစ် ကဏ္ဍ:၁၀၁၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရန်အိမ်တော် စစ်သူကြီးများ ဇာတ်ကောင်များ ကဏ္ဍ:စုန့်မင်းဆက် စစ်သူကြီးများ။
ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်း သည် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၏ ဆယ်ဦးမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသူ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလကုန်တွင် ပြုလုပ်သော ၁၇ ကြိမ်မြောက် ညီလာခံ၌ ဒုဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းကို ဥက္ကဋ္ဌသစ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်မှစ၍ KNU အဖွဲ့အတွင်း မြိတ်နှင့် ထားဝယ်ဘက်ရှိ တပ်မဟာ (၄) နယ်မြေတွင် မြို့နယ်အဆင့်၊ ခရိုင်အဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ဗဟိုကော်မတီဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ အထိ KNU ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ KNU ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ကာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ကရင်လူမျိုးများ။
thumb|ဗီယင်ကျန်းမြို့လယ်ရှိ သောင်လွမ် ပုထိုးတော်ကြီး ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် လာအိုနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၆၆% က ကိုးကွယ်သည်။
"Religious Composition by Country" (PDF). . Pew Research Center (2015). လာအိုဗုဒ္ဓဘာသာသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ထူးခြားသောမူကွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး လာအိုလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအခြေခံဖြစ်သည်။
လာအိုနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အထူးသဖြင့် ကျေးလက်ဒေသများတွင် နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ဘိုးဘွားနတ်များကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခြင်းနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေလေ့ရှိသည်။
သို့သော်လည်း လာအိုနိုင်ငံသည် လူမျိုးပေါင်းစုံပါဝင်သော ဗုဒ္ဓဘာသာမဟုတ်သည့် အစုအဖွဲ့များ အများအပြားရှိသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး "နတ်ကိုးကွယ်မှု" အောက်တွင် ထားရှိလေ့ရှိသော ဘာသာတရားများကို လိုက်နာကြသော်လည်း ၎င်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သိသိသာသာ ထပ်တူညီနေနိုင်သည်။
သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှု ကူးလူးဆက်ဆံမှု၏ ရလဒ်အဖြစ် အနည်းဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာမှ ထွက်ပေါ်လာသော အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်နေသည်။
ခေတ်သစ်လာအိုနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို လိုက်နာသောလူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံဖော်ပြထားပြီး CIA World Factbook မှ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၆၆ % ကို ဗုဒ္ဓဘာသာအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။
ဤအရေအတွက်သည် အလုံးစုံမှန်ကန်ဖွယ်ရှိသော်လည်း ပြည်နယ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုသို့ ကွဲပြားမှုများရှိနေသည်။
စီးခေါင် ကဲ့သို့သော လူမျိုးစုပြည်နယ်များသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ၂၀% သာရှိခဲ့ပြီး ချမ်ပါဆပ် ကဲ့သို့သော လာအိုလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော ပြည်နယ်များသည် ထိုနှစ်တွင် ၉၂ % အထိရှိသည်။
အချို့သော တရုတ် သို့မဟုတ် ဗီယက်နမ် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များလည်း မြို့ပြတွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။
တီရာရီယာ () သည် ဝင်းဒိုးစ် အတွက် Re-Logic မှ ထုတ်လုပ်သည့် ၂၀၁၁ အက်ရှင်-စွန့်စားခန်း ဗီဒီယိုဂိမ်းဖြစ်သည်။
ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု +သုံးသပ်ချက်ရမှတ်များထုတ်ဝေမှုရမှတ်Destructoid၈/၁၀GameSpot၈/၁၀GameZone၉/၁၀အိုင်ဂျီအန်၉/၁၀PC Gamer (US)၇၉%TouchArcadeiOS: ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:ဗွီဒီယိုဂိမ်းများ။
ဝယ်နယ် (ယခင်အခေါ် မိုအန်) သည် မိုက်ခရိုနီးရှား ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု (FSM အက်ဖ်အက်စ်အမ်) ချုခ်ပြည်နယ်၏ ကျွန်းပေါ် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ခွင့်ရ မြို့ တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းသည် FSMတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် ခန့်မှန်းခြေ ဧရိယာ ၂၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
လူဦးရေ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေမှာ ၁၃,၈၅၆ ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင် left|thumb| ဝယ်နယ်၏ ယေဘူယျမြင်ကွင်း ၎င်းသည် ချုခ်ပင်လယ်သန္တာအိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်း၏ရွာများသည် (ကျွန်း၏)အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် (ဆာပုခ်၊ ပန်နီးယား၊ ပန်နီယေစန်၊ တွန်းနုခ်၊ မတ်ချစ်တူ၊ အီရပ်စ်၊ နန်တာကူ၊ နီးပူးကို့စ်၊ မွမ်၊ နယ်ဝယ်၊ ဝီးချက် နှင့် အတ်ပီးနပ်) တည်ရှိပြီး ကုန်သွယ်မှုအချက်အခြာအဖြစ် ရွက်ဆောင်သည်။
ဝယ်နယ်သည် ပြည်နယ်မြို့တော် နှင့် FSMတွင် လူဦးရေ ဒုတိယအထူထပ်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၃,၈၅၆ ရှိသည်။
အမြင့်ဆုံးအပိုင်းမှာ တီရိုကန်တောင် ဖြစ်ပြီး အမြင့် ၃၆၄ မီတာ (၁,၂၁၄ ပေ) ဖြစ်သည်။
Bendure, G. & Friary, N. (1988) Micronesia:A travel survival kit. South Yarra, VIC: Lonely Planet. လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး left|thumb|ချုခ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် ဝယ်နယ်တွင် ပြည်နယ်၏တစ်ခုတည်းသောလေဆိပ် ဖြစ်သော ချုခ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ရှိသည်။
လမ်းစနစ်သည် ကျွန်း၏အချို့သောအပိုင်းများတွင် ‌ကောင်းမွန်စွာတည်ဆောက်ထားခြင်းမရှိပေ။
အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်မရှိသော‌ကြောင့် လာရောက်လည်ပတ်သူများသည် အဌားကား ယာဉ်ငယ်များဖြင့်သာ ကျွန်းတပတ်လည်ပတ်နိုင်ပေသည်။
[citation needed] ကုန်သင်္ဘောများနှင့် ခရီးသည်တင်သင်္ဘောများအတွက် စီးပွားရေးသင်္ဘောကျင်းတစ်ခုရှိသည်။
ကျွန်းသားများသည် အမြန်လှေငယ်များ နှင့် သင်္ဘောငယ်များအသုံးပြု၍ အခြားသောပင်လယ်သန္တာအိုင်အတွင်းကျွန်းများ နှင့် အဝေးကျွန်းများသို့ အသွားအပြန်လုပ်ကြသည်။
[citation needed] ရာသီဥတု ပညာရေး thumb| ဝယ်နယ်ကျွန်း မြေပုံ အထက်တန်းလွန် မိုက်ခရိုနီးရှား ‌ကောလိပ် - FSM အက်ဖ်အက်စ်အမ် ချုခ် ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ လည်ပတ်နေသော အစိုးရကျောင်းများ ချုခ် အထက်တန်းကျောင်း ၊ နီးပူးကို့စ် (နန်တာကူ) အီရပ်စ် ပြည်သူ့မူလတန်းကျောင်း၊ အီရပ်စ် နယ်ဝယ် မူလတန်းကျောင်း၊ နယ်ဝယ် မွမ် မူလတန်းကျောင်း၊ ဆယ်ဖှင် ကိုယ်ပိုင် ဇေဗီယာ အထက်တန်းကျောင်း ၊ ဆာပုခ် ဆာရာမန် ချုခ် အကယ်ဒမီ၊ နီးပူးကို့စ် သတ္တမမြောက်နေ့ ဥပုသ်အသင်းကျောင်း၊ နယ်ဝယ် အာကွိုင်းကွိုင်းကျောင်း၊ ပန်နီးယား စိန့်စစ်စီလီယာကျောင်း၊ တွန်းနုခ် အမျိုးသမီးရေးရာ ချုခ် အမျိုးသမီးကောင်စီသည် ဝယ်နယ်တွင် အခြေစိုက်၍ ကျန်းမာရေးနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအတွက် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းအပါအဝင် ချုခ်ပြည်နယ်တစ်ဝှမ်းရှိ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအား ပံ့ပိုးမှုပေးသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း ချုခ်ပြည်နယ်တွင် ကင်မီယို အိုင်းစက်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ရေငုပ်ခြင်းသည် ဝယ်နယ်တွင်ခရီးသွားများ အား အဓိကဆွဲဆောင်ရာလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
ကင်မီယို အိုင်းစက် အမှတ်တရပြတိုက်သည် ချုခ်ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံး ပြတိုက်ဖြစ်ပြီး ရေငုပ်လုပ်ငန်းမှ ၎င်း၏ အမွေအနှစ်များကို ဂုဏ်ပြုရန် နှင့် ချုခ်၏ ရေအောက်အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် ရည်ရွယ်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လူထုတွင်း နာမည်ကျော်မှု 'Outback Truckers''ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ရာသီ ၅ ၏ အပိုင်း ၁၀ တွင် ဝယ်နယ်ကို အက်ဒလေမှ ဓာတ်အားပေးစက် ၂ခု နှင့် လျှပ်စစ်ခလုတ်ခုံ ‌ပေးပို့ကာ ကျွန်းအတွက် တစ်နေကုန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပံ့ပိုးပေးပါသည်ဟူ၍ပါသည်။
[ ကိုးကားလိုအပ်သည် ] ရှုခင်းများ ဝယ်နယ်၏အရှေ့ဘက်တွင် ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သော သန့်စင်သော နှလုံးသားပိုင်ရှင် မေရီ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း သည် လည်ပတ်ရန်သင့်သည်။
ဘုရားကျောင်းကို (ထောင့်ကိုးရာ)ခြောက်ဆယ်နှစ်များအဆုံးတ္ငင် (အသစ်)လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၎င်းသည် ကာရိုလိုင်းကျွန်းစု၏ ဂိုဏ်းချုပ်ပလ္လင်ဖြစ်သည်။
ဝယ်နယ်၏အရှေ့ဘက် ပန်နီယေစန်ရွာအနီး ဝီချန်မြစ်နှင့်နီး‌‌သောနေရာရှိ ဝီချန် အမျိုးသားများ တွေ့ဆုံခန်းမသည် ကျောက်ထွင်း နံရံပန်းချီများနှင့် ရေကူးကန်တစ်ခု ပါရှိသော သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။