kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အင်း “နဝ”ဖို့တည်၊ အဝပြည်၊ ကိုးမည် အင်းတို့ အဘယ်နည်း သဘင်ဝန်ဦးသော်မေး၍ တောင်ဖီလာဆရာတော်ဖြေမှတ်တမ်း ကဗျာနှင့် အင်းဝမြို့ဓာတ်ပေါင်းမ ဉ္ဇူဘုရား ကျောက်စာတော် တို့မှ ထုတ်ယူဖြေကြားလိုက်သည်။
ထိုမြို့ကို သက္ကရာဇ် ၇၂၆-ခုနှစ်တွင် သတိုးမင်းဖျားက အောက်ပါအင်းများကိုဖြည့်ဖို့ တည်ထောင်သည်ဟူ၏၊ (အင်းနဝ အင်းဝ၊ ယခုသော် အဝ) ခေါ်ကြ သည်။
(၁) ရွှေကြာပင်အင်း၊ (၂) ဇနီးအင်း၊ (၃) ညောင်စောက်အင်း၊ (၄) ဝက်ချေးအင်း၊ (၅) အုန္နဲအင်း၊ (၆) အင်းမ အင်း၊ (၇) လင်းစံအင်း၊ (၈) ဘေးမဲ့အင်း၊ (၉) ဝမ်းဘဲအင်း။
ရည်ညွှန်းကိုးကား သုတေသန သရုပ်ပြ အဘိဓာန် - ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် Category:ဂမ္ဘီရပညာ Category:ရှေးခေတ်ဝိဇ္ဇာအတတ်။
သက္ကရာဇ် ( ၅၉၆ ) အေဒီ ၁၂၃၄ တွင် ကျစွာမင်းကြီး သားတော်ဖြစ်သော ဥဇနာမင်း နန်းတက်လေသည်။
တစ်ခါသော် မင်းကြီးသည် ထွက်တော်မူရာ မြစ်သာရွာသူ ပန်းပွတ်သည်မ၏ သမီးတစ်ယောက်ကို မြင်တော်မူပြီး နှစ်သက်သဖြင့် အနားတော် ယူထားတော်မူလေသည်။
အပါးတော်တွင်လည်း မပြတ်စေစားတော်မူလေသည်။
တစ်ခါသော် ပန်းပွတ်သည်မလေးသည် မင်းကြီးကို ယပ်ခံနေရင်း ရုတ်တရက် မေ့လဲလေသည်။
မင်းကြီးလည်း လန့်တော်မူပြီး ဝက်ရူး ထသည်လော ဟုမေးရာ ဘေးတွင် ရှိသော မိဖုရားက ဝက်ရူးမဟုတ်နိုင် အကြောင်းရှိမည် ဟု လျှောက်ပြီး ဆေးဆရာများဖြင့် ကုသစေလေသည်။
သူငယ်မလည်း ကြာသော် ပဋိသန္ဓေ နေလ စေ့ပြီး သားယောက်ျား မွေးဖွားလေသည်။
မင်းကြီးလည်း သူငယ်အရွယ် ရောက်သော် ဦးရီးတော် ပဉ္ဇင်းကို အပ်ပြီး စာသင်စေလေသည်။
မင်းကြီးဆရာတော် သခင်မြတ်သည် သားတော် ဖြစ်သော နရသီဟပတေ့မင်း (ခေါ်) မင်းခွေးချေး (ရာဇဝင်တွင် မင်းခွေ ဟုသာ ဖော်ပြကြသည်၊ မင်းသား ငယ်စဉ်က ချေဆတ်တတ်သော ရောဂါရှိပြီး အိပ်ရာတွင်း၌ အမြဲ ခွေနေတတ်သော ကြောင့် မင်းခွေ ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။
) ၏ ဇာတာကို ယူ၍ကြည့်သော် ကောင်းမည် အချိန်သို့ရောက်နေပြီ ဟုမြင်သဖြင့် ဦးရီးပဉ္ဇင်းကို ခေါ်ပြီး မင်းသားကို မင်းကြီးအား အပ်ပေဟု မိန့်လေသည်။
ဦးရီးပဉ္ဇင်းလည်း မင်းကြီး ရှိရာ တလ( ယခု ဒလ) သို့ ခေါ်သွားလေသည်။
တစ်ခါသော် မင်းကြီးသည် အောက်ပြည် ဟံသာဝတီသို့ ဆင်ဖမ်းထွက်သွားရာ စီးတော်မူသောဆင်က ဆင်ရိုင်းကို မနိုင်သောကြောင့် ပြေးရာ မင်းကြီး ဆင်ပေါ်မှ ဆင်ကြော့သည့် ကြိုးနှင့် ငြိတွယ်၍ ဒဏ်ရာကြီးစွာရပြီး နတ်ရွာစံလေသည်။
သုခမိန် ရေး နဝရတ်ကိုးသွယ် မိုးဂျာနယ်(၂၀၀၈) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဘုရင်များ Category:ပုဂံခေတ် Category:ပုဂံမင်းဆက်။
ပူးကျင့်ရှင်းထန် (၁၉၃၈ မွေးဖွား) သည် ဇိုမီးအမျိုးသားကွန်ကရက်၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားသည်။
ပူးကျင့်ရှင်းထန်သည် ဇိုမီးအမျိုးသား ကွန်ကရက်အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သလို၊ ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့မှ လွှတ်တော်အမတ်တဦးဖြစ်ပြီး၊ လွှတ်တော်ခေါ်ယူရေးအတွက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်းက ရွေးကောက်ခံအမတ် အများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ (စီအာပီပီ) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
thumb|ဥမင်တူးဖောက်စက်တစ်ခု ဥမင်တူးဖောက်စက် (Tunnel Boring Machine-TBM) သည် ဥမင်တူးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးတွင် ပါဝင်သော လုပ်ငန်းအဆင့်များအားလုံးကို အဆင့်မြင့် ထိန်းချုပ်စနစ်များ အသုံးပြု၍ ပေါင်းစပ်တပ်ဆင်ထားသော စက်ဖြစ်သည်။
ဥမင် တူးဖော်မည့် မြေအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ Rotating cutting wheel ပုံစံများ၊ ဥမင်မျက်နှာပြင်မှ ကျရောက်လာမည့် မြေဖိအားဒဏ်ကို ပြန်လည် တွန်းခံသည့် နည်းပညာများ၊ စက်ကို ထိန်းချုပ်မည့် အခန်း (Chamber) နှင့် ၊ တူးဖော်ပြီး မြေစာများကို သယ်ထုတ်သော စနစ်များသည်လည်း ပုံစံ အမျိုးမျိုး ကွဲပြား ခြားနားသည်။
ထို့ကြောင့် TBM များသည်လည်း အသုံးပြုမည့် မြေအမျိုးအစားအလိုက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
ဥမင်တူးဖောက်စက် အမျိုးအစားများ Liquid-supported mix-shield Liquid-supported mix-shield ကို အဓိကအားဖြင့် မြေပျော့များ၊ မြေပွများနှင့် သဲဆန်သော၊ ရွှံ့ဆန်သော မြေများတွင် အသုံးပြုပါသည်။
ထို TBM တည်ဆောက်ထားပုံမှာ စက်ဦးခေါင်းပိုင်းတွင် Cutting wheel ခေါ် မြေကြီးများကို တူးထုတ် မည့်စက် ပါရှိသည်။
၎င်းစက်နောက်ပိုင်းတွင် Excavation chamber နှင့် Stone crusher များပါရှိသည်။
Excavation chamber ဆိုသည်မှာ Cutting wheel နှင့် Diaphragm wall ကြားရှိ အခန်းငယ် ဖြစ်သည်။
၎င်းအခန်းထဲ Bentonite ဖျော်ရည်ကို ထည့်သွင်းထားပြီး ဥမင်မျက်နှာပြင်မှ ကျရောက်လာမည့် မြေဖိအားကို ၎င်း Bentonite ဖျော်ရည်ဖြင့် ပြန်လည်တွန်းကန်ထားကာ ဥမင်မျက်နှာပြင်၏ stability ကို ထိန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
Stone crusher ဆိုသည်မှာ ဥမင် တူးဖော်ရာ၌ ပါရှိလာမည့် ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ခဲကြီးများကို သယ်ဆောင်ရာ၌ လွယ်ကူမှုရှိစေရန် ခွဲချေပေးသော စက်ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့၏ နောက်တွင် Bentonite ဖျော်ရည်များကို ပို့ဆောင်ပေးမည့် ပိုက်လိုင်းများနှင့် တူးဖော်ရရှိသော မြေစာဖျော်ရည်များကို ပြန်လည် သယ်ဆောင်မည့် ပိုက်လိုင်းများ တပ်ဆင်ထားသည်။
ထို့အပြင် Excavation chamber အတွင်း လေဖိအား ပို့ဆောင်ရန် ပိုက်လိုင်းများနှင့် Compressor များ တပ်ဆင်ထားသည်။
ထို့နောက် TBM ရွေ့လျားရာတွင် အသုံပြုသည့် hydraulic jack များနှင့် Concrete lining, Steel lining များ တပ်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုမည့် Erector ပါရှိသည်။
Working chamber အတွင်း၌ လေဝင်လေထွက် Ventilation အတွက် ပိုက်လိုင်းများ တပ်ဆင်ထားသည်။
EPB (Earth Pressure Balanced) shield EPB (Earth Pressure Balanced) shield ကို အဓိကအားဖြင့် စိုထိုင်းဆများသော ရွံ့မြေများ၊ ယှေလှကျောက်များနှင့် သဲပါဝင်မှု နည်းသော မြေများတွင် အသုံးပြုသည်။
၎င်း TBM တွင် Cutting wheel, Excavation chamber, Screw conveyor, Belt conveyor, Diaphragm wall, Compress air lock, Concrete lining, Steel lining များ တပ်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုမည့် Erector ၊ မြေစာများကို သယ်ဆောင်သော ရထားတွဲငယ်များနှင့် Ventilation ပိုက်လိုင်းများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
ဤ TBM၏ ထူးခြားချက်မှာ ဥမင်မျက်နှာပြင်မှာ ကျရောက်လာမည့် ဖိအားများကို ထိုမြေစာများ၏ ဖိအားဖြင့် ပြန်လည် တွန်းကန်သော နည်းပညာကို အသုံးပြု ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
၎င်းမြေစာများနှင့် ထိန်းညှိရာတွင် မြေသားသက်သက်ဖြင့် ထိန်းညှိသော နည်း၊ မြေသားထဲသို့ Clay paste ရောနှောထည့်သွင်းပြီး ဥမင်မျက်နှာပြင်၏ stability ကိုထိန်းသောနည်းနှင့် scum paste တစ်ခုခု ရောနှောထည့်သွင်းရသော နည်းဟူ၍ ၃ မျိုးထပ်ခွဲခြားနိုင်သည်။
ဆက်လက်လေ့လာရန် TBM Glossary: New Generation of Metropolitan Lining Segments for Tunnel Construction with TBM: New Generation of Metropolitan အကိုးအကား Category:နည်းပညာ။
thumb|ဥမင်သုံးဆယ်ဘုရား အတွင်းဘက် စစ်ကိုင်းတောင် အနောက်ဘက်ဆီ တောင်စဉ်အဆင့်ဆင့် နောက်ကျကျတွင် ဥမင် သုံးဆယ် ဘုရား တည်ရှိသည်။
ယင်းအရပ်တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွား ၄၅ ဆူ ဂူဟန်ဆောင်သည့် ကျောက်နံရံတွင်း ကျောက်ဂူ အသီးသီးဝယ် တဆူချင်း စံပါယ်တော် မူကြပါပေသည်။
ရုပ်ပွားတော်များ စံပယ်တော်မူပုံက စက်ဝန်ခြမ်းသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
ဥမင်သုံးဆယ်ဘုရား သည် စစ်ကိုင်းသို့ ဘုရားလာဖူးသူများအဖို့ မဖြစ်မနေထည့်သွင်း လာရောက်ကြရသည့် ဘုရားတစ်ဆူလည်းဖြစ်သည်။
ဒေသအခေါ် စာမရီတောင်ထိပ်ဖျားတွင်ရှိသည်။
ဥမင်လိုဏ်မှာ မုခ်ဝ သုံးဆယ်ရှိခြင်းကို အကြောင်းပြုကာ ဥမင်သုံးဆယ်ဟု ခေါ်ကြသည်။
ဘုရားပွဲကို နှစ်စဉ် ဝါခေါင်လပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။
မိုးစရိုက်ပေမို့-ချီ ပျိုးကြဲ ပျိုးစိုက်ဖွဲ့ လွမ်းချင်းရေးသူ ဦးကြီးမှာ ရွှေဘိုမြောက်ဘက် သာဝတ္ထိရွာ ဇာတိမြေတိုင်း မြင်းစီး သူကြီးရိုးဖြစ်၍ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး နှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် လွမ်းချင်းစာဆိုတော်အဖြစ် ကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
တောဓလေ့ဖွဲ့ လွမ်းချင်းများနှင့် တကွ သံချို၊ လေးချိုးပေါင်းများစွာ သီကုံးခဲ့သူဖြစ်၍ လွမ်းချင်းဦးကြီး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရွှေဘိုမြောက်လက် ငါးရဲနဲရွာတွင် သိမ်ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသောကြောင့် သိမ်ဒါယကာ ဦးကြီးဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်တွင်သူဖြစ်သည်။
မြန်မာကဗျားရွေးချယ်ချက်နှင့် ရတုရွေးချယ်ချက် H 594_ A (ဟံသာဝတီ) ဦးကြီးကို သာဝတ္ထိရွာ၌ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၁၈၀)ခန့်တွင်ဖွားမြင်၏။
ဦးကြီး၏ဘေးဘိုးတို့မှာ မြန်မာမင်းများလက်ထက်က မင်းမှုထမ်းများဖြစ်ကြသည်။
ဦးကြီး၏ဖခင်မှာဦးဖိုးနီ၊ မိခင်မှာဒေါ်ဒွန်းတို့ ဖြစ်သည်။
ဖခင်ဦးဖိုးနီမှာ မြင်းစီးသူကြီးဖြစ်၏။
မိခင်ဒေါ်ဒွန်းမှာသာဝတ္ထိရွာသူကြီး ဦးလှေး၏သမီးဖြစ်၏။
ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က မြင်းဝန်ကို ဘုရင်ကတိုက်ရိုက်ခန့်ထား၏။
မြင်းဝန်လက်အောက်က မြင်းခေါင်းကိုလည်း ဘုရင်ကပင် တိုက်ရိုက်ခန့်ထား၏။
မြင်းခေါင်းတစ်ယောက်က မြင်းတက်ဗိုလ် (၃)ယောက် နှင့် မြင်းစာရေး(၂)ယောက်ကိုအုပ်ချုပ်ရသည်။
မြင်းခေါင်းအောက်က မြင်းစီးကိုလည်း ဘုရင်ကခန့်ထားပြီး အခါအားလျော်စွာ ကျေးရွာကိုအုပ်ချုပ်ရသော သူကြီးတာဝန်ကိုလည်းထမ်းဆောင်ကြရသည်။
မြင်းစီးမင်း တစ်ယောက်၏လက်အောက်၌အမှုထမ်း(၁၀)ဦးထားရှိသည်။
အမှုထမ်း(၁၀)ဦးကိုမူ ရပ်ရွာလူကြီးများနှင့် ညှိနှိုင်းပြီး (၁၀)အိမ်လျှင်တစ်ယောက်နှုန်း ရွေးပေးကြရသည်။
မြင်းစီးမြင်းသူကြီးသို့ ၁။
မြို့ပြရပ်ရွာအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ၂။
ရာဇဝတ်မှုခင်းဖြေရှင်းရေးအာဏာ ၃။
ဘဏ္ဍာအခွန်ကောက်မှုအာဏာများရှိသည်။
ဦးကြီးသည် ဘုရင်ကိုယ်တိုင်ခန့်ထားခြင်းခံရသော (မင်းနေမျိုးသူရိန်ဘွဲ့ရ) မြင်းစီးသူကြီးဖြစ်သည်။
ထိုသို့ခန့်ထားနိုင်ရန် ရပ်ရွာလူထုက သဘောထားကြိုက်ညီသူ ဂိုဏ်းအုပ်ဂိုဏ်းထောက် ဆရာတော်ကြီးများက ထောက်ခံသူဖြစ်ရ၏။
ထိုသူကြီးကွယ်လွန်လျှင် သားဖြစ်သူကဆက်လက် မေတ္တာရပ်ခံလျှင် ရိုးရာမပျက် ဆက်ခံခွင့်ရှိကြောင်း (၁၉၃၁)ခုကထုတ်ဝေသော ပုဂံဝန်ထောက်မင်း ဦးတင်၏ ]]မြန်မာမင်းများအုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်း}}၌ဖော်ပြထား၏။
ထို့ကြောင့် သားစဉ်မြေးဆက်မပြတ်ဆက်ခံလေ့ရှိသည်။
ဦးကြီး၏မိဘများက (ဦးကြိုင်း၊ ဦးဖီး၊ ဦးသီး၊ ဦးကြီး၊ မမကြီး၊ မမလေး၊ မမထွေး)ဟူသော သားသမီးများထွန်းကားခဲ့သည်။
ဦးကြီးအရွယ်ရောက်သောအခါ (မူးမြစ်ကြောင်းကင်းကို ကြီးကြပ်ရသော) ကင်းမင်းကြီးဦးလှိုင်းနှင့် ရွှေကျောင်းအမဒေါ်မိ၏သမီး ]]မမ}}ဆိုသူနှင့်အိမ်ထောင်ကျ၏။
ယောက္ခမများက ြွကယ်ဝချမ်းသာသလို ဦးကြီး၏ဘေးဘိုးစဉ်ဆက်မှာ ြွကယ်ဝသော မင်းမှုထမ်းမျိုးရိုးများဖြစ်သည်။
သာဝတ္ထိရွာ ဟောင်းတောင်မြောက်သွားရာ ရွာလယ်လမ်းမကြီး၏အရှေ့ဘက် အချက်အချာကျသောနေရာတွင် အလွန် ကျယ်ဝန်းသော ဝင်းကြီးရှိ၏။
ထိုဝင်းကြီးကို ခြံစည်းရိုးမြင့်မြင့်ကာထား၏။
ထိုဝင်းကြီး၏အလယ်၌ နှစ်ထပ် ပျဉ်ထောင်အိမ်ကြီးတစ်လုံးရှိသည်။
ထိုအိမ်ကြီး၌ဦးကြီးနေထိုင်သည်။
ယခုအခါဦးကြီး၏ဝင်းကြီးသည်လည်းကောင်း၊ ဦးကြီး၏ယောက္ခမများ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ သော]]ရွှေကျောင်းတည်ရာ ကျောင်းဝင်းမြေသည်လည်းကောင်း၊ မူးမြစ်တိုက်စားရာ၌ပါသွားခဲ့လေပြီ။
ဦးကြီး ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သော သိမ်နေရာကားကျန်ရှိနေသေးသည်။
ဦးကြီးနှင့်မမတို့မှ (၁၂၀၈)ခုခန့်တွင် မောင်မြင့်ကိုဖွားမြင်ခဲ့၏။
၁၂၁၂ခုနှစ်တွင်ဇနီးဒေါ်မမကွယ်လွန်သွားရာ မမ၏ညီမအရင်း ]]မလန်း}}နှင့် လက်ဆက်ပြန်သည်။
ဦးကြီးနှင့်မလမ်းတို့မှမောင်ဆင့်ကိုဖွားမြင်ပြန်သည်။
(၁၂၂၈)ခုနှစ် ပတိန်းမင်းသားပုန်ကန်ရာ၌ ဦးကြီးတို့ညီအကိုဦးဆောင်ပြီး မြင်းနယ်တစ်ခုလုံး ပတိန်းမင်းသားဘက်မှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ကြ၏။
]]ဦးဖီး}}စစ်ကိုဦးစီးပြီးတိုက်သည်။
နန်မြို့ရိုးသစ်တပ်အထိ စီးမိပြီးမှ တံခါးဝ၌ တူမီးသေနတ်သမားများက အပြင်းအထန်ခုခံသဖြင့် ရှုံးနိမ့်ရလေ၏။
ပတိန်းမင်းသားနှင့် ဗိုလ်ဖီးတို့ကွက်မျက်ခြင်းခံရသည်။
ဦးကြီးလည်းသင်္ကန်းဝတ်ပြီးရှောင်တိမ်းနေရသည်။
ဦးသီးလည်း ဆွေမျိုး များရှိရာ ယင်းတိုက်ရွာမှာပုန်းအောင်းနေရ၏။
၎င်းတို့ပိုင်သောလယ်မြေနှင့်တကွ ပစ္စည်းဥစ္စာမှန်သမျှ ဘဏ္ဍာတော်အဖြစ်အသိမ်းခံရသည်။
ဦးကြီးသည်အရေးတော်ပြီးလျှင်လူဝတ်လဲ၍ သာဝတ္ထိသို့ပြန်လာပြီး ဝင်းကြီးရပ်မှာ စာပေကဗျာများ ရေးဖွဲ့ပြီး အေးအေးဆေးဆေးနေထိုင်လေ၏။
(၁၂၃၉)ခု မင်းတုန်းမင်းကြီးစိုးစံဆဲကာလမှာ ဦးကြီးသည် သူချစ်သောသာဝတ္ထိရွာနှင့် သူချစ်သောကလောင်ကို ကျောခိုင်းပြီးကွယ်လွန်လေ၏။
ဦးကြီးသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားသော စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
စသာ ဦးကြီးအကြောင်း စသာ ဦးကြီး မှာ စစ်ကိုင်းနယ် မန်ကျည်းကန်ချောင်း၏ တောင်ဘက်စသော ဈေးတက်တောင်ကြားရွာတွင် ဖွားမြင်သည်။
အစ်ကိုဖြစ်သူ ကျောင်းဆောက်လှူဒါန်းသော ပင်းဆရာတော်ထံတွင် ငယ်စဉ်က စာပေသင်ကြားရလေသည်။
ထို့နောက် အမရပူရမြို့ ဘုံကျော်တိုက်ဆရာတော်ထံတွင် ရှင်သာမဏေအဖြစ်၊ ရဟန်းအဖြစ် ရခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းတိုက်၌ပင် ဆက်လက်၍ စာပေသင်ကြား ပို့ချခဲ့သည်။
ထို့နောက် လူထွက်၍ ၁၂ဝ၁-ခုနှစ် သာယာဝတီမင်း လက်ထက် ရွှေပြည်တံခွန်မြင်းစုကို ဖွဲ့စည်းရာ၌ စုရေးစုကိုင် အဖြစ် ထမ်းရွက်သည်။
ရတနာသိင်္ဃ မြို့မရုံးတော်၌လည်း ထမ်းရွက်သေးသည်။
မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်တွင် ရတနာသိင်္ဃမြို့၌ပင် ဆက်လက်ထမ်းရွက်သည်။
ထိုအခါ ဆယ်အိမ် ခေါင်းဘွဲ့လွမ်းချင်း၊ တောပြန်ဘွဲ့လွမ်းချင်း၊မောင်ဘွဲ့လွမ်းချင်း စသည်များကို ရေးသား၍ အိမ်ရှေ့စံ ကနောင်မင်းသားသို့ ဆက်သွင်းသည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် တောင်ငူသစ်တောစာရေး၊ တောင်ငူမြို့စာရေး ရာထူးများဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
လွမ်းချင်းများကိုသာမက စသာဈေးတက်တောင်ကြားသမိုင်း၊ ရတနာကြေးမုံကျမ်းနှင့် ပါဌာနုသာရီ သတ်ပုံ တို့ကိုလည်း ရေးသားခဲ့လေသည်။
ဦးကြီးသည် အလှူအတန်းဖက်တွင် စေတနာထက်သန်၍ ထာဝရကုသိုလ်ဖြစ်သော ဘုရားတည် ကျောင်းဆောင်ခြင်းများကို ပြုတတ်သည်။
သူ၏ကဗျာများသည် တောဓလေ့နှင့် အရွှမ်းအသောများ ပါဝင်သဖြင့် ဖတ်ရှုသူ ကြားနာသူတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ရွှင်ပြုံးနှစ်သက်စေနိုင်သည်။
ဦးကြီးသည် တောဓလေ့သရုပ်ကို ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြနိုင်စွမ်းသော စာဆိုဖြစ်သဖြင့် စာပေလောကတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် များမကြာမီ ပျဉ်းမနားမြို့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ၁.မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ၂.မိုးမခ မီဒီယာ စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေသော ကဗျာ ဆရာ တင်မိုး၏ မြန်မာကဗျာဖွဲ့နည်း (၂၀၁၁၊ဩဂုတ်) ၃.မြန်မာမင်းများအုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်း Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာဆိုတော်များ‎။
ဆင်မြင်းခြေသည်-ချီ ရခိုင်ချီမောင်ဖွဲ့ ရတုရေးသူ ဦးတိုးမှာ ရွှေဘိုအနောက် ခရီးတစ်တိုင်ကွာ ဆီးတောရွာ၌ ၁၁၁၃-ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၇၅၁)တွင်ဖွားမြင်၍ ကျောင်းသား၊ သာမဏေ၊ ရဟန်းဖြစ်သည်အထိ စာပေကျမ်းဂန် တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ၁၁၂၅-ခုနှစ်တွင် နန်းတတ်သော ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးနှင့် ၁၁၃၈-ခုနှစ်တွင် နန်းတတ်သော စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တို့၌ ရတု၊ ကဗျာ၊ သီချင်းများ အပြင်ဆောင်းပါးများကိုလည်း ရေးသားသောကြောင့် ဆောင်းပါးမောင်တိုးဟု ခေါ်တွင်သည်။
၁၁၄၃-ခုနှစ်တွင်နန်းတတ်သော ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် သားတော် အိမ်ရှေ့မင်းလက်သုံး ကျွန်ယုံတော်အဖြစ်နှင့် ထမ်းရွက်ရသည်။
၁၁၄၆-ခုနှစ် အိမ်ရှေ့မင်း ဓညဝတီရခိုင်ပြည်ကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်သောအခါနှင့် ဦးတိုးရေးသားသော ရာမရကန် ပြီးဆုံးအောင်မြင်သောအခါ တိုက်ဆိုင်နေသဖြင့် အိမ်ရှေ့မင်း အလွန်နှစ်လိုခြင်းဖြစ်ရကား ဦးတိုးအား ဇေယျကျော်သူဘွဲ့နှင့် အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့်အရာ၊ အိမ်ရှေ့ရွှေတိုက်စိုး အရာဖြင့် ချီးမြှင့်မြှောက်စားခြင်းကို ခံရသည်။
ထိုအခါမှစ၍ သံတော်ဆင့်ဦးတိုး၊ ရွှေတိုက်စိုးဦးတိုး၊ ရကန်ဦးတိုး ဟုခေါ်တွင်လာပြန်သည်။
၁၁၅၈-ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၇၉၆)အသက် ၄၅-နှစ်တွင် ဦးတိုး အနိစ္စရောက်သတည်း။
မြန်မာကဗျာရွေးချယ်ချက်နှင့် ရတုရွေးချယ်ချက် H 594_ A (ဟံသာဝတီ) အမည်ကွဲများ ရာမရကန် ဆရာကြီးဦးတိုး ရွှေတိုက်စိုးဦးတိုး ဆောင်းပါးဆရာကြီးဦးတိုး ဆောင်းပါးမောင်တိုး စာပေလက်ရာများ "မင်္ဂလာမှောင်ခြွေ"ချီ မြေးတော်စစ်ကိုင်းမင်း ဧချင်း ကျေးစေရတုပိုဒ်စုံ ရာမရကန် "ဆွတ်ပျံ့ဖွယ်အောင်"ချီ ရတုအဖြေ ရတုများ ကဗျာများနှင့် ဆောင်းပါးစာများ ရိုးတော်ယူဧချင်း စာဆိုတော်များအတ္ထုပ္ပတ္တိ ဗိုလ်မှူးဘသောင်း ကိုးကား Category:ရှေးခေတ်မြန်မာ ကဗျာစာဆိုတော်များ။
သတိုးမဟာသရေစည်သူ ဦးဝင်း (၁၉ဝ၅ - ၁၉၆၉) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော သံအမတ်ကြီး နှင့် နိုင်ငံ ရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် ဖဆပလ အစိုးရအဖွဲ့ တွင် ပြည်ထဲရေးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဌာန၊ အမျိုး သားစီမံကိန်းဌာန၊ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဌာန အစရှိသည့် အရေးကြီးဌာနတို့၏ ဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အိန္ဒိယ၊အမေရိကန်၊ကနေဒါ နှင့် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ တို့၏ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဦးနု နှင့် ဗိုလ်လက်ျာတို့၏ တောခိုမှုအား ပူးပေါင်းရန် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်သို့ ထွက်လာစဥ် လမ်းခရီးတစ်ဝက် သထုံမြို့နယ်၊ အလံတရာအနီး ဓနုရွာတွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ ဦးဝင်းကို ၁၉၀၅-ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးအာရကား နှင့် အမိ ဒေါ်ဒေါ်မိုးတို့မှ ရန်ကုန်တိုင်း၊ အင်းစိန်ခရိုင်၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖူးကြီးကျေးရွာ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ သစ်ကုန်သည် ဖြစ်သည်။
ချစ်ကြည်ရေး ကြည်ညွန့် ရေး ဦးနု၊ ဦးလောရုံ အပေါင်းပါများနှင့် နယ်ချဲ့ဂိုဏ်း(ဒုတိယတွဲ) ၁၉၇၀-ခု၊ စက်တင်ဘာလ၊ ပကြိမ်၊ စာ-၁၃၈ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ B.A., B.Ed. ဘွဲ့နှင့် B.L. ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၃ဝ ခုနှစ် မှ ၁၉၄၂ ခုနှစ် အထိ အင်းစိန်၊ မြောင်းမြ၊ မအူပင်မြို့များ၌ အထက်တန်း ကျောင်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၄ ခုနှစ် အထိ အလုပ်သမားဌာန ၌ ဒု-ညွှန်ကြားရေးမှူးဝန်၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ် အထိ အလုပ်သမားအစည်းအရုံး (ဗမာနိုင်ငံ) T.U.C. (B) ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဖဆပလ လွတ်လပ်ရေးအကြိုကာလ ၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် ဖက်ဆစ် ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေး (ဖဆပလ) အဖွဲ့ချုပ်၏ ဖျာပုံမြို့နယ်တောင်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်အတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းနှင့် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် သခင်နု ဦးဆောင်သော ဖဆပလ အစိုးရအဖွဲ့တွင် စက်မှုလက်မှုနှင့် အလုပ်သမားဌာနဝန်ကြီး နှင့် ဖဆပလ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် လအနည်းငယ် အကြာ ၁၉၄၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လွတ်လပ်ရေး အကြိုကာလ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဟာမင်းကြီး (High Commissioner) အဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၄၈-ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးသောအခါ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဝန်ကြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာပြီး၊ ဖဆပလ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပြည်ထဲရေးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဌာန၊ အမျိုးသား စီမံကိန်းဌာန၊ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၅၅ ခုနှစ် အထိ လှည့်လည် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉ ခုနှစ် အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကနေဒါနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ့ ကုလ သမဂ္ဂတွင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးတွင် သန့်ရှင်း ဖဆပလကို ပြည်ထောင်စုပါတီ (ပထစ) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းသော အခါ ပါတီ အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်နှင့် ဘဏ္ဍာထိန်း အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် ပထစ အတွင်း 'ဦး-ဗိုလ်-သခင်' အကွဲ ဖြစ်သည့်အခါ ပါတီ အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့မှ အနားယူခဲ့သည်။
ထင်ရှားဖြစ်စဥ် ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပါလီမန်အမတ် ဒေါ်ခင်လှ(စမ်းချောင်း) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် အား ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံတော် အဖြစ် အတိအလင်းကြေညာပေးပါရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။
ပါလီမန်အမတ် ဗိုလ်ခင်မောင် က ထောက်ခံခဲ့သည်။
ထိုအဆိုကို ထိုစဥ်က သာသနာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်နေသည့် ဦးဝင်းသည် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အဆိုသည် ထိုအချိန်က အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။
သို့သော်လည်း ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁၇)ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ပြဋ္ဌာန်းရေး အက်ဥပဒေမူကြမ်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၂၆)ရက်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံ ဥပဒေ၊ တတိယပြင်ဆင်ချက်အက်ဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမန်းဝင်းမောင် က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဤသို့ကြေညာမှုအပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တိုင်းရင်းသားများ၏ကွဲပြားမှုကို ဦးတည်စေခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ်အသိုင်းအဝိုင်းက ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၂ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူခဲ့၍ ယခင် ၁၉၆၁ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံ ဥပဒေ၊ တတိယပြင်ဆင်ချက်ပါ နိုင်ငံတော်ဘာသာပြဋ္ဌာန်းချက်စသည်များကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း ဦးဝင်းအား မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရက 'သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့' ကို လည်းကောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံက 'ဆင်ဖြူတော်ဘွဲ့' ကို လည်းကောင်း ချီးမြှင့် ပေးအပ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည့် အပြင်၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှ တက္ကသိုလ်များကလည်း Doctor of Law နှင့် Doctor of Humanity ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့များ ပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊မတ် ၂ ရက် တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သည် ၎င်းအား ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၆၂ ခုနှစ် တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်သည် တိုင်းပြည်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ အထိ သူသည် စစ်အစိုးရ၏ ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်ထားခြင်းကို ခံရသည်။
ဖမ်းဆီးခံထားရာမှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ အတွင်းတွင် ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည် ထွန်းကားရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်သို့ ထွက်အလာ လမ်းခရီး သထုံမြို့နယ်၊ အလံတရာအနီး ဓနုရွာတွင်ပင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ဦးဝင်းသည် ဒေါ်မြမြဝင်းနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ သား ၃ ဦး နှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဦးအုန်းမောင်သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တကွ အာဇာနည်(၉)ဦးတွင် ပါဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဦးအုန်းမောင်သည် အဖ မစ္စတာ အိပ်ချ် ဒဗလျူ တရပ်ဝိန်း + အမိ ဒေါ်ရွှေမိ တို့၏ ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။
မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊မင်းဘူးမြို့ မွေးဖွားသည်။
တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ဘဝက ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တပ်ရင်းတွင် တပ်ခွဲ တပ်ထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာတန်း အောင်မြင်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အိုင်စီအက်စ် စာမေးပွဲ ဖြေသူ သုံးဦးအနက် ပထမ ရသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၊ အရှေ့နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မြစ်ကြီးနား အရေးပိုင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
ထို့နောက် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အတွင်းဝန် အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း ဘဝနိဂုံး ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၉)ရက်နေ့၊ စနေနေ့ နံနက် (၁၀) နာရီ (၃၇) မိနစ်တွင် ကျဆုံးသည်။
ကျဆုံးချိန်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သိန်းကြွယ် နှင့် မောင်တင်မောင်သန်း၊ကိုကိုလှ၊မောင်မင်းမြ သားသမီး ၃ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဦးကြော့ သည် စုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီး သီချင်းကို ရေးသားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဦးကြော့မှာ တောင်တွင်းကြီးဦးကြော့၊ နတ်မောက်ဦးကြော့၊ စာတော်ဖတ်ဦးကြော့၊ စာရေးတော်ကြီး ဦးကြော့၊ ဝန်စာရေး ဦးကြော့၊ စုံနံ့သာမြိုင်ဦးကြော့ဟူ၍ နာမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားလေသည်။
ထိုစာဆိုသည် တောင်တွင်းကြီးနယ်၊ နတ်မောက်မြို့တောင်ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာ ကိုင်းရွာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂ဝ၁ (ခရစ်နှစ် ၁၈၃၉) ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်လေသည်။
ဖခင်မှာ အသည်မျိုးရိုးဖြစ်သော ဦးအင်းဖြစ်၍ မိခင်မှာ မယ်ထယ် ဖြစ်၏။
မွေးချင်းညီအစ်ကို မောင်နှမများကား ဦးအောင်သူ၊ ဦးဝ၊ ဦးစ၊ ဦးလှ၊ ဦးသက်ထွန်း၊ ဦးကြော့၊ ဦးကျောက်နှင့် ဒေါ်စံပယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဦးကြော့၏ ဆွေစဉ်မျိုးဆက် နတ်မောက်မြို့တွင် ဖိုးကန်နှင့် ဖိုးရွှေဥဟု လှည်းကုန်သည် ညီနောင် နှစ်ယောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
ဖိုးကန်၌ သားသမီး ၈ ယောက် ထွန်းကားရာ ၆ ယောက်မြောက်သမီးမှာ မယ်နိုး ဖြစ်၏။
မယ်နိုး၏သမီးမှာ မယ်ထယ်ဖြစ်၍ အသည်မျိုးရိုး ဦးအင်းနှင့် အိမ်ထောင် ကျရာ သား ၇ ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် မြင်သည်။
ဦးကြော့သည် ၆ ယောက်မြောက်သား ဖြစ်သည်။
ဖိုးရွှေဥတွင် ဖိုးကြွက်နှင့် ဦးကျော်ဇံ (နေမျိုးသက္ကသူရဘွဲ့ရသမားတော်) သားနှစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ သည်။
ဖိုးကြွက်၏သားမှာ ဦးချက် (ပထမကျော်)ဖြစ်၍ ဦးကြော့အား ပညာသင်ပေးခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဇံ၏ မြေးမှာ မန္တလေးမြို့၊ မိုးတားတိုက်နေ ဦးဝိစယဦးပဉ္စင်း ဖြစ်လေသည်။
ဦးကြော့သည် အရွယ်ရောက်သော် ကိုင်းရွာတွင်သီတင်းသုံးနေသော ဆရာတော်ဦးရွှေသီးနှင့် ဆရာတော်ငယ် ဦးရွှေပြားတို့ထံတွင် ဆည်းကပ်၍ သင်ရိုးသင်တန်းများကို သင်ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဦးကြော့သည် မိမိနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူ ပထမကျော်ဦးချက်ထံတွင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
တေးဂီတကဗျာများကို စိတ်ဝင်စားသည့် အလျောက် ငယ်စဉ်ကပင် လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။
ဦးကြော့သည် လူပျိုလူရွယ်ရောက်ချိန်တွင် နတ်မောက်မြို့ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ကန်ကြီးအောက်ရွာသို့ လာရောက်ပြီးလျှင် လူပျိုကာလသားများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေသည်။
ထိုအရပ်၌ နေထိုင်စဉ် အခါအားလျော်စွာ ပြုလုပ်ကျင်းပသော အရပ်ဇာတ်များကို ဦးကြော့က ကြီးမှူးရှေ့ဆောင်လေ့ရှိသည်။
ဦးကြော့သည် အရပ်ဇာတ်ထဲတွင် ရသေ့ကြီးအဖြစ်၊ သူဌေးကြီးအဖြစ်၊ သူဌေးကတော်ကြီးအဖြစ် စသည်ဖြင့် ပါဝင်ကပြတတ်လေရာ ပရိသတ်တို့ အလွန်စွဲမက်ကြသည်။
ဦးကြော့မှာ ဟာသပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သဖြင့် ပွဲကြည့်ပရိသတ်အား ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိလေသည်။
ဦးကြော့အသက် ၂ဝ ခန့်တွင် ဦးကြော့၏ အဘိုးတော်၍ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ သမားတော်တစ်ဦး ဖြစ်သူ နေမျိုးသက္ကသူရနော်ရထာဘွဲ့ရ သမားတော်ကြီးဦးကျော်ဇံက ဦးကြော့နှင့် ဦးမင်းမောင်(ရွှေလရောင်မင်းကြီး ဦးမင်းရောင်၏ညီ)တို့ကို မန္တလေးနေပြည်တော်သို့ ခေါ်ဆောင်၍ ရွှေတိုက်ဝန်ကြီးထံတွင် အပ်နှံထားလေသည်။
ဦးကြော့မှာ ကဗျာဉာဏ်ရင့်သန်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည့် အလျောက် များမကြာမီအတွင်း စာတော်ဖတ်ရာထူးနှင့် မင်းတုန်းမင်းထံပါးတွင် ခစားရသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ဦးကြော့သည် ငယ်စဉ်က ရာသီဘွဲ့များကို စွဲလမ်းနှစ်သက်ခဲ့ရကား ထိုစိတ်၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ၁၂ ရာသီတေးထပ်များကို စီကုံး၍ မင်းတုန်းမင်းကြီးအား ဆက်သရာ ဆုလာဘ်များစွာ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ထိုစဉ်အခါက စလင်းမြို့ဦးမြတ်သာထွန်း ရေးသားစီကုံးသော ဟေမာန်တွေ အစချီသည့် မင်းသမီးပျောက် ရှာပုံတော်ကြီးမှာ ခေတ်စားနေရကား စာတော်ဖတ် ဦးကြော့သည် မင်းသားပျောက် ရှာပုံတော်တစ်ပုဒ်ကို ရေးသားရန် အကြံဖြစ်ပေါ်လာ၏။
ထို့ကြောင့် ဦးကြော့သည် စုံနံ့သာမြိုင်၊ ရဂုံတွင်း၊ ထုံသင်းငယ်ကြိုင်၊ ဂနိုင်ဟေမ၊ နွေအစ၊ ရွေမျာ့ကလျာ၊ ဟိုခင်ကိုလျှောက်ပါလို့၊ လင်ပျောက်ကိုရှာခဲ့၊ အစချီသော ရှာပုံတော်ကြီးကို ဦးကျော်ဇံ၏မြေး မိမိ၏ညီဝမ်းကွဲတော်ဖြစ်သူ ဦးပဉ္စင်းဦးဝိစယနှင့် ရွှေတိုက်ဝန်ကြီးတို့အား အကဲဖြတ် စေသည်။
ထို့နောက် မင်းတုန်းမင်းရှေ့တော်တွင် မိမိကိုယ်တိုင် အသံနေ အသံထားနှင့် သီဆိုဆက်သရာ မင်းတရားကြီးလည်း လွန်စွာနှစ်ခြိုက်ပေသောကြောင့် ဆုတော် လာဘ်တော် မြောက်မြားစွာ ပေးသနားတော်မူလေသည်။
ထိုအချိန်မှ စ၍ ဦးကြော့၏ ဂုဏ်သတင်းမှာ ပျံ့သင်း ကျော်ကြားလာပြီးလျှင် သူ့အားလည်း စုံနံ့သာမြိုင်ဦးကြော့ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုလာကြသည်။
စုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီးမှာ မင်းသမီးက မောင်တော် မင်းသားပျောက်၍ လိုက်လံရှာဖွေပုံကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် ငိုချင်းရှည်သီချင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ရာသီဘွဲ့တောဘွဲ့ တောင်ဘွဲ့များနှင့် ဟပ်၍ မင်းသမီး၏ အလွမ်းဘွဲ့ကို ထိမိစွာဖွဲ့ဆိုထားသဖြင့် နားထောင်သူတို့၏ စိတ်ကို ညွတ်နူးပျော့ပျောင်းစေသည်။
သိလွယ် မှတ်လွယ်၍ အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်သော စကားလုံးများဖြင့် ကြွယ်ကြွယ်ဝဝ သုံးနှုန်းထားသော ကဗျာလည်း ဖြစ်သည်။
'ဂန္ဓမာငူ၊ မြေတလင်း၊ နေမင်းကပူသနှင့်၊ နန်းသူဒေဝီ၊ တွေ့နိုင်ပဲဟာမို့၊ လဲလုပြီ'ဆိုသော စာသားများသည်၎င်း၊ 'မဟေသီရုပ်၊ ဘွေကြငှန်းသူ၊ ပွေခန်းငယ်ထူ၊ ရွှေနန်းမူဟုတ်နိုင်ဘူး၊ ဥက္ကဋ္ဌရှင်၊ ငယ်ကကျွမ်း ပါတဲ့၊ ခင်ပွန်းလင်၊ မနွမ်းခင်ခု၊ လျင်လျင်ငယ်ပြေး၊ ခင်လေးကို ရှုလှဲ့ပါ၊ ဆွေးမှုထပ်ကြွယ်၊ ဖိုဖိုငယ် ရှိုက်ပါလို့၊ ငိုလိုက်မယ်။
'ဆိုသော စကားသားများသည်၎င်း၊ မင်းသမီး၏ ပူဆွေးသောကရောက်ပုံကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစွာ စပ်ဆိုထားသဖြင့် သိင်္ဂါရရသနှင့် ပြည့်စုံပေသည်။
စုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီး တစ်ခုလုံး ကို ခြုံ၍ကြည့်လျှင် ဦးကြော့သည် ကြားနာဖတ်ရှုသူတို့အား လင်ပျောက်ရှာသူ မင်းသမီးအပေါ်၌ ကရုဏာစိတ်ဓာတ်များ တဖွားဖွားပေါ်ပေါက်လာအောင် ဆွဲဆောင်စပ်ဆိုသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
ထိုကြောင့်လည်း ဦးကြော့မှာ စိန်ခြူးကြာညောင် အမျှော်စိုက် ဘောလယ်ဖြင့် ထင်ရှားသော လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် အိမ်ရှေ့မိဖုရားကဲ့သို့ ဤစုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီးနှင့်ပင် စာဆိုကျော်တစ်ဦး ဖြစ်လာလေသည်။
မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် မင်းကျော်ရာဇာဘွဲ့ရသော ဦးမိတ်အား မြို့ဝန်ခန့်၍ တောင်တွင်းကြီးမြို့သို့ စေလွှတ်ရာတွင် ဦးကြော့အား ဝန်စာရေးအဖြစ်ဖြင့် ထည့်လိုက်လေသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ဝန်စာရေးဦးကြော့ဟု ထင်ရှားလာခဲ့၏။
ထို့နောက် သီပေါမင်း လက်ထက်၌၊ စတုတ္ထခရိုင်ဝန် (တောင်တွင်းကြီးခရိုင်) မင်းလှမဟာမင်းခေါင်ကျော်ထင်ဘွဲ့ရသည့် ဦးအိမ်အထံတွင် အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်လေသည်။
မြို့ဝန်မင်း၊ မင်းကျော်ရာဇာ အနိစ္စရောက်သည်တွင် ဦးကြော့သည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲဖြစ်မိကြောင်း လေးချိုးကဗျာ ရေးစပ်ခဲ့သည်။
ဦးကြော့သည် တောင်တွင်းကြီးမြို့၌ အမှုထမ်းရွက်နေစဉ် တောင်တွင်းကြီးမြို့၊ အုန်းတောရပ်သူ မယ်မင်းရံ ဆိုသူနှင့် အကြောင်းပါခဲ့သည်။
မအိ (ဦးကြော့သမီး)ဆိုသူ သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ရာ ထိုသမီးမှာလည်း ဖခင်နည်းတူ တေးကဗျာများ ရေးစပ်ခဲ့လေသည်။
မန္တလေးမြို့တွင် ကျန်ခဲ့သော ဦးကြော့၏ ငယ်မိတ်ဆွေရင်းလည်းဖြစ်၊ ဆွေမျိုးလည်းဖြစ်သော ဦးမင်းမောင်မှာ နောင်အခါ ပင်းမြို့၊ နတ်မောက်မြို့၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ ၃ မြို့၏ မြို့ဝန်ဖြစ်လာပြီးလျှင် ပင်းမြို့၌ နေထိုင်လေသည်။
ထိုအခါ ဦးကြော့သည် တောင်တွင်းကြီးမြို့မှ ပင်းမြို့သို့ ရွေ့ပြောင်းကာ ဝန်စာရေးအဖြစ် ဆက်လက် အမှုထမ်းရွက်ပြန်လေသည်။
ဦးကြော့သည် ထီးမူနန်းဟန် ကြငှန်းဆန်သော စုံနံ့သာ မြိုင်သီချင်းမျိုးကိုသာ စပ်ဆိုခဲ့သည်မဟုတ်ဘဲ ပိတောက်ပန်းဘွဲ့၊ ဒဟပ်ပန်းဘွဲ့၊ ကဆုန်လဘွဲ့ အစရှိသော တောဘွဲ့တောင်ဘွဲ့ ရာသီဘွဲ့ ကဗျာများကိုလည်း ဖွဲ့ဆိုသီကုံးခဲ့သေးသည်။
ဦးကြော့သည် အသံဩဇာနှင့် ပြည့်စုံ၍ တေးသီချင်းများကို အသံနေအသံထားဖြင့် ကျနပိုင်နိုင်စွာ သီဆိုတတ်သူ ဖြစ်သဖြင့် မိမိရေးစပ်ထားသော ကဗျာများကိုလည်း သူတစ်ပါးတို့ အလွယ်တကူ သီဆိုနိုင်အောင် စကားလုံး လှလှနှင့် အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်စွာ စပ်ဆိုနိုင်စွမ်း ရှိလေသည်။