kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သီဟာသနရွှေပလ္လင်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အဝမြို့ဝန် မဟာသီဟသူရ၏ 'ဣသိသိဂင်ပျို့'၌ 'မာဃမပြောင်း ၊ မင်းအပေါင်းတို့ ၊ ဥကင်​ခေါင်းဆက်လက် ၊ ရှိစုံယှက်၍ ၊ ဆောင်ရွက်ကော်ရော် ၊ ပြဿာဒ်တော်ဝယ် ၊ ပူဇော်ရာလေ့ ၊ ခြင်္သေ့ခံပေ ၊ ယမနေသား ၊ ကိုးပါးမျက်မြွာ ၊ သီဟာသန' ဟူ၍ သီဟာသနရွှေပလ္လင်သည် မင်းတို့အပူဇော်ခံရာ၊ ရှိခိုးကော်ရော် အကန့်တော်ခံရာ ၊ ပြဿာဒ်ရှိခြင်္သေ့ရုပ်ခံ ပလ္လင်ပင်ဖြစ်လေသည်။
မြေနန်းပြဿာဒ်တော်ရှိ သီဟာသနရွှေပေါ်ဝယ် မင်းနှင့် မိဖုရားတို့ စံတော်မူလျက် တစ်နှစ်လျှင် ငါးကြိမ်အကန့်တော့ခံကြောင်း သိရလေသည်။
နှစ်စဉ် နယုန်လဆန်း ၁ရက်နေ့ ၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁ ရက်နေ့ ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် ၂ ရက် ၊ ၃ ရက်နေ့များတွင် မင်းနှင့်တကွမိဖုရားတို့ အတူတကွ ထွက်စံတော်မူ၍ အပူဇော်ခံလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။
ရာဇပလ္လင်၏ ရှေ့ဝဲဘက်မှ အိမ်ရှေ့မင်းသားကို ဦးဆောင်၍ မင်း ၊ မှူးမတ်တို့ ရာထူးကြီးငယ် အလိုက်ဆင်မြန်း၍ ဝဲယာခစားကြရသည်။
နေရာကွက်ပေါင်း (၆၄၀) ခန့်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
သို့သော် ယခု အမျိုးသားပြတိုက်ရှိ သီဟာသနရွှေပလ္လင်သည် လွှတ်တော်ရှိ ရွှေပလ္လင်ဟုဆိုခဲ့ရာ သီဟာသနရွှေပလ္လင်နှစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
ထိုဝိဝါဒ နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဇေယျသင်္ခယာ၏ ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင်- 'ခြင်္သေ့ ၊ ဆင်ပျံလောကနတ် ၊ ဒေါင်းယဉ် ၊ ဆင်နား ၊ တံခါးတိုင် ၊ သွိကားကိန္နရာ ၊ သမ္မာဒေဝ ၊ ခြူးကြာ ၊ ဦးဆောက်ပန်းတို့ဖြင့်လုပ်ဆောင်၍ ပြဿာဒ်တော် ၊ ရွှေပလ္လင်တော်တည်ထားသည့် ရာဇပလ္လင်သည်' ဟူ၍ တိတိကျ⁠ကျ ဖော်ပြရာ သီဟာသနရာဇပလ္လင်သည် မြေနန်းပြဿာဒ်တော်နှင့် ရွှေလွတ်တော်နှင့် နေရာတွင် ရှိကြောင်း ပေါ်လွင်လှပေသည်။
တစ်ဖန် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၌ ရှေးဟောင်းသုတေသန ဌာနမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော 'မန္တလေးနန်းတော်' စာအုပ်စာမျက်နှာ (၁၉)တွင် လွှတ်တော် အကြောင်းဖော်ပြရာ၌ လှပသော လက်ရန်းလေးခုကာလျက် ခြင်္သေ့ပလ္လင် (သီဟာသန)သည် လွှတ်တော်ထဲတွင် သီးသန့်ရှိသည်။
ထိုပလ္လင်သည် ညီလာခံခန်းမကြီးရှိ သီဟာသနပလ္လင်၏ အပွားဖြစ်သည်။
လွှတ်တော်မှ ပလ္လင်ကို ကာလကတ္တားရှိ အိန္ဒိယပြတိုက်သို့ ပို့ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပေသည်။
ဤဖော်ပြချက်နှင့် မောင့်ဘက်တန်သည် အိန္ဒိယရှိ သီဟာသနပလ္လင်ကို ပြန်ပို့ပေးသည်ဟူသောအချက်တို့ ဆက်လိုက်လျှင် အမျိုးသားပြတိုက်ရှိ မြေညီထပ်၌ တပ်ဆင်ထားသော ရွှေပလ္လင်ဖြစ် မြန်မာဘုရင့်လွှတ်တော်မှ သီဟာသနရွှေပလ္လင်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။
လွှတ်တော်ရှိ သီဟာသနပလ္လင်သည် ဘုရင်နှင့် ဝန်ကြီးလေးပါးအပါအဝင်တို့ တိုင်းရေးပြည်မှု အစုစုသော အရေးအရာများကိုသာ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ရာ ပလ္လင်ဖြစ်ပေသည်။
လွှတ်တော်၌ စီရင်သည့် အမှုများမှာ သာသနာရေးနှင့် စပ်သည့်အမှု ၊ အယူခံအမှု ၊ နိုင်ငံတော် နှင့် စပ်သည့်အမှု ၊ စော်ဘွား ၊ မြို့စား ၊ သူကြီး ၊ ကလန် ၊ သံပျင်းအရာရှိ စသည့်အရာရှိတို့ ခန့်ထားသည်ကို သစ္စာတော်ပေးရန် အမှုစသည်ဖြင့် အမှုကြီး အမှုငယ်တို့ကို စီရင်သည်။
လွှတ်တော်သို့ ဘုရင်မင်းမြတ်မကြွချီနိုင်သောအခါ အဆင့်မြင့် မင်းသားကြီးတစ်ပါးပါးက ဘုရင့်ကိုယ်စား သတ်မှတ်ထားသော သီးသန့်နေရာတွင် နေလျက် ဝန်များနှင့် ဆွေးနွေးခြင်း ပြုရလေသည်။
ပလ္လင်တော်ပေါ်သို့ကား မတက်ရချေ။
လွှတ်တော်ရှိ ခြင်္သေ့ခံ ရွှေပလ္လင်နေရာနှင့် ပတ်သက်၍ မန္တလေး စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် စာမှာ လွှတ်တော်နှစ်ဆောင်တွဲတွင် အနောက်ဘက်မှ အမိုးသုံးထပ်နှင့် ဇေတဝန်ဆောင်တော်ကြီးများမှာ ဘုရင်မင်းမြတ်တို့ လွှတ်တက်၍ တရားစီရင်မြဲ ၊ ရှေးထုံးထမ်းအစဉ်အလာအရ ဘုရင်မင်းမြတ် နေတော်မူရန် ယမနေသားကို လုပ်၍ ခြင်္သေ့ရုပ်ခံသော သီဟာသနပလ္လင်တော်ကို ခုတင်နှင့်တကွ ပြုလုပ်ထားသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ပလ္လင်၏အပေါ်ပိုင်းတွင် တပ်ဆင်သမျှ အရာအားလုံး 'ဥကင်'ဟူ၍ ခြုံ၍ ခေါ်ဝေါ်သည်။
ရွှေပလ္လင် နှင့် ဥကင်တို့ အမွမ်းအမံနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အထူးတလည်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာများလည်း ရှိလေသည်။
ရွှေပလ္လင်နှင့် ဥကင်တို့၏ အလုပ်အဆောင်တင့်တယ် လိုက်ဖက်ပုံကို အင်းဝနန်းဖွင့်ရတု၌ ဖွဲ့ဖွဲ့ နွဲ့နွဲ့ တွေ့ရသည်မှာ- 'ကြပုံညီညွတ်၊ ရွှေပြဿာဒ်လည်း ၊ ဆွေညွတ်ဥကင် ၊ ရွှေပလ္လင်နှင့် ၊ စီရင်တတ်စွာ ၊ ဗိသုကာတို့' ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။
မှန်၏ ရွှေဥကင်၏ အထက်ပိုင်းရှိ ခိုင်တောင် ၊ တော်ရနောင်ဒုယင် စသည်တို့သည် တင့်တယ်ဖွယ်ရာသော အကွေးအညွှတ်အပျော့အပျောင်းတို့ဖြင့် ရှုမငြီးအောင် စီမံထွင်းထုထားကြပေသည်။
ဥကင်၏ အဓိပ္ပာယ်သည်ပင်လျှင် ဥက်ကံသသဒ္ဒါမှ ဆင်းသက်လျက် လွန်ကဲသော ဂုဏ်ကျေးဇူးအထူးကို ဆောင်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ရွှေဥကင်၏ လွန်ကဲသောကျေးဇူး အထူးပြုမှုကြောင့်ပင် ရွှေပလ္လင်သည်လည်း ပိုမိုတင့်တယ်ရပေသည်။
ရွှေဥကင်၏ အပြောက်အမွှမ်းများသည် အလှသဘောသက်သက်မဟုတ်ချေ။
တစ်ခုချင်းရော ၊ လွှမ်းခြုံလျက်ပါ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။
သုံးကျိပ် သုံးယောက်သော သိကြားနတ်တို့ အမြဲစောင့်လျှောက်သည့် သဘောကို ရည်၍ ဥကင်တော် ဝဲယာပန်းများရှိ သိကြားနတ်ရုပ် ၇ ရုပ်စီ ပေါင်း ၁၄ ရုပ်နှင့် ဥကင်နတ်ဆောင်ဝဲယာတွင် ၈ ရုပ်စီပေါင်း ၁၆ ရုပ်၊ နှစ်ရုပ်ပေါင်း ၃ဝနှင့် မုတ်တိုင်ထိပ်ရှိ သမ္မာဒေဝနတ် ၂ ရုပ် ၊ ဒုယင်ဝမ်းရှိ သိကြားနတ်မင်းနှင့်တကွ တေတ္တိသ ၃၃ ယောက် နတ်သိကြားတို့ကို ဖော်ဆောင်လျက်ရှိလေသည်။
တစ်ဖက်စီ၏ အလယ်တွင် ကြာပန်းခံချက် နေနှင့်လ သရုပ်ဖော်ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်တို့လည်းရှိသည်။
သဘောမှာ စူဠဝံသ ၊ မဟာဝံသ ၊ နေလနှစ်ပါးမှ သက်ဆင်းပုံကို ဖော်ကျူးခြင်းဖြစ်သည်။
ဒုယင် ဝမ်းအောက်မှ သွိကားနတ်ရုပ် နဖူး၍ ရှေ့မှန်တိုင် (တွဲရရွဲဆွဲ)စိုက်သည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ 'သင်မင်းကြီးသည် ငါ၏ နဖူး၌ တည့်တည့်မတ်မတ် စိုက်​​နေသော ​ှေမှန်တိုင်ကဲ့သို့ မတိမ်းမစောင်း ​​​​ဖြောင့်မတ်စွာထား တရားစီရင်လေ' ဟူ၍ ဖြစ်ပေသည်။
ထို့ပြင် ခြူးပန်းခြူးနွယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်သော ဥကင်တံခါး ရွက်အလယ်၌လည်း လောကနတ်ရုပ်ကို အသားပေး ထွင်းထုထားသည်။
လောကနတ်ရုပ်၏ ဥကင်တံခါးရွက်သာမက ​ပလ္လင်​ရှေ့တွင်ပါ ​တွေ့ရသည်။
စည်း ၊ စည်တီးလျက် ကနေသော လောကနတ်ရုပ်နှင့် တွဲလျက် ခြင်္သေ့နှင့် ဆင်ပျံတို့ သဲကြီးမဲကြီးရန်ပြုနေပုံ အရုပ်များပါ ​တွေ့နိုင်သည်။
မင်းနှင့်တကွ သူကောင်းတို့သည် လောကနတ်သည် ရန်ကိုငြိမ်းစေနိုင်သော နတ်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆွကြသည်။
ယူပုံမှာ- တိမ်ညွှန့်ကို အစာအလို့ငှာရလိုကြသော ဆင်ပျံနှင့် ခြင်္သေ့တို့သည် အစာအတွက် ရန်ဖက်ကြသည်။
သဲသဲမဲမဲ ရန်ပွားဆင်ခိုက် လောကနတ်၏ တေးဆို စည်တီး အကွက်တီးကဟန် ကြားသိရသောအခါ ဆင်ပျံနှင့် ခြင်္သေ့တို့ ရန်ကိုခဲလက် လောကနတ်​​ြေရင်းတွင် ဝပ်ဆင်းအပန်း​​ြေကြသည်ဟူသော နောက်ခံ ဒဏ္ဍာရီ ကိုမှီ၍ လောကနတ်သည် တေးကိုသီ၏။
ရန်ကို ငြိမ်း၏။
ငြိမ်းချမ်းသော အ​ငွေ့ကိုပေး၏။
သူကား ငြိမ်းချမ်းရေးနတ် ၊ ရန်ကိုဖယ်ရှားသောနတ်တည်းဟု ယူကြလျက် မင်းနှင့်တကွ ပညာရှိတို့ အကောက်အယူရှိကြသဖြင့် ​​လ္လေင်​ှေွတွင် ထားခဲ့ကြပေသည်။
ရာဇပလ္လင် ဥကင်တော်အတွင်းဘက် 'သည်မ'တိုင်၌ မင်းအဆက်ဆက်ပသခဲ့သော မဟာဂီရိနတ်ကွန်းကို အမိုးသုံးထပ် လက်ရန်းတပ်လျက် ကွန်းပြုထားသည်ဟု ဆိုသည်။
အမျိုးသားပြတိုက် သီဟာသနပလ္လင်၏ ဥကင်တွင် မဟာဂီရိနတ်ကွန်းကိုမတွေ့ရချေ။
မှတ်တမ်းများ အရဆိုလျှင် အမျိုးသားပြတိုက်ရှိ သီဟာသနပလ္လင်သည် ရှေးအခါက ပလ္လင်၏ဝဲယာတွင် ထားရှိသည့် လေးတောင်ခန့်မြင့်သော ခြင်္သေ့ရုပ်နှင့် ပလ္လင်အောက်ဆုံးခုံမှ သူငယ်တော်ရုပ်များမှာ ပြန်လည်ရရှိစဉ်မှပင် ပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ယခုအခါ သီဟာသနပလ္လင်တော်နှင့် ဝဲယာမင်းခမ်းတော် ပစ္စည်းများကို အများပြည်သူ ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်စေခြင်းငှာ အမျိုးသားပြတိုက်ကြီးတွင် ခင်းကျင်းပြသထားပေသည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း ဇေယသင်္ခယာ ၊ ရွှေဘုံနိဒါန်း ၊ ရန်ကုန် ၊ ဟံသာဝတီပုံနှိပ်တိုက် ဒု ၁၉၆၀ ဦးမင်းနိုင် 'သီဟာသနပလ္လင်နှင့် သိမှတ်ဖွယ်ရာများ' ဒေါင်းမြန်မာဂျာနယ် (၁-၂-၈၈) စာ-၁၅၊၁၇။
ခင်မောင်ဖြူ (ယဉ်ကျေးမှု) 'သီဟာသန ရွှေပလ္လင်' ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၂ ခု ၊ နိုဝင်ဘာလ) စာ ၅၅ ၊ ၅၉ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ဖင်လန်ဘာသာစကား ဆိုသည်မှာ ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကားကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဖင်းများမှာ ၎င်းကို ဆူအိုမန် ကီရယ်လီဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
အာဂျင်တီးနားတွင်လိင်တူချင်းအသိုင်းအဝိုင်း ဂေး ဆိုသည်မှာ လိင်တူစုံမက်သူများ၊ လိင်တူဆက်ဆံသူများအဖြစ် ခံယူထားသူများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစကားလုံး၏ အင်္ဂလိပ်အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်း သို့ ထိန်လင်းခြင်း နှင့် ဖော်ကြွားခြင်းဟု ဆိုလို၍ရသည်။
ထိုစကားလုံးကို လိင်တူဆက်ဆံသူများသို့ ခေါ်ဆိုလာခဲ့ခြင်းမှာ ၁၉ရာစုမှ စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၂၀ရာစု တွင် ပို၍ များပြားလာခဲ့သည်။
ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် ထိုစကားလုံးကို နာမဝိသေသနအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နာမ်အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် ဂေးအသိုင်းအဝိုင်းများ၊ အထူးသဖြင့် ဂေးယောက်ျားများ၊ လူတို့၏ လိင်ဆက်ဆံမှုများ၊ လိင်တူဆက်ဆံသူတို့၏ အယ်လ်ဂျီဘီတီ ယဉ်ကျေးမှုတို့နှင့်လည်း ဆက်နွယ်နေသည်။
၂၀ရာစု အကုန်ပိုင်းတွင် အယ်လ်ဂျီဘီတီ အသင်းကြီးများနှင့် ဒီဇီုင်းညွှန်းစာပေများမှ လိင်တူဆက်ဆံသူများကိုဂေးဆိုသည့် အသုံးအနှုံးဖြင့်ကိုယ်စားပြု ခေါ်ဆိုလာကြခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတချို့၌ မကောင်းသောအရာများကို ကိုယ်စားပြုစကားလုံးအဖြစ်လည်း အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်စာအသုံးပြုသည့် နိုင်ငံများ၌ ဂေးဆိုသည့်စကားလုံးကို အမှိုက်၊ ညံ့ဖြဉ်းခြင်း (ဥပမာ"ဒါ အရမ်းဂေးတာပဲ") စသဖြင့် ငယ်ရွယ်သူတို့မှ စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။
ထိုအသုံးပြုပုံသည် လိင်တူဆက်ဆံသူများဟုတိုက်ရိုက် မဆိုလိုသော်လည်း၊ သက်မဲ့ပစ္စည်း သို့ မိမိမကြိုက်ရှိသည့် အရာတစ်ခုကို တင်စားအသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစကားလုံးကိုပင် ယောကျားမဆန်ခြင်း အင်အားမရှိခြင်း ဟုလည်း အသုံးပြုကြသည်။
ထိုသို့အသုံးပြုလာခြင်းအပေါ် လိင်တူဆက်ဆံသူများဘက်မှလည်း မကြိုက်နှစ်သက်၍ အပြန်အလှန် ထောက်ပြပြောဆိုမှုများ ဆက်လက်ရှိဆဲဖြစ်သည်။
သမိုင်း အပေါ်လွှာကြည့်ခြင်း Punch မဂ္ဂဇင်း၏ Volume 33, 1857, page 390. ကာတွန်းသီးသန့် ဖော်ပြမှု၊ အခြားစာသားများမပါရှိ၊ ၁၈၅၇ခုနှစ်တွင် ဂေးဆိုသည့် စကားလုံးအား ပြည့်တန်စာများအဖြစ် အသုံးပြုခေါ်ဆိုထားပုံ Punch မဂ္ဂဇင်း၏ Volume 33, 1857, page 390. ကာတွန်းသီးသန့် ဖော်ပြမှု၊ အခြားစာသားများမပါရှိအမျိုးသမီးတဦးမှ အခြားတစ်ယောက်ကို မင်းဂေးနေတာ ဘယ်လောက်ကြာပြီလဲ ဟူ၍ မေးမြန်းနေစဉ်၊ La Traviataကြော်ငြာ ပိုစတာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ချမ်းသာသူများသို့ လိင်ဖျော်ဖြေသူများရုပ်လုံးပြ ပြဇာတ်ဖြစ်သည်။
ကောက်ချ်ဆာ့ဖ္ဖင်း (ဆိုဖာငှားခြင်း) ဆိုသည်မှာ လိုအပ်သူများအား မိမိပိုင် ဆိုဖာကို အခမဲ့ ငှားရမ်းပေးခြင်း၊ မိမိမှ လိုအပ်သောအခါ ပြန်လည်ငှားယူရန် တောင်းဆိုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
တနည်းအားဖြင့် အခြားသူများအိမ်တွင် ခေတ္တတည်းခိုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
CouchSurfing International Inc.သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဆန်ဖရန်စစ်္စကို မြို့တွင် တည်ရှိပြီး၊ အသုံးပြုသူများအကြား အပြန်အလှန် ဧည့်ခံနိုင်ရေးအတွက် အကျိုးဆောင်ပေးသည့် လူမှုဆက်သွယ်ရေး ကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အသုံးပြုပုံ ဆိုလိုပုံသည် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ဆီမှ နောက်တစ်ယောက်၏ အိမ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအိမ်တွင် အားလပ်သည့်နေရာ၊ ကြမ်းပြင်၊ ဆိုဖာ၊ မွေ့ယာစသည့် အိမ်ရှင်မှ ခွင်ပြုသည့်နေရာတွင် တည်းခိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရက်အနည်းငယ်နေပြီးနောက် တခြားအိမ်သို့ ဆက်လက်ကူးပြောင်းကြသည်။
ဟော်တယ်များတွင် တည်းခိုခြင်းမပြုလုပ်သောကြောင့်၊ အိမ်ရှင်ဖိတ်ခေါ်သည့် နေရာများ၊ အိမ်ရှင်သိကျွမ်းသည့် နေရာများ၊ ၎င်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားများနှင့် ပိုမိုထိတွေ့မှုရှိခြင်း၊ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ မမြင်တွေ့ရသည့် နေရာများကို အများအားဖြင့် ဆိုဖာငှားရမ်းလှည့်လှယ်သူများမှ ပိုမိုအတွေ့အကြုံရကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံသား၊ ဧည့်နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ ဟူ၍ နိုင်ငံသား အမျိုးအစား ၃ မျိုးကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသားများဆိုသည်မှာ "ဌာနေတိုင်းရင်းသား" နှင့် အဘိုးအဘွား "ဌာနေတိုင်းရင်းသား" မှ မွေးဖွားခဲ့သူများ သို့မဟုတ် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မတိုင်မီ ဗြိတိသျှဘားမားတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေ နှင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူများ မှတ်ပုံတင်ရေးနည်းဥပဒေများ အရ မြန်မာနိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင် ကတ်ပြား (National Registration Card) ရရှိရန် လိုအပ်ပြီး နိုင်ငံသား မဟုတ်သူများကို နိုင်ငံခြားသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများ ထုတ်ပေးသည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုရန်အတွက် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင် ကတ်ပြားများကို နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်များ (citizenship scrutiny card) ဖြင့် အစားထိုးရန်အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံး နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားစနစ်တွင် သုံးမျိုးခွဲခြားထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသားများ၏ ရပိုင်ခွင့်များသည် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ဘိုးဘွားများသည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် အမျိုးအစားကို မည်သို့ရယူခဲ့သည်ကို အခြေခံ၍ ကွဲပြားသည်။
"နိုင်ငံသား" ဆိုသည်မှာ ၁၈၂၃ ခုနှစ်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့သော သို့မဟုတ် မွေးဖွားချိန်တွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ခဲ့သည့် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူများဖြစ်သည်။
"ဧည့်နိုင်ငံသား" သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ရရှိသူများဖြစ်သည်။
"နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ" သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လျှောက်ထားသူများဖြစ်သည်။
စာရွက်စာတမ်းများ မြန်မာ အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် နေထိုင်သူများအားအတွက် သက်သေခံကတ်ပြား ပုံစံများစွာ ထုတ်ပေးထားသည်။
နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား () ကို မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ် သက်သေခံရန်အတွက် ထုတ်ပေးသည်။
နိုင်ငံသားများသည် အသက် ၁၀ နှစ်ပြည့်ပြီးပါက နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားကို ရရှိရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။
ကတ်များကို စက္ကူဖြင့် ထုတ်ပေးပြီး လက်ရေး ရေးသားထားကာ မြို့နယ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံး သို့မဟုတ် ရပ်ကွက်မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးများမှ ထုတ်ပေးသည်။
နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။
မျက်နှာစာဖက်ခြမ်း အမည် - မြန်မာဘာသာဖြင့် ဓာတ်ပုံ သက်သေခံကတ်ပြားအမှတ် - #/XXX(ရှေ့ဆက်)###### ပုံစံဖြင့် ရေးသားသည် ပထမစာလုံးသည် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခုကို ကိုယ်စားပြုသော ၁ မှ ၁၄ အထိ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယစာတွဲသည် ကိုင်ဆောင်သူ၏ မြို့နယ် ကိုယ်စားပြု အက္ခရာသုံးလုံး ဖြစ်သည်။
တတိယစာတွဲသည် နိုင်ငံသားအမျိုးအစားများဖြစ်သော နိုင်ငံသား၊ ဧည့်နိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ ၏ ရှေ့ဆက်စာလုံး နိုင်၊ ဧည့်၊ ပြု ဖြစ်သည်။
စတုတ္ထစာတွဲမှာ ဂဏန်းခြောက်လုံးပါဝင်သော အမှတ်စဉ်နံပါတ်များ ဖြစ်သည်။
ထုတ်ပေးသည့် ရက်စွဲ ဖခင် အမည် မွေးသက္ကရာဇ် လူမျိုး ဘာသာ အရပ်အမြင့် သွေးအုပ်စု ထုတ်ပေးသူ၏ လက်မှတ်နှင့် ရာထူး ထင်ရှားသည့် အမှတ်အသား နောက်ကျောဖက်ခြမ်း လက်ဗွေပုံစံ အလုပ်အကိုင် နေရပ်လိပ်စာ ကိုင်ဆောင်သူ၏ ထိုးမြဲလက်မှတ် +နိုင်ငံသား အမျိုးအစားအတိုကောက်စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစား (မြန်မာ)စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစား (အင်္ဂလိပ်)ကတ်အရောင်နိုင်ငံသားနိုင်နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားCitizenship Scrutiny Card, CSC ပန်းရောင်ဧည့်နိုင်ငံသားဧည့်ဧည့်နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားAssociated Citizenship Scrutiny Card, ACSC အပြာနိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူပြုနိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ၏ စိစစ်ရေးကတ်ပြားNaturalized Citizenship Scrutiny Card, NCSC Green အခြားစာရွက်စာတမ်း အမျိုးအစားများ အစိုးရက သုံးခေါက်ချိုး အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ကတ်ပြားများ (national registration cards, NRC) ကိုလည်း ထုတ်ပေးထားသည်။
တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ရိုဟင်ဂျာနွယ်ဖွားများ အပါအဝင် နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများအတွက် သက်သေခံနှင့် နေထိုင်ကြောင်း အထောက်အထားအဖြစ် ယာယီမှတ်ပုံတင်/သက်သေခံလက်မှတ်များကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။
၎င်းတို့ကို နိုင်ငံသားစိစစ်ရန်အတွက် စိမ်းပြာရောင် အထောက်အထားကတ်ဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အစားထိုးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံခြားသားများအား နိုင်ငံခြားသားမှတ်ပုံတင်လက်မှတ်များကို တစ်နှစ်သက်တမ်းဖြင့် ထုတ်ပေးသည်။
မွေးဖွားကြောင်းလက်မှတ်များ (မွေးစာရင်း၊ အရှင်မွေးလက်မှတ်) ကို မြို့နယ်ကျန်းမာရေးအရာရှိများမှတဆင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပေးသည်။
မိသားစု၏ အိမ်ထောင်စုစာရင်းတွင် ကလေးအား ဖြည့်စွက်ရန်၊ မူလတန်းကျောင်းအပ်ရန်နှင့် နိုင်ငံသား စိစစ်ရေးကတ်ပြား လျှောက်ထားရန်အတွက် မွေးဖွားကြောင်းလက်မှတ်ကို အသုံးပြုသည်။
နှစ်ဖက်နိုင်ငံသား နိုင်ငံသားနှစ်မျိုး ဖြစ်ခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသိအမှတ်မပြုထားပါ။
မြန်မာနိုင်ငံသားပြုမှု ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံတွင်း နေထိုင်လာခဲ့သော နိုင်ငံခြားသားများသည် နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်သည်။
Burma Citizenship Law ရိုဟင်ဂျာများအား နိုင်ငံသား ငြင်းပယ်ခြင်း မြန်မာဥပဒေသည် ရိုဟင်ဂျာများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၅ မျိုးတွင် တစ်ခုအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသောကြောင့် အများစုကို မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ထားသည်။
မြန်မာအစိုးရက ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများသည် "ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသားများ" ဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ယင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို အသိအမှတ်မပြုသောကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများကို နိုင်ငံမဲ့များ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ဝင်ခွင့် မူဝါဒ မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ။
ဘာသာမဲ့ဆိုသည်မှာ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာ မရှိသူများကိုဆိုလိုသည်။
မည်သည့်ဘာသာကိုမှမကိုးကိုယ်ခြင်းအပြင်တန်ခိုးရှင်ဝါဒ အပေါ် မဝပ်တွားတတ်သူများနှင့်အကြွင်းမဲ့မယုံကြည်တတ်သူများသည်ဘာသာမဲ့ဝါဒီများဖြစ်သည် ဘာသာမဲ့သည်အယူဝါဒမဟုတ်ပဲ အယူဝါဒီ တစ်ခုမျှသာဖြစ်သည် သို့သော် ခံယူချက်တူသူများဖြင့် အစုအအဖွဲ့သဘောမျိုး လည်းရှိသည် ထို့အပြင် ဘာသာမဲ့ဝါဒီ သမား အများစုသည် သိပ္ပံ သမားများဖြစ်ကြပြီး သဘာဝလက်တွေ့အပေါ် တွင်အဓိကအလေးထားတတ်သူများဖြစ်ကြသည် သူတို့သည်အယူဝါဒ တစ်မျိုးမျိုး၏ လွမ်းမိုးခြယ်လှယ်မှုမှလွတ်မြောက်သူများအဖြစ်လည်း ခံယူတတ်ကြသည် ထို့အပြင်လူသားတို့၏ ပန်းတိုင်သည် ဘာသာတရားမဟုတ်ဟုရှုမြင်တတ်ကြပြီး လူသည်မွေးဖွားစဉ်ကာစတွင်မည်သည့်ဘာသာအယူဝါဒကိုကိုး ကွယ်သည်ဟုဟုတံဆိပ်တပ်ပါလာသူမျိုးမရှိပဲ မွေးဖွားရာနေရာဒေသနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်၏သင်ကြားမှုမှတဆင့် သိနားလည်သည့်အရွယ်ရောက်လာသည့်တိုင် သူ၏မှတ်ဉာဏ်တွင်းသို့အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့်အသွတ်သွင်းခံခဲ့ရသည်ဟုသိရှိမိသူဟုတစ်မျိုးဆိုနိုင်သည် ယင်းတို့သည် မည်သည့်ဘာသာကိုမျှ ယုံကြည်ခြင်းမရှိဘဲ၊ ကမ္ဘာတွင် ရှိသည့် ဘာသာများသည် လူများမှ ဖန်တီးတီထွင်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဘာသာအယူဝါဒအတော်များများသည် ရုပ်(ကိုယ်)ထက် နာမ်(စိတ်ဝိညာဏ်)အား ပိုအလေးထားတတ်ကြသည် ဘာသာမဲ့များမှာမူ အချို့သည်ကလည်း စိတ်သည်အဓိက ဟုမှတ်ယူတတ်ကြသူများရှိသလို အချို့လည်းရုပ်ကိုပိုဦးစားပေး၍ အချို့မှာမူ ရုပ်လည်းအဓိကမဟုတ်သလို စိတ်သည်လည်းအဓိကမဟုတ်ဟုယူဆသူအမျိုးမျိုးရှိတတ်သည် အဓိကအားဖြင့်ဘာသာမဲ့အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်ဟုရေတွက်နိုင်သည် ပထမတမျိုးမှာဘုရားတစ်မျိုးမျိုး(သို့)ဘုရားများအားလက်ခံမှုရှိသောဘုရားရှိဝါဒနှင့် မည်သည့် ဘုရားအမျိုးအစားကိုမျှလက်ခံသည့်သူမျိုးမဟုတ်သည့်ဘုရားမဲ့ဝါဒ ဟူ၍ဖြစ်သည် ဘုရားရှိဘာသာမဲ့များသည် ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြိမ်းချမ်းမှုကိုပေးသည်ဟုလက်ခံတတ်ကြပြီး ဘုရားမဲ့ဘာသာမဲ့များသည် ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြင်းခုံမှုပြုတတ်ကြပြီး ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြိမ်းချမ်းမှုထက်တိုက်ခိုက်မှုကို ပို၍ဦးတည်ဟုရှုဟုမြင်တတ်ကြသည် ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရလျင် ဘုရားပေးသောစစ်ပွဲဆိုသောအသုံးအနှုန်းမျိုးအားဆိုလိုသည် ဘာသာမဲ့များသည်ဘာသာရှိများပြန်ဖြစ်လာနိုင်သလားဟုဆိုရသော်ပထမအမျိုးအစားမှာမူ ဘာသာရှိပြန်ဖြစ်လာနိုင်သော်ငြား ဒုတိယအမျိုးအစားမှာမူ သူတို့၏ယုံကြည်မှုသည် အသက်သေးဆုံးသည့်တိုင်အောင်ခိုင်မြဲသည်ဟု သိရှိရသည် ဘာသာမဲ့ အမျိုးအစားများ Non-Religious= ဘာသာရေးကို လုံးဝစိတ်မဝင်စား သူ Agnostic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေ ကို လူ မသိနိုင်ဟုခံယူသူ Sceptic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေ ကို သံသယ ပွားသူ Atheist/Anti-theist= ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားသခင် တည်ရှိမှုကို အယုံအကြည် မရှိသူ Deist= ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားသခင် ကို လက်ခံ သော်လည်း ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်မှု ကို လက်မခံသူ Anti-Religious/Irreligious= ဘာသာရေး စံနစ်ဟူသမျှကို ဆန့် ကျင်တိုက်ခိုက်သူ Apatheist= ဘာသာရေး နှင့် လူဘဝ မသက်ဆိုင် ဟု ခံယူသူ Materialist= ရုပ် အခြေခံ ပဓာန ဝါဒီ Reductionist/Emergentist= စိတ် သည် ရုပ်မှ ဆင့် ပွားပေါ်ထွက်သည် ဟုခံယူသူ Naturalist= သဘာဝတ္တဝါဒီ Pantheist = ဘုရားသခင် နှင့် သဘာဝတရား ကို ထပ်တူပြု လက်ခံသူ Individualist= မိမိ ကိုယ်သာ ကိုးကွယ်သူ(ကိုးကားချက်လို) Ethical Egoist= မိမိ ကိုယ်ကို ဗဟိုပြုသူ Suitheist= မိမိ ကိုယ်ကို ဘုရားသခင်ဟုလက်ခံသူ Humanist= လူသား ဗဟိုပြု ဝါဒီ Ignostic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေကို တိတိကျကျ ယတိပြတ် မဆုံးဖြတ်နိုင်သူ Anti-Clerical= ဘာသာရေး အင်စတီကျုရှင်း များကို အယုံအကြည် မရှိသူ Post-Theist= ဘာသာရေးခေတ် ကုန်ုပြီဟု ခံယူသူ Constructivist= ဘာသာရေး ဟူသည် ယဉ်ကျေးမှု စနစ်ရဲ့ ထုတ်ကုန်လို့ မြင်သူ Mystic= အဆုံးစွန်အမှန်တရားဟူသည် ဘာသာရေး အင်စတီကျုရှင်း များ ကို ကျော်လွန်တည်ရှိ နေသည် ဟုခံယူသူ ကိုးကား Category:ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ။
ဒဂုံမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့လယ်နှင့်ကပ်လျက် မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရပ်ကွက်ပေါင်း (၅)ခုရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် အထင်ရှားဆုံးနေရာများဖြစ်သော ရွှေတိဂုံစေတီတော်၊ မဟာဝိဇယစေတီတော်၊ အမျိုးသားပြတိုက်၊ အမျိုးသားပြဇာတ်ရုံနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်တို့ သည် ဒဂုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဤသို့ စည်ပင်ထွန်းကားသော အထင်ကရနေရာများကြောင့် ဒဂုံမြို့နယ်တွင် ဟိုတယ်များ၊ သံရုံးများနှင့် သံတမန်ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ဒဂုံမြို့နယ်တွင်ရှိသော အ.ထ.က(၁)ဒဂုံ နှင့် အ.ထ.က(၂)ဒဂုံတို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထိပ်တန်းအထက်တန်းကျောင်းများ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၆)ရက်နေ့တွင် အထပ် ၁၅ထပ်ရှိ တော်ဝင်ဈေးဝယ်စင်တာနှင့် လူနေတိုက်ခန်းကြီးကို ဒဂုံမြို့နယ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဒဂုံဆိုသည်မှာ ရွှေတိဂုံစေတီတော်အနီးရှိ မွန်ငါးဖမ်းရွာလေးဖြစ်ပြီး မွန်ဘာသာဖြင့် လဂုင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ ဤရွာလေးသည် ရန်ကုန်မြစ်တလျှောက်တွင် တည်ရှိသော စီးပွားရေးအရ အချက်အချာကျသော သန်လျင်မြို့၏ အစွန်အဖျားတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဒဂုံရွာလေးသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
၁၇၅၅ ခုနှစ်တွင် အလောင်းမင်းတရားသည် ဒဂုံရွာကို သိမ်းပိုက်၍ ရန်အပေါင်းကို ကုန်စင်သော အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ရန်ကုန်ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အခြားသော အလုံ၊ ပန်းဘဲတန်း၊ ကျောက်တံတားနှင့် ဗိုလ်တထောင်နယ်မြေများနှင့် ပေါင်း၍ မြို့ကြီးအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီလက်ထက်တွင် ဒဂုံမှာ မြို့လယ်ခေါင်နှင့် အနီးတဝိုက်တွင် ကျူးကျော်ရပ်ကွက်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးအတိုးတက်ဆုံးနယ်မြေဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀နှစ်ပိုင်းတွင် ဗမာအစိုးရမှ မြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်များကို ရှင်းလင်းပြီး ဝါရင့်အစိုးရဝန်ထမ်းများအတွက် မင်းမနိုင်အိမ်ရာစီမံကိန်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၀နှစ်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော စေတီနောက်တစ်ဆူဖြစ်သော မဟာဝိဇယစေတီတော်ကို ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းမှ တည်ထားခဲ့သည်။
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ဒဂုံမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်ပြီး ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၆ ဒီဂရီ ၄၆ မိနစ် ၅၁ စက္ကန့်) နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၇ ဒီဂရီ ၈ မိနစ် ၅၉ စက္ကန့်) အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ဒဂုံမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ပန်းဘဲတန်း၊ လသာ၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
အနောက်ဘက်တွင် အလုံမြို့နယ်နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် ဗဟန်းနှင့် စမ်းချောင်းမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ (၀.၉၆) မိုင်နှင့် တောင်မှ မြောက်သို့ (၀.၉၉) မိုင် ရှည်လျားသည်။
ဒဂုံမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ဒဂုံမြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက်အ.ထ.က(၁)ဒဂုံ ကျောင်း ၅၇၊ အလံပြဘုရားလမ်း (ယခင်) မက်သဒစ် အထက်တန်းကျောင်းအ.ထ.က(၂)ဒဂုံ ကျောင်း ၃၅၃၊ မြို့မကျောင်းလမ်း (ယခင်) မြို့မအထက်တန်းကျောင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဓာတ်ခွဲခန်းဌာန ကျန်းမာရေးဌာန ၃၅၊ မော်ကွန်းတိုက်လမ်း သံတမန်ဝန်ထမ်းအိမ်ရာ အိမ်ရာ ၈၂၊ ပြည်ထောင်စုရိပ်သာလမ်းနှင့် ပြည်လမ်းထောင့် အိမ်တော်ရာစေတီ စေတီ မြို့မကျောင်းလမ်း ကျားကူးကျောင်းတိုက် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၄၉၊ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း ရွှေတိဂုံစေတီတော် စေတီ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း မဟာဝိဇယစေတီတော် စေတီ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း စိန်ရောင်ခြည်စေတီ စေတီ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း မက်သဒစ် အင်္ဂလိပ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၆၅၊ အလံပြဘုရားလမ်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ရုံး ၃၇၊ သံတမန်ရိပ်သာလမ်းအမျိုးသားမော်ကွန်းတိုက် ရုံး ၁၁၄၊ ပြည်ထောင်စုရိပ်သာလမ်း စိန့်ဂဘရီးရယ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၆၄၊ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း စိန့်ဂျွန် ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၂၅၊ မော်ကွန်းတိုက်လမ်းနှင့် ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းထောင့် ရဟန္တာသိမ် ဘုန်းကြီးကျောင်း ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း ဇဖာရှာဒါဂါ ၆၊ ဇီဝကလမ်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Yangon City Website Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
လသာမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်၏အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခုရှိသည်။
လသာမြို့နယ်၏အနောက်ဘက်တွင် လမ်းမတော်မြို့နယ်ကို လမ်းမတော်လမ်းနှင့် လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်ကို ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းနှင့် လည်းကောင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့နယ်ကို မြို့ပတ်ရထားလမ်း လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်တည်ရှိသော ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ် (ဖျက်သိမ်းပြီး) ကို ကမ်းနားလမ်းနှင့် လည်းကောင်း ပိုင်းခြားထားသည်။
ကမ်းနားလမ်း၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်း၊ ကျုံးကြီးလမ်း (အနော်ရထာလမ်း)၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းနှင့် ရထားလမ်းတို့အပြိုင်တည်ရှိပြီး ကမ်းနားလမ်း မှ ရထားလမ်း ထိ လေးဘလောက်မှာ အောက်လမ်းဘလောက်၊ အပေါ်လမ်းဘလောက်၊ ဆေးရုံကြီးဘလောက် နှင့် ကျောင်းဘလောက် ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
လမ်းမတော်လမ်း၊ ၁၇လမ်း၊ ၁၈လမ်း၊ စဉ့်အိုးတန်းလမ်း၊ ၁၉လမ်း၊ ၂၀လမ်း၊ လသာလမ်း၊ ၂၁လမ်း၊ ၂၂လမ်း၊ ဗိုလ်ရွဲလမ်း၊ ၂၃လမ်း၊ ၂၄လမ်း နှင့် ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းတို့ အပြိုင်တည်ရှိသည်။
လမ်းမတော်လမ်း မှ စဉ့်အိုးတန်းလမ်းထိ ရပ်ကွက် (၁ နှင့် ၂)၊ စဥ့်အိုးတန်း မှ လသာလမ်း ထိ ရပ်ကွက် (၃ နှင့် ၄)၊ လသာလမ်း မှ ဗိုလ်ရွဲလမ်း ထိ ရပ်ကွက် (၅ နှင့် ၆) ဗိုလ်ရွဲလမ်း မှ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း ထိ ရပ်ကွက် (၇ နှင့် ၈)တို့တွင် အောက်လမ်းဘလောက် မ ဂဏန်း (၁၊ ၃၊ ၅၊ ၇) ရပ်ကွက် နှင့် အပေါ်လမ်းဘလောက် စုံ ဂဏန်း (၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈) ရပ်ကွက် တို့ဖြစ်ကြသည်။
လမ်းမတော်လမ်း မှ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းထိရှိကြသော ဆေးရုံဘလောက် နှင့် ကျောင်းဘလောက် တို့သည်ရပ်ကွက် (၉) နှင့် ရပ်ကွက် (၁၀) အသီးသီးဖြစ်ကြသည်။
လမ်းမတော်လမ်းကို ရထားလမ်းမြောက်ဘက် ဒဂုံမြို့နယ်တွင် မြို့မကျောင်းလမ်းဟု ခေါ်သည်။
လမ်းမတော်လမ်းတွင် ညောင်ပင်လေးဈေး၊ သရက်တောဘုန်းကြီးကျောင်း နှင့် ဆေးတက္ကသိုလ်တို့သည် လမ်းမတော်မြို့နယ် တွင်လည်းကောင်း၊ သံဈေး၊ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး အရေးပေါ်ဌာန နှင့် လမ်းမတော်ဘူတာတို့သည် လသာမြို့နယ် တွင်လည်းကောင်း အမျိုးသားပြဇာတ်ရုံ၊ မိုင်ဒါကွင်း၊ မြို့မကျောင်း၊ စစ်ဆေးရုံ နှင့် ပြည်သူရင်ပြင်တို့သည် ဒဂုံမြို့နယ်တွင်လည်းကောင်းတည်ရှိကြသည်။
ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းတွင် သိမ်ကြီးဈေး_စီရုံ၊ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးသစ်၊ အ.ထ.က (၁) ပန်းဘဲတန်း နှင့် ဘုရားလမ်းဘူတာရုံတို့သည် ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ် တွင်လည်းကောင်း၊ သိမ်ကြီးဈေး_အီ၊ သိမ်ကြီးဈေး_ဒီ၊ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး အမျိုးသားသွေးလှူဘဏ် နှင့် အ.ထ.က (၁) လသာ၊ တို့သည် လသာမြို့နယ် တွင်လည်းကောင်း၊ စစ်ဌာနချုပ်၊ ရွှေတိဂုံဘုရားနှင့် မဟာဝီဇယဘုရားတို့သည်လည်းကောင်း ဒဂုံမြို့နယ် တွင်လည်းကောင်းတည်ရှိကြသည်။
လသာမြို့နယ်တွင် မူလတန်းကျောင်း သုံးကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းတို့နှင့် အထက်တန်းကျောင်း နှစ်ကျောင်း (ကျောင်းဘလောက်)တို့ တည်ရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ လသာမြို့နယ်တွင် ကိုလိုနီခေတ်အဆောက်အအုံများစွာရှိသည်။
ထိုအဆောက်အဦးများအနက် အများစုကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။