kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဗုဒ္ဓခေတ်မတိုင်မီ ကာလက ရံခါရံခါအားဖြင့် - သုရုဒ္ဓန, သုဒဿန, ဗြဟ္မဝဒ္ဓန, ပုပ္ဖဝတီ, မောလိနီ နှင့် ရမ္မနဂရ ဟူသော ဤအမည်များ ဖြစ်ခဲ့ဘူးလေသည်။
ယင်းမြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၂-ယူဇနာ ရှိခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓခေတ်မတိုင်မီက ကာသိတိုင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ဘုရင်စနစ် အုပ်စိုးသော နယ်ပယ်၌ နိုင်ငံစွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံသော တိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကာသီနှင့် ကောသတိုင်းဘုရင်တို့မှာ အကြိမ်များစွာ စစ်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
အကြင်အခါ ကာသီတိုင်းဘုရင်က အောင်နိုင်ခြင်းဖြစ်ခဲ့၏။
ထိုအခါ ဥတ္တရဘာရတ တစ်ခုလုံး၌ (ဝါ) ဘာရတနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း တစ်ခုလုံး၌ ကာသီတိုင်းသည် အားလုံးထက် နိုင်ငံစွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။
သို့သော်လဲ ဗုဒ္ဓခေတ်၌ ကာသီတိုင်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဘုရင်အုပ်စိုးမှုစွမ်းအားသည် ကုန်ဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့သည်။
ဤကာသီတိုင်း၏အချို့သော အရပ်အဖို့ကို ကောသလဘုရင်က၎င်း၊ ထို့ပြင် အချို့သောအရပ်အဖို့ကို မာဂဓဘုရင်က၎င်း လက်အောက်ခံနယ်ပယ် ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။
ထိုမင်းနှစ်ပါးတို့တွင်လည်း များသောအားဖြင့် ကာသီတိုင်းအတွက်ပင်လျှင် စစ်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆုံး၌ ကာသိတိုင်းသည် ကောသလမင်း ပသေနဇိတ၏ စိုးပိုင်မှုမှ ထုတ်ယူ၍ မဂဓမင်း အဇာသတ္တု၏ လက်အောက်သို့သာလျှင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းဘေးရှိ ဗာရာဏသီမြို့ ဗာရာဏသီမြို့သည် ကာသီတိုင်း၏ မင်းနေပြည်မြို့ ဖြစ်လေသည်။
ဗာရာဏသီမြို့သည် ဂင်္ဂါမြစ်ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ဗာရာဏသီမြို့အနီး ဣသိပတန မိဂဒါယ (ခေါ်) ဆာရနာထ်၌ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် တရားစကြာလည်စေ၍ ယင်းဌာန၏ အလေးပြုထိုက်သော၊ မြင့်မြတ်သောအဖြစ်ကို လွန်စွာပေးခဲ့သည်။
(ဝါ) လွန်စွာတိုးပွားစေခဲ့သည်။
ဣသိပတန မိဂဒါယသည် ဗုဒ္ဓဓမ္မ၏ ပြန့်ပွားရာ တစ်ခုသော မြတ်သောဆိပ်ကမ်း ဖြစ်ပေသည်။
ဗာရာဏသီမြို့သည် လက်မှုပညာသိပ္ပံအတတ်၊ အသက်မွေးမှု၊ ကုန်ရောင်းကုန်ဝယ်အတတ်၊ နှုတ်မှုပညာ၊ ဝိဇ္ဇာအတတ် စသည်၏လွန်စွာကြီးကျယ်သော ဗဟိုဌာနကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုမြို့မှ ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားသူတို့၏ဆက်သွယ်မှုသည် သာဝတ္ထိ၊ တက္ခသီလာ၊ ရာဇဂဟ စသောမြို့ကြီးများနှင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကာသီတိုင်းထွက် ကျန်ဒန်း(ခေါ်) စန္ဒကူး၊ ထို့ပြင် ကာသိတိုင်းဖြစ် ရောင်စုံအဝတ်၊ ပိုးထည်၊ ချည်ထည်များသည် လွန်စွာထင်ပေါ် ကျော်ကြားခဲ့ကုန်သည်။
(ဗုဒ္ဓခေတ် ဘာရတနိုင်ငံ ပထဝီဝင် လေ့လာချက် စာအုပ်) ဗာရာဏသီ အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဗာရာဏသီ ဣသိပတနံ မိဂဒါယော။
ဝိ၊၃၊၁၂။
(ဒီ၊၂၊၁၂၁။
မ၊၂၊ ၂၄၀။
သံ၊၁၊၃၃၄။
) ဗာရာဏသာမြစ်၏ မနီးမဝေး၌ ဖြစ်သောကြောင့် ဗာရာဏသီ၊ ၁၂-ဦးသော ရသေ့ မုနိတို့ သက်ဆင်းဝင် ရောက်ရာ (သို့မဟုတ်) အသိန်းမကသော ဘုရားရှင်တို့ ဓမ္မစကြာတရား ဟောတော်မူရန် သက်ဆင်းရာဌာန ဖြစ်သောကြောင့် ဗာရာဏသီ၊ မျောက်ဦးခေါင်းရှိရာ(သို့မဟုတ်) မျောက်ဦးခေါင်းနှင့်တူသော ကျောက်ရှိရာ ဌာနဖြစ်သောကြောင့် ဗာရာဏသီ၊ မြို့တည်စ အခါ၌ မင်း ၂-ဦးတို့ စစ်ထိုးရာဌာနဖြစ်သောကြောင့် ဗာရာဏသီ၊ ဝရဏာမြစ်, အသီမြစ် ၂-သွယ်တို့၏ အကြား၌ တည်သောကြောင့် ဗာရာဏသီဟု အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုကြသည်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၅ အကျယ်အဝန်း ယင်းမြို့မှာ ပါဠိစာပေလာ အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အနာဂတ်ကာလများ၌ ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်နေသည့် ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက် အဖြစ်အပျက်များတွင် အများဆုံး ပါဝင် အသုံးခံရာ ဌာနဖြစ်၍ အချိန်ကာလအလိုက် ထင်ဟပ်ချက်များကို ကန့်သတ်ပိုင်းခြား ရေးသား ဖော်ပြလိုပေသည်။
ကဿပရှင်တော်ဘုရား ပွင့်တော်မူသည့် တချိန်လုံးနှင့် ထိုမှ နောက်ပြန် အတိတ်ဗာရာဏသီမြို့များအနက် အလွန်ကြွယ်ဝ၍ လူသူအစည်ကားဆုံး ဗာရာဏသီ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၂-ယူဇနာဖြစ်သည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၂။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၁။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၊ ၃၆၀။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇၁။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၀၅။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇၊၄။
ဆင်ခြေဖုံးနှင့်တကွဆိုလျှင် ယူဇနာ ၃၀၀-ရှိသည်။
ဗာရာဏသီမြို့၏ မြို့ရိုး အုတ်တံတိုင်းအမြင့်မှာ ၁၈-တောင် ဖြစ်သည်။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၈၃။
အတိတ်ကဗာရာဏသီ အတိတ် ဗာရာဏသီ၌ နန်းစိုက်စိုးစံခဲ့သော မင်းများ၏ အမည်၊ အတိတ်ဗာရာဏသီ၏ အမည် အမျိုးမျိုး၊ ဗာရာဏသီနှင့် ကောသလတိုင်းတို့ မကြာခဏ စစ်မက်ဖြစ်ပွါးလေ့ရှိခြင်း အကြောင်းများကို ကာသိ-ပုဒ်ကြည့်။
ဗာရာဏသီပြည်၌ သူဌေး များစွာရှိသော်လည်း သီးခြားနာမည်မတွင်၊ ဗာရာဏသီသူဌေးဟုသာ နာမည်တွင်ကြသည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၄။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၅၊ ၂၃၃။
ဗာရာဏသီနှင့်တက္ကသိုလ် ယူဇနာ ၂၀၀-ကွာဝေးသည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၉။
၂-ပြည်လုံး၌ အဆင့်အတန်းမြင့်သည့် ပညာသင်ကျောင်းများရှိ၍ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၉။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၀၊ ၁၅၁၊) အပြန်အလှန် ပညာသင်ရန် သွားကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၈။
သို့သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ ပညာသင်ကြားပြီးနောက် ဗာရာဏသီပြည်၌ ဒိသာပါမောက္ခဆရာ ပြုလုပ်၍ တပည့်များအား ပညာသင်ကြားပေးကြောင်း တွေ့ရသဖြင့် တက္ကသိုလ်ပြည် ပညာသင်ကျောင်းက ပို၍ရှေးကျဘွယ်ရှိသည်။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၂။
ဂေါတမဘုရားလက်ထက် ဗာရာဏသီ ဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက် ဗာရာဏသီပြည်၏ အကျယ်အဝန်း ပမာဏကို ပါဠိစာပေ၌ မတွေ့ရ။
ရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်အား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုရန်လျှောက်ထားသောမြို့ကြီးများ၌ဗာရာဏသီလည်း တမြို့အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဒီ၊၂၊၁၂၁၊ ၁၃၉။
သာသနာတွင် မဟာလတာတန်ဆာ ဝတ်ဆင်ရသူ အမျိုးသ္မီး ၃-ဦးအနက် ဗာရာဏသီ သူဌေးသမီးလည်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၁။
အခြားသော ဗုဒ္ဓရှင်တော်များမှာ မိဂဒါဝုန်သို့ ကောင်းကင် ခရီးဖြင့်သာ ကြွသွားတော်မူမြဲ ဖြစ်သော်လည်း (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၃၀၈။
သာရတ္ထ၊၃၊၁၆၃။
) ဥပကအာဇီဝက၏ နောင်တချိန်တွင်အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်လတ္တံ့သည်ကို မြင်တော်မူ၍ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်မှ ၁၈-ယူဇနာဝေးသော ဗာရာဏသီပြည်သို့ (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၂။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၉။
) ဂေါတမရှင်တော်ဘုရား ခြေလျှင် ခရီးဖြင့် ကြွသွားတော်မူသည်။
သာရတ္ထ၊၂၊၃၊ ၁၆၃။
ကောသမ္ဗီနှင့် ဗာရာဏသီအကြားမြစ်ကြောင်း လမ်းခရီးအက္ခာအဝေးမှာ ယူဇနာ ၃၀-ဖြစ်သည်။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၆။
ဗိမ္မိသာရမင်းသူ၏ဆေးဆရာဇီဝကကို ဗာရာဏသီသူဌေးသား၏ အူထုံးရောဂါကုသရန်အတွက် ပို့လွှတ် စေခိုင်းသည် (ဝိ၊၃၊၃၀၆။
)ကို ထောက်ရှု၍ ပြည်ထောင်အချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးကောင်း မွန်ပုံရသည်။
ဗာရာဏသီပြည်အနီး မိဂဒါဝုန်ဝယ် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ညဉ့်အခါ၌ ပဉ္စဝဂ္ဂီ ၅-ဦးတို့အား ဓမ္မစကြာဒေသနာကို ဟောကြားတော်မူသည်။
အကျယ်ကို မိဂဒါယ-ကြည့်။
ပထမဝါ ယင်းမိဂဒါဝုန်၌ ဝါဆိုတော်မူသည်။
ဗာရာဏသီ ပြည်အနီး ကုက္ကို ၇-ပင်ရှိရာဌာန၌ ဘုရားရှင်သည် ဧရကပတ္တနဂါးမင်းအား “ကိစ္ဆော မနုဿပဋိလာဘော” စသော တရားကို ဟောကြားတော်မူသဖြင့် ဧရကပတ္တနဂါးမင်းအမှူးရှိသော ပရိသတ် ၈၄၀၀၀-တရားထူး ရကြသည်။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၉ ၁၅၂။
စုန္ဒဋ္ဌိလရွာသား ပြိတ္တာတစ်ဦးကို ရည်စူး၍ ကောလိယအမတ်ကြီး ဦးဆောင် ပြုလုပ်သော အမျှဝေပွဲကြီး၌ ဘုရားရှင်တရားကို ကြားနာရသဖြင့် ပရိသတ် ၈၄၀၀၀-တရားထူး ရကြသည်။
ပေတ၊၁၆၇-၈။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၅၆-၁၆၄။
အနာဂတ် ဗာရဏသီ ဤ ဗာရာဏသီပြည်သည် အနာဂတ် ကာလ၌ ကေတုမတီနာမည်ဖြင့် ထင်ရှား၍ မေတ္တေယျ ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူရာမြို့ ဖြစ်လိမ့်မည်။
ဒီ၊၃၊၆၂-၆၄။
အကျယ်ကို မေတ္တေယျ-ကြည့်။
ကောသလတိုင်း ကောသလတိုင်း၏ မင်းနေပြည်မြို့တို့သည် သာဝတ္ထိနှင့် သာကေတမြို့များ ဖြစ်ကြသည်။
သာဝတ္ထိမြို့သည် သရယူ=သရဂျူ (ခေါ်) သရဘူမြစ်၏ကမ်းနား၌ တည်ရှိသော တစ်ခုသော နိဂုံး ဖြစ်လေသည်။
သို့သော် ဗုဒ္ဓခေတ်၌ ယင်းမြို့၏ထင်ပေါ်မှုသည် မရှိခဲ့ပေ။
ဆိုရိုးစကားရှိသည်မှာ သာဝတ္ထိအမည်ရှိသော ရသေ့၏ အမည်ဖြင့်ပင်လျှင် သာဝတ္ထိမြို့၏အမည် ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ပပဉ္စသူဒနီ အဋ္ဌကထာအလိုအားဖြင့် အလုံးစုံ ဘာမဆို ဥစ္စာဓန ရှိခြင်းကြောင့် ဤမြို့၏အမည်သည် သာဝတ္ထိဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ရှေးအခါက ကောသလနိုင်ငံကို နှစ်ပိုင်းအားဖြင့် ပိုင်းခြားထားအပ်ခဲ့သည်။
သရယူမြစ်ကြီးသည် အလယ်၌ တည်ရှိလေသည်။
မြောက်ဘက်အဘို့ကို ဥတ္တရကောသလ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် တောင်ဘက်အဖို့ကို ဒက္ခိဏကောသလ ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုသည်။
ကောသလတိုင်းအတွင်း၌ များစွာထင်ရှားကုန်သော နိဂုံးနှင့် ရွာကြီးများရှိခဲ့ကြသည်။
ကောသလတိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ပေါက္ခရသာဒိ ဆရာကြီးသည် ဥက္ကဋ္ဌာမြို့၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းအကြောင်းကြောင့်ပင် ပသေနဇိမင်းသည် ထို ပေါက္ခရသာဒိ ဆရာကြီးအား ရွာစားပေးခြင်းကို ပြုအပ်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ကောသလတိုင်း၏ သာလာ၊ နဂရဝိန္ဒ၊ ထို့ပြင် ဝေနာဂပုရ် ရွာတို့၌ ဒေသာစာရီ ကြွတော်မူ၍ များစွာသော လူတို့ကို သရဏဂုံတည်ခြင်းကို ပြုတော်မူခဲ့သည်။
ဗာဝရီသည် ကောသလတိုင်း၌ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသော တပည့်များစွာကို စာသင်ကြားပေးသော ဆရာကြီး ဖြစ်လေသည်။
ယင်း ဗာဝရီ ဆရာကြီးသည် ဒက္ခိဏာပထအရပ်သို့ ပြောင်းသွားခဲ့၍ ဂေါဒါဝရီမြစ်၏ကမ်းနား၌ မိမိပိုင် သင်္ခမ်းကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကောသလ နှင့် မဂဓသည် ဗာရာဏသီမြို့အတွက် အကြိမ်များစွာ စစ်တိုက်ခြင်းကို ပြုခဲ့ကြသည်။
သို့သော် နောက်ကာလ၌ နှစ်ပြည်ထောင်တို့အကြား စေ့စပ်ပြေငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ကြသည်။
စေ့စပ်ပြေငြိမ်းပြီးနောက်ကာလ၌ ကောသလမင်း ပသေနဇိတသည် မိမိ၏ သမီးတော် ဝဇိရာ၏ လက်ထပ်ခြင်းကို မဂဓမင်း အဇာတသတ္တုနှင့် ပြုပေးခဲ့သည်။
ကောသလတိုင်း၏ မြောက်ဘက်နယ်နိမိတ်၌ တည်ရှိသော ကပိလဝတ္ထုရှိ သာကီဝင်းမင်းမျိုးတို့သည် ပသေနဇိတမင်း၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ထို့ပြင် ထိုသာကီဝင်တို့သည် ကောသလမင်း ပသေနဇိတနှင့် လွန်စွာ ရန်ငြိုးထားခဲ့ကြလေသည်။
ထဒဏ္ဍကပ္ပက၊ နလကပါန၊ တောရဏဝတ္ထု၊ ထို့ပြင် ပလာသဝန ယင်းရွာတို့သည် ကောသလတိုင်း၏ ထင်ရှားသော ရွာများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ယင်းရွာတို့သို့ ဘုရားရှင်သည် ရံခါရံခါ၌ကြွတော်မူခဲ့သည်။
ထို့နောက် တရားဓမ္မ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ကောသလတိုင်း၊ သာဝတ္ထိမြို့သည် သရယူ = သရဂျူ (ခေါ်) သရဘူမြစ်၏ကမ်းနား၌ တည်ရှိသော နိဂုံးတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
သို့သော် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ခေတ်၌ ယင်းမြို့၏ထင်ပေါ်မှုသည် မရှိခဲ့ပေ။
ဆိုရိုးစကားရှိသည်မှာ "သာဝတ္ထိ" အမည်ရှိသော ရသေ့၏ အမည်ဖြင့်ပင်လျှင် "သာဝတ္ထိမြို့" ဟု အမည် ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာအလိုအားဖြင့် အလုံးစုံ ဘာမဆို ဥစ္စာဓန ရှိခြင်းကြောင့် ဤမြို့၏အမည်ကို "သာဝတ္ထိ" ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
သာဝတ္ထိမြို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာဓန လွန်စွာပေါကြွယ်ဝ၍ လှပတင့်တယ်သောမြို့ ဖြစ်လေသည်။
ဤမြို့၏လူဦးရေမှာ သန်း-၇၀ ရှိခဲ့သည်။
ဘုရားရှင်သည် ဤမြို့၌ ၂၅-ဝါတိုင် ဝါဆိုတော်မူခဲ့သည်။
ထို့ပြင် လွန်စွာ အစီးအပွားနှင့်စပ်သော တရားတော်များကို ဤမြို့၌ပင်လျှင် ဟောကြားခြင်းကို ပြုတော်မူခဲ့သည်။
အနာထပိဏ္ဍိကသည် ဤမြို့ရှိ လွန်စွာကြွယ်ဝသော သူဌေးကြီး ဖြစ်လေသည်။
ထို့ပြင် မိဂါရမာတာ (ခေါ်) ဝိသာခါသည် လွန်စွာသဒ္ဓါတရားရှိသော ဥပါသိကာမ ဖြစ်လေသည်။
ပဋာစာရီ၊ ကိသာဂေါတမီ၊ နန္ဒ၊ ကင်္ခါရေဝတ နှင့် ကောသလမင်း၏နှမတော် သုမနာ တို့သည် ဤမြို့၌ ရဟန်းပြုခဲ့ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်ကြလေသည်။
(ဗုဒ္ဓခေတ် ဘာရတနိုင်ငံ ပထဝီဝင် လေ့လာချက် စာအုပ်) ကိုးကား Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ဗုဒ္ဓခေတ်။
Messier 43 ( M43, De Mairan's Nebula နှင့် NGC 1982 ဟူ၍လည်းသိထား) သည် အိုရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်းထဲမှ H II region ဖြစ်သည်။
ယင်းအား Jean-Jacques Dortous de Mairan ဆိုသူမှ ၁၇၃၁ ခုနှစ်မတိုင်ခင်က တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းသည် အိုရိုင်ယွန် နက်ဗျူလာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့် The De Mairan's Nebula @ SEDS Messier pages Category:နက်ဗျူလာများ Category:အိုရိုင်ယွန် (ကြယ်စုတန်း)။
NGC 55 သည် မက်ဂျစ်လစ်အမျိုးအစား ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၇ သိန်းခန့်ရှိကာ အိမ်နီးချင်းမှာ NGC 300 ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် Local Group ၏ အနီးဆုံး ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်နိုင်သည်။
အင်္ဂတိုင်း အင်္ဂတိုင်း၏မင်းနေပြည်မြို့တော်သည် စမ္ပါမြို့ ဖြစ်လေသည်။
ယင်းစမ္ပါမြို့သည် စမ္ပါမြစ်နှင့် ဂင်္ဂါမြစ်တို့၏ ပေါင်းစုံရာ၌ တည်ထားခဲ့သည်။
စမ္ပါမြို့သည် မိထီလာမြို့မှ ၆၀-ယူဇနာဝေးသော အရပ်၌ တည်ရှိခဲ့သည်။
အင်္ဂတိုင်းသည် ယခုခေတ်အရ ဘာဂလပုရ် ထို့ပြင် မုံဂေရခရိုင်တို့နှင့်တကွ မြောက်ဘက်၌ ကိုဆီမြစ် တိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်တည်ရှိလေသည်။
ယင်းအင်္ဂတိုင်းသည် မဂဓတိုင်းအတွင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဖြစ်နိုင်ရာသည်မှာ သမုဒ္ဒရာ ကမ်းတိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်နိုင်ခဲ့ရာသည်။
အင်္ဂတိုင်း၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော်၏အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များသည် ယခုအခါတွင် ဘာဂလ်ပုရ်မြို့အနီး စမ္ပါနဂရနှင့် စမ္ပါပုရ် ယင်းရွာနှစ်ရွာတို့တွင် အထင်အရှား ရှိကြကုန်သည်။
ထို့ပြင် ဖြစ်နိုင်ရာသည်မှာ သမုဒ္ဒရာ ကမ်းတိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်နိုင်ခဲ့ရာသည် အင်္ဂတိုင်း၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော်၏ အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များသည် ယခုအခါတွင် ဘာဂလ်ပုရ်မြို့ အနီး စမ္ပါနဂရ နှင့် စမ္ပါပုရ် ယင်းရွာနှစ်ရွာတို့တွင် အထင်အရှားရှိကြကုန်သည်။
မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် အလိုအားဖြင့် စမ္ပါမြို့သည် ဗုဒ္ဓခေတ်၌ ဘာရတနိုင်ငံ၏ မြို့ကြီး ၆-မြို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
စမ္ပါမြို့မှ သုဝဏ္ဏဘူမိသို့သွားရန်အတွက် ကုန်သည်များသည် မြစ်ကြောင်းလမ်းခရီးဖြင့် သော်လည်းကောင်း၊ သမုဒ္ဒရာ လမ်းခရီးဖြင့်သော်လည်းကောင်း သွားခဲ့ကြကုန်သည်။
အင်္ဂတိုင်း၌ ရွာပေါင်း (၈၀,ဝ၀ဝ)-ရှစ်သောင်းရှိခဲ့သည်။
အာပဏမြို့သည် အင်္ဂတိုင်း၏ တစ်ခုသော ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသော အရောင်းအဝယ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
မဟာဂေါဝိန္ဒသုတ်လာအရ သိသာထင်ရှားသည်မှာ အင်္ဂတိုင်းသည် ဘာရတနိုင်ငံတွင် ကိုယ်ပိုင်ဘုရင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သော တိုင်းကြီး ၇-တိုင်းတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။
ဗုဒ္ဓခေတ်မတိုင်မီက အင်္ဂတိုင်းသည် တိုင်းပြည်စွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံသော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
ဇာတကလာအားဖြင့် သိရသည်မှာ အမှတ်မရှိ တစ်ချိန်က မဂဓသည်ပင် အင်္ဂမင်း၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဗုဒ္ဓခေတ်၌ အင်္ဂတိုင်းသည် မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်ဘုရင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မြင့်မြတ်သော အဖြစ်ကို အလိုမတူပဲ အပ်နှင်းခဲ့ရသည်။
တစ်ကြိမ်စစ်ပွဲဖြစ်ပြီးနောက် အင်္ဂတိုင်းသည် မဂဓမင်း သေနိယ ဗိမ္ဗိသာရ၏လက်အောက်ခံအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ရသည်။
စမ္ပါဘုရင်၏မိဖုရားကြီးဖြစ်သော ဂဂ္ဂရာ သည် ဂဂ္ဂရာပေါက္ခရိဏီ ရေကန်ကြီးကို တူးစေအပ်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ရဟန်းအပေါင်းနှင့်တကွ ထိုရေကန်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ထိုဂဂ္ဂရာ ရေကန်ပေါင်၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခြင်းကို ပြုတော်မူခဲ့သည်။
အင်္ဂတိုင်း၏တခြားသောမြို့တစ်မြို့မှာ အဿပုရ် ဖြစ်လေသည်။
ယင်း အဿပုရ်မြို့မှ များစွာကုန်သော အမျိုးကောင်းသားတို့သည် ဘုရားရှင်ထံသို့ လာရောက်၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ကြကုန်သည်။
ဘဒ္ဒန္တဇောတိကာဘိဝံသ ပါဠိပါရဂူ၊ သိရီပဝရဓမ္မာစရိယ၊ သကျသီဟဓမ္မာစရိယ (သက္ကတ, ပါကတ, ပါဠိ, ဟိန္ဒီ, အင်္ဂလိပ် ၅-ဘာသာ) ဘာသန္တရကောဝိဒ၊ ဇောတိကာရုံစာချကျောင်း၊တောင်ထီးလင်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့။
မဂဓတိုင်းသည် ယခုအခါ ဂယာနှင့် ပဋနာခရိုင်တို့၏အတွင်း၌ ပြန့်နှံ့၍ တည်ရှိခဲ့သည်။
ယင်း မဂဓတိုင်း၏ မင်းနေပြည်မြို့တော်သည် ဂိရိဗ္ဗဇ သို့မဟုတ် ရာဇဂဟ (ခေါ်) ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ယင်းရာဇဂဟမြို့သည် တောင်တို့ဖြင့် ဝိုင်းရံလျက် ရှိခဲ့သည်။
ယင်းတောင်တို့၏ အမည်မှာ - ဣသိဂိလိ ဝေပုလ္လ ဝေဘာရ ပဏ္ဍဝ နှင့် ဂိဇ္ဈကူဋ တို့ဖြစ်လေသည်။
ဤမြို့ကိုဖြတ်လျက် တပေါဒါမြစ် စီးဆင်းခဲ့သည်။
သေနာနီ နိဂုံးသည်လည်း မဂဓတိုင်း၏သာလျှင် တစ်ခုသော နှလုံးမွေ့လျော်ဘွယ်ရာ တောအရပ် ဖြစ်လေသည်။
ဧကနာလာ၊ နာလကဂါမ၊ ခါဏုမတ နှင့် အန္ဓကဝိန္ဒ တို့သည် ဤတိုင်း၏ထင်ရှားသောမြို့များ ဖြစ်လေသည်။
ဝဇ္ဇီတိုင်းနှင့် မဂဓတိုင်းတို့၏ အလယ်ကြား၌ ဂင်္ဂါမြစ်ကြီးသည် အပိုင်းအခြားဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုနေရာ၌ နှစ်ဖက်သောနိုင်ငံမင်းတို့၏တူညီသော အုပ်စိုးပိုင်ဆိုင်မှု ရှိခဲ့လေသည်။
အင်္ဂတိုင်းနှင့် မာဂဓတိုင်း၌ ရံခါရံခါတွင် စစ်တိုက်ခြင်းကို ပြုခဲ့သည်။
တစ်ကြိမ်က ဗာရဏသီမင်းသည် မဂဓ နှင့် အင်္ဂတိုင်း နှစ်တိုင်းလုံးကို မိမိလက်အောက်ခံပြု၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓခေတ်၌ အင်္ဂတိုင်းသည် မဂဓတိုင်း၏ လက်အောက်ခံဖြစ်လေသည်။
မဂဓနှင့် ကောသလ၌လည်း အကြိမ်များစွာ စစ်တိုက်ခြင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နောက်ကာလ၌ အဇာတသတ်မင်းသည်လိစ္ဆဝီမင်းတို့၏ အကူအညီဖြင့် ကောသလတိုင်းအပေါ်၌ အောင်နိုင်ခြင်းကို ရရှိခဲ့လေသည်။
မဂဓတိုင်း၌ ဇီဝက ကောမာရဘစ္စသည် ဘာရတနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားသော ဆေးဆရာဖြစ်လေသည်။
ဇီဝက၏ ဆေးပညာ သင်ကြားခဲ့ခြင်းသည် တက္ကသိုလ်မြို့၌ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌ ရှဉ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာ ဝေဠုဝန အရပ်သည် ထင်ရှားသော ဘုရားကျောင်းတော် ဖြစ်လေသည်။
ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌ပင်လျှင် ပထမသိင်္ဂီတိပွဲတော်ကြီး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ရာဇဂြိုဟ်မြို့၏အနီး၌လျှင် နာလန္ဒာသည် တစ်ခုသော ရွာငယ်ဖြစ်လေသည်။
မဂဓတိုင်း၏ တစ်ခုသော အလွန်ထင်ရှားသော ခံတပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံခြင်းကို ဝဿကာရအမတ်ကြီးသည် ပြုစေခဲ့သည်။
နောက်ကာလ၌ မဂဓတိုင်း၏ မင်းနေပြည်မြို့တော်သည် ပါဋလိပုတ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အသောကမင်းခေတ်၌ ယင်းမြို့၏နေ့စဉ်ဝင်ငွေမှာ လေးသိန်းကျပ် ဖြစ်လေသည်။
(ဗုဒ္ဓခေတ် ဘာရတနိုင်ငံ ပထဝီဝင် လေ့လာချက် စာအုပ်) မဂဓတိုင်းကြီးကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်မင်းလုပ်သော မင်းကြီးကား ဗိမ္ဗိသာရမင်းတရားကြီး ဖြစ်၍ လူနေ အိမ်ခြေ အထူးစည်ကားသော ရာဇဂြိုဟ် မြို့ကြီးကား မင်းနေပြည်တော်ကြီးဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်၌ ရှေးဦးစွာ အလောင်းတော်ဘဝက ဒုက္ကရစရိယာကျင့်တော်မူရာ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးနောက် ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားသာသနာတော် ပွားစီးလျက် ထွန်းကားသော နေပြည်တော် နှင့် တိုင်းကြီး ဖြစ်ခဲ့၏။
၎င်းဗိမ္ဗိသာရမင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော် အဇာတသတ္တုမင်းတရား ထီးနန်းဆက်ခံ စိုးစံအုပ်ချုပ်လျက် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်၍ သာမညဖလသုတ္တန် နာယူပြီး သာသနာတော်ကြီး၌ အထူးကြည်ညိုလေးစား ပုထုဇဉ်အနေအား ဧတဒဂ်ထားလောက်သော မင်းတစ်ပါးဖြစ်ခဲ့လေ၏။
NGC 404 သည် စက်ကွင်းဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၁၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် တယ်လီစကုပ်ငယ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 404 သည် Local Group ၏ အစွန်းတွင် တည်ရှိပြီး ဒြပ်ဆွဲအား သက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု မထင်ရပေ။
ပြခန်း ကိုးကား Category:အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)။
အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ (အပေါ်ပုံ) M32 (အလယ် ဘယ်ဘက်) Messier 32 (NGC 221 နှင့် Le Gentil ဟုလည်းသိထား) သည် ဘဲဥပုံစံ အရံဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း အင်ဒရိုမီဒါမှ အလင်းနှစ် ၂.၆၅ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ယင်းသည် အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရံဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် Le Gentil ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
M32 သည် အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ထောင်ပေါင်း ၆.၅ ± ဝ.၂ ခန့်သာ ကျယ်ပြန့်သည်။
M32 တွင် သက်တမ်းရင့် မှေးမိန်သော ကြယ်နီများနှင့် ကြယ်ဝါများ အများစုပါဝင်ထားပြီး ဖုန်နှင့်ဓာတ်ငွေ့များ မပါဝင်ပေ။
ထို့ကြောင့် ကြယ်တာရာ မွေးဖွားမှုလည်း မရှိပေ။
သို့သော် မကြာသေးခင်က နှေးကွေးသော ကြယ်ဖွဲ့တည်မှု သဲလွန်စကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
M32 သည် အရံဂယ်လက်ဆီဟု ဆိုထားသော်လည်း အချို့ကမူ ပုံမှန်ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
တွင်းနက် M32 တွင် အင်မတန်ကြီးမားသော တွင်းနက်တစ်ခု တည်ရှိသည်။
ယင်းသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် နေထုထည် အဆပေါင်း ၁.၅ မှ ၅ သိန်းအထိ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။
ပြင်ပလင့် "StarDate: M32 Fact Sheet" "SEDS: Elliptical Galaxy M32" ကျမ်းကိုး Category:Local Group Category:အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)။
NGC 1300 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း အဲရိဒနပ်စ်မှ ဝေးရာသို့ အလင်းနှစ် ၆၁ မီလီယံ အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၁၀၀၀၀ ရှိကာ မိမိတို့ မိခင်နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံ ရှိသည်။
NGC 1300 သည် ဂလက်ဆီပေါင်း ၂၀၀ ဖြင့်ဖွဲ့ထားသည့် Eridanus Cluster ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယင်းအား ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကျမ်းကိုး ကဏ္ဍ:အဲရိဒနပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)။
အပြာရောင်အရွေ့ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတစ်ခု၏ ကြိမ်နှုန်း (Frequency) တိုးလာခြင်းနှင့်အတူ လှိုင်းအလျား (Wavelength) လျော့နည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် အနီရောင်အရွေ့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ပင်တည်း။
ဤအရွေ့၌ မြင်နိုင်သောအလင်းထဲတွင် ရောင်စဉ်သည် အနီရောင်အဆုံးမှ အပြာရောင်အဆုံးသို့ ဖြစ်သည်။
ဒေါ့ပလာ အကျိုးသက်ရောက်မှု thumb|ဒေါ့ပလာ အနီရောင်အရွေ့နှင့် အပြာရောင်အရွေ့ သက်ရောက်မှု ဥပမာပေးရသော် အာကာသယာဉ်တစ်စင်းသည် အလင်းအလျင်၏ ၁၀ ပုံ ၁ ပုံခန့်ဖြင့် ခရီးသွားပါက မြင်ကွင်းသည် အပြာရောင်သန်းလာမည်ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ နောက်သို့လှည့်ကြည့်ပါက မြင်ကွင်းသည် အနီရောင်သန်းသွားသည်ကို မြင်တွေ့ရပေမည်။
http://lccn.loc.gov/2003058918 Library of Congress catalog record. အပြာရောင်အရွေ့အား နက္ခတ္တဗေဒတွင် အရာဝတ္ထုတို့၏ ရွေ့လျားမှုအား တိုင်းတာရာ၌ အသုံးပြုသည်။
အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီသည် Local Group အတွင်း မိမိတို့ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီသို့ အပြာရောင်အရွေ့ဖြင့် ချဉ်းကပ်လျက် ရှိသည်။
ဘာနတ် ကြယ်သည် မိမိတို့နေဆီသို့ အပြာရောင်အရွေဖြင့် ချဉ်းကပ်နေသည်။
အခြားကြည့်ရန် အနီရောင်အရွေ့ ကျမ်းကိုး Category:ဒေါ့ပလာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ။
ညာဘက်ခြမ်းရှိ အလင်းရောင်စဉ်သည် ဝေးကွာသည့် ဂယ်လက်ဆီများမှဖြစ်ပြီး ဘယ်ဘက်ခြမ်းသည် နေမှ ရောင်စဉ်ဖြစ်သည်။
မြှားပြထားသည်မှာ အနီရောင်အရွေ့ဖြစ်သည်။
ကြိမ်နှုန်းမှာ လျော့နည်းလာ၏ ရူပဗေဒတွင် အလင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြာထွက်မှုမှ လှိုင်းအလျား တိုးလာသောအခါ အနီရောင်ရွေ့ ဖြစ်ပွားသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုနီလာလျင် လှိုင်းအလျား တိုးလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အလွယ်တကူပြောရပါက အရာဝတ္ထုတို့သည် မိမိတည်နေရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အရပ်သို့ ဦးတည်ရွေ့လျားနေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ယနေ့ စကြဝဠာတွင် မြင်သမျှ ဂယ်လက်ဆီ နီးပါးတိုင်းသည် အနီရောင်အရွ့ဖြင့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဝေးရာသို့ ပြေးလွှားကြလျက် ရှိချေသည်။
Cosmos: A spaceime Odyssey thumb|အနီရောင်အရွေ့နှင့် အပြာရောင်အရွေ့ အခြားကြည့်ရန် အပြာရောင်အရွေ့ ကိုးကား Category:ဒေါ့ပလာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ။
EGSY8p7 (EGSY-2008532660) သည် ဝေးကွာသည့် ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်ပြီး အနီရောင်အရွေ့ တန်ဖိုး ၈.၆၈ ရှိကာ ထိုဂယ်လက်ဆီမှ မိမိတို့ကမ္ဘာမြေသို့ ဖြတ်သန်းရောက်ရှိရန် အလင်းအနေဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၁၃.၂ ဘီလီယံ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
ယင်းသည် မဟာပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လွန်ခဲ့သော ၁၃.၈ ဘီလီယံအပြီး နှစ်သိန်းပေါင်း ၅၇၀ အကြာတွင် ဖွဲ့တည်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလှိုင်လတွင် EGSY8p7 သည် EGS-zs8-1 ကိုကျော်လွန်၍ အဝေးဆုံး ဂယ်လက်ဆီအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုဂယ်လက်ဆီအား ခြေရာခံမိရန် အဆင့်မြင့်နည်းပညာများဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ရသည်။
ကျမ်းကိုး ကဏ္ဍ:လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ။
ဒစ်မောခရစ်တပ်စ် ( ; , Dēmókritos) သည် ဆိုကရေးတီးအကြို ဒဿနခေတ်၊ ရှေးခေတ်ဂရိ တွေးခေါ်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍ အဓိကအားဖြင့် ၎င်းကို စကြဝဠာဆိုင်ရာ အက်တမ်သီအိုရီ ဖော်ထုတ်ခြင်းအတွက် သတိတရရှိကြသည်။
Barnes (1987). ဒီမော့ခရစ်တပ်စ်ကို ခရစ်ကြို ၄၆၀ ၌ သရေ့စ်ပြည် အာ့ဘ်ဒီရာမြို့ (Abdera) တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
Russell, pp. 64–65. သို့သော် မွေးသောသက္ကရာဇ်နှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွမှုများလည်း ရှိကြသည်။
၎င်း၏ တိကျသောဆောင်ရွက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း သဲသဲကွဲကွဲသိရန် အတော်ပင်ခက်ခဲသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရင်းမြစ်စာပေများ၌ ၎င်း၏ လမ်းပြဆရာ လူးဆစ်ပပ်စ်နှင့်တွဲ၍ အတူယှဉ်တွဲဖော်ပြကြသောကြောင့်ဖြစ်၏။
အက်တမ်အပေါ် ၎င်းတို့၏ တွေးထင်ယူဆချက်သည် ၁၉ ရာစု၏ အက်တမ်တည်ဆောက်ပုံကို နားလည်ခြင်းနှင့် အနည်းငယ်၊ တစ်ဝက်တစ်ပျက်တူညီမှုရှိရာ ၁၉ ရာစု ပုဂ္ဂိုလ်များက ဒစ်မောခရစ်တပ်စ်ကို အတွေးခေါ်ဆရာထက် သိပ္ပံဆရာတစ်ဦးနှင့် ပို၍တူသည်ဟု ယူဆသတ်မှတ်စေနိုင်ခဲ့သည်။
Stephen Toulmin and June Goodfield, The Architecture of Matter (Chicago: University of Chicago Press, 1962), 56. ရှေးခေတ်အေသင်မြို့၏ မသိကျိုးကျွန်ပြုခြင်းခံရသူ ဒစ်မောခရစ်တပ်စ်ကို ပလေတိုက ၎င်း၏ စာအုပ်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးချင်ခဲ့သည်အထိ မနှစ်မြို့ခဲ့ပေ။
Diogenes Laërtius, Lives and Opinions of Eminent Philosophers, ix. 40: "Aristoxenus in his Historical Notes affirms that Plato wished to burn all the writings of Democritus that he could collect". မြောက်ပိုင်းဇာတိသား အတွေးခေါ်ဆရာ အရစ္စတိုတယ်က ၎င်းကို ကောင်းစွာအသိအမှတ်ပြုခဲ့ကာ ပိရုတာဂိုးရပ်စ်၏ ဆရာလည်းဖြစ်သည်။
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers Book IX, Chapter 8, Section 50. အများက ဒစ်မောခရစ်တပ်စ်သည် ခေတ်သစ်သိပ္ပံဘာသာရပ်၏ ဖခင်အဖြစ် ယူဆသတ်မှတ်ကြလေသည်။
Pamela Gossin, Encyclopedia of Literature and Science, 2002. ၎င်း၏ လက်ရာများ ရှင်သန်ကျန်ရစ်မှုမရှိပေ။
၎င်း၏ကျယ်ပြန့်လှသော စာပေလက်ရာများထဲမှ အပိုင်းအစများကိုသာလျှင် ယခု၌ ၎င်း၏လက်ရာအဖြစ်သိရှိကြသည်။
Democritus at Stanford Encyclopedia of Philosophy ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဿနပညာရှင်များ။
thumb|တယ်လီနောဖြင့် ဝီကီပီးဒီးယားအား အခကြေးငွေမပေးရဘဲ ကြည့်နိုင်ပုံ ဝီကီပီးဒီးယား သုည () သည် ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဝီကီပီးဒီးယားအား ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ရန် ထောက်ပံ့ပေးထားသော ပရောဂျက်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
များသောအားဖြင့် မိုဘိုင်းဖုန်းများတွင် အခကြေးငွေမပေးရဘဲ ကြည့်ရှုနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
အစီအစဉ်အား ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ယင်းအတွက် ဆုရရှိခဲ့သည်။
ဤအစီစဉ်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အသိပညာဗဟုသုတအား အခကြေးငွေပေးစရာမလိုဘဲ လူတိုင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
ဖေ့ဘွတ် သုညသည် ဝီကီပီးဒီးယား သုညအား နမူနာယူ၍ လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ပူးပေါင်းပါဝင်သည့် နိုင်ငံများပြ မြေပုံ (၂၀၁၆ မေလ) အောက်ပါတို့သည် ဝီကီပီးဒီးယား သုည စတင်အသုံးပြုနိုင်သည့် သမိုင်းကြောင်း အချို့ ဖြစ်သည်။
ပူးပေါင်းပါဝင်သည့် မိုဘိုင်းကွန်ယက်များနှင့် စတင်သည့်နေ့ရက်များအတွက် Wikimedia Foundation: mobile network partners ကို ကြည့်ပါ။
မေ ၂၀၁၂ - မလေးရှားနိုင်ငံ တွင် Digi Telecommunications နှင့် ပူးပေါင်း၍ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ - ကင်ညာနိုင်ငံတွင် Orange S.A. နှင့် ပူးပေါင်း၍ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၂ - ထိုင်းနိုင်ငံတွင် dtac; ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံတွင် ဆော်ဒီတယ်လီကွန်း ကုမ္ပဏီနှင့် ပူးပေါင်း၍ မေ ၂၀၁၄ - ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် Mobilink နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဇွန် ၂၀၁၃ - သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် Dialog Axiata နှင့် ပူးပေါင်း၍ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃ - ဂျော်ဒန်နိုင်ငံတွင် Umniah; ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် Banglalink နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဧပြီ ၂၀၁၄ - ကိုဆိုဗိုတွင် IPKO ကွန်ယက်ပေါ်မှ မေ ၂၀၁၄ - နီပေါနိုင်ငံတွင် Ncell; ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံတွင် Beeline နှင့် ပူးပေါင်း၍ မေ ၂၀၁၄ - နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံတွင် Airtel Nigeria နှင့် ပူးပေါင်း၍ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၄ - ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင် Kyivstar နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၄ - ဂါနာနိုင်ငံတွင် MTN Ghana နှင့် ပူးပေါင်း၍ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄ - မြန်မာနိုင်ငံတွင် တယ်လီနောနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၄ - အင်ဂိုလာနိုင်ငံတွင် Unitel S.A. နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဝီကီပီးဒီးယား သုညကို စတင်အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြသည်။
ပူးပေါင်းပါဝင်သည့် မိုဘိုင်းကွန်ယက်များ Wikimedia Foundation: mobile network partners ကို ကြည့်ရှုပါ။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းရှိ Wikipedia Zero တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ် ဝီကီပီးဒီးယား သုညအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယား ဘလော့ဂ်စာစုများ Category:ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း Category:ဝီကီပီးဒီးယား။
ကူးရိုး ရွာသည် ပိုလန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၌ တည်ရှိပြီး လူဦးရေအားဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂၈၁၇ ရှိသည်။
နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) () သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ အောင်ချမ်းသာကျေးရွာတွင် တည်ရှိသော နည်းပညာတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အောင်မြေသာစံခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ အောင်ချမ်းသာကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မန္တ​လေး) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ ​သက်တမ်းရင့်​ကျောင်းများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (မန္တလေး)ကို ၁၉၅၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုက ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ကျောင်း၏တည်နေရာမှာ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ လမ်း၃၀နှင့် ၃၁လမ်းကြား ၆၈လမ်းနှင့် လမ်း၇၀ကြားဖြစ်သည်။
၁၉၉၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ရက်နေ့တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်အဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၀၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတောင်မြောက်ဘက် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် လက်ရှိ​နေရာသို့ ​ပြောင်း​ရွှေ့ခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၂၀) ရက်​နေ့တွင် နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)အဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတည်​နေရာသည် (၆၅.၃၇)ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
thumb|မြန်မာ့ပထမဆုံးအင်ဂျင်နီယာ ဦး​ရွှေအိုးရုပ်တုနှင့် ပင်မ​ဆောင် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ အသစ် (၁)​ကျောင်းအား ထပ်မံဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သင်ကြား​ရေးဌာနများ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန ဗိသုကာဌာန အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဌာန သုတနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာဌာန စက်မှုအီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန ဓာတုအင်ဂျင်နီယာဌာန ရေနံအင်ဂျင်နီယာဌာန သတ္တုတူးဖော်ရေးအင်ဂျင်နီယာဌာန မြန်မာစာဌာန အင်ဂျင်နီယာအင်္ဂလိပ်စာဌာန အင်ဂျင်နီယာသင်္ချာဌာန အင်ဂျင်နီယာရူပဗေဒဌာန အင်ဂျင်နီယာဓာတုဗေဒဌာန thumb|လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန သင်တန်းများ ဘွဲ့ကြို ဘွဲ့ကြိုတန်းများတွင် အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့၊ ဗိသုကာဘွဲ့များ ​ပေးအပ်သည်။