kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နောက်ဆုံးအကြိမ် အရေခွံလဲပြီးသော ပေါက်ဖတ် ဘဝ၌ ထူးခြားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် အရေပြားအမာတစ်ခုရှိလာသည်။
ထိုအချိန်တွင် မျက်စိသော်လည်းကောင်း၊ အာရုံမှင်သော်လည်းကောင်း၊ ပါးစပ်သော်လည်းကောင်း၊ အတောင်များသော်လည်းကောင်း၊ ခြေထောက်များသော်လည်းကောင်း မရှိသေးချေ။
လှုပ်လည်းမလှုပ်ရှားနိုင်ကြချေ။
ထိုအချိန်၌ ပြောင်းလဲမှုများဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးသည် အရည်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီးလျှင် ထိုအရည်မှ အတောင်များ၊ ခြေထောက်များနှင့် အရွယ်ရောက်ချိန်တွင်ရှိမည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများပါ တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
လိပ်ပြာ အကောင်လောင်းအမြောက်အမြားသည် ပိုးတုံးလုံးဘဝတွင်နေထိုင်ရန် ပိုးအိမ်များကိုမပြုလုပ်ဘဲ ပိုးမျှင်များဖြင့် သစ်ခက်၊ သို့မဟုတ် သစ်ရွက်ရှိအဖုကလေးတွင် တွယ်ကပ်၍နေထိုင်ကြလေသည်။
လိပ်ပြာ ပိုးတုံးလုံးမျိုးအများစု၏ အရေပြားအရောင်များသည် မွဲခြောက်ခြောက်ဖြစ်ကြသဖြင့် ယင်းတို့ကိုမြင်နိုင်ရန်မှာ မလွယ်ကူလှချေ။
လိပ်ပြာ ပိုးတုံးလုံးသည် လိပ်ပြာမျိုးစိတ်နှင့် အချိန်ကာလကိုလိုက်ကာ ပိုးတုံးလုံးဘဝတွင် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ခန့်မှ လအတော်ကြာသည်အထိ နေတတ်၏။
အရွယ်ရောက်လာသောအခါတွင် အရေပြားအမာသည် အလင်းပေါက်ဖြစ်လာပြီးလျှင် အတွင်းဘက်ရှိ တွန့်ခေါက်လျှက်ရှိသော အတောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကိုပင်မြင်နိုင်လေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ပေါက်ဖတ်၏အရေပြားများပေါက်ပြဲ၍ သွားကြသကဲ့သို့ ပိုးတုံးလုံး၏အရေပြားသည်လည်း ပေါက်ပြဲ၍သွားပြီးလျှင် အရွယ် ရောက်ပြီးဖြစ်သောလိပ်ပြာသည် အားနည်းပြီးလျှင် ရေငွေ့များဖြင့် စိုစွတ်ကာ ပြူထွက်လာပြီးနောက် လေထဲသို့ထွက်လာတော့သည်။
ထိုသို့ထွက်လာသော လိပ်ပြာ၏ဝမ်းဗိုက်သည် ကြီးမား၍ အတောင်များမှာလည်း စိုထိုင်းပြီးလျှင် တွန့်ခေါက်နေကြလေသည်။
ထိုလိပ်ပြာသည် သစ်ခက် တစ်ခုသို့ ဖြစ်စေ၊ အခြားနားစရာ တစ်ခုခုသို့ဖြစ်စေ တွားသွားပြီးလျှင် ခေါင်းကိုငိုက်စိုက်ချကာ အတောင်များကို လျင်မြန်စွာ ခါချလေသည်။
ထိုအခါ အတောင်များသည် တဖြည်းဖြည်း သေးသေးသွယ်သွယ်ဖြစ်သွားလေသည်။
အချို့လိပ်ပြာမျိုး၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်လာသောအရည်သည် အနီရောင်ရှိလေသည်။
ထိုလိပ်ပြာ မျိုးတစ်နေရာတည်းနှင့် တစ်ချိန်းတည်းတွင်အမြောက်အမြား လိပ်ပြာအဖြစ် သို့ ကူးပြောင်းသောအခါတွင် မြက်နှင့် ကျောက်တုံးများတွင် တောက်ပသော အစက်အမြောက်အမြား ကျန်ရှိနေတတ်သည်။
ဥရောပတိုက်တွင် ထိုသို့ဖြစ်သည်မှာ ကြိမ်ဖန်များစွာဖြစ်သည်။
ထိုဒေသများတွင် အနီစက်ကလေးများကို သွေးမိုးဟု ခေါ်ကြပြီးလျှင် အယူသည်းသူများအား ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်စေသည်။
အပူပိုင်းဒေသရှိ လိပ်ပြာ နှင့် ပိုးဖလံအမြောက်အမြားတွင် တောက်ပသော အတောင်များရှိကြပြီးလျှင် အရွယ်အစားလည်းကြီးမားကြသည်။
အချို့သည် အတောင်စွန်းတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ၁ဝ လက်မ မှ ၁ဝ လက်မကျော်ကျော်အထိ ရှိကြလေသည်။
thumb|မဲဒရိုး အတ်ခ်ခေါ် လိပ်ပြာ အချို့လိပ်ပြာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်အရောင်များသည် ယင်းတို့ ကျက်စားရာဒေသရှိ အပင်များ၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် လွန်စွာတူကြသည်။
ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရန်သူများ၏ဘေးမှ လွတ်ကင်းနိုင်ကြလေသည်။
ပိုးဖလံ၏ ပေါက်ဖတ်များအနက် လူသိများသော ပိုးဖလံမှာ ပိုးမျှင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသောပိုးကောင်သည်။
ထိုကြောင့် ထိုပိုးကောင်မျိုး သည် လူတို့အဖို့အသုံးဝင်လေသည်။
အချို့ပိုးဖလံများ၏ ပေါက်ဖတ်များကမူ သားမွေးများ၊ သိုးမွေးထည်များနှင့် သိုးမွေးချည်မျှင်များကို ဖျက်ဆီးတတ်ကြ သည်။
အကောင်လောင်း အမြောက်အမြားကမူ သီးနှံပင်များကို ဖျက်ဆီးလေ့ရှိကြသဖြင့် နှစ်စဉ်များစွားဆုံးရှုံးကြရလေသည်။
လိပ်ပြာမသည် လုံးဝမကိုက်နိုင်ချေ။
အနှောင့်အယှက်လည်း မပေးတတ်ချေ။
သိမ်မွေ့ပုံလည်းရသည်။
သို့သော်လိပ်ပြာမျိုး အမြောက်အမြား၏ လိပ်ပြာ အဖိုများကမူ မနာလိုကြသသည့်အပြင် တိုက်လည်းတိုက်ခိုက်လိုကြသည်။
ပိုးကောင်များ၊ ငှက်များနှင့် တိရစ္ဆာန်ကြီးများကိုပင် သူတို့ ၏နယ်ပယ်ဟု သူတို့ကသတ်မှတ်ထားသောနေရာများသို့ ဝင်ရောက်လာကြလျှင် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်တတ်ကြလေသည်။
သို့သော် လိပ်ပြာဖိုချင်း တိုက်ခိုက်ကြသည်ကပို၍များသည်။
ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် လိပ်ပြာများကို တွေ့နိုင်၍ လိပ်ပြာမျိုးစိတ်ပေါင်း ၂ဝဝဝဝ ခန့်ရှိသည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) အလေ့အထ လိပ်ပြာများသည် အခြေခံအားဖြင့် ပန်းတို့၏ ဝတ်ရည်ကို စားသုံးသည်။
အချို့မှာ ပန်းဝတ်မှုန်၊ ပုပ်သိုးနေသောအသီး၊ ဆွေးမြေ့သော အသားတို့မှ အာဟာရကို စုတ်ယူစားသောက်ပြန်သည်။
ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် အကွာအဝေး အတော်အတန်ထိ ပန်းဝတ်မှုန်များအား သယ်ဆောင်နိုင်စွမ်းလည်း ရှိပေသည်။
မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်မှု လိပ်ပြာများသည် ၎င်းတို့၏ အစောပိုင်းဖြစ်တည်မှုတွင် ကပ်ပါးကောင်များ၏ အန္တရာယ်ပြုခြင်းကို ခံရပြီး ဘ၀သက်တမ်းတလျှောက်လုံးတွင်မူ အသားစားသတ္တဝါများ၏ အန္တရာယ် ရှိနေပြန်သည်။
သို့ရာတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းမျိုးစုံကို ပိုင်ဆိုင်ထားပေးသည်။
ကိုးကား ms:Rama-rama Category:အင်းဆက်များ။
thumb|စီအန်ဂျီရသော ဆိုင်တစ်ဆိုင် စီအန်ဂျီ (CNG) (Compressed Natural Gas) သည် လောင်စာဓာတ်ဆီ သို့မဟုတ် ဒီဇယ်ဆီ၏ နေရာကို အစားထိုးနိုင်စေမည့် လောင်စာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
စီအန်ဂျီ၏ ဓာတုဗေဒအရ မော်လီကျူး ဖွဲ့စည်းပုံ ဓာတုသင်္ကေတမှာ CH5 ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်လေထု ညစ်ညမ်းမှုကိုလည်း မဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့် အများလက်ခံနေသည့် လောင်စာစွမ်းအင်လည်းဖြစ်သည်။
၎င်းကို သန့်စင်သောသဘာဝဓာတ်ငွေ့မှတစ်ဆင့် ဖိသိပ်ခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြပြီး လုံခြုံခိုင်ခံ့သော စည်များတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
စီအန်ဂျီသည် မြင့်တက်လာသော လောင်စာဆီဈေးနှုန်းကို တုံ့ပြန်ရန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်လေထု ညစ်ညမ်းမှုကိုလျှော့ချရန် ရည်ရွယ် သုံးစွဲကြခြင်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိအားဖြင့်အဆိုပါ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ခရီးသည်တင်ယာဉ်များ၊ ထရပ်ကားငယ်များနှင့် ခရီးတိုသွား ယာဉ်ငယ်များတွင် အသုံးပြုနေကြ သည်။
စီအန်ဂျီ လောင်စာစနစ်ကို အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ၌ အပြည့်အဝ သုံးရန်အစီအမံများ ချမှတ်နေကြသည်။
အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြို့တော် ဒေလီနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်များရှိ မြို့များတွင် အသုံးပြုနေကြသည်။
၂ဝဝ၇ ခုနှစ်အကုန်တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း အားလုံးတွင် အစားထိုး သုံးစွဲမည် ဖြစ်သည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသည် International Association for Natural Gas Vehicles၏ လေ့လာချက်အရ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လောင်စာစွမ်းအင်သုံး မော်တော်ယာဉ်စီးရေ တတိယအများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၁၉၇ဝ နှင့် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း လောင်စာဆီ အခက်အခဲ ပေါ်ပေါက်စဉ်က နိုင်ငံအတော်များများတွင် စီအန်ဂျီ လောင်စာစွမ်းအင်ကို အသုံးပြု ခဲ့ကြသော်လည်း လောင်စာဆီ ဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်ကျဆင်း သွားသောအခါ အသုံးပြုမှု လျော့ပါးခဲ့ပြန်ပါသည်။
ယ ခု အ ခါလောင်စာဆီအခက်အခဲကြောင့် ဓာတ်ငွေ့လောင်စာ အသုံးပြုမှုကို တိုင်းပြည်အများစုက ပြန်လည်အာရုံစိုက်လာရပြန်ပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဩစတေးလျနိုင်ငံသည် အနာဂတ်တွင် စီအန်ဂျီ ဓာတ်ငွေ့သုံး ဘတ်စ် ကားများကိုသာ ဝယ်ယူတင်သွင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
စီအန်ဂျီ ဓာတ်ငွေ့ကို နိုင်ငံ အချို့က လောင်စာဓာတ်ဆီနှင့် နှိုင်း ယှဉ် နိုင် ရန် Gasoline Gallon Equivalent (GGE) စနစ်ဖြင့် တိုင်းတာ ရောင်းချကြသည်။
စီအန်ဂျီဓာတ်ငွေ့သုံး မော်တော်ယာဉ်များ အဖြစ် ကမ္ဘာ တစ်ဝန်း အစင်းရေ တစ်သန်း ကျော်သည်။
၎င်းတို့တွင် အာ ဂျင်တီးနားတွင် အများဆုံးဖြစ်၍ အစင်းရေ လေးသိန်း ဖြစ်သည်။
ရုရှားနိုင်ငံတွင် သုံးသိန်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၈၅၁ဝဝ၊ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် ၅ဝဝဝဝ၊ နယူးဇီလန်တွင် ၄၅ဝဝဝ၊ ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ၃၂ဝဝဝ၊ အီဂျစ်၊ ဂျာမနီ၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်၊ မလေးရှား၊ ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း ထောင် ဂဏန်းအရေအတွက်ရှိ စီအန်ဂျီ ဓာတ်ငွေ့သုံး မော်တော်ယာဉ်များ ကို သုံးစွဲနေကြပြီ ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် လောင်စာဆီ စနစ်သုံးစွဲမှု၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အဆိုပါ သဘာဝဓာတ်ငွေ့သုံး စနစ်ဖြင့် အစားထိုးမည်ဟု ကြေ ညာထားသည်။
မလေးရှားနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့သည်လည်းသဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သုံး မော်တော်ယာဉ်များ ကို အမြောက်အမြား သုံးစွဲကြ မည် ဟု ဆိုသည်။
လက်ရှိအား ဖြင့် ဓာတ်ငွေ့လောင်စာစွမ်းအင် သုံး မော်တော်ယာဉ်များသည် မူလက လောင်စာဆီသုံးယာဉ် များ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို အသွင် ပြောင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
Bifuel (ဓာတ်ဆီ သို့မဟုတ် ဒီဇယ် လောင်စာနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့) ယာဉ်များဟု ခေါ် နိုင် သည်။
အမျိုးအစား တစ်ခုခုသို့ ပြောင်း နိုင်၍ဖြစ်သည်။
၎င်းအတွက် စီအန်ဂျီ ကို ဖိနှိပ်၍ သိုလှောင်နိုင် သည့် ဆလင်ဒါအိုး သို့မဟုတ် ကန်၊ ဓာတ်ငွေ့လောင်စာပိုက် များ၊ လောင်စာ ရောစပ်သည့် ကိရိယာနှင့် အင်ဂျင်ကို ထိန်းညှိ ပေး သည့် ကိရိယာများကို ပြောင်းလဲရန် လို အပ် သည်။
သို့ဖြစ်၍ ပြောင်းလဲမှုများ အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များ ရှိနေ သည်။
စက်ရုံများမှ အဆိုပါ ယာဉ်မျိုးကို တိုက်ရိုက် ထုတ် လုပ်ရန် ပိုမို လိုအပ်နေသည်။
လက်ရှိအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည် ထောင်စုတွင် ထုတ်လုပ်နေသည်။
အခြားလောင်စာဆီများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် လောင်စာဓာတ်ဆီနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၎င်းတွင် ဟိုက်ဒရို ကာဗွန်၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်နှင့်အခြားဘေးထွက်ပစ္စည်း ထုတ်လွှင့်မှု များစွာနည်းသည်။
Octane တန်ဖိုး အလွန်မြင့်၍ စက်နှိုးရ လွယ်ကူသည်။
ဈေးနှုန်းအရ အနည်းငယ် မြင့်နေသေးသည်။
လောင်စာ ဓာတ်ငွေ့ကို မိမိနေအိမ်တွင် ဖြည့်တင်းနိုင်သည်။
သို့သော်လည်း သိုလှောင်နိုင်မှုပမာဏတွင် ကန့်သတ်မှု ရှိနေသည်။
ဓာတ်ငွေ့၏ သဘာဝကြောင့် စွမ်းအင် အနည်းငယ် နိမ့်သည်။
ဓာတ်ငွေ့၏ အခြေခံ တည်ဆောက်မှုသည် ဓာတ်ဆီနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အားနည်းချက်များ ရှိနေသော်လည်း စရိတ်သက်သာသည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ်၊ အမှတ်(၂)၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ကိုးကား Category:သဘာဝဓာတ်ငွေ့။
thumb|ဇီဝလောင်စာအား သရုပ်ဖော်ထားပုံ ဇီဝလောင်စာ ()ဆိုသည်မှာ အပင်များ၏ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်မှုများကို ဓာတ်ပြောင်း ချေဖျက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတ္တဝါတို့၏ အစာချက် လုပ်မှု၊ စွန့်ပစ်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် ဓာတုဖြစ်စဉ်များ စသည်တို့မှ ထုထည်ကြီးမားစွာဖြင့် ရရှိသည့် မည်သည့် လောင်စာ စွမ်းအင်ကိုမဆို ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ဇီဝရုပ်သွင်ပြောင်းလဲမှုများကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ် ရရှိသောကြောင့် ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင်ဟူ၍လည်း မြန်မာမှု ပြုကြသည်။
၎င်းသည် ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံကဲ့သို့ သဘာဝမှပေးသော လောင်စာ စွမ်းအင်မျိုး မဟုတ်ပါ။
ရှားပါးလာသော အဆိုပါ သဘာဝ လောင်စာစွမ်းအင်ကို အစားထိုးပေးနိုင်မည့် စွမ်းအင်အရင်းအမြစ် တစ်မျိုးအဖြစ် ကမ္ဘာ့တိုင်းပြည် အသီးသီးမှ လက်ခံလာကြသည်။
၎င်းသည် ပတ်ဝန်းကျင် လေထုအတွင်းသို့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် အနည်းဆုံး အချိုးအဆဖြင့် အနည်းဆုံးထုတ်လွှင့် နိုင်သောကြောင့် ယနေ့ ကြုံတွေ့နေရသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ယိုယွင်းမှု ပြဿနာကိုလည်း လျော့ပါးစေမည် ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများမှ ထွက်ကုန်များ၊ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများ၊ အိမ်သုံးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့်လူသားတို့နှင့် ရင်းနှီးပြီး ဖြစ်နေသော နည်းပညာများလည်း ဖြစ်သည်။
ကောက်ရိုး၊ လွှစာ၊ မြေဩဇာ၊ အမှိုက်များ၊ အစားအသောက် အကြွင်းအကျန်များ၊ နွားချေးကဲ့သို့သော သတ္တဝါတို့၏ စွန့်ထုတ်ပစ္စည်းများပါမကျန် ဇီဝလောင်စာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။
လက်ရှိအားဖြင့် ထုထည်ကြီးမားစွာ ထုတ်လုပ်နေသည်မှာ အပင်များမှ ဖြစ်သည်။
မော်တော်ယာဉ်များအတွက် လောင်စာဆီအဖြစ် အသုံးပြုကြ၍ အချို့တိုင်းပြည်များတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရာတွင် သုံးနေကြသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကမ္ဘာ့ လောင်စာဆီ သုံးစွဲမှု၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အစားထိုး ပေးနိုင်သည်။
ဆွီဒင်နှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတို့တွင် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အစားထိုးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဇီဝလောင်စာ ထုတ်လုပ်ရန် ကုန်ကြမ်းများအဖြစ် အစိုင်အခဲနှင့် အရည် ဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။
အစိုင်အခဲအဖြစ် သစ်သားစများ၊ စပါးဂျုံ စသည့် ကောက်ရိုးများ၊ ခြောက်သွေ့သော အပင်များ၊ ကြက်၊ ဘဲစသည် မွေးမြူရေး တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျွဲ၊ နွား၊ ဝက် စသည့် အကောင်များမှ စွန့်ထုတ်လိုက်သည့် ချေးများ၊ စပါး၊ ဝါ၊ ပဲပင်ကဲ့သို့ အခွံရှိသည့် သီးနှံများ၏ အခွံအကာများကို သုံးနိုင်သည်။
အချို့ သစ်ဆွေး မြေဆွေးများကိုပင် ဇီဝလောင်စာထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
အရည်အဖြစ် အယ်လ်ကိုဟောကို အဓိက သုံးသည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ကြံမှ အီသနောလ်လောင်စာအဖြစ် ချက်လုပ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြောင်းမှ ထုတ်လုပ်ကြသည်။
လက်ရှိအားဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှ ထုတ်လုပ်သော မက်သနောလ်ကိုလည်း ဇီဝလောင်စာမှ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
၎င်းသည် စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ရန် အဆင်မပြေသော်လည်း အားထားရမည့် လောင်စာစွမ်းအင်မျိုး ဖြစ်သည်။
ထို့အတူ ဗျူ တ နောလ် ကို Acetone, Butanol, Ethanol တို့အား ဓာတ်ပြုပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။
၎င်းလောင်စာစွမ်းအင်သည် လက်ရှိ ဓာတ်ဆီ အင်ဂျင်စက်များတွင် ထည့်သွင်း သုံးနိုင်ပြီး လောင်ကျွမ်းမှုစွမ်းအင် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။
ထို့အတူ စွန့်ပစ်အမှိုက်များ၊ လယ်ယာထွက်ကုန်များမှ အပိုပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ မီသိုင်း ဓာတ်ငွေ့အဖြစ် ထုတ်ယူနိုင်သည်။
ဇီဝလောင်စာကို အိမ်သုံးအဖြစ် လျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အိမ်တွင်းအပူပေးစနစ်နှင့် ချက်ပြုတ်သည့် လုပ်ငန်းများတွင်လည်း သုံးနိုင်သည်။
သို့ရာတွင် ချက်ပြုတ်ခြင်းများတွင် ၎င်းအတွက် သီးခြားမီးဖို ပြုလုပ်ရခြင်းနှင့် ထွက်လာသည့် မီးခိုးများသည် လူသားများအား အန္တရာယ်ပေးခြင်းစသည့် အားနည်းချက်များ ရှိနေသည်။
ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင် စနစ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံး အသုံးပြုလာကြသည့်အားလျော်စွာ International Energy Agency (IEA) ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ်၊ အမှတ်(၂)၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ကိုးကား Category:ဇီဝလောင်စာများ။
အီသနောလ် (Ethanol) လောင်စာသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း နိုင်ငံများမှ အားထားနေကြသော လောင်စာဆီ အစားထိုး မောင်းနှင်နိုင်သည့် စနစ်ဖြစ်နေသည်။
အီသနောလ်၏ ဓာတုသင်္ကေတမှာ CH3CH2OH ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် မက်သနောလ်လောင်စာ စွမ်းအင်သုံး ယာဉ်မျိုးစုံ ၄ သန်းကျော် ရှိနေသည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံသည် အီသနောလ် လောင်စာသုံးသည့် အဓိကနိုင်ငံ ဖြစ်နေသည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ်၊ အမှတ်(၂)၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ကိုးကား Category:လောင်စာများ။
မက်သနောလ်တွင် မြင့်မား သော အောက်တိန်းအချိုးအဆ ရှိသည်။
ဓာတ်ဆီထက် ဖိနှိပ်နိုင်မှု အဆ ပိုမိုသာလွန်သည်။
အင်ဂျင် စွမ်းအင် ပိုမို ကြီးမားပါသည်။
အင်ဂျင်ပိုင်းတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲ မှုများ လိုအပ်၍ ဓာတ်ဆီထက် အပူ ထက်ဝက်ခန့် လျော့နည်းပါ သည်။
မက်သနောလ်နှင့် မောင်း နှင်သော ယာဉ်မျိုး ၃ သောင်းခန့် သာ ရှိသည်။
၎င်းတွင် ထက်ဝက် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် ဖြစ်သည်။
မက်သနောလ် စွမ်းအင်သုံး ယာဉ်အဖြစ် ပြောင်း အခြားလောင်စာများ လဲရာတွင် အထူးပြုပြင်မွမ်းမံ မှုများ လိုအပ်၍ အသုံးပြုမှု နည်း နေသည်။
လက်ရှိအားဖြင့် ဓာတ် ဆီလောင်စာတွင် ရောစပ်အသုံး ပြုကြခြင်းသာ ရှိသည်။
မော် တော်ယာဉ် ထုတ် လုပ် သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများမှ အဆိုပါ မက် သနောလ်လောင်စာသုံးယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်ရန် အစီအစဉ်များ ရှိ ထားကြပြီး ဖြစ်သည်။
အယ်လ်ပီဂျီ (Liquified petroleum gas) သည် ဓာတ်ငွေ့ရည်ကို အယ်လ်ပီဂက်စ်(autogas) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အယ်လ်ပီဂျီ၏ ဓာတုသင်္ကေတမှာ C3H8 ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် အရောအနှောဓာတ်ငွေ့များ ဖြစ်ကြ၍ အိမ်တွင်း အပူပေးစနစ်နှင့် မော်တော်ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
အထူးသဖြင့် ဆေးမှုတ်ဘူးများ၊ ဖိအားပေးထား၍ လေမှုတ်သကဲ့သို့ သုံးရသော ခြင် ဆေး ဘူး များ၊ အမွှေးရနံ့ ထုတ်ပေးသော ဘူးများနှင့် ရေခဲသေတ္တာများတွင် အသုံးပြုကြသည်။
အချို့သော ဓာတ်ငွေ့ရည်များကို ပရိုပိန်းကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဗျူ တိန်း ကို အခြေခံ၍ လည်းကောင်း သုံးစွဲသည့် ပစ္စည်းများအပေါ်မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ထုတ်လုပ်ကြသည်။
အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ်ငွေ့ရည်ကို ရေနံစိမ်း ချက်လုပ်စဉ် ထုတ်လုပ်နိုင် သည်။
အဆိုပါ ဓာတ်ငွေ့သည်သာမန်အပူချိန်နှင့် ဖိအားတွင် အလွန် အငွေ့ပျံလွယ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ လုံခြုံစိတ်ချရသော အိုး များတွင် ထည့်ထားရခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့တိုင် အပူချိန်အပြောင်း အလဲကြောင့် အငွေ့ပျံနိုင်ရန် အိုးများတွင် အပြည့်အဝ ထည့်ခြင်း ကို မပြုလုပ်ရပါ။
၎င်း ဝင်ဆံ့မှု၏ ၈ဝ သို့မဟုတ် ၈၅ ရာခိုင်နှုန်း ကိုသာ ဖြည့်ရသည်။
အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ်ငွေ့ကို Dr. Walter Snelling က ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စတင် ထုတ်လုပ်နိုင် ခဲ့ပြီး ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် အများသုံး အဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ယခု အခါ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် လောင်စာဆီ အစားထိုးခြင်း လုပ်ငန်းအဖြစ် အဆိုပါ စွမ်းအင် ၃ ရာခိုင်နှုန်းကို အသုံးပြုနေပါ သည်။
၎င်းတွင် အောက်တိန်း သတ်မှတ်ချက် ၉ဝ နှင့် ၁၁ဝ အကြား ရှိနေ၍ လောင်ကျွမ်းမှု စွမ်းအား ကောင်းသည်ဟု ဆိုနိုင် ပါသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် အပူ စွမ်းအင် ၂၅.၅ megajoule/liter နှင့် ၂၈.၇ megajoule/liter အကြား ရှိသည်။
တိုယိုတာ ကား ကုမ္ပဏီမှ အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ်ငွေ့ရည်နှင့် မောင်းနှင်နိုင်သည့် အင်ဂျင်များ ကို ထုတ်လုပ်နေပါသည်။
လက် ရှိအားဖြင့် Citroen, Daewoo,Fiat, Ford, Hyundai, Opel,Vauxhall, Peugeot, Renault, Saab, Volvo စသည့် ကားကုမ္ပဏီများသည် လောင်စာ ဆီနှင့် အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ်ငွေ့ရည်တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ မောင်းနှင်နိုင်သည့် bi-fuel အမျိုးအစား မော်တော် ယာဉ်များ ထုတ်လုပ်နေပါသည်။
အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ် ငွေ့ ရည် ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ မိသားစုများ၏ ၁၇.၅ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် မိသားစုဝင် ၃၃.၆သန်းသည် အစားအသောက် ချက်လုပ်သည့် လုပ် ငန်း တွင် အသုံးပြုနေကြ သည်။
၎င်းတို့တွင် ရ၆.၆ ရာခိုင် နှုန်းသည် မြို့ပြမှ မိသားစုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အဆိုပါ အယ်လ်ပီဂျီ သုံးစွဲမှုအပေါ် အစိုးရမှလည်း ကူ ညီထောက်ပံ့မှုများ ပြုလုပ်ပေး သည်။
အကယ်၍ အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ် ငွေ့ရည် ဈေး မြင့်တက်လာခဲ့ပါ ကလည်း ၎င်းသည် နိုင်ငံရေးနှင့် ဆက်စပ်သွားတတ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် မြို့ပြမိသားစု အလယ်အလတ်တန်းစား လူထု ၏ မဲကို ဆုံးရှုံးနိုင်သည်အထိ ဖြစ်တတ်သည်။
ထို့အပြင် ဟောင်ကောင်ကဲ့သို့သော မြို့ကြီး များတွင်လည်း အချက်အပြုတ် လုပ်ငန်းများ၌ အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ်ငွေ့ သည် အဓိက ဖြစ်နေသည်။
အယ်လ်ပီဂျီ ဓာတ် ငွေ့ ကို နှစ် ပေါင်း များစွာကပင် သယ်ယူ ပို့ ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အသုံး ပြုခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အစီးရေ ၅ သန်းမျှ ရှိနေသည်။
အခြား ဓာတ်ငွေ့လောင်စာသုံး ယာဉ်များထက် အရေအတွက် ပိုသည်။
ထက်ဝက်သော ယာဉ်စီး ရေသည် ဥရောပတိုက်တွင် ဖြစ်၍ အာရှတိုက်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ၃ သိန်း၊ တောင်ကိုရီးယားတွင် ၁၈ဝဝဝဝ၊ ထိုင်ဝမ် ၁ဝဝဝဝ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ၁၉ဝဝဝ ရှိသည်။
၎င်းကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ် ငန်းစဉ်မှ ထုတ်လုပ်ရရှိ၍ စရိတ် သက်သာပြီး ဒီဇယ်အင်ဂျင်များ တွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
မော်တော်ယာဉ်များတွင် ပြောင်း လဲ အသုံးပြုရန်အတွက် အထူး ပြင်ဆင် မွမ်းမံမှုများ လိုအပ် သည်။
ဥပမာအားဖြင့် သံမဏိ ကိုယ်ထည် ဓာတ်ငွေ့ ရည်လှောင် ကန်နှင့် လုံခြုံမှုရှိသော အဆို့ရှင် ဗားလ်များ ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ လောင်စာဆီနှင့် အဆိုပါ ပရိုပိန်း ဓာတ်ငွေ့ရည်တို့ကို ပြောင်းလဲ မောင်း နှင် နိုင် သော မော်တော် ယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်နေသည်။
အခြားလောင်စာဆီများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ဓာတ်ဆီနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန် ဈေး သက် သာ သည်။
ဟိုက်ဒရို ကာဗွန်၊ ကာဗွန်မို နောက်ဆိုက်နှင့် အခြား ဘေး ထွက်ဓာတ်များ အလွန် နည်း သည်။
လောင်စာဆီအားလုံး ထက် အဆိပ်ငွေ့ ကဲ့သို့သော ဓာတ်ငွေ့များ ပါဝင်မှု အလွန် နည်းသည်။
အင်ဂျင် ပျက်စီးခြင်းကို သက်သာစေသည်။
သို့ရာတွင် ဓာတ်ဆီနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် စွမ်း အင် အနည်းငယ်နိမ့်၍ အခြေခံ တည်ဆောက်မှု အားနည်းနေ သည်။
၎င်းသည် စီအန်ဂျီ ထက် လေထုအတွင်း ပေါက်ကွဲနိုင်မှု မြင့်မားသောကြောင့် အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
LNG သယ်ဆောင်သူ စီအန်ဂျီ ကဲ့သို့ အသုံးပြုနိုင်သော အခြား ဓာတ်ငွေ့မှာ အယ်လ်အန်ဂျီ ဖြစ်သည်။
အယ်လ်အန်ဂျီ၏ ဓာတုသင်္ကေတမှာ CH5 ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအတော်များများမှ အ လားအလာကောင်းသော လောင်စာဓာတ်ငွေ့ရည်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
၎င်းသည် သိုလှောင်နိုင်မှုတွင် အားသာချက်များ ရှိနေသည်။
စီအန်ဂျီ ထက် အနည်းငယ် ပိုမို သန့်စင်ပြီး ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်၊ ရေငွေ့၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဆာလ်ဖိုက်နှင့် အခြား မလိုလားအပ်သော ဓာတ်များကို အရည်ပြုလုပ်စဉ်ကပင် ထုတ်ဖယ်လိုက်ပြီး ဖြစ်သည်။
အယ်လ်အန်ဂျီ ဓာတ်ငွေ့သည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး သန့်စင်စေရန်နှင့် ဟိုက် ဒရိုကာဗွန် မြင့်မားစေရန် အထူး လုပ် ငန်းစဉ်များဖြင့် ထုတ်လုပ်၍ ဓာတ်ငွေ့ရည်အဖြစ် ပျမ်းမျှ - ၁၆ဝ စင်တီဂရိတ်အပူချိန်တွင် ဖိသိပ်၍ အထူးပြုလုပ်ထားသော သိုလှောင်စည်များတွင် ထည့် သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းတို့ သည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အနေ အထားထက် ထုထည်အားဖြင့် ၆ဝဝ ပုံ ပုံလျှင် တစ်ပုံသာ ဖြစ် သည်။
သို့မှသာ ခရီးရှည်များ အတွက် လုံလောက်သော စွမ်း အင် သုံးစွဲမှုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့များ ကို ပိုက်လိုင်းများဖြင့် သယ်ပို့ရ သည်ထက် အရည်အဖြစ် ပြောင်း လဲ၍ သင်္ဘောများဖြင့် တင်ဆောင် သယ်ပို့နိုင်ပါသည်။
အယ်လ်အန်ဂျီ ဓာတ် ငွေ့ ရည် ကို ဓာတ်ဆီ သို့မဟုတ် ဒီဇယ်လောင် စာဆီများဖြင့် စွမ်းအင်တူညီ သည်ဟုဆိုနိုင်သော်လည်း ထုတ် လုပ်မှုစရိတ် မြင့်မားနေပါသည်။
ထို့အပြင် အအေးခန်း ဆလင်ဒါ များဖြင့်သိုလှောင်ရသည့်အတွက် လည်း စရိတ်မြင့်မားပါသည်။
သို့ဖြစ်၍ စီးပွားဖြစ် အသုံးပြုရန် အားနည်းချက်များ ရှိနေသည်။
အယ်လ်အန်ဂျီ စက်ရုံများသို့ ပေးပို့လိုက် သည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှ ရေ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်နှင့်အခြား အအေးခံရာတွင် အဆင်မပြေနိုင် သည့် သတ္တုဓာတ်များကို ဖယ် ရှားပေးရသည်။
သင်္ဘော တင်ပို့ ရာတွင်လည်း အထူးပြုလုပ်ထား သော ဆိပ်ခံများကို အသုံးပြုရ သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် အဆို ပါ ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဓာတ်ငွေ့ များအဖြစ် ပိုက် လိုင်း များ မှ တစ်ဆင့် ပို့ပေးပြီး သင်္ဘောတင် ရန် အအေးခံရပြန်သည်။
သို့ဖြစ် ၍ ပြင်ဆင် ပြောင်းလဲရသည့် စရိတ်များ ကြီး မြင့် နေ သည်။
အဆိုပါ အားနည်းချက်ကို မကြာ မီနှစ်များက ပြုပြင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
ကျွမ်းကျင်သူ အများစုက အယ်လ်အန်ဂျီ ဓာတ်ငွေ့သည် ဓာတ်ငွေ့ ရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲစဉ်ကပင် လွင့်စဉ်မှုများ ရှိသည်။
ဆိုလို သည်မှာ အလွန် အငွေ့ပြန်သော သဘောရှိသည်။
ဓာတ် ငွေ့ ရည် တွင်လည်း ထိုသို့ ပျံ့နှံ့မှုများ ရှိသည်ဟု သဘော တူ ညီ ကြ သည်။
သို့ဖြစ်၍ ခရီးရှည် သယ် ပို့မှုများတွင် အန္တရာယ် ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သို့သော် ယနေ့ တိုင် ဓာတ်ငွေ့ရည်တင် သင်္ဘော များတွင် အဆိုပါ အန္တရာယ် ဖြစ် ပွား မှု မျိုး မကြုံရသေးပါ။
ဓာတ်ငွေ့ရည် ပြုလုပ်သော စက်ရုံ တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းများ ရှိခဲ့ပါ သည်။
အခြားလောင်စာဆီများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် စီအန်ဂျီ ဓာတ်ငွေ့ထက် ပို၍ ဈေးကြီးသော်လည်း စွမ်းအင် ပိုမို သာလွန်၍ သန့်စင်မှုနှင့် ကာဗွန် ဒိုင်အောက်ဆိုက် အထွက်နှုန်း လည်း အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။
၎င်း တွင် ဆာလ်ဖာအောက်ဆိုက်၊ ပြာ၊ အနယ်အနှစ်များနှင့် အလေ အလွင့် ထွက်ရှိမှုများ မရှိသ လောက် ဖြစ်သည်။
ဖော်ပြစာရင်းအင်းပညာ () ဆိုသည်မှာ ကောက်ယူရရှိထားသော ကိန်းဂဏန်းများကို တိုတိုနှင့် လိုရင်းအချက်များ ပေါ်လွင်အောင် သရုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းသရုပ်ဖော်ပြချက်များကို လေ့လာသုံးသပ်ခြင်းဖြင့် အခြေအနေတစ်ရပ်၏ အဓိကကျသော အချက်များကို အလွယ်တကူ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။
ပအိုဝ်းလူမျိုး သို့မဟုတ် တောင်သူလူမျိုး (; အရှေ့ပိုး: တံင်သူ; ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၄၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသောလူမျိုး ဖြစ်သည်။
တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ကရင်နွယ် တွင်ပါဝင်သည်။
ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင် (ဒေါက်တာသန်းထွန်း) စာမျက်နှာ ၂၈ လူ မျိုးနွယ်စု ဆင်းသက်ပုံ အရ ကရင် မျိုးနွယ်စုဝင် ဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များအရ ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသားများသည် ဝိဇ္ဇာနှင့် နဂါးမတို့ ချစ်ခင်စုံဖက်ရာမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ပအိုဝ်းလူမျိုး(ပအိုဝ်ႏခွိုꩻ)တို့သည် ကရင်အနွယ်ဖြစ်သော လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
တောင်ပေါ်ကရင်၊ ကွင်းကရင် နှစ်မျိုးလုံး၌ ထက်ဝက်ခန့်စီ ပါဝင်သည်။
သို့သော် မူလက တောင်ပေါ်၌ အနေများသော လူမျိုးများဖြစ်၍လည်း တောင်သူဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ဟန်တူသည်။
(တောင်သူနာမည်သည် ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ ရှေးအမည်ဖြစ်ပြီး ယခုထက်ထိ ရှမ်း(တွင်သူ) ကရင်(တီၤသူ၊တံင်သူ) မွန်(တံင်သူ) ဟုဆက်လက်ခေါ်ဆိုနေသည်။
တောင်သူဟူသော အသုံးသည် မြန်မာစကားအရ တောင်ယာလုပ်သူထက် ပို၍ လေးနက်ပြီး ပျူလူမျိုးတို့ကို မွန်တို့ခေါ်ဆိုသည့် တိရ်စုလ် နှင့်ဆက်စပ်ရသော် ပအိုဝ်းနှင့်ပျူသည် လူမျိုးတစ်မျိုးတည်း (သို့) ဆက်နွယ်မူရှိသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
ကရင်လူမျိုးတို့သည် အမျိုးအလိုက် မိမိတို့ကိုယ်ကို ခေါ်ဝေါ်သော အမည်များရှိကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ကရင်နီတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ကယားဟု ခေါ်ကြသည်။
ပအိုဝ်းဟူသော အမည်သည်လည်း အမျိုးအလိုက် ခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။
thumbnail|တောင်သူအမယ်ကြီး နှစ်ဦး ပအိုဝ်းတို့သည် ကရင်မျိုးတို့တွင် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယ အများဆုံးဖြစ်သည်။
ပအိုဝ်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်ဒေသ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက် နယ်စပ်ဒေသတို့တွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရှိရသည်။
ပအိုဝ်းတို့၏ အချက်အချာဒေသ ၂ ခုမှာ သံလွင်မြစ်အောက်ပိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများနှင့် တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်ရှိ သထုံနယ်တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းရှိ ကျိုက္ခမီခရိုင်နှင့် သထုံခရိုင်တို့တွင် ပအိုဝ်းလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။
တောင်ငူခရိုင်၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ကယားပြည်နယ်နှင့် ကော့ကရိတ်မြို့နယ် လခတို့တွင်လည်း ပအိုဝ်းလူမျိုးများ အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှအပ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံများနှင့် မဲခေါင်မြစ် အောက်ပိုင်းဒေသတို့တွင်လည်း ပအိုဝ်းများ အထင်အရှား ရှိလေသည်။
thumb|ထမ်းဆန်းဂူ စတုဒီသာရှိ လုပ်အားပေး ပအိုဝ်း အဖွားအို၊ ဟိုပုံး၊ ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရှမ်းပြည်နယ် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း သထုံခရိုင်သည် ပအိုဝ်းတို့၏ မူလဇာတိဒေသဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များအရ ပုဂံပြည်သို့ အနော်ရထာမင်း သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းယူသွားသော သထုံပြည့်ရှင် မနူဟာမင်းသည် မွန် - ပအိုဝ်ကပြားဟု ဆိုသည်။
မနူဟာမင်းကား အရမညမင်း၏သားတော်ဖြစ်သည်။
အရမညမင်း၏ ခမည်းတော်မှာ မွန်လူမျိုးဖြစ်ပြီး မယ်တော်မှာ ပအိုဝ်းလူမျိုး ဖြစ်သည်ဟုဆို၏။
အရမည မင်းသည် သက်တော် ၈၂ နှစ်သို့ရောက်သောအခါ နတ်ရွာစံ၏။
ပုဂံသို့ မနူဟာမင်း ပါသွားပြီးနောက် နိုင်ငံပြိုကွဲ၍ အချို့ပအိုဝ်းတို့သည် မူလသထုံမှမြေလှည်းကိုးစီး ရေလှည်းကိုးစီးကိုယူဆောင်ကာ မြောက်ဘက်သို့ ရောက်သွားပြီးလျှင် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတွင် သထုံနယ်သစ် (ယခု ဆီဆိုင်မြို့) ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
သထုံပြည်မှ ပြေးလာသော ပအိုဝ်းတို့သည် မြေလတ်တွင်လည်း အခြေစိုက်ကြသည်။
ပုဂံကျောက်စာတို့တွင် တောင်သူဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိရကား ပုဂံခေတ်ကပင် ပအိုဝ်းနှင့် မြန်မာတို့ အဆက်အသွယ်ရှိသည်ဟု ယူဆရပေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် သထုံနယ်တွင် ပအိုဝ်းတို့သည် နန်းခေ၊ တတုတ်၊ ကွန်လောင်၊ တန်စန်နှင့် ခိုင်ဟူ၍ လူမျိုးစု ၅ စု ကွဲသည်ဟုဆိုသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ပအိုဝ်းတို့ကို ရှမ်းတောင်သူဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ရှမ်းပအိုဝ်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို သထုံပန်းရင်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်၊ သထုံနယ်ကိုလည်း အုပ်ချုပ်သူ မြို့စားသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးဖြစ်သည်။
ပအိုဝ်းတို့သည် ကရင်ဘာသာစကားနှင့် နီးစပ်သော ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။
ကိုယ်ပိုင် စာပေရှိကာ အရွယ်ရောက်သူတိုင်း ပအိုဝ်းစာပေကို ဖတ်တတ်ကြသည်။
ပအိုဝ်းကလေးများသည် အစိုးရကျောင်းများတွင် ဒုတိယတန်း အောင်မြင်ပြီးပါက ပအိုဝ်းလိတ်မွူးခေါ်(သင်ပုန်းကြီး) ကို စတင် သင်ယူကြသည်။
ယခုအခါ ပအိုဝ်းစာပေပြန့်ပွားရေး ဗဟိုကော်မတီက ဆရာဖြစ် ပအိုဝ်းစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုသင်တန်းကို နှစ်စဉ်ကျင်းပပေးလျက်ရှိသည်။
ပအိုဝ်းတို့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းကန်ဘုရားများ တည်ဆောက်ကြသည်။
သို့သော် နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ရွာနတ်၊ အိမ်စောင့်နတ်များကို မပျက်မကွက် ပူဇော်ပသမှုလည်း ရှိသည်။
ရှမ်းပြည်မှ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတို့သည် ရှမ်းအမျိုးသားများကဲ့သို့ ရှမ်းဘောင်းဘီပွ၊ ရှမ်းပေါ်ဖုံးအင်္ကျီတို့ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
အမျိုးသမီးတို့သည် ကရင်သင်တိုင်းကဲ့သို့ သင်တိုင်းအမည်းရောင်တွင် အနီရောင် အနားသတ်ထားသည်ကို ဝတ်ဆင်ဖုံးလွှမ်း၍ ထမီတိုတို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ခေါင်းတွင် ပန်းပွားပါသော တံပတ်မည်းကို ပေါင်းကြ၍ တံပတ်မရွေ့လျားရအောင် ငွေဆံညှပ်၊ ငွေကြိုးတို့ဖြင့် ထိန်းတွယ် စည်းနှောင်ထားသည်။
ဆံပင်နောက်တွဲ ထုံးကြသည်။
ငွေနားသံသီး၊ ငွေလက်ကောက် ခေါင်းပွများကိုလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။
အောက်မြန်မာနိုင်ငံမှ ပအိုဝ်းတို့သည် မြန်မာကဲ့သို့ပင် ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ပအိုဝ်းတို့၏ သာရေးနာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာ ဆောင်ရွက်မှုတို့သည် မြန်မာထုံးတမ်းစဉ်လာတို့အတိုင်း ပုံစံအားဖြင့် အပျိုအား လူပျိုလှည့်ပုံ၊ လင်မယား ကွာရှင်းပုံ၊ လူသေလျှင် ကူးတို့ခထည့်ပုံ စသည်တို့မှာ ဆင်တူရိုးမှား ဖြစ်ကြလေသည်။
နေထိုင်ပျံ့နှံ့ရာဒေသများ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီ။
ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဟောင်ဆောက်ပြည်နယ်၊ တာခ့်ပြည်နယ်၊ ချင်းမိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းရိုင်ပြည်နယ်၊ နခုမ်ပထုမ်ပြည်နယ်။
လူဦးရေ မြန်မာနိုင်ငံ -၁.၂သန်း ထိုင်းနိုင်ငံ - ၁၀၀၀၀၀၀ - ၂၀၀၀၀၀၀ ကြား ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံများ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တို့သည် အနက် (သို့) နက်ပြာရောင်ဝတ်စုံကို အများဆုံးဝတ်ဆင်ကြသည်။
အောက်မြန်မာပြည်ရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တို့မူကား ဗမာ လူမျိုးကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်က များလေသည်။
အနက်ရောင်၊ နက်ပြာရောင် ဝတ်ဆင်ကြခြင်းမှာ အနက်ရောင်သည် အပူကို စုပ်ယူနိုင်ခြင်း၊ အေးသောရာသီဥတုဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ ပေရေစွန်းထင်းမှု သက်သာခြင်း စသည်တို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တို့သည် အများအားဖြင့် မြင့်သောတောင်ပေါ်ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသဖြင့် အအေးဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် အနက်ရောင် ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကြခြင်း ဖြစ်၏။
အနက်ရောင်သည် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားတို့၏ မူပိုင်အရောင်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အနက်ရောင်၊ နက်ပြာရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရာတွင် အဖိုးထိုက်တန်သော သက္ကလပ်များကို အထူးအလေးပေး ဝတ်ဆင်ကြ၏။
ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်း ပအိုဝ်းလူမျိုးများတွင် မိသားစု တစ်စုကို "တဖူးဝေးတဗူႏ"၊ အဖေကို "ဖာ" အမေကို "မွိုး"။
အဘိုး၊အဘွားကို ဖာဖြား(ဖာဖရ့)၊ မွိုးဖြား(မိုးဖရ့) ဟုခေါ်သည်။
အစ်ကို အစ်မ ကို ဝေးခို ဝေးမူႏ၊ ညီ ညီမ ကို ဖူးခို ဖူးမူႏ ဟုခေါ်သည်။