kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပြည်စိုးလက်ျာခင်မွန်လည်း ဥချိုးတွန်သံ ဟုနားတော်လျှောက်၏။
ဥချိုးတွန်သည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဤအရပ်ကို ဥချိုးပစ်ချောင်း ဟုတွင်၏။
ထိုအရပ်မှ သက္ကဒါန်လှေတော်နှင့် လှည့်ပြန်တော်မူ၍ ချောင်းနားသို့ စုံတော်မူမှ ရတနာခြင်္သေ့ရွာ တိုင်အောင် ဖောင်လှည့်တော်မူခဲ့လေ၏။
မှူးမတ်အပေါင်းတို့ သည်လည်း သက္ကဒါန်လှေတော် လာမည့်အရပ်ကို ကြိုဆိုလျက် နေလင့်ကုန်၏။
လှေတော်ဆိုက်လျှင် မှူးမတ်အပေါင်းကို မိန့်တော်မူသည်ကား၊ လှေတော်ဆိုလျှင် မှူးမတ်အပေါင်းကို မိန့်တော်မူသည်ကား၊ မင်းမတ်တို့ အစဉ်ရှည်စွာ မဟာတဋ္ဌာက ထာဝရ ဖြစ်မည့် အကြောင်းကို မောင့်မေ့တော်မူ၍ ကန်ဆည်တော်မူမည် ဟုမိန့်တော်မူ၏။
စလင်းပြည်စိုး လက်ျာခင်မွန်၊အမတ်ကြံသိုင်း၊ အမတ်သုဝဏ္ဏဗိုလ် ဤသုံးယောက်တို့သည် ကြံတော်မူသော အကြံတော်သည် ကောင်းမြတ်သော အကြံတော် ဟုနားတော်ဟုနားတော်လျှောက်၏။
ထိုအခါ အမတ်တော် အနန္တပစ္စည်းကို ခေါ်တော်မူ၍ မင်းမတ် ကန်ဆည်တော်မူမည် ဖြစ်သောကြောင့် တောင်မြောက် တာထိုးလေ ဟုမိန့်တော်မူ၏။
ယင်းသို့ မိန့်တော်မူရာ အရပ်ကိုလည်း ဂူနှင့် ကျောင်း တည်ဆောက်တော်မူ၍ ဝတ္ထုကန်မြေ လှူတော်မူ၏။
မှူးမတ်အပေါင်းနှင့် တိုင်ပင်တော်မူသည်ကို အကြာင်းပြု၍ ထိုအရပ်ကို မင်းတပေါင်းကူး ဟုတွင်၏။
ယင်းမှသည် တောင်အရပ်သို့ လာတော်မူပြန်၍ ညောင်ပင်ဈေး အနောက်တိုင်လျှင် ကန်ဆည်မည့် အစီအရင်ကို မိန့်တော်မူပြန်၏။
ယင်းသည့်အရပ်တွင်လည်း ဂူနှင့်ကျောင်း တည်တော်မူ၍ ဝတ္ထုကန်မြေလှူတော်မူ၏။
ထိုအရပ်ကိုလည်း ကန်စီရင် ဟုတွင်၏။
ယင်းက သည် လာတော်မူပြန်၍ ဝိပဿနာအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင် အနန္တပစ္စည်းလည်း တာထိုးရာက ရောက်လျှင် ဤသို့နားတော်လျှောက်၏။
မြောက်ကား ရတနာခြင်္သေရွာ၊တောင်ကား ထစိုက်ရွာ၊ထို အရပ်၌ တာတိုင်စိုက်၍ ပြီးပါကြောင်း ကိုနားတော်လျှောက်လျှင် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာတော်မူ၏။
ယင်းအရပ်တွင် ဂူနှင့်ကျောင်းတည်တော်မူ၍ ဝတ္ထုကန်မြေလည်း လှူတော်မူ၏။
ဤအရပ်ကိုလည်း ရယ်ရွှင်တော်မူသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ရယ်ရွှင် ဟုတွင်၏။
တည်ခဲ့သောစေတီ ဘုရားများ ကျောက်ဂူဥမင်ဘုရား(ပုဂံ) စူဠာမဏိဂူဘုရား (ပုဂံ) ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား ဓမ္မရာဇိကဘုရား မီးမလောင်ကျောင်း ကိုးကား Category:မြန်မာ ဘုရင်များ Category:ပုဂံမင်းဆက်။
ကျော်စွာ (၂ ဩဂုတ် ၁၂၆၀ – ၁၀ မေ ၁၂၉၉) သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်း၏ သားလတ်ဖြစ်သည်။
(ခရစ်-၃၀ မေ ၁၂၈၉)တွင် နန်းတက်သည်။
နန်းသက် ၈-နှစ်ဖြစ်သည်။
မင်းသားဘဝက ဒလမြို့စားဖြစ်သဖြင့် ကျောက်စာအချို့တွင် ဒလသူကြီးဟူ၍ တွေ့ရှိရတတ်သည်။
နန်းတက်ဘွဲ့မှာ သီရိတြိဘဝနာဒီတျ ဖြစ်သည်။
နန်းတက်ပြီးနောက် ၁၂၉၇ နှစ်တွင် မွန်ဂိုတို့က ထောက်ခံသဖြင့် ပုဂံမင်းအဖြစ် ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုသည်။
ထီးနန်းဆက်ခံသည့်အခါ ရခိုင်နှင့် မွန်တို့မှ ပုန်ကန်ခြားနားကြသည်။
ခမည်းတော် လက်ထက်ကတည်းက ကျောက်ဆည်နယ်နှင့် လယ်တွင်းနယ်များကို အပိုင်စား ပေးခဲ့သော ပြော့သိင်္ခဗိုလ် သားများဖြစ်သော အသင်္ခယာ၊ ရာဇသင်္ကြန် နှင့်သီဟသူ တို့သည်လည်း ၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၂၉၇ တွင် ကျော်စွာကို ထီးနန်းမှချ ၁၀ မေ ၁၂၉၉ တွင် ကွပ်မျက်၍ ကံတော်ကုန်သည်။
ဦးဖေမောင်တင် ၏ မြန်မာစာပေသမိုင်း ထိုသို့ ဘုရင်အား နန်းချကွက်မျက်သည်ကို သီရိရာဇာ အမည်ရှိ အမတ်တစ်ဦးက ပန်းလောင်မြစ်အနောက်ဘက်ဒေသကို အခြေပြု ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်သည်ကိုလည်း မင်းညီနောင်များက နှိမ်နှင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပုဂံရာဇဝင်သစ် - တင်နိုင်တိုး ကိုးကား Category:ပုဂံခေတ် Category:ပုဂံမင်းဆက်။
ဖိုးဝန်းတောင် (ခေါ်) ဖိုလ်ဝင်တောင်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်တွင် သမိုင်းဝင် ဖိုလ်ဝင်တောင်နှင့် အင်ကြင်းတောင် တို့၌ သမိုင်းအရ ထင်ရှားသော ဘုရား၊ စေတီများအပါအဝင် ဘုရားစေတီ (၁၈၅) ဆူ တည်ရှိသည်။
ဖိုလ်ဝင်းတောင် ဘုရားစေတီများ အတွင်းတွင် ရှေးလက်ရာ နံရံဆေးရေး ပန်းချီများ၊ ပန်းပု လက်ရာများအပြင် သစ်သားတံခါးများ တွင်လည်း ရှေးလက်ရာ ပန်းပုများကို အလှဆင်၍ ချယ်မှုန်း ထုလုပ် ထားသည်ကို တွေ့ရှိ နိုင်သည်။
ယင်းမာပင်မြို့နှင့် (၇) မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဖိုလ်ဝင်တောင် ဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၈)ရက်မှ လပြည့်နေ့အထိ စည်ကား သိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပါသည်။
ဘုရားစေတီ အရေအတွက်မှာ ယခု မှတ်တမ်းတင်ထားသော အချက်အလက်များနှင့် ရှေးမှတ်တမ်းများပါ အချက်အလက်များ ကွဲပြားနေပါသည်။
နှစ်ကာလ တိုက်စားမှု ကြောင့် ပျက်ဆီးဆုံးရှုံးမှု များစွာရှိခဲ့သည်။
ဘုရားစေတီများ အပါအဝင် ဖိုးဝန်းတောင် သစ်တောကြိုးဝိုင်း အတွင်း နေထိုင်ကြသော တိရစ္ဆာန်များ၏ ပျက်ဆီးဆုံးရှုံးမှု သည် အများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ယခင်က မျောက်များကို နေရာအနှံ့ လက်ညှိုးထိုးမလွဲ တွေ့ရသော်လည်း ယခု နောက်ပိုင်းတွင် အတော်ကလေး နည်းပါးသွားသည်ကို တွေ့ရသည်။
လူများနှင့် ယဉ်ပါးလွန်းနေပြီး ဖိုးဝန်းတောင် ဘုရား စေတီများ ကြားတွင် လှည့်လည် ကျက်စားနေကြသော မျောက်များအတွက် လျှပ်စစ်မီးများ တပ်ဆင်လိုက်စဉ်က ဆုံးရှုံးမှုသည် အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင်လည်း တစ်တိတိ ကျဆင်းလျက် ရှိသည်။
ဖိုးဝန်းတောင်၏ ထူးခြားချက်မှာ ဖိုလ်ဝင်တောင် ဘုရားပွဲကာလအတွင်း မျောက်များ လုံးဝ ပျောက်ကွယ် သွားတတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ဘုရားပွဲ ပြီးလျှင် ပြန်ပေါ်လာ တတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
"ဖိုလ်ဝင်းတောင်ရှင်မ" က ဖွက်ထားသည် ဟု ဒေသခံ များက ယူဆ ယုံကြည် ကြသည်။
"ဖိုးဝန်းတောင်" ဟု ခေါ်ကြသော်လည်း အမှန်တကယ်မှာ ဖိုးဝန်းတောင် ဟူ၍ မရှိပါ။
တောင်များ အားလုံးကို စုပေါင်းပြီး ခေါ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဖိုလ်ဝင်းတောင် တွင်ရှိနေသော တောင်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး လျောင်းတော်မူ နေသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိနေ၍ ထိုအချက်ကလည်း အနည်းငယ် ထူးခြားသည်ဟု ပြောနိုင်သည်။
ဘုရားပေါင်း (၄၄၆,၄၄၄) ဆူ ရှိသည်ကို စွဲ၍ "ရွှေလသာ ဝါဝါဝင်း" ဟု ထင်ရှားစွာ အမှတ်အသား ပြုရသော ဖိုးဝန်းတောင်သည် အောက်ချင်းတွင်းခရိုင် မုံရွာမြို့တစ်ဖက်ကမ်း ညောင်ပင်ကြီးဆိပ်မှ ၁၄ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ပထဝီဝင် သဘောအရ မြောက်လတ်တီတွဒ် ၂၂ံ ၁၃' အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ံ ၅၈' ၌တည်ရှိသည်။
တောင်တန်းသည် ပေ ၉၅ဝ ကျော် အမြင့်ရှိသော တောင်စဉ်တောင်တန်း ဖြစ်၍ တောင်ရိုး၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တို့တွင်လည်း မနက်လွန်းသော ချောက်ကမ်းပါးများ ကျောက်တုံး ကြီးများ ရှိသည်။
တောင်၏ ပတ်ပတ်လည်၌ ချောက်ကမ်းပါးများ ဖြစ်၍ တောင်ထိပ်တွင် ညီညာ၍ ကုန်းပြင်မြင့် သဏ္ဌာန်ရှိသည်။
ဖိုးဝန်းတောင်သည် ယင်းတောင်၏ အနောက်ဘက် တောင်ကမ်းပါးပြတ်တို့၌ တည်ထားသော ဘုရားများနှင့် ထုထွင်း ပြုလုပ် ထားသော ရှေးမြန်မာ ကျောက်ဆစ်လက်ရာများကြောင့် ကျော်ကြားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရသေ့ရဟန်း သူတော်စင်တို့၏ တရားအားထုတ်ရာ နိဗ္ဗာန်ဖိုလ်ဝင်ရာ တောင်ဖြစ်သဖြင့် ဖိုလ်ဝင်တောင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီတို့ ထွက်ရပ်အတွက် ဖိုထိုးရာ ဖိုဝင်ရာဖြစ်၍ ဖိုဝင်တောင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တောင်ပေါ်မှ ဘုရားများကို ဘုရင်နှင့်တကွ စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အလုံးအရင်းတို့ ဝိုင်းဝန်းတည်ထွင် ကုသိုလ်ပြုခဲ့ကြခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ဗိုလ်ဝန်းတောင်ဟူ၍ လည်းကောင်း အသီးသီးတွင်ရာမှ "ဖိုးဝန်းတောင်" ဖြစ်လာ သည်ဟူ၍ ဆိုကြလေသည်။
ဖိုးဝန်းတောင် သမိုင်းအဆိုရမူ သက္ကရာဇ် ၂၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟင်္လဂပူရတိုင်း ပြူမင်းပြုံးမင်းခေါ် ဗန္ဓဝမင်းသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ယင်း ဤဖိုးဝန်းတောင်တန်း တည်ရာ အရပ်ဝန်းကျင်သို့ ရောက်ရှိလာရာ၊ တောင်နှင့် ၃ မိုင်ခန့် ကွာသော ယခု "မင်းစုကြီးရွာ" နေရာတွင် ချွေးတပ်စွဲ နေလေသည်။
ဖိုးဝန်းတောင် ဒေသ၏ အနေအထားနှင့် ကျောက်ဆောင် ကျောက်တုံးများကို ဘုရားထွင်းထု ပူဇော်ရန် ဗန္ဓဝမင်းသည် ဆန္ဒပြင်းပြသည့်အလျောက် ဘုရင်မှအစ မိဖုရား မှူးမတ် စစ်ဗိုလ် စစ်သားအထိ တစ်ဦးလျှင် ဘုရားတစ်ဆူစီ ထွင်းထုလှူဒါန်း ကြရာမှ ဘုရားအဆူပေါင်း ၄၄၆,၄၄၄ တည်ရှိ နေခြင်း ဖြစ်လေသည်။
စတင်ထုထွင်း လှူဒါန်းသော ဘုရားနှင့် လိုဏ်ဂူကြီး (၆) ခုမှာ - ဆုတောင်းပြည့် ဆုတောင်းရ တတိုင်းပြည့် တင်းတင်းပြည့် သက်တော်ရှည် သက်တော်ရ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဘုရားလိုဏ်ဂူအတွင်း၌ မျက်နှာကြက် နံရံတို့တွင် မြန်မာ ရှေးပန်းချီများနှင့် စကားစိမ်းသားစုတ်တံ တမာစေးနှင့် ဖျော်ရသော သဘာဝ တွင်းထွက်ကျောက်ဆေးအိုးမှ ဆေးရောင်စုံများကို တွေ့ရှိ နိုင်သည်။
မာကျောသော ကျောက်သားကို နုနုရွရွ ပန်းခက် ပန်းကြွ နဖူးစည်းများ ထုထွင်းထားပုံမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ အဇန္တာလိုဏ်ဂူမှ လက်ရာများထက်ပင် ချီးကျူးဖွယ် ဖြစ်သည်။
ဖိုးဝန်းတောင်ပေါ်ရှိ အခြားထင်ရှားသော ဂူလိုဏ်ဘုရား စသည်တို့မှာ (၄) ခန်းတွဲ အိမ်ကြီး (၄) လုံးစာခန့်ရှိ ကျောက်တုံးကြီးကို နန်းတော်ဟန် ထုလုပ် ထားသော "မိဖုရားကြီး လိုဏ်ဂူ"၊ တိုက်တန်းလျားကြီး သဖွယ် ဥမင်ကျောက်ဂူ အရှည်ကြီး ထွင်း၍ ယင်း အပေါ်၌ တည်ထားသော "လွမ်းစေတီ"၊ ကရမက်နံ့သာဖြူ တို့ကို အမှုန့် ပြုလုပ် အင်္ဂတေ သရိုးကိုင်၍ တည်ထားသော "နံ့သာစေတီ" စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဖိုးဝန်းတောင်မကြီးနှင့် တစ်ဆက်တည်းတွင် "နွားသိုးတောင်၊ လင်းနို့တောင်၊ ကျောက်တစ်လုံးတောင်၊ ဖန်ခါးတောင်နှင့် ရွှေဘတောင်" စသည်ဖြင့် တောင်များစွာရှိသည်။
တောင်တိုင်းတွင် ဘုရားနှင့် လိုဏ်ဂူများ ရှိသည်။
နွားသိုးတောင်တွင် ဗန္ဓဝမင်းကြီး၏ မိဖုရားကြီးက အရိမေတ္တယျ ဘုရားသခင် ပွင့်သည့်အခါ ကျောင်းတော် ဆောက်ရန် ရည်စူး၍ မြုပ်နှံထားသော ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ရန်သူမျိုးငါးပါး ဘေးမှ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန် ကျောက်နွားသိုးရုပ် တစ်ခု ထု ထားသည်။
ယင်းကို အစွဲပြု၍ "နွားသိုးတောင်" ဟုတွင်သည်။
ဗန္ဓဝမင်း အသုံးတော်ခံ သူကြွယ်ကြီး ဘိုးရွှေဘသည် မူလ လိုဏ်ဂူများ အပြင် နောက်ဆက်တွဲ ထွင်းထု လှူဒါန်းခဲ့ရာ တောင်ကို "ရွှေဘတောင်"ဟု ခေါ်လျက် ရှိကြသည်။
ဖိုးဝန်းတောင် နှင့် ဆက်လျက် တောင်တန်း များအနက် ဖန်ခါးပင်များ အလွန်ပေါသည်ကို စွဲ၍ တွင်နေသော "ဖန်ခါးတောင်" သည် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ဖိုးဝန်းတောင်တွင် ပုဂံခေတ် ရှေးကျသော လက်ရေးပါသည့် အုတ်ခွက်များကို တွေ့ရှိ ရသဖြင့် ပုဂံခေတ်ကပင် ဤတောင်၌ သာသနာရေး အဆောက်အအုံများ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်း နိုင်သည်။
တောင်ပေါ်တွင် သက္ကရာဇ် ၁၀၀ဝ ကျော် ထိုးစာပါသည့် ခေါင်းလောင်း ၈ ခုရှိသည်။
ရှေးက ဖိုးဝန်းတောင်မှာ တရုတ်ပြည်မှ အိန္ဒိယသို့ သွားရာ ကုန်းလမ်းကျ သဖြင့် သာသနာ ပြန့်ပွားခဲ့ဟန် တူ၏။
ယခုတွေ့ရသော လက်ရာများကား နောက်ကျသော ခေတ်များမှ လက်ရာများ ဖြစ်ကြလေသည်။
ဖိုးဝန်းတောင် ဘုရားပွဲကို ယခုအခါ နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်း လတိုင်း ကျင်းပလျက်ရှိရာ ပွဲတော်လာ ပရိသတ် အထူး စည်ကားလှသည်။
ဖိုးဝန်းတောင်သို့ မုံရွာမြို့ တစ်ဖက်ကမ်းမှ ကားလမ်း ခရီးပေါက်သည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း ပြင်ပလင့် ဖိုလ်ဝင်တောင် Photos of Phowintaung Panoramio pictures for Phowintaung Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ။
မွန်သူရဲကောင်း လဂွန်းအိန်သည် အင်းဝ-ဟံသာဝတီ အနှစ်လေးဆယ်စစ် အတွင်းထင်ရှားသည့် စစ်သူရဲဖြစ်သည်။
ဟံသာဝတီတပ်၏ ပုံရိပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ရာဇာဓိရာဇ်၏ အားထားရသည့် စစ်ဗိုလ်၊ တပ်မှူးလည်းဖြစ်သည်။
အမည်ရင်း မသလုံ ဖြစ်ပြီး မူလက အမတ်ကြီး သမိန်သံဗြတ်ထံတွင် ခစားပြီးနေသူဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်ကပင် အရှေ့ဘက်တလွှားသို့ သိမ်းသွင်းရန်လာသည့် ရာဇာဓိရာဇ်နားတွင် မသလုံအမည်မှာ ပေါက်ကြားပြီးဖြစ်သည်။
သံမောင်မြို့စား မဂြိုင်းပုန်ကန်သောကြောင့် ရာဇာဓိရာဇ်က "ကျွန်ပျက် မဂြိုင်းငယ်၏ ခေါင်းကိုမည်သူဖြတ်ပြီး ဆက်သနိုင်သနည်း။
"ဟု ဆိုသည်ကို ဦးသုံးကြိမ်ချပြီး မိမိဆက်သမည်ဟုလျှောက်ကာ ဓား၊လွှားကိုင်၍ အမှန်ပင်ရန်သူတပ်ချထားသည့် နေရာသို့သွားပြီး ထမင်းအိုးကိုခေါင်းရသည်အယောင်ဆောင်၍ မဂြိုင်းအားဆက်မည့်ဟန်သွား၏။
မဂြိုင်း၏လူတို့သည်လည်း ညဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့၏လူပင်ထင်၍ မတားမဆီးဝင်ရ၏။
မဂြိုင်းအနီးသို့ရောက်မှ ထမင်းအိုးကိုပစ်၍ မဂြိုင်းကိုခုတ်ချလိုက်ပြီးလျှင် ခေါင်းကိုယူခဲ့၏။
မသလုံသည် မဂြိုင်းခေါင်းကိုဖြတ်ပြီး ဆက်သခြင်းဖြင့် ကျော်ကြားလာသည်။
သို့သော် ဆုလာဘ်တစ်စုံတစ်ရာ မချီးမြှင့်သဖြင့် နှလုံးမသာမယာရှိလေသည်။
နောင်တွင် အရှေ့ဘက် မော်လမြိုင်၊ မုတ္တမ မြို့များကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီး ဟံသာဝတီတပ်များ အပြန်လမ်းတွင် တိုက်ကုလားမြို့ရောက်မှ ခေါင်ငါးဆက်အိမ်ကြီး ဆောက်စေကာ၊ ကိုယ်လုပ်တော် မေနှင်းကေသရာ နှင့်တကွပေးပြီး ဘွဲ့အမည်ကိုလည်း "လဂွန်းအိန်" (လဂွန်း=လက်နက်ကဲ့သို့စွမ်းသူ၊ အိန်=မိုးသိကြားနတ်(အိန)၊ မိုးသိကြားလက်နက်ကဲ့သို့စွမ်းသူ) ဟုချီးမြှင့်သည်။
ထိုမှစကာ အကြီးတန်းစစ်ဗိုလ်၊တပ်မှူးအဖြစ် တိုက်ပွဲတိုင်းတွင် ပါဝင်လာရသူဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသည့် အခြင်းအရာမှာ ပုသိမ်တပ်ကို ပေါက်လှိုင်(လှိုင်မြစ်)တွင် ပရိယာယ်နှင့်အနိုင်တိုက်ရန် ရှင်ဘုရင်က မိန့်၏။
လဂွန်းအိန်သည် ပုသိမ်သားတို့အားကြီးသည်၊ ငါတို့ကား အားနည်းသည်။
ငါ့သခင်စိတ်တော်ကို စမ်းဦးမည်၊ ချစ်တော်မူသည်မှန်မှ အသက်နှင့် အမှုတော်ကိုထမ်းမည်ဟု ခေါင်းမြီးခြုံ၍အိပ်နေလေ၏။
လဂွန်းအိန်က စစ်ချီချိန်ရောက်သည့်တိုင် စစ်မထွက်သဖြင့် အမတ်ကြီးများဖြစ်သည့် သမိန်ဗြတ်ဇ နှင့် အမတ်ဒိန် တို့မေးရာ မိဖုရားကွမ်းတည်စဉ် ရင်ဝတ်လှနေသည်ကိုမြင်သဖြင့် စွဲလမ်းလှသည်။
ထို့ကြောင့်စစ်မထွက်နိုင်ပဲ ဖြစ်ရသည်ဟုဆိုသည်။
အမတ်ကြီးနှစ်ပါးလည်း အရဲစွန့်ပြီး ရှင်ဘုရင်ကို လျှောက်ရာ ရာဇာဓိရာဇ်ကလည်း မိဖုရားထက် သူရဲကောင်းကို ပိုချစ်သည်ဟုဆိုကာ မိဖုရား ဒလသုဓမာယာ (ရှင်စောပု၏မယ်တော်)ကို လှေဖြင့်တင်ပြီး လဂွန်းအိန်ထံပို့စေသည်။
သို့သော် လဂွန်းအိန်က မိဖုရားကိုတောင်းပန်ဦးချကာ "အကျွန်ုပ် သခင်၏စိတ်တော်ကို စမ်းခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။
အကျွန်ုပ်ကို အကယ်ချစ်မြတ်နိုးကြောင်း သိရပါပြီ။
ယခုသော် အသက်နှင့် အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်ပါတော့မည်" ဟု လျှောက်ကာ တပ်များနှင့်ထွက်၍တိုက်လေလျှင် ပုသိမ်လှေတပ်ပျက်ကာ အောင်ပန်းရလေသည်။
နောင် အင်းဝ နှင့်စစ်ပြုပြန်ရာတွင်လည်း တိုက်ပွဲတိုင်းတွင်ရှေ့ဖျားချီတပ်မှူးအဖြစ် ချီတက်လိုက်ပါရမြဲဖြစ်သည်။
တပ်မှူးချုပ်ဖြစ်သည့် သမိန်ဗြတ်ဇ အမိန့်ကို မနာခံသဖြင့် တစ်ကြိမ်တွင် သတိပေးခံရသေးသည်။
နောက် မြသီတင်းဘုရားတွင် မွန်-မြန်မာ အမတ်များနှစ်ဖက် သစ္စာဆိုရန်ချိန်းချက်ပြီး မွန်တို့က အကောက်ကြံကာ မြန်မာတို့ကို မင်းနှင့် အမတ်ပါမကျန် သတ်ရန်အစီအစဉ်ချသည်။
သို့သော် သစ္စာဆိုသည့်နေ့တွင် မြန်မာဖက်မှ မိုးညှင်းသတိုးမေးသည့် "သွေးသောက်၊ ယနေ့ပြုမည့် သစ္စာမှန်မည်လော" ကို "ဟယ် သတိုး..အရူး၊စစ်အတွင်းတွင် ပြုသည့် သစ္စာမှန်မည်လော၊ နင့်ကို ငါရလည်း သတ်မည်သာ၊ ငါ့ကိုနင်ရလည်း သတ်မည်သာ။
" ဟုဖြေသဖြင့် မြန်မာတို့ထပြန်ကာ ပွဲပျက်ပြီး ဘုရင့်အမျက်ရှခြင်းကို ကြီးစွာခံရပြီး သေဒဏ်ချခံရသည်။
သို့သော် ထုံးစံအတိုင်း အမတ်ကြီးနှစ်ပါး အလျှောက်ကောင်းသဖြင့် သေဒဏ်ဆိုင်းငံ့ကာ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်အား အရလုပ်ကြံပေးလျှင် သေဒဏ်မှ လွတ်မည်ဟုမိန့်သည်။
ပထမ အကြိမ် အဖိုးဒနီရဲချောင်းတွင် ညအချိန်လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းရာ ဘုရင်မင်းခေါင်ညီဖြစ်သူ မင်းသိဒ္ဓတ် မှဖျက်သဖြင့် အကြံမအောင်ချေ။
နောက်တစ်ကြိမ် အင်းဝတပ်ချသည့် နေရာသို့ တိတ်တဆိတ်ဝင်ရောက် လုပ်ကြံသော်လည်း လုပ်ကြံရန်သင့် မသင့် စဉ်းစားနေခိုက် ဘုရင်မင်းခေါင်တဲနန်းထဲမှ မောင်းမတစ်ဦး အော်ဟစ် သတိပေးသဖြင့် အကြံမအောင်ပြန်။
သို့သော် ဘုရင်မင်းခေါင်၏ လက်သုံးပတ္တမြားကျောက်စီဓား နှင့်ရွှေကွမ်းအစ်ကို သာယူ၍ ပြန်ခဲ့သည်။
ရှင်ဘုရင် စိတ်တွင်အားရလေသဖြင့် သေဒဏ်မှနုတ်ပြီး ဘွဲ့အမည်ကိုလည်း မဟာစောလဂွန်းအိန် ဟုတိုးကာချီးမြှင့်သည်။
အင်းဝမှ မင်းရဲကျော်စွာက ပြည်မြို့အနီးတွင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ သားဖြစ်သူ ဗညားပုသိမ်တပ်ကို ဝန်းရံပိတ်ဆို့ထားသဖြင့် ပုညားပုသိမ် တို့ကိုကယ်တင်ရန် ရာဇာဓိရာဇ်ချီတက်ရာ လိုက်ပါရပြန်သည်။
ယခုအကြိမ်မှာ လဂွန်းအိန်အတွက် နောက်ဆုံးစစ်ချီခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
စစ်မချီစဉ်ကပင် အမတ်ကြီး သမိန်ဗြတ်ဇ ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ရသည်။
စစ်ဆိုင်ထားစဉ် တွင်မင်းရဲကျော်စွာက မွန်-မြန်မာ နှစ်ဖက် သူရဲကောင်းနှစ်ဦး ရေတွင်စီးချင်းထိုးသည်ကို ရှုစားရန်သံစေပြီး စိန်ခေါ်သည်ကို လဂွန်းအိန် တိုက်မည်ဟု လျှောက်သည်။
အမှန်တွင် လှေတစ်စီးချင်းမဟုတ်ပဲ အင်းဝတို့က ပရိယာယ်ပြုပြီး လှေလေးစီး ဖြင့်တိုက်၍ အင်အားမမျှသည့် လဂွန်းအိန် ရှုံးသည်။
ပေါင်တွင်လှံချက်မိကာ ဒဏ်ရာရလေသည်။
ထိုအခါ ဘေးကကြည့်နေသော မင်းရဲကျော်စွာက "မသေစေနှင့် မသေစေနှင့်" ဟုဟစ်၍ဆိုသဖြင့် လဂွန်းအိန်ကို အသာအယာယူဆောင်ခဲ့ကြ၏။
ထိုအကြောင်းကို မင်းခေါင် ကြားသော် "စစ်လိုလားသည့် မင်းဧကရာဇ် ၏သားသည် သူရဲကောင်းကို အသေသတ်ရသည်လော၊ ရှင်အောင်ကုဘိ" ဟုမိန့်တော်မူ၏။
မင်းရဲကျော်စွာသည် လဂွန်းအိန်ထားရာသို့လာခဲ့၍ "အားမငယ်ပါနှင့်၊ မကြောက်ပါနှင့်၊ ကောင်းစွာပြုစုပါမည်။
" (မင်းရဲကျော်စွာ) "အားမငယ်ပါ၊ သေရမည်ကိုလည်း မကြောက်ပါ၊ အလိမ်ခံရသည်ကိုသာ ရှက်ပါသည်" (လဂွန်းအိန်) "ထမင်းစားမည်လော" (မင်းရဲကျော်စွာ) "ကျွန်တော် သေခါနီးမှ အရှင်နှစ်ပါးထမင်းကို ဝမ်းတွင်းသို့ မသွင်းပြီ " (လဂွန်းအိန်) "ကွမ်းစားမည်လော " (မင်းရဲကျော်စွာ) "ကွမ်းစားမည်၊ ရေသောက်ပါမည် " (လဂွန်းအိန်) ထိုအခါ စားတော်ကွမ်း (မင်းရဲကျော်စွာ ကိုယ်တိုင်စားသည့်ကွမ်းအစ်မှကွမ်း)၊ သောက်တော်ရေ (မင်းရဲကျော်စွာ ကိုယ်တိုင်သောက်သည့်ရေ) တို့ကိုပေး၍ စားသောက်ပြီးသော် "ရွှေနန်းရှင် သားတော်၏ ကွမ်းနှင့်ရေကို စားသောက်ရပေသည်။
တစ်ပွဲတစ်လမ်းမျှ ကျေးဇူးတော်ကို မဆပ်ခဲ့ရပါ။
အရေးတော်ကိုကား လျှောက်ခဲ့ပါမည်၊ ယူတော်မူပါ။
ရွှေနန်းရှင် သားတော်ပင် မယူသော်လည်း မှူးတော် မတ်တော်တို့ မှတ်သားကြပါ။
အရှင့် ဘကြီးတော် လှေစီးချင်း ဆင်စီးချင်း မြင်းစီးချင်း မတွေ့ပါလေနှင့်။
အလွန်ရဲရင့် ကျွမ်းကျင်၏။
အရံသားတို့မှာလည်း ဆွေသားမျိုးသားချည်း ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော်၏ စကားကို မယုံသော် နောင်တွေ့သောအခါ သိတော်မူပါလိမ့်မည် " ထိုအခါ မင်းရဲကျော်စွာက "သည် မွန်ကား သေသည်အထိ အဆိပ် မပြယ်သောမြွေကဲ့သို့ ဖြစ်သည် "ဟုဆို၍ပြုံးတော်မူ၏။
ထိုညတွင်ပင်သေလေသည်။
ဘုရင်မင်းခေါင်က "သင်းအလောင်းကို သင်းသခင်ဆီသို့ မျှောလိုက်ဘိ"ဟု အမိန့်တော်ရှိသဖြင့် အလောင်းကို အင်းဝတပ်ရှိရာ မြစ်ညှာမှ အောက်ဘက်ဟံသာဝတီတပ်ရှိရာသို့ ငှက်ပျောဖောင်ပေါ်တင်၊ အဝတ်ဖြူပတ်ပြီး မျှောချစေသည်။
ရာဇာဓိရာဇ်လည်း ပူဆွေးနှမြောလှသဖြင့် ငိုသည်။
နောက် ရှေးသူရဲကောင်း၊ အမတ်၊ မြို့စားတို့ ထုံးစံအတိုင်း မီးင်္သဂြိုဟ် စေကာအရိုးကို ရွှေကျုတ်ဖြင့်ထည့်ပြီး ရွှေမောဓောဘုရားခြေရင်းတွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။
မြင်းခြံမြို့သည် မန္တလေးတိုင်း အတွင်းရှိ မြင်းခြံမြို့နယ်၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မြင်းခြံမြို့၏ တောင်ဘက်တွင် စွန်းလွန်းချောင်းနှင့် စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ဆရာတော် ဦးကဝိ၏ ရုပ်ကလာပ်တော် ၊ မြောက်ဘက်တွင် ပြောင်းပြာချောင်းနှင့် စမ်းကျဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တပညာသီရိ၏ ရုပ်ကလာပ်တော် ရှိသဖြင့် အလောင်းနှစ်လောင်းနဲ့ ချောင်းနှစ်ချောင်းရှိရာမြို့ဟူ၍ လူအများသိကြပါသည်။
သမိုင်းကြောင်း မျဉ်းကျန်မှ မြင်းခြံ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ ရွှေဘိုမင်း လက်ထက်တွင် လူကြီး လေးဦးတို့၏ ပိုင်နက်နယ်နိမိတ် လူသတ်မှု အဖြစ်များသည်။
သတ်သူမပေါ်လျှင် သက်ဆိုင်ရာ နတ်ရှင်သူကြီးသည် ငွေသုံးပိဿာ ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် မည်သူ့နယ်ဖြစ်သည်ဟု သိရှိနိုင်ရန် မျဉ်းကြောင်းဆွဲလျက် သတ်မှတ်ကြသည်။
လူသေအလောင်း တွေ့ရှိရာနေရာသည် မျဉ်းဆွဲရာတွင် လွတ်ကျန်နေခဲ့သည်။
သူကြီးပိုင်နက်သတ်မှတ် မျဉ်းဆွဲရာတွင် ကျန်ရစ်သောကြောင့် မျဉ်းကျန်၊ ထိုမှတဆင့် မြင်းခြံ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ဧရာဝတီမြစ်သည် ယခုတည်ရှိသည့် နေရာမှ အနောက်ဘက် ၆ မိုင် ကွာတွင် ကျ၍ ယခုပခုက္ကူခရိုင် ရေစကြိုမြို့နယ်အထိ ရောက်၏။
လက်ရှိမြင်းခြံမြို့ တည်ရှိသကဲ့သို့ပင် တောင်ဘက် စွန်းလွန်းချောင်း၊ မြောက်ဘက် ပြောင်းပြာချောင်းတို့၏ အကြားတွင် ရေလဲရွာ တည်ရှိ၏။
မြစ်၏ တစ်ဖက်တွင် ဆင်တဲရွာရှိ၏။
သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ်(ခရစ် ၁၈၃၇)ကုန်းဘောင်ခေတ်မင်းခေတ်ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်တွင် ရေလဲရွာအရှေ့ဘက် ကိုက် ၅ဝဝ ခန့် အကွာရှိ တောစပ်၌ လူတစ်ယောက်အား လူဆိုးတို့သတ်ဖြတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာသို့ တိုင်တန်းရာ၊ သက်ဆိုင်ရာတို့က လာရောက်ကြည့်ရှုပြီးလျှင် လက်သည် ရှာသော်လည်းမတွေ့ဘဲရှိ၏။
လူသတ်ထားသော နေရာမှာ သူကြီး ၄ ဦးတို့၏ ပိုင်နက် နယ်နိမိတ်တွင် တည်ရှိ၏။
အကယ်၍ သတ်သူမပေါ်က သက်ဆိုင်ရာ နယ်ရှင်သူကြီးသည် ငွေ ၃ ပိဿာ ပေးဆောင်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် သူကြီးအားလုံးကပင် ထိုလူသတ်မှု ဖြစ်ပွားသောနေရာမှာ မိမိတို့ ပိုင်နက်တွင် မကျရောက်ကြောင်း ငြင်းဆိုကြ၏။
သို့ဖြင့် သူကြီး ၄ ဦးတို့အား မိမိတို့ပိုင်သော နယ်ကို မျဉ်းဆွဲ သတ်မှတ်စေခဲ့ရာတွင် လူသတ်ထားသောနေရာသည် မျဉ်းဆွဲရာမှ လွတ်ကျန်နေခဲ့၏။
ရေလဲရွာတွင် သီလသမာဓိ သိက္ခာတို့နှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ရပ်သူရွာသားများ ယုံကြည်လေးစားခြင်းကို ခံရသော ပွဲစားကြီး ဦးပေဆိုသူ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရှိ၏။
ဦးပေသည် ထိုလူသေ အလောင်းရှိခဲ့ရာအရပ်တွင် ရွာတည်ခွင့်ပြုပါက မိမိကပင် ငွေ ၃ ပိဿာ အလျော်ပေးဆောင်မည့် အကြောင်း လျှောက်ထားသောကြောင့် ထိုမြေကွက်ကို ဦးပေ ရရှိလိုက်၏။
ကာလအတန်ကြာသော် ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်း ပြိုလေရာ၊ ရေလဲရွာသည် ကမ်းပြိုသည့် အထဲ ပါသွား၏။
သို့ဖြင့်မြစ်သည် အရှေ့ဘက် ယခု မြင်းခြံမြို့တည်ရှိရာသို့ ရောက်လာ၏။
ယခင် သူကြီးပိုင်နက် သတ်မှတ်မျဉ်းဆွဲရာတွင် ကျန်ရစ်သောကြောင့် ထိုနေရာရှိ မျဉ်းကျန်ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့၏။
မျဉ်းကျန် မှသည် ကာလရွေ့လျောလတ်သော် မြင်းခြံဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) တည်နေရာ မြင်းခြံမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော မြင်းခြံခရိုင်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
မြင်းခြံမြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့မှ ရေလမ်းအားဖြင့် ၅၁၅ မိုင်ခန့် ကွာလှမ်းလျက်၊ အထက် မန္တလေးမြို့နှင့် မိုင် ၈ဝ ခန့် ကွာဝေးသည်။
နွေအခါတွင် သင်္ဘောများသည် ဆိပ်ကမ်းနှင့် လှမ်းသောနေရာတွင်သာ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။
မြင်းခြံမြို့သည် မိတ္ထီလာခရိုင် သာစည်မြို့မှ ခွဲထွက်လာသော သာစည် မြင်းခြံ မီးရထားလမ်း၏ အဆုံးဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မြင်းခြံ ကျောက်ပန်းတောင်း ကတ္တရာခင်းလမ်းသည် ၅၉ မိုင်ရှိ၏။
မြင်းခြံမှ ညောင်ဦးသို့ ကတ္တရာခင်းလမ်းသည် ၄၀ မိုင်နှင့် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့မှ လမ်းခွဲ၍ ၃၄ မိုင်ရှိသည်။
မြင်းခြံမှ ကျောက်ပန်းတောင်းကို ဖြတ်လျက် မိတ္ထီလာနယ် စပ်အထိ ၈၁မိုင်ခန့်ရှည်သည်။
မြင်းခြံမှ မကွေးနယ်စပ် ပင်းချောင်းအထိ ၇၅ မိုင်ရှိသည်။
ကျောက်ပန်းတောင်းအနောက် မကွေးနယ်စပ်အထိ ဂွေးချိုလမ်းအတိုင် ၆၅ မိုင် ခန့်ရှိ၏။
မြင်းခြံ - နွားထိုးကြီး ကတ္တရာခင်းလမ်းသည် မိုင် ၂ဝ ရှိ၍၊ ကျောက်ဆည် ခရိုင်အထိ ၄၂ မိုင်ရှိသည်။
မြင်းခြံမှ ဆီမီးခုံအထိ ကားလမ်း ၂၂ မိုင် ရှိသည်။
မြင်းခြံမှ နွားထိုးကြီးမြို့ကို ဖြတ်လျက် ပလိပ်ဘူတာအထိ သွားသော မီးရထားလမ်း တစ်ခုရှိသည်။
သို့ဖြင့် မြင်းခြံမြို့သည် ရေလမ်း၊ မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်းတို့၏ အချက်အချာဒေသတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် လူနေများပြား၍ စည်ကားသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
လူမှုပထဝီဝင် မြင်ခြံမြို့သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၃. ၇ စတုရန်းမိုင်ခန့်ရှိ၍၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေ ၃၇,၈၅ဝ ယောက်ခန့်ရှိသည်။
မြို့ပေါ်တွင် ပြောင်းပြာ၊ ကွေ့ကြီး၊ ကန်ဦး၊ ကျည်တော်ရပ်၊ အေးကျင်းစသည်ဖြင့် ရပ်ကွက်ပေါင်း ၂၀ ခုရှိ၍ အိမ်ခြေပေါင်း၇,၅၆ဝ ခန့်ရှိသည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်နှင့်အညီ အစိုးရရုံးများ၊ အထက်တန်း၊ အလယ်တန်းနှင့် မူလတန်းကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများ၊ ထောင်၊ မျူနီစပယ်ရုံးနှင့် တိုက်တာ အဆောက်အအုံများ၊ ဆီစက်၊ သစ်စက်၊ ဝါစက်စသည်တို့ဖြင့် စည်ကားလှပေသည်။
မြင်းခြံနယ်နှင့် မြို့ပေါ်တွင်ပါ လူဦးရေ အများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာလူမျိုးတို့ဖြစ်၏။
ထိုကြောင့် ဘုရားကျောင်းကန်များပေါများသည်။
ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးတို့မှာ ဆန္ဒတော်ပြည့်စေတီသံသရာအေးစေတီ၊ ရန်အောင်မြင်ဘုရား၊ ရွှေမြင်တင်စေတီတော်၊ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား၊ ရှင်ပင်ရေပေါ်၊ ဘုရားသုံးဆူ စသည်တို့ဖြစ်၍၊ နှစ်စဉ်ဘုရားပွဲတော်များ အချိန်အခါအလိုက် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ထို့ပြင် ကိုးဆောင်ကျောင်းတိုက်၊ သုဓမ္မာကျောင်း၊ ဆုတောင်းပြည့် စာသင်တိုက် စသည့် ပရိယတ္တိ စာသင်တိုက်များနှင့် စွန်းလွန်းဂူကျောင်း၊ ရွှေမြင်တင် ကျောင်း၊ မဟာစည်သတိပဋ္ဌာန်ကျောင်းစသည့် ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာများလည်း ရှိသည်။
မြင်းခြံမြို့တွင် ဝါအမျိုးမျိုး၊ ပဲအမျိုးမျိုးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည်။
ထို့ပြင် ခြည်ကြမ်းထည်များနှင့် ဆပ်ပြာများလည်းထွက်သည် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
အမေရိကန် ကင်ဆက်မြို့မှ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာစင်တာ အစိမ်းရောင် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုသည်မှာ ဒီဆိုင်းပုံရေးဆွဲခြင်းမှစ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးအထိ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သဘာဝ အရင်းအမြစ် ခြိုးခြံချွေတာရေးကို ဦးစားပေးကာ ဆောက်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်သည်။
U.S. Environmental Protection Agency. (October 28, 2009). Green Building Basic Information. Retrieved Decem\ ber 10, 2009, from http://www.epa.gov/greenbuilding/pubs/about.htm အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ သဘာဝဝန်းကျင်နှင့် လူ့ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု လျော့နည်းစေရေး ဖြစ်သည်။
ဤရည်မှန်းချက်ကို အောက်ပါ နည်းလမ်းများဖြင့် အကောင်အထည် ဖော်ကြသည်။
စွမ်းအင်၊ ရေနှင့် အခြား အရင်းအမြစ်များအား အကျိုးရှိရှိ အသုံးချခြင်း၊ စွန့်ပစ်ပစ္စည်း၊ ညစ်ညမ်းမှုနှင့် ယိုယွင်းမှု လျှော့ချခြင်း၊ နေထိုင်သူ၏ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးခြင်းနှင့် ထုတ်လုပ်စွမ်းအား မြှင့်တင်ပေးခြင်း။
thumb|အင်္ဂလန် မာဆီမြစ်ဝ ဘာဘိုကမ်းလွန်ရှိ လေအားလျှပ်စစ်ထုတ် တာဗိုင်များ။
ပြည်လည် အသုံးချနိုင်သည့် စွမ်းအင်သည် နေရောင်ခြည်၊ လေ၊ ရေ၊ ဒီရေလှိုင်း၊ မြေအောင်းအပူဓာတ် စသည့် သဘာဝ အရင်းအမြစ်များမှ ထုတ်လုပ်သည့် စွမ်းအင်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု အားလုံး၏ ၁၉ % ခန့်သည် ပြန်လည် အသုံးချနိုင်သည့် စွမ်းအင်များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အနက် ၁၃ % မှာ အပူပေးရာတွင် အဓိက အသုံးပြုသည့် သမားရိုးကျ ဇီဝလောင်စာများမှ ဖြစ်ကာ ၃.၂ % မှာ ရေအားလျှပ်စစ်ဖြစ်သည်။
နေစွမ်းအင်နှင့် လေအားလျှပ်စစ် စသည့် ပြန်လည် အသုံးချနိုင်သည့် စွမ်းအင်သစ်များမှာ ၂.၇ % ခန့်ရှိပြီး အလျင်အမြန် တိုးတက်လျက် ရှိသည်။
REN21 (2010). Renewables 2010 Global Status Report p. 15-16. ၁၈ % ခန့်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြစ်ပြီး ထို ၁၈ % အနက် ၁၅ % မှာ ရေအားလျှပ်စစ်ဖြစ်၍ ၃ % မှာ ပြန်လည် အသုံးချနိုင်သည့် စွမ်းအင်သစ်များ ဖြစ်သည်။
REN21 (2008). Global Status Report 2007 REN21 Secretariat, 51 pages. လေအား လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ နှစ်စဉ် ၃၀ % တိုးပွားလျက်ရှိသည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတဝန်း လေအား လျှပ်စစ် ၁၅၈ ဂစ်ဂါဝပ် (GW) ထုတ်လုပ် နိုင်နေပြီ ဖြစ်သလိုLars Kroldrup. Gains in Global Wind Capacity Reported Green Inc., February 15, 2010.REN21 (2009). Renewables Global Status Report: 2009 Update p. 9. ဥရောပ၊ အာရှနှင့် အမေရိကန် ပြည်ထေင်စုတွင် ကျယ်ကျယ်ပျံ့ပျံ့ အသုံးပြုလာပြီ ဖြစ်သည်။
Global wind energy markets continue to boom – 2006 another record year (PDF). ၂၀၀၉ ခုနှစ် နှစ်ကုန်တွင် နေစွမ်းအင်ထုတ် လျှပ်စစ် ပမာဏမှာ ၂၁ GW ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
James Russell. Record Growth in Photovoltaic Capacity and Momentum Builds for Concentrating Solar Power Vital Signs, June 03, 2010.REN21 (2009). Renewables Global Status Report: 2009 Update p. 12.REN21 (2009). Renewables Global Status Report: 2009 Update p. 15. ဂျာမနီနှင့် စပိန်တွင် နေစွမ်းအင်မှ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုကို လူကြိုက်များလာသည်။
World's largest photovoltaic power plants ၃၄၅ မဂ္ဂါဝပ် (MW) ထုတ်လုပ် နိုင်သည့် အကြီးမားဆုံး နေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံမှာ မိုဂျပ်ကန္တာရတွင် တည်ရှိသည်။
Solar Trough Power Plants (PDF). ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြေအောင်းအပူဓာတ်မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံကို ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်တွင် တပ်ဆင်ထားပြီး ၇၅၀ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင်မူ အကြီးမားဆုံး ပြန်လည် အသုံးချနိုင်သည့် စွမ်းအင် စီမံကိန်း ရှိပြီး ကြံမှ အီသနော လောင်စာ ထုတ်လုပ်မှုလည်း ပါဝင်သည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် မော်တော်ယာဉ်များ အသုံးပြုသည့် လောင်စာများ၏ ၁၈ % မှာ အီသနော လောင်စာများ ဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် အီသနော လောင်စာများကို အမေရိကန်တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပျံ့ပျံ့ အသုံးပြုနေပြီ ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို သတိပြုလာခြင်းနှင့် ရေနံဈေး ထိုးတက်လာခြင်းအပြင် အစိုးရ၏ အားပေးခြင်းတို့ကြောင့် ပြန်လည် အသုံးချနိုင်သည့် စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် သုံးစွဲမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာစေသည်။
United Nations Environment Programme Global Trends in Sustainable Energy Investment 2007: Analysis of Trends and Issues in the Financing of Renewable Energy and Energy Efficiency in OECD and Developing Countries (PDF), p. 3. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် el:Ήπιες μορφές ενέργειας id:Energi terbarui ko:재생가능 에너지။
စောမွန်လှ သည် ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် စောမွန်လှကို ချောမောလှပမှုနှင့် အခြားမိဖုရားများ၏ ကုန်းချောမှုကြောင့် ပုဂံနန်းတော်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရသူအဖြစ် သိကြသည်။
သူမ၏ ဇာတ်လမ်းမှာ မြန်မာ့ဇာတ်ခုံပေါ်တွင် ကျော်ကြားနေဆဲဖြစ်ပြီး လွမ်းမောဖွယ်ရာ ချစ်ဇာတ်လမ်းအနေဖြင့် တင်ဆက်ကြသည်။
စောမွန်လှသည် ပုဂံနှင့် နန်ချောင်နိုင်ငံ (ယခု ယူနန်ပြည်နယ်) အကြားတည်ရှိသော မောရှမ်းပြည် စော်ဘွားကြီး၏ သမီးဖြစ်သည်။
သီပေါနှင့် သိန္နီတို့၏ ဒေသခံပုံပြင်များတွင် စောမွန်လှကို သီပေါမင်းသမီး၊ သိန္နီမင်းသမီးအဖြစ် ဆိုကြသည်။
အေဒီ ၁၀၅၈ ဝန်းကျင်တွင် အနော်ရထာမင်း နန်ချောင်နိုင်ငံ မြို့တော်တာလီမှအပြန်တွင် အစ်ကိုဖြစ်သူက နှမတော်အား အနော်ရထာမင်းထံ ဆက်သခဲ့သည်။
မောနယ်သည် ယခင်က နန်ချောင်ဩဇာ သက်ရောက်သောနယ်မြေဖြစ်သော်လည်း အနော်ရထာလက်ထက်တွင် ပုဂံနိုင်ငံတော်၏ ဩဇာသက်ရောက်ခဲ့သည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးသည် စောမွန်လှကို ချစ်မြတ်နိုးအရေးပေးခဲ့သည်။
စောမွန်လှသည် မြတ်စွာဘုရားဓာတ်တော်များကို နားတောင်းကွင်း၍ ဝတ်ဆင်ပူဇော်ထားရာ ညအချိန်တွင် ဓာတ်တော်များကွန့်မြူးသည်ကို စောမွန်လှအပေါ် မနာလိုသော မိဖုရားအချို့က စောမွန်လှသည် စုန်းတောက်စားသည်ဟု ဘုရင်ထံ ကုန်းချောခဲ့ကြသည်။
သို့ဖြင့် စောမွန်လှသည် အနော်ရထာမင်းနှင့် မသင့်မတင့်ဖြစ်လာပြီး မောပြည်နေပြည်တော်ဖြစ်သည့် စယ်လန့်သို့ ပြန်လာသည်။
လမ်းတွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ကူးချိန်တွင် နားတောင်းကျရာ၌ ဘုရားတည်ပြီး မုခ်ပေါက်ဝကို ရှမ်းပြည်ဖက်လှည့်ထားသည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးကြားသိချိန်တွင် အထောက်တော်များအား စေလွှတ်ပြီး မုခ်ပေါက်ရှမ်းပြည်ဖက်လှည့်ထားပါက စောမွန်လှအားသတ်ရန်၊ ဗမာပြည်ဖက်လှည့်ထားပါက မသတ်ရန် စေလွှတ်လိုက်သည်။