kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နိုင်ငံ၏ (ပင်လယ်ခြားဒေသ ၅ ခု အပါအဝင်) ဒေသ ၁၈ ခုကို တစ်ခုတည်း ပေါင်းလိုက်လျှင် ၆၄၃,၈၀၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၄၈,၅၃၇ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး စုစုပေါင်း လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခု၊ ဇူလိုင်လစာရင်းအရ ၆၇.၀၃ သန်း ရှိသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဗဟိုအစိုးရမှ ချုပ်ကိုင်ပြီး သမ္မတနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်တို့ နှစ်ဦးစလုံး အာဏာရှိသော သမ္မတနိုင်ငံစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။
မြို့တော်သည် ပါရီမြို့ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် ပင်မယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးဗဟိုလည်း ဖြစ်သည်။
သံခေတ်က လက်ရှိ ပြင်သစ်မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသသည် အင်ဒို-ဥရောပ ဆဲတစ်အနွယ်ဝင် ဂါး (Gaul) လူမျိုးများ အခြေချနေထိုင်ရာ ဖြစ်ခဲ့၏။
ရောမတို့သည် ထိုဒေသအား ဘီစီ ၅၁ ခုနှစ်တွင် တိုင်းပြည်ပြုခဲ့ကြသည်မှာ ၄၇၆ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်-ပြင်သစ်နွယ်ဖွားများ ရောက်လာကာ ဖရန်ရှားဘုရင့်နိုင်ငံတော် (Kingdom of Francia) မတည်ထောင်ခင်ထိ ဖြစ်သည်။
၈၄၃ ခုနှစ်တွင် ချုပ်ဆိုသော ဗာဒန်စာချုပ် (Treaty of Verdun) သည် ဖရန်ရှားနိုင်ငံကို အရှေ့ဖရန်ရှား၊ အလယ်ဖရန်ရှားနှင့် အနောက်ဖရန်ရှားဟူ၍ သုံးပိုင်း ကွဲသွားစေသည်။
၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ဘုရင့်နိုင်ငံတော် (Kingdom of France) ဖြစ်လာသည့် အနောက်ဖရန်ရှားသည် နှစ်တရာစစ်ပွဲ (၁၃၃၇-၁၄၅၃) တွင် အောင်ပွဲရလိုက်ရာမှ အလယ်ခေတ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဥရောပ၌ တန်ခိုးထွားလာသည်။
ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားသည့် ရီနေးဆန်းခေတ်တွင် ပြင်သစ်ယဉ်ကျေးမှုများ တခေတ်ဆန်းလာလျက်၊ ကက်သလစ်နှင့် ပြင်သစ်ပရိုတက်စတင့် (Huguenot) တို့၏ ဘာသာရေးစစ်ပွဲများ အတွင်းမှာပင် ကမ္ဘာတစ်လွှား ကိုလိုနီ အင်ပါယာများ တည်ထောင်လာကြသည်။
၁၇ရာစု ၁၄ ယောက်မြောက် လူးဝစ်ဘုရင်လက်ထက်တွင် ပြင်သစ်သည် ဥရောပ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးအာဏာတို့ကို ကြီးစိုးထားနိုင်၏။
၁၈ရာစု နှောင်းပိုင်း၌ ဘုရင်စနစ်ကို ဖြုတ်ချရန် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် အစောဆုံးသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာပြီး ယနေ့ခေတ် နိုင်ငံ၏ စံနမူနာအဖြစ် ဖော်ပြခံရသည့် လူသားနှင့် ပြည်သူတို့ အခွင့်အရေး ကြေညာချက်(Declaration of the Rights of Man and of the Citizens) မူကြမ်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
၁၉ရာစုတွင် နပိုလီယံ အာဏာရလာပြီး ပထမပြင်သစ် အင်ပါယာကို တည်ထောင်သည်။
နောက်ဆက်တွဲ နပိုလီယံ စစ်ပွဲ (Napoleonic War) (၁၈၀၃-၁၈၁၅)များသည် ပင်မဥရောပတိုက် (Continental Europe) ကြီး ဖြစ်လာစေသည်။
နပိုလီယံ၏ ပြင်သစ်အင်ပါယာ ပြိုကွဲပြီးနောက် ၁၈၇၀ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသော တတိယပြင်သစ် သမ္မတနိုင်ငံတော်သည် အထွတ်အထိပ်ရောက်သော်ငြား အစိုးရအဆက်ဆက်မှာ အုတ်အော်သောင်းနင်းပင် ဆက်ခံကြရသည်။
ပြင်သစ်သည် ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် အဓိကပါဝင်သူ ဖြစ်ခဲ့ပြီး အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့ကာ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင်လည်း မဟာမိတ်ဘက်တော်သား ဖြစ်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ၁၉၄၀ခုနှစ်တွင် မဟာမိတ်များ၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၄၄ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် စတုတ္တသမ္မတနိုင်ငံတော် တည်ထောင်ပြီးနောက် အယ်ဂျီးရီးယားစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသည်။
Charles de Gaulle ဦးဆောင်ပြီး ၁၉၅၈တွင် ပဉ္စမပြင်သစ်သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်ကာ ယနေ့ ပြင်သစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။
အယ်ဂျီးရီးယားနှင့် ကိုလိုနီနိုင်ငံ အားလုံးနီးပါး ၁၉၆၀ခုနှစ်များတွင် လွတ်လပ်ရေးရလာကြသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် ပြင်သစ်နှင့် စီးပွားရေး၊ စစ်ရေးများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြသေးသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံနှင့် အတွေးအခေါ် ပညာရပ်နယ်ပယ်များတွင် ကမ္ဘာ့ဗဟိုဌာနအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။
ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ဒေသများ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထအများဆုံး ပိုင်ဆိုင်သည်။
နှစ်စဉ် နိုင်ငံခြားသား ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား ၈၃သန်းဝန်းကျင် လာရောက်လည်ပတ်ရာ ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံဖြစ်ကာ GDPစစ်တမ်းများအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခြောက်နိုင်ငံမြောက် အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ပြီး စွမ်းအင်ဝယ်ယူမှုတွင် ဒသမမြောက် အများဆုံးဖြစ်သည်။
စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ချမ်းသာမှုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နံပါတ်၄ချိတ်သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာဆိုင်ရာ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ လူမှုဘဝမျှော်မှန်းချက်နှင့် လူသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်၍ ဗီတိုအာဏာသုံးနိုင်ကာ၊ နျူကလီးယား တရားဝင်ပိုင်ဆိုင်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့အရေးကိစ္စများတွင် အင်အားကြီးနိုင်ငံအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။
ဥရောပသမဂ္ဂ(EU)နှင့် ဥရောပဘုံဈေးကွက်(Eurozone)တွင် ထိပ်တန်းဦးဆောင်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ ထိပ်သီးအင်အားကြီး(၇)နိုင်ငံအဖွဲ့(G7)၊ မြောက်အတ္တလန်တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့(NATO)၊ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့(OECD)၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့(WTO)နှင့် ပြင်သစ်စကားပြောနိုင်ငံများအဖွဲ့(La Francophonie)တို့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမြစ် ပြင်သစ်လူမျိုးများက မိမိကိုယ်မိမိ ဖရန်စစ် (française) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ထိုအသံကို မြန်မာတို့နားနှင့် ကိုက်ညီအောင် အသံဖလှယ်၊မြန်မာမှုပြုကြရာမှ ဖရန်စစ်မှ ပရန်သစ်၊ ပြန်သစ်၊ ပြင်သစ်ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်ဟု ပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။
သို့ရာတွင် အသံတစ်ခု၏ မူလရင်းမြစ်ကို အတိအကျ မှန်ကန်အောင် နောက်ကြောင်းလိုက်၍ မရနိုင်ပါ။
သမိုင်: သမိုင်းမတိုင်မီ (ဘီစီ ၆ ရာစုမတိုင်မီ) လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁.၈ သန်းခန့်မှ ယနေ့ခေတ် ပြင်သစ်နိုင်ငံဖြစ်လာသည့် လူ့ဘဝ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သဲလွန်စဖြစ်သည်။
နှစ်ပေါင်းထောင်နှင့်ချီအောင် လူသားတို့သည်ရေခဲမြစ်ခေတ်ဟု သတ်မှတ်ထားသော ကြမ်းတမ်းသော ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
အစောပိုင်း (ဟုမ်းမနစ်) hominids များသည် ခြေသလုံးသားမုဆိုးစုကို ဦး‌ဆာင်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ်တွင် အကျော်ကြားဆုံးနှင့်အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည့် ဘီစီ ၁၈,၀၀၀ ခန့်က Lascaux အပါအဝင်၊ Palaeo-lithic အထက်ပိုင်းမှ အလှဆင်ထားသောဂူများစွာရှိသည်။
နောက်ဆုံးရေခဲမြစ်ခေတ် (ဘီစီ ၁၀,၀၀၀) အဆုံးတွင်ရာသီဥတုသည်ပိုမိုနုပျိုလာသည်။
ဘီစီ ၇၀၀၀ ခန့်မှအနောက်ဥရောပ၏ဤအစိတ်အပိုင်းသည်နီပိုလစ်ခေတ်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီး နေထိုင်သူများသည် ရုံးထိုင်အလုပ်သမား ဖြစ်လာသည်။
၄ထောင်စုနှစ် နှင့် ၃ထောင်စုနှစ်အကြားတွင် လူဦးရေနှင့်စိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီး၊ သတ္တုတူးဖော်ရေးသည် ၃ ထောင်စုနှစ်အကုန်ပိုင်းတွင်စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ကျောက်ခောတ်‌သစ် ကာလမှ ဧရာမကျောက်တုနေးများဖြင့်တည် ဆောက်ထား‌သော‌ နေရာများစွာရှိသည်။
၎င်းတွင် အလွန်ထူထပ်သော (ကားနက်ခ်)Carnac ကျောက်တုံးများ (ဘီစီ ၃၃၀၀ ခန့်) ရှိသည်။
ရှေးဟောင်းပစ္စည်း (ဘီစီ ၆ ရာစုမှအေဒီ ၅ ရာစု) ဘီစီ ၆၀၀ တွင် (ပိုစီယာ)Phocaea မှ (အိုင်ယွန်နီယမ် ဂရိ)Ionian Greek များသည်မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် မက်ဆီလီယာ (မျက်မှောက်ခေတ် မာဆေး) ကိုလိုနီနယ်မြေကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂဲလ်ဆဲလ်တစ် လူမျိုးအချို့သည် ပြင်သစ်အရှေ့ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဒေသများသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုမှ ၃ ရာစုအတွင်း အခြားနိုင်ငံများသို့ တဖြည်းဖြည်းပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ ပဲရနီးစ် နှင့် မြေထဲပင်လယ်အကြားရှိ ဆဲလ်တစ် အခြေချနေထိုင်ရာ နယ်မြေများနှင့်သက်ဆိုင်သည်။
ခေတ်သစ်ပြင်သစ်၏ နယ်နိမိတ်များသည် အကြမ်းအားဖြင့် ဆဲလ်တစ်များနေထိုင်သော ရှေးဟောင်းဂေါလ်နှင့်ကိုက်ညီသည်။
ထိုစဉ်က ‌ဂေါလ်သည် သာယာဝပြောသော တိုင်းပြည်ဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်စွန်းမှာဂရိနှင့်ရောမယဉ်ကျေးမှု၊ စီးပွားရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများစွာရှိခဲ့သည်။
ဘီစီ ၃၉၀ ခန့်တွင် ဂဲလ်လက်ခ်မင်းသား ဘရဲနစ် နှင့်သူ၏စစ်တပ်များသည် အဲလ်ပ် မှတစ်ဆင့် အီတလီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
အလီယာတိုက်ပွဲတွင် ရောမတို့ကိုအနိုင်ယူပြီးရောမမြို့ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။
ဂဲလ်လက်ခ် ၏ကျူးကျော်မှုသည် ရောမမြို့ကို အားနည်းသွားစေပြီး၊ ဂေါလ်သည် ဘီစီ ၃၄၅အထိ ရောမနှင့် တရားဝင်ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ် မချုပ်ဆိုခင်အထိ ဒေသကိုဆက်လက်နှောင့်ယှက်ခဲ့သည်။
သို့သော်ရောမနှင့် ဂေါလ် များသည်နောက်ရာစုနှစ်များအတွင်း ရန်သူအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိပြီး ဂေါလ်သည် အီတလီ၌ ဆက်လက်၍ ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုဖြစ်လိမ့်မည်။
ဘီစီ ၁၂၅ ခုနှစ်ခန့်တွင်‌ ဂေါလ်၏တောင်ဘက် Provincia Nostra ("Our Province") ဟုခေါ်သော ယင်းဒေသကို ရောမတို့ကသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ဂျူးလီယက်ဆီဇာသည် ‌ဂေါလ်၏ကျန်အပိုင်းများကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၅၂ဘီစီ တွင် ဂဲလ်လက်ခ် မင်းသား ဗက်ဆင်ဂျဲတရက်စ် ၏ပုန်ကန်မှုကိုကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်။
ပလူးတာရက်ခ် နှင့်ပညာရှင် ဘရန်ဒန် ဝုဒ် တို့၏ရေးသားချက်များအရ ဂဲလ်လက်ခ်စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည့်မြို့ကြီး ၈၀၀၊ လူမျိုးစု ၃၀၀၊ လူတစ်သန်းကိုကျွန်အဖြစ်ရောင်းစားပြီး၊ သုံးသန်းမှာစစ်ပွဲတွင်သေဆုံးခဲ့သည်။
ဂါလ၏ကျန်အပိုင်းမျ ားကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးဘီစီ ၅၂ တွင် Gallic မင်းသား Vercingetorix ၏ပုန်ကန်မှုကိုကျော်လွှားနိုင် သမိုင်းမတိုင်မီ (ဘီစီ ၆ ရာစုမတိုင်မီ) လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁.၈ သန်းခန့်မှ ယနေ့ခေတ် ပြင်သစ်နိုင်ငံဖြစ်လာသည့် လူ့ဘဝ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သဲလွန်စဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်တွင် အကျော်ကြားဆုံးနှင့်အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည့် ဘီစီ ၁၈,၀၀၀ ခန့်က Lascaux အပါအဝင်၊ Palaeolithic အထက်ပိုင်းမှ အလှဆင်ထားသောဂူများစွာရှိသည်။
ဂါလ၏ကျန်အပိုင်းမျ ားကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးဘီစီ ၅၂ တွင် Gallic မင်းသား Vercingetorix ၏ပုန်ကန်မှုကိုကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးနှင့် အစိုးရ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးနှင့် စစ်ရေးကိစ္စများ ပြည်နယ်များ thumb ရာသီဥတု ပြင်သစ်နယ် လူဦးရေပျံနှင့် နေထိုင်မှု အယူဘာသာများ ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဘာသာရေးနှင့် စပ်နွှယ်ခြင်းမရှိသည့် နိုင်ငံ (secular country)ဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေအရ လွတ်လပ်စွာကိုးကွယ်ခွင့် ပေးထားသည်။
ပြင်သစ် ဘာသာရေး မူဝါဒသည် “laïcité” ဟူသော ပြည်သူတို့အား ဘာသာတရားနှင့် စပ်နွှယ်ခြင်းမရှိစေသည့်၊ အစိုးရနှင့် ဘာသာရေးကျောင်းတို့ကို ကြပ်မတ်စွာ ခွဲခြားထားသည့် အယူအဆအပေါ် အခြေခံထားသည်။
ယဉ်ကျေးမှု အားကစား ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် အောက်ခြေမှတ်စုများ ရည်ညှန်းချက်များ Category:ဥရောပ သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ Category:နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ။
ပါရီမြို့၏အဓိကမြစ်သည် စိန်မြစ်ဖြစ်သည် thumb|အီဖယ်လ်မျှော်စင်သည် ခရီးသည်နှင့် ပေါပြူလာဖြစ်သည်။
ပါရီမြို့ (ပြင်သစ်: Paris)သည်ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
မြို့၏ဧရိယာသည် ၁၀၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး လူဦးရေမှာ ၂၁.၅ သန်း ခန့်ရှိသည်။
စဲ(န်)မြစ်သည် ပါရီ၏မြို့ဟောင်းဧရိယာကို ပိုင်းဖြတ်ပြီး ၂ ပိုင်း (ဘယ်ကမ်းနှင့် ညာကမ်း) ခွဲထားသည်။
ပါရီသည် ပြင်သစ်၏ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး နှင့် လူမှုရေး ဗဟိုဖြစ်သည်။
ပါရီတွင် ပြတိုက်များနှင့် သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦးများရှိသည်။
ပါရီသည် လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး ဗဟိုဖြစ်သော မြို့ဖြစ်ပြီး မြေအောက်ရထားလမ်းစနစ်( subway system)၊ လေဆိပ်များ နှင့် ဘူတာရုံများရှိသည်။
မက်ထရိုသည် ၁၉၀၀ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးကာ ၂၀၀ ကီလိုမီတာ ခန့်ရှည်သည်။
ပါရီတွင် လူမျိုးအများအပြား နေထိုင်သည်။
လူဦးရေ၏ ၂၀% သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံပြင်ပမှ လာရောက် အခြေချသူများဖြစ်သည်။
နာမည် အကျော်ကြားဆုံး အဆောက်အဦးများမှာ အီဖယ်လ် မျှော်စင် လိုဗာပြတိုက်၊ နှင့် အခ်ဒယ်ထရီအောင့် (Arc de Triomphe) ဖြစ်သည်။
ကိုးကား * ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်။
မတ်လ (၁၈) ရက်။
အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ဒဗ္ဗလင်မြို့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဒဗ္ဗလင်မြို့ တော် လွတ်လပ်ရေးဆုကို ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဧပြီလ (၁) ရက်။
မေလ (၁) ရက်။
ဇွန်လ (၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ (၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ စက်တင်ဘာလ (၁) ရက်မှ ၁၄ ထိ။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဒုတိယအကြိမ် နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြန်သည်။
(၂၂) ရက်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားရန်ကုန်ဘူတာကြီးမှ အဓမ္မနေအိမ်သို့ပြန်ပို့ပြီး တတိယအကြိမ် နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ (၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ (၁) ရက်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
၂၀၀၁ ခုနှစ် မှတ်တမ်း ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၂) ရက်။
အသည်းနွမ်းခေါ်သံ(ခ)ရဝေရဝေ၊မင်းသားလေးလိုလွမ်းပြမယ်၊နှစ်ပါးသွားလေးကချင်ပြီ၊သူများနဲ့ညားတဲ့ငါ့ရည်းစား၊အချစ်ရှေ့နေ စသည့်သီချင်းများစွာဖြင့် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သော တေးရေး၊တေးဆို မင်းအောင် အသက်(၄၄)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်။
မတ်လ (၁၀) ရက်။
အဆိုတော်၊သရုပ်ဆောင် နှင့် ဒါရိုက်တာ သန်းဖေလေး ကွယ်လွန်။
ဇူလိုင်လ (၁ဝ) ရက်။
တေးရေး၊တေးဆို၊သရုပ်ဆောင် လွှမ်းမိုး အသက်(၄၇)နှစ် ကားအက်ဆီးဒင့်ဖြစ်ကာ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်။
ဩဂုတ်လ (၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ ၁၁ စက်တင်ဘာ - စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှုတွင် Boeing 767s နှစ်စီးဖြစ်သော American Airlines Flight 11 နှင့် United Airlines Flight 175 တို့ကို ပြန်ပေးဆွဲကာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာရှိ အမြွှာမျှော်စင်များပေါ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂,၉၇၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် Boeing 757s နှစ်စီးဖြစ်သော American Airlines Flight 77 နှင့် United Airlines Flight 93 တို့ကိုလည်း ပြန်ပေးဆွဲခဲ့သည်။
Flight 77 သည် ပင်တဂွန်ပေါ်သို့ ပျက်ကျခဲ့ပြီး Flight 93 မှာ လေယာဉ်ပေါ်ပါ ခရီးသည်များက လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်ရှိ ရှန့်စ်ဗီးလ် (Shanksville) မြက်ခင်းပြင်ပေါ်သို့ ပျက်ကျခဲ့သည်။
လေယာဉ်ပျက်ကျမှုများမှ လောင်ကျွမ်းနေသော ဂျက်လောင်စာများကြောင့် အမြွှာမျှော်စင်များ ပြိုကျခဲ့ရသည်။
အောက်တိုဘာလ နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၆) ရက်။
မတ်လ (၁) ရက်။
မေလ (၆) ရက်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ လျှို့ဝှက်ယုံကြည်မှု ညှိနှိုင်းချက်အရ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အား နအဖအစိုးရက နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ ပြန်လည်လွှတ်ပေးခဲ့။
စက်တင်ဘာလ (၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ (၂၁) ရက်။
ပန်းချီဆရာစံတိုးသည် ညနေ ၃:၄၅ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီးမှာ ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။
နံနက် ၇ နာရီတွင် ဦးနေဝင်းကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၂ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
ဖြစ်ရပ်များ မေလ ၃၀ မေ - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်စည်းရုံးရေးခရီးစဉ်အတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ရွှေဘိုခရိုင်၊ဒီပဲယင်းမြို့နယ်အရောက်တွင် ကြံ့ဖွတ် စွမ်းအားရှင်များမှ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဤဖြစ်စဉ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် အဖွဲ့ချုပ်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်ဦးတို့ အသက်ဘေးမှလွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း လိုက်ပါလာသူများထဲမှ ၇၀ ကျော်မှာ သေဆုံး၊ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဩဂုတ်လ ၃၀ ဩဂုတ် - နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက နိုင်ငံတော်ရှေ့ဆက်သွားမည့် မူဝါဒလမ်းစဉ် (၇) ရပ်ကို ကြေညာသည်။
ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
ဧပြီလ ၇ ဧပြီ - ချင်းအမျိုးသား ဂန္ထဝင်အဆိုတော် ဆလိုင်းဆွန်ကျဲအိုသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၇ ရက်တွင် ပုသိမ်မြို့၌ အသက် (၅၂) နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မေလ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၌ ယာယီအားဖြင့် ဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သော အမျိုးသားညီလာခံကို ပြန်လည်ကျင်းပ။
ဩဂုတ်လ (၁၄) ရက်။
တေးရေး၊တေးဆို ထူးအိမ်သင် ကွယ်လွန်။
အောက်တိုဘာလ (၂၂) ရက်။
အမျိုးသားထောက်လှန်းရေးအဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ထုတ်ပြန်ကြေညာ။
ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ – ၉.၁–၉.၂ ရှိ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ငလျင် သည် ဆူမတြာကျွန်းမြောက်ပိုင်းတွင် အများဆုံး မာကယ်လီ ပြင်းအား စကေး IX (ကြမ်းတမ်း) ဖြင့် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။
အကြီးမားဆုံးဆူနာမီလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ထိုင်း၊ သီရိလင်္ကာ၊ မော်လဒိုက်၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့ ထိခိုက်ခဲ့ကာ သေဆုံးသူမှာ ၂၂၇,၈၉၈ အထိ ရှိခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၄ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
မေလ (၇) ရက်။
ရန်ကုန်မြို့၏ အချက်အချာကျသောသုံးနေရာဖြစ်သည့် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်ရှိ ရန်ကုန်ကုန်သွယ်မှုဗဟိုဌာန၊မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ စီးတီးမတ်စင်တာနှင့် မြေနီကုန်းလမ်းဆုံရှိ ဒဂုံစင်တာတို့တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူ ၁၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၆၂ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာလ (၇) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မနက် ၁၁ နာရီ မိနစ် ၃၀တွင် အသက် (၉၅) နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည့် စာရေးဆရာ၊ဒါရ​ိုက်တာ ဦးသုခ ရန်ကုန် အမှတ်(၂)စစ်ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် မှတ်တမ်း ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်။
ဧပြီလ (၂၆) ရက်။
စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ၊ ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် အောင်ပြည့် (ဦးခင်မောင်မြင့်) ညနေ ၆ နာရီခန့် ကွယ်လွန်။
အောက်တိုဘာလ (၂) ရက်။
နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ) စစ်အစိုးရက ရေအရင်းအမြစ်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် မြစ်များဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ(မြောက်ကိုရီးယား)နှင့် မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်အဆက်အသွယ် ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့သည်။
မေလ ၂၄ မေ - Miss Grand Myanmar 2024 ဆုရှင် သဲစုညိမ်းကို တောင်ငူမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဇူလိုင်လ ၁၁ ဇူလိုင် - သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ ဒွေး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၂၂ ဇူလိုင် - ချင်းလူမျိုး၊ မြန်မာနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးဟောင်း စည်သူဒေါက်တာ ဝမ်းကိုဟောသည် အသက် ၉ဝ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဩဂုတ်လ ၅ ဩဂုတ် - စာရေးဆရာတာရာမင်းဝေသည် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၄ဝ တွင် မြောက်ဥက္ကလာပ ဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
(၁၅) ရက်။
ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး စတင်ဖြစ်ပွားသည်။
စက်တင်ဘာလ (၃) ရက်။
အမျိုးသားညီလာခံ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည်။
(၁၈) ရက်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် သံဃာတော်များ စတင်စီတန်းလှည့်လည်ခဲ့သည်။
ကနဦး​ပိုင်းတွင် ကြွေးကြော်သံများမပါရ၊ဒို့အရေးမအော်ရ၊နိုင်ငံရေးဆိုင်းဘုတ်များနှင့်အလံများကိုင်ဆောင်ခြင်းမပြုရဆိုသည့် ကန့်သတ်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဝန်းရံအားပေးသူများ၏ တောင်းပန်လျှောက်ထားမှုကြောင့် ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။
ကံဆောင်သပိတ်မှောက်သံဃာတော်များနှင့် ဆန္ဒပြကျောင်းသားပြည်သူများ ရန်ကုန်မြို့၊တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းရှိ အိမ်အမှတ်(၅၄) ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၏နေအိမ်သို့သွားရောက်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ထိုတစ်ရက်သာ အတားအဆီးများကိုဖယ်ရှားခဲ့ပြီး နောက်ရက်များတွင် ယခင်အတိုင်း လုံခြုံရေးအတားအဆီးများ ပြန်လည်ချထားခဲ့သည်။
(၂၅) ရက်။
အစိုးရမှ လူငါးဦးထက်​စုဝေးခြင်းမပြုရ အမိန့်ထုတ်ပြန်သည်။
စစ်သားများတင်ဆောင်လာသည့် စစ်ထရပ်ကားများ ရန်ကုန်မြို့အနှံ့ စတင်ရောက်ရှိလာသည်။
(၂၆) ရက်။
ရွှေတိဂုံစေတီတော် အရှေ့ဘက်မုခ် ကြေးသွန်းဘုရားအနီးတွင် ကံဆောင်သပိတ်မှောက်သံဃာတော်များနှင့် ဝန်းရံကြသောကျောင်းသားပြည်သူများ စုဝေးနေစဉ် လာရောက်တားဆီးသည့်ရဲတပ်ဖွဲ့များနှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းသော်လည်းမအောင်မြင်ဘဲ ရှေ့ဆုံးမှချီတက်သူ သက်တော်(၂၆)နှစ်ရှိ ဦးဃောသိတ၏ ဦးခေါင်းတော်အား နံပါတ်တုတ်ဖြင့်ရ​ိုက်လိုက်ရာမှစကာ ရိုက်နှက်ဖြိုခွင်းဖမ်းဆီးမှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ မျက်ရည်ယိုဗုံးများအသုံးပြုခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးရမိသူများကို ဒိုင်နာကားများပေါ်သို့တင်ဆောင်ကြပြီး အဖမ်းမခံနိုင်သူတချို့က ရဲများအလစ်တွင် ကားပေါ်မှဆင်း၍ထွက်ပြေးကြသည်။
တချို့သောသံဃာတော်များနှင့်ပြည်သူများက ရဲများ​ကို ခဲများဖြင့်ပစ်ပေါက်၍ ခုခံခဲ့ကြသည်။
လွတ်မြောက်လာသောသံဃာတော်တချို့နှ​င့်ကျောင်းသားပြည်သူများက ဗဟန်းမြို့နယ်၊ရွှေဂုံတိုင်လမ်းမတွင် ပြန်လည်စုဝေးကာ ဆူးလေဘုရားလမ်းသို့ချီတက်သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။
ဆန္ဒ​ပြသံဃာထုများနှင့်လူအုပ်ကြီးများ မရောက်ရှိသေးခင်မှာပင် ဆူးလေဘုရားလမ်းကိုပိတ်ဆို့ထာ​းကြသော စစ်သားများက မိုးပေါ်သို့သေနတ်ပစ်ဖောက်ခဲ့ကြသည်။
ယင်းနေ့ ညပိုင်းတွင် အစိုးရဘက်မှ ည ၉ နာရီမှ မနက် ၅ နာရီအထိ လမ်းပေါ်မထွက်ရ(ညမထွက်ရ)အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
(၂၇) ရက်။
မနက် ၁၂ နာရီ ၁၀မိနစ်အချိန်တွင် စစ်သားများ၊စွမ်းအားရှင်များ၊ရဲတပ်​ဖွဲ့ဝင်များက တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ရှိ ငွေကြာရံကျောင်းတိုက်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
သံဃာတော်အပါး ၁၅၀ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ယင်းနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ထောင်နှ​​င့်သောင်းနှင့်ချီသောလူအုပ်ကြီးက ဆူးလေဘုရားလမ်းတွင်စုဝေး၍ဆန္ဒပြကြသည်။
ထိုဆန္ဒပြမှုကြီးကို စစ်တပ်၊ရဲနှင့်စွမ်းအားရှင် သုံးဖွဲ့ပေါင်း၍ ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းခဲ့ရာ ဂျပန်လူမျိုးသတင်းထောက် ခန်ဂျီနာဂါအိ(Kenji Nagai) အပါအဝင် လူ ၄၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် တာမွေမြို့နယ် အမှတ်(၃)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းရှေ့တွင် စုဝေးလာကြသော ဆန္ဒပြကျောင်းသားပြည်သူများကို စစ်ထရပ်ကားများကပိတ်ဆို့က​ာပစ်ခ​တ်ဖြိုခွင်းဖမ်းဆီးမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ပန်းဆိုးတန်းခုံးကျော်တံတားပေါ်မှဆန္ဒပြလူအုပ်ကြီးသည်လည်း ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဆူး​ေလဖြိုခွင်းမှုတွင်ဖမ်းဆီးရမိသူများကို မြို့တော်ခန်းမ၌ထိန်းသိမ်းထားရှိပြီး တာမွေဖြိုခွင်းမှုတွင်ဖမ်းဆီးရမိသူများကိုကျိုက္ကဆံကွင်း၌ထိန်းသိမ်းထားရှိခဲ့သည်။
(၂၈) ရက်။
ဆန္ဒပြမှုများ အနည်းငယ်ကျဲသွားသည်။
အနော်ရထာလမ်းမပေါ်မှဆန္ဒပြပွဲ ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းခံရသည်။
ပန်းဆိုးတန်းလမ်းမပေါ်တွင် လူ ၂၀၀ ကျော်က စစ်တပ်၊ရဲ၊စွမ်းအားရှင်များကို လှောင်ပြောင်သရော်ကာဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
(၂၇)ရက်နေ့ဖြိုခွင်းမှုတွင် ဖမ်းဆီးရမိသူများကို အင်းစိန်မြို့နယ်ရှိ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံကျောင်း(GTI)သို့​ေပြာင်းရွှေ့ထိန်းသိမ်းထားရှိခဲ့သည်။
(၂၉) ရက်။
ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာ အီဘရာဟင် ဂမ်ဘာရီ​ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဆူးလေဘုရားလမ်းရှိ ကုန်သည်ကြီးများဟိုတယ်ရှေ့တွင် ဆန္ဒပြမှုအနည်းင​ယ်ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရမှုဖြင့်သာ အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။
(၃၀) ရက်။
စစ်တပ်၊ရဲနှင့်စွမ်းအားရှင် သုံးဖွဲ့ပေါင်းကာ ရန်ကုန်မြို့အနှံ့ ပုန်းအောင်းတိမ်းရှောင်နေကြသူများကို ပိုက်စိပ်တိုက်လိုက်လံရှာဖွေဖမ်းဆီးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
အောက်တိုဘာလ (၁၈) ရက်။
အဖွဲ့ဝင် (၅၄) ဦးပါဝင်သော နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမူကြမ်း(၂ဝဝ၈) ရေးဆွဲရေး ကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၇ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမူကြမ်း(၂ဝဝ၈) ကို ရေးဆွဲပြီးစီးခဲ့သည်။
တေးသံရှင် စိုင်းထီးဆိုင် ကွယ်လွန်။
ဧပြီလ (၇) ရက်။
စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာ ကွယ်လွန်။
(၇) ရက်။
စာရေးဆရာကြီး ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ ကွယ်လွန်။
မေလ (၂)-(၃) ရက်။
ဧရာဝတီတိုင်း နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းတို့တွင် နာဂစ် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ခြင်းခံရပြီး လူရာနှင့်ချီ သေဆုံးကာ ထောင်နှင့်ချီ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
(၁၀) ရက်။
ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲကို မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် မြို့နယ် ၂၇၈ မြို့နယ်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
(နာဂစ်မုန်တိုင်းသင့်ခဲ့သည့် ကျန် ၄၇ မြို့နယ်ကို၂၄-၅-၂ဝဝ၈ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
) (၁၇) ရက်။
ဆန်တန်ချိန် ၁၅၀၀ အား ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (မြောက်ကိုရီးယား)သို့ ကူညီပေးပို့ခဲ့ပြီး၊ ဆန်တန်ချိန်တစ်သောင်းကိုလည်း ရောင်းချခဲ့ရာ အကြိမ်များခွဲ၍ ရေကြောင်း ခရီးဖြင့် ပေးပို့စေခဲ့သည်။
မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူ ၉၂ ဒသမ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းက ထောက်ခံမဲပေးခဲ့သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမူကြမ်း(၂ဝဝ၈) ကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာသည်။
စာရေးဆရာ၊ ဗေဒင်ဆရာကြီး မင်းသိင်္ခ ကွယ်လွန်။
နိုဝင်ဘာလ (၂၂) ရက်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ တဆင့် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ပြုံယမ်းမြို့တော် သို့ ၇ ရက်ကြာ လျှို့ဝှက်ခရီး သွားရောက်ခဲ့ဟု သတင်းများထွက်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
ဧပြီလ ၁၀ ဧပြီ - အာရက္ခတပ်တော် (ယခင် ရက္ခိုင့်တပ်မတော်)ကို ကချင်ပြည်နယ် KIO/ KIA ဌာနချုပ် ရှိရာ လိုင်ဇာမြို့တွင် ရခိုင်လူငယ် ၂၆ ဦးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မေလ (၁၆) ရက်။
မြန်မာ့ဘောလုံး အသင်းပြိုင်ပွဲကို ဆုကြေးစားစနစ် (ပရော်ဖက်ရှင်နယ်)သို့ စတင်ပြောင်းလဲ။
ဇွန်လ (၂) ရက်။
သတင်းစာဆရာကြီး မောင်ဆုရှင် ကွယ်လွန်။
(၁၉) ရက်။
ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဖေသိန်း ကွယ်လွန်။
ဩဂုတ်လ (၁၂) ရက်။
စွယ်စုံရ မင်းသားကြီး ဇော်ဝမ်းသည် အသည်းရောဂါနှင့် အင်းစိန်မြို့နယ် သီရိစန္ဒာဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်သွားလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်မှ ငါးထောင်တန် ငွေစက္ကူ စတင်ထုတ်။
(၂) ရက်။
စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာကြီး ဒေါက်တာ ထီလာစစ်သူ ကွယ်လွန်။
(၂၄) ရက်။
စာရေးဆရာ နီကိုရဲ ကွယ်လွန်။
ဒီဇင်ဘာလ (၁၅) ရက်။
စာရေးဆရာကြီး အီကြာကွေး ကွယ်လွန်။
ကွယ်လွန်သူများ ၁၉ ဇွန် - ဖေသိန်း၊ ကာတွန်းဆရာကြီး (၁၉၂၄ ခုနှစ် မွေးဖွား) ကဏ္ဍ:၂၀၀၉ ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြင့်ဆွေသည် ရန်ကုန်မြို့ သန့်ရှင်းသာယာလှပရေးနှင့် အဆင့်မြှင့်တင်ရေးဦးစီးကော်မတီ အစည်းအဝေး(၁/၂၀၁၀)သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ငါးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ်ရုံး၌ ကျင်းပသော ယင်း၏နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးနှင့် မြန်မာ့ရေထွက်ပစ္စည်းဈေးပွဲတော် (၂၀၀၉-၂၀၁၀) ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြင့်ဆွေ တက်ရောက်အမှာစကား ပြောကြားသည်။
(၃) ရက်။
အယ်လ်ခိုင်ဒါလက်ခွဲ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုခံရပြီးနောက် ယီမင်နိုင်ငံရှိ ပြင်သစ်သံရုံးကို ပိတ်လိုက်ကြောင်း ပါရီရှိ ပြင်သစ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ကြေညာချက်ကို ဆင်ဟွာသတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။
(၄) ရက်။
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် (၆၂) နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့ အခမ်းအနားသို့ သဝဏ်လွှာပေးပို့ရာတွင် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေသစ်ကို ပြည်သူတို့၏တစ်ခဲနက်ထောက်ခံမှုဖြင့် အတည်ပြု ပေးခဲ့ပြီး ယခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲများကို စနစ်တကျကျင်းပရေးအတွက် စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံတော်ရှေ့ဆက်သွားမည့် မူဝါဒလမ်းစဉ်အောင်မြင်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားအားလုံး ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်အပြည့်အဝဖြင့် ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်ကြရန်ဖြစ်ကြောင်းထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
(၅) ရက်။
သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းနှင့် DELCOကုမ္ပဏီလီမိ တက်တို့က ကံပေါက်သတ္တုတွင်း၏ ထုတ်လုပ်မှုအပေါ်ခွေဲဝ ခံစားသည့်စနစ်ဖြင့်သဘောတူစာချုပ် ချုပ်ဆိုသည့် အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန အစည်းအဝေးခန်းမ၌ကျင်းပသည်။
စစ်အစိုးရ၏ လျှို့ဝှက်သတင်းများ ပေါက်ကြားမှုကြောင့် စစ်တပ်အရာရှိဟောင်း ဗိုလ်မှူးဝင်းနိုင်ကျော်ကို အင်းစိန်ထောင်တွင် သေဒဏ်နှင့် ထောင်ဒဏ် အနှစ်၂၀ ချမှတ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့ တပ်မတော် ဆေးတက္ကသိုလ် စစ်ရေးပြကွင်း၌ကျင်းပသော တပ်မတော်သူနာပြုနှင့် ဆေးဘက်ပညာတက္ကသိုလ်၊ သင်တန်း အမှတ်စဉ်(၇) သင်တန်းဆင်းဂုဏ်ပြု စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြားသည်။
(၁၂) ရက်။
ဟေတီနိုင်ငံ၌ ရစ်ချ်တာ စကေး ၇.၀ ရှိ အင်အားပြင်း ငလျင်လှုပ်ရာအသေအပျောက်နှင့် အပျက်အစီးများစွာရှိကြောင်း နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများက ထုတ်လွှင့်သည်။
မတ်လ (၈) ရက်။
ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်/ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
(၁၁) ရက်။
အဖွဲ့ဝင် (၁၈) ဦးပါဝင်သည့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။
ဧပြီလ (၂၄) ရက်။
စာရေးဆရာ သာဂဒိုး ကွယ်လွန်။
စာရေးဆရာ၊ အဆိုတော်၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ သုမောင် ကွယ်လွန်။
ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဈေး မီးလောင်သည်။
ဇွန်လ (၁၁) ရက်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင် လောင်စာဆီဆိုင်များ ရန်ကုန်တွင် ယနေ့ စတင်ရောင်းချသည်။
ဩဂုတ်လ (၁၁) ရက်။
လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့်ရက်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
(၁၇) ရက်။
သတင်းစာဆရာ သခင်အုန်းမြင့် ကွယ်လွန်။
စက်တင်ဘာလ (၂၃) ရက်။
စာရေးဆရာ မိုးဟိန်း(သားဂျာနယ်ကျော်) ကွယ်လွန်။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဒေါ်တင်တင်လှ ကွယ်လွန်။
(၂၁) ရက်။
ညနေ ၃-နာရီ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၂၀၀၈-ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တတိယမြောက် အလံအား စတင် ပြောင်းလဲ။
နိုဝင်ဘာလ (၄) ရက်။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌသန်းရွှေ လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန်ခဲ့သော ဥပဒေအမိန့်များမှာ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံ (ပြောင်းရွှေ့ရေး) အက်ဥပဒေ၊ ပြင်ဆင်သည့်ဥပ​ဒေ တပ်မတော်အက်ဥပဒေ (၁၉၅၉ ခုနှစ်) ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ တပ်မတော်ဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အသုံးပြုခြင်းဥပဒေ၊ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေ၊ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး အဆောက်အအုံနှင့် လုပ်ငန်းများဥပဒေ၊ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ၊ ရေယာဉ်များ လက်နက်တပ် ဆင်မှုတားမြစ်ရေးဥပဒေ အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ (၅) ရက်။
စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ တင်သန်းဦး ကွယ်လွန်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည်။
(၁၃) ရက်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်။
ကွယ်လွန်သူများ ၂၀ မေ - သခင်ထိန်ဝင်း၊ စာရေးဆရာနှင့် နိုင်ငံရေးသမား (၁၉၁၂ မွေးဖွား) ၁၉ ဇူလိုင် - စတီဖင်(န်) ရှနိုက်ဒါ၊ ရာသီဥတုသုတေသနပညာရှင် (၁၉၄၅ မွေးဖွား) Category:၂၀၁၀ Category:၂၀၁၀ ဆယ်စုနှစ်။
ဟသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် သုံးဆယ့်တစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အယ်ဆာဗေဒို သမ္မတနိုင်ငံသည် အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
အယ်ဆာဗေဒိုသမ္မတနိုင်ငံမှာ ပြည်တွင်းစစ်နှင့်တကွ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်များ အကြိမ်ကြိမ်ကျရောက်မှုတို့ကြောင့် အဆုံးအရှုံး အပျက် အစီးများစွာကို ရင်ဆိုင်ခံစားခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ဆယ်လဗာဒေါနိုင်ငံသည် အလယ်ပိုင်းအမေရိကနိုင်ငံငယ် များတွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ လူဦးရေကား အထူထပ် ဆုံးဖြစ်၏။
ယင်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်၌ ဟွန်းဒူးရပ်နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်၌ကား ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တည်ရှိသည်။
ဆယ်လ ဗာဒေါ နိုင်ငံသည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၈ဝ၅၈ ကျယ်ဝန်း၍၊ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၄ဝဝဝ ယောက်ခန့် (၁၉၅၁) ဖြစ်လေသည်။
ရာသီဥတုမှာ အခြားသော အလယ်ပိုင်းအမေရိကနိုင်ငံငယ်များ ကဲ့သို့ပင် သွေ့ခြောက်သောရာသီနှင့် စိုစွတ်သောရာသီနှစ်မျိုးသာ ရှိသည်။
ကမ်းခြေမြေနိမ့်ပိုင်းများမှာပူ၍၊ တောင်စောင်းများမှာ ရာသီဥတုမျှတလေသည်။