kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
)လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ဓားခွဲဓားဖြတ်သင်္ကန်းနှင့် စပ်၍ မှတ်ရန် အခါတစ်ပါး၌ ရဟန်းတစ်ပါးအား တိစီဝရိက်သင်္ကန်း (၃)ထည်ကို ပြုလုပ်သည်, ချုပ်စီရင်သည်ရှိသော် အလုံးစုံသင်္ကန်း (၃)ထည်စလုံး ဖြတ်အပ်သော် မလောက်။
သို့ဖြစ်၍ ဆွဲဆွဲဖြန့်နေသည်၏အဖြစ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထိုဝတ္ထုကို အကြောင်းပြု၍- အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ဒွေ ဆိန္နကာနိ။
ဧကံ ဆိန္နကန္တိ။
(ဝိ၊၃၊၄၁၂) ဟူသော ပါဠိတော်ပါဌ်ဖြင့် နှစ်ထည်တို့ကိုဖြတ် တစ်ထည်ကို မဖြတ်လင့်ဟု အနုညာတ ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ ယင်းသို့ နှစ်ထည် ဖြတ်သော် မလောက် ဖြစ်ပြန်ရာ “အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ဒွေ အစ္ဆိန္နကာနိ ဧကံ ဆိန္နကံ”ဟူသော ပါဠိတော် (ဝိ၊၃၊၄၁၂။
) ပါဌ်ဖြင့် နှစ်ထည်ကို မဖြတ်လင့်၊ တစ်ထည်ကိုသာ ဖြတ်ဟု အနုညာတ ခွင့်ပြုတော်မူပြန်၏၊ ယင်းသို့ တစ်ထည်ပင်ဖြတ်၍ မလောက်ပြန်ရာ “အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ အနွာဓိကမ္ပိ အာရောပေတုံ န စ ဘိက္ခဝေ သဗ္ဗံ အစ္ဆိန္နကံ ဓာရေတဗ္ဗံ၊ ယော ဓာရေယျ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ-ဟု ပါဠိတော် (ဝိ-၃-၄၁၂။
) ပါဌ်ဖြင့် သလင်းထောင်တင်ဟု ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ ပိတ်တိုဖျင်စ ပေါပေါများများ ရှိ၍ ဖြတ်လောက်မူ အလုံးစုံ မဖြတ်ဘဲ တိစီဝရိက်သင်္ကန်းကို မဆောင်အပ်၊ ဆောင်သောရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်စေဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ (ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး၊၃၆၀။
) ပကတိ အမြဲဝတ်ရုံသော တိစီဝရိက်သင်္ကန်းသာလျှင် မလောက်သော် အလုံးစုံ မဖြတ်အပ်၊ ကထိန်သင်္ကန်းမူကား မဖြတ်မူ မအပ်၊ ဖြတ်မှသာ အပ်၏၊ သလင်းထောင်ဟူသော စကား မှတ်ရန် အနွာဓိကမ္ပိ အာရောပေတုံ - အနွာဓိကမ္ပိ = သလင်းထောင်ကိုမူလည်း။
(ဝါ) လျားရှည်နံကြီး ရပြီးလောက်ကာ သင်္ကန်းလျာကို လိုရာဖြတ်လျက် ၎င်းထက်ဝယ် ဖြည့်စွက် ထပ်ချုပ် မြောင်းတရုတ်ဟု ဒုကုဋ်အတွင်း အလွှာတင်ခြင်းကို (ဝါ) ဒုကုဋ်အဟန် သဏ္ဌာန်တူမျှ အာဂန္တုကဟု ထပ်ပြုချုပ်မြှောင် သလင်းထောင်ကို။
အာရောပေတုံ = တင်စိမ့်သောငှာ။
အနုဇာနာမိ = ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ ဤဖော်ပြပါ အနက်အရ သင်္ကန်းချုပ်သောအခါ ပိတ်စက နည်းနေ၍ မဖြတ်မတောက်တော့ဘဲ အပေါ်ကနေပြီး မြောင်းတရုတ်လွှာတို့ကို စီတင်ပြီး ထပ်ချုပ်သွားရသော အာဂန္တုက အပေါ်လွှာတင်သည်ကို သလင်းထောင်တင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။
ဆိုလိုရင်းအဓိပ္ပာယ် သင်္ကန်းသုံးထည်လုံးကိုဖြတ်၍ ချုပ်ရမည်။
ဖြတ်၍ အဝတ်မလောက်မင ဖြစ်နေလျှင် သလင်းထောင်ကို တင်ရမည်။
ဖြတ်ခြင်းသာလျှင် အဓိကအချက် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ငါးပိုင်းငါးစပ်စသော အခန်းတို့ကိုသာ ဖြတ်၍ အိမ်ဝန်းကြီး အိမ်ဝန်းငယ် မြောင်းတရုတ်တို့ကို ဓား စသည်ဖြင့် ပိုင်းပိုင်းမဖြတ်ဘဲ ခေါက်၍ ချုပ်သောသင်္ကန်းသည် အလုံးစုံ မဖြတ်သောသင်္ကန်း၌ အကျုံးဝင်သည်ဟူ၍ ယူအပ်၏၊ အလုံးစုံ မဖြတ်သောသင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံသုံးဆောင်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏ဟု ဆိုထားခြင်းကြောင့် အခန်းတို့ကိုသာမဟုတ် အိမ်ဝန်းကြီး အိမ်ဝန်းငယ် မြောင်းတရုတ်တို့ကိုလည်း ဓားစသည်ဖြင့် ပိုင်းပိုင်းဖြတ်၍ ချုပ်သော သင်္ကန်းကိုသာလျှင် ဝတ်ရုံသုံးဆောင်အပ်၏ဟု ယူသော ဝါဒဘက်သို့ လိုက်သင့်ပေသည်။
(ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး၊၃၄၅၊၊) ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
ပိဏ္ဍပါတ =သပိတ်၌ကျတတ်သောကြောင့် ပိဏ္ဍပါတ = ဆွမ်းဟု ခေါ်သည်။
(ဆောင်) သပိတ်၌ကျ၊ ဖြစ်လေထ၊ ပိဏ္ဍပါတ ခေါ်။
(သစ်)လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ပိဏ္ဍပါတအရ ဆွမ်းသည်သာ ပိဏ္ဍပါတမည်သည် မဟုတ်၊ အာဟာရအကျိုးငှာ ခဲအပ်, လျက်အပ်, သောက်အပ်သမျှသော အမှတ်မရှိသော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်ဟူသမျှသည် ပိဏ္ဍပါတ မည်ပါသည်။
ဆွမ်းအစရှိသော ယာဝကာလိက ဝတ္ထုမှန်သမျှ ပိဏ္ဍပါတအရ ယူရပါသည်။
(ဆောင်) ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များဖြင့် အာဟာရဟူသမျှ ပိဏ္ဍပါတပါ၊ ပိဏ္ဍပါတ ထိုအရ၊ ယာဝကာလိကာ။
(သစ်) ဘိက္ခသဒ္ဒါသည်လည်း ဆွမ်းဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ ဩဒန, ဘတ္တ သဒ္ဒါတို့သည် ထမင်းဟူသော အနက်ကို ယူရသည်။
ဆွမ်း, ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ် - စပါး (၇)မျိုးမှဖြစ်သော ဆန်ကို ချက်လျှင် ထမင်းဟုခေါ်သကဲ့သို့ ထိုထမင်းကို ရဟန်းတော်တို့ အသုံးတွင် ဆွမ်းဟု ခေါ်ဆိုရသည်။
စပါး (၇) မျိုး ၁။
သာလိ = သလေး (ကောက်ကြီး)စပါးမျိုး၊ ၂။
ဝီဟိ = ကောက်လျင်, ကောက်လတ်စပါးမျိုး၊ ၃။
ယဝ = မုယောစပါးမျိုး (ဝါ) အခွံကြမ်းသောဂျုံ (ဘာလီစေ့လည်း ဟူ၏၊) ၄။
ဂေါဓုမ = နတ်ကောက်စပါးမျိုး၊ (အခွံကြမ်းသော ဂျုံစပါးအကြီးမျိုး)၊ ၅။
ဝရက = ပြောင်းမျိုး၊ ၆။
ကုဒြုသက = လူးစပါးမျိုး၊ ၇။
ကင်္ဂု = ဆပ်စပါးမျိုး စုစုပေါင်း = စပါး (၇)မျိုး ရှိ၏၊ (ဆောင်) သလေး, ကောက်လူး, နတ်, ပြောင်းဖူး, အထူး မုယော, ဆပ်။
ခဲဖွယ် (၁၂) မျိုး ၁။
မူလခါဒနီယ = အမြစ်ခဲဖွယ် (ကန်ဇွန်းဥ, စိမ်းစားဥ စသည်) ၂။
ကန္ဒခါဒနီယ = အဥခဲဖွယ် (ကြာဥ, ဝက်မြေဥ စသည်) ၃။
မုဠာလခါဒနီယ = အစွယ်ခဲဖွယ် (ကြာစွယ် စသည်) ၄။
မတ္ထကခါဒနီယ = အညှောက်ခဲဖွယ် (ကြိမ်ညှောက်, ထန်းညှောက်, မျှစ် စသည်) ၅။
ခန္ဓခါဒနီယ = ပင်စည်ခဲဖွယ် (ကြံ, ကြာရိုး စသည်) ၆။
တစခါဒနီယ = အခွံခဲဖွယ် (ကြံခွံ, ကွမ်းသီးခွံ စသည်) ၇။
ပတ္တခါဒနီယ = အရွက်ခဲဖွယ် (ဂေါ်ဖီ, ဆလတ်, မုန်လာရွက်) ၈။
ပုပ္ဖခါဒနီယ = အပွင့်ခဲဖွယ် (ဂေါ်ဖီပွင့်, မုန်လာပွင့်, သခွတ်ပွင့် စသည်) ၉။
ဖလခါဒနီယ = အသီးခဲဖွယ် (အုန်းသီး, ထန်း, တညင်း, ပိန္နဲသီး) ၁၀။
အဋ္ဌိခါဒနီယ = အစေ့ခဲဖွယ် (ကြာစေ့ ပိန္နဲစေ့ စသည်) ၁၁။
ပိဋ္ဌခါဒနီယ = အမှုန့်ခဲဖွယ် (ဆန်မှုန့် ဂျုံမှုန့် စသည်) ၁၂။
နိယျာသခါဒနီယ = အစေးခဲဖွယ် (ကြံရည် ဆေးကုလားမ စသည်) (ဆောင်) မြစ်, ဥ, စွယ်, ညှောက်၊ ပင်, ခေါက်, ရွက်, ပွင့်၊ သီး, စေ့ဆင့်၊ မှုန့်နှင့်စေးဆယ့်နှစ်။
(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်၊၊) (မှတ်ချက်) ခေါက်-မှာ တစခါဒနီယ အခွံခဲဖွယ်ပင် ဖြစ်၏၊ ကြံခွံနှင့် ကြံရည် ကာလိကခွဲခြားပုံ ကြံခွံမှာ အရည်ရှိက ယာဝကာလိက, အရည်လုံးဝမရှိက ယာဝဇီဝိက ဖြစ်သည်။
ကြံရည်၌ အဖတ်ပါက ယာဝကာလိက, အဖတ်မပါလျှင် သတ္တာဟ ကာလိက၊ ကြံရည်ကို ရေနှင့်ရောလျှင် (ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း ပိပါသအကြောင်းရှိလျှင် သောက်ကောင်း၏ဟု ဆိုသောကြောင့်) ယာမကာလိကဟု ယူသင့်သည်။
ကြံရည်သည် ရေနှင့်ရောသည်ဖြစ်စေ, မရောသည်ဖြစ်စေ သတ္တာဟကာလိကဖြစ်၏ဟု ပါတိမောက္ခမေဒိနီ စာမျက်နှာ (၂၃၄)၌ ဆို၏၊ ဘောဇဉ် (၅) ပါး ၁။
ဩဒန = ထမင်း၊ ၂။
မစ္ဆ = ငါး၊ ၃။
မံသ = အမဲ (အသား)၊ ၄။
ကုမ္မာသ =မုယောမုန့်၊ ၅။
သတ္တု =မုန့်လုံး၊ ပေါင်းက ဘောဇဉ်ငါးပါး တည်း။
(ဆောင်) ထမင်း, သား, ငါး၊ မုန့်နှစ်ပါး၊ ငါးပါးဘောဇဉ်တည်း။
ပါတိမောက်လာ ဘောဇဉ်များ ၁။
အာဝသထပိဏ္ဍဘောဇဉ်၊ ၂။
ဂဏဘောဇဉ်၊ ၃။
ပရမ္ပရ ဘောဇဉ်၊ ၄။
ပဏီတဘောဇဉ်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားသင့်သေး၏၊ ၁။
အာဝသထပိဏ္ဍဘောဇဉ် ဤမည်သော ဤမျှသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍လည်းကောင်း, ဤမျှသော ဘောဇဉ်ဟူ၍လည်းကောင်း ပုဂ္ဂိုလ်ဘောဇဉ် နှစ်ပါးကို မရည်စူး မပိုင်းခြားဘဲ ဇရပ်, မဏ္ဍပ်, သစ်ပင်ရင်း စသည်တို့တွင် အမှတ်မရှိ တစ်ခုခုသော အရပ်၌ ကောင်းမှုကို အလိုရှိကုန်သော သူတို့သည် ခရီးသွား, ဂိလာန, ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမ, ရဟန်းတို့၏ အကျိုးငှာ ဝတ်တည်ထားအပ်သော ဘောဇဉ်ကို အာဝသထပိဏ္ဍဘောဇဉ်ဟု ခေါ်သည်။
ဂဏဘောဇဉ် ဂိုဏ်းဟူသည် ဂဏဥပုသ်ဟူရာ၌ကဲ့သို့ နှစ်ပါး, သုံးပါးမဟုတ် လေးပါးမှ စ၍ အထက်ရာထောင်စသော ရဟန်းများကို ဂိုဏ်းဟုခေါ်၏၊ ထိုဂိုဏ်း၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဂဏဘောဇဉ်ဟူသည် ဒါယကာတို့က မအပ်သောနည်းဖြင့် ဖိတ်မန်ပင့်လျှောက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ, ရဟန်းများကိုယ်တိုင် ဒကာ ဒကာမတို့ထံ တောင်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ရအပ်သော ဘောဇဉ်ဖြစ်သည်။
(ဆောင်) ဂဏ အရ၊ လေးပါးမှ၊ အစ ထက်ကိုယူ။
မအပ်သော ပင့်ဖိတ်နည်း အပင့်အဖိတ် မကျွမ်းကျင်သော ဒကာမိုက်တစ်ယောက်သည် ရဟန်းအများ တကွစုဝေး၍ဖြစ်စေ, တစ်ပါးစီဖြစ်စေ နေသော ရဟန်းလေးပါး, ငါးပါးထံ ချဉ်းကပ်၍ ဘောဇဉ်ငါးပါးတို့၏ အမည်ကိုယူကာ ဩဒနေန နိမန္တေမိ၊ ဘတ္တေန နိမန္တေမိ ဤသို့ စသည်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဩဒနသဒ္ဒါ ဘတ္တသဒ္ဒါတို့၏ အနက်ဖြစ်သော ထမင်းကို အလှူခံပါကုန်ဟု ထမင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ ဖိတ်ခြင်းမျိုးကို မအပ်သော ဖိတ်ခြင်းဟု ဆိုသည်။
ဤနည်းအတိုင်း သတ္တု, ကုမ္မာသ, မစ္ဆ, မံသဟု ဆိုအပ်သော ပါဠိဘာသာဖြင့် ဖြစ်စေ၊ မုန့်လုံး, မုယော, ငါးဟင်း, အမဲသားဟင်း ဘုဉ်းပေးကြွပါဟု မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖြစ်စေ ပင့်ဖိတ်ခြင်းမျိုးကို မအပ်သော ပင့်ဖိတ်ခြင်းဟု ဆိုသည်။
မအပ်သော တောင်းနည်း ရဟန်းလေးပါး, ငါးပါးစသည်တို့သည် အတူတကွဖြစ်စေ, အသီးသီး ဖြစ်စေ နေ၍ ဒကာ ဒကာမကို မြင်သော် အမှာကံ ဘတ္တံ ဒေဟိ - ငါတို့အား ထမင်းလှူကြပါ။
ဤသို့ စသည်ဖြင့် တောင်းခြင်းကို မအပ်သော တောင်းခြင်း”ဟု ဆိုသည်။
ဤနည်းအတိုင်း သတ္တု, ကုမ္မာသ, မစ္ဆ, မံသဟု ဆိုကာ ပါဠိဘာသာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ မုန့်လုံးလှူပါ, မုယောမုန့်လှူပါ, အမဲသားဟင်းလှူပါဟု မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖြစ်စေ တောင်းခြင်းမျိုးကို မအပ်သော တောင်းခြင်းမျိုးဟုဆိုသည်။
အာပတ်သင့်, မသင့် အဆုံးအဖြတ် ဂဏဘောဇဉ်ဖြင့် ပင့်ဖိတ်ရာ, တောင်းရာသို့ ရဟန်းလေးပါး, ငါးပါး စသည် တစ်ပေါင်းတည်းဖြစ်စေ၊ တစ်ပါးစီ, နှစ်ပါးစီ, သုံးပါးစီဖြစ်စေ သွား၍ စားသောအခါလည်း တစ်ပေါင်းတည်းဖြစ်စေ၊ အသီးအသီး တစ်ခြားစီဖြစ်စေ၊ စားခြင်းသည် ပမာဏမဟုတ် အာပတ်မသင့်သေး၊ တစ်ဆယ့်နှစ်တောင် ဥပစာအတွင်း၌တည်၍ အတူတကွ ခံယူခြင်းသည်သာ ပမာဏလိုရင်းဖြစ်သည်။
ဂဏဘောဇဉ်ဖြစ်၍ အာပတ်သင့်သည်။
(ဆောင်) သွားစားမလို၊ ခံသည်ကို၊ ဆိုလို ပမာဏ၊ အပ်သော ပင့်ဖိတ်နည်း အပင့်အဖိတ်ကျွမ်းကျင်သော ဒကာသည် ဘိက္ခံ ဘုဉ္ဇထ၊ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇထ-ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်ဖြစ်စေ, ဆွမ်းဘုဉ်းပေးကြွပါဟု မြန်မာသုံးဖြင့် ဖြစ်စေ ပင့်ဖိတ်ခြင်းမျိုးကား အပ်သော ပင့်ဖိတ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
ဂဏဘောဇဉ် မဖြစ်၊ မုန့်ဟင်းခါးဆွမ်း, မုန့်တီဆွမ်း, ကြာဇံကြီးဆွမ်း, ခေါက်ဆွဲဆွမ်း စသည်ဖြင့် ဆွမ်းဟူသောအမည် နောက်က တပ်၍ ဖိတ်လျှင်လည်း အပ်သော ဖိတ်ခြင်းမျိုးပင် ဖြစ်သည်။
ငါးဆွမ်း, အမဲဆွမ်း စသည်၌လည်း နည်းတူ အပ်သည်ဟုသိ၊ ဆွမ်းဟူသော စကားလုံး ထည့်သွင်းပင့်ဖိတ်ရမည် ဖြစ်သည်။
အရှင်ဘုရားများ ငါးကြော်ဘုဉ်းပေးကြွပါ၊ ငါတို့အား ငါးကြော်လှူပါ၊ ငါးခြောက်လှူပါ၊ မုန့်ဟင်းခါးစားကြွပါ။
မုန့်တီစားကြွပါ၊ မုန့်ဘုဉ်းပေးကြွပါ၊ ခေါက်ဆွဲစားကြွပါ စသည်ဖြင့် ဆွမ်းဟူသော စကားလုံး မပါဘဲ ဖိတ်ခြင်းမျိုးကို မအပ်ဟု ယူကြသည်။
ပရမ္ပရဘောဇဉ် ဂဏဘောဇဉ်၌ ပြခဲ့သည့်အတိုင်း မအပ်သော ဖိတ်နည်းဖြင့် ဖိတ်မန်ထားသော ဘောဇဉ်ရှိလျှင် (ဖိတ်သူတစ်ဦးတည်းဖြစ်က အခြားနည်းအားဖြင့် ရသော ဆွမ်းကို မစားသေးဘဲ) ထိုသူ၏ ဘောဇဉ်ကိုသာ ပထမဆုံး စားရမည်။
စားဟူရာ၌လည်း တစ်လုတ်လောက် စားမိလျှင် စားခြင်းဖြစ်တော့၏၊ မအပ်သော နည်းဖြင့် နှစ်ဦးသုံးဦးစသည် ဖိတ်ထားလျှင်လည်း အစဉ်အတိုင်း စားရမည်။
ဂိလာနသမယ စသောအခါ ရသူလည်း မဟုတ်၊ ဝိကပ္ပနာလည်း မပြုဘဲ ရှေ့ဖိတ်ထားသူ၏ ဘောဇဉ်ကို နောက်မှ စား၊ နောက်ဖိတ် သူ၏ ဘောဇဉ်ကို အလျင်စားလျှင် အာပတ်သင့်၏၊ ပရမ္ပရဘောဇဉ် ဖြစ်သည်။
ဝိကပ္ပနာပြုပုံ ဒုတိယဒကာ၏ ဘောဇဉ်ကို စားလိုသော် ပထမပင့်ဖိတ်သော ဒကာ၏ ဘောဇဉ်ကို မစားခင် ပထမဘောဇဉ်ကို အနီးအပါးရှိ မိမိနှစ်သက်ရာ သီတင်း သုံးဖော်ငါးဦးတို့တွင် တစ်ဦးဦးအားမယှံ ဘတ္တပစ္စာသံ တုယှံ ဒမ္မိဟု ဆို၍ ပေးရမည်။
မိမိပေးလိုသူက အဝေးမှာရှိလျှင် “မယှံ ဘတ္တပစ္စာသံ ဣတ္ထန္နာမဿ (ဤမည်သောသူအား) ဒမ္မိ”ဟု မိမိဘာသာဆို၍ ပေးပါ၊ မြန်မာလို ဆို၍လည်း ပေးနိုင်၏၊ ဤသို့ ဝိကပ္ပနာပြုလိုက်လျှင် ဒုတိယဘောဇဉ်ကို စားကောင်း၏၊ တတိယဘောဇဉ်ကို အလျင်စားလိုရာ၌လည်း ဤနည်း အတိုင်း ပထမ, ဒုတိယဘောဇဉ်များကို ဝိကပ္ပနာပြု၍ စားနိုင်၏၊ ၄။
ပဏီတဘောဇဉ် ထောပတ်စသည်နှင့် ရောအပ်သော ထောပတ်ထမင်း, ဆီဦးထမင်း, နွားနို့ထမင်း စသည်များကို ပဏီတဘောဇဉ်ဟု ခေါ်သည်။
ထောပတ်, ဆီဦး, ဆီ, ပျားရည်, တင်လဲ, ငါး, အသား, နို့ရည်, နို့ဓမ်း မွန်မြတ်သော ဤကိုးပါးတို့နှင့် ရောနှောသော စပါးမျိုး (၇)ပါးမှ ဖြစ်ကုန်သော ဘောဇဉ်သည် ပဏီတဘောဇဉ် မည်၏၊ ထောပတ်စသော ကိုးပါးကို ပဏီတဟုလည်းကောင်း၊ ထောပတ်စသည်တို့နှင့် ရောအပ်သော ထမင်းကို ပဏီတဘောဇဉ်ဟုလည်းကောင်း ခွဲခြားမှတ်သားပါ။
(ဆောင်) ထောပတ် စ ရော၊ ငါးပါး ဘော၊ မှတ်လော ပဏီတဘောဇဉ်တည်း။
ဂိလာန မကျန်းမာသူဖြစ်လျှင် ထိုပဏီတဘောဇဉ်များကို ရောဂါနှင့် သင့်တော်၍ ဓာတ်စာကျလတ်သော် ဉာတိပဝါရိတ မဟုတ်သူထံပင် တောင်းစားကောင်းသည် အာပတ်မသင့်ဟု သိပါ။
အာပတ်နှင့် သိက္ခာပုဒ် သက်သက်သော ထောပတ်စသော ရှေ့ငါးပါးတို့ကို ဆေးအကျိုးငှာ အလိုရှိ၍ ဒါယကာက သတ်မှတ်ထားသော ရက်, လ, နှစ်အပိုင်းအခြား သတ်မှတ်ထားသော ဆေးထက် ပို၍ တောင်းစားအံ့၊ အစေလကဝဂ် မဟာနာမသိက္ခာပုဒ်ဖြင့် ပါစိတ်၊ ငါး စသော နောက်လေးပါးတို့ကို မနာမဖျားဘဲ တောင်းစားအံ့၊ သေခိယ သူပေါဒနဝိညတ္တိ သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် ဒုက္ကဋ်၊ ထောပတ် စသည်နှင့်ရောသော ပဏီတဘောဇဉ်ကို မနာမဖျားဘဲ တောင်းစားအံ့၊ ဤပဏီတဘောဇနသိက္ခာပုဒ်ဖြင့် ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊ (ဆောင်) ထောပတ်စသား၊ ဆေးကျိုးအား၊ တောင်းစား မဟာနာမ်။
မစ္ဆာဒီနိ၊ စတ္တာရိ၊ တောင်းဘိ သူပေါဒါန်။
ပဏီတ ဘောဇန်၊ တောင်းစားပြန်၊ သင့်ရန် ဤသိက္ခံ။
ယာဝကာလိက ယာဝကာလံ = မွန်းတည့်ကာလတိုင်အောင်။
ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ = စားကောင်း၏ အရ အရုဏ်တက်ပြီးသည်မှ စ၍ မွန်းတည့်တိုင်အောင် စားသောက်ကောင်းသော ဘောဇဉ်ငါးပါးနှင့် ခဲဖွယ်ဆယ့်နှစ်ပါး နွားနို့စသော သောက်ဖွယ်များသည် ယာဝကာလကများ ဖြစ်ကြသည်။
ပိဋ္ဌံ မူလံ ဖလံ ခဇ္ဇံ၊ ဂေါရသော ဓညဘောဇနံ။
ယာဂုသူပပ္ပဘူတယော၊ ဟောန္တေတေ ယာဝကာလိကာ။
ပိဋ္ဌံ =အမှုန့်ခဲဖွယ်လည်းကောင်း။
မူလံ =အမြစ်ခဲဖွယ်လည်းကောင်း။
ဖလံ = အသီးခဲဖွယ်လည်းကောင်း။
ခဇ္ဇံ = မုန့်ခဲဖွယ်လည်းကောင်း။
ဂေါရသော = နို့ရည်, နို့ဓမ်း, ရက်တက်ဟူသော နွားမမှဖြစ်သော အရသာ သုံးပါးလည်းကောင်း။
ဓညဘောဇနံ = စပါးမျိုးမှဖြစ်သော ဘောဇဉ်သုံးပါး လည်းကောင်း။
ယာဂုသူပပ္ပဘူတယော = ယာဂု, ဟင်းရည်စသော သောက်ဖွယ်ကိုလည်းကောင်း။
ဣတိ = ဤသို့။
ဧတေ = ဤအာဟာရတို့သည်။
ယာဝကာလိကာ = ယာဝကာလိကတို့တည်း။
ယာဝကာလိက အသီးကြီးကိုးလုံး ၁။
သခွားငဆစ်သီး၊ ၆။
သခွားငပြုပ်သီး၊ ၇။
သခွားငကြောင်သီး၊ ၈။
ဗူးသီး၊ ၉။
ဖရုံသီး၊ (ဆောင်) ထန်းအုန်း နှစ်ကွဲ၊ ပိန္နဲ နှစ်စုံ၊ ဗူး ဖရုံ၊ မှတ်တုံ သုံးသခွား။
ထို့ပြင် အသီးခဲဖွယ်၌ သရက်သီး, သပြေသီး, ဝှေးသီး, မန်ကျည်းသီး, ရှောက်သီး (ရှောက်ကြီး သံပရိုသီး), သီးသီး, တည်သီး စသည်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
ရှောက်နှင့် သံပရာ ရှောက်သီးကို ဟင်းလျာအဖြစ်, ဓာတ်စာအဖြစ် လက်သုတ်လုပ်စား ကြ၏၊ သံပရာသီးကို ဟင်းလျာ, လက်သုတ် မလုပ်ကြ၊ ထို့ကြောင့် ရှောက်သီးသည် ယာဝကာလိက၊ သံပရာသီးကား ယာဝဇီဝိကဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ယာဝကာလိကမှာ ဘောဇဉ်ငါးပါး, ခဲဖွယ် တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး, စပါးမျိုးခုနစ်ပါး, ပဲအမျိုးမျိုး, ဂေါရသသုံးပါးတို့ ဖြစ်သည်။
အချုပ်မှတ်ဖွယ် လက္ခဏာမှာ ထမင်းအဖြစ် ဟင်း, ဟင်းလျာ, လက်သုတ်အဖြစ်ဖြင့် စားလေ့ရှိသော အစားအစာ၊ ခဲဖွယ်, လျက်ဖွယ်, သောက်ဖွယ်များကို ယာဝကာလိကဟု မှတ်ပါ။
(ဆောင်) ဘောဇဉ် ခဲဖွယ်၊ အသွယ်သွယ်၊ အကျယ် များလှစွာ။
အရပ်တိုင်းမှာ၊ အာဟာရကိစ္စ၊ စားရိုးကျ၊ ယာဝကာလိကာ။
"ကပ္ပိယ" ဆိုသည်မှာ "အပ်စပ်သော" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပြီး "ကုဋိ" ဆိုသည်မှာ "ကျောင်း" ကို ဆိုလိုသည်။
ထို့ကြောင့် ကပ္ပိယကုဋိ ကပ္ပိယကုဋိ (ထီ) [ကပ္ပိယ + ကုဋိ]ဆိုသည်မှာ အပ်သော ကျောင်း၊ ရဟန်းတို့သုံးဆောင်ကောင်းသော ကျောင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ကပ္ပိယကုဋိ ကာရာပိတာ ဟောတိ။
ဝိ၊၃၊၁၉၄၊ ၁၉၅။
(—ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇၉၊ ၃၈၀။
ဝိ၊သင်္ဂဟ၊၁၀၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၈။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၅၆။
သာရတ္ထ၊၃၊၃၂၈။
ဝိမတိ၊၂၊၁၉၀။
ဋီ၊၁၊၁၂၆။
) ကပ္ပိယကုဋိအင်္ဂါ ၄-ပါး (၁) ရဟန်းသံဃာတို့၏ အပိုင် ဥစ္စာလည်း ဖြစ်စေ။
(၂) ရဟန်းသံဃာတို့ အမြဲနေဘို့ရာ ကျောင်းလည်း ဖြစ်စေ။
(၃) သဟသေယျအာပတ်သင့်လောက်သော အမိုး အကာနှင့် ပြည့်စုံသည်လည်း ဖြစ်စေ။
(၄) ကပ္ပိယဝေါဟာရဖြင့်လှူဒါန်းခြင်း၊ ဉတ်ကမ္မဝါစာနှင့် သမုတ်ခြင်း စသည်ဖြင့် ထိုထို ကုဋိ အားလျော်စွာ ကပ္ပိယ အစီအရင်ကို နေရာ တကျ ပြုလုပ်သည်လည်းဖြစ်စေ၊ ဤလေးပါးကို ကပ္ပိယကုဋိ၏ သာမည အင်္ဂါလေးပါးဟု ဆိုသည်၊ ပဉ္စမကပ္ပိယကုဋိ ပဌမအင်္ဂါ မရှိသော လူတို့၏ အိမ်ရာတိုက်တာများသည်လည်းကောင်း, ဒုတိယ အင်္ဂါ မရှိသော ရဟန်းတို့ နေဘို့မဟုတ် အခိုက် အတန့်မျှ သုံးဆောင်ဘို့ဖြစ်သော ဝစ္စကုဋိ, ပဿာဝကုဋိ ဥပုသ်အိမ်, သိမ်, တန်ဆောင်း စသည်များသည်၎င်း, တတိယအင်္ဂါမရှိသော ရဟန်းတို့နေဘို့ရာပင် ဖြစ်သော်လည်း သဟသေယျအာပတ်သင့်လောက်အောင် အမိုး မရှိသောကျောင်း, အကာမရှိသောကျောင်း, အမိုးအကာပျက်၍နေသော ကျောင်းများ သည်၎င်း ကပ္ပိယကုဋိလေးပါးမှ အလွတ်ဖြစ်သော ပဉ္စမကပ္ပိယကုဋိ မည်၏။
(၁) ဥဿာဝနန္တိကာကုဋိ “ရဟန်းအပိုင်၊ ရှေးဦးတိုင်ကို၊ ပွေ့ကိုင်ချီချ၊ မြေအကျနှင့်၊ ကပ္ပိယစကား၊ ဆုံးပြိုင်ငြား၊ မှတ်သား ဥဿာဝနန္တိကာ” ဟူသော လင်္ကာနှင့်အညီ (က) ရဟန်းသံဃာတို့၏ ပုဂ္ဂလိကသံဃိက ဖြစ်သော သစ် ဝါး အုတ် ကျောက်တို့နှင့် ဆောက်လုပ်သည်လည်း ဖြစ်စေ၊ (ခ) ရှေးဦးစွာ စိုက်ထူသောတိုင် ရှေးဦးစွာတက်သော အုတ်ကျောက်တို့ကိုရဟန်းတို့ပွေ့ ချီ၍ မြေသို့ ကျသည်နှင့် “ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ”ဟူသော ကပ္ပိယစကားအဆုံး ပြိုင်မိသည်လည်း ဖြစ်စေ၊ ဤအင်္ဂါ နှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ကုဋိကို ဥဿာဝနန္တိကာကုဋိဟု ဆိုသည်။
(၂) ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ “နွားတို့ နေဘိ၊ အနက်ရှိ၊ ဂေါနိသာဒိကာ” ဟူသော လင်္ကာနှင့်အညီ ဂေါနိသာဒိကာ သဒ္ဒါသည် နွားတို့နေရာဟူသော အနက်ရှိ၏၊ တိုက်တာ ကျောင်းကန် အရံအကာမရှိသည်ကို ဆိုလို၎င်းဖြစ်သည်။
(က) တိုက်တာအကာအရံမရှိလျှင် အာရာမဂေါနိသာဒိကာမည်၏။
(ခ) တိုက်တွင်းရှိ ကျောင်းများမှာ အကာအရံမရှိခဲ့လျှင် ဝိဟာရဂေါနိသာဒိကာမည်၏၊ ထိုနှစ်ပါးတွင် တိုက်တာ အကာအရံမရှိမှုသာ လိုရင်း ဖြစ်၏၊ တိုက်တွင်းရှိ ကျောင်းများ၌ ကျောင်း အောက်မှာ နွားမဝင်နိုင်ရန် အကာအရံရှိမှု, မရှိမှုသည် လိုရင်းမဟုတ်၊ အရံဆိုသည်မှာလည်း နွားတို့ကို ကာဆီးနိုင်ရန် အမြင့်နှစ်တောင် ခြောက်သစ်ရှိ၍ တတိုက်လုံးကို ဝန်းဝိုင်းမိအောင် ရှိခဲ့သော်လည်းကောင်း, ထက်ဝက်ခန့်ရှိခဲ့သော်၎င်း, အရံရှိသည် မည်၏။
တိုက်တာ တစ်ခုလုံး အရံမရှိခဲ့သော်၎င်း, ရှိသောအရံသည် ထက်ဝက်အောက် နည်းခဲ့သော်၎င်း အရံမရှိသည် မည်၏၊ ဤအရံ မရှိမှုသည်ပင် ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ၏ အင်္ဂါပင်တည်း။
(၃) ဂဟပတိကုဋိ “လူသန္တက၊ ကပ္ပိယဟူ၊ ဆို၍လှူ၊ မှတ်ယူ ဂဟပတိ”ဟူသော လင်္ကာနှင့်အညီ (က) မလှူမီ ရှေးအဖို့၌ လူတို့၏အပိုင်ဥစ္စာလည်းဖြစ်စေ၊ (ခ) ကျောင်းပြီး၍ လှူဒါန်းသောအခါ၌ “ဣမံ ဝိဟာရံ ကပ္ပိယကုဋိံ ကာတုံ သံဃဿ ဒေမ (သံဃာ ဖို့) အာယသ္မတောဒေမ (ပုဂ္ဂလိကဖို့)”ဟူသော ကပ္ပိယစကားကို မြွက်ဆို၍ လှူဒါန်းသည်လည်း ဖြစ်စေ၊ ဤအင်္ဂါ နှစ်ပါးရှိသော ကျောင်းကို ဂဟပတိကုဋိဟု ဆိုသည်။
(၄) သမ္မုတိကုဋိ “သမုတ်တုံဘိ၊ သမ္မုတိ၊ ဉတ္တိဒုတိယာ။
ပန်ကြားမှုလည်း။
အပ်သတည်း။
နှစ်နည်း အဆိုလာ” ဟူသော လင်္ကာနှင့်အညီ ကပ္ပိယကုဋိ အင်္ဂါချို့တဲ့သဖြင့် အကပ္ပိယဖြစ်၍နေသော ကျောင်းကို ကပ္ပိယ ကုဋိ ဖြစ်စေခြင်းငှါ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာဖြင့် သမုတ်ရသည်၊ ထိုကုဋိကို သမ္မုတိကုဋိခေါ်သည်၊ အဋ္ဌကထာ၌ကား အပလောကနကံ ဖြင့်လည်း သမုတ်အပ်၏ဟု လာ၏၊ ဝိနည်း မတတ်သော ရဟန်းတို့ အလှူခံ၍ နေသော ကျောင်းဟောင်း, ဝိနည်းမတတ်သော ရဟန်းတို့ဆောက်လုပ်သော ကျောင်းသစ်, ဝိနည်း မတတ်သော ရဟန်းတို့ အမိုးဟောင်းကို ဖျက်၍ အသစ်မိုးသော ကျောင်းမျိုး၊ ဤကဲ့သို့ သော ကျောင်းများကို နောက်ဆက်ခံ၍နေသော လဇ္ဇီပေသလ ရဟန်းသည် သမ္မုတိကပ္ပိယကုဋိ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်၍ နေရမည်၊ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာဖြင့်သော်လည်း သမုတ်ရမည်၊ အပလောကနကံဖြင့်သော်လည်း သမုတ်ရမည်ဟု ဆို၏။
“အင်္ဂါမညီ၊ ကျောင်း ကုဋီ၊ အကပ္ပီယသာ”ဟူသော လင်္ကာနှင့်အညီ ရှေး၌ ပြခဲ့ပြီးသော သာမညအင်္ဂါ အသီး အသီးသော ဝိသေသအင်္ဂါတို့နှင့် မညီညွတ်သော ကျောင်းများသည် အကပ္ပိယကုဋိမည်၏၊ အကပ္ပိယကုဋိ ဆိုသော်လည်း မနေအပ်, မထိုင်အပ်သော ကျောင်းဟု ဆိုလိုသည် မဟုတ်၊ ကာလိကဝတ္ထုများနှင့် စပ်၍ အာပတ်အပြစ်ရှိသောကြောင့်ဆိုသတည်း။
(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇၉၊ ၃၈၁-နှင့်ညှိ၍ ဝိနယသံခိပ်၌ဆိုသည်။
) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကုဋိ ၄-မျိုး ကပ္ပိယကုဋိ (၄) မျိုး ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးအင်္ဂါငါးပါးတွင် ကံကြီးကံငယ်တို့ကို တတ်သိနားလည်ထားရမည်ဟု ပါရှိသည်။
ထိုကံကြီး ကံငယ်တို့ကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သိသာရုံ ရေးပါမည်။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ကံလေးမျိုး ကရီယတိ =ပြုအပ်၏၊ ဣတိ =ထို့ကြောင့်။
ကမ္မံ =ကံ မည်၏၊ထိုကံသည် သံဃာ အညီအညွတ် ပြုအပ်သော -- ၁။
အပလောကနကံ၊ ၂။
ဉတ္တိကံ၊ ၃။
ဉတ္တိဒုတိယကံ၊ ၄။
ဉတ္တိစတုတ္ထကံ - ဟု လေးမျိုး ရှိ၏၊ အပလောကနကံ ထိုလေးပါးတို့တွင် သံဃာစည်းဝေးပြီးနောက် ညီညွတ်သော သံဃာတော်၏ အလိုအားဖြင့် ကဲ့ရဲ့ခြင်းစသော ဆိုင်ရာဝတ္ထုအကြောင်းကို ပြောပြ၍ သံဃာအား “နှစ်သက် သဘောတူပါ၏လော”ဟု မြန်မာလိုဖြစ်စေ၊ “ရုစ္စတိ သံဃဿ”ဟု ပါဠိလိုဖြစ်စေ၊ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပန်ကြားပြောကြား၍ ပြုအပ်သော ကံမျိုးကို အပလောကနကံဟု ခေါ်သည်။
ဉတ္တိဒုတိယကံ ထိုညီညွတ်သော သံဃာ၏ အလိုဆန္ဒအတိုင်း ဉတ်တစ်ကြိမ် ရွတ်ဆို၍ ပြုအပ်သော ကံမျိုးကို ဉတ္တိကံဟု ခေါ်သည်။
ထိုညီညွတ်သော သံဃာ၏ အလိုဆန္ဒအတိုင်း ဉတ်တစ်ကြိမ် ကမ္မဝါစာတစ်ကြိမ် ရွတ်ဖတ်၍ ဤဉတ်လျှင် နှစ်ကြိမ်မြောက်ရှိသော ကမ္မဝါစာဖြင့် ပြုအပ်သော ကံမျိုးကို ဉတ္တိဒုတိယကံဟု ခေါ်သည်။
ဉတ္တိစတုတ္တကံ ထိုညီညွတ်သော သံဃာ၏ အလိုဆန္ဒအတိုင်း ဉတ်တစ်ကြိမ် ကမ္မဝါစာ သုံးကြိမ် ပေါင်းလေးကြိမ် ကမ္မဝါစာ ဖတ်ရ၏၊ ဤသို့ ဉတ်လျှင် လေးကြိမ်မြောက်ရှိသော ကမ္မဝါစာဖြင့် ရွတ်ဖတ်၍ ပြုအပ်သော ကံမျိုးကို ဉတ္တိစတုတ္တကံဟု ခေါ်သည်။
(ဆောင်) အပလောပန၊ ကမ္မဉတ္တိ၊ ဒုတိ, စတုတ်၊ ကံသမုတ်၊ မယုတ် မျိုးလေး တန်။
(ပါတိမောက္ခမေဒိနီ၊၄၁၂။
) အပလောကနကံ ငါးမျိုး ထိုလေးမျိုးသော ကံတို့တွင် အပလောကနကံသည် ---- ၁။
ကဏ္ဋကသာမဏေကို ကောင်းစွာ ကျင့်သည်ကို မြင်၍ ပြန်သွင်းသောဩသာရဏကံ၊ ၂။
ကဏ္ဋကသာမဏေကို ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့သော နှင်ထုတ်သော နိဿာရဏကံ၊ ၃။
ရှင်လောင်းရဟန်းလောင်း၏ ဆံချခေါင်းရိပ်ဦးပြည်းခြင်းကို ပန်ကြားသောဘဏ္ဍုကံ၊ ၄။
နှုတ်ကြမ်းသော ရဟန်းအား ဆိုချင်ရာ ဆိုပါစေ တစ်စုံတစ်ယောက်သော ရဟန်းမျှ ဆိုဆုံးမခြင်းကို မပြုရဟု ပန်ကြားပြောကြား၍ မြစ်ထားသော, ဒဏ်ပေးထားသော ဗြဟ္မဒဏ္ဍကံ၊ ၅။
ဘိက္ခုနီမတို့၏ မကြည်ညိုဖွယ်ကို ပြုသော ရဟန်းကို ဘိက္ခုနီမတို့က ရှိမခိုးရဟု ပြောသော ကမ္မလက္ခဏကံ - ဤသို့ဖြင့် အပလောကနကံ (၅)မျိုး ပြား၏၊ (ဆောင်) သွင်း ထုတ် ဗြဟ္မဒဏ်၊ ဦးပြည်းကံ၊ ကမ္မံလက္ခဏံ၊ အပလောကန၊ ငါးဌာန၊ ရောက်ထ မြဲဧကန်။
) ဉတ္တိကံ (၉) မျိုး ၁။
ရဟန်းလောင်းကို ခေါ်သွင်းသော ဩသာရဏဉတ္တိကံ၊ ၂။
ဥဗ္ဘာဟိကအဆုံးအဖြတ်၌ ဓမ္မကထိကပုဂ္ဂိုလ်ကို နှင်ထုတ်သော နိဿာရဏဉတ္တိကံ၊ ၃။
ဥပုသ်ဉတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ထားအပ်သောဥပေါသထဉတ္တိကံ၊ ၄။
ပဝါရဏာကံ၏ အစွမ်းဖြင့် ထားအပ်သော ပဝါရဏာဉတ္တိကံ၊ ၅။
မိမိကိုလည်းကောင်း, သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း သမုတ်ခြင်းငှာ ထားအပ်သော သမုတိဉတ္တိကံ၊ ၆။
စွန့်အပ်သော သင်္ကန်း, သပိတ်စသည်တို့ကို ပြန်ပေးသော ဒါနဉတ္တိကံ၊ ၇။
အာပတ်ကို ခံသော ပဋိဂ္ဂါဟကဉတ္တိကံ၊ ၈။
ပြုအပ်သော ပဝါရဏာကိုငင်သော ပစ္စုက္ကဍ္ဎနဉတ္တိကံ၊ ၉။
တိဏဝတ္ထာရကသမထ၌ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဉတ် တစ်ခုခုသော အဖို့၌ တစ်ခုခုသောဉတ် ဤသုံးပါးသော ဉတ်ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မလက္ခဏကံအားဖြင့် ဉတ္တိကံ (၉)မျိုး ပြား၏၊ (ဆောင်) ဩ, နိ, ဥ, ပ၊ သမ္မုတ၊ ဒါန, ပဋိဂ္ဂံ။
ပစ္စုက္ကဍ္ဎန၊ ကံလက္ခ၊ နဝ ဉတ္တိကံ။
(ပါတိမောက္ခမေဒိနီ၊၄၁၃။
) ဉတ္တိဒုတိယကံ (၇) မျိုး ၁။
သပိတ်လှန်သော ဩသာရဏကံ၊ ၂။
သပိတ်မှောက်သော နိဿာရဏကံ၊ ၃။
သိမ်သမုတ်ခြင်း စသော တစ်ဆယ့်ငါးပါးသော သမုတ်ခြင်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောသမ္မုတိကံ၊ ၄။
ကထိန်သင်္ကန်းပေးခြင်း၊ မတကသင်္ကန်းပေးခြင်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဒါနကံ၊ ၅။
ကထိန်နုတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ဥဒ္ဓါရကံ၊ ၆။
ကုဋိရာကျောင်းရာ ကြားသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဒေသနာကံ၊ ၇။
တိဏဝတ္ထာရကသမထ၌ တစ်ခုခုသောအဖို့၌ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာ တစ်ခု၊ တစ်ခုသောအဖို့၌ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာတစ်ခု၊ မောဟာရောပန စသည်တို့၌ ဟောအပ်သော ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကမ္မလက္ခဏကံ - ဤသို့အားဖြင့် (၇)မျိုး ပြား၏၊ (ဆောင်) ဩ, နိ, သံ, ဒါ၊ ဥဒ္ဓါ ဒေသ၊ ကံလက္ခ၊ သတ္တ ဉတ်ဒုကံ။
ဉတ္တိစတုတ္ထကံ (၇) မျိုး ၁။
တဇ္ဇနီယ စသော ခုနစ်ပါးသော ကံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဩသာရဏကံ၊ ၂။
ထိုကံတို့၏ ငြိမ်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော နိဿာရဏကံ၊ ၃။
ဘိက္ခုနောဝါဒက သမုတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သမ္မုတိကံ၊ ၄။
ပရိဝါသ်, မာနတ် ပေးသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဒါနကံ၊ ၅။
မူလာယပဋိကဿန၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော နိဂ္ဂဟကံ၊ ၆။
ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကရဟန်း စသော ယာဝတတိယက တစ်ဆယ့်တစ်ယောက်သော သမနုဘာသနရဟန်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သမနုဘာသနကံ၊ ၇။
ဥပသမ္ပဒ, အဗ္ဘာနကံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကမ္မလက္ခဏကံ -ဤသို့အားဖြင့် (၇)မျိုး ပြား၏၊ (ဆောင်) ဩ, နိ, သမ်, ဒါ၊ နိဂ်, နု, ဘာ၊ ကမ္မာလက္ခဏံ။
ဉတ္တိစတုတ္ထ၊ ခွန် ဌာန၊ ရောက်ထ မြဲဧကန်။
ကံပြုပုံ သတ်မှတ်ချက်များ ဤလေးပါးသော ကံတို့တွင် အပလောကနကံကို ပန်ကြား၍သာ ပြုရသည်။
ဉတ်ထားသည့် ဉတ္တိကံစသည် အစွမ်းဖြင့် မပြုရ။
ဉတ္တိကံကို ဉတ်တစ်ကြိမ် ထား၍သာ ပြုရသည်။
အပလောကနကံ စသည်ဖြင့် မပြုရ။
ဉတ္တိဒုတိယကံကိုကား ပန်ကြား၍လည်း ပြုကောင်းသည်။
ဉတ္တိဒုတိယကံဖြင့်လည်း ပြုကောင်းသည်။
သီမာသမုတိကံ, သီမာသမူဟနကံ, ကထိနစီဝရဒါနကံ, ကထိနုဒ္ဓါရကံ, ကုဋိဝတ္ထုဒေသနာကံ, ဝိဟာရဝတ္ထုဒေသနာကံ ဤ (၆)ပါးကား ဂရုကံများဖြစ်၍ ပန်ကြား၍ မပြုကောင်း၊ ဉတ္တိဒုတိယ ကံဖြင့်သာ ကံပြုရသည်။
ကြွင်းသော သမုတိကံ (၁၃)ပါးနှင့် သေနာသနဂ္ဂါဟကံ, မတကစီဝရဒါနသမ္မုတိကံတို့ကား လဟုကံဖြစ်၍ ပန်ကြား၍သာ ပြုကောင်းသည်။
ဉတ္တိကံစသည်ဖြင့် မပြုရ။
ဉတ္တိစတုတ္ထကံကိုကား မိမိလက္ခဏာဖြင့်သာ ကံပြုရသည်။
ကြွင်းသော ကံတို့ဖြင့် ကံမပြုရဟု သိပါ။
(ဆောင်) အပလောကန၊ ပန်ကြားရ၊ ပြုထဧကန်သာ။
ဉတ္တိကမ္မာ၊ ဉတ်ဖြင့်သာ၊ ပြုပါ ဧကန်သာ။
ဉတ္တိဒုတိယ၊ ပန်းကြားထ၊ ပြုက အပ်သည်သာ။
ပန်၍ မရ၊ ဆ, ကမ္မ၊ ဖော်ထ သိလေပါ။
ဉတ္တိစတုတ္ထ၊ ယင်းကမ္မ၊ ပြုကြ ယင်းဖြင့်သာ။
(ပါတိမောက္ခမေဒိနီ၊၄၁၄။
) (တစ်နည်း) သမ္မုခကရဏီယကံ, အသမ္မုခကရဏီယကံဟု နှစ်မျိုး ပြားသင့်သေး၏၊ ထိုတွင် တမန်ဖြင့် ရဟန်းခံသော ကံ, သပိတ်မှောက်ကံ, သပိတ်လှန်ကံ, ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိကံ, သေက္ခသမ္မုတိကံ, ဗြဟ္မဒဏ္ဍကံ, ပကာသနီယကကံ, အဝန္ဒိယကံ ဤ (၈)ပါးကား မျက်ကွယ်၌ ပြုရသော အသမ္မုခကရဏီယကံ မည်၏၊ ကြွင်းသော ကံများကား မျက်မှောက်၌သာ ပြုရသော သမ္မုခကရဏီယကံတို့ မည်၏၊ (ဆောင်) အသမ္မုခ၊ သမ္မုခ၊ နှစ်ဝ တစ်နည်းလှစ်။
တမန်-မှောက်-လှန်၊ ဥမ်, သောက်, ဗြမ်၊ ကာဝန်-မျက်ကွယ်ရှစ်။
အကြွင်းကံမှာ၊ မျက်မှောက်သာ၊ ပြုပါ သိဖို့ဖြစ်။
(ပါတိမောက္ခမေဒိနီ၊၄၁၀။
) ဓမ္မိကကံ ဓမ္မော ဧတေသု အတ္ထီတိ ဓမ္မိကာနိ ဟူသည်နှင့်အညီ --- ဓမ္မ, ဝိနယ, သတ္ထုသာသန အားလျော်စွာ ပြုအပ်သောကြောင့် ဟုတ်မှန်တိုင်းသော သဘောရှိသော ကံတို့ကို ဓမ္မိကကံတို့ဟု ဆိုရသည်။
ဤ၌ ဓမ္မဟူသည် ဟုတ်မှန်တိုင်းသော ဝတ္ထုကို ဆိုသည်၊ ဝတ္ထု ဟုတ်မှန်ရမည်ဟူ၏၊ ဝိနယဟူသည် ဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း, အာပတ်ကိုလည်းကောင်း ပြ၍ စောဒနာခြင်း၊ အပြစ်ကို အောက်မေ့စေခြင်း နှစ်ပါးကို ဆိုသည်။
သတ္ထုသာသနဟူသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမဖြစ်သော ဉတ်၏ ပြည့်စုံခြင်း ကမ္မဝါစာ၏ ပြည့်စုံခြင်း နှစ်ပါးကို ဆိုသည်။
အဓမ္မိကကံ ဓမ္မဝိနယ သတ္ထုသာသနအားလျော်စွာ မပြုအပ်သောကြောင့် ဟုတ်မှန်တိုင်းသော သဘောမရှိသော ကံကို အဓမ္မိကကံဟု အပြန်အားဖြင့် သိသင့်သည်။
ဥပသမ္ပဒကံ၏ သမ္ပတ္တိငါးပါး ဉတ္တိစတုတ္ထကံ၏ မပျက်ခြင်းသမ္ပတ္တိသည်--- ၁။
ဝတ္ထုသမ္ပတ္တိ၊ ၂။
ဉတ္တိသမ္ပတ္တိ၊ ၃။
ကမ္မဝါစာသမ္ပတ္တိ၊ ၄။
သီမာသမ္ပတ္တိ၊ ၅။
ပရိသာသမ္ပတ္တိဟု ငါးမျိုး ရှိ၏၊ (ဆောင်) ဝတ်, ဉတ်, ကမ္မဝါ၊ သိမ်, ပရိသာ၊ ငါးဖြာ သမ္ပတ္တိ။
ပဉ္စင်းမြောက်ရန်၊ အင်ငါးတန်၊ ပြန်လေ ဝိပတ္တိ။
(ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး၊၄၅၁။
) ဥပုသ်ပဝါရဏာကံဆောင်ပုံများ, ဥပသမ္ပဒကံဆောင်ပုံများ အကျယ်ကို ဆိုင်ရာအခန်းတို့၌ ဆက်လက်ကြည့်ရှုကြပါကုန်၊ ဤကား ကံလေးမျိုး သိသာရုံကိုသာ အကျဉ်းချုံး၍ တင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ။
စျင်းယွန်းလိုင်း ( Chinese ; စက်တင်ဘာလ ၂၂၊ ၁၉၉၄ ဖွား) သည် ပေကျင်းအင်လိုက်မီဒီယာ လက်အောက်ရှိ တရုတ် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။
ကျန်းစုပြည်နယ်၊ ဝူရှီးမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
၂၀၁၆ တွင် သူသည် “Attack!Bigboy" ခေါ် တရုတ်ယောက်ျားလေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်၍ ဖျော်ဖြေရေးလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည်။
ယွန်လိုင်သည် ၂၀၁၈ တရုတ်ရုပ်ရှင် "Cry Me a Sad River" တွင် ကူစိန်းရှီအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ ဇာတ်ကားနှင့် ဇာတ်လမ်းတွဲ မျိုးစုံတွင် ပါဝင်လာခဲ့ရာ၊ ၂၀၁၉ အချိန်ခရီးသွား အချစ်-သမိုင်း ဒရာမာ ဖြစ်သော ချင်မင်းဆက်ကို ပြန်အိပ်မက်ခြင်း လည်း ပါသည်။
ဆုများနှင့် အမည်စာရင်းများ + ခုနှစ် ဆု အမျိုးအစား ရလဒ် ကိုးကား(များ) ၂၀၁၈ ၉ ကြိမ်မြောက် Niu Er Entertainment Festiva တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး အွန်လိုင်းမင်းသားဆု ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ Xin Yunlai at IMDb ကဏ္ဍ:၁၉၉၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဦးမိုးကျော်အောင် သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် နော်ဝေနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် ထမ်းဆောင်နေသည်။
သူသည် ယင်းမတိုင်မီက အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်အပြင် အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ပညာရေး ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် မှ စီးပွားရေးဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ Master of Development tudies ကိုလည်း ယင်းတက္ကသိုလ်တွင်ပင် တက်ရောက်သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ ၁၉၉၀ ကာလ ဌာနခွဲ(၂)၊ တတိယအတွင်းဝန်၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန နောက်ပိုင်းကာလများ ဝါရှင်တန်မြို့၊ ဂျနီဗာ ၊ဂျာကာတာ ၊ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ မြို့တော် ဘန်ဒါဆရီဘီဂဝန် တို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတို့တွင် သံတမန်ရေးရာတာဝန်များထမ်းဆောင်သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန ဌာနခွဲမှူး(၁)၊ အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊ ၂၀၁၄ ကာလ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျကာတာရှိ အာဆီယံအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးတွင် ပူးတွဲအရာရှိ၊ ၂၀၁၆ မေလ - မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် ဒုတိယသံရုံးအကြီးအကဲနှင့် သံအမတ်ကြီး၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက် နေ့အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး၊ ၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာ ၈ရက်ကစပြီး ယနေ့အထိ ၎င်း၏လက်ရှိတာဝန် ဝတ္တရားများအပြင် အီရန် အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတ နိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ တွင် နော်ဝေနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ (Chargé d'affaires) အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီး၂ဦးရှိသည်။