kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဇီဝဓာတုဗေဒပိုးသတ်ဆေးများ (သို့မဟုတ်) ဆေးဖက်ဝင်အပင်များသည် သဘာဝအားဖြင့်ပိုးမွှားများနှင့်ပို းမွှားရောဂါများကို ထိန်းချုပ်သည့်အရာများဖြစ်သည်။
အပင်ဖြင့်ပေါင်းစပ်ထားသော ကာကွယ်ခြင်း (PIPs) သည် အခြားမျိုးစိတ်များမှ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပစ္စည်းမျိုးဗီဇသီးနှံများတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
အထူးသဖြင့် ဥရောပနိုင်ငံအတော်များများတွင် ၎င်းတို့အသုံးပြုမှုသည်ဘအငြင်းပွားဖွယ်ရာဖြစ်သည်။
ပိုးမွှားအမျိုးအစားအားဖြင့်ခွဲခြား ပိုးမွှားအမျိုးအစားနှင့်ဆက်စပ်သော ပိုးသတ်ဆေးများမှာ အမျိုးအစား လှုပ်ရှားမှု Algicides ရေကန်များ၊ တူးမြောင်းများ၊ ရေကူးကန်များ၊ ရေလှောင်ကန်များနှင့် အခြားနေရာများရှိ ရေညှိများကို ထိန်းချုပ်ပါ။
Antifouling အေးဂျင့်များ လှေအောက်ခြေကဲ့သို့သော ရေအောက်မျက်နှာပြင်များနှင့် သက်ဆိုင်သည့်သက်ရှိများကို သတ်ပစ်ပါ။
ပိုးမွှား ဘက်တီးရီးယားနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်များကဲ့သို့ သေးငယ်သောဇီ၀သက်ရှိများကိုသတ်ပစ်ပါ။
Attractants ပိုးမွှားများကိုဆွဲဆောင်ပါ။
(သို့သော်ဆွဲဆောင်သူအဖြစ် အသုံးပြုသောအခါ အစားအစာကို ပိုးသတ်ဆေးအဖြစ်မသတ်မှတ်ရပါ။
) ဇီဝပိုးသတ်ဆေး ဇီဝပိုးသတ်ဆေးများသည်တိရစ္ဆာန်များ၊ အပင်များ၊ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် အချို့သောသတ္တုဓာတ်များကဲ့သို့သော သဘာဝပစ္စည်းများမှရရှိသော ပိုးသတ်ဆေးအမျိုးအစားများဖြစ်သည်။
ပိုးသတ်ဆေး သေးငယ်သော ဇီဝသက်ရှိများကို သတ်ပစ်ပါ။
ပိုးသတ်ဆေး နှင့် သန့်ရှင်းရေး သက်မဲ့အရာဝတ္ထုများပေါ်တွင် ရောဂါဖြစ်စေသော အဏုဇီဝသက်ရှိများကို သတ်ပစ်ခြင်း( သို့မဟုတ်) ခုတ်လှဲခြင်း။
မှို မှိုများကိုဖျက်ပါ အနာ၊ မှိုနှင့်သံချေးများအပါအဝင်.. Fumigants အဆောက်အအုံများ (သို့မဟုတ်) မြေဆီလွှာရှိပိုးမွှားများကို ဖျက်ဆီးရန်ဓာတ်ငွေ့ (သို့မဟုတ်) အငွေ့များထုတ်လုပ်သည်။
ပေါင်းသတ်ဆေး ပေါင်းပင်များနှင့်အခြားအပင်များကို မလိုချင်သောနေရာတွင် ခုတ်ပစ်ပါ။
ပိုးသတ်ဆေး အင်းဆက်ပိုးမွှားများနှင့် အခြား arthropods ကိုသတ်ပါ။
Miticides အပင်နှင့်သတ္တဝါများကိုစားသည့် သွင်းဆေးများကိုသတ်ပါ။
ပိုးမွှားပိုးသတ်ဆေး အသေသတ်ခြင်း၊ တားဆီးခြင်း (သို့မဟုတ်) ထွက်စေသည့် ပိုးမွှားများကိုသတ်ပါ။
Molluscicides ခရုနှင့်ပက်ကျိကိုသတ်ပါ။
Nematicides ပိုးမွှားများကိုသေစေပါတီကောင်ကဲ့သို့စက်ရုံအမြစ်များပေါ်ကြောင်းသက်ရှိ Ovicides အင်းဆက်ပိုးများနှင့် သွင်းဥကိုဖျက်စီးပါ။
Pheromones ဇီဝဓာတုပစ္စည်းများသည် အင်းဆက်ပိုးများ၏အပြုအမူကို အနှောင့်အယှက်ပေးလေ့ရှိသည်။
တွန်းလှန် ပိုးမွှားများ ဥပမာခြင်ကဲ့သို့ပိုးမွှားများကို တွန်းလှန်ပါ။
Rodenticides ကြွက်နှင့်အခြားတိရစ္ဆာန်များကို ထိန်းချုပ်ပါ Slimicides ရေညှိများ၊ ဘက်တီးရီးယားများ၊ မှိုများနှင့်ရေညှိမှိုများကဲ့သို့ရေညှိထုတ်လုပ်သည့် သေးငယ်သောဇီဝသက်ရှိများကိုသတ်ပစ်ပါ။
နောက်ထပ်အမျိုးအစားများ ပိုးသတ်ဆေးဟူသောဝေါဟာရတွင် ဤအရာများပါဝင်သည်။
Defoliants: များသောအားဖြင့် စပါးရိတ်ရာကာလကိုလွယ်ကူစေရန် အပင်မှအရွက်များ (သို့မဟုတ်) အခြားသစ်ရွက်များကို ဖယ်ရှားစေသည်။
အညစ်အကြေးများမလိုချင်သော အပင်များကဲ့သို့သော သက်ရှိတစ်သျှူးများအား ခြောက်သွေ့အောင်မြှင့်တင်ပါ။
အင်းဆက်ပိုးမွှားတိုးတက်မှုနှုန်းအားပြိုင်မှု အထိတ်လန့်အရွယ်ရောက်မှ pupal ဇာတ်စင်ကနေရင့်ကျက် (ဒါမှမဟုတ်) အင်းဆက်ပိုးမွှား၏ အခြားဘဝဖြစ်စဉ်များနှောင့်ယှက်။
အပင်ကြီးထွားမှုအားပြိုင်မှု ဓာတ်မြေဩဇာသို့အခြားအပင်မှအာဟာရများမပါဝင်သောအပင်များ၏ကြီးထွားမှု၊ ပန်းပွင့်မှုသို့မဟုတ်မျိုးပွားမှုနှုန်းကိုပြောင်းလဲစေသောအရာများ။
မြေဆီဩဇာဓာတုပေါ်မူတည်၍ အပင်နှင့်သတ္တဝါအားလုံး၏ ကြီးထွားမှုကို ယာယီ (သို့မဟုတ်) အမြဲတမ်းတားဆီးပေးသောဓာတုပစ္စည်းမြေဆီလွှာ ပိုးသတ်ဆေးပိုးသတ်ဆေးအဖြစ်မှတ်ပုံတင်ရမည်ဖြစ်သည်။
သစ်သားထိန်းသိမ်းခြင်းသစ်များကို အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၊ မှိုနှင့်အခြားပိုးမွှားများကိုခံနိုင်ရည်စေရန်အသုံးပြုကြသည်။
စည်းမျဉ်း နိုင်ငံတကာ နိုင်ငံအတော်များများတွင် ပိုးသတ်ဆေးများကိုအစိုးရအေဂျင်စီတစ်ခုကရောင်းချရန်နှင့် အသုံးပြုရန်အတည်ပြုရမည်။
ဥရောပ၌ ဥရောပသမဂ္ဂဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမျိုးရိုးဗီဇနှောင့်အယှက်များဖြစ်ကြပြီးမြဲbioaccululative နှင့်အဆိပ် (PBT) (သို့မဟုတ်) အလွန်စွဲမြဲသောသူတို့အားအပါအဝင် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသည့်ပိုးသတ်ဆေးများအသုံးပြုခြင်းကိုညတားမြစ်အတည်ပြုခဲ့သည်။
အီးယူအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးတွင် ပိုးသတ်ဆေးများအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးကို တိုးမြှင့်စေရန်အတွက် အလွန် bioaccululable (vPvB) နှင့် အစီအမံများကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ပိုးသတ်ဆေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများသည် တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံညကွဲပြားသော်လည်း ၎င်းတို့အသုံးပြုထားသောပိုးသတ်ဆေးများနှင့် ထုတ်ကုန်များကိုဘနိုင်ငံတကာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွင်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည်။
နိုင်ငံများအကြားစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိခြင်းကိုကိုင်တွယ်ရန် ကုလသမဂ္ဂစားနပ်ရိက္ခာနှင့်စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့၏ ညီလာခံတစ်ခုမှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင်ဘပိုးမွှားစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို စေတနာအလျောက်စံနှုန်းများ ဖန်တီးရန်အတွက်ပိုးသတ်ဆေးများဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့် အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်စည်းကမ်းကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
ကျင့်ထုံးကို ၁၉၉၈ နှင့် ၂၀၀၂ တွင် အသစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
FAO ကဒီဥပဒေဟာ ပိုးသတ်ဆေးအန္တရာယ်နဲ့ပတ်သက်လို့ အသိအမြင်မြင့်မားစေပြီး ပိုးသတ်ဆေးအသုံးပြုမှုကို ကန့်သတ်ချက်မရှိပဲ နိုင်ငံအရေအတွက်ကိုလျော့ကျစေတယ်လို့ဆိုထားပါတယ်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပိုးသတ်ဆေးကုန်သွယ်မှုစည်းမျဉ်းကိုတိုးတက်စေရန် နောက်ထပ်ကြိုးပမ်းမှုသုံးခုမှာ ကုလသမဂ္ဂအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ၊ ဓာတုပစ္စည်းများဆိုင်ရာ၊ သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်ခြင်းဆိုင်ရာ၊ ယူအဲန်လန်ဒန်လမ်းညွှန်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ Codex Alimentarius ကော်မရှင်တို့ဖြစ်သည်။
ပိုးသတ်ဆေးများဝယ်ရောင်းဝယ်သော နိုင်ငံများအကြား ကြိုတင်အသိပေးအကြောင်းကြားထားသော သဘောတူညီမှုတည်ရှိမှုသည်။
ယခင်နိုင်ငံများအနေဖြင့်ပါဝင်သည့် နိုင်ငံများအကြား အများအားဖြင့် ပိုးသတ်ဆေးအကြွင်းအကျန်များအတွက် ယူနီဖောင်းစံနှုန်းများကို ဖန်တီးရန်ကြိုးပမ်းနေသည်။
ပိုးသတ်ဆေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးပညာရေးနှင့်ပိုးသတ်ဆေးလျှောက်ထားသူများ၏ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများသည် အများပြည်သူအားပိုးသတ်ဆေးအလွဲသုံးစားမှုမှ ကာကွယ်ရန်ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသော်လည်း အလွဲသုံးစားမှုအားလုံးကို မဖယ်ရှားပါ။
ပိုးသတ်ဆေးအသုံးပြုမှုကိုလျှော့ချခြင်းနှင့် အဆိပ်သင့်စေသော ပိုးသတ်ဆေးများကို ရွေးချယ်ခြင်းသည်ပိုးသတ်ဆေးအသုံးပြုခြင်းကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် အန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်သည်။
ပေါင်းစပ်ပိုးမွှားနှိမ်နင်းရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ ပိုးမွှားများကိုထိန်းချုပ်ရ န်နည်းလမ်းများစွာအသုံးပြုခြင်းသည် ကျယ်ပြန့်လာပြီး အင်ဒိုနီးရှား၊ တရုတ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ယူအက်စ်၊ IPM သည် ဂေဟစနစ်အပေါ်လုပ်ဆောင်မှု၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သောသက်ရောက်မှုများကို အသိအမှတ်ပြုရန်ကြိုးပမ်းသည်။
ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန်ရည်ရွယ်သော ဇီဝဗေဒနှင့်ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာထုတ်ကုန်များနှင့် အခြားနည်းလမ်းများအပါအဝင် ပိုးသတ်ဆေးအသစ်များကို ဖော်ထုတ်လျက်ရှိသည်။
ထို့အပြင်ဘခုနှစ်လျှောက်ထား အခြားရွေးချယ်စရာ ထိန်းချုပ်မှုစဉ်းစားခြင်းနှင့် ဓာတုပိုးသတ်ဆေးများအသုံးပြုမှုကို လျှော့ချကြောင်းနည်းလမ်းများချမှတ်ရန် အားပေးလျက်ရှိသည်။
ပိုးသတ်ဆေးများကို သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပိုမိုအဆင်ပြေစေမည့် တိကျသောပိုးမွှားတစ်သက်တာ၏ သက်တမ်းကိုရည်မှန်းသည်။
(ဥပမာအားဖြင့်) အာလူးမှထုတ်ယူသော ဓာတုဓာတ်တစ်မျိုးအားအာလူး cyst nematodes သည် ၎င်းတို့၏အကာအကွယ်စင်များမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။
သူတို့ကအာလူးကိုစားပြီး ကောက်ပဲသီးနှံတွေကိုဖျက်ဆီးတယ်။
အလားတူဓာတုပစ္စည်းကိုအာလူးမစိုက်ပျိုးမီ လယ်ကွင်းများသို့စောစောစီးစီး အသုံးပြုနိုင်သည်။
အမေရိကန် ယူအက်စ်တွင်အန္တရာယ်ရှိသောပေါင်းသတ်ဆေးများအသုံးပြုရန်ပြင်ဆင်ခြင်း ယူနိုက်တက်စတိတ်တွင်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီ (EPA) သည်ဖက်ဒရယ်ပိုးသတ်ဆေး၊ ဖန်းဂတ်စ်နှင့်ရူဒီဒီတီဒစ်အက်ဥပဒေ (FIFRA) နှင့်စားနပ်ရိက္ခာအရည်အသွေးကာကွယ်ရေးအက်ဥပဒေ (FQPA) အရ ပိုးသတ်ဆေးများကို ထိန်းညှိရန်တာဝန်ရှိသည်။
ပစ္စည်းအသုံးပြုရန် လုံခြုံသောအခြေအနေများနှင့် ရည်ရွယ်ထားသောပိုးမွှားများအား ထိရောက်စွာကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် လေ့လာမှုများပြုလုပ်ရမည်။
EPA သည် ပိုးသတ်ဆေးများကို ဤထုတ်ကုန်များမှ လူသားများနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေခြင်းမရှိစေရန် ကလေးသူငယ်များ၏ ကျန်းမာရေးနှင့်ဘေးကင်းရေးကို အလေးထားသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်နိုဝင်ဘာလမတိုင်မီက ထုတ်လုပ်ခဲ့သောပိုးသတ်ဆေးများသည် လက်ရှိသိပ္ပံနှင့်စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ကိုက်ညီရန်အတွက် ပြန်လည်အကဲဖြတ်ခြင်းခံရသည်။
မှတ်ပုံတင်ထားသောပိုးသတ်ဆေးများအားလုံး သင့်လျော်သောစံနှုန်းများနှင့်ကိုက်ညီစေရန် ၁၅ နှစ်တစ်ကြိမ်ပြန်လည်သုံးသပ်သည်။
မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း တံဆိပ်တစ်ခုကိုဖန်တီးသည်။
ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကန့်သတ်ချက်များအပြင် ပစ္စည်းကိုသင့်လျော်စွာအသုံးပြုရန် လမ်းညွှန်တွင်တံဆိပ်ပါရှိသည်။
အဆိပ်သင့်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ပိုးသတ်ဆေးများကို အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော အတန်းအစားတွင် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။
ပိုးသတ်ဆေးများသည် ယူနိုက်တက်စတိတ်တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲပြီးနောက်စမ်းသပ်မှုအရှိဆုံး ဓာတုပစ္စည်းများဖြစ်သည်။
ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော သက်ရောက်မှုများကို ဆုံးဖြတ်ရန် အစားအစာအတွက်အသုံးပြုသူများသည် စမ်းသပ်မှု ၁၀၀ ကျော် လိုအပ်သည်။
အချို့သောပိုးသတ်ဆေးများကို အများပြည်သူသို့ရောင်းချရန် အလွန်အမင်းအန္တရာယ်ရှိသည်ဟုသတ်မှတ်ထားပြီး၊ စစ်ဆေးမှုပြီးပြီအသိအမှတ်ပြုလျှောက်ထားသူများသာ ကန့်သတ်ထားသောပိုးသတ်ဆေးများအသုံးပြုခြင်းကို ဝယ်ယူနိုင်သည်။
ဤမှတ်တမ်းများကို ဝန်ထမ်းများနှင့် ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) နယ်မြေသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအေဂျင်စီများအတွက် ရရှိနိုင်ရမည်။
EPA အပြင် အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဌာန (USDA) နှင့်အမေရိကန်အစားအစာနှင့် ဆေးဝါးစီမံခန့်ခွဲမှုဌာန (FDA) တို့က သီးနှံများပေါ်တွင် (သို့မဟုတ်) ခွင့်ပြုထားသော ပိုးသတ်ဆေးအကြွင်းအကျန်အဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။
EPA သည် ပိုးသတ်ဆေးအသုံးပြုခြင်း၊ လူ့ကျန်းမာရေးအပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများနှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိနိုင်သည်ကိုကြည့်ရှုသည်။
ထို့အပြင် ယူအက်စ် EPA သည်အမျိုးသားကျန်းမာရေးကောင်စီ၏ အဆင့်လေးဆင့်ဖြစ်သည့် လူကျန်းမာရေးကိုအကဲဖြတ်ခြင်းအတွက် အသုံးပြုသည်။
မကြာသေးမီက Kaua'i ကောင်တီ (Hawai'i) သည်ပိုးသတ်ဆေးများနှင့် GMOs များနှင့်သက်ဆိုင်သောခရိုင်၏ ကုဒ်အခန်း ၂၂ တွင် ဆောင်းပါးတစ်ခုကိုထည့်သွင်းရန် ဘီလ်အမှတ် ၂၄၉၁ ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ဤဥပဒေကြမ်းသည် Kaua'i ရှိ ဒေသခံရပ်ရွာလူထုများအား ၎င်းတို့၏ကုန်ပစ္စည်းများကို စမ်းသပ်သည့် ကြီးမားသောပိုးသတ်ဆေးကုမ္ပဏီများအား အကာအကွယ်ပေးသည်။
အပ်လုံးခန့်၊ ဝင်ရိုးလုံးခန့်သဏ္ဌာန်ရှိ၏။
ထွေးထွေးနေသည်။
မုဒြာဟူသော ဝေါဟာရသည် သက္ကတဘာသာအားဖြင့် မုဒြာ၊ ပါဠိဘာသာအားဖြင့် မုဒ္ဒဖြစ်သည်။
မြန်မာဘာသာအရ လက်အနေအထား ပုံစံကို ခေါ်ဆိုသည်။
အချို့ ရုပ်ပွားဆင်းတုဆိုင်ရာ ပဋိမာသိပ္ပံပါရဂူကြီးများက မုဒြာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟတ္ထဟူ၍လည်းကောင်း ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ပညတ်ကြလေသည်။
အလွန်နက်နဲသိမ်မွေ့၍ အတွင်းငုပ်သော အနက်အဓိပ္ပာယ် သဘောတရားများကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
အချို့မုဒြာမှာ လက်တစ်ဘက်တည်းဖြင့်သာ ဟန်အမူအရာ ပြခြင်းဖြစ်၍၊ အချို့မုဒြာမှာမူ လက်နှစ်ဘက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လက်လေးငါးဆယ်ဘက်ဖြင့်ဖြစ်စေ ဟောကြားညွှန်ပြလိုသော သဘောတရားကို ဟန်အမူအရာ ပြထားခြင်းမျိုး ဖြစ်လေသည်။
မုဒြာသည် ရုပ်ပွားဆင်းတု၊ ရုပ်လုံးရုပ်ကြွ စသည်တို့ကို လေ့လာသုတေသန ပြုရာတွင် မသိလျှင်မဖြစ်သော အခြေခံအကျဆုံး ပဋိမာ သိပ္ပံပညာရပ်၏ သော့ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
အကြမ်း(၆)မျိုး မုဒြာများသည် ဗုဒ္မ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပုံဖော်ထားခြင်းဟုဆိုနိုင်သည်။
အကြမ်းအားဖြင့် မုဒြာ(၆)မျိုး တွေ့နိုင်သည်။
သမာဓိမုဒြာ = ထိုင်လျက် လက်ဝါးနှစ်ဘက်စလုံး ကို အပေါ်သို့ လှန်လျက် ထပ်ထားပြီး ပေါင်ခွင်ပေါ်တွင် အလိုက်သင့် တင်ထားသည့် လက်အနေအထားသည် တရားအားထုတ်ဟန်။
ဈာန်ဝင်ဝင်စားဟန်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။
ဘူမိဖဿမုဒြာ = ထိုင်လျက် မြေကြီးကို ညာဘက် လက်ချောင်းများဖြင့်ထိစေကာ ဝသုန္မရိမြေကြီးအား မာန်နတ်ကို အောင်မြင်ကြောင်း သက်သေညွှန်းဆိုဟန်ကို ဖော်ပြသည်။
ဓမ္မစကြမုဒြာ = ထိုင်လျက် လက်နှစ်ဘက်စလုံး ရင်ညွန့် အထက်နားတွင်မြှင့်ထားပြီး ဘယ်လက်ချောင်းထိပ်နှင့် လက်ယာလက်ဖဝါးကို ထိနေဟန်သည် ဓမ္မစကြာတရားကို ဟောကြားနေဟန် ဖြစ်သည်။
အဘယမုဒြာ = ဘေးအန္တရာယ်မကျရောက်စေရန် ကာကွယ်ပေးဟန် ကို ဖော်ပြသည်။
ရပ်တော်မူပုံနှင့် စင်္ကြန်ကြွချီဟန်ပုံတို့တွင် လက်ယာလက်ဖြင့် လက်ဝါးကာပြသကဲ့သို့ လက်ဖဝါးအပြင်ဘက်သို့လှန်ကာ လက်ချောင်းများက အပေါ်သို့ ထောင်ဖြန့်ပြနေဟန်ဖြစ်သည်။
( ရံခါ လက်နှစ်ဘက် ) ဝိတက္ကမုဒြာ=ဆွေးနွေးဟန် ညွှန်ကြားဟန်ဖြစ်၍ အဘယမုဒြာနှင့်ဆင်တူသည်။
လက်ယာဘက်လက်ညှိုးနှင့် လက်မထိပ်ထိထားပုံ သာကွာသည်။
ဝရဒမုဒြာ= ရပ်တော်မူ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များ၌သာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ကောင်းချီးပေးဟန် ဆုပေးဟန်ဖြစ်သည်။
လက်ယာဘက်လက်ကိုအောက်ချ၍လက်ဖဝါးကို အပြင်သို့လှည့်ပြီး လက်ချောင်းများ အောက်သို ဖြန့်ချထားဟန်ဖြစ်သည်။
သုံးကဏ္ဍ ပါမောက္ခပိုဒုဝါလ်၏ အဆိုအမိန့်အရ - ဗေဒင်ကျမ်းများဆိုင်ရာ မုဒြာများ၊ တန္တရာယာနဆိုင်ရာ မုဒြာများ (၁၀၈)မျိုး၊ လောကီယ အနုပညာဆိုင်ရာ မုဒြာများ (၆၄)မျိုးဟူ၍ သုံးပိုင်း၊ သုံးကဏ္ဍ ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။
ယင်းတို့အနက် အသုံးအများဆုံး အထင်ရှားဆုံး မုဒြာပေါင်း (၄၅) ခုရှိကြောင်း သိရသည်။
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး ဟူ၍ ဖြစ်ကြကုန်၏။
ပါမောက္ခ ပိုဒုဝါလ် ဖော်ပြထားသော အထက်ပါမုဒြာ အမျိုးမျိုးအနက် အချို့ကိုသာ မြန်မာ့ ရိုးရာ ပဋိမာသိပ္ပံ လေ့လာရာတွင် တွေ့ရှိအသုံးပြုနိုင်ပေသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များနှင့် သက်ဆိုင်၍ လေ့လာ တွေ့ရှိရသမျှသော မုဒြာများမှာ အခြေခံအားဖြင့် ငါးဆယ်ခန့်မျှသာ ရှိကြပါသည်။
ယင်းတို့ကို မြန်မာ အဘိဓာန် အက္ခရာဝလိအတိုင်း စီစဉ်ပြရပါမူ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြပေသည်။
အဉ္ဇလီမုဒြာ — Añjalī mudrā အဒ္ဓစန္ဒြဟတ္ထ — Ardha-chandra Hasta အဘယမုဒြာ — Abhaya Mudrā အာလိင်္ဂဟတ္ထ — Ālinga Hasta ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာ — Uttarabodhi Mudra ကစ္စဝလမ္ဗိတဟတ္ထ — Katyavalambita Hasta ကဋကဟတ္ထ — Kataka Hasta ကုသတိဏဟတ္ထ — Kusatriṇahasta ကရဏမုဒြာ — Karaṇa Mudrā ကဋိဟတ္ထ — Kati Hasta ကုသတိဏဟတ္ထ = ကုသမုဒြာ — Kusa Hasta; Kusa Mudrā ကေသမဿုပဟာနမုဒြာ — Kesamassu pahāna Mudrā. (ကေသဟတ္ထ) — (Kesa Hasta) ခေပနမုဒြာ — Khepana Mudrā ဂဒါဟတ္ထ — Gadā Hasta ဂဇဟတ္ထ — Gaja Hasta စပေဋဒါနမုဒြာ — Capeţadāna Mudrā စိန္တမုဒြာ — Cin Mudra (Cinta Mudra) စီဝရဟတ္ထ — Civara hasta ဈာနမုဒြာ — Dhyana Mudrā ဉာဏမုဒြာ — Jñāṇa Mudrā တဇ္ဇနီမုဒြာ — Tajjani Mudrā (Tarjani) တဇ္ဇနီပါသဟတ္ထ — Tajjanī pāsa hasta တပ္ပနမုဒြာ — Tappana Mudra (Tarpana) တိဏဟတ္ထ (တိဏကိရဏမုဒြာ) — Trna Hasta (trnakirana Mudra) တြိပဋကဟတ္ထ — Tripataka Hasta တိလောကဝိဇယမုဒြာ — Tailokyavijaya Mudrā ဒဏ္ဍဟတ္ထ — Danda Hasta ဒမရဟတ္ထ — Damara Hasta ဒါနမုဒြာ — Dāna Mudrā ဓမ္မစကြမုဒြာ — Dharmacakra Mudrā နမက္ကာရမုဒြာ — Namaskara Mudrā နိဒြတဟတ္ထ — Nidrata Hasta ပတ္တမုဒြာ — Patra Mudrā ပဒုမာဟတ္ထ — Padma Hasta ပါဋိဟာရိယမုဒြာ — Prāțihārya Mudiã ပေါတ္ထကဟတ္ထ (လဉ္ဆကဟတ္ထ) — Pustaka Hasta ဗုဒ္ဓသမဏမုဒြာ — Buddha sramaņa Mudrā ဗျာချာနမုဒြာ — Vyakhyāna Mudrā ဘူတဒါမရမုဒြာ — Bhūtadāmarā Mudrā ဘူဖဿမုဒြာ (ဘူမိဖဿမုဒြာ) — Bhūphassa Mudra (Bhumisparsa Mudra) မဟာကရုဏာမုဒြာ — Mahā karuņā Mudrā ယောဂမုဒြာ — Yoga Mudrā လလိတခေပမုဒြာ — Lalitaksepa Mudrā လောလဟတ္ထ — Lola Hasta ဝဇီရာဟုင်္ကရမုဒြာ — Vajrāhumkara Mudrā ဝန္ဒနီမုဒြာ — Vandani Mudra ဝရမုဒြာ (ဝရဒမုဒြာ) — Vara Mudrā (Varada Mudrā) ဝိတက္ကမုဒြာ — Vitarka Mudrā ဝိမှယဟတ္ထ — Vismaya Hasta ဝေနာယကိမုဒြာ — Vaināyaki Mudrā သန္တိဒမုဒြာ — Santidā Mudrā သန္ဒဿနမုဒြာ — Sandassana Mudra (Samdarshana Mudra) သဗ္ဗရာဇိန္ဒြမုဒြာ — Sarvarajendra Mudrā သမာဓိမုဒြာ (သမာဟိတမုဒြာ) — Samadhi Mudrā (Samāhita Mudră) သီဟကဏ္ဏမုဒြာ — Simhakarṇa Mudrā သူစိမုဒြာ — Sūci Mudra စသည်တို့ဖြစ်ကြပေသည်။
AIA p. 471; c, d. Ananda pagoda at Pagan-Bhūmiphassamudrā Professor R.K. Poduval DHI pp.246-249, ကိုးကား http://www.myworld-phyophyo.com/p/buddha-1-16.html Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb|ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ရုပ်ပွားတော်ဟူသည် ဘုရားရှင်တို့၏ ရုပ်လက္ခဏာများကို မှန်းဆ၍ ထုဆစ်၊ သွန်းလုပ် ဖန်တီးထားသော ရုပ်တုကို ခေါ်ဆိုသည်။
ဘုရားရှင်တို့သည် လူသာမန်တို့နှင့် မတူကွဲပြားသော လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါးနှင့် လက္ခဏာတော်ငယ် အပါး(၈ဝ) ရှိသည်။
ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များကို ရပ်တော်မူ၊ ထိုင်တော်မူ၊ လျောင်းတော်မူ စသဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး တွေ့နိုင်သည်။
ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များသည် ရသဗေဒအရ သာမန်သွန်းထုထားသည့် အနုပညာပစ္စည်း မဟုတ်ချေ။
ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ မည်ကာမတ္တ (Image) မဟုတ်ချေ။
အနုပညာပစ္စည်း တစ်ခုအနေဖြင့် အလှထားသည့် ရုပ်ပြပစ္စည်းလည်း မဟုတ်ချေ။
အမှန်မှာ ရုပ်ပွားတော်များသည် ဗုဒ္မ ဟောကြားတော်မူအပ်သော တရားဓမ္မများကို ကိုယ်စားပြု ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်၍ ထူးခြားမှုရှိသည်။
ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် ဆင့်ပွားမှတ်တမ်းအရ ဗုဒ္မ၏ လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်များဖြင့် တိကျတူညီအောင် ပုံတူ သွန်းလုပ် ထုဆစ်ထားခြင်းဖြစ်၍လည်း ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ထိုက်သည်။
(နောင်အခါ ဗုဒ္မရုပ်ပုံလွှာကို မိမိတို့ စိတ်ကူးအရ သွန်းလုပ် ကြည်ညိုကြသည်လည်း ရှိခဲ့သည်။
) မန္တလေးမြို့ မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီးသည် ဗုဒ္ဓ၏ လက္ခဏာတော်များဖြင့် သက်ရှိပမာ ထူးခြားစွာ သွန်းလုပ်ထားသော ရုပ်ရှင်တော်မြတ် တစ်ဆူဖြစ်သည်။
ဗုဒ္မမြတ်စွာသက်ရှိထင်ရှားစဉ်က ကိုယ်ငွေ့လှုံ၍ သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သက်တမ်းရှည် ရုပ်ပွားတော်မြတ် တစ်ဆူဖြစ်သည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၅၇−ခုနှစ်က ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၅၀ဝ−ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သွန်းလုပ်ခဲ့သော ရပ်တော်မူပုံ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်သည် ရိုးရာ လက္ခဏာတော်များဖြစ်သော ရောင်ခြည်စက်ဝန်း၊ ပြန့်ကားသော နားတော်၊ ပြုံးယောင်သမ်းနေသော နှုတ်ခမ်းတော်နှင့် လက်ယာရစ်လှည့်သော ဆံခွေတော်များ စသည် ဗုဒ္မ၏ထင်ရှားသော လက္ခဏာတော်အချို့တို့ဖြင့် ပါဝင်ထုလုပ်ထားသည်။
ယခုအခါ ဘန်ကောက်အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ရှိသည်ဟု သိရပါသည်။
စေတီပုထိုးများသည်လည်း ထို့အတူ ဗုဒ္မနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဝတ္ထုပစ္စည်းများ၊ ဟောကြားတော်မူသော တရားဓမ္မများ၊ ကျမ်းစာများ စသည် ဌာပနာ၍ တည်ထားကိုးကွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု။
ကရုဏာကမ္ဘာ ဘိုးဘွားရိပ်သာသည် နေပြည်တော် ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်၊ မြတ်မင်္ဂလာလမ်းနှင့် ရွှေကြာပင်လမ်းထောင့်၌ အကျယ်အဝန်း ၃၃.၈၇ ဧကပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
စစ်သည်တော်များ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် ကျရာတာဝန်ကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံစွန့်စွန့် စားစား နောက်ဆံမတင်းဘဲ ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်နှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ နိုင်ငံတော်နှင့်တပ်မတော်အတွက် သက်စွန့်ကြိုးပမ်း တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့ကြသည့် စစ်သည်တော်များ၊ ကျဆုံးစစ်သည်နှင့် ကိုယ်လက်အင်္ဂါ စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည့် စစ်သည်တော်များ၏ မိသားစုများ အတွက် ရည်ရွယ်ပြီးတည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဦးဆောင်သူမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းကြည်(ငြိမ်း) ဖြစ်သည်။
ရိပ်သာ၏ဆောင်ပုဒ်မှာ စွန့်လွှတ်စွန့်စားသူတို့၏ ကွန်းခိုရာ ဖြစ်သည်။
အမှတ်တံဆိပ် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက် အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်သည် သပြေခက်၊ ရေစက်ချခွက်၊ နှလုံးနှင့် ကြက်ခြေနီတို့ ပါရှိပြီး အနီရောင်၊ အပြာရောင်၊ အဝါရောင်၊ အစိမ်းရောင်တို့ဖြင့် ရေးဆွဲထားသည်။
သပြေခက်သည် အောင်မြင်ခြင်း၊ ရေစက်ချခွက်သည် လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်းအတွက် ကြည်လင်အေးမြစွာ အမျှဝေကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ နှလုံးသည် ကြင်နာသနားခြင်းနှင့် အသက်ရှည်ခြင်း၊ ကြက်ခြေနီသည် ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ဖေးမကူညီခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။
အနီရောင်သည် ရဲရင့်ပြတ်သားခြင်းနှင့် စွန့်လွှတ်စွန့်စားခြင်း၊ အပြာရောင်သည် တည်ငြိမ်ခြင်း၊ သစ္စာရှိခြင်း၊ တည်ကြည်ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ အဝါရောင်သည် မြင့်မြတ်ခြင်းနှင့် ပေါကြွယ်ဝခြင်း၊ အစိမ်းရောင်သည် ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။
ရိပ်သာ၏ ရည်ရွယ်ချက် စစ်ဆင်ရေးတာဝန်များကို နှစ်ရှည်လများ ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာ သက်စွန့်ကြိုးပမ်းထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် စစ်သည်နှင့် မိသားစုများဘဝရှေ့ရေး စိတ်အေးစေရန်နှင့် နောက်ဆံမတင်းဘဲ တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုး အတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံစွန့်စွန့်စားစား တိုက်ပွဲဝင်မည့် သူရဲကောင်းစစ်သည်များ တိုးပွားလာရန်ဖြစ်သည်။
တည်ဆောက်မှု မှတ်တမ်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းကြည်(ငြိမ်း)သည် ၂ဝ၁၅ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် (၇၁) ကြိမ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်စဉ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် တွေ့ဆုံ၍ ကရုဏာကမ္ဘာ ဘိုးဘွားရိပ်သာ တည်ထောင်မည့် အစီအမံများ တင်ပြခဲ့သည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်၏ ဦးဆောင်လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဌာနချုပ်များ၊ တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့များနှင့် အရာရှိစစ်သည်များ၏ တစ်ဦးချင်း အလှူငွေများ၊ အငြိမ်းစားတပ်မတော် အရာရှိများ၊ စစ်သည်များ၏ တစ်ဦးချင်းအလှူငွေများ၊ နယ်ဘက်ဝန်ကြီးဌာနများ၏ အလှူငွေများ၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များ၏ အလှူငွေများဖြင့် မတည်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂ဝ၁၅−ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ရက်နေ့တွင် မြေသန့်မင်္ဂလာပြုလုပ်၍ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်လျက်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူအပြင် အဆောက်အအုံ ၃၇ လုံးဆောက်လုပ်ရန် လျာထားသည်။
အဆောက်အအုံ ၃၃လုံးကို တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) မိသားစုများ၊ ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီများ၊ ဝန်ကြီးဌာနများက လှူဒါန်းသည်။
၂ဝ၁၆−ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၄)ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်သည်။
ရိပ်သာတွင် အဘိုး ၁၈၀ ဦး၊ အဘွား ၁၂၀ ဦး၊ အဘိုးအဘွားစုံတွဲ ၃၆ တွဲ၊ ကျဆုံးဒဏ်ရာရစစ်သည်များ၏ မိသားစု ၃၆ စု၊ ကိုယ်လက်အင်္ဂါစွန့်လွှတ်ထားရသည့် စစ်သည်လူပျိုနှင့် ကျဆုံးစစ်သည်များ၏ ဇနီးများ လက်ခံမည်။
နေထိုင်ခွင့်ပြုမည် အရည်အချင်းနှင့် ကိုက်ညီမှု (က)တပ်မတော်တွင် နှစ်ရှည်လများသက်စွန့် ကြိုးပမ်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် ပင်စင်စား အငြိမ်းစား အသက် ၆၀ ကျော် စစ်သည်တော်ကြီးများ။
(ခ)ပင်စင်ခံစားနေသော စစ်သည်တော်ကြီး များ၏ အသက် ၆၀ ကျော် တရားဝင်ဇနီးများ။
(ဂ)ကျဆုံးစစ်သည်များ၏ ဇနီးများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင် လူမမည်ကလေးများ။
(ဃ)စစ်ဆင်ရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော မသန်စွမ်း စစ်သည်များ၊ ၎င်းတို့၏ ဇနီးနှင့် မိသားစုဝင် လူမမည်ကလေးများ။
(င)နေရာလစ်လပ်မှုများရှိပါက တပ်မတော် နှင့်အတူလက်တွဲ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် စစ်မှုထမ်းမဟုတ်သော ပြည်သူ့စစ်၊ ပြည်သူ့ရဲနှင့် တိုင်းပြည်အတွက် သက်စွန့်ကြိုးပမ်းတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ ကြသည့် ဝန်ကြီးဌာနများမှ ဝန်ထမ်းများ၊ သာမန်နိုင်ငံသားများကိုလည်း လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား https://www.facebook.com/KarunaKabahome/ Category:နေပြည်တော်။
သာသနိကအဆောက်အအုံအမှတ် = ၂၇ သူဌေးမုခ်ဂူသည် ညောင်ဦးမြို့၊ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်၏ အရှေ့မြောက်တွင် တည်ရှိသည်။
အမည်နှင့် လိုက်ဖက်စွာ နှစ်ထပ်ဂူဘုရား အလတ်စား ဖြစ်သည်။
နှောင်းခေတ်ကုသိုလ်ရှင်များ ထုံးသင်္ကန်း ကပ်လှူထား၍ ရှေးဟောင်းအသွင် ပျောက်ကွယ်လျက်ရှိသည်။
သို့သော် အခြေခံ ဗိသုကာနှင့် နှစ်ထပ်ဂူ အလုပ်အဆောင်တို့မှာ ပုဂံခေတ် လက်ရာအဖြစ် မြင်သာ ထင်သာရှိပါသေးသည်။
အတွင်းမှာ နံရံဆေးရေး ပန်းချီကားများ မပီဝိုးတဝါး ရေးရေးမျှ ကျန်ပါသေးသည်။
ဂူအလုပ်အဆောင်နှင့် နံရံပန်းချီကိုကြည့်၍ ၁၂-ရာစုခန့်က လက်ရာဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
နရပတိစည်သူလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၅၅၉-ခုနှစ်တွင် ဇေယျသူဌေးနှင့် မင်းသမီးတစ်ဦးတို့ တည်ဆောက်ခဲ့၍ သူဌေးမုခ်ဂူဘုရား အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူဌေးမုခ်ဂူဘုရား ကျောက်စာတွင် သက္ကရာဇ် ၅၅၉-အာသစ်သံဂစ္ဆနှစ် ပြာသိုလဆန်း ၇-ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ ဇေယျသူဌေးနှင့် မင်းသမီးလည်း လင်္ကာအမှတ်တပ်ကာ တစ်သိန်းပါရမီဖြည့်၍ ဘုရားအဖြစ်ကို ယူသောကြောင့် (ဂူ)လွှတ်သောအားအလှူ ဟု ရေးထိုးထားလေသည်။
ဇေယျသူဌေးမောင်နှံသည် ဂူလွှတ်ပွဲနှင့်အတူ ဘုရားသို့ ရေစက်တော်သွန်း၍ လှူခဲ့သော ကြေးကွံပူ ကြေးသပိတ်၊ ကြေးခြူး၊ ကြေးကြာ၊ ကြေးဆီမီးတိုင်များနှင့် ခေါင်းလောင်းအပြင် စသည်တို့ မြန်မာပန်တျာ ၁၃၊ ကုလားကချေ(ခြိတ်) ၅-ယောက် ဘုရားကျွန်အမြောက်အမြားနှင့် လယ်ယာမြေပယ်ပေါင်းများစွာကိုလည်း လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းကမ္ပည်း ရေးထိုးခဲ့သည်။
မောင်ကြည်ပန်း(မြင်းကပါ)၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေ ပုဂံမြေမှ စေတီပုထိုးများ ကိုးကား Category:ပုဂံရှိ စေတီပုထိုးများ။
ဝမ်းပြားကောင် (အင်္ဂလိပ် : Acoel) ဟာ အူမပါတဲ့ သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ကျောက်တုံးထူတဲ့ ရေတိမ်မှာနေကြသည်။
၎င်းရဲ့ အရေပြားမှာပါတဲ့ အလင်းမှီအစာစုဖွဲ့ခြင်း (Photosynthesis) ကိုအသုံးပြုတဲ့ ရေမှော်ပင်တွေက အစာအာဟာရကို ထုတ်ပေးကြသည်။
ပိုပြီးရှုပ်ထွေးတဲ့ Acorn worm ကောင်က ၎င်းရဲ့ ချောမွေ့တဲ့ နှာခေါင်းထိပ်ဖူးနဲ့ သဲထဲကို တိုးပြီး အနည်အနှစ်တွေကို အစာအာဟာရအဖြစ် စုပ်ယူကြသည်။
ခန္ဓာကိုယ်တစ်လျှောက်က အဖတ်အပြားလေးတွေက ၎င်းတို့ရဲ့အသည်း ဖြစ်သည်။
ငါးမန်းတွေက ပါးဟပ်ပုံစံမျိုး အောက်ဆီဂျင်စိမ်းအမြှေးပါး (Gill slits) ပါသည်။
အဆိပ်သင့်စေတဲ့အရေပြားကြောင့် သားစားကောင်တွေက ၎င်းတို့ကို ရှောင်ကျဉ်ကြသည်။
ခေါင်းမှာ ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရင် ရက်ပိုင်းအတွင်း ပြန်ပြီးကောင်းသွားလေ့ရှိကြသည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ်၊ အတွဲ (၆၉) ကိုးကားချက် ကဏ္ဍ:ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၁၈၃၁ အိမ်ရာကျောင်းငါးမျက်နှာဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ပုဂံရှိ ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဥပါလိသိမ် အနောက်ဘက်အနီး ခေမင်္ဂဘုရားအဝင်လမ်း၏ အနောက်ဘက်ကပ်လျက် တည်ရှိသည်။
ပုဂံ၌ မုခ်(၅)မုခ်ရှိ (ငါးမျက်နှာ)ဘုရား (၁၇)ဆူခန့်သာ ရှိ၍ ပုဂံဘုရား အရေအတွက်နှင့် စာသော် နည်းပါးသော အဆောက်အဦအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။
ထိုငါးမျက်နှာ ဘုရားအနက် အိမ်ရာကျောင်းငါးမျက်နှာ ဘုရားမှာ ထင်ရှားပါသည်။
ငါးမျက်နှာဘုရား ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ပုဂံခေတ်အကြောင်းအရာက ပို၍ ထင်ရှားသဖြင့် သံဝေဂယူစရာ ဖြစ်သည်။
နရပတေစည်သူမင်းကြီး၏ သားတော် ကင်္ကသူမင်းသား ပျံလွန်တော်မူပြီး (အနိစ္စရောက်ပြီး) နောက် မယားဖြစ်သူ ညောင်ရမ်းကြီးသမီးက သက္ကရာဇ် ၆၁၄-ခုနှစ်တွင် လွမ်းဆွတ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကင်္ကသူမင်းသားနှင့် မိဘတို့အား ရည်စူးပြီး မိမိနေထိုင်ရာ အိမ်ရာကျောင်းနေရာတွင် ဂူဘုရားတည်ထား၍ ကျွန်များ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ယင်းကျောက်စာထွက် စကားအရ ပုဂံခေတ်က မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ နေထိုင်သည့် နေရာကို အိမ်ရာကျောင်းဟု ရဟန်းတော်များ သီတင်းသုံးနေထိုင်ရာ ကျောင်းနှင့်တန်းတူထား ခိုင်းနှိုင်းခေါ်ဆိုခဲ့ပုံကို သတိပြုနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ပုဂံမင်းနွယ်စုတို့ နေထိုင်ရာ မြို့နယ် နယ်နိမိတ်မှာ (ဤ ငါးမျက်နှာ အိမ်ရာကျောင်း) အထိ ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
ညောင်ရမ်းကြီးသမီးကျောက်စာ၌ ငါးမျက်နှာ အိမ်ရာကျောင်းနှင့်အတူ တန်ဆောင်းဂူအိမ်ရာကျောင်းလည်း တစ်ပါးဟု ဂူဘုရားပြုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
မောင်ကြည်ပန်း(မြင်းကပါ)၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေ ပုဂံမြေမှ စေတီပုထိုးများ ကိုးကား Category:ပုဂံခေတ် Category:ပုဂံ။
စေတီပုထိုးအမှတ် = ၅၀၉၅ တန်ဆောင်းဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ပုဂံရှိ ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
အိမ်ရာကျောင်းငါးမျက်နှာဘုရား အရှေ့မြောက်ဘက် မြစည်းခုံသို့သွားသည့် လမ်းဘေးတွင် ရှိသည်။
ကောင်းမှုကုသိုလ်ရှင်မှာ အိုထက်ပြည့်သင်၏ အိမ်ရာကျောင်းဖြစ်သည်။
ငါးမျက်နှာ အိမ်ရာကျောင်း၏ တောင်ဘက်တွင် ခေမင်္ဂဘုရားအပါအဝင် ငါးမျက်နှာ ဂူဘုရားအစု ရှိသည်။
ဘုရားအမှတ်(၁၈၄၃)၊ (၁၈၄၄)၊ (၁၈၄၅)၊ (၁၈၄၆)၊ (၁၈၄၇) စေတီပေါက် ဂူဘုရားများတွင် (၁၃)ရာစု နံရံပန်းချီ လက်ရာကောင်းများကို တွေ့နိုင်သည်။
ထိုဘုရားငယ် ငါးဆူအနက် သုံးဆူမှာ ၁၈၉၉-ခုနှစ်က ထော်မန်းနှင့်အဖွဲ့၏ နံရံပန်းချီများ လှီးဖြတ်ယူငင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ မစ္စတာထော်မန်းနှင့် အဖွဲ့ ၁၈၉၉ ခဲရေးမှတ်တမ်းစာမှာ (၁၈၄၄)ဂူဘုရားတွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းဂျာမန်အဖွဲ့ နံရံပန်းချီ ခွာယူပုံ ခွာယူနည်းမှာ ပထမ ပန်းချီရေးဆွဲထားသည့် နံရံမျက်နှာပြင်အား ကော်သုတ်လိမ်း၍ ဂျာမန်သတင်းစာများကို ပြန့်ပြူးအောင်တင်ပြီး အခြောက်ခံကာ လိုအပ်သလို အကွက်ဖော် လှီးဖြတ်၍ အောက်ခြေမှ နံရံကို လွှဝိုင်းဖြင့် လှည့်ကာ လှီးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
မစ္စတာထော်မန်း၏ ဂျာမန်ဘာသာဖြင့်ရေးသားထားသော မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်း မှတ်တမ်းစာအုပ်ပါ ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများအရ မစ္စတာထောမန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်၍ သင်္ဘောနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ နာဂတောင်တန်းမှတဆင့် ပုဂံ၊ မန္တလေးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ပုဂံတွင် နတ်လှောင်ကျောင်းဝင်းအတွင်း တပ်စွဲနေသည့် ကုလားစစ်တပ်ထဲ၌ သွားရောက်နေထိုင်ပြီး ပုဂံဘုရားများမှ ပန်းချီ၊ ပန်းပု၊ စဉ့်ကွင်းကျောက်ဆစ်လက်ရာများကို ရနိုင်သမျှ စုဆောင်း၍ သေတ္တာများရိုက်ပြီး ထည့်ကာ သင်္ဘောနှင့် သယ်ယူသွားကြောင်း သိရလေသည်။
ဝက်ကြီးအင်း၊ ဂူပြောက်ကြီးဘုရားတောင်ဘက် နံရံကို မခွာမီ မစ္စတာထောမန်း လေ့လာကြည့်ရှုနေပုံကို ထိုစာအုပ်ရှိ ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းအရ တွေ့ရသည်။
ယင်းစာအုပ်တွင် ပုဂံမြို့မှ ဇာတ်သဘင်မျိုးရိုး မိသားစုများနှင့် မစ္စတာထောမန်း တွဲ၍ ရိုက်ထားသည့် ဓာတ်ပုံကိုလည်း တွေ့ရသည်။
thumb|အိုတို လူဝီ ဩစတြီးယားလူမျိုး ဆေးပညာရှင် အိုတိုလူဝီ (အင်္ဂလိပ် : Otto Lowewi) ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဖရန့်ဘတ်အမ်မိန်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူသည် အထက်တန်းပညာရပ်တို့ကို သင်ယူပြီးသည့်အခါ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် မြူးနစ်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သူသည် ထိုစဉ်က ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် စထရက်စ်ဘတ်ချ်တက္ကသိုလ်သို့ ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ကာ ဆေးပညာရပ်များကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
လူဝီသည် ခန္ဓာဗေဒဘာသာရပ်များကို ပိုမိုစိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး ကျောင်းအားလပ်ရပ်များတွင် အဆိုပါဘာသာရပ်ကို သီးခြားသင်ယူခဲ့သည်။
၁၈၉၃ ခုနှစ်၏ နွေရာသီလများတွင် လူဝီသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရန် အပြင်းအထန်ကြိုးစားခဲ့သည်။
၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် လူဝီသည် စထရက်စ်ဘတ်ချ်တက္ကသိုလ် မှ ဆေးပညာရပ်ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။