kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယခင်အချိန်များက စာတိုပို့ခြင်း (SMS) (MMS) နှင့် အင်တာနက် ဒေတာ(Data) အသုံးပြုခြင်းတို့ကို value-added services များအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မှု ၎င်းတို့အား ပင်မဖုန်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြကာ ဗီအေအက်စ် မှပယ်ဖျက်လာခဲ့သည်။
မိုဘိုင်း ဗီအေအက်စ် ကို အဓိကအားဖြင့် အမျိုးအစား ၃ မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
စားသုံးသူများအတွက် ဗီအေအက်စ်(Consumer VAS) ကွန်ယက်အခြေခံ ဗီအေအက်စ်(Network VAS) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဗီအေအက်စ်(Enterprise VAS) ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုအား ၂ မျိုးထပ်ခွဲခြားနိုင်သေးသည်။
အထူးသဖြင့် ဝန်ဆောင်ခကို − ဝန်ဆောင်မှု အသုံးပြုခ (ဥပမာ၊ လစဉ်ကြေး၊ နှစ်စဉ်ကြေး) ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာ (ဥပမာ၊ သတင်း၊ သံစဉ်တီးလုံး၊ ပုံရိပ်) ပေါ်မူတည်ပြီး အသုံးပြုခ အမျိုးမျိုး ကောက်ခံနိုင်သည်။
ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုကို ဖုန်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများ ကိုယ်ပိုင် ထုတ်လုပ်ဆောင်ရွက်သလို အခြားသော ဗီအေအက်စ် လုပ်ငန်းများမှလဲ တဆင့် ထုတ်လုပ်ရောင်းချပါသည်။
၎င်း အခြား ဗီအေအက်စ် လုပ်ငန်းများကို Content Provider (CP) ဟုခေါ်ဆိုသည်။
CP များသည် ဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများကို Short Message peer-to-peer (SMPP), Short Message Service Center (SMSC), Hypertext Transfer Protocol (HTTP) အစရှိသည့် ချိတ်ဆက်မှု နည်းပညာများဖြင့် ချိတ်ဆက်ခါ အသုံးပြုသူများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလေ့ ရှိကြသည်။
ထင်ရှားသော ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုများ မိုဘိုင်း တီဗီ နှင့် အင်တာနက် ဒေတာ အခြေခံ ဝန်ဆောင်မှုများ (OTT Services) တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို ဖုန်းခေါ်ဆိုနေစဉ် သာမန် "တူ..တူ" အသံအစား ကြားရသော တီးလုံးဝန်ဆောင်မှု (Ring Back Tone) သီချင်းအပုဒ်လိုက် ဒေါင်းလုပ် (Download) သတင်းနှင့် အားကစား သတင်းများ ဝန်ဆောင်မှု (Infotainment) အသုံးပြုသူ၏ တည်နေရာပေါ်မူတည်၍ပေးသော အမျိုးမျိုး ဝန်ဆောင်မှု (Location Based Services) ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို မကိုင်လိုက်နိုင်ပါက စာတို (သို့) အသံသွင်းပြီး အမှာစကား ထားခဲ့နိုင်သော ဝန်ဆောင်မှု (Missed Call Alert & Voice Mail Service) အင်တာနက် အခြေခံ ဂိမ်းများ (Online Games) သီချင်:၊ ရုပ်ရှင်တို့အား အင်တာနက်မှ တဆင့် တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှု့နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု (Streaming) မိုဘိုင်း ဘဏ်နှင့် ငွေလွှဲပေးခြင်း ဝန်ဆောင်မှု (Mobile Banking & M-Commerce) မိုဘိုင်း အခြေခံ ကြော်ငြာများ (Mobile Ads) မိုဘိုင်းမှ မဲပေးခြင်းနှင့် အခြားပြိုင်ပွဲများ (Voting & Contests) ဖုန်းတွင်းရှိ အချက်အလက်မှတ်တမ်းများကို မပျောက်ပျက်စေရန် သိမ်းဆည်းပေးသည့် ဝန်ဆောင်မှု (Backup) စက်မှ အလိုအလျှောက် ဖုန်းခေါ်ဆိုသည့် ဝန်ဆောင်မှု (Outbound Dailers) WAP အခြေပြု ဝန်ဆောင်မှုများ (WAP Content Downloads) နိုင်ငံတကာရှိ ဗီအေအက်စ် လုပ်ငန်းများ America Movil Bell M Communication P.L.C in Ethiopia CanvasM Technology Ltd DMD Platform Galactic Infotech Solutions GoBindas Entertainment Huawei Technology Inc. IMImobile Pvt. Ltd inmobi Jinny Software KongZhong Corp Mahindra-Comviva Technology Ltd Movile NovaClarius Limited OnMobile Global Ltd. One97 Communications.ltd Optimobile Technologies pvt. Ltd. Qtelmedia Communications Spice Digital (previously known as Cellebrum.com) TA Telecom TeleMagic Communications Ltd. TIMWE Vantage Analytical Solutions & Content Vasify Mobile Media Pvt. Ltd VectraCom ZTE Corporation ကိုးကား Category:ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများ။
ဘဟန်၊ ဒေါက်တာ (ခရစ် ၁၈၉ဝ-၁၉၆၉) ဒေါက်တာဘဟန်ကို ရန်ကုန်မြို့ ၌ အဖ ဦးကျေး(ဦးမောင်⁠မောင်ကျေး)၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင်တို့မှ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ် ဇန္နဝါရီလ (၃ဝ)ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ဒေါက်တာဘမော်၏ အစ်ကိုဖြစ်သည်။
၁၈၉၆-ခုနှစ်တွင် မအူပင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉ဝ⁠ဝပြည့်နှစ်မှ ၁၉၀၅ခုနှစ်အထိ စိန်ပေါ အထက်တန်းကျောင်း (ယခု အထက ၆ ဗိုလ်တထောင်)တွင် ဆက်လက် ပညာသင်သည်။
၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ကောလိပ်၊ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားဒဖ်ကောလိပ်၊ ၁၉ဝရခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ကောလိပ်တို့၌ ပညာသင်ခဲ့ပြီး ၁၉၀၉-ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (B.A) ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်မှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့(M.A)ရရှိသည်။
၁၉၂၂-၂၄ တွင် အင်္ဂလန် ကင်းဗရစ်တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၂၄ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဘော်ဒိုး တက္ကသိုလ်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ ဖရိုင်ဘတ်တက္ကသိုလ်နှင့် လန်ဒန် လင်ကွန်းအင်း ဥပဒေကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဘော်ဒိုးတက္ကသိုလ်မှ စာပေပါရဂူဘွဲ့ (D.Litt)ရသည်။
၁၉၂၅-ခုနှစ်တွင် လင်ကွန်းအင်း ဥပဒေသင်ကျောင်းမှ ဥပဒေဘွဲ့နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဖရိုင်ဗက်တက္ကသိုလ် (Freiburg University)မှ ပါရဂူဘွဲ့(Ph.D)(Magna cum laude)တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၀၉-၁၂တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သိပ္ပံသရုပ်ပြဆရာ ၁၉၁၂-၁၈ တွင် လက်ထောက်စာတော်ပြန်၊ မြို့အုပ် (အငယ်တန်း နိုင်ငံတော်ဝန်ထမ်း)အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ၁၉၁၂ မှ ၁၉၂၅ ထိ အစိုးရ အကြီးတန်း နိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၂၆ မှ ၁၉၂၇ ထိ လက်ထောက် ဗဟိုတရားရုံးချုပ်ရေှ့နေအဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်အား ၁၉၂၈-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေကထိကအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၃၅ခုနှစ်တွင် ဥပဒေပါမောက္ခဖြစ်လာသည်။
၁၉၄ရခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက်ကသိုလ်မှ ဥပဒေ ပါရဂူဘွဲ့ (LL.D)(Honorus Causa)ချီးမြှင့်၌ ဥပဒေမဟာဌာနမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြန်သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ၁၉၅ဝပြည့်နှစ်တွင် တက်ကသိုလ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ရာ အငြိမ်းစားယူသည့်နေ့မှာပင် တက်ကသိုလ်၌ စွမ်း⁠စွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သောကြောင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၀-၅ရတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဥပဒေပါမောက္ခ ပြင်ပစာစစ် ၁၉၅၇-၅ဂတွင် အစိုးရရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅ဂတွင် အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထပ်တွင် အစိုးရရှေ့နေချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်၍ ရှေ့နေအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ၁၉၀၉ခုနှစ်ကပင် 'ဦးထွန်းငြိမ်း အင်္ဂလိပ်မြန်မာ အဘိဓာန်'ကို တည်းဖြတ်ခဲ့သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ပညာတံခွန်အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄ဂခုနှစ်တွင် 'တက်ကသိုလ်မြန်မာ့အဘိဓာန်'ပြုစုရေးနှင့် အဘိဓာန်အကြံပေးအဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ၁၉၆၁-၆၂ခုနှစ် တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းကြီး၌ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဒေါက်တာဘဟန်သည် ၁၉၅၇ မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ ရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
သို့ကလို နိုင်ငံတော်အကျိုးကို စွမ်း⁠စွမ်းတမံဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေါက်တာဘဟန်အား နိုင်ငံတော်အစိုးရက ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ် ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ (၁၅)နှစ်တိုင် အချိန်ယူကာ The University English-Burmese Dictionary (တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ အဘိဓာန်) စာအုပ်ကြီးကို ပြုစုခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ရှင်ဥတ္တမကျော်တောလားကိုလည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် စာအုပ်၊ စာတမ်း၊ ဆောင်းပါးများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်၏ ထင်ရှားသောအင်္ဂလိပ် စာအုပ်များမှာ William Blake; His Mysticism" "The Evolution of Blackean Philosopy" " A Legal History of Burma and India" " The Planned State". ဒေါက်တာဘဟန်သည် ဆွတ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့တွင် ကုလသမဂ္ဂမှ ကြီးမှူးကျင်းပသည့် ဥပဒေရေးရာ ညီလာခံများသို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တက်ရောက်ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဥရောပနိုင်ငံများ၊ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများနှင့် အရှေ့ဖျားနိုင်ငံများသို့ လေ့လာရေးခရီး သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ဒေါ်သိန်းလွင်နှင့် လက်ထပ်ကာ သားသမီး (၄)ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
သားသမီးများမှာ ဦးညွန့်ဟန်၊ ဒေါ်မြင့်⁠မြင့်ဟန်၊ ဦးဝင်းဟန်၊ ဒေါ်ကြည်⁠ကြည်ဟန်(ကွယ်လွန်)တို့ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သိန်းလွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရာ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပညာရေးမဟာဌာနမှ ကထိကဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်သိန်း (M.A)(Yale)နှင့် အိမ်ထောင်သစ်ထူခဲ့သည်။
သို့သော် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်သိန်းနှင့် သားသမီး မထွန်းကားခဲ့ချေ။
ဒေါက်တာဘဟန်သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၊ (၈)မိုင် ၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း အမှတ် (၂)နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ ဇနီး ဒေါ်ခင်သိန်းနှင့် ပထမအိမ်ထောင်မှ ရရှိသော သားသမီးသုံယောက် ၊ မြေး (၁၂)ယောက် နှင့် မြစ်နှစ် ယောက် တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်း ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်းဟု လူသိများသော သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဦးဘသန်းကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ စာရေးကလေးရွာအပိုင် ကန်ကြီးကုန်းကျေးရွာ ၌ ၁၈၉ရခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးရွှေအင်းနှင့် အမိဒေါ်ညိုတို့က ဖွားမြင်သည်။
ဦးဘသန်းသည် ဓနုဖြူမြို့ ဂန္ဓာရုံတိုက်၌ ပိဋကတ်စာပေများကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ရဟန်းဘဝနှင့် မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်၊ ပခုက္ကူတိုက်ဟောင်းတို့တွင် ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့ကို သင်ကြားခဲ့သည်။
အသက် (၃၀) အရွယ်တွင် လူဝတ်လဲပြီး ဓမ္မစကြာတရား သတင်းစာကို ရန်ကုန်မြို့၌ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မော်လမြိုင် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပါဠိနှင့် မြန်မာစာဆရာအဖြစ် (၂၄)နှစ်တိုင်တိုင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသကျောင်းကို ဂုဏ်ပြုလိုသောကြောင့် 'ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်း'ဟူသော ကလောင်အမည်ကိုယူကာ စာပေများကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဦးဘသန်းသည် ရန်ကုန်မြို့ နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တွင်လည်း ဒုတိယစာပြင်မှူးအဖြစ် (၁၂)နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထိုဌာနမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် မြို့မအထက်တန်းကျောင်းတွင် အထက်တန်း မြန်မာစာပြဆရာအဖြစ် နှစ်နှစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြန်သည်။
ဦးဘသန်းသည် နိုင်ငံတော်အစိုးရက အပ်နှင်းသော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။
ဦးဘသန်းသည် တိုးတက်ရေး၊ ကြီးပွားရေး၊ ရှုမဝ၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် သုတ ရသစာပေများကို ရေးသားခဲ့သည်။
ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များအနက် ထင်ရှားသောစာအုပ်များမှာ 'မင်္ဂလာသင်ခန်းစာ'၊ 'မော်လမြိုင်ရာဇဝင်'(၁၉၅၀)၊ ၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်ဆုရ 'နွယ်မြက်သစ်ပင် ကျေးဇူး'၊ 'ရွှေကျင်သာသနာ နှစ်တစ်ရာ'(သမိုင်း)(၁၉၆၂)၊ 'မဟာစည်ထေရ်မြတ်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'(သမိုင်း)(၁၉၆၇)တို့ဖြစ်သည်။
ဦးဘသန်းသည် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တိုင်း စာဆိုတော်နေ့ သက်ကြီးစာပေပညာရှင်အဖြစ် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၈၃ခုနှစ်အထိ (၄)ကြိမ် ပါဝင်ကန်တော့ခံခဲ့ရသည်။
ဦးဘသန်းသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ယဉ်ကျွေနှင့် သားသမီးလေးယောက် ကျန်ရစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် (၁၉၈၅)၊ စာ-၁၉၆ ၊ ၁၉၇။
ဘသန်း၊ ဦး (ယူပီအိုင်) (ခရစ် ၁၈၉၉-၁၉⁠၉၀) သတင်းစာလောကတွင် ထင်ရှားသော သတင်းစာ ဆရာကြီး ယူပီအိုင် ဦးဘသန်းကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ လမ်းမတော်မြို့နယ် (၁၆)လမ်းတွင် အဖ ဦးအုန်း၊ အမိ ဒေါ်ဖွားတို့က မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က မြန်မာသင်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားပြီးနောက် အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်း [ယခု အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအမှတ်(၁)လသာ]သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ လေးတန်းမှ ကလာကတ္တားတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ မက်ထရစ် (၁၀)တန်းအထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တား တက္ကသိုလ်မှ ကျင်းပသော တက္ကသိုလ်ဝင် စားမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်ကောလိပ်တွင် ၁၉၁၇-ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်လက်ပညာသင်သည်။
၁၉၂ဝပြည့်နှစ် ဘီအေအောင်တန်းတွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ယူနီမာစီတီအက်ဥပဒေကို ဆန့်ကျင်၍ သပိတ်မှောက်ခဲ့ရာတွင် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှာ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၂၁-ခုနှစ်မှ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်အထိ အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်သောအခါ စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် ခရမ်းမြို့များရှိ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းများတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၃၁-ခုနှစ်တွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး 'သူရိယသတင်းစာတိုက်'တွင် သတင်းထောက် အဖြစ် စတင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်ညအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၄၂ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၈)ရက်နေ့တွင်ဗြိတိသျှ အစိုးရက ဦးဘသန်းအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
သို့သော် ရန်ကုန်မြို့မှ ဗြိတိသျှအစိုးရ ထွက်ခွာသွားသောအခါ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဦးဘသန်းသည် သူရိယသတင်းစာတိုက်တွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ပြန်သည်။
၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် သူရိယသတင်းစာတိုက်မှ နုတ်ထွက်ပြီးလျှင် ပြန်ကြားရေးဌာနခွဲတွင် သတင်းစာဆက်သွယ်ရေးအရာရှိအဖြစ် ၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၄ ခုနှစ် ၁၉၅၆ ခုနှစ် အထိ မြန်မာသတင်းစာတိုက်ပိုင်ရှင်များ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သော 'ဘားမားပရက်စ်ဆင်ဒီကိတ်'(Burma Press Syndicate)တွင် အုပ်ချုပ်ရေး အယ်ဒီတာအဖြစ်ဖြင့် ကမ္ဘာကြေးနန်းသတင်းများ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
၁၉၅၆ခုနှစ် တွင် 'နယူးတိုင်းအော့ဖ်ဘားမား' (New time of Burma) သတင်းစာတိုက်၌ သတင်းထောက်ချုပ်အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် 'ယူနိုက်တက်ပရက်စ်အင်တာနေရှင်နယ်'(United Press international)ခေါ် ယူပီအိုင် (U.P.I)နိုင်ငံခြားသတင်း ဖြန့်ချိရေးဌာနတွင် အုပ်ချုပ်အယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် 'ဘဝအတွေ့အကြုံ'အခန်းဆက် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
သတင်းစာဆရာကြီး ဦးဘသန်းသည် ၁၉⁠၉ဝပြည့်နှစ်၊ မေလ(၁၉)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၉၀)ရှိ ဇနီးနှင့် သားသမီး (၆)ယောက်၊ မြေး (၁၀)ယောက်၊ မြစ် (၆)ယောက်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယအဆင့်)နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)ရ ရသရေစည်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးကြီးဘသန်းကို ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၌ အဖ ဦးအေးမောင်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းရင်တို့က ၁၉၁၄-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၆)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ဘသန်း (ဓမ္မိက)ကလောင်အမည်ဖြင့် စာပေများ ရေးသားခဲ့သောကြောင့် ဓမ္မိက ဦးဘသန်းဟု လူသိများခဲ့သည်။
ပညာရေး ရန်ကုန်မြို့ စိန်ပေါဟိုက်စကူးကျောင်းတွင် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ၁ဝတန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားစဉ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တက္ကသိုလ်ကျောင်းမှ အထုတ်ခံရသည်ကို အကြောင်းပြ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ၁၉၃၆ ကျောင်းသားသပိတ်၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယင်းနှစ်တွင်ပင် ဥပစာအပိုင်း (ခ) စာမေးပွဲ ကျရှုံးပြီးနောက် ဘုံဘေဘားမားကုမ္ပဏီ၌ စာရေးဝင်လုပ်ခဲ့သည်။
စစ်မှုထမ်းခြင်း ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင် ဗြိတိသျှ အမြောက်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ဒုတိယပတ် စစ်သင်တန်းတက်ရန် ရွေးချယ်ခံရပြီး ဥရောပသား မဟုတ်သူများတွင် စစ်ရေးဂုဏ်ထူး ပထမဆင့်ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၁ခုနှစ်တွင် A.B.R.O ခေါ် အရံတပ်ရင်းအမှတ် (၁)၌ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရ၍ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။
ထို့နောက် ဗြိတိသျှတပ်များ မြန်မာနိင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားချိန်တွင် ဆက်လက်လိုက်ပါခြင်းမရှိဘဲ ကသာမြို့၌ နေရစ်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ဗမာ့တပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ်ရုံး ဘာသာပြန်ဌာန၌ အရပ်သားအရာရှိအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်အတွင်း ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း တိုင်း(၇)မှ နေ၍ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလက်အောက်၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် ကန်ဒီကွန်ဖရင့် (Kandy Conference) အတွက် အကြောင်းပြချက်များ ကူညီပြုစုပေးခဲ့ရသည်။
ဓမ္မိကဦးဘသန်းသည် ဗမာ့တပ်မတော်၌ စစ်မှုထမ်းခဲ့ရာ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီး၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးစသည်ဖြင့် တပ်မတော်အကြီးအကဲတာဝန်များကို ယူခဲ့ပြီး ၁၉၅၈-ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် တပ်မတော်၌ အမှုထမ်းနေစဉ် ကာလအတွင်း ဒုတိယလက်ထောက်စစ်ရေးချုပ်၊ လက်ထောက်စစ်ရေးချုပ်၊ လက်ထောက် စစ်ထောက်ချုပ်၊ တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက် ညွှန်ကြားရေးမှူး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပညာရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးဌာန ဝါဒရေးရာညွှန်ကြားရေးမှူး စသည့် တာဝန်များကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ဦးဘသန်း ကျောင်းသားဘဝကပင် ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း၌ 'အဆွေသန်း' ကလောင်အမည်ခံ၍ ကဗျာများ ဆောင်းပါးများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ပထမဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သော အားကစားနှင့် စာပေမဂ္ဂဇင်းဖြစ်သည့် 'ဘဝသစ်မဂ္ဂဇင်း'(New Life)ကို မြဒေါင်းညို (ဒေါက်တာအောင်သိန်း) နှင့် မစ္စတာဖရင့်ဟက်ကင်း (မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးအသင်း အတွင်းရေးမှူး)တို့နှင့်အတူ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် O.M (Open Mind) စာစောင်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဦးဘသန်း (ဓမ္မိက) သည် သမိုင်းကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်၊ လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်း၏ အကျိုးဆောင်ဦးစီး(၁)နှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများတွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ The Root of Revolution ၁၉၆၂ စတာလင်ဂရက် စစ်မြေစခန်းမှ မှတ်တမ်းများ ၁၉၆၉ ရဲဘော် ရဲသော်မသေ ၁၉၇၄ သူလျှိုဖမ်းတဲ့ သူလျှို ၁၉၇၆ ယောနသံစင်ရော် ၁၉၇၇ နှုတ်ကောင်း ခွန်းမြိန် သုခမိန် ၁၉၈၃ ယောနသံစင်ရော်နှင့် ဝေးရပ်ဌာနေ မရှိလေတည့် ၁၉၈၄ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ)' ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ ဦးဘသန်း(ဓမ္မိက)သည် ဗြိတိသျှဂုဏ်ပြုတံဆိပ်လေးခု၊ ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံက ပေးအပ်သော ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ချီးမြှင့်သော အရေးတော်ပုံတံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်) (The Star of Revolution Independance Second Degree) နှင့် မော်ကွန်းဝင်တံဆိပ်များရရှိခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၁၉၈၄-ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ်မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ဦဘသန်း (ဓမ္မိက)အား နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ ၁၉၃၉-ခုနှစ်တွင် ဒေါ်အေးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုပြီး သားသမီးလေးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)နှင့် အခြားဂုဏ်ထူး ဘွဲ့ထူးများ အပ်နှင်းခံရသော အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးကြီးနှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်သူ ဦးဘသန်း(ဓမ္မိက)သည် ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်အေးနှင့် သားသမီးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် ၁၉၈၈ ကျမ်းကိုးစာရင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
သခင်ဘသောင်း (၁၂၆၂ - ၁၃၄၃) ဗိုလ်မှူးဘသောင်း(မောင်သုတ)(ခရစ် ၁၉၁၄-၁၉၆၈)။
ဗမိုး ၁၉၃၀ ဒီဇင်လာ(၂၅)ရက်၊ ပဲခူးတိုင်း ပြွန်တန်ဆာမြို့၌ အထည်အလိပ်နှင့် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် ဦးကာ၊ ဒေါ်အေးတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်းငါးယောက်အနက်မှ နို့ညှာဖြစ်သည်။
၁၉၄ရခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရောက်ပြီး ဘီအိုစီကောလိပ်မှ ပိသုကာပညာ ဆည်းပူးသည်။
သို့သော် မိမိအတွက် မိခင်ကြီးလုပ်ကိုင်ရှာဖွေရခြင်းမှာ ပင်ပန်းလှသည်ကိုတွေ့သည်နှင့် မိခင်ကြီးကိုအသိမပေးဘဲ အတွင်းဝန်ရုံးဟောင်း ဘဏ္ဍာရေးဌာနမှာ စာရေးဝင်လုပ်သည်။
ပထမဆုံးလစာထုတ်ဖို့ လေးရက်အလို ၁၉၄၉ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၇)ရက်မှာ မိခင်ကြီး အပန်းဖျားပြီး ကွယ်လွန်သွားသည်။
သားအတွက် တစ်သက်စာ ဝေဒနာထားရစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။
သားကလည်း ထိုရက်မှစပြီး မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံတကာ မိခင်များတို့ နှလုံးသားကွန်ယက် ဖြန့်ကျက်မိသွားသည်။
လက်လှမ်းမီရာ စာအုပ်စာပေများနှင့် ရင်အုပ်မကွာဖြစ်၏။
သို့ဖြစ်၍ ၁၉၅ဝခု၊ နှစ်ဦးပိုင်းမှ စာရေးဆရာ စံထွန်းအောင်(မောင်ဉာဏ်ဝန်)နှင့်တွေ့ပြီး သူဦးဆောင်လှုပ်ရှားလျက်ရှိသော တိုးတက်ရေးနေ့စဉ် သတင်းစာကြီးမှာ တက်ကျမ်းဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားသည်။
ဘိုးအေကြီး ပီမိုးနင်းကို အားကျခြင်း၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ခု၊ ဇှနျလ၌ စာပေဖခင်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော ဆရာတက်တိုး၏ ကျေးဇူးဖြင့် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်း၌ ပထမဆုံး ပင်ကိုရေးဝတ္ထုတို ရေးဖြစ်သွားခဲ့သည်။
“ဗမိုး” ကလောင်အမည်ကို ပထမဆုံး စတင်သုံးစွဲပြီး ၁၉၆၅ခုနှစ်၌ ကလောင်အမည်ကို လူအမည်အဖြစ်သို့ ဆင့်ပွားခံယူလိုက်သည်။
၁၉၆၃ခု မတိုင်မီအထိ ကလောင်အမည်မှာ ကို(ပြွန်တန်ဆာ) ဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ခုနှစ်မှာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်သို့ ဘဏ်ကြီးကြပ်ရေးမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွေ့အမှုထမ်းသည်။
အိုင်အေ(ဥပစာ) အထက်တန်းကို ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်ဖြင့် သက်ကြီးတက်ကသိုလ် တက်ရောင်အောင်မြင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်၏။
ပြည်ထောင်ဘဏ်၌ အမှုထမ်းရင်း ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို (၁) အင်္ဂလိပ်၊ (၂) ဘောဂဗေဒ၊ (၃) စိတ်ပညာ-ဗုဒ္ဓဘာသာတွဲဒဿနတို့ဖြင့် ရရှိကာ ပြည်ထောင်စုဘဏ် သုတေသနနှင့် စာရင်းဌာန၌ “ဘောဂဗေဒမှူး”အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ရရှိသွားသည်။
လုပ်သားများကောလိပ် အင်္ဂလိပ်စာဌာန၌ အင်္ဂလိပ်စာနည်းပြ ပို့ချဆရာအလုပ်ကို အချိန်ပိုင်းနှင့်ဝင်လုပ်သည်။
၁၉၈၄-၈၅တွင် နိုင်ငံခြားဘာသာသိပ္ပံ ၌ အချိန်ပိုင်းအင်္ဂလိပ် ကတိကအဖြစ် ပို့ချရေးတာဝန်ထမ်းသည်။
ပြည်ထောင်စုဘဏ် ဘောဂဗေဒမှူးအဖြစ်နှင့် (၁) အစ္စရော့လ်ဗဟိုဘဏ် (၁၉၅၉-၆၀)၊ (၂)အချက်ကိုစလိုဘက်ဗဟိုဘဏ် (၁၉၆၅-၆၆)၊ (၃) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (ဝါရှင်တန် ၁၉၇၄-၇၅)တွင် ငွေကြေးနှင့်ဘဏ်လုပ်ငန်း ၊ ဝန်ထမ်းရွေးချယ်သင်ကြားလေ့ကျင့်ရေးပညာရပ်များ သွားရောက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ချက်ကိုစလိုဘဏ်မှ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်ရေးဒီပလိုမာရရှိခဲ့သည်။
JMF သင်တန်းဆင်း လက်မှတ်ရခဲ့သည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း သုတ၊ ရသ၊ ဒဿန စာမျိုးစုံ ဖတ်ခဲ့၊ တွေးခဲ့၊ရေးခဲ့သည်။
ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် ကျေးရွာဘုရားပွဲများ၌ လှည့်လည်၌ လက်ဖက်ရည်ရောင်းခဲ့သော မိခင်ကြီးနှင့်အတူ လိုက်ပါရာမှ ရရှိခဲ့သော ဝါသနာဗီဇဖြင့် ဇာတ်သဘင်နှင့် ဂီတ၌ နှစ်ခြိုက်ရင်းစွဲရှိကာ ၁၉ရ⁠ရခုနှစ်တွင် “ ပြဇာတ်နှင့် ဇာတ်သဘင်” ခေတ်အမြင် ဆောင်းပါး ပေါင်းချုပ်စာအုပ် ထုတ်ဝေဖြစ်ခဲ့သည်။
ရေးသားထုတ်ဝေပြီးသောစာအုပ်များ- ဘာသာပြန် ဝတ္ထုရှည် ဆရာချစ်(Goodbye, Mr Chips) ၁၉၆၉။
The Return of the Native by Thpmas Hard အိမ်အပြန် (၁၉၆၉)။
ချစ်သူချစ်သော-ချစ်သောချစ်သူ၊ ၁၉၇၄။
When A Woman Loves By Denise Rorins. The Evergreen by Belva Palon စိမ်းမြမြမှိုင်းရီ။
ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်များ(၁၉၇၀-၇၇) နိုင်ငံတကာအမေ နိုင်ငံတကာအဖေ ဘဝရှင်မိန်းမသား ပင်ကိုရေး ပြဇာတ်ရှည် ပုဂံမြေမှ အမေတစ်ယောက်(၁၉၈၀-၈၄) ထို့ပြင် အင်္ဂလိပ်စာ၊ စကားလေ့ကျင့်ရေး စာအုပ်များနှင့် စီးပွားရေးစာအုပ်များ ရေးခဲ့သည်။
For Love’s Sake, The Grohian 1965 ဆက်လက်၍ ဖတ်။
တွေး၊ ရေးအားကောင်းဆဲဖြစ်၏။
သားတစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်နှင့် မြေးသုံးယောက်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်လျှက်စာပေမှ ဆင့်ပွားဝါသနာအရ ရေဒီယို၊ ကက်ဆက်နှင့်ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းများ၌ လူကြီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် အခါအားလျော်စွာ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၂၀ဝ၆ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၉)ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့၌ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက အလွန်ထင်ရှားခဲ့သော ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်ကို မတည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သူ ဆာ ချား အက်ဒွပ် ဗားနတ် သည် အင်္ဂလိပ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံ အားလုံးကို သိမ်းပိုက်စဉ်က အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးအဖြစ် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမှုထမ်းလျက်ရှိသည်။
ဗားနတ်ကို ၁၈၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဗရစ္စတိုမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဆရာဝန် ဂျိမ်းဖိုဂိုဗားနတ်ဖြစ်သည်။
၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် ရပ်ဂဗီကျောင်းသို့ ဝင်ရောက် ပညာသင်ကြား၍၊ ၁၈၅၅ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်သို့ ဗိုလ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။
နောက်နှစ်တွင် ဟေလီဗာရီကောလိပ်၌ တက်ရောက် သင်ကြား ခွင့်ရသည်။
ယင်းကောလိပ်တွင် သင်္ချာ ဘာသာ၊ ပါးရှင်းဘာသာ နှင့် ဟိန္ဒူစတန္နီ ဘာသာတို့၌ ထူးချွန်သဖြင့် ဆုများရရှိကာ၊ ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် အောင်စာရင်းထွက်သောအခါ ဘင်္ဂလားနယ် တစ်နယ်လုံးတွင် ပထမရရှိသည်။
၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် ပဋိညာဉ်ခံဝန်ထမ်းအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ပြီးနောက် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင် ဦးလေးတော် ဆာဇွန်လောရင့် လက်အောက်၌ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။
ထိုနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ စင်ထရယ် ပရော်ဗင့်ပြည်နယ်တွင် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးများဖြစ်သော ဆာ ရောဗတ်တင်ပယ်နှင့် ဆာ ဂျော့ကင်းဗဲ တို့ လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းရာ ထင်ရှားလာသည်။
၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် ရစ်ချတ်တော်နီ ၏ သမီးနှင့် ကလကတ္တားမြို့တွင် လက်ထပ်သည်။
၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် စီအက်(စ)အိုင်ဘွဲ့ဖြင့် အိန္ဒိယအစိုးရက ချီးမြှင့်သည်။
၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ဆာရစ်ချတ်တင်ပယ် ခေါင်းဆောင် သည့် ငတ်မွတ် ခေါင်းပါးမှု ကယ်ဆယ်ရေး ကော်မရှင်တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ဘင်္ဂလားပြည်နယ် အစိုးရ အတွင်းဝန်၊ ထိုနောက် အိန္ဒိယအစိုးရ ပြည်ထဲရေး ဌာန အတွင်းဝန် ဖြစ်လာသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြူနီစီပယ် အုပ်ချုပ်ရေး တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်းမှာလည်း ဆာ ချားဗားနတ်၏ ကျေးဇူးနှင့်မကင်းချေ။
၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆာချားဗားနတ်သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အခလွှတ်စာကြည့် တိုက်တစ်ခု မတည်ဖွင့်လှစ်ပေးရာ၊ သူ့အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်ဟု မှည့်ခေါ်သည်။
အထက် မြန်မာနိုင်ငံ ကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ဆာချားဗားနတ် ကိုပင် အထက်အောက်မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။
ယင်းသို့သော မငြိမ်မသက်ချိန် မျိုးတွင် အုပ်ချုပ်ရေးအပြောင်းအလဲကို တာဝန်ယူထမ်းဆောင်ရသော ဆာ ချားဗားနတ် ၏ လုပ်ငန်းမှာ အတော်ပင် ကြီးလေးလှသည်။
သို့ရာတွင် ဆာချားဗားနတ်၏ ထူးခြားလှသောစွမ်းရည်ကြောင့် အစစအရာရာ အဆင်ပြေ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
သူ၏အကြောင်းကို လုပ်ဖော်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဆာဟားဗတ်သာကယ်ဝှိုက်က သူ၏ 'မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပဋိညာဉ်ခံ ဝန်ထမ်းတစ်ဦး'ဟူသော စာအုပ်၌ " ဆာချားဗားနတ် သည် ပြည်သူလူထုအပေါ် လေးစားကြင်နာတတ်သူ ဖြစ်သည်။
ကိန်းကြီးခန်းကြီး လုပ်ရမည်ကို အလွန် စက်ဆုပ်သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကျရောက်လာသော တာဝန်နှင့် ဝတ္တရားကို ဦးလည် မသုံ စွမ်းအားရှိသမျှ ဆောင်ရွက်တတ်သည်။
သူကိုယ်တိုင်လည်း စည်းကမ်း လိုက်နာ တတ်၍ လူတိုင်းအားလည်း ထိုအတိုင်း ဖြစ်စေချင်သည်။
အိန္ဒိယအင်ပိုင်ယာကြီးဖြစ်အောင် ပြုစုပျိုး ထောင်ခဲ့သူအများ ရှိသည့်အနက် စာရိတ္တနှင့် ဉာဏ်ရည်တွင် သူတကာထက် ထူးချွန်သူဖြစ်သည်။
မှတ်ဉာဏ် အထူးကောင်း ၍ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာ၌ ယှဉ်မမှီအောင် လျင်မြန်လှသည် " ဟု ရေးသားထားလေသည်။
၁၈⁠၈၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဗြိတိသျှတို့အထက် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ဆာ ချားလ်ဗားနတ်သည် မန္တလေးနေပြည်တော်သို့အရောက် အုပ်ချုပ်ရေးကို စီမံခန့်ခွဲပြီးလျှင် ၁၈⁠၈၆-ခုနှစ်ဦးတွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လာသည်။
ထိုနှစ်တွင် K.C.S ဘွဲ့ဖြင့် သူကောင်းပြုခြင်းခံရသည်။
ထိုနှစ်မတ်လတွင် မန္တလေးသို့ပြန်သွားကာ ဆာအက်ဒွပ်ဆလေဒင် ဦးစီး၍ လွှတ်တော်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သောစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းကာ မဟာဝန်ရှင်မင်းကြီးကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော စနစ်ကို ရေးဆွဲပြီးလျှင် မစ္စတာဟော့ကင်းဆင်အား အထူးဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးခန့်အပ်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို တာဝန်လွှဲအပ်ပေးကာ မိမိကိုယ်တိုင်မှု အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို အာရုံစိုက် အုပ်ချုပ်သည်။
ပြည်နယ်အသစ်ကိုလက်ခံအုပ်ချုပ်ရသော ဆားချားလ်ဗားနတ်သည် တစ်ဦးတည်း ရေအိုးသုံးလုံးရွက်ထားရသကဲ့သို့ တာဝန်ကြီးလှသည်။
ရာဇဝတ်မှုရေးရာများကိစ္စ၊ ဆူပူထကြွမှုကိစ္စ၊ အဖိုးတန် သစ်တောများနှင့်စပ်ဆိုင်သည့် စီးပွားရေးကိစ္စများအတွက် တစ်ဦးတည်းဒိုင်ခံ အုပ်ချုပ်စီမံခဲ့ရသည်။
ဆားချားလ်ဗားနတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများမှ ပညာသင်ကြားပေးရေးစနစ်ကို အထူးနှစ်သက်သဖြင့် အသိအမှတ်ပြု ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
သာသနာပိုင် ဆရာဘုရားကိုပင် ဝင်ရောက်တွေ့ဆုံ၍ အောင်မြန်မာနိုင်ငံသို့ပင့်ကာ သာသနာပြန့်ပွားအောင်ပြုစေသည်။
သာသနာပိုင်နှင့်တကွ အခြားထင်ရှားသော ဆရာတော်နှစ်ပါးကိုပင် ဆွမ်းဆန်တော်စရိတ် ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးအောင်မြင်ရန် ကူးသန်းသွားလာလွယ်ကူဖို့ အရေးကြီးသည်ကိုသိသော ဆားချားလ်ဗားနတ်သည် ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရာ ၁၈⁠၈၅-ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။
တောင်ငူမှ မန္တလေးသို့ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန်ကြိုးစားခဲ့ရာ ဆားချားလ်ဗားနတ် အင်္ဂလန်ပြန်သွားပြီးနောက် နှစ်⁠နှစ်ကြာတွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အရေးပါသော မြို့အုပ်များ ရွေးချယ်ခန့်ထားရာ၌ ယခင်က ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးနှင့် အထက်တန်းအရာရှိများ ထောက်ခံသူများကို လက်သင့်ရာ ဆွဲခန့်သော်လည်း ဗားနတ်လက်ထက်တွင် မြို့အုပ်များကို အပြိုင်စာမေးပွဲဝင်စေပြီးနောက် ထောက်ခံစာများနှင့် ပူးတွဲစဉ်းစား၍ ရွေးချယ်သည်။
၁၈⁠၈၅-ခုနှစ် ဆားချားလ်ဗားနတ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ပြန်၍ အိန္ဒိယအတွင်းဝန်ရုံးတွင် အခွန်တော်ဌာနအတွင်းဝန်အဖြစ် (၁၃)နှစ်တိုင်တိုင် ထမ်းဆောင်သည်။
ထို့နောက် ဆားချားလ်ဗားနတ်သည် အငြိမ်းစားဘဝဖြင့် ၁၉၀၁-ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၉)ရက်နေ့တွင် အသက် (၆၃)နှစ်အရွယ်၌ အင်္ဂလန်ပြည် ရှာမီနစ်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း Category:ကိုလိုနီခေတ် အင်္ဂလိပ်အရာရှိများ Category:မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော နိုင်ငံခြားသားများ။
စာရေးဆရာ ဗိုလ်မြင့်ကို ပျဉ်းမနားမြို့ အဘ ကျောင်းဆရာ ဦးပု၊ အမိ ဒေါ်ခင်မမကြီးတို့မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၇)ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း ငါးယောက်တွင် စတုတ္ထမြောက်ဖြစ်သည်။
ဇာတာအမည် မောင်ကျော်၊ ငယ်မည် မောင်မြင့်၊ အမည်ရင်း ဦးမြင့်နိုင် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က (၁၉၄၂ ခုနှစ်)ပျဉ်းမနား အေဘီအမ်ကျောင်းတွင် ခုနှစ်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုတွင် ပျဉ်းမနား (K.E.M) အမျိုးသားကျောင်း၌ ဆက်လက်ပညာသင်ကြားသည်။
၁၉၄၇ ခုတွင် ဆယ်တန်းရောက်ပြီး ကျောင်းမှထွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း၌ ပဉ္စမပတ် ဗိုလ်သင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈-ခုတွင် ဆက်သွယ်ရေးတပ်၌ ရဲဘော်၊ ၁၉၄၉ခုတွင် တပ်ရင်း (၅)အမှုထမ်း၊ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပြဆရာ၊ ၁၉၅ဝပြည့်နှစ်တွင် ဒုဗိုလ်၊ ၁၉၃၅တွင် ဗိုလ်ကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။