kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆီလီကွန်ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းကို အများဆုံး တွေ့ရသည်။
ဖဲလစပါးနှင့် လချေးတို့သည် ဆီလီကွန်ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ကာဗွန်ဒြပ်ပေါင်းများကိုလည်း အနှံ့အပြားတွေ့ရ၍ အတွေ့ရ အများဆုံးမှာ ကယ်လဆိုက်ခေါ် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဖြစ်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း အသီးသီးတွင် အပေါများဆုံး ပါဝင်သော ဒြပ်စင်မှာ အောက်စီဂျင်ဖြစ်သည်။
ဟင်မတိုက်ခေါ် တွင်းထွက်သံရိုင်းသည် သံနှင့် အောက်စီဂျင်တို့ ပါဝင်သော ဒြပ်ပေါင်းဖြစ်၍ ဆီလီကာဟု ခေါ်သော ကျောက်သလင်းမှာ ဆီလီကွန်နှင့် အောက်စီဂျင်တို့ ပေါင်းစပ်နေသော ဒြပ်ပေါင်းများဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော ဂုဏ်သတ္တိများ တွင်းထွက်ပစ္စည်း အသီးသီးတွင် သီးခြားထင်ရှားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည်။
ဥဒါဟရုဏ်အားဖြင့် ကျောက်သလင်းကို အမြဲတမ်း ပုံစံတစ်မျိုးတည်း အနေနှင့်သာ တွေ့ရသည်။
မာကျောပုံ၊ သိပ်သည်းပုံ၊ တောက်ပပုံ၌လည်းကောင်း အလင်းနှင့်အပူတို့ကို ပို့ဆောင်ပေးရာ၌လည်းကောင်း အမြဲပင် တပြေးညီရှိသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများသည် ပေါင်းစပ်ပါရှိသော ဒြပ်စင်များပေါ်တွင် မူတည်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း၏ ပုံဆောင်ခဲအတွင်းရှိ အက်တမ်တို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အနေအထားပေါ်တွင်လည်း မူတည်သည်။
ဥဒါဟရုဏ်အားဖြင့် စိန်နှင့် ခဲတံတွင် ခဲဆန်ပြုလုပ်ထားသော ခဲ (ဂရပ်ဖိုက်) တို့ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ကာဗွန်ချည်းဖြစ်ကြသော်လည်း စိန်မှာ အလွန်မာကျော၍ ခဲမှာ အလွန်ပျော့ပျောင်းသည်။
ခဲသည် မည်း၍ ချောကျိကျိရှိပြီး စိန်မှာ အလင်းပေါက်၍ အရောင်တောက်ပသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့၏ အပျော့အမာကို တိုင်းတာရန်အတွက် အပျော့ဆုံးဖြစ်သော ကန့်ကူမှ အမာဆုံးဖြစ်သော စိန်အထိ ပစ္စည်း ၁၀ မျိုးကို အမှတ် ၁ မှ ၁၀ အထိပေးကာ စံတင်ဇယား ပြုလုပ်ထားသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို ယင်းတို့၏ သိပ်သည်းဆဖြင့်လည်း အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်၍ အခြားနည်းများဖြင့်လဲ ခွဲခြားနိုင်သေးသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုး တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို သတ္တုရောင်ထွက်သောပစ္စည်းနှင့် သတ္တုရောင်မဲ့သောပစ္စည်းဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
သတ္တုရောင်ထွက်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းသည် အလင်းပိတ်တတ်သည်။
သတ္တုရောင်မဲ့သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းသည် အလင်းပေါက်တတ်ပြီး များသောအားဖြင့် ဖန်နှင့်ဆင်တူသည်။
သတ္တုရောင်ထွက်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့သည် များသောအားဖြင့် လေး၍ ရွှေ၊ ငွေ၊ ခဲ၊ သံ၊ သံဖြူနှင့် သွပ်တို့ကို ထိုပစ္စည်းမျိုးမှ ရရှိသည်။
သတ္တုရောင်မဲ့သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့သည် များသောအားဖြင့် ပေါ့၍ ကျောက်သလင်း၊ ကယ်လဆိုက်နှင့် ဖဲစပါးတို့ ပါဝင်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ တွင်းထွက်ပစ္စည်းအားလုံးတို့သည် ရှေးဦးအခါက ရေတွင် ပျော်ဝင်နေသော ပျော်ရည်အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပူတိုက်၍ အရည်ကျိုထားသကဲ့သို့ ပျော်နေသော အရည်မျိုးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့ကြရာမှ အောက်ပါနည်း သုံးနည်းအနက် တစ်နည်းနည်းဖြင့် အခဲဘဝသို့ ရောက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။
ပထမနည်းမှာ ဆားပြည့်ဝပျော်ဝင်ရည်မှ ဆားပွင့်များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သကဲ့သို့ ရှေးကပင်လယ် သမုဒ္ဒရာ၊ အင်းအိုင်များတွင် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ပျော်ဝင်လျက်ရှိသော ပျော်ဝင်ရည်တို့သည် တဖြည်းဖြည်း ခန်းခြောက်လာရာမှ ပျော်ဝင်နေသော ပစ္စည်းများသည် တဖြည်းဖြည်း ပုံဆောင်ခဲပွင့်များ ဖြစ်လာကြသည်။
တွင်းထွက်ဆိုဒါ၊ လက်ချားနှင့် သိန္ဓောဆားစသည်တို့မှာ ထိုနည်းအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည်။
သဘာဝအလျောက် ဆားပျော်ရည်များ တည်ရှိရာတို့အနက် အရေးအကြီးဆုံးမှာ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ပျော်ဝင်နေသော ရေသည် ရေပူစမ်းရှိရေကဲ့သို့ အလွန်ပူသည်။
ကာလကြာညောင်းသော် ထိုရေသည် တဖြည်းဖြည်း အေးလာသောကြောင့်ဖြစ်စေ အငွေ့ပျံသွားသောကြောင့်ဖြစ်စေ ပျော်ဝင်နေသော ပစ္စည်းတို့သည် အနည်ထိုင်၍ အခဲအဖြစ်ဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။
ဤနည်းဖြင့် မြေအောက်တွင် ကျောက်သလင်း၊ ကယ်လဆိုက်၊ ဂျပ်ပဆမ်နှင့် ရွှေစသည်တို့ ပါဝင်သော အကြောများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယနည်းမှာ အငွေ့ဘဝမှ အခဲဘဝသို့ ပေါင်းစုဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းအချို့သည် မြေအောက်၌ ရှေးအခါက ဓာတ်ငွေ့အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကြဟန် တူသည်။
ထိုနောက် အဆိုပါဓာတ်ငွေ့တို့သည် တစ်နည်းနည်း အားဖြင့် မြေမျက်နှာပြင်သို့ လွတ်မြောက်ထွက်လာကြရာမှ အေးလာ၍ စုခဲသွားကြသည်။
ကန့်မှာ ဤကဲ့သို့ စုခဲဖြစ်ပေါ်လာသော တွင်းထွက်ပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အချို့တွင်းထွက်ပစ္စည်းများသည် အလွန်ကြီးမားသော အပူရှိန်ကြောင့် အရည်ပျော်နေရာမှ ပုံဆောင်ခဲများ ဖြစ်လာကြသည်။
ဤအရည်မျိုးသည် ရုတ်တရက်အေး၍ ခဲသွားလျှင် ချော်တုံးချော်ခဲကဲ့သို့ အစိုင်အခဲ ဖြစ်သွားသည်။
သို့သော် တဖြည်းဖြည်းအေး၍ ခဲသွားပါမူ ဆားပျော်ဝင်ရည်မှ ဆားပွင့်များ ပေါ်ထွက်လာသကဲ့သို့ ပျော်ဝင်နေသော ပစ္စည်းများသည် ပုံဆောင်ခဲများအဖြစ် သီးခြား ဖြစ်ထွန်းလာကြသည်။
ကျောက်သလင်းနှင့် ဖဲလစပါးတို့မှာ ဤတတိယနည်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့၏ သာဓကပင်ဖြစ်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့၏ အရေးကြီးပုံ ကျောက်မီးသွေးနှင့် ရေနံသည် အထက်က ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း စင်စစ်အားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ မဟုတ်ကြသော်လည်း သာမန်အားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းဟု ယူဆထားကြသည်။
ဤပစ္စည်းနှစ်မျိုးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရေးအကြီးဆုံး လောင်စာများဖြစ်သည်။
လူတို့သည် ရေ၏ လှုပ်ရှားမှုမှ လျှပ်စစ်ဓာတ် စွမ်းအင်ကို ထုတ်ယူရရှိသည်။
ထိုနည်းတူ ယခုခေတ် လုပ်ငန်းများအတွက် မရှိမဖြစ် အသုံးဝင်သော သတ္တုမဟုတ်သည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကိုလည်း မြေအောက်မှ တူးဖော်ရရှိသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း အသီးသီး၏ ကျေးဇူးကြောင့် အက်ဆစ်၊ မြေဩဇာ စသည်တို့နှင့်တကွ ဓာတ်ဆား အမျိုးမျိုးကို ဖော်စပ်နိုင်ကြသည်။
ဖန်ထည်၊ ကြွေထည်၊ အိုးခွက်နှင့် အုတ်အမျိုးမျိုးကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။
အရောင်ဆေး အမျိုးမျိုးနှင့် ခဲတံ၊ မင်တံ စသော စာရေးကိရိယာ အမျိုးမျိုးကို ဖန်တီးနိုင်ကြသည်။
စက်ဘီး၊ မော်တော်ကား၊ သင်္ဘော၊ လေယာဉ်ပျံ၊ ကြေးနန်း၊ ဓာတ်ပုံ၊ ရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြားစက်မှ စ၍ စက်အမျိုးမျိုး၊ ယာဉ်အမျိုးမျိုး၊ အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုးကိုလည်း တည်ဆောက်နိုင်ကြသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများသာ မရှိပါက များပြားလှစွာသော နေ့စဉ် အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းကိရိယာများကို ပြုလုပ်ဖန်တီးနိုင်ကြမည် မဟုတ်သဖြင့် လူနေမှုအခြေအနေသည်လည်း ယခုလောက် တိုးတက်နိုင်စရာ အကြောင်းမရှိချေ။
နီကိုလာ တက်စလာ (Nikola Tesla) (၁၈၅၆-၁၉၄၃) သည် ဆာဗီးရန်း-အမေရိကန် လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင်၊ လျှပ်စစ် အင်ဂျင်နီယာနှင့် တီထွင်သူ တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
Alternating current (a.c) ကို စတင် အသုံးချရန် ကြိုးစားခဲ့သူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
A.C လျှပ်စစ်ဆိုသည်မှာ အချိန်နှင့်လိုက်ပြီး ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြောင်းလဲနေတတ်သော sine wave ပုံစံရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြစ်ပြီး ယနေ့ အိမ်သုံး ဓာတ်အားလည်း ဖြစ်သည်။
တက်စလာ အနေနှင့် a.c induction generator၊ Tesla coil နှင့် a.c current ၏ frequency ကို ပြောင်းပေးနိုင်သော ထရန်စဖော်မာ အစရှိသော တီထွင်မှုပေါင်း မြောက်မြားစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
တက်စလာ၏ ဘဝဖြစ်စဉ် တက်စလာကို ဆာဘီးယန် မိဘများမှ ခရိုအေးရှား (Croatia) ရှိ စမီးလ်ဂျန်(smiljan) အရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူ့ဖခင်မှာ ထိုဒေသရှိ ရှေးရိုး ဘုရားရှိခိုး ကျောင်းလေးမှ အသင်းအုပ် ဘုန်းကြီး တစ်ပါးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ဉာဏ်ရည် လွန်စွာ ထက်မြက်ခဲ့ပြီး ကဗျာရေးခြင်း၊ စမ်းသပ်မှု ပြုလုပ်ခြင်းများ ကို ဝါသနာ ထုံခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
သူ့မိဘများကမူ သူ့ဖခင်ကဲ့သို့ ဘုန်းကြီး ဝတ်စေချင်ခဲ့သည်။
တက်စလာသည် ၁၈၇၁ မှ ၁၈၇၇ အတွင်း ကာလိုဗတ် (Karlovac) မြို့လေးတွင် အထက်တန်းကျောင်း တက်စဉ်ကစပြီး သိပ္ပံပညာရပ်များကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။
၁၈၇၇ မှ ၁၈၈ဝ အထိ ဩစတြီးယားနိုင်ငံ (Austria) ဂရာဇ်(Graz) ရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ခဲ့ ပြီး ၁၈၈ဝ တွင် University of Prague တွင် ပညာ ဆက်သင်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် သူ့ဖခင် ဆုံးပါးသွားသဖြင့် ပညာဆုံးအောင် မသင်ခဲ့ရပေ။
တက်စလာသည် ၁၈၈၁ တွင် ဘူဒါပက်မြို့(Budapest) ရှိ တယ်လီဖုန်း ကုမ္ပဏီတွင် အင်ဂျင်နီယာ အဖြစ် တစ်နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ပဲရစ် သို့ ပြောင်းရွေ့အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အမေရိကန်သို့ ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ကိုယ်ပိုင် အလုပ်ရုံ မတည်ထောင်မီ အမေရိကန် စွန့်ဦးတီထွင်သူ သောမတ် အက်ဒီဆင် ဆီ၌ တစ်နှစ်ခန့် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
တက်စလာသည် အမေရိကန်ပြည်တွင် သူ့အချိန် အများစုကို စွန့်ဦးတီထွင်သူ ဂျော့ ဝက်စတင်းဟောက်စ် (George Westinghouse) နှင့် လက်တွဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဂျော့ ဝက်စတင်းဟောက်စ် သည် တက်စလာ၏ patents မူပိုင်ခွင့်များကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး အောင်မြင်စွာ ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းဖြင့် a.c လျှပ်စစ်ဖြန့်ဖြူးသော (power transmission) စနစ်ကို ဦးဆောင် စတင်ခဲ့သည်။
တက်စလာသည် ၁၈၉၂ တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။
၁၈၉၂ တွင် မိခင်ဖြစ်သူ ဆုံးပါးပြီးနောက် တက်စလာသည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရှောင်ခွာပြီး အထီးကျန် စွာ နေစပြုလာသည်။
၁၉၁၂ တွင် တက်စလာနှင့် အက်ဒီဆင် နှစ်ယောက်လုံးကို နိုဗယ်ဆုအတွက် လျာထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
သို့သော် တက်စလာသည် အိမ်သုံး စွမ်းအင်အဖြစ် a.c နှင့် d.c လွန်ဆွဲပွဲတွင် မရိုးသားသော နည်းလမ်းများ သုံးခဲ့သည်ဟု သူယုံကြည်ထားသော အက်ဒီဆင်နှင့် တွဲဘက်ဆုယူရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် တီထွင်သူ နှစ်ယောက်စလုံး နိုဘယ်ဆု မရခဲ့ပေ။
တက်စလာ အနေဖြင့် သူ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု အများစုကို patent မူပိုင်ခွင့် မပြုလုပ်ခဲ့ပဲ ထိုတီထွင်မှုများမှ အကျိုးကျေးဇူး အနည်းငယ်သာ ခံစားခဲ့ရသည်။
သူ၏ နောက်ဆုံး အချိန်များကို နယူးယောက်မြို့တွင် သေဆုံးချိန်အထိ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာ ကုန်ဆုံးစေခဲ့သည်။
တက်စလာ၏ တီထွင်မှုများ thumbnail|250px| a.c ဒိုင်နမို ပုံကြမ်း တက်စလာသည် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဂရာ့ဇ်(Graz) နည်းပညာကျောင်းသားဘဝက D.C motor ဒီစီ မော်တာတစ်လုံး သရုပ်ပြသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။
သူမြင်ခဲ့ရသော ဒီစီ မော်တာသည် ဘရပ်ရှ် (brushes) များ ပါဝင်ပြီး သတ္တုအစိတ်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကွန်မြူတေတာ (commutator) ကို ထိကပ်နေသည်။
ထို ဘရပ်ရှ်များနှင့် ကွန်မြူတေတာများ သည် ပွန်းပဲ့ ပျက်စီး စေတတ်ရာ ယင်းတို့ကို ဖယ်ပစ်လိုက်ခြင်းဖြင့် မော်တာကို ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်မည်ဟု ထိုစဉ်ကပင် သူစဉ်းစားမိခဲ့သည်။
နောက် ၄ နှစ် ကြာသော အခါ induction generator ပြုလုပ်ရန် စိတ်ကူး ရခဲ့သည်။
induction generator တွင် ရိုတာကို စက်မှုစွမ်းအင် တစ်ခုခုဖြင့် လှည့်ပေးခြင်းဖြင့် A.C လျှပ်စစ် ကို ထုတ်ယူရရှိသည်။
ယင်းကို A.C လျှပ်စစ် ပြန်ပေးခြင်းဖြင့် ရိုတာကို လည်ပတ်အောင် ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ဤနည်းဖြင့် လည်ပတ်သော မော်တာကို induction motor ဟု ခေါ်သည်။
တက်စလာသည် သူ့တီထွင်မှုများကို မိုဒယ် မဆောက်မီကပင် စိတ်ကူးဖြင့် မည်သည့် နေရာများတွင် အသုံးပြုရမည်ကို ကြိုတင် ကြံဆ ထားလေ့ရှိသည်။
တကယ်တမ်း အလုပ်လုပ်သော induction motor ကိုမူ ၁၈၈၃ ခုနှစ်ကျမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဤတွင် သူ့တီထွင်မှုများကို ဥရောပ၌သာ စိတ်ဝင်စားအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဟု နားလည် သဘောပေါက်လာပြီး နယူးရောက် မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ အခြေချခဲ့သည်။
ထိုနေရာ၌ပင် သူ့ဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် အလုပ်ရုံကို ၁၈၈၇ ခုနှစ်၌ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး မော်တာများကို ထိထိရောက်ရောက် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
တစ်လခန့် အတွင်း၌ပင် A.C လျှပ်စစ် ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း၊ အသုံးချခြင်းများနှင့် ဆိုင်သော ရှုပ်ထွေးများပြားသည့် patents မူပိုင်ခွင့် များ လျှောက်ထား ရရှိခဲ့သည်။
A.C လျှပ်စစ် သည် အလွန်ဝေးကွာသော ဒေသများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ် ဖြန့်ဖြူးခြင်း များတွင် D.C လျှပ်စစ်ထက် ပို၍ ထိရောက်မှု ရှိသောကြောင့် ယနေ့ခေတ်တွင် စက်ပစ္စည်းများမောင်းရန် အများဆုံးသုံးသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တက်စလာသည် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် American Institute of Electrical Engineers တွင် သူ၏ A.C လျှပ်စစ် စနစ် အကြောင်းကို လက်ချာ ပို့ချ ပေးနေခဲ့သည်။
အမေရိကန် တီထွင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သော ဂျော့ဝက်စတင်းဟောက်စ် က ထိုလက်ချာများကို လေ့လာပြီးနောက် တက်စလာ၏ မူပိုင်ခွင့် patent များကို အလျင်အမြန် ဝယ်ယူ လိုက်တော့သည်။
ဝက်စတင်းဟောက်စ်သည် တက်စလာ၏ စိတ်ကူးများကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး ၁၈၉၃ တွင် ရှီကာဂိုမြို့ တွင် ကျင်းပခဲ့သော World Columbian Exposition တွင် တက်စလာ၏ စနစ် ကို အသုံးပြု၍ မီးထွန်းခြင်းဖြင့် သရုပ်ပြခဲ့သည်။
တစ်လခန့် ကြာသောအခါ နယူးယောက်ရှိ နိုင်အာဂရာ ရေတံခွန်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရန် စာချုပ်ကို ဝက်စတင်းဟောက်မှ အောင်မြင်စွာ ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
တက်စလာ၏ နည်းစနစ်များကို အသုံးပြု၍ ဒေသတွင်း စက်ရုံများအား လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးပေးရုံသာမက ၂၂ မိုင် ကွာဝေးသော Buffalo မြို့ သို့ ဓာတ်အား ပို့လွှတ် ဖြန့်ဖြူးပေးခဲ့သည်။
၁၈၈၈ နှောင်းပိုင်းမှ စ၍ တက်စလာသည် ကြိမ်နှုန်းမြင့် (very high frequency) A.C လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထုတ်လုပ် အသုံးချရန် အလွန် စိတ်ဝင်စား ခဲ့သည်။
ထို လျှပ်စစ်သည် မီးထွန်းရန်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး တွင် အသုံးချနိုင် လိမ့်မည်ဟု တက်စလာ ယုံကြည်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် သူ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်များကို ကြိမ်နှုန်းမြင့် လျှပ်စစ် ထုတ်နိုင်စေရန် ပြုပြင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်မှ ကြိမ်နှုန်းနိမ့် လျှပ်စစ်ထုတ်ယူ၍ နောက်ပိုင်းမှ ကြိမ်နှုန်းမြှင့်ပေးခြင်းသည် ပိုမိုထိရောက်မည်ဟု တက်စလာ က ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
ထို ဆုံးဖြတ်ချက်အရ A.C လျှပ်စစ်၏ ဗို့အားနှင့် ကြိမ်နှုန်းကို တစ်ပြိုင်တည်း ပြောင်းလဲပေးနိုင်သော တက်စလာကွိုင် (Tesla coil) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။
တက်စလာကွိုင်သည် လျှပ်စစ် ပတ်လမ်း ၂ ခုကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
နှစ်ခုစလုံးမှာ ဝါယာခွေများ ဖြစ်ကြပြီး အခေါင်းပါသော ဆလင်ဒါ တစ်ခုကို အတူတကွ ရစ်ပတ် ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကွိုင်တစ်ခုမှာ အရွယ်အစား ကြီးမားသော ဝါယာကို သုံးထားပြီး အပတ်ရေ အနည်းငယ်သာ ပတ်ထားသည်။
နောက် ကွိုင်တစ်ခုမှာမူ အရွယ်အစား အလွန် သေးငယ်သော ဝါယာကြိုး အပတ်ရေ များစွာ ပတ်ထားပြီး ယင်းကွိုင် အတွင်းသို့ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ ညှို့ဝင် ဖြစ်ပေါ်သည်။
ကွိုင်အပတ်များ အရေအတွက်ခြင်း အလွန်ကွာခြားမှုကြောင့် သေးငယ်သော ကွိုင်အတွင်း ညှို့ဝင် စီးဆင်းသော လျှပ်စီး၏ ကြိမ်နှုန်းနှင့် ဗို့အားသည် အလွန် မြင့်မားသည်။
၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် ထိုကိရိယာကို အသုံးပြု၍ ၁၃၅ ပေ ရှည်သော လျှပ်စစ်မီးပွားတန်း electric spark ကို တက်စလာ ဖန်တီး နိုင်ခဲ့သည်။
၂၅ မိုင်အကွာအဝေးရှိ မီးလုံးပေါင်း ၂၀ဝ ကျော်ကိုလည်း ကြိုးမဆက်သွယ်ဘဲ ထွန်းပြနိုင်ခဲ့သည်။
သူ၏ တက်စလာကွိုင်မှ ထွက်သော ကြိမ်နှုန်းမြင့် လျှပ်စစ်သည် ဓာတ်ငွေ့ထည့်ထားသော (နီယွန်) မီးချောင်းများကို အဝေးမှ စွမ်းအင် ပေးနိုင်စွမ်းရှိသည်။
တက်စလာအနေဖြင့် ရေဒီယို နည်းပညာ ပေါ်ပေါက်လာစေရန် များစွာ စိတ်အား ထက်သန်ခဲ့သည်။
၁၈၉၇ အစောပိုင်းတွင် နယူးယောက်မြို့ မက်ဒီဆင် စကွဲ ပန်းခြံ (Madison Square Gardan) တွင် အဝေးထိန်းစံနစ်သုံး လှေပုံစံငယ် ၂ ခုကို သရုပ်ပြခဲ့သည်။
၁၉၀ဝ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ လောင်းကျွန်းငယ် (Long Island) ပေါ်တွင် အသံလွှင့် စက်ရုံတစ်ခုကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ကြိုးမဲ့ ဆက်သွယ်မှု စနစ် ပရောဂျက် (World Wireless) တည်ထောင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
နောင် နှစ်အနည်းငယ် ကြာသော အခါ သူ့ပရောဂျက်သည် သူ့ကို ထောက်ပံ့နေသူများအတွက် မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ကုန်ကျစားရိတ် များပြားလာကြောင်း သိလာကြပြီး သူ့ကို စွန့်ခွာ သွားခဲ့ကြသည်။
(၁၉၁၄-၁၉၁၈) ပထမ ကမ္ဘာစစ် အစတွင် တက်စလာအနေနှင့် စီးပွားပျက်ကပ် ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
အသံလွှင့်ရုံ အပါအဝင် မြောက်မြားစွာသော သူ၏ မအောင်မြင်သော ပရောဂျက်များကြောင့် ဝက်စတင်းဟောက်စ် ကလည်း စီးပွားရေးအရ ထောက်ပံ့ကူညီရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
အခြား အဓိက ငွေကြေးထောက်ပံ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သော စီးပွားရေးသမား ဂျွန် ပီယာပွန့် မော်ဂန် (John Pierpont Morgan) ကလည်း ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဆုံးပါးသွားခဲ့သည်။
တက်စလာသည် သူ့နောက်ဆုံးကာလများကို အထီးကျန်စွာ ကုန်ဆုံးခဲ့ရသည်။
သူ့ တီထွင်မှုများစွာကို အခြားသူများက အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး အကျိုး ခံစားသွားကြသည်။
တက်စလာအနေဖြင့် ပင်လယ်တွင် သင်္ဘောများအား ထောက်လှမ်းသည့် စနစ် တစ်ခုကို ပုံစံကြမ်းထုတ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ ရေဒါအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ငွေကြေးအခက်အခဲကြောင့် လက်တွေ့မလုပ်ခဲ့နိုင်သဖြင့် လျှပ်စစ်နာရီ၊ တာဘိုင် အစရှိသော မြောက်မြားလှစွာသော သူ၏ တီထွင်မှုများစွာသည် သူကွယ်လွန်မှုနှင့် အတူ ပျောက်ဆုံးခဲ့ရသည်။
ပြင်ပလင့် NikolaTesla.fr - More than 1,000 documents on Tesla Category:သိပ္ပံပညာရှင်များ‎ Category:ရူပဗေဒ ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် တီထွင်သူများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာများ။
300px|thumb|ယူနို မော်တော်ဆိုင်ကယ် ယူနိုမော်တော်ဆိုင်ကယ် (Uno vehicle) ဆိုသည်မှာ နောက်ဆုံးပေါ် မော်တော်ဆိုင်ကယ် ဒီဇိုင်းဖြစ်သည်။
ဘီး ၂ လုံးကို ဘေးချင်းယှဉ်ပြီး တည်ဆောက်ထားသဖြင့် ဆိုင်ကယ်၏ ကိုယ်ထည် တဝက်သာ ရှိကာ ဆိုင်ကယ်ကို အိမ်တွင်းတွင် ထည့်သိမ်းနိုင်လောက်အောင် သေးငယ်ပေ့ါပါး ဝန်ကျဉ်း စေသည်။
တည်ငြိမ်မှုကို ပိုရစေသဖြင့် တိမ်းမှောက်မှု နည်းပါးစေသည်။
ဆိုင်ကယ်ရပ်နား နေရာ သက်သာစေသည့်အပြင် လမ်းပိတ်မှု လျော့ပါးစေနိုင်သည်။
ဆိုင်ကယ်သည် ၃၆ ဗို့အား လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် မောင်းနှင်နိုင်သဖြင့် လောင်စာဆီ ကြောင့်ဖြစ်သော အခိုးငွေ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့လျော့ပါးစေသည်။
သို့သော် ၂၄ ဗို့အားသာသုံးကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ဆိုင်ကယ်တွင် အပိတ်အဖွင့် ခလုတ်သာ ပါရှိပြီး အမြန်မောင်းလို ပါက မောင်းသူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို အရှေ့သို့ကိုင်းပြီး အမြန်နုန်းလျှော့လို ပါက ကိုယ်ခန္ဓာကို မတ်မတ်ထား မောင်းရပါမည်။
ပထမဆုံး ထွင်သော နမူနာ ဒီဇိုင်းဆိုင်ကယ်သည် တနာရီ ၂၅ မိုင်မှ ၆ဝ မိုင်နှုန်း မောင်းနိုင်ပြီး ၂.၅ နာရီခန့် ကြာကြာမောင်းနိုင်သည်။
တီထွင်သော သိပ္ပံပညာရှင်မှာ အသက် ၁၈ နှစ်သာ ရှိသော ကနေဒါနိုင်ငံ၊ Ontario မြို့တွင် နေထိုင်သူ Ben Gulak ဖြစ်သည်။
အထက်တန်းမှ စတင်ပြီး ပညာထူးချွန်ဆုများဖြင့် စကော်လားရှစ်ရရှိခဲ့ သူဖြစ်သည်။
၂၀၀၆ နှစ်တခုတည်းတွင် Intel International Science and Engineering Fair Grand ပြိုင်ပွဲတွင် တတိယဆု. Intel International Science and Engineering Fair တွင် ပထမဆု၊ Herbert Hoover Young Engineer Award 2006 ဆု၊ Yale Science and Engineering Award ဆု၊ Hillfield STrathallan College McMaster University Award for Industrial Design Technology ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၆ထိ ဆက်တိုက် ဆုရခဲ့သည်။
McMaster's LEAP Robotics Program ပြိုင်ပွဲတွင် သူခေါင်းဆောင်သော အသင်းသည် ပထမရခဲ့ပြီး အသင်းသားအားလုံး ကနေဒါငွေ၃ထောင် စကော်လာရှစ်ရရှိခဲ့ ကြသည်။
သူသည် Waterloo's Rim Robotic's Challenge တွင် အသင်းခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။
အဖိုး၏ အကူညီဖြင့် ကလေးဘဝမှစတင်ပြီး ရထား၊ ကားလေးများ ကိုယ်တိုင် တီထွင်ခဲ့သည်။
သူငယ်စဉ်အခါတွင် သူ၏ အဖိုး အင်ဂျင်နီယာ Werner ၏ စက်ပစည်း တီထွင်မှုတွင် စိတ်ဝင်စားစွာ ဝင်ရောက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် စက်ပစည်း သံထည် မက်ကင်းနီကယ် တည်ဆောက်မှုတွင် ကလေးဘဝမှစ၍ ရင်းနှီးခဲ့ပေသည်။
သူ၏အဖိုး ၂၀၀၄ တွင် ကွယ်လွန်သောအခါ အဖိုး၏ ဝပ်ရှော့ ကလေးကို အပိုင်ရသဖြင့် အဖိုး ပျိုးထောင် ပေးခဲ့သော အမွေအနှစ်များဖြင့် အောင်မြင် ရကြောင်း သိရှိရသည်။
ယူနိုဆိုင်ကယ်ကို တီထွင်ရခြင်းမှာ ၂၀၀၆ တွင် တရုတ်ပြည်သို့ အလည်သွားရာမှ ဆိုင်ကယ်များ၏ ဆိုးကျိုးများနှင့် မီးခိုးထွက်ခြင်းများကြောင့် ပုံစံသစ် ထွင်လိုသောစိတ်များပေါ်ခဲ့လေသည်။
ဝန်ကျဉ်းပြီး စရိတ်သက်သာကာ သိမ်းဆည်းလွယ်သော ဆိုင်ကယ်ကို တီထွင်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။
Dailymail ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ www.scitechontario.org www.innovationcanada.ca www.scitechontario.org Category:နည်းပညာ။
ဖရန်စစ် ကိုလင်းစ် (Francis Collins) သည် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပညာရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး အထူးကု ဆရာဝန်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည့်အပြင် မျိုးဗီဇသဏ္ဌာန်ဖော်ခြင်း (DNA mapping) ကို ပထမဆုံး တီထွင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ယနေ့တိုင် သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
၁၉၅ဝ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖရန်စစ်အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် ရှန်နွန်ဒေါကျေးရွာလေး ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူငယ်စဉ်က နေခဲ့သည့်အိမ်မှာ ရေပိုက်လိုင်း သွယ်ထားခြင်းပင်မရှိခဲ့ပေ။
သို့သော် မိဘများကမှာ ပညာတတ်များဖြစ်ပြီး ဖခင်မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာရပ်ဖြင့် ပီအိတ်ချ်ဒီ ပါရဂူဘွဲ့ရခဲ့ပြီးသူ ဖြစ်ပြီး၊ မိခင်မှာ ပြဇာတ် ဇာတ်ညွှန်းရေးသူ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က သားများကို တောကျောင်းလေး၌ ပညာသင်စေရန် စိတ်မချသူမိခင်က ကိုယ်တိုင်အိမ်တွင် သင်ပေးခဲ့သည်။
အဖွားလုပ်သူ လေဖြတ်သွားသည့်အတွက်ကြောင့် ထိုအဖွားနှင့်အတူနေထိုင်ရန် မိသားစုလိုက် မြို့ပြသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး မိခင် ဖြစ်သူက မြို့ကျောင်းများတွင် သားများအား ပညာဆည်းပူးစေရန် သင့်တော်သည်ဟု သဘောရသဖြင့် ၆ တန်းရောက်မှသာ ဖရန်စစ်တစ်ယောက် အခြားသောကလေးများနည်းတူ ကျောင်းတက်ခွင့်ရတော့သည်။
အတန်းကျောင်းတက်သည့်အချိန်နောက်ကျသည့်အတွက် အစပိုင်းတွင် လူမှုရေး ပြဿနာအချို့ကို တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။
ဖရန်စစ် ကိုယ်တိုင်ကလည်း အခြားသူများနှင့် ယှဉ်လျှင် နောက်ကျနေသည်ဟု ခံစားခဲ့ရသည်။
အမှန်အားဖြင့် သိပ္ပံပညာရှင်အကျော်အမော် ဖရန်စစ်သည် သူ၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို ဂီတနှင့်အနုပညာကြားမှာ ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူက ကောလိပ် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် လူကြီးတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုကျောင်းအတွက် ဇာတ်ရုံတစ်ခု တည်ထောင် ခဲ့သည့်အတွက် ဖရန်စစ်တစ်ယောက် အချိန်ပြည့်နီးပါး အနုပညာနှင့်လက်ပွန်းတတီးနေထိုင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
သို့သော် အနုပညာအား စိတ်ပါဝင်စားခြင်းမရှိလှပေ။
ဖရန်စစ်အား အမှန်တကယ်ညှို့ယူနိုင်ခဲ့သည်မှာ ဓာတုဗေဒဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်တုန်းက ဇီဝဗေဒကို ရှုပ်ထွေးသည့် ပညာရပ်ဟု ယူဆကာ စိတ်ဝင်စားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
သို့နှင့် ၁၆ နှစ်အရွယ် အထက်တန်းအောင်ပြီး ဗာဂျီးနီးယား တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဖရန်စစ်ကို ပထမဆုံး ကျောင်းပျော်စေခဲ့သည်မှာ ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်ပင်ဖြစ်သည်။
ဖရန်စစ် ၁ဝ တန်းတက်သည့်နှစ် ဓာတုဗေဒ အတန်းတက်သည့် ပထမဆုံးနေ့တွင် ဓာတုဗေဒ ဆရာကြီးက တစ်တန်းလုံးကို အမည်းရောင် ပိန်းနေအောင်သုတ်ထားသည့် စက္ကူဗူး တစ်ဗူးစီပေးသည်။
ထို့နောက် ယင်းဗူးထဲရှိ ပစ္စည်းမှာ မည်သို့သောပစ္စည်းဖြစ်မှန်း သိနိုင်မည့် နည်းလမ်းများအား ချရေးပြီး ဆရာ့ထံ တင်ပြရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။
အစ ပထမတွင် ဖရန်စစ်က ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် အတော်တုံးသည့် စိတ်ကူးတစ်ရပ်ဟုသာ ယူဆခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဗူးထဲမှပစ္စည်းကို သိနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေရင်းဖြင့် စိတ်ပါဝင်စား လာခဲ့သည်။
ဖရန်စစ်၏ စိတ်ကို ဤအဖြစ်အပျက်လေးက ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။
သူ့ဘဝမှာ ဤအဖြစ်က သူ့အားသိပ္ပံပညာကို စိတ်ပါဝင်စားလာစေသည့် အကြောင်းရင်းခံတစ်ရပ်၊ ပထမဆုံးသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။
ဖရန်စစ်က သင်ခန်းစားများအား ၏ သည်မရွေး အလွတ်ကျက်မှတ်ရခြင်းကို နှစ်သက်ခဲ့ခြင်းမရှိပါ။
ထို့ကြောင့် ဤကဲ့သို့ ဉာဏ်ကစားပြီး ကိုယ့်စိတ်ကူး အိုင်ဒီယာကို ဖော်ထုတ်ခွင့်ရသည့် ဘာသာအား အလွန်အမင်း စိတ်ဝင်စားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအဖြစ်အပျက်လေးက ဖရန်စစ်ကို သိပ္ပံပညာရှင် အကျော်အမော်ကြီးဖြစ်ရန် လမ်းစပြုပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဖရန်စစ်ငယ်စဉ်ကတည်းက ပညာသင်ကြားရာမှာ မှတ်သားခြင်းထက် ဝေဖန်ပိုင်းခြားခြင်းကိုသာ ပိုမိုအားသန်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ထို့ကြောင့် မှတ်သားခြင်းကို အများဆုံးပြုလုပ်ရလေ့ရှိသည့် ဇီဝဗေဒဘာသာရပ်ကို စိတ်ပါဝင်စားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ဝေဖန်ပိုင်းခြားခြင်းကို အလေးပေးသည့် သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒများကို ပိုမို နှစ်သက်စွာ လိုက်စားခဲ့သည်။
ဖရန်စစ်၏ ကိုယ်ပိုင်အမြင်မှာ သင်ကြားပို့ချရာတွင် မှတ်သားခြင်းထက် ဝေဖန် ပိုင်းခြားခြင်းကိုသာ အလေးပေးသင့်သည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဖရန်စစ် အထက်တန်း အောင်ပြီးနောက် ဗာဂျီးနီးယား တက္ကသိုလ်ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အဲဒီမှာလည်း သူက ဇီဝဗေဒဘာသာရပ်ကို သင်ကြားခြင်းမပြုခဲ့ပါဘူး။
တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ယေးလ်တက္ကသိုလ်မှာ ရူပဓာတု (Physical Chemistry) အထူးပြုနှင့် ဘွဲ့လွန်ပညာကို ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ယေးလ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ကို ရယူဖို့အတွက် ကြိုးပမ်းနေစဉ်တွင် ဖရန်စစ်ကို မျိုးရိုးဗီဇပညာရပ်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ DNA Molecule လေးများက ဖမ်းစားလိုက်ပါတော့သည်။
သူတတ်ထားတဲ့ ပညာတွေကို အများအကျိုးအတွက် ဘယ်လို အသုံးချ ရမယ်ဆိုတာကို တွေးတောကြံဆနေတဲ့ ဖရန်စစ်အတွက် လူသား အကျိုးပြု လုပ်ငန်းတွေလုပ်ဖို့ လမ်းစကို ရှာဖွေတွေ့ရှိလို့သွားပါတော့တယ်။
ဒီလိုနဲ့ သူရဲဲ့ ရှေ့ဆောင် လမ်းပြ ဆရာကြီးများကို အကြံဉာဏ် တောင်းခံ တိုင်ပင်ပြီး နောက်မှာတော့ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ် ဆေးတက္ကသိုလ်မှာ ပညာစတင် သင်ကြားပါတော့တယ်။
ဒီမှာ ပညာသင်ကြားပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းပြီးနောက်မှာ ယေးလ်တက္ကသိုလ်ကို မျိုးရိုးဗီဇပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာသူ အသင်းဝင်တစ်ယောက်အဖြစ်နဲ့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာတော့ မီရှီဂန် တက္ကသိုလ် မှာဆရာအဖြစ်ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ရင်းနဲ့ပဲ သူ့ရဲ့ နဂိုမူလရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်တဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ ဘာသာရပ်ကို ဆက်လက် သုတေသနပြုနေခဲ့ပါတော့တယ်။
ဖရန်စစ် ကိုလင်းစ်ရဲ့ ထူးခြားချက်တစ်ခုက တချို့သော သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေနဲ့မတူပဲ ဘာသာတရားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ယုံကြည်ကိုင်းရှိုင်း ခြင်းပါပဲ။
ဒီလို ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းသွားရခြင်းက ဖရန်စစ်ရဲ့ ဖခင် ဖြစ်သူ ကင်ဆာရောဂါနဲ့ ဆုံးပါးပြီးနောက်ပိုင်းမှလို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။
ပုဂ္ဂလိက အတွေ့အကြုံကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာတရားကို နက်နက် ရှိုင်းရှိုင်းသက်ဝင်သွားခဲ့ရတဲ့အတွက် သူ့ကို evangelical Christian လို့ ခေါ်လို့ရမယ်ထင်ပါတယ်။
ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးသားထုတ်ဝေထားသော ကမ္ဘာကျော်ဝတ္ထုအများအပြားရှိသည့်အနက် စစ် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဝတ္ထုကို လူအများဖတ်ဖူးကြလိမ့်မည်။
၎င်း စစ် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဟူသည့် ကမ္ဘာကျော်ဝတ္ထုစာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူသည် လီယိုတော်စတွိုင်း ဖြစ်သည်။
တော်စတွိုင်း သည် စာရေးသူသက်သက်သာမဟုတ်၊ ၁၉ ရာစုတွင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ မြေပိုင်ရှင်ပဒေသရာဇ်များကို ဆန့်ကျင်သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်၏။
ရုရှားစာပေသမိုင်းတွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သော စာရေးဆရာကြီး ကောင့် လီယို နီကိုလားအေဗစ် တော်စတွိုင်း (;"Tolstoy". Random House Webster's Unabridged Dictionary. , ) သည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တူးလာနယ်၊ ယာစယာပိုလီအန်နာ (Yasaya Polyana) ကျေးရွာတွင် ခရစ်နှစ် ၁၈၂၈ ခုနှစ်၌ ပီတာ ဧကရာဇ်ဘုရင်လက်ထက်မှစ၍ ထင်ရှားသော မှူးမတ်မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားခဲ့၏။
သူ့မိဘများသည် လယ်မြေအများအပြား ပိုင်ဆိုင်ကြွယ်ဝချမ်းသာသော ဆွေကြီးမျိုးကြီးများဖြစ်ကြပြီး ကျေးကျွန်အများအပြားလည်း ရှိသည်။
တော်စတွိုင်းသည် မွေးချင်း ၅ ယောက်မှာ ၄ ယောက်မြောက် ဖြစ်သည်။
မိခင်ဖြစ်သူသည် တော်စတွိုင်း ၂ နှစ်သားအရွယ်ကပင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီး ဖခင်ကလည်း တော်စတွိုင်း ၉ နှစ်သားတွင် ကွယ်လွန်သွား၍ ဆွေမျိုးများက တော်စတွိုင်းကို မွေးစားကြည့်ရှု စောင့်ရှောက်ထားခဲ့ကြသည်။
တော်စတွိုင်းသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို စွန့်လွှတ်၍ သူဆင်းရဲဘဝ၌ နေထိုင်ကာ အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီကို တည်ဆောက်သော ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ ယထာဘူတပညာရှင်အဖြစ်ဖြင့် ကျော်စော၏။
ငယ်စဉ်ကပင်လျှင် မိခင်နှင့် ဖခင်တို့ ကွယ်လွန်ခဲ့သော်ငြားလည်း ကြွယ်ဝသော မိဘအမွေအနှစ်ဖြင့် ဆွေမျိုးများအလယ်တွင် မတောင့်မတ မကြောင့်မကြ ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်။
တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်သား အရွယ်ခန့်တွင် အစ်ကိုများနှင့်အတူ ကဇန်းမြို့တွင်ပညာသင်သည်။
၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် ကဇန်းမြို့တက္ကသိုလ်၌ အထက်တန်းပညာရပ်များကို ဆက်လက်သင်ယူသည်။
ထိုခေတ်က ရုရှားတို့၏ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးတွင် ကဇန်းမြို့မှာ အထက်တန်းကျလေရကား တော်စတွိုင်းသည် ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သော်လည်း ယင်းအထက်တန်း ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးတို့၌ အပျော်အပါးဖြင့် အချိန်ကုန်သည်ကများလေသည်။
တော်စတွိုင်းသည် ရုပ်ရည်ပြေပြစ်သူ တစ်ယောက်မဟုတ်ပေ။
သူ၏ ပုံသဏ္ဌာန်မမှန်သော သွင်ပြင်ကြောင့် အရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်သူ တစ်ဦးဖြစ်လေသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အထီးကျန်သော ကလေးတစ်ဦးဖြစ်သဖြင့် အိမ်အပြင်မှာသာ ပျော်မွေ့လေသည်။
သူ့ ဖခင်၏ လယ်ကွင်းများထဲတွင် ဆော့ကစားကာ သူ့ငယ်စဉ်ဘဝကို ကုန်လွန်ခဲ့သည်။
တော်စတွိုင်း အသက် ၁၂ နှစ်တွင် မော်စကိုမှ သူ၏အဒေါ်ဖြစ်သူက လာရောက် ခေါ်ယူသဖြင့် မော်စကိုမြို့တော်ကြီးတွင် ၃ နှစ်တာမျှ သက်တောင့်သက်သာ ဘဝဖြင့် နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
အသက် ၁၅ နှစ်တွင် မော်စကိုမြို့ရှိ ကာဇန်တက္ကသိုလ် (University of Kazan) သို့ ဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
လေးနှစ်တာမျှ ဥပဒေနှင့် အရှေ့တိုင်း ဘာသာရပ် များကို သင်ကြားခဲ့သော်လည်း ဘွဲ့၊ ဒီပလိုမာ၊ ဒီဂရီ တစ်ခုမျှ မရရှိခဲ့ပေ။
၁၈၄၇ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် တော်စတွိုင်းသည် ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့လေသည်။
သူ့ ဖခင်၏ လယ်မြေများဆီသို့ ပြန်ကာ လယ်ကျွန်များ၏ ဘဝကို မြှင့်တင်ထူထောင်ပေးမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ပိုလီအန်နာသို့ ပြန်ခဲ့သည်။
လယ်ကျွန်များကို ခြောက်လတာကာလဖြင့် ကြိုးစားစွာ ပြန်လည်ထူထောင်ပေးခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ထိုအချိန်တွင် ကရိုင်မီးယန်း (Crimean) စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေသဖြင့် စစ်တပ်သို့ ဝင်ခဲ့သည်။
စီဘက်စတူပို တပ်ရင်းတွင် တာဝန်များ မအားလပ်သည့်ကြားကပင် သူ၏ ပထမဦးဆုံးစာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
တော်စတွိုင်း၏ ငယ်စဉ်ဘဝအကြောင်းများ ပါဝင်သော ထိုစာအုပ်သည် လူထုကြားတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် စီဘက်စတူမြို့မှ ပုံပြင်များ (Tales from Sebastopol) စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ခရိုင်မီးယန်း စစ်ပွဲအတွင်း သာမန်စစ်သားလေးတစ်ယောက်၏ သူရဲကောင်းဆန်ပုံကို ရေးသားဖော်ပြထားသည့် ထိုစာအုပ်ကို ရုရှားအင်ပါယာ ဘုရင်ကိုယ်တိုင်က နှစ်သက်လွန်းလှ၍ တော်စတွိုင်းအား စစ်မြေပြင်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးလိုက်လေသည်။
၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် တော်စတွိုင်းသည် စစ်တပ်မှထွက်ပြီး မော်စကိုသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
စာရေးဆရာတစ်ယောက် ဘဝဖြင့် အောင်မြင်သော်လည်း သူသည် မြို့ကြီးပြကြီးတွင်နေထိုင်ရန် မနှစ်သက်လှ။
ဂျာမဏီ၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံများသို့ လှည့်ပတ်သွားရောက်နေထိုင်ပြီး လူနေမှုအဖွဲ့အစည်း၊ လူမှုဘဝကို လေ့လာခဲ့လေသည်။
တော်စတွိုင်းသည် ၁၈၆ဝ ခုတွင် ပိုလီအန်နာသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
အိမ်သို့ ပြန်ရောက်ရောက်ချင်း တော်စတွိုင်း ပထမဦးဆုံးလုပ်သည့်အလုပ်မှာ သူ့ဖခင်ပိုင်ဆိုင်သော လယ်မြေများရှိ လယ်ကျွန်များကို လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးစားသောက်ရန်အတွက် လယ်ကျွန်များကို သူ့ဖခင်ပိုင် လယ်မြေများကို ခွဲဝေပေးပြီး ထိုလယ်ကျွန်များ၏ ကလေးများအတွက် စာသင်ကျောင်းဆောက်လုပ်ပေးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က မြေပိုင်ရှင်ပဒေဿရာဇ်များနှင့်ဆန့်ကျင်သော လုပ်ရပ်ပင်ဖြစ်သည်။