kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကီး‌ပြောင်းလဲပုံသဘောအရကြည့်ရှုလျှင် ဆိုနာတာသည် နှစ်ပိုင်းပုံစံကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
ပထမအပိုင်းသည် Tonic key မှ Dominant key သို့ ပြောင်းသွားခြင်းနှင့် ဒုတိယအပိုင်းမှာ Dominant key မှ Tonic key သို့ပြန်ပြောင်းသွားခြင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
အပိုင်းခွဲခြင်းဖြင့်ကြည့်ရှုလျှင် ပြသခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးခြင်း၊ ပြန်လာခြင်း ဟူသောအပိုင်းသုံးရပ်ရှိနေသောကြောင့် ဆိုနာတာသည် သုံးပိုင်းပုံစံကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။
တေးရေးဆရာဖြစ်သူ ဒိုမေနီကို စကာလာ့တီသည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းပါရှိ‌သော ဆိုနာတာများကို ရေးသားခဲ့ရာ ထိုဆိုနာတာပုံစံအတွက် စံနမူနာကောင်းများဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:ဂီတသီအိုရီ ကဏ္ဍ:ဂီတရေးသားသည့်ပုံစံ။
ကိရိဘတ်ဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓပူရမြို့ဟောင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဤဝိဟာရ၏ အကြွင်းအကျန်များက ၎င်းသည် အမြင့် ၉ မီတာ (၃၀ ပေ) နှင့် အဝန်းသည် ၁၃၂.၅ မီတာ (၄၃၅ ပေ) ရှိသည်။
တည်ဆောက်သည့် ခုနှစ်နှင့် မည်သည့်မင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်များကိုမူ မသိရှိရပေ။
အနီးစပ်ဆုံးခန့်မှန်းချက်များအရ ဤဝိဟာရသည် ရုပ်ပွားတော်သီတင်းသုံးရာကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ This page incorporates content from Dr. Rohan Hettiarachchi's http://www.lankalibrary.com/ used with permission of website owner. ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရည်စူး၍ တည်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်လည်း ဖြစ်သည်။
စေတီတော်သည် အဖြူရောင် ဖြစ်သည်။
စေတီတော်၏ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ထားရှိသည်။
၎င်းနေရာတွင် ပန်းခြံကြီးတစ်ခုနှင့်အတူ ဂျပန်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်ငယ်တစ်ခု ရှိသည်။
စေတီတော်၏ အနီးအနားတွင် ကမ္ဘာကြီးငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆုတောင်းဝတ်ပြုနိုင်ရန် ကျောင်းတော်တစ်ခု ရှိသည်။
မူလစေတီတော်သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စေတီတော်ကို ပြင်ဆင်မှုအသစ်များ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယနေ့ကာလမြင်တွေ့နေရသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။
M. V. Kamath, Gandhi's Coolie: Life & Times of Ramkrishna Bajaj, p. 354, Allied Publishers, 1988 . ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်ပေါင်း ၈၀ ကို Nipponzan Myohoji ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့အစည်းက တည်ထားသည်။
J.A. Kempf, Silicon Valley Monk: From Metaphysics to Reality on the Buddhist Path, Dharma Gates Publishing, 2014 . Fujii Nichidatsu ၏ စိတ်ကူးအိပ်မက်ဖြစ်ပြီး Mohandas K. Gandhi ၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံအနုမြူဗုံးကြဲခံရမှုကို တန်ပြန်သည့်အနေဖြင့် စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံးဖြစ်ပြီး လူသိပိုများသည် ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်ကို Rajgir ရှိ Ratnagiri တောင်ကုန်းတွင် တည်ထားခဲ့သည်။
Aruna Deshpande, Buddhist India Rediscovered, Jaico Publishing House, 2013 .</ref ပြင်ပလင့်များ Bihar Tourism ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ။
မယ်ဆိုင်ခရိုင် ( ; ရှမ်း - [mɛ.sʰǎj] )သည် ချင်းရိုင်ခရိုင်မြောက်ပိုင်းမှာရှိသည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
မယ်ဆိုင်သည် ထိုင်းနှင့် မြန်မာ အကြားအဓိကနယ်စပ်မျဉ်းဖြစ်ပါသည်။
အာရှအဝေးပြေးကွန်ရက် AH2 (Thailand Route 1 သို့မဟုတ် Phahonyothin Road ) သည် မယ်ဆိုင်မြစ် ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တာချီလိတ်မြို့ အထိဖြတ်သွားသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး မြန်မာ - ထိုင်းတံတား၊ မယ်ဆိုင် right| ခရိုင်ရုံး ဤခရိုင်ကို ခရိုင်ခွဲရှစ်ခု၊ ရွာ၉၂ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။
ထိုအထဲမှ ခရိုင်ခွဲ၂ခု (မယ်ဆိုင်နှင့် ဟွိုင်ခရိုင်) သည် ​မြို့တော်စည်ပင်အုပ်ချုပ်မှုစနစ်ရှိပါသည်။
မယ်ဆိုင်ခရိုင်အောက်တွင် မယ်ဆိုင်နှင့် ဝီယန်ဖန်ခမ်ခရိုင်ခွဲများ၊ ဟွိုင်ခရိုင်အောက်တွင် ဟွိုင်ခရိုင်ခွဲရှိပါသည်။
ထပ်မံ၍ ခရိုင်ခွဲအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (၈) ခုရှိပါသည်။
နံပါတ် နာမည် ထိုင်းနာမည် ရွာများ ပေါ့ပ်။
မဲစိုင်း แม่สาย ၁၄ ၂၁,၆၉၇ ၂။
Huai Khrai ไคร้ ၁၁ 7,609 ၃။
ကိုချန်း ช้าง ၁၃ 9,964 ၄။
Pong Pha ผา ၁၂ 8,348 ၅။
Si Mueang Chum ชุมเมืองชุม ၉ 5,090 ၆။
ဝိုင်ဖန်ခမ်း คำพางคำ ၁၃ 19,945 ၈။
Ban Dai ด้าย ၈ 4,117 ၉။
Pong Ngam งาม ၁၂ 9,528 အဆိုပါ geocode 7 ကိုမသုံးပါ။
ကိုးကားချက်များ ပြင်ပလင့်များ amphoe.com (ထိုင်း) http://www.maesai.go.th မယ်ဆိုင်မြို့နယ်ဝက်ဘ်ဆိုက် (ထိုင်း) ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ။
ဥဒယဌာနီ သို့ ဥထိုင်းဌာနီပြည်နယ် ( ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ် ၇၇ခုအနက်မှ ပြည်နယ်တစ်ခု​ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တွင်တည်ရှိသည်။
အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်များမှာ (မြောက်ဘက်မှနာရီလက်တံအတိုင်း​ရေ တွက်​ြကည့်ပါ) နခွန်စဝမ်၊ ချိုင်နတ်၊ ဆူဖန်ဘူရီ၊ ကန်ချနဘူရီနှင့် တခ်တို့ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဘန်ကောက်နှင့် ချင်းမိုင် ကြားရှိ ကီလိုမီတာ၂၀၀အကွာအဝေးလမ်းကြောင်းတွင်တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြင်ပလင့် သေနေသော ဆောင်းပါးများအားလုံး ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ။
ရိဒီဝိဟာရ သို့မဟုတ် ငွေကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ရိဒီဂမရွာတွင်တ တည်ရှိသည့် BCE၂ ရာစုက ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်းလက်ထက်တွင် ကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုနေရာသည် ငွေသတ္ထုများ ရှိသည့်နေရာဟု ယူဆကြပြီး ၎င်းငွေများကို မဟာစေတီတော်တည်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
မဟာဝံသကျမ်းစာများနှင့် Thupavamsa တို့အရ ရိဒီဝိဟာရကို မဟာစေတီတော် ပြီးမြောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်သည့်အနေဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ ရိဒီဝိဟာရသည် ကုရုနီဂလမြို့(Kurunegala)၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၁၈ ကီလိုမီတာအကွာ ရိဒီဂမ(Ridigama) မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ကုရုနီဂလမြို့သည် သီရိလင်္ကာ၏ မြို့တော် ကိုလံဘိုမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၉၄ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဝိဟာရ၏ တည်နေရာသည် ကုရုနီဂလနှင့် Dambulla ကို ချိတ်ဆက်ထားသည့် A6 လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ Ibbagamuwa မှ ၁၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် အဆောက်အဦးများ၊ ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် တည်နေရာများ ပန်းချီနှင့် ကျောက်စာများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
လဠိတဂိရိ (လလစ်ဂိရိ) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဩရိသပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဓိကစေတီတော်များ၊ နက်နဲသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များနှင့် ကျောင်းတော်များ (ဝိဟာရများ) စသည်တို့ဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ထိုဒေသတွင် တည်ရှိသည့် ရှေးအကျဆုံးသော နေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
ထိုနေရာမှ ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကိုလည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
Tantric ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဤနေရာတွင် လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။
ရတနာဂိရိ (Ratnagiri) နှင့် ဥဒယဂိရိ (Udayagiri) များသည်လည်း ထိုနေရာနှင့် သိပ်မဝေးသည့်နေရာတွင် အတူတကွ တည်ရှိကြပြီး လလစ်ဂိရိနှင့် သုံးမြှောင့်တြိဂံပုံ တည်ရှိသည်။
ရှေးခေတ်မှတ်တမ်းများမှ ၎င်းတို့အားလုံး သို့မဟုတ် တစ်ခုသည် ကြီမားသည့် ပွတ်ပဂီရိဝိဟာရ (Pushpagiri Vihara) ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သို့သော် ယခုအခါတွင် ၎င်းသည် မတူညီသည့်နေရာတွင် တည်ရှိနေသည်။
တည်နေရာ left|thumb|Full view of the chaityagriha stupa complex in Lalitgiri လလစ်ဂိရိသည် သီးခြားရှိနေသည့် Assian တောင်တန်းရှိ Parabhadi နှင့် Landa သဲကျောက်တောင်ကုန်းများ၏ စပ်ဆက်လျက်ရှိသည့်နေရာတွင်တည်ရှိသည့် အဓိကအရေးပါသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် Cuttack ခရိုင်၊ Mahanga Tahsil တွင် တည်ရှိသည်။
ဩရိသပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည့် Bhubaneswar မှ ၉၀ ကီလိုမီတာ (၅၆ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ယခင်မြို့တော်ဖြစ်သည် Cuttack သည် ၆၀ ကီလိုမီတာ (၃၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဥဒယဂိရိ (Udaigiri) သည် လလိတဂိရိမှ ၈ ကီလိုမီတာ (၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ရတနာဂိရိ (Ratnagiri) သည် ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
Cuttack မှဆိုပါက လမ်းသည် ကောင်းမွန်ပြီး နိုင်ငံ၏ ကျန်သည့်နေရာဒေသများသို့ ရထားလမ်း၊ ကားလမ်းနှင့် လေကြောင်းလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
သမိုင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ ရှာဖွေမှုများ ပြတိုက် ကျမ်းစာများ ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ။
၃၆၀ ဝက်ဘ် ဘရောက်ဆာ () သည် အိုင်အိုအက်စ် ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ် အတွက် Digital Poke မှဖန်တီးသော web browser တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် စတင်လွှင့်တင်ခဲ့၏။
ဤဘရောက်ဆာတွင် ဒေါင်းလုတ်ဆွဲခြင်၊ ရှာဖွေကြည့်ရှုခြင်း၊ Firefox အကောင့်နှင့် ဒေတာအချက်လက် တစ်သားတည်းဖြစ်စေခြင်း၊ ဘရောက်ဆာပုံစံများ၊ ဖိုင်မန်နေဂျာ နှင့် ဖိုင်များကို ချုံ့ခြင်း၊ ချဲ့ခြင်း (unrar, unzip) များပြုလုပ်နိုင်သည်။
ဤဘရောက်ဆာ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်များမှာ ဆာဖာရီ (ဘရောက်ဆာ), ဂူဂယ် ခရုမ်း, Atomic နှင့် Mercury တို့ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:ဝဘ် ဘရောက်ဆာများ။
တရားသူကြီး ဦးကျော်မြင့် ကို အဖ အရေးပိုင် ဦးဖိန်း (ကေအက်စ်အမ်၊ အေတီအမ်)နှင့် အမိ ဒေါ်မိမိ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်ရှိသည်။
ဦးကျော်မြင့် သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကြံခံရတဲ့ ဦးတင်ထွဋ်ရဲ့ ညီဖြစ်ပြီး တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်း၊ တက္ကသိုလ်ကျောက်စာဖတ်နဲ့ သမာဓိမြို့ဝန် ဒေါ်မြမူ၊ ပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာထင်အောင်၊ ခေတ်စမ်းစာဆို ခင်စောမူနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာဌာနမှူး ဒေါ်တင်စောမူတို့ရဲ့ အစ်ကို ဖြစ်ပါတယ်။
https://www.khaosod.co.th/bbc-burmese/news_3143697 အိုင်စီအက်စ် ဦးတင်ထွဋ် ၊ တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာထင်အောင် တို့ ညီအစ်ကို ၄ ဦးစလုံးမှာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘားအက်လော (Bar-at-Law) ဝတ်လုံဘွဲ့များရ၍ ထူးချွန်ထက်မြက် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံမှု အထူးခုံရုံး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံခံရသော အမှုကို စီရင်ချက်ချသည့် အထူးခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ဂဠုံဦးစောနှင့် အပေါင်းပါများကို သေဒဏ်စီရင်ချက် ချမှတ်ခဲ့သည်။
လူမသိသူမသိ အာဇာနည်နေ့ အကြောင်း ၉ ချက် BBC News ၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၇လုပ်ကြံမှု ခုံရုံးတရားသူကြီးအိမ်ပစ်ခတ် BBC News ၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၇နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုတရားခံ ရန်ကြီးအောင်၏ ကြိုးတိုက်မှာတမ်း ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အာဇာနည်နေ့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ တရားသူကြီးများ။
thumb|မလွန်မြသပိတ် မလွန်မြသပိတ်စေတီသည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အထက်မင်းလှမြို့နယ်၊ မလွန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဘုရားသမိုင်း သက္ကရာဇ် ၆၅၅ ခုနှစ်တွင် တောင်တွင်းမြို့ သီဟပတေ့မင်းသည် မလွန်မြို့အောင်သီရိကုန်းတော်၌ ရတနာစက် ဤဘုရားကိုတည်တော်မူ၏။
မြတ်စွာဘုရားရှင် ၄၅ ဝါလုံး အသုံးပြုတော်မူခဲ့သော ပဲနောက်အဆင်းရှိ မြသပိတ်သည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော် မူပြီးနောက် အရှင်အာနန္ဒာနှင့် မြသပိတ်တော် အတူပါသွားပြီး သာဝတ္တိပြည်၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ၎င်းမှတစ်ဆင့် ဒက္ခိဏဂီရိတိုင်း၊ ဝဇီရာပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ဒွတ္တပေါင် မင်းကြီးသည် ဗိုလ်ခြေများစွာနှင့် မြသပိတ်တော်ကို ဝဇီရာပြည် မှပင့်ဆောင်၍ သရေခေတ္တရာမြို့ပြင်၌ မြစည်းခုံဘွဲအမည်ဖြင့် မြသပိတ်တော်ကို ဌာပနာပြီး စေတီတည်ခဲ့သည်။
သရေခေတ္တရာ ပြည်ပျက်သော် မြသပိတ်တော်သည် ပေါက္ကံပြည် သို့လည်းကောင်း၊ ပုဂံပြည်ပျက်သော် မြသပိတ်တော်သည် အင်းဝသို့လည်းကောင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၇၅၆ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီဘုရင် မင်းရာဇာသည် အင်းဝကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူပြီး အင်းဝမှ ဘုရားရုပ်ပွားတစ်ဆူနှင့် မြသပိတ်တော်ကို ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဖောင်နှင့်ပင့်ဆောင်ခဲ့ရာ မလွန်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ ဖောင်သည် မလွန်ဝဲ(ယခုရွှေ လဝန်းဝဲ)၌ ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။
ဖောင်တော်ကို လှေတော်သားတို့ဖြင့် စုံဆွဲလှော်ခတ်သော်လည်း အချည်းနှီးသာ ဖြစ်ခဲ့၏။
ထိုအခါ ရဟန်းရှင်လူ ပညာရှင်အပေါင်းတို့က စိစစ်တွက်ချက်ကြပြီး မြတ်စွာဘုရား၏ ဗျာဒိတ်အရ ဤနေရာ၌ မြသပိတ်တော်အပူဇော်ခံဖို့ ထင်ရိပ်ရှိသည်ဟု ဘုရင်အား လျှောက်တင်ကြရာ ဟံသာဝတီဘုရင်သည် လက်လျှော့၍ မလွန်မြို့ အောင်သီရိကုန်းတော်ပေါ်၌ တည်ထားသော ရတနာစက်ဘုရားအတွင်း ဌာပနာ၍ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
မြသပိတ်တော်သည် မလွန်မြို့ကို ကျော်လွန်နိုင် ခြင်းမရှိ၍ မလွန်ဟုလည်းကောင်း၊ နောင်အခါ ရတနာစက်ဘုရားသည် မြသပိတ် ဘုရားဟုလည်းကောင်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
ရှေးအခါက မြသပိတ်စေတီတော် ဝန်းကျင်တွင် ပုပ္ပာရုံကျောင်းတော်၊ နဂါးရုံကျောင်းတော်၊ နန္ဒာ လိုဏ်ဂူများ၊ သံဃနန္ဒီ စသောခဏ္ဍ သိမ်ကြီး ကိုးခု၊ ရဟန္တာများ သီတင်း သုံးသော မဟာဂန္ဓာရုံ ကျောင်းတော်များ ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော သိမ်နေရာများနှင့် ဘုရားစေတီ အများ အပြားသာ ကျန်ရစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၂ဝ ခုနှစ် ဝါခေါင်လတွင် မြေငလျင်လှုပ်၍ မြသပိတ်စေတီတော် ပြိုပျက်ခဲ့ရရာ သက္ကရာဇ် ၁၂၃၅ ခုနှစ်တွင် ဂိုဏ်းအုပ် နဂါးရုံကျောင်းဆရာတော်နှင့် စင်္ကြာဆရာတော်တို့ ကြပ်မတ်၍ မူလစေတီကို ဓာတ်တော်ဆူရေ တစ်ထောင်ကျော် ဖြင့် ဌာပနာပြီးစေတီကို ထပ်မံတည်ထားခဲ့သည်။
မြသပိတ်စေတီတော်ကြီးအား နာယက ဆရာတော်များနှင့် ဂေါပကအဖွဲ့မှ စနစ်တကျ ပြုပြင်ထိန်း သိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်းလဆုတ် ၁၃ ရက်မှ နတ်တော်လဆန်း ၇ ရက်နေ့ထိ ဗုဒ္ဓပူဇနိယ ပွဲတော် ကျင်းပခဲ့သည်။
ကာတွန်းဆရာများသည်မိတို့်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေရန် ကိုယ်ပိုင်ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များကို ဖန်တီးရေးဆွဲလေ့ဇာတ်သရုပ်မျိုးစုံတန်ဆာဆင်လျက်ကပြရပေသည်။
အငို၊အရယ်၊အထေ့၊အမဲ့နှင့်ပြုံးပျော်ရယ်မောမှု၊ဝမ်းနည်းမှု၊ ကျေနပ်မှု၊ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့မှု၊အံဩမှု၊ဒေါသဖြစ်မှု စသောစိတ်ခံစားမှုများကို စာရှုသူ(ကာတွန်းဖတ်သူ)၊ပရိသတ်တို့၏ ရင်ထဲတွင် တင်ကျန်နေစေရန် ၊မျက်စိထဲတွင် ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်းပေါ်လာစေရန် ရှုခင်းမျိုးစုံ၊ဇာတ်ပို့၊ဇာတ်ရံ စသဖြင့် ဇာတ်သရုပ်မျိုးစုံတန်ဆာဆင်လျက်ကပြရပေသည်။
ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များသည် ကာတွန်းဆရာ၏ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ဆိုလိုရင်းပေါ်လွင်အောင် ရေးဆွဲရသည့် အနုပညာမြောက် ပစ္စည်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
စုံထောက်၊မုဆိုး၊လူ့ဂွစာ၊ငို့ဘ၊ ကလေး စသောသူတို့ကို အခြေပြု၍ လောကဓလေ့ နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရေးဆွဲလေ့ရှိကြသည်။
ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ၏ သရုပ်သကန်နှင့် သဘာဝသည် ကော်မစ်ကာတွန်း(ကာတွန်းဇာတ်လမ်းရှည်)များရေးဆွဲရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုပေသည်။
စုံထောက်ကာတွန်းများ၌ စုံထောက်ကြီး ဦးရှံစားထောက်ကြီး ဦးနံပြား၊ မုဆိုးကာတွန်း၌ တွတ်ပီ၊ဖိုးထော် စသော ဇာတ်ကောင်များသည်ထင်ရှားသည်။
တိရစ္ဆာန်များလှုပ်ရှားစကာပြောသော ကာတွန်းများ၌ တီထွင်ပါရဂူဖိုးဆိတ်ဖြူ၊ မျောက်ညို,လူ့ဂွစာများ၌ ဦးကပ်စီး၊ဦးစိတ်တို​စ သော ဇာတ်ကောင်များသည်လဲ အထူး ထင်ရှားသည်။
ဇာတ်ကောင်အတည်တကျမဟုတ်ဘဲ ဆိုလိုရင်းကိုကွက်မိစေရန် အလျဉ်းသင့်သလို ဖန်တီးရေးဆွဲသည့်ဇာတ်ကောင်များလဲရှိသည်။
ကာတွန်အောင်ရှိန်- ကာတွန်း နှင့် ကော်မစ်ရေးဆွဲနည်း ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များကို ရေးဆွဲရာ၌ သင့်လျော်သော အချိုးတစ်ခုကို စံထားလျက် ရေးဆွဲရန်အထူးလိုအပ်လှပေသည်။
ဥပမာအားဖြင့်- ကာတွန်း​​ငွေကြည်၏ ကာတွန်းအချိုးသည် ၄ချိုး၊ကာတွန်းမြင့်စိုးလေး၏ ကာတွန်းအချိုးသည် ခေါင်း၂ဆ၊ ကိုယ်၁ဆ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းဆရာများ၏ ကာတွန်းရေးနည်ရေးဟန်များ-ကာတွန်း အောင်ရှိန်(ကာတွန်း အောင်ရှိန်၏ မေးမြန်းချက်နှင့် ကာတွန်းဆရာများ၏ ဖြေဆိုချက်များ) ကာတွန်းဇာတ်ကောင်အသစ်များသည်လည်း ခေတ်၊ စနစ်နှင့်အညီပေါ်ထွက် နေဦးမည်သာဖြစ်သည်။
ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များသည် ဖျော်ဖြေရန်၊ပညာပေးရန် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် တစ်ထောင့်တစ်နေရာမှ အကျိုးပြုလျက်ရှိပေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဇာတ်ကောင်များ။
မောင်မြင့်ကြွယ် (၁၂ ဧပြီ ၁၉၃၄ မွေးဖွား) သည် ပခုက္ကူစာပေတစ်သက်တာဆုရ မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့က သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့ရှိ ဖခင် ဦးဝါနန်းနှင့် မိခင် ဒေါ်ကြည်ကြည်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
သားချင်း (၈) ‌ယောက်ရှိသည့်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဗဟိုအစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ တက္ကသိုလ်ပညာရည်ချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့၊ ဥပဒေဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဒီပလိုမာတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရန်ကင်းကောလိပ်၊ ရူပဗေဒဌာနတွင် သရုပ်ပြဆရာ၊ ထို့‌‌နောက် မြန်မာနိုင်ငံဝန်ထမ်း (အကြီးတန်း) အဖြစ် ဝေါ၊ ကဝနှင့် သာယာဝတီတို့တွင် လက်ထောက်မြို့ပိုင်၊ မြို့ပိုင်နှင့် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ ဗဟိုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့ရုံးတွင် လက်ထောက်မှတ်ပုံတင်အရာရှိ၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးရုံးတွင် အတွင်းဝန်ကလေးနှင့် ရုံးအဖွဲ့မှူး၊ သတင်းနှင့် စာနယ်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းရှိ ဂါဒီယန်းသတင်းစာ၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် (အင်္ဂလိပ်) သတင်းစာ၊ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာနှင့် မြဝတီပုံနှိပ်တိုက်တို့တွင် အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲရေးမှူးရာထူးဖြင့် နှစ်ပေါင်း (၂၀) ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ အထိ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန မြဝတီစာပေတိုက်တွင် အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲရေးမှူးရာထူးမှ အယ်ဒီတာချုပ်အထိ တာဝန်ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် အကြံပေးအရာရှိအဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၅၄ ခုနှစ် အသက် (၂၀) အရွယ်မှစ၍ ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုတိုများကို ရေးသားပြီး စာပေနယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ယနေ့အထိ ဘာသာပြန် လုံးချင်းဝတ္ထု ၃၇ အုပ်၊ ပင်ကိုရေးဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် တစ်အုပ်၊ ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်တက်ကျမ်းစာအုပ်များအပါအဝင် သုတစာအုပ် ကိုးအုပ်၊ ဟာသပေါင်းချုပ်တစ်အုပ်၊ စုစုပေါင်း ၄၈ အုပ်၊ ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်း ပုဒ်ရေ ၁၀၀၀ ကျော်တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်၊ လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်) ကို ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အကြွင်းမဲ့ခေါင်းဆောင်မှုသဘောတရား စာအုပ်အတွက် သုတစွယ်စုံစာပေဆု (ဘာသာပြန်) ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ တည်ထောင်သော "ပခုက္ကူစာပေတစ်သက်တာဆု" ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ဆရာ၏ ထင်ရှားသော ကလောင်ခွဲတစ်ခုမှာ "မောင်ညစ်ကျယ်" ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၃၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ပေါလ် (; ; ; ) သည် ကသလစ်အသင်းတော် (ဂိုဏ်း) ၏ ခေါင်းဆာင်တစ်ပါးနှင့် ဗာတီကန်စီးတီး၏ ဦးသျှောင်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ပါးအဖြစ် ၁၉၇၈ မှ ကွယ်လွန်သောနှစ် ၂၀၀၅ အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်အမည်မှာ ကာရော ယူးဇက်ဗ် ဗောရ်တီဝ (Karol Józef Wojtyła) ဖြစ်သည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအဖြစ် ၁၉၇၈ ဒုတိယအကြိမ် ပုပ်ရဟန်းမင်းရေးရာ ဆွေးနွေးမှုညီလာခံပွဲမှ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ယခင် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဆဋ္ဌမမြောက် ပေါလ် ကွယ်လွန်ခဲ့၍ ၎င်းနေရာကိုဆက်ခံရန် ပထမမြောက် ဂျွန်ပေါလ်ကို ၁၉၇၈ ဩဂုတ်လတွင် ရွေးချယ်ခဲ့ရာ ပထမမြောက် ဂျွန်ပေါလ်သည် (၃၃) ရက်သာ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၇၈ တွင် ဒုတိယမြောက် ကာဒီနယ်ရဟန်းများ ညီလာခံပြု၍ ရွေးချယ်ခဲ့ရာ ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ပေါလ်ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် တင်မြှောက်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ကာဒီနယ် (Cardinal) ဆိုသည်မှာ ရိုမန်ကသလစ်ဂိုဏ်း၏ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် အထူးသိက္ခာတော်ရ ဆရာတော်များဖြစ်ကြသည်။
ကာဒီနယ် ဗောရ်တီဝကို ဆွေးနွေးမှုညီလာခံ၏ တတိယမြောက်နေ့တွင် ခန့်အပ်နိုင်ခဲ့ကြ၍ ယခင်ရဟန်းမင်းကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဂျွန်ပေါလ်ဟူသော အမည်နာမကို ရွေးချယ်ပေးခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ပေါလ်ကို ၎င်း၏ဇာတိ ပိုလန်နှင့် ဥရောပ၏အခြားသောနေရာများတွင် ကွန်မြူနစ်အုပ်စိုးမှုစနစ် ကျဆုံးစေရန် ကူညီခဲ့သူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
Lenczowski, John. "Public Diplomacy and the Lessons of the Soviet Collapse", 2002 ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ပေါလ်သည် ကသလစ်အသင်းတော်ကို ရဟူဒီ (ဂျူး) ဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ အရှေ့ပိုင်း ရှေးရိုးစွဲအသင်းတော်များနှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်စေရန် သိသိသာသာ ကြိုးပမ်းခဲ့ကာ ရှင်သန်နေထိုင်မှုဘဝအခွင့်အရေး၊ သန္ဓေတားခြင်း၊ ရဟန်းမ ပြုပေးခြင်းနှင့် မေထုန်မှီဝဲမှုကင်းရှင်းသည့် ရဟန်း စသည့်တို့အပေါ် အသင်းတော်၏အဆုံးအမများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
"ဒုတိယမြောက် ဗာတီကန် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များညီညွတ်ရေးအဖွဲ့" (Second Vatican Council) ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများကို ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း ဂျွန်ပေါလ်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရှေးရိုးစွဲဝါဒီဟူ၍ အနက်ယူကာ သတ်မှတ်ရှုမြင်ကြသည်။
သမိုင်းတွင် ခရီးသွားလာမှုအများဆုံးသော ခေါင်းဆောင်များထဲက တစ်ဦးဖြစ်၍ နိုင်ငံပေါင်း (၁၂၉) နိုင်ငံအထိ ပုပ်ရဟန်းမင်းဘဝဖြင့် သွားလာခဲ့သည်။
၎င်း၏ အလေးထားဆောင်ရွက်မှုတစ်ခုအဖြစ် "လူသားအားလုံးသည် မြင့်မြတ်၏" (universal call to holiness) ဟူဆိုသော လုပ်ငန်းအစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ကွယ်လွန်သူ​ပေါင်း (၁,၃၄၀) ကို သူတော်သူမြတ်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည် (beatification)။
ထို့အပြင် ကွယ်လွန်သူပေါင်း ၄၈၃ ဦးကို သူတော်စင် (canonised as saint) အဖြစ် ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခဲ့သည်။
ဤပမာဏသည် ၎င်းမတိုင်မီ ငါးရာစုကြာကြာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော ပုပ်ရဟန်းမင်းများ၏ လုပ်ဆောင်မှုထက် ပို၍များပြားသည်။
၎င်းကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသင်းတော်၏ ကာဒီနယ်ရဟန်းအများစုကို ခန့်အပ်ခြင်း၊ ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ နယ်မြေကို တာဝန်ယူသော ဘုန်းတော်ကြီးများ (bishop) များကို ခန့်အပ်ခြင်း (သို့) ပူးတွဲခန့်အပ်ခြင်း၊ ဘာသာရေးအခမ်းအနားဆောင်ရွက်ရန် ရဟန်းပြုပေးခြင်း (priest) စသည့်ကိစ္စရပ်များစွာ လုပ်ဆောင်ပြီးဖြစ်လေသည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်း နဝမမြောက် ပီးယာ့စ် (Pope Pius IX]) ပြီးနောက် ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးသော ပုပ်ရဟန်းမင်းဖြစ်သည်။
ပိုလန်တွင် မွေးဖွားခဲ့သော ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ပေါလ်သည် ၁၆ ရာစုမှ ပုပ်ရဟန်းမင်း အာဒရီယန် (Pope Adrian VI) မှစ၍ အီတလီလူမျိုးမဟုတ်သည့် ပထမဆုံးပုပ်ရဟန်းမင်းဖြစ်သည်။
၎င်းကွယ်လွန်အပြီး တစ်လကြာသောအခါ ဂျွန်ပေါလ်ကို သူတော်စင်အဖြစ် ချီးမြှောက်ရန်အကြောင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး ရိုးရာစဉ်ဆက်အရ ငါးနှစ်ခန့်စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် နောက်ဆက်ခံသူ ပုပ်ရဟန်းမင်း ဘက်နစ်ဒစ် (Benedict XVI) က ဂျွန်ပေါလ်ကို အလွန်မွန်မြတ်သူ (venerable) အဖြစ် ကြေညာခဲ့ကာ ၂၀၁၁ မေ ၁ (Divine Mercy Sunday : မြင့်မြတ်သော မဟာဂရုဏာ တနင်္ဂနွေ)တွင် သူတော်သူမြတ် (သီလစင်ကြယ်သူ) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့သတ်မှတ်ရာတွင် "သူတော်စင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားများ အကဲဖြတ်ကော်မတီ" (Congregation for the Causes of Saints) က ထည့်သွင်းစဉ်းစားအကဲဖြတ်သည့် ဖြစ်ရပ်များရှိသည်။
ပထမအံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်သည် ပြင်သစ်ရဟန်းမတစ်ဦးကို ပါကင်ဆန်ရောဂါမှ ပျောက်ကင်းစေရန် ဆုတောင်းမှုပြု၍ ကုသခြင်း၊ ဒုတိယဖြစ်ရပ်ကို ၂၀၁၃ ဇူလိုင် ၂ တွင် သက်သေထူနိုင်၍ နှစ်ရက်ကြာသောအခါ ပုပ်ရဟန်းမင်း ဖရန့်စစ်က အတည်ပြုပေးကာ ၂၀၁၄ ဧပြီ ၂၇ တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဂျွန် (၂၃ ဦးမြောက်) နှင့်အတူ သူတော်စင် (saint) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၄ စက်တင်ဘာတွင် ဤသူတော်စင်ပုပ်ရဟန်းမင်းနှစ်ပါးအတွက် "ကမ္ဘာ့အနှံ့ ရိုမန်ရိုးရာ အထွေထွေပြက္ခဒိန်" (General Roman Calendar) တွင် အမှတ်တရနေ့ရက် (optional) အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ရိုးရာအရ သူတော်စင်နေ့များသည် ကွယ်လွန်သည့်နေ့နှစ်ပတ်လည်များတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ပေါလ် (အောက်တိုဘာ ၂၂) ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် အခမ်းနားကျင်းပသည့်နေ့ကိုသာ ရွေးချယ်ပြုလုပ်ကြသည်။
ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အချို့ကသလစ်ဘာသာဝင်များက "ကြီးကျယ်သော သူတော်စင် ဂျွန်ပေါလ်" (St. John Paul the Great) ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ဤသည်မှာ တရားဝင်အသိမှတ်ပြု ဘွဲ့ထူးမဟုတ်ပေ။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပုပ်ရဟန်းမင်းများ။
သီရိဒလဒမလိဂဝ သို့မဟုတ် သွားဓာတ်တော်ကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကန်ဒီမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ကန်ဒီမင်း၏ ယခင်နန်းတော်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းနန်းတော်တွင် ဗုဒ္ဓ၏ သွားဓာတ်တော်များသည် စံပယ်လျက်ရှိသည်။
ရှေးအခါများက ဓာတ်တော်သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံရေးအခန်ကဏ္ဍတွင် အရေးပါသည့်နေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
အဘယ်ကြောင့်နည်းဟူမူ ဓာတ်တော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသူတိုင်းသည် နိုင်ငံတော်၏ အာဏာကို ရရှိကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။
ကန်ဒီသည် သီရိလင်္ကာဘုရင်များ၏ နောက်ဆုံးမြို့တော်ြဖစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ကျောင်းတော်တည်ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ဘိက္ခုရဟန်းနှစ်ပါးဖြစ်ကြသည့် Malwatte နှင့် Asgiriya တို့သည် ကျောင်းတော်၏ အတွင်းဘက်အခန်း၌ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဝတ်ပြုမှုများ လုပ်ဆောင်ကြသည်။
မိုးသောက်ချိန်၊ မွန်းတည့်ချိန်နှင့် ညနေ စသည့်ဖြင့် တစ်နေ့လျှင် သုံးကြိမ်ကျ အမြဲတမ်း ဝတ်ပြုများလုပ်ဆောင်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သွားဓာတ်တော်ကို သန့်ရှင်းဆေးကြောမှုများ လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ထိုသို့ ဆေးကြောရာတွင် Nanumura Mangallaya ဟု ခေါ်ကြသည့် သန့်ရှင်းမွှေးကြိုင်သည့် ရေနှင့်ပန်းများမှ ပြုလုပ်ထားသည့် ဆေးဖက်ဝင်သည့်အရာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
ထိုမွန်မြတ်သန့်စင်သည့်ရေသည် အစွမ်းထက်မြတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ထိုအချိန်တွင် ထိုရေကို မျှဝေပေးသည်။
ကျောင်းတော်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် Janatha Vimukthi Peramuna တို့၏ ဗုံးခွဲမှုနှင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် Liberation Tigers of Tamil Eelam တို့၏ ဗုံးခွဲမှုများကို ကို တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသည်။
သို့သော်လည်း ဗုံးခွဲမှုဖြစ်သည့်အခါတိုင်းတွင် ကျောင်းတော်ကို အပြည့်အဝ ပြုပြင်မွမ်းမံနိုင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း right|Wall painting at Kelaniya Temple of Princess Hemamali and her husband, Prince Dantha which she carried Gautama Buddha's tooth relic hidden in her hair to Sri Lanka. - Painting by Solias Mendis ဗိသုကာ Inside the Temple of the Tooth left|Vimaladharmasuriya I of Kandy built the Royal Palace of Kandy စုဝေးခန်းမ thumb|Audience hall seen partially here from northern facade of the temple မဟာမဠုဝ ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား။
ကေသရီယစေတီတော် သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
စေတီတော်သည် ဗီဟာပြည်၊ ချမ်ပရန် (အရှေ့) ခရိုင်၊ ပတ်နာ (Patna) မှ ၁၁၀ ကီလိုမီတာ (၆၈ မိုင်) အကွာရှိ ကေသရီယမြို့ (Kesariya) တွင် တည်ရှိသည်။
စေတီတော် BCE ၃ ရာစုတွင် ပထမဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စေတီတော်၏ အဝန်းသည် ပေ ၄၀၀ နီးပါး (၁၂၀ မီတာ) နှင့် အမြင့်သည် ၁၀၄ ပေခန့် (၃၂ မီတာ) ရှိသည်။
Le Huu Phuoc, Buddhist Architecture, Grafikol 2009, pp.169-171 သမိုင်း thumb|Buddha Statue စေတီတော်အား စူးစမ်းရှာဖွေမှုများကို ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။
၎င်းမတိုင်မီ ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် Colonel Mackenzie က ခေါင်းဆောင်၍ ရှာဖွေမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ၁၈၆၁ - ၆၂ ခုနှစ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ် General Cunningham ၏ တူးဖော်လေ့လာမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။
တူးဖော်မှုကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာရေး (ASI) က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး KK Muhammed က ဦးဆောင်ကာစီမံခန့်ခွဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မူလစေတီတော်သည် အသောကမင်း (250 BCEခန့်) က ဖြစ်သည်။
၎င်းနေရာတွင် အသောကမင်း စိုက်ထူခဲ့သည့် ကျောက်စာတိုင်တစ်ခု၏ အကြွင်းအကျန်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
Buddhist Architecture, Lee Huu Phuoc, Grafikol 2009, p.140-174 700px|Panorama of the stupa. ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ။
သောမာဝသိယစေတီတော် (, )သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ပေါဠောန္နရုဝမြို့ (Polonnaruwa) တွင်တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်မှာ “သောမာဝသိယရာဇမဟာဝိဟာရ” ဖြစ်သည်။
Miraculous Somawathi Chaitya President opens access road to Somawathiya စေတီတော်သည် မဟာဝေလီမြစ် (Mahaweli) မြစ်၏ ဘယ်ဘက်ကမ်း သောမာဝသိယအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
President participates in religious functions at Somawathiya temple, Agbopura Rajamaha Viharaya စေတီတော်ကို ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ သွားဓာတ်တော်ကို ဌာပနာခြင်း မပြုမီအချိန်ကပင် တည်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
စေတီတော်ကို ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်း၏ ဖမည်းတော်ဖြစ်သူ ကာဝန္တိဿမင်းက တည်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ဤစေတီတော်သည် မဟာစေတီတော်၊ မိရိသဝေဋိယဝိဟာရ၊ ဇေတဝနရာမ (Jetavanaramaya) စသည်တို့ထက် ပို၍ ရှေးကျသည်။
စေတီတော်၏ အမည်သည် အဘယမင်းသား (Abhaya) ၏ ဇနီး၊ ကာဝန္တိဿမင်း (Kavantissa) ၏ အစ်မတော်စပ်သူဖြစ်သည့် သောမာဝသိမင်းသမီး (Somawathi) ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
မဟိန္ဒရဟန္တာထံမှ ရခဲ့သည် ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်ကို ဌာပနာရန်အတွက် မင်းသားသည် စေတီတော်တစ်ဆူ တည်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် စေတီတော်၏ ဘွဲ့အမည်ကို မင်းသမီး၏ အမည်ကို ပေးခဲ့သည်။
စေတီတော်နှင့် အခြားသော တည်ဆောက်မှုများ ပြီးစီးသည့်အခါတွင် မင်းသားနှင့် မင်းသမီးတို့သည် ကျောင်းတော်ကို မဟိန္ဒရဟန္တာနှင့် အခြားရဟန်းများသို့ ပေးအပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ရုပ်ပုံများ အခြားဖတ်ရှုရန် ကိုးကား။
ရတနာပြသာဒ (သိံဟလအသံထွက်: ရတ်နပရာဆဒယ) သည် ကနိတ္ထတိဿမင်း (Kanittha Tissa) တည်ခဲ့သည့် အထပ်မြင့် အဆောက်အဦတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကနိတ္ထတိဿသည် အေဒီ ၁၆၇ မှ ၁၈၆ အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
. ဒုတိယမိဟိန္ဒု (Mihindu II) နှင့် စတုတ္ထမိဟိန္ဒု (Mihindu IV) တို့သည် အဆောက်အဦကို ၈ ရာစုနှင့် ၉ ရာစုအတွင်း ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အဘယဂီရိဝိဟာရှိ လှပသည့် အကာအရံကျောက်တုံးများကိုလည်း ဤနေရာတွင် တွေ့ရသည်။
အန်ဒရာပူရခေတ်ကလအချိန်က အလှပအပြည့်စုံဆုံးဖြစ်သည့် ကျောက်အကာအရံများကို ဤနေရာတွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။
Tapovana ဘိက္ခူသည် ဤနေရာ၌ သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
Eth Pokuna (ဆင်ရေကန်. thumb|Lankarama in a dilapidated state 1927. လင်္ကာရာမ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓပူရမြို့ရှိ Galhebakada တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
Valagamba မင်းက တည်ခဲ့သည်။
စေတီတော်နှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်အကြောင်းကိုမှ သိရှိရခြင်း မရှိပေ။
စေတီတော်ကို နောက်ပိုင်းအချိန်များတွင် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ရှိခဲ့သည်။
အပျက်အစီးများကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ကျောက်တိုင်အတန်များ ရှိသည်ကို သိနိုင်သည်။