kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤစာတမ်းကို ထောက်ရှု၍ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ကိုယ်စားပြုသော အလံတော်၏ အတိုင်းအတာ ဥဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံတော် အကြောင်းကို သိနိုင်ပေသည်။
သူရဲကြီးအလံတော် သူရဲကြီးအလံမှာ စစ်ချီရာတွင်လည်း‌ကောင်း၊ မင်းခမ်းမင်းနားတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။
ဒေါင်းအလံကဲ့သို့ တစ်နိုင်ငံလုံးအသုံးပြုသော အလံမဟုတ်‌ပေ။
ပုံသဏ္ဌာန်အရောင်အသွေးမှာ အမြီးသုံးခွ၊ တံခွန်နီ၊ အလယ်၌ နေမင်းထွက်ဟန်၊ ငွေရောင်အဝါလုံး သွတ်ထားသည်။
ထိုအဝါလုံး ပတ်လည်တွင် အရုပ် ၇-ရုပ်၊ အရောင် ၇-မျိုး ဝိုင်းပတ်ထားပါသည်။
ထို အရုပ် ၇-ရုပ်၊ အရောင် ၇-မျိုးမှာ- ဟနုမာန်မျောက်ရုပ် သံလျှက်ထမ်းဟန် (ရွှေရောင်) ဂဠုန်သုတ်နေဟန် (အဖြူရောင်) ဘီလူးသံလျှက်ထမ်းဟန် (အဝါရောင်) ဥဒေါင်းကနေဟန် (အနက်ရောင်) ခြင်္သေ့ဟောက်နေဟန် (အစိမ်းရောင်) ဆင်ထိုးနေဟန် (အနီရောင်) နဂါးခွေ၍မာန်သွင်းနေဟန် (အဖျော့ရောင်) တို့ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဤအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သုတသောမပျို့တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့ဆိုထားသည်။
အချို့သောသူများကမူ အလံတစ်ခုစီတွင် အရုပ်တစ်ခုစီကို သီးသန့်ရေးဆွဲ၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဝင်းအလံတော် ဝင်းအလံတော်မှာ နန်းတော်ဝင်းကို အစွဲပြု၍ ဝင်းအလံဟု ခေါ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ကြက်လျှာ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
အရောင်မှာ အရှေ့ဝင်းတွင် အဖြူရောင်၊ တောင်ဝင်းတွင် အစိမ်းရောင်၊ အနောက်ဝင်းတွင် အပြာရောင်၊ မြောက်ဝင်းတွင် အဝါရောင် ဖြစ်သည်။
အလံတော်များကို ဝင်းမှူးလေးဦးက ကြီးကြပ်ရသည်။
၁၈၈၅-ခု၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ပြီးဆုံး၍ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်္ဂလိပ်လက်အောက် ကျွန်သပေါက်အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဒေါင်းအလံသည် ကွယ်ပျောက်သွားလေတော့သည်။
ဦးတင်မြင့် (ပထမကျော်) – ရှေးအခါကမြန်မာနိုင်ငံသုံးအလံများ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော် မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ အလံများ ခွပ်ဒေါင်းအလံ ကိုးကား Category:ကုန်းဘောင်ခေတ် Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံများ။
မုန်လာဥနီသကြား သည် မုန်လာဥနီ (သို့) သကြားမုန်လာဥနီမှ ထုတ်လုပ်ရရှိသော သကြားတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ရုရှားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့သည် သကြားမုန်လာမှ သကြားအမြောက်အမြား ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အတူ စပျစ်နှင့် ပြောင်းမျိုး နှံစားပင်များမှလည်း သကြားကို ထုတ်ယူနိုင်သည်။
thumb Thyroid (သို့) Thyroid Gland သည် သက်ရှိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးထွားဖွံ့မှုကို ထိန်းချုပ်သည် ဒြပ်တစ်မျိုးကို ထုတ်ပေးသည်။
သိုင်းရွိုက်အကျိတ်ဖြစ်၍ ကြီးမားသော ပြွန်မဲ့ဂလင်း အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။
လည်ပင်းအတွင်းပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် စလုတ်၏ အောက်နားတွင်ရှိသည်။
ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းစွမ်းအင်များ ကုန်ခန်းလောင်ကျွမ်းသွားခြင်း၊ ပရိုတင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းနှင့် အခြားဟော်မုန်းများကို လှုံ့ဆော်ခြင်းစသည်တို့ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုများကို ညှိပေးသောဂလင်းဖြစ်၍ သိုက်းရော့ဆင်း ခေါ်ဟော်မုန်းကို ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။
ကိုးကား အထွေထွေဆေးပညာ Category:ခန္ဓာဗေဒ။
လူန ၂၄ သည် ဆိုဗီယက်တို့၏ လသို့စေလွှတ်သည့် လူန စီမံကိန်းမှ နောက်ဆုံးအခေါက်စေလွှတ်သည့် လူမဲ့အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ယင်းသည် လကမ္ဘာ၏ မြေသားနမူနာအား ယူဆောင်သည့် တတိယမြောက်လည်းဖြစ်သည်။
(ယခင် ၂ စင်းမှာ လူန ၁၆ နှင့် လူန ၂၀ ဖြစ်သည်) ကိုးကား Category:လူန စီမံကိန်း။
လူန ၂ဝ သည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ တို့၏ လူန စီမံကိန်းမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ဒုတိယမြောက် လကမ္ဘာပေါ်မှ မြေသားနမူနာအား ပြန်သယ်ဆောင်လာနိုင်ခဲ့သော လူမဲ့အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ဂရီဂိုရီးယန်း ပြက္ခဒိန် (အင်္ဂလိပ်: Gregorian Calendar) ကို အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန်၊ ခရစ်ယာန်ပြက္ခဒိန် ဟုခေါ်ပြီး နိုင်ငံတကာတွင် အများဆုံး အသုံးပြုနေသော ပြက္ခဒိန် ဖြစ်သည်။
Introduction to Calendars .Calendars by L. E. Doggett.The international standard for the representation of dates and times, ISO 8601, uses the Gregorian calendar. ၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြု၊ ပြင်ဆင်စေခဲ့သူ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ၁၃ ဦးမြောက် ဂရီဂိုရီ ကို အစွဲပြု၍ ဂရီဂိုရီယန်းပြက္ခဒိန်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်See Wikisource English translation of the (Latin) 1582 papal bull Inter gravissimas. ကို ပြန်လည်စိစစ် ရေတွက်ပြီး တစ်နှစ်တာ အချိန်၏ ၀.၀၀၂% အမှန်သို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း၏ အခြေခံ အကြောင်းမှာ အီစတာပွဲတော်ကို ကျင်းပမည့်ရက်ကို အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်မှ ကြေညာသည့်ရက်ကို ပြောင်းရွေ့ရန် ရည်ရွယ်သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အီစတာပွဲတော်ကျင်းပမည့်ရက်သည် နွေဦး၏ နေ့ညညီချိန်နှင့် ဆက်နွယ်၍ နေသောကြောင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတော်မှ အီစတာပွဲတော် ကျင်းပချိန် အစဉ်အလာကို တည်မြဲစေရန် မနှစ်သက်ဖွယ်ရာ တဖြည်းဖြည်းရွေ့လျားလာသော အချိန်ကို ပြင်ဆင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ထိုပြောင်းလဲအသုံးပြုခြင်းကို အစောပိုင်းတွင် ဥရောပရှိ ကက်သလစ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သော နိုင်ငံများတွင် စတင်ခဲ့သည်။
ပရိုတက်စတင့် နှင့် အရှေ့ပိုင်း အောသိုဒေါ့ ခရစ်ယာန် နိုင်ငံများတွင် ရိုးရာ ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်ကိုသာ ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်း အခွင့်အလမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာသော အခါမှသာ ဂရီဂိုရီယန်းပြက္ခဒိန်ကို ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆုံးပြောင်းလဲခဲ့သော ဥရောပနိုင်ငံမှာ ဂရိနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင်မှ ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့သည်။
ဂရီဂိုရီယန်းပြက္ခဒိန် ပြောင်းလဲခြင်းတွင် အပိုင်း (၂) ပိုင်းပါဝင်းပြီး ၎င်းတို့မှာ အစောပိုင်းအချိန်ထိ အသုံးပြုခဲ့သော ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်ကို ပုပ် ဂရီဂိုရီ (၁၃) အချိန်ထိ ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့်အီစတာပွဲတော်ရက် သတ်မှတ်ခြင်းကို ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်နှင့်အတူ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်မှ အသုံးပြုသော လလည်ပတ်ချိန်စက်ဝန်းကို ပြုပြင် ပြောင်းလဲ ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းသည် Aloysius Lilius ၏ အဆိုပြုချက်အရ ပြင်ဆင်၍ ထားသည်။
Moyer (1983). သူ၏ အဆိုပြုချက်တွင် ၄ ရာစုအတွင်း မှ ၃ နှစ်ကို ဖယ်ထုတ်၍ ၄ ရာစုအတွင်း ပါဝင်သော ရက်ထပ်နှစ် ၁၀၀ မှ ၉၇ ထိ ရက်ထပ်နှစ်များကို လျော့ချခြင်းဖြစ်သည်။
လီလီရက်စ်၏ မူလနှင့်လက်တွေ့ စီမံချက်တွင် နှစ်စဉ် အီစတာပွဲတော်နေ့ကို တွက်ချက်ရန် epacts of the moon ကို ထိန်းညှိခြင်းဖြင့် ကာလကြာရှည်စွာ တည်ရှိနေသာ အမှားကို ပြင်ဆင်၍ ပြက္ခဒိန်ကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်သည်။
ဂရီဂိုရီယန်ပြက္ခဒိန်သည် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်၏ ရက်ထပ်နှစ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြင်ဆင်ထားသည်- လေး(၄)နှင့်စား၍ပြတ်သောနှစ်တိုင်းကို ရက်ထပ်နှစ်ဟု ခေါ်စေခဲ့သည်။
ချွင်းချက်အနေဖြင့် ၁၀၀ နှင့်စား၍ ပြတ်သော နှစ်များမှာ ရက်ထပ်နှစ်မဟုတ်ပေ။
ထိုနှစ်များထဲမှ ၄၀၀ နှင့် စား၍ ပြတ်ခဲ့လျှင်တော့ ထိုနှစ်သည် ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ၁၇၀၀,၁၈၀၀,၁၉၀၀ ခုနှစ်တို့မှာ ရက်ထပ်နှစ် မဟုတ်ပဲ သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ခုနှစ်သည် ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်သည်။
Introduction to Calendars . (15 May 2013). ပြောင်းလဲခြင်းကို ထပ်မံပြောရမည်ဆိုလျှင်၃၆၅.၂၅ ရက်(၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ)ပါသော ပြက္ခဒိန်မှ ၃၆၅.၂၄၂၅ ရက်(၃၆၅ ရက် ၅ နာရီ ၄၉ မိနစ် ၁၂ စက္ကန့်)သို့ တစ်နှစ်၏ အချိန် ၁၀ မိနစ် ၄၈ စက္ကန့် လျော့ချလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန် ပြောင်းလဲခြင်းသည် ထိုအချိန်အလျားနှစ်ခု ခြားနားမှုကြောင့် ပိုနေသော အချိန်များကို ဖြေးရှင်းပေးလိုက်ခြင်းပင်။
နေ့နှင့်ည အချိန်အတိုင်းအတာ တူညီသော နွေဦး၏ ၂၀ မတ် သို့ ၂၁ မတ်(ရက်ထပ်နှစ်ပေါ် မူတည်၍)ကို သမ္မာကျမ်းစာလာ အီစတာအချိန်အဖြစ် သုံးရာစုမြောက်အဆုံးမှာ ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။
ထိုဥပဒေသများအရ အီစတာပွဲမတိုင်ခင် လပြည့်သည် ရှေးယခင်က တွက်ချက်ထားသော ၂၁ မတ်ကို မကျော်ရပေ။
ထို့ကြောင့် အီစတာပွဲ၏ အစောဆုံးနေ့ရက်သည် မတ်လ ၂၂ နှင့်ကိုက်ညီခဲ့သည်။
ထိုအခြေအနေများအတွက် ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို ၁၀ ရက်နှုတ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
Ziggelaar (1983), p. 223. ရက်စွဲများတွင် သတ်မှတ်ရာတွင် မရောထွေးစေရန် ဒွေးနာမရက်စွဲ (သို့)Old Style (O.S.) and New Style (N.S.) ရက်စွဲများတွင် အသုံးပြုကြသည်။
ဒွေးနာမရက်ကို ဆက်တိုက်နှစ် ၂ နှစ်၏ နှစ်တစ်နှစ်၏ အစရက်များ မတူညီ၍ ဖြစ်စေ (သို့) ဂျူလီယန်နှင့် ဂရီဂိုရီးယန်း နေ့စွဲများ ပါဝင်နေ၍ ဖြစ်စေ အသုံးပြုကြသည်။
Old Style နှင့် New Style (N.S.) သည် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်၏ နှစ်သစ်ကို ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်ဖြင့် စ၍ထားခြင်း(N.S.) နှင့် မတူညီသော ရက်တို့ဖြင့် စ၍ထားခြင်း(O.S.) အတွက် ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ရက်စွဲများ ကိုက်ညီစေရန်အတွက် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်(O.S.) နှင့် ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်(N.S.) အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းဖြစ်စေ နှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခု ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို ခရစ်တော်ဖွားမြင်သောနေ့ (အေဒီ)မှစတင် တွက်ချက်သော ရက်အတိုင်း ယခင် calendar era (နှစ်ရေတွက်ပုံစနစ်) တွက်ချက်ခဲ့သည်။
ထိုရေတွက်ပုံကို ၆ရာစုတွင် Dionysius Exiguus ဆိုသူက တွက်ချက်ခဲ့သည်။
Nineteen-Year Cycle of Dionysius . ထိုကြောင့် ထိုနှစ်ရေတွက်ပုံနည်းစနစ်ကို Dionysian era or Common Era ဟု သိကြသည်။
ယခုအချိန်တွင် ထိုစနစ်သည် ကမ္ဘာနိုင်ငံတဝန်း အသုံးပြုမှုရှိသည် အထိ အဓိကကျလာပြီ ဖြစ်သည်။
The first known occurrence of Common Era in English dates to 1708. ဖော်ပြချက် +နှစ်တစ်နှစ်ကို ပိုင်းခြားထားသော လများ အမှတ်စဉ် နာမည် ရက်ပေါင်း ၁ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ သို့ ၂၉ ၃ မတ် ၃၁ ၄ ဧပြီ ၃၀ ၅ မေ ၃၁ ၆ ဇွန် ၃၀ ၇ ဇူလိုင် ၃၁ ၈ ဩဂုတ် ၃၁ ၉ စက်တင်ဘာ ၃၀ ၁၀ အောက်တိုဘာ ၃၁ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၃၀ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်သည် နေဗဟိုပြု ပြက္ခဒိန် ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်ဂရီဂိုရီယန်းပြက္ခဒိန်တွင် တစ်နှစ်လျှင် ၃၆၅ ရက်ပါဝင်ပြီး ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်ကဲ့သို့ ရက်ထပ်နှစ်တွင် ရက်ထပ်ရက် ကို ဖေဖော်ဝါရီလတွင်ပင် ပေါင်းထည့်သည်။
သိုပေမဲ့ ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်တွင် လေးနှစ်ပြည့်တိုင်း ရက်ထပ်နှစ်တစ်ခုရှိပြီး ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်တွင်မှု နှစ် ၄၀၀ ပြည့်တိုင်း ရက်ထပ်ရက် ၃ ရက် ကျော်ခဲ့သည်။
ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ကို ၂ ခါ ထည့်ခြင်းဖြင့် ရက်ထပ်ရက်ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့ပြီး ပြောင်းလဲလိုက်သော ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်တွင် ရက်ထပ်ရက်၏ နေ့စွဲသည် ပြောင်းလဲခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
မျက်မှောက်ခေတ်တွင် လတစ်လ၏ နေ့အစနှင့် ပါဝင်သော ရက်တို့မှာ အသားကျလာခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ဆိုလျှင် ရက်ထပ်ရက်မှန်း သိရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
အချိုခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်များ အထူးသဖြင့် ရိုမန်ကက်သလစ် ကျောင်းတော်သည် ရက်ထပ်နှစ်တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ပွဲတော်ကို ၂၃ရက် ဖေဖော်ဝါရီပြီးနောက် တစ်ရက်ရွေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။
Richards, p. 101 နှစ်အစဉ်ဆက်တို့ရဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေမှ ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Clause 3.2.1 ISO 8601 ထိုစက်ဝန်းဟာ ၁၄၆,၀၉၇ ရက်( နှစ် ၄၀၀)ပြည့်တိုင်း တစ်ပါတ်ပြီးမြောက်သည်။
The cycle described applies to the solar, or civil, calendar. The extreme length of the Gregorian Easter computus is due to its being the product of the 19-year Metonic cycle, the thirty different possible values of the epact, and the least common multiple (10,000) of the 400 - year and 2,500 - year solar and lunar correction cycles. အဲဒီနှစ် ၄၀၀ တွင် ၃၀၃ မှာ ပုံမှန် ၃၆၅ ရက်ရှိသော နှစ်တွေဖြစ်ပြီး ၉၇ မှာ ၃၆၆ ရက်ပါသော ရက်ထပ်နှစ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပြက္ခဒိန်မှ ဆိုလိုသော နှစ်တစ်နှစ်မှာ ၃၆၅ ရက် = ၃၆၅.၂၄၂၅ ရက် (သို့) ၃၆၅ ရက် ၅ နာရီ ၄၉ မိနစ် ၁၂ စက္ကန့် ဖြစ်သည်။
The same result is obtained by summing the fractional parts implied by the rule: ပြက္ခဒိန်တွင် နှစ်တစ်နှစ်၊ လများ( အမည် (သို့) အက္ခရာစဉ်ဖြင့်)၊ ထိုလတို့တွင် ပါဝင်သော ရက်များ( ၁ မှ စတင်၍ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်ခြင်း)ကို ဖော်ပြထားသည်။
လက်ရှိပြက္ခဒိန်တွင် ပြက္ခဒိန်နှစ်တစ်နှစ်သည် ၁ ဇန်နဝါရီမှ ၃၁ ရက် ဒီဇင်ဘာအထိရေတွက်နေသော်ငြားလည်း ယခင်ကာလများတွင် နှစ်တစ်နှစ်အစသည် ပြက္ခဒိန်တွင် မတူညီသော ပထမရက်များကို အခြေခံကြသည်။
(အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော "နှစ်တစ်နှစ်၏ အစ" ကို ကြည့်ပါ) ဂရီဂိုရီးယန်း ပြောင်းလဲခြင်း Detail of the pope's tomb by Camillo Rusconi (completed 1723); Antonio Lilio is genuflecting before the pope, presenting his printed calendar. ၂၄ ၇က် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၈၂ တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော papal bull Inter gravissimas အရ ပုပ် ဂရီဂိုရီ (၁၃) သည် ဂျူလီယန်းပြက္ခဒိန်၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားသော ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို စတင် အသုံးပြုစေခဲ့သည်။
ထိုပြက္ခဒိန်ကို သူလွန်သော် အခါမှ သူ့အမည်ကို အစွဲပြု၍ ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
See Wikisource English translation of the (Latin) 1582 papal bull Inter gravissimas. ပြုပြင် ထိန်းညှိစေခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းခံမှာ အီစတာပွဲတော် ကျင်းပမည့်အချိန်ကို ရှေးခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်များ သတ်မှတ်ထားသော ရက်အတိုင်း ကျင်းပနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။
သို့ပေမယ့် ၃၂၅ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော First Council of Nicaea အရ ခရစ်ယာန်အားလုံး အီစတာပွဲတော်ကို တရက်တည်း စုံညီစွာ ကျင်းပကြရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
ဒီပြဿနာကို လွန်ခဲ့သော ငါးရာစုလောက်ကတည်းကပင် အလက်ဇန္ဒားကျောင်းတော်၏ စည်းမျဉ်းများကို အသုံးပြုလိုက်ခြင်းဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့်တော့ အဆင်ပြေနေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
(The last major Christian region to accept the Alexandrian rules was the Carolingian Empire (most of Western Europe) during 780–800. နောက်ခံအကြောင်းအရင်း နွေဦး၏ နေ့နှင့်ည အချိန်အတိုင်းအတာ တူသော နေ့သည် အီစတာပွဲတော်နှင့် ဆက်စပ်နေလေရာ အီစတာပွဲတော်ရက်တွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲနေခြင်းသည် ရိုမန်ကက်သလစ်ကျောင်းတော် အတွက် မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ ဖြစ်နေသည်။
အလက်ဇန္ဒားကျောင်းတော် သည် နွေဦး၏နေ့နှင့်ည အချိန်အတိုင်းအတာ တူသော နေ့မှ ၁၄ ရက်မြောက် လပြည့်မှ( Metonic cycle ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်သော) ကျော်လွန်သော တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အီစတာပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုနေ့ကို ၂၁ မတ်လ အဖြစ် ကျောင်းတော်မှ သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
သို့ပေမယ့်လည်း ရောမဘုရားကျောင်းတော် သည် ၂၅ မတ်ကို နွေဦး၏ နေ့နှင့်ည အချိန်အတိုင်းအတာ တူသော နေ့(၃၄၂ မတိုင်ခင်ထိ)အဖြစ် မှတ်ယူခဲ့ကြပြီး လသွားရက်များကို တွက်ချက်ရန် မတူညီသော စက်ဝန်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
Pedersen (1983), pp. 42–43. အလက်ဇန္ဒား ကျောင်းတော်၏ စနစ်တွင် အီစတာလဝန်းသည် အစောဆုံး ၂၁ မတ်တွင် ကျရောက်သောကြောင့် အီစတာပွဲတော်၏ မတ်လ ၈ ရက်ထက်လည်း မစော၊ ၅ ရက် ဧပြီထက်လည်း နောက်မကျပဲ ကျရောက်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အီစတာပွဲတော်သည် ၂၂ မတ်မှ ၂၅ ဧပြီအကြာင်း ပြောင်းလဲနေသည်။
ရောမတွင် အီစတာပွဲတော်သည် ၂၁ ဧပြီထက်တော့ နောက်ကျ၍ မရပေ။
ထို ၂၁ ဧပြီနေ့တွင် ရောမမြို့၌ Parilia ခေါ် ရောမမြို့မွေးနေ့ ရှိနေသည်။
အီစတာလဝန်း၏ ပထမနေ့သည် ၅ မတ်နှင့် ၂ ဧပြီထက်လည်း မနောက်ကျနိုင်ပေ။
အီစတာပွဲတော်သည် ထိုလပြည့်မှ ၁၅ ရက်မြောက်လွန်မြောက်သော တနင်္ဂနွေနေ့ဖြစ်ရာ ရှေ့ ၁၄ ရက်မြောက်နေ့သည် နေ့နှင့်ည အချိန်အတိုင်းအတာ တူသောနေ့ ဖြစ်နိုင်သေးသည်။
ဒီနေရာမှာ ကျောင်းတော်နှစ်ခုက မတူညီသော နေ့ရက်တွေဖြစ်နေသောကြောင့် တနေ့တည်း ပွဲတော် ကျင်းပနိုင်စေရန် ညှိနှိုင်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၀ ရာစုတွင် အားလုံးသော ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်များ(ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ၏ အရှေ့ဘက်နယ်မြေရှိ ကျောင်းတော်များမှလွဲ၍) အလက်ဇန္ဒားကျောင်းတော်မှ ၂၁ မတ်ကို နွေဦး၏ နေ့နှင့်ည အချိန်အတိုင်းအတာ တူညီသောနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သို့ပေမယ့်လည်း ၇၂၅ Bede ထိုနေ့ ရွေ့လျားလာသည်ကို သတိပြုမိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်သည် ၁၆ ရာစုအရောက်တွင် သိသာစွာ ကွာဝေးနေပြီး ဖြစ်သည်။
For example, in the Julian calendar, at Rome in 1550, the March equinox occurred at 11 Mar 6:51 AM local mean time. အီစတာပွဲတော်နေ့ တွက်ချက်ရန် လက်ခံထားသော လဝန်းသည် ၁၉ နှစ် သံသရာ ဖြင့် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်ကို တိုက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာလေသည်။
ထို ခန့်မှန်း တွက်ချက်ချက်တွင် နှစ် ၃၁၀ တိုင်း အမှား ၁ ရက် ရှိလာရာ ၁၆ ရာစုအရောက်တွင် လဗဟိုပြု ပြက္ခဒိန် သည် အမှန်တကယ် လနှင့် လေးရက်မျှ လွန်နေပြီ ဖြစ်သည်။
ပြင်ဆင်ခြင်း ၁၅၆၃ ခုနှစ်တွင် Council of Trent ကျင်းပခဲ့စဉ် ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း နေ့နှင့်ညထပ်တူညီသောရက်ကို ပြန်လည် အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ပြက္ခဒိန်မှားယွင်းမှုကို အဖြေရှာရန် အစီအစဉ်တခု ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ထိုထဲတွင် ပြက္ခဒိန်ပြောင်းလဲခြင်းတွင် နောက်ကာလများတွင် ထိုကဲ့သို့ ရွေ့လျားမှုကိုလည်း ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ထိုပြက္ခဒိန်တွင် အီစတာပွဲတော်ချိန်သည် လျော်ကန်သင့်မြတ်ပြီး တိကျသော အချိန်ဖြစ်ရန် ပိုမို၍လိုသည်။
၁၅၇၇ ခုနှစ် စုစည်းပြင်ဆင်ထားမှု တို့ကို ပြင်ဆင်ရေးအဖွဲ့မှ သင်္ချာကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံသို့ မှတ်ချက်များ ရရန်အတွက် ပေးပို့ခဲ့သည်။
Giambattista Benedetti နှင့် Giuseppe Moleto တို့အပါအဝင် သင်္ချာပညာရှင်အချို့သည် အီစတာပွဲတော်ရက် တွက်ချက်ခြင်းကို ယခင်အသုံးပြုခဲ့သော ဇယားများအစား အမှန်တကယ် နေ၊လ လမ်းကြောင်းများပေါ်တွင် မူတည်၍ တွက်သင့်သည်ဟု ယုံကြည်သော်လည်း ထိုမှတ်ချက်ကို အကောင်အထည်မဖော် ခဲ့ကြပေ။
Ziggelaar (1983), pp. 211, 214. ပြင်ဆင်မွမ်းမံခြင်း သည် ကာလဘီးယား မှ ဒေါက်တာ Aloysius Lilius (or Lilio)၏ အဆိုပြုချက်ကို မွမ်းမံကာ ပြောင်းလဲမှု စတင်ခဲ့သည်။
Moyer (1983). လီလီရက်စ်၏ အဆိုပြုချက်တွင် ရာစုနှစ် ၄ ခုအတွင်းရှိ ရက်ထပ်နှစ် ၁၀၀ မှ ၉၇ သို့ လျော့ချရန်ဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ရာစုနှစ်လေးခုအတွင်းမှ ၃ နှစ်မှာ ရက်ထပ်နှစ် မဟုတ်တော့ပေ။
ရှေးခေတ်ဇယားများက နေ၏ပျမ်းမျှ လောင်ဂျီတွဒ်ကို ပေးစွမ်းသည်။
[[วันที่] ဂရီဂိုရီယန်ပြက္ခဒိန်၏ ဗိသုကာပညာရှင် ခရစ္စတိုဖာ ကလော့ဗီယက်စ်က စားပွဲများသည် ဗိသုကာဥမင်နက်ကိုဖြတ်သန်းသည့်အချိန်နှင့် ပျမ်းမျှအပူပိုင်းနှစ်၏အရှည်ကို သဘောမတူကြောင်း မှတ်သားခဲ့သည်။
Tycho Brahe သည် ကွဲလွဲမှုများကို သတိပြုမိပါသည်။
[แยก] [ทั้ง] Gregorian ရက်ထပ်နှစ် စည်းမျဉ်း (နှစ်ပေါင်း 400 အတွင်း 97 ရက်ထပ်နှစ်) ကို Verona ၏ Petrus Pitatus မှ 1560 တွင် တင်ပြခဲ့သည်။
၎င်းသည် Alfonsine ဇယားများ၏ အပူပိုင်းနှစ်နှင့် Copernicibs (Copernicibs) (De revolution) ၏ ပျမ်းမျှ အပူပိုင်းနှစ်နှင့် ကိုက်ညီကြောင်း မှတ်သားခဲ့သည်။
Babylonian sexagesimals တွင် ပျမ်းမျှ အပူပိုင်းဒေသ နှစ်သုံးနှစ်သည် 365 ရက်ကျော် (၎င်းတို့ကို ပျမ်းမျှလောင်ဂျီတွဒ်ဇယားမှ ထုတ်ယူရမည့်နည်းလမ်း) မှာ 14,33,9,57 (Alphonsine), 14,33,11,12 (Copernicus) နှင့် 14,33,9,24 (ပြန်ဝင်ရန်) ဖြစ်သည်။
တန်ဖိုးများအားလုံးသည် နေရာနှစ်ခု (14:33) နှင့် တူညီပြီး ၎င်းသည် Gregorian နှစ်၏ ပျမ်းမျှအရှည်လည်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် Pitatus ၏ဖြေရှင်းချက်သည် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များအား ချီးကျူးဖွယ်ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
လီလီရက်စ်၏ အဆိုပြုချက်တွင် အပိုင်း (၂) ပိုင်းပါဝင်သည်။
ပထမအနေဖြင့် သူက နှစ်တစ်နှစ်၏ အချိန်အလျားကို အမှန်သို့ ပြင်ဆင်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အပူပိုင်းဇုံ နှစ် သည် ၃၆၅.၂၄၂၁၉ ရှည်လျားသည်။
Meeus and Savoie (1992). ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်၏ ပျမ်းမျှနှစ်တစ်နှစ်မျာ ၃၆၅.၂၅ ရက် ရှိနေသဖြင့် အပူပိုင်းဇုံ နှစ်ထက် ၁၁ မိနစ်နီးပါး ရှည်လျားနေသည်။
ဒီနှစ်ခု၏ကွဲပြားခြားနားချက်များအာ နှစ်လေးရာ ပြည့်လေတိုင်း အချိန် ၃ ရက်လောက်နီးပါး ရွေ့လျားနေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
လီလီရက်စ်၏ အဆိုပြုချက်တွင် ပါဝင်သော နှစ်တစ်နှစ်၏ ပျမ်းမျှအချိန်အလျားမှာ ၃၆၅.၂၄၂၅ ရက်ဖြစ်သည်။
(see Accuracy) ဂရီဂိုရီ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ပြုလုပ်ချိန်တွင် Council of Nicaea ကျင်းပသော အချိန်နှင့်စာလျှင် ၁၀ ရက်မျှ ရွေ့လျားလာခဲ့ရာ နွေဦး၏ နေ့နှင့်ည အချိန်အလျား တူညီသောနေ့သည် သတ်မှတ်ထားသော ၂၁ မတ်တွင် ကျရမည့်အစား ၁၀ (သို့) ၁၁ မတ်တွင် ကျရောက်၍ နေလေပြီဖြစ်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများသာ မပြုလုပ်ပါက နောက်နောင်တွင်လည်း ထပ်၍ ရွေ့လျားနေဦးမည် ဖြစ်သည်။
လီလီရက်စ်က နှစ်လေးဆယ်အချိန်ကျော်မှ အဖြစ်အပျက် ၁၀ ခုကို ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်က ရက်ထပ်ရက်မှ ပယ်ဖျက်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။
ထိုသို့အားဖြင့် နွေဦး၏နေ့နှင့်ည အချိန်အလျား တူညီသောနေ့သည် တဖြည်းဖြည်းချင်း ၂၁ မတ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
Christopher Clavius က စာမျက်နှာ ၈၀၀ ရှိသော ကျမ်းကို ခုခံချေပရန် ရေး၍ လီလီရက်စ်၏ အဆိုပြုချက်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရေးသားခဲ့သည်။
နောက်တွင် သူသည် သူ၏ ကျမ်းနှင့် လီလီရက်စ်၏ အဆိုပြုချက်ကို ငြင်းခုံသူများကြား ခုခံကာကွယ်ခဲ့သည်။
ကာလဗီးရက်စ်အမြင်တွင် ထို့ပြင်ဆင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု ထင်ပြီး ပုပ်ဂရီဂိုရီကလည်း ထိုအကြံပေးချက်ခံကို လက်ခံခဲ့သည်။
ဒုတိယပိုင်းတွင် ရိုးရှင်းတိကျပြီး နည်းစနစ်ကျသော ပြက္ခဒိန်တစ်ခု အဖြစ် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
လီလီရက်စ်၏ တွက်ချက်နည်းသည် Council of Nicaea ကျင်းပချိန်မှစ၍ ရွေ့လျားလာခဲ့သော ၁၀ ရက်ကို ပြန်ပြင်ရန်နှင့် နှစ် ၄၀၀ တွင် ရက်ထပ်နှစ် ၉၇ နှစ်ကို ၄ နှစ် တစ်ကြိမ်အစား ပြောင်းလဲရန် ဖြစ်သည်။
အဆိုပြုထားသော ဥပဒေသမှာ၁၀၀ နှင့် စား၍ ပြတ်သော နှစ်များသည် အကယ်၍သာ ၄၀၀ နှင့်သာ စား၍ ပြတ်ခဲ့မည် ဆိုပါက ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်သည်။
လဗဟိုပြု ပြက္ခဒိန်အတွက် အသုံးပြုသော 19-year cycle ကို လည်း နှစ် ၃၀၀ သို့ ၄၀၀ (နှစ် ၂၅၀၀ တွင် ၈ ကြိမ်)တိုင်းတွင် တစ်ရက်တိုးလာခြင်းကိုလည်း ပြင်ဆင်ရမည်ဖြစ်ရာ ၁၇၀၀၊ ၁၈၀၀၊ ၁၉၀၀၊ ၂၁၀၀ အစရှိသော နှစ်တို့သည် ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်တော့မည် မဟုတ်ပေ။
ထိုအကြောင်း အချက်အလက်တို့ဖြင့် အီစတာပွဲတော်ရက် တွက်ချက်ခြင်း နည်းသစ်ကို စတင်ခဲ့ပါတော့သည်။
ပြက္ခဒိန်စနစ်သစ်ကို စတင်အသုံးပြုချိန်တွင် Council of Nicaea ကျင်းပချိန်မှ စလျှင် ၁၃ ရာစုနှစ်အတွင်း စုပြုံနေသော ရက်အမှားတို့ကို ၁၀ ရက် နှုတ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်၏ ကြာသပတေးနေ့ ၄ ရက် အောက်တိုဘာ ၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန် စတင်အသုံးပြုခဲ့သော ပထမရက်ဖြစ်ကာ သောကြာနေ့ ၁၅ ရက် အောက်တိုဘာ ၁၅၈၂ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။
(ရက်သတ္တပါတ် စက်ဝန်းအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု မရှိခဲ့) အသုံးပြုခြင်း ဂရီဂိုရီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဘာသာရေးအတွက် အရေးကြီးသော ဓလေ့ထုံးတမ်းအဖြစ် ဘုရားကျောင်းတော်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော်လည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်းတော်နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး နယ်မြေ လွန်၍ အာဏာ မရှိပေ။
ပြက္ခဒိန်စနစ်ပြောင်းလဲခြင်းကို ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးတွင် လူအများသုံးပြက္ခဒိန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ဆန္ဒရှိသော်လည်း သူတွင် အခွင့်အာဏာ မရှိခဲ့ပေ။
နိုင်ငံ အသီးသီးတွင် အသုံးပြုလာစေဖို့အတွက် တရားဝင် ဥပဒေဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းပေးရန် လိုအပ်သည်။
Bull Inter gravissimas သည် ၁၅၈၂ တွင် ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်းတော်၏ ဥပဒေ ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း ပရိုတက်စတင့် ဘုရားကျောင်းတော်၊ အော်သိုဒေါ့ ဘုရားကျောင်းတော် နှင့် အချို့က အသိအမှတ် မပြုခဲ့ကြပေ။
သို့ဖြစ်သောကြောင့် အီစတာပွဲတော်နေ့နှင့် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ကျင်းပသော ရက်သည် ဘုရားကျောင်းတော်ပေါ် မူတည်၍ နောက်တဖန် ကွဲလွဲလာကြပြန်သည်။
ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပြီး ၁ လ အကြာ ၃ ဧပြီ ၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် Antonio Lilio(the brother of Luigi Lilio)ကို ၁၀ နှစ်စာ ပြက္ခဒိန် ထုတ်နိုင်ရန် မူပိုင်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။
ရောမတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ပြုလုပ်ပြီးနောက် Vincenzo Accolti ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော Lunario Novo secondo la nuova riforma သည် ပထမဆုံးပြက္ခဒိန် ဖြစ်လာကာ ပြက္ခဒိန်၏ အောက်ခြေတွင် Lilio မှ လတ်မှတ်ရေးထိုးထားသည်။
(Con licentia delli Superiori... et permissu Ant(onii) Lilij) Antonio Lilio သည် ဝယ်လိုအား များလာမှုပေါ် မထိန်းသိမ်းနိုင်တော့ သောကြောင့် နောင် ၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၅၈၂ တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် သူ၏ အမိန့်ကို ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။
Mezzi, E., and Vizza, F., Luigi Lilio Medico Astronomo e Matematico di Cirò, Laruffa Editore, Reggio Calabria, 2010, p. 14; p. 52, citing as primary references: Biblioteca Nazionale Centrale die Firenze, Magl. 5.10.5/a, ASV A.A., Arm. ဒုတိယမြောက် ဖီးလစ် ဘုရင် သည် ဥရောပ ရိုမန် ကက်သလစ်ဘာဝင်များအပေါ် များစွာ အကျိုးသက်ရောက်သောကြောင့် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်မှ ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်သို့ ပြောင်းရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ဖီးလစ်ဘုရင်သည် စပိန် နှင့် ပေါ်တူဂီ၊ ဒါ့အပြင် အီတလီရဲ့ နယ်မြေ တော်တော်များများကို အုပ်ချုပ်နေသူ ဖြစ်သည်။
ထိုနယ်မြေများတွင် ပိုလစ် - လစ်သူရေးနီးယန်း ဓနသဟာယနိုင်ငံ (ruled by Anna Jagiellon) နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး နယ်မြေများ ပါဝင်ပြီး Bull တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်း ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်မှ ကြာသပတေး ၄ ရက် အောက်တိုဘာ ၁၅၈၂ ကို ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်မှ သောကြာနေ့ ၁၅ ရက် အောက်တိုဘာ ၁၅၈၂ သို့ပြောင်းလိုက်ခြင်းဖြင့် ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။
စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီ ကိုလိုနီနယ်မြေများတွင် ဆက်သွယ်ရေးကြန့်ကြာမှုကြောင့် အချိန် အတော်အတန်ကြာမှ ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့သည်။
"Pragmatica" on the Ten Days of the Year World Digital Library, the first known South American imprint, produced in 1584 by Antonio Ricardo, of a four-page edict issued by King Philip II of Spain in 1582, decreeing the change from the Julian to the Gregorian calendar. များလှစွာသော ပရိုတက်စတင့် ဘာသာဝင် နိုင်ငံများသည် ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတော်၏ တီထွင် ဆန်းသစ်အသုံးပြုမှုကို ကနဦးပိုင်းတွင် ဆန့်ကျင်ကြသည်။
အချို့ ပရိုတက်စတင့်များက ပြက္ခဒိန်သစ်သည် ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်း၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ပြန်လည်ရောက်စေရန် ဇာတ်လမ်းဆင်မှုတစ်ခုအဖြစ် ကြောက်ရွံ့ကြသည်။
ဂရိတ်ဗြိတိန် ဘုရင့်နိုင်ငံတော် နှင့် British Empire (ယခုအခါ အမေရိကန်နိုင်ငံဖြစ်နေသော အရှေ့ပိုင်းဒေသများ အပါအဝင်)တွင် ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို ၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
1917 ခုနှစ်မတိုင်မီတွင် တူရကီသည် ယေဘုယျရည်ရွယ်ချက်များအတွက် Hegira ခေတ်နှင့် လကမ္ဘာအစ္စလာမ့်ပြက္ခဒိန်ကို ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာရည်ရွယ်ချက်များအတွက် Julian ပြက္ခဒိန်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးနှစ်၏အစကိုနောက်ဆုံးတွင်မတ်လ 1 တွင်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးနှစ်အရေအတွက်သည် Hegira နှစ်နှင့်အကြမ်းဖျင်းညီမျှသည် (Rumi ပြက္ခဒိန်ကိုကြည့်ပါ)။
နေရောင်ခြည်နှစ်သည် စန္ဒြနှစ်ထက် ပိုရှည်သောကြောင့် ဘဏ္ဍာနှစ်၏ အရေအတွက် ခုန်တက်သည့်အခါတိုင်းတွင် "အလွတ်နှစ်များ" ကို မူလက ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သည်။
မတ်လ 1 ရက် 1917 မှဘဏ္ဍာရေးနှစ်သည် Julian မဟုတ်ဘဲ Gregorian ဖြစ်လာခဲ့သည်။
1926 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ 1 ရက်နေ့တွင် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို ယေဘူယျရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အသုံးပြုမှုထည့်သွင်းရန် သက်တမ်းတိုးခဲ့ပြီး တစ်နှစ်တာ၏အရေအတွက်သည် အခြားနိုင်ငံများတွင်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂရီဂိုရီးယန်း ပြက္ခဒိန်နှင့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန် နေ့ရက်ကွာခြားချက် +ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန် မှ ဂရီဂိုရီးယန်ပြက္ခဒိန် နေ့ရက် ပြောင်းလဲခြင်းA more extensive list is available at Conversion between Julian and Gregorian calendars ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန် အချိန်အလျားဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန် အချိန်အလျား ကွာခြားချက်၁၅၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်မှ ၁၇၀၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ထိ၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၀ ရက်၁ မတ် ၁၇၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၀၀ ခုနှစ်မှ ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၁ ရက်၁ မတ် ၁၈၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၀၀ ခုနှစ်ထိ ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၀၀ ခုနှစ်မှ ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၂ ရက်၁ မတ် ၁၉၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၀၀ ခုနှစ်မှ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၃ ရက်၁ မတ် ၂၁၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁၀၀ ခုနှစ်မှ ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂၀၀ ခုနှစ်ထိ၁၄ ရက် ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ကို စတင်အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဂရီဂိုရီးယန်းနှင့် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်ကြား ခြားနားမှုသည် ရာစုနှစ် လေးခု ကြာလေတိုင်း သုံးရက်တိုး တိုးလာသည်- ဒီအပိုင်းတွင် အချိန်ကို ထိန်းညှိသည့် ရက်ဖြစ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ကို အမြဲတမ်းထည့်သွင်းပါသည်။
သို့ပေမယ်လည်း ထို ထိန်းညှိသောရက်ကို အလယ်ခေတ်နောက်ပိုင်းထိ ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီကို ၂ ရက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ထိန်းညှိခဲ့ကြသည်။
ဂရီဂိုရီယန်းပြက္ခဒိန် စတင်အသုံးပြုသော အခါတွင် ၁၅၈၂ မတိုင်မှီနှစ်များကို ခန့်မှန်းထွက်ချက်၍ အချိန်ကို ထိန်းညှိခဲ့ကြသည်။
အောက်ပါ ညီမျှခြင်းသည် ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်မှာ ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန် ရှေ့ရောက်နေသော နေ့အရေအတွက် (အမှန်တကယ်တော့ ရက်စွဲ)ကို တွက်လို့ရပြီး ဒါကို ပြက္ခဒိန် နှစ်ခုအကြားက secular difference လို့ ခေါ်ပါတယ်။
အနှုတ်ရလဒ်များကတော့ ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်မှ ဂရီဂိုရီးယန်းပြက္ခဒိန်ထက် စောနေခြင်းပဲဖြစ်သည်။
Blackburn & Holford-Strevens (1999), p. 788. ဒီနေရာတွင် ကတော့ secular difference ဖြစ်ပြီး ကတော့ the year using astronomical year numbering(that is, use (year BC) − 1 for BC years)ဖြစ်သည်။
၏ ဆိုလိုရင်းမှာ အကယ်၍ စား၍ရသော ရလဒ်ဟာ ကိန်းပြည့်မဟုတ်ခဲ့ဘူးဆိုလျှင် အနီးစပ်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုးသို့ ပြောင်းပေးရန်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၀၀ နှစ်များတွင် ၁၉၀၀/၄၀၀=၄ ဖြစ်ပြီး −၅၀၀ နှစ်များတွင် −၅၀၀/၄၀၀=−၂ ဖြစ်သည်။