kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဘွမ်လိန်း (ဘွန်းလိန်း)ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၁ ဖြစ်သည်။
ဒန်းဇော်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၆ ဖြစ်သည်။
ဒွန်ဘော်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၀ ဖြစ်သည်။
ဖုန်တန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၄ ဖြစ်သည်။
ကနော့ဘွမ်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၂ ဖြစ်သည်။
ကန်ပိုက်တီရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၈ ဖြစ်သည်။
ကုန်မိုင်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၂ ဖြစ်သည်။
လငန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၄ ဖြစ်သည်။
လုပ်ဒိန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၁ ဖြစ်သည်။
‌အောင်ရာရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဝရာဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၀၅ ဖြစ်သည်။
မဂါ့ (လရှီ)ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၆ ဖြစ်သည်။
မဂါ့ (လီဆူး)ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၇ ဖြစ်သည်။
မဂါ့(တရုတ်)ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၄ ဖြစ်သည်။
မဆရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၅ ဖြစ်သည်။
မဆစင်ဒူရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၉ ဖြစ်သည်။
မဆဝါဖန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၈ ဖြစ်သည်။
မဆယင်းဒန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၆၀ ဖြစ်သည်။
မော်စီတုံးရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၆ ဖြစ်သည်။
နော့ဂူရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၃ ဖြစ်သည်။
နော့ဂူ (လီဆူး)ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၅ ဖြစ်သည်။
နော့ဂူယင်းဒန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၆၁ ဖြစ်သည်။
ရှန်ကျိုင်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၅ ဖြစ်သည်။
တာကျန်ဟော့ (တာကြားဟော့)ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၇ ဖြစ်သည်။
ဝါလှိုင်ခူရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၇ ဖြစ်သည်။
ဝေါ့ချုံ့ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၃ ဖြစ်သည်။
‌ဝေမိုးရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၈ ဖြစ်သည်။
လုမြန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝူယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၃၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝူယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄၁ ဦး၊ မ ၃၀၉၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၉၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ဝူယန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝူယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၄၈ ဖြစ်သည်။
ချမ်းကြူရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၉၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၁ ဦး၊ မ ၆၂၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ချောင်းဖောရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၈၉ ဖြစ်သည်။
ဖိုင်ဝူရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၃ ဖြစ်သည်။
ဂျစ်လွယ်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၀ ဖြစ်သည်။
‌ခေါင်နပါရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၉၅ ဖြစ်သည်။
လန်တိတ်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၉၆ ဖြစ်သည်။
လောက်ချန်းရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၁ ဖြစ်သည်။
‌လောင်ဖန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၉၇ ဖြစ်သည်။
လုံဇာခန်းထော်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၂ ဖြစ်သည်။
ဝူရာရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၄ ဖြစ်သည်။
ဇခုန်ရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၈၇ ဖြစ်သည်။
ဇန်ဖွေရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၈၈ ဖြစ်သည်။
ဇီးကျွန်းရွာ()သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဇီးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၄၇ ဖြစ်သည်။
thumb|ပဲတောင်စားစေတီ ပဲတောင်စားစေတီသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ မြိတ်မြို့နယ်၊ မြိတ်မြို့၊ တပ်ပြင်ရပ်ကွက်၊ ဘုရားကြီးလမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။
မြိတ်မြို့ဝန် ပဲတောင်စားမင်း တည်ထားခဲ့သည့် စေတီတော် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗဟိုအာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ စစ်ကိုင်း တိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ် မုံရွာမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် (၇)မိုင်ကျော် အကွာ မြေနဲရွာ တွင် မိုးညှင်း ကျောင်းတိုက်ကြီး တည်ရှိသည်။
မိုးညှင်း အမည်မှာ အင်းဝခေတ် သက္ကရာဇ် ၇၈၈ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော မိုးညှင်းမင်းတရားမှ ဆင်းသက်လာသော အမည်နှင့် သက္ကရာဇ် ၁၃ဝ၁ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထားခဲ့သော အမည်နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းမှုအရ ဖြစ်ပေါ်လာသော သမိုင်းပေါင်းကူး အမည်ထူးဖြစ်သည်။
ထို မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ကျောင်းတိုက်အတွင်း သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီတော်ကြီးနှင့် တကွထင်ရှားသော သာသနိက အဆောက်အအုံများ များစွာရှိသည်။
သမ္ဗုဒ္ဓေ စေတီတော် ၂။
အာလိန်ငါးဆင့် ခေါ် တာဝတိံသာ စူဠာမဏိ စေတီတော် ၃။
ကမ္ဘာအကြီးဆုံး ဆင်ခံဘုရားနှစ်ဆူ ၄။
ဝိပသနာတရားများပွားများအားထုတ်ရာ ပဌာန်းအဓိပတိဓမ္မာရုံကြီး ၅။
အချိန်ကာလ တန်ဖိုးပြ ညွန်ကြားလျက် ရှိသော နာရီစင်ကြီး ၆။
သမိုင်းကြောင်းစုံ ခြုံငုံပြသထားသော သမိုင်းပြတိုက်ကြီး ၇။
၂ဝရာစု သာသနာပြု ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် မိုးညှင်းဆရာတော် ပုံတူပြတိုက် စသည်တို့ဖြစ်သည်။
စေတီတော်ကြီးနှင့် တကွထင်ရှားသော သာသနိက အဆောက်အအုံများ များစွာရှိသည်။
အာလိန်ငါးဆင့် ခေါ်တာဝတိံသာ စူဠာမဏိ စေတီတော် ၃။
ယခုအနေ မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ မိုး ညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ကျောင်းတိုက်ကြီးအတွင်း အခြား⁠အခြားသော အဆောက်အဦး များနှင့် လေ့လာဖွယ်ရာများလည်း စုံလင်လှသည်။
နေ့ည ဘုရားဖူးရောက်လာသူတို့ နေထိုင် တည်းခိုရန် အဆောက်အအုံများစွာလည်း ရှိသည်။
နားနေရန် အဆောင်များအဖြစ် ရွေစိတ်ကြိုက် ရွေစိတ်ကြည် ရွေစိတ်ပျှော် ရွေစိတ်အေး ရွေစိတ်ရွင် ရှူ့ခင်းသာ အဆောင် စသည်တို့ရှိသည်။
ညဉ့်အိပ်တည်းခိုရန်အဖြစ် မြတ်သီရိ၊ မြတ်ပီတိ၊ မြတ်ချမ်းသာ အဆောင်များနှင့် ကြည်နူးဖွယ် ၁၊ ၂၊ ၃ စသည့် အဆောင်များ ရှိသည်။
နေ့ည လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လွတ်ပေးထားသဖြင့် အမှောင်မချဉ်း အရောင်လင်းလျှက် ရှိသည်။
သောက်သုံးရေအတွက် မြင့်မားသော ရေစင်ကြီးများမှ ရေများ အဆက်မပြက် လွတ်ပေးထားသည်။
မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေသို့ ဘုရားရောက် တည်းခိုဘူးသူတိုင်း ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ရွင်လန်း ချမ်းသာကြလေသည်။
ယခု အခါ သမ္ဗုဒ္ဓေ စေတီတော်ကြီးနှင့် မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ကျောင်းတိုက်ကြီးကို ကျောင်းတိုက်အတွင်းရှိ သံဃာအဖွဲ့နှင့် ဂေါပကအဖွဲ့တို့က ဖိဖိစီးစီး ထိန်သိမ်းစောင့်လျောက်လျှက် ရှိသည်။
ကျေးဇူးရှင် ပထမဆရာတော် အရှင်မြတ်ကြီး စတင်စိုက်ထူခဲ့သော ပန္နက်မူအတိုင်း အရာရာမှာ အတတ်နိုင်ဆုံး ထိန်းသိမ်း လိုက်နာလျက်ရှိသည်။
မိုးညှင်းဆရာတော် ရှင်သုမန (၁၈၇၃ — ၁၉၆၄) မိုးညှင်းဆရာတော် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်၍ သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီ ကဲ့သို့သော သာသနိကအဆောက်အဦများကို ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ကျမ်းစာများရေးသားပြုစုခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထေရုပ္ပတ္တိအကျဉ် မိုးညှင်း ဆရာတော် လောင်းလျာကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်မြို့နယ်ရှိ ဝင်းခနီးရွာ (မြန်မာဂုံညှင်းစု) တွင် ဦးမိုးနှင့် ဒေါ်ဘော် တို့က ၁၂၃၄ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း(၂ဝ)ရက် သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ကာ မွေးချင်း(၇)ဖော်တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
ငယ်နာမည်မှာ မောင်ဘိုးစ ဖြစ်၏။
မိခင်က အသက်(၅၆)နှစ် အရွယ်ရောက်မှသာ မွေးဖွားခဲ့သော အထွေးဆုံးသား လည်းဖြစ်သည်။
ခရမ်းမြိုနယ် အေးရွာဆရာတော် ဦးအာစရထံ၌ အခြေခံပိဋက စာပေ များ သင်ယူလျှက် အသက် (၁၃) နှစ် အရွယ်တွင် အေးရွာ ဆရာတော်ကြီးကို ဥပဇ္ဈပြု၍ ရှင်သာမဏေဝတ်သည်။
အရှင်သုမနဟူ၍ ဘွဲ့အမည် ရရှိသည်။
(၁၂၅၄) ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း (၈) ရက်နေ့၌ မောင်းမရွာ ဦးအာစရ ဆရာတော်ကြီးကိုပင် ဥပဇ္ဈပြု၍ ရဟန်းဘောင်သို့ တက်သည်။
ရဟန်း (၄) ဝါ အရတွင် မန္တလေးသို့ စာသင်ထွက်ခဲ့သည်။
ဒက္ခိဏာရာမဘုရားကြီးတိုက်ဦး ရန်ကုန်ကျောင်း၌နေ၍ စာဝါများလိုက်ခဲ့သည်။
ရဟန်းဝါ(၁၇) တွင် ပထမဆုံးအနေဖြင့် တောရဆောက်တည် တရားကျင့်သည်။
ပထဆုံးနေသော တောရမှာ မန္တလေး၊ မြစ်ငယ်မြို့အနီး အဲ့ဗျမက္ခရာတောရ ဖြစ်သည်။
ထိုတောရ၌ (၂) နှစ်နေပြီးသောအခါ မုံရွာနယ်ဆီသို့ ကြွလာခဲ့ရာ ထိုခရီးစဉ်တွင် ချောင်းဦးမြို့နယ် ခင်မွန်ရွာရှိ ဗောဓိတောရ ရွှေကျင်သုံးဂိုဏ်းချုပ်ထံပါး၌ (၃) လမျှ နည်းခံခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရေစကြိုမြို့နယ် ဂူဖြူတောရဆရာတော်ကြီးထံ အကျင့်နည်းခံ (၂) လမျှ နေခဲ့၏။
ထိုမှနောက် မုံရွာမြို့ ကမ္ဘာကျော် လယ်တီဆရာတော် ထံပါးတွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်နည်းယူ၍ လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ ဩဝါဒနှင့် ညွန်ကြားမှုကို ခံယူလျှက် မိုးညှင်းတောရ သို့ ၁၂၇၃ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဤမိုးညှင်းတောရဌာနသို့ ရောက်သည်မှစ၍ လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ ဩဝါဒအတိုင်း လိုက်နာကာ ဒကာ၊ ဒကာမတို့နှင့် စကားမပြော တရားမဟောဘဲ ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် တရား ကျင့်ကြံခဲ့သည်။
ဆယ်နှစ်တိုင်တရားအားထုတ်၍ တရားအသိဉာဏ် ပေါက်သောအခါမှ မြန်မာနိုင်ငံ အမြို့မြို့ အရွာရွာ တရားဟောလှည့်လည် ဟောကြားခဲ့သည်။
ဆရာတော်၏ တရားများလှည့်လည်ဟောကြားမှုကြောင့် လူသိထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ပရိသတ်များ အမြဲထာဝရ ကုသိုလ်တရားတိုးပွားစေရန် ရည်ရွယ်၍ သမ္ဗုဒ္ဓေ စေတီတော်ကြီးမှအစ အမျိုးမျိုးသောသာသနိက အဆောက်အဦတို့ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့လေသည်။
သက်တော် ၉​၃ နှစ်​၌ ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သောကျမ်းများ ဆရာတော်ကြီးသည် ကျမ်းစာ (၃၆) ကျမ်းကို ပြုစုခဲ့၍ ထင်ရှားသော အချို့ကျမ်းများမှာ : ဝိသုဒ္ဓိကျင့်စဉ်ကျမ်း ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် ဝိပဿနာအလုပ်ပေးကျမ်း ပဋ္ဌာန်းဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကျမ်း နေ့ဟောစဉ်ကျမ်း ညဉ့်ဟောကျမ်း ယခု​အခါ​ ထို​ကျမ်းစာ​များ​ကို​သမိုင်း​ပြ​တိုက်​တွင်​ပူဇော်​တွေ့​ရှိ​နိုင်​သည်။
ဂုဏ်ပြုခံရမှု ၁၉၄၁ ၌ နိုင်ငံတော်အစိုးရက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆပ်ကပ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ။
ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းအောင်သည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး အဘ ဦးကရင်၊ အမိ ဒေါ်မိုးတို့က ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၈ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပညာရေး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ (၁၉၆၇)၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ Royal College of Physicians မှ DCH ဘွဲ့နှင့် MRCP (UK) ဘွဲ့ (၁၉၇၄)၊ Royal College of Physicians, Edinburgh မှ FRCP ဘွဲ့ (၁၉၈၃) နှင့် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးလက်တွေ့ပါရဂူဘွဲ့ (ကလေးကျန်းမာပညာ) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး (ကလေးကျန်းမာပညာဌာန) တာဝန်ကို ဆေးတက္ကသိုလ် (၁)၊ ရန်ကုန် နှင့် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂)၊ ရန်ကုန် တို့တွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊ ကလေးကျန်းမာပညာအဖွဲ့ နာယကလည်း ဖြစ်သည်။
https://www.mmacentral.org/societies/myanmar-pediatric-society/ ပါရမီလမ်း၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ ပါရမီဆေးရုံကို တည်ထောင်သူလည်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၃ မွေးဖွားသူများ။
ပါမောက္ခဒေါက်တာသန်းနုရွှေသည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဖ ဦးစောစံရွှေ၊ အမိ ဒေါ်မြမြတင်တို့က ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မုဒုံမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပါမောက္ခချုပ်၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် အဖြစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊ ကလေးကျန်းမာပညာအဖွဲ့၏ နာယက ဖြစ်သည်။
https://www.mmacentral.org/societies/myanmar-pediatric-society/ ပညာရေး ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ တွင် ဆေးပညာဘွဲ့ MBBS ၊ ၁၉၇၂ တွင် University of London မှ DCH ဘွဲ့၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (ကလေးကျန်းမာပညာ)၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် London School of Hygiene and Tropical Medicine မှ Certificate in Epidemiology and Statistics နှင့် ၁၉၉၃ တွင် Royal College of Physicians, Edinburgh မှ FRCP (Edin.) ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ သာယာဝတီခရိုင်ဆေးရုံ ၁၉၆၈ - ၁၉၆၉ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ ရန်ကုန်ကလေးဆေးရုံကြီး ၁၉၆၉ - ၁၉၇၉ လက်ထောက်ကထိက၊​ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် ၁၉၇၈ - ၁၉၈၆ ကထိက/ကလေးအထူးကုဆရာဝန်၊ မန္တလေးဆေးရုံကြီး ၁၉၈၆ - ၁၉၈၈ ကထိက/ကလေးအထူးကုဆရာဝန်၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် ၁၉၈၈ - ၁၉၉၇ ပါမောက္ခ (ဘွဲ့လွန်)၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် ၁၉၉၇ - ၂၀၀၃ ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် ၂၀၀၃ - ၂၀၀၄ ပါမောက္ခချုပ်၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် ၂၀၀၄ - ၂၀၀၇ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် ရရှိသောဆုများ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးတံဆိပ် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ။
ပါမောက္ခဒေါက်တာဆမ်မြူရယ်(လ်)ကျော်လှသည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဘ ဦးကျော်လှ၊ အမိ ဒေါ်လှကျင်တို့က မုဒုံမြို့၌ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပညာရေး တောင်ကြီးမြို့ ကန္ဘောဇကောလိပ်နှင့် St. Annes Convent တွင် ၁၉၅၂ မှ ၁၉၆၁ အထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည့်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာဘွဲ့၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ကလေးကျန်းမာပညာဒီပလိုမာဘွဲ့၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (ကလေးကျန်းမာပညာ) နှင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ Royal College of Paediatrics and Child Health မှ FRCP ဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ သရုပ်ပြ၊ ခန္ဓာဗေဒဌာန၊​ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် (၁၉၆၉ - ၁၉၇၄)၊ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး (၁၉၇၄-၁၉၇၆)၊ လက်ထောက်ဆရာဝန် (အထူးကု)၊​ စစ်တွေပြည်နယ်ဆေးရုံကြီး (၁၉၇၆ - ၁၉၇၈)၊ သရုပ်ပြ၊​ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် (၁၉၇၈ - ၁၉၈၅)၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် (၁၉၈၅ - ၁၉၈၇)၊ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်၊ ဘားအံပြည်နယ်ဆေးရုံကြီး (၁၉၈၇)၊ ကထိက/ကလေးအထူးကုဆရာဝန် ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် (၁၉၈၇ - ၁၉၉၈)၊ ပါမောက္ခ၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် (၁၉၉၈ - ၂၀၀၅) နှင့် ပါမောက္ခ/ဌာနမှူး၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် အဖြစ် အြငိမ်းစားယူသည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတာဝန်များ နာယက၊ ကလေးကျန်းမာပညာအဖွဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊Pediatric Society Executive Committee (2016-2018) ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံဆေးကောင်စီ (၂၀၁၆-၂၀၂၀ သက်တမ်း)Members of the Central Executive Committee, Myanmar Medical Council. အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဆေးပညာရှင်အဖွဲ့ ရရှိသော ဆုတံဆိပ်များ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ မွေးဖွားသူများ။
စွန်ရဲအင်းသည် စဉ့်ကိုင်မြို့နှင့် ကျောက်ဆည်မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် သဘာဝသန့်ရှင်းကြည်လင်သည့် အင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
"အင်းလေးကန်လေး" ဟု လူအများ သိကြသည်။
ကန်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
စွန်ရဲအင်းသည် ဆောင်းရာသီ၌ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသည့် ငှက်များနှင့် မိုးရာသီ၌ ကန်ထဲတွင် ပွင့်ဖူးနေကြသည့် ကြာပန်းများ၏ အလှကြောင့် ခရီးသွားသူများအကြားတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
ကန်ကို ထိမ်းသိမ်းကာကွယ်ရမည့် စိမ့်မြေအရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကာ ထိန်းသိမ်းမှုများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စွန်ရဲအင်းကို သမိုင်း၌ ရှေးခတ်ဘုရင်များက ထိမ်းသိမ်းပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်များလည်း ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ။
ချာနီသီဗုဒ္ဓစေတီတော် သည် ဘီစီ သုံးရာစုက တည်ရှိခဲ့သည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရမှ ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။
စေတီတော်သည် Haryana ခရိုင်ရှိ Yamunanagar မြို့ တွင် တည်ရှိသည်။
Jagadhri ၏ အရှေ့ဘက် သုံးကီလိုမီတာ၊ Sugh ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေ၏ အနောက်မြောက်ဘက် သုံးကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ခရီးသွား Hiuen Tsang က စေတီတော်ကို ထုတ်ဖော်ပြောခဲ့သည်။
ဗိသုကာ စေတီတော်သည် စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်ကာ ဖုတ်ထားသည့် အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
အုတ်များအကြားကို ကွန်ကရစ်ဖြင့် ထည့်သွင်းကာ တည်ဆောက်ထားသည်။
အမ်ဘိဗာလီဂူများ သို့မဟုတ် အမ်ဘိဗာလီ လီနိ သည် Maharashtra ပြည်နယ်၊ Raigad ခရိုင်၊ Neral အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဂူအများပါဝင်သည့် အစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂူအများကို မြစ်တစ်ခု၏ မျက်နှာပြင်ခွက်ဝင်နေသည့်အပိုင်းဖြစ်သည့် တောင်ကုန်း၏ အနိမ့်ပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ထားသည်။
ဂူများတွင် ဝရန်တာနှင့် ရေလှောင်ကန်ပါဝင်သည့် ဝိဟာရအခန်း ၁၂ ခန်းပါဝင်သည်။
ဝရန်တာရှိတိုင်တစ်ခုတွင် ဗြဟ္မဏီဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည့် ကျောက်စာတစ်ခုကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
လဇ္ဇီ ဆိုသည်မှာ ပညတ်တော်ကို သိသောစိတ်နှင့် စေ့ဆော်၍ အာပတ်ကို မလွန်ကျူး၊ ပုထုဇဉ်ဂတိဖြင့် စွန်းညိသော အာပတ်ကို မဖုံးလွှမ်း၊ အဂတိလေးပါးသို့ မလိုက်စားသော သဘောရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို "လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်" ဟု ဆိုသည်။
လဇ္ဇီရဟန်း၏ လက္ခဏာ အောက်ပါ သုံးပါးသော လက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ရဟန်းကို "လဇ္ဇီရဟန်း" ဟု ဆိုအပ်သည်။
၎င်းတို့မှာ - ဤအမှုကို ပြုလျှင် ဧကန်အာပတ်သင့်သည်ဟု သိလျှင် ထိုအမှုကို မပြုခြင်း လက္ခဏာတစ်ပါး မသိ၍သော်လည်းကောင်း၊ ပြုမိ၍ မိမိ၌ အာပတ်ရှိနေမှန်း သိခဲ့လျှင် ထိုအာပတ်ကို လျှို့ဝှက်၍ နေ့ကူးအောင်မထားခြင်း လက္ခဏာတစ်ပါး ပစ္စည်းဘဏ္ဍာကို ဝေဖန်ရာဌာန စသည်၌ အဂတိလေးပါးသို့ မလိုက်မစား တရားသဖြင့် ပြုခြင်းသည်လည်း လက္ခဏာတစ်ပါး။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ရဟန်းဝိနည်းများ ကဏ္ဍ:ရဟန်းမိန်းမဝိနည်းများ။
အလဇ္ဇီ ဆိုသည်မှာ "ပညတ်တော်ကို သိသောစိတ်နှင့် စေ့ဆော်၍ အာပတ်ကို လွန်ကျူး၏"ဟုအဓိပ္ပာယ်ရ၏။
ပုထုဇဉ်ဂတိဖြင့် စွန်းငြိသော အာပတ်ကို လျှို့ဝှက်ဖုံးလွှမ်း၏။
အဂတိလေးပါးသို့လည်း လိုက်စား၏။
ဤသို့သဘောရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို "အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်" ဟု ဆိုသည်။
သဉ္စိစ္စ အာပတ္တိ အာပဇ္ဇတိ... ဧဒိသော ဝုစ္စတိ အလဇ္ဇီ ပုဂ္ဂလော။
ဝိ၊၅၊၂၇၉။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၁။
ကင်္ခါ၊၁၀၀။
ဝဇိရ၊၄၄၅။
(ဝိ၊သင်္ဂဟ၊၁၆၉။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၁။
) အလဇ္ဇီရဟန်း၏ လက္ခဏာ အောက်ပါ သုံးပါးသော လက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ရဟန်းကို "အလဇ္ဇီရဟန်း" ဟု ဆိုအပ်သည်။
၎င်းတို့မှာ - ဤအမှုကို ပြုလျှင် ဧကန်အာပတ်သင့်သည်ဟု သိလျက် ထိုအမှုကို ပြုခြင်း လက္ခဏာတစ်ပါး မသိ၍သော်လည်းကောင်း၊ သိလျက်နှင့် စိတ်ကို မချုပ်တည်းနိုင်၍သော်လည်းကောင်း ပြုမိ၍ အာပတ်သင့်နေမှန်းသိခဲ့လျှင် ထိုအာပတ်ကို လျှို့ဝှက်ဖုံးလွှမ်း၍ နေ့ကူးအောင် ထားခြင်း လက္ခဏာတစ်ပါး ပစ္စည်းဘဏ္ဍာကို ဝေဖန်ရာဌာန စသည်၌ အဂတိလေးပါးသို့ လိုက်စား၍ မတရားသဖြင့် ပြုခြင်းသည်လည်း လက္ခဏာတစ်ပါး။
အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်များ ဤအင်္ဂါ (၃)ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၍ ဤအင်္ဂါ (၃)ပါးကို အပြန်အားဖြင့် လှည့်၍ ယူလျှင် လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် အရှက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
အဂ္ဂိယမှု, ကုလဒူသနမှု, သဘင်ခံမှု, ငွေတိုးပေးမှု, ရောင်းမှုဝယ်မှု, ရွှေ၊ငွေအလှူခံမှု, ဗေဒင်ဟော, ဆေးကု, လက္ခဏာဖတ်မှု, ဓာတ်စီး နတ်စီး, အတိတ်ဟော, အနာဂတ်ဟောမှု စသည်တို့ကို ပြုနေသော ရဟန်းတို့ကို အလဇ္ဇီဟု သိရာ၏၊ ပေါရာဏကမ္မ သင်္ကန်းချုပ်ဆိုး, ဆံရိတ်, လက်သည်းခြေသည်းလှီးခြင်း, သေနာသနဝတ် ကျောင်းပြုပြင်ခြင်း စသည်နှင့် အာစရိယဝတ် ပိဏ္ဍာစာရိကဝတ် ဝတ္တခန္ဓကလာဝတ် အမျိုးမျိုးတို့မှတစ်ပါး အခြားသော ဂီဟိကမ္မ (လူတို့၏ အမှုကိစ္စ) ဖြစ်သော ပန်းချီ, ပန်းပု, စူး, ဆောက်, လက်သမားမှု စသော နဝကမ္မအမှုတို့၌သာ အလေ့အလာများသော လူမှုကိစ္စတို့၌သာ အချိန်ကုန်နေသော ရဟန်းကိုလည်း ဆရာတို့က အလဇ္ဇီဟုပင် ဆိုကြသည်။
အလဇ္ဇီ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည် အရှက်မရှိသော ဘုရားစကား မနာယူ ပြုချင်ရာပြုနေသော သူမည်၏။
အလဇ္ဇီဒုဿီလရဟန်းတို့ကား အလှူခံတစ်ကျိပ်လေးယောက်တို့၌ မပါဝင်ဟု “အလဇ္ဇီဘာဝါဒိ ပကာသက”ကျမ်း၌ အတိအလင်း ဆိုထား၏၊ အလဇ္ဇီဒုဿီလရဟန်းတို့ကို ထောက်ပံ့လှူဒါန်းအားပေးနေသော ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ကား သာသနာဖျက်နေသောသူများ ဖြစ်၏၊ ဤအချက်ကို သာသနာပြုနေပါသည်ဟု ဆိုသောသူတို့ သတိထားသင့်သော အချက် ဖြစ်သည်။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း အဂတိတရား (၄) ပါး ၁။
ဆန္ဒာဂတိ = ချစ်သဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
ဒေါသာဂတိ = မုန်းသဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
မောဟာဂတိ = မသိနားမလည်သဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
ဘယာဂတိ = ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
ကျောင်းတိုက်တစ်ခု, ဌာနတစ်ခု, အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုမှာ အကြီးအကဲပြုလုပ်နေသောသူသည် အဂတိတရားလေးပါး မလိုက်မှားဖို့ အရေးကြီး လှသည်။
အလှူခံ တစ်ကျိပ်လေးယောက် ၁။
တိရစ္ဆာန် = ခွေး၊ ဝက်၊ ကြက်၊ ငှက်၊ သားသမင် စသည်များ၊ ၂။
ဒုဿီလ = မုဆိုး၊ တံငါ၊ လူလိမ်၊ လူညာ၊ သီလမရှိသူများ၊ ၃။
သီလဝန္တ = သီလနှင့် ပြည့်စုံသော ရှင်, လူ, ရဟန်းများ၊ ၄။
တာပသ = ကိလေသာကို ပူပန်စေသော ဈာန်ရ, ဈာန်မရ ရသေ့များ၊ ၅။
မဂ္ဂဋ္ဌ = မဂ္ဂဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်၊ ၆။
ဖလဋ္ဌ = ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်၊ ၇။
ပစ္စေက = ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်မြတ်များ၊ ၈။
သမ္ဗုဒ္ဓ = မြတ်စွာဘုရားရှင်၊ တိရစ္ဆာနေ ဒုဿီလေ စ၊ သီလဝန္တေ စ တာပသေ။
မဂ္ဂဋ္ဌေတေ ဖလဋ္ဌေ စ၊ ပစ္စေကေ စေဝ သမ္ဗုဒ္ဓေ။
သာသနာတော်ကို လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာ စောင့်ရှောက် လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဝိနည်းတတ်သော် သာသနာတော် တည်၏၊ အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဝိနည်းတတ်သော်လည်း မကျင့်သောကြောင့် ထိုသူသန္တာန်၌ သာသနာတော် မတည်။
သူတစ်ပါးကိုလည်း သာသနာတော်တည်အောင် မတတ်နိုင်။
ထို့ကြောင့် လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဝိနည်းတတ်သော သူတို့သည်သာ သာသနာတော်ကို စောင့်လတ္တံ့။
“အနာဂတေ သာသနံ လဇ္ဇီ ရက္ခိဿန္တိ = နောင်အခါ သာသနာတော်ကို လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာ စောင့်ရှောက်ကုန်လတ္တံ့”ဟု သင်္ဂါယနာထေရ်အရှင်တို့ မိန့်ဆိုတော်မူကြသည်။
လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည် လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် အရှက်ရှိသော သူတို့၏ သဘောသည် အနည်းငယ်မျှသော အပြစ်ကလေးကိုပင် အပြစ်ကြီးဟု နှလုံးပိုက်၏၊ မိမိ၏ အသက်ကို မငဲ့, ဒါယကာတို့ ဒါယိကာမတို့ မျက်နှာကို မငဲ့, ပစ္စည်းလေးပါး လာဘ်လာဘကို မငဲ့, မိမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ မျက်နှာကို မငဲ့, ဘုရားရှင်၏ ရွှေမျက်နှာတော်ကိုသာ ငဲ့၍ ဝိနည်းဒေသနာတော်နှင့်အညီ မချွတ်မယွင်း အမှားမရှိအောင် သတိဆောင်၍ ကျင့်ရာသည်။
(ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး၊ ၁၉၁၊၊) ပုဂ္ဂိုလ် (၄) မျိုး ဤသာသနာတော်၌ --- ၁။
လဇ္ဇီသူတော်ကောင်း၊ ၂။
လဇ္ဇီသူယုတ်မာ၊ ၃။
အလဇ္ဇီသူတော်ကောင်း၊ ၄။
အလဇ္ဇီသူယုတ်မာဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး ခွဲခြား မှတ်သားသင့်၏၊ ထိုလေးယောက်တို့တွင် --- ၁။
ဝိနည်းအရာ၌ ရိုသေလေးစားမှု ရှိ၍ ဣဿာ = သူတစ်ပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူမှု၊ မစ္ဆရိယ = မိမိစည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်မှု၊ မာယာ = မိမိ၌ ရှိသော အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်လှည့်ပတ်မှု၊ သာဌေယျ = မိမိ၌ မရှိသော ဂုဏ်တို့ကို ဖော်ပြ၍ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲမှု စသည် မရှိသူ ရိုးသားဖြောင့်မတ်သူသည် လဇ္ဇီသူတော်ကောင်း မည်၏၊ ၂။
ဝိနည်းအရာ၌ ရိုသေလေးစားမှုရှိ၍ ဣဿာ မစ္ဆရိယ မာယာ သာဌေယျစသည် များပြားသောသူသည် လဇ္ဇီသူယုတ်မာမည်၏၊ ၃။
ဝိနည်းအရာ၌ ရိုသေလေးစားမှု မရှိမူ၍ (ဝါ) မရှိသော်လည်း ဣဿာ မစ္ဆရိယ မာယာ သာဌေယျ စသည် နည်းပါး, ရိုးသားဖြောင့်မတ်၍ မိမိ မကျင့်နိုင်စေကာမူ ကျင့်သူကို အားပေး အမှန်ကို ရေးသားပြောဆိုခြင်း စသည်ဖြင့် စိတ်ကောင်းရှိသူသည် အလဇ္ဇီသူတော်ကောင်း မည်၏၊ ၄။
နောက်ဆုံး လေးနံပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား ဝိနည်းကိုလည်း ရိုသေလေးစားမှု မရှိ၊ သိက္ခာပုဒ်တော်တို့ကို လွန်ကျူးကျော်နင်းရန်လည်း ဝန်မလေး၊ ဣဿာ မစ္ဆရိယ မာယာ သာဌေယျ စသည် ပေါများ၍ ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း မရှိ၊ မိမိလည်း မကျင့် သူတစ်ပါးကိုလည်း အပြစ်ဆို ကိုယ်လိုရာသို့ဆွဲ သူတော်ကောင်းတွေကို ရှုတ်ချ၍ မဟုတ်မတရား ရေးသား ပြောဆိုတတ်သော သူသည် အလဇ္ဇီသူယုတ်မာ မည်၏၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးလေးစားတို့တွင် မိမိသည် လဇ္ဇီသူတော်ကောင်း ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို မိမိသာလျှင် အသိဆုံးဖြစ်၍ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချကာ လဇ္ဇီမဖြစ်သေးလျှင် လဇ္ဇီလက္ခဏာသုံးပါးနှင့်အညီ လဇ္ဇီဖြစ်အောင် သူတော်ကောင်း မဟုတ်သေးလျှင် သူတော်ကောင်းလက္ခဏာနှင့်အညီ သူတော်ကောင်း ဟုတ်အောင် ပြုပြင်ပါလေ။
ကိုးကား category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
တံခါးဆိုသည်မှာ အခန်း သို့မဟုတ် နေရာတစ်ခုခုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန်အတွက် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ဖွင့်နိုင်/ပိတ်နိုင်သော မာကျော၍ကြီးမားသည့် အရွက်တပ်ဆင်ထားသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
တံခါးကို အိမ်များနှင့် အဆောက်အဦများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ထို့မျှမက မော်တော်ကားနှင့် လှောင်အိမ်များတွင်လည်း‌ တံခါးအား တွေရှိနိုင်သေးသည်။
တံခါး တပ်ဆင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ - လူပုဂ္ဂိုလ်၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် အရာဝတ္ထုများ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ရန်၊ အချို့တံခါးများကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေ၌သာ အသုံးပြုသည်(အရေးပေါ်ထွက်ပေါက်အား ဖတ်ရှူရန်)။
ပြင်ပမှ လေပူ လေအေးအား ထိန်းသိမ်းရန် (ရေခဲသေတ္တာရှိ တံခါးသည် အတွင်းလေအား ထိန်းသိမ်းရန်ဖြစ်သည်)။
အတွင်း/အပြင်ကိစ္စများအား မြင်နိုင်မှုမရှိစေရန် (လုံခြုံရေးနှင့် ဆူညံမှု မရှိစေရန်)။
ကား သို့မဟုတ် ယာဉ်အတွင်းမှ အပြင်သို့ ပြုတ်မကျစေရန်။
မည်သူကို၊ မည်သည့်အရာကို ဝင်စေ/ထွက်စေ ပြုလုပ်နိုင်စေရန်။
စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
တံခါး အမျိုးအစားများ လှပသောတံခါး ဆုံလည် တံခါး သည် တံခါးများအား စု၍ ဖွဲ့စည်းထားသည့် တံခါးအမျိုးအစားဖြစ်၍ စက်ဝိုင်းကဲ့သို့ လည်နေပြီး လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက တွန်းဖွင့်ခြင်းဖြင့် ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်သည်။
ဘလိုင်း တံခါး ဆိုသည်မှာ တံခါးအတု တစ်ခုဖြစ်ပြီး နံရံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ်တည်ရှိသည်။
လူတို့သည် ဘလိုင်းတံခါးများကို အခန်းလှပရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
အပေါ်လိတ် တံခါးအား ဂါးရေ့များတွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်သည်။
ပတ္တာအစား ရောင်ဆွဲ အသုံးပြုပြီး လိတ်တက်စေခြင်းဖြင့် အဆောက်အဦး၏ အပေါ်ပိုင်းတွင် ရှိနေစေသည်။
မီးကာ တံခါးဆိုသည်မှာ မီးဖြတ်သန်းသွားခြင်း မရှိစေအောင် စီမံထားသည့် တံခါးအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် ထူထဲသည့် စတီးလ်အသုံးပြု၍ ပြုလုပ်ထားကြသည်။
ခွေးတိုးပေါက် တံခါး ဆိုသည်မှာ ခွေး၊ ကြောင် စသည့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်ငယ်လေးများ ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်အောင် ဖန်တီးထားသည့် တံခါးငယ်လေးများကိုခေါ်သည်။
ထိုတံခါးများအား တံခါးမကြီးများ၏အောက်ခြေတွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားလေ့ရှိသည်။
thumb|ပတ္တာ ပတ္တာဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုနှစ်ခု ချိတ်ဆက်နေပြီး ၎င်းတို့အားလည်ပတ်အောင် ဖန်တီးထားသည့် တံခါးရွက်စသည် တပ်ရာ၌ အသုံးပြုသော သတ္တုပြားလက်ယှက်အား ‌ခေါ်သည်။
သတ္ထုပြားနှစ်ခုသည် သတ်မှတ်ထားသည့် ဝင်ရိုးပေါ်တွင် မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်းလည်နေစေပြီး အခြားသို့ ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် လည်ပတ်ခြင်းအား တားမြစ်ထားသည်။