kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂၂ ဩဂုတ် - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းရေး နှင့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၏ နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက် (၁၀) ချက်နှင့် အခြေခံမူ (၈) ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၄ ဩဂုတ် - ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျောက်မဲမြို့များသို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် ဂုတ်ထိပ်တံတား၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းရှိ သံမဏိတံတားဘောင်နှင့် အုတ်နံရံဘောင်တို့အား ဆက်သွယ်ထားသည့် နေရာသည် မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံရပြီး ပျက်ဆီးသွားခဲ့သည်။
၂၆ ဩဂုတ် - ထိုင်းနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသော မြန်မာဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်များ ပေးအပ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
၂၉ ဩဂုတ် - ထိုင်းနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံးက ဝန်ကြီးချုပ် ပေထုံတန် ရှင်နာဝပ်ကို မရိုးသားမှုနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများချိုးဖောက်မှုများဖြင့် စွပ်စွဲချက်အပေါ် အပြီးသတ်စီရင်ချက်ချခဲ့ရာ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့သည်။
စက်တင်ဘာ ၅ စက်တင်ဘာ - အနုထင် ချန်ဝီရကွန်း (Anutin Charnvirakul) ကို ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထိုင်းအောက်လွှတ်တော်တွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
၉ စက်တင်ဘာ - ပါတီဝင်ဦးရေ မပြည့်မီသည့် NDF ပါတီနှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက် ၊ DNP ပါတီ၊ အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်) နှင့် ပြည်ထောင်စုလယ်သမားအလုပ်သမားအင်အားစုပါတီတို့အား မှတ်ပုံတင်ပယ်ဖျက်၍ ပါတီဖျက်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC) ကြေညာလိုက်သည်။
၁၁ စက်တင်ဘာ - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် (၇/၂၀၂၅) ဖြင့် ဒေါက်တာအေးမောင်ကို ရွေးကောက်ပွဲဝင်နိုင်ရေးအတွက် ၎င်းအပေါ် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ထားသည့် ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်များအား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုလိုက်သည်။
​ ၁၄ စက်တင်ဘာ - စက်တင်ဘာလ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် (၁၀၄ /၂၀၂၅) ဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ( ၅၆ ) နယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ( ၉ ) နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ( ၅၆ ) နယ်တို့ ပါဝင်သည်။
​ ၂၁ စက်တင်ဘာ - ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် စည်းရုံးမည့်ပါတီများအနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ ယခင်က သတ်မှတ်ထားသော မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ တစ်ဝက်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံတွင်သာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ဩစတြေးလျ၊ ကနေဒါ၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့က ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
အောက်တိုဘာ နိုဝင်ဘာ ဒီဇင်ဘာ ကွယ်လွန်သူများ ၂၃ ဇန်နဝါရီ - မာရဇ္ဇ၊ အဆိုတော်နှင့် တေးရေးဆရာ (၁၉၆၇ မွေးဖွား) ၂၇ ဇန်နဝါရီ - မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ)၊​ စာရေးဆရာ၊ မြန်မာစာပေပညာရှိ နှင့် အငြိမ်းစားတက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ပါမောက္ခ (၁၉၄၂ မွေးဖွား) ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - နိုင်မြန်မာ၊ ဂီတပညာရှင်၊ ကမ္ဘာမကြေဘူး အမည်ရှိ ရေးသားသူ (၁၉၅၈ မွေးဖွား) ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ခင်ညွန့်ရည်၊ မြန်မာသံ အမျိုးသမီးတေးသံရှင် (၁၉၅၁ မွေးဖွား) ၃၁ မတ် - ဂျေညီညီ၊ တေးရေးဆရာ နှင့် အဆိုတော် (၁၉၅၃ မွေးဖွား) ၂၁ ဧပြီ - ဖရန်စစ်၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး (၁၉၃၆ မွေးဖွား) ၅ မေ - ဦးလှစော၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း (၁၉၅၃ မွေးဖွား) ၂၂ မေ - ချိုထွန်းအောင်၊ အငြိမ်းစား မြန်မာ့တပ်မတော် ဗိုလ်မှူးချုပ်နှင့် သံအမတ်ကြီးဟောင်း (၁၉၅၈ မွေးဖွား) ၂၃ ဇွန် - ငြိမ်းအေးအိမ်၊ မြန်မာပို့စ်မော်ဒန် စာရေးဆရာနှင့် ဗကပ၏ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း (၁၉၅၅ မွေးဖွား) ၂၇ ဇွန် - အောင်ကျော်ဦး၊ ဒုတိယကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၆ မွေးဖွား) ၁၀ ဇူလိုင် - မောင်သာချို ၊ စာရေးဆရာ (၁၉၅၈ မွေးဖွား) ၊ ရွှေညဝါ ဆရာတော် (၁၉၆၅ မွေးဖွား) ၁၁ ဇူလိုင် - စိုင်းငေါင်းဆိုင်ဟိန်း ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း (၁၉၇၀ မွေးဖွား) ၇ ဩဂုတ် - မြင့်ဆွေ ၊ ယာယီသမ္မတ​ (၂၀၂၁-၂၀၂၄) (၁၉၅၁ မွေးဖွား) ၂၆ ဩဂုတ် ချစ်စံဝင်း၊ စာရေးဆရာနှင့် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာစာပေဆုရှင် (၁၉၄၀ မွေးဖွား) သိန်းရီ၊မြန်မာနိုင်ငံ ၏ ၃ ဦးမြောက် ဖလော်ရင့်(စ)နိုက်တင်ဂေးလ်ဆုရှင် (၁၉၅၁ မွေးဖွား) ၂၅ စက်တင်ဘာ - ဗစ်တာခင်ညို၊ စတီရီယိုခေတ်ဦး အဆိုတော် (၁၉၄၅ မွေးဖွား) ၂ အောက်တိုဘာ - လွန်းကြယ်၊ပန်းချီဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ရ ပန်းချီဆရာကြီး (၁၉၃၀ မွေးဖွား) အများပြည်သူ အလုပ်ပိတ်ရက်များ ၁ ဇန်နဝါရီ - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးနေ့ ၄ ဇန်နဝါရီ - လွတ်လပ်ရေးနေ့ ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ - ပြည်ထောင်စုနေ့ ၇ ဇွန် - အီဒုလ်အသွဟာ ( ကုရ်ဘာနီအီးဒ်)နေ့ ၉ ဇူလိုင် - ဝါဆိုလပြည့်နေ့ (ဓမ္မစကြာအခါတော်နေ့) ၁၉ ဇူလိုင် - အာဇာနည်နေ့ အခြား နေ့ထူးနေ့မြတ်များ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ချင်းအမျိုးသားနေ့ ကိုးကား။
ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် (အင်္ဂလိပ်: Kayan National Army; အတိုကောက် KNA) သည် ကယန်းဒေသရှိ ပြန့်ကြဲနေတဲ့ ကယန်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ၂၉ ရက်နေ့တွင် စုစည်းဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။
ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်ကို ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်ကော်မတီက နိုင်ငံရေးအရ ခေါင်းဆောင်သည်။
နိုင်ငံရေးဦးဆောင်ကော်မတီကို ဥက္ကဌ ခွန်းဗဟန်းထန်၊ ဒုဥက္ကဌ ခွန်းဆောင်ဒူ၊ အတွင်းရေးမှူး ခွန်းမျိုးဦး၊ ကော်မတီဝင်များဖြစ်တဲ့ ခွန်းရဲခေါင် ၊ ခွန်းငိန်းရွှေနန်း၊ ခွန်းသူရကျော်ဇံ၊ ခွန်းမောင်ညို စသည့် ၇ဦးမှ ဦးဆောင်သည်။
စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဖျက်သိမ်းပြီး ကယန်းနယ်၄နယ်ပေါင်းစည်းလျက် ပထဝီနယ်မြေကို အခြေပြုတဲ့ ကယန်းပြည်နယ်တခုကို ရည်မှန်းသည်။
ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်သည် လူမျိုးစုံချစ်ကြည်ရေးဝါဒကို အခြေခံတဲ့ ကယန်းအမျိုးသားနိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို ချမှတ်ထားသည်။
မူရင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်များ ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် စစ်ကောင်စီ ဆန့်ကျင်သော ကယန်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ငယ်များ ပူးပေါင်းကာ ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မိုးဗြဲ၊ လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ဖယ်ခုံနှင့် ပျဉ်းမနားဒေသများကို လွှမ်းခြုံစေမည့် အနာဂတ် ကယန်းပြည်နယ်အတွက် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Myanmar: Kayan National Army forms to fight military junta November 4, 2024. Radio Free Asia တပ်ရင်း (၁၀)အထိ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။
အခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဆက်ဆံရေး အခြားသော စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်သည့် ကရင်နီတပ်ဖွဲ့များရှိနေစဉ်အတွင်း ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် ဖွဲ့စည်းခြင်းအတွက် ကရင်နီလူမျိုးများက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်သည် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေသည့် အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအား အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်ခံ မဟုတ်ပေ။
ဖတ်ရှုပါ ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ။
ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ (Kayan New Land Party, အတိုကောက် KNLP) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပါတီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း အစောပိုင်း နေ့ရက်များ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဦးနေဝင်းအစိုးရ တက်လာပြီးနောက် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ဒေသခံခေါင်းဆောင်များက ဆည်တည်ဆောက်ရေး ကန့်ကွက်မှုကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ် မေလတွင် ဦးနေဝင်းအစိုးရသည် ကြိုတင်သတိပေးခြင်းမရှိဘဲ ၅၀ ကျပ်တန်နှင့် ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
လက်နက်ကိုင် စတင်ခြင်း ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖယ်ခုံမြို့နယ်မှ ရွာသားများက ဦးနေဝင်းအစိုးရအား ဆန့်ကျင်ကာ စစ်တပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရေးသမားဟောင်း ဗိုလ်ပျံက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်းနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ဦးရွှေအေး ပါဝင်လာပြီးနောက် ကယန်းပြည်သစ်ပါတီကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တန်ဖိုးရှိ ငွေစက္ကူများကို အစိုးရက ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီးနောက်တွင် လက်နက်ကိုင် ကြိုးပမ်းမှုသည် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ဟု Lintner (၁၉၉၄) က ဆိုသည်။
သို့သော် အချို့က ဆည်တည်ဆောက်ရေး ကန့်ကွက်လှုပ်ရှားမှုမှ KNLP စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
ဗကပ နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်း အစောပိုင်းတွင် KNLP သည် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦးကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် ညှိနှိုင်းရန် အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦးမှ KNLP နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
KNLP ထိန်းချုပ်နယ်မြေများသည် နယ်စပ်ဒေသနှင့် အလှမ်းဝေးကာ နိုင်ငံခြားအကူအညီ ဝေးကွာသဖြင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဗကပ နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ရှမ်းပြည်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့နှင့် ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး တို့နှင့်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗကပ ပြိုကွဲခဲ့ချိန်တွင် KNLP အတွင်း ကွဲပြားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ ကယန်းအမျိုးသားစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် အင်အား ၆၀ ခန့်နှင့် KNLP မှ ခွဲထွက်ကာ စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ညှိနိုင်းခဲ့သည်။
ထိုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် KNLP သည် အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦးတွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။
အပစ်အခတ် ရပ်စဲပြီးနောက် မဟာမိတ်အဖွဲ့အား ဆုံးရှုံးပြီးနောက် ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် KNLP သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကာ ကယားပြည်နယ် အထူးဒေသ ၃ ကို ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
သစ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် သတ္တုတူးဖော်ခွင့်များကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း KNLP နှင့် စစ်အစိုးရတို့အကြား ဆက်ဆံရေးမှာ မတည်ငြိမ်ခဲ့ပေ။
ဝီကီလိခ်မှ ထုတ်ဖော်ခဲ့သော စာတမ်းတစ်ခုတွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမေရိကန်သံရုံးက 'အေးချမ်းဖြိုးကောင်စီနှင့် ဆက်ဆံရေးမှာ ပူလိုက်၊ အေးလိုက်' ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်သည် ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို KNLP ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အပစ်အခတ် ရပ်စဲပြီးနောက် KNLP သည် တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများရှိခဲ့ကာ ပြည်သူ့စစ်အသွင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် KNLP အား နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ပြောင်းလဲရန် စစ်အစိုးရက ဖိအားပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် KNLP သည် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့သို့ ကူးပြောင်းကြောင်း နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း KNLP က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
အစောပိုင်းတွင် KNLP သည် ဆွေးနွေးရမည့်အဖွဲ့ဟု အစိုးရက သတ်မှတ်ခဲ့ကာ အမျိုးသားညီလာခံသို့ ဖိတ်ကြားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် နှင့် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ (၂၁) ရာစု ပင်လုံတို့မှ ဖယ်ကြဉ်ခံရသည်။
KNLP သည် ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်မှ ၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာလတွင် ပန်ဆန်းမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော ပန်ဆန်းညီလာခံသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ၁၂ ဖွဲ့အနက်မှ တစ်ဖွဲ့အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ကာလ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် KNLP သည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းကာ သင်တန်းများ ပေးခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ဆန္ဒပြသူများကို လွှတ်ပေးရန် အစိုးရအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် KNLP နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ ပူးပေါင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ဆောင်နန်းခဲရွာရှိ တပ်မတော်စစ်ကြောင်းနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် အခြားပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များကဲ့သို့ပင် ပါတီ၏ လက်နက်များအား တပ်မတော်က ထောက်ပံ့ပေးထားသည့်အတွက် တပ်မတော်နှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေး ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း KNLP ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများမှာ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ခံနေရဆဲ ဖြစ်သည်။
စစ်ကောင်စီအား ဒေသတွင်းတော်လှန်ရေးများက တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကယန်းပြည်သစ်ပါတီကြောင့် အခက်အခဲဖြစ်ရသည်ဟု ဆိုသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် KNLP ဦးဆောင်သော ကယန်းအမျိုးသားပညာရေးကော်မတီသည် ကယန်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ဆရာဖြစ်သင်တန်းများ၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လူမှုသိပ္ပံ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ ကယန်းစာပေနှင့် ဘာသာစကားများကို သင်ကြားသွားမည် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် သဘာဝသိပ္ပံ၊ စီးပွားရေး၊ ဥပဒေနှင့် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်များကိုလည်း သင်ကြားပေးမည် ဖြစ်သည်။
Kayan National University opens. August 8, 2024. Kantarawaddy Times ကိုးကား ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ။
တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ စစ်လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
"ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့" ဟူသည့် တပ်ဖွဲ့၏ အမည်နာမ၌ပင် အဓိကထမ်းဆောင်ရသော တာဝန်မှာ ပေါ်လွင်နေလေသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအရ တပ်မတော် (ကြည်း) နှင့် ပို၍ဆက်စပ်မှုရှိလေသည်။
သမိုင်းကြောင်း တပ်မတော်သည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်မှစ၍ တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် ရုရှားနိုင်ငံ တို့ထံမှ ဒရုန်းများအား စတင်ဝယ်ယူခဲ့သည်။
တပ်မတော်(လေ)၏ လက်အောက်တွင်ထားရှိ၍ ကင်းထောက်လှမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့အား ဗိုလ်ချုပ် တစ်ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ လက်အောက်တွင်ထားရှိခဲ့သည်။
ထိုသို့ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း အသုံးပြုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ အမည်ခံတော်လှန်ရေး အင်အားစုအဖွဲ့များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ ဒရုန်းများ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် တပ်မတော်မှ ထိခိုက်နစ်နာမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့်တပ်မတော်မှ ၂၀၂၄ ခုနစ်၊ မေလ ဝန်းကျင်တွင် ရုရှားနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ ဒရုန်းပညာရှင်များ၏ အကူအညီဖြင့် တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့များအား ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ကို တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း အချို့အစိတ်အပိုင်းများသည် ရုရှား တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့နှင့်ဆင်တူသည်။
တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ကို အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး တန်ပြန်ဒရုန်း စစ်ဆင်ကွပ်ကဲရေးဌာန ဒရုန်းလေ့ကျင့်ရေး သင်တန်ကျောင်းများ ဒရုန်းဝယ်ယူရေးနှင့် အဆင့်မြှင့်တင်ရေးဌာန ဒရုန်းပြင်ဆင်ရေးဌာန ဒရုန်းနည်းဗျူဟာ လေ့လာရေးရုံး တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့၏ သင်တန်းကျောင်းများကို တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အလိုက်ထားရှိထားသည်။
သင်တန်းကျောင်းများတွင် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ နှင့် ရုရှားနိုင်ငံမှ ပညာရှင်များက လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည်။
ကွပ်ကဲပုံ တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့အား ‌လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ လက်အောက်တွင်ထားရှိ၍ ကွပ်ကဲသည်။
တပ်မတော် (ကြည်း)နှင့် အတူစစ်ဆင်ရေးများ ဆောင်ရွက်ရန် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အလိုက် တပ်ခွဲများထားရှိ၍ တိုင်းရုံးများမှလည်း ကွပ်ကဲသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တပ်မတော်။
ငွိအန့်ဟွေ (ဗီယက်နမ်- Nguyễn Huệ၊ ဟန်တု- 阮惠၊ ၁၇၅၃ မှ ၁၆ စက်တင်ဘာ ၁၇၉၂) သို့မဟုတ် ကွမ်ချွန်ဧကရာဇ် သည် တေ ဆွန်း မင်းဆက်၏ ဒုတိယဧကရာဇ်ဖြစ်ပြီး ၁၇၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၂ ခုနှစ်အထိ စိုးစံခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူသည် ဗီယက်နမ်သမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်များထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသည်။
ငုယင်ဟွေ နှင့် သူ၏ညီအစ်ကိုများဖြစ်ကြသည့် ငုယင်ညက် နှင့် ငုယင်လူး တို့သည် တေ ဆွန်း ညီအကိုများဟု လူသိများသော တေ ဆွန်း ပုန်ကန်မှု၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည်။
သူတို့သည် ပုန်ကန်မှုအောင်မြင်ပြီးနောက် ဗီယက်နမ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် လီမင်းဆက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ငုယင် မင်းဆက်အိမ်နှစ်အိမ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ထရွင်း အိမ်နန်းတို့အား ဖြုတ်ချခဲ့သည်။
ငုယင်ဟွေ သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:၁၇၉၂ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၇၅၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
ဒိုင်ဗီယက် (ဗီယက်နမ်- Đại Việt) သည် အေဒီ ၁၀ ရာစုမှ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းအထိ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမကြီး အရှေ့တောင် အာရှ ရှိ ဗီယက်နမ်ဘုရင်စနစ်ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် ဟနွိုင်း ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် ဗဟိုပြုထားသည်။
၎င်း၏ အစောပိုင်းအမည် ဒိုင်ကိုဗီယက် (ဗီယက်နမ်- Đại Cồ Việt)၊ ဌင် ဘို လင်း ဘုရင်က ၉၆၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး စစ်ဘုရင် ၁၂ ပါး၏ မင်းမဲ့စရိုက်ကို အဆုံးသတ်ပြီးနောက်၊ လီသမ်းတုံ (r. ၁၀၅၄-၁၀၇၂) ၊ လီမင်းဆက် ၏ တတိယဧကရာဇ်။
ဒိုင်ဗီယက် သည် ၁၈၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သော ငုယင်မင်းဆက် ၏ ပထမဆုံးဧကရာဇ်ဖြစ်သော ဂျာ လောင် (r. ၁၈၀၂-၁၈၂၀) အထိ တည်တံ့ခဲ့သည်။
ဧကရာဇ်တရုတ်တို့ နှင့် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ရေးအရ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဂျာဝိုး ခီ (ဟန်တု- 交趾) (၉၇၅–၁၁၆၄) နှင့် အန္နမ်နိုင်ငံ (ဟန်တု- 安南) (၁၁၆၄–၁၈၀၄) ဧကရာဇ် ရှေ့အိုဆောင် ကို အဆင့်မြှင့်တင်သောအခါ၊ ဗီယက်​နမ်​၏ အ​ခြေအ​နေမှာ ပင်​လယ်​မှ နိုင်ငံတော်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
ဆွန်ဟောင်မင် (ကိုးရီးယား- 손흥민; ၈ ဇူလိုင် ၁၉၉၂ တွင်မွေးဖွားသည်) သည် ပရီးမီးယားလိဂ် ကလပ် တော့ တင်ဟမ်ဟော့စပါး နှင့် တောင်ကိုရီး ယားလက်ရွေးစင်အသင်း အတွက် ရှေ့တန်း အဖြစ် ကစားကာ အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကစားပေးသည့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမား ဖြစ်သည်။
သည် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသူဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အမြန်နှုန်း၊ အဆုံးသတ်မှု၊ ခြေနှစ်ချောင်းနှင့် ကစားပုံချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့ကြောင့် လူသိများသည်။
တောင်ကိုရီးယား၊ Chuncheon တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ ဆွန်သည် ၁၆ နှစ်တွင် Hamburger SV သို့ရောက်ရှိရန်ဂျာမနီသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် Bundesliga တွင်သူ၏ပထမဆုံးပွဲထွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် လေဗာကူဆင် သို့ ကလပ်စံချိန်တင် ယူရို ၁၀ သန်းဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး နှစ်နှစ်အကြာတွင် တော့တင်ဟမ်ဟော့စပါးသို့ ပေါင် ၂၂ သန်းဖြင့် ခေါ်ယူခဲ့ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် ဈေးအကြီးဆုံး အာရှကစားသမားဖြစ်လာခဲ့သည်။
တော့တင်ဟမ်ဟော့စပါးအသင်းတွင်ရှိစဉ်က ဆွန်သည် ပရီးမီးယားလိဂ်နှင့် ချန်ပီယံလိဂ် သမိုင်းတစ်လျှောက် အာရှဂိုးသွင်းအများဆုံးကစားသမားဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဥရောပပြိုင်ပွဲတွင် ကိုရီးယားကစားသမားတစ်ဦးမှ ဂိုးအများဆုံးသွင်းသည့် Cha Bum-kun ၏စံချိန် တက်သွားခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သူသည် ချင်းလူမျိုး Park Ji-sung ပြီးနောက် ချန်ပီယံလိဂ် ဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ကာ သမိုင်းတစ်လျှောက် ဒုတိယမြောက် အာရှသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
2021-22 ရာသီတွင် မိုဟာမက်ဆာလက် နှင့်အတူ ပရီးမီးယားလိဂ်ရွှေဖိနပ် ဆုကို ၂၃ ဂိုးဖြင့် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးအာရှကစားသမားဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပရီးမီးယားလိဂ် ဂိုး ၁၀၀ သွင်းယူနိုင်သော ပထမဆုံး အာရှကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူဟာ ကလပ်ရဲ့ ပဉ္စမမြောက် ဂိုးအများဆုံး သွင်းသူ ဖြစ်ပြီး ဂိုးဖန်တီးမှု အားလုံးကို ဦးဆောင်သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဆွန် ဟာ တော့တင်ဟမ် ဟော့စပါး အသင်း အတွက် ပရီးမီးယားလိဂ် ပွဲ ၃၀၀ ပွဲ ကစား ပေး ခဲ့တဲ့ တတိယမြောက် ကစားသမား ဖြစ်တဲ့ Hugo Lloris နဲ့ ဟယ်ရီကိန်း တို့ နောက် ပါ။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ကစားသမားများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
အို့ဒဖရံ့စ်တိုင်း၏ တည်နေရာ အို့-ဒ-ဖရံ့စ်တိုင်း()သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသော တိုင်းဖြစ်သည်။
ဗဟိုမြို့တော်မှာ လီးလ် ဖြစ်သည်။
ဧရိယာသည် ၃၁,၈၁၃ km၂ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေမှာ ၅,၉၇၃,၀၉၈ ဦး (၂၀၁၂ ခုနှစ် စာရင်း) ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် နောရ်မံဒီတိုင်း၊ တောင်ဘက်တွင် အီလ်-ဒ-ဖရံ့စ်တိုင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဂရံတဲ့စ်တ်တိုင်းနှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။
ဒစ္စနေး၏ မနှင်းဖြူ' သို့မဟုတ် မနှင်းဖြူ ()သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိရန် စီစဉ်ထားသော အမေရိကန် ဂီတ စိတ်ကူးယဉ် ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာ မာ့ခ် ဝက်ဘ်မှ ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်ထွက် မနှင်းဖြူနှင့် လူပုလေး ခုနစ်ဖော် အန်နီမေးရှင်း ရုပ်ရှင်၏ တိုက်ရိုက်အက်ရှင် ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင် ရေချယ်လ် ဇယ်ဂလာမှ အဓိကသရုပ်ဆောင် မနှင်းဖြူနေရာ၌ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
၂၀၂၄ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်သည် နေပြည်တော်မြို့တွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်မှ ၂၀ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် အမျိုးသားအားကစားပွဲတော် ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၁ ခု၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ၁၄ ခု နှင့် ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီး တို့မှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။
ယခုပြိုင်ပွဲသည် ၂၀၁၅ တွင် ကျင်းပခဲ့သော စတုတ္ထအကြိမ် အမျိုးသားအားကစားပွဲတော် ပြီးနောက် တဖန်ပြန်လည်ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
ထိုနောက် စတုတ္ထအကြိမ် အမျိုးသားအားကစားပြိုင်ပွဲ ကို ၁၈နှစ်အကြာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်မှ ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။
ယခု ၂၀၂၄ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်သည် ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် ထပ်မံကျင်းပသောပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
ပွဲများနှင့်အားကစား ပါဝင်​သော အားကစားနည်းများ ၂၀၂၄ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်တွင် ဝန်ကြီးဌာနအဆင့်၌ အားကစားနည်း ၆မျိုး၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးအဆင့်၌ အားကစားနည်း ၃၂မျိုး နှင့် မသန်စွမ်းအားကစားနည်း ၄မျိုး စုစုပေါင်း အားကစားနည်း ၄၂မျိုး ထည့်သွင်းကျင်းပခဲ့သည်။
၂၀၂၄ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော် တွင်ပါဝင်​သော အားကစားနည်းများဝန်ကြီးဌာနအဆင့် အားကစားနည်းများ 20px|alt=|link= ​ပြေးခုန်ပစ် 20px|alt=|link=​ ဘောလုံး 20px|alt=|link= ဖူဆယ် 20px|alt=|link=​ ဂေါက်သီး 20px|alt=|link= ပိုက်​ကျော်ခြင်း 20px|alt=|link= ​ဘော်လီ​ဘော ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးအဆင့် အားကစားနည်းများ 20px|alt=|link=​ ရေကူး 20px|alt=|link= ​ပြေးခုန်ပစ် 20px|alt=|link= ကြက်တောင် 20px|alt=|link= ကာယဗလနှင့် ကာယကြံ့ခိုင်မှု 20px|alt=|link= ဘတ်စကက်ဘော 20px|alt=|link= ဘီလိယက်နှင့် စနူကာ 20px|alt=|link=​ ဘောလုံး 20px|alt=|link= ဖူဆယ် 20px|alt=|link= ​ဂေါက်သီး 20px|alt=|link= လက်​ဝှေ့ 20px|alt=|link= ခရစ်ကတ် 20px|alt=|link= ​ဂျူဒို 20px|alt=|link=​ ကရာ​တေး 20px|alt=|link= ပိုက်​ကျော်ခြင်း 20px|alt=|link= စားပွဲတင်တင်းနစ် 20px|alt=|link= တိုက်ကွမ်ဒို 20px|alt=|link= တင်းနစ် ​ခြင်းလုံး မြန်မာ့သိုင်း 20px|alt=|link=​ ဘော်လီ​ဘော 20px|alt=|link= ဗိုဗီနမ် 20px|alt=|link= အ​လေးမ 20px|alt=|link= ဝူရှုး မသန်စွမ်းအားကစားနည်းများ 20px|alt=|link= ရေကူး 20px|alt=|link= ပြေးခုန်ပစ် 20px|alt=|link= ထိုင်လျက်ဘောလီဘော 20px|alt=|link= မျက်မမြင်စစ်တုရင် ပါဝင်သည့်အသင်းများ ၂၀၂၄ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော် တွင် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၁ခု၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ၁၄ခု နှင့် ဝန်ကြီးဌာန ၃၅ခု တို့မှဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။
နရသိင်္ဃ ဥဇနာ (၁၁၉၀ ဆယ်စုနှစ် – ၁၂၃၅) သည် ပုဂံပြည်တွင် ၁၂၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၂၃၅ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင် ဖြစ်သည်။
ဂေါ်ဒင် လုစ်နှင့် ဒေါက်တာသန်းထွန်းတို့က နရသိင်္ဃ ဥဇနာ ကို ၁၂၃၁ မှ ၁၂၃၅ အတွင်း ဘုရင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသော်လည်း ဒေါက်တာထင်အောင်နှင့် မိုက်ကယ်အောင်သွင်ကဲ့သို့သော အခြားသမိုင်းပညာရှင်များက လက်မခံကြပေ။
ထင်အောင် ၁၉၇၀၊ စာ ၄၃သန်းထွန်း ၁၉၆၄၊ စာ ၁၃၁-၁၃၂အောင်သွင် ၂၀၁၂၊ စာ ၉၉ ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာတစ်ခုတွင် နရသိင်္ဃ ဥဇနာ အား အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး အခြားတစ်ခုတွင် ဘုရင်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
ကျောက်စာနှစ်ချပ်စလုံးတွင် ထီးနန်းသက်ကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော်လည်း ယင်းတို့မှာ ၁၂၃၀ သို့ ၁၂၃၁ ခုနှစ်ခန့် ဖြစ်သည်ဟု ဂေါ်ဒင်လုစ်က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
လုစ်နှင့် ဒေါက်တာသန်းထွန်းတို့မှာ နရသိင်္ဃ ဥဇနာ အား ဘုရင်အဖြစ် လက်ခံထားသည်။
ဒေါက်တာထင်အောင်သည် လုစ်က အဆိုပြုထားသော နန်းသက်ရက်စွဲများကို လက်မခံဘဲ မည်သည့်ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင်မှ နရသိင်္ဃ ဥဇနာအား ဘုရင်အဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည်ကို ထောက်ပြငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ဒေါက်တာထင်အောင်အလိုအရ နရသိင်္ဃ ဥဇနာ သည် ထီးနန်းဆက်ခံသူအဖြစ် လအနည်းငယ်သာ ဖြစ်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မိုက်ကယ်အောင်သွင်ကလည်း နရသိင်္ဃ ဥဇနာ အား ဘုရင်အဖြစ် မသတ်မှတ်ခဲ့ပေ။
See (Aung-Thwin and Aung-Thwin 2012: 99) and (Aung-Thwin 1985: 22). မှတ်စုများ ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း Category:မြန်မာ ဘုရင်များ Category:ပုဂံခေတ်။
မိုက်ကယ် အာသာ အောင်သွင် (၁၉၄၆ – ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၁) သည် မြန်မာ-အမေရိကန်လူမျိုး၊ သမိုင်းပညာရှင်နှင့် မနိုအာ ဟာဝိုင်ယီ တက္ကသိုလ်၏ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း အထူးပြု ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဦးမိုးဇက်အောင်သွင်နှင့် ဒေါ်မာဂရက်ဟုပ်အောင်သွင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိခင်ဖြစ်သူမှာ အင်္ဂလိပ်ဗမာ၊ ကရင် နှင့် ရခိုင်စပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဖူးလ်ဘရိုက်ပညာသင်ဆုရနှင့် ကထိက တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မက်သဒစ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး မိခင်စာသင်ပြရာ တောင်အိန္ဒိယရှိ ကိုဒိုင်းကနယ် နိုင်ငံတကာကျောင်းတွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဒုံးကောလိပ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အီလီနွိုက်အာဘာနာတက္ကသိုလ်မှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မီချီဂန်တက္ကသိုလ်မှ သမိုင်းပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဟာဝိုင်ယီရှိ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သည်များ Pagan: The Origins of Modern Burma (၁၉၈၅) Myth & history in the historiography of early Burma (၁၉၉၈) The Mists of Ramanna: The Legend that was Lower Burma (၂၀၀၅) A History of Myanmar Since Ancient Times: Traditions and Transformations (၂၀၁၃) Myanmar in the Fifteenth Century: A Tale of Two Kingdoms (၂၀၁၇) ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ မာရီယာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး မေထရီနှင့် အာမီတာ ဟူသော ကလေးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
မေထရီအောင်သွင်မှာ စင်္ကာပူအမျိုးသားတက္ကသိုလ်မှ တွဲဖက်သမိုင်းပါမောက္ခဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ။
အိမ်တော်သည် သည် ဇေယျသိင်္ခမင်းသား (နောင် ထီးလိုမင်းလိုမင်း)၏ ဇနီးသည် ဖြစ်သည်။
နရသိင်္ဃ ဥဇနာနှင့် ကျစွာမင်းတို့၏ မိခင်လည်းဖြစ်သည်။
Maha Yazawin Vol. 1 2006: 230Yazawin Thit Vol. 1 2012: 136Hmannan Vol. 1 2003: 330–331 ကျစွာအား မွေးဖွားပြီး တစ်ပတ်အကြာတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 331 ကျစွာကို ၁၁၉၈ မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီးMaha Yazawin Vol. 1 2006: 232, footnote 2 သူမမှာ ၁၁၉၈ မေ ၁၁ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရေချယ်လ် ဇယ်ဂလာ(, ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေ ၃ ရက် ~ )သည် အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော် ဖြစ်သည်။
စတီဗင် စပီးလ်ဘတ်ခ် ရုပ်ရှင် West Side Story တွင် ပွဲဦးထွက် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ဂီတ ဟာသရုပ်ရှင် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင် ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု ရရှိခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
၄-သမထသုတ် ၅၄။
ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ရဟန်းသည် သူတစ်ပါးစိတ်ဖြစ်ပုံ၌ လိမ္မာသူ မဖြစ်ခဲ့သော် (ငါသည်) မိမိစိတ်ဖြစ်ပုံ၌ လိမ္မာသူ ဖြစ်ရမည်ဟု ဤသို့သာလျှင် သင်တို့ ကျင့်အပ်၏။
ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် မိမိစိတ်ဖြစ်ပုံ၌ လိမ္မာသူ ဖြစ်သနည်း။
ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ငယ်ရွယ်နုပျို၍ တန်ဆာဆင်လေ့ရှိသော မိန်းမသည်လည်းကောင်း၊ ယောကျ်ားသည်လည်းကောင်း ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်ဖြူစင်သော ကြေးမုံ (မှန်) ၌ဖြစ်စေ ကြည်လင်သော ရေခွက်၌ဖြစ်စေ မိမိ မျက်နှာရိပ်ကို (ကြည့်ရှု) ဆင်ခြင်လတ်သော် ထို(ကြေးမုံ-ရေခွက်)၌ အကယ်၍ မြူမှုန်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ (မှဲ့စသော) အညစ်အကြေးကိုသော်လည်းကောင်း မြင်ခဲ့မူ ထိုမြူမှုန် (မှဲ့စသော) အညစ်အကြေး ကို ပယ်ရန်အလို့ငှါ လုံ့လပြု၏၊ ထို (ကြေးမုံ-ရေခွက်) ၌ မြူမှုန် (မှဲ့စသော) အညစ်အကြေးကို မမြင်ခဲ့မူ ထိုမမြင်ခြင်းကြောင့်ပင် ငါ့အား အရတော်လေစွ၊ ငါသည် ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်လေစွဟု ဝမ်းမြောက်မှု အကြံပြည့်စုံမှု ဖြစ်ရ၏။
ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် (ငါသည်) မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထကို ရသူဖြစ်သလော၊ မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထကို မရသူ ဖြစ်သလော၊ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာ (အခြားလောကီပညာတို့ထက် သာလွန်သောပညာဖြစ်၍ ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အနိစ္စစသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှုတတ်သောတရားလည်းဖြစ်သော ဝိပဿနာဉာဏ်)ကို ရသူဖြစ်သလော၊ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာကို မရသူ ဖြစ်သလောဟု ဆင်ခြင်မှု 'ပစ္စဝေက္ခဏာ'သည် ရဟန်းအား ကုသိုလ် တရားတို့ ၌ ကျေးဇူးများ၏။
ရဟန်းတို့ ဆင်ခြင်သော ရဟန်းသည် (ငါသည်) မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထကို ရသူဖြစ်၏၊ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာကို မရသူ ဖြစ်၏ဟု အကယ်၍ သိပါမူ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းသည် မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထ၌ တည်၍ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာအလို့ငှါ အားထုတ်မှုကို ပြုသင့်၏။
ထိုရဟန်းသည် အခါတစ်ပါး၌ မိမိသန္တာန်ဝယ် စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထကိုလည်း ရသူဖြစ်၏၊ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာကိုလည်း ရသူဖြစ်၏။
ရဟန်းတို့ ဆင်ခြင်သော ရဟန်းသည် ''(ငါသည်) အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာကို ရသူ ဖြစ်၏။
မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထကို မရသူ ဖြစ်၏''ဟု အကယ်၍ သိပါမူ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းသည် အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာ၌ တည်၍ မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော သမထအလို့ငှါ အားထုတ်မှုကို ပြုသင့်၏။