kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤဟော်မုန်းသည် ကြွက်သားနှင့် စိတ်တို့၏ လှုပ်ရှား သွက် လက်မှု၊ နှလုံးခုန်မှုတို့ကို အားပေးသည်။
ပါရာသိုင်းရွိုက် ဂလင်းများမှ ထွက်သော ဟော်မုန်းကမူ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ထုံးဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းဖြင့် အရိုးအဆစ် ကြီးထွား တောင့်တင်းမှုကို ထောက်ပံ့အားပေးသည်။
ဤဂလင်းများကို ထုတ်ပစ်ခဲ့သော် တက်တင်နီရောဂါ ဖြစ်တတ်သည်။
ထိုရောဂါ ဖြစ်သူသည် တက်တတ်သည်။
ကိုယ်အလေးချိန်မှာလည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့လာတတ်သည်။
ဤရောဂါရလျှင် သေဘက်နီးလာသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ပြွန်မဲ့ဂလင်းတို့သည် သေးငယ်ပင် သေးငယ်သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်မှ ကျန်းမာသန်စွမ်းရေးအတွက် မရှိလျှင် မဖြစ် လောက်အောင် အရေးပါအရာရောက်ကြသည်။
အကယ်၍ ထိုဂလင်းများကို လူတစ်ယောက်၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထုတ်ယူလိုက် မည်ဆိုပါက ထိုလူသည် သုံးလေးရက်အတွင်း အသက်သေဆုံး မည်မှာ မုချပင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂလင်းများ။
ဂလစ်ဆရင်း () သည် အရောင်ကင်း၍ အနံ့ မထင်ရှားသော အချိုရည်ခပ်ပျစ်ပျစ်ဖြစ်သည်။
ရေထက် လေး၍ ရေတွင် ကောင်းစွာပျော်သည်။
အဆီနှင့် ဆီစစ်စစ်မှန်သမျှတွင် ဂလစ်ဆရင်းပါသည်။
ဂလစ်ဆရင်းကို အလှဆီဟူ၍လည်း သိကြသည်။
သကြားမှ ကစော်ဖောက်ယူရသော အရက်များတွင် ဂလစ်ဆရင်း အနည်းအကျဉ်းပါ၏။
ဂလစ်ဆရင်းကို ဆပ်ပြာလုပ်ငန်း၌ ဘေးထွက်ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် အများအပြားရရှိသည်။
ဂလစ်ဆရင်းစစ်စစ်ကို ဂလစ်ဆရိုဟု ခေါ်ကြသည်။
ဓာတုဗေဒ အလိုအားဖြင့် ထရိုင်ဟိုက်ဒရစ်အယ်လကိုဟောဟု ခေါ်၍ ဓာတုသင်္ကေတမှာ ဟဂ္ဂ၃ ံ၅ (ဥံ)၃ ဒ္ဒ ဖြစ်၏။
အယ်လကိုဟောအစုတွင် ပါဝင်သော်လည်း ဂလစ်ဆရင်း၌ မူးယစ်စေတတ်သော သတ္တိအနည်းငယ်မျှ မရှိချေ။
ဂလစ်ဆရင်းသည် ပစ္စည်းများစွာကို အရည်ပျော်စေနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် ထင်းရှူးစေးကဲ့သို့သော ပစ္စည်းမျိုးကို ကောင်းစွာ အရည်ပျော်စေနိုင်သည်။
အဝတ်၌စွဲသော ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်အစွန်းအထင်းမျာကို ဂလစ်ဆရင်းနှင့် တိုက်ချွတ် ဆေးကြောလျှင် အစွန်းအထင်းပျောက်သည်။
ဂလစ်ဆရင်းကို နိုက်ထရိုဂလစ်ဆရင်း၊ ဒိုင်းနမိုက်စသော ပေါက်ကွဲစေတတ်သည့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးများသည်။
ဆဲလိုဖိန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရာ၌လည်း သုံးသည်။
ဂလစ်ဆရင်းသည် မခြောက်သွေ့သောတတ်သော ပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်ခြင်းကြောင့် စီးကရက်နှင့် ဆေးတံသောက်ဆေးများတွင် ရောစွက်အသုံးပြုကြသည်။
ချို၍စေးသော သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် ဆပ်ပြာ၊ အလှဆီစသော အလှကုန်များ၊ ဘယဆေးများ၊ သရေစာမုန့်များပြုလုပ်ရာတွင် ဂလစ်ဆရင်းကို အများ အစား အသုံးပြုကြသည်။
ဝမ်းနုတ်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်း သုံးကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား။
ဂလပ်စနော့ (glasnost) ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို လိုလားသော မစ္စတာမီခါယီး ဂေါ်ဘာချော့ ဆိုဗီယက် ကွန်မြူ နစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစ၍ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေး မူဝါဒတွင် အရှိန်အဟုန်မြင့်မားသော အောက်ခြေသိမ်း ပြောင်းလဲမှုများကို လည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထူးခြားသော ပြောင်းလဲမှုများကိုလည်းကောင်း၊ သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် နှီးနှော ဖလှယ်ရေးဆိုင်ရာ လွတ်လပ်ခွင့် ပိုမိုတိုးတက်ရရှိစေမည့် အလားအလာတို့ကို လည်းကောင်း ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့မြင်လာရသည်။
စုံစမ်းထောက်လှမ်းဖော်ထုတ် တင်ပြသည့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းမျိုးသည်ပင် တရားဝင် လူထုဆက်သွယ်ရေးနယ်ပယ်၌ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
ပိတ်ပင်ခံထားရသော စာအုပ်များနှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခွင့်ရရှိလာသည်။
လူမှုပြဿနာများ၊ အစိုးရအာဏာပိုင်များ၏ ဖောက်ပြန်မှုများနှင့် ဆိုဗီယက် သမိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားဖွယ် အချက်အလက်များ စသည်တို့ကို ယခင်က မတင်ပြစကောင်းသော အကြောင်းရပ်များအဖြစ် မှတ်ယူထားခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ယင်းအကြာင်းရပ်များကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တင်ပြနိုင်ပြီး ဖြစ်သည်။
ထို့ပင် အများပြည်သူတို့၏ဆွေးနွေးတင်ပြပိုင်ခွင့် နယ်ပယ်ကို တိုးချဲ့ပေးသည်။
အစိုးရကို အတိုက်အခံပြုသူတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သိသိသာသာပျော့ပျောင်းသော သဘောထားမျိုးထားရှိလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
ယင်းလမ်းကြောင်းကို ရုရှားဝေါဟာရ ဂလပ်စနော့ ဟူသော အခေါ်အဝေါ်ဖြင့် နိုင်ငံတကာတွင် လူသိများလာသည်။
များသောအားဖြင့် ဂလပ်စနော့ကို ပွင့်လင်းမှုဟု ဘာသာပြန်ဆိုသည်။
ဂလပ်စနော့အတွက် အဓိက တွန်းအားပေးသော အကြောင်းတရားကား စီးပွားရေးမအောင်မြင်မှုများ၊ ဗျူရိုကရေစီစနစ်၏ ချွတ်ယွင်းမှုများ၊ ကိုယ်ကျိုးရှာမှုများနှင့် လူမှုရေးမတရားမှုများကို ဖော်ထုတ်ရန်ပယ်ရက် စထရွိုင်ကာ (ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး) မူဝါဒတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအရ လိုအပ်နေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် မစ္စတာဂေါ်ဘာချော့ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခံရပြီး မရှေးမနှောင်းမှာပင် ပယ်ရက်စထရွိုင်ကာကို စတင်ချမှတ် အကောင်အထည်ဖော်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ချွတ်ယွင်းချက်များကို ဖော်ထုတ်ရန် စည်းဝါးကိုက်၍ ဇာတ်တိုက်ထားသော လူထုဆက်သွယ်ရေး လှုပ်ရှားမှုတို့ကို အတိတ်ကာလက အသုံးပြုဖူးသည်မှန်းသော်လည်း ဂလပ်စနော့အရ ဟန်သစ်ဖြင့်မိမိကိုယ် ကို ဝေဖန်ရေးပြုလုပ်သော အတိုင်းအတာသည်လည်းကောင်း၊ လူထုဆက်သွယ်ရေးနယ်ပယ်တို့ကိုအပ်နှင်းလာသည့် ရှေ့ဆောင်တင်ပြနိုင်ခွင့် အတိုင်းအတာသည်လည်းကောင်း မကြုံစဖူးထူးကဲ လှပေသည်။
အရည်အချင်းညံ့ဖျင်းမှုနှင့် မတရားမှုတို့ကို အရေးယူခြင်းနှင့် သာမန်ပြည်သူတို့အား ထင်ရာစိုင်း၍ အပြစ်ဒဏ်မပေးနိုင်အောင်ကာ ကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးခြင်းတို့ကို အထင်အရှား တွေ့မြင်ရသည်နှင့်အမျှ ဂလပ်စနော့၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် အများပြည်သူ၏ ယုံကြည်ကိုးစာသူ ပိုမိုရရှိရန်နှင့် တစ်ဦးချင်းတီထွင် ဖန်တီးမှုကို မြှင့်တင်အားပေးနိုင်ရန် ဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်ပေ သည်။
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု မြောက်ပိုင်းရှိ မြစ်များ မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းနေရာမှ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းအောင် ပြောင်းလဲရေး စီမံကိန်းတစ်ရပ်ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်က ချမှတ်သောအခါ ဆိုဗီယက် စာရေးဆရာ တစ်စုသည် စတင်ဦးဆောင်၍ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။
စီးပွားရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကို မည်သို့ဩဇာ သတ်ရောက်မည်ကို ရေရေရာရာမသိပါဘဲ မိုက်မဲစွာ ချမှတ်သော စီမံကိန်းအဖြစ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
ဒေသစွဲ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ဝေဖန်သည်ဟုဆိုကာ အခြားအဖွဲ့အစည်း ၁၈၅ ဖွဲ့က ဆန့်ကျင်သဖြင့် ယင်းစာရေး ဆရာတို့၏ ဝေဖန်ရေးမှာ အရေးနိမ့်မည့်အခြေသို့ ဆိုက်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ လူထုဆက် သွယ်ရေး နယ်ပယ်များ မှတစ်ဆင့် ယင်းကိစ္စကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးကြသည်။
တစ်စတစ်စနှင့် အင်အားချိန်ခွင်လျှာ ပြောင်းလဲ့သွားခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်သူအများစုက ယင်းစီမံ ကိန်းကို ကန့်ကွက်လာတော့သည်။
အစိုးရအဖွဲ့သည် ၁၉၈၆-ခုနှစ်မှ ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း အကောင်အထည်ဖော်ရမည့် ယင်းစီမံကိန်းကို ရပ်ဆိုင်လိုက်ရန်၁၉၈၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ဂလပ်စနော့၏ ဗွေဆော်ဦး အကျိုးကျေးဇူးတစ်ရပ် အဖြစ် ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
ပြည်သူ့ဆန္ဒ၏ ပထမဦးဆုံးသော အဓိကအောင်ပွဲပင်ဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက် သတင်းစာ ဝယ်ယူဖတ်ရှုသူ အရေအတွက်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်းတွင် သန်း ၂ဝ နီးပါးတိုးပွားလာသည်။
လူထုဆက်သွယ်ရေးနယ်ပယ်တွင် ယခင်က မဖော်ပြ စကောင်းဟုသတ်မှတ်ထားသော အကြောင်းရပ်များကို တိုးချဲ့ဖော်ပြလာ၍ ပြည်သူတို့ စိတ်ဝင်စားမှုမြင့်မား လာခြင်းဖြစ်ပေသည်။
မျက်မှောက်ကာလတွင် ကြုံနေရသောပြဿနာများကို ဖော်ထုတ်ဆွေးနွေးရာတွင် ကွယ်လွန်သူသမ္မတ ဗရက်ဇညက်၏ လက်ထက် (၁၉၆၄-၈၂ ခုနှစ်) ကာလအတွင်းက ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို တရားဝင်ပြစ်တင် ဝေဖန်လာသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ထို့ပြင် ဆိုဗီယက်သမိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားဖွယ် အချက်အလက်များကို ပိုမို၍ ဝေဖန် ဆန်းစစ် စူးစမ်းလာသည်ကို ပါတီနှင့် နိုင်ငံတော် ခေါင်းဆောင်ပိုင်း၏ ကြေညာချက်များတွင်အထင်အရှား တွေ့လာရသည်။
လီနင်၏ နိုင်ငံရေးကျမ်းရိုးနှင့်တကွ ၁၉၂ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း လီနင်၏ သမဝါယမ စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေး မူဝါဒသစ် အကောင်အထည်ဖော်မှုအပိုင်းတို့ကို လည်းကောင်း၊ စတာလင် အာဏာစွဲကိုင် လာခြင်းနှင့် အမိန့်ပေးစနစ်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲသည့် ယန္တရားကို တည်ဆောက်လာခြင်းတို့ကိုလည်း ကောင်း၊ ခရူးရှက်၏စီးပွားရေး လူမှုရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကြိုးပမ်းမှုကိုလည်းကောင်း၊ ဗရက်ဇညက်လက်ထက်တိုးတက်မှုမရှိဘဲ တုံ့ဆိုင်းနေခဲ့ခြင်းကိုလည်းကောင်း ဝေဖန်ဆန်းစစ်လာသည်။
မစ္စတာ ဂေါ်ဘာချော့ ကိုယ်တိုင် ၁၉၈၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလဆန်းက အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး နှစ် ၇ဝ ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားတွင် ဆိုဗီယက် သမိုင်းကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ဝေဖန် သော မိန့်ခွန်းကို ပြောကြားခဲ့ပေသည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီအာဘော်သတင်းစာ ပရောဗဒါကလည်း ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များအား ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည့်စနစ်ကို ပြုပြင်ရန် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် တိုက်တွန်းရေးသားခဲသည်။
ဗရက်ဇညက်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက တပ်မတော်၌ ပူးတွဲခန့်ထားသော နိုင်ငံရေး တာဝန်ခံသာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်မတိုက်ခဲ့ရပါဘဲလျက် ရဲစွမ်းသတ္တိ ဆိုင်ရာ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင် ရွှေတံဆိပ်လေးခုကို မိမိကိုယ် မိမိအပ်နှင်းခဲ့ကြောင်း၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသောအခါ လူသိမများလှသော ပင်လယ်နက်ကမ်းခြေ တစ်နေရာက တိုက်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်၍ မိမိကိုယ်ကို သိဒ္ဓိတင်ခဲ့ကြောင်းဖြင့် ဝေဖန်ရေးသားခဲ့သည်။
စတာလင်ဂရက် တိုက်ပွဲကဲ့သို့သော တိုက်ပွဲကြီးများ၌ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် တပ်မှူးကြီးများနျင့်သာ ထိုက်တန်သည့် အောင်စစ်သည် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့ကဲ့သို့သော စစ်ရေးဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးဆုကို ဗရက်ဇညက်ရယူ ခဲ့ခြင်းအတွက် ရှုတ်ချရေးသားသည်။
တစ်ချိန်ကထိပ် တန်းအစိုးရ အရာရှိကြီးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈-ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ကျိုးရှာမှု၊ လာဘ်စားမှုတို့ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံနေရသော ဗရက်ဇညက်၏ သားမက်ဖြစ်သူ ချာဘာနော့ကိုလည်း တိုက်ခိုက်ရေးသားသည်။
စစ်အတွင်းက ကလေးသူငယ်မျှသာရှိသေးသော ချာဘာနော့အား စစ်ပြီး နောက် နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ကြာတွင် ကြယ်နီဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အာဖဂနိစတန်သို့ ခရီးထွက် ခဲ့ဖူးသော်လည်း စစ်မှုမထမ်းခဲ့ပါဘဲလျက် အောင်လံနီဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်းဖြင့် ပရောဗဒါ သတင်းစာက ထောက်ပြခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ပိုင်းက တာဝန်ယူရသော အရေးကြီးသည့်ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်းဆွေး နွေးအကြံပြုမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ဆိုဗီယက် ဦးစီးလွှတ်တော်ချုပ်က ၁၉၈၇-ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ပေါ် အဆိုပြုချက်များနှင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်ချက်များကို ဆိုဗီယက်နိုင်ငံသား များ တစ်ဦးချင်း ဖြစ်စေ၊ စုပေါင်း၍ဖြစ်စေ ဥပဒေမူကြမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝေချိန်မှ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသအဆင့်၊ သမ္မတနိုင်ငံအဆင့်သို့မဟုတ် ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဥပဒေပြု အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်သို့ တင်သွင်းချိန်အထိကာလ အပိုင်းအခြားအတွင်း လွတ်လပ်ပွင့်လင်းစွာ တင်ပြနိုင်မည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ဥပဒေ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းက ဂလပ်စနော့ မူဝါဒထွန်းကားစေရန် စာနယ်ဇင်းထုတ်ဝေဖြန့်ချိ မှုဆိုင်ရာဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းရန် ပြင်ဆင်နေပြီဟူသော သတင်းတစ်ရပ် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ယခင် ကပိတ်ပင်ထားခဲ့သော စာအုပ်များကို ပြန်လည်စိစစ်၍ ထုတ်ဝေခွင့်ပြုခဲ့ရာ စာအုပ် ၆ဝဝဝ ခန့်ရှိသည့်အနက် ၁၉၈၇ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းတွင် ၄ယ၃ဝ၃ အုပ် ထုတ်ဝေခွင့် ပြုခဲ့သည်။
ယင်းခွင့်ပြု စာအုပ်များထဲတွင် ကီရင်စကီး၊ မီလျူကော့နှင့် ကော့ဆက်တပ်မှူး ကရက်စနော့တို့၏ဘဝအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်း စာအုပ်များလည်း ပါဝင်သည်။
ဆာဗင်ကော့နှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဒင်နီကင်တို့၏ စာအုပ်များလည်းပါဝင်သည်။
လူနာချာစကီး၊ ဘူခါရင်နှင့် ရိုင်ကော့တို့၏ စာပေလက်ရာများလည်း ပါဝင်သည်။
ယင်းစာရေးဆရာတို့သည် ၁၉၂ဝ ပြည့် လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၃ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက သိက္ခာချခံရသူများ၊ ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဘူခါရင်သည် ၁၉၃ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း စတာလင်နှင့် သဘောထားကွဲလွဲသော အဓိကအတိုက် အခံတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဘူခါရင်နှင့်ရိုင်ကော့တို့သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဟန်ပြတရားခွင် ၌ စီရင်ခံရပြီးပစ်သတ် ခံခဲ့ကြရသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြန်လည်၍ သိက္ခာတင်ခံကြရသည်။
ဗြိတိသျှစာရေးဆရာ ဂျော့အော်ဝဲလ် (၁၉ဝ၃-၅ဝ) ရေးသားသော ဗညငောူ ွှမော ဝတ္ထုကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ဆိုဗီယက်စာပေမဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်၌ အခန်းဆက်ဖော်ပြခွင့်ရသည်။
(အကြွင်းမဲ့ အာဏာရှင် စနစ်ကိုသရော်သော ယင်းဝတ္ထုကို ဆရာကြီး သခင်ဘသောင်းက ခြေလေးချောင်းတော်လှန်ရေး ဟူသောအမည်ဖြင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသည်။
) စာပေမဂ္ဂဇင်း အစောင်စောင်တွင် ပလက်တိုနော့၊ နာဘိုကော့၊ ဂရော့စမင်းနှင့် ပါစတာညက်တို့ကဲ့သို့သော တစ်ချိန်က အဖိနှိပ်ခံ စာရေးဆရာတို့၏ စာပေလက်ရာများကို ဖတ်ရှုနိုင်ကြပြီး ဖြစ်သည်။
အစိုးရနှင့် သဘောထားကွဲလွဲသူများအနက် အထင်ရှားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ကြသည့် နိုဘယ်ဆုရ ရူပဗေဒပညာရှင် ဆခါးရော့နှင့် သမိုင်းပညာရှင် ရွိုင်မက်ဗီဒေ့တို့ နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခန်းများ ကိုပင်လျှင် ဆိုဗီယက်သတင်းစာများ၌ ဖတ်ရှုနိုင်ကြပြီးဖြစ်သည်။
ဂလပ်စနော့ မူဝါဒကြောင့် ပြည်ပဘဝဝန်းကျင်၏ အကြောင်းကိုလည်း ပြည်သူအများစု လေ့လာခွင့် ရရှိပြီဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက် သတင်းစာဆရာတို့သည် အနောက်တိုင်းနိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေး၍ သတင်းစာနှင့်ရေဒီယို ရုပ်မြင်သံကြားတို့တွင် တင်ဆက်ပေးနေပြီဖြစ်သည်။
အဇ္ဇဗက်ရှားသတင်း စာအပါအဝင် ဆိုဗီယက် သတင်းစာများတွင် အနောက်ဥပရောပနှင့် အမေရိကန်တို့မှ သတင်းစာဆရာတို့၏ ရေးသားချက်များကို ဖော်ပြနေပြီဖြစ်သည်။
ပြည်ပအသံလွှင့်ဌာနတို့မှအသံလွှင့်ချက်များကို ဖြတ်တောက် ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုတော့ချေ။
ဂလပ်စနော့သည် အရှိန်ရနေပြီဖြစ်သည်။
ပယ်ရက်စထရွိုင်ကာ လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး အောင်မြင်ရေးအတွက် အထောက်ကူပြုမည်ဟု ဆိုဗီယက်ပြည်သူ အများစုက ယုံကြည်လျက် ရှိကြပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုCategory:ကမ္ဘာ့သမိုင်း။
ဂလပ်စဂိုးမြို့ကို ဘုရင်မပန်းခြံမှ လှမ်းမြင်ရပုံ ဂလပ်စဂိုးမြို့မှာ စကော့တလန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်း မြို့ဖြစ်၍ ကလိုက်မြစ်ပေါ်၌တည်ရှိပြီးလျှင် အက်ဒင်ဗာရာမြို့ တော်နှင့် ၄၇ မိုင်ခန့်သာကွာဝေးသည်။
ယခုအခါ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းတွင် တတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ဂလပ်စဂိုးမြို့သည် ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံထွက်ရာဒေသ များ၏ ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် သင်္ဘောတည်ခြင်း၊ သံထည်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ခြင်းစသော စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း များ၌ အလွန်ကြီးကျယ်သည်။
ထို့ပြင် စက်ဖြင့် သိုးမွေးထည်၊ ချည်ထည်များ ရက်လုပ်ခြင်း၊ ဓာတ်ဆေးများချက်ချင်းတို့လည်း ထွန်းကားလေသည်။
မြို့ကို လှပစွာ အကွက်ချ၍ ခေတ်မီအောင် တည်ထား သည်။
စက်ရုံကြီးများနှင့် အလုပ်ရုံကြီးများသည် နေရာအနှံ့ရှိ သဖြင့် မီးခိုးထွက်နေသောခေါင်းတိုင်များ၊ တည်ဆောက်ဆဲ သင်္ဘောကိုယ်ထည်များ၊ ခေတ်မီသင်္ဘောကျင်းတစ်လျှောက်တွင် ဆိုက်ကပ်ထားသော သင်္ဘောများမှ ရွက်တိုင်များသည် မြို့၏ ရှုခင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ်ကျောင်းတော်ကြီး၊ သုခုမပညာသင်ကျောင်းများ၊ ကောလိပ်များ၊ ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်၊ မြူနီစပယ် အဆောက် အအုံနှင့် စတော့ပွဲရုံကြီးများမှာ မြို့၏ ကျက်သရေဆောင်များ ဖြစ်သည်။
သုခုမပညာပြခန်းကြီးမှာ ကယ်လဗင်ဂရိုခေါ် ပန်းခြံ ကြီးအတွင်းတွင် အနီရောင်သဲကျောက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထား သော အဆောက်အအုံဖြစ်၍ ဗြိတိသျှကျွန်းစုမှ အလွန် ရှားပါး ကောင်းမွန်သော ပန်းချီကားများကို တွေ့နိုင်လေသည်။
မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၆၂ မိုင်ခန့်ရှိ၍ လူဦး ရေ တစ်သန်းကျော်မျှရှိပြီးလျှင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းတွင် အကြီးအကျယ်ဆုံးဌာနဖြစ်ရုံမျှမက ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏သင်္ဘောတည် ဆောက်သည့်လုပ်ငန်းတွင် အချက်အချာမြို့ကြီး ဖြစ်လေသည်။
ထိုမြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှာ စံထားလောက်အောင် ကောင်း ကြောင်းဖြင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် ကျော်ကြားလေသည်။
မြို့အုပ် ချုပ်ရေးရဲများ၊ ကျန်းမာရေးဌာနများ၊ အိုးအိမ်တည်ဆောက်ရေး များမှာ အလွန်စနစ်ကျနသဖြင့် ကမ္ဘာ့မြို့ကြီးများက နည်းယူ ကြရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:စကော့တလန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ဂလပ်စဂိုးမြို့။
ဂဟေဆော်သည့် မီးကို ကာကွယ်ရန်လည်းကောင်း၊ စူးရှသည့်အလင်းရောင် မျက်စိကို ထိခိုက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်လည်းကောင်း မျက်နှာဖုံး စွပ်ကြရသည်။
ဂဟေဆိုသည်မှာ သတ္တုများကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်ရန် အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ သတ္တုများကို ဖာထေးရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း အသုံးပြုသော သတ္တုစပ်ပင်ဖြစ်သည်။
ဂဟေပြုလုပ်ရာ၌ အရေး ကြီးသောအချက်မှာ ဂဟေသည် ဆက်ယူမည့် သတ္တုများထက် ပို၍ အရည်ပျော်လွယ်နိုင်ရမည့်အချက်ဖြစ်သည်။
ဂဟေသည် ဂဟေပျော့၊ ဂဟေမာဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
ဂဟေမာသည် အပူချိန်များမှ အရည်ပျော်၍၊ ဂဟေပျော့မှာမူ အပူချိန်နည်းမှ အရည်ပျော်သည်။
ဂဟေမာသည် အလွန်ခိုင်မာ သဖြင့် ယင်းကို အလိုရှိသလို ထုရိုက်၍ပုံသွင်းယူနိုင်ပေသည်။
အချို့ဂဟေမာကို နန်းဆွဲ၍ ရသည်။
အချို့ကို အပြားခတ်၍ ရသည်။
အသုံးအများဆုံးသော ဂဟေမာမှာ ငွေဂဟေဖြစ်သည်။
ငွေဂဟေ၌ ငွေ၊ ကြေးနီနှင့် သွပ်တို့ပါရှိသည်။
ငွေကိုထည့်စပ်ရ ခြင်းမှာ ဂဟေ၏ အရည်ပျော်မှတ်ကို နိမ့်ကျသွားစေရန်ဖြစ်၏။
ငွေဂဟေ၌ ပါဝင်လေ့ရှိသော ကြေးနီ၊ သွပ်၊ ငွေတို့၏ အချိုး အစားမှာ ကြေးနီ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ သွပ် ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ငွေ ၂ဝ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
ထိုဂဟေသည် စင်တီဂရိတ် အပူချိန် ၈ဝ၈ ဒီဂရီတွင် အရည်ပျော်၏။
ထိုဂဟေမျိုးကို ကြေးဝါ၊ ကြေးနီ၊ ငွေ၊ သံတို့ကို ဆက်ရာ တွင် အသုံးပြုကြသည်။
ရွှေပန်းထိမ်ဆရာများ ဂဟေလုပ်ရာ၌ ရွှေကို အဓိကထား၍ ကြေးနီနှင့်ငွေတို့ကို ရောစပ်ယူကြသည်။
ဂဟေပျော့များသည် အပူချိန်နည်းနည်း၌ အရည်ပျော်နိုင်ကြ သည်။
ထိုဂဟေပျော့များသည် ကြွပ်ဆတ်သဖြင့် အထု အရိုက် မခံနိုင်ကြချေ။
လူသိများသောဂဟေပျော့များမှာ သံဖြူနှင့် ခဲကို အဓိကထား၍ ရောစပ်ထားသောဂဟေများပင် ဖြစ်သည်။
ဂဟေ ပျော့တစ်မျိုး၌ သံဖြူ ၆၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ခဲ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်း ပါရှိသည်။
ထိုဂဟေမျိုးကို အများအားဖြင့် သံဖြူဆရာများ အသုံးပြုကြ၏။
ထိုဂဟေပျော့များအတွက် ကယ်ဒမီယမ်၊ ဗစ်စမတ်၊ အန်တီမိုနီနှင့် ငွေ (သတ္တု)တို့ကိုလည်း ရောစပ်ယူရ သည်။
ဂဟေဆက်ရာ၌ ပထမနီရဲအောင် မီးဖုတ်ထားသော ကြေးနီချောင်းဖြင့် ဂဟေကို အရည်ပျော်စေသည်။
ထို့နောက် ကြေးနီချောင်းထိပ်တွင် ဂဟေပျော်ကိုယူ၍ သတ္တုများကို ဆက် ပေးသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ သတ္တုများကိုပျော်နေသော ဂဟေထဲ၌ နှစ်၍၎င်း၊ ဂဟေဆက်မည့်နေရာတွင် ဂဟေကို မီးတောက်ဖြင့် အရည်ပျော်စေ၍၎င်း ဆက်ပေးတတ်သည်။
ထိုနည်းများအပြင် သတ္တုများကို မီးဖုတ်၍ဆက်သောနည်းလည်း ပါသေးသည်။
ထိုနည်းကို ငွေဂဟေနှင့်ကြေးဂဟေဆက်ရာတွင် အသုံးပြုကြ၏။
ဂဟေမဆက်မီ သတ္တုများသည် ချေးမတင်ဘဲ စင်ကြယ်၍ နေရပေသည်။
သို့မှသာလျှင် သတ္တုများ၌ ဂဟေကောင်းစွာ စွဲကပ်နိုင်ပေသည်။
ချေးရှိနေလျှင် ယင်းကိုစားပစ်ရန် သတ္တု ပျော်ကူခေါ် ပစ္စည်းတစ်မျိုးကို အသုံးပြုရသည်။
ဂဟေပျော့ အတွက် ထင်းရှူးစေး၊ သို့မဟုတ် သွပ်ဖြင့်သတ်ထားသော ဟိုက်ဒရိုကလောရစ်အက်ဆစ်ကို၎င်း၊ ဂဟေမာအတွက် လက် ချားမှုန့်၊ သို့မဟုတ် ဇဝက်သာကို၎င်း သတ္တုပျော်ကူအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:နည်းပညာ။
ဂဠုန်စီမံချက် ရန်ကုန်မြို့တော်၏ လူဦးရေသည် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ တိုးတက် များပြားလာသည်။
နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးတွင်လည်း ပိုမို ကျယ်ပြန့်ရှုပ်ထွေးလာသည်။
လုပ်ငန်းစုံ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်မှု တိုးပွားကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ မြို့တော်နေသူများ၏ သွားလာ လှုပ်ရှားမှုများသည်လည်း များပြားလာသည်။
မသမာသူ ဒုစရိုက် သမားတို့သည် အေးချမ်းသာယာစွာ နေထိုင်သွားလာ လုပ်ကိုင် လျက် ရှိကြသည့် လုပ်သား ပြည်သူများထံမှ ပစ္စည်းများလိမ်ညာ ယူခြင်း၊ ခိုးဝှက်ယူခြင်း၊ ခါးပိုက်နှိုက်ခြင်း၊ အလစ်သုတ်ခြင်းသာ မကတော့ပဲ ခြိမ်းခြောက်လုယက်ခြင်း၊ အနိုင်အထက်ပြု၍ ရိုက် နှက်လုယူခြင်း စသည်ဖြင့် အတင့်ရဲရမ်းကား လာလေသည်။
ယင်းလူဆိုးများ၏ရန်ကို ခုခံကာကွယ်သူများနှင့် တာဝန်သိစွာ ဝင်ရောက်ကူညီဟန့်တားသူများကို လူဆိုးများက အသက်ကိုပါ အန္တရာယ်ပြုသည့် ဒုစရိုက်အပြစ်ဒဏ် ကြီးများကို ပြောင်ကျကျ ရဲတင်းစွာပြုမူလုပ် ဆောင်လာကြသည်။
ဒုစရိုက်မှုများ များပြားလာသောအခါ ရပ်ရွာအေးချမ်း သာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအပိုင်းတွင် အနှောင့်အယှက် အဟန့်အတားများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မြို့နေလူထု အပေါင်း လည်း အထိတ်တလန့် ဖြစ်လာကြသည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်ထဲ ရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်း စဉ်ပါတီ၏ ဦးဆောင်မှုကိုခံယူကာ ရန်ကုန်မြို့တော် ဒုစရိုက်နှိမ် နင်းရေး ဗဟိုအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
၎င်းနောက် အစိုးရဌာန အများအပြားနှင့် အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်း အဆင့်ဆင့်တို့ ပူး ပေါင်းပါဝင်သော ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ကို ဖွဲ့စည်းလျက် ရန်ကုန်မြို့တော်ရှိ ဒုစရိုက်မှုများကို ထိရောက်လျင်မြန်စွာ နှိမ်နင်း သုတ်သင်နိုင်ရန်ဂဠုန် စီမံချက်ကိုရေးဆွဲ၍ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့မှစတင် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယင်း အချိန်မှစ၍ ဂဠုန်စီမံချက် အဆင့်(၁)ဖြင့် ဒုစရိုက်သမား များကို ဖော်ထုတ်အရေးယူ ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့လေသည်။
ဤကဲ့သို့ ဒုစရိုက်သမားများကို ရှင်းလင်းရာတွင် လမ်း စဉ်ပါတီ အဖွဲ့အစည်း အဆင့်ဆင့်က ပါဝင် စည်းရုံးခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ကောင်စီအဆင့်ဆင့်က ပါဝင်ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် လုပ်သားပြည်သူများက နိုးကြားတက်ကြွစွာနှင့် တာဝန်သိသိ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပြစ်မှုများ၊ ဒုစရိုက် မှုများ သိသိ သာသာ ကျဆင်းလျော့နည်းခဲ့သည်ကို တွေ့ရလေ သည်။
ထို့ကြောင့် ဂဠုန်စီမံချက် အဆင့် (၂) အဖြစ် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့အထိ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် အရှိန်မြှင့်ကာ ၁၉၇၈ ခုနှစ်ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှ စ၍ ဂဠုန်စီမံချက် အဆင့် (၃) ကို တိုးမြှင့် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သည်။
ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသာနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွဲ့စည်းပေး ခဲ့သည့် ရန်ကုန်မြို့တော် ဒုစရိုက်နှိမ်နင်းရေး ဗဟိုအဖွဲ့သည်ဂဠုန် စီမံချက် ၁၈ / ၇၉ ဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့တော်လုံခြုံရေး၊ တရား ဥပဒေ စိုးမိုးရေး၊စည်း ကမ်းသေဝပ် တည်ငြိမ်ရေးနှင့်ရပ်ရွာအေး ချမ်း သာယာသန့်ရှင်းရေး တည်ဆောက်ရန် စီမံချက်တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲလျက် ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ရက်နေ့တွင်မြို့တော်ခန်း မ၌ အစည်းအဝေးကျင်းပ၍တင်ပြခဲ့သည်။
ယင်းအစည်းအဝေးမှ အတည်ပြု ဆုံးဖြတ်ချက်အရ၊ ဂဠန် စီမံချက် ၁၈ / ၇၉ ကို ၁-၈-၇၉ နေ့မှ အစပြု အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။
ဂဠုန်စီမံချက် ၁၈ / ၇၉ တွင် ဆောင်ရွက်ရမည့် နည်းလမ်းများအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အပိုင်း ၄ ပိုင်းသတ်မှတ်ထားသည်။
အပိုင်း (၁)။
ပြည်သူ့လုံခြုံမှုရရှိရေး အပိုင်း (၂)။
စည်းကမ်းသေဝပ်တည်ငြိမ်ရေး အပိုင်း (၃)။
တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အပိုင်း (၄)။
ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာသန့်ရှင်းရေး။
အထက်ပါအတိုင်း အပိုင်း ၄ ပိုင်းကို ခွဲခြားဆောင်ရွက်ရာ၌ အောက်ပါလုပ်ငန်းကဏ္ဍ ၈ ရပ်နှင့် အကျုံးဝင်စေရမည်ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့လုံခြုံရေး လေလွင့်၊ အခြေအနေမဲ့၊ အနာကြီး၊ တောင်းရမ်းစားသောက်သူများ ပပျောက်ရေး စည်းကမ်းပျက်ဈေး၊ ဈေးသည်များနှင့် ကျုးကျော်တဲများ ရှင်းလင်းရေး လမ်းစည်းကမ်း၊ ယာဉ်စည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေး အခြားစည်းကမ်းများ ထိန်းသိမ်းရေး ထိရောက်သော ပြစ်ဒဏ်ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ရေး မြို့တော်ကျန်းမာသန့်ရှင်းရေး မြို့တော်စိမ်းလန်းစိုပြေရေး အထက်ပါ လုပ်ငန်းကဏ္ဍများ အတွက် အသေးစိတ် ဆောင်ရွက်ရမည့် အချက်အလက်များကိုစီမံချက်တွင် ဖော်ပြထားပြီးနောက် ယင်းစီမံချက်ကိုအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာ တွင် ကွပ်ကဲရန်အတွက် ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ကို တစ်ပါတည်း ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့လေသည်။
မန္တလေး၊ မကွေး၊ လွိုင်ကော်စသော ပြည်နယ်အဆင့်၊ တိုင်းအဆင့်ရှိ မြို့ကြီးများတွင် သာမက မိုးမိတ်၊ မင်းပြားမြို့၊ မြောက်ဦးမြို့၊ တောင်တွင်းမြို့၊ လွိုင်လင်မြို့ အစရှိသော မြို့နယ် များ၌ပါ မိမိတို့ဒေသ၏ ပကတိ အနေအထားနျင့်ကိုက်ညီသော ဂဠုန် စီမံချက်များကို ရေးဆွဲအကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
thumb|ခေတ်ဟောင်း ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီးအာဗာ ဂါ့ဒနာ(Ava Gardner) ခေတ်ဟောင်း ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီးအာဗာ ဂါ့ဒနာ(Ava Gardner)ကို ၁၉၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မြောက်ကာရိုလိုင်းနားပြည်နယ်စမစ်ဖီးလ်ဒ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့၏။
မိဘများမှာ 'ဂျိုနာ့စ်'နှင့်'မေရီအယ်လီဇဘက်'တို့ ဖြစ်ကြသည်။
'ဂါ့ဒနာ'မှာ သားသမီးခုနစ်ယောက်အနက် အထွေးဆုံးသမီးလေး ဖြစ်၏။
၁၉၂၉ ခုနှစ်က ဘရော့ဒင်ကျောင်းမှ ပထမတန်းကျောင်းသူကလေး 'ဂါ့ဒနာ'သည် ထိုကျောင်းမှတင် ဆက်သောနှင်းဆီအိပ်မက်အမည်ရှိ အော်ပရာကပွဲတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။
ဖခင်'ဂျိုနာ့စ်'မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သဖြင့်ငွေကြေးပြည့်စုံကုံလုံ၏။
ဆေးရွက်ကြီးစိုက်ခင်း ဝါဂွမ်းစိုက်ခင်းများရှိသည်။
သစ်စက်နှင့် စတိုးဆိုင် တစ်ဆိုင်လည်းဖွင့်လှစ်ထား၏။
ထို့ကြောင့် 'ဂါ့ဒနာ'လေး၏ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝမှာ မပူမပင် မကြောင့်မကြ ရှိခဲ့ရသည်။
အတ္တလန္တိတ်မြို့ခရစ်ယန်ကောလိပ်တွင်လည်းတက်ရောက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဟောလိဝုဒ်ရုပ်ရှင်နယ်မြေသို့ 'ဂါ့ဒနာ' စတင်ခြေချလာ၏။
အမ်ဂျီအမ်ကုမ္ပဏီက 'ဂါ့ဒနာ'အား ခုနစ်နှစ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုထားသည်။
ကုမ္ပဏီအကြီးအကဲလွစ္စမေယာသည် အနုပညာလုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်လျှင် အလွန်စေ့စပ်သေချာသူ ဖြစ်၏။
မျက်နှာသစ် မင်းသမီးလေး 'ဂါ့ဒနာ'အား နည်းပြဆရာအမျိုးမျိုးတို့လက်တွင် အပ်နှံကာ လိုအပ်သော အခြေခံသရုပ်ဆောင်ပညာများကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးစေ၏။
ဤအတွင်းရုပ်ရှင်အတွေ့အကြုံ ရစေရန်အတွက် Calling Dr.Gillespie နှင့် Red Glove Killer ဇာတ်ကားများတွင် 'ဂါ့ဒနာ' အား ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရန်အဖြစ် မထင်မရှား ပါဝင်ခဲ့သည်။
'အမ်ဂျီအမ်' ကုမ္ပဏီတွင် ရုပ်ရှင်အတူရိုက်ရင်း မင်းသား 'မစ်ကီရွန်းနီ'(၂၁နှစ်)နှင့် 'ဂါ့ဒနာ'(၁၉နှစ်)တို့ တွေ့ကြသည်။
နောက်ခြောက်လအကြာ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် သူတို့နှစ်ဦး လက်ထပ်လိုက်၏။
သို့သော် ငယ်ရွယ်သူနှစ်ဦး၏ အိမ်ထောင်သက်မှာ မကြာလိုက်ရပေ။
အိမ်ထောင်ပြုပြီး ၁၆ လအကြာတွင် သူတို့နှစ်ဦး လမ်းခွဲလိုက်ကြသည်။
'ဂါ့ဒနာ'အား ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပထမဆုံးပါဝင်သော We Were Dancing ဇာတ်ကားမှာလည်း ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင်ပင် ရုံတင်ပြသည်။
ဟောလိဝုဒ်တွင် အလှဘုရင်မဟူသော ဘွဲ့ဖြင့် 'အာဗာ ဂါ့ဒနာ'၏အမည် ထင်ရှားလာ၏။
သန်းကြွယ်သူဌေးကြီး ဟောင်းဝပ်ဟယုချ်နှင့် 'ဂါ့ဒနာ'တို့ ချစ်ကြိုက်နေသော်လည်း ၁၉၄၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလထဲတွင် တီးဝိုင်းခေါင်းဆောင် အာတီရှောနှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။
ရှော(၃၅ နှစ်)သည် 'အာဗာ'နှင့် မတွေ့မီက အိမ်ထောင်လေးဆက် ကျခဲ့ပြီးဖြစ်၍ အိမ်ထောင်ရေး အတွေ့အကြုံ နည်းပါးလှသေးသော 'အာဗာ' အပေါ်တွင် အစစအရာရာ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းသို့ ဩဇာ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့်ပင် သူတို့ အိမ်ထောင်ရေးသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှာပင် ပြိုလဲကျသွားခဲ့၏။
မင်းသား ကလပ်ဂေဘယ် မင်းသမီး ဒီဘိုရာကားတို့နှင့်တွဲဖက်ပါဝင်ရသော The Hucksters တွင် ဂါ့ဒနာသည်ပရိသတ်၏ အားပေးချစ်ခင်မှုကို တခဲနက် ရရှိလိုက်၏။
၁၉၄ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းတွင် 'ဖရင့်ဆင်နာတြာ'နှင့်တွေ့ဆုံမိကြသည်။
'ဖရင့်'သည် သူ၏ဇနီးနှင့် တရားဝင် ပြတ်စဲပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် 'ဂါ့ဒနာ'နှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။
သို့သော် သူတို့အိမ်ထောင် သက်မှာ နှစ်နှစ်သာ ကြာလိုက်ရ၏။
ထိုအချိန်မှစ၍ 'ဂါ့ဒနာ' ၏ဘဝတွင် နောက်ထပ် အိမ်ထောင်သစ် မထူတော့ပေ။
မင်းသမီးကြီးသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်မှစ၍ လေသင်ဓုန်း ဖြတ်ထားခံရသောကြောင့် ကိုယ်အောက်ပိုင်း တစ်ခုလုံး မလှုပ် ရှားနိုင်တော့ပေ။
ရောဂါအမျိုးမျိုးဖိစီးလာသဖြင့် ဟောလိဝုဒ်မှ ဗီဘာလီဟီးလ်စ် နေအိမ်တွင် မနေတော့ဘဲ ဟောလိဝုဒ် အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ဝေးကွာစေရန်အတွက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
လန်ဒန်မြို့ ဟိုက်ပတ် ပန်းခြံ၏တစ်ဖက်ရှိ အခန်းစုံတိုက်ခန်း တစ်ခန်းတွင် အိမ်ဖော် အမျိုးသမီးကြီး ကားမင်းဗာဂါးစ်နှင့်အတူနေထိုင်၏။
နှစ်ပေါင်းများစွာ မိမိကျင်လည်ခဲ့သော ဟောလိဝုဒ် ရုပ်ရှင်နယ်က ဇရာ ဖိစီးနေသော မင်းသမီးကြီးအား လျစ်လျူရှုထားသဖြင့် စိတ်နာကာ ယခုလိုအဝေးသို့ စွန့်ခွာထွက်ပြေးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက်တွင် ထုံးစံအတိုင်း အိမ်ဖော်အမျိုးသမီးကြီးက 'ဂါ့ဒနာ'၏ ခုတင် ပေါ်တွင် နံနက်စောစောကို ပြင်ဆင်ပေးထားခဲ့သည်။
နေမွန်း မတည့်မီ အချိန်လောက်တွင် တစ်ခေါက် ပြန်ဝင်လာသည့်အခါ အသက်ဝိဉာဉ် ကင်းပြတ်နေသော 'ဂါ့ဒနာ'အား အိပ်ရာပေါ်၌ စန့်စန့်ကြီး တွေ့လိုက်ရသည်။
မကွယ်လွန်မီက တစ်ခါတရံ အဆုတ်ထဲဝင်နေသော ရေ များကို အပြင်မှ အတိုင်းသားကြားရသည် ဆို၏။
တစ်ခါက 'အမ်ဂျီအမ်' ကုမ္ပဏီကြီး၏ လက်စွဲမင်းသမီးချော အလှဘုရင်မ သည် ဟောလိဝုဒ် ရုပ်ရှင်နယ်မြေနှင့် ဝေးရာသို့ပုန်းရှောင်ရင်း နောက်ဆုံး အချိန်ပိုင်းကလေးကို မထင်မရှား နေသွားခဲ့ရ၏။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူ့အနီး၌ အိမ်ဖော် အမျိုးသမီးကြီး တစ်ယောက်သာ ရှိနေခဲ့ခြင်းမှာလည်း တရားသံဝေဂရဖွယ် ကောင်းလှသည်။
'ဂါ့ဒနာ' ကွယ်လွန်ကြောင်း သိလျှင်သိချင်း သူမ၏ ခင်ပွန်းဟောင်း မင်းသားကြီး ဖရင့်ဆင်နာတြာက စင်းလုံးငှားလေယာဉ် တစ်စင်းလွှတ်၍ ရုပ်အလောင်းကို ယူဆောင်လာစေသည်။
ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် သူမ၏ ဇာတိချက်ကြွေဖြစ်သော မြောက်ကာရိုလိုင်း နားပြည်နယ် စမစ်ဖီးလ်မြို့သုဿာန်၌ မြု|ပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်လိုက်ကြသည်။
ကျေးလက်ဒေသ၏မြို့ကလေး 'စမစ်ဖီးလ်ဒ်'မှ 'ဂါ့ဒနာ' ထွက်ခွာသွား ခဲ့ပြီး အနှစ် ၅ဝ အကြာတွင်မှ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်သည်။
အသုဘချသောနေ့က မိုး သည်းသည်းမည်းမည်း ရွာနေ၏။
၁၉၄၅ ခုနှစ်က The Bare Foot Contessa ဇာတ်ကားထဲမှ သူမ၏ အသုဘအခမ်းအနားအတိုင်း တသွေမတိမ်း တူညီ နေခြင်းမှာ ထူးဆန်းသော တိုက်ဆိုင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်ခါက ပရိသတ်များ ဝိုင်းဝိုင်းလည်နေခဲ့သောမင်းသမီးကြီး 'ဂါ့ဒနာ' ၏ နောက်ဆုံးခရီး အသုဘအခမ်းအနားတွင် ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေ အယောက် ၅ဝ လောက်သာ တက်ရောက်လာကြသည်။
ဘုန်းတော်ကြီး ' ဖရန်းစစ်စီ ဘရက်ဒ်ရှော့'က သရဏဂုံတင်ပေး၏။
'ဂါ့ဒနာ'၏ မိခင်ကြီး' မေရီအယ်လိဇဘက်'(မော်လီ) တစ်ခါက ဖွင့်လှစ်ထားခဲ့သော ဘော်ဒါဆောင်လေးကို 'အာဗာဂါ့ဒနာ' ပြတိုက်အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲ ဖွင့်လှစ်ထား၏။
၁၉၈၉ ခုနှစ်ကစာ ရေးဆရာမ'ဂျိမ်းအယ်လင်ဝိန်း'က Ava’s Men (အာဗာ၏ ချစ်သူများ)ဟူသော အမည်ဖြင့် 'အာဗာဂါ့ဒနာ' ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်ကိုရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသည်။
'အာဗာ ဂါ့ဒနာ'သည်ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၇ နှစ်အရွယ်ရှိ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
thumb|အာလန် ဂါစီယာကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရပုံ ပီရူးနိုင်ငံသမ္မတ အာလန်ဂါစီယာ ပဲရက်ဇ်ကို (1949-2019) ၁၉၄၉-ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပီရူးနိုင်ငံ လီမာမြို့တော်တွင် မွေးဖွားသည်။
လီမာမြို့ စန်မားကော့စ် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် စပိန်နိုင်ငံ မက်ဒရစ်မြိုနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့တို့ရှိ တက္ကသိုလ်များတွင် ဥပဒေနှင့် လူမှုရေး သိပ္ပံပညာဘွဲ့လွန် သင်တန်းများကို တက်ရောက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။