kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နာဂတောင်တန်းနှင့် ပြည်နယ်များသို့ အကြိမ်ကြိမ် ကွင်းဆင်းလေ့လာခဲ့သည်။
၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် စာမူပြိုင်ပွဲ၌ 'အခြေခံ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ' စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ(ဝိဇ္ဇာ)ဆုကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် 'တက္ကသိုလ် ဘယ်မှာရှိတယ်' စာမူဖြင့် ဝတ္ထုရှည်ဆုကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် 'နောက်အော်နာဂ' စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆုကို ထပ်မံ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် 'ခရီးကြမ်း ဓလေ့ဆန်းဆန်း' စာမူဖြင့် စာပေဗိမာန် စာပဒေသာဆုနှင့် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် 'အိုးခြမ်းပဲ့များ သက်သေထား' စာမူဖြင့် ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ စာပေ ဝတ္ထုရှည်များ ဆက်လက်ရှိသည်။
ထို့ပြင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် 'အခြေခံ ပြတိုက်ပညာ' စာအုပ်ကို ပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆရာ မနုဿကျော်ဝင်းသည် လုံးချင်း ၆ အုပ် ရေးသားခဲ့ရာ ၅ အုပ် ဆုရခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ စာပေဆု ပြိုင်ပွဲ၌ ဝတ္ထုရှည် ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဟာဝိုင်ရီပြည်နယ်၊ ဟိုနိုလူလူမြို့ရှိ 'အရှေ့ အနောက် ဗဟိုရေးရာ တက္ကသိုလ်' (East-West Centre) ၌ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းရေး ဆိုင်ရာ ပြတိုက် ပညာတော်သင် အဖြစ် ၆ လတာမျှ သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ အတွက် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုးရီးယားနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ဖိလိပိုင်နိုင်ငံ၊ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင် စင်ကာပူနိုင်ငံများသို့ သွာရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာ မနုဿကျော်ဝင်းသည် ယဉ်ကျေးမှု ဗိမာန် ဦးစီး ဌာန၊ တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု သုတေသ ဌာနခွဲတွင် သုတေသန အရာရှိ အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ပြတိုက်မှူးကြီး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်နှင့် ရှေးဟောင်း သုတေသန ဦးစီး ဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆရာသည် အမျိုးသား ညီလာခံတွင် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့တွင်လည်း ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အခြေခံ ရှေးဟောင်း သုတေသနပညာ ၁၉၇၃ ၂။
တက္ကသိုလ် ဘယ်မှာရှိတယ် ၁၉၇၅ ၃။
နောက်အော်နာဂ ၁၉၇၇ ၄။
ခရီးကြမ်းကြမ်း ဓလေ့ဆန်းဆန်း ၁၉၇၆ ၅။
အိုးခြမ်းပဲ့များ သက်သေထား ၁၉၉၅ ၆။
အခြေခံ ပြတိုက်ပညာ ၂၀၀၁ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)' ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ထရန်ကျူလာ ပင့်ကူ () ၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ လိုက်ကိုဆာ ထရန်ကျူလာ (Lycosa tarantula) ဖြစ်သည်။
ထရန်ကျူလာ ဟူသော အမည်မှာ အီတလီနိုင်ငံရှိ ထရန်တို ဟုခေါ်သော မြို့အမည်ကိုစွဲ၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းတို့ကို ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်း ဒေသများတွင်သာ တွေ့နိုင်၏။
သို့သော် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုင်းပြည်အသီးအသီးမှ ပင့်ကူ အကြီးစားများကိုလည်း ဤအမည်ဖြင့်ပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပင့်ကူကြီးများကို ကျားပင့်ကူ ဟူ၍ခေါ်ကြသည်။
ထရန်ကျူလာပင့်ကူသည် ခြေထောက်တစ်ဘက်အစွန်းမှ အခြား တစ်ဘက်စွန်းသို့ ၈ လက်မမှ ၁ဝ လက်မခန့်ထိရှိ၏။
ခြေလက်မှစ၍ တစ်ကိုယ်လုံးအမွေးစုတ်ဖွား ဖုံးအုပ်နေလျက်အလွန် အဆိပ်ပြင်းသည်။
ပိုးမွှားနှင့် သေးငယ်သော တိရစ္ဆာန်ကလေးများကို ဖမ်းဆီးစားသောက်သည်။
တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ထရန်ကျူလာပင့်ကူအချို့မှာ ငှက်ကလေးများကိုပင် ဖမ်းယူစားသောက်တတ်သည်။
လူကိုကိုက်လျှင်၊ အကိုက်ခံရသူမှာ ပြင်းစွာအဆိပ်တက်၍၊ အမွေးများ စူးမိလျှင်လည်း စူးသည့်နေရာ၌ အခံရခက်အောင် နာကျင်ရောင်ရမ်းလာတတ်သည်။
ထိုပင့်ကူကြီးမျိုးကို အပူပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။
အဆိပ်ပြင်းသည့်အတွက် တိုင်းရင်းသားများက အလွန်ကြောက်ရွံ့ကြသည်။
ထရန်ကျူလာပင့်ကူမများသည် ပိုးအိမ်များကို သူတို့၏အိမ်ဖြစ်သော တွင်းများ၌ထားပြီးလျှင် အပြင်သို့ထွက်သည့်အခါ၌ ယူဆောင်သွားလေ့ရှိကြသည်။
ထရန်ကျူလာပင့်ကူငယ်များ ပေါက်လာ သောအခါ မိခင်တို့၏ ကျောပေါ်တွင် ရက်သက်တစ်ပတ်ခန့်မျှ နေထိုင်ရသည်။
ထရန်ကျူလာပင့်ကူတို့သည် မြေတွင်တွင်းနက်နက် တူးကာ နေတတ်၍၊ တွင်းကို နူးညံ့သော ပင့်ကူမျှင်ဖြင့် အနားကွပ်ထားလေ့ရှိသည်။
ယင်းတို့သည်အခြား ပင့်ကူတို့ ကဲ့သို့ ပင့်ကူအိမ်များဖွဲ့၍ သားကောင်ကို ထောင်ဖမ်းလေ့မရှိချေ။
အမှိုက်သရိုက်၊ သစ်ရွက်ခြောက်များအကြား၌ ပုန်းအောင်း၍ သော်လည်းကောင်း၊ တွင်းထဲမှနေ၍သော်လည်းကောင်း သားကောင်ကို ချောင်းမြောင်းကာ ခုန်အုပ်၍ ဖမ်းဆီးတတ်သည်။
ကိုးကား မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကဏ္ဍ:ပင့်ကူများ။
၁၉၅၇-ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မြင်းမူမြို့၌ အဖ ဦးလှမောင်၊ အမိ ဒေါ်မမလေး တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။
အမည်ရင်း တင်မောင်ညွန့်၊ ငယ်စဉ်က မြင်းမူမြို့ အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် မူလတန်းမှ နဝမတန်း အထိလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အထိလည်းကောင်း ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရရှိသည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်ထုတ် ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း ‘မဏိ ကျော်စွာထက်’ ကလောင် အမည်ဖြင့် ‘အခါနှင့် နံ့သာနှင့်’ ဝတ္ထုတို စတင် ဖော်ပြ ခံရပြီး မိုးဝေ စာပေ မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘ကျော်စွာထက်’ အမည်ဖြင့် ‘နွေနေ’ ဝတ္ထုတို ရေးသားရင်း မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဝတ္ထုတို ဆရာ ဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၉-ခုနှစ်တွင် ကျော်စွာထက် ဝတ္ထုတိုများ (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄) နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ‘ပြဿဒါး မလွတ်တဲ့ နေ့နှင့် တခြား ဝတ္ထုတို’ စာအုပ်များ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မန္တလေးမြို့၊ မြို့သစ်(၃)ရပ်ကွက်၊ မနော်ဟရီလမ်းနှင့် ၆၄-လမ်းထောင့်အနီး ကံရာဇာဆေးခန်းတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မန္တလေး ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
right|တရုတ်နံနံပင် တရုတ်နံနံပင်သည် 'အက်ပီယမ်'မျိုးစုတွင်လည်းကောင်း၊ 'အမ်ဗဲ လစ်ဖရီ'မျိုးရင်းတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်သည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 'အက်ပီယမ် ဂရဲဗီအိုလင်း'ဖြစ်သည်။
တရုတ်နံနံပင်သည် ဥရောပ၊ အာရှနှင့် အာဖရိကတိုက်တို့တွင် မူလပေါက်သော အပင်ဖြစ်သည်။
ထိုတိုက်ကြီးများရှိ ယဉ်ကျေးမှုရှေးကျသော ဒေသများတွင် ခရစ်သက္ကရာဇ် မတိုင်းမီကပင်လျှင် တရုတ်နံနံ ပင်ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
သို့သော် စိုစွတ်သောမြေတွင် အမြင့် ၆ လက်မမှ ၁၅ လက်မထိ သဘာဝအလျောက်လည်း ပေါက်တတ်သေးသည်။
တရုတ်နံနံပင်တွင် ရွက်ညှာမြောက်မြားစွာရှိ၍၊ ငှက်မွှေးပုံ အရွက်များရှိသည်။
အခက်အလက်များ ဖြာထွက်နေပြီးလျှင် အရွက်များဖြင့်ပြီးသော ပွင့်ညှာများရှိသည်။
ထိုပွင့်ညှာများသည် ၂ ပေမှ ၃ ပေထိရှိသည်။
ထိုပွင့်ညှာများ၏ ထိပ်တွင် ရင်းတူထိပ်ညီအပွင့်ဖြူများပွင့်သည်။
ထိုအပွင့်များမှ အစေ့ (အသီး) ငယ်များဖြစ်လာသည်။
ဥရောပတိုက် မြောက်ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်ရှိ ညွန်ပျောင်းထူထပ်သောဒေသတို့၌ အလေ့ကျပေါက်သော တရုတ်နံနံပင်သည် ခါးသည့်အရသာရှိ၏။
ကြမ်းတမ်းသော ပေါင်းပင်တမျိုးဖြစ်သဖြင့် စားသုံးရန် လုံးဝမသင့်လျော်ချေ။
သို့ရာတွင် ထိုနံနံပင်အရိုင်းမျိုးကို လူတို့ဂရုတစိုက် စိုက်ပျိုးလာကြခြင်းကြောင့်၊ မကြာသေးမီ ရာစုနှစ်များအတွင်း စားသုံးနိုင်သော အပင်ဖြစ်လာလေသည်။
၁၆၈၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နံနံပင်ကို ပထမဦးစွာ စိုက်ပျိုးခဲ့သော်လည်း၊ ၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်တိုင်အောင် လူအများ မစားသုံးခဲ့ကြသေးချေ။
၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကတိုက် မီချီဂန်ပြည်နယ် ကယ်လမာဇူးအနီးတွင် တရုတ်နံနံပင်ကို စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။
တရုတ်နံနံပင်သည် အစေ့မှပေါက်သည့် တစ်နှစ်ခံ သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်ခံပင်ပျော့ဖြစ်သည်။
အလေးချိန် တအောင်စတွင် အစေ့ပေါင်း ၇ဝဝဝဝ ခန့် ပါဝင်၍၊ ထိုအစေ့များမှ အပင် ၁ဝဝဝဝ ခန့်ပေါက်လာနိုင်သည်။
နွေကူးဥတုအချိန်တွင် နံနံစေ့များကို ပျိုးထောင်ရသည်။
အပင်ပေါက်ကလေးများ ၆ လက်မခန့်ရှိလာသောအခါ နုတ်ယူပြီးလျှင်၊ ဇွန်လအတွင်း၌ ပြုပြင်ထားသော မြေယာသို့ ရွေ့ပြောင်းကာ၊ အတန်းလိုက်စီ၍ စိုက်ပျိုးရသည်။
အစိုဓာတ်ရှိသော သစ်ဆွေးနုံးမြေပွတို့တွင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။
သို့သော် ရေဝပ်သော မြေကိုမူ မနှစ်သက်ချေ။
မြေဆီဓာတ်ကို စုတ်ယူသော အပင်ဖြစ်သဖြင့် မြေဆီလွှာတွင် မြေဩဇာများထည့် ပေးရသည်။
အပင် ၁၆ လက်မခန့်မြင့်လာသောအခါ အပင်၏ ထိပ်ပိုင်းကို လျော့လျော့ချည်ထားပြီးလျှင် အတက်နှင့် အရွက်ကလေးများကို ဖြတ်တောက်ပစ်ရသည်။
ပင်စည်တွင် အဖြူရောင်ရှိနေစေရန် အပင်ကို မြေတောင်မြှောက်ပေးရသည်။
ဤသို့ပြုလုပ်ရာတွင် အပင်၏ အလယ်ပိုင်းသို့ မြေကြီးများ မရောက်စေရန် သတိထားရသည်။
တရုတ်နံနံပင်စိုက်နည်း အမျိုးမျိုး ရှိသည့်အနက် စိုက်နည်း တစ်နည်းတွင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကို ၆ လက်မစီခွာထား၍ တတန်းနှင့်တတန်းကို ၃ ပေမှ ၄ ပေအထိ ခြားထားရသည်။
မြေကိုပွအောင်ပြုပြင် ပေးရသည့်ပြင် ပေါင်းလည်းရှင်းပေးရသည်။
အပင်ကို နေရောင်မထိစေရန်နှင့် ပင်စည်ဖြူနေစေရန် မြေတောင်မြှောက်ပေး၍လည်းကောင်း၊ ချပ်ပြားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကောက်ရိုးဖြင့်ဖြစ်စေ ဖုံး၍လည်းကောင်း ထားရသည်။
ရက်သတ္တပတ် နှစ်ပတ်မျှ ယင်းသို့ပြုလုပ်ပေးရသည်။
ဤသို့ပြုလုပ်ပေးခြင်းသည် အပင်ကို နေရောင်မထိစေရန်ပင်ဖြစ်သည်။
နေရောင်ထိလျှင် အပင်တွင် အစိမ်းရောင်ဝင်လာသဖြင့် စားသုံးရာတွင် ကြမ်းတမ်း၍ အရသာခါးလာတတ်သည်။
အခြားစိုက်နည်းတွင် တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင်ကို ပူးကပ်စွာ စိုက်ပြီးလျှင် တတန်းနှင့် တတန်းကို ၁၂ လက်မထက် မပိုအောင် ခြားထားရသည်။
တတန်းနှင့်တတန်း အကွာအဝေးကိုမူ အပင်၏ အမျိုးအစားအရွယ် စသည်တို့ကိုလိုက်၍ သင့်တော်အောင်ညှိထားရသည်။
အချို့တရုတ်နံနံပင်သည် ၁၂ လက်မမှ ၁၅ လက်မထိရှိ၍၊ အချို့မှာ ၂ ပေခွဲ ထက်ပင် မြင့်သည်။
တရုတ်နံနံပင်ကို ပါရာဆိုက်များ မကြာခဏဖျက်ဆီးတတ်သည်။
ထိုပါရာဆိုက်တို့သည် အရွက်များတွင် အဝါကွက်၊ သို့မဟုတ် မွဲပြာရောင်ကွက်ကဲ့သို့ အကွက်ပေါ်လာစေ၍ အရွက် တစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်သည်။
ပင်စည်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးသည်။
အပင်ကို ပိုးသတ်ကြေးနီမှုန့်ဖြူးပေးခြင်း သို့မဟုတ် ဗေါ်ဒိုးဆေး ဖျန်းပေး ခြင်းအားဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။
ကျပ်ခိုးကို ထုံးမှုန့်နှင့်ရော၍လည်း မကြာခဏဖြူးပေးနိုင်သည်။
အဖြူမျိုး၊ အစိမ်းမျိုးဟူ၍ တရုတ်နံနံပင်နှစ်မျိုးရှိသည်။
အစိမ်းမျိုး၏ပင်စည်သည် ကြွပ်ဆတ်၍ ချိုသောအရသာရှိသည်။
ရောင်းဝယ်ရာတွင် အဖြူမျိုးထက် အစိမ်းမျိုးကို အတွေ့ရများသည်။
အထူးဂရုစိုက်ပျိုးထားသော နှစ်နှစ်သားအပင်မှ မျိုးစေ့အတွက် အစေ့ကို ရနိုင်သည်။
တရုတ်နံနံရွက်ညှာကို လက်သုတ်သုတ်၍လည်းကောင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပြုတ်သကဲ့သို့ ချက်ပြုတ်၍လည်းကောင်း စားနိုင်သည့်ပြင် အစိမ်းလိုက်လည်း စားနိုင်သည်။
တရုတ်နံနံစေ့ကို အမှုန့်ကြိတ်၍ ဆားနှင့်ရောစပ်ထားလျှင် ဟင်းလျာစသည်တို့တွင် ခတ်ရန် နံနံစေ့အငန်မှုန့်ကိုရသည်။
တရုတ်နံနံပင်တွင် ထုံးဓာတ်၊ သံဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်များပါရှိသည်။
တရုတ်နံနံစေ့ကို ကြာရှည်ဝမ်းချုပ်ခြင်းအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ မိန်းမတို့တွင်ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဓမ္မတာ သွေးမမှန်ခြင်းရောဂါများ အတွက် ဆေးဖော်စပ်ရာတွင် လည်းအသုံးပြုနိုင်သည်။
ချွေးထုတ်ဆေးနှင့် ဆီးရွှင်ဆေးဖော်စပ်ရာတွင်လည်း အသုံးဝင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၄) Celery ; Wild Celery (စမွတ်၊ တရုတ်နံနံ) ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် နှစ်နှစ်ခံပင်ပျော့မျိုးဖြစ်၍ ၁-၃ ပေ ထိမြင့်သည်။
ပင်စည် ထောင်မတ်၍ အကိုင်းများ ဖြာထွက်သည်။
အရွက် အလွန်နက်သော အဝိုက်များ ပါရှိ၍ ရွက်နားအခွ သို့မဟုတ် မညီညာသော ခွေးသွားစိပ်များ ရှိ၏။
အစိမ်းဖျော့ရောင် ရှိ၏။
အနံ့စူးရှသည်။
အပွင့် ငယ်၍ အစိမ်းရောင်သမ်းသော အဖြူရောင်ရှိ၍ ထီးသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ အဆုပ်လိုက်ပွင့်၏။
အသီး အမြောင်းများပါ၍ ကျဉ်းမြောင်းသည်။
အစေ့ အလွန်သေးငယ်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အစေ့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာပြည်နေရာအနှံ့အပြား၌ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
သဘာ၀အလျေက် ပေါက်ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်အဖြစ် စိုက်ပျိုးကြသည်။
စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်။
စမုန်စပါးကဲ့သို့ပင် စိုက်ပျိုး၏။
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ စမွတ်သည် ခါး၏၊ စပ်၏၊ ပူ၏၊ ကြေကျက်လွယ်၏၊ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏၊ သုတ်ကို ပွားစေ၏၊ နှလုံးကို အကျိုးပြု၏၊ လေ၊ သလိပ်ကို နိုင်၏၊ လေပြွန်ချောင်းများပူခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ ကြက်ညှာချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် ရေဖျဉ်းရောဂါတို့ကို ပျောက်စေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အစေ့ ၁။
စမွတ်ကို ကွမ်းရွက်ထဲတွင်ထည့်၍ အရည်ကို ငုံထားပါက ချောင်းခြောက်၊ ချောင်းစိုရောဂါ ပျောက်၏။
စမွတ်နှင့် လေးညှင်းပွင့်ထိပ်ဖူးကိုကြိတ်၍ ပျားရည်နှင့်ရောစားပါက အော့အန်သောရောဂါ ပျောက်၏။
စမွတ်ကို ပါးစပ်တွင်ငုံ၍ ထွက်လာသောအရည်ကို မျိုချခြင်းဖြင့် ကြို့ထိုးရောဂါပျောက်၏။
စမွတ်ကို ဆားပုပ်နှင့် ရောစားသော် ဝမ်းဗိုက်နာ ကောင်း၏။
ထန်းလျက်နှင့်ရော၍ လုံးစားသော် အစာမကြေ၊ ရင်ပြည့်၊ ဝမ်းကြော၊ ဝမ်းဗိုက်ကြောတင်းခြင်းတို့ ပျောက်၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရွက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ ကဏ္ဍ:ပင်စည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
thumb|ဦးကြည်နှင့် သူတီထွင်သောစက်ရုပ် လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂ဝ ကျော် ကာလက မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး စက်ရုပ် တီထွင်သူ အင်ဂျင်နီယာ တစ်ဦး ပေါ်ပေါက် ခဲ့ဖူးပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းဖြစ် ပစ္စည်း အပိုင်းအစများဖြင့် ပြုလုပ် တည်ဆောက်ခဲ့သော စက်ရုပ်မှာ အတိုင်းအတာ တခု အထိ အောင်မြင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရ၏။
ယင်းစက်ရုပ်ကို တီထွင်ခဲ့သူမှာ စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံမှ လက်ထောက် ကထိက ဆရာ ဦးကြည်ဆိုသူ ဖြစ်သည်။
ဦးကြည်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဆရာဦးကြည်ကို ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ ဦးဘလှိုင်၊ ဒေါ်အမာတို့က ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်က ထားဝယ်မြို့ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာ ဆည်းပူး လေ့လာခဲ့သူ ဦးကြည်သည် ငယ်စဉ်ကပင် ပညာထူးချွန်သူ ဖြစ်ပြီး ဆယ်တန်း အောင်မြင်သော အခါ အင်းစိန် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ် ဆရာကြီးမှာ ဦးဘရှင် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဦးဘရှင်အား ဆရာကြီး အန့်ခင်က ဆက်ခံခဲ့သည်။
ဦးအန့်ခင်သည် မိမိကိုယ်တိုင် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံကျောင်းဆင်း ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်ပြီး ကျောင်းသားများ အပေါ် အထူး အလေးထားသူ ဖြစ်သည်။
ကိုယ်တိုင်လည်း စာသင်ခန်းများ၌ စာဝင်သင်လေ့ ရှိသည်။
ဆရာကြီး ဦးအန့်ခင်၏ တပည့်ရင်း ဖြစ်သူ ဦးကြည်သည် အင်းစိန် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံတွင် မြို့ပြ ဘာသာရပ်ဖြင့် ပညာ ဆည်းပူးခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံ ဦးကြည် တက်ရောက် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည့် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံကျောင်းကြီးမှာ ထိုစဉ်က အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံများ၏ အားကိုး အားထားပြုရရာ ပိုလီ တက္ကနစ် ကျောင်းတော်ကြီး ဖြစ်ပြီး လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယားစသည့် နိုင်ငံများမှ ကျောင်းသားအချို့ လာရောက် ပညာ ဆည်းခဲ့ကြသည်။
၁၈၉၅ ခုနှစ်ကပင် Government Engineering School အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ကျောင်းကြီးဖြစ်၏။
ယခင်က Mr. Brown, Mr. F.H.O.'s Conner Mitchell, Mr. A.P. Morris, Mr. Shaw စသည့် နိုင်ငံခြားသား မျက်နှာဖြူများကသာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ဆရာကြီး ဦးဘလှီ လက်ထက်မှ စ၍ မြန်မာလူမျိုး ကျောင်းအုပ်ကြီးများ ခန့်ထားလာသည်။
ဆရာကြီး ဦးဘလှီကို ဆက်ခံသည့် ဆရာကြီး ဦးဘရှင်၊ ဦးအန့်ခင်နှင့် ဦးမောင်ကြီး စသူတို့မှာ ဦးကြည်၏ ဆရာရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ဆရာကြီးများ ကိုယ်တိုင် တပည့်များအား စေတနာ အပြည့်ဖြင့် ပညာသင်ကြား ပေးခဲ့ကြရာ ယင်းကျောင်းတော်ကြီးမှ ကျောက်စာဝန် ဦးမြ၊ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်း၊ ရုရှား သံအမတ်ကြီး ဦးမျိုးမြင့် စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ပညာ သင်ယူ ပြီးမြောက်ခဲ့ကြသည်။
နည်းပြဆရာ ဦးကြည်သည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံမှ A.G.T.I. (Civil) ဒီပလိုမာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ သည်။
ထို့နောက် ယင်းကျောင်း၌ပင် နည်းပြဆရာ အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့၏။
(စာရေးဆရာ သိပ္ပံ ဘထွေးမှာလည်း ထိုကျောင်းမှပင် ဦးကြည်နှင့် တနှစ်တည်း ကျောင်းဆင်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
) ဆရာ ဦးကြည်သည် ၁၉၇ဝ မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ် အတွင်း ကလော စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံသို့ လက်ထောက်ကထိက အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရ၏။
ထို့ပြင် အမေရိကန် နိုင်ငံသို့လည်း နှစ်ရှည်သင်တန်း သွားရောက်တက်ခဲ့ရရာ ထိုစဉ်ကပင် စက်ရုပ် တီထွင်ရန် အကြံ ရရှိခဲ့၏။
နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ပညာ ဆည်းပူး လေ့လာစဉ်အတွင်း မိမိ ဝါသနာပါရာ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ် စာတမ်းများကိုလည်း ရှာဖွေ လေ့လာခဲ့သည်။
စက်ရုပ် တီထွင်ခြင်း ဆရာဦးကြည်သည် အင်းစိန် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံ၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် အတွင်း စက်ရုပ် တီထွင်ရန် အသေးစိတ် အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲတော့သည်။
ဆရာသည် မြို့ပြ ဘာသာရပ် (Civil Engineering) ဖြင့် ပညာ ဆည်းပူး ခဲ့ရသော်လည်း စက်မှု ပညာရပ် (Mechanical Engineering) ကို ပိုမို စိတ်ဝင်စားမှု ရှိနေပါသည်။
ဆရာ၏ တပည့် ကျောင်းသားများကလည်း မိမိတို့ ဆရာ စက်ရုပ် တီထွင် ပြုလုပ်မည် ဆိုသဖြင့် အားတက်သရော ပါဝင် ကူညီကြသည်။
ဆရာဦးကြည်သည် ပုံစံ စနစ်တကျ ရေးဆွဲပြီးနောက် တပ်ဆင်မည့် စက်ကိရိယာများကို တပည့်များ၏ အကူအညီဖြင့် ကြိုတင်ရှာဖွေ စုဆောင်းတော့၏။
ထို့နောက် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အခက်အခဲများကို အဘက်ဘက်မှ စဉ်းစားသည်။
နိုင်ငံရပ်ခြားမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသား ထုတ်ဝေသော စက်မှု လက်မှု ဘာသာရပ် ဆိုင်ရာ စာအုပ် စာတမ်းများကိုလည်း ရှာဖွေ ဖတ်ရှုခဲ့၏။
တဖက်မှလည်း တပည့်များအား စာသင် မပျက်ခဲ့ပေ။
အားလုံး အဆင်သင့် ဖြစ်သော အခါ ဆရာ ဦးကြည်၏ စက်ရုပ် တီထွင်မှု လုပ်ငန်း စတင်တော့သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းဆင်းချိန်တွင် ဆရာ ဦးဆောင်သော စက်မှု လက်မှု ဝါသနာ ပါသည့် ကျောင်းသားများ စုဆောင်းကာ စက်ရုပ်ကို တီထွင် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ဆရာသည် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်က လျှပ်စစ် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်ဖြင့် ကျောင်းဆင်းခဲ့သူ ကျောင်းသားဟောင်း ဦးခင်မောင်က ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဆွံ့အ နားမကြားသူများ အတွက် အသုံးပြုရန် နားကြား အထောက်အကူပြု ကိရိယာ တီထွင် ထုတ်လုပ်လျက် ရှိသည်ကိုလည်း အားကျနေဟန် ရှိသည်။
ထို့ပြင် ဆရာကိုယ်တိုင် နိုင်ငံရပ်ခြား၌ သင်တန်း တက်ရောက်စဉ်က အနောက်နိုင်ငံများတွင် လူ့အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများကို တီထွင် ထုတ်လုပ် ရောင်းချနေခြင်းကို အားကျခဲ့၏။
လက်တွေ့ စမ်းသပ်ချက် သိပ္ပံပညာ ထွန်းကားသော နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုတွင် စက်ရုပ်များကို တီထွင် ဖန်တီးကြ၏။
ယင်းသို့ တီထွင် လုပ်ဆောင်ကြခြင်းမှာ မြင့်မားလာသော အလုပ်သမားခများအား ဖြေရှင်းသည့် အနေဖြင့် တီထွင်ကြခြင်း ဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေး ပါရဂူများက ထောက်ပြကြ၏။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ကုမ္ပဏီများမှ တီထွင် ထုတ်လုပ်ကြခြင်း ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၌မူ စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံကျောင်းဆင်း လက်ထောက် ကထိက ဆရာတဦးက ဦးဆောင်၍ တီထွင် ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
စက်ရုပ် တီထွင်မှု အတွက် ကုန်ကျစရိတ် အားလုံးကို ထိုစဉ်က စက်မှု စိုက်ပျိုးနှင့် အသက်မွေး ပညာ ဦးစီးဌာနမှ စိုက်ထုတ် ပေးခဲ့သည်။
ဆရာဦးကြည်နှင့် သူ၏တပည့် ကျောင်းသားများသည် အခက်အခဲပေါင်း များစွာ အကြားမှ ကြိုးပမ်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရာ ခြောက်လ အကြာတွင် စက်ရုပ် တရုပ်ကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင် နိုင်ခဲ့ကြ၏။
ပထမဆုံး တီထွင် ထုတ်လုပ်သော စက်ရုပ်မှာ ဆေးမှုတ် လုပ်ငန်းတွင် အထောက်အကူ ပြုနိုင်သည့် စက်ရုပ် ဖြစ်သည်။
သာမန်အားဖြင့် အန္တရာယ် များလှသည့် မော်တော်ကား ဆေးမှုတ် လုပ်ငန်းတွင် ဆရာ ဦးကြည်၏ စက်ရုပ်က ကောင်းစွာ ကူညီ ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
စက်ရုပ်သည် ကောင်းမွန်စွာ ထိုင်နိုင်၊ ထနိုင်၊ လမ်းလျောက်နိုင်ပြီး သူလုပ်ဆောင်ရမည့် ဆေးမှုတ် လုပ်ငန်းကိုလည်း တိကျသေချာ အရည်အသွေး ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းစက်ရုပ်ကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု ပြပွဲ၌ ပညာရေး ပြခန်းတွင် ပြသ ပေးခဲ့သည်။
ပွဲတော်လာ ပရိသတ်များမှာ အထူးကျေနပ် နှစ်သက်ကြပြီး တအံ့တဩ ဖြစ်ကြရ၏။
ပြပွဲ တခုလုံးတွင် စက်ရုပ်မှာ ရေပန်းအစားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
တီထွင်မှုများ ဆရာ ဦးကြည်သည် ဆေးမှုတ် လုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်ကို တီထွင်ပြီးနောက် အခြား အရည်အသွေး မြင့်မားသည့် စက်ရုပ် တရုပ်ကို ဆက်လက် တီထွင် ပြန်ပါသည်။
ဆရာသည် မူလကပင် တီထွင်မှုကို ဝါသနာပါသူ ဖြစ်ရာ ဆရာကြီး တီထွင်မှုများမှာ မှတ်တမ်း တင်ခံရလေ့ ရှိသည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အင်ဗွိုင်းခန်းမ (ယခု တပ်မတော် ခန်းမ) ၌ ကျောင်းပေါင်းစုံ စက်မှု လက်မှု ပြပွဲ ကျင်းပ ပြုလုပ်ရာ အင်းစိန် စက်မှု လက်မှု သိပ္ပံမှလည်း ပါဝင် ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ဆရာဦးကြည်၏ အလိုအလျောက် အဖွင့်အပိတ် တံခါးနှင့် လက်ဖက်ရည်ရောင်းစက်၊ Remote Control ဖြင့် မောင်းနှင်သော မော်တော်ကားတို့မှာ လာရောက် ကြည့်ရှုကြသူ ပရိသတ်အများ နှစ်သက် သဘောကျခဲ့ကြ၏။
စက်မှု လက်မှု ပြပွဲကို ရက်သတ္တပတ်ကြာ ယှဉ်ပြိုင် ပြသခဲ့ရာ အင်းစိန် အင်ဂျင်နီယာ သိပ္ပံပြခန်းကို လူကြိုက်များ ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က Remote Control စနစ်မှာ သုံးစွဲခြင်း မရှိသေး သဖြင့် ဆရာဦးကြည်၏ တီထွင်မှုကို ချီးကျူးမကုန် ဖြစ်ကြ၏။
ဆရာသည် လက်တွေ့ လောကတွင် အသုံးဝင်သော အာလူး အကောင်းနှင့် အပုပ်အား ရွေးချယ်သော စက်၊ ဘီစကွတ်မုန့် အမျိုးအစား အဆိုးအကောင်း ရွေးချယ်သည့် စက်များကိုလည်း တီထွင်ခဲ့သေး၏။
ဆရာသည် စက်ရုပ်အား လူတို့၏ အမိန့်ပေး စကားကို နာခံနိုင်ရန်နှင့် စကား ပြန်လည် တုံ့ပြန်နိုင်ရေး အတွက် ကြိုးပမ်း ခဲ့သော်လည်း မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် ပါတီ အစိုးရ လက်ထက်တွင် စရိတ်စက ကြီးမားခြင်း၊ အားပေး ကူညီမှု နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် လက်လျှော့ခဲ့ရ၏။
ဆရာ၏ ပြိုင်ပွဲ စက်ရုပ်သည်ပင် ထိုစဉ်က သာမန် ပြသရန်သာ ခွင့်ပြု ခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
ဆရာဦးကြည်သည် လက်ထောက် ကထိက အဖြစ်မှ အောင်ဆန်း စက်မှု လက်မှုနှင့် အထွေထွေ ပြုပြင်ရေးကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ် ခံခဲ့ရပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ဆရာ အငြိမ်းစား ယူသွားသော အခါ တပည့်များက ဆရာ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူး မေတ္တာ စေတနာများကို သိရှိကြသည့် အလျောက် ဆရာအား လာရောက် ဂါရဝ ပြုကြ၏။
ဆရာသည် ယခုအခါ တပည့်ရင်း ဖြစ်သူ၏ အရုဏ်ဦး ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ၌ လက်ထောက် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် တာဝန် ယူဆောင်ရွက်ရင်း တပည့်များအား ကူညီနေဆဲ ဖြစ်သည်။
[Weekly Eleven News, No. 8, Vol. 4, December 3, Wednesday, 2008 ထုတ်မှာ ဖော်ပြပါရှိတဲ့ တင်နိုင်တိုးရဲ့ "ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတို့၏ ဘဝ တကွေ့၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ စက်ရုပ် တီထွင်သူ" ကနေ "စက်ရုပ် တီထွင်သူ အင်ဂျင်နီယာ ဦးကြည်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ" ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ။
ဆဲလ်တွင်းအာဟာရဓာတ်တို့မှုတွင် အထူးသဖြင့် ဗီတာမင်စီ အပါအဝင် ဇီဝဓာတ်ပေါင်း တချို့၏ အရေးပါပုံ၏ စတင် လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သူ နိုဘယ်ဆုရ ဇီဝ ဓာတုပညာရှင် အဲလဗတ် ဇင့်-ဂျော်ဂျီကို ၁၈၉၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဗူဒါပက်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။
ဗူဒါပက်တက္ကသိုလ် နှင့် ကိန်းဗရစ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်ထိ ကာလအတွင်း ဗြိတိန်နိုင်ငံ ကိန်းဗရစ် တက္ကသိုလ်တွင်လည်းကောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မင်နီ ဆိုတာပြည်နယ် ရိုချက်စတာမြို့ မာရိုးဖောင်ဒေးရှင်းတွင်လည်း ကောင်း အလုပ်လုပ်နေခဲ့စဉ် ယခုအခါ အက်စကောဗစ် အက်ဆစ်ဟုခေါ်သော ဇီဝဓာတ်လျှော့ပစ္စည်းတစ်မျိုးကို စတင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
သစ်သီးရည်နှင့် အာဒရီနယ်ဂလင်း ထုတ်နုတ် ပစ္စည်းတို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇင့်-ဂျော်ဂျိသည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဇေးဂက်တက္ကသိုလ်တွင် ဆေးပညာဆိုင်ရာ ဓာတုဗေဒ ပါမောက္ခအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉ဝ၇ ခုနှစ်က ဂျာမန် ဆရာဝန်အက်ဇဲဟို့နှင့် ဩစတြီးယားလူမျိုးဆေးဝါးဗေဒပညာရှင် အဲလဖရက် ဖရိုးလစ်တို့ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သော ဆကာဗီရောဂါ ချေဖျက်သည် ဗီတာမင်စီနှင့် ထပ်တူထပ်မျှတူသော အက်ဆစ် ဓာတ်တစ်မျိုး၏ အာနိသင်ကို အခိုင်အမာ ရှင်းပြနိုင်ခဲ့သည်။
လူသားနှင့် ကျွဲနွားတို့၏ အဒရီနယ်ဂလင်းနှင့် သစ်သီးဝလံ တို့တွင် ပါဝင်သည့်ပစ္စည်းများကို သိပ္ပံ နည်းကျဓာတ်ခွဲ၍ အမျိုးအမည် ဖော်ထုတ်ပြသည့် စာတမ်းတစ်စောင်ကို ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် စကော့တလန်၌ ကျင်းပသော ညီလာခံတစ်ရပ်၌ တင်သွင်းခဲ့ရာ သိပ္ပံပညာလောကတွင် လက်ဖျားခါခဲ့ရသည် ဟုဆိုသည်။
ဇင့်-ဂျော်ဂျီသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ပြိုကွဲခြင်းသဘောကိုသာမက ဖူမာရစ်အက်ဆစ်၊ အပ်ဆီနစ်အက်ဆစ်၊ ဆစ်ထရပ် အက်ဆစ်တို့၏ သဘောသဘာဝကိုလည်း နှိုက်နှိုက်နှဲနှဲ လေ့လာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ယင်းအက်ဆစ်သုံးမျိုးနှင့် စပ်လျဉ်းသော တွေ့ရှိချက်များကို အခြေခံ၍ ၁၉၅၃ ခုနှစ် နိုဘယ်ဆုရှင် ဆာ ဟန့်စ်ခရက်သည် ခရက်သံသရာဟု ထင်ရှားကျော်ကြားသော ထရိုင်ကာဗိုအောက်ဆီလစ်အက်ဆစ် လှည့်ပတ် ပြောင်းလဲမှုကို ဖော်ထုတ် ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗီတာမင်စီကို သီးသန့် ခွဲထုတ်ရှင်းလင်းပြနိုင်ခဲ့သည့် သုတေသနလုပ်ငန်းအတွက် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဇင့်-ဂျော်ဂျီသည် ဆေးပညာနှင့် ကြွက်သား လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ ဇီဝဓာတုဗေဒကို လေ့လာခဲ့ပြန်ရာ ကြွက်သား တွင်းရှိ ပရိုတင်းဓာတ်ကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြန်သည်။
ထို့ပြင် အက်ဒီနိုဆင်ထရိုင်ဖော့စဖိတ်(အေတီပီ) ဒြပ်ပေါင်းသည် ကြွက် သားကျုံ့ခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော စွမ်းအင်ပင်ရင်း ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ခရေစေ့တွင်းကျ ရှင်းပြနိုင်ခဲ့သည်။
ဇင့်-ဂျော်ဂျီသည် နာဇီဆန့်ကျင်ရေးလုပ်ငန်းတွင် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားခဲ့သဖြင့် ဗူဒါပက်မြို့ရှိ ဆွီဒင်သံရုံးသို့ ထွက်ပြေး ခိုလှုံခဲ့ရဖူးသည်။
စစ်ပြီးသောအခါ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံသRတအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ဆိုဗီယက်တပ်နီ တော်က ဇင့်-ဂျော်ဂျီအား ကမ်းလှမ်းခဲ့ဖူးသည်။
သို့သော် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဝုဒ်ဟိုးမြို့ရှိ ကြွက်သားဆိုင်ရာ သုတေသနအဖွဲ့ ညွှန် ကြားရေးမှူး အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသည်။
ဆဲလ်များခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများကို သုတေသနလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဇင့်-ဂျော်ဂျီသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဗီယက်နမ်ဆိုင်ရာ စစ်ရေးမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သူဖြစ်သည့် အလျောက် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရူးသွပ်နေသော မျောက်လွှဲကျော် အမည်ရှိ စာအုပ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသားခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော အခြား စာအုပ်များမှာ ဓာတ်တိုးခြင်း၊ အချဉ်ဖောက်ခြင်း၊ ဗီတာမင်များ၊ ကျန်းမာရေးနှင့်ရောဂါဘယ (၁၉၄ဝ)၊ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် နှလုံး ကြွက်သားတို့အတွင်း ကျုံ့ခြင်းဆိုင်ရာ ဓာတုဇီဝကမ္မဗေဒ (၁၉၅၃)၊ ကြွက်သားကျုံ့ခြင်းဆိုင်ရာ (၁၉၄၇)၊ အသက်ဇီဝ သဘာဝ (၁၉၄၇)၊ ဇီဝစွမ်းအင်ပညာ (၁၉၅၇)၊ ဇီဝအီလက် ထရွန်းနစ်ပညာ (၁၉၆၈)၊ နောက်ဘာလာဦးမည်နည်း (၁၉၇၁)၊ သက်ရှင်အခြေ (၁၉၇၂)၊ အီလက်ထရွန်းနစ် ဇီဝဗေဒနှင့် ကင်ဆာရောဂါ (၁၉၇၆)၊ သက်ရှင်အခြေနှင့် ကင်ဆာရောဂါ (၁၉၇၈) တို့ဖြစ်သည်။
ဆေးပညာဆိုင်ရာ သုတေသန ဖော်ထုတ်ချက်များကြောင့် ဇီဝဓာတုပညာရပ်နယ်ပယ်တွင် အထူးထင်ရှားသည့် နိုဘယ်ဆုရ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အဲလဗတ်ဇင့်- ဂျော်ဂျီသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ Category:သိပ္ပံပညာရှင်များ။
မောင်ကြည်လင် [၁၉၂၅ - ၁၉၅၃] ပခုက္ကူ ခရိုင် ရေစကြို မြို့တွင် အဖ ရေစကြိုမြို့ ကျောင်းထိုး အင်စပက်တော် ဦးကျော်ဒင်၊ အမိ (?) တို့က ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
ရေစကြိုမြို့ အမျိုးသား အလယ်တန်း ကျောင်းနှင့် ပခုက္ကူမြို့ ဝက်စလီ အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၄ဝ ပြည့်ခန့်) တို့တွင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
ဝက်စလီ ကျောင်းတွင် အောင်လင်းနှင့် ကျောင်းနေဖက် ဖြစ်သည်။
ဝက်စလီ ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် ဂျာနယ် ကျော်၌ စာတို စာစများ စတင် ကလောင် သွေး၏။
ဆာပေါ်ထွန်း အစိုးရ လက်ထက် မြေခွန်တော် မပေးရေး တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင် ခဲ့မှုကြောင့် ဝရမ်း ထုတ်သဖြင့် ရှောင်တိမ်း ခဲ့ရ ဖူးသည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာ ဆည်းပူး နေစဉ် စစ်ဖြစ် လာသည့် အတွက် ရေစကြိုသို့ ပြန်ခဲ့သည်။
ဂျပန် ဝင်လာချိန်တွင် ရေစကြို မြို့၌ ဘီအိုင်အေ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ စစ်သား စုဆောင်းရေး ဌာနတွင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး၌ ပခုက္ကူ၊ ရေစကြို၊ မြိုင် ဒေသ များတွင် ပါဝင် လှုပ်ရှား ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည် တက်ရောက်သည်။
သတ္တဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ သင်္ချာ ဘာသာ တွဲဖြင့် ၁၉၄၈ တွင် ဥပစာ သိပ္ပံတန်း အောင်မြင်သည်။
ထို့နောက် ဒဿနိက၊ အင်္ဂလိပ်စာ၊ မြန်မာစာ အတွဲ ပါသည့် ဝိဇ္ဇာတန်းသို့ ပြောင်းယူသည်။
၁၉၄၉ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ လောက်တွင် ရေစကြိုသို့ ပြန်စဉ် တလကျော်မျှ ဖမ်းဆီး ခံရသည်။
၁၉၄၉ ခု အောက်တိုဘာ လောက်တွင် အိမ်ထောင် ပြုသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း မြန်မာ ကဏ္ဍ စာတည်း တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့် နှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရကာ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့် စာပေ ထုတ်ဝေရေး ဌာနတွင် စာပြု အဖြစ် အမှု ထမ်းသည်။
ထို့နောက် အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး လက်ထောက် စာကြည့်တိုက်မှူး အဆင့် ရာထူးဖြင့် အမှု ထမ်းသည်။
[ဒဂုန် တာရာက ဦးသာမြတ်၏ လက်ထောက်ဟု ပြောသည်]။
စစ်ပြီးခေတ် တာရာ မဂ္ဂဇင်း အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၈ တွင် သိန်းဖေမြင့်၏ "ခေတ်နောက်ပြန် ဆွဲနေသော စာရေး ဆရာများ" ဆောင်းပါး ပါရှိ ခဲ့သည်။
စာပေ နယ်တွင် အတော်ပင် လှုပ်ခတ် သွားခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်း များတွင် ထောက်ခံ၊ ကန့်ကွက် သည်များ အပြန်အလှန် ရေးကြသည်။
ဤတွင် မောင်ကြည်လင်သည် ဂျာနယ် ကျော်တွင် ထောက်ခံသည့် ဘက်မှ ဆောင်းပါး ရေးခဲ့သည်။
ပဒေသာ မဂ္ဂဇင်း နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၈ ခုတွင် တက်တိုးက "ဒဂုန် တာရာ" ဟူ၍ အကဲခတ် စာတမ်း တစ်စောင် ရေးသည်။
ယင်းကို မောင်ကြည်လင်က ဒဂုန် တာရာ ဘက်မှ နေ၍ တက်တိုးကို ပြန်လည် ချေပခဲ့၏။
တဖန် ပဒေသာ မဂ္ဂဇင်း ဩဂုတ်လ ၁၉၄၉ ခုတွင် အောင်လင်း၏ ဒဂုန် တာရာကို ဝေဖန်သော "ဒဂုန် တာရာ၏ စာပေသစ်" ဆောင်းပါးနှင့် ပတ်သက် ၍လည်း ဒဂုန် တာရာ ဘက်မှ နေ၍ ချေပ ရေးသား ခဲ့ပြန်သည်။
ဤသို့ဖြင့် မိမိ ယုံကြည်သော "စာပေသည် ပြည်သူ့ အတွက်" ဝါဒကို စွဲကိုင်ကာ၊ စာပေသစ် သမားများ ညီညွတ်ရေးကို စည်းရုံးကာ၊ ဒဂုန် တာရာ ဘက်မှ အခိုင်အမာ ရပ်တည်ကာ စာပေ လောက အတွင်းသို့ ရိုးသား ပွင့်လင်းစွာ ဝင်ရောက် လာခဲ့သည်။
စာပေနယ်က မောင်ကြည်လင်အား တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့ စာပေကို လိုလားသူ တစ်ယောက်ဟု စွဲမှတ် ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်တွင် ထုတ်ဝေသည့် စာပေသစ် မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ တာရာ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပြည်သူ့ စာပေ ဆောင်းပါးများ၊ ဝတ္ထုတိုများ၊ ဘာသာပြန် ဆောင်းပါး များကို လစဉ် နီးပါးမျှ ရေးခဲ့သည်။