kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ဤဝတ္ထုသည် မှားယွင်းသောအယူဝါဒ၏ အန္တရာယ်၊ ထိုကဲ့သို့ မှားယွင်းသောအယူဝါဒရှိသူများနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း၏ အပြစ်နှင့် သာမဏေများအတွက် ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များ၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ပြထားသည်။
ထို့အပြင် သံဃာတော်များ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များ၏ တည်တံ့မှုကိုလည်း ထင်ရှားစေသည်။
ကဏ္ဍကနတ်သား နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို ဝိမာနဝတ္ထု(ဝိမာန၊၁၀၉)နှင့် ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ(ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၂၉၃)တို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ပိဋကတ်ဝတ္ထုလမ်းညွှန် ဘုရားအလောင်း၏ စီးတော်မြင်းဘဝ ကဏ္ဍကနတ်သားသည် ရှေးဘဝက ကပိလဝတ်ပြည် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ သားဖြစ်သော ဘုရားအလောင်း၏ စီးတော်မြင်းဖြစ်ခဲ့သည်။
သန်းခေါင်ယံအခါဝယ် ဘုရားအလောင်း တောထွက်တော်မူချိန်၌ ဘုရားအလောင်းကို တင်ဆောင်ပြီး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
နတ်သားဘဝသို့ ရောက်ရှိခြင်း အနော်မာသောင်ကမ်းဝယ် ဘုရားအလောင်းနှင့် ခွဲခွာရသဖြင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ နတ်သားဖြစ်ခဲ့သည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ဤဝတ္ထုသည် ဘုရားအလောင်းအပေါ် သစ္စာရှိမှုနှင့် စွန့်လွှတ်စွန့်စားမှု၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြထားသည်။
ဘုရားအလောင်းကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပို့ဆောင်ခဲ့သော ကုသိုလ်ကံကြောင့် နတ်ပြည်၌ ချမ်းသာသုခကို ခံစားရခြင်းသည် ကောင်းမှု၏ အကျိုးပေးပုံကို ထင်ရှားစေသည်။
ဇာရာ () သည် စပိန်နိုင်ငံ Inditex လုပ်ငန်းစု၏ အမြန်ထုတ် ဖက်ရှင် အဝတ်အထည်နှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ လက်လီရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဇာရာ၏ထုတ်ကုန်များအနေဖြင့် အဝတ်အထည်များ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ ရေမွှေးနှင့် အလှကုန်ပစ္စည်းများစသည့် ဖက်ရှင်နှင့် လူ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးတို့ ပါဝင်သည်။
ရုံးချုပ်သည် စပိန်နိုင်ငံ၊ A Coruña ပြည်နယ်၊ Arteixo မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ အချက်အလက်များအရ ဇာရာသည် နိုင်ငံပေါင်း ၉၆ နိုင်ငံတွင် လက်လီအရောင်းဆိုင်ပေါင်း ၂,၂၆၄ ဆိုင်ဖွင့်လှစ်ထားသည်ဟု သိရသည်။
နောက်ထပ်ကြည့်ရန် ယူနီကူရို H&M ဂျော်ဒါ့နိုး ရှင်းလင်းချက် မှတ်စုများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:စပိန်နိုင်ငံ၏ ကုမ္ပဏီများ ကဏ္ဍ:လက်လီဖြန့်ချိသူများ ကဏ္ဍ:အဝတ်အစား အမှတ်တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:အဝတ်အစား ကုမ္ပဏီများ ကဏ္ဍ:ဖက်ရှင် အသုံးအဆောင် အမှတ်တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:ဖက်ရှင် အသုံးအဆောင် ကုမ္ပဏီများ။
အစ်စမာအီလ် ရာဂျီ အယ်လ်ဖာရူကီ (; ၁၉၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ – ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေ ၂၇) သည် ပါလက်စတိုင်း-အမေရိကန် မွတ်စလင် ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်နှင့် ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အစ္စလာမ့်ပညာရေး နှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများတွင် လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် လူသိများသည်။
သူသည် အယ်လ်အဇ်ဟာတက္ကသိုလ် (ကိုင်ရို) တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး မက်ဂျီလ်တက္ကသိုလ် (ကနေဒါ) အပါအဝင် မြောက်အမေရိက တွင် သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
အယ်လ်ဖာရူကီသည် တမ်ပယ်တက္ကသိုလ် တွင် ဘာသာရေးပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုတက္ကသိုလ်တွင် အစ္စလာမ့်ပညာရေးအစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
သူသည် အစ္စလာမ့်ပညာရေးကို ပံ့ပိုးရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အစ္စလာမ့်အတွေးအခေါ်အင်စတီကျု (IIIT) ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အယ်လ်ဖာရူကီသည် Christian Ethics: A Historical and Systematic Analysis of Its Dominant Ideas နှင့် Al-Tawhid: Its Implications for Thought and Life အပါအဝင် စာတမ်း ၁၀၀ ကျော်နှင့် စာအုပ် ၂၅ အုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်များတွင် အစ္စလာမ့်အတွေးအခေါ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်မှု (တောင်ဟီးဒ်) နှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများကို လေ့လာခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး အယ်လ်ဖာရူကီကို ဗြိတိသျှပါလက်စတိုင်း အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ ဂျာဖာ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူ၏ဖခင်ဖြစ်သူ Abd al-Huda al-Faruqi သည် အစ္စလာမ့်တရားသူကြီး (qadi) တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အယ်လ်ဖာရူကီသည် အိမ်တွင်နှင့် ကျေးရွာဗလီတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် Dominican Collège des Frères de Jaffa တွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဂျေရုဆလင် ရှိ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် မှတ်ပုံတင်အရာရှိအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဂါလီလီ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် အာရပ်-အစ္စရေးစစ်ပွဲအပြီးတွင် သူသည် ဘေရွတ်၊ လက်ဘနွန် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး အမေရိကန်တက္ကသိုလ် ဘေရွတ် တွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ဤတွင် သူသည် အာရပ်အမျိုးသားရေးအတွေးအခေါ်များကို လေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ အာရပ်ဝါဒ (သို့မဟုတ် ‘urubah) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပုံဖော်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ် တွင် ဒဿနိကဗေဒပညာကို လေ့လာခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မဟာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် Lois Lamya al-Faruqi နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ပညာဆက်လက်သင်ကြားကာ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ် မှ နောက်ထပ်မဟာဘွဲ့တစ်ခုနှင့် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ပညာသင်ကြားမှုပြီးဆုံးပြီးနောက် သူသည် အစ္စလာမ့်အမြစ်တွယ်မှုများဆီသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယုံကြည်မှုအပေါ်အခြေခံသော တန်ဖိုးများသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူများအတွက် ခိုင်မာသောအခြေခံကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟု မြင်ခဲ့သည်။
ပညာရေးလုပ်ငန်း ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်ဖာရူကီသည် မက်ဂျီလ်တက္ကသိုလ် ၏ ဘာသာရေးပညာဌာနတွင် သင်ကြားပို့ချခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် ဂျူးဘာသာတို့ကို လေ့လာခဲ့သည်။
သူသည် ပါကစ္စတန်ဒဿနိကဗေဒပညာရှင် Fazlur Rahman နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ထိုသူ၏လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများတွင် သူ၏ချဉ်းကပ်မှုကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်အထိ သူသည် ကရာချိ၊ ပါကစ္စတန် ရှိ အစ္စလာမ့်သုတေသနဗဟိုဌာနတွင် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် နှင့် ဆိုင်ရာကပ်စတက္ကသိုလ် တို့တွင် သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် တမ်ပယ်တက္ကသိုလ် တွင် ပါမောက္ခဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုတက္ကသိုလ်တွင် အစ္စလာမ့်ပညာရေးအစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
John Esposito အပါအဝင် ကျောင်းသားများစွာသည် သူ၏ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် သူသည် မာက္ကတွင် ကျင်းပသော ပထမဆုံးကမ္ဘာ့မူဆလင်ပညာရေးညီလာခံကို စီစဉ်ခဲ့ပြီး ထိုညီလာခံသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အစ္စလာမ့်တက္ကသိုလ်များ တည်ထောင်ရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဒဿနိကဗေဒနှင့် အတွေးအခေါ် အယ်လ်ဖာရူကီ၏ ဒဿနိကဗေဒသည် တောင်ဟီးဒ် (တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်မှု) သဘောတရားကို အခြေခံထားပြီး ထိုသဘောတရားကို အစ္စလာမ့်ယဉ်ကျေးမှု၏ အဓိကအခြေခံအဖြစ် မြင်ခဲ့သည်။
သူသည် တောင်ဟီးဒ်ကို လူ့ဘဝ၏ ရှုထောင့်အားလုံးကို ချည်နှောင်ပေးသည့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုသဘောတရားအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထိုသဘောတရားသည် ဝိညာဉ်ရေးယုံကြည်မှုများကိုသာမက ကိုယ်ကျင့်တရား၊ လူမှုရေးဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကိုပါ ပုံဖော်ပေးသည်။
အယ်လ်ဖာရူကီအဆိုအရ တောင်ဟီးဒ်သည် လူသားများအား ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များ (khilafah) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် တာဝန်ပေးထားပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တို့အပေါ် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
သူသည် တောင်ဟီးဒ်သဘောတရားကို အသုံးပြု၍ လောကီဝါဒများ၊ အထူးသဖြင့် ရုပ်ဝါဒနှင့် လောကီလူသားဝါဒတို့ကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။
ထိုဝါဒများသည် အသိပညာ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား၏ မြင့်မြတ်မှုကို ပျက်ပြားစေသည်ဟု သူက ယူဆခဲ့သည်။
သူသည် တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်မှုအပေါ် အခြေခံသည့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သဘောတရားများသာ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ အပြုအမူနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအတွက် ခိုင်မာသောအခြေခံကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။
အယ်လ်ဖာရူကီသည် တောင်ဟီးဒ်ကို အသုံးပြု၍ ဂျူးနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များသည် အစ္စလာမ့်ဘောင်အတွင်း သူတို့၏ ဘာသာရေးဥပဒေများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအလေ့အထများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သည့် အုပ်ချုပ်မှုပုံစံကို ထောက်ခံခဲ့သည်။
သူသည် ဤပုံစံသည် ဘာသာရေးကွဲပြားမှုများကို လေးစားရင်း လူမှုရေးသဟဇာတဖြစ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။
အယ်လ်ဖာရူကီသည် ဇီယိုနီဝါဒကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ထိုဝါဒသည် ဂျူးဘာသာ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သဘောတရားများနှင့် မကိုက်ညီဟု ယူဆခဲ့သည်။
သူသည် ဇီယိုနီဝါဒသည် အစ္စရေးနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများအတွက် မတရားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ဇီယိုနီဝါဒကို ဖျက်သိမ်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
သူသည် အစ္စရေးနိုင်ငံတည်ထောင်ခြင်းသည် ဂျူးများအတွက် လုံခြုံမှုကို မပေးစွမ်းနိုင်ဘဲ စစ်ရေးအရ မှီခိုနေရသည့် အခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
သူ၏ မက်တာဘာသာရေး သဘောတရားအရ ဘာသာရေးအယူအဆများအားလုံးသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြေခံများတွင် တူညီမှုရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
သူ၏ချဉ်းကပ်မှုသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သဘောတရားများကို ညှိနှိုင်းရန်မလိုဘဲ တရားမျှတမှုနှင့် ကရုဏာကဲ့သို့သော သဘောတရားများကို အခြေခံ၍ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။
ပညာရေးဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်ဖာရူကီသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အစ္စလာမ့်အတွေးအခေါ်အင်စတီကျု (IIIT) ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ့်သုတေသနကို ပံ့ပိုးခဲ့သည်။
သူ၏ "အသိပညာအစ္စလာမ့်ပြုပြင်ခြင်း" ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်သည် ခေတ်သစ်သိပ္ပံနှင့် ပညာရေးတွင် အစ္စလာမ့်တန်ဖိုးများကို ပေါင်းစပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
အယ်လ်ဖာရူကီသည် အစ္စလာမ်၊ ခရစ်ယာန်နှင့် ဂျူးဘာသာတို့အကြား လေးစားမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်ရန် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
သေဆုံးခြင်း ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေလတွင် အယ်လ်ဖာရူကီနှင့် သူ၏ဇနီးတို့သည် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားရှိ သူတို့၏အိမ်တွင် Joseph Louis Young ဆိုသူကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။
Young သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဝန်ခံခဲ့ပြီး သေဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
Young သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ထောင်ထဲတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။
သူတို့၏သမီးသည် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရခဲ့သော်လည်း အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား အခြားဝက်ဘ်ဆိုဒ်များ Ismail Faruqi Online ဒေါက်တာ အစ်စမာအီလ် အယ်လ်ဖာရူကီ၏ ဘဝနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအကြောင်း ဝက်ဘ်ဆိုဒ် ကဏ္ဍ:၁၉၂၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၈၆ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် စာရေးဆရာများ။
စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တပ်/အဖွဲ့/ဌာနများတွင် ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဦးစီးလုပ်ငန်းများဟု ခေါ်ပြီး ယင်းလုပ်ငန်းများကို ဦးစီးအဖွဲ့(Staff)က ယင်းတပ်/အဖွဲ့/ဌာနအတွက် ဆောင်ရွက်ရသည်။
တပ်မှူးနှင့် အထက်ဦးစီးအရာရှိကြီးများ၊ လက်အောက်ခံတပ်မှူးများအတွက် ဦးစီးအဖွဲ့က ဆောင်ရွက်ပေးရသမျှ တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ဦးစီးတာဝန်(Staff Duty)ဟု ခေါ်သည်။
ဦးစီးအဖွဲ့တစ်ခုကို ဦးစီးဆောင်ရွက်ရသူအား ဦးစီးအရာရှိ(Staff Officer)ဟု ခေါ်သည်။
ဦးစီးအဖွဲ့ကို ယျေဘုယျအားဖြင့် စာရေး/ရုံးအုပ်/ဦးစီးအရာရှိ စသဖြင့် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်မူ တပ်ကြပ်ကြီးစာရေး/ကွန်ပြူတာ(တတိယတန်း)/(ဒုတိယတန်း)/(ပထမတန်း) အဆင့်တို့မှာ စာရေးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအရာခံဗိုလ်စာရေး/ကွန်ပြူတာ၊ အရာခံဗိုလ်စာရေး/ကွန်ပြူတာနှင့် ယင်းအထက်တို့မှာ ရုံးအုပ်/ရုံးအုပ်ချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိမှာ ဦးစီးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။
တပ်အရွယ်အစားအလိုက် ဦးစီးအဖွဲ့များ ဦးစီးအဖွဲ့ကို တပ်အသီးသီးတွင် ယင်းတပ်များ၏ အရွယ်အစားအလိုက် ဖွဲ့စည်းထားရှိကြသည်။
တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့အဆင့်တွင် တပ်ရေးသည် စစ်ဦးစီးနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ဦးစီးအရာရှိဖြစ်ပြီး တပ်ထောက်မှာ စစ်ထောက်ဆိုင်ရာ ဦးစီးအရာရှိဖြစ်သည်။
တပ်မဟာနှင့် အရွယ်အစားတူတပ်ဌာနချုပ်များတွင် နည်းဗျူဟာညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး၊ စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း)၊ ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း)အစရှိသည့် ဦးစီးအရာရှိများ ထားရှိသည်။
တပ်မနှင့် အလားတူအရွယ်အစားရှိသော တပ်ဌာနချုပ်များတွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)ထားရှိပြီး တပ်မကြီးနှင့် အထက်တပ်ဌာနချုပ်များတွင် စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး၊ ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး(ရေး/ထောက်)၊ တိုင်းဦးစီးချုပ်၊ စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးချုပ်၊ လက်ထောက်စစ်ရေးချုပ်၊ လက်ထောက်စစ်ထောက်ချုပ် စသည်ဖြင့် ရှိကြသည်။
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ။
right|ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်၏ ဘိုးအာ ပုံစံ ဘိုးအာ ပုံစံ()ဟူသည် အက်တမ်၏ တည်ဆောက်ပုံကို နေအဖွဲ့အစည်းကဲ့သို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖိုဆောင်သော သေးငယ်သည့် နျူကလိယကို ဗဟိုပြု၍ အီလက်ထရွန်များက စက်ဝိုင်းပုံ ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေပုံကို သရုပ်ဖော်သည့် အက်တမ် ပုံစံ ဖြစ်သည်။
နေအဖွဲ့အစည်း၌ နေသည် ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် ဂြိုဟ်များကို ဆွဲဆောင်သကဲ့သို့ ဘိုးအာ ပုံစံ၌ နျူကလိယသည် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဆွဲအားဖြင့် အီလက်ထရွန်များကို ဆွဲဆောင်သည်။
ပို ကြည့်ရန် ကွမ်တမ်မက္ကင်းနစ်။
သင်္ဘောကုက္ကိုပင်တစ်ပင် သင်္ဘောကုက္ကို () သို့မဟုတ် သိပ္ပံအမည် ဆမေးနီးယား ဆာမန်(Samanea saman) သည် ပဲမျိုးနွယ်ဖြစ်သည့် ဖယ်ဘေးစီးမျိုးရင်းတွင်ရှိသော ပန်းပွင့်သော အပင်မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။
ယခုလက်ရှိ မီမိုးဆွိုက်အုပ်စု (Mimosoid clade)တွင်ပါဝင်ပြီး၊ ဗဟိုအမေရိကနှင့် တောင်အမေရိက ဇာတိဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် ဖော်ပြချက်များ အပင် ပုံသဏ္ဌာန် သင်္ဘောကုက္ကိုသည် ကျယ်ဝန်းပြီး အချိုးကျသော ထီးပုံစံသရဖူပါရှိသည့် အပင်ကြီးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အများအားဖြင့် ၁၅-မီတာ မှ ၂၅-မီတာ (၄၉-ပေ မှ ၈၂-ပေ)အထိ မြင့်လေ့ရှိပြီး နှင့် အချင်းအားဖြင့် ၃၀-မီတာ (၉၈-ပေ)ထိ ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ဖယ်ဘေးစီးမျိုးရင်းတွင်ရှိပြီး ပန်းပွင့်သော ဤအပင်မျိုးစိတ်သည် ဗဟိုအမေရိကနှင့် တောင်အမေရိကတွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ဖွားသော်လည်း၊ အပူပိုင်းဒေသများတစ်လျှောက် အထူးသဖြင့် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့သို့ သယ်ယူစိုက်ပျိုးခဲ့သဖြင့် ၎င်းဒေသများတွင်လည်း နေရာအနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရှိရသည်။
၎င်း၏ အကိုင်းအခက်များတွင် ကတ္တီပါကဲ့သို့ ပျော့ပြောင်းပြီး နှင့် အမွေးထူသော အခေါက်များ ရှိသည်။
ကုက္ကိုရွက်သည် ရွက်မွှာ (leaflet) ၆ရွက် မှ ၁၆ ရွက်ထိပါဝင်နိုင်သော ငှက်မွေးရွက်ပေါင်း(pinnate) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းရွက်မွှာတစ်ခုစီသည် ၂-စင်တီမီတာမှ ၄-စင်တီမီတာ (၀.၇၉-လက်မမှ ၁.၅၇ လက်မ)အထိ ရှည်နိုင်ပြီး၊၁-စင်တီမီတာမှ၂ စင်တီမီတာ (၀.၃၉-လက်မမှ ၀.၇၉ လက်မ)အထိကျယ်နိုင်သည်။
၎င်းရွက်မွှာများသည် အပေါ်မျက်နှာပြင် ခပ်မှိုင်းမှိုင်းရှိပြီး စိန်ပုံသဏ္ဍန်(ရွန်းဘတ်ပုံကိုဆိုလိုသည်) ရှိကာ၊ အောက်မျက်နှာပြင်တွင် အမွေးများရှိသည်။
၎င်းအရွက်များသည် ခြောက်သွေ့သောကာလတွင် ကြွေလေ့ရှိသည်။
မြန်မာသစ်တောဦးစီးဌာန၏ သင်္ဘောကုက္ကိုဝက်ဆိုဒ်တွင်မူ "အရွက်သည် နှစ်ဆင့်ငှက်မွေးရွက်ပေါင်းအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ထပ်ဆင့် ငှက်မွေးရွက် ၂-၁၀ စုံပါရှိသည်။
ထပ်ဆင့်ငှက်မွေးရွက်တွင် ရွက်မွှာများ ၃-၉ စုံပါရှိပြီး၊ ဘဲဥနှစ်ခြမ်းပုံနှင့်ဆက်တူပြီး အရှည် ၁.၅-၆ စင်တီမီတာ၊ အကျယ် ၀.၇-၄ စင်တီမီတာရှိသည်။
"ဟု ဖေါ်ပြထားသည်။
၎င်း၏ သစ်ပင်ထိပ်သရဖူသည် ကြီးမားပြီး အရိပ်အာဝါသကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။
ဤသရဖူသည် အပင်အောက်ကို နေရောင်မှ ကာကွယ်ပေးသော်လည်း၊ မိုးရေကို ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုသဖြင့် ၎င်းအောက်ရှိ မြေကြီးထဲသို့ မိုးရေရောက်ရှိစေနိုင်သည်။
မိုးရာသီနှင့် ညနေခင်းများတွင် အရွက်များ ခေါက်တတ်သောကြောင့် မိုးသစ်ပင်(rain tree)ဟုလည်းကောင်း၊ ငါးနာရီပင် (five o'clock tree)ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။
အပွင့်နှင့်အစေ့များ သင်္ဘောကုက္ကိုပင်တွင် အဖြူ နှင့် အနီရောင် ဝတ်ဆံများပါသော ပန်းနုရောင် အပွင့်များရှိပြီး ပန်းခိုင်များပေါ်တွင် ပန်း ၁၂-ပွင့်မှ ၂၅-ပွင့်ခန့်အထိ ရှိတတ်သည်။
ဤပန်းခိုင်များသည် ထောင်ဂဏန်းအထိ အရေအတွက်ရှိနိုင်ပြီး၊ သစ်ပင်တစ်ပင်လုံးကို လွှမ်းခြုံထားလေ့ရှိသည်။
သင်္ဘောကုက္ကိုပင်၏ အစေ့အိမ်များ သို့မဟုတ် သင်္ဘောကုက္ကိုသီးများသည် ကွေး၍ သားရေကဲ့သို့သော မျက်နှာပြင်အသားရှိသည်။
၎င်းအစေ့အိမ်အတွင်း၌ ပြားချပ်ချပ်၊ ဘဲဥပုံအစေ့များကို ဖုံးအုပ်ထားသော စေးကပ်သည့် စားသုံးနိုင်သော အသားများ ပါဝင်သည်။
အသုံးပြုပုံများ သင်္ဘောကုက္ကိုသီးမှ စားသုံးနိုင်သော သစ်သီးပျော့ဖတ်ကို အဖျော်ယမကာအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ သံပယိုဖျော်ရည်ကဲ့သို့ အရသာရှိသည်။
၎င်းပျော့ဖတ်ကို (ဓာတုဗေဒနည်းအားဖြင့် ဘိုင်အိုအီသနောအဖြစ်သို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲပြီးနောက်) ဓာတ်ဆီအတွက် ဖြည့်စွက်စာ (gasoline additive)အဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
၎င်း၏သစ်သားကို ပန်းပုထုခြင်းနှင့် ပရိဘောဂပြုလုပ်ခြင်းတို့တွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
ပုံပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ။
ဥဒါန်းပါဠိတော်သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင် ပါဝင်သော အရေးပါသော ကျမ်းတစ်ကျမ်းဖြစ်သည်။
ဥဒါနဟူသော စကားလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အံ့ဩချီးမွမ်းသော စကားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဤကျမ်းတွင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သာဝကတို့၏ ဝမ်းမြောက်ဖွယ်စကားများ၊ အံ့ဩဖွယ်အကြောင်းအရာများနှင့် ဆက်စပ်သော တရားတော်များကို စုစည်းတင်ပြထားသည်။
ဥဒါန်း၏ အဓိပ္ပာယ် ဥဒါန်းစကား၊ဥဒါန်း (ပု၊ န) [(၁) ဥ+အန+ဏ။
(၂) ဥဒ+ယု။
] ဝမ်းမြောက်နှစ်သက် မြွက်ဆိုအပ်သော စကား၊ ပီတိအဟုန်ကြောင့် ကျူးရင့်မြွက်ဆိုအပ်သော စကား။
(ဆီခွက်မဆံ့၍ ဆီများလျှံထွက် လာသကဲ့သို့ နားထောင်မည်သူ တစ်ဦးဦးကို ပြောဟောရန် မရည်ရွယ်ဘဲ ပီတိအဟုန်ကြွ၍ မျိုသိပ်မရသဖြင့် စိတ်နှလုံးအတွင်းမှ လျှံထွက် ကျူးရင့် မြွက်ဆိုအပ်သောစကားကို ဥဒါန်း စကားဟုခေါ်၏။
ဤဥဒါန်းစကားသည် ဓမ္မသံဝေဂကြောင့် ကျူးရင့် မြွက်ဆိုအပ်သည်လည်း ရှိ၏။
အချို့နေရာ၌ ဂါထာဖြင် ကျူးရင်အပ်သော ဥဒါန်းဖြစ်၍ အချို့နေရာ၌ မူ “အညာသိ ဝတ ဘော ကောဏ္ဍညော” စသည်ဖြင့် စုဏ္ဏိယစကားပြေ ဝါကျဖြင့် ကျူးရင်အပ်သော ဥဒါန်းဖြစ်၏။
များသော အားဖြင့်မူ ဂါထာဖြင့်ကျူးရင်ပြီး ပီတိ သောမနဿကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စကား ပင်တည်း။
မြတ်စွာဘုရား ကျူးရင့်တော်မူအပ်သော ဥဒါန်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ်တို့ ကျုးရင့်အပ်သော ဥဒါန်း, ဘုရားတပည့် ထေရ ထေရီတို့ ကျူးရင်အပ်သော ဥဒါန်း ဟူ၍ သုံးမျိုးရှိ၏။
ထို့အပြင် “အဟောဒါနံ ပရမဒါနံ၊ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ” စသည်ဖြင့် သိကြားနတ်မင်းတို့ ကျူးရင့်အပ်သော ဥဒါန်း၊ “နမော တဿ ဘဂဝတော” စသည်ဖြင့် အာရာမဒဏ္ဍပုဏ္ဏား စသော လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ကျူးရင့်အပ်သော ဥဒါန်းများလည်း ရှိ၏။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၂၊၃။
သာရတ္ထ၊၁၊၉၈-၁၀၁။
သီ၊ဋီ၊သစ်၁၊၁၂၈-၁၃၀။
(က) ဥဒါနံ ဥဒါနေသီ (ဒီ၊၁၊၄၄။
မ၊၁၊၂၃၅။
သံ၊၁၊၁၉၊ ၂၀။
အံ၊၁၊၆၇။
အံ၊၂၊၂၀၈။
)တိ ဥဒါဟာရံ ဥဒါဟရိ။
ယထာ ဟိ ယံ တေလံ —ဧဝမေဝ ယံ ပီတိဝစနံ ဟဒယံ ဂဟေတုံ န သက္ကောတိ၊ အဓိကံ ဟုတွာ အန္တော အသဏ္ဌဟိတွာ ဗဟိ နိက္ခမတိ၊ တံ ဥဒါနန္တိ ဝုစ္စတိ။
ဧဝရူပံ ပီတိမယံ ဝစနံ နိစ္ဆာရေသီတိ အတ္ထော။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၂-၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၂-၃။
ဥဒါဟရီယတိ ဥဗ္ဗေဂပီတိဝသေနာတိ, တထာ ဝါ ဥဒါဟရဏံ ဥဒါနံ။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၄၆။
အံ၊ဋီ၊၃၊၆၀။
ဥဒါနဒ္ဓိ ကေနဋ္ဌေန ဥဒါနံ။
ဥဒါနနဋ္ဌေန (ဥဒါနဋ္ဌေန)။
ကိမိဒံ ဥဒါနံ နာမ ပီတိဝေဂသမုဋ္ဌာပိတော ဥဒါဟာရော။
သာရတ္ထ၊၁၊၉၈။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၂၈။
အယမ္ပိ ဥဒါနော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ။
ဥဒါန၊၈၇။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၄၂။
ဥဒါနာနိ သန္တိ ဧဝ။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၃။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၃၀။
ဥဒါနံ ဥဒါနဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃။
ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသီ (ဝိ၊၃၊၂)တိ ဣမံ—ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တီတိအာဒိကံ သောမနဿယုတ္တညာဏသမုဋ္ဌာနံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ၊ အတ္တမနဝါစံ နိစ္ဆာရေသီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၆။
ဥဒါနံ ဥဒါနေသီ (ဝိ၊၃၊၂၁)တိ သံဝေဂဝသေန ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ၊ သံဝေဂဝသပဝတ္တံ ဝါစံ နိစ္ဆာရေသီတိ အတ္ထော။
(သာရတ္ထ၊၁၊၉၉။
ဝိမတိ၊၂၊၉၃။
) ဥဒါန်းပါဠိတော်၏ ပါဝင်မှု ဥဒါန်းပါဠိတော်၌ ဝဂ်အားဖြင့်ရှစ်ဝဂ်၊ သုတ်ပေါင်း ရှစ်ဆယ် ဂါထာပေါင်း ကိုးဆယ်ငါး၊ ဘာဏဝါရပေါင်း ရှစ်ဘာဏဝါရ ခွဲ၊ အနုသန္ဓေပေါင်း ရှစ်ဆယ့်တစ်၊ ပဒပေါင်း နှစ်သောင်း တစ်ထောင် တစ်ရာ(၂၁၁၀၀)၊ ဂါထာပါဒပေါင်း ရှစ်ထောင် လေးရာနှစ်ဆယ်သုံး (၈၄၂၃)၊ အက္ခရာပေါင်း ခြောက်သောင်းခုနစ်ထောင် သုံးရာရှစ်ဆယ် နှစ် (၆၇၃၈၂) ရှိ၏။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၂-၅။
သုတ္တံ ဂေယျံ —ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ။
မ၊၁၊၁၈၆။
အံ၊၁၊၃၁၃။
မဟာနိ၊၁၁၁။
သောမနဿညာဏ-မယိကဂါထာပဋိသံယုတ္တာ ဒွါသီတိ (ဒွေ အသီတိ) သုတ္တန္တာ ဥဒါနန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ(ဗ္ဗာ)။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၂။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇။
ဣဒံ သုတ္တံ ဥဒါနေပိ သင်္ဂီတံ။
ဥဒါန်းပါဠိတော်လာ နမူနာ သုတ်များ သာဝတ္ထိပြည်သား ရဟန္တာအရှင် သင်္ဃာမဇိနှင့် ဘုရားရှင်၏ ဥဒါန်းများ: သာဝတ္ထိပြည်သား ရဟန္တာအရှင် သင်္ဃာမဇိသည် မိသားစုကို စွန့်ခွာ၍ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီးနောက် ဘုရားရှင်ကို ဖူးမြော်ရန် ပြန်လာခဲ့သည်။
ထိုအခါ ဇနီးဟောင်းဖြစ်သူက လူဝတ်ပြန်လဲကာ မိသားစုကို ပြန်လည်စောင့်ရှောက်ရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပြောဆိုခဲ့သည်။
အရှင်မြတ်က မည်သည့်စကားမျှ ပြန်မပြောဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာ နေသောအခါ ဇနီးဟောင်းသည် ကလေးကို အရှင်မြတ်ရှေ့တွင် ချထားခဲ့ပြီး ထွက်သွားကာ ခပ်လှမ်းလှမ်းမှ အကဲခတ်နေခဲ့သည်။
မထေရ်သည် ကလေးကို ကြည့်ရှုခြင်းမရှိဘဲ စကားတစ်ခွန်းမျှ ပြန်မပြောသောကြောင့် ဇနီးဟောင်းသည် ကလေးကို ပြန်ခေါ်၍ ထွက်ခွာသွားလေသည်။
ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားရှင် သိတော်မူသောအခါ ဤဥဒါန်းကို ကျူးရင့်တော်မူခဲ့သည်။
“လာသွားသော မယားဟောင်းကို မနှစ်သက်၊ ပြန်သွားသည်ကို မစိုးရိမ်၊ ကပ်ငြိတွယ်တာခြင်းမှ လွတ်သော သင်္ဂါမဇိရဟန်းကို ဗြာဟ္မဏ (ရဟန္တာ) ဟု ငါဘုရားဟော၏။
” (သင်္ဃာမသုတ်) မြွေကို ရိုက်နှက်သော ကလေးငယ်များနှင့် ဒဏ္ဍသုတ်: မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဆွမ်းခံကြွတော်မူရာ သာဝတ္ထိမြို့နှင့် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ကြား လမ်းမပေါ်တွင် မြွေကို တုတ်ဖြင့် ဝိုင်းရိုက်နှက်နေသော ကလေးငယ်တစ်သိုက်ကို တွေ့မြင်တော်မူခဲ့သည်။
“အကြင်သူသည် မိမိ၏ချမ်းသာကို ရှာမှီးသည်ဖြစ်၍ ချမ်းသာကို အလိုရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို တုတ်၊ လှံ၊ ကန် စသည်တို့ဖြင့် ရိုက်နှက်ညှဉ်းဆဲ၏၊ ထိုသူသည် တမလွန်ဘဝ၌ ချမ်းသာကို မရနိုင်။
” (ဒဏ္ဍသုတ်) ငါးဖမ်းသော ကလေးငယ်များနှင့် ကုမာရိကသုတ်: တစ်ခါသော်လည်း ထိုလမ်းပေါ်၌ပင် ကလေးငယ်တစ်သိုက် ငါးဖမ်းနေကြသည်ကို မြတ်စွာဘုရားရှင် တွေ့မြင်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုအခါ “သူငယ်တို့၊ သင်တို့သည် ဆင်းရဲကို မနှစ်သက်ကြသလော၊ ဆင်းရဲမှ ကြောက်ကြရဲ့လား” ဟု မေးတော်မူရာ ကလေးငယ်တို့က “မှန်ပါသည် အရှင်ဘုရား၊ အရှင်ဘုရားတပည့်တော်တို့သည် ဆင်းရဲကို မနှစ်သက်ကြပါ၊ ဆင်းရဲမှ ကြောက်ကြပါသည်” ဟု ပြန်လည်လျှောက်ထားကြသည်။
“သင်တို့သည် ဆင်းရဲမှ ကြောက်ကြကုန်မူ၊ ဆင်းရဲကို မနှစ်သက်ကြကုန်မူ မျက်မှောက်၌ဖြစ်စေ၊ မျက်ကွယ်၌ဖြစ်စေ မကောင်းမှုကို မပြုကြကုန်လင့်။
သင်တို့သည် ယုတ်မာသော မကောင်းမှုကံကို ယခုလည်း ပြု၊ နောင်လည်း ပြုမည်ဖြစ်ကြမူ ဖဲရှောင်ထွက်ပြေးကုန်သော်လည်း သင်တို့အား ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်မှု မရှိနိုင်။
” (ကုမာရိကသုတ်) အရှင်နာဂသမာလနှင့် ဘုရားရှင်၏ ဥဒါန်း: မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် တစ်ချိန်တွင် အရှင်နာဂသမာလနှင့်အတူ ကောသလတိုင်း၌ ခရီးကြွတော်မူရာ လမ်းခွဲတစ်ခုသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထိုအခါ အရှင်နာဂသမာလက “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား၊ ဤကား လမ်းကောင်းပါတည်း၊ ဤလမ်းဖြင့် သွားပါကုန်အံ့” ဟု လျှောက်ထားခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် မသွားရန် တားမြစ်ခဲ့သော်လည်း မထေရ်သည် စကားနားမထောင်ဘဲ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သပိတ်နှင့် သင်္ကန်းကို မြေကြီးပေါ်တွင် ချထားခဲ့ပြီး ဇွတ်အတင်း ထွက်သွားလေသည်။
မထေရ်သည် ရှေ့တွင် လူဆိုးဓားပြများနှင့် တွေ့ဆုံကာ နှိပ်စက်ခံရပြီးမှ ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။
“ရေရောသော နို့ရည်ကို သောက်သော ကြိုးကြာသည် ရေကို စွန့်သကဲ့သို့ (သစ္စာတရားကို) သိခြင်းသို့ ရောက်သော ပညာရှိသည် အကျိုးရှိသည်၊ မရှိသည်ကို မသိသူနှင့် အတူတကွသွားသော်လည်းကောင်း၊ အတူတကွနေသော်လည်းကောင်း၊ ရောနှောသော်လည်းကောင်း မကောင်းမှုကို စွန့်၏။
”ဟု ဤဥဒါန်းကို ကျူးရင့်တော်မူသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ဥဒါနပါဠိတော် မြန်မာပြန် ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဥဒါန်းပါဠိတော် မြန်မာပြန် ကဏ္ဍ:ခုဒ္ဒကနိကာယ်။
သာသနာတော်၌ ဥဒါယီမည်သူဥဒါယီ (ပု) [ဥ+ဣ+ဏီ} ဥဒါယီမည်သူ။
၅-ဦးတွေ့ရ၏။
ဥဒါယီမထေရ် ၄-ပါးနှင် ဥဒါယီပုဏ္ဏားတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တယော ထေရာ ဥဒါယီ နာမ လာဠုဒါယီ ကာဠုဒါယီ မဟာဥဒါယီတိ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၇။
(ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၈။
) ကာဠုဒါယီမထေရ် (က) ကာဠုဒါယီမထေရ်သည် ပဒုမုတ္တရဘုရားရှင်လက်ထက် ဟံသာဝတီ မြို့၌ ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားထံ ကုလပ္ပသာဒက ဧတဒဂ်ရာထူးကို ပန်ဆင်ပြီး ကုသိုလ် ကောင်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည့်။
နောက်ဆုံးဘဝ၌ ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် ပဋိသန္ဓေ နေသောနေ့မှာပင် ကပိလဝတ်မြို့ အမတ် တစ်ဦး၏နေအိမ်တွင် ပဋိသန္ဓေ ယူခဲ့သည်၊ ဘုရားအလောင်းတော်နှင့် တစ်နေ့တည်း ဖွားမြင်သော ဖွားဘက်တော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
တစ်မြို့လုံး ဝမ်းသာရွှင်ပျ တက်ကြွသောနေ့၌ ဖွားမြင်သောကြောင့် ဥဒါယီဟု အမည်မှည်၏။
အနည်းငယ် အသားမည်းသောကြောင် ကာဠနှင့် တွဲ၍ ကာဠုဒါယီ ဟု အမည်တွင်သည်။
မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်နှင် ကစားဖေါ် ကစားဘက်လည်း ဖြစ်သည်၊ နောင်အခါ မြတ်စွာဘုရားထံ တရားနာရ၍ ဧဟိဘိက္ခု ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိကာ ဘုရားရှင်အား ရာဇဂြိုဟ်မှ (ဆွေတော် မျိုးတော်တို့ရှိရာ) ကပိလဝတ်သို့ ပင်ဆောင် ခဲ့ရာတွင် ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ ကြည်ငြိုသဒ္ဓါ တိုးပွားစေရန် ဟောပြောဆောင်ရွက်မှုကို အကြောင်းပြု၍ ကုလပ္ပသာဒကအရာ၌ ဧတဒဂ်ထားတော်မူသည်။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၃-၆။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၅-၁၇၃။
ကာဠုဒါယီ-လည်းကြည့်။
(က) ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ။
အံ၊၂၊၃၀၃။
အာယသ္မာ ဥဒါယီတိ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော ကာဠုဒါယိတ္ထေရော။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၀။
သကလနဂရဿ ဥဒဂ္ဂစိတ္တဒိဝသေ ဇာတောတိ ဥဒါယီတွေဝ နာမံ အကံသု။
ထောကံ ကာဠဓာတုကတ္တာ ပန ကာဠုဒါယီ နာမ ဇာတော။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၄။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၅။
(အံ၊၃၊၂၄၂။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၈၊ ၃၇။
) မဟာဥဒါယီထေရ် (ခ)မဟာဥဒါယီထေရ်၊ ကြီးသောကိုယ်ခန္ဓာ ရှိသောကြောင့် မဟာဥဒါယီဟု ခေါ်တွင်သည်၊ ဤမဟာဥဒါယီကို အကြောင်းပြု၍ နိသီဒိုင်အခင်း၏ အမြိတ်အဆာကို ခွင့်ပြုတော်မူသည်။
ဝိ၊၂၊၂၂၁။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၈၆။
မဟာဥဒါယီကိုပင် ပဏ္ဍိတဥဒါယီထေရ် ဟုလည်း ဖွင့်ဆိုသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဤမဟာဥဒါယီထေရ်သည် ကပိလဝတ်ပြည်ဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ ဆွေတော်မျိုးတော် ပရိသတ်၌ ပြအပ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ တန်းခိုးအာနုဘော်ကို ဖူးမြင်ရကာ သဒ္ဓါဘရားဖြစ်ပွား၍ ရဟန်း ပြုလျက် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ရာ မကြာမြင့်မီပင် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက် ရှိလေသည်။
နာဂေါပမသုတ်အဆုံး၌ မိမိ၏ ညာဏ်စွမ်းအလျောက် မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဆင်ခြင်အောက်မေ့ကာ ဂါထာတို့ဖြင့် ဖွဲ့သီ ချီးကျူးခဲ့လေသည်။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၈။
နာဂသုတ်အဖွင့် အဋ္ဌကထာ(အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၀)၌ကား ထိုသို့ချီးကျူးသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာကာဠုဒါယီဖြစ်သည်ဟု မိန့်ဆိုထားသည်။
(ခ) အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ။
ဒီ၊၃၊၉၅။
ဣဓ မဟာဥဒါယီ အဓိပ္ပေတာ။
ဥဒါယီတိ နာမံ၊ မဟာသရီရတာယ ပန ထေရော မဟာဥဒါယီတိ ပညာယိတ္ထ။
(ဝိ၊၂၊၂၂၁။
မ၊၂၊၅၉၊ ၁၁၁။
သံ၊၂၊၄၂၃။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၀၊ ၁၁၄။
) လာဠုဒါယီ(လာလုဒါယီ) မထေရ် (ဂ) လာဠုဒါယီ(လာလုဒါယီ) မထေရ်။
ထိုမထေရ်သည် ကောဝရိယ၏ သား ဖြစ်၏။
သေယျသကရဟန်း၏ ဥပဇ္ဈယ်ဆရာတည်း။
တုန်လှုပ်သော သားကောင်နှင့်တူ၏။
အိပ်ခြင်း၌ မွေ့လျော်သော လျပ်ပေါ်လော်လီသော ရဟန်းတို့တွင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၅။
ဤလာဠုဒါယီကို အကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားသည် သိက္ခာပုဒ် များစွာ ပညတ်တော်မူခဲ့ရသည်၊ ၎င်းသိက္ခာပုဒ်တို့မှာ ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၁၇၂-၃)၊ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၁၈၆-၇)၊ အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၁၉၂-၄)၊ သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၁၉၉၊ ၂၀၀)၊ ပထမအနိယတသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၂၈၅-၆)၊ ဒုတိယ အနိယတသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၈၉၊ ၂၉၀)၊ ပုရာဏစီဝရသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၃၈၆-၇)၊ စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၁၊၃၀၈-၃၁၀)၊ ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၂၊၃၂-၃)၊ စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၂၊၈၅-၆)၊ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၂၊၉၃-၄)၊ သဉ္စိစ္စသိက္ခာပုဒ် (ဝိ၊၂၊၁၆၃-၄) တို့ဖြစ်သည်။
(ဂ) အဒ္ဒသ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ အာယသ္မန္တံ သေယျသကံ။
ဝိ၊၁၊၁၅၁။
ဥဒါယီတိ တဿ ထေရဿ နာမံ၊ အယဉှိ သေယျသကဿ ဥပဇ္ဈာယော လာဠုဒါယီ နာမ။
လာဠုဒါယီ နာမ။
(မ၊၃၊၂၅၁။
) (ဃ) သံဃာအား ပါတိမောက် ရွတ်ပြသော ကျီးကန်း အသံကဲ့သို့ အသံရှိသော ဥဒါယီရဟန်း။
(ဃ) အာယသ္မာ ဥဒါယီ သံဃဿ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကော ဟောတိ ကာကဿရကာ။
ဝိ၊၃၊၁၅၅။
(င) ဥဒါယီမည်သော ပုဏ္ဏား။
(င) အထခေါ ဥဒါယီ ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။
အံ၊၁၊၃၅၂။
ဘင်ဂျမင် ဖရန်ကလင် (; ဧပြီ ၁၇၊ ၁၇၉၀) သည် အမေရိကန် စွယ်စုံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စာရေးဆရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သိပ္ပံပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ သတင်းစာဆရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ယထာဘူတ ကဝိအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံပြု သုခမိန်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သံတမန်အဖြစ်လည်းကောင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျော်စောထင်ရှားခဲ့သည်။
ဘင်ဂျမင် ဖရန်ကလင်သည် မက်ဆာချူးဆက်နယ်၊ ဘော့စတွန်မြို့၌ ခရစ်နှစ် ၁၇၀၆ ခု ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဘင်ဂျမင်မှာ မောင်နှမ ၁၇ ယောက်ရှိ၍ သူသည် ၁၅ ယောက်မြောက်သားဖြစ်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူသည် ဖယောင်းတိုင်နှင့် ဆပ်ပြာချက်လုပ် ရောင်းချသူဖြစ်၍ ငွေကြေးမတောင့်တင်းရှာချေ။
ဘင်ဂျမင်သည် ၈ နှစ်သားအရွယ်တွင် ကျောင်းစ၍နေသည်။
ဖခင်ဖြစ်သူသည် သားငယ်ကိုပညာကောင်းစွာသင်၍ သာသနာဖက်တွင် အမှုထမ်းစေလိုသော်လည်း၊ ကျောင်းထား၍ နှစ်နှစ်မျှမပြည့်မီ ငွေကြေးမတတ်နိုင်သဖြင့် ကျောင်းမှထုတ်လိုက်ရ၏။
ထို့နောက် သူ့ဖခင်၏ ဖယောင်းတိုင်စက်ရုံတွင် ဝင်၍အလုပ်လုပ်ရ၏။
ဘင်ဂျမင်သည် ဖယောင်းတိုင်လုပ်ငန်း၍ ဝါသနာမပါ၊ ရေကူးခြင်း၊ လှေလှော်ခြင်းတို့ဖြင့်သာ ပျော်ပျော်နေလိုသည်။
သူသည် သင်္ဘောသားလုပ်လိုသော ဆန္ဒရှိ၏။
သို့ရာတွင် ဖခင်ဖြစ်သူက သူ့သား သင်္ဘောနှင့်လိုက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်၍၊ သူ၏ အစ်ကိုကြီး ဂျိမ်းထံတွင် စာပုံနှိပ်တိုက်လုပ်ငန်းကို သင်စေ၏။
ထိုအချိန်တွင် ဘင်ဂျမင်မှာ အသက် ၁၂ နှစ်ရှိလေပြီ။
ပုံနှိပ်စက်အလုပ်ကို အနည်းငယ်နားလည်၍ ဝင်ငွေမှန်လာသောအခါ ဘင်ဂျမင်သည် ငွေကြေးစုဆောင်းမိရန် အလွန်ချွေတာသုံးစွဲ၏။
အစားအသောက်၌ပင် အသားကိုမစားတော့ဘဲ၊ အသီးအရွက်ဖြင့်သာ တင်းတိမ်လိုက်လေသည်။
သူစု၍ ရသမျှငွကြေးဖြင့် စာအုပ်ဝယ်၍ဖတ်၏။
ထိုစဉ်က အလွန်ရှားပါးသေးသော ရော်ဗင်ဆန် ကရူးဆိုး၊ ပီးလရင်း ပရိုးဂရက် စသော စာအုပ်များကို စိတ်ဝင်စားစွာ ဖတ်ခဲ့၏။
ယင်းသို့ စာအုပ်များ ဖတ်ရင်း ဂဏန်းသင်္ချာ၊ သဒ္ဒါ စသော ကျောင်းပညာရပ်များအပြင် ရေကြောင်းအတတ်ကိုလည်း ဝါသနာအလျှောက် သင်ကြားသေးသည်။
တခါတရံ စပက်တေးတား ခေါ် အင်္ဂလိပ်သတင်းစာစောင်၌ ပါသော ပုံဝတ္တုများကို ဖတ်ပြီးသော်၊ သူ့ဘာသာသူ ထိုပုံဝတ္တုများကို ပြန်ရေးခြင်းဖြင့်၊ စကားပြေအရေးအသား တိုးတက်အောင် လေ့လာ၏။
ဝေါဟာရစကား ကြွယ်ဝအောင် စကားပြေပုံပြင်များကို ကဗျာအဖြစ်သို့ ရေးစီ၍၊ ကဗျာများကိုလည်း စကာပြေ ပြန်ကြည့်၏။
စာပေအရေးအသား အတော်တိုးတက်ကောင်းမွန်လာသောအခါ ဘင်ဂျမင်သည် မိမိကိုယ်တိုင်စာရေး၍ သတင်းစာ၌ထည့်သွင်းလိုသော ဆန္ဒဖြစ်လာ၏။