kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုကြောင့် မြို့နယ်အတွင်းတွင် ချောင်းငယ် မြောင်းငယ်၊ အင်းအိုင်အများရှိလေရာ၊ ထိုဒေသတို့တွင် ငါးဖမ်း ခြင်းအလုပ်ကို အတော်အသင့် လုပ်နိုင်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ထီးချိုင့်မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်သည် ငပိ၊ ငခြောက်ဖြစ်သည်။
မြေပြန့်ဒေသတို့တွင် လယ်ယာအလုပ်ကို လုပ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) ရှေး‌မြို့ဟောင်းများ ရှေးမြန်မာ ခံတပ် ဖြစ်ခဲ့သော ထီးချိုင့်နယ်အတွင်း တုံငယ်၊ ကွမ်းဘောင်၊ မြတောင်၊ ချွန်းတောင် မြို့ဟောင်း ‌၄ မြို့ ရှိပြီး၊ မြတောင်နှင့် ချွန်းတောင်မြို့က ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထင်ရှားသည်။
မြတောင်သည် နောက်ဆုံး သီပေါမင်း၏ မိဖုရားခေါင် စုဖုရားလတ် မြို့စားအရာ ရရှိရာ မြို့ ဖြစ်သည်။
ချွန်းတောင်မှာ မန္တလေးမြို့ မပျက်မီ ၁၈၇၈ တွင် ပျက်သုဉ်းပြီး၊ ရွာငယ်ကလေး အဖြစ်သာ ကျန်သည်။
ထီးလင်းမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
ထီးလင်းမြို့နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်သည် ကျောက်ထူထပ်၍ မညီညာသည့်ပြင် တောင်ကုန်းများလည်းရှိသဖြင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းကို မြစ်များချောင်းများနှင့်နီးသော မြေပြန့်ပိုင်းတွင်သာလုပ်ကိုင်နိုင်ကြသည်။
ထီးလင်းမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၄၉၃ စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။
ပိုးမွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းလည်း အတော်အသင့်ရှိ၍၊ ယာတိုင်ပိုး ယောလုံချည်များကို ရက်လုပ်ရောင်းချသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရ မအုပ်ချုပ်မီက ထီးလင်းမြို့သည် စော်ဘွားနယ်တစ်ခုဖြစ်၏။
ထီးလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားမှာ ထီးလင်းမြို့တောင်ဘက် နှစ်မိုင်ခန့်အကွာ မောချောင်းဘေး သရခါရွာ တဖက်ကမ်း တောင်ဘက်ရွာ အနီးရှိ ရွှေကွန်အုပ်ဘုရားဖြစ်၍၊ နရပတိစည်သူမင်းကြီးက တည်ထားကိုးကွယ်သည်ဟုဆိုလေသည်။
ထိုဘုရားကို ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံကျမ်းတွင် ထီးလင်းတမ်းခွန်၊ ဖုန်းရှိန်မွန်၊ ရွှေကွန်အုပ်မြတ်စွာ ဟု စပ်ဆိုထားလေသည်။
ထီးလင်းမြို့နယ်အတွင်း မှီတင်း နေထိုင်စားသောက်ကြသော လူမျိုးများသည် တောင်သားလူမျိုးနှင့် ချင်းလူမျိုးများဖြစ်၏။
ထီးလင်းမြို့သည် ပခုက္ကူမြို့နယ်၏ ၉၇ မိုင်ခန့်ဝေး၍၊ မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားလေသည်။
ထို့အပြင် ထီးလင်းမှ အထက်ချင်းတွင်းခရိုင် ကလေးဝမြို့သို့ နွေရာသီတွင် သွားလာနိုင်သော ကားလမ်းတစ်လမ်းတည်းရှိ၍၊ အရှည် ၁၃၈ မိုင်ရှိ လေသည်။
မြို့နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၂ဝဝဝ ယောက်ဟူ၍ ခန့်မှန်းရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) သမိုင်းကြောင်း ထီးလင်းမြို့ကို ခရစ်နှစ် ၇၄၈ တွင် စော်ဘွားနန္ဒရာဇ်က တည်ထောင်သည်။
သူ့ကို သား နန္ဒရာဇ်နှင့် စော်ဘွား ပုညစည်သူတို့က ဆက်ခံပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် စော်ဘွားဆက် ပြတ်သွားရာ ခရစ်နှစ် ၁၂၉၈ တွင်မှ စော်ဘွား ဦးခန်းပတ်က ထီးလင်းစော်ဘွားဆက်ကို ပြန်လည်ထူထောင်သည်။
ယင်းနောက် အင်းဝခေတ်တလျှောက် ထီးလင်းမြို့၌ စော်ဘွားအဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်သည်။
အလောင်းမင်းတရားလက်ထက် ဟံသာဝတီသို့ သွားတိုက်စဉ် ထီးလင်းစော်ဘွား ဦးပြည့်ထွန်းအောင်သည် လိုက်ပါ စစ်မှုထမ်းပြီးနောက် ရန်ကုန်၌ ကွယ်လွန်ရာ သား ဦးကျန်က စော်ဘွားရာထူးကို ဆက်ခံသည်။
စော်ဘွားဦးကျန်လက်ထက် ၁၇၅၈ ခု မေလတွင် တောင်သားများ ထီးလင်းကို လာတိုက်သေးသည်။
ဦးကျန်သည် အလောင်းမင်းတရားနှင့် နောင်တော်ကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စော်ဘွားအဖြစ် အုပ်ချုပ်သည်။
ဦးကျန်ကို ဆက်ခံသူများမှာ ညီ ဦးနက်၊ စော်ဘွားကြီး ဦးပြည့်ထွန်းအောင် ညီ ဦးသာကျော်၊ စောနံ၊ ဦးထွားဖြူ စသူတို့ ဖြစ်ပြီး၊ ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက် ၂၆ မေ ၁၇၆၅ တွင် ထီးလင်းမြို့စစ်တမ်းကို စော်ဘွားဦးထွားဖြူက ဆက်သွင်းသည်။
၁၅ ဇွန် ၁၇၇၃ တွင် လက်ရှိနေရာသို့ ထီးလင်းကို ရွှေ့ပြောင်းပြီး စော်ဘွားအစား မြို့သူကြီးများကို အုပ်ချုပ်စေသည်။
ထိုစဉ် ထီးလင်းမြို့သူကြီးမှာ ဦးမောင်ဦး ဖြစ်ကာ ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက် ၁၇၈၃ တွင် ထီးလင်းမြို့စစ်တမ်း ဆက်သွင်းသူ ဖြစ်သည်။
ထီးလင်းမြို့သူကြီး ဦးမြတ်စံလက်ထက် ၁၉ ဧပြီ ၁၇၉၃ တွင် သမီး ရှင်မင်းငြိမ်းကို ဘိုးတော်ဘုရားထံ ဆက်သရာ မိဘများနှင့် မြို့နေလူကြီးများ နေပြည်တော်သို့ လိုက်ပို့ရသည်။
၁၇၉၈ ဇွန်လဆန်းမှ ၁၇၉၉ ခုနှစ်အထိ ထီးလင်းမြို့ကို အုပ်ချုပ်သူ မြို့သူကြီးအမည်က ဦးမြတ်မှန်း ဖြစ်ပြီး သူ့ကို ဦးရွှေပု၊ ဦးသာကျံတို့က ဆက်ခံသည်။
ဦးသာကျံသည် ၁၈၀၂ တွင် စစ်တမ်း ဆက်သွင်းသည်။
ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် ထီးလင်းမြို့သူကြီးမှာ သီဟရာဇကျော် ဖြစ်သည်။
၁၈၃၀ တွင် မင်းလှသမန္တကျော်ထင် ဖြစ်သည်။
၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ကိုစုစည်း၍ ပခုက္ကူပြည်နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းရာတွင် ပခုက္ကူခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်အဖြစ်တည်ရှိလာခဲ့သည်။
ထီးလှိုင်ငှက်သည် ဘုရားဟောကျမ်းဂန်လာ ဇာတ်ဝတ္ထု တို့တွင် ဟတ္ထိလိင်္ဂငှက်ဟူ၍ ထင်ရှား၏။
ပါဠိစကား ဟတ္ထိ လိင်္ဂမှ 'ထိလိုင်ကာ'သို့ ပြောင်းလဲလာပြီးလျှင် ထီးလှိုင်ငှက် ဖြစ်လာဟန်တူ၏။
ဟတ္ထိ ၏အနက် 'ဆင်'၊ လိင်္ဂ၏အနက် 'အသွင်အပြင်'ဟူ၍ဖြစ်ရာ၊ ဤအနက် အဓိပ္ပာယ်နှစ်ရပ်ကို ဆက်စပ်၍၊ ငှက်ဆင်ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုကြ၏။
ကျန်စစ်သား မွန်ဘာသာဖြင့်ရေးထိုးသော ရွှေစည်းခုံကျောက်စာတွင် 'ဟတ္ထိ လိင်္ဂငှက်ဆင်'ဟူ၍ တွေ့ရ၏။
အရွယ်နှင့်အင်အား ကြီးမားသည် ကို အစွဲပြု၍လည်း ငှက်ဘီလူးဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသေး သည်။
ဓမ္မပဒဝတ္ထုတွင် ထီးလှိုင်ငှက်၏အကြောင်းကို ဤသို့ပြဆို ထား၏။
ထီးလှိုင်ငှက်သည် ဆင်ပြောင်ငါးစီးအားကို ဆောင်နိုင် ၏။
အစာကိုထိုးသုတ်၍ ကောင်းကင်၌ ပျံလေပြီးသော်၊ အလိုရှိ ရာအရပ်၌ချ၍ စားလေ့ရှိ၏။
အစာကိုမစားမီ လာခဲ့သည့်လမ်း ခရီးကို ပြန်၍လှည့်ကြည့်တတ်သော အလေ့ရှိ၏။
ကောသမ္ဗီပြည်ကြီးကို အုပ်စိုးသော ပူရန္တပ္ပမင်းကြီး၏ မိဖုရားသည် ကိုယ်ဝန်အရင့်အမာနှင့် နီမြန်းသော ကမ္ဗလာကို ဝတ်ခြုံလျက် နေစာလှုံနေစဉ်၊ ထီးလှိုင်ငှက်ကြီးသည် မိဖုရား အား သားတစ်အမှတ်ဖြင့် ထိုးသုတ် ဆောင်ယူသွားဘူးကြောင်း ကို ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ သာမာဝတီဝတ္ထုတွင် ဖော်ပြပါရှိလေ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ပုဂံပြည်၌ သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းကြီး၊ စိုးစံ တော်မူစဉ်အခါက ပုဂံပြည်သူပြည်သားများအား နှိပ်စက်ညှင်းပန်းနေသော ရှူးပျံ၊ ကျားကြီး၊ ဝက်ကြီး၊ ငှက်ကြီးဟူ၍ ရှိလေရာ၊ ထိုငှက်ကြီးသည် ဟတ္ထိလိင်္ဂမည်သော ထီးလှိုင်ငှက်ပင် ဖြစ်တန်ရာသည်။
ငှက်စာအဖြစ် ခုနစ်ရက်တကြိမ်လျှင် သမီးကညာ ခုနစ်ယောက်ကို ငှက်ကြီးအားပေးရ၏။
ထိုငှက်သည် တောင်ငယ်ခန့်ပမာရှိ၏။
ပြူစောထီးသည် ကျားကြီး၊ ဝက်ကြီးနှင့် ရှူးပျံတို့ကို လေးလက်နက်ဖြင့် ဦးစွာခွင်းသတ်ပြီးမှ ထိုငှက်ကြီးကိုလည်း ခွင်းသတ်လေ၏။
ငှက်ကြီးသေသော် ငှက်တောင်တစ် ချောင်းကိုနုတ်၍ မိန်းမခုနစ်ယောက်ကို ရွက်စေရာ၊ အနိုင်ပင် ရွက်ရသောဟူ၏။
ထိုနောက် ပြူစောထီးလည်း ထိုမိန်းမခုနစ်ယောက်တို့ကို ငှက်တောင်နှင့်အတူ 'သင်တို့အရှင်မင်းကြီးအား ဆက်သလေတော့'ဟုဆို၍ လွှတ်လိုက်၏။
ခရီးအကြားတွင် ငှက်တောင်လေး၍ မရွက်နိုင်သဖြင့် ပစ်ခဲ့သောနေရာကို ငှက်တောင်ပစ်ဟူ၍လည်း‌ကောင်း၊ ငှက်ကြီးအား ပစ်သတ်သောနေရာကို ငှက် ပစ်တောင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယခုတိုင်ခေါ်ဝေါ်လေသည်။
ဤအကြောင်း နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှေးကဗျာလင်္ကာတို့၌ 'ကြီးလှငှက်ဆင်၊ အောင်မြင်ဝက်ထီး၊ သတ်လိုက်ပြီးမှ'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ငှက်ဘီလူးနှင့်၊ စာ ကြူးဆီခဲ၊ ဝက်ထီးရဲကို၊ အောင်ပွဲခွင်းလတ်၊ အရိမဒ်ဝယ်'ဟူ၍ စပ်ဆိုဖွဲ့နွဲ့ခဲ့ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာငှက်များ။
right|thumb|မြင်းကိုအသုံးပြု၍ မိရိုးဖလာ ထယ်ဖြင့် ထွန်ယက်ခြင်း ရှေးကျောက်ခေတ်မှအစပြု၍ လူတို့သည် မြေကြီးကို ထွန် ယက်လျက်၊ သီးနှံပင်များကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းတစ်ရာအတွင်း၌သာလျှင်၊ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုကြသည့် ကရိယာတန်ဆာ ပလာများသည် ယခင်ကထက် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာကြ သည်။
ခရစ်တော်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ခန့်က အီဂျစ် လူမျိုးတို့သည် သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်သော ထယ်နှင့်ပေါက်ပြား များကို အသုံးပြုလျက် လယ်ယာမြေကိုပြုပြင်၍၊ ဂျုံစပါးကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
၁၇ ရာစုနှစ်များသို့တိုင်အောင် တောင်သူ လယ်သမားတို့သည် သစ်သားထွန်နှင့် ထယ်စသော စိုက်ပျိုးရေး ကရိယာများကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ထယ်ဖြင့် လယ်ယာ မြေကို ထွန်ယက်ပြုပြင်ရာ၌ လူတို့သည် ကျွဲနွားနှင့်မြင်းတို့၏ အကူအညီကိုယူလျက် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ယနေ့တိုင်အောင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်တကွ အခြားတိုင်းနိုင်ငံတို့၌ ကျွဲနွားနှင့် မြင်းတို့ ဖြင့် လယ်ယာမြေများကို ထယ်ထိုးပြုပြင်လျက်ရှိကြသည်။
သို့ ရာတွင် ယခုခေတ်၌ သုံးစွဲလျက်ရှိကြသောထယ်မှာ သစ်သား ချည်းသက်သက် မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ထယ်သွားနေရာတွင် ထက် သောသံချွန်ကို တပ်ဆင်ထားသဖြင့် ယခင်ကထက် ပိုမို၍ ခရီး ရောက်သည်။
ဤကဲ့သို့ ထယ်ကိုစံနစ်တကျ တီထွင်လိုက်ခြင်း ဖြင့်၊ လယ်မြေဧကကို တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်နိုင်သည့်အပြင်၊ သီးနှံ ထွက်လည်း ပို၍ကောင်းလာသည်။
လယ်မြေကို ကျနစွာ ထွန် ယက်ပြုပြင်ပေးခြင်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း အောင်မြင်မှု၏ အခြေခံ အုတ်မြစ်ကြီးဖြစ်သည်။
ထယ်အမျိုးအစားပေါင်း များစွာရှိသည်။
ရိုးရိုးထယ်မျိုးမှာ ရှေ့ကနေ၍၊ ကျွဲနွားမြင်းစသော တိရစ္ဆာန်တို့ ရုန်းရသော ထယ် မျိုးဖြစ်ရာ၊ ထယ်ထိုးသူသည် လက်ကိုင်ကိုကိုင်လျက် နောက်မှ လမ်းလျှောက်လိုက်ရသည်။
အခြားတစ်မျိုးမှာ ဘီးများတပ်ဆင် ထားသော ထယ်ဖြစ်၍ ထယ်ထိုးသူသည် ထိုင်ခုံပေါ်မှ လိုက်ရ သည်။
ကျန်တစ်မျိုးမှာ မြင်းဖြင့်ဆွဲ၍သော်လည်းကောင်း၊ လယ်ထွန် စက်ဖြင့် ဆွဲ၍သော်လည်းကောင်း၊ အသုံးပြုရသော ထယ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဤထယ်မျိုးတွင် ထယ်သွားများစွာ တပ်ဆင်ထားသဖြင့်၊ တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် ထယ်ကြောင်းများစွာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ထယ်ကိုစံနစ်တကျ တီထွင်ထားခြင်းအားဖြင့် မြေကြီးကို ကျန စွာ ပြုပြင်ပေးနိုင်ကြသည်။
ထယ်သွားဖြင့် မြေကြီးကိုဖော် ထုတ်နိုင်၏။
ထယ်သွားအထက်တွင် စောင်းရွှေရွှေရှိသော ထယ် သွားနှာယောင်ဖြင့် မြေစာကို ဘေးသို့ဖယ်ထုတ်လိုက်သည်။
ထယ်ရေးခဲဆွဲဖြင့် ထယ်သွားကိုထိန်းထားသည်။
အချို့ထယ် တို့တွင် ထယ်သွားနှာယောင်ရှေ့၌ သံသွားတစုံကို တပ်ဆင် ထား၍၊ မြေစာကို ခုတ်ထွင်ပေးသည်။
အချို့ထယ်များ၌မူ ထယ်သွားအစား လည်နိုင်သောသံပြားဝိုင်းများကို မြေပြင်နှင့် ခပ်စောင်းစောင်းတပ်ဆင်ထား၍ မြေကြီးကို တူးဆွကြသည်။
ရှေးအခါကပင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထယ်သွားအမျိုးမျိုးကို အသုံး ပြုခဲ့ကြသည်။
ယင်းတို့အနက် စုတ်ချွန်း၊ အာလောင်၊ စက၊ ဘဲ၊ ကျေးနှင့် ကိုင်းဟုခေါ်သော ထယ်များမှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။
စုတ်ချွန်းထယ်သွားသည် အဖျားချွန်လျက် နားရွက်ကြီးသည်။
ထိုထယ်သွားကို မြေမာ၊ မြေစေးတွင် အသုံး ပြုသည်။
အာလောင် ထယ်သွားသည် အပြားဝိုင်း၍၊ နားရွက် အနေတော်ရှိသည်။
ထိုထယ်သွားကို မြေပျော့၊ မြေနုတွင် အသုံး ပြုသည်။
စကထယ်သည် မြေပျော့လည်းမဟုတ် မြေမာလည်း မဟုတ်သော စကမြေ၌သုံးသော ထယ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဘဲ၊ ကျေး နှင့် ကိုင်းထယ်သွားများသည် မြေအောက်ကိုလှန်သော ထယ် သွားများဖြစ်သဖြင့် ယင်းတို့၌ နားရွက်ငယ်ငယ်ရှိကြ၏။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ အသုံးများသောထယ်တို့သည် အရပ်ဒေသနှင့် မြေအမျိုးအစားကိုလိုက်၍ အကြီး၊ အလတ်၊ အငယ်ဟူ၍ သုံး မျိုးရှိသည်။
ထယ်တစ်မျိုးကို တစ်ပင်တိုင်ထယ်ဟုခေါ်သည်။
ထိုထယ်ကိုပြုလုပ်ရာ၌ သဘာဝအလျောက် ကောက်နေသော သစ်ကိုင်းကိုခုတ်ရွေ၍၊ ထယ်သွားပုံကျအောင် ပြုပြင်ယူသည်။
ထိုနောက် ထယ်သွားတပ်၍ အသုံးပြုသည်။
ထိုထယ်၏ လက်ကိုင်၌ အောက်ခြေမှ ၉ လက်မမှ ၁၂ လက်မအကွာ လောက်တွင် အပေါက်ဖောက်၍ ထယ်သန်လျှိုထားသည်။
ထယ်သန်ကျွတ်မထွက်နိုင်အောင် ထယ်သန်၏အဖျားတွင် ပရစ် သပ်ကလေးတစ်ခုကို ကန့်လန့်ဖောက်၍ လျှိုသွင်းထားသည်။
ထယ်စူးသည့် အတိမ်အနက်ကို ချိန်ဆနိုင်ရန် ထယ်သန်ကို စရွေးပေါက်၌ အထက်အောင်သပ် ၂ ခုည|ပ်၍ ထိန်းပေးသည်။
ထိုတယ်ကို မြေအမျိုးအစားလိုက်၍ အပေါ့အလေး ပြုလုပ်ရ သည်။
ဒုတိယထယ်မျိုးသည် တစ်ပင်တိုင်ထယ်ကို ပြုပြင်ချဲ့ထွင် ထားသော ထယ်မျိုးဖြစ်သည်။
ထိုထယ်ကို ထယ်ကောက် သို့မဟုတ် ထယ်ဒူးကောက်ဟုခေါ်သည်။
ထိုထယ်၌ ထယ်လျှာ တိုင်ပါ၍ ယင်း၏တစ်ဘက်စွန်းကို ထယ်သွား၏ နားရွက် နောက်မှ ထယ်အုံး၌ရှိသော အပေါက်ထဲသို့ ထည့်သွင်း၍၎င်း၊ အခြားတစ်ဘက်စွန်းသို့ ထယ်သန်တွင်ဖောက်ထားသော အပေါက်ကို လျှိုသွင်း၍၎င်း တပ်ဆင်ထားသည်။
တတိယထယ်မျိုးသည် လွှတိုက်သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်သော ထယ်ဖြစ်သည်။
ထိုတယ်ကို တုံးလုံးထယ်ဟုခေါ်သည်။
ထို ထယ်၏လက်ကိုင်တိုင်နှင့် မုတ်တိုင်တို့ရှိ စရွေးပေါက်များတွင် ထယ်သန်လျှိုသွင်းထားသည်။
လက်ကိုင်တိုင် တစ်ဘက်သို့ စွန်းထွက်နေသော ထယ်သန်အဖျားကို ပရစ်တံဖြင့် ထိန်းထား သည်။
မုတ်တိုင်၌လည်း ထယ်အစူးအရှ၏ အတိမ်အနက်ကို ပြုပြင်ပေးရန် ပရစ်တံတစ်ခု တပ်ထားသည်။
ထယ်ကို ကန့် လန့်တပ်ဆင် နိုင်ရန် ထယ်သန်၏အဖျားတွင် ထိပ်စွန်းမှ ၂ ပေခန့်အကွာ၌ အပေါက်ကလေး ၃ ပေါက်ခန့်ကို ၅ လက်မစီ ခြားလျက် ဖောက်ထားသည်။
အထက်ပါထယ်များသည် မြေထဲ သို့စူးဝင်ရာ၌ ရင်တိုက်စူးဝင်လျက် ထယ်စာ ထယ်ခဲများကို ရှေ့သို့ပြန်ကျစေသည်။
ထိုကြောင့် ယင်းတို့ကို ရင်တိုက်ထယ် ဟု ခေါ်ကြသည်။
ထိုထယ်တို့၏ ချွတ်ယွင်းချက်များမှာ နှာ ယောင်မပါ၍ ဆွဲရာ၌ လေးလံခြင်း၊ ရွက်လိမ်မပါသဖြင့် ထယ် စာထယ်ခဲများ ကောင်းစွာမလန်ခြင်း၊ ညီညာသောထယ်ကြောင်း မရနိုင်သောကြောင့် ထယ်ကြောင်းချင်းစပ်ရန် ခဲယဉ်းပြီးလျှင် မြေရိုး သို့မဟုတ် ခုံများကျန်နေတတ်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်လေသည်။
ထိုချွတ်ယွင်းချက်များမရှိစေရန် မြန်မာနိုင်ငံတော် စိုက်ပျိုး ရေးဌာနတွင် ထယ်တစ်မျိုး တီထွင်ထားသည်။
ထိုထယ်ကို သိပ္ပံထယ်ဟုခေါ်သည်။
သိပ္ပံထယ်သွားတွင် အနောက်နိုင်ငံ များ၌လုပ်သော ထယ်သွားမျိုးတို့၏ ကောင်းမွန်သော အချက် အလက်များပါရှိသည်။
ထိုထယ်သွားကို မြန်မာတောင်သူလယ် သမားများ သုံးရင်းစွဲဖြစ်သော ထယ်ဒူးထယ်တုံးများတွင် လွယ် လင့်တကူ တပ်ဆင်၍ရသည်။
ထို့ပြင် သိပ္ပံထယ်သွားသည် အနောက်နိုင်ငံထယ်သွားများလောက် အလေးချိန်မစီးသဖြင့် အစိုစိုက်ခြင်း၊ အခြောက်စိုက်ခြင်း နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် အသုံး ပြုနိုင်သည်။
သိပ္ပံထယ်သွား အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ဟူ၍ လေးမျိုးရှိ သည်။
အမှတ် ၁ သိပ္ပံထယ်သွားသည် ထယ်သွား အလတ်စား သို့မဟုတ် စကထယ်သွားမျိုးဖြစ်သည်။
အလေးချိန် ၃ ပိဿာ နှင့် ၈၈ ကျပ်သားခန့်ရှိသည်။
ထယ်ကြောင်းအနက် ၄ လက်မ မှ ၆ လက်မအထိ၊ အကျယ် ၆ လက်မမှ ၈ လက်မအထိ ထိုး နိုင်သည်။
ထိုထယ်သွားမျိုးကို မြေနုမြေလတ်များတွင် အသုံးပြု ကြသည်။
အမှတ် ၂ သိပ္ပံထယ်သွားသည် ထယ်သွား အငယ်စားမျိုး ဖြစ်သည်။
အလေးချိန် ၃ ပိဿာနှင့် ၅ ကျပ်သားခန့်ရှိသည်။
ထယ်ကြောင်းအနက် ၃ လက်မမှ ၅ လက်မအထိ၊ အကျယ် ၄ လက်မမှ ၇ လက်မ အထိထိုးနိုင်သည်။
ထိုထယ်မျိုးကို မြေစေး၊ မြေမာများ၌ သုံးရန်သင့်လျော်သည်။
အမှတ် ၃ သိပ္ပံ ထယ်သွားသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ အလေးချိန် ၅ ပိဿာ ၅၅ ကျပ်သားခန့်ရှိသည်။
ထယ်ကြောင်းအနက် ၃ လက်မမှ ၆ လက်မအထိ၊ အကျယ် ၆ လက်မမှ ၉ လက်မအထိ ထိုးနိုင် သည်။
မြေထဲ အမြစ်နက်နက် ဆင်းသောအပင်များ စိုက်ပျိုး ရာ၌ ထိုထယ်ကြီးများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
အမှတ် ၄ သို့မဟုတ် ဝ (သုည) သိပ္ပံ ထယ်သွားသည် အသေးဆုံးဖြစ် သည်။
အလေးချိန် ၂ ပိဿာခွဲရှိသည်။
ထယ်ကြောင်းအနက် ၃ လက်မမှ ၅ လက်မအထိ၊ အကျယ် ၄ လက်မမှ ၇ လက်မ အထိ ထိုးနိုင်သည်။
ထိုထယ်သွားမျိုးကို မြေနု၊ နုံးမြေများတွင် အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း(အခန်း၅) Category:စိုက်ပျိုးရေး ကိရိယာ Category:တရုတ် တီထွင်မှုများ။
thumb|ထောပတ်ကို ပေါင်မုန့်ဖြင့် စားလေ့ ရှိကြသည်။
thumb|ထောပတ်သုတ်ထားသောပေါင်မုန့် ထောပတ်သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း လေးငါးထောင်ခန့်ကပင် ပေါ်ပေါက်နေသော အစားအစာဖြစ်သည်။
ထောပတ်လုပ်နည်းကို အရှေ့တိုင်းများမှာ စတင်တွေ့ရှိသည်ဟုဆိုသည်။
အရှေ့ တိုင်းများတွင် ခရီးသည်များသည် လမ်း၌ရေငတ်ပြေသောက်ရန် နွားနို့ကို နွားသားရေအိတ်များတွင်ထည့်၍၊ လားနှင့် ကုလားအုပ်များပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်လျက် ခရီးသွားကြရာမှ အိတ်ထဲတွင် နွားနို့များ လှုပ်ရှားယောက်ယက်ခပ်မှုကြောင့် နွားနို့မှ မလိုင်များမှာ ဆီဦးထောပတ်ဖြစ်နေသည်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ ကံအားလျော်စွာ တွေ့ကြဟန်တူသည်။
ထိုမှစ၍ နွားနို့ကိုအိတ်ထဲတွင်ထည့်၍၊ မြင်း၊ လားတို့၏ ကျောပေါ်တွင် တင်ဆောင်ကာ၊ လှုပ်ရှားစေခြင်းဖြင့် ထောပတ်ရရှိအောင် ပြုလုပ်ကြလေသည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် အိမ်ရှင်မတို့သည် မိမိတို့ဖာသာ အိမ်တွင်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် နည်း လမ်းများ ရှာဖွေစမ်းသပ်ကြပြန်သည်။
သို့စမ်းသပ်လုပ်ကိုင်ကြည့်ရာ၌ နွားနို့မှ မလိုင်ကို ဇွန်းဖြင့်ခတ်ယူ၍ ပန်းကန်စောက် သို့မဟုတ် ဇလုံတစ်ခုထဲထည့်လျက် ခပ်သွက်သွက် မွှေပေးလျှင်၎င်း၊ ခေါက်ပေးလျှင်၎င်း၊ ထောပတ်ရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့ရ၏။
ထိုမှတစ်ဖန် ကြံစည်ပြန်ရာ လက်ကိုင်ရှည်ရှည် တုတ်ချောင်းတွင် အဖျား၌ သစ်သားဒလက်ကလေးများတပ်ထားပြီးနောက် မလိုင်ထည့်ထားသော စည်ထဲတွင်ထည့်၍ အပေါ်ဘက်ရော၊ အောက်ဘက်ပါ၊ လက်ဖြင့်ပွတ်လှည့်ပေးခြင်းဖြင့်လည်း ထောပတ်ပြုလုပ် ရရှိကြသည်ကို တွေ့ရပြန်သည်။
သို့ရာတွင် ထိုတုတ်ကလေးကို လှည့်ပေးခြင်းမှာ အချိန် အတော်ပင်ကြာမြင့်လေသည်။
ရှေးအခါက ထောပတ်လုပ်ကိုင်ရာ၌ အကိုင်အတွယ် အထားအသို မသန့်ရှင်းဘဲ စံနစ်လည်း မကျသေးသောကြောင့် ထောပတ်မှာ အနံ့ဆိုးပြီးလျှင် အရသာမရှိချေ။
ထိုကြောင့် ထောပတ်များကို ဆေးဝါးအဖြစ်၎င်း၊ လိမ်းကျံရန်၎င်း၊ မီးခွက်ထွန်းရန် ဆီအဖြစ်၎င်း၊ ဟင်းထဲထည့်ချက်ရန် ဆီအဖြစ် ၎င်း ထိုမျှလောက်သာ အသုံးပြုကြသည်။
သိပ္ပံပညာ ထွန်းကားလာသောအခါ၊ ထောပတ်အဆင့်အတန်းသည် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာလေသည်။
ထောပတ်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်လိုက်သူမှာ ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင် ပါးစတားဆိုသူ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးပင်ဖြစ်လေသည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ဗက်တီးရီးယားများရှိခြင်းကြောင့် နွားနို့ချဉ်သွားကြောင်းကိုလည်း စတင်တွေ့ရှိလေသည်။
သူ၏ စမ်းသပ်တွေ့ရှိမှုများအရ ထောပတ်ပြုလုပ်ရန် မလိုင်ကို အပူဓာတ်နှင့် အအေးဓာတ်ပေး၍၊ မလိုင်ထဲတွင်ပါသော ရောဂါပိုးမွှားများ ပျက်စီးအောင် ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ထောပတ်တွင် ဆိုးရွားသော အနံ့များ ကင်းစေခဲ့သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး၏ နည်းနာအတိုင်း နွားနို့ကို အပူရှိန်ပေးပြီးနောက် တစ်ဖန် လွန်ကဲသော အအေး ဓာတ်ပေး၍ ရောဂါပိုးများ ပျက်စီးအောင်ပြုလုပ်ခြင်းကို 'ပါးစတားရိုက်'ပြုလုပ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။
ထို့ပြင် မလိုင်ကို ကောင်းမွန်သော ထောပတ်မျိုး လျင်မြန်စွာဖြစ်စေမည့် ဗက်တီးရီးယားအမျိုးအစား ထည့်သည့်နည်းလမ်းများကို၎င်း၊ ထောပတ် ပြုလုပ်ရာတွင် အစစအရာရာ သန့်ရှင်းစေလျက်၊ ဆား အနည်း ငယ် ထည့်ပေးခြင်းဖြင့် ထောပတ်မှာ ကြာရှည်ခံ၍ အရသာ ကောင်းနိုင်ကြောင်းကို၎င်း ယင်းပုဂ္ဂိုလ်၏ ကျေးဇူးကြောင့် သိရှိလာ၏။
ထောပတ်လုပ်ငန်းတွင် သိပ္ပံပညာနည်းများဖြင့် စံနစ်တကျ လုပ်ကိုင်လျှင် ထောပတ်ကောင်းများ ရရှိနိုင်ကြောင်းကို သိလာကြသဖြင့် ၁၈၅၆ ခုနှစ်မှစ၍ ထောပတ်လုပ်စက်ရုံများ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
ထိုခေတ်မှီ ထောပတ်လုပ်စက်ရုံများတွင် ထောပတ်ကို သန့်ရှင်းစွာ စံနစ်တကျ လုပ်ကိုင်လာသဖြင့် အနံ့ အရသာပြည့်စုံ၍ ရွှေရောင်ဝင်းနေသည့် ထောပတ်ကို ရရှိလာလေသည်။
ထိုအခါ ထောပတ်စားသုံးသူ အလွန်ပေါများလာ၏။
ခေတ်မှီထောပတ်လုပ် စက်ရုံများကို အလွန်သန့်ပြန့်စွာ ထားရသည်။
နွားနို့ညှစ်ယူမည့် နွားမများကိုလည်း ဂရုစိုက်မွေးမြူ၍၊ နို့ညှစ်ယူမည့်အခါတွင် နွားမများကို သန့်ပြန့်စေပြီးမှ နို့ညှစ်ယူလေသည်။
ထိုကဲ့သို့ သန့်ရှင်းနိုင်မှသာလျှင် ထောပတ် တွင် အနံဆိုးများမထွက်ဘဲ ရှိမည်ဖြစ်၏။
ညှစ်ချလိုက်သော နွားနို့သည် နွားနို့ထဲမှမလိုင်ကို ခွဲထုတ်ပေးသောစက်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသွားရသည်။
ရိုးရိုးအတိုင်းဆိုလျှင် နွားနို့ထဲမှ မလိုင် တက်လာအောင် ၂၄ နာရီမှ ၃၆ နာရီအထိ ကြာမြင့်တတ်ရာ ထိုစက်ဖြင့် မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း မလိုင်ရရှိနိုင်လေသည်။
ထိုမှတစ်ဖန် အအေးခံ၍ မီးရထားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကုန်တင်ကားဖြင့်ဖြစ်စေ မလိုင်ရုံများသို့ ပို့ကာ၊ မလိုင်ကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီးလျှင် ရောဂါပိုးမွှားမပါအောင် အပူဓာတ်ပေးလေသည်။
ထိုနောက်မှ မလိုင်အမျိုးအစားအလိုက် လျင်မြန်စွာ အသားတက်၍ အရသာကောင်းလာအောင် သင့်တော်မည့် ဗက်တီးရီးယားကို ထည့်ပေးရသည်။
ထိုမှတစ်ဖန် စည်ကြီးများ၌ထည့် ကာ၊ စက်ဖြင့်မလိုင်များကို ထောပတ်ဖြစ်လာအောင် မွှေနှောက် လှုပ်ရှားပေးလေသည်။
ထိုသို့ မွှေနှောက်ပေး၍၊ ထောပတ်ဖြစ်မည့်မလိုင်မှာ အဆီတခြား၊ အရည်တခြား ဖြစ်လာသောအခါ၊ ထောပတ်ရည်ကို စစ်ပစ်လိုက်၍ ထောပတ်ကို ရေအေးဖြင့် ဆေးပေးရလေသည်။
ထိုနောက် ဆားအနည်းငယ် ထည့်ပြီးလျှင် ရေစင်သွားအောင် နယ်ထုတ်ပစ်ရသည်။
ထောပတ်ချိုပြုလုပ်လိုလျှင် ဆားထည့်ရန် မလိုပေ။
ထောပတ်ချိုမှာ ရိုးရိုးထောပတ်ထက် ဆိမ့်အီ၍၊ ပိုမို အဖိုးတန်သော်လည်း၊ ကြာရှည်မခံပေ။
အထူးသဖြင့် ဆောင်းအခါ၌ ပြုလုပ်သော ထောပတ်များမှာ အရောင်ဖျော့လွန်း၍၊ အဝါနုပျက် အရောင်ကလေးမျှသာဖြစ်သဖြင့်၊ အရောင်ရောပေး ရလေသည်။
ဤနည်းအားဖြင့် ရွှေရောင်ဝင်းလျက် အိ၍အရသာ ဆိမ့်အီသည့် ထောပတ်ကိုရရှိသည်။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်လောက်အောင် ထောပတ်လုပ်သည့် တိုင်းနိုင်ငံများမှာ ဒိန်းမတ်၊ နယူးဇီလန်၊ အိုင်ယာလန်၊ အာဂျင်တီးနား၊ ဆိုဗီယက်ရုရှ၊ ဖင်းလန်၊ နယ်သာလန်၊ ဆွီဒင်၊ ပြင်သစ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် ဩစတြေးလီးယားတိုက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အချို့တိုင်းပြည်များသည် မိမိတို့ပြည်၌ပြုလုပ်သော ထောပတ်ကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချ၍ အခြားတိုင်းပြည်မှ ပြုလုပ်သော ထောပတ်ကို ဝယ်ယူစားသုံးကြလေသည်။
မြန်မာပြည်နိုင်ငံတွင် ရှေးအစဉ်အဆက်မှစ၍ ထောပတ်ကို စားသုံးလာကြသော်လည်း၊ ဆီဦးထောပတ်ကို ဆေးအဖြစ်သာ အနည်းအကျဉ်းမျှ သုံးစွဲကြသည်။
ပြုလုပ်ပုံမှာလည်း ခေတ်မမှီ ဘဲ ရှေးသမားရိုးကျအတိုင်းဖြစ်၍၊ နိုင်ငံခြားလုပ် ထောပတ်ကို မမှီသေးချေ။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံခြားလုပ် ထောပတ်ကိုသာလျှင်စားသုံးကြသည်က များလေသည်။
ထောပတ်တွင် ဗီတာမင် အေ ပါရှိ၍၊ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးထွားသန်စွမ်းရေးအတွက်၎င်း၊ ရောဂါအန္တရာယ်ကို တွန်းလှန်ရန်အတွက်၎င်း၊ အရေးပါအရာ ရောက်ပေသည်။
အထူးသဖြင့် ကြီးထွားနေသော ကလေးများ အတွက် ပိုမိုအဖိုးတန်သည်။
ဤသို့သော အကျိုးအာနိသင်များ ကြောင့် ခေတ်မှီနိုင်ငံပေါင်းများစွာတို့၌၊ ထောပတ်သည် အများ ပြည်သူတို့ နေ့စဉ်စားသုံးနေသော အစားအစာဖြစ်ပြီးလျှင် ထောပတ်ကို အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) ကိုးကား Category:နို့ထွက်ပစ္စည်းများ။
thumb|ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်အလံ အင်အားကြီးမားသော ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကို ဂျပန်တို့သည် အလိမ္မာနှင့် ချုပ်ချယ်ရန်ကြိုးစားလာကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးပေးတော့မည်ဖြစ်၍ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ဟူသော အမည်သည်လည်း အဓိပ္ပာယ်မရှိဖြစ်နေသည်။
လွတ်လပ်သည့်မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကာကွယ်ရန်သာ အရေးကြီးသဖြင့် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ဟု အမည်ပြောင်းရန်နှင့် တပ်သားအရေအတွက် လျှော့ချရန် ဂျပန်များက ဆိုလာကြသည်။
ဤတွင် ဘီအိုင်အေ ခေါင်းဆောင်များက ဂျပန်ကိုပြန်၍ မတော်လှန်နိုင်သေးသဖြင့် ဘီဒီအေဖွဲ့ရန် သဘောတူလိုက်ရသည်။
ဗိုလ်မိုးကြိုးအား ဂျပန်ပို့လိုက်ပြီးနောက် ၁၉၄၂ ဇူလိုင်လ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကို စနစ်တကျ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရမည်ဟုဆိုကာ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ဟု ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
ဗမာ့တပ်မတော်သားများကို ရန်ကုန်နှင့်မန္တလေးတွင်စုဝေးစေပြီး လက်နက်ကိုသိမ်းယူခဲ့သည်။
ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတွင် ဌာနချုပ်မှအစ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တိုင်း၌ ဂျပန်စစ်ဖက်အကြံပေးအရာရှိများ တွဲဖက်ထားရှိသည်။
လက်နက်ခံယမ်းမီးကျောက်များကိုလည်း သာမန်မျှသာ ခွင့်ပြုထားသည်။
ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ သေနာပတိအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား ခန့်ထားခဲ့သည်။
ဘီဒီအေခေတ်တွင် စစ်ဝန်ကြီးရုံး၊ စစ်တက္ကသိုလ် စသည်တို့ ပေါ်ပေါက်လာ။
၁၉၄၃ ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သည်။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (BIA) ကို လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ အတွက် စစ်ချီတက်ရင်း အရေးပေါ် ကောက်ကာငင်ကာ စုဖွဲ့ရတာမို့ စနစ်တကျ စိစစ်မှု မပြုနိုင်ခဲ့တာကြောင့် အလွှာပေါင်းစုံ လူတန်းစားပေါင်းစုံ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယင်း အနေအထားကြောင့် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ အင်အား (၅၀ဝ၀ဝ) ကျော်ရှိတဲ့ (BIA) တပ်မတော်ကြီးကို ဖျက်သိမ်းကာ အင်အား (၃၀ဝ၀) နဲ့ (BDA) ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် ကို အရည်အသွေး ကောင်းအောင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
BDA တပ်မတော်ကိုပြင်ဆင်စုဖွဲ့ခဲ့ရာမှာတော့ စနစ်တကျ စိစစ်မှုများပြုနိုင်ခဲ့သောကြောင့် တပ်ပုံစံ ဝင်ခဲ့သည်။
တပ်ရင်း၊ တပ်ခွဲ၊တပ်စု ၊ တပ်စိတ်များကို စည်းကမ်း စည်းမျဉ်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ အညီ စုဖွဲ့ နိုင်ခဲ့သလို အရည်အသွေး ပိုမို မြင့်စေဖို့ အတွက် အခြေခံ စစ်ပညာသင်တန်း၊ မွမ်းမံတိုးမြှင့်သင်တန်းအပြင် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းကိုပါ သင်တန်းများပေးဖို့ စနစ်တကျ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းက အရည်အသွေးပြည့်ဝစွာဆင်းတဲ့ အရာရှိလောင်းတွေကို ဂျပန်နိုင်ငံ့ ဘုရင့်စစ်တက္ကသိုလ် သို့ အသုတ်လိုက် စေလွှတ်ကာ ဆည်းပူးသင်ယူ လေ့ကျင့်စေခဲ့သည်။
တပ်မတော်အတွက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မိန့်ခွန်း ၁၃-၃-၁၉၄၄ မှာ BDA ဗမာ့တပ်မတော်ခေတ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းဆင်းပွဲ တစ်ခုတွင် တပ်မတော်ဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကျောင်းဆင်းပွဲ မိန့်ခွန်းတွင် ဤသို့ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရန် တပ်မတော် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:တပ်မတော်။
ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် ခေါ် ဖတပလ ကို ဂျပန်များ တော်လှန်ရေး အတွက် ၁၉၄၄ ခု၊ ဩဂုတ်လ ညဦး အချိန်တွင် ကန်တော်ကြီး ပတ်လမ်း၊ ယခု နတ်မောက်လမ်းရှိ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ အိမ်တွင် အထူး အစည်းအဝေး ကျင်းပပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးကို လျှို့ဝှက်စွာ တက်ရောက် ကြသော ခေါင်းဆောင် များမှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း (စစ်ဝန်ကြီး၊ စစ်သေနာပတိ) ၂။
ဗိုလ်လက်ျာ ၃။
ဗိုလ်ဇေယျ ၄။
ဗိုလ်နေဝင်း ၅။
ဗိုလ်အောင်ကြီး ၆။
ဗိုလ်မောင်မောင် ၇။
ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေး ၈။
ဗိုလ်ကြာဒိုး ၉။
ဗိုလ်ဖိုးကွန်း ၁၀။
ဗိုလ်ကျော်ဇော ၁၁။
ဗိုလ်ရန်အောင် ၁၂။
ဗိုလ်မှူးအောင် ၁၃။
ဗိုလ် ဗထူး ၁၄။
သခင် သန်းထွန်း ၁၅။
သခင်စိုး ၁၆။
သခင်ချစ် ၁၇။
ဦးကျော်ငြိမ်း ဦးဆောင် အဖွဲ့အစည်းများ အထက်ပါ လျှို့ဝှက်သော အထူး အစည်းအဝေး မှပင် မြန်မာ တမျိုးသားလုံးကို ရက်စက်စွာ ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက် နေသော ဖက်ဆစ် ဂျပန် စစ်တပ် များကို တော်လှန် တိုက်ခိုက်ရန် အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်သည်။
တချိန်တည်း မှာပင် ဂျပန် ဖက်ဆစ် စစ်တပ် များကို တော်လှန်ရာတွင် အဖွဲ့အစည်း အသီးသီး ကွဲပြား၍ တသီးတခြား တော်လှန် ကြခြင်းထက် တဖွဲ့ တစည်းတည်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် ကြလျှင် ကောင်းမည် ဟူ၍ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ အကြံပေးချက် အရ အောက်ပါ အဖွဲ့အစည်းကြီး များက ဦးဆောင်၍ ဖွဲ့စည်းရန် သဘော တူကြပေသည်။
ဗမာ့ တပ်မတော် ၂။
ကွန်မြူနစ် ပါတီ ၃။
ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံ ပါတီ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အထက်ပါ အဖွဲ့အစည်း ကြီးများ အနက် ဗမာ့ တပ်မတော်နှင့် လက်တွဲကာ ဂျပန် တော်လှန်ရေး အတွက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် စည်းရုံး လှုံ့ဆော် ခဲ့သော အဖွဲ့ကြီးမှာ ဦးဘဂျမ်း ဦးစီးသော (အာရှလူငယ် အစည်းအရုံး) ပင် ဖြစ်တော့သည်။
ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး (၁၉၄၅) ဖတပလ ဗဟို ဦးစီး အဖွဲ့ဝင်များ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ချုပ်ကို ပထမဦးဆုံး ဗဟို ဦးစီး အဖွဲ့ဝင် ကိုးဦး၊ ထို့နောက် ၁၆ ဦးနှင့် ၃၆ ဦးတို့ဖြင့် အောက်ပါ အတိုင်း တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။
ဖတပလ ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ဝင်များ မူလ ဖတပလ ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး ၁။
သခင်စိုး - နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် ၂။
ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း - စစ်ရေးခေါင်းဆောင် ၃။
သခင် သန်းထွန်း - အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး မဟာမိတ်များနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ၄။
ကိုဗဟိန်း ၅။
ဗိုလ်လက်ျာ ၆။
ဗိုလ်နေဝင်း ၇။
သခင်ချစ် ၈။
ကိုဗဆွေ ၉။
ကိုကျော်ငြိမ်း ဒုတိယ အကြိမ် တိုးချဲ့ဖွဲစည်းခဲ့သော ဖတပလ ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ဝင် ၁၆ ဦး ၁။
ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ၂။
ဗိုလ်နေဝင်း ၃။
ဗိုလ်လက်ျာ ၄။
သခင်စိုး ၅။
သခင် သန်းထွန်း ၆။
ကိုသိန်းဖေ ၇။
ကိုဗဟိန်း ၈။
ကိုကျော်ငြိမ်း ၉။
ကိုဗဆွေ ၁၀။
သခင်ချစ် ၁၁။
ဒီးဒုတ် ဦးဘချို ၁၂။
ဦးမြ (ဟင်္သာတ) ၁၃။
ဦးအောင်ဇံဝေ ၁၄။
စောဘဦးကြီး ၁၅။
ဦးချစ်မောင် ၁၆။
ဦးရဲညွန့် တတိယ အကြိမ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဖတပလ ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ဝင် ၃၆ ဦး ၁။
ဗိုလ်နေဝင်း ၄။
သခင် သန်းထွန်း ၅။
သခင် မြသွင် ၆။
သခင် ဗဟိန်း ၇။
ကိုသိန်းဖေ ၈။
ဦးဗဆွေ ၉။
ဦးကျော်ငြိမ်း ၁၀။
သခင်ဝတင် ၁၂။
ဒီးဒုတ် ဦးဘချို ၁၃။
ဦးချစ်မောင် ၁၄။
ဦးမြ (ဟင်္သာတ) ၁၅။
ဦးဘအုန်း ၁၆။
ဦးအေး ၁၇။
ဦးအောင်ဇံဝေ ၁၈။
ဦးဘိုမြ (ကဿက) ၁၉။
ဦးကျော်ရင် ၂၀။
ဦးဗဂျမ်း ၂၁။
စောဘဦးကြီး ၂၂။
သရာသာထို ၂၃။
ဦးဘခိုင် ၂၄။
ဦးဘဘေ ၂၅။
ဦးသိမ်းမောင် ၂၆။
ဦးပု ၂၇။
ဦးဆက် ၂၈။
ဦးမြ (ပျော်ဘွယ်) ၂၉။
ဦးဘဝင်း ၃၀။
ဦးတင် (မြန်မာ့အလင်း) ၃၁။
သခင် လေးမောင် ၃၂။
သခင်ညီ ၃၃။
မစ္စတာ ရာရှစ် (ဦးဘတင်) ၃၄။
မစ္စတာ ရာမန် ၃၅။
ဦးကြင်မှန် ၃၆။
ဦးမျိုးရှု ဖတပလ ဗဟို စစ်ကောင်စီ (၁၉၄၅) ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးကို ဦးစီးရန် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဖွဲ့သည်။
ဖတပလ ဗဟို စစ်ကောင်စီတွင် အောက်ပါ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပါဝင်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း - စစ်ရေးခေါင်းဆောင် ၂။
သခင်စိုး - နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် ၃။
သခင် သန်းထွန်း - ပြောက်ကျားနှင့် နိုင်ငံခြားရေး ၄။
ဗိုလ်လက်ျာ ၅။
ဗိုလ်နေဝင်း ၆။
ဦးကျော်ငြိမ်း ၇။
သခင်ချစ် စစ်ပြီးနောက်တွင် တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်း ကုန်ဆုံး၍ ဆန့်ကျင်ရေး လုပ်ငန်းကိုသာ ရှေးရှုလုပ်ကိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်ကာ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် (ဝါ) ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်ဟု ပြောင်းလဲ မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ဝဘ်ဆိုဒ် စာအုပ်များ Category:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ မြန်မာနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ။
ထီးလင်းမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ထီးလင်းမြို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Township 118 on "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) "Htilin Google Satellite Map" Maplandia Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ Category:ဂန့်ဂေါခရိုင်။
ကသာမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကသာမြို့ ဖြစ်သည်။
ကလေးဝမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကလေးဝမြို့ ဖြစ်သည်။
thumb|စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း တည်​နေရာ ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ကလေးမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကလေးမြို့ ဖြစ်သည်။