kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုနည်းတူ ၂၀၁၉ခုနှစ်ကဆုန်လကွယ်နေ့၌ အကြီးဆုံးသမီးနှင့် အငယ်ဆုံးမောင်လေးသည် နာရီပိုင်းသာခြား၍ ကွယ်လွန်သွားပါသည်။
လက်ရှိအချိန်၌ မျိုးဆက်ကျန်ရှိနေသေးသည်။
ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပညာရေးစနစ်ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သော ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် သမိုင်းကာလကပင် ရှိခဲ့ပြီး အနော်ရထာလက် ၁၁ ရာစုကပင် စခဲ့သည်။
ကျောင်းများသည် မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်အရေးပါသည့် ပညာရေးလိုအပ်ချက်များကို အထောက်အပံ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မင်းညီမင်းသားများမှစ၍ လက်လုပ်လက်စားများအထိ ပညာသင်ကြားရာ တစ်ခုတည်းသော နေရာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဤကျောင်းတော်များသည် မြန်မာတို့အား စာတတ်မြောက်စေရန်အတွက် ကူညီခဲ့သည့် ကျောင်းများ ဖြစ်သည်။
စာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာလည်း ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းကာလများတွင် အခြားသောအာဆီယံနိုင်ငံများထက် မြင့်မားသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် အသက်ငါးနှစ်ကျော်ပြီးသည့် အမျိုးသား ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီး ၁၆.၅ ရာခိုင်နှုန်းတို့သည် စာတတ်မြောက်ကြသည်။
ထိုအချိန်ကာလတွင် အိန္ဒိယတွင် အစီရင်ခံဖော်ပြခဲ့သည့် စာတတ်မြောက်သူဦးရေထက် ခန့်မှန်းခြေ လေးဆကျော် များသည့် ပမာဏဖြစ်သည်။
J.R. Andrus in Burmese Economic Life, Stanford University Press, Stanford, California, 1946, pp. 36-37 လက်ရှိအချိန်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများသည် အခြေခံပညာရေးကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
ကျောင်းများတွင် များသောအားဖြင့် ချို့တဲ့သည့် မိသားစုများမှ ကလေးများနှင့် မိဘမဲ့ကလေးများသည် ပညာသင်ကြားကြသည်။
ပညာရေးစနစ်တွင် လိုအပ်လျက်ရှိသည့် ပညာရေးကွက်လပ်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အတွက်အချက်နှင့် စာပေတတ်မြောက်ရန်အတွက် မူလတန်းကျောင်းသားများသည် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်ကြားကြရသည်။
ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ သင်ကြားပြသမှုများကိုလည်း သင်ကြားကြရသည်။
ကျောင်းများတွင် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတိုင်းသင်ကြားခြင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေခံများကို သင်ကြားပြသပေးကြသည်။
ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများ၏ ပညာရေးအတွက် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍသည် နှစ်များစွာကြာအောင် ရပ်စဲခဲ့ရသော်လည်း ၂၁ ရာစုကာလအထိ ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုသည် အရေးပါလျက်ရှိတုန်းပင် ဖြစ်သည်။
ယခုကာလတွင် ဤကျောင်းများသည် အစိုးရမူလတန်းကျောင်းများ၏ သင်ရိုးများအတိုင်း နွမ်းပါးချို့တဲ့သော ကလေးငယ်များကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများသည် အစိုးရကျောင်းများသို့ မတက်ရောက်နိုင်သည့် အနီးအနားရှိ မိသားစုမှ ကလေးငယ်များကို လက်ခံကာ သင်ကြားပေးကြသည်။
ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးရှိ ကျောင်းများသို့ ထိုဒေသရှိ မိဘမဲ့ကလေးများနှင့် အခြားသောရွာများ၊ မြို့ငယ်များရှိ မိဘမဲ့ကလေးများကို ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်သူ ရဟန်းများက စေလွှတ်ကာ ပညာသင်ကြားစေကြသည်။
ဤကျောင်းများသည် မြို့နယ်ရှိ ပညာရေးအာဏာပိုင်များနှင့် နီးကပ်စွာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်။
လုပ်ငန်းများနှင့် ငွေကြေးများမှာမူ အများပြည်သူ၏ ပူးပေါင်းမှုနှင့် အလှူငွေများစွာရရှိမှုတို့အပေါ် မှီခိုနေရသည်။
ကျောင်းတွင် သင်ကြားလျက်ရှိကြသည့် ကျောင်းသားများ၏ ကုန်ကျစရိတ်မှာ ဤလှူဒါန်းမှုများမှ သုံးစွဲကြသည်။
အချို့သော မိဘများသည် ကျောင်းတော်သို့ ပူးပေါင်းကူညီမှုများ အနည်းငယ်စီပြုလုပ်ကြသည်လည်း ရှိသည်။
၂၀၀၄ - ၂၀၀၅ ပညာသင်နှစ်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းပေါင်း ၁၁၉၀ ကျောင်းရှိပြီး ထိုကျောင်းများသည် မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းဆင့် ပညာရေးကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းသားပေါင်း ၁၀၀၀၀၀ ကျော် တက်ရောက်ကာ သင်ကြားလျက်ရှိသည်။
၂၈၉။
ဒုကင်္ဂုတ္တရ ကမ္မကရဏဝဂ်။
မူလပဏ္ဏာသ။
၃၆၃-စသည်တို့၌ တချို့တဝက်စီပါရှိ၏။
အပြည့်အစုံရှာမရချေ။
မင်းပြစ်မင်းဒဏ်သင့်သူတို့ ခံရသည့် ညှဉ်းဆဲမှုများ ဖြစ်သည်။
ဆူးရှိသောကြိမ်ဖြင့်ရိုက်ခြင်း၊ ဆူးမရှိသောကြိမ်ဖြင့်ရိုက်ခြင်း၊ တုတ်တို ဆောက်ပုတ် နံပါတ်တုတ်ဖြင့်ရိုက်ခြင်း၊ လက်ကို ဖြတ်ခြင်း၊ ခြေကို ဖြတ်ခြင်း၊ နားကို ဖြတ်ခြင်း၊ နှာခေါင်းကိုဖြတ်ခြင်း၊ နား နှာခေါင်းကိုဖြတ်ခြင်း၊ ဦးခေါင်းခွံကိုခွာ၍ ပူလွန်းသောသံတွေကို ထည့်သဖြင့် ကျိုက်ကျိုက်ဆူအောင်ပြုခြင်း၊ နားပန် အပိုင်းအခြားရှိ အရေနှင့်တကွသော ဆံပင်ကိုနုတ်၍ ကြမ်းတမ်းသောကျောက်ဖြင့် ပွတ်တိုက်လျက် ခရုသင်းသဖွယ်ဖြစ်အောင်ပြုခြင်း။
သံတံကျင်ဖြင့် ခံတွင်းကိုဖွင့်စေလျက်မီးညှိထွန်းခြင်း၊ မျက်နှာကိုပဲခွပ်ဖြင့်ရွေ၍ ခံတွင်း၌ သွေးပြည့်စေလျက် ရေကိုငုံသော ရာဟုသဖွယ်ပြုစေခြင်း၊ ကိုယ်အလုံးကို ဆီစိမ်သောအဝတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်စေ၍ မီးညှိ၍ ဆီမီးတိုင်သဖွယ်ပြုစေခြင်း၊ ထို့အတူ လက်၌မီးညှိ၍ ဆီမီးတိုင်သဖွယ်ပြုစေခြင်း၊ ရေမျိုအောက်မှစ၍ ဖမျက်တိုင်အောင် အရေခွာပြီးမှ ကြိုးဖြင့်ဖွဲ့စည်းငင်လျက် မိမိအရေကို နယ်ကန်စေသဖြင့် ပိတ်မြက်ရွက်သဖွယ် အရေခွာခြင်းကိုပြုခြင်း၊ လက်မှစ၍အရေခွာသဖြင့် ခါး၌ထားခြင်း၊ ခါးမှစ၍ အရေခွာသဖြင့် ဖမျက်၌ထားခြင်း၊ တတောင်နှစ်ဘက်၌ သံခြေချင်းခတ်၍ သံချောင်းနှက်ပြီးသော် ထက်ဝန်းကျင် က မီးထည့်၍ လေးဘက်တွားလျက်ရှိစေခြင်း၊ နှစ်ဘက်အသွားရှိသော ငါးမျှားချိတ်ဖြင့် ချိတ်၍ အရေ အသား အကြောတို့ကို ကွာလျောကျစေခြင်း၊ ထက်လှစွာသော ပဲခွပ်ဖြင့် ရွေလျက် တစ်သပြာမျှလောက်သောသားတစ်ဖတ်ကလေးတွေကို ကျစေခြင်း၊ ထိုထို ကိုယ် အစိတ်အပိုင်း၌ လှံ ငါးမျှားချိတ်စသည်တို့ဖြင့် ထိုးချိတ်ခပ်နှိပ်၍ ဝက်မှင်ဘီးဖြင့် ဆားငန်ရေစသည်ကို ပွတ်၍ အရေ အသား အကြောတို့ကို လျောကျစေလျက် အရိုးသာတည်စေခြင်း၊ နံပါးတစ်ဖက် စောင်းအိပ်စေလျက် နားထင်ကို သံတံကျင်နှင့်မြေဝယ်ကျအောင် နှက်သွင်းပြီးမှ ခြေဖျားမှကိုင်၍ လှည့်ခြင်း။
အပေါ် အရေအသားတို့ကို မစုတ်မပဲ့စေဘဲ ကျောက်တုံးဖြင့်အရိုးကိုထုပြီးသော် ဆံဖြင့်ရစ်၍ ခွေလျက်ထားခြင်း၊ ကျိုက်ကျိုက်ဆူသော ဆီပူဖြင့်လောင်းခြင်း၊ နှစ်ရက်သုံးရက်မျှ အစာငတ် ထားပြီးသောခွေးဆိုးတို့ကို ခဲစားစေခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကြွက်တို့ကို သံချိုင့်တွင်ထည့်၍ ဝမ်းဗိုက်ကိုကိုက်စေခြင်း၊ အသက်ရှင်လျက် တံကျင်၌လျှို၍ထားခြင်း၊ သန်လျက်ဖြင့် ဦးခေါင်းကိုဖြတ်ခြင်း၊ ပူစွာသော သံတံကျင်ကို လက်ဝဲဘက်လက်၌ စိုက်ခြင်း၊ ပူစွာသော သံတံကျင်ကို လက်ယာဘက်လက်၌ စိုက်ခြင်း၊ ပူစွာသော သံတံကျင်ကို လက်ဝဲခြေ၌စိုက်ခြင်း၊ ပူစွာသော သံတံကျင်ကို လက်ယာခြေ၌ စိုက်ခြင်း၊ ပူစွာသော သံတံကျင်ကို ရင်ဝ၌ စိုက်ခြင်း၊ ဓားမတို့ဖြင့် ရွေခြင်း၊ ပဲခွပ်တို့ဖြင့် ရွေခြင်း။
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အရှင်ဩဘာသာဘိဝံသ ရေးသားသော သုတေသန သရုပ်ပြအဘိဓာန်ကျမ်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကံ။
စာတုဒ္ဒိသသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရာငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အရပ်လေးမျက်နှာတို့၌ အပိတ်အပင်မရှိသည်ဖြစ်၍ လှည့်လည်ရကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
စာတုဒ္ဒိသသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
-သံ၊၁၊၅။
သံ၊မြန်၊၁၊၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆-၇။
သံ၊ဋီ၊၁၊၇၂-၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ဒေဝတာဝဂ္ဂ၊ ၁-နဠဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
လွန်ပြီးသော အတိတ်လာဘ်ကိုလည်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုမရှိ၊ ရရှိမည့် အနာဂတ် လာဘ်ကိုလည်း မမျှော်လင့် မတောင့်တ၊ ဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန်လာဘ်ဖြင့် မျှတနိုင်သောကြောင့် တောထဲ၌ တရားဓမ္မကျင့်နေကြသော တစ်ထပ်သာ ဘုဉ်းပေးကြသော ကိလေသာပူလောင်မှု ကင်းသော ရဟန်းတော်တို့၏ အရေအဆင်း ကြည်လင်ခြင်း အကြောင်းနှင့် ရရှိဖြစ်ပေါ်မည့် အနာဂတ်လာဘ်ကို တောင့်တနေကြ, လွန်ပြီးသော အတိတ်လာဘ်ကို စိုးရိမ်ပူပန်မှုဟူသော အကြောင်းနှစ်ပါးကြောင့် လူမိုက်များ ရိတ်ဖြတ်၍ နေလှမ်းထားသော စိမ်းစိုသော ကျူရိုးကဲ့သို့ ခြောက်ကပ်နေခြင်းကို အညတရနတ်သား၏ မေးလျှောက်မှု အရ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -အသားအရေ ကြည်လင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အစရှိသော မှတ်သားဖွယ် အချက်အလက်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၅၇၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ (၂၆) ၆-အဘိညာဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ကာမဝိတက်, ဗျာပါဒဝိတက်, ဝိဟိံသာဝိတက်-ဟူသော မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးကို ကြံစည်နေခြင်းနှင့် ပညာမရှိ မိုက်မဲတွေဝေ, ဆွံ့အခြင်းဟူသော တရားလေးမျိုးရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ တောရကျောင်းတို့၌ မနေနိုင်ပုံနှင့် နေက္ခမ္မဝိတက်, အဗျာပါဒဝိတက်, အဝိဟိံသာဝိတက်-ဟူသော သမ္မာဝိတက်သုံးပါးကို ကြံစည်ခြင်း, ဉာဏ်ပညာရှိ မတွေ့မဝေ, မဆံ့ အ ခြင်းဟူသော တရားလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် တောရကျောင်း၌ မှီဝဲနေထိုင်သင့်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၁၁၉။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၄၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
(၁) သီလရှိခြင်း၊ (၂) အကြားအမြင် “ဗဟုဿုတ”ရှိခြင်း၊ (၃) ထက်သန်သော လုံ့လ, စွဲမြဲသော အားထုတ်မှုရှိခြင်း၊ (၄) ရူပါဝစရဈာန် လေးပါးကို ရရှိခြင်း၊ (၅) ယခုဘဝ၌ပင် အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း-ဟူသော တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် တောရကျောင်းတို့ကို မှီဝဲနေထိုင်ထိုက်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ အရညသုတ်သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရာငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အစွန်အဖျားကျသော တောကျောင်းတို့ကို မှီဝဲခြင်းငှါ သင့်လျော်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သာရဇ္ဇသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ကျင့်ဆဲ ‘သေက္ခ’ ပုဂ္ဂိုလ်အား ရဲရင့်မှုကို ပြုတတ်ကုန်သော တရားငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သာရဇ္ဇသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
အသေခသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရာငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (အရပ်ဝေးမှ) ဆောင်လာ၍သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ ဧည့်သည်အလို့ငှါ စီမံထားသော ဝတ္ထုကို ခံထိုက်၏၊ တမလွန် ရည်မြှော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ လက်အုပ်ချီခြင်းငှါ ခံထိုက်၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်၏ စသည်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
အသေခသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
ဥဿင်္ကိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် ရဟန္တာပင် ဖြစ်လျှင်းမူလည်း “ယုတ်မာသောရဟန်း” ဟူ၍ ရွံရှာအပ် ယုံမှားအပ်သူဖြစ်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဥဿင်္ကိတသုတ် ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် ရဟန္တာပင် ဖြစ်လျှင်းမူလည်း “ယုတ်မာသောရဟန်း” ဟူ၍ ရွံရှာအပ် ယုံမှားအပ်သူ ဖြစ်၏။
အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ - ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် - ပြည့်တန်ဆာမ(အိမ်) လျှင် ကျက်စားရာရှိ၏။
မုဆိုးမ(အိမ်) လျှင် ကျက်စားရာရှိ၏။
အပျိုကြီး(အိမ်) လျှင် ကျက်စားရာရှိ၏။
ပဏ္ဍုတ်(အိမ်) လျှင် ကျက်စားရာရှိ၏။
ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ရဟန္တာပင် ဖြစ်လျှင်းမူလည်း “ယုတ်မာသောရဟန်း” ဟူ၍ ရွံရှာအပ် ယုံမှားအပ်သူ ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။
-အံ၊၁၊၁၅၂-၃။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၇၁-၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-စူဠဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် (၁) မညီမညွတ် သောအရပ်= ဝိသမနိဿိတ၊ (၂) တောအုပ်= ဂဟနနိဿိတ၊ (၃) မင်း, အမတ် အစရှိသော အားကိုးရသူ= ဗလဝနိဿိတ-ခိုးသူကြီးတစ်မျိုးမျိုးသည် လုယက် ခိုးယူမှုကိုပြုသကဲ့သို့။
(၁) ဝိသမ = မညီမညွတ်(မကောင်း)သော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ ရှိသော ယုတ်မာသောရဟန်း။
(၂) ယုတ်မာသော မိစ္ဆာအယူရှိသော ယုတ်မာသောရဟန်း။
(၃) မင်း၊ အမတ်အစရှိသော အားကိုးရသူရှိသော ယုတ်မာသော ရဟန်းတို့သည် မိမိ၏ဂုဏ်ကိုလည်း တူးဖြိုဖျက်ဆီး၏။
အပြစ်လည်းရှိ၏။
ပညာရှိ တို့လည်း ကဲ့ရဲ့အပ်၏။
များစွာသော မကောင်းမှုကိုလည်း တိုးပွားစေ၏ဟု ခိုးသူကြီး သုံးဦးနှင့် ရဟန်းယုတ်သုံးမျိုးတို့ကို တစ်မျိုးစီတစ်မျိုးစီ အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၁၁၃-၅။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၃၈-၁၄၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် (၁) ဝိသမနိဿိတ = မညီမညွတ်အရပ်ဟူသော မှီရာရှိခြင်း။
(၂) ဂဟနိဿိတ = တောအုပ်ဟူသော မှီရာရှိခြင်း။
(၃) ဗလဝနိဿိတ = မင်း, အမတ်အစရှိသော အားကိုးရသူအမှီရှိခြင်း။
(၄) ဘောဂစာဂီ = တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်လျှင် ပစ္စည်းဥစ္စာပေး၍ ရှင်းလင်းနိုင်ခြင်း။
(၅) တစ်ယောက်တည်းသွားလာခြင်း ဤအချက်ငါးမျိုးနှင့်ပြည့်စုံသော ခိုးသူကြီးသည် ခိုးယူ လုယက် ဖျက်ဆီး တတ်၏။
ဤသာသနာတော်၌ စိတ်ထားသေးနုပ် ရဟန်းယုတ်သည် (၁) မညီမညွတ် (ယုတ်မာညစ်ညမ်းဆိုးသွမ်းသော) ကိုယ်-နှုတ်-စိတ်ရှိခြင်း။
(၂) ယုတ်မာသော မိစ္ဆာအယူရှိခြင်း။
(၃) မင်း, အမတ်ကြီး အစရှိသော အားကိုးရသူရှိခြင်း။
(၄) ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများခြင်း။
(၅) တစ်ပါးတည်း လှည့်လည်သွားလာခြင်း။
ဤအချက်ငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံလျှင် မိမိ၏ဂုဏ်ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီး၍ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်၏။
ပညာရှိတို့ကလည်း စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့၏၊ များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေ၏-ဟု ရဟန်းတို့အား အကျယ်အားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ မဟာစောရသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အင်္ဂါငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ခိုးသူကြီးကို ဥပမာနှိုင်းယှဉ်၍ အင်္ဂါငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းယုတ်တို့အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
မဟာစောရသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
သမဏ သုခုမာလသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည်စုံသော ရဟန်းသည် ရဟန်းတို့တွင် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ရဟန်းဖြစ်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သမဏ သုခုမာလသုတ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ချမ်းသာစွာနေရခြင်း ငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
(၂၇)သုတ် ရှိပါသည်။
-သံ၊၁၊၁၈၉-၁၉၀။
သံ၊မြန်၊၁၊၁၇၇-၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၈-၉။
သံ၊ဋီ၊၁၊၂၈၄-၅။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-ဝင်္ဂီသသံယုတ္တ၊ စတုတ္ထသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာနှင့် ပစ္ဆာသမဏ အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်တို့ သာဝတ္ထိမြို့တော်သို့ ဆွမ်းခံဝင်ကြွစဉ် အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမရာဂပယ်ဖျောက်နည်း တရား ၁၁-ပါးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏ မဟာပုည၊ သမ္ဘာဝိတဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-သံ၊၁၊၂၀၁။
သံ၊မြန်၊၁၊၁၈၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၆-၇။
သံ၊ဋီ၊၁၊၂၉၉-၃၀၀။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၉-ဝနသံယုတ္တ၊ ပဉ္စမသုတ်။
အရှင်မဟာကဿပထေရ်၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ကောသလတိုင်း၏ တောအုပ်တစ်ခုဝယ် အထက်မဂ်ဖိုလ်ရရှိရေးအတွက် ဘာဝနာလုပ်ငန်းကို အားထုတ်နေသော အရှင်အာနန္ဒာသည် အနီးအနားသို့ရောက်ရှိလာကြသောလူတို့အား အချိန် များစွာ ဟောပြောဆုံးမမှု များနေ၍ တောစောင့်နတ်က အရှင်အာနန္ဒာ၏ အကျိုး စီးပွားများရန်အတွက် သံဝေဂဉာဏ်ဖြစ်နိုင်ရန် အရှင်အာနန္ဒာအား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၂၁။
သံ၊မြန်၊၂၊၂၀-၁။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၃-ဘာရဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
နိရောဓဓမ္မကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် “အနိစ္စ၊ သင်္ခတ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္န၊ ခယဓမ္မ၊ ဝယဓမ္မ၊ ဝိရာဂဓမ္မ၊ နိရောဓဓမ္မဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး၏ချုပ်ခြင်းကို နိရောဓဟုဆိုအပ်ပုံကို ဘုရားရှင်က ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၀-၁။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၀-၁။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၅-၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၇-၈။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၄-နတုမှာကဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ငါ့ ရှင်အာနန္ဒာ အဘယ်တရားတို့၏ ဥပ္ပါဒ၊ ဝယ၊ ဌိတိသည် ထင်ရှားပါသနည်း-ဟု သင့်ကိုမေးလျှင် မည်ကဲ့သို့ သင်ဖြေဆိုမည်နည်း-ဟု ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသဖြင့် အရှင်အာနန္ဒာက ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ ဥပ္ပါဒ၊ ဝယ၊ ဌိတိသည် ထင်ရှား ပါ၏-ဟု ဖြေဆိုမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲ၍ လျှောက်ထားသည်ကို သာဓုခေါ်တော်မူပြီး ဤအတိုင်းပင် ဖြေဆိုရမည်ဟု ဘုရားရှင်က ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၃၁-၃။
သံ၊မြန်၊၂၊၃၁-၂။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... ဆဋ္ဌသုတ်။
အထက်သုတ်အတိုင်း အတီတဓမ္မ၊ အနာဂတဓမ္မတို့၏ ဥပ္ပါဒ၊ ဝယ၊ ဌိတိတို့ကို မေးဖြေပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၈၆။
သံ၊မြန်၊၂၊၈၁-၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၃။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၃-၄။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၉) ၄-ထေရဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ကြည်လင်သောမှန်သားပြင်နှင့် ရေခွက်တို့ကိုစွဲ၍ လုလင်ပျို လုံမပျိုတို့ မျက် နှာရိပ် ထင်မြင်လာသကဲ့သို့ ခန္ဓာငါးပါးကိုစွဲ၍ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိဟူသော ပပဉ္စတရား သုံးပါးဖြစ်ပုံနှင့် အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် မန္တာနိပုတ္တ အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်၏ ဩဝါဒတရားဒေသနာကို ကြားနာရသဖြင့် မိမိသောတာပန်အရိယသာဝက ဖြစ်သည်အထိ မိမိတို့ ရဟန်းဖြစ်စပုဂ္ဂိုလ်များအား အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်၏ ကျေးဇူး များလှပုံကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ရဟန်းတို့အား ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၁၅၃။
သံ၊မြန်၊၂၊၁၄၄-၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၇။
သံ၊ဋီ၊၂၊၂၆၁။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၅) ၅-ဒိဋ္ဌိဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာက မိမိအား အကျဉ်းချုပ်တရားဟောတော်မူပါ၊ မိမိတစ်ပါးတည်း ဘာဝနာအလုပ် အားထုတ်လိုပါကြောင်း ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားပေးတော်မူပါရန် လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ဝိမုတ္တိ ပရိပါစနီယဓမ္မအကျိုးငှာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၂၀။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၁၄-၅။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဝေဒနာသံယုတ္တ၊ ၂-ရဟောဂတဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာ၏မေးလျှောက်ချက်အရ ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒအား ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာသမုဒယ၊ ဝေဒနာနိရောဓ၊ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ၊ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၄၂၁။
သံ၊မြန်၊၂၊၄၁၅။
ဘုရားရှင်ထံတော်သို့ချဉ်းကပ်လာသော အရှင်အာနန္ဒာထေရ်အား အထက် သုတ်ပါမေးခွန်းများကို မေးတော်မူရာ အရှင်အာနန္ဒာက ဓမ္မတို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်လျှင် အရင်းမူလရှိပါကုန်၏ အစရှိသည်ဖြင့် လျှောက်ထားသဖြင့် အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၂၊၅၆၅-၆။
သံ၊မြန်၊၂၊၅၅၄-၅။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁၀-အဗျာကတသံယုတ္တ၊ ဒသမသုတ်။
ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က အတ္တ ရှိ/မရှိနှင့် ဆက်စပ်၍ မေးမြန်းသည်ကို မဖြေဆို ခြင်းအကြောင်းကို ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒအား ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၂၄၉-၂၅၀။
သံ၊မြန်၊၃၊၂၅၂-၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၇-ဣဒ္ဓိပါဒသံယုတ္တ၊ ၃-အယောဂုဠဝဂ္ဂသတ္တမသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာထေရ်မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က “ဣဒ္ဓိ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ၊ ဣဒ္ဓိ ပါဒဘာဝနာ၊ ဣဒ္ဓိပါဒဘာဝနာဂါမိနီပဋိပဒါတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲခြား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၂၅၀။
သံ၊မြန်၊၃၊၂၅၃-၄။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... အဋ္ဌမသုတ်။
ဘုရားရှင်က အထက်သုတ်တော်ပါ ဓမ္မလေးမျိုးကို အရှင်အာနန္ဒာအား မေး မြန်းတော်မူရာ အရှင်အာနန္ဒာက “မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တော်တိုင် ဖြေကြားတော်မူပါ ရန်”လျှောက်ထားသဖြင့် အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၂၈၆-၂၉၁။
သံ၊မြန်၊၃၊၂၈၈-၂၉၂။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၅-၆။
သံ၊ဋီ၊၂၊၅၂၅-၆။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁၀-အာနာပါနသံယုတ္တ၊ ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာ၏မေးလျှောက်ချက်အရ “အာနာပါနဿတိသမာဓိဟူသော တစ်မျိုးတည်းသောတရားကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည် ရှိသော် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပြည့်စေ၏၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ကို ပြည့်စေကုန်၏၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ကို ပွားများအပ်ကုန်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်ကုန် သည်ရှိသော် ဝိဇ္ဇာနှင့် ဝိမုတ္တိဟူသော တရားနှစ်မျိုးတို့ကို ပြည့်စေနိုင်ပုံကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-သံ၊၃၊၂၉၁။
သံ၊မြန်၊၃၊၂၉၂-၃။
-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... စတုတ္ထသုတ်။
အထက်သုတ်တော်လာ ဓမ္မတို့ကိုပင် ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒာအား မေးမြန်းတော်မူရာ အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်ပင် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားပေးတော်မူပါရန် ပြန်လည်လျှောက်ထားသဖြင့် အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၁၊၂၅။
အံ၊မြန်၊၁၊၃၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၃-၂၃၀။
အံ၊ဋီ၊၁၊၁၈၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကကနိပါတ၊ ၁၄-ဧတဒဂ္ဂ (စတုတ္ထ)ဝဂ်၊ ပဌမ၊ ဒုတိယ, တတိယ, စတုတ္ထ, ပဉ္စမသုတ်။
ဗဟုဿုတ (အကြားအမြင်များသော)ရဟန်း, သတိမန္တ (လွန်ကဲသောသတိ ရှိသော)ရဟန်း, ဂတိမန္တ (မြတ်စွာဘုရား၏စကားတော်ကိုသိစွမ်းနိုင်သော လွန်ကဲသော ပညာရှိသော)ရဟန်း, ဓိတိမန္တ (လွန်ကဲသောလုံ့လရှိသော)ရဟန်း, ဥပဋ္ဌာက (ဘုရားရှင်၏ အလုပ်အကျွေးဖြစ်သော)ရဟန်းတို့တွင် အာနန္ဒာသည် အသာလွန်ဆုံး ဗဟုဿုတ ဓရ, သတိမန္တ၊ ဂတိမန္တ၊ ဓိတိမန္တ၊ ဥပဋ္ဌာက ရဟန်းပေတည်းဟု ဘုရားရှင်မိန့်ကြားတော် မူသည့်သုတ် ငါးသုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -သုမနမင်းသားဘဝ၊ ကဿပဘုရားရှင်လက်ထက်ဗာရာဏသီမင်းဘဝနှင့် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ငါးမျိုး ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဘုရားရှင်အားပြုစုလုပ်ကျွေးပုံ၊ အရှင်အာနန္ဒာ၏ ပယ်ဆုလေးပါး, တောင်းဆုလေးပါး အပြည့်အစုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-အံ၊၁၊၁၃၁-၂။
အံ၊မြန်၊၁၊၁၄၈-၁၅၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၀-၁။
အံ၊ဋီ၊၂၊၉၈-၉။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-ဒေဝဒူတဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
“သဝိညာဏက ကာယနှင့် ဗဟိဒ္ဓသဗ္ဗနိမိတ္တတို့၌ အဟင်္ကာရ၊ မမင်္ကာရ၊ မာနာနုသယတို့မဖြစ်ပဲ ပညာဝိမုတ္တိနှင့် စေတောဝိမုတ္တိတို့ကိုပြည့်စုံစေ၍ နေနိုင်သော သမာဓိကိုရခြင်း ဖြစ်ရာပါသလော”ဟု အရှင်အာနန္ဒာကမေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က ဖြစ်နိုင်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၄၈၀-၁။
အံ၊မြန်၊၁၊၄၉၅-၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၁၈) ၃-သဉ္စေတနိယဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဖဿာယတန ၆-ပါးတို့ အကြွင်းမဲ့ကင်းခြင်း, ချုပ်ခြင်းကြောင့် အခြားကိလေသာ တစုံတခု ရှိ/မရှိဟူသော အရှင်အာနန္ဒာ၏မေးလျှောက်သောမေးခွန်းကို အရှင်မဟာကောဋ္ဌိက ရှင်းလင်းဖြေကြားတော်မူပုံကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၁၁၇-၈။
အံ၊မြန်၊၂၊၁၄၃-၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၄။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က လျှောက်ထားသဖြင့် ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံ ကျောင်းတော်ဝယ် ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒအား သံဃာ၌နေသည်ရှိသော် ချမ်းသာစွာနေနိုင်ကြောင်း တရားငါးပါးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၂၊၃၁၇-၈။
အံ၊မြန်၊၂၊၄၀၆-၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၈-၉။
အံ၊ဋီ၊၃၊၁၁၆။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-ဓမ္မိကဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
မကြားနာဖူးသောဓမ္မကို ကြားနာရခြင်း၊ ကြားနာဖူးပြီးသောဓမ္မများ မမေ့ မပျောက်ခြင်း၊ စိတ်ဖြင့်သိဖူးပြီးသောဓမ္မများ မနောဒွါရ၌ ကောင်းစွာဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ မသိအပ်ဖူးသောအကြောင်းအရာကို ကွဲကွဲပြားပြား သိနိုင်ခြင်း အကြောင်းတရားများကို အရှင်သာရိပုတ္တရာအား အရှင်အာနန္ဒာက မေးလျှောက်ပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် အရှင်အာနန္ဒာက ယင်းတရားတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က အနုမောဒနာပြုတော်ပြီး အရှင်အာနန္ဒာသည် ဤတရား ခြောက်ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံနေသူဟု သိမှတ်ပါကြောင်း ပြန်လည်လျှောက်ထားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၂၂၄-၅။
အံ၊မြန်၊၃၊၂၂၄-၆။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇၉-၂၈၁။
အံ၊ဋီ၊၃၊၂၉၉-၃၀၀။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ နဝကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-မဟာဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က “ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းရာလူ့ဘောင်၌ ဘုရားမြတ်စွာသည် သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ်စေရန်၊ သောက, ပရိဒေဝတို့ကို လွန်မြောက်စေရန်၊ ကိုယ်ဆင်းရဲခြင်း, စိတ်နှလုံး မသာယာခြင်းတို့ ချုပ်ပျောက်ရန်၊ မဂ်ဉာဏ်ချမ်းသာရမှု အခွင့်ကို သိတော်မူခြင်းသည်အံ့ဩထိုက်ပုံ၊ မဖြစ်စဖူး ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို မိန့်တော်မူပြီး ပသာဒငါးပါး၌ အာရုံငါးပါးတို့ အသီးသီးထင်လာရာ ပသာဒများ မပျက်မစီးကောင်းပါလျက် မသိခဲ့ပါပေ”ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။
ထိုအခါ အရှင်ကာဠုဒါယီထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် သညာ (စိတ်)ရှိလျက် အာရုံငါးပါးကို မသိခြင်းသည် အရူပ (အောက်)ဈာန်သမာဓိသုံးပါးဖြစ်ကြောင်းနှင့် သာကေတမြို့ အဉ္ဇနမိဂဒါယ၌ သီတင်းသုံးစဉ် ဇဋိလာဘိက္ခုနီလျှောက်ထားသည့် သမာဓိကို အရဟတ္တဖလသမာဓိဖြစ်ကြောင်း ဘုရားရှင်ဟောတော်မူပုံကို ဟောကြားသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌ -ဒီဃနိကာယ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၆-၇)၌ ဩကာသာဓိဂမတရားသည် ပဌမဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန်၊ အရဟတ္တမဂ်တို့ဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ထားပါသည်။
-အံ၊၃၊၃၁၅။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၁၄-၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-ဥပါလိဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒာက မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က “သံဃဘေဒကဝတ္ထု ၁၀ ပါးနှင့် ခံစားရမည့်အပြစ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၁၆။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၁၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၁။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ဒသမသုတ်။
အရှင်အာနန္ဒထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က “သံဃာ့သာမဂ္ဂီ တရား ၁၀-ပါးနှင့် ခံစားရမည့်အကျိုးကျေးဇူးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၇၇-၉။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၇၃-၅။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၉) ၄-ထေရဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဤဓမ္မဝိနယသာသနာတော်၌ ဈာန်, မဂ်, ဖိုလ်ဖြင့် မကြီးပွားနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ် ၁၀-ယောက်နှင့် ကြီးပွားနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ် ၁၀-ယောက်တို့ကို အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ အာနန္ဒသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်အာနန္ဒာအား ရဟန်းသည် သံဃာ၌ ချမ်းသာစွာနေရခြင်း အကြောင်းများကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သီလသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီလသုတ် ရဟန်းတို့ တရာငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (အရပ်ဝေးမှ) ဆောင်လာ၍သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ ဧည့်သည်အလို့ငှါ စီမံထားသော ဝတ္ထုကို ခံထိုက်၏၊ တမလွန် ရည်မြှော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ လက်အုပ်ချီခြင်းငှါ ခံထိုက်၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်၏။
အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသာနာတော်၌ ရဟန်းသည် စောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သိမှု ‘ပညာ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏။
(ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု (အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ်)နှင့် ပြည့်စုံ၏။
(ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု (အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ်) ကို သိသော ဉာဏ်အမြင် ‘ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်’ နှင့် ပြည့်စုံ၏။
ရဟန်းတို့ ဤတရာငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (အရပ်ဝေးမှ) ဆောင်လာ၍သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ ဧည့်သည်အလို့ငှါ စီမံထားသော ဝတ္ထုကို ခံထိုက်၏၊ တမလွန် ရည်မြှော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ လက်အုပ်ချီခြင်းငှါ ခံထိုက်၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။
ကဝေသာရကျမ်းဆရာတို့အလိုအရ ယော ကတော်၊ နှော ကတော်၊ ရေယဉ် ကတော်၊ စကြာရှင် ကတော်၊ အနောက်ဖက် ရှင်မ ကတော်၊ စံကားရှင်မ ကတော်၊ မြောက်ဖက်ရှင်မ ကတော် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အရှင်ဩဘာသာဘိဝံသ ရေးသားသော သုတေသန သရုပ်ပြအဘိဓာန်ကျမ်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာဝေါဟာရများ။
အယ်လ်နီညို (El Niño) ဆိုသည်မှာ အစွန်းရောက်သဘာဝဘေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး အလွန် ပူနွေးခြောက်သွေ့သည့်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဟု အကြမ်းဖျင်းမှတ်သားနိုင်သည်။
တိတိ ကျကျဆိုရလျှင် တောင်အမေရိကတိုက်၏အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံများ ဖြစ်သည့် အီကွေဒေါနှင့် ပီရူးနိုင်ငံများဆီကို ခရစ်စမတ်ကာလတွင် တိုးဝင် လာတတ်ကြသော ပင်လယ်ရေပူစီးကြောင်းများကို ဒေသခံတံငါသည်များက ခေါ်ဝေါ်ထားသောအမည်ဖြစ်သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ငါးနှစ်မှ ခုနစ်နှစ် အတွင်း တစ်ကြိမ်ခန့်ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
ယခုနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်နှစ် သုံးနှစ် အတွင်းလည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။
အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်သည် အားကောင်းပါက တောင်အမေရိကနိုင်ငံများမှတစ်ဆင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး ပျံ့နှံ့ဖြစ် တည်တတ်ပြီး ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုများ ပြင်းထန်လာတတ်သည်။
များသော အားဖြင့် အပူချိန်လွန်ကဲခြင်း၊ တောမီးလောင်ကျွမ်းခြင်း၊ မိုးခေါင်လွန်းခြင်း၊ သောက်သုံးရေရှားပါးခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပြီး အချို့နိုင်ငံများတွင် အချိန် အခါမဟုတ် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ် တတ်သည်။
၁၉၈၂-၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အယ်လ်နီညိုသည် အင်အားပြင်း ထန်ခဲ့သည်။
လွန်ကဲပြင်းထန်သောရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုများကို ကမ္ဘာအနှံ့ထိတ် လန့်ဖွယ်ရာ တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ကြရသည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် များမတိုင်မီ ငါးနှစ်မှ ခုနစ်နှစ်တစ်ခါလောက်သာဖြစ်တတ်သည့်အယ်လ်နီညို သည် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း နှစ်နှစ်မှ သုံးနှစ်တစ်ခါခန့်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ ကာလအတွင်း ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ကာလတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇-၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံဖြစ် ပေါ်ခဲ့သည့် အယ်လ်နီညိုသည် အဆိုးရွားဆုံးအပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်လာခဲ့သဖြင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးအလူးအလဲခံစားခဲ့ကြရသည်။
ယင်းအယ်လ်နီညိုကြောင့် အထွေ ထွေအရပ်ရပ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၄ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ သည်။
သေဆုံးသူပေါင်း ၂၄ဝဝဝ၊ ဒဏ်ရာ ရရှိသူပေါင်း ၅၃၃ဝဝဝ၊ ရွှေ့ ပြောင်းသူပေါင်း ခြောက်သန်း၊ ထိခိုက်သူပေါင်း ၁၁၁ သန်းနှင့် ထိခိုက်သော မြေဧကပေါင်း ၅၆ သန်းရှိခဲ့သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်များကြောင့် အယ်လ်နီညိုကို ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားများက ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်။
အယ်လ်နီညိုကို ခုခံကာကွယ်နိုင်ရန် တတ်နိုင်သလောက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် အယ်လ်နီညိုကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရချိန် တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
၁၉၉၇-၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီး ၁၈ မြို့ တွင် အပူချိန်အမြင့်ဆုံး စံချိန်သစ်များတင်ခဲ့သည်။
မြို့ကြီး ၁၅ မြို့တွင် မိုးရေချိန်အနည်းဆုံး စံချိန်သစ်များ တင်ခဲ့သည်။