kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဖေသွန် အရွယ်ရောက်သော် မီရော့မှာ သူ၏ဖခင်ရင်း မဟုတ်ကြောင်း ဟီးလယပ်သာ ဖခင်ရင်းဖြစ်ကြောင်း ကလင်မနီက ထုတ်ပြောသည်။
ဖခင်အတွက် ဂုဏ်ယူသော ဖေသွန်က သူငယ်ချင်းများကို ပြောပြသည်။
သူငယ်ချင်းများက မယုံသဖြင့် မိခင်အား ပူဆာရာ ဟီးလယပ်ရှိရာ နန်းတော်သို့ ဖေသွန်အား ကလင်မနီက လမ်းညွှန်လိုက်သည်။
ထိုနေရာသို့ ဖေသွန် သွားသည်။
မိခင်နှင့် ရုပ်ဆင်သော ဖေသွန်ကို ဟီးလယပ်က မြင်မြင်ချင်းပင် သိသည်။
ဖေသွန်က သူငယ်ချင်းများအား ဟီးလယပ်ကို ဖခင်ရင်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြလိုသည်ဟု တောင်းဆိုသည်။
ဟီးလယပ်ကလည်း ပထမဆုံးတွေ့ချိန်ဖြစ်၍ သားဖြစ်သူဆန္ဒကို လိုက်လျောသည်။
ဖေသွန်က ဟီးလယပ်မောင်းနေကျဖြစ်သော နတ်ရထားကို မောင်းလိုကြောင်း ဆိုလာသည်။
ဟီးလယပ်မှာ လိုက်လျောမိခြင်းကို နောင်တရတော့သည်။
နတ်မြင်းတို့မှာ အလွန်ရိုင်းပြီး ဟီးလယပ်သာ နိုင်နင်းသည်။
သို့ဖြစ်ရာ အခြားတခုပြောင်းရန် ဖေသွန်ကို အကြံပေးသည်။
သို့သော် ဖေသွန်က နတ်ရထားမောင်းရန်သာ ပူဆာရာ အကောင်းဆုံးကို မျှော်လင့်၍ ခွင့်ပြုလိုက်သည်။
နောက်တနေ့ နံနက်ခင်းတွင် နေရထားကို ဖေသွန် ဝင့်ဝင့်ကြွားကြွား မောင်းသွားသည်။
သို့သော် ထိုကာလမှာ မကြာလိုက်။
မြင်းတို့သည် ဟီးလယပ်မဟုတ်ကြောင်း သိလာသည်နှင့် သွားလိုရာသို့ ဦးတည်ကြတော့သည်။
ဖေသွန်မှာ ရထားမှမကျရန်သာ အားထုတ်နေရ၏။
နတ်ရထားသည် ညကောင်းကင်ကိုပါ ဝင်ရောက်၍ တိုးမိသမျှကို လောင်မြိုက်သွားစေသည်။
ထိုအမာရွတ်ကိုပင် နဂါးငွေ့တန်းဟု ခေါ်ကြပြီး ညအခါ တွေ့နိုင်သေးသည်။
ထိုနတ်ရထား၏ ကသောင်းကလန်ဖြစ်သည့်သတင်း အိုလံပတ်တောင်သို့ ရောက်လာ၏။
နတ်တို့၏ ပထမမိခင် ဂိုင်အာက ဇုအား ဖြေရှင်းရန် တောင်းဆိုသည်။
ရွေးစရာမရှိတော့၍ ဇုက မိုးကြိုးပစ်ရသည်။
မိုးကြိုးမှန်ကာ အရစ်ဒနော့မြစ် (Eridanos) သို့ နတ်ရထားနှင့်အတူ ဖေသွန် ကျသွားသည်။
ပန်းပဲဆရာ မီးနတ်ဘုရား ဟစ်ဖစ်စတပ်က ရထားသစ် ပြန်လုပ်ပေးသည်။
နေမင်း၏သမီးတော်များ (Heliades) မှာ မောင်အတွက် ဝမ်းနည်းကာ အရစ်ဒနော့မြစ်ဘေး၌ နှစ်များစွာ ငိုကြသည်။
နတ်များက သနားသဖြင့် ၎င်းတို့ကို ကျူပင်များအဖြစ် ပြောင်းပေးလိုက်သည်။
နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေး ( ) သည် အမေရိကန်ရှိ ထိပ်တန်း ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းများအနက် တခုဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီမှာ ဘာ့ဘလီဟေး၏ အနောက်ဘက် ဆန်ကျူရီစီးတီး (Century City) နယ်မြေ၌ ရှိသည်။
၁၉၁၅ ခုတွင် ဝီလီယံဖော့ (William Fox) တည်သော ဖော့ ရုပ်ရှင်ကော်ပိုရေးရှင်း (Fox Film Corp.) နှင့် ၁၉၃၃ ခုတွင် ဒါရယ် ဇန်နက်၊ ဂျိုးဆက် ရှနက်၊ ရေမွန် ဂရစ်ဖစ်နှင့် ဝီလီယံ ဂိုးယက် တို့ ထောင်သော နှစ်ဆယ်ရာစု ရုပ်ရှင် (Twentieth Century Pictures) တို့ ၁၉၃၅ ခု မေလ ၃၁ ရက်တွင် ပေါင်းကာ နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေးဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။
အမေရိကန် ရုပ်ရှင်အသင်း (Motion Picture Association of America) ၏ အသင်းဝင် ဖြစ်သည်။
ခုနစ်မိုင်တံတားသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဖလော်ရီဒါ၊ မွန်ရိုးမြို့နယ်၊ ဖလော်ရီဒါကမ်းစပ်တွင် တည်ရှိသည့် တံတားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဆောက်လုပ်ခဲ့စဉ်က အရှည်ဆုံးသော တံတားများတွင် ၎င်းသည် ပင်လယ်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အဝေးပြေးလမ်းပါဝင်သည့် တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။
ဤတံတားသည် အမေရိကန်၏ ၃၈၁၃ မိုင်ရှည်သည့် လမ်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုနေရာတွင် တံတားနှစ်စင်း ရှိသည်။
အသစ်တစ်ခုသည် ယာဉ်များ သွားလာရန် ဖြစ်ပြီး အဟောင်းတစ်ခုသည် ခြေကျင်လမ်းလျှောက်ရန်နှင့် စက်ဘီးစီးနင်းရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
တံတားဟောင်းကို Knights Key-Pigeon Key-Moser Channel-Pacet Channel Bridge ဟု လူသိကြသည်။
ဤတံတားအဟောင်းကို 1909 ခုနှစ်မှ 1912 ခုနှစ်အထိ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
Henry Flagler and Clarence S. Coe တို့၏ ညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သမိုင်း ကိုးကား Category:တံတားများ။
ဒေးဗစ် အီး မားချန့် (; ၁၉၆၅ ခုနှစ်ဖွား) သည် အမေရိကန်အခြေစိုက် ဗြိတိသျှသတင်းထောက်ဖြစ်ပြီး ဆိုးရွားသောငွေကြေးမှုခင်းများကို ပေါ်ပေါက်နေစဉ်ခဏ၌ပင် ဖော်ထုတ်လေ့ရှိသည့် သတင်းဌာန အော့ဖ်ရှောအလတ် (OffshoreAlert) ၏ ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။
မားချန့် နှင့် သတင်းဌာနသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြည်နယ်နှင့် ဖက်ဒရယ်တရားရုံးများ၊ ဗန်ကူးဗား၊ တိုရန်တို၊ လန်ဒန်၊ ပနားမား၊ ဂရက်နေဒါ နှင့် ကေမန်းအိုင်လန်းတို့တွင် တရားစွဲဆိုခံရရုံသာမက အသက်အန္တရာယ်ခြိမ်းခြောက်မှုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။
အန်ဒီဝါဟော သည် အမေရိကန် အနုပညာရှင် ၊ ဒါရိုက်တာနှင့် ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ကာ ပေါ့အနုပညာဟု လူသိများသည့် အနုပညာလှုပ်ရှားမှု၏ ရှေ့ဆောင်ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် ထွန်းကားလာသည့် အနုပညာဖော်ပြချက် ၊ ကြော်ငြာ နှင့် ကျော်ကြားသူယဉ်ကျေးမှု အကြားက ဆက်နွယ်မှုများအား ရှာဖွေခြင်းက သူ့အလုပ်ဖြစ်ပြီး ပန်းချီ ၊ မှင်ခံပုံနှိပ်ပန်းချီ၊ ဓာတ်ပုံ နှင့် ပန်းပု အပါအဝင် အနုပညာကြားခံပစ္စည်းမျိုးစုံတို့ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
သူ၏ လူသိများသော လက်ရာအချို့တွင် မှင်ခံပုံနှိပ်ပန်းချီ Campbell's Soup Cans (၁၉၆၂) နှင့် Marilyn Diptych (၁၉၆၂) ၊ ခေတ်စမ်းရုပ်ရှင် Chelsea Girls (၁၉၆၆) ၊ မာလ်တီမီဒီယာပွဲ Exploding Plastic Inevitable (၁၉၆၆-၆၇) ပါဝင်သည်။
ပစ္စဘာ့ဂ်တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သော ဝါဟောသည် အစပထမပိုင်းတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာပုံဆွဲဆရာ သက်မွေးဝမ်းကြောင်းလိုင်းကို လိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ နှောင်းပိုင်းနှစ်များအတွင်း ပြခန်းများစွာတွင် သူ၏ လက်ရာများကို ပြသခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း လွှမ်းမိုးနိုင်မှုအရှိဆုံးနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာအဖြစ်ဆုံးအနုပညာရှင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံလာရသည်။
သူ၏ နျူးယော့ခ် စတူဒီယို စက်ရုံ (The Factory) သည် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပညာတတ်များ ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကဲ့သို့ ဝတ်စားဆင်ယင်သူများ ၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ ၊ ဘိုဟီးမီးယန်း ပေတရာအနုပညာရှင်များ ၊ ဟောလိဝုဒ်နာမည်ကျော်များ နှင့် သူဋ္ဌေးသူကြွယ်ဝယ်လက်များကိုစုစည်းပေးသည့် နေရာအဖြစ် ထင်ရှားလူသိများလာသည်။
ဝါဟော၏ စူပါစတားများဟု လူသိများသူတို့ကို "၁၅ မိနစ်စာ ကျော်ကြားမှု" ဖြင့် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။
၁၉၆၀ နှောင်းပိုင်းတွင် The Velvet Underground အမည်ရ ခေတ်စမ်းရော့ခ်ဂီတတီးဝိုင်း ကို စင်တင်ပြီး အင်တာဗျူးမဂ္ဂဇင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အန်ဒီဝါဟော၏ ဒဿန နှင့် ပေါ့ပ်ဝါဒ - ဝါဟောခြောက်ဆယ်ခုနှစ်များ အပါအဝင် စာအုပ်များစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။
လိင်တူစုံမက်သူ လှုပ်ရှားမှုမပေါ်ပေါက်ခင်ကပင် လိင်တူနှစ်ခြိုက်သူတဦးအနေဖြင့် အတိအလင်းနေထိုင်လာသူ တဦးဖြစ်သည်။
သည်းခြေအိတ်ခွဲစိတ်ကုသမှုအပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၌ နှလုံးခုန်နှုန်းဖောက်ပြန်မှုဖြင့် အသက် ၅၈ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ခေတ်ဟောင်းပြန်ပြောင်းအောက်မေ့သည့် ပြပွဲများ ၊ စာအုပ်များ ၊ ဖီးချား နှင့် မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင်များစွာတို့၏ ပင်တိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အနုပညာနှင့် မော်ကွန်းမှတ်တမ်းများအား ရာသက်ပန် စုစည်းပြသထားသည့် အန်ဒီဝါဟော ပြတိုက်ကို သူ၏ ဇာတိ ပစ္စဘာ့ဂ်တွင် ထားရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အနုပညာရှင်တဦးတည်းအတွက် သက်သက် ရည်ရွယ်သည့် အကြီးဆုံးပြတိုက်ဖြစ်သည်။
သူ၏ ဖန်တီးမှုများစွာမှာ စုဆောင်းထားသင့်ပြီး အထူးတန်ဖိုး ရှိသည်များဖြစ်သည်။
ဝါဟောပန်းချီများအနက် တန်ကြေးအများဆုံးပေးခံရသည်မှာ ဒေါ်လာ ၁၀၅ သန်း တန်ဖိုးရှိ Silver Car Crash (Double Disaster) အမည်ရှိ ၁၉၆၃ ကင်းဗတ်ပန်းချီ ဖြစ်သည်။
ကာလတလျောက်လုံး ရောင်းရသမျှ ဈေးအကြီးဆုံးပန်းချီများအနက်မှ အချို့မှာ သူ၏ လက်ရာများဖြစ်သည်။
၂၀၀၉ အီကော်နော်မစ်စ်တ် ဆောင်းပါးတခုက ဝါဟောအား အနုပညာဈေးကွက်၏ လမ်းကြောင်းပြသသူဟု တင်စားခဲ့သည်။
သောဘိတမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတော်မူပြီးနောက် အန္တရကပ်တစ်ခုတွင် (မ, သု, ရေ, သော)ဟူသော ဘုရားလေးဆူ ပွင့်သော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာသည် ကုန်ဆုံးသွား၏၊ ထို့နောက်တွင် ဘုရားပွင့်ခြင်းမှ ဆိတ်သုဉ်းသော ဘုရားမပွင့်သော သုညကမ္ဘာကပ် အသင်္ချေဖြစ်ပျက် ကုန်လွန်သည်။
ထို့နောက် တက်ကပ်ကမ္ဘာ ဆုပ်သက်ကမ္ဘာဖြစ်ပျက်လာရာ တစ်ခုသောဆုတ်ကပ် ကမ္ဘာတွင် အနောမဒဿီ၊ ပဒုမ၊ နာရဒ၊ (အ, ပ, နာ)ဟူသောဘုရားသုံးဆူ ပွင့်တော်မူကြသည်။
ဘုရားသုံးဆူပွင့်သော ကမ္ဘာဖြစ်သောကြောင့် “ဝရကမ္ဘာ” ဟုခေါ်ဆို လေသည်။
ဖြစ်တော်စဉ် အနောမဒဿီဘုရားအလောင်းတော်သည် ပါရမီအကျင့်မြတ်တို့ကိုဖြည့်ကျင့်တော်မူပြီး၍ တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်၍ စန္ဒဝတီ နေပြည်တော်၌ ယသဝါမင်းကြီး နန်းတော်တွင် ယသောဓရာဒေဝီ မိဘုရားကြီးမှ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
မင်းသားအား နာမကရဏ မင်္ဂလာပြုသောအခါတွင် ကောင်းကင်းယံမှ ရွှေ ငွေ စသောရတနာ(၇)ပါးမိုးရွာသွန်းချမှုကိုအကြောင်းပြုကာ အနောမဒဿီ မင်းသားဟုမှည့်ခေါ်ကြသည်။
အနောမဒဿီမင်းသား အရွယ်ရောက်လျှင် သီရိမာဒေဝီမိဖုရားနှင့်-သိရီ၊ ဥပသိရီ၊ သိရီဝဍ္ဎန ရွှေနန်းသုံးဆောင်၌ ဥပဝါနမင်းသား ဖွားမြင်သည်အထိ နှစ်ပေါင်း(၁၀, ဝဝဝ) တစ်သောင်းကာလပတ်လုံး ရွှေနန်းစီးစိမ်ကို ခံစားစံစားတော်မူသည်။
နိမိတ်ကြီးလေးပါး မြင်တွေ့သောအခါ သံဝေဂထင်လာ၍ ရွှေထမ်းစင် (ဝေါယာဉ်)စီးကာတောထွက်တော်မူ၍ (၁၀) လပတ်လုံး ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကိုကျင့်ကြံ အားထုပ်ပြီးလျှင် အဇ္ဇုန ရုက္ခဗောဓိ-ထောက်ကြံ့ (ဖောက်ကြံ) ဗောဓိပင်ကိုအမှီပြုကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကိုရတော်မူ၍ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။
အနောမဒဿီဘုရားလက်ထက်တော် အခါ၌ ငါတို့ဗုဒ္ဓဂေါတမအလောင်းလျာသည် ဘီလူးစစ်သေနာပတိကြီး ဖြစ်၍ ဘုရားရှင်တွေ့လျှင် ကြည်ညိုပွားကာ မိမိဘုံဗိမာန်တွင် ဆန်းကြယ်သော မဏ္ဍပ်ကြီးဖန်ဆင်း၍ ဘုရားရှင်ထံအလှူကြီးပေးကာ နိယတဗျာဒိတ် ပန်းကိုဆင်မြန်းခဲလေသည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ နှစ်ပါး-အရှင်နိသဘထေရ်၊ အနောမထေရ်တို့တည်း။
အနီးကပ် လုပ်ကျွေးသော ရဟန်းကား-အရှင်ဝရုဏထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ နှစ်ပါးကား- အရှင်မ သုန္ဒရီထေရီ အရှင်မ သုမနာထေရီ တို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယကာ(၂) ဦး-နန္ဒိဝဍ္ဎနသူဋ္ဌေး၊ သိရီဝဍ္ဎသူဌေး တို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦး- ဥပ္ပလာဥပါသိကာမ-ပဒုမာဥပါသိကာမတို့တည်း။
အနောမဒဿီဘုရားဉာဏ်တော် (အရပ်)မှာ (၅၈)ငါးဆယ့်ရှစ်တောင်မြင့်၍ ရောင်ခြည်တော် (၁၂)ယူဇနာတိုင်အောင်ပျံနှံ့သည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် (၂)ပါးတို့လည်း ဤဘုရားရှင်ထံမှ အဂ္ဂသာဝက ဆုကို ပန်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားသည် လူတို သက်တမ်း (၈၀, ဝဝဝ)ရှစ်သောင်းတွင် ဓမ္မရာမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူသတည်း။
အနောမဒဿီ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ အမိတာဘံ တိလောကဂ္ဂံ၊ အသမံ အမတံ ဒဒံ။
အနောမဒဿိံ မုနိ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနောဇယံ။
အနောမဒဿီဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
အနောမဒဿီဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ဖရန်စက်စကို မာရီယာ ကိုလွန်ဘူ (; ဩဂုတ် ၇၊ ၁၉၄၁ – ဩဂုတ်လ ၃၀၊ ၂၀၁၉) သည် အီတလီလူမျိုး ကာယဗလမောင်၊ အလေးမအားကစားသမား၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မူလက လက်ဝှေ့သမားတစ်ဦးဖြစ်သည့် ကိုလွန်ဘူသည် မစ္စတာ အိုလမ်ပီရာပြိုင်ပွဲကို ၁၉၇၆ နှင့် ၁၉၈၁ ၌ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ကျင်းပသည့် ကမ္ဘာ့အသန်မာဆုံးလူ ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပဉ္စမနေရာရခဲ့သည်။
သူသည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းခဲ့ပြီး ကာယဗလနှင့်အာဟာရအပေါ် မြောက်မြားစွာသော စာအုပ်တွေရေးသားခဲ့သည်။
ကိုလွန်ဘူသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် FIFBB ၏ အောင်မြင်သူများ ခန်းမ တွင် ထည့်သွင်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်၌ အာနိုးဂန္ထဝင် တစ်သက်တာအောင်မြင်မှုဆုအား လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
အနောမဿီမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတော်မူပြီးသည့်နောက် လူတို့၏ သက်တမ်း အနှစ် (၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်းမှ ဆုတ်ချီ တက်ချီဖြင့် နောက်ဆုပ်ကပ် ကမ္ဘာနှစ်(၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်း ပြန်ရောက်သောအခါ ဖြစ်တော်စဉ် ပဒုမဘုရားအလောင်းတော်သည် တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ သက်ဆင်း၍ စမ္ပကမြို့တော်တွင် အသမမင်းကြီး နှင့် အသမဒေဝီ မိဖုရားကြီးတို့မှ ဖွားမြင်ကာ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါ စသည်တို့သည် သူတစ်ပါးတို့နှင့်မတူဘဲ မွေးဖွားစဉ်ကာလ၌ပင် ပဒုမ္မာကြာမိုးကြီးရွာသွန်းသည်ကို အကြောင်းပြုကာ မဟာပဒုမ မင်းသားဟု ဆွေမျိုးများက အမည် သညာ မှည့်ခေါ်ကြသည်။
အလောင်းတော်မင်းသား အရွယ်ရောက် လျှင်-ဥတ္တရာဒေဝီမိဖုရားဖြင့်-နန္ဒုတ္တရ၊ ဝသုတ္တရ၊ ယသုတ္တရ ဟူသောရွှေနန်းသုံးဆောင်၌ နှစ်ပေါင်း(၃၃, ဝဝဝ)သုံးထောင်တိုင်တိုင် သားတော် ရမ္မမင်းသားဖွားမြင်သည်အထိ ရွှေနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားစံစားတော်မူသည်။
ဥယျာဉ်တော်၌ ပျော်ပါးထွက်စဉ် နိမိတ်ကြီးလေးပါး မြင်၍ ထိတ်လန့်မှုသံဝေဂဖြစ်ကာ အာဇာနည်မြင်း ကသော ရထားယာဉ်စီး၍ တောထွက်တော် မူခဲ့သည်။
ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်မြတ်ကို(၈) လကြာ ကျင့်ပွား၍-မဟာသောဏဗောဓိ ကြောင်လျာကြီး ဗောဓိပင်ကို အမှီပြု၍ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်ကို ရကာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်း ဂေါတမဗုဒ္ဓ အလောင်းတော်မြတ်သည် ပဒုမဘုရားပွင့်စဉ်အခါ ခြင်္သေ့မင်းဖြစ်၍၊ ပဒုမဘုရားရှင်ကိုဖူးမြင်ရသောအခါ ဘုရားရှင်လျင် အာရုံရှိသော ဗုဒ္ဓါရမ္မဏပီတိဖြင့် အစာမစားပဲ ကြည်ညို၍နေလေရာ။
ပဒုမမြတ်စွာဘုရားက နောင်အခါ ဤခြင်္သေ့မင်းသည် ဂေါတမမည်သော ဘုရားစင်စစ်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု နိယတဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူသည်။
တပည့်သာဝကများ အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါးကား- အရှင်သာလထေရ် ဥပသာလတေရ်တို့တည်း။
အနီးကပ် အလုပ် အကျွေး ရဟန်းကား-ဝရုဏထေရ်တည်း။
အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါးကား- အရှင်မ ရာဇာထေရီ၊ သုရာဇာထေရီတို့တည်း။
အဂ္ဂ ဒါယကာ(၂) ဦးကား-ဘိယျသူဌေး၊ အသမသူဌေးတို့တည်း။
အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦးကား ရှစိဥပါသိကာမ၊ နန္ဒာရာမ ဥပါသိကာမ တို့တည်း။
ပဒုမမြတ်စွာဘုရား၏ ဉာဏ်တော် (အရပ်) ကား(၅၈)တောင်မြင့်၍ကိုယ်တော်မှထွက်သော ရောင်ခြည်တော်ကား စကြဝဠာ တိုက်(၁၀, ဝဝဝ) တစ်သောင်းတိုင် ပျံ့နှံ့ ကွန် မြူးနေတော်မူသည်။
ပဒုမမြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျသတ္တဝါတို့အား တရားရေအေး အမြိုက်ဆေး-တိုက်ကျွေးခြင်း၊ ဗုဒ္ဓကိစ္စပြုပြီးလတ်သော် သက်တော်(၈၀, ဝဝဝ) ရှစ်သောင်းတွင် ဓမ္မာရာမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပါသတည်း။
. . . ၁၁။
ပဒုမ -ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ ပကဋ္ဌ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ ပဇာနံ ဉာဏဒီပဒံ။
ပဒုမံ သဗ္ဗညုံ ဝန္ဒေ၊ ပဘံ မေ ဒေတု သော ဇယံ။
ပဒုမဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
ပဒုမဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
ရွှေသင်းဖြူးစေတီတော် သည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း သက္ကရာဇ် ၃၇၉ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်၏။
အနော်ရထာမင်းသည် ဂန္ဓာလရာဇ်တရုတ်ပြည်သို့ မြတ်စွယ်တော်ပင့်ရန် သွားပြီးနောက် အပြန်တွင် မောပြည်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
မောကိုးပြည်ကို အစိုးရသည့် မင်းသည် အနော်ရထာအား အဆင်းအင်္ဂါနှင့် ပြီးပြည့်စုံသည့် သမီးဖြစ်သူ "စောမွန်လှ" နှင့် ရွှေသင်ဖြူးငါးချပ်ကို ဆက်သခဲ့သည်။
ထိုအခါ အနော်ရထာသည် ရွှေသင်ဖြူးငါးချပ်ကို အရိန္ဒမာရွှေစကြာဖြင့် ရိုက်လိုက်သည့်အခါတွင် တစ်ချပ်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
ထိုရွှေသင်ဖြူးကို မောမင်းအား လက်ဆောက်အဖြစ် ပြန်လည်ပေးခဲ့သည်။
မောမင်းသည် ထိုရွှေသင်ဖြူးများကို နောင်လာနောက်သားများ မှတ်သားရစေလေအောင် ဌာပနာက စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့သည်။
ထိုစေတီသည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ့်မောခေါ် ရွှေလီမြစ်၏ လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
စောမိုးမြင့် ခေါ် ဆင်မြူရယ် (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၇ မွေးဖွား) သည် ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် ပါလီမန်ခေတ် ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောနှင့်သတ္တုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးစောလုံ၏သားဖြစ်ပြီး သတ္တုတူးဖော်ရေး အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ သတ္တုတွင်း အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရရှိပြီး (၁၉၇၁)ခုနှစ်မှ (၂၀၀၉)နှစ်အထိ သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာနတွင် သတ္တုတွင်းဂျင်နီယာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သီပေါ ဂေါဒန်သတ္တုတွင်းနှင့် ကလေးဝ ကျောက်မီးသွေးတွင်းများတွင် နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံများအတွက် ဂေါဒန်ကျောက်နှင့်ကျောက်မီးသွေးများ ထုတ်လုပ်သည့် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အမှတ်(၁)သံနှင့်သံမဏိစက်ရုံ(ပြင်ဦးလွင်)တွင် အထွေထွေမန်နေဂျာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း (၂၀၀၉)ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း စောမိုးမြင့်(သတ္တုတွင်း) ကလောင်အမည်ဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး၊ သတ္တုတွင်းအသိပညာပေးရေး စာပေများကို ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် စာပေများရေးသားလျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံရေး စက်မှုတက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့သည့် (၁၉၆၅-၁၉၇၁)တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်များ ကရင်တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီတွင် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ငွေကြေးချို့တဲ့သော ကျောင်းသား/သူများအား ထောက်ပံ့ရန်ဖွံ့စည်းခဲ့သော စေတနာရှင်အသင်းတွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သတ္တုတွင်းဝန်ထမ်းဘဝတစ်လျှောက် မိမိသတ္တုတွင်းပတ်ဝန်းကျင်၊ စက်ရုံပတ်ဝန်းကျင် ကျေးရွာများအား ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းများ ဖောက်လုပ်အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ယိုယွင်းနေသော စာသင်ကျောင်းများ ပြုပြင်ပေးခြင်းများအား ကျေးရွာလူထုနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ကရင်ပြည်သူ့ပါတီတွင် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီနှင့် မြန်မာအစိမ်းရောင်ကွန်ယက်(Myanmar Green Network)တို့တွင် ပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကရင်ပြည်သူ့ပါတီမှ နုတ်ထွက်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁)မှ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုယ်စားလောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ဆောက်လုပ်ရေး၊ စက်မှု၊ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
မိုင်းနင်းရှင်မ သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဗန်းမော်စော်ဘွား စပ်ပုန်းထံသို့ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုင်းစော်ဘွားသည် သမီးကညာ လာရောက်တောင်းရမ်း၏။
ထိုအခါ ဗန်းမော်စော်ဘွားသည် ပေးပါမည်ဆိုကာ မိုးမိတ်မှ လာရောက်ကြိုဆိုကြသူများအား သူ၏ မြင်သူငေးရလောက်သည့် သမီး “နန်းလှဖြူ” ကို ပြသ၏. ထို့နောက်တွင် လုံခြုံသော ပေါင်းချုပ်များ ပြုလုပ်၏။
ထို့နောက်တွင် ပေါင်းချုပ်ထဲ၌ ဗန်းမော်စော်ဘွားကြီး စောလွန်းဖ၏ သမီးဖြစ်သူ အသက် ၆၀ အရွယ်ရှိ “နန်းမြပုံ” ကို ထည့်ပေးလိုက်လေသည်။
ဗန်းမော်တို့၏ ထုံးစံအရ လမ်းခရီးတွင် ပေါင်းချုပ်ကို မည်သမျှ ဖွင့်၍ ကြည့်ခွင့်မရှိပေ။
ဟော်အတွင်းဆောင်သို့ အရောက်ပို့ဆက်ရမည်ဟု ပရိယာယ်ပြုကာ မှာကြားလိုက်သည်။
သို့သော် မိုးမိတ်သို့ မရောက်မီ နှစ်စခန်းခန့်အကွာတွင် မိုးမိတ်ဘက်မှ ပညာရှိအမတ်တစ်ယောက်သည် မိုးမိတ၏ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအရ တစ်မြို့တစ်နယ်မှ သမီးကညာသည် ရောက်ရှိလာပါက မြို့မဝင်မီ သတို့သမီးသည် ပရိသတ်ရှေ့ ဆယ်လံအကွာမှာ ရပ်ပြီး နတ်ပူဇော်ပသရသည့် ထုံးစံရှိသည်ဟု ပြောဆိုသည်။
ထိုအခါ နန်းမြပုံသည်လည်း မနေသာတော့ဘဲ ပေါင်းချုပ်အတွင်းမှ ထွက်လာရကာ နတ်ပူဇော်ကြရလေသည်။
ထိုအခါမှ အသက် ၆၀အရွယ် အိုမင်းနေသည့် အမျိုးသမီးကို မြင်ကြရလေသည်။
ထိုအခါ လူအများသည်လည်း စိတ်အကြီးအကျယ်ပျက်ကြရလေသည်။
ထိုမျှသာမကပဲ အစားအစာဟင်းလျာများပင် အရသာ ပျက်ကုန်လေတော့သည်။
ကြက်သားဟင်းပင် အရသာမရှိတော့သည့်အတွက် ထိုစခန်းကို “နေ့ကိုင်စန်” ဟု ခေါ်ကြသည်။
(နေ့ = အသား၊ ကိုင် = ကြက်၊ စန် = ပေါ့သည်၊ ကြက်သားဟင်းအရသာမရှိသောစခန်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
) နတ်ဖြစ်ခြင်း နန်းမြပုံကို မိုးမိတ်စော်ဘွားသည် နှစ်သက်ခြင်း မရှိသဖြင့် မြို့တွင်းသို့ မသွင်းဘဲ ပန်းဟိုင်တောင်ခြေတွင် နန်းပြာသာဒ်နှင့် ထားလေသည်။
နန်းမြပုံသည် ကွယ်လွန်၍ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရှမ်းဘာသာဖြင့် “မိင်းလင်” ရှင်မ ဟု ခေါ်သည်။
အဓိပ္ပါမှာ မိင်း = မြို့၊ လင် = လိမ်လည်လှည့်စားသည်၊ မြို့ကို ပရိယာယ်ဖြင့် လှည့်စားသည့် အရှင်မ ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်တွင်မူ နန်ကိုင်စန် ဟု ခေါ်ကြသည်။
ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု မိုင်းနင်းရှင်မကို တင်မြှောက်ပသပါက ဖရဲအူကျောက်များ မျာစွာရကြသည်ဟု ကျောက်တူးသမားများက ယုံကြည်ကြသည်။
တောပုန်းနတ်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း တောပုန်းနတ်သည် လူပျိုကြီးဘဝမှ နတ်ဖြစ်သွားသူ ဖြစ်သည်။
တောရွာရှိ မိန်းမပျိုများသည် တောထဲသို့ ရာသီအလိုက် ဖူးပွင့်နေကြသည့် ပန်းများကို ခူးရန် သွား၏။
ထိုအခါ တောပုန်းနတ်သည် နောက်ပိုးပိုးရင်း လိုက်သွားကာ ပန်းပင်ပေါ်သို့တက်၍ ပန်းများကို ခူးပေးခြင်း၊ ခါချပေးခြင်း၊ ခါချဉ်ထုပ်ကို တွေ့လျှင် ခါချဉ်များ ကျလာအောင် ပန်းကိုင်းကို ခါခြင်း လှုပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးရာ အပင်ပေါက်ရှိ မိန်းမပျိုလေးတို့သည် ခါချဉ်ကိုက်သဖြင့် ထဘီကို ချွတ်၍ ခါခြင်းကို သဘောကျကာ ရယ်မောရင်း ပန်းပင်ပေါ်မှ ပြုတ်ကျကာ သေဆုံးလေရာ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခြင်း ဗန်းမော်ခရိုင် ရွှေဘိုမြို့အနီးရှိ တောရွာများတွင် နေထိုင်သူများသည် တောပုန်းနတ်ကို ရိုသေကြသည်။
တောသလင်းလတွင် နတ်ကန္နားပွဲ ကျင်းပကြသည်။
ပွဲတွင် ထမင်းဖြူ၊ ငါးကြော်အပြင် ရွားတွင်းရှိ အပျိုများသည် ခါချဉ်ကို လိုက်ရှာပြီး ထောင်း၍ တင်မြှောက်ပသကြရသည်။
အချို့သော မိန်းမပျိုလေးများသည် ခါချဉ်ကိုက်ခံရ၍ ကုတ်ဖဲ့လျက် ထဘီ ချွတ်ဟန် ခါဟန် ပွတ်သပ်ဟန်များ ပြုလုပ်ကာ ကခုန်ကြသည်။
အချို့ကမူ ဤနတ်အား “နောက်ပိုးနတ်” ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ပျဉ်ထောင်ရှင်မ သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ပျဉ်ထောင်ရှင်မသည် အင်း၊ ကန်များကို အပိုင်စားရသည် တန်ခိုးကြီးသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း လူဖြစ်စဉ်ဘဝက အပျိုကြီး ဖြစ်၏။
အင်းများ၊ ချောင်းများသို့ သွားရောက်ကာ ငါးအရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။
အင်းသမားများအပေါ် အစွဲအလမ်း ဥပါဒါန်ကြောင့် အင်းစောင့်နတ် “ပျဉ်ထောင်ရှင်မ” ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ပျဉ်ထောင်ရှင်မသည် ဗန်းမော်ခရိုင်အတွင်းရှိ လဘိုင်တင်အင်း၊ လဟာကြီးအင်း၊ လဟာလေးအင်း၊ ဆင်ခေါင်အင်း၊ သကြားဟင်းအို စသည်အင်းများကို အပိုင်စားရသည်။
အင်းသူကြီးများသည် အင်းပိတ်ချိန်ဖြစ်သည် ဝါဆို၊ ဝါခေါင်တွင် ပျဉ်ထောင်ရှင်မကို တင်မြှောက်ပသကြသည်။
ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများ ပျဉ်ထောင်ရှင်မအား ပူဇော်ပသရာတွင် ထမင်းဖြူ၊ ငါးကြော်ပွဲ၊ ဘီး၊ မှန်၊ သနပ်ခါးတုံး၊ ကျောက်ပျဉ်၊ ဆံစု၊ မိန်းမအဝတ်အစား အစုံပါရသည်။
ပျဉ်ထောင်ရှင်မသည် လူဖြစ်စဉ်က ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နေတတ်သူ ဖြစ်သဖြင့် နတ်တင်သူများသည် အပျော်အရွှင် အပြောင်အလှောင်စကားများဖြင့် ပြောဆိုကာ “ဖေ၊ မေ၊ နင်၊ ငါ” စသည်ဖြင့် ဆဲဆို ကြရသည်။
ထိုကဲ့သို့ ပြောင်လှောင်ဆဲဆိုခြင်း မပြုပါက ငါးအရ နည်းလေသည်။
ကျောက်တွင်းနတ်များ သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မိုးကုတ်မြို့နယ်တွင် ကျောက်တူးသည့်လုပ်ငန်း၌ ကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်လည်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်း သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကိုမူ သိရှိရခြင်း မရှိသေးပေ။
နတ်ကြီး ၇ ပါး၏ အမည်များမှာ ဘိုးမင်းကြီး ဘိုးဘိုးကြီး ကျောက်ကုလား ဘိုးဘိုးကြီး ဘိုးသောမှိုင်း သော့ကိုင်သခင်မ ရွှေကိုင်ချောင်းဆုံအရှင်ကြီး ဂိဇ္ဈကုဋ်အရှင်ကြီး တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု မိုးကုတ်မြို့နယ်တွင် နတ်တော်လဆန်းနှင့် နယုန်လဆန်းရက် အင်္ဂါနေ့ သို့မဟုတ် စနေနေ့များတွင် နံနက်စောစောကျီးမနိုးမီ အချိန်၌ ကျောက်တွင်းနတ်များကို ပူဇော်ပသကြသည်။
ပူဇော်ပသရာတွင် မုန့်ဖြူ၊ မုန့်နီ၊ သစ်သီးမျိုးစုံနှင့်တကွ နတ်စင် ၇ စင် သို့မဟုတ် နတ်ကြီး ၇ ပါးကို ရည်မှန်းကာ ပန်း၊ ဆီမီး၊ ဖယောင်းတိုင်များဖြင့် ပူဇော်ပသကြသည်။
မိမိတို့အလိုရှိရာ ကျောက်များ ရရှိရန်အတွက်လည်း ဆုတောင်းမှုများ ပြုကြသည်။
ထိုသို့ နတ်တင်မြှောက်သည့် နံနက် ၆ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီအထိ နတ်ကန်တော့သောနေ့ဟု ခေါ်ဆို၍ ကျောက်တွင်းတူးခြင်း လုပ်ငန်းကို မလုပ်ကြပေ။
၁၂ နာရီကျော်မှ အလုပ်လုပ်ကြသည်။
ကွမ်းတောင်းကြီး သည် မြန်မာ့တို့၏ လက်ယာမင်းခမ်းတော်တွင် ပါဝင်သည့် ကွမ်းထည့်သည့် ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။
ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်ထား၏။
မြန်မာဘုရင်တို့အား ကွမ်းဆက်သသည့်အခါတွင် ထည့်ရသည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
ကွမ်းချပ်သည် မြန်မာ့မင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်း (၁၇) မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
ရွှေသားစစ်စစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်ထားသည်။
ကွမ်းထည့်၊ ကွမ်းချပ်တို့သည် ရခိုင်မင်းအဆောင်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ကွမ်းချပ်တွင် ကွမ်းကို ထည့်ပြီး ဘုရင်ကို ဆက်သရသည်။
စလင့်ကြာသည် မြန်မာလက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စလင့်ကြာကြီး၊ စလင့်ကြာငယ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
ပဋိက္ကရားမင်းအဆောင်ကို အနော်ရထာမင်းစောအား ဆက်သသည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထာသည်။
နဂါးခံကွမ်းခွက်သည် မြန်မာလက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခွက်ကို ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ကျောက်မျက်ရတနာများ စီခြယ်ထားသည်။
နဂါးခံကွမ်းခွက်သည် တကောင်းသတိုးဆက် ခုနစ်ဆက် သတိုးနဂါးရမင်းလက်ထက်က အဆောင်ဖြစ်သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
မြူတာသည် လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြူတာဖိုနှင့် မြူတာမဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
မြူတာဖိုသည် ထန်းရည်အဖိုထည့်ရန် ဖြစ်ပြီး မြူတာမသည် ထန်းရည်ချိုထည့်ရန် ဖြစ်သည်။
ပြတို့သည် လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘုရင်မင်းတို့၏ ထွေးခံအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ပတ္တမြားကျောက်မြက်များ စီခြယ်ထားည်။
မကန်းကရားသည် လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မကန်းရုပ်သဏ္ဌာန်ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
ရွှေပြောက်များဖြင့် မွမ်းမံထားသည်။
မင်္ဂလာရှိခြင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။
thumb|Frida Kahlo, 1932 ဖရီဒါခါလို (Spanish pronunciation: [ˈfɾiða ˈkalo]; born Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón; ၁၉၀၇ ဇူလိုင် ၆- ၁၉၅၄ ဇူလိုင် ၁၃) ပုံတူပန်းချီများ ၊ ကိုယ်တိုင်ရေးပုံတူ ပန်းချီများ ၊ သဘာဝတရား နှင့် မက္ကဆီကို အနုသုခုမအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများမှ စိတ်ကူးဉာဏ်ကွန့်မြူးသည့် လက်ရာများဖြင့် လူသိများသော မက္ကဆီကန် ပန်းချီဆရာမတဦးဖြစ်သည်။
မက္ကဆီကန်နိုင်ငံကာလပေါ်ယဉ်ကျေးမှု၏ လှုံ့ဆော်ခံရမှုဖြင့် မက္ကဆီကန် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတွင်းက ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာများ ၊ ပို့စ်ကိုလိုနီယဲလစ်ဇမ် ၊ ဂျန်ဒါ ၊ လူ့အဆင့်အတန်းနှင့် လူမျိုးရေးရာများကို မေးခွန်းထုတ်သည့် ကျေးလက်အနုလက်ရာဟန်ကို သုံးစွဲသည်။
သူမ၏ ပန်းချီလက်ရာများ တွင် ကိုယ်တိုင်ရေးပုံတူအရိပ်လက္ခဏာများ ၊ စိတ်ကူးယဉ်နှင့်ရီယဲလစ်ဇင်ပေါင်းစပ်ထားဟန်တို့ပါဝင်သည်။
မက္ကဆီကန် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ပေးသည့် Mexicayotl လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပတ်သက် ဆက်နွယ်သူ အဖြစ် သာမက ဆာရီယဲလစ်ဇ် သို့မဟုန် မက်ဂျစ်ကဲလ်ရီယဲလ်ဇစ် တဦးအဖြစ် ပုံဖော်ခံရသည်။
ဂျာမန်လူမျိုးဖခင် နှင့် mestiza လူမျိုးမိခင်တို့မှ မွေးဖွားသော ခါလိုသည် ကလေးဘဝနှင့်အရွယ်ရောက်ပြီး နောက်တွင် Coyoacán ရှိ မိသားစု နေအိမ် La Casa Azul တွင် အနေများခဲ့ပြီး ယင်းနေအိမ်မှာ ယခုအခါ ဖရီဒါခါလိုပြတိုက်အဖြစ် ထားရှိသည်။
ပိုလီယိုရောဂါကြောင့် မသန်စွမ်းဖြစ်ခဲ့ရသော်လည်း အသက် (၁၈) နှစ် အရွယ်၌ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော ယာဉ်မတော်တဆမှု မဖြစ်ခင်အထိ ဆေးတက္ကသိုလ်တက်ရောက်ရန် အလားအလာ အရှိဆုံးကျောင်းသူဖြစ်ခဲ့သည်။
မတော်တဆမှုကြောင့် ရာသက်ပန် နာကျင်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ခံစားခဲ့ရသည်။
နာလန်ထူလာစဉ် အနုပညာရှင်ဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကလေးဘဝဝါသနာ ဖြစ်သည့် အနုပညာဘက်သို့ စိတ်ပြန်လည်လာခဲ့သည်။
သူမ၏ နိုင်ငံရေးနှင့်အနုပညာတွင် စိတ်ပါဝင်စားမှုကြောင့် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် မက္ကဆီကန်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာမှတဆင့် မက္ကဆီကန်အနုပညာရှင် ဒီယေဂိုရီဗဲရာနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
သူမတို့စုံတွဲမှာ ၁၉၂၈ တွင် လက်ထပ်ပြီး ၁၉၂၀ နှောင်းပိုင်းနှစ်များနှင့် ၁၉၃၀ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် မက္ကဆီကိုနှင့်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ စုံတွဲလှည့်လည်သွားလာခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါကာလများအတွင်း မက္ကဆီကန်ကျေးလက်ယဉ်ကျေးမှုမှ စိတ်ကူး ကွန့်မြူးပြီး ရေးဆွဲသည့် အနုပညာဟန်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ကိုလံဘီယန်နှင့် ကတ်သလစ် ယုံကြည်မှု မတိုင်မီကာလ အရိပ်အယောင်များနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော ပုံတူငယ်များ ကိုယ်တိုင်ရေးပုံတူများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
သူမ၏ ပန်းချီကားများမှာ ဂျူလီယန်လဲဗီးဂယ်လာရီ၌ ပထမဆုံးတကိုယ်တော်ြပပွဲကို ၁၉၃၈ ခုနှစ် နျူးယော့ခ်တွင် ပြသရန် စီစဉ်ပေးသူ အန်ဒရေ ဘရက်တန်၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ရရှိခဲ့သည်။
ပြပွဲမှာ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ပါရီမြို့၌ ဒုတိယတပွဲပြသခဲ့ရသည်။
ပြင်သစ်ပြပွဲမှာ အောင်မြင်မှုအရနည်းနေစဉ်၌ ခါလို၏ The Frame ပန်းချီကားကို လုဗ်ပြတိုက်က ဝယ်ယူခဲ့ရာ ၎င်းတို့၏ စုစည်းပြသမှုများအနက်က ပထမဆုံးသော မက္ကဆီကန်အနုပညာရှင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၄၀ နှစ်များတလျောက် ခါလိုသည် မက္ကဆီကို နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြပွဲများ၌ ပါဝင်ခဲ့ပြီး အနုပညာဆရာမအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
Escuela Nacional de Pintura, Escultura y Grabado "La Esmeralda" ၌ သင်ကြားပြသခဲ့ပြီး Seminario de Cultura Mexicana ၏ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
ခါလို၏ အထိမခံနိုင်သောကျန်းမာရေး အခြေအနေမှာ ယင်းနှစ်များအတွင်း၌ပင် ကျဆင်းလာခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ ပထမဆုံး တကိုယ်တော်ပြပွဲကို မက္ကဆီကို၌ ပြသခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ် အသက် ၄၇ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ခါလို၏လက်ရာများကို အနုလက်ရာသမိုင်းပညာရှင်များ နှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ပြန်လည် ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သည့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတိုင်အောင် တိမ်မြုပ်နေခဲ့သေးသည်။
၁၉၉၀ အစောပိုင်းနှစ်များ တွင် အနုလက်ရာသမိုင်း၏ လူသိများသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တဦးဖြစ်လာခဲ့ရုံမျှမက ချီကာနို ၊ အမျိုးသမီးဝါဒီ လှုပ်ရှားမှု နှင့် လိင်စိတ်ခံယူချက်ကွဲပြားသူများ လှုပ်ရှားမှု၏ အမှတ်သင်္ကေအဖြစ်ပါ အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။
ခါလို၏ လက်ရာများသည် မက္ကဆီကန် လူမျိုးနှင့် ဌာနေရိုးရာ၏ ကိုယ်စားပြုလက္ခဏာများအဖြစ်သာမက အမျိုးသမီး ဘဝအတွေ့အကြုံနှင့် အသွင်သဏ္ဍန်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းသရုပ်ဖော်မှုဟု ရှုမြင်ခံရသည့်အတွက်ကြောင့် အမျိုးသမီးဝါဒီ တဦးက ရေးဆွဲသည့်လက်ရာအနေနှင့်ပါ နိုင်ငံတကာ၌ ထင်ရှားလာခဲ့လေသည်။
လက်ဝဲသလပ်သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပတ္တမြားကျောက်မျက်တို့ဖြင့် ရွှေသားဇာပေါက်နားတွင် စီခြယ်ထားသည်။
အောက်ခုံတွင် ဆယ့်နှစ်လရာသီကို ဖော်ညွှန်းထားသည့် ရာသီရုပ်များဖြင့် ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။
၁၂ ရာသီခွင်ကို ဖော်ပြသည့် မိဿ၊ ပြိဿ အရှိသည့် အရုပ်များဖြင့်လည်း ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။
အွန်နရီ အီမီးလ် ဘနွား မတိစ် (French: [ɑ̃ʁi emil bənwɑ matis]; ၁၈၆၉ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ - ၁၉၅၄ နိုဝင်ဘာ ၃) သည် သူ၏ အရောင်အသွေးကို အသုံးချတတ်ပုံသာမက သွက်လက်ပြီး နဂိုဟန် ဒီဇိုင်းများကြောင့်ပါ လူသိများသော ပြင်သစ်အနုပညာရှင် တဦးဖြစ်သည်။
ဒီဇိုင်းပညာရှင် ၊ ပုံနှိပ်ပန်းချီပညာရှင် နှင့် ပန်းပုသမားလည်းဖြစ်သော်လည်း ပန်းချီဆရာအဖြစ်နှင့် အဓိကအသိများသည်။