kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၂၅ မတ် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။
၂၈ ဩဂုတ် - နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌသည် အီဂျစ်အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။
အခြားကြည့်ရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် ဆက်ဆံရေး မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ ကိုးကား သံတမန် အဆက်အသွယ်ရှိသော နိုင်ငံများ။
thumb|စေတနာရှင် မကြီးကြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ် အတွင်းတွင် မကြီးကြီးလမ်းခု ခေါ်သော အထင်ကရလမ်းမကြီး တစ်လမ်းတည်ရှိသည်။
မကြီးကြီးလမ်းသည် ပြည်လမ်းနှင့် ရှမ်းလမ်းကို ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းမကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
မကြီးကြီးလမ်းဟု ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ခံခဲ့ရခြင်းမှာ မိမိပိုင်မြေများထဲမှ လမ်းဖောက်လုပ်ရန် မြေလှူဒါန်းခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မကြီးကြီးသည် မိဘဘိုးဘွားများ လက်ထက်ကပင် ချမ်းသာကြွယ်ဝခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မိဘဆွေမျိုး ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဦးရိုး၊ ဒေါ်ရွှေသီး တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်အတွင်း ထင်ရှားသည့် ဦးကြွယ်ဟိုးလမ်း ဟု ဂုဏ်ပြုခေါ်ခံရသူ သင်္ကန်းပရိက္ခရာ တိုက်ပိုင်ရှင် ဦးကြွယ်ဟိုး နှင့် ဒေါ်စုံ တို့မှာ မကြီးကြီး၏ ဘိုးဘွားများ ဖြစ်သည်။
ပိုင်မြေများ ပိုင်ဆိုင်သော မြေဧက ၄၀ ခန့်ပင်ရှိသည်။
မုန့်လုပ်ဆောင်းကုန်း၊ ဝေဠုဝန်၊ စိန့်မေရီကျောင်း၊ ပြည်တော်သာ တိုက်ခန်း၊ ကမာရွတ် အထိ ပိုင်ဆိုင်သည်။
မြေယာ အများအပြား ပိုင်ဆိုင်သော်လည်း အများအကျိုးအတွက် လှူဒါန်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကို ၁၀ ဧက လှူဒါန်းဖူးသော်လည်း စေတီတော် နှင့် ဝေးကွာသည့် အတွက် လူနေရပ်ကွက်များ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
ဟံသာဝတီ ဘူတာ ဘက်တွင် စာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပြီး ကျောင်းအုပ် အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးကြာညွန့် နှင့် လက်ဆက်ကာ ဦးကျော်စိန်၊ ဆာမောင်ကြီး ကတော် ဖြစ်လာပြီး လေဒီမောင်ကြီး ဟု ထင်ရှားသူ ဒေါ်ဧရီ၊ ဒေါ်ထားတင် တို့ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ကြီးကြီးသည် အသက် (၈၂)နှစ်အရွယ် ၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သမီး ဒေါ်ဧရီနှင့် ခင်ပွန်း ဆာမောင်ကြီးတို့မှ ဒေါ်ခင်ဆွေအေး၊ ဦးမျိုးအောင်၊ ဒေါ်ခင်ဆွေတင့်၊ ဒေါ်ခင်ဆွေစစ်တို့ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သမီးများဖြစ်ကြသော ဒေါ်ခင်ဆွေအေးသည် ဦးသန်းတင်နှင့်၎င်း၊ ဒေါ်ခင်ဆွေတင့်သည် ဒေါက်တာကြည်ပေါနှင့်၎င်း၊ ဒေါ်ခင်ဆွေစစ်သည် ဆေးတပ်မှူးကြီး ဒေါက်တာကျော်စိန်ထွန်းနှင့်၎င်း လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။
သူရရွှေမန်း သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ မှ ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ အထိတာဝန်ထမ်းဆာင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ယခင် စစ်အစိုးရလက်ထက်က ညှိနိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖြူးမြို့နယ် ၌ မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ် ဘဝ ပညာရေး ကို ဖြူးမြို့တွင်ပင် ဖြတ်သန်းသည်။
စစ်အရာရှိဘဝ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် DSA အမှတ်စဉ် (၁၁)၊ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။
သူ၏ ဗိုလ်လောင်းအမှတ်မှာ (၆၇၂) ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မေမြို့ စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်မှာ ကြည်း (၁၁၅၃၄) ဖြစ်သည်။
သူနှင့် အတူတပြိုင်ထဲ ဘွဲ့ရသူများ အနက် ယခင် ထောက်လှမ်းရေး ဌာနကြီးမှူးဟောင်း ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်သိန်း၊ ယခု ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဖြစ်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်းနှင့် သမ္မတ ရုံးဝန်ကြီး ဦးစိုးသိန်း တို့ပါဝင်သည်။
အရာရှိဘဝမှ တဖြည်းဖြည်းနှင့် ဗိုလ်ကြီး ရာထူးသို့ မြင့်တက်လာပြီးနောက် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူး အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ် ကေအန်ယူ တပ်များအား ကရင်ပြည်နယ်တွင် ထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် သူရဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ကရင်ပြည်နယ်သို့ တပ်ရင်းမှူး ဘဝဖြင့် ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ အခြေစိုက် တပ်မ ၆၆ တွင်ဗျူဟာမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ပေးခံခဲ့ရကာ တပ်မ(၁၁) တပ်မမှူး တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် တစ်နှစ်အကြာတွင် ပုသိမ်အခြေစိုက် အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး အဖြစ်ရာထူးတိုးပြီး ပုသိမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
တပြိုင်တည်း နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အနောက်တောင်တိုင်း စစ်တိုင်းမှူး အဖြစ်မှ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးရုံးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းခံရသည်။
နောက်တစ်နှစ်တွင် အသစ်တီထွင် ခန့်အပ်လိုက်သည့် ညှိနှိုင်းကွပ်ကွပ်ရေးမှူး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ကိုခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီး အထူး စစ်ဆင်ရေးဗျူဟာကိုလည်း ကြည့်ရှုတာဝန်ယူရသူဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးသို့တိုးမြှင့်ပေးခံရသည်။
သူ့လက်အောက်ရှိ ခြေလျင်တပ်များမှ တပ်သားများ၏ လေးစားအားကိုးမှုကို အထိုက်အလျောက်ခံရသည်။
တာဝန်များအရ ရှေ့တန်းနှင့် ဒေသန္တရ စစ်တိုင်းများမှ တပ်ရင်းတွေနှင့် အလှမ်းကွာနေသည့် သဘောရှိသည်။
၂၀၁၀ မတိုင်ခင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ တပ်မတော်တရပ်လုံးတွင် တပ်မတော် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူး ရာထူးဖြင့် အဆင့် (၃) ရာထူး ရှိသူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ) အစိုးရအဖွဲ့ထဲတွင် အာဏာရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်ကတည်းက ကြည်း၊ ရေ၊ လေတပ် အသီးသီးတွင် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်တစ်ဦးစီ ရှိပြီးဖြစ်သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်းလက်ထက်မှ စတင်ပြီး တပ်မတော် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူးဟူသည့် ရာထူးအသစ်ကို စတင် သုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ရာထူးရရှိပြီးနောက်တွင် အထူးစစ်ဆင်ရေးမှူးများ နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတို့က သူ့ထံ တိုက်ရိုက် အစီရင်ခံကြရသည်။
ဒီမိုကရေစနစ် ကူးပြောင်းရေးကာလ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် နေပြည်တော် ဇေယျာသီရိမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဝင်ရောက်ရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ပါ ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်း ခံရသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ဝက် (၂၀၁၄) ခုနှစ်မှ (၂၀၁၆) နှစ်အထိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရရသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်တော်ထဲ ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ကာ အပြုသဘောဆောင်ခဲ့သည်။
‌‌လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အုပ်စုနှင့် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့ ပူးပေါင်း‌ဆောင်ရွက်သည်ဟု သုံးသပ်ရသော ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ(၁၂) ရက် သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်းပွဲဖြင့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ အများသဘောဆန္ဒ မပါဘဲ ထုတ်ပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
သူ့ပါတီက ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အမတ်အများစု၏ ‌ထောက်ခံမှုဖြင့် ‌နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ကြံမှုဖြစ်သော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တာဝန်မှ ရုပ်သိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုကိုလည်းကောင်း၊ လွှတ်တော် ရပ်နားရန် ဖိအားပေးမှုကိုလည်းကောင်း လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် ရင်ဆိုင်ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။
သူရဦးရွှေမန်းသည် ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းနှင့် တန်ဖိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သို့ မှန်ကန်စွာ လက်တွေ့အသုံးချရမည်ကို သိရှိသည့် အလျောက် အမှန်တကယ်လည်း ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေး၏ ပဲ့ကိုင်ရှင် တဦးအဖြစ် လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။
၂၀၁၆ - ၂၀၂၃ ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ ပြည့်သူ့လွှတ်တော် အတွက် ဖြူးမြို့နယ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်သော်လည်း ပြိုင်ဘက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဦးသန့်ညွန့် ကို ၂၀% ဆန္ဒမဲ ကွာခြားချက်ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်မရသော်လည်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သည့် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင်' ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်အသစ်မှာ တာဝန်သစ်နဲ့ သူရဦးရွှေမန်း - BBC News မြန်မာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ရက် တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကသက်တမ်းမတိုးပေးတော့ဘဲ ဖျက်သိမ်းခဲ့၍ သူသည် တာဝန်လက်လွှတ် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၅) ရက်နေ့တွင် သူဦးဆောင်သည့် အဖွဲ့ဝင် (၁၉) ဦးက ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီ (Union Betterment Party (UBP)) ကို တည်ထောင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တရားဝင် အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှ စတင်ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့နယ်ပေါင်း (၃၃၀) အနက် မြို့နယ် (၂၂၀) တွင် ပါတီ ရုံးခွဲများကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ ပါတီဝင် အရေအတွက် (၅) သိန်းကျော်အထိစုဆောင်းရရှိလာနိုင်ခဲ့သည်။
၎င်း၏ ပါတီက (၂၀၂၀) ‌‌ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု ‌ ဆောင်ရွက်မည်မဟုတ် ဟူ၍ သဘောထားကြေညာခဲ့သည်။
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် ၎င်းတည်ထောင်သည့် ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီက တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနီးပါး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၉၂၇ ဦးနှင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည်။
ငွေကျပ်သိန်းထောင်ချီသုံး၍ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း နေရာတစ်နေရာမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ပါတီနိုင်ငံရေးနိဂုံး ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် သူရဦးရွှေမန်းသည် လူမြင်ကွင်းပေါ်တင်သာမက လူမှုကွန်ရက်ပေါ် တစ်စုံတစ်ရာမှတ်ချက်ပေးခြင်းမျိုးမတွေ့ရတော့ဘဲ ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၁၂ရက်တွင်“ မိမိနှင့် ပါတီကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များသည် ယခုအခါ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာ ကြပြီး ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများရှိသလို လူမှုရေးနှင့် အခြားအခက်အခဲများ ရှိလာကြခြင်း၊ ပါတီနိုင်ငံရေးအား ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရန် ဆန္ဒ မရှိကြတော့ခြင်းတို့ကြောင့် UBP ပါတီအား ပါတီမှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ဖျက်သိမ်းရန် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်များက သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့ ကြပါသည်”ဆိုသည့် စာသားတစ်ခုကို တင်ကာ (၃) နှစ်ကျော်သက်တမ်းရှိ ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီအား ဖျက်သိမ်းကာ ပါတီနိုင်ငံရေး ကို အဆုံးသတ်သည်။
သူသည် လူအများမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်နေခဲ့ရာမှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၅ရက်တွင် ကျင်းပသည့် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်(NCA) (၈)နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့ အခမ်းအနား တွင် ဖိတ်ကြားခံရရာမှတဆင့် တစ်ဖန်ပြန်ပေါ်လာသည်။
မိသားစုဘဝ ဒေါ်ခင်လေးသက်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သား အောင်သက်မန်း နှင့် တိုးနိုင်မန်း တို့ ထွန်းကားသည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှု ၁၉၆၆ - ပြင်ဦးလွင် (မေမြို့) စစ်တက္ကသိုလ် အမှတ်စဉ် (၁၁) တက်ရောက်သည်။
ဗိုလ်ကျောင်း အမှတ် (၆၇၂) ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ - ပြင်ဦးလွင်စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိပြီး ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိဖြစ်သည်။
၁၉၈၄ မှ ၁၉၈၈ - ဗိုလ်မှူး၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး၊ ဗိုလ်မှူးကြီး တိုးမြှင့်ခံရသည်။
၁၉၈၉ - သူရဘွဲ့ရရှိသည်။
၁၉၉၂ - တပ်မ (၆၆) တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ဗျူဟာမှူးဖြစ်သည်။
၁၉၉၅ - ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရ၍ ကချင်ပြည်နယ် မိုးကောင်းမြို့ရှိ အမှတ်၃ စစ်ဆင်ရေး ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၌ စစ်ဆင်ရေး ကွပ်ကဲရေးမှူး ထမ်းရွက်သည်။
၁၉၉၆ - လှည်းကူးမြို့နယ် အင်းတိုင်၌ အမှတ် (၁၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၌ တပ်မမှူးဖြစ်။
၁၉၉၇ - အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခံရသည်။
တစ်ပြိုင်တည်း နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ယာယီအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၀ - နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၁ - ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၁ နိုဝင်ဘာ - ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း၊ရေ၊လေ) ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူးဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၃ ဇန်နဝါရီလ - ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံရသည်။
၂၀၁၀ ဩဂုတ် - တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။
၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၇ - ပါတီစုံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နေပြည်တော် ဇေယျာသီရီမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ဇန်နဝါရီ ၃၁ - ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန် အစည်းအဝေးတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။
၂၀၁၅ ဩဂုတ် ၁၂ - နေပြည်တော် ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်ရှိ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီရုံးချုပ်တွင် ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ သူရဦးရွှေမန်းနှင့် ဗဟိုအလုပ် အမှုဆောင် ၁၂ဦးကို သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အမိန့်ဖြင့် ဖြုတ်ချလိုက် သည်။
၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ - ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော သူရဦးရွှေမန်းက ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ ဦးဝင်းမြင့်ထံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများ လွှဲ ပြောင်းပေးအပ်သည်။
၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၄ - ဒုတိအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များကို ဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေးကော်မရှင်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။
၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ - ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ် သုံးသပ်ရေးကော်မရှင်ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။
၂၀၁၉ ဧပြီလ (၂၅) -သူရဦးရွှေမန်းသည် Union Betterment Party(UBP) ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် နှင့် ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သည်။
ပါတီတည်ထောင်ရာတွင် တည်ထောင်သူ (၁၉) ဦးက ပူးတွဲလက်မှတ်ရေးထိုးလျက် UEC သို့ တင်ပြခဲ့သည်။
၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ (၁၁) -သူရဦးရွှေမန်းသည် Union Betterment Party(UBP) ကို ဖျက်သိမ်းရန် UEC သို့ တင်ပြခဲ့သည်။
၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ (၂၇) - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သူရဦးရွှေမန်း၏ Union Betterment Party(UBP) ကို မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းသည်။
စီးပွားရေး အင်ပါယာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း၏ သားဖြစ်သူ အောင်သက်မန်း သည် ဧရာရွှေဝါ ကုမ္ပဏီကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်တည်ထောင်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေခဲ့သည်။
အဆိုပါကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စင်္ကာပူနိုင်ငံသို့ ဆန်တင်ပို့ခွင့် ပထမဆုံးရရှိသော ကုမ္ပဏီများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဦးတေဇပိုင် ထူးကုမ္ပဏီနှင့် ၂၀၁၀ခုနှစ်အထိ နီးနီးစပ်စပ် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း၏ သားအငယ် တိုးနိုင်မန်းနှင့် အိမ်ရာ စီမံကိန်းများ ဖော်ဆောင်သူ လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဇေကမ္ဘာ ခင်ရွှေ၊ဦး၏သမီးဖြစ်သူနှင့် ခမ်းနားစွာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
၂၀၀၅၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နေပြည်တော် တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းများမှာလည်း ဆောက်လုပ်ခွင့် ကန်ထရိုက်များရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် နှင့် သူတို့၏ မိသားစုများအား ဗီဇာပိတ်ပင်ခြင်း စာရင်းထဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း၏ ဇနီး ဒေါ်ခင်လေးသက် ကိုလည်းထည့်သွင်းခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်ကုန်နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်အစပိုင်းတွင် သားဖြစ်သူ တိုးနိုင်မန်းပိုင်သည့် Red Link ကုမ္ပဏီမှ မြန်မာ့ ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် မြန်မာတယ်လီပို့မှ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် Broadband အင်တာနက်ကိုလက်လီ ပြန်လည်ရောင်းချသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
ဝိုင်မက်စ် အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှု အမည်ဖြင့် လူသိများခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်သုံးဆီ တင်သွင်းဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့် အစိုးရပိုင် စက်သုံးဆီဆိုင်များအား ပုဂ္ဂလိကပိုင် ပြုလုပ်သည့် အစီအစဉ်တွင် တိုးနိုင်မန်းလည်း ပါဝင်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီး စက်သုံးဆီဆိုင်များ ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ စက်သုံးဆီတင်သွင်းသူများ အသင်းတွင်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ (ယာယီ) တာဝန်ယူထားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်းတို့ မိသားစုတစ်ခုလုံးအား အမေရိကန် နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့ထားမှုများက ဖယ်ရှားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အကိုးအကား Category:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ‎ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ စောမောင်သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ​​ဒေါက်တာ​မောင်​မောင် ထံမှ ၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈-ရက်တွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်မှ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၃ ရက်တွင် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုတ်တရက် အနားယူခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့်လုပ်ငန်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ၁၉၂၈ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်တွင် ဗြတိသျှ ဘားမား၊ မန္တလေးမြို့ ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်အတွင်းသို့ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ တွင် စတင်၍တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅-၇၆ တွင် ထိုင်းနယ်စပ်ရှိသူပုန်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
သူသည် အောက်ပါရာထူးများကို အဆင့်ဆင့်ရရှိခဲ့သည်။
တပ်ရင်းမှူး စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) စစ်ဗျူဟာမှူး တပ်မမှူး တိုင်းမှူး စစ်ရေးချုပ် ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)၊ ( ယခုအခေါ်အဝေါ် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် - ကြည်း ) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ယခုအခေါ်အဝေါ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်)နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှစတင်၍ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်တို့ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက်နေ့ တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကာလ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင် သည် ၁၉၈၈ တွင် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီအစိုးရ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာမောင်မောင်ထံမှ အာဏာသိမ်းခဲ့သော တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ်နှင့်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်သက်ဝင်သူဖြစ်သောကြောင့် သူ၏လက်ထက်တွင် သူ၏အမိန့်ဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့ရသော ဗုဒ္ဓသာသနာတော်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းအတွက် ကြီးစွာသော စိတ်သောကဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပါတီကို အာဏာလွှဲမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အာဏာလွှဲပြီးပါက စစ်တန်းလျားပြန်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၉၀ တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကိုယ်တိုင်ဦးစည်း၍ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲကြီးကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုအခါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် အခြားဗိုလ်ချုပ်များက သဘောမတူခဲ့ပေ။
၁၉၉၂ တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် နဝတအစိုးရအဖွဲ့မှ ကျန်းမာ‌ရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုတ်တရက် အနားယူခဲ့သည်။
အကြောင်းမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် အခြားထိပ်တန်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများက လက်မခံလိုခဲ့ပေ။
သို့ဖြစ်ရာ ထိုစဉ်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေအပါအဝင် အခြားသောဗိုလ်ချုပ်များသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို လျှို့ဝှက်ဖြုတ်ချရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့လုပ်ကြံခံရမှုကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်၏ စိတ်ကျန်းမာရေးမှာလည်း ဆိုးရွားလာခဲ့လေသည်။
မိသားစုဘဝနှင့်နောက်ဆုံးခရီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ဒေါ်အေးရီသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး၊ သား နှစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက်နှင့် မြေးသုံးယောက်ထွန်းကားသည်။
ဦးစောမောင်သည် ဂေါက်သီးရိုက်ခြင်းဝါသနာပါပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ တွင် ရန်ကုန်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့၊ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ။
ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးဝင်ရောက်၍ ရောဂါပိုး ဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။
နှာစေးခြင်း ဖျားခြင်း နေထိုင်ရခက်ခြင်း စသော ပြဿနာများကို တွေ့နိုင်သည် ပိုးသတ်ဆေး သုံးစွဲရန် မလိုဘဲ အလွယ်တကူ ပျောက်ကင်းနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအား ကောင်းရန် လိုအပ်သည်။
thumbnail|သံလွင် ဆည်များ တာဆန်းဆည် တာဆန်းဆည်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း သံလွင်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ရန်လျာထားသည့် ဆည် ၅ ခုအနက်မှ အကြီးဆုံး ဆည်တခုဖြစ်သည်။
အကယ်၍ တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ပါက အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် အမြင့်ဆုံးဆည် ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အမြင့်ဆုံးဆည်ဖြစ်သည့် ဧရာမ ကျောက်သုံးလုံးဆည် (Three George Dam) ထက်ပင် မြင့်ဖွယ် ရှိသည်။
မြန်မာစစ်အစိုးရက ပထမပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ အမ် ဒီ အိက်စ် ကုမ္ပဏီအုပ်စု (MDX Group) နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းတွင် တာဆန်းဆည် တည်ဆောက်ရန် သဘောတူညီ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
အမ် ဒီ အိက်စ် အုပ်စုနှင့် မကျေလည်မှုများ ရှိခဲ့သည်ဟု ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ တရုတ်နိုင်ငံမှ ချိုင်းနာ ဂီဇောင်ဘား ကုမ္ပဏီ အုပ်စု China Gezhouba Co. က ဆည်တည်ဆောက်ရေး ပမာဏလုပ်ငန်းများအတွက် ၂၀၀၇ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် သဘောတူစာချုပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ဆိုက်နို ဟိုက်ဒရို၊ တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ပါဝါ ဂရစ် ကုမ္ပဏီ၊ တရုတ်နိုင်ငံ ကျောက်သုံးလုံးဆည် စီမံကိန်း ဖွံ့ဖြိုးမှု ကော်ပိုရေးရှင်း China Three Gorges Project Development Corporation တို့က မြန်မာနိုင်ငံ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
အထူးသဖြင့် တာဆန်းဆည်ကိစ္စကို အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ဆည်နှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များ အမြင့်။
၂၂၈ မီတာ တပ်ဆင်ထားသည့် စွမ်းအား။
၇,၁၁၀ မဂ္ဂါဝပ် (MW) နှစ်စဉ်ထုတ်လုပ်နိုင်မှု။
၃၅,၄၄၆ ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း (GhW) ပတ်သက်နေသည့် ကုမ္ပဏီများ မြန်မာနိုင်ငံမှ အစိုးရပိုင် မြန်မာ့လျှပ်စစ်လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း ထိုင်းနိုင်ငံမှ အမ် ဒီ အိက်စ် ကုမ္ပဏီအုပ်စု (MDX Group) တရုတ်နိုင်ငံမှ ချိုင်းနား ဂီဇောင်ဘား အုပ်စု ကုမ္ပဏီ - China Gezhouba Group Co. ဆိုင်နို ဟိုက်ဒရို ကော်ပိုရေးရှင်း - Sinohydro Corporation တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ပါဝါဂရစ် ကုမ္ပဏီ လီမိတက် - China Southern Power Grid Co., Ltd. (CSG) တရုတ်နိုင်ငံ ကျောက် ၃ လုံးဆည် စီမံကိန်း ဖွံ့ဖြိုးမှု ကော်ပိုရေးရှင်း - China Three Gorges Project Development Corporation ဗြိတိန်နိုင်ငံမှ မာလ်ကွမ် ဒန်စတန် နှင့် အပေါင်းပါများ ကုမ္ပဏီ Malcolm Dunstan & Associates ဘဏ္ဍာငွေကြေး တာဆန်းဆည် တည်ဆောက်ရေးအတွက် ကုန်ကျမှုစရိတ် ပဏာမခန့်မှန်းမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၆,၀၀၀ ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း အမှန်တကယ်ကုန်ကျစရိတ်မှာ များစွာပို၍ မြင့်မားဖွယ် ရှိသည်။
ဆည်မှ ထုတ်လုပ်နိုင်မည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရောင်းချရငွေသည် နှစ်စဉ်ထုတ်လုပ်နိုင်မှု ပမာဏနှင့် ဝယ်ယူသည့် ဈေးနှုန်းအပေါ် မူတည်လိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ဝယ်ယူမည့် သဘောတူညီချက်ကို ယခုအချိန်တိုင် လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း မရှိသေးပါ။
လျှပ်စစ်များက မည်သည့်နေရာသို့ ပေးပို့မည်နည်း။
တာဆန်းဆည်မှ ထုတ်လုပ်မည့် လျှပ်စစ်များကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပေးပို့ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
စီမံချက် လက်ရှိအခြေအနေ (၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ နောက်ဆုံးအခြေအနေ) ဆည်အတွက် တရားဝင်အုတ်မြစ်ချပွဲကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ချိုင်းနား ဂီဇောင်ဘား အုပ်စု ကုမ္ပဏီ China Gezhouba Group Co. နှင့် အမ် ဒီ အိက်စ် ကုမ္ပဏီအုပ်စု (MDX Group) တို့က အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ ကြသည်။
သို့သော်လည်း ဤဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပချိန်မှ စ၍ ဆည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများမှာ တဝက်တပျက် နှင့် ရပ်ဆိုင်းနေပါသည်။
ဆည်တည်ဆောက်မည့်နေရာတွင် လုပ်ငန်း အနည်းငယ်သာ လုပ်ဆောင်နေသည်ကို တွေ့ရ သည်။
ဆည်တည်ဆောက်မှုကြောင့် ရေနစ်မြုပ်ခံရမည့် ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူများကို ကြိုတင်အသိပေး ခြင်း မရှိသလို၊ ဆည်တည်ဆောက်ရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍လည်း တိုင်ပင် အကြံရယူခဲ့ခြင်း မရှိပါ။
တာဆန်းဆည်နှင့် နီးသည့် မိုင်းတုံနေ ဒေသခံပြည်သူများကို ဆည်အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အသိပေးခဲ့သော်လည်း သူတို့၏ စိုးရိမ်ပူပန် မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနိုင်ရန် အခွင့်မပေးခဲ့ပါ။
လျှပ်စစ်ပမာဏ ၇,၁၁၀ မဂ္ဂါဝပ် (MW) ထုတ်မည့် ဧရာမဆည်ကြီး ကိစ္စ နှင့် ပတ်သက်၍ ဆိုးကျိုးများကို အသိပေးခဲ့ခြင်း မရှိပါ။
ဆိုးကျိုးသက်ရောက်နိုင်မှုများ တာဆန်းဆည် တည်ဆောက်မည့်နေရာသည် ယခုတိုင် ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း၌ တည်ရှိ နေပါသည်။
ဆည်တည်ဆောက်မည့်နေရာနှင့် ရေလွှမ်းခံရမည့်နေရာများတွင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ထောင်သောင်းချီ၍ နေထိုင်နေကြပြီး အဓမ္မရွှေ့ပြောင်းခံရခြင်းနှင့် မြန်မာစစ်တပ်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို တွေ့ကြုံခံစားကြရဖွယ် ရှိသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြန်မာစစ်တပ်က မိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ဝမ်းမိုင်းကျေးရွာရှိ မြေကွက်များကို သိမ်းဆည်း၍ အမ် ဒီ အိက်စ် ကုမ္ပဏီအုပ်စု (MDX Group) သို့ ရုံးခန်း တည်ဆောက်ရန် ချပေးခဲ့သည်။
ဆည်တည်ဆောက်မှု အုတ်မြစ်ချပွဲအခမ်း အနားကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပရာ ဒေသခံကျေးရွာလူထု ၄၀၀ ကျော်ကို အဓမ္မတက်ရောက်စေခဲ့သည်။
ဆည်ကြောင့် ရေလွှမ်းခံရမည့်နေရာသည် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်သို့တိုင် နီးကပ်သွားဖွယ် ရှိသည်။
သို့အတွက်ကြောင့် ရှမ်း ပြည်နယ်ကို ပိုင်းခြားလိုက်သည့်နှယ် ရှိစေပါလိမ့်မည်။
ယခုအချိန်တိုင် ထိခိုက်နစ်နာရဖွယ်ရှိသည့် ပြည်သူများ၏ အခြေ အနေနှင့် ပတ်သက်၍ သုတေသနပြုမှုများ မရှိသေးပါ။
သံလွင်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ရန် လျာထားသည့် ဆည်များအားလုံးသည် မြစ်ကြောင်း၏ ဂေဟစနစ်ကို အကြီး အကျယ် ထိခိုက်စေလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မြစ်ကြောင်းတလျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု လုပ်ငန်းများကို ပျက်စီးစေပါလိမ့်မည်။
မြစ်တလျှောက်ရှိ မြေနေရာများစွာတွင် မိရိုးဖလာ အရ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် တိုင်းရင်းဆေးဝါးများ ရှာဖွေရေးအတွက် အသုံးပြုနေခဲ့ ကြသည်။
ဤနေရာများမှာ ရေလွှမ်းမိုးခံရမည် ဖြစ်ပြီး၊ မြစ်ကြောင်းတလျှောက် နေထိုင်ကြသူများသည်လည်း လျှော်ကြေး များ ရရှိခြင်း မရှိဘဲ အဓမ္မ ရွှေ့ပြောင်းနေရာချထား ခံရဖွယ် ရှိနေပါသည်။
ထိုမျှမက မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကြီးစားဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံ ကိန်းများကြောင့် စစ်တပ်တိုးချဲ့ချထားမှုနှင့်အတူ အဓမ္မလုပ်အားခိုင်းစေမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်လာစေလိမ့်မည်။
စစ်အစိုးရ နှင့် နီးစပ်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစုကသာ ဆည်အနီးတဝိုက်ရှိ သစ်တောများကို စတင်ခုတ်လှဲ၍ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်း နေကြသည်။
မြစ်အကြေ ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူများအတွက်လည်း အခက်အခဲများ တွေ့ရဖွယ် ရှိသည်။
မြစ်ရေစီးကြောင်း ပြောင်းလဲ သွားမှုကြောင့် မြစ်အောက်ပိုင်းရှိ မြစ်လက်တက်များကို ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်ပြီး၊ မြစ်၀ကျွန်းပေါ်ဒေသကို မှီခိုနေ ကြရသည့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများကိုလည်း ထိခိုက်စေပါလိမ့်မည်။
thumb thumb ဆင်ဖြူရှင်တံတား(ချောင်းဦး) သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နှစ်ခုအကြား၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်နှင့် ရေစကြိုမြို့နယ်အစပ်တွင် ချင်းတွင်းမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဆောက်လုပ်ထားသော တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။
ဤတံတားသည် ပခုက္ကူ - ချောင်းဦးလမ်း တို့ကို ဆက်သွယ်ပေးသော ချောင်းဦး- ရေစကြိုလမ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။
တံတားကြီးမှာ(4975)ပေ အရှည်ရှိသည်။
၁၉၉၉- ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်း နှစ်မျိုးပါဝင်သည်။
တည်နေရာ ဆင်ဖြူရှင်တံတားသည် ချောင်းဦး-ပခုက္ကူလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ချောင်းဦးမြို့သမိုင်း အတွဲ(၁)၊ (၂)။
အသုံးဝင်မှု ချင်းတွင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း၊ အနောက်ဘက်ကမ်း ပြည်သူအများ၏ ဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လွယ်ကူ လျင်မြန်စေခြင်း။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအကြား ဆက်သွယ်မှုရရှိခြင်း။
အထူးသဖြင့် မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်း ပြည်သူအများ၏ ဆက်သွယ်သွားလာရေးလွယ်ကူလာမှု။
ချောင်းဦး-ပခုက္ကူကားလမ်းမ။
ချောင်းဦး-ပခုက္ကူရထားလမ်း။
မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ထိန်းချုပ်သော အသင်းဖြစ်သည်။
၎င်းကို ဗမာလက်ရွေးစင်အသင်းဟု ၁၉၈၉ မတိုင်မီ အထိ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းသည် ၁၉၆၈ခုနှစ်တွင် အာရှဖလား၌ ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာဘောလုံးအသင်းသည် ပထမဆုံးကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲကို ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် စတင်ကစားခဲ့ပြီး တရုတ်လက်ရွေးစင်အသင်းအား (၀ - ၇)၊ (၀ -၄) ရလဒ်ဖြင့်ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ဝတ်စုံ မြန်မာ့ လက်ရွေးစင်အိမ်ကွင်း ဝတ်စုံမှာ အနီရောင် ဖြစ်ပြီး ဘောင်းဘီအနီရောင်၊ ခြေအိတ်မှာ အနီ ဖြစ်သည်။
အဝေးကွင်း ဝတ်စုံမှာ အဖြူရောင် ဖြစ်ပြီး ဘောင်းဘီအဖြူ၊ ခြေအိတ်အဖြူဖြစ်သည်။