kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုနောက် မှုခင်းဆိုင်ရာ ရဲဝန်ထောက်၊ သတင်းထောက်လှမ်း ရေးဆိုင်ရာ ရဲဝန်ထောက်(ဒု-ကြီးကြပ်ရေးမှူး)၊ မော်တော်ယာဉ် ဆိုင်ရာ ရဲဝန်ထောက်(ဒု-ကြီးကြပ်ရေးမှူး)၊ ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းဆိုင် ရာ ရဲဝန်ထောက်(ဒု-ကြီးကြပ်ရေးမှူး)၊ လမ်းကြီးကြပ်ရေးဆိုင် ရာ ရဲဝန်ထောက်၊ ဆိပ်ကမ်းနယ်ဆိုင်ရာ ရဲဝန်ထောက် (ဒု-ကြီး ကြပ်ရေးမှူး)၊အရှေ့နယ်၊ အနောက်နယ်၊ မြောက်နယ်၊ အလယ် နယ်နှင့် မြို့မဆိုင်ရာ ရဲဝန်ထောက် (ဒု-ကြီးကြပ်ရေးမှူး)များကို လည်း သက်ဆိုင်ရာ ဌာနနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အပိုင်းအလိုက် တာဝန်အသီးအသီး ပေးအပ်ထားသည်။
ရဲဌာန (ပြည်သူ့ရဲ တပ်ဖွဲ့စခန်း)နှင့် ဒုတိယတန်းရဲဌာနများကိုလည်း မြို့နယ်နိမိတ် အတွင်း၌ အနှံ့အပြား ဖွင့်၍ မြို့တော်ကို စောင့်ရှောက်လျက် ရှိသည်။
ရှေးယခင်ကတည်းက အမျိုးသမီးများနှင့် သက်ဆိုင်သော မှုခင်းများ၌ ကူညီရန် အမျိုးသမီးရဲမေများကို ခန့်ခဲ့သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အမျိုးသမီးရဲအုပ် ငါးဦး ကို မန္တလေးဗဟိုရဲအတတ်သင် သိပ္ပံကျောင်းတွင် ရဲအုပ် သင်တန်း တက်စေပြီးလျှင် မှုခင်းဆိုင်ရာ ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်စေသည်။
ယခု အခါ ရန်ကုန်မြို့တွင် အမျိုးသမီး ရဲမေနှင့် ရဲအုပ်တို့သည် လမ်းကြီးကြပ်ရေး၊ မှုခင်းစုံထောက်ရေး ဝတ္တရားများ ကို ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြသည်။
အခြားနိုင်ငံများရှိ ခေတ်မီရဲအဖွဲ့များနှင့် ရင်ပေါင်တန်း လိုက်နိုင်ရန် မြန်မာနိုင်ငံရဲအဖွဲ့ကို တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် တိုး တက်၍ ပြုပြင်လျက် ရှိသည်။
နိုင်ငံအစိုးရက ထိုရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ရဲအရာရှိ ကြီးငယ်တို့ကို နိုင်ငံခြားသို့ စေလွှတ်၍ လေ့လာစေသည်။
ဝိုင်ယာလက်တပ်ဆင်ထားသော မော်တော်ကား၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ် အစရှိသည်တို့ဖြင့် ရန်ကုန် မြို့နှင့်တကွ အခြားမြို့ကြီးများ၌ ရာဇဝတ်မှုကို၎င်း၊ ယာဉ် အသွားအလာကို၎င်း စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းလျက် ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ကြီးတွင် အလိုအလျောက် ဆက်သွယ်နိုင်သော စကားပြောကြေးနန်းဖြင့် သုည သုည ကိုး (ဝဝ၉)ကို လှည့် ပေးရုံနှင့် ရဲဌာနချုပ်(ပြည်သူ့ရဲတပ် ဖွဲ့ စခန်းချုပ်)ထံ သတင်း ပို့နိုင်သည်။
ရဲအကူအညီလိုကလည်း ချက်ချင်း တောင်းဆိုနိုင် သည်။
မင်းခမ်း မင်းနားအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လူအုပ်အစုအဝေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း မြင်းစီရဲအဖွဲ့ကိုလည်း ထားရှိ လေသည်။
နိုင်ငံအသီးအသီးရှိ ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့သည် နိုင်ငံအစိုးရ ပြဋ္ဌာန်းထားအပ်သော တရားဥပဒေနှင့် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ယူရသောအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် ရဲများသည် တရားဥပဒေကို ရိုသေလေးစားသူတို့၏ မိတ်ဆွေ များ ဖြစ်ကြသည်။
အထူးသဖြင့် ကလေးသူငယ်များကို လမ်း အန္တရာယ်မှ၎င်း၊ လူဆိုးတို့၏အနှောင့်အယှက်မှ၎င်း လွတ်ကင်း အောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရလေသည်။
အချို့နိုင်ငံများတွင် ရပ်ရွာငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ကလေးသူငယ်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း ရှိရင်းရဲအဖွဲ့ဝင် ဦးရေဖြင့် မလုံလောက်သောကြောင့် အထူးရဲအဖွဲ့ဝင်တို့၏ အကူအညီကို ယူရသည်။
သာမန်အရပ်သား အလုပ်သမား အချို့တို့သည် မိမိတို့အားလပ်ချိန်တွင် ရဲဝတ္တရားကို စေတနာ့ ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ကြသည်လည်း ရှိ၏။
အထူးရဲအဖွဲ့ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီးလျှင် ထိုအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းကြသည်လည်း ရှိ၏။
ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့သည် လမ်းပေါ်၌ မတော်တဆ တိုက်ခိုက် မိရာအရပ်သို့၎င်း၊ မီးလောင်ရာအရပ်သို့၎င်း၊ ရေနစ်ရာအရပ်သို့ ၎င်း ရှေးဦးစွာ ရောက်အောင် သွားရသည်။
ထိခိုက်၍ ဒဏ်ရာ ရသူများကို လိုအပ်သလို ပြုစုရသည်။
မီးကို ဝိုင်းကူငြိမ်းသတ် ရသည်။
ရေနစ်သူကို ကယ်ရသည်။
သို့သော်လည်း အသက် ဘေးကို စိုးရိမ်ရသော တာဝန်ထမ်းမှုမှာ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန် သူကို ဖမ်းဆီးရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူ အချို့တို့သည် အဖမ်းအဆီးမခံလိုသဖြင့် ရဲကို ဓား၊ သေနတ် စသော လက်နက်တို့ဖြင့် ခုခံတတ်ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့သော အခါမျိုး၌ ပုန်းအောင်းနေသော လူဆိုးက လက်ဦးလျှင် ဖမ်းဆီး ရန်သွားသောရဲအဖွဲ့ဝင်မှာ အသက်ဆုံးရှုံးရသည်အထိ စွန့်စားရ သည်။
ထို့ပြင် လူဆိုးများကျက်စားရာ ရပ်ကွက်၊ မီးရထား ဘူတာရုံ၊ သင်္ဘောဆိပ်၊ လေဆိပ်၊ ဈေး၊ ကားဆိပ် အစရှိသော အရပ်များ၌လည်း အရပ်ဝတ်နှင့် ရဲအဖွဲ့ဝင်များသည် ပြည်သူ လူထုအား စောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။
သူခိုး လူဆိုးတို့သည် နေ့အချိန်တွင် ပုန်းလျိုးနေ၍ ညဉ့် အချိန်၌ ထွက်လေ့ရှိသောကြောင့် ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့သည် ညဉ့်အခါ တွင် မိမိတို့တာဝန်ကျသော ရပ်ကွက်တွင်း၌ ကင်းလှည့်စောင့် ရှောက်ကြရသည်။
ညဉ့်အခါ ကင်းလှည့်ရာ၌ ခြေလျင်လျှောက် ၍ စောင့်ရှောက်ရသည်လည်း ရှိ၏။
စက်ဘီး၊ ဝိုင်ယာလက် မော်တော်ကားတို့ဖြင့် စောင့်ရှောက်ရသည်လည်း ရှိ၏။
ထိုကြောင့် နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ရဲအဖွဲ့သည် အလွန် အရေးကြီး၏။
ထို့ပြင် ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့သည် ၂၄ နာရီ ပတ်လုံး ပြည်သူလူထု၏ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်လုံခြုံမှုကို သက်စွန့် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ရသူများလည်း ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:အမျိုးသား လုံခြုံရေး။
ရဲရမန်းနယ်သည် ကျောက်ဆည်ခရိုင် မြောက်ဘက်မှ အရှေ့ဘက် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ တိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်၍ တောင်စွယ်တောင်တန်း ချိုင့်ဝှမ်းတို့ ထူထပ်သည့်နယ် ဖြစ် သည်။
မြောက်ဘက်တွင် မြစ်ငယ်မြစ်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင် ဘက်တို့တွင် ရပ်စောက်နယ်နှင့် ဘော်နယ် စသည်တို့ ရှိကြ သည်။
ရဲရမန်းနယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၇၁၃ စတုရန်းမိုင်မျှ ရှိသည်။
ရဲရမန်းနယ်တွင် သစ်တောဝါးတောများ ရှိသည်။
တောင် မြင့်ပိုင်းတွင် ထင်းရှုးပင်နှင့် ဝက်သစ်ချပင်များ ပေါက်သည်။
တောင်အောက်ပိုင်းတွင် ပျဉ်းကတိုးပင်နှင့် ကျွန်းပင်များကို တွေ့ရသည်။
ရဲရမန်းသစ်တောကြိုး ဝိုင်းမှာ ၃ဝ၆ စတုရန်း မိုင်မျှ ကျယ်ဝန်း၍ သစ်တော၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်တွင် ကျွန်း ပင်များ ပေါက်သည်။
ရဲရမန်းနယ်သည် တောင်ထူထပ်သဖြင့် လူနေအလွန် ပါးသည်။
လူဦးရေ ၁၆၄၈ ယောက်ခန့်သာရှိ၍ များသော အားဖြင့် ဓနုလူမျိုးများသာ နေထိုင်ကြသည်။
ဤနယ်၌ နေထိုင် သူတို့သည် တောင်ယာလုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးကြသည်။
ရှေးက ဘော်စော်ဘွားနယ်တွင်ပါဝင်၍ နောက်မှ ကျောက်ဆည် ခရိုင်သို့ သွတ်သွင်းခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး။
thumb|ဂျွန် ဒီ ရော့ကဖဲလား ဂျွန်ဒေးဗီဆန် ရော့ကဖဲလား (; ဇူလိုင် ၈၊ ၁၈၃၉ – မေ ၂၃၊ ၁၉၃၇)သည် သူ၏ခေတ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်၌ အကြွယ်ဝဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သော အမေရိကန်လူမျိုး ဖြစ်သည်။
သူဦးစီးတည်ထောင်သော စတင်း ဒတ်ရေနံကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်းရှိ ရေနံလုပ်ငန်း ဟူသမျှလိုလိုကို ချုပ်ကိုင်ထားသည့် တစ်ဦးတည်း ရောင်းဝယ် ခွင့်ရသော လုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်လေသည်။
ရော့ကဖဲလား၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသည် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ပင် ကျယ်ပြန့်လာရာ၊ ပြိုင်ဘက်ကင်းသည့် ဓနရှင်အဖြစ် စီးပွားရေးနယ်တွင် ထင်ရှား ခဲ့သည်။
ရော့ကဖဲလားသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှ အနားယူပြီး သည့်နောက် ကမ္ဘာပေါ်ရှိလူများ ကောင်းစားရေးအတွက် ထောက်ပံ့ရေးအဖွဲ့အစည်းများကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မိမိ၏စည်းစိမ် ဥစ္စာထဲမှ ဒေါ်လာငွေ အမြောက်အမြားကို ထိုအဖွဲ့အစည်းများ အတွက် ရက်ရောစွာလှူဒါန်းခဲ့သည်။
ရော့ကဖဲလားဖောင် ဒေးရှင်းအဖွဲ့၊ ရှီကားဂိုး တက္ကသိုလ်၊ ရော့ကဖဲလား ဆေးဘက် သုတေသနအသင်း၊ ပညာရေးအဖွဲ့ စသည်တို့မှာ ထင်ရှားသော အသင်းအဖွဲ့များ ဖြစ်သည်။
ရော့ကဖဲလားသည် ၁၈၃၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့ တွင် နယူးယော့ပြည်နယ်၊ ရစ်ချဖို့မြို့၌ ဖွားမြင်၏။
၁၄ နှစ် သား အရွယ်တွင် မိဘများနှင့်အတူ အိုဟိုင်းအိုပြည်နယ်၊ ကလိ ဗလန်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်။
ထိုမြို့ရှိ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားပြီးနောက်၊ အသက် ၁၉ နှစ် အရွယ်၌ ကလတ်နှင့် ရော့ကဖဲလား လက်ကားရောင်းဝယ်ရေး ပွဲရုံတွင် အစုစပ် ပါဝင်လေသည်။
၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် ပင်ဆီလ ဗေးနီးယားပြည်နယ်၌ ရေနံကို စတင်တွေ့ရှိ၏။
ထိုကြောင့် ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် ကလတ်နှင့် ရော့ကဖဲလားတို့သည် ရေနံချက် လုပ်ငန်း၌ ငွေရင်းမြှုပ်နှံ၍ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ကလတ်သည် အစုစပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်သွားသောအခါ ရော့ကဖဲလားသည် သူ၏ညီ ဝီလျံရော့ကဖဲလားနှင့်အတူ ရေနံလုပ်ငန်းကို ဆက် လက် လုပ်ကိုင်လေသည်။
၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အိုဟိုင်းအိုပြည် နယ် စတင်းဒတ်ရေနံကုမ္ပဏီဟူ၍ ဖွဲ့စည်းပြီးလျှင် ဂျွန်ရော့ ကဖဲလားသည်လည်း ထိုကုမ္ပဏီ၌ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာ၏။
ရော့ကဖဲလားသည် မီးရထားအာဏာပိုင်များနှင့် ပူးပေါင်း ၍ မိမိကုမ္ပဏီထွက် ရေနံကုန်တင်ခနှုန်းကို လျှော့ယူရန်၎င်း၊ အခြားရေနံကုမ္ပဏီများအတွက်မူ ကုန်တင်ခနှုန်းကို တိုးယူရန်၊ သို့မဟုတ် လုံးဝတင်ပို့ခြင်း မပြုရန်၎င်း စီစဉ်လေသည်။
ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ရော့ကဖဲလားသည် မိမိနှင့် စီးပွားရေး ပြိုင်ဘက်များကို ဖယ်ရှားနိုင်ပြီးလျှင် ၁ဝ နှစ်အတွင်း စတင်း ဒတ် ရေနံကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ရေနံချက်လုပ်ငန်း နှင့် ရေနံဖြန့်ဖြူးသည့်လုပ်ငန်း ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ချုပ်ကိုင်မိ လေသည်။
၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ရော့ကဖဲလားသည် စတင်းဒတ်ရေနံ ကုမ္ပဏီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် သားဖြစ်သူ ဂျွန်ရော့ကဖဲလား(အငယ်)အား လုပ်ငန်းတာဝန်ကို လွှဲအပ်ခဲ့ သည်။
ထိုနောက် လူအများအကျိုးကို ရှေးရှု၍ ငွေအမြောက် အမြား လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ရော့ကဖဲလားသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့ အသက် ၉၇ နှစ်တွင် ဖလော်ရီဒါနယ်၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
သားဖြစ်သူ ဂျွန်ဒေးဗီဆန် ရော့ကဖဲလား (အငယ်) (ခရစ် ၁၈၇၄)သည်လည်း ဖခင်၏ လက်ငုတ်ဖြစ်သော ရေနံလုပ်ငန်း ကို ဆက်လက်၍ ဦးစီးလုပ်ကိုင်သည်။
အလှူပေးကမ်းခြင်း၌ ဖခင်ကဲ့သို့ပင် ရက်ရောသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် နယူးယော့ မြို့ရှိ ပေါင်နှစ်သန်းတန် မိမိပိုင်မြေကို ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ ကြီးသို့ လှူဒါန်းခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:ကမ္ဘာကျော် လုပ်ငန်းရှင်များ။
ကမ္ဘာ့ငွေရေး ကြေးရေးကို လှုပ်ရှား ကစားနိုင်သဖြင့် ကျော်ကြားလာသူများမှာ ရော့သချိုင်း အမည်ခံ ယဟူဒီမိသားစု တစ်စု ဖြစ်သည်။
၁၉ ရာစုနှစ်အတွင်းက ဥရောပတိုက်ငွေစေဃး ကို ရော့သချိုင်း မိသားစုက ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုမိသားစုသည် ငွေချေး၍ စီးပွားလမ်းဖြောင့်သူများ ဖြစ်၏။
ထိုခေတ်အခါက နိုင်ငံ ကြီးဟူသမျှတို့သည် ယင်းတို့ထံမှ ငွေကို ချေးယူသုံးစွဲခဲ့ ရလေသည်။
ငွေချေး၍ စီးပွားရှာသည့်လမ်းစကို ဖော်သူမှာ မီယာ အမ္မရှဲရော့သချိုင်း (ခရစ် ၁၇၄၃-၁၈၁၂)ဖြစ်သည်။
ဂျာမနီ နိုင်ငံ၊ ဖရင့်ဖတ်-အွန်-သ-မန်းမြို့၊ ယဟူဒီရပ်ကွက်တွင် ဖွားမြင်၍ ငွေလဲလှယ်ရေးဌာနတစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်တည်ထောင် ခဲ့သည်။
ရော့သချိုင်းဟူသော အမည်မှာ မျိုးရိုးဆက်အမည် မဟုတ်ချေ။
မိမိတို့၏ ဆိုင်အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သော ဒိုင်းနီဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဂျာမန်စကားလုံးသာ ဖြစ်သည်။
မီယာ လက်ထက်မှ စ၍ ထိုအမည်ကို ခံယူခဲ့လေသည်။
မီယာ ရော့သချိုင်းသည် မိဘရိုးရာ လက်ငုတ်ဖြစ်သော ငွေချေးသည့် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာမှ နောင်တွင် ကျယ်ပြန့်သောဘဏ် လုပ်ငန်းကို အခြေစိုက်မိခဲ့လေသည်။
မီယာ ကွယ်လွန်သော အခါ လုပ်ငန်းကြီးကို သားငါးယောက်တို့အား လွှဲအပ်ခဲ့သည်။
ထိုသား ငါးယောက်စလုံးသည် ဖခင်၏ ငွေရေး ကြေးရေး လုပ်ငန်း၌ ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
၁၈ ရာစုနှစ် ကုန်ခါနီးနှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်အစပိုင်း၌ ဖြစ် ပွားသော နပိုလီယန်စစ်ပွဲများကြောင့် ရော့သချိုင်း ဘဏ် လုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံတကာသို့ ကျယ်ပြန့်သွားကာ ထင်ရှားလာ လေသည်။
သားအကြီးဆုံး အင်ဆမ်မီယာ ရော့သချိုင်း(ခရစ် ၁၇၇၃-၁၈၅၅)က ဖရန့်ဖတ်မြို့ရှိ ဘဏ်တိုက်ကို အုပ်ချုပ် သည်။
ဒုတိယသား ဆောလမွန် ရော့သချိုင်း (ခရစ် ၁၇၇၄- ၁၈၅၅)က ဗီယင်းနားမြို့တွင် ဘဏ်တိုက်တစ်ခု ဖွင့်၍ အုပ်ချုပ် သည်။
တတိယသား နေသန်ရော့သချိုင်း(ခရစ် ၁၇၇၇-၁၈၃၆) က အင်္ဂလန်ပြည်၊ မန်ချက်စတာမြို့တွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းကို တည်ထောင်သည်။
စတုတ္ထသား ကာလရော့သချိုင်း (ခရစ် ၁၇၈၈-၁၈၅၅)က နေပယ်မြို့တွင်၎င်း၊ သားအငယ်ဆုံး ဂျိမ်း ရော့သချိုင်း (ခရစ် ၁၇၉၂-၁၈၆၈)က ပါရစ်မြို့တွင်၎င်း ဘဏ်တိုက်များ ဖွင့်၍ အသီးအသီး အုပ်ချုပ်ကြသည်။
ထိုသို့အားဖြင့် ရော့သချိုင်း မိသားစုတို့၏ ဘဏ်လုပ်ငန်း သည် ဥရောပတိုက်အနှံ့အပြား၌ အခြေစိုက်မိလေ၏။
ထိုကြောင့် ဥရောပတိုက် နိုင်ငံရေးကိစ္စများတွင် ရော့သချိုင်းတို့သည် ဝင်ရောက်ခြယ်လှယ်နိုင်ကြသည်။
စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားလာသော အခါ တိုင်းပြည်များသို့ ငွေထုတ်ချေးခြင်းအားဖြင့် စီးပွား တိုးတက်လာခဲ့၏။
တိုင်းပြည် ကြီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၌လည်း ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်။
ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့တွင် အမျိုးသား ပညာရေးစံနစ်ကို တည်ထောင်ရာ၌ ကူညီခဲ့၏။
ဥရောပတိုက်ရှိ အခြားနိုင်ငံများတွင် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်လည်း ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်။
နေသန် ရော့သချိုင်း၏သား လိုင်ယိုနယ် ဒါရော့သချိုင်း (ခရစ် ၁၈ဝ၈-၁၈၇၉)သည် ဆူးအက်တူးမြောင်း အစုရှယ်ယာ များ ဝယ်ယူရန်အတွက် ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ဒစ်ဇရေလီအား ငွေထုတ်ချေးခဲ့သည်။
လိုင်ယိုနယ်သည် ယဟူဒီအယူဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်သူထဲမှ ပထမဦးဆုံး အင်္ဂလိပ်ပါလီမန်သို့ အမတ်အဖြစ် တက်ရောက်ရသူ ဖြစ်သည်။
သူ၏သား နေသန် မီယာ ရော့သချိုင်း(ခရစ် ၁၈၄ဝ-၁၉၁၅)သည် ပထမဦးဆုံး ဗဲရွန်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော ယဟူဒီအမျိုးသား ဖြစ်ပေသည်။
ထိုဗဲရွန်ဘွဲ့ကို ဆက်ခံသူ လိုင်ယိုနယ် ဝေါ်လတာ ရော့ သချိုင်း (ခရစ် ၁၈၆၈-၁၉၃၇)သည် ပါဏဗေဒပညာရှင်ဖြစ်၍ ၁၈၉၉ ခုမှ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အင်္ဂလိပ်ပါလီမန်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လန်ဒန်မြို့ရှိ တော်ဝင် အသင်းသားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်၏။
ရော့သချိုင်း အဆက်အနွယ်တို့သည် ယဟူဒီအမျိုးသားတို့ ကြီးပွားရေးအတွက်လည်း များစွာ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် နာဇီများ တန်ခိုးကြီးလာချိန်၌ ရော့သချိုင်း တို့၏ လုပ်ငန်းမှာ များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခြင်း ဖြစ်ခဲ့ရသည် သာမက၊ နာဇီတို့၏ ည|ဉ်းပန်းမှုကြောင့် တိုင်းပစ် ပြည်ပစ် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရလေသည်။
thumb|ဆာ ဝေါ်လတာ ရော်လီ ဆာ ဝေါ်လတာ ရော်လီသည် အင်္ဂလန်ပြည် ပထမ အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မလက်ထက် လူရည်ချွန်များ ထွက်ပေါ်သောခေတ်တွင် နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ စစ်သားအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ သင်္ဘောသားအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ ရေသစ် မြေသစ် ရှာဖွေသူအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ ကဗျာဆရာ၊ နိုင်ငံသမိုင်းဆရာအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း အဘက်ဘက်၌ ထူးချွန်သူ ဖြစ်ပေသည်။
ရော်လီသည် အထူးသဖြင့် သမုဒ္ဒရာရေပြင်တစ်ဖက်ရှိ အမေရိကတိုက်၌ အင်္ဂလန်ပြည်သစ်ကို တည်ထောင်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြခဲ့၏။
ထိုဆန္ဒကို ပြည့်ဝအောင် ရော်လီသည် အဆီးအတားအမျိုးမျိုးကြားထဲမှ ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး မင်းဒဏ်သင့်၍ အသတ်ခံရချိန်၌ပင် လူစွမ်းကောင်းတစ်ယောက်ပီပီ အသေခံခဲ့လေသည်။
ဝေါ်လတာ ရောလီသည် ၁၅၅၂ ခုနှစ်ခန့်တွင် အင်္ဂလန် ပြည် ဒက်ဗွန်ရှိုင်ယာနယ်၌ ဖွားမြင်၍ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြား၏။
တက္ကသိုလ်တွင် တစ်နှစ်မျှ နေပြီးနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့သွား၍ အယူဝါဒရေးစစ်ပွဲ ဆင်နွဲနေသော ဟျူးဂျနိုးတို့ဘက်မှ ကူညီတိုက်ခိုက်လေသည်။
၁၅၇၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန် သို့ ပြန်လာပြီးလျှင် ညီအစ်ကိုတော်စပ်သူ ဆာဟမ်ဖရီဂီးလဗတ်နှင့်အတူ ရေသစ် မြေသစ် ရှာဖွေရန် အမေရိကတိုက်ဘက်သို့ ခရီးထွက်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ခရီးထွက်ခဲ့သည်မှာ စင်စစ်အားဖြင့် စပိန်ပိုင်သင်္ဘောများကို ပင်လယ်ပြင်၌ တိုက်ခိုက်လုယူရန် ဖြစ်၏။
သို့သော်လည်း အကျိုးမရှိဘဲ ပြန် လာခဲ့ကြရသည်။
ရော်လီသည် ၁၅၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။
စစ်ဗိုလ်အဖြစ်နှင့် အိုင်းရစ်သူပုန် အရေးကို အောင်မြင်စွာ နှိမ်နင်းရာ၌ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် နာမည်ထင်ပေါ်လာသည်။
ထိုနောက် ရော်လီသည် နန်းတော်သို့ ရောက်ရှိရာ၌ အယ်လစ်ဇဗက် ဘုရင်မက မျက်နှာသာပေးကာ မြှောက်စားခြင်းခံရသည်။
တစ်ခါက ဘုရင်မထွက်တော်မူသောအခါ လမ်းတွင် ရွှံ့အိုင်ရှိနေသဖြင့် ရပ်တန့်နေခိုက် ရော်လီသည် အလိုက်သိစွာ မိမိ၏ အဖိုးတန်ဝတ်ရုံကိုခင်း၍ ဘုရင်မအား ထိုဝတ်ရုံပေါ်တွင် နင်းကာ လျှောက်သွားစေသည်ဟူ၍ ပြောစမှတ် ပြုကြသည်။
မည်သို့ဖြစ်စေ ရော်လီသည် ဥပဓိရုပ်ကောင်း၍ ထီးနန်းဆန်ဆန် ရည်မွန်စွာ ဆက်ဆံတတ်သဖြင့် အရှင်မွေးက နေ့ခြင်းကြီးဟူဘိသို့ ဘုရင်မက မြေယာအပိုင် ပေး၍လည်းကောင်း၊ ကုန်သွယ်ခွင့်ပေး၍ လည်းကောင်း၊ အခြားအခွင့်အရေးများ ပေး၍လည်းကောင်း ချီးမြှင့်မြှောက်စားထား လေသည်။
ထိုသို့ဖြင့် ၁၅၈၄ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မသည် ရော်လီအား ဆာဘွဲ့ အပ်နှင်း၍ သူကောင်းပြုသည်။
သို့ရာတွင် သူသည် မာနကြီး၍ မခန့်လေးစားနိုင်တတ်သဖြင့် သူ့အား မလိုမုန်းတီးသူများလည်း ရှိလေသည်။
အယ်လစ်ဇဗက် ဘုရင်မသည် ဆာရော်လီကိုယ်တိုင် ခရီးထွက်စူးစမ်းခြင်းကို ခွင့်မပြုချေ။
ထိုကြောင့် ရော်လီသည် အမေရိကတိုက်တွင် နယ်သစ်တည်ရန် ခရီးထွက် စူးစမ်းသည့် အဖွဲ့များကို တစ်ဖွဲ့ပြီး တစ်ဖွဲ့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။
အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် အမေရိကတိုက်၌ ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်မှ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်အထိ ဒေသကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်တွင် ရော်လီက အပျိုစင်ဘုရင်မ အယ်လစ်ဇဗက်ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ဗာဂျင်းနီးယားဟု အမည်မှည့်လေသည်။
ရော်လီစေလွတ်ခဲ့သော အခြားအဖွဲ့များမှာမူ မအောင်မြင်ခဲ့ကြချေ။
၁၅၈၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ တိုက်ခိုက်ရန် ချီတက်လာသော စပိန်ရေတပ်ကြီးကို ဖြိုခွင်းရာ၌ ရော်လီလည်း ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် စပိန်နှင့် ဆင်နွဲခဲ့ရသော ရေကြောင်းတိုက်ပွဲများ၌ ဆက်လက်ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
၁၅၉၅ ခုနှစ်တွင် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ဂီယားနားနယ်၌ အဲဒိုရားဒိုးခေါ် ရွှေ‌ပေါသည့်အရပ်ကို သွားရောက်ရှာဖွေရာ လက်ချည်း ပြန်ခဲ့ရလေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဂီယားနားခရီးအကြောင်း စာအုပ်ကို ရေးသည်။
ရော်လီသည် အိုင်ယာလန်ပြည်သို့ ရောက်ရှိနေစဉ် ကဗျာဆရာ အက်ဒမန် ဆပင်စာနှင့် သိကျွမ်းခဲ့၏။
ထိုကဗျာဆရာရေးသော လင်္ကာတစ်ပုဒ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ နန်းတော်မှ ရိက္ခာတော်ထောက်ပံ့ရန် အတွက်လည်းကောင်း ရော်လီသည် ကူညီခဲ့၏။
ထိုပြင် အိုင်ယာလန် ပြည်၌ အာလူးနှင့်ဆေးပင်ကို စတင်စိုက်ပျိုးရန်လည်း အားပေး ကူညီခဲ့သည်။
ရော်လီသည် ဘုရင်မ၏အပျိုတော်တစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်သည့် အချိန်ကစ၍ နန်းတော်၌ ဩဇာမရှိတော့ချေ။
၁၆ဝ၃ ခုနှစ်တွင် အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မ နတ်ရွာစံ၍ ပထမဂျိမ်းဘုရင် နန်းတက်လာသောအခါ ရော်လီသည် မိမိထီးနန်း မဆက်ခံနိုင်အောင် တစ်ဖက်မှ ကြံစည်သည်ဟူ၍ ဘုရင်က မသင်္ကာသဖြင့် အဆောင်အယောင်နှင့် အခွင့်အရေးများကို ရုပ်သိမ်းလေသည်။
ထိုနောက် ထီးနန်းကို လုပ်ကြံမှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ရော်လီအား ဖမ်းဆီး၍ သေဒဏ်ချမှတ်၏။
သို့ရာတွင် သေဒဏ်မှ တစ်သက်တစ်ကျွန်းသို့ ပြောင်းလိုက်သောကြောင့် ရော်လီသည် လန်ဒန်မျှော်စင်၌ ၁၆၁၆ ခုနှစ်အထိ ၁၃ နှစ်တိုင်တိုင် အကျဉ်းချထားခြင်း ခံရလေသည်။
အကျဉ်းခံနေရချိန်တွင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို စတင်ရေးခဲ့ရာ ပထမတွဲသာ ပြီးစီးသည်။
၁၆၁၆ ခုနှစ်၌ ဂျိမ်းဘုရင်သည် ရော်လီကို ထောင်မှလွှတ်၍ တောင်အမေရိကတိုက် အော်ရင်နိုးကိုးမြစ် တစ်လျှောက်၌ ရွှေတွင်းရှာဖွေရန် အဖွဲ့ကို ခေါင်းဆောင်စေသည်။
စပိန်လူမျိုးများနှင့် ပဋိပက္ခမဖြစ်စေရဟူ၍လည်း အမိန့်ပေးလိုက်၏။
ရော်လီသည် ရွှေတွင်းကိုမတွေ့ဘဲ ပြန်ခဲ့ရသည်။
စပိန်လူမျိုးများနှင့်မူကား တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဂျိမ်းဘုရင်သည် ရော်လီကို တစ်ဖန် ဖမ်းဆီး၍ ၁၆၁၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် သေဒဏ်ပေးကာ အဆုံးစီရင်လေသည်။
ရော်လီသည် သေရအံ့ဆဲဆဲတွင် လူသတ်သမားလက်ထဲရှိ ပုဆိန်သွား ထက်သည် မထက်သည်ကိုပင် လက်ဖြင့် စမ်းကြည့်သွားသေးသည်ဟု ဆို၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:စွန့်စားသူများ‎။
မက်ဆီမီလျံ ရောဘတ်စပျဲသည် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး အတွင်းက ထင်ရှားသော တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
သူ့ကို ပြင်သစ် နိုင်ငံ အာရားမြို့၌ ၁၇၅၈ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွား မြင်ခဲ့၏။
ပါရစ်မြို့တွင် ဥပဒေပညာသင် ကျောင်းသားအဖြစ် ဖြင့်၎င်း၊ ရှေ့နေအဖြစ်ဖြင့်၎င်း နေထိုင်ခဲ့စဉ် သူ၏စွမ်းရည်နှင့် ကြိုးပမ်းမှုတို့ကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။
ထိုနောက် သူသည် ဇာတိစြဖ်သော အာရားမြို့သို့ ပြန်သွားပြီးသော် ရှေ့နေလိုက်ကာ အသက် မွေးနေထိုင်ခဲ့သည်။
မကြာမီ ကျွမ်းကျင်သော ရှေ့နေ တစ်ဦးအဖြစ်၎င်း၊ ရိုးသားလှသူတစ်ဦး အဖြစ်၎င်း နာမည် ကျော်ကြားလာခဲ့၏။
ရောဘတ်စပျဲသည် ၁၇၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၁ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော်သို့ အားရားနယ် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရသည်။
လွှတ်တော်အတွင်း ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ရာတွင် သူ့ကို ပါရစ်မြို့၌ လူသိများလာလေသည်။
ထိုမျှမကသေး ဂျက္ကဗင်း တော်လှန်ရေး ဂိုဏ်းဝင်များ၏ ထောက်ခံမှုကိုလည်း ရရှိခဲ့၏။
မကြာမီ သူ၏ရိုးသားလှသည်ဟူသော နာမည်ကောင်းကြောင့် ဂျက္ကဗင်းဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၆ ဆက်မြောက် လူဝီ ဘုရင် အသတ်ခံရသည်မှာ သူဦးစီးသော တော်လှန်ရေးသမားများ၏ ပယောဂကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံအတွက် အခြေခံဥပဒေသစ် ရေးဆွဲရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော အမျိုးသား ကွန်ဗင်းရှင်း လွှတ်တော်တွင် သူခေါင်းဆောင်သော ဂျက္ကဗင်း တော်လှန်ရေးဂိုဏ်းသည် အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်လေသည်။
၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် ရောဘတ်စပျဲသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တင်မြေ|ာက်ခြင်းခံခဲ့ရ၏။
ထိုအဖွဲ့မှာ ကွန်ဗင်းရှင်း လွှတ်တော်၏ အဖွဲ့ခွဲတစ်ခုဖြစ်၍ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရန် အာဏာကုန် ရထားသောအဖွဲ့ ဖြစ်လေသည်။
ထို့ပြင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီး ဗရုတ် ဗယက်ဖြစ်နေစဉ် တော်လှန်ရေးကြီး၏ ပြည်တွင်းပြည်ပရန်များကို နှိမ်နင်းရှင်းလင်းပေးခဲ့လေသည်။
သို့သော် တော်လှန်ရေးကြီး၏ ရန်သူဟူသမျှကို သုတ်သင်ပစ်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော ထိုအဖွဲ့သည် ကိုယ့်ဇာတ် ကိုယ်မနိုင် ဖြစ်ခဲ့သောကြောင့် လူသူအများ သွေးချောင်းစီးမျှ သေကြေပျက်ဆီးရလေသည်။
စပထမတွင် တော်လှန်ရေးကို မလို လားသူများကိုသာ ရှင်းလင်းသုတ်သင်ခဲ့သော်လည်း နောင်အခါတွင် အဖွဲ့ဝင်များသည် သူတို့၏ နိုင်ငံရေးရန်သူများနှင့် သူတို့နှင့် ကိုယ်ရေးကိစ္စများတွင် မသင့်မြတ်သူများကိုပါ သတ်ဖြတ်ခဲ့လေရာ၊ ၁၇၉၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ဝ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင် လ ၂၈ ရက်နေ့အထိ အဖွဲ့က လူပေါင်း ၁၃ဝဝ ခန့်ကို သေဒဏ်ပေးခဲ့လေသည်။
အမှန်စင်စစ် ရောဘတ်စပျဲသည် အဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးကို မှန်မှန်တက်လေ့ မရှိသည့်ပြင်၊ ကော်မီတီ၏ လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လေ့ မရှိခဲ့သော်လည်း ထိုသို့ မလိုလားအပ်သူများကို ရှင်းလင်းပစ်ခြင်းဖြင့် သူ၏မြော်မှန်းချက်ကို ရရှိနိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့လေသည်။
သူသည် ရူးဆိုး၏ တော်လှန်ရေးစာပေများကို ဖတ်ရှုလေ့လာသဘောကျ နှစ်ခြိုက်သူ ဖြစ်သည့်အတိုင်း လူမှုဆက်ဆံရေးစံနစ်ကို ပြောင်းလဲပစ်ရန် အလွန်စိတ်အားထက်သန်ခဲ့၏။
ထို့ပြင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့သည် ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်မှုများကြောင့် တန်ခိုးကြီးလာခဲ့ရာ ရောဘတ်စပျဲသည် လည်း အာဏာရှင်တမျှ တန်ခိုးကြီးမားလာခဲ့လေသည်။
ရောဘတ်စပျဲသည် သူနှင့် သဘောကွဲလွဲခဲ့သောကြောင့် သူ၏ ရဲဘော် ဒန်တွန်ကိုလည်း သေဒဏ်ပေးခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်၍ သူ၏ ရဲဘော်များပင် သူ၏ တန်ခိုးအာဏာကို မနာလို ဖြစ်လာကြသည့်ပြင် သတ်ဖြတ်မှု များကိုလည်း ငြီးငွေ့လာကြပြီ ဖြစ်၏။
ထိုနောက်တွင်လည်း သူ၏သဘောတရားများကြောင့် သူ့ကို မုန်းတီးသူ ပိုမိုများပြားလာခဲ့လေသည်။
ထိုကြောင့် ၁၇၉၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သူ၏ရန်သူများက သူ့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့လေသည်။
နောက်တစ်နေ့တွင် ကွန်ဗင်းရှင်းလွှတ်တော်၏ အမိန့်ဖြင့် အသတ်ခံရလေ သည်။
ထိုနောက် ရက်စက်ကြမ်း ကြုတ်မှုများလည်း ပပျောက် သွားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ တော်လှန်ရေးသမားများ‎။
အင်္ဂလိပ်တို့၏ ဗဲလက် ကဗျာများတွင် ရောဗင်ဟုကို ရဲရင့်သော တောပုန်းကြီးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ဒုတိယဟင်နရီဘုရင်မှ အစပြုသည့် ပလင်တက်ဂျနက် မင်းဆက်များ စိုးစံသောခေတ်က ရောဗင်ဟုနှင့် အပေါင်းပါ နောက်လိုက်တပည့်တို့သည် နော့တင်ဂမ်မြို့အနီး ရှားဝုတောတွင်း၌ လှည့်လည်ကာ နေထိုင်ကြ၏။
ရောဗင်ဟုသည် လေးမြားအတတ်၌ သူမတူအောင် ကျွမ်းကျင်လေသည်။
တောပုန်းကြီးဟု ဆိုရသော်လည်း ဆင်းရဲသားလူတန်းစားတို့၏ မိတ်ဆွေဖြစ်၍ အထက်တန်းစား လူကုံထံတို့၏ ရန်သူ ဖြစ်ပေ းသည်။
ထိုခေတ်အခါက မှူးမတ်မျိုးနှင့် ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးများသည် ဆင်းရဲသားများကို နိုင်ထက်စီးနင်း ပြုလုပ်လေ့ ရှိသဖြင့် ရောဗင်ဟုသည် ထိုသူများနှင့်တွေ့လျှင် ပါသမျှကို လုယက်တိုက်ခိုက်ယူလေသည်။
တိုက်ရာပါပစ္စည်းများကိုလည်း ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတို့အား ဝေငှပေးကမ်း၏။
ရန်သူကိုပင် မတရားနှိပ်စက်ခြင်း မပြုချေ။
အထူးသဖြင့် မိန်းမနှင့် ကလေး များကို ထောက်ထားညှာတာလေ့ရှိသည်။
မတရားမှုကို ရွံရှာစက်ဆုပ်သော ရောဗင်ဟုသည် ဘုရင့်သီးသန့် အမဲလိုက်တောထဲမှ ဒရယ်တစ်ကောင်ကို ပစ်မိ၍လည်းကောင်း၊ ဘုရင့်တောခေါင်းတစ်ယောက်ကို သတ်မိ၍လည်းကောင်း မင်းဒဏ်သင့် သဖြင့် တောပုန်းဘဝသို့ ရောက်ရသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ထိုခေတ်က သစ်တောနှင့်ဆိုင်သော ဥပဒေများမှာ အလွန် ကျပ်တည်း၏။
ယင်းသို့အားဖြင့် မှူးမတ်တို့၏ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်းကို မခံလိုသူများလည်း ရောဗင်ဟုထံ၌ တပည့်ခံ၍ တောပုန်းဂိုဏ်းဝင် ဖြစ်လာကြလေသည်။
ရောဗင်ဟု ပုံပြင်များတွင် လစ်တဲဂျွန်၊ ဝီစကားလတ်၊ ဖရိုင်းယားတပ်၊ မိတ်မယ်ရီယန်တို့သည် ထင်ရှားသော နောက်လိုက်တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။
ရောဗင်ဟုဆိုသူ တကယ်ပင် ရှိခဲ့ဖူးသည်ဟူ၍ တပ်အပ်သေချာစွာ မပြောနိုင်သော်ငြားလည်း ပညာရှင်အများက ထိုသူသည် နော်မန်ဘုရင်များ လက်ထက်တွင် ကျပ်တည်း ချုပ်ချယ် လွန်းသော သစ်တောဥပဒေကြောင့် မင်းပြစ်မင်းဒဏ်သင့်သူတစ်ဦး ဖြစ်ရမည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ အာသာဘုရင်သည် အထက်တန်းစား လူတို့အတွက် ကိုယ်စားပြုသူ ဖြစ်သည့်နည်းတူ ရောဗင်ဟုသည်လည်း သာမန်လူ တန်းစားတို့အတွက် ကိုယ်စားပြုသူ ဖြစ်ပေသည်။
လူထု၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့် အခွင့်အရေးတို့ကို ထုတ်ဖော်သူလည်း ဖြစ်၏။
၁၇၉၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်မှ ရောဗင်ဟုအကြောင်း စပ်ဆိုခဲ့သော ဗဲလက်ကဗျာများကို စာအုပ်အဖြစ် စုဆောင်းထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
ထိုနောက် ဆာ ဝေါ်လတာစကော့က အိုင်ဗင်တို ဝတ္ထုတွင်လည်းကောင်း လော့တင်နီဆန်က သဖောရက်စတား(၁၈၉၁) ကဗျာတွင်၎င်း၊ အဲလဖရက်နွိုင်းက ရှားဝု(၁၉၁၁)စာအုပ်တွင် လည်းကောင်း ရောဗင်ဟုအကြောင်းကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ကြလေသည်။
ဂျွန်လစ်တဲအား လစ်တဲဂျွန်ဟု ကင်ပွန်းတပ်ကြပုံ တစ်နေ့သ၌ ရောဗင်ဟုသည် ရက်သတ္တစ်နှစ်ပတ်မျှ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေရခြင်းကို ငြီးငွေ့လာသဖြင့် တစ်ယောက်တည်း တောလည်ထွက်ခဲ့လေသည်။
အရေးတစ်စုံတစ်ရာ ပေါ်ပေါက် လာသဖြင့် မိမိ၏ ဦးချိုတံပိုးကို သုံးကြိမ် သုံးခါ မှုတ်သံကြား လျှင် အမြန်လိုက်လာရန် နောက်လိုက်တပည့်တို့အား မှာကြား ခဲ့၏။
လူ တစ်ယောက်သွားသာရုံရှိသော ချောင်းကူးတံတား တစ်ခုသို့ ရောက်သောအခါ တစ်ဖက်ထိပ်တွင် အရပ်ခုနစ်ပေ မြင့်၍ လက်ထဲ၌ သစ်ပင်ငယ် ပင်စည်လုံးမျှကြီးသော တုတ်ရှည်တစ်ချောင်းကို ကိုင်ဆောင်လာသည့် လူစိမ်း တစ်ယောက်နှင့် တွေ့ဆုံမိလေ၏။
ထိုအခါ ရောဗင်ဟုက မိမိသာလျှင် အလျင်ဖြတ်ကူးမည်ဖြစ်ကြောင်း လှမ်း၍ ပြော၏။
ထိုသူကလည်း သူသာလျှင် အလျင်ဖြတ်ကူးမည်ဟု ဆို၏။
ရောဗင်ဟုလည်း ရှေ့သို့ ခြေတစ်လှမ်းတိုးလာလျှင် မြားနှင့် ပစ်ခွင်းမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်လိုက်ရာ ထိုသူက သတ္တိရှိသည် ဆိုပါက တုတ်ချင်း ပြိုင်ရိုက်မည်ဟု စိန်ခေါ်လေသည်။
ယင်းသို့ဖြင့် နှစ်ဦးသား တံတားပေါ်တွင် အစွမ်းပြိုင်ကြ ရာ သူတစ်ပြန် ငါတစ်ပြန် သတ်ပုတ်နေကြသည့် အဆုံး၌ ရောဗင်ဟုသည် ချောင်းထဲသို့ ဦးစိုက်ကျလေ၏။
သို့ရာတွင် ရောဗင်ဟုသည် ထိုသူအား ရန်ငြိုးမထားဘဲ ပြုံးရွှင်လျက် အညံ့ ခံလေသည်။
ထိုနောက် ဦးချိုတံပိုးကို မှုတ်လိုက်သည်တွင် နောက်လိုက်တပည့်များ ချက်ချင်းရောက်လာ၍ ထိုသူအား လက်စားချေရန် ပြင်ကြ၏။
ရောဗင်ဟုက တပည့်တို့ကို ဟန့်တားပြီးလျှင် သူ၏သတ္တိကို ခြီးကျူးပြောဆို၍ မိမိ တို့၏အသင်းသားအဖြစ် ဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်လေသည်။
ဖိတ် ခေါ်ချက်ကို လက်ခံသဖြင့် အမည်နာမကို မေးရာ၊ ဂျွန် လစ်တဲဟု ပြန်ဖြေ၏။
ထိုအခါ ကိုယ်ခန္ဓာ ထွားကြိုင်းသူ ဖြစ်ပါလျက်နှင့် အမည်မှာ ဂျွန်ကလေးဟု အဓိပ္ပာယ်ပေါက် သောကြောင့် ရောဗင်ဟုတို့ လူစုက ဝိုင်း၍ ရယ်မောကြလေ သည်။
ထိုအခိုက် တစ်ယောက်က ကိုယ်ခန္ဓာအချိုးအစားနှင့် လိုက်အောင် လစ်တဲဂျွန်ဟူ၍ ကင်ပွန်းတပ်သင့်ကြောင်း အကြံပေး၏။
ရောဗင်ဟုသည် ယင်းအကြံကို သဘောကျသဖြင့် တော တွင်း စားသောက်ပွဲ တည်ခင်း၍ ဂျွန်လစ်တဲအား လစ်တဲဂျွန် ဟူ၍ ကင်ပွန်းတပ်သည့်အခမ်းအနားကို ဆင်ယင်ကျင်းပ လေသည်။
လစ်တဲဂျွန်ကိုလည်း မိမိ၏ လကျာ်ဘက်တွင် ထိုင်စေပြီးလျှင် ပျော်ရွှင်စွာစားသောက်ကြ၏။
နောင်အခါ၌ လစ်တဲဂျွန်သည် တောပုန်းကြီး ရောဗင်ဟုအဖွဲ့တွင် ဒုတိယ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် နာမည်ထင်ရှားလာလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ။
thumb|မြစ်ဆုံမြင်ကွင်း မြစ်ဆုံဒေသဆိုသည် ကချင်ပြည်နယ်မြို့တော်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၏ မြောက်ဘက် (၂၈) မိုင်အကွာ တန်ဖဲရွာအနီးတွင် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်ဖျားခံရာ မေခနှင့် မလိခဟူသော မြစ်နှစ်သွယ်ဆုံသည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။
မြစ်ဆုံသို့ မြစ်ကြီးနားမြို့မှ ကားဖြင့် ၁ နာရီခွဲခန့် သွားရောက်ရသည်။
မြစ်ဆုံရောက်ခါနီးတွင် မြစ်ဆုံဘက်မှ စီးဆင်းလာသော ရေပြင်ကြီးကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး မြစ်ဆုံရောက်လျှင် ရွာတစ်ခုကို အရင်ဖြတ် ကျော်သွားရသည်။
ထိုမှတဆင့် မြစ်ဆုံကြိုဆိုရေး ဆိုင်းဘုတ်ကို တွေ့ရပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာ ငါးထောင်စံ စေတီတော်မြတ်ကြီး တစ်ဆူကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။
စေတီတော်ကြီးလွန်လျှင် မြစ်ဆုံအစ စားသောက်ဆိုင်များကို တွေ့ရပြီး ကချင်ချက် ထမင်းဟင်းများ၊ အကင်များရရှိနိုင်ပြီး အမှတ်တရ ကချင်တိုင်းရင်းသားရိုးရာ ဝတ်စုံများ ဓာတ်ပုံရိုက်ရန်အတွက် ငှားရမ်းနိုင်သည်။
မြစ်နှစ်ခုပေါင်းစုံရာ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် စိမ်းစိုအုံ့မှိုင်းနေသော တောင်တန်းမြင့်မြင့်ကြီးတို့ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ဆောင်းရာသီဆိုလျှင် တောင်တန်းကြီးပတ်လည်တွင် မြူခိုးမြူငွေ့များ ရစ်ဆိုင်းနေပြီး သဘာဝငှက်တို့၏ အော်မြည်သံကိုလည်း ကြားနေရမှာဖြစ်သည်။
မိုးချမ်းမင်း(မြစ်ကြီးနား) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ Category:ကချင်ပြည်နယ်။
ရောမကက်သလစ်ဂိုဏ်းသည် ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်တွင် သန်းပေါင်းငါးရာကျော်မျှသော ခရစ်ယာန်တို့ ယုံကြည်ကိုးကွယ်သည့် ခရစ်ယန်အယူဝါဒဆိုင်ရာ ဂိုဏ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုင်းပြည်အသီးအသီးမှ လူမျိုးတစ်ရာတို့အလယ်တွင် ကာလ၊ ဒေသမရွေး ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များကို တွေ့ရသည်။
ဤကက်သလစ်ဂိုဏ်း၏ အယူဝါဒမှာ သခင်ယေဇူး (သခင်ယေရှု) ဟောကြားတော်မူခဲ့သော မေတ္တာဒေသနာတော်များသာ ဖြစ်သည်။
ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် သဘောချင်းတိုက်ဆိုင်သဖြင့် တူညီသော ကိုယ်ကျင့်တရား ရှိကြပြီးလျှင် ဝိညာဉ် နာမ်သဘောတရား အယူဝါဒ သဘောတရားများနှင့် သက်ဆိုင်သော ကိစ္စအရပ်ရပ်တို့၌ သခင်ယေဇူး ၏ ကိုယ်စားလှယ်တော် ရဟန်းမင်းကြီး၏ ဩဇာကို နာယူကာ ညီညွတ်စည်းလုံးကြသည်။
ရဟန်းမင်းကြီး၏ သာသနာရေးနှင့် စပ်လျဉ်းသော သွန်သင်ချက်များကို ယုံကြည်ကျင့်ကြံကြသည့် ကက်သလစ် ဂိုဏ်းဝင်တို့သည် တမလွန်ဘဝတွင် ကောင်းကင် ဘုံ၌ ထာဝရ သုခချမ်းသာ ခံစားကြရ၏။
အရင်းခံမူလ အစဦး၌ ထာဝရ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာ လောကကို ဖန်ဆင်းတော်မူပြီးနောက် တန်ခိုးကြီး၍ ဝိညာဉ် များသာဖြစ်သော ကောင်းကင်ဘုံ တမန်တော်သိကြားများကို ဖန်ဆင်းတော်မူသည်။
သိကြားများကို ကောင်းကင်ဘုံသုခ ချမ်းသာ စံစားခွင့် ပြုတော်မမူမီ၊ စုံစမ်းခံ အခြေအနေတွင် ထားခိုက် သိကြားအချို့ မာနထောင်လွှား၍ ငရဲသားနတ်မိစ္ဆာ ဘဝ ရောက်သွားခဲ့သည်။