kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အလွန်လှပ ကျယ်ပြန့်သော ပန်းဥယျာဉ်ကြီးများနှင့် လမ်း လျှောက်ရန် စင်္ကြံများရှိသဖြင့် ရှုခင်းသာယာသော မြို့ကြီး တစ်မြို့ဖြစ်သည်ဟုဘယ်လဂျီယမ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင်ကျော်စော၏။
ပန်းပင်များကိုလည်း ရောင်းချသဖြင့်တစ်ခါတစ်ရံ 'ပန်းမြို့တော်ကြီး' ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ဥရောပရှိ မြို့များ။
ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ (အင်္ဂလိပ်: Guinea-Bissau) ၏ မူရင်းအမည်မှာ ပေါ်တူဂီဂင်းနီနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိ၍ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံဟု အမည် ပြောင်းခဲ့သည်။
အာဖရိကတိုက် အနောက်ဘက် ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် ဆီနီဂေါနိုင်ငံ၊ အရှေ့နှင့်တောင်ဘက်တွင် ဂီနီနိုင်ငံတို့ တည်ရှိသည်။
နိုင်ငံ၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁၃၉၄၈ ရှိသည်။
၁၉၇၆ခုနှစ် ခန့်မှန်းချက်အရ လူဦးရေ ၅၃ဝဝဝဝ ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ ဗစ်ဆောမြို့ ဖြစ်သည်။
မြေနိမ့်လွင်ပြင်များနှင့် ကျွန်းပြတ်များ ပေါများပြီး သစ်တောထူထပ်သော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံကို ၁၅ ရာစုခန့်မှ အစပြု၍ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ပင်လယ်ခရီးသွား တစ်စုက စတင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
၁၇ ရာစုနှင့် ၁၈ ရာစု နှစ်များအတွင်း ထိုအရပ်၌ ငွေဝယ်ကျွန် အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်း ထွန်းကား ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှ အစပြု၍ ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့က ကိုလိုနီနိုင်ငံအဖြစ် သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီပိုင် ကိုလိုနီများ အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သောအခါ ဂင်းနီဗစ်ဆော နိုင်ငံသည် ပေါ်တူဂီတို့၏ ပင်လယ်ရပ်ခြား ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ထိုအချိန်မှ အစပြု၍ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံရှိ အာဖရိက တိုင်းရင်းသားများ၏ လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများသည် တစ်နေ့တခြား ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီအစိုးရသည် တိုးတက် လှုပ်ရှားလာသော လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို ဖိနှိပ်ရန် အပြင်းအထန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း အချည်းနှီးပင် ဖြစ်သည်။
အာဖရိက တိုင်းရင်းသားတို့၏ ၁၃ နှစ်ကြာ တိုက်ခဲ့ရသော လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲအပြီး၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေး ပေးလိုက်ရ သည်။
သမ္မတအဖြစ် လွီဒီအယ်လမေဒါ ကဗရဲကို၎င်း၊ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဖရန်စစ္စကိုမန်းဒိကို၎င်း တင်မြှောက်ကြသည်။
လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ တစ်လျှောက်လုံးတွင် ရုရှနိုင်ငံက စစ်ရေးအတွက် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
အာဖရိက တိုင်းရင်းသားများမှာ အများအားဖြင့် ကပ္ပလီလူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည်။
အများစုမှာ အစ္စလာမ် ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
အဓိက ထွက်ကုန်များမှာ မြေပဲနှင့် ဆီထွက်အုန်းတို့ ဖြစ်ကြပြီး ပျားမွေးမြူခြင်း လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဓာတ်သတ္တု တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းတွင် ရေနံကို လည်း စတင် တွေ့ရှိနေပြီး ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ။
ဂိုင်ယာနာ နိုင်ငံသည်တောင်အမေရိကတိုက်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မြောက်ဘက် နယ်နိမိတ်သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ ဖြစ်သည်။
အနောက်ဘက်တွင် ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ဘရာဇီးနိုင်ငံနှင့် အရှေ့ဘက်၌ ဆူရာနမ် နိုင်ငံတို့ ရှိသည်။
ယခင်က ဗြိတိသျှ ဂီယာနာဟု ခေါ်သည်။
ဂိုင်ယာနာ သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် စတုရန်း မိုင် ၈၃,ဝဝဝ ရှိ၍ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၆ ခုနှစ် သန်းခေါင် စာရင်းအရ ၇၈ဝ,ဝဝဝ ခန့်ဖြစ်သည်။
မြို့တော်မှာ ဂျော့တောင်းမြို့ ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု မျှတသော နိုင်ငံဖြစ်၍ စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်ထွန်း သည်။
နိုင်ငံ၏ ဝင်ငွေကောင်းကောင်း ရရှိစေသော စပါးနှင့် ကြံကို အဓိကထား၍ စိုက်ပျိုးသည်။
သစ်တောထူထပ်သော နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။
ဗောက်ဆိုက် သတ္တုတူးဖော်ရေးသည် အဓိက စက်မှုလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
ရွှေနှင့် စိန်တို့လည်း တူးဖော်ထုတ်လုပ်သည်။
သတ္တုသိုက်များ ကြွယ်ဝသော နိုင်ငံဖြစ်၍ မတူးဖော် မထုတ်လုပ်ရသေးသော သတ္တုသိုက် အများအပြား ရှိသည်။
လှပသော ရေတံခွန်များကြောင့် ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံသည် ကျော်ကြားလေသည်။
၁၄၉၉ ခုနှစ်ခန့်က စပိန်သင်္ဘောသားများ ဤဒေသသို့ စတင် ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
၁၈ ရာစုနှစ်တွင် ယခုဂိုင်ယာနာ နိုင်ငံသည် ဒတ်ခ်ျကိုလိုနီနယ်ပယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
တစ်ဖန် ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ဒတ်ခ်ျတို့ထံမှ လွဲပြောင်း လက်ခံယူပြီး ၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ ဂီယာနာ ကိုလိုနီအဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပြီး ၁၉၆၆ ခုနှစ် မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ တို့သည် ကပ္ပလီလူမျိုးများအပြင် အိန္ဒိယလူမျိုးများကိုလည်း ခေါ်ယူ၍ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်စေခဲ့သည်။
ယခုအခါ ကပ္ပလီလူမျိုးများထက် အိန္ဒိယအမျိုးသား အဆက် အနွယ်များက လူများစု ဖြစ်နေသည်။
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံက ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက် ပိုင်းကို ပိုင်ဆိုင်ပါသည်ဟု အငြင်းပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ဆူရာနမ်နိုင်ငံနှင့်လည်း နယ်ခြားပြဿနာများ အငြင်းပွားဆဲ ဖြစ်သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ထူထောင်ခဲ့ လေသည်။
ဓနသဟာယအဖွဲ့နှင့် ကုလသမဂ္ဂ၌လည်း အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
သမ္မတမှာ မစ္စတာ အာသာချွန်း ဖြစ်သည်။
၁ဝ၇၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ ဂိုင်ယာနာ သမ္မတနိုင်ငံ အတွင်းရှိ အမေရိကန်ပိုင် မိုင်းတွင်းများကို ပြည်သူပိုင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၇၈) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ။
thumb|ဂစ္စကတ် ဒက်စတိုင်း ဗလာရီ ကို ၁၉၇၈ တွင် တွေ့ရပုံ ပြင်သစ်သမ္မတများအနက် အသက်အငယ်ဆုံး တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
အနောက်ဂျာမနီနိုင်ငံ ကိုဗလင်မြို့၌ ၁၉၂၆ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဖခင်သည် အစိုးရအရာရှိ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဒုတိယက မ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း အထက်တန်းကျောင်းသား ဘဝက ပြင်သစ်နိုင်ငံအား ဖက်ဆစ်ဂျာမန်တို့ စိုးမိုးမှုမှ လွတ် မြောက်ရန် တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ် တပ်မတော် ပြန်ဖွဲ့ပြီးသောအခါ တပ်မတော်ထဲဝင်၍ ဗာဂန်ဒီနှင့် အယ်လဆေး တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် တပ်မှ ထွက်သောအခါ စက်မှုလက်မှု ကျောင်းနှင့် အမျိုးသားအုပ်ချုပ်ရေး ပညာကျောင်းတို့တွင် တက်ရောက် ပညာသင်ကြားသည်။
ယင်းကျောင်းတို့မှ အောင်မြင်ပြီးသောအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံ အစိုးရ၏ ဘဏ္ဍာရေး ဌာနတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရအဖွဲ့ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးဝန် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၅၆-၅၈ ခုနှစ် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံ၍ အမတ်ဖြစ်လာသည်။
သမ္မတ ဒီဂိုးလက်ထက် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် လက်ထောက် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ်၎င်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ရလေသည်။
ဂစ္စကတ်-ဒင်စတိုင်းသည် ၁၉၅၆၊ ၁၉၅၇၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်များတွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသို့ ပြင်သစ် အစိုးရအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရလေသည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် သမ္မတဒီဂိုးက အစိုးရသစ် ပြန်၍ ဖွဲစည်းသောအခါ ဂစ္စကတ်သည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက် သည်။
ထိုနှစ် ဇွန်လတွင် လွတ်လပ်သော အမျိုးသား ရီပတ်ဗလစ်ကန် ပါတီကို တည်ထောင်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် သမ္မတဒီဂိုး ပြည်သူ့ဆန္ဒ ခံယူပွဲ၌ အရေးနိမ့်၍ သမ္မတရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
သို့ဖြင့် ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရာ ၁၉၆၂-၆၈ ခုအထိ ဒီဂိုး၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သူ ပွန်ပီဒိုသည် သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည်။
သမ္မတပွန်ပီဒို၏ လက်ထက်တွင်လည်း ဂစ္စကတ်သည် စီပွားရေးရာနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
သမ္မတကြီး ပွန်ပီဒိုသည် သက်တမ်းမစေ့မီ ၁၉၇၄ ခု ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ တွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။
ထိုအခါ သမ္မတရာထူးအတွက် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဖရန်ဆွာ မစတာရင်းနှင့် ဂစ္စကတ်သည် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံသည်။
ဂစ္စကတ်သည် ဒီဂိုး၏ ဘက်တော်သားများနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ မစ်တာရင်းအား မဲအနည်းငယ် ဖြင့် ကပ်၍ အနိုင်ရရှိပြီး ၁၉၇၄ ခု မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ဂစ္စဂတ်သည် နိုင်ငံတကာနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကို လက်ခံသည်။
သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည့် သက်တမ်းအတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် နှစ်ဦး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သမ္မတဖြစ်စဉ်က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သော ချီရက်အား ၁၉၇၆ ခု ဩဂုတ်လတွင် နုတ်ထွက်စေခဲ့ပြီး ရေမွန်ဗားအား ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ် ဆောင်ရွက်စေသည်။
၁၉၇၇ ခု မတ်လတွင် ရေမွန်ဗားအား အစိုးရအဖွဲ့သစ် ဖွဲ့စည်းစေခဲ့သည်။
ဂစ္စကတ်- ဒက်စတိုင်းသည် အင်အားမသေးသော အတိုက်အခံများကို ရင်ဆိုင်လျက် သမ္မတအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) သူသည် ၂၀၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်တွင် COVID-19 ေနာက်ဆက်တွဲရောဂါများကြောင့် အသက် ၉၄ တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။
thumb|အက်ဒဝပ် ဂစ်ဗန်၏ ပုံတူ ပန်းချီကား ရောမနိုင်ငံကြီး ပျက်စီးယိုယွင်းပုံသမိုင်းကို ရေးသားပြုစုခဲ့သော နာမည်ကျော် စာရေးဆရာကြီး အက်ဒွပ်ဂစ်ဗန်သည် ခရစ် ၁၇၃၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့အနီးရှိ ပတ္တနီမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
မိဘတို့မှာ ငွေကြေးတတ်နိုင်သူများ ဖြစ်၏။
ဂစ်ဗန်သည် ငယ်စဉ်က ချူချာလှသဖြင့် ကျောင်းကို ပင် မှန်မှန်မတက်နိုင်ခဲ့ချေ။
သို့ရာတွင် စာများစွာဖတ်ခဲ့သူ ဖြစ်၍ ပညာဗဟုသုတပြည့်စုံပြီးလျှင် အသက် ၁၅ နှစ်တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်၊ မောဒလင်ကောလိပ်ကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် မကြာမီ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းသို့ ကူးပြောင်းသွားသဖြင့် သူ၏ဖခင်က သူ့ကို အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ထုတ်လိုက်သည်။
ထို့နောက် ဂစ်ဗန်ကို ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ လိုဇန်းမြို့ရှိ ပရိုတက်စတန့် ဘုန်းကြီးတစ်ပါးထံတွင် အပ်နှံ၍ ပညာသင်ကြားစေ၏။
ထိုမြို့တွင် ဂစ်ဗန်သည် ၅ နှစ်ကြာခဲ့၏။
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ ပညာသင်ကြားရသည်မှာ ပြင်သစ်ဘာသာနှင့် ဖြစ်သဖြင့် ပထမသော် အင်္ဂလိပ်ကျောင်းသားကလေး ဂစ်ဗန်အတွက် များစွာ ခက်ခဲနေလေသည်။
သို့သော်လည်း ဆရာ ဘုန်းကြီးက အစစအရာရာ သွန်သင်ဆုံးမသဖြင့် ဂစ်ဗန်မှာ မကြာမီ ပြင်သစ်ဘာသာကို လေ့လာဆည်းပူးနိုင်၏။
ဂစ်ဗန်သည် နဂိုကပင် စာဖတ်ဝါသနာပါသူဖြစ်၍ ယခုကဲ့သို့ ဝေးလံသောအရပ်၌ တစ်ယောက်တည်း လာနေရစဉ် စာအုပ်ကိုသာ အဖော်ပြု၍ မျက်နှာနှင့်စာ အမြဲကပ်လျက် ရှိခဲ့၏။
ထိုသို့ ပညာသင်ကြားရင်း ဆရာဘုန်းကြီးက အယူဝါဒတရားကို တစိမ့်စိမ့် နားဝင်အောင် ဟောပြလေရာ ဂစ်ဗန်မှာ ပရိုတက် စတန့်ဂိုဏ်းဝင်တစ်ဦး ပြန်ဖြစ်လာပြန်၏။
လိုဇန်း၌နေ၍ ၅ နှစ်မျှကြာသော် ပျင်းရိငြီးငွေ့လာသဖြင့် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ တဖန် ပြန်ခဲ့၏။
၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် စာပေလေ့လာမှုအကြောင်း ကျမ်းတစ်ကျမ်း ပြုစုလေသည်။
၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်သည်။
၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် 'ရောမ နိုင်ငံတော်ကြီး ပျက်စီးပုံ' ခေါ် နိုင်ငံသမိုင်းကျမ်းကြီးကို စတင်ထုတ်ဝေသည်။
နိုင်ငံသမိုင်းကျမ်းကြီးမှာ အင်္ဂလိပ်ဂန္ထဝင်တွင် မှတ်တမ်းတင် လောက်သော ကျမ်းကြီးတစ်စောင်ဖြစ်၍ အတွဲ ၆ တွဲ ရှိ၏။
၁၇၇၆ ခုနှစ်မှ ၁၇၈၈ ခုနှစ်အတွင်း ၁၂ နှစ် ကာလပတ်လုံး ဂစ်ဗန်သည် ထိုကျမ်းကြီးထွက်အောင် ကြိုးစားခဲ့ရ၏။
ကျမ်း ကြီးကို ပြုစုနိုင်အောင် ရောမနိုင်ငံနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အချက်အလက်တို့ကို ရှာဖွေရာ၌ ဂစ်ဗန်သည် စာတွေ့မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တွေ့ဖြစ်အောင် သူကိုယ်တိုင် အီတလီမြေကိုနင်းကာ ခရီးလှည့်လည်ခဲ့၏။
အကြောင်းအရာများကို သူ၏စိတ်၌ သေချာတိကျမှ ရေးသားလေ့ရှိ၏။
သူ၏ နိုင်ငံသမိုင်းတွင် နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် စစ်မက်ရေးများကို အသားပေးထား၍ စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးများကို မြှုပ်ထား၏။
သို့သော်လည်း ဂစ်ဗန်၏ ရောမနိုင်ငံတော်ကြီး ပျက်စီးပုံသမိုင်းကျမ်းကြီးကို သမိုင်းစာစောင်အဖြစ်၎င်း၊ ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ် စာပေတရပ်အဖြစ်၎င်း လူတိုင်းလက်ခံ နှစ်သက်ကြပေသည်။
သူ၏ စာအရေးအသားမှာ ပြေပြစ်ချောမောပြီးလျှင် ဖတ်ရှု၍ မငြီးနိုင်အောင် ခံ့ညားကောင်းမွန် လှပေသည်။
ထို့ကြောင့် ကျမ်းကြီးကိုပြုစုရသော အက်ဒွပ်ဂစ်ဗန်ကို နာမည်ကျော် စာရေးဆရာတစ်ယောက်အဖြစ် အသိ အမှတ်ပြုလာကြသည်မှာ အံ့ဩဖွယ်ရာ မဟုတ်ချေ။
သူ၏နိုင်ငံ သမိုင်းကျမ်းကြီးကို ၂ ပိုင်း ခွဲခြား၍ ဝေဖန်နိုင်သည်။
ပထမပိုင်းမှာ အတော်ပင်စေ့စပ် သေချာစွာ ရေးထားသည်။
ဒုတိယပိုင်းကား နှစ်ပေါင်း ၈ဝဝ အတွင်း ဖြစ်ပျက်သော အကြောင်းအရာဖြစ်၍ ပထမပိုင်းမှာလောက် အချက်အလက် ပြည့်စုံမှန်ကန်ခြင်း မရှိ။
သို့ရာတွင် သူရေးသားခဲ့သောကျမ်းကြီးတစ်ခုလုံးကို ခြုံ၍ကြည့်လျှင် ထိုကျမ်းကြီးသည် အင်္ဂလိပ်စာပေတွင်လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ့စာပေတွင်လည်းကောင်း ထင်ရှားသော သမိုင်းမှတ်တမ်းကြီး တစ်စောင်ဖြစ်ကြောင်းကို လူတိုင်း ဝန်ခံရမည် ဖြစ်ပေသတည်း။
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေပုဒ်မ ၇၃၊ ပုဒ်မခွဲ (ဎ) နှင့် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂ဝ တို့အရ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ယင်းပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော် တည်ထောင်ရာတွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် အောင်မြင်စွာ တည်ဆောက်ရေးအတွက် ရှေ့ဆောင်ရှေ့ရွက် ပြုသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအားလည်းကောင်း၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်မှုအတွက် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု မြင့်မားရေးအပိုင်းတွင် စွမ်းစွမ်းတမံ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအားလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရာတွင် သက်စွန့်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအား လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြား ခေါင်းဆောင်များ သံတမန် များအားလည်းကောင်း ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များ ဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်ပါ အချက်အလက်များနှင့် ညီညွတ်ပါကစွမ်းဆောင်မှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ စွမ်းရည်သတ္တိ အတွက်ဖြစ်စေနိုင်ငံတော်က ထိုက်တန်သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ တံဆိပ်များကို ချီးမြှင့် အပ်နှင်းမည် ဖြစ်လေသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းပွဲအခမ်းအနားကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အလုံလမ်း သမ္မတအိမ်တော်ဝင်း အတွင်းရှိ ဗဟိုအစည်းအဝေး ခန်းမတွင်ကျင်းပသည်။
ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့များ နှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို နိုင်ငံတော် သမ္မတကြီး ဦးနေဝင်း ကိုယ်တိုင် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။
ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များမှာ ဘွဲ့ / တံဆိပ် အရေအတွက် သီဟသူရဘွဲ့၇ သူရဘွဲ့၁၃၉ သူရ(ဘား) တံဆိပ်၁ သီဟဗလ တံဆိပ်၁ စက်မှုစီးပွား ထူးချွန် တံဆိပ် (တတိယဆင့်)၂ ရဲသူရ တံဆိပ်၁ ရဲဗလ တံဆိပ်၄ ပြည်ထောင်စုရွှေတံဆိပ် (သူရသတ္တိ)၁၀ စုစုပေါင်း ၁၆၅ ခုဖြစ်သည်။
သီဟသူရ ဘွဲ့ခုနစ်ခုကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းရာတွင် သုံးဦးက ကိုယ်တိုင်လက်ခံရယူပြီး ကျဆုံးသူလေးဦးအတွက် ၎င်းတို့၏မိဘ၊ ဇနီးများကလည်းကောင်း၊ သူရဘွဲ့များကို ၆၆ ဦးက ကိုယ်တိုင်လက်ခံရယူပြီး ကွယ်လွန်သူ သုံးဦးနှင့်ကျဆုံးသူ ၇ဝ တို့အတွက် ၎င်းတို့၏ မိဘ၊ ဇနီး၊ သားသမီးများနှင့် အနီးစပ်ဆုံးဆွေမျိုးများက၎င်း၊ သူရ(ဘား) တံဆိပ်ကို ရရှိသူကကိုယ်တိုင်လက်ခံရယူပြီး၊ သီဟဗလတံဆိပ်ကို ကျဆုံးသူ၏ဇနီးက၎င်း အသီးသီးလက်ခံ ရယူခဲ့သည်။
စက်မှုစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) နှင့် ရဲသူရတံဆိပ်တို့ကို တံဆိပ်ရရှိသူကိုယ်တိုင် လက်ခံ ရယူသည်။
ရဲဗလတံဆိပ်လေးခုအနက် သုံးခုကို တံဆိပ်ရရှိသူများက ကိုယ်တိုင် လက်ခံယူပြီး ကျန်တစ်ခုကို ကွယ်လွန်သူ၏ မိဘက ရယူသည်။
ပြည်ထောင်စုရွှေတံဆိပ် (သူရသတ္တိ) ရရှိသူဆယ်ဦးအနက် ကျဆုံးသူသုံးဦးအတွက် ၎င်းတို့၏ ဇနီးများက လက်ခံရ ယူပြီး ကျန်ခုနစ်ဦးက ကိုယ်တိုင်လက်ခံ ရယူခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၀) ၁၉၈၁ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၇၃၊ ပုဒ်မခွဲ (ဃ)နှင့် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ဥပဒေပုဒ်မ ၂ဝ တို့အရ နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းရန် ပြဋ္ဌာန်းချက်နှစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်မှာ ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ရာတွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် တည်ဆောက်ရေးအတွက် ရှေ့ဆောင်ရှေ့ရွက်ပြုသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေး စနစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်မှုအတွက် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု မြင့်မားစေ ရေးအပိုင်းတွင် စွမ်းစွမ်းတမံ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရေစီ ထွန်းကားရေးအတွက် စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရာတွင် သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ၎င်းတို့နှင့် ထိုက်တန်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့နှင့် တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်ရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြစ်သည်။
အခြားပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်မှာ မြန်မာ့သမိုင်း၌ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက် ကိုယ်ကျိုးမဖက် အနစ်နာခံ၍ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအနက်မှ အသက်မသေပဲ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေကြသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများအား ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ရန်အတွက် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြစ်လေသည်။
ယင်းပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတော်ကောင်စီမှ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ စုစုပေါင်း ၈ဝ၂ဝ ဦးရှိသည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်အတွင်း ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို အမျိုးအစားလိုက် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားတွေ့ရှိရလေသည်။
ဘွဲ့၊ တံဆိပ်အမျိုးအစား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ ဘွဲ့ / တံဆိပ် အရေအတွက် အောင်ဆန်းတံခွန်ဘွဲ့၈ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်(ပထမဆင့်)၆၆ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်(ဒုတိယဆင့်)၈၉ သီဟသူရဘွဲ့၂ သူရဘွဲ့၁၆ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်၅၈ လယ်ယာစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်)၁ စက်မှုစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်)၂ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမဆင့်)၂ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်)၁ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်)၃၈ ရဲသူရတံဆိပ်၁ ရဲဗလတံဆိပ်၂ ရဲကျော်သူတံဆိပ်၂ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်၇၇၃၂ စုစုပေါင်း ၈ဝ၂ဝ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် အောင်ဆန်းတံခွန်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း ခံရသူ ပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ဦးရှိခဲ့ရာ၊ ယင်းတို့တွင် ဂျပန် အမျိုးသမီး တစ်ဦး၊ ဂျပန်အမျိုးသားခြောက်ဦးနှင့် ဗြိတိန် နိုင်ငံသားတစ်ဦး တို့ ပါဝင်သည်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိရလေသည်။
ကွယ်လွန်သူ ဗိုလ်မိုးကြိုး၏ဇနီး မစ္စက် မီဆိုင်ကိုယုစုဇူကီး၊ မစ္စတာ မိစုရုဆူဂီး၊ မစ္စတာ အီနာမို မီဇူထနီ၊ မစ္စတာ တကဲနော ဘုကာဝါရှီမာ၊ မစ္စတာ ထက်စူရော အိဇုမီယ၊ မစ္စတာ ဟချီရော စူဇူကီး (ခေါ်) မစ္စတာ ဟချီရေ အာကအိ၊ မစ္စတာ ဟချီရော တကာဟာရှီ (ခေါ်) မစ္စတာ ဟချီရော ကီတာဂျီးမား၊ မစ္စတာ အာသာ ဂျော့ဘော်တွမ်လီ။
ဤသို့ ဂျပန်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသားများ ပါဝင်ခြင်းသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။
ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့၊ အလုံလမ်း၊ သမ္မတ အိမ်တော်ဝင်းအတွင်းရှိ ဗဟိုအစည်းအဝေးခန်းမဆောင်တွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီ အချိန်တွင် စတင်ကျင်းပရာ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးနေဝင်း ကိုယ်တိုင် ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့လေသည်။
ထိုအခမ်းအနားတွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်အတွင်း ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ် နှင်းခြင်းခံရသူများအား၎င်း၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လက်ခံရယူနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား၎င်း ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းပြုသည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်၍ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များကို လက်ခံရယူကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ ဦးရေသည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်အမျိုးအစား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ အောင်ဆန်းတံခွန်ဘွဲ့ ၇ သီဟသူရဘွဲ့ ၃ သူရဘွဲ့ ၃၂ ရဲသီဟတံဆိပ် ၄ ရဲသူရတံဆိပ် ၂ ရဲဗလတံဆိပ် ၂ စုစုပေါင်း ၅ဝ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့၊ လယ်ယာစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ်၊ စက်မှု စီးပွားထူးချွန်တံဆိပ်နှင့် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်၊ ရဲကျော်စွာတံဆိပ်၊ ရဲကျော်သူတံဆိပ်တို့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို သက်ဆိုင်ရာပြည်နယ်နှင့် တိုင်းပြည်သူ့ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌများက နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးကိုယ်စား အခမ်းအနားဖြင့် ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ခြင်းပြုသည်။
သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်နှင့် စစ်မှုထမ်းကောင်း တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့် တပ်မတော်သားများအား ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအစီအစဉ်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၂) ၁၉၈၂ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (ဎ)တွင် အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များအရ အဘိဓဇ မဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် များ ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခြင်းခံရသည့် ဆရာတော်ကြီးများ၏ ဘွဲ့အမည်များကို အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁/၈၂)ဖြင့် လည်း ကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်)အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်များကို အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂/၈၂)ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် စစ်မှုထမ်းများ၊ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ဝန်ထမ်း များနှင့် လုပ်သားပြည်သူများ၏အမည်များကို အမိန့် ကြော်ငြာစာအမှတ် (၃/၈၂)ဖြင့် လည်းကောင်း၊ စစ်မှုထမ်း ဟောင်း တံဆိပ်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏အမည် များကို အမိန့် ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၄/၈၂)ဖြင့် လည်းကောင်း ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ ၃၄ နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဖော်ပြပါ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာများအရ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ် များ ဆက်ကပ်ခြင်းခံရသည့် ဆရာတော်ကြီးများနှင့် အပ်နှင်း ခြင်းခံရသည့် လူပုဂ္ဂိုလ် ဦးရေသည် စုစုပေါင်း ၈၁၇၂ ဦး ဖြစ်သည်။
ယင်းတို့ကို ဖော်ပြပါအတိုင်း အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြား၍ တွေ့ရှိရသည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်အမျိုးအစား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၁ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၄ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့များ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ၁၉ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်) ၁ သူရသတ္တိဆိုင်ရာ ဘွဲ့နှင့်တံဆိပ်များ သီဟသူရဘွဲ့ ၁ သူရဘွဲ့ ၇ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ၇၈ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဆိုင်ရာ တံဆိပ်များ ရဲဗလတံဆိပ် ၁ ရဲကျော်သူတံဆိပ် ၁ စွမ်းဆောင်မှုတံဆိပ်များ လယ်ယာစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၅ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၄ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် အငြိမ်းစားစစ်မှုထမ်း (အရှာရှိ) ၃၁ဝ အငြိမ်းစားစစ်မှုထမ်း (စစ်သည်) ၂၂၅၅ စစ်မှုထမ်းဆဲ စစ်မှုထမ်း (အရာရှိ) ၆၂၉ စစ်မှုထမ်းဆဲ စစ်မှုထမ်း (စစ်သည်) ၄၈၅၆ စုစုပေါင်း ၈၁၇၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့် အပ်နှင်းသည့် အခမ်းအနားကို ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ဝ ရက် နေ့ နံနက် ၈ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အလုံလမ်း၊ သမ္မတ အိမ်တော်ဝင်းအတွင်းရှိ ဗဟိုအစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပရာ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးဦးစန်းယု တက်ရောက်၍ ဘွဲ့တံဆိပ်များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ယင်းအခမ်းအနားတွင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အတွင်း စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်များ လက်ခံရယူနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိကြသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အမွေစား အမွေခံများအားလည်းကောင်း၊ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် စွမ်းရည်သတ္တိ ဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော ပုဂ္ဂိုလ် များနှင့် အမွေစားအမွေခံများအားလည်းကောင်း အောက် ဖော်ပြပါ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့လေသည်။
အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ၁ ဦး သီဟသူရဘွဲ့ ၅ ဦး သူရဘွဲ့ ၃၃ ဦး စုစုပေါင်း ၃၉ ဦး ယင်းအခမ်းအနားတွင် ဘွဲ့၊ တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရ သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ချီးမြှင့်သည့်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည့်ခုနှစ် ချီးမြှင့်ခံရသူ အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့၁၉၅၂စောဘရီ (ကျဆုံး) သီဟသူရဘွဲ့၁၉၄၉ဒုတိယဗိုလ် ကိုကြီး (ကွယ်လွန်) သီဟသူရဘွဲ့၁၉၅၀တပ်ကြပ် ခင်မြင့် (ကျဆုံး) သီဟသူရဘွဲ့၁၉၅၂ဦးကျော်သိန်း (ကျဆုံး) သီဟသူရဘွဲ့၁၉၅၆တပ်သား တင်ညွန့် (ကျဆုံး) သီဟသူရဘွဲ့၁၉၈၂ဗိုလ်ကြီး ဌေးမြင့် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၄၉တပ်သား ခန်ဂထဂမ် (ကွယ်လွန်) သူရဘွဲ့၁၉၅၀ဗိုလ်ကလားရင့်ဂျွန်ဟောက်ဆန်း(ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၀တပ်သား မန်တန် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၀တပ်သား လင်ခူအွမ်း (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၀တပ်သား သောင်းဇံ (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၀တပ်သား သောင်းနိုင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁ဗိုလ်ချစ်ဆွေ (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်ကြပ်ကြီး ချန်ပီရင်း (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်သား ဝင်းမောင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်သား တင်မောင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်သား တင်ရွှေ (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်သား မောင်မောင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်သား မောင်သောင်း (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၁တပ်သား စံမလွတ်တူး (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၂တပ်ကြပ် ကရင်ထိန်နန်း (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၂တပ်ကြပ် စောအာတူး (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၅၇တပ်သား လှမောင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၀တပ်သား ရေအေး (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၂တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး ထန်အဲရ် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၃တပ်သား ကျော်မင်း (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၇ဒုတိယတပ်ကြပ် စံရှိန် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၈တပ်ကြပ်ကြီး တင်ရွှေ (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၈တပ်သား ထွေးမောင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၈တပ်သား စံကျင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၇၉တပ်ကြပ် ခင်မောင် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၈၂ဗိုလ်ကြီး ရွှေလှ (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၈၂တပ်သား ခင်မောင်ဦး (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၈၂ဒုတိယအရာခံဗိုလ် ထွန်းရှိန် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၈၂တပ်သားမောင်ညို (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၈၂တပ်သားလှမြင့် (ကျဆုံး) သူရဘွဲ့၁၉၈၂တပ်သားသောင်းတင် သူရဘွဲ့၁၉၈၂တပ်သား ညွန့်ငွေ (ကျဆုံး) ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ နိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိလျက် ပေးအပ်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာနှင့် အပြစ်ကင်းစင်စွာ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းများအား ချီးမြှင့် အပ်နှင်းရန်အတွက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၄/၂၈)နှင့် ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၄၇/၈၂)တို့ကို ထုတ်ပြန်၍ အောက်ဖော်ပြပါ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင် တံဆိပ်များကိုလည်းကောင်း၊ ယင်းတံဆိပ်များအတွက် ပြည့်စုံ ရမည့် အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်များကို လည်းကောင်း ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်၊ ၂။
ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်၊ ၃။
ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ်။
ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်အတွက် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း တစ်ဦးတွင် ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက် သုံးရပ်ရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ- (၁) နိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် အကျင့်စာရိတ္တ ကောင်းမွန်စွာဖြင့် တာဝန်ဝတ္တရား များကို ကာလကြာမြင့်စွာနှင့် ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင် ပြီး နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိရိုသေ လျက် ဂုဏ်ပြုလောက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် သည့် အမှုထမ်းသက် အနည်းဆုံး ၂၅ နှစ် ရှိသော အောက်ဖော်ပြပါ ဝန်ထမ်းများဖြစ်ခြင်း- (က) အငြိမ်းစားဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းများဖြစ်ခြင်း၊ (ခ) မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ အငြိမ်းစား ပါတီဝန်ထမ်များ အပါအဝင် ပါတီဝန် ထမ်းများဖြစ်ခြင်း။
(၂) အမှုထမ်းခဲ့သည့် ကာလအတွင်းပြစ်မှုလုံးဝကင်းရှင်း သူဖြစ်ခြင်း၊ (၃) ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ပြုထားသည့်အမှတ်ပေးစနစ်အရစုစုပေါင်း အနည်းဆုံး အမှတ် ၃ဝ ရရှိခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့် ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းသည် တလုံးတခဲတည်း ချီးမြှင့်ငွေ ကျပ် သုံးထောင်တိတိကို ခံစားခွင့်ရှိသည်။
ခြွင်းချက်အနေဖြင့် စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ချီးမြှင့် အပ်နှင်းခြင်းခံရသော ဝန်ထမ်းနှင့် ရဲအမှုထမ်း ကောင်းတံဆိပ် ချီးမြှင့် အပ်နှင်းခြင်းခံရသော ဝန်ထမ်းတို့သည် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း ကောင်းတံဆိပ်ကို လည်းကောင်း၊ တလုံးတခဲတည်း ချီးမြှင့် ငွေကို လည်းကောင်း ခံစားခွင့်မရှိချေ။
ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ်ကို အောက်ဖော်ပြပါ အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်သုံးရပ်ဖြင့် ညီညွတ်ပြည့်စုံသူအား အပ်နှင်းမည် ဖြစ်သည်။
(၁) နိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရာ၌ အမှုထမ်းသက် အနည်းဆုံး ၁၅ နှစ်ရှိသော အောက်ပါဝန်ထမ်းများဖြစ်ခြင်း- (က) အငြိမ်းစား ဝန်ထမ်းများအပါအဝင် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများ ဖြစ်ခြင်း၊ (ခ) မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ အငြိမ်းစား ပါတီဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် ပါတီဝန်ထမ်းများ ဖြစ်ခြင်း၊ (၂) တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိ၍ အလုပ်တာဝန်ကို ထူးကဲ စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်း၊ (၃) အမှုထမ်းခဲ့သည့် ကာလအတွင်း ပြစ်မှုလုံးဝကင်းရှင်း သူ ဖြစ်ခြင်း။
ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး တံဆိပ်ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံတဝန်းလုံး၌ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးအတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် အနည်းဆုံး နှစ်နှစ်တာဝန်ထမ်းခဲ့သည့် အောက်ဖော်ပြပါ ဝန်ထမ်း အမျိုး အစားများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သူ ဝန်ထမ်းများအား ချီးမြှင့်မည် ဖြစ်သည်။