kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နိုင်ငံခြားစာတမ်းငယ် စာတမ်းတွင် စာတမ်းငယ်၏ ဇစ်မြစ်၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ တင်ပြနည်း၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာ၊ အမျိုး အစား၊ အရေးအသား၊ သဘောလက္ခဏာ စသည်တို့ကို အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဆိုဗီယက်၊ အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန်စသည့် စာပေအလိုက် သာဓကများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ်စာတမ်း တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလက ထုတ်ဝေခဲ့သည် သတင်း စာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများမှ ရှာဖွေဖတ်ရှုရသော စာတမ်း သဘောလက္ခဏာပါသည့် စာများနှင့် စာတမ်းငယ်အကြောင်း များကို ကောက်နုတ်၍ ကိုးကားတင်ပြထားသည်။
တင်ပြရာ၌ အခြေတည်ပေါ်ထွန်းစ မြန်မာစာတမ်းငယ်နှင့် ထွန်းကား ထင်ရှားလာသော မြန်မာစာတမ်းငယ်ဟူ၍ အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲကာ ရှင်းလင်း တင်ပြထားသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် စာ တမ်းတွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကာလ၌ များသောအားဖြင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြသည့်စာများမှ ကောက်နုတ်၍ ကိုးကားတင်ပြထားသည်။
တင်ပြရာ၌ စာတမ်းငယ်အမျိုးအစား များကို သရုပ်ခွဲကာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည်။
စာတမ်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မရှင်းမလင်းသောအချက်များ၊ သိလို သောအချက်များကို မေးမြန်းနိုင်ကြရန် မေးခွန်းပုံစံများကို ကြိုတင်ပေးပို့ထားသည်။
စာတမ်းငယ်ဟူသော စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၃၁ ဦး၊ နိုင်ငံခြားစာတမ်းငယ်စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁၂ဦး၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလ မြန်မာစာတမ်း ငယ်စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ရှစ်ဦး၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် စာတမ်း တွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁၈ ဦးတို့က မေးခွန်းပုံစံများဖြင့် အသီးသီးမေးမြန်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဖတ်ကြားတင်သွင်းသောစာတမ်းများ နေ့စွဲ စာတမ်းအမည် ဖတ်ကြားသူ ၁၈-၃-၈၆ စာတမ်းငယ်ဟူသည် မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ) ၁၉-၃-၈၆ နိုင်ငံခြားစာတမ်းငယ် မြဇင် ၁၉-၃-၈၆ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် တက္ကသိုလ်ဝင်းမွန် ၂ဝ-၃-၈၆ ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောင်းပိုင်းကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် ကျော်အောင် နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၇ ကိုးကား Category:စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ‎။
စာပေဗိမာန်စာတမ်းဖတ်ပွဲ (၁၉၈၇) ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး ကော်ပိုရေးရှင်း စာပေဗိမာန် အဖွဲ့က ဘာသာပြန်စာပေ စာတမ်း ဖတ်ပွဲကို ကုန်သည်လမ်းစာပေဗိမာန်ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်ခန်းမ၌ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှ ၂ဝ ရက်နေ့အထိ သုံးရက် တိုင်ကျင်းပခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ် ဘာသာပြန်စာပေ စာတမ်း ဖတ်ပွဲတွင် ဘာသာပြန်သဘောနှင့် အထာက်အကူပြု ကျမ်းများ စာတမ်း၊ ဘာသာပြန်ရသစာပေစာတမ်း၊ ဘာသာပြန်သုတ(ဝိဇ္ဇာ) စာပေ စာတမ်း၊ ဘာသာပြန်သုတ (သိပ္ပံ)စာ ပေစာတမ်းဟူ၍ စာတမ်း လေးမျိုးတင်သွင်း ဖတ်ကြားသည်။
ဘာသာပြန်သဘောနှင့် အထောက်အကူပြုကျမ်းများ စာတမ်းကို ဦးသော်ကောင်းနှင့် ဦးမောင်မောင်ကြီး (ငြိမ်းကျော်) တို့က တင်သွင်းဖတ်ကြားသည်။
စာတမ်း၏ ပထမပိုင်းတွင် ဘာသာပြန် သဘောနှင့် မြန်မာ နိုင်ငံဘာသာပြန် စာပေသမိုင်း အကျဉ်းကို ဖော်ပြထားပြီး ပျူခေတ်မှ ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ဘာသာပြန်ထွန်း ကားလာပုံနှင့် သက္ကတပါဠိ ကျမ်းဂန်များကို မွေးစားစကားလုံးပြုခြင်း၊ နိဿယ ပြန်ဆိုခြင်းတို့ကိုတင်ပြထား သည်။
ထို့ပြင်မြန်မာစကားထဲသို့ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကား များရောက်ရှိလာပုံ၊ သံတမန်ဆက်သွယ်မှုတို့ကြောင့် စကားပြော ဘာသာပြန် ပေါ်ပေါက်လာပုံ၊ စာကိုစာဖြင့်ဘာသာပြန်ပုံ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုကြပုံ၊ ရှေးခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ ဘာသာပြန်များကို ဘာသာစကားအလိုက် ပညာရပ်များအလိုက် စနစ်တကျပြန်ဆိုပုံ ပြန်ဆိုနည်းစည်းကမ်း များကို တင်ပြထားသည်။
ဒုတိယပိုင်းတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ ပြဇာတ်စသော ရသ စာပေဘာသာပြန်တို့အတွက် ရည်ညွှန်းကျမ်း အထောက်အကူပြု ကျမ်းများကို အကြောင်းအရာအလိုက် နမူနာကောက်၍ တင်ပြ ထားသည်။
သတင်းစာပညာ ဒဿနိကဗေဒအစရှိသော ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်နှင့် သိပ္ပံပညာရပ်တို့ကို ဘာသာပြန်ရာတွင် အထောက် အကူပြုသည့် ကျမ်းများကိုနမူနာ ဖော်ပြထားသည်။
ဘာသာပြန် ရသစာပေ စာတမ်းကို ဦးတင်ထွန်း (မောင်ထွန်းသူ) နှင့်ဦးမြင့်ကြွယ် (မောင်မောင်ကြွယ်) တို့က အပိုင်းများခွဲ၍ တင်သွင်းသည်။
နိဒါန်းပိ်ုင်းတွင် ရသစာပေ၏ သဘောသဘာဝကို လေ့လာတင်ပြထား သည့်အပြင် အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းပညာရှင်တို့၏ အယူအဆအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် များကိုပါတင်ပြထား သည်။
ဒုတိယပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေ သမိုင်းကို အကြမ်းဖျင်းသုံးသပ်ထားပြီး ရှေးခေတ်၊ ကိုလိ်ုနီခေတ်၊ လွတ်လပ်ရေးခေတ်၊ မျက်မှောက်ခေတ် ရောက်ချိန်အထိ ခေတ် လေးပိုင်းခွဲ၍ ဖော်ပြထားသည်။
ပုဂံခေတ်မှ ကုန်းဘောင်ခေတ် ကုန်ဆုံးချိန်အထိ ထွန်းကားခဲ့သော ရှေးခေတ်ဘာသာပြန် စာပေ များကိုလည်း ကောင်း၊ ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မောင်ရင်မောင်၊ မမယ်မဝတ္ထုစသော ဘာသာပြန်ရသစာပေများ အကြောင်းကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ လွတ်လပ်ရေးခေတ်အတွင်း ပေါ်ထွန်းခဲ့ သောဘာသာပြန် ရသ စာပေများ၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော ဘာသာ ပြန် ရသစာပေများအကြောင်းတို့ကိုလည်းကောင်း လေ့လာတင်ပြ ထားသည်။
တတိယပိုင်းတွင်ရသစာပေ ဘာသာပြန်ပြဿနာများကို တင်ပြထားသည့်အပြင် စာပေပညာရှင်ကြီးများ၏ အခက်အခဲ များနှင့် အတွေ့အကြုံများအပေါ် အခြေခံ၍စာတမ်းရှင်များ၏ အခက်အခဲနှင့်အတွေ့အကြုံ များကို ယေဘုယျသဘော တင်ပြ ထားသည်။
ဘာသာပြန်သုတ (ဝိဇ္ဇာ) စာပေစာတမ်းကို ဦးလှတင် (လှသမိန်)နှင့် ဦးလှမြင့် (နတ်နွယ်)တို့က တင်သွင်းသည်။
ရှေးဦးစွာ ဘာသာပြန်ဟူသော စကား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုပြသည်။
ထို့နောက် သုတ (ဝိဇ္ဇာ) ပညာရပ်များ ဖြစ်သော ဥပဒေ၊ ပထဝီဝင်၊ သဒ္ဒါကျမ်း၊ အဘိ်ဓာန်၊ စွယ်စုံ၊ လက်စွဲလမ်းညွှန်စ သည့် စာအုပ်များသည်ဆိုလိုရင်းကို တိုတို တုတ်တုတ် ရေးသားထားသည့် စာများဖြစ်၍ မူရင်းအဓိပ္ပာယ် ပေါ်လွင်အောင် ပြန်ဆိုရန်သာဖြစ်ကြောင်း၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ခရီးသွား အတွေ့အကြုံမှတ်တမ်း စသည်တို့မှာမူ စာရေးသူ၏ခံစားမှု၊စိတ် ကူးဉာဏ် ကွန့်မြူးမှု၊ တင်စားဖွဲ့နွဲ့မှုစသည့် ရသသဘောပါရှိနေ သဖြင့် မူရင်းစာရေးဆရာ၏ အာဘော်ကိုသာမကရေးဖွဲ့ဟန်ကိုပါ ရမိအောင်ပြန်ဆိုသင့်ကြောင်း ဆက်လက်တင်ပြသည်။
သုတဝိဇ္ဇာ ဘာသာပြန်များသည် ပုဂံခေတ်ကပင်သန္ဓေ တည် ခဲ့ကြောင်း၊ ပါဠိမြန်မာ ဘာသာပြန် အဘိဓာန်များ ပေါ် ထွန်းခဲ့ကြောင်း၊ ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဥပဒေစာအုပ်များ၊ လက်စွဲ စာအုပ်များ၊ ကျောင်းသုံး စာအုပ်များကို ဘာသာပြန်ခဲ့ကြကြောင်း၊ လွတ်လပ်ရေး ခေတ်တွင် ဘာသာအယူဝါဒ၊ဒဿနိက၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ ဥပဒေ၊ စာပေအနုပညာ၊ အတ္ထု ပ္ပတ္တိ၊ ခရီးသွားအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်း၊ ဘာသာစကားနှင့် ရည် ညွှန်း စာအုပ်များ စသော သုတဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘာသာ ပြန်စာအုပ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့ကြောင်း တင်ပြသည်။
ဘာသာပြန်သုတ(သိပ္ပံ) စာပေစာတမ်းကို ဒေါက်တာ တင်အောင်နှင့် ဦးကျော်ဆွေ (မင်းကျော်)တို့က တင်သွင်းဖတ် ကြားသည်။
ရှေးဦးစွာသိပ္ပံဟူသော စကား၏အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။
ထို့နောက် သိပ္ပံပညာ မျိုးကွဲများပိုမိုများပြား လာပုံ၊ ယင်းတို့ကိုလူတိုင်းသိရှိနိုင်ရန် သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ ဘာသာ ပြန်စာအုပ် များ ထုတ်ဝေရန်လိုအပ်ပုံတို့ကို တင်ပြသည်။
ဘာသာပြန်ရာတွင် ဘာသာပြန်သူသည် ကိုယ့်ဘာသာ ကို ခြေခြေမြစ်မြစ် နားလည်ဖို့ လိုကြောင်း၊ သူ့ဘာသာစကားကို လည်း ခြေခြေမြစ်မြစ်နားလည်ဖို့လိုကြောင်း၊ ထို့ပြင်မိမိပြန်ဆိုမည့် ဘာသာရပ်ကို ခြေခြေ မြစ်မြစ် နားလည်ဖို့ လိုကြောင်း၊ သိပ္ပံ ဘာသာရပ်ကို တိတိကျကျ မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုနိုင်ရန်အတွက် မြန်မာ အဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်၊ ပါဠိသက် ဝေါဟာရအဘိဓာန်၊ ပါဠိမြန်မာအဘိဓာန်၊ သိပ္ပံအဘိဓာန်စသည့် စာအုပ်များ ရှိထား ရမည်ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြထားသည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ် အတွင်းမှာပင် ရိုးရာပုံပြင်များ စာတမ်း ဖတ်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြန်သည်။
ရိုးရာပုံပြင်များစာ တမ်းဖတ်ပွဲကို ကုန်သည်လမ်းစာပေဗိမာန် ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်ခန်းမ၌ ၁၉၈၇ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ရက်နေ့ မှ ၂၃ရက်နေ့အထိကျင်းပရာ ပြန် ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မြင့် တတ်ရောက်၍ အဖွင့်မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့ သည်။
အဆိုပါစာတမ်းဖတ်ပွဲ၌ ရိုးရာပုံပြင်ဟူသည် စာတမ်းကို ဦးတင်လှ (မောင်မြန်မာ)က ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင်လည်း ကောင်း၊ နိုင်ငံတကာ ရိုးရာပုံပြင် စာတမ်းကို ဦးကျော်အောင် (ကျော်အောင်)က ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင်လည်း ကောင်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာပုံပြင် စာတမ်းကို ဦးကြည်အေး (ဆင်ဖြူ ကျွန်းအောင်သိန်း) က ယင်းနေ့နေလည်ပိုင်းတွင် လည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းသားရိုးရာ ပုံပြင်စာတမ်းကို ဦးမင်းနိုင်က ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း အသီးသီးဖတ်ကြားခဲ့သည်။
ရိုးရာပုံပြင် ဟူသည် စာတမ်းတွင် ရိုးရာပုံပြင် ဟူသော ဝေါဟာရကိုအကျယ်တဝင့်ဖွင့်ဆိုရှင်းပြပြီးကျေးလက်နှင့်ရိုးရာ၊ ပုံပြင်အမျိုးမျိုးစသည်ဖြင့်ကဏ္ဍခွဲ၍တင်ပြသည်။
နိုင်ငံတကာ ရိုးရာ ပုံပြင်စာတမ်းတွင်ပုံပြောခြင်း၏ မူလအစ၊ ရိုးရာပုံပြင်၏ စရိုက် လက္ခဏာများ စသည်ဖြင့် အပိုင်းများခွဲ၍ တင်ပြထား သည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ပုံပြင်စာတမ်းတွင် မြန်မာ့ရိုးရာ တိရစ္ဆာန် ပုံပြင်များ၊ လူနှင့်တိရစ္ဆာန် ပုံပြင်များ၊ လူသားတို့၏ပုံပြင်များ စသည်ဖြင့် မြန်မာ့ရိုးရာပုံပြင် အမျိုးမျိုးအကြောင်းကို တင်ပြထား သည်။
တိုင်းရင်းသား ရိုးရာပုံပြင် စာတမ်း၌ တိုင်းရင်းသား ရိုးရာပုံပြင်၏ သဘောသဘာဝ၊ ယင်း၏အင်္ဂါရပ်များ၊ တိုင်းရင်း သား ရိုးရာပုံပြင် စတင်ထွန်းကားလာပုံ၊ တိုင်းရင်းသားအချင်း ချင်း နှီးနွှယ်မှုစသည်ဖြင့် ကဏ္ဍများခွဲ၍ တင်ပြထားသည်။
နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၈ ကိုးကား Category:စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ‎။
စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ (၁၉၉၁) ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေ ရေးလုပ်ငန်း၊စာပေ ဗိမာန်အဖွဲ့က ဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်း ဖတ်ပွဲကို ကုန်သည်လမ်းစာပေဗိမာန် ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် ခန်းမ၌ ၁၉၉၁ ခုနှစ်မတ်လ ၅ ရက်နေ့မှ မတ်လ ရ ရက် နေ့အထိသုံးရက်ကျင်းပသည်။
ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေ ရေးလုပ်ငန်း၊ စာပေ ဗိမာန်အဖွဲ့သည် မြန်မာစာပေ ဖွံ့ဖြိုးမှုကိုဦးတည်ပြီး ၁၉၆၅ ခုနှစ်ကစ၍ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့ရာ ဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်းဖတ်ပွဲအပါအဝင် ၂၂ ကြိမ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်ဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ဂန္ထဝင် စာပေဟူသည်စာတမ်း၊ ရှေးခေတ်မြန်မာဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်း၊မြန်မာဂန္ထဝင် ကဗျာစာတမ်း၊ နိုင်ငံတကာဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်း၊ မြန်မာဘာသာပြန်ဂန္ထဝင ်စာပေစာတမ်း၊ ခေတ်ပေါ်မြန်မာ ဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်းဟူ၍ စာတမ်း ခြောက်စောင်ဖတ်ကြား တင်သွင်းသည်။
ဂန္ထဝင်စာပေဟူသည်စာတမ်းကို ဦးမျိုးသန့် (မောင်ဆုရှင်)ကတင်သွင်းဖတ်ကြားရာတွင် ဂန္ထဝင်စာပေသည် သုတစာပေနှင့် ရသစာပေနှစ်ရပ်ပါဝင်သော၊ လင်္ကာ စကားပြေနှစ်ရပ်ပါ ဝင်ပုံ၊ ဝတ္ထုနှင့်ဝတ္ထုမဟုတ်သောစာပေများ ပါဝင်ပုံနှင့်ဂန္ထဝင်စာပေသည် အချိန်ကာလနှစ်ပရိစ္ဆေဒတို့ကို ဖြတ်ကျော်ရပ်တည်လျက်ရှိသော သဘောက ိုဆောင်ပုံ၊ ဂန္ထဝင်စာပေဟူ၍သတ်မှတ်ရေး၌ စာဖတ်သူများ၏ သဘောမျှခြင်းနှင့် လက်သင့်ခံခြင်းတို့အပေါ်တွင် တည်နေပုံ၊ ဂန္ထဝင်မြောက် ဟူသောအသုံးအနှုန်းကိုမူ သီးခြားဘာသာပြန်များ၊ကျမ်းများတွင်အတွေ့များ ပုံနှင့် ဂန္ထဝင် မြောက်ဟုဆိုခြင်းမှာ စံထားအပ်သောအနှစ်သာရများ ပါရှိသည့်ကျမ်းဟုဆင့်ပွား အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ပုံ၊ ထို့ပြင်ဂန္ထဝင်စာပေကို ခိုင်မြဲတည်တံ့၍ အကျိုးတစ်စုံ တစ်ရာသက်ရောက်မှုရှိသောစာပေဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ပုံ၊ ကမ္ဘာ့စာပေပညာရှင်များက ဂန္ထဝင်စာပေကို သဘောပေါက် နားလည်မှုအမျိုးမျိုးရှိကြပုံစသည်ဖြင့် ဖတ်ကြားတင်ပြသည်။
ရှေးခေတ်မြန်မာဂန္ထဝင်စာပေ စာတမ်းကိုစာရေးဆရာမောင်ခင်မင်(ဓနုဖြူ) က ဖတ်ကြားတင်သွင်းသည်။
စာတမ်းတွင်ဤစာတမ်းသည် ရှေးခေတ်တွင်ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မြန်မာဂန္ထဝင်စာပေများကို လေ့လာတင်ပြသည့် စာတမ်းဖြစ်ပုံ၊ရှေးခေတ်ဆိုရာတွင် ပုဂံခေတ်မှကုန်းဘောင်ခေတ်အဆုံးအထ ိကာလကိုသတ်မှတ်ပုံနှင့် မြန်မာဂန္ထဝင် စာပေဆိုသည်မှာဂုဏ်၊အလင်္ကာ၊ ရသမြောက်သော စာပေ၊ စံတင် လောက်သောစာပေ၊ စာပေဩဇာ သက်ရောက်လျက် ရှိသော စာပေအဖြစ်ခေတ်အဆက်ဆက် ကြံ့ကြံ့ခံရပ်တည်သော စာပေကျမ်းဂန်သမိုင်းဝင် စာကောင်းပေမွန်တို့ ဖြစ်ကြပုံကိုတင်ပြသည်။
ဂန္ထဝင်စာပေများပေါ်ပေါက်စေရန် အားပြုပေးသော အကြောင်းအရာများ အဖြစ် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ဗုဒ္ဓစာပေ၊ မြန်မာစာပေကိုလမ်းခင်းပေးသောပါဠိစာပေ၊ မွန်စာပေ အဖွဲ့များဟူသောအကြောင်းသုံးရပ်သည် အခြေခံကျသော အကြောင်းများဖြစ်ပုံ၊ စသည်တို့ကိုဖတ်ကြားတင်ပြသည်။
မြန်မာဂန္ထဝင်ကဗျာစာတမ်းကို ဦးစိုးညွှန့်(ထီလာစစ်သူ)က တင်သွင်း ဖတ်ကြားသည်။
စာတမ်း တွင်မြန်မာကဗျာသမိုင်းသည်မြန်မာစာပေသမိုင်း ပင်ဖြစ်ပုံကို သမိုင်းအထောက်အထားများကဖော်ပြနေပုံ၊ မြန်မာစကားပြေနှင့် မြန်မာကဗျာသည်အတူတူတွဲဖက်၍ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပုံ၊ မည်သည့်အရာက ရှေးဦးကျသည်ကို မည်သူမျှအတိအကျမပြောနိုင်ပုံ၊သို့သော်မြန်မာကဗျာတွင် အမျိုးအစားတစ်ရပ် အဖြစ်ပါဝင်သော သီချင်းအဖွဲ့သည် ၈ဝ၂ ခုနှစ် တရုတ်နိုင်ငံ ရောက်ပျူသံအဖွဲ့ ဆောင်းပါး၌ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာကဗျာသည် ထွန်းကားနေပြီးဖြစ်ပုံ။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားသော ပုဂံ၊ပင်းယ၊မြင်စိုင်း၊ စစ်ကိုင်း၊အင်းဝ၊ တောင်ငူ၊ညောင်ရမ်း၊ကုန်းဘောင်၊ နယ်ချဲ့ကိုလိုနီခေတ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းဂျပန်ခေတ်၊ စစ်ပြီးကိုလိုနီခေတ်၊ လွတ်လပ်ရေးခေတ်၊တော်လှန်ရေး အစိုးရခေတ်၊ ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ခေတ်တို့ တွင်ထွန်းကားသော မြန်မာဂန္ထဝင်ကဗျာများ အကြောင်းနှင့် ဂန္ထဝင်ကဗျာ၊ ဂန္ထဝင်စာပေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတကာတွင်လည်းကောင်း၊ ပထမတန်းစာစာပေ၊ ထူးခြားထင်ရှားသည့်စာပေ၊ ရှေးကျသည့်စာပေဖြစ်သည်ဟူသော အသုံးအနှုန်းတို့ဖြင့် သုံးနှုန်းသော သဘောကိုဆောင်သည့် စာပေဟူ၍ ပစ္စုပ္ပန်ကာလတွင် ဖွင့်ဆိုနိုင်ပုံစသည်ကိုတင်ပြသည်။
နိုင်ငံတကာဂန္ထဝင်စာပေစာတမ်းကိုဦးတင်ထွေး(တင်ထွေး) က တင်သွင်းဖတ်ကြားသည်။
စာတမ်း တွင်နိုင်ငံတကာဂန္ထဝင်စာပေနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ စာပေလောကတွင် ငြင်းခုံမှုများရှိခဲ့ပြီးရှိနေဆဲဖြစ်ပုံ၊ နိုင်ငံတကာဂန္ထဝင်စာပေ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြပုံများကို တင်ပြထားသည်။
စာအုပ်တစ်အုပ်သည် နိုင်ငံတကာစာပေလောကတွင် လူကြိုက်များနေမည်၊ လူဖတ်များမည်၊ ယင်းသို့ လူကြိုက်များခြင်း၊ လူဖတ်များခြင်းများလည်း နှစ်ပေါင်း များစွာကြာအောင်ရပ်တည်နေမည်ဆိုပါက ယင်းစာအုပ်ကို နိုင်ငံတကာဂန္ထဝင်စာအုပ် (ဝါ) နိုင်ငံတကာဂန္ထဝင်စာပေဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပုံစသည်တို့ကို တင်ပြထားသည်။
မြန်မာဘာသာပြန် ဂန္ထဝင်စာပေ စာတမ်းကို ဦးကျော်ဆွေ(မင်းကျော်)က တင်သွင်းသည်။
စာတမ်းတွင် မြန်မာဘာသာပြန် ဂန္ထဝင်စာပေဟူရာတွင် အဓိကအားဖြင့် မျက်မှောက်ကာ လ၌ အနောက်တိုင်းအင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ မြန်မာ ဘာသာသို့ပြန်ဆိုခြင်းဟု နားလည်ထားကြပုံ၊ မြန်မာတို့တွင် မြန်မာစာပေါ်ဦးအစကပင်အင်္ဂလိပ်မူရင်း မှ ဘာသာပြန် မဟုတ်သောဘာသာပြန်လုပ်ငန်းကြီးရှိခဲ့ပုံ၊မြန်မာစာပေါ်ဦးစ၊ မြန်မာနိုင်ငံကိုတည်ထောင်စကာလ အနော်ရထာမင်း၏သက္ကတစာဖြင့်ရေး သားသောအုတ်ခွက်စာများ၊ ပါဠိစာဖြင့် ရေးသားသောအုတ်ခွက်စာများကို အထောက်အထားပြု၍ မြန်မာတို့သည်မူလကပင်ပါဠိသက္ကတဘာသာတို့ဖြင့် ရင်းနှီးခဲ့သည်ဟုသိရှိရပုံ၊ သက္ကတဘာသာသည် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ဆက်နွယ်ပြီး ပါဠိဘာသာမှာမူ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဆက်နွယ်သည်ကို မှတ်သားရပုံ၊ မြန်မာတို့သည်ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာက ိုလက်ခံ၍ ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုအစစ်အမှန်ကို လက်ခံလာသောအခါ သက္ကတကိုလည်း ပစ်ပယ်လာကြလိမ့်မည်ဟု ယူဆရပုံ၊ မြန်မာစာပေသည ် ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု အခြေခံဖြစ်သော ပါဠိစာပေကိုလေ့လာခဲ့ကြဟန်ရှိပုံ၊မြန်မာ တို့သည်တိုင်းခြားဘာသာဖြစ်သော ပါဠိစာကို ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေအဖြစ် လက်ခံလာချိန်မှာပင် မြန်မာတိုင်းရင်းသားများ၏ စာပေဖြစ်သောပျူစာ၊ မွန်စာတို့သည်လည်း ဆက်လက် ရှင်သန်လာပုံစသည်တို့ကိုတင်ပြ ထားသည်။
ခေတ်ပေါ်မြန်မာဂန္ထဝင် စာပေစာတမ်းကို ဦးကျော်အောင် (ကျော်အောင်)ကဖတ်ကြားသည်။
စာတမ်းတွင်ခေတ်ပေါ်ဟူသည့်ကာလကို သီပေါမင်း ပါတော်မူသည့်နှစ်မှ မြန်မာပြည်လွတ်လပ်ရေးရသည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်အထိသတ်မှတ်ကြောင်း၊ ကိုယ်မင်းကိုယ်ချင်း ဘဝမှ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်ခံကျွန်ဘဝသို့ ကူးပြောင်းလာ သည့်အခါ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်စာပေစသည်တို့ အသွင်ပြောင်းလာပုံ အတွေ့အကြုံသစ်များကို တဖြည်းဖြည်းလက်ခံ၍ စာပေအသွင်ကူးပြောင်းသည့်သဘောကို ဦးစွာပထမ တင်ပြသဖြင့် ခေတ်နှစ်ခေတ်ပေါင်းကူးသည့် သဘောကိုနားလည်နိုင်ပုံ၊ ဤကာလမှာ နှစ်ဆယ်ရာစုခေတ်ဦး အထိအနှစ် ၂ဝ ခန့်ကြာမည်ဟုယူဆရပုံ၊ ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတွင် ပို၍ထူးခြားလာသည်မှာ ရသစာပေ၌ ကဗျာ အရေးအသားနှင့်အရေးတော်ပုံ ရာဇဝင်စကားပြေများ ထူးထူး ခြားခြားတိုးပွားလာပုံ၊ သီပေါလက်ထက်ထိဂန္ထဝင် စာပေတွင်စကားပြေအရေးအသား အားနည်းခဲ့ပုံ၊လူ့ဘဝပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အဖြစ်အပျက်များကို ထင်ဟတ်သည့် သရုပ်ဖော်ရသစာပေမျိုးအားနည်းခဲ့ပုံ၊ ၂ဝ ရာစုဦးမှစ၍ မြန်မာစကားပြေအသုံးများလာပြီးကာလပေါ်ဝတ္ထုအဖွဲ့ကို မြန်မာစာပရိသတ်က လက်ခံလာပုံ၊ ခေတ်ပေါ်စာပေရေစီးကြောင်းတွင် ဘဝ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုတန်ဖိုးထားထင်ဟတ်သည့် သရုပ်ဖော်ရသ စာပေအဖွဲ့ အင်တိုက်အားတိုက် စီးဝင်နိုင်ပုံ စသည်တို့တင်ပြထားသည်။
နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၉၂ ကိုးကား Category:စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ‎။
စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ(၁၉၉၂) ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း စာပေ ဗိမာန်သည် စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများနှင့် စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
ဇာတိမာန်စာ ပေစာတမ်းဖတ်ပွဲသည် ၂၃ ကြိမ်မြောက် စာတမ်းဖတ်ပွဲဖြစ်သည်။
အဆိုပါစာတမ်းဖတ်ပွဲကိုရန်ကုန်မြို့၊ မြို့မကျောင်းလမ်း အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ရ ရက်နေ့မှ ၂၉ ရက်နေ့အထိ သုံးရက်ကျင်းပခဲ့သည်။
ဖတ်ကြားသည့်စာတမ်းခေါင်းစဉ်များမှာ ဇာတိမာန်ဝတ္ထုစာတမ်း၊ ဇာတိမာန်ကဗျာစာတမ်း၊ ဇာတိမာန်တေးစာ တမ်း၊ ဇာတိမာန်သမိုင်းစာတမ်း၊ ဇာတိမာန်စာနယ်ဇင်းစာတမ်းနှင့် ဇာတိမာန်ကျမ်းစာတမ်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
ဇာတိမာန်ဝတ္ထုစာတမ်းကိုစာတမ်းရှင် ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ကဖတ်ကြားသည်။
အဆိုပါစာတမ်းတွင်နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ခုခံ တွန်းလှန်ရေးကာလ၊လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလ၊ ဖက်ဆစ် ဆန့်ကျင်ရေးကာလနှင့်လွတ်လပ်ရေးခေတ်ကာလတို့တွင်ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဇာတိမာန်ဝတ္ထုများတွင်အကျုံးဝင်သည့်ဝတ္ထု ၂၁ အုပ်အကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ထို့အပြင် ယင်းဝတ္ထုများ ကိုရေးသားကြသောစာရေးဆရာကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းကိုလည်းထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
ဇာတိမာန်တေးစာတမ်းကိုစာတမ်းရှင်မုံရွာဝင်းဖေကဖတ်ကြားသည်။
အမျိုးဂုဏ်မြင့်မားခြင်း၊မျိုးချစ်စိတ်ထက် သန်ခြင်း၊ လွတ်လပ်မှု ကိုမြတ်နိုးခြင်း၊ နိုင်ငံနှင့်လူမျိုးကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းစသည်တို့ကိုအကြောင်းပြု၍ ရေးဖွဲ့သီကုံးသော တေးသီချင်းများသည်ဇာတိမာန်တေးများပင်ဖြစ်ကြောင်း။
တေးဂီတအနုပညာရှင်တို့သည် ဂီတလက်နက်ဖြင့် နယ်ချဲ့ကို ထိုးနှက်ခဲ့ကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ရင်ဝယ် ဇာတိသွေးဇာတိမာန်စိတ်ဓာတ်များရှင်သန်ထက်မြက်လာ အောင် ဂီတဖြင့်လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြောင်းထည့်သွင်းဖတ်ကြားသည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၉၁ခုနှစ်အထိရေးသားသီကုံးထား ခဲ့သည့်ဇာတိမာန် တေးသီချင်းများနှင့်တေးပြုစာဆိုရှင်တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းကိုလည်း စာတမ်းတွင်ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသည်။
ဇာတိမာန်ကဗျာစာတမ်းကိုစာတမ်းရှင်ထီလာစစ်သူကတင်သွင်း ဖတ်ကြားသည်။
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့နှင့်ဖက်ဆစ်များ ကိုတုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်ကြသောမြန်မာ့တော်လှန်ရေးသမားများ၊ မြန်မာ မျိုးချစ်စာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာများ၏အခန်းကဏ္ဍ သည် ထင်ရှားစွာပေါ်ထွက်ခဲ့ပုံ၊ ဇာတိမာန်ကဗျာများသည် အမျိုးသားရေးကဗျာများပင်ဖြစ်ပုံစသည့် အကြောင်းအချက်များ စာတမ်းတွင်ပါရှိသည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ်ပါတော်မူဝန်းကျင်ကာလမှ မျက်မှောက်ကာလတိုင်အောင် ကဗျာဆရာကြီး များရေးသား စပ်ဆိုခဲ့ကြသော ဇာတိမာန်ကဗျာများတွင် အကျုံးဝင်သည့် ကဗျာများ၊ ထိုကဗျာများကိုရေးသားစပ်ဆိုခဲ့ကြသော ကဗျာဆရာကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်းကိုလည်း စာတမ်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
ဇာတိမာန်သမိုင်းစာတမ်းကို စာတမ်းရှင်ဒေါ်ကြန် (မကြန်·မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်)ကဖတ်ကြားသည်။
တစ်မျိုးသားလုံး သူ့ကျွန်ဖြစ်၍ နင်းပြားဘဝရောက်နေသော ဗြိတိသျှကိုလိုနီ ခေတ်၌ ရာဇဝင်သမိုင်းများကိုဇာတိသွေးဇာတိမာန်လှုံ့ဆော်သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်ရေးသားလာကြသည်။
လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင်ရန်သွေးထိုးလှုံ့ဆော်စည်းရုံးသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးသားသောဇာတိမာန်သမိုင်းများပေါ် ထွက်လာသည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသားသမိုင်းဆရာများ၏ ဇာတိသွေးဇာတိမာန်ကို ချိုးနှိမ်သောမမှန်မကန်သည့် အဆိုအမိန့်အရေးအသားများကို မြန်မာသမိုင်းပညာရှင်များက ပြန်လည် ချေပရေးသားလာကြသည်။
တိမ်မြုပ်နေသော ဖြစ်ရပ်များကိုသုတေသနပြု၍ ဇာတိမာန်၊ ဇာတိသွေး မအေးစေလိုသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မြန်မာ့သမိုင်းကိုရေးသားခဲ့ ကြသည်။
ထိုစာများသည် ဇာတိမာန်သမိုင်းများပင်ဖြစ်သည် စသည်ဖြင့်စာတမ်းရှင် ကဖတ်ကြားသည်။
ဇာတိမာန်သမိုင်း ရေးသားသူများနှင့်ထိုသမိုင်းများတွင်ရေးသားထားသည့် အကြောင်းအရာများကိုလည်း ကောက်နှုတ်၍စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ဇာတိမာန် စာနယ်ဇင်းစာတမ်းကို ချစ်ကြည်ရေး ကြည်ညွှန့်ကဖတ်ကြားသည်။
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့အုပ်စိုးမှုကာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့်သတင်းစာများ၊ မဂ္ဂဇင်းဂျာနယ်များ၊ ထိုမဂ္ဂဇင်းဂျာနယ်များတွင် ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် တက်ကြွအောင်လှုံ့ဆော်ရေးသားသည့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ၊ ခေါင်းကြီးပိုင်းများ၊ ကဗျာများအကြောင်းကို စာတမ်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
ထိုစာနယ်ဇင်းများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည့် အယ်ဒီတာ၊ သတင်းထောက်၊ ဆောင်းပါးရှင် စသူတို့၏ အကြောင်းအရာအကျဉ်းကိုလည်း စာတမ်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
ဇာတိမာန်ကျမ်းစာတမ်းကိုဒေါက်တာခင်မောင်ညွှန့်က ဖတ်ကြားသည်။
ပေ၊ ပုရပိုက်၊ ပန်းချီပုံကျမ်းများ၊ မြန်မာ မင်းခမ်း မင်းနားဆိုင်ရာ ကျမ်းများ၊ မြန်မာမင်းများလက်ထက် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာကျမ်းများ၊ မြန်မာစာပေဆိုင်ရာကျမ်းများ၊ သေနင်္ဂဗျုူဟာ စစ်ရေးရာဆိုင်ရာကျမ်းများ၊အရေးတော်ပုံကျမ်းများ၊ စသည်များကိုထည့်သွင်းဖော်ပြ၍ဇာတိမာန်ကျမ်းကို စာတမ်းရှင် ကတင်သွင်းဖတ်ကြား သွားခဲ့သည်။
နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၉၃ ကိုးကား Category:စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ‎။
မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေအသင်း (စာပေဗိမာန်)၏ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုဖြစ်သော စာပေနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု မြှင့်တင် အားပေးရေးအတွက် စာပေလောကတွင် စာကောင်း ပေကောင်းများ ပေါ်ထွက်စေရန် ရည်သန်၍ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ စာပေဗိမာန်ဆုကို နှစ်စဉ်မပျက် ချီးမြှင့် ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးအစိုးရတက်လာ၍ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စာပေဗိမာန်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဖြစ်လာသော အခါ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာဆုကို၎င်း၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ အမျိုးသားစာပေဆုကို၎င်း စာပေဗိမာန်က တာဝန်ယူ၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားစာပေဆုအတွက် မူလကစာအုပ်ရော စာမူပါဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သော်လည်း ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှစ၍ ပုံစံသစ်အရ စာအုပ်များကိုသာ ရွေးချယ် ချီးမြှင့်လိုက်သောအခါ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် စက်တင် ပုံနှိပ်ခြင်း မပြုရသေးသော စာပေလုပ်သားတို့၏ ကောင်းမွန် ပြောင်မြောက်သည့် စာမူများကို စာအုပ်အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာ စေရန်နှင့် ယင်းစာအုပ်တို့ကို အမျိုးသားစာပေဆုအတွက် စဉ်းစားနိုင်ရန်ရည်သန်၍ စာမူများကို ပြိုင်ပွဲကျင်းပကာ ဆုချီးမြှင့်ရန် စာပေဗိမာန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က စာပေဗိမာန် စာမူဆုဟူ၍ တီထွင်လိုက်သည်။
ဤသို့အားဖြင့် စာပေဗိမာန် စာမူဆုသည် ကလောင်သွေးစ စာပေလုပ်သားများ၊ အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့်စက်တင် ပုံနှိပ်ခြင်းမပြုရသော စာမူရှင်များ ၏ အားထားရာအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။
ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် စာမူများအတွက် အခြေခံ အချက် ငါးချက်ကိုလည်း အမျိုးသာစာပေဆုအတွက် အခြေခံငါးချက်အတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။
ယင်းတို့မှာ မြန်မာဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို အထောက်အကူ ပြုနိုင်ခြင်း၊ မြန်မာ့ဟန် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အစစ်အမှန် ထွန်းကားရေးကို ရှေးရှုခြင်း၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်စေခြင်း၊ အကျင့်စာရိတ္တ ပြုပြင်ရေးနှင့် အတွေးအခေါ် တိုးတက်ရေးအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေခြင်းနှင့် နည်းလမ်းမှန်ကန်သော ဗဟုသုတတိုးပွား များပြားစေခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ယင်းသို့သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံငါးချက်နှင့် စစ်ဆေးရွေးချယ်ကာ ဝတ္ထုရှည်ဆု၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆု၊ ပြဇာတ်ဆု၊ စာပဒေသာဆု၊ ဘာသာပြန်စာပေဆု၊ ကလေး စာပေဆု၊ လူငယ်စာပေဆု၊ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေဆု၊ နိုင်ငံရေးစာပေဆု၊ သုတပဒေသာဆု (ဝိဇ္ဇာပညာရပ်)၊ သုတပဒေသာဆု (သိပ္ပံနှင့် အသုံးချသိပ္ပံ ပညာရပ်)ဟူ၍ စာမူဆု ၁၁ ဆု ချီးမြှင့်သည်။
ဘာသာပြန် ဆုအတွက် မူရင်းစာအုပ်ကို စာပေဗိမာန်က ရွေးချယ်ပြဋ္ဌာန်း ပေးပြီး ယင်းကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ ဆီလျော်အောင်ဖြစ်စေ အဖွဲ့က ညွှန်ကြားသတ်မှတ်ပေးသည့်အတိုင်း ပြန်ဆိုရသည်။
ဘာသာရပ်တစ်ခုစီအလိုက် ချီးမြှင့်သည့်ဆုငွေမှာ ပထမဆုအတွက် ငွေ ၅ဝဝိ၊ ဒုတိယဆုအတွက်ငွေ ၃ဝဝိ၊ တတိယဆုအတွက် ငွေ ၂ဝဝိ ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင်ဘာသာပြန် ဆုမှအပ ကျန်ဆုရ စာမူအားလုံးကို စာပေဗိမာန်အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့က သတ်မှတ်ထားသော ခိုင်နှုန်းဖြင့်ဝယ်၍ လိုအပ်သလို တည်းဖြတ်ကာ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
ဘာသာပြန်စာပေဆုတွင်မူ ပထမဆုရသော စာမူကို သာလျှင် သတ်မှတ်ထားသော ခိုင်နှုန်းဖြင့်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
ဤသို့စာမူများကို နှစ်စဉ်ရွေးချယ်ဆုချီးမြှင့်ရာတွင် အဆင့် အတန်းမီသော စာမူများမရှိပါက ဆုချီးမြှင့်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။
၁၉၆၉ ခုတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပသည့် စာပေဗိမာန်စာမူဆုပြိုင်ပွဲ၌ ဘာသာရပ်အားလုံးအတွက် စာမူစုစုပေါင်း ၂ဝ၁ ခု ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၁၄ ခုသာလျှင် ဆုချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ထိုနည်းတူ ၁၉၇ဝ ပြည့် နှစ်တွင် စာမူစုစုပေါင်း ၂၂၇ ခု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ၁၁ ဆုသာ ရွေးချယ်ခံရပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ၁၄၆ ခုအနက် ၁၄ ဆု၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ၂၂၃ ခုအနက် ခုနစ်ဆု၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ၁၃၉ ခုအနက် ကိုးဆု၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ၁၈၄ ဆု၊ အနက် ရှစ်ဆု၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ၁၅၄ ခု အနက် ၁ဝ ခု ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ၁၆၅ ခုအနက် ၁၂ ဆုသာ ရွေးချယ်ချီးမြှင့်နိုင် ခဲ့သည်။
နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၇၈ စာပေဗိမာန်စာမူဆုရစာရင်း ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း (http://www.moi.gov.mm/ppe/ ) ၂၀၁၂ ခုနှစ် စဉ်ဘာသာရပ်ဆုအမည်စာမူအမည်ရေးသူ၁ဝတ္ထုရှည်ပထမမတို့ရဲ့ ဈေးလေးမှာစိုးမြင့်မောင် (သာရဝေါ)ဒုတိယမခန်းသော စမ်း၊ မနွမ်းသော ပန်း၊ မပြယ်သော ရနံ့သွဲ့ထားညို (သက္ကလ)တတိယကမ္ဘာကုန်ကျယ်သရွေ့ ငယ်မှာ ဘယ်မေ့လိမ့်မလဲသုသိဏ်၂ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ပထမမပြောင်းလဲသော မေတ္တာတရားနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများမောင်နေခြည် (ပြည်)ဒုတိယရေညှာရပ်ဝန်းနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများသောင်းမြင့်ဦး (ကွမ်းခြံကုန်း)တတိယစမ်းရေပမာ ဆရာ့မေတ္တာနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများဗိုလ်လွင်ဘိုဘိုအောင်၃ကဗျာပေါင်းချုပ်ပထမမင်္ဂလာစုံစွာ ဂုဏ်မဟာခင်ဖုန်းကြည် (မိုင်းပွန်)ဒုတိယလောကကြေးမုံ အလှပုံရိပ်ကဗျာများကောင်းညွန့်ဝေ (ရေစကြို)တတိယအမျိုးသားဂုဏ်ရည် တိုးမြှင့်မည်နှင့် အခြားကဗျာများမြတ်ဘုန်း (တပ်ကုန်း)၄သုတပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ)ပထမမိတ္ထီလာမြို့နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်းမှတ်တမ်းဦးထွဏ်းလွင် (မိတ္ထီလာ)ဒုတိယဘက်စုံအသုံးဝင်သည့် မြန်မာ့ကြိမ်ပင်မောင်နွယ်သန်းတတိယ၅သုတပဒေသာ (သိပ္ပံနှင့် အသုံးချသိပ္ပံ)ပထမဒုတိယသက်ရှည်ကျန်းမာချမ်းသာရေးအတွက် လူတိုင်း နေ့စဉ်စားသုံးရမည့် သီးနှံသုံးမျိုးအောင်စိုး (စိုက်ပျိုး−၁၀၇)တတိယစီးပွားဖြစ် သစ်တောစိုက်ခင်း တည်ထောင်နည်းသောင်းညွန့်သစ်၆စာပဒေသာပထမအမှတ်တရ တစ်သက်တာဘဝဆရာဝန်မောင်မောင်ဒုတိယရာမ ဦးအုန်းမောင်မင်းသျှင်အောင် (တွံတေး)တတိယပဲခူးမြို့စာရင်းဝင် သမိုင်းဝင်နေရာများမောင်ယဉ်လှိုင်း (ပျဉ်းမမြိုင်)၇မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာစာပေပထမမနောမြေက လာချိဒ်တိုင်းရင်းသားမြတ်ဝေတိုး (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)ဒုတိယပလ္လင်တံကဲလှိုင်ဝင်းဆွေတတိယမြန်မာ့ရိုးရာ သုခုမသဘင် အနုပညာရပ်များဦːရဲဒွေး (အမြင့်သဘင်)၈ကလေးစာပေပထမပန်းရွှေပြည် ကလေးကဗျာများဇော်မျိုးဟန် (ငါးသိုင်းချောင်း)ဒုတိယရင်သွေးရတနာနှင့် ရိုးရာပွဲတော်များရွှေရင်နှစ်တတိယလေပြည်ချိုသွေးရနံ့မွှေး ကလေးကဗျာများကန့်ဘလူ မောင်ဆွေ၉လူငယ်စာပေပထမဒုတိယဘဝကျောင်းက ခေါင်းလောင်းသံနှင့် အခြားလူငယ်ဝတ္ထုတိုများကျွန်းစဉ်မြေ စောခက်တတိယ၁၀ပြဇာတ်စာပေပထမဒုတိယတီးလိုက်ပါတဲ့ ဗုံကြီːသံဇင်မင်း (သမိန်ထော)တတိယတစ်ဝက်မက အားလုံးပြီးမြောက်သည်မောင်စိုးထိုက် (သုံးဆယ်)၁၁ဘာသာပြန်ပထမအုပ်ချုပ်မှုစနစ်ကို အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်းတင်အောင်ချစ်ဒုတိယတတိယ ကိုးကား Category:မြန်မာ စာပေဆိုင်ရာ ဆုများ။
ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း၊ စာပေဗိမာန်က ကြီးမှူးကျင်းပသည့် စာပေဗိမာန်စာမူဆုပြိုင်ပွဲတွင် ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်ထိ ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့် စာမူများ၏ နှစ်အလိုက် ချီးမြှင့်ခဲ့သည့်ဆုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏အမည်များ- (၁၉၆၉-၇၆) ဝတ္ထုရှည်ဆု စဉ် နှစ် စာရေးဆရာအမည် စာအုပ်အမည် စာပေဆုအမျိုးအမည် ဆုအမည် ၁ ၁၉၆၉ မြတ်ထန် နှောင်းတမြေ့မြေ့ ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု ၂ ၁၉၆၉ တင်လေး တောင်ပြာတန်းကိုလွမ်းမိသည် ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု ၃ ၁၉၆၉ ရွှေဘိုသက်မာ ပျိုးမိတဲ့ပန်းတပင် ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု ၄ ၁၉၇ဝ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု ၅ ၁၉၇ဝ မောင်ရွှေစွန် ပေပေတေတေ ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု ၆ ၁၉၇ဝ ကျော်ကျော်ငယ် ဆူးပင်လယ်မှကတ္တီပါကျွန်း ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု ၇ ၁၉၇၁ သန်းထွန်းသစ် အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ဆွေးသိမ့်သိမ့် ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု ၈ ၁၉၇၁ မောင်စိုးရ(မလှိုင်) မိတ်ကပ်လိမ်း၍ ဇာတ်မသိမ်းချင် ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု ၉ ၁၉၇ဝ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု၁၀ ၁၉၇၂ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု၁၁ ၁၉၇၂ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု ၁၂ ၁၉၇၂ မောင်ဇာနီ လူနှင့်လူသားပြောသည့်စကား ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု၁၃ ၁၉၇၃ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု၁၄ ၁၉၇၃ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု ၁၅ ၁၉၇၃ အောင်ကောင်း အိမ့်ကျွန်သား ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု၁၆ ၁၉၇၄ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု၁၇ ၁၉၇၄ ဆုရရှိသူမရှိပါ - ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု ၁၈ ၁၉၇၄ အောင်ဝင်း လှိုင်းလေကြားမှမေခလာ ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု၁၉ ၁၉၇၅ ရဲဘော်အေးချမ်း သရဲမလေး ကိုယ့်ချစ်သူ ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု၂၀ ၁၉၇၅ မနုဿကျော်ဝင်း တက္ကသိုလ် ဘယ်မှာရှိတယ် ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု၂၁ ၁၉၇၅ မြသိန်း တောင်တန်းတွေကို သက်သေထူမယ် ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု၂၂ ၁၉၇၆ ရွှေသဉ္ဇာ ဟိုလောင်းပန်းပွင့်ဘယ်ဂုဏ်နှင့် ဝင့်မတုန်း ဝတ္ထုရှည်ဆု ပထမဆု၂၃ ၁၉၇၆ စမ်းမောင်မောင်မြင့် ချစ်သမျှကို ဝတ္ထုရှည်ဆု ဒုတိယဆု၂၄ ၁၉၇၆ ဘဏ်ရွှေသင် တိမ်စင်သည့် လပမာ ဝတ္ထုရှည်ဆု တတိယဆု နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၇၈ (၁၉၆၉-၇၆) ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆု ကိုးကား Category:မြန်မာ စာပေဆိုင်ရာ ဆုများ။
နီပေါနိုင်ငံမှ စာမရီ။
စာမရီ (Yak) သည် နွားမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ ယင်းကို "အောင်း"ဟူ၍လည်းခေါ်ကြသည်။
မြေမျက်နှာပြင်မှ ပေ ၁၆၀၀၀ ကျော်မြင့်သော တိဗက်ဒေသတွင် တွေ့ရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချို့ဒေသများတွင်လည်း တွေ့နိုင်သည်။
စာမရီ၏ အမြင့်သည် ပခုံး၌တိုင်းလျှင် ၆ ပေကျော်သည်။
ကိုယ်အလေးချိန် ပေါင် ၁၀၀၀ ကျော်စီးသည်။