kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သဘာဝ၏အလှကို ကြည့်ရှုကာ သာယာနေထိုင်လို စိတ်များ၊ အတွေးအမြင်နယ်ချဲ့လိုစိတ်များ၊ ကိလေသာစိတ်များ တက်ကြွ နေတတ်ပြီးလျှင် သူတို့ကိုယ်ကို ဝတ်စား တန်ဆာတို့ဖြင့် လှပ တင့်တယ်အောင် ဆင်ပြင်၍ ရူပရုံဗန်းပြကာ အဖိုအမတို့၏ ရာဂစိတ်ကို ဆွလိုတတ်ကြ၏။
ယောက်ျားကလေးများက မိန်းကလေးများကိုသာ စိတ်ဝင်စားသကဲ့သို့ မိန်းကလေးများ ကလည်း ယောက်ျားကလေးများအပေါ်၌သာ အာရုံညွတ် နေ တတ်လေသည်။
အပျိုဘော်ဝင်စ မိန်းကလေးများသည် ယောက်ျားကလေးများ ထက်စော၍ အရပ်ထွက်ကာ ထွားကြိုင်းတတ် ကြသောကြောင့် အသက်ဆဲ့သုံးနှစ်လောက်ဆိုလျှင် ငယ်ရုပ်ပျောက်ကာ အနေ အထိုင် လုပ်ပုံကိုင်ပုံ စိတ်နေသဘောထားတို့မှာ လူကြီးဆံ သွားလေတော့၏။
အပျိုဘော်ဝင်ပြီဆိုလျှင်ပင် အရှက်၊ အကြောက်ကို နားလည်လာပြီ ဖြစ်သောကြောင့် စကားကို ရဲရဲ မပြောဝံ့တော့သည့်ပြင် ဖိုနှင့်ဆက်ဆံရမည့် အလုပ်များကိုလည်း ရဲရဲတင်းတင်း မလုပ်ဝံတော့ချေ။
သို့သော် ကိလေသာစိတ်များ သက်ဝင်စဖြစ်၍ ရှက်ရ၊ ကြောက်ရသည့်အထဲမှာပင် အဖိုကို တွေ့လျှင် မျက်နှာချင်း မဆိုင်ဝံ့သော်လည်း ချောင်းမြောင်းကာ ကြည့်ရှုလိုစိတ်၊ အာရုံငါးပါးကျင်းပကာ သွေးဆောင်လိုစိတ်များ ပေါ်ပေါက်နေတတ်ပေသည်။
အထူးသဖြင့် မိန်းကလေးများမှာ အပျိုပေါက်ကလေးများဖြစ်လာပြီဆိုလျှင် အာဝေဏိကဒုက္ခ ငါးပါးတွင် တစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သည့် ဥတုလာရခြင်းသည် ရှေးဦးစွာ အပျိုဘဝကို ရောက်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။
ထို ဒုက္ခကို ကညာပျိုများ ကိုယ်တွေ့ခံစားရသောအခါ ကလေးစိတ် လုံးလုံးမရှိတော့ပဲ တကယ့်လူကြီးပမာ သွားလာနေထိုင် ပြော ဆိုကြလေသည်။
လူပျိုဘော် အပျိုဘော်ဝင်စ ကလေးတိုင်းသည် ကဗျာ လင်္ကာစသော စာနုစာယဉ် အချစ်နှင့်မကင်းသည့် အကြောင်း အရာကလေးများကို သိလို ဖတ်လိုကြသည်။
အတွေးမှာလည်း ယောက်ျားကလေးတိုင်းသည် ယောက်ျားပီပီ တွေးတတ်၍ မိန်းကလေးများကလည်း မိန်းကလေးပီပီ တွေးတတ်လာကြ၏။
အရွယ်ရောက်လာသော သူတို့၏ ဉာဏ်စွမ်းသည် အတွေးဘက် ၌ တိုးတက်ထက်သန်လာသဖြင့် မည်သည်ကိုမဆို သိနားလည် လွယ်ပြီးလျှင် အကဲခတ်တတ်လာကြလေသည်။
သို့သော် အရှက်အကြောက် များသောကြောင့် တစုံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော် မျိုသိပ်ထားလိုတတ်ကြ၏။
အပြစ်ပြုမိခဲ့လျှင်လည်း ဖုံးအုပ် ထားတတ်ကြသည်။
စိတ်အား တက်ကြွချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဆိုဆုံးမရခက်သည်။
နာခံတတ်သောစိတ်မရှိဘဲ ခေါင်းမာတတ် ၏။
သူတို့တွင် စဉ်းစားဉာဏ်ကလေးများ ဝင်လာပြီဖြစ်၍ သူများပြောတိုင်း မယုံကြည်တတ်တော့ချေ။
ဂုဏ်၊ မာန တက်ကြွ နေတတ်ပြီးလျှင် ဆွေဂုဏ်မျိုးဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ်၊ အလှ ဂုဏ်စသော ဂုဏ်အမျိုးမျိုးဖြင့် အမွှမ်းတင်လိုစိတ် ရှိတတ်ကြ ၏။
ဤအရွယ်တွင် ထုံသွားသော ဝါသနာများသည် ကောင်း သည်ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသည် ဖြစ်စေ တစ်သက်လုံး စွဲသွား တတ်ပြီးလျှင် နောင်ကို ပြန်၍ ပြုပြင်ရန် ခဲယဉ်းသွားတော့၏။
ထိုကြောင့် ဝါသနာကောင်းများသာ ပါသွားစေရန် ဆရာမိဘ တို့က အထူးပင် သွန်သင် ပဲ့ပြင်ပေးသင့်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:ဇီဝဗေဒ။
အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု အရှေ့အိန္ဒိယရှိ ကျွန်းစုသည် အာရှတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်နှင့် ဩစတြေး လီးယားတိုက်အကြားတွင် မိုင်ပေါင်း ၄ဝဝ၁ နီးပါးမျှကျယ်ပြန့်လျက် သွယ်တန်းတည်ရှိနေ ပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ကျွန်းစုဖြစ်သည်။
မိုလပ်ကပ်၊ နယူးဂင်းနီ၊ ဆူမတြား၊ ဗော်နီယို၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဂျားဗား၊ စဲလဗီး၊ ဗာလီ၊ လွမ်ဗော့ စသော ကျွန်းကြီးများနှင့်တကွ ထောင် ပေါင်းများစွာသော ကျွန်းငယ်တို့ ပါဝင်လေသည်။
ထိုကျွန်းစုတွင် မီးသေတောင်၊ မီးရှင်တောင်တို့ များစွာရှိ၍၃ တောင်ထူထပ်ပေါများပြီးလျှင် အပူပိုင်း သစ်တောကြီးများတွင် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိ၏။
ကြီးစင်ငယ်လိုက်အားဖြင့် နယူးဂင်းနီကျွန်း၊ ဗော်နီယိုကျွန်း၊ ဆူမတြားကျွန်းနှင့် ဂျာဗားကျွန်းတို့ ဖြစ်လေ သည်။
အီကွေတာသည် ဤကျွန်းစုများ၏ အလယ်ဗဟိုကို ဖြတ်သွား၍၊ ရာသီဥတုမှာ ပူပြင်းစွတ်ဆိုပြီးလျှင် မိုးများသော ဒေသများဖြစ်၏။
စိမ်းလန်းစိုပြေသော သစ်တောကြီးများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသဖြင့် သစ်ပင်၊ ပန်းပင်၊ ကျေးငှက်၊ သားရဲ စသော တောတိရစ္ဆာန်များ အကြောင်း လေ့လာရန် သဘာဝဖြင့် ကြွယ်ဝသောကျွန်းများပင် ဖြစ်သည်။
အပူပိုင်းဖြစ်သည့်အတိုင်း ဟင်းခတ် အမွေးအကြိုင်များ၊ သာဂူ၊ သကြား၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ကာဖီ၊ ရေနံနှင့် အုန်းသီး များစွာထွက်၏။
ထိုကျွန်းစုများမှာ အဖိုးတန်ထွက်ကုန်များမှာ ကြက်ပေါင် စေး၊ သကြား၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ သစ်စေးကော်၊ ကာဖီ၊ လက်ဘက်ခြောက်၊ ရေနံ၊ သံဖြူ၊ အုန်းသားခြောက်နှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဗာလီကျွန်းမှာ နက်ရှိုင်းသော ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော် ၍ လွမ်ဗော့ကျွန်းသို့ရောက်လျှင် တော တောင်ရေမြေ ကျေး ငှက်တိရစ္ဆာန်မှစ၍ အားလုံးပင် လုံးဝမတူပဲ ကွဲပြားလာ၏။
ဂျားဗားကျွန်း၏ အနောက် ပိုင်းတွင် အာရှတိုက်၏ သစ်ပင် ပန်းပင်၊ တောတိရစ္ဆာန်များကို တွေ့ရပြီးသော် လွမ်ဗော့ကျွန်း မှစ၍ အရှေ့ပိုင်း၌မူ ဩစတြေးလီးယားကျွန်း၏ တောတောင် ရေမြေ ကျေးငှက်တိရစ္ဆာန်မျိုးကို ရှာမှီးလေ့လာသူ အဲလဖရက် ရပ်ဆယ်ဝေါလေ့က ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ဂျားဗားကျွန်းနှင့် လွမ်ဗော့ကျွန်းစပ်ကြားတွင် ဝေါ့လေ့မျဉ်းကြောင်းဟူ၍ သဘာဝ ကွဲပြားပုံကို ခြားနားပြထားသော မျဉ်းအမှတ်အသား လမ်းကြောင်းရှိလေသည်။
ဤကျွန်းစုများမှ ထွက်သော အမွှေးအကြိုင်များကို ဥရောပ တိုက်ရှိ အနောက်တိုင်းသားများ အထူး နှစ်သက်သောကြောင့် နာမည်ကျော်စောခဲ့သဖြင့် ပေါ်တူဂီ၊ အာရပ်နှင့်တရုတ်လူမျိုးများ သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကပင် ရွက်သင်္ဘောများနှင့် စွန့်စား သွားလာလျက် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခဲ့ကြ၏။
သို့ဖြင့် နောက် မကြာမီ ဥရောပတိုက်ရှိ အင်္ဂလန်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဟော်လန်အစ ရှိသော တန်ခိုးကြီးနိုင်ငံများသည် ဤကျွန်းများကို အပြိုင် အဆိုင် စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ရန် စစ်ခင်းပေးကြသည်။
ဥရောပရှိ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် ကုမ္ပဏီကြီးများဖွဲ့လျက် ဤ ကျွန်းစုများတွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရန် ကြိုးစားကြ၏။
ဤသို့ ဖြင့် ဗြိတိသျှတို့က ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ ကို ဖွဲ့စည်းလျက် လည်းကောင်း၊ ဒပ်ချတို့က ဒပ်ချ အရှေ့ အိန္ဒိယကုမ္ပဏီကို ၁၆ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းလျက်လည်းကောင်း၊ ပြင်သစ်တို့ကလည်း ပြင်သစ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီကို ၁၆၆၄ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းလျက် လည်းကောင်း အသီးအသီး အပြိုင် အဆိုင် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြလေသည်။
နောင်အခါ ကျွန်းများစွာတို့ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ(ဟော်လန်) က ပိုင်ဆိုင်ခဲ့၍ ဗော်နီယိုကျွန်းမြောက်ပိုင်းနှင့် နယူးဂင်းနီကျွန်း ၏တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုသာ ဗြိတိသျှတို့က ပိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
နယ်သာလန်နိုင်ငံက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ကျွန်းများကို နယ်သာလန် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုဟု ခေါ်သည်။
နယ်သာလန်အရှေ့ အိန္ဒိယကျွန်းစု ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက နယူးဂင်းနီကျွန်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းကို ဂျာမန်တို့ ပိုင်ခဲ့သော်လည်း စစ်ပြီးသောအခါ ဩစတြေးလီးယားလက် အောက်သို့ လွှဲအပ်ခဲ့ရလေသည်။
နယူးဂင်းနီကျွန်း ဗော်နီယိုကျွန်း ဂျားဗားကျွန်း ဗာလီကျွန်း ဖိလစ်ပိုင် ကျွန်းစုမှာ ရှေးက စပိန်ပိုင်ခဲ့သော်လည်း စပိန်- အမေရိကန်စစ်ပွဲအပြီး ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံသို့ ပေးအပ်လိုက်ရသဖြင့် အမေရိကန်ပိုင် ဖြစ်လာခဲ့၏။
ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတနိုင်ငံ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်အား အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သဖြင့် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ဖိလစ်ပိုင် သည် ပထမဆုံး လွတ်လပ်သောနိုင်ငံ ဖြစ်လာလေသည်။
နယ် သာလန် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုကား လွတ်လပ်ရေးကို ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရခဲ့၍ ယခုအခါ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဟု ထူထောင် ထားပြီး ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:ပထဝီဝင်Category:သမိုင်း။
thumb| ဦးအလီ(မြန်မာ ၁၂၅၉-၁၃၁၅) ဦးအလီ(မြန်မာ ၁၂၅၉-၁၃၁၅) မြန်မာ့တူရိယာဂီတာ လောကတွင် သီချင်းကြီးအဆို၌ ထင်ရှား ကျော်ကြားသော ဦးအလီကို သာဝတ္ထိမြို့၌ အဖ ကုန်သည် ဦးမောင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်ချုံတို့မှ ခရစ် ၁၈၉၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၉ ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
အရွယ်ရောက်သောအခါ ရန်ကုန် အနောက်ပိုင်း တွင် နေထိုင်ကြီးပြင်း လာခဲ့သည်။
ဦးအလီသည် ငယ်စဉ်ကပင် ပြွေမှုတ် ဘင်ဂျိုတီးတတ်သည်။
အဆိုအတီးတွင် ဝါသနာပါသော်လည်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အတွက် မော်တော်ယာဉ်မောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။
ရန်ကုန် မြို့ လသာလမ်းနေ မီးခြစ်သူဌေးဦးကြင်ကြက်၏ မော်တော် ယာဉ်မောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေစဉ် ကားမောင်းယင်း ပါးစပ်မှ မပြတ်မလပ် သီချင်းတညည်းညည်း လုပ်နေတတ်သဖြင့် သူဌေး ဖြစ်သူက ဤမျှသီချင်းအဆို ဝါသနာပါမူ ဆရာ တစ်ဦးဦးထံ နည်းနာခံ သင်ယူရန် တိုက်တွန်းသဖြင့်၊ ရွှေတောင်တန်းနေ စောင်းဆရာဦးထွန်းဖေထံ တပည့်ခံသည်။
ထိုနောက် ဆရာ ဦးလှထွန်းအိုင်၊ ရုပ်သေးမင်းသမီးကြီး ဆရာမှန်းတို့ထံမှ ပညာ ယူခဲ့သည်။
ဆရာများ၏ ပညာကို မှီအောင် ခံယူနိုင်သောသူ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၉-၄ဝ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက် ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွင့်လှစ်သောပန်းချီနှင့် တူရိယာပညာသင်ကျောင်း (အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ ဖွင့်လှစ်သည်။
) တွင် အဆို လက်ထောက်ဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းလေသည်။
ထိုအချိန် က အဆိုဆရာမှာ ဒေါ်စောမြအေးကြည်ဖြစ်ရာ၊ ဒေါ်စောမြအေး ကြည်၏ ပညာများကိုလည်း ဦးအလီ ဆည်းပူးခွင့်ရလိုက်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်သောအခါ ပန်းချီနှင့် တူရိယာအတတ် သင်ကျောင်းသည် စစ်ကွင်းမြို့သို့ ရွှေ့သွားရာ ဦးအလီသည် စစ်ကွင်းမြို့သို့ လိုက်ပါအမှုထမ်းသည်။
စစ်ပြီး၍ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပန်တျာကျောင်း ဖွင့်လျှင်ဖွင့်ခြင်း ယောက်ျားအဆိုဆရာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရရာ၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၅ တပေါင်း လပြည့်ကျော် ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်အထိ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဦးအလီတူရိယာ အဖွဲ့ဟူ၍ သီချင်းကြီးအဖွဲ့ထောင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ အသံလွှင့်ရုံမှ သီဆိုအသံလွင့်သည်မှာလည်း ကွယ်လွန်သည်အထိ ဖြစ်သည်။
ဦးအလီသည် ကာလပေါ်သီချင်းအဆိုထက် သီချင်းကြီး အဆို ဝါသနာပါသည်။
ကာလပေါ်သီချင်း စာသားကို သီချင်း ကြီးအသံနှင့်ဆိုလေ့ရှိ၍ ယင်းသို့ဆိုလျှင် ပို၍ကောင်းသည်။
သီချင်းကြီးဆိုရာ၌ တီးသူနှင့် နားထောင်သူ ရွှင်လာအောင် ဆိုနိုင်သူဖြစ်သည်။
သီချင်းဆိုရာ၌ အသက်ဝင်ရုံသာမက အလင်္ကာလည်း မြောက်သည်။
အဆိုလည်း သဘောပေါက် သည်။
ရေယမုန်ပတ်ပျိုးသည် အမျိုးသမီးများ ကလေးချော့ရာ၌ ဆိုရသော သီချင်းဖြစ်သော်လည်း ဦးအလီ ဆိုသောအခါ တကယ့်ကလေးချော့သီချင်းကဲ့သို့ ကြားရသူတို့ အရသာခံကြ ရသည်။
သီချင်းဆိုရာ၌ သဘာဝနှင့်သရုပ်ပေါ်အောင် ဆိုတတ် သည်။
အမျိုးသမီးဆို၊ အမျိုးသားဆို၊ အမျိုးသမီး အမျိုးသား နှစ်ယောက်စလုံးဆို ဟူ၍ရှိရာ၌ မည်သည့်သီချင်းမျိုးဆိုဆို သရုပ်ပေါ်အောင် ဆိုတတ်သူ ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် တစ် ယောက်ယောက်က မတောင်းပန်ပဲ မည်သည့်အမျိုးသမီးဆို သီချင်းကိုမျှ ဆိုလေ့ မရှိချေ။
တိုက်တွန်းသူရှိမှ အမျိုးသမီးဆို သီချင်းမျိုးကို ဆိုလေ့ရှိလေသည်။
ယောက်ျားဆိုသည့်ဟန် ယောက်ျားဆိုသည့်အာလည်း ပီသသည်။
ခပ်ဆတ်ဆတ်ဆိုရ သော ပုလဲပေါက်သံဆန်း အဆိုကောင်းသလောက် ခတ် တွဲတွဲဆိုရသော သံရိုးအောက်ပြန်ဆို၌လည်း မညံ့ချေ။
ဦးအလီသည် စစ်မဖြစ်မီက ကိုလမ္ဗီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီနှင့် သီချင်းကြီးသီချင်းခံ၊ ပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယား အပုဒ် ၃ဝ ကျော် ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သည်။
ဒဂုန်မောင်ကြီး ဟူသောအမည်ကို ယူ၍ လည်း သီဆိုခဲ့ဘူးသည်။
သို့ရာတွင် ထိုအမည်နှင့်မထင်ရှားခဲ့ ချေ။
ဦးအလီ သီဆိုသော သီချင်းများအနက် ထင်ရှားသော သီချင်းများမှာ- (၁) ချစ်သမျှကို (၆) ကျွန်းကျွန်းပိုင်သ (၂) ရေယမုန် (၇) ဝေယံလိုပင် (၃) မဲဇာတောင်ခြေ (၈) ဘုံဆောင်မြင့် (၄) ဂန္ဓမာဗွေ (၉) ကျောင်းတော်ကြီးကြိုး (၅) မင်္ဂလာဘွဲ့ (၁ဝ) ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ယင်းတို့အနက် ရေယမုန်ပတ်ပျိုးသည် နာမည်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
ဦးအလီ သီဆိုခဲ့သော ဓာတ်ပြား သီချင်းများကို အခြားသူအား ဆိုစေသော် ဦးအလီဟန်ရအောင် ဆိုနိုင်သူ ရှားလေသည်။
ဦးအလီသည် ပထမဇနီး ဒေါ်အေးနွဲ့နှင့် သားသမီး ငါး ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
ပထမဇနီး ကွယ်လွန် ပြီးနောက် ခုနစ်နှစ်အကြာ ဒေါ်မြနှင့် အိမ်ထောင်ကျ၍ ဂွတ္တလစ် ရပ်ကွက်၌ နေထိုင်စဉ် ထိုအိမ်၌ပင် ကွယ်လွန်သည်။
ဦးအလီတွင် တပည့်များစွာရှိရာ တူရိယာ ပန်တျာလောက၌ နာမည်ကြီးများဖြစ်ကြသော တယော ဦးဟန်ဝင်း၊ စန္ဒရားဦးငယ်၊ ဂီတာ ဘစောကြည်၊ စောင်းဦးစိန်ဖေတို့သည် သူ၏တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဦးအလီသည် ဘင်ဂျိုအတီးကောင်းသူ ဖြစ်ရာ တပည့်များကို သင်ကြားပေးရာ၌ပင် ဘင်ဂျိုနှင့် သင်ကြားပေး လေ့ရှိသည်။
ဦးအလီကား ပညာတွင် မာနမရှိ၊ သီချင်းရမည်ဆိုလျှင် အထက်လူ အောက်လူမရွေး အောက်ကျခံ ပေါင်း၍ ပညာယူ လေ့ရှိသည်။
ပညာပေးသည့်အခါ၌လည်း ထိုနည်းအတိုင်း ဖြစ် ၍ စေတနာ အလွန်ရှိသူ ဖြစ်သည်။
အခကြေးငွေကို ပဓာန မထားပဲ ပညာကို ပေးဝေတတ်သူ ဖြစ်သည်။
စစ်မဖြစ်မီ ခေတ် လောက်က ဓာတ်ပြားသွင်းရခြင်းသည် အခကြေးငွေ အနည်း ငယ် သာရသော်လည်း နောင်လာနောင်သားများ သူ့ခေတ်က ကဲ့သို့ ခက်ခက်ခဲခဲ သီချင်းမတက်ကြစေရန် ရည်သန်၍ ရက်ရက်ရောရော ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ပဲ ဆရာစားမချန် သီချင်းကြီး များကို ပညာဖြန့်ခဲ့သူဟု ဆိုရပေမည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ။
ကန်ပက်လက်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။
ချင်းပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော နတ်မတောင် (ဝိတိုရိယတောင်) တည်ရှိရာ မြို့နယ်ဖြစ်ပြီး ရှားပါးငှက်မျိုးများ နေထိုင်ရာ နတ်မတောင် အမျိုးသားဥယျာဉ်သည်လည်း ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဗြိတိသျှတို့ အုပ်ချုပ်စဉ်အခါကပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ ကို စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်ရာ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြောက်ပိုင်းချင်းတောင်ခရိုင်၊ တောင်ပိုင်းချင်းတောင်ခရိုင်ဟု ခရိုင် ၃ ခု ခွဲထားသည်တွင် တောင်ပိုင်းချင်းတောင် ခရိုင်ဝန် ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပထဝီဝင် ချင်း ဝိသေသတိုင်းတည်ရာ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းရှိ အနောက်ရိုးမ တောင်မြင့်တန်းကြီးတွင် မြင့်မားသော တောင်ထွတ်တောင်ထိပ်အများရှိသည့်အနက် ဝိတိုရိယတောင်ထိပ်ဟု ဗြိတိသျှတို့က ခေါ်ဝေါ်သော ခေါနုမထုန်း (နတ်မိမယ်) တောင်ဟု ချင်းတို့ကခေါ်သော ပေ ၁၀၀၁၈ မြင့်သော တောင်ထွတ်ကြီး၏ အရှေ့ဘက် ၁၂ မိုင်ကွာ ပေ ၆၂၇၄ မြင့်သော တောင်ရိုးပေါ်တွင် တည်နေပေသည်။
ထိုတည်နေရာမှ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄.၄ နှင့် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁.၁၂ လောက်တွင်ရှိသည်။
ရာသီဥတု ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ပေ ၆၀၀၀ ကျော်မြင့်သော ကုန်းမြင့်ပေါ်တွင် တည်နေရကား ကန်ပက်လက်မြို့၏ ရာသီဥတုမှာ အေးချမ်းသာယာပြီး များသောအားဖြင့် နှင်းမြူများ ဆိုင်းလျက်ရှိသည်။
ဆောင်းရာသီတွင် အအေးကဲသောကြောင့် ၂ ရက် ၃ ရက်မပြတ်‌ ရေခဲတတ်သည်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် ကို မိုးကြည့်နေဘိသကဲ့သို့ မြင့်မားစွာ တည်နေသောကြောင့် အနောက်တောင်ရာသီလေကို ကောင်းစွာရရှိနေသည့်အားလျော်စွာ မိုးရာသီတွင် အဆက်မပြတ်လိုပင် မိုးရွာသွန်းသည်။
ဗြိတိသျှတို့ ကြီးစိုးစဉ်အခါက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ရေနံချောင်း၊ ချောက်စသည်တို့တွင် ရေနံလုပ်ငန်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း၊ အုပ်ချုပ်မှုလုပ်ငန်း လုပ်ကြကုန်သော ဥရောပတိုက်သားတို့သည် ကန်ပက်လက်မြို့ကို နွေရာသီစခန်း အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဝိတိုရိယ တောင်ရိပ်အောက်တွင် အာကာပြင်သို့ မတ်မတ်မားမားထိုးဝင်နေဘိသကဲ့သို့ အပြိုင်အဆိုင်ပေါက်ရောက်နေသည့် ထင်းရှူးတောများ၊ ရာသီလိုက်လှပ တင့်တယ်စွာပွင့်သော ချယ်ရီတောများမှာ ကန်ပက်လက်မြို့ ပတ်ဝန်းကျင် ရှုမြော်ခင်းများပင်ဖြစ်ကြ၏။
ထိုဒေသတစ်ဝိုက် သဘာဝလှပဆန်းကြယ်မှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်တွင် အရောင်အသွေးအမျိုးမျိုးရှိသော သစ်ခွပန်းမျိုးစုံဖြင့် ဖြစ်ထွန်းရာဒေသလည်း ဖြစ်ပေသည်။
သမိုင်းကြောင်း ဗြိတိသျှတို့ အုပ်စိုးစဉ်အခါက ကန်ပက်လက်မြို့မှာ ပခုက္ကူတောင်တန်းနယ်တွင်အပါအဝင်ဖြစ်၍ ပခုက္ကူ အရေးပိုင်လက်အောက် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်တစ်ဦးက ဆပ်ဒီဝီဇံနယ်အဖြစ်စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည်နောက် မဆလခေတ်တွင် အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ချင်းဝိသေသတိုင်းတွင် အပါအဝင်ဖြစ်လာသည်။
တောင်ပိုင်းချင်းတောင်ခရိုင်၊ အချက်အချာနေရာဖြစ် လာသည်။
ယခင်က ရခိုင်တိုင်း၊ စစ်တွေခရိုင်တွင် အပါအဝင် ဖြစ်သော ပလက်ဝနယ်၊ အရိုင်းနယ်ဟုခေါ်ခဲ့သော မတူပီနယ် နှင့် မင်းတပ်နယ်တို့မှာ ကန်ပက်လက်မြို့မှ စီမံအုပ်ချုပ်ရသော အဆိုပါ တောင်ပိုင်းချင်းတောင်ခရိုင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ကန်ပက်လက်မြို့တစ်ဝိုက် မြင့်မားမတ်စောက်ကြမ်းတမ်းသော တောင်ထွတ်တောင်ရိုးတို့မှာ ကန်ပက်လက်ချင်းတို့ မူရင်းဒေသဖြစ်၏။
ထိုဒေသတစ်ဝိုက်တွင် ယောချောင်းနှင့် ဆောချောင်းတို့၏မြစ်ဖျားခံ၍ ထိုချောင်းရိုးတို့တွင် ယင်းဒူး ချင်းများ နေထိုင်ကြသည်။
ကန်ပက်လက်မြို့မှာ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအတွက် သီးသန့်ဆောက်လုပ်ထားသော အစိုးရအရာရှိများ၊ ကာကွယ်‌ရေးတပ်များ ရုံးစိုက်ရာ အစိုးရမြို့သက်သက်ဖြစ်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြည်တွင်းလေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးရှိနေသဖြင့် ကန်ပက်လက်သို့သွားရန် မခဲယဉ်းလှချေ။
ကျောက်ထုလေယာဉ်ပျံကွင်းမှ ၂ မိုင်မျှဝေးသော ယောမြို့၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ၁၅ မိုင်မျှ ကွာလှမ်းသော ဆောမြို့၊ ဆောမြို့မှသည် ကန်ပက်လက်အထိ တောင်ရိုးတောင်တန်းတို့ကို ကွေ့ကောက်တက်ရသည်။
ကုန်းလမ်းခရီးအားဖြင့်ဆိုသော် ပခုက္ကူသို့မဟုတ် ချောက်မြို့ တစ်ဖက်ကမ်းဖြစ်သော ဆိပ်ဖြူမြို့မှဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ မင်းဘူးမကွေးမြို့များသို့ မော်တော်ယာဉ်ဖြင့် သွားရောက်နိုင်သည်။
ပခုက္ကူမြို့မှ သွားသော် ကုန်းလမ်းဖြင့် ၈၃ မိုင်ခရီးမျှရှိသည်။
ကန်ပက်လက်မြို့မှ မြောက်ဘက် မင်းတပ်မြို့၊ ချင်းတောင်မြောက်ပိုင်း ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ ဖလမ်းမြို့တို့သို့ သွားရန် တောင်ပေါ်လမ်း ခရီးသည်။
မြို့နေလူတို့၏ စားသောက်ဖွယ်ရာနှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ အတွက် ဆောမြို့ကိုအမှီသဟဲပြုရသည်။
အမဲလိုက်ဝါသနာ ပါသူတို့၏အဖို့မှာမူ ကန်ပက်လက်မြို့တဝိုက်မှာ အမဲပစ်ရန် အလွန် ကောင်းသောစခန်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
မြို့တည်ရာ နေရာတွင် တောင်ရိုးပေါ် အထီးတည်းတည်လျက်ရှိသော ကန်ကလေးကိုအကြောင်းပြု၍ ကန်ပက်လက် ဟုအမည်တွင်ကြောင်း သမိုင်းကျောက်စာများကဆိုသည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်သည် အီရန်နိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက် ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရှေးအခါက အက်ထရိုးပတီးနီဟု ခေါ်သည်။
ထိုနယ်၏မြောက်ဘက်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် တူရကီနှင့် အီရတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ကာဒက်စတန်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ခမ်မဆဲနှင့်ဂျီလန် ပြည်နယ်တို့ အသီးအသီး တည်ရှိ၏။
စတုရန်းမိုင် ၄၁၁၅ဝ ကျယ်ဝန်း၍ တောင်ထူထပ်သော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။
မိုးလည်း ပါးသည်။
သို့သော် မြစ်ချောင်းများမှာ ဆီးနှင်းများမပြတ် အရည်ပျော်လာတတ်သောကြောင့် တစ်နှစ်လုံး ရေပြတ်သည် မရှိပေ။
အီရန်နိုင်ငံ မြေဩဇာအထက်သန်ဆုံးသော ဒေသ များတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်တွင် ခဲ၊ သံ၊ ကြေးနီနှင့် အခြားဓာတ် သတ္တုများ ထွက်သည်။
သိုးမွေးချည်လည်း ထွက်သည်။
မြစ်ဝှမ်းများတွင် ဂျုံ၊ စပါး၊ မုယောစပါး၊ ဖူးပြောင်း၊ ဘီသွာ လျှော် စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်သည်။
ကုလားအုပ်၊ မြင်းနှင့်နွားကိုလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်ကို အုပ်ချုပ်ရေးအလို့ငှာ အရှေ့အဇာ ဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်နှင့် အနောက်အဇာဘိုင်ဂျန် ပြည်နယ်ဟု ခွဲခြား ထား၏။
အရှေ့အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၂.၆ သန်း (၁၉၆၆)ဖြစ်၍ အနောက် အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၁သန်း (၁၉၆၆)ဖြစ်သည်။
တာဗရစ်မြို့သည် အရှေ့ အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ ရီဇာယဲမြို့သည် အနောက် အဇာဘိုင်ဂျန် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်။
ဂျိမ်းစ် အဲရစ် ဒရမ်မွန်း220px နိုင်ငံအမည်ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း လူမျိုးစကော့လူမျိုး အကြိမ်မြောက် ပထမဆုံး နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် တာဝန်စတင်ရက်စွဲ၁၉၂၀ ခုနှစ် တာဝန်ပြီးဆုံးရက်စွဲ၁၉၃၃ ခုနှစ် တာဝန်လွှဲပေးသူမရှိ တာဝန်ဆက်ခံသူဂျိုးဇက် လူးဝစ် အန်း အေဗီနောလ် မွေးနေ့ရက်စွဲ ၁၇ ဩဂုတ် ၁၈၇၆ မွေးရပ်ဒေသမြောက်ယော့ခ်ရှိုင်းယား၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကွယ်လွန်ရက်စွဲ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၁ ကွယ်လွန်ဒေသပညာအရည်အချင်း တက္ကသိုလ်အီတန်ကောလိပ် Eton College ဇနီးအမည်သားသမီးများ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုခရစ်ယာန်ဘာသာလက်မှတ် ဂျိမ်းစ် အဲရစ် ဒရမ်မွန်း (James Eric Drummond, 16th Earl of Perth) (၁၇ ဩဂုတ် ၁၈၇၆ - ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၁) သည် စကော့တလန်လူမျိုး ဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ သံတမန် နှင့် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး၏ ပထမဦးဆုံးသော အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်သည်။
သူ့အား သတ္တမမြောက် ပါ့သ်အမတ်ကြီး အဖြစ်လည်း တစ်ခါတရံ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။
သူသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ မြောက်ယော့ခ်ရှိုင်းယားနယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အီတန်ကောလိပ်တွင်ပညာသင်ယူခဲ့ကာ ၁၉၀၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးရုံးတွင် စတင်တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၁၉ မှ ၁၉၃၃ အထိ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် တာဝန် ထမ်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အီတလီနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိန်သံအမတ်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီးအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်များ။
ဂျိုးဇက် လူးဝစ် အန်း အေဗီနောလ်နိုင်ငံအမည်ပြင်သစ်နိုင်ငံ လူမျိုးပြင်သစ်လူမျိုး အကြိမ်မြောက် ဒုတိယမြောက် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် တာဝန်စတင်ရက်စွဲ၃ ဇူလိုင် ၁၉၃၃ တာဝန်ပြီးဆုံးရက်စွဲ၃၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၀ တာဝန်လွှဲပေးသူဂျိမ်းစ် အဲရစ် ဒရမ်မွန်း တာဝန်ဆက်ခံသူရှောင် လက်စတား မွေးနေ့ရက်စွဲ ၉ ဇွန် ၁၈၇၉ မွေးရပ်ဒေသMelle, Deux-Sèvres၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ကွယ်လွန်ရက်စွဲ ၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၂ ကွယ်လွန်ဒေသVaud၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံပညာအရည်အချင်း တက္ကသိုလ် ဇနီးအမည်သားသမီးများ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုခရစ်ယာန်ဘာသာလက်မှတ် ဂျိုးဇက် လူးဝစ် အန်း အေဗီနောလ် (Joseph Louis Anne Avenol) (၉ ဇွန် ၁၈၇၉ - ၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၂) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး သံတမန် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး ၏ ဒုတိယမြောက် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ၃.၇.၁၉၃၃ မှ ၃၁.၈.၁၉၄၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၀ တွင် သူ၏တာဝန်ကို အိုင်ယာလန်နိုင်ငံသား ရှောင် လက်စတား အား လွှဲပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား Barros, James, Betrayal from Within: Joseph Avenol, Secretary-General of the League of Nations, 1933-1940. New Haven, Ct.: Yale University Press, 1969. ISBN 0-300-01112-1. ပြင်ပလင့်ခ်များ History of his administration Short biography Category:နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီးအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်များ။
ရှောင် လက်စတားနိုင်ငံအမည်အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ လူမျိုးအိုင်းရစ်လူမျိုး အကြိမ်မြောက် တတိယမြောက် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် တာဝန်စတင်ရက်စွဲ၃၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၀ တာဝန်ပြီးဆုံးရက်စွဲ၁၈ ဧပြီ ၁၉၄၆ တာဝန်လွှဲပေးသူဂျိုးဇက် လူးဝစ် အန်း အေဗီနောလ် တာဝန်ဆက်ခံသူမရှိ မွေးနေ့ရက်စွဲ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၈၈၈ မွေးရပ်ဒေသကာရီဖားဂပ်စ်၊ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ကွယ်လွန်ရက်စွဲ ၁၃ ဇွန် ၁၉၅၃ ကွယ်လွန်ဒေသဂယ်လ်ဝေးမြို့၊ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံပညာအရည်အချင်း တက္ကသိုလ် ဇနီးအမည်သားသမီးများ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုခရစ်ယာန်ဘာသာလက်မှတ် ရှောင် လက်စတား (Seán Lester) (၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၈၈၈ - ၁၃ ဇွန် ၁၉၅၉) သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံသား အိုင်းရစ်လူမျိုး သံတမန် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး၏ နောက်ဆုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Biography Nation Builders: Sean Lester biographical article from the producers of an Irish documentary on Lester. League of Nations Archives, with a short biography League of Nations Archives, Private Archives of Sean Lester Documents on Irish Foreign Policy website Category:နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီးအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်များ။
အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဟူသည် အသင်းအဖွဲ့ကြီးတစ်ခုခု သို့မဟုတ် နိင်ငံရေးပါတီကြီးတစ်ခုခု၏အတွင်းရေးမှူး အကြီးအကဲကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး အာဆီယံ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Category:အစိုးရ အလုပ်အကိုင်များ။
ပလက်ဝမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်၊ တောင်ပိုင်း ပလက်ဝခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် ပလက်ဝမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။
ချင်းတောင်တန်းများမှ မြစ်ဖျားခံ၍ ရခိုင်ပြည်နယ်အထိ စီးဆင်းသွားသော ကုလားတန်မြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ပလက်ဝမြို့ တည်ရှိသည်။
ကုလားတန်မြစ်ကြောင်းအတိုင်း စစ်တွေမြို့မှ ၉၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။
ပလက်ဝမြို့ မြောက်ဘက် ၉ မိုင်ခန့်ဝေးသော ကျောက်ပန်းတောင် အဖို နှင့် ကျောက်ပန်းတောင် အမ နှစ်တောင်ကြားတွင် မြစ်ဖျားခံသည့် ပလက်ချောင်းသည် ပလက်ဝမြို့အနီးတွင် ကုလားတန်မြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်သည်ကို အစွဲပြု၍ ပလက်ဝမြို့ ဟု အမည်တွင်သည်။
ပလက်ချောင်း မြစ်ဖျားခံရာ တောင်ကြား၌ ရှေးက လင်းနို့များ ရှိခဲ့ဟန်တူ၍ လေးမြို့ချင်းများက လင်းနို့ကို ပိလပ် ဟု ခေါ်ရာမှ ပလက်ချောင်း၊ ပလက်ဝမြို့ စသည်ဖြင့် အမည်တွင်လာသည်ဟု ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလ၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ပလက်ဝမြို့အား တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
လူမှုပထဝီဝင် ပလက်ဝမြို့သည် ၂ စတုရန်းမိုင်ခန့် ကျယ်၍ မြို့အနေအထားသည် ကျဉ်းမြောင်းသော တောင်ကြားတွင် ခပ်လျားလျား တည်ရှိနေသည်။
မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြီးမားထင်ရှားသောတောင်များဟူ၍ မရှိပေ။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး မရမီက ယင်းမြို့ကို ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ထည့်သွင်းကာ အရေးပိုင်ရုံးစိုက်မြို့အဖြစ် ထားရှိသည်။
လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက်တွင်မူ ပလက်ဝမြို့ကို ချင်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက်၍ နယ်ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်လာသည်။
သို့ရာတွင် တည်နေရာကောင်း၍ အဆက်အသွယ် လွယ်ကူသောမြို့ ဖြစ်သဖြင့် ပလက်ဝမြို့နယ်ကို သီးသန့်ခရိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်မြို့ အဖြစ် ပြုလုပ်ရန် အစီအစဉ်များ ရှိလေသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပလက်ဝမြို့နယ် တစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေသည် ၆၄,၉၇၁ ယောက် ရှိ၍ မြို့ပေါ်တွင် လူ ၆,၃၇၄ ခန့်နေထိုင်သည်။
ခူမီးချင်းလူမျိုး အများဆုံး ဖြစ်၍ ကျန်လူမျိုးများမှာ ရခိုင်လူမျိုး၊ ခေါင်စို နှင့်အိန္ဒိယလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ သက်ဝင် ယုံကြည်ကြ၍ ခရစ်ယာန် နှင့် အစ္စလာမ် အယူဝါဒီ အနည်းအကျဉ်း ရှိသည်။
ခမီးချင်းတို့သည် မိမိတို့ ကိုယ်တိုင် ရက်လုပ်သော အဝတ်အထည်များကိုသာ ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိသည်။
ခေါင်စိုလူမျိုးနွယ်စုများကိုပလက်ဝမြို့နယ်၊ပလက်ချောင်းတစ်လျှောက်၊ ဆမီးမြို့မီးချောင်းတွင်တွေ့ရသည်။
စီးပွားရေး ပလက်ဝမြို့နယ်၏ ထွက်ကုန်များမှာ နှမ်း၊ ငရုတ်၊ ဆေးဝါ၊ လိမ္မော်သီး ဖြစ်သည်။
ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် ကုလားတန်ဆေးသည် အထူး ထင်ရှားသည်။
မြို့နယ်တစ်ဝိုက်တွင် ဆန်စပါး အနည်းငယ် စိုက်ပျိုးသော်လည်း နယ်သူနယ်သားများ စားရန်ပင် မလုံလောက်သဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေနယ်မှ ဝယ်ယူကြရသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး စစ်တွေမြို့မှ မြောက်ဦးမြို့၊ ကျောက်တော်မြို့များကို ဖြတ်၍ ပလက်ဝမြို့သို့ ရက်သတ္တ တစ်ပါတ်လျှင် ၂ကြိမ်ကျ အချိန်မှန် သင်္ဘောလမ်း အဆက်အသွယ် ရှိသည်။
ကုလားတန်မြစ်ဖျားဒေသ မြို့ရွာများနှင့်လည်း လှေ၊ ဖောင် စသည်တို့ဖြင့် ကူးသန်းဆက်သွယ်နိုင်သည်။
မတူပီမြို့နယ်သို့လည်း ကုန်းလမ်းဖြင့် သွားနိုင်သည်။
ပလက်ဝမြို့မှ မတူပီမြို့သို့ အရောက် မော်တော်ကားလမ်းသစ် ဖောက်လုပ်လျက် ရှိသည်။
ယခုအခါ ဤလမ်းများအားလုံးအသုံးပြုရန်ခက်ခဲလျက်ရှိသော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပိုမိုအဆင်ပြေချောမွေ့လာရန်ရှိသည်။
အထင်ကရနေရာများ ပလက်ဝမြို့ တောင်ဘက်၌ သင်းသေချောင်း ရှိသည်။
ယင်းသည့်ချောင်းအဖျား ပလက်ဝမြို့နှင့် ၂ဖာလုံခန့် ကွာဝေးသောနေရာတွင် အလွန်ရှုခင်းသာယာသော ရေတံခွန်ကြီးတစ်ခု ရှိသည်။
ခရီးသည်များ၏ အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခု ဖြစ်ရုံမျှမက ပလက်ဝမြို့တွင်းသို့ ယင်းသည့်ရေတံခွန်မှ စမ်းရေကို သွယ်ယူ အသုံးပြုနိုင်ရန်ပါ အစိုးရတို့က စီစဉ်လျက် ရှိသည်။
ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ အထက်တန်းကျောင်း၊ ဆေးရုံ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုကျောင်း၊ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုကျောင်း နှင့် အေးစေတီ၊ အုတ်သလင်းစေတီ စသော ဘုရားစေတီများ ရှိသည်။
ဘုရားပွဲတော်များကို နှစ်စဉ် ကျင်းပကြသည့်အပြင် တန်ခူးလတွင် လှေပြိုင်ပွဲများကို လည်းကောင်း၊ နတ်တော်လ၊ ပြာသိုလများတွင် တောင်ယာစပါး ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် ခေါင်ရည်သောက်ပွဲများကိုလည်းကောင်း ကျပကြသည်မှာ ပျော်ရွှင်ဖွယ် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၂၆၀) ကိုးကား Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ပေါက်တောမြို့သည် စစ်တွေခရိုင်၊ ပေါက်တောမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။
စစ်တွေမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၅မိုင်ခန့် အကွာတွင် ရှိသော ကုလားတန်မြစ် ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်သည် စတုရန်း ၄၉၆ မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၀.၁၄ မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။
စစ်တွေမှ မင်းပြားမြို့သို့ သွားသော ရေလမ်း ကုန်းလမ်း နှစ်ခုလုံးပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။
မြို့နယ်တစ်ဝန်းတွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၉၅၆ ယောက်ခန့် ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၄၁၂) ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် တပ်မတော်တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြယ်ပြီးနောက် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပေါက်တောမြို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။
တပ်မတော်က ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းတို့မှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး မြို့အား နောက်တစ်ရက်တွင် ပြန်လည်ရယူခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ပေါက်တောမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ပေါက်တောမြို့ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း ပေါက်တောမြို့သည် ရှေးရခိုင်ဘုရင်မင်းများလက်ထက်ကပင်တည်ရှိခဲ့သော မြို့တစ်မြို့မဟုတ်ပဲ အင်္ဂလိပ် ခေတ်ဦးပိုင်းအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ခရစ် (၁၇၈၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်း အရေးနိမ့်ခဲ့ရပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်အဝှမ်း စစ်ဒဏ်ကြောင့် ဖရိုဖရဲဖြစ်ကာ ရမ္မာ၀တီ ရမ်းဗြဲဇင်ချောင်းကျွန်းရွာတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော ရွာစားကြီး ဦးစံဖြူနှင့် မယားမိမလှတို့ မိသားစု တစ်ခုလုံးသည် တောင်ရင်းကျွန်းအရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်။
အဆိုပါမိသားစုတို့သည် ယခုပေါက်တောအနီး သရွဲကျွန်းရွာနားရှိ ဦးမြဖော်အောင်၏ ကျွဲနွားစားကျက်များဖြစ်သော ပေါက်တောကွင်းကို ရခိုင် ငွေသားဒင်္ဂါး (၃၅) ပြားဖြင့် ဝယ်ယူ၍ ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။
စားကျက်များ တစ်ကွင်းလုံးတွင် ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသော ပေါက်ပင်ကြီးများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ ခရစ် (၁၇၈၇) ခုနှစ်တွင် ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။
ရပ်ရွာအမည်ကို ပေါက်ပင်ကြီးများ တည်ရှိရာကို အကြောင်းပြု၍၎င်း၊ သရွဲစားကျက်များကို အစွဲပြု၍၎င်း (သရွဲပေါက်တော) ဟု တွင်ခေါ်သည်။
ခရစ် (၁၈၂၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့ကသိမ်းယူလိုက်သည့်အခါ သရွဲပေါက်တောရွာမှာလည်း ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်ရသည်။