kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
) ထုတ်လုပ်နိုင်သော သို့မဟုတ် ပွားစီးနိုင်သော ကုန်ပစ္စည်းများ (မြေရာ နှင့် ပြန်လည်အသုံးမပြုနိုင်သော ရင်းမြစ်များ) ကိုးကား Category:စီးပွားရေး Category:ဘောဂဗေဒ။
မမျိုးပွားအင်္ဂါ ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားခြင်း ဓလေ့ (; အတိုကောက် FGM) သည် မမျိုးပွားအင်္ဂါ ပြင်ပအစိတ်အပိုင်းများ အားလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအလေ့အကျင့်ကို အာဖရိက၊ အာရှနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၃၀ ရှိ အမျိုးသမီး သန်း ၂၀၀ ခန့်သည် ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ယူနီဆက်ဖ်က ခန့်မှန်းထားသည်။
UNICEF 2016. ဓားသုံးသည့် ရိုးရာ အရေပြားဖြတ်တောက်ကိရိယာဖြင့် ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်ဖြစ်ရာ ဖွားမြင်သန့်စင်ပြီးသည်မှ အရွယ်ရောက်သည့်အချိန်နှင့် ယင်းနောက်ပိုင်းအချိန်ထိ FGM ကို ကျင့်သုံးသည်။
နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းအရေအတွက် အရသိနိုင်သော နိုင်ငံတစ်ဝက်ခန့်ရှိ မိန်းကလေးငယ်အများစုမှာ အသက် (၅) နှစ်မတိုင်မီ ဖြတ်တောက်ခံရပြီးဖြစ်သည်။
For the circumcisers and blade: UNICEF 2013, 2, 44–46; for the ages: 50. နိုင်ငံ (သို့) လူမျိုးစုပေါ်မူတည်ပြီး ကျင့်သုံးမှုပုံစံ ကွဲပြားသည်။
မအင်္ဂါစေ့ အမိုးနှင့် အင်္ဂါစေ့ခေါင်း ကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ မအင်္ဂါ အတွင်း နှုတ်ခမ်းသားကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ မအင်္ဂါအတွင်းအပြင်နှုတ်ခမ်းသားနှင့် မအင်္ဂါနှုတ်ခမ်းဝအပိတ်တို့ကို ဖယ်ရှားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ယောနိကို ချုပ်ပစ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်တွင် ဆီးသွားရန်နှင့် ဓမ္မတာရာသီသွေးဆင်းနိုင်ရန် အပေါက်ငယ်တစ်ခုသာ ချန်ထားလေ့ရှိပြီး လိင်ဆက်ဆံရန်နှင့် ကလေးမီးဖွားချိန်မှသာ ယောနိပေါက်ကို ချဲ့သည်။
ယင်းကျင့်ထုံးသည် ကျားမလူနေမှုဘဝ တန်းတူညီမျှမှုမရှိခြင်း၊ အမျိုးသမီးသမီးတို့၏ လိင်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု နှင့် သန့်စင်ခြင်း၊ မလော်လည်ခြင်းနှင့် လှပခြင်းစသည့် အတွေးအခေါ်တို့တွင် မြစ်ဖျားခံသည်။
ဂုဏ်ကျက်သရေအရင်းခံဟုရှုမြင်သော၊ ထိုသို့ဖြတ်တောက်ခြင်း မပြုလျှင် မိမိတို့၏ သမီးများနှင့် မြေးမများ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဖယ်ကြဉ်ခံရမည် UNICEF 2013, 15; . ကို စိုးရိမ်သည့် အမျိုးသမီးများကိုယ်တိုင် ကမကထပြုပြီး ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။
မကြာခဏ ပိုးဝင်ခြင်း၊ ဆီးသွားရန်နှင့် ရာသီသွေးစွန့်ရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ကာလကြာရှည် အနာတရဖြစ်ခြင်း၊ အကျိတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ကလေးရရန်မစွမ်းနိုင်ခြင်း၊ မီးဖွားစဉ် နောက်ဆက်တွဲ ကျန်းမာရေးပြဿနာများပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် သွေးအလွန်အမင်းဆင်းခြင်းစသည့် ကျန်းမာရေး အန္တရာယ်များဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးရနိုင်သည်ဟု မသိရှိသေးပါ။
WHO 2018. ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်ပြီး နိုင်ငံတကာကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ ရှိလာရာ FGM ဓလေ့ကို စွန့်လွှတ်ရန် ကျင့်သုံးသူများကို တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် ထိုသို့ကျင့်သုံးလေ့ရှိသော နိုင်ငံအတော်များများတွင် ဥပဒေထုတ်တားမြစ်ခြင်းနှင့် ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သော်လည်း ဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းနေဆဲဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီးက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်သူများကို ယင်းဓလေ့ကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းမပြုရန် နှိုးဆော်ပန်ကြားပြီးဖြစ်ရာ ၎င်းတို့တွင် အမိဝမ်းမှကျွတ်ပြီးနောက် မအင်္ဂါကို အပိတ်ချုပ်ပစ်ခြင်းနှင့် အမှတ်အသားအနေဖြင့် မအင်္ဂါစေ့အမိုးကို "nicking" ပြုလုပ်ခြင်းတို့လည်းပါဝင်သည်။
မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုလွတ်လပ်ခွင့် (cultural relativism) နှင့် အားလုံးရပိုင်သည့် လူ့အခွင့်အရေး (universality of human rights) နှင့်ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြရာ ယင်းအပြုအမူအား အတိုက်အခံဆန့်ကျင်မှုမှာလည်း အဝေဖန်ခံရမှု မလွတ်ပေ။
အောင်ဒိုင်နတ်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း အောင်ဒိုင်နတ်သည် နွားကျောင်းသားမှ နတ်ဖြစ်သွားသူ ဖြစ်သည်။
တောင်သူလယ်သမား နွားမွေးမြူသူများ ကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
အောင်ဒိုင်နတ်သည် နွားများကို စောင့်ရှောက်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အောင်နိုင်နတ်ကို နွားတဲတွင် စင်ဖြင့်ထားကာ ကိုးကွယ်ကြသည်။
နွားများ အနာကျသည့်အခါ (သို့မဟုတ်) ပျောက်သည့်အခါတွင် အသောက်အစား ကင်းသူတစ်ဦးက အောင်ဒိုင်နတ်အဖြစ် ပြုလုပ်ရသည်။
အောင်ပုဆိုးတောင်ရှည်၊ လယ်တောဝတ်အင်္ကျီ (သို့မဟုတ်) ရင်စေ့အင်္ကျီကို ပခုံတင်ပြီး ခမောက်၊ လွယ်အိတ်၊ ရေဘူး၊ လောက်စာလုံး၊ ကြံဖက် (သို့) စလူဖက်၊ ဓနိဖူးဖက်နှင့် ထုပ်ထားသည့် ကောက်ညှင်ထုပ်တို့ကို (၇) ထုပ်၊ ဆေးပေါ့လိပ် (၇) လိပ်၊ ပလွေစသည်တို့ကိ လွယ်ချိတ်ကိုင်ဆောင်ကာ ပျောက်သွားသော နွားရှင်၏ နွားတင်းကုပ် ဥရုတိုင်ကို ဘယ်ခြေထောက်နိမ့်နင်းကျိုးဟန်ပြုကာ အောက်ပါ သီချင်းကို ဆိုရင်း (၇) ပတ်လှည့်ရသည်။
“ပုဆိုးရယ် စွန်တောင် စွန်တောင်၊ ဘယ်ပေါင်က နိမ့်နင်း နိမ့်နင်း၊ မောင်အောင်ဒိုင် ဘယ်အခင်းကြောင့် ယာရတယ်မင်း၊ နွားပျောက်ရှာရင်း လာရတယ်မင်း” ဟု ဆိုရသည်။
သီချင်းတစ်ပုဒ်ပြီးဆုံးသည့်အခါတိုင်း ပုလွေတစ်ခါ မှုတ်ရသည်။
ပုလွေကို သီချင်းသွားအတိုင် မမှုတ်တတ်ပါက မြည်ရုံကလေးမျှ မပီတပီ တေးသွားအလိုက် မှုတ်ရသည်။
(၇) ပတ်ပြည့်၍ ပြီးဆုံးသည့်အခါတွင် နွားရှင်သည် အောင်ဒိုင်နတ်ဆီမှ ပစ္စည်းများကို ယူကာ နွားတင်းကုပ်၏ ဥရုတိုင်တွင် ချိတ်ဆွဲထားပြီး နွားရှာကြသည်။
ထိုသို့ ရှာပါက နွားပြန်တွေ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြည်။
အချို့မှာ အောင်ဒိုင်နတ်ကို မေး၍ ဗေဒင်မေးကြသည်လည်း ရှိသည်။
ထိုအခါ အောင်ဒိုင်နတ်သည် ဗေဒင်ဆရာကို စီး၍ တွက်ချက်ဟောပြောသဖြင့် ဗေဒင်ဆရာဟောပြောသည့်အတိုင်း လိုက်ရှာပါက ပြန်တွေ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ထို့အပြင် အောင်နိုင်နတ်လုပ်သူထံမှ ပစ္စည်းများကို နွားတင်းကုပ် အဝင်ဝတွင် ချိတ်ဆွဲထားပါက နွားနာပျောက်ကင်းသည်ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။
ရွှေလေးရင်နှင့် ရွှေကညင်သည် မွန်လူမျိုးများနှင့် မွန်တို့နှင့်အဆက်အနွယ်ရှိသူများ ကိုးကွယ်ကြသည့် မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကိုမူ တိကျစွာ မသိရှိရပေ။
မွန်လူမျိုးများ၏ အိမ်တွင်းနတ် “ရွှေလေးရင်နှင့် ရွှေကညင်နတ်” ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။
မွန်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာနတ်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခြင်း အိမ်ဦးခန်းတွင် ရွှေလေးနှစ်လက်နှင့် မြားကျဉ်တောက် နှစ်ခုတွင် မြားငါးစင်းထက်မနည်း ထည့်ကာ ချိတ်ဆွဲ၍ ဆက်သရသည်။
အချိန်အခါကို လိုက်ကာ ဝတ်လဲတော်များကို အသစ်လဲ၍ မပြတ်မလပ် ဆက်သကြရသည်။
နှစ်စဉ် တင်မြှောက်ပသချိန်တွင် သေရည်သေရက်နှင့် သက်သက်လွတ်ကင်းသည့် ပွဲများနှင့် တင်ဆက်ပသကြသည်။
အထူးကိစ္စရှိပါက ပွဲကန္နားဆက်၍ ကကြသည်။
ဟိုက်ခု (သို့) ဟိုက္ကူ သည် ဂျပန်ကဗျာအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အွန်းသံ ၁၇ သံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် တိုတောင်းသည့် ကဗျာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စည်းမျဉ်းများ ဟိုက်ခုရေးသားတည်ဆောက်ရာတွင် အောက်ပါစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။
အွန်းသံ ငါးခု၊ ခုနစ်ခု၊ ငါးခု ပါဝင်ရန် လိုအပ်သည်။
ရာသီဥတုအကြောင်းကို ထည့်သွင်းရေးသား ဖော်ပြရန် လိုအပ်သည်။
စိတ်ခံစားချက် ပြင်းပြမှုကို ဖော်ပြပြီး ကာရန်လိုက်၍ အသုံးပြုနိုင်ရန် 「や」(ယ)、「かな」(ခါနား) စသည်တို့ကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင်မူ အထက်ပါ စည်းမျဉ်းများကို လေးစားလိုက်နာမှုမရှိကြဘဲ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည့် ဟိုက်ခုများလည်း ရှိသည်။
ဟခုဟိုးရှောသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဆူမိုအားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
https://www3.nhk.or.jp/news/easy/k10012061001000/k10012061001000.html အတ္ထုပတ္တိ ဟခုဟိုးသည် မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံသား ဖြစ်သည်။
ဟခုဟိုးသည် အသက် ၁၅ နှစ်သားအရွယ် ၂၀၀၀ ခုနှစ်ကတည်းက ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆူမိုကို စတင်၍ ကစားခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြိုင်ခဲ့သည့် ပြိုင်ပွဲစုစုပေါင်း ၁၁၃၂ ကြိမ်ရှိပြီး ချန်ပီယံ ၄၂ ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုအချိန်တွင် ဆူမိုအားကစားနည်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အားကစားသမားလည်း ဖြစ်သည်။
ဆီစီဖက် () ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ အက်ဖီရာ (Ephyra) ဘုရင် ဖြစ်သည်။
ထပ်တလဲလဲ လိမ်လည်မှုကြောင့် ကြီးမားသော ကျောက်တုံးကြီးကို တောင်ပေါ်သို့ တွန်းတင်ရန် အပြစ်ပေးခံရသည်။
ထိုကျောက်တုံးသည် တောင်ထိပ်မရောက်မီ ပြန်ကျမည်ဖြစ်ပြီး တောင်ထိပ်သို့ရောက်အောင် အမြဲတမ်း တွန်းတင်နေရဦးမည် ဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍာရီ အီဖျာပြည်ကို တည်ထောင်သူဖြစ်ပြီး အောက်တန်းနတ် မီရုပ် (Merope) နှင့် ကလေး ၄ ယောက် ရှိသည်။
ရေကြောင်းသွားလာရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို အားပေးခဲ့သည်။
လောဘကြီးပြီး လှည့်ဖျားတတ်သည်။
ဇု (Zeus) က ရပ်ဝေးလာများကို ကူညီရန် ဆိုထားသော်လည်း ထိုရပ်ဝေးလာဧည့်များကို သတ်ဖြတ်လေ့ ရှိပြီး ဤသို့ပြုမူခြင်းဖြင့် သူ၏ စည်းကမ်းတင်းကြပ်မှုကို ဖော်ပြနိုင်သည်ဟု ယူဆသည်။
ဇုက မြစ်စောင့်နတ် Asopus ၏သမီး အေဂျီနာ (Aegina) ကို 'မ'သွားသောအခါ သူ့ပြည်အတွင်းသို့ စမ်းတခု စီးနိုင်စေရန် အဆိုပက်နှင့် ညှိပြီးမှ ထိုကိစ္စကို ပြောပြသည်။
သူ့လျှို့ဝှက်ချက်ကို ဖော်သဖြင့် ဇုက ငရဲ (Tartarus) သို့ သံကြိုးခတ်၍ ခေါ်သွားရန် ဇုက အမိန့်ပေးသည်။
သေမင်းတမန် သန်နာတော့ (Thanatos) လာခေါ်သည်။
သံကြိုး မည်သို့အလုပ်လုပ်သည် သိလိုကြောင်း သန်နာတော့ကို ညာမေးပြီး သန်နာတော့ကို သံကြိုးခတ်ကာ အကျဉ်းချထားလိုက်သည်။
သန်နာတော့ပင် သေရွာမခေါ်နိုင်သည့်လူ ရှိလာပြီဟု အုံးအုံးကျွတ်ကျွတ် ဖြစ်လာကြရာ စစ်နတ်ဘုရား အေရိ (Ares) ကြားဝင်လာသည်။
သန်နာတော့ကို လွှတ်ပေးပြီး ဆီစီဖက်ကို သန်နာတော့လက် အပ်သည်။
အဝတ်မဲ့ အသေကောင်ကို လူလယ်ခေါင်၌ ပစ်ထားရန် သူ့ဇနီးအား ဆီစီဖက်က မသေခင် မှာသည်။
သူ့ဇနီးက မှာသည့်အတိုင်း လုပ်သည်။
ဆီစီဖက် စတစ် (Styx) မြစ်ကမ်းဘေးသို့ ရောက်သော် အောက်ဘုံမှ သခင်မ ပါစစ်ဖနီ (Persephone) ကို အသေလောင်းအား ထိုသို့ ပစ်ထားခြင်းမှာ မလေးစားရာ ရောက်ကြောင်း၊ မြေကမ္ဘာသို့ ပြန်ကာ သူ့ဇနီးအား ဆူပူဆုံးမလိုကြောင်း ပြောသည်။
သို့ဖြင့် မြေပေါ်သို့ ပြန်ရောက်လာသည်။
သူ့ဇနီးအား ဆူပူပြီးသော်လည်း အောက်ဘုံသို့ ပြန်မသွားလိုကြောင်း ငြင်းသဖြင့် အောက်ဘုံသခင် အားမိစ် (Hermes) က အတင်းဆွဲခေါ်ရသည်။
ဇုက ဆီစီဖက်၏ အကြိမ်ကြိမ်လှည့်ဖျားမှုကို အပြစ်ပေးသည့်အနေဖြင့် ကျောက်တုံးကြီးကို မတ်စောက်သော တောင်ကုန်းထိပ်သို့ တွန်းတင်ရန် အပြစ်ပေးခံရသည်။
ထိပ်မရောက်ခင်တွင် ထိုကျောက်တုံးသည် ပြန်ကျမည်ဖြစ်ပြီး ထပ်၍ တွန်းတင်ရဦးမည် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အချိန်ကြာကြာ ထပ်ကာထပ်ကာလုပ်ရသော၊ ဦးတည်ချက်ပျောက်နေသော အလုပ်မျိုးကို ဆီစီဖက်အလုပ်ဟု ညွှန်းကြသည်။
အခွန် ဆိုသည်မှာ ပြည်သူ့အသုံးစရိတ်အမျိုးမျိုးအတွက် ဘဏ္ဍာငွေ ဖြည့်တင်းရန် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်က အခွန်ထမ်း (တစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ် တရားဝင် အဖွဲ့အစည်း) ပေါ် စည်းကြပ်သတ်မှတ်သည့် မဖြစ်မနေပေးဆောင်ရသော ငွေကြေးအဖိုးအခ သို့မဟုတ် အခြားအသွင်ဆောင် လဲဗီးခွန်ဖြစ်သည်။
အခွန်ရှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အတိုက်အခံပြုခြင်းနည်းတူ ပေးဆောင်ရန် ပျက်ကွက်လျှင် ဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်သည်။
အခွန်အခဆိုရာ၌ တိုက်ရိုက် နှင့် သွယ်ဝိုက်ခွန်များ ပါဝင်ပြီး ငွေကြေးဖြင့်ဖြစ်စေ တူညီသည့် လုပ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။
ပထမဆုံးအခွန်ကောက်ခံခြင်းကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ နှစ် ၃၀၀၀-၂၈၀၀ ဝန်းကျင်က ရှေးအီဂျစ်နိုင်ငံ၌ ကျင့်သုံးခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
အများပြည်သူ သို့မဟုတ် ကတိကဝတ်ပြုထားသော နိုင်ငံ့လိုအပ်ချက်များ နှင့် အစိုးရလုပ်ငန်းဆောင်တာများ အတွက် ပေးချေနိုင်ရန် နိုင်ငံအများစုတွင် အခွန်စနစ်ရှိသည်။
အချို့နိုင်ငံများတွင် နှစ်စဉ်ပုဂ္ဂလိကဝင်ငွေပေါ် တရားသေရာခိုင်နှုန်းဖြင့်ကောက်ခံသော်လည်း အများစုမှာ နှစ်စဉ်ဝင်ငွေပမာဏပေါ်မူတည်သည်။
နိုင်ငံများစွာ၌ တစ်ဦးချင်း နှင့် ကော်ပိုရိတ်ဝင်ငွေများပေါ် အခွန်စည်းကြပ်သည်။
နိုင်ငံများ သို့မဟုတ် တဆင့်နိမ့်နယ်မြေများသည် ဓနခွန်၊ အမွေခွန်၊ အိမ်ခြံမြေအခွန်၊ ပဏ္ဍာခွန်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုပေါ်အခွန်၊ ရောင်းချမှုပေါ်အခွန်၊ ဝင်ငွေခွန် သို့မဟုတ် စည်းကြပ်ခွန် တို့ကို ကောက်ခံလေ့ရှိသည်။
ဘောဂဗေဒစကားရပ်အရ အခွန်ကောက်ခံခြင်းဆိုသည်မှာ အိမ်ထောင်စုများ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းများထံမှ ကြွယ်ဝမှုများကို နိုင်ငံတော်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်းဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှု နှင့် စီးပွားရေးချောင်လည်မှု မြင့်တက်ခြင်း နှင့် ကျဆင်းလာခြင်းစသည့် သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အကျိုးဆက်အနေဖြင့် အခွန်ကောက်ခံခြင်းသည် အငြင်းအခုံပြုရသည့် ကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်။
အခွန် အမျိုးအစားများ အဓိကအားဖြင့် တိုက်ရိုက်ခွန်နှင့် သွယ်ဝိုက်ခွန်ဟူ၍ နှစ်စု ခွဲသည်။
တိုက်ရိုက်ခွန် လူသို့ လုပ်ငန်းအား တိုက်ရိုက်ကောက်ခံသော အခွန်ဖြစ်ပြီး လွှဲ၍ အခွန်ထမ်းရန် ခွင့်မပြုသော အခွန်များ ဖြစ်သည်။
အဓိကအကျဆုံး တိုက်ရိုက်ခွန်မှာ ဝင်ငွေခွန် (income tax) ဖြစ်သည်။
အမြတ်ခွန်၊ ကော်ပိုရိတ်ခွန် (corporate tax)၊ အတိုးခွန်၊ အငှားခွန် စသည်တို့လည်း ပါသည်။
လက်ဆောင်ပစ္စည်းများအပေါ် စည်းကြပ်သည့် လက်ဆောင်ခွန် (gift tax) လည်း ရှိနိုင်သည်။
အမွေရလျှင် အမွေခွန် (inheritance tax) ကောက်လေ့ရှိပြီး တန်ဖိုးတက်သော အရင်းပေါ်၌လည်း အရင်းတန်ဖိုးတိုးခွန် (capital-gains tax) ကောက်နိုင်သည်။
အတွေ့များသော အခြားအခွန်တမျိုးမှာ ဥစ္စာခွန် (property tax) ဖြစ်သည်။
ပိုင်ဆိုင်မှုပေါ်တွင် စည်းကြပ်ခြင်း ဖြစ်၏။
တိုက်ရိုက်ခွန်သည် လူ (သို့) လုပ်ငန်း တိတိပပရှိသောကြောင့် ထမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
သို့သော် ဝင်ငွေ အတိအကျမရှိသော လူ (သို့) လုပ်ငန်းတို့ကြောင့် အချက်အလက်မပြည့်လျှင် အခွန်ရှောင်မှု ဖြစ်တတ်သည်။
သွယ်ဝိုက်ခွန် ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုတို့အပေါ် စည်းကြပ်သော အခွန်ဖြစ်သည်။
အခွန်ဝန်ကို ရောင်းသူတို့က ဝယ်သူထံ လွှဲနိုင်သည်။
တန်ဖိုးပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ အရေအတွက်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း စည်းကြပ်လေ့ရှိသည်။
တန်ဖိုးတွင် စည်းကြပ်လျှင် တန်ဖိုးအလိုက်စည်းကြပ်ခွန် (ad valorem tax) ဟု ခေါ်ပြီး အရေအတွက်ပေါ် စည်းကြပ်လျှင် ယူနစ်အလိုက်စည်းကြပ်ခွန် (specific tax) ဟု ခေါ်သည်။
အများဆုံးတွေ့ရသည့် သွယ်ဝိုက်ခွန်မှာ ရောင်းခွန် (sales tax) နှင့် လက်ပြောင်းခွန် (turnover tax) ဖြစ်သည်။
ရောင်းခွန်အား အသုံးပြုသူထံ ရောက်ချိန်တွင် စည်းကြပ်ပြီး လက်ပြောင်းခွန်ကို ကုန်စည်အား လက်ပြောင်းတိုင်း တန်ဖိုးပေါ်၌ စည်းကြပ်သည်။
ယနေ့ခေတ် အသုံးများသော လက်ပြောင်းခွန်မှာ ကုန်စည်တမျိုး၏ ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်ဆင့်တွင် တိုးလာသော တန်ဖိုးအလိုက် အခွန်ကောက်သည့် တန်ဖိုးတိုးခွန် (value-added tax) ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတခု၏ အသွင်းအထုတ် ကုန်များပေါ်တွင် ကောက်သည့် အခွန်သည်လည်း သွယ်ဝိုက်ခွန်တွင် ပါသည်။
၎င်းကို အကောက်ခွန် (custom duties or tariff) ခေါ်သည်။
အခြားအခွန်များ လိုင်စင်ကြေး အချို့သော လုပ်ငန်းများကို လုပ်သည့် လူ (သို့) လုပ်ငန်းကို လိုင်စင်ကြေး ကောက်နိုင်သည်။
အတွေ့များသော လိုင်စင်ကြေးမှာ ယာဉ်လိုင်စင်ကြေး (vehicle tax) ဖြစ်သည်။
လူခွန် သဿမေဓ ခေါ် လူခွန် (poll tax) ကောက်သည်လည်း ရှိသည်။
ကောက်ယူရန် လွယ်ပြီး အခွန်ရှောင်ရန်လည်း ခက်သဖြင့် အစိုးရကြိုက် ဖြစ်သည်။
လူသည်လည်း သွင်းကုန် (supply) တခုပင် ဖြစ်ရာ စီးပွားရေးသမားများသည်လည်း လူခွန်ကောက်ခြင်းကို နှစ်လိုသည်။
သို့သော် နိုင်ငံတခုတွင် ဆင်းရဲသည်ကများပြီး ချမ်းသာသူနည်းရကာ အရေအတွက်နှင့် ကောက်သည်ကို မကျေနပ်သည်က များသည်။
ထို့ပြင် သားသမီးအယူနည်းမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံအင်အားအတွက်လည်း ချင့်ရမည့်အချက် ဖြစ်ပြန်သည်။
အင်္ဂလန်၌ ၁၃၈၁ ခုတွင် လူခွန်ကောက်ရာ လယ်သမားပုန်ကန်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုတွင် စကော့တလန်၊ ဝေလနှင့် အင်္ဂလန်တို့တွင် တပြိုင်နက် လူခွန်ကောက်ရန် စမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ သီပေါမင်းလက်ထက်၌ လူခွန်ကောက်ခြင်း စသည်။
သဘာဝထိန်းခွန် သဘာဝထိန်းခွန် (Ecotax) တွင် ပတ်ဝန်းကျင်အား အန္တရာယ်ရှိစေသော၊ ညစ်ညမ်းစေသော လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူမှုရှိရှိဖြင့် လုပ်ကိုင်တတ်ရန် စည်းကြပ်သည့် အခွန်ဖြစ်သည်။
အတွေ့များသော အခွန်မှာ ကားထုတ်သူများအား ကောက်သည့် ကာဘွန်ခွန် (carbon tax) ဖြစ်သည်။
ထရွိုင်မှ ဟယ်လင် () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ မိဖုရားဖြစ်ပြီး စပါတာမှ ဟယ်လင်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလှဆုံးအမျိုးသမီးဟု ဆိုသည်။
စပါတာဘုရင် မန်နယ်လော့ (Menelaus) နှင့် လက်ထပ်သည်။
သို့သော် ပဲရစ်နှင့်ဆုံသော် ရည်ငံပြီး ထရွိုင်သို့ လိုက်ပြေးသည်။
သို့ဖြင့် နာမည်ကျော် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ ပေါ်လာသည်။
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဇန်နဝါရီလကတည်းက ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ အမေဇုန်တောတွင် တောမီးလောင်မှု အနည်းဆုံး ၇၅၃၃၆ ခု ရှိခဲ့သည်။
ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်တွင် ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ပြည်နယ်လေးခုဖြစ်သည့် Amazonas, Rondônia, Mato Grosso and Pará တို့တွင် တည်ရှိသည့် အမေဇုံမိုးသစ်ေတာတွင် မီးလောင်ကျွမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
Amazonas တွင် မီလောင်ကျွမ်းမှုသည် အနည်းဆုံး ၃၉၁၉၄ ခုရှိသည်ဟု စုံစမ်းသိရှိရသည်။
Amazonas သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ဧရိယာအကျယ်ဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ မီးလောင်မှုများ။
လူမျိုးရေးဝါဒဆိုသည်မှာ လူမျိုးတစ်မျိုးက အခြားလူမျိုးထက် အထက်တန်းကျသာလွန်သည်ဆိုသည့် ယုံကြည်မှု ဖြစ်သည်။
လူမျိုးကွဲဖြစ်သောကြောင့် အခြားတစ်ပါးသူများအပေါ် တဘက်စောင်းနင်းအယူအစွဲရှိခြင်း၊ ခွဲခြားနှိမ်ချခြင်း သို့မဟုတ် ရန်လိုမုန်းထားခြင်းသော်လည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော လူမျိုး တိုင်းရင်းသားများအား ခွဲခြားဆက်ဆံသင့်သည် ဟူသော ယုံကြည်မှုသော်လည်းကောင်း ပါဝင်သည်။
"Racism" in R. Schefer. 2008 Encyclopedia of Race, Ethnicity and Society. SAGE. p. 1113 ခေတ်သစ်လူမျိုးရေးဝါဒ မူကွဲများသည် အများအားဖြင့် လူအများကြားက ဇီဝဗေဒအရကွဲပြားမှုအား လူမှုရေးအရ ရှုမြင်သဘောထားပုံပေါ် အခြေပြုသည်။
အဆိုပါ ရှုမြင်ပုံများ သည် မျိုးရိုးလိုက်သော စရိုက်၊ အရည်အသွေးပေါ်အခြေခံလျက် မတူကွဲပြားသောလူမျိုးများအကြား အဆင့်အနိမ့်အမြင့် သတ်မှတ်သည့် လူမှုရေးလုပ်ဆောင်မှုများ၊ ကျင့်သုံးမှုများ သို့မဟုတ် ယုံကြည်မှုများ ၊ နိုင်ငံရေးစနစ်များ အသွင်ဆောင်သည်။
Racism Oxford Dictionaries နှိမ်ချဆက်ဆံမှုဆိုင်ရာ ကျင့်သုံးမှုသော်လည်းကောင်း ယင်းဥပဒေကိုသော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု အိုင်ဒီယိုလော်ဂျီကိုဖြစ်စေ မျက်စိမှိတ်လက်ခံခြင်း သို့တည်းမဟုတ် စက်ဆုပ်ခြင်းအား ဖော်ပြခွင့်ပြုသော နိုင်ငံရေး စနစ်များ (ဥပမာ အသားအရောင်ခွဲခြားမှု) အရ ဌာနေတိုင်းရင်းသားဝါဒ၊ လူမျိုးခြားအား မနှစ်မြို့မှုဝါဒ၊ တစ်ပါးသူအယူအဆ၊ အဆင့်အတန်းခွဲခြားမှု၊ ဝါစဉ်သတ်မှတ်ခြင်း၊ ဘဝင်မြင့်မှု ကဲ့သို့သော လူမှုသွင်ပြင်များ ပါဝင်သည်။
ခေတ်ပေါ်လူမှုသိပ္ပံဘာသာရပ်တွင် "လူမျိုး" နှင့် "တိုင်းရင်းသား" သဘောတရားများကို သီးခြားစီစဉ်းစားသော်လည်း ရေပန်းစားသောအသုံးပြုမှုများ၌သာမက ပိုရှေ့ကျသောလူမှုသိပ္ပံစာပေတွင် ယင်းအသုံးအနှုန်း (၂) ခုကို ထပ်တူထား သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
"တိုင်းရင်းသား" မှာ ရိုးရာအစဉ်အလာအရ သတ်မှတ်သည့် လူမျိုး - အုပ်စုတစ်ခု၏ အရင်းခံ မွေးရာပါ ဖြစ်သော အရည်အသွေးများပေါ်အခြေပြုပိုင်းခြားမှု (ဥပမာ။
တူညီသော ဘိုးဘေးဘီဘင်ရှိခြင်း သို့တည်းမဟုတ် တူညီသောအပြုအမူရှိခြင်း) - ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် လူမျိုးရေး နှင့် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုသည် ကွဲပြားမှုများအား လူမျိုးရေးရာအဖြစ် စဉ်းစားခြင်းမရှိစေကာမူ တိုင်းရင်းသား သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုပေါ် အခြေခံသည်။
လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂညီလာခံ အရ လူမျိုး နှင့် တိုင်းရင်းသား ဖြစ်မှုအပေါ် ခွဲခြားမှုအကြား ကွာခြားမှု မရှိပေ။
လူမျိုးကွဲပြားမှုပေါ်အခြေတည်သည့် ဘဝင်မြင့်မှုမှာ သိပ္ပံနည်းအရ မှားယွင်းပြီး ကိုယ့်ကျင့်တရားအရ ရှုတ်ချသင့်ကာ လူမှုရေးအရ တရားမျှတမှုမရှိဘဲ အန္တရာယ်များသည့်အရာဟု ကုလသမဂ္ဂညီလာခံက ကောက်ချက်ချသည်။
သီအိုရီအရဖြစ်စေ လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုအရဖြစ်စေ မည်သည့်နေရာတွင်မဟူ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုအတွက် လက်ခံစရာမရှိဟု ကြေညာခဲ့ပြန်သေးသည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ လူမျိုးရေးဝါဒမှာ အတ္တလန်တစ်ကျွန်အရောင်းအဝယ်နောက်ကွယ်မှ အဓိကမောင်းနှင်အား ဖြစ်သည်။
Fredrickson, George M. 1988. The arrogance of race: historical perspectives on slavery, racism, and social inequality. Middletown, Conn: Wesleyan University Press ၁၉ နှင့် ၂၀ ရာစုနှစ်များအတွင်းက အထူးသဖြင့်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ လူမျိုးရေးအဆင့်အတန်းခွဲခြားမှု နှင့် တောင်အာဖရိက၌ အသားရောင်ခွဲခြားမှု နောက်ကွယ်မှ ပင်မအကြောင်းရင်းခံ ဖြစ်သည်။
အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု အတွင်း ၁၉ နှင့် ၂၀ ရာစု လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ကောင်းစွာမှတ်တမ်းမှတ်ရာ ပြုစုထားပြီး လူမျိုးရေးလေ့လာမှုများတွင် ရည်ညွှန်းကိုးကားသည်။
ဟော့လာကော့စ်(ဂျူးလူမျိုးများအား သုတ်သင်ခြင်း)၊ အမေရိကန်ဂျနိုဆိုဒ် ကဲ့သို့ လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှုများသာမက အမေရိက၊ အာဖရိက နှင့် အာရှတိုက်များ၌ ဥရောပက ကိုလိုနီပြုခြင်းကဲ့သို့ ကိုလိုနီပရောဂျက်များ တွင် လူမျိုးရေးဝါဒက အခန်းကဏ္ဍတရပ်အဖြစ်ပါဝင်သည်။
လူမျိုးရေးခွဲခြားသည့် အပြုအမူများ အား ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ခံစားခဲ့ကြရသည်။
ကျွန်စနစ် () ဆိုသည်မှာ လူအချင်းချင်း ပိုင်ဆိုင်၊ ဝယ်ယူ၊ ရောင်းချခွင့်ပြုသော ပိုင်ဆိုင်မှုဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် စနစ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ကျွန်တစ်ဦးအနေဖြင့် ယင်းသဘောတူညီမှုမှ တဖက်သက် နုတ်ထွက်၍မရသည့်အပြင် တန်ကြေးမရဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရသည်။
ဤသို့ တရားဝင်ခွင့်ပြုထားသောစနစ်ကို ပညာရှင်များစွာက ရှက်တဲလ်ကျွန်စနစ်ဟု သုံးနှုန်းသည်။
ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စဉ်းစားပါက လူတစ်ဦးအနေဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒမပါဘဲ အတင်းအကျပ် အလုပ်စေခိုင်းခံရသည့် အခြေအနေတိုင်းကို ကျွန်ပြုခြင်းဟု ညွှန်းနိုင်သည်။
နှောင်ဖွဲ့ခံလုပ်သား သို့မဟုတ် အတင်းအကျပ်ပြုခံ လုပ်သားဟူသော ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းများကို ပညာရှင်များက သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။
သို့သော် ကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ကျွန်ပြုခြင်းသဘော၌ ကျွန်များတွင် ဥပဒေ သို့မဟုတ် ထုံးတမ်းနှင့်အညီ အချို့အခွင့်ရေးနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရနိုင်သည်။
သမိုင်းဦးလူ့ယဉ်ကျေးမှုအစကို နောက်ကြောင်းပြန်ကြည့်ပါက ယဉ်ကျေးမှုပုံစံအမျိုးမျိုး၌ ကျွန်စနစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
လူတစ်ဦးအနေဖြင့် မွေးဖွားသည့်အချိန်၊ အဖမ်းခံရသည့် သို့မဟုတ် ရောင်းချခံရသည့် အချိန်မှစ၍ ကျွန်ဇာတ်သွင်း ခံရနိုင်သည်။
အတိတ်ကာလများက လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် ကျွန်စနစ်သည် တရားဥပဒေနှင့် ညီသော်လည်း ယခုအခါ အသိအမှတ်ပြုနိုင်ငံများ၌ တရားမဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။
ကျွန်စနစ်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ ဖျက်သိမ်းသည့် နောက်ဆုံးနိုင်ငံ မှာ မောရစ်ရှနိုင်ငံဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုခြင်းပုံစံအချို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသူ လူဦးရေ သန်း ၄၀ ကျော်ရှိသည်။
အတွေ့ရများသော ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုသည့် ပုံစံမှာ လူကုန်ကူးခြင်းဖြစ်သည်။
အခြားနယ်မြေများ တွင် ယနေ့ခေတ် အတွေ့ရအများဆုံးပုံစံဖြစ်သည့် ကြွေးဖြင့်တုပ်နှောင်ခြင်း၊ ကံကြွေးချခြင်း၊ အိမ်တွင်းအကျဉ်းကျခံ အစေခံပြုခြင်း စသည်များအပြင် ကလေးသူငယ်များအပေါ်ကျင့်သုံးသည့် အဓမ္မလုပ်အားပေးစေခြင်း၊ ကလေးစစ်သား နှင့် အတင်းအကျပ်အိမ်ထောင်ပြုပေးခြင်း စသကဲ့သို့ ကျင့်သုံးမှုများမှတဆင့် ကျွန်ပြုခြင်း (သို့မဟုတ် နှောင်ဖွဲ့ခံလုပ်သား) ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
right|ချိုးငှက်သည် ငြိမ်းချမ်းရေး၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ အမှတ်သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်သည် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုသည်မှာ ရန်လိုမှု နှင့် အကြမ်းဖက်မှုကင်းစင်လျက် လူမှုအသိုက်အဝန်း၌ ချစ်ကြည်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် သဟဇာတဖြစ်မှု သဘောတရားဖြစ်သည်။
လူမှုရေးသဘောတရားအရ လူတစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ် မျိုးကွဲ (ပြည်ပ သို့မဟုတ် ကွဲပြားသော) အုပ်စုများအကြား (စစ်ပွဲကဲ့သို့) ပဋိပက္ခများကင်းစင်ခြင်း သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်မှုအား ထိတ်လန့် ကြောက်ရွံ့မှုမှ ကင်းဝေးခြင်းကို ရည်ညွှန်းရန် ငြိမ်းချမ်းရေးအား သုံးနှုန်းသည်။
ဒေသတွင်းငြိမ်းချမ်းရေး သော်လည်းကောင်း စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်စေရန် ရည်ရွယ်၍လည်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ခြင်း နှင့် သံတမန်ရေးရာကို သဘောတူညီမှုအမျိုးမျိုး သို့မဟုတ် ငြိမ်းချမ်းရေးပဋိဉာဉ်များ ချုပ်ဆိုခြင်း အားဖြင့် ခေါင်းဆောင်များက သမိုင်းတလျောက် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ယင်းအပြုအမူစည်းကြောင့် ပဋိပက္ခများ လျော့ကျလာခြင်း၊ စီးပွားရေးအပြန်အလှန်လုပ်ဆောင်မှု ၊ အကျိုးဆက်အားဖြင့် ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အချင်းချင်းနားလည်မှုအား တိုးပွားစေခြင်းအားဖြင့် အလျော့အတင်းပြုစေနိုင်သော စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု ပါသည့် အာရုံစိုက်နားထောင်မှု နှင့် ပြန်ကြားဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု၏ ရလဒ်မှာ စစ်ပွဲ သို့မဟုတ် ရန်လို သဘောထား တင်းမာမှုများအား ရှောင်ရှားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးစကားဝိုင်း နှင့် ပဋိညာဉ်များမှတဆင့် ခေါင်းဆောင်အတွက် နာမည်ကျော်ကြားရေပန်းစားခြင်းကဲ့သို့ အကျိုးအမြတ်ရှိသည်။
ဆီမုန်း လူစီ အားနက်စတင်း မာရီ ဘားထျန် ဒီဗိုးဗွား (; , , ; ၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၀၈ – ၁၄ ဧပြီ ၁၉၈၆) သည် ပြင်သစ်လူမျိုးစာရေးဆရာ၊ ပညာတတ်၊ ဖြစ်တည်မှုဒဿနိကဝါဒီ၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားတက်ကြွသူ ၊ အမျိုးသမီးဝါဒီ နှင့် လူမှုရေးသီအိုရီသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကိုယ်တိုင်က ဒဿနိကသမားတစ်ဦးဟု ခံယူခြင်းမရှိသော်လည်း အမျိုးသမီးဖြစ်တည်မှုဝါဒ နှင့် အမျိုးသမီးဝါဒသီအိုရီများအပေါ် သိသာထင်ရှားစွာ လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။
Bergoffen, Debra, "Simone de Beauvoir", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2010 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = . ဝတ္တုများ၊ အက်ဆေးများ၊ အတ္ထုပတ္တိများ၊ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပတ္တိများ၊ ဒဿနိက နိုင်ငံရေး နှင့် လူမှုရေး အရေးကိစ္စများ နှင့်ပတ်သက်သော စာတမ်းများကို ဒီဗိုးဗွါးက ရေးသားခဲ့သည်။
၎င်း၏ ၁၉၄၉ ခုနှစ်ထုတ် အမျိုးသမီးများအပေါ်ဖိနှိပ်မှုနှင့် ခေတ်ပေါ်အမျိုးသမီးဝါဒတို့အား အနုစိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသုံးသပ်ထားသော စာတမ်း ဒုတိယတန်းစားလိင် အပြင် She Came to Stay နှင့် မန်ဒရင်းများ အပါအဝင် ဝတ္တုများ အစွဲပြု၍ လူသိများထင်ရှားသည်။
ပြင်သစ်လူမျိုး ဒဿနိကပညာရှင် ယန်းပေါလ်ဆာ့တ် နှင့် သက်ဆုံးတိုင်ဆက်နွယ်မှုကြောင့်လည်း လူသိများသည်။
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းဆိုသည်မှာ သားလောင်း သို့မဟုတ် သန္ဓေသားအား သားအိမ်ပြင်ပ၌ မရှင်သန်မီ ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပရောဂမပါသော ကိုယ်ဝန်ပျက်ကြခြင်းကို သားပျက်သားလျောခြင်းဟု အသိများသည်။
တမင်ရည်ရွယ် ဖျက်ချခြင်းကို ဆေးပေးဖျက်ချခြင်း သို့တည်းမဟုတ် တမင်ပျက်ကျစေခြင်း ဟု သုံးစွဲသည်။
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း စကားလုံးသက်သက်ကို ကိုယ်ဝန်ပျက်စေခြင်းအတွက် ရည်ညွှန်းသုံးစွဲသည်။
သန္ဓေသားက သားအိမ်ပြင်ပ၌ ရှင်သန်နိုင်သည့် အလားအလာရှိပြီးမှ ဖျက်ချသည့် အလားတူလုပ်ရပ်ကို ကိုယ်ဝန်နောက်ဆုံးပတ်မှ ဖျက်ချခြင်း သို့မဟုတ် "ကိုယ်ဝန်ရင့်မှ ဖျက်ချခြင်း" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
သင့်လျော်မှန်ကန်စွာဆောင်ရွက်ပါက ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် ဆေးပညာ၏ အန္တရာယ်အကင်းဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်များ အနက် တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အန္တရာယ်မကင်းသော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ကမ္ဘာရှိ မိခင်သေဆုံးမှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်စေသည်။
အန္တရာယ်ကင်းသည့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို တရားဥပဒေနှင့် ညီစေပြီး လက်လှမ်းမီစေပါက မိခင်သေဆုံးမှုကို လျော့ကျစေမည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အသက်အန္တရာယ် အလားအလာ ၁၄ ဆ ပိုမြင့်သော မီးဖွားခြင်းထက် အန္တရာယ်ကင်းသည်။
ခေတ်ပေါ်နည်းလမ်းများက ဆေးပေးခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ပေးသည်။
ကိုယ်ဝန် ပထမ နှင့် ဒုတိယပတ်အတွက် မစ်ဖ်ပရစ်စတုန်း နှင့် ပရိုစတက်ဂလန်ဒင်း ဆေးအတွဲသည် ခွဲစိတ်မှုကဲ့သို့ ထိရောက်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းသည်။
အသုံးများသော ခွဲစိတ်မှုနည်းပညာတွင် သားအိမ်အဝချဲ့ပြီး စုပ်ထုတ်စက်ကို အသုံးပြုသည်။
တားဆေး သို့မဟုတ် သားအိမ်တွင်းထည့် ပစ္စည်းကဲ့သို့ ကိုယ်ဝန်တားနည်းများကို ဖျက်ချပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်းအသုံးပြုနိုင်သည်။
ဆန္ဒရှိသော အမျိုးသမီးများ အတွက် တရားဝင် အန္တရာယ်ကင်းသော ဆေးပေးဖျက်ချပါက ကာလကြာရှည် စိတ်ပိုင်း နှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘေးဖြစ်စေမှု မတိုးစေပါ။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အန္တရာယ်မကင်းသော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း (မတတ်ကျွမ်းသူများ ၊ ဘေးဖြစ်စေမည့် အသုံးအဆောင်များ သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော နေရာများ) ကြောင့် နှစ်စဉ်သေဆုံးမှု ၄၇၀၀၀ နှင့် ဆေးရုံတက် ကုသရမှုပေါင်း ၅ သန်း ခန့်ရှိသည်။
အန္တရာယ်ကင်းပြီး တရားဥပဒေနှင့်ညီသည့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို အမျိုးသမီးတိုင်း လက်လှမ်းမီစေရေး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က တိုက်တွန်းထားသည်။
ကမ္ဘာတဝှမ်း၌ တစ်နှစ်လျှင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှု ၅၆ သန်းခန့်ရှိပြီး ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အန္တရာယ်မကင်းပေ။
၂၀၀၃ နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်အကြား ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုနှုန်း အပြောင်းအလဲ မဖြစ်စလောက်သာရှိသော်လည်း ယင်းမတိုင်ခင် ဆယ်စုနှစ် ၂ ခုအတွင်းက မိသားစုစီမံကိန်း နှင့် သားဆက်ခြားနည်း လက်လှမ်းမီမှု မြင့်တက်ခြင်းကြောင့် လျော့ကျခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမျိုးသမီးဦးရေ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အကြောင်းပြချက်ပေးရခြင်းကဲ့သို့ ကန့်သတ်ချက်များမရှိဘဲ တရားဝင်ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ရသည်။
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ပြုသော နိုင်ငံများတွင် ကိုယ်ဝန်သက်မည်မျှထိ ဖျက်ချခွင့်မှာ ကွဲပြားသည်။
သမိုင်းတလျောက် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို ဘယဆေးပင်များ၊ ချွန်ထက်သောကိရိယာများ၊ အားသုံးနှိပ်နယ်ခြင်း နှင့် အခြားရိုးရာနည်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခွင့်ဥပဒေများ နှင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းအပေါ် ရိုးရာ သို့မဟုတ် ဘာသာရေးအမြင်များမှာ ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားတွင် ကွဲပြားသည်။
အချို့နေရာများတွင် အဓမ္မပြုကျင့် ခံရခြင်း၊ သန္ဓေသားပြဿနာ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးအန္တရာယ် သို့မဟုတ် သွေးသားရင်း လိင်ဆက်ဆံခြင်း ကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များတွင်သာ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းမှာ ဥပဒေနှင့် လွတ်ကင်းသည်။
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စိတ်ဓာတ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား နှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ ပြဿနာများအပေါ် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများ ရှိသည်။
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ကို ဆန့်ကျင်သူများက သန္ဓေသားလောင်းသည် အသက်ရှင်သန်ပိုင်ခွင့် ရှိသော လူသားဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံပြီး ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို လူသတ်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုသည်။
ထောက်ခံသူများ က ကိုယ်ပိုင်ခန္ဓာနှင့်ပတ်သက်၍ အမျိုးသမီးများ၏ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ရှုမြင်သည်။
တရားဥပဒေနှင့် ညီပြီး လက်လှမ်းမီနိုင်သော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် အခြားသူများက လိုလားသည်။
ရေယဉ်ကတော်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ရေယဉ်ကတော်ကို ရေယဉ်ကတော်၊ အနောက်မယ်ရေယဉ်၊ အမယ်အိုကြီးနတ်၊အမေကြီးစသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြသေးသည်။
အမေကြီးသည် ရိုးရာ နတ်တပါးဖြစ်သလို စုန်း၊ကဝေ၊ပညာသည်တို့၏အချုပ်ဖြစ်သည်။
အောက်ဝိဇ္ဇာဓိုရ် တပါးဖြစ်သည်။
ဇနပဒဂန္ဓာရီ ပညာရပ်များလေ့ကျင်သူတို့ ပူဇော်ကြသည့်နတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
ဆပ်သဖူနဲ့ ရေဦးသူ၊ဆပ်သဘင်နဲ့‌ေရယဉ်သူဟုစာဆိုရှသည်။