kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ပိန္နဲကိုင်းရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ဒါးဆွဲရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ကျားချိတ်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ကျောက်မြောင်းရွာ၊ အမ်းမြို့နယ် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အမွေပုံရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
လက်ပန်ကျင်းရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ချစ်ပုံမရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
သိုင်းချိန်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ယဉ်ရဲပြင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
စေတောင်ကြီးရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
စေတောင်ကလေးရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ကျောက်မောင်နှမရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ဖုန်းဆိုးတောင့်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ပိန္နဲချိန်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
တောင်ကြီးရင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ဇင်တောရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ခွဆံပြင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အုံးနီကျွန်းရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အောက်နတ်မော်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ဝင်္ကပါရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အုန်းမော်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
တလိုင်းတဲရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
မြင်းစိုင်းမော်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ဇီးကျွန်းရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ခမောင်းတုန်းရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အလယ်တောင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အောက်သဗြုချိုင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
အထက်သဗြုချိုင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
တောင်ပေါ်သဗြုချိုင်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ချောင်းလယ်ရွာ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ် (; ; ၂၂/၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၈၄၄ - ၂၆ မတ်လ ၁၉၂၃) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ပြဇာတ်မင်းသမီးနှင့် ရုပ်ရှင်ခေတ်ဦး သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဟု ပြောစမှတ် ပြုကြသည်။
ဘန်းဟတ်ဒ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဇာတ်ခုံပေါ်တွေင် ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်းက ကျော်ကြားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဥရောပနှင့် အမေရိကားတွင်ပါ ကျော်ကြားခဲ့သည်။
သူမသည် သရုပ်ဆောင်ကောင်းသူ မင်းသမီးတစ်ဦး အဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့ပြီး "ဘုရားသခင်မ ဆာရာ" (The Divine Sarah) ဟူသော အမည်ကို ရရှိခဲ့သည် အထိ ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံများ ပြင်ပလင့်ခ်များ စာစုစာရင်း ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ် ဓာတ်ပုံများ ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ် ဓာတ်ပုံများ ၂ ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ် ဂျူးအမျိုးသမီးမော်ကွန်းတိုက် Category:၁၈၄၄ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၂၃ ကွယ်လွန်သူများ Category:၁၉ ရာစု ပြင်သစ် အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ Category:ပြင်သစ် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ Category:ပြင်သစ် ပြဇာတ်မင်းသမီးများ Category:ပြင်သစ် အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ။
မာလင်း ဒိုင်းထရစ်ချ် (; , ; ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ၁၉၀၁ - မေလ ၆ ရက် ၁၉၉၂) သည် ဂျာမန် အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဒိုင်းထရစ်ချ်သည် နှစ်ကာလ ရှည်ကြာသော အနုပညာသက်တမ်း တလျှောက်လုံးတွင် သူမဘာသာ အလုပ်အကိုင် အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ စရိုက်လက္ခဏာ အားဖြင့် လည်းကောင်း အမြဲတစေ ဆန်းသစ်နေခြင်းကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ ဂျိုးဆက် ဗွန် စတန်းဘတ် ရိုက်ကူးသော အပြာရောင် နတ်သမီး (The Blue Angel) ဇာတ်ကားတွင် လိုလာ-လိုလာ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမှ စ၍ နိုင်ငံတကာတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားမှု ရရှိခဲ့ပြီး အမေရိကန် ပါရာမောင့် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို နိုင်ခဲ့သည် အထိပင် ဖြစ်သည်။
ရှန်ဟိုင်း အိတ်စပရက်စ် ဇာတ်ကား နှင့် သူမ၏ ညှို့ယူနိုင်စွမ်းနှင့် ထူးခြားသော အကြည့်တို့ကို အသားပေး ရိုက်ကူးထားသော ဆန္ဒ (Desire) ဟူသော ဇာတ်ကားတို့မှ တဆင့် အောင်မြင်ကျော်ကြားသော သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဘဝသို့ တွန်းပို့ပေးခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကာလက သရုပ်ဆောင်ကြေး အများဆုံး မင်းသမီး တစ်ဦး အဖြစ် စံချိန် တင်နိုင်ခဲ့သည်။
ဒိုင်းထရစ်ချ်သည် ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံသား အဖြစ် ခံယူခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် ရှေ့တန်း ဖျော်ဖြေသူ တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရုပ်ရှင်များကို တစ်ခါတစ်လေ ရိုက်ကူးခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များမှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များအထိ ကမ္ဘာလှည့်၍ အောင်မြင်သော ဖျော်ဖြေသူ အချိန် ကုန်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ရုပ်ရှင် အင်စတီကျုမှ ဒိုင်းထရစ်ချ်အား အချိန်တိုင်းတွင် နဝမမြောက် အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ မာလင်း ဒိုင်းထရစ်ချ် စုစည်းမှုများ၊ ဘာလင် (MDCB) ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အသံတိတ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၁၉၀၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၂ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် ပြဇာတ်မင်းသမီးများ ကဏ္ဍ:ဂျာမန်ဘာသာစကား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ အမျိုးသမီးများ ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု အမေရိကန် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု ဂျာမန် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု အမေရိကန် အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ။
ကျွန်တော်သိသော တစ်ရံရောအခါများ သည် စာရေးဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမား ကိုကိုမောင်ကြီး ရေးသားသော ကိုယ်တိုင်ရေး ဘဝ အတွေ့အကြုံ စာအုပ်ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၃ နှစ် အရွယ်ကပင် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသား အဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ဗိုလ်နေဝင်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မ.ဆ.လ ပါတီ Founder အပါအဝင် အဆင့်မြင့် တာဝန် များကို တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ စာရေးသူက အမှာစာတွင် ရေးသားထားရာ၌ "ဤစာအုပ် သည် အချိန်ကာလတည်း ဟူသော ခရီး လမ်းကြောင်း အတိုင်း ဖြတ်သန်းရသူ အချိန် ခရီးသည် တစ်ဦး၏ ခရီးသွား ဆောင်းပါး အစဉ်ကြီး တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတော့သည် ဟု ဆိုရပါမည်" ဟု ရေးသားထားသည်။
စာအုပ်အကျဉ်း မျက်စိဆရာဝန်ဝန်ကြီး ဦးသန်းမောင်၊ စာရေးဆရာမဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်၊ သမီး၊တူမ ကိုအေးသိန်း-မအေးချို၊ ဗမကစောမြင့် (မဟေသီ)၊ မြတ်ထန် (ဗမကတင်မောင်)၊ မိုးမိုးတာရောစန် (ဗခက ခင်မောင်သောင်း) တို့ကို ကျေးဇူးတင်စကား ရေးသားထားသည်။
စာရေးသူ ကိုကိုမောင်သည် ရင်းနှီးသော ဗိုလ်မှူးကိုကိုပြောပြချက်များကို ကိုးကားပြီး၊ ဦးနေဝင်းနှင့်နီးစပ်ပြီး အရေးပါ ရာထူးကို ယူခဲ့သော ဗိုလ်မှူးကြီးစောမြင့်များ ကို ညွှန်းပြီးရေးသားထားသည်။
ဦးနေဝင်း ကိုယ်ရေးဘဝကို စာရေးသူချစ်လှိုင်တွင် တာဝန်မရှိ ဟုဆိုကာ မရေးသားပါ။
ရွှေဘိုမုဆိုးခြုံတွင် ဗိုလ်တွန်နှင့် ဆွေမျိုး ဆက်စပ်သလို ရေးသားထားသည်။
စာရေးသူ ကိုကိုမောင်သည် မ.ဆ.လ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီကို ဦးနေဝင်း နှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းကို လက်ရှော့ဟန်မတူသည့် ပုံစံရေးထားသည်။
ဦးနေဝင်း၏ နိုင်ငံရေးဘဝကို သူ့ဆရာသမားအနေဖြင့် ရေးသား ထားသည်။
ဦးနေဝင်းအကြောင်းများကို ထပ်မံကိုးကားရေးသားရာတွင်၊ ဒေါက်တာမောင်မောင်စာအုပ်၊ ဦးနေဝင်း ၏ ညီဖြစ်သူ ဦးသိန်းညွှန့် ပြောစကားများ "နာစရာရှိလျှင် လွမ်းစရာတွေနဲ့ပေါ့" ဟုလည်းကောင်း၊ ဖ.ဆ.ဖ.လ ဦးကျော်ငြိမ်း ကိုလည်း ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခဲ့ကြောင်းများကို ရေးသားထားသည်။
ဦးနု အကြောင်းကို သူ့အမြင် ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
စာရေးသူကိုကိုမောင် တွေ့ဆုံရသူများတွင် (၆) ဦးကို အမွှမ်းတင် ရေးသားကာ စာအုပ်ကို အဆုံးသပ်ထားသည်။
ထို ၆ ဦးမှာ သခင်စိုး၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၊ ဦးအောင်ကြီး၊ ဦးဗဆွေ၊ ဦးသိန်းဖေမြင့် တို့ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
နဂါးနီ စာအုပ်အသင်း သည် စစ်ကြိုခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဖွဲ့စည်း ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်အသင်း တခုဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း thumb|နဂါးနီ စာအုပ်အသင်း တံဆိပ် နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို ၁၉၃၇ ခုနှစ်အတွင်း သခင်လူငယ် ခေတ်ပညာတတ်များက ဦးဆောင်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို ၁၉၃၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်၍ ကိုနု (သခင်နု) က ငွေ ၅ဝဝ ကျပ်၊ ကိုထွန်းအေး (နဂါးနီ ဦးထွန်းအေး)က ငွေ ၅ဝဝ ကျပ်ဖြင့် မတည်ခဲ့သည်။
အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ကိုထွန်းအေးက ဆောင်ရွက်သည်။
စာအုပ် ရွေးချယ်ရေး တာဝန်ခံအဖြစ် ကိုနု၊ ကိုသန်းထွန်း (သခင်သန်းထွန်း)၊ ကိုစိုး (သခင်စိုး)တို့က တာဝန်ယူခဲ့သည်။
သခင်ချစ်၊ ကိုထွန်းရွှေ (နဂါးနီ ဦးထွန်းရွှေ)၊ သခင်ထိန်ဝင်း၊ တက်ဘုန်းကြီးသိန်းဖေ (သိန်းဖေမြင့်)၊ မြို့မဆရာဟိန်တို့က ဝိုင်းဝန်းကူညီသည်။
အသင်း၏ မူလတည်ရာမှာ အမှတ် ၁၅ဝ၊ စကော့ဈေး (ဗိုလ်ချုပ်ဈေး) ဖြစ်သည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို အင်္ဂလန်လက်ဝဲစာအုပ်အသင်း (Left Book Club) ကို စံနမူနာယူ၍ ဈေးပေါပေါဖြင့် စာဖတ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
'တစ်လ လျှင် ၁ဝ ပဲတန်သော့နှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ်တိုက်ကြီးကို ဖွင့်လော့'ဟု ကြွေးကြော်ကာ အသင်းသားသစ်ရရန် စည်းရုံးသည်။
အသင်းသားများအား ၂ ကျပ်၊ ၂ ကျပ်ခွဲတန် စာအုပ်ကို ၁ဝ ပဲနှုန်းဖြင့် ရောင်းချမည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းသား ဖြစ်လိုလျှင် ၆ လ အတွက် ၃ ကျပ် ၁၂ ပဲ၊ တစ်နှစ်အတွက် ၇၈ ပဲ ပေးသွင်းရမည်။
အသင်းဝင်များသည် အခါအားလျော်စွာ အခမဲ့ပေးပို့သော စာအုပ်များ ရနိုင်သည်ဟု ကြော်ငြာခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရွှေတိုင်ညွန့်ရေး၍ ခင်မောင်ရင် သီဆိုသော နဂါးနီသီချင်းဖြင့် နဂါးနီစာအုပ်တိုက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ နဂါးနီအသင်းဝင်ပေါင်း ၅ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို အဓိက အားပေး ကူညီသော အဖွဲ့အစည်းများမှာ တို့ဗမာအစည်းအရုံးနှင့် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းများ ဖြစ်သည်။
နဂါးနီဟူသော အမည်ကို ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သခင်နု နှင့် ကိုထွန်းအေးတို့မှာ စနေနံဖြစ်၍ ဗေဒင်ကိန်းခန်းအရ စနေနံနဂါးကို စနေနံ 'နီ' တစ်လုံးတိုး၍ နဂါးနီ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ၁။
ဝါဒစစ် ဝါဒမှန်ကို သဘောပေါက်ပြီး စနစ်ကျစေရန်အတွက် အစီအစဉ် ရှိစေရန် ၂။
လက်ရွေးစင် နိုင်ငံရေး ဗိုလ်မှူး စစ်ကဲများ ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ၃။
နယ်ချဲ့စနစ်ကို အခြားတဖက်မှ တိုက်နေသူတို့၏ ခြေလှမ်းအင်အား စသည်တို့ကို ချင့်ချိန်နိုင်ရန်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းသည် ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဧပြီလမှ စတင်၍ နဂါးနီသတင်း လစဉ်စာစောင် ထုတ်ဝေသည်။
အသင်းသားများကို အခမဲ့ ပေးဝေ၍ အသင်းသား မဟုတ်သူများကို ၃ ပဲနှင့် ရောင်းသည်။
အယ်ဒီတာ ဦးထွန်းအေး ဖြစ်သည်။
စာစောင်အတွက် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အာမခံငွေ ၅ဝဝ ကျပ် တောင်းခံရာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ကျောင်းသူကျောင်းသားများက မုန့်ဖိုးထဲမှ ခွဲဝေလှူဒါန်းသဖြင့် အာမခံအခက်အခဲမှ ပြေလည်သွားသည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်တွင် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်လီမိတက် တည်ထောင်၍ ခြေလျင်ဦးအုန်းခင်က စာအုပ်တိုက် မန်နေဂျာအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်း မူလတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သော ဦးထွန်းအေးမှာ နဂါးနီမှ ခွဲထွက်ပြီး မြန်မာပြည် စာအုပ်တိုက်နှင့် ဖြန့်ချိရေး ခွဲထွက် တည်ထောင်သည်။
မြန်မာပြည် စာအုပ်တိုက်မှာ နဂါးနီနှင့် စီးပွားရေး သီးခြား ဖြစ်သော်လည်း ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်အမျိုးအစား၊ စာရေးသူများမှာ နဂါးနီတိုက်နှင့် တူညီနေ၍ နဂါးနီထုတ် စာအုပ်များနှင့် ရောနှောနေသည်။
သို့သော် နဂါးနီတိုက်ထုတ် စာအုပ်မှာ ယေဘုယျအားဖြင့် စာအုပ်အဖုံး သို့မဟုတ် အတွင်းစာမျက်နှာတွင် ခွေနေသောနဂါးရုပ် ပါလေ့ရှိသည်။
အစောပိုင်းထုတ် စာအုပ်များတွင်မူ နဂါးရုပ်ပုံပေါ်၌ 'ဒါ ဒို့မြေ ဒါ ဒို့ပြေ' စာတန်း ပါသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်က စနေ နဂါးနီဂျာနယ်ကို နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် စနေနေ့တိုင်း ထုတ်ဝေသည်။
တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ ဦးထွန်းရွှေ (နဂါးနီကိုထွန်းရွှေ) ဖြစ်သည်။
အတိုင်ပင်ခံ အယ်ဒီတာမှာ သခင်နု၊ သခင်သန်းထွန်းတို့ ဖြစ်သည်။
နဂါးနီစာအုပ်တိုက်သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မီး မြန်မာပြည် ကူးစက်လာချိန်ထိ လုံးချင်းစာအုပ် ၇၁ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းက ပထမဦးဆုံး ထုတ်ဝေ ခဲ့သောစာအုပ်မှာ မောင်သိန်းဖေ (သိန်းဖေမြင့်)၏ 'ဦးလွန်း၊ မျိုးချစ်အာဇာနည်နှင့် သူပုန်စာရေးဆရာကြီး' ဖြစ်သည်။
ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုနှင့် မြို့မ ဆရာဟိန်တို့က နောက်ဆက်တွဲ ဖြည့်စွက်ချက် ရေးသား၍ မြို့မဆရာဟိန် တည်းဖြတ်သည်။
သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း အမည်ခံ ဆရာလွန်း၏ ဘဝနှင့်ပတ်သက်သော ဓာတ်ပုံများ ပါဝင်သည်။
ထို့ပြင်အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသူ သိန်းဖေ၏ 'ရှေးခေတ် စာရေးဆရာသူပုန်များ' ဟူသော နိဒါန်းသည် နောင်အခါ မြန်မာစာပေ ဝေဖန်ရေးလောကတွင် ဂယက်များစွာထခဲ့သည်။
တည်းဖြတ်သူ မြို့မဆရာဟိန်၏ 'ယခု ကိုသိန်းဖေ ရေးသားထုတ်ဝေလိုက်သော စာဆိုကဝိ မျိုးချစ်ဆရာကြီး ဦးလွန်း၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိမှာ ဦးလွန်း အသက်သွေးခဲ တည်မြဲလျက် ရှိနေစဉ် ရေးသားထုတ်ဝေလိုက်သော အကြောင်းအရာများဖြစ်၍ နောင်လာနောင်သားတို့ အမှတ်အသား လွဲမှားဖွယ် အကြောင်းမရှိတော့ချေ' ဟူသော မှတ်ချက်ကို အကြောင်းပြု၍ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဂဠုန် စာအုပ်ကလပ်က သိရိန္ဓရပဏ္ဍိတ သာမဏေ ရေး၍ ဘိက္ခုကောသလ္လ တည်းဖြတ်သော 'သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိ အမှားပုံ' ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
၎င်းစာအုပ် အသင်းသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ဆိုရှယ်လစ်စာပေ ထုတ်ဝေသော စာပေတိုက်များနှင့် ဆက်သွယ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် လှုံ့ဆော်ရေးစာပေနှင့် တိုးတက်သည့် အယူအဆပါသော နိုင်ငံရေးစာပေများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မြန်မာ လူငယ်များ နိုင်ငံရေး အသိတရား နိုးကြားရေးနှင့် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအတွက် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ် ပေါ်ပေါက်စေသည့် စာအုပ်များကို အများဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နဂါးနီဂျာနယ်၊ ကား(လ်)မတ်ဝါဒ၊ ကျောင်းသားအရေးတော်ပုံ၊ ကျွန်ုပ်၏ စွန့်စားခြင်း၊ ကျွန်ုပ်နှင့် မိုက်ကယ်ကောလင်း၊ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ၊ ဆိုရှစ်လစ်ဝါဒနှင့် နိသျှည်း၊ ဆိုဗီယက် ဒီမိုကရေစီ ကိုယ်တွေ့များ၊ ဓနရှင်ဝါဒ၊ ဒီဗလာရား၊ ဒေါက်တာ ဂျိုးဇေရီဇော်၊ ပြည်သူ့အာဏာ ပထမတွဲနှင့် ပြင်သစ်အရေးတော်ပုံ၊ လူမွဲတို့၏ ထွက်ရပ်လမ်း၊ လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ၊ လက်ငင်း တို့တာဝန်၊ အလုပ်သမားလောက၊ အိုင်းရစ် အရေးတော်ပုံ၊ အိုင်းရစ် အာဇာနည်တို့မှာ ထင်ရှားသော နဂါးနီထုတ် စာအုပ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း မြန်မာ တိုင်းရင်းသားတို့ နိုင်ငံရေး အသိတရား နိုးကြားစေရန်နှင့် ဆိုရှယ်လစ် သဘောတရားများ ပြည်သူလူထုအတွင်း ပျံ့နှံ့အောင် အများဆုံး ဖြန့်ဖြူးပေးသည့် စာအုပ်အသင်းအဖြစ် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည်။
တိုက်ထုတ် စာအုပ်များ ခေါင်းစဉ်ရေးသူထုတ်ဝေနှစ်မှတ်ချက်ဦးလွန်း၊ မျိုးချစ်အာဇာနည်နှင့် သူပုန်စာရေးဆရာကြီးမောင်သိန်းဖေဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနှင့် နိသျည်း အပိုင်း (၁)ဦး ဘတင်ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ (ဝါ) ဆင်းရဲသားဝါဒသခင် စိုးကားလ်မတ်စ်ဝါဒသခင် ဗိုလ်လူမွဲတို့ ထွက်ရပ်လမ်းကို နုဆိုဗီယက်ဒီမိုကရေစီနှင့် ကိုယ်တွေ့များဦး ထွန်းဖေဓနရှင်ဝါဒကို လှရွှေဂျပန်သူလျှိုအယ်ဒီတာတဦးကိုယ်ပျောက်စစ်သားဦး ကျော်တင့် (ဘီအေ ဘီအယ်လ်)သူလျှိုလောကဗျူဟာခင်မျိုးမြင့်ကျော် ရေးသည့် ငွေသောင်ယံ နှင့် တွဲထုတ်သူလျှိုမာယာပြင်သစ်အရေးတော်ပုံဦး ကျော်တင့်ပြည်သူ့အာဏာ (ပ)ဦး ကျော်တင့်အိုင်ယာလန် ဗုံးအဖွဲ့မြဒေါင်းညိုဒီဗလားရားအိုင်းရစ် အရေးတော်ပုံမြို့မ ဆရာဟိန်၁၉၃၈ကျွန်ုပ်နှင့် မိုက်ကယ်ကောလင်းမြို့မ ဆရာဟိန်၁၉၃၉အိုင်းရစ်အာဇာနည်သံတွဲမောင် ဆက်လက်ကြည့်ရန် ထွန်းအေး၊ ဦး (နဂါးနီ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ။
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် အမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားလှသည့် ကွန်မြူနစ်ခမာနီခေါင်းဆောင် အဖြစ် ပိုပေါ့ အားသိရှိကြသည်။
၎င်းအုပ်ချုပ်သည့် ၁၉၇၅-၁၉၇၉ခုနှစ်များအတွင်းတွင် ခမာနီတို့၏ နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် လူသတ်ကွင်း(Killing Field) ဟုကျော်ကြားသည့် ခမာနိုင်ငံတွင် ခမာလူမျိုးအများစု နှင့် တရုတ်၊ဟိန္ဒူ၊ဗီယက်နမ်နှင့် လာအိုလူမျိုးများအပါအဝင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် နိုင်ငံတွင်းရှိ လူဦးရေ ၁.၆သန်းမျှ သုတ်သင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ငယ်ဘဝ အမည်ရင်း ဆလို့တ်ဆာ ဟုခေါ်သော ပိုပေါ့အား ၁၉ရက်၊ မေ၊ ၁၉၂၅ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံသည့် တရုတ်နွယ်ဖွားမိသားစု မှ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်းကိုးဦးအနက်မှ ၈ ဦးမြှောက်ဖြစ်သည်။
ပရက်ခ် ဆဗူးဗ် ဒေသတွင် မွေးဖွားနေထိုင်ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
၁၀နှစ်သားအရွယ်တွင် မွေးရပ်မှခွာကာ ဖနောင်ပင်မြို့သို့လာရောက်ခဲ့ပြီး မြို့တော်ရှိ ကတ်သလစ် သာဿနာပြုကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။
အစ်မတစ်ဦးဖြစ်သည့် ရုန်အန်မှာ ဘုရင်ဆီဆိုဝပ် မိုနီဗောင်၏ ကိုယ်လုပ်တော်တစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့်လည်း အတော်အသင့်နေရာရခဲ့သည်။
နန်းတော်တွင်းသို့လည်း ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
စံပြအထက်တန်းကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရသော်လည်း ကျောင်းစာဖက်တွင် မလိုက်နိုင်သဖြင့် နည်းပညာကျောင်းဖြစ်သည့် ရူဆေး ကီအိုသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းတွင် ထူးချွန်သော ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်လာပြီးနောက် ပညာတော်သင်အဖြစ် ပါရီမြို့သို့စေလွှတ်ခံရသည်။
ပါရီမြို့ရှိ ပြင်သစ်လျှပ်စစ်နှင့် နည်းပညာကျောင်းတွင် ကျောင်းသားဖြစ်လာပြီးနောက် ၁၉၄၉မှ ၁၉၅၃ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ဆလို့တ်ဆာ စိတ်ပါဝင်စားသည်မှာ ပညာရေးမဟုတ်ဘဲ လက်ဝဲနိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ရန်ဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(PCF)ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။
ယူဂိုဆလားဗီးယားပြည်ထောင်စုသို့သွားရောက်ကာ လုပ်အားပေးခြင်းကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သေးသည်။
ခမာကျောင်းသားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် မာ့ခ်ဝါဒီလျှို့ဝှက်အဖွဲ့တွင်လည်း တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းစာတွင် အားနည်းလွန်းလာသဖြင့် စာသင်နှစ် သုံးနှစ်ဆက်တိုက် စာမေးပွဲကျသဖြင့် ကျောင်းမှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီး ကမ္ဘောဒီးယားသို့ပြန်လည် စေလွှတ်ခံရသည်အထိပင် ဖြစ်သည်။
ခမာ မာ့ခ်ဝါဒီကျောင်းသားများအနက် ပထမဆုံးအိမ်ပြန်ပို့ခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းလှုပ်ရှားမှုများ တိုင်းပြည်သို့ပြန်ရောက်လာသည့်နောက်တွင်လည်း ဆလို့တ်ဆာသည် မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် တစိုက်မတ်မတ်ပါဝင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံအတွင်းရှိ ဘုရင့်အစိုးရအား ဆန့်ကျင်နေသည့် အဖွဲ့များအတွင်း လက်ဝဲဝါဒပြန့်ပွားရေးအတွက် ဗီယက်နမ်နယ်မြေများထဲအထိ ခရီးများ လျှို့ဝှက်ထွက်ကာ အဆက်အပြတ်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ကွန်မြူနစ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်လည်း လက်တွဲနိုင်ရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။
တစ်ဖက်မှလည်း ခမာကွန်မြူနစ်တို့အား ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်များထက် အရည်အသွေးပိုင်းသာလွန်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ကြိုးစားခဲ့သည်။
၁၉၅၄ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဗီယက်နမ်ရှိ ဗီယက်မင်း(မြောက်ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်)အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာသည့်နောက်တွင် ခမာကွန်မြူနစ်အဖွဲ့အချို့ ဗီယက်မင်းတို့နှင့် သွားရောက်ပူးပေါင်းခဲ့သေးသည်။
၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ဂျီနီဗာညီလာခံ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် လက်ဝဲ-လက်ယာအင်အားစုများသည် နိုင်ငံ့အာဏာရယူရေးအတွက် အပြင်းအထန်ပြိုင်ဆိုင်လာကြသည်။
ဘုရင် နိုရိုဒွန် သီဟာနုအနေဖြင့်လည်း ရဲများ စစ်သားများအသုံးပြု၍ နိုင်ငံရေးပါတီများအား နှိပ်ကွပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
၁၉၅၅ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် လက်ဝဲဝါဒီများအနေဖြင့် တော်လှန်ရေးနည်းဖြင့်သာ တိုင်းပြည်အာဏာကို ရယူနိုင်တော့မည်ဟု သဘောတူညီပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ဆောင်ရွက်လာကြသည်။
စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်သော ဆလို့တ်ဆာသည် တဖြည်းဖြည်းနှင့် ခမာကွန်မြူနစ်အဖွဲ့များ၊ ပါတီများတွင် ဦးဆောင်သည့်သူများအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
၁၄၊ ဇူလိုင်၊ ၁၉၅၆ခုနှစ်တွင် ပုံနရီနှင့်လက်ထပ်ပြီး ဆလို့တ်ဆာသည် ချာမရွန်တွင် ပြင်သစ်စာပေသင်ကြားခဲ့ပြီး ပုံနရီမှာ ဆိုဆီဝပ်ကျောင်းတွင် ဆရာမပြန်လုပ်ခဲ့သည်။
လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကာလ ၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ တွင် အစိုးရသည် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲဝင်မည့် လက်ဝဲအတိုက်အခံသမားများကို အရှိန်မြှင့်ဖမ်းဆီး နှိပ်ကွပ်လာသောကြောင့် ကွန်မြူနစ်များအတွက် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်လိုစိတ် ပိုမိုမြှင့်တက်လာသည်။
ဆာ သည် ၁၉၆၃၊ ဇူလိုင်လတွင် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရသော ပါတီအတွင်းရေးမှူးကိုယ်စား ပါတီကို ဦးစီးလာခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ခုနှစ် ပါတီအစည်းအဝေးတွင် ပါတီဗဟို ကော်မီတီ၏ တရားဝင် အတွင်းရေးမှူးအနေဖြင့် ပါတီကို ဦးဆောင်လာသည်။
ဘုရင်သီဟာနုဖမ်းဆီးမည့် ဘေးမှ ရှောင်တိမ်းကာ ဗီယက်နမ်နယ်စပ်ဒေသသို့ သွားရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအတွက် တောင်ဗီယက်နမ်နှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေသည့် ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်များနှင့် ဆက်သွယ်သည်။
၁၉၆၄ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ခမာကွန်မြူနစ်များသည် ဗီယက်နမ်တို့ထံမှ အကူအညီများရရှိလာပြီး ကိုယ်ပိုင်နယ်စပ်အခြေစိုက်စခန်းများဖြင့် အတည်တကျဖြစ်လာခဲ့သည်။
သို့သော် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအထိ အားပေးထောက်ပံ့ခြင်း မရှိနိုင်ခဲ့ပေ။
ဆလို့တ်ဆာသည် ကမ္ဘောဒီးယားသို့ လျှို့ဝှက်ပြန်လာပြီး အဖွဲ့အစည်းများကို ပြန်လည်စုစည်း၍ ကမ်ပူးချား ကွန်မြူနစ် ပါတီ (CPK) ကို အသစ်ဖွဲ့စည်းထူထောင်သည်။
ထိုနောက် တော်လှန်ရေးအတွက် လိုအပ်သော ပြင်ဆင်မှုများလုပ်ကိုင်ရန် ဒေသအလိုက် အဖွဲ့ခွဲများ ဖွဲ့သည်။
၁၉၆၇နှစ်ဦးတွင် ဆာ သည် မြောက်ဗီယက်နမ်တို့၏ ထောက်ခံမှုမပေးနိုင်သည့် အခြေအနေကြားမှ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် တော်လှန်အုံကြွရန်အတွက် စတင်ကာ အကြီးအကျယ်စီစဉ်လာသည်။
၁၈၊ ဇန်နဝါရီ၊ ၁၉၆၈ တွင် အနောက်ပိုင်း ဘတ်တမ်ဘန်းရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို အင်အားသုံးကာ ဝင်ရောက်စီးနင်းသိမ်းယူသည်။
စစ်တပ်မှ ပြန်လည်တိုက်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း ခမာနီတို့မှ လက်နက်များကို သယ်ယူသွားနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၉တွင် လက်ဝဲအဖွဲ့အစည်းများအားလုံး၏ ခေါင်းဆောင်နေရာကို ရယူကာ ဝါဒဖြန့်ချိရေးစနစ်များကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၇၀တွင် ဘုရင်သီဟာနုပြည်ပခရီးထွက်စဉ်တွင် အစိုးရအဖွဲ့က ဘုရင်သီဟာနုအား အကြီးအကဲအဖြစ်မှ ဖယ်ရှားလိုက်သည်။
တရုတ်ပြည်တွင် တိမ်းရှောင်နေသည့် သီဟာနုသည် ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်အစိုးရနှင့် ညှိနှိုင်းကာ ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင်းသို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံအရှေ့ဘက်ခြမ်းအား သိမ်းယူထားလိုက်သည်။
သို့ဖြင့် အစိုးရမှာ ပြည်တွင်းကွန်မြူနစ်၊ အိမ်နီးချင်း ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်နှင့် အဝေးရောက်ဘုရင် သီဟာနု စသဖြင့် ရန်သူပတ်လည်ဝိုင်းသွားခဲ့သည်။
ဆလို့တ် ဆာလည်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသွားသော်လည်း ဗီယက်နမ်နှင့် တရုတ်အစိုးရများက သီဟာနုအား အသိမပေးခဲ့သလို တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်မပေးခဲ့ကြပေ။
ဘုရင်သီဟာနုသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ရေဒီယိုမိန့်ခွန်းဖြင့် ခမာပြည်သူများအနေဖြင့် လက်ဝဲအင်အားစုများကို ထောက်ခံပြီး အစိုးရအား ဆန့်ကျင်ရန် လှုံဆော်ပေးသည်။
၁၉၇၀တွင် ဆလို့တ်ဆာလည်း နိုင်ငံတွင်းပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး မဟာမိတ်ဗီယက်နမ်တို့နှင့် များစွာ သဘောထားကွဲလွဲသော ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်သည်။
ထိုနောက်တွင် ခမာနီတို့သည် ဆလို့တ်ဆာ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြေယာပြုပြင်မှုများ၊ လူတန်းစားပြုပြင်မှုများအတွက် စီမံချက်များ ရေးဆွဲရင်း တစ်ဖက်မှလည်း တရုတ်တို့၏လက်နက်ငွေကြေးအကူအညီ၊ ဗီယက်နမ်တပ်များ အကူအညီဖြင့် အစိုးရတပ်များအား ထိုးစစ်များဆင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် ဗီယက်ကောင်းတပ်များက ခမာအစိုးရနှင့် ဆက်လက်၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုတော့သည့်တိုင် ၁၉၇၃နှစ်လယ်ခန့်တွင် ခမာနီတို့သည် လူဦးရေထက်ဝက်နေထိုင်သည့် နိုင်ငံ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ဖနောင်ပိန်မြို့တော် အနီးသို့ပင် ချဉ်းကပ်လာနိုင်သည်။
ခမာနီတိုင်းပြည်ခေတ် ၁၉၇၅ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ၁၇ရက်တွင် ခမာနီတို့သည် မြို့တော် ဖနောင်ပိန်အား သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး အစိုးရအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းကာ တိုင်းပြည်အား "ဒီမိုကရက်တစ် ကမ်ပူးချား" ဟုခေါ်တွင်စေသည်။
ဘုရင်သီဟာနုအား အကျဉ်းချပြီး ဆလို့တ်ဆာသည် မိမိကိုယ်ကို ကွန်မြူနစ်အပေါင်းတို့၏ ပိုပေါ့ ဟုကြေညာသည်။
ပိုပေါ့ဆိုသည်မှာ ပြင်သစ်တို့က တရုတ်ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်များအား ခေါ်သည့်အမည်အတိုကောက်ဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပြီးနောက် သုညခုနှစ်(Year Zero) ကိုစတင်ကြောင်း ကြေညာပြီး ပါတီမူဝါဒများအတိုင်း တိုင်းပြည်အား ပြုပြင်ပြောင်းလဲတော့သည်။
ထိုနောက်တွင် ပါတီမူအတိုင်း မြို့ပေါ်လူတန်းစားများအား လူတန်းစား တန်းညှိရေးအတွက် လယ်ယာမြေလုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသို့ ပို့သည်။
များစွာသော ပြည်သူများမှာ အမေရိကန်လေယာဉ်များဗုံးကျဲခြင်းမှ ရှောင်တိမ်းရန်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရွေ့ပြောင်းစေခိုင်းခြင်း ခံရသည်။
မြို့ကြီးများမှာ တစ်စစဖြင့် လူသူကင်းမဲ့သည့် မြို့ကြီးများဖြစ်လာကြသည်။
လယ်မြေလုပ်ငန်းခွင်များတွင် ဘုံစနစ်ဖြင့် နေထိုင်စေသည်။
တစ်နပ်စာအတွက် အစာနှစ်ပန်းကန် (သို့) ပေါင်မုန့်နှစ်ခု ကိုသာရသည်။
ကလေးငယ်များကို ဘုံစနစ်အကြောင်း နားလည်စေရန် အတွက် ဘုံစနစ်ကျောင်းများတွင် စာသင်ကြားစေသည်။
တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးပုံစံကို ပုံတူကူးချသည်ဟုဆိုကြသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဘာသာရေးကိုးကွယ်မှုများကို တားမြစ်သည်။
"မည်သည့်အရာကိုမျှ ပိုင်ဆိုင်မထားလျှင် မည်သူကမှ မဖျက်ဆီးနိုင်" ဟူသည့် သဘောတရားကို တွင်တွင်ကြွေးကြော်ပြီး အခြားတစ်ဖက်မှလည်း ခမာလူမျိုး သန်းပေါင်းများစွာတို့သည် လက်ယာကွန်မြူနစ်နိုင်ငံထူထောင်နိုင်ရန်အတွက် တက်တက်ကြွကြွ လှုပ်ရှားနေကြကြောင်းကို ရေဒီယိုများမှ ဝါဒဖြန့်ခဲ့သည်။
အရင်းရှင်၊ ပညာတတ်လူတန်းစားကို ဖိဖိစီးစီးနှိပ်ကွပ်တော့သည်။
S-21 ကဲ့သို့နှိပ်စက်သက်ဖြတ်ရေး စခန်းများတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးများ၊ ခရစ်ယာန်များ၊ မွတ်စလင်များအပါအဝင်၊ နိုင်ငံရေးသမား၊ စီပွားရေးလုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်ဖူးသူများနှင့် တရုတ်၊ဗီယက်နမ်၊လာအို အနွယ်များကို ရက်ရက်စက်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
"ကျည်ဆန်မဖြုန်းရ" ဟူသည့်အမိန့်ဖြင့် အရှင်လတ်လတ်မီးရှို့သတ်ခြင်း၊ ရေနှစ်သတ်ခြင်း၊ ထုတ်တန်းတွင် တွဲလောင်းချည်၍ အရေခွံခွာခြင်း၊ လက်သည်းခွံများအား ပလာယာဖြင့်ခွာခြင်း၊ ဦးခေါင်းအား ဝါးလုံးဖြင့်ရိုက်ခြင်း၊ လည်မျိုတွင် တံစို့ရိုက်သွင်းခြင်း စသဖြင့် လူမဆန်ဆုံးနည်းလမ်းများကိုသုံးကာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် လူသတ်ကွင်း(Killing Field)အဖြစ် ကျော်ကြားလာသည်။
ထိုသို့သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် ဒီမိုကရက်တစ်ကမ်ပူးချားနိုင်ငံ၏ ဘုံစနစ်တည်ရှိစဉ်အတွင်း အစုစုလူဦးရေ ၁.၆သန်းနှင့် အခြားနှိပ်စက်မှုများပါဝင်ထည့်သွင်းလျှင် လူဦးရေ ၂သန်းမျှသော ခမာလူမျိုးများသည် စာရင်းဇယားမဲ့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
(အထက်တန်းအဖြစ်မှ လူသတ်စခန်းအဖြစ်ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့သော အဆောက်အအုံအား ယခုအခါတွင် တူးစလန် ပြတိုက်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပြသထားသည်။
) ပိုပေါ့သည် တရုတ်တို့နှင့် ဆက်ဆံရေးအဆင်ပြေသော်လည်း ဆိုဗီယက်၊ ဗီယက်နမ် စသော ကွန်မြူနစ်များနှင့် ပြေလည်ခြင်းမရှိတော့ပေ။
အထူးသဖြင့် ဗီယက်နမ်တို့နှင့် မကြာခဏပင် နယ်စပ်ပြဿနာများ၊ အငြင်းပွားမှုများဖြစ်လာသည်။
၁၉၇၈တွင် ဗီယက်နမ်တပ်များက ခမာနယ်မြေများအတွင်း အကြီးအကျယ်ထိုးစစ်ဆင်ပြီး ခမာနီများ ဆက်တိုက်ရှုံးနှိမ့်ကာ ပိုပေါ့လည်း ထိုင်းနယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးရသည်။
ကျရှုံးခြင်းနှင့် ဘဝနိဂုံး ဗီယက်နမ်တို့က ဟန် ဆမ်ရင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းပေးသလို ပိုပေါ့ကလည်း ထိုင်းနယ်စပ်တွင် တဖန်ပြန်လည်၍ အင်အားစုစည်းခဲ့သည်။
ထိုင်းအနေဖြင့်လည်း ထိုစဉ်က ဗီယက်နမ်တို့၏ ကျူးကျော်လာနိုင်ခြင်းကို ကာကွယ်ဟန့်တားရန်အတွက် ပိုပေါ့ကို လက်ခံထားပြီး တရုတ်မှလာသည့် အထောက်အပံ့များကို မသိကျိုးကျွန်ပြုထားလိုက်ကြသည်။
အမေရိကန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများကလည်း ဆမ်ရင် အစိုးရကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ ပိုပေါ့အစိုးရကိုသာ ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုထားကြပြီး ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂတွင်လည်း အစိုးရသစ်ကို လက်မခံသေးပေ။
ထို့ကြောင့် ခမာနီအစိုးရနှင့် ဖနွမ်းပင်အစိုးရတို့ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဆက်လက်၍ တင်းမာနေကြရသည်။
အမေရိကန်တို့အနေဖြင့် ဗီယက်နမ်တပ်များ ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ကန့်ကွက်သည်။
ထိုင်နယ်စပ်တွင် ပိုပေါ့သည် အဖွဲ့အစည်းသုံးခု ပေါင်း၍ ဒီမိုကရက်တစ် ကမ်ပူးချား ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ (CGDK) ဟု ဖွဲ့သည်။
အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် ကမ်ပူးချားတပ် ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းပြန်သည်။
ထိုနောက်မှ အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ကမ်ပူးချားကွန်မြူနစ်ပါတီကိုလည်း ထူထောင်ပြန်သည်။
ဖနွမ်မာလီဒေသတွင် အခြေစိုက်ပြီး လှုပ်ရှားနေကြစဉ် ၁၉၈၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာအရောက်တွင် ဗီယက်နမ်တပ်များ၏ ထိုးစစ်ကိုရင်ဆိုင်ရကာ မရှုမလှရှုံးနှိမ့်ခဲ့ကြသည်။
ထိုနောက် ပိုပေါ့လည်း ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရင်း ခြောက်နှစ်မျှ သတင်းများပျောက်ဆုံးနေသည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ နုတ်ထွက်၍ လက်ရုံးဖြစ်သူ ဆွန်ဆန် အား အာဏာများ တဖြည်းဖြည်းခြင်း လွဲပြောင်းပေးခဲ့သော်လည်း ထိုင်းအထူးတပ်ဖွဲ့ အမှတ်(၈၃၈)မှ တာဝန်ယူစောင့်ရှောက်ပေး ထားသည်ဟုဆိုကြသည်။
ခမာနိုင်ငံရေးသမားများက သူ့အား တစ်ချိန်တစ်ခါက ကျူးလွန်ခဲ့သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုများနှင့်ပက်သက်၍ ဝန်ခံပြီးလက်နက်ချလျှင် ခွင့်လွှတ်ပေးမည်ဟု ဆိုသော်လည်း ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ဆွန်ဆန်မှာ မိသားစုဝင် ၁၁ ယောက်လုံး ပစ်သတ်ခံထားရသူဟုဆိုကြသည်။