kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရွှေပန်းထိမ်သည်၏သား စုန္ဒသည်လည်း “ငါသည် ဘုရားရှင်အား နောက်ဆုံးဖြစ်သော ဆွမ်းကို လှူလိုက်ရသတဲ့၊ ငါလှူသော ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးပြီး ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတော်မူသတဲ့” ဟု ကြားရသောအခါ “ငါ့မှာ အရတော်လေစွ, အရတော်လေစွ”ဟု အဖန်ဖန်အောက်မေ့ အမှတ်ရသဖြင့် အားကြီးသော ပီတိသောမနဿတို့ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
ဤသို့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အဖန်ဖန် အမှတ်ရပုံချင်း တူမျှသောကြောင့်၎င်း ယင်း ဆွမ်းအလှူ ၂-မျိုးတို့သည် တူမျှသော အကျိုးကို ပေးကြ၏။
တစ်ပါး တခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဆွမ်းအလှူထက် လွန်ကဲ ထူးချွန် မွန်မြတ်သော အကျိုးကို ရကြ၏ (ဒီ၊၂၊၁၁၂။
ဥဒါန၊ ၁၈၂-၃။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၂-၃။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၃၆၆။
ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၇၂-၃)။
ဂတိမြဲလှ မြတ်ဒါန စာရေးတံမဲ လက်မှတ်၌ ဆွမ်းဒါယကာ၏ နာမည်ကို ရေး၍ သံဃာထဲမှ မဲကျသော ရဟန်းတို့အား လှူဒါန်းအပ်သော “သလာကဘတ်”ကိုလည်းကောင်း, လဆန်း, လဆုတ် ၅-ရက်, ၈-ရက်, ၁၄-ရက် ၁၅-ရက် နေ့တို့၌ ဥပုသ်စောင့်သုံးကာလှူဒါန်းအပ်သော “ပက္ခိကဘတ်ကိုလည်းကောင်း, ဝါဆို သင်္ကန်းကိုလည်းကောင်း, ရေကန်ကိုလည်းကောင်း, ကျောင်းကိုလည်းကောင်း, လှူဒါန်းသောသူသည် အမြဲမပြတ် နိဗဒ္ဓ ကုသိုလ်ကို ပြုရာရောက်သောကြောင့် သောတာပန်နှင့် မခြား အလားတူ၏၊ သောတာပန်ပမာ လားရာဂတိ မြဲ၏-ဟု ဆိုလိုသည် (အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၅)။
ဆုတောင်းပြည့်စေရန် ၎င်းပြင်— သဒ္ဓါ, သီလ, သုတ, စာဂ, ပညာ-ဟူသော တရား ၅-ပါး တည်ရှိ၍ ဆုတောင်းမှုလည်း ရှိသောသူ၏ လားရာဂတိသည် မြဲ၏။
ဆုတောင်းမှု မရှိခဲ့မူကား အထက်ကောင်းကင်သို့ မြှောက်တင် ပစ်လွှင့်အပ်သော တုတ်, လှံတံသည် အောက်မြေသို့ အဖျားပိုင်းဖြင့် ကျမည်, အလယ်ပိုင်းဖြင့် ကျမည်, အရင်းပိုင်းဖြင့် ကျမည်ဟု တိတိ ကျကျ မှတ်သားမရ မသိကောင်းသကဲ့သို့ လားရာဂတိ မမြဲနိုင်ပေ။
ထို့ကြောင့် ကုသိုလ် ကောင်းမှု တစ်ခုခု ပြုခဲ့သော် သုဂတိဘုံဌာန တစ်ခုခုကို ဆုတောင်း၍ ပြုသင့်သည် (မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၀၄)။
သံဃိက ကျောင်းအလှူအကျိုး အရပ်လေးမျက်နှာရှိ သံဃာတော်ကို ရည်စူး၍ လှူဒါန်းအပ်သော “စာတုဒ္ဒိသသံဃိက ဝိဟာရဒါန”ခေါ်သော ကျောင်းအလှူသည် သစ်ရွက်မိုးကျောင်းကိုဖြစ်စေ ၁-ကုဋေ ထိုက်တန်သော ကျောင်းကြီးကိုဖြစ်စေ တကြိမ်တခါ ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်လွှတ်၍ ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းလိုက်လျှင် ၇-နှစ်, ၈-နှစ်, အနှစ် ၁၀၀, အနှစ် ၁၀၀၀-တိုင်အောင် တည်နိုင်၏။
ဆွေးမြေ့ ဟောင်းနွမ်းရာအရပ်, ကျိုးပဲ့ ပြုတ်ကျရာ အရပ်ကို ပြုပြင်ရုံလောက်သာ ပြုပြင်ရသဖြင့် ကျောင်းအလှူသည် ပြုလုပ်ဖွယ်ကိစ္စလည်းနည်း, အကျိုးလည်း ကြီးမား၏ (ဒီ၊၁၊၁၃၈။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁)။
ကျောင်းကို လှူဒါန်းခြင်းသည် ကာယ ခွန်အား, အဆင်း, ချမ်းသာ, မျက်စိတို့ကို လှူဒါန်းသည်မည်၏ (သံ၊၁၊၂၉။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၅၈)။
မှန်ပေသည်—ရွာ ၂-ရွာ, ၃-ရွာ ဆွမ်း ခံလှည့်လည်၍ ဆွမ်းတဇွန်းမျှ မရပဲ ပြန်လာ ရသော်လည်း အေးမြသောရေကန်၌ ရေချိုးပြီးနောက် ကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ တမုဟုတ်မျှ အိပ်လိုက်ရလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ကာယ ခွန်အား တောင့်တင်းလာမြဲဖြစ်၍ ကျောင်းကို လှူဒါန်းခြင်းသည် ကာယခွန်အားကို လှူဒါန်းသည်မည်၏။
ကျောင်းပြင်ပ၌ လှည့်လည် သွားလာ၍ လေ, နေပူ-တို့ဖြင့် လောင်မြိုက်ခံရသောအခါ ရုပ်အဆင်းသည် ဖောက်ပြန်လာ၏၊ ကျောင်း တွင်းသို့ဝင်၍ တံခါးပိတ်ကာ တမုဟုတ်မျှ လျောင်းစက် နေလိုက်လျှင် ဝိသဘာဂရုပ်စဉ် ငြိမ်းပျောက်၍ သဘာဂရုပ်စဉ် သက်ရောက်ပြီးလျှင် ရုပ်အဆင်း ကြည်လင်လာမြဲ ဖြစ်၍ ကျောင်းကို လှူဒါန်းခြင်းသည် အဆင်းကိုလည်း လှူဒါန်းသည်မည်၏။
ကျောင်းပြင်ပ၌ လှည့်လည်သွားလာလျှင် ခြေ၌ ဆူးစူးခြင်း, သစ်ငုတ်, ခလုတ် ထိခိုက် တိုက်မိခြင်း, မြွေ သူခိုး-စသော ဘေးရန်တို့နှင့် တွေ့ကြုံရခြင်း အန္တရာယ်တို့ ဖြစ်ပေါ် တတ်၍ ကျောင်းသို့ဝင်ကာ တံခါးပိတ်၍ လျောင်းစက်နေလိုက်လျှင် ယင်း-ဘေးရန်တို့ မဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ကိုယ်ချမ်းသာမှုရခြင်း, တရားကျမ်းဂန် ရွတ်အံသရဇ္ဈာယ် နေလျှင် တရား၌ နှစ်သက်သော “ဓမ္မပီတိ” ချမ်းသာ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း, ကမ္မဋ္ဌာန်း နှလုံးသွင်းနေလျှင် အကုသိုလ် အပူဘေးတို့ ငြိမ်းအေးမှု “ဥပသမ” ချမ်းသာကို ရခြင်းဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ရသောကြောင့် ကျောင်းကို လှူဒါန်းခြင်းသည် ချမ်းသာကိုလည်း လှူဒါန်းသည် မည်၏။
ကျောင်းပြင်ဖက်၌ လှည့်လည် သွားလာလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ချွေးကျခြင်း, မျက်စိတုန်လှုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်၍ ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်လျှင်ဝင်ချင်း ဘာမျှ မမြင်ရသော်လည်း တမုဟုတ်မျှ ထိုင်နေလိုက်လျှင် မျက်စိကြည် လင်လာခြင်းကြောင့် ကျောင်းကို လှူဒါန်းခြင်းသည် မျက်စိကိုလည်း လှူဒါန်းသည် မည်၏ (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၈-၉။
သာရတ္ထ၊၃၊၃၉၄။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၃၁။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၁၇)။
ယင်း-အလှူ၏ သုတ္တန်ဒေသနာ နည်းလာ အကျိုး ၉-ပါး (မ၊၁၊၁၃။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၀-၂) ဝိနည်းဒေသနာနည်းလာ အကျိုး ၁၇-ပါး (ဝိ၊၄၊၂၉၁-၂၊ ၃၁၄။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၅၈။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၆-၇။
သာရတ္ထ၊၃၊၃၉၃-၄။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၃၁-၂။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၁၇-၉) ကြည့်။
ကျောင်းအလှူ၏အကျိုးအာနိသင် ကြီးမားပုံကို ဘုရားရှင်မှတပါး အဘယ်သူသည် ကုန်စင်အောင် ဟောပြ စွမ်းနိုင် ပါအံ့နည်း။
ပါးစပ်ပေါင်း ၁-သောင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သော် မှ ကုန်စင်အောင် မဟောပြစွမ်းနိုင် (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၅)။
ထင်ရှားသော စရပ်, တန်ဆောင်း, ကျောင်း အလှူရှင်များ ရာဇဂြိုဟ်မြို့နေ သူဌေး(ဝိ၊၄၊၂၉၁), အနာထပိဏ်သူဌေး (ဝိ၊၄၊၃၁၄။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၂-၃။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁), ဓမ္မာသောကမင်း (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆-၇), သုမနမင်းသား (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၆), ပါဝါရိကသူဌေး (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၇။
မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၁။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၆), သောတာပန်အမျိုးသမီး ဝိသာခါ (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၀-၁၊ ၁၉၆-၇။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၂), ဃောသိတသူဌေး(မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၇-၈), ကုက္ကုဋသူဌေး (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၁), ဆေးဆရာ ဇီဝက (မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂) ပသေနဒီကောသလမင်း (သံ၊၃၊၃၀၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၃-၆), သုမင်္ဂလသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉), မေဏ္ဍကသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၂-၃), ဗိမ္မိသာရမင်း(ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၅), မစလ ရွာသားမဃလုလင်အမှူးရှိသော ၃၃-ယောက်သော အမျိုးသားများ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၉) နန္ဒိယအမျိုးသား (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၉၊ ၁၉၀), အနုရုဒ္ဓါထေရ်၏နှမ ရောဟိနီမင်းသမီး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၉၂-၄)တို့ ဖြစ်၏။
ယာဉ် လှူဒါန်းခြင်း ဆင်, မြင်း, ရထား, ထီး, ဖိနပ်, တောင်ဝှေး, ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်, လှေကား, တံတား, လှေ-တို့ကို လှူဒါန်းခြင်း, လမ်းခရီးကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်းသည် ယာဉ်ကို လှူဒါန်းသည် မည်၏။
သို့ရာတွင် ရဟန်းတော်တို့အား ဆင်ယာဉ်, မြင်းယာဉ်, ရထားယာဉ်များ မအပ်သဖြင့် ၎င်းယာဉ်တို့မှ ကြွင်းကျန်သော ယာဉ်များကို လှူဒါန်းရာ၏။
ယာဉ်သည် ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာမှုကို ဆောင်နိုင်သောကြောင့် ယာဉ်ကို လှူဒါန်းခြင်းသည် ချမ်းသာကို လှူဒါန်းသည်နှင့် တူ၏ (သံ၊၁၊၂၉။
အဝတ်လှူဒါန်းခြင်း “လူမှာအဝတ် တောင်းမှာအကွပ်”ဆိုသကဲ့သို့ အဆင်းလှပသူပင် ဖြစ်စေကာမူ ဟောင်းနွမ်းညစ်ပေသော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သော်လည်းကောင်း, လုံးဝ အဝတ် မဝတ်ပဲ နေခဲ့သော်လည်းကောင်း, အဆင်းဖောက်ပြန် အကျည်းတန် အရုပ်ဆိုး၏။
အဝတ်အဆင်လှလှ ဝတ်ဆင်ရလျှင် အရုပ်ဆိုးသူပင် ဖြစ်စေကာမူ နတ်သားတမျှ တင့်တယ်လှပနိုင်သောကြောင့် အဝတ် အထည်ကို လှူဒါန်းခြင်းသည် အဆင်းကို လှူဒါန်းသည်နှင့်တူ၏ (သံ၊၁၊၂၉။
မိန်းမများ သင်္ကန်းလှူလျှင် ရတနာ ၇-ပါးဖြင့် စီခြယ်မွမ်းမံထားအပ်သော မဟာလတာ တန်ဆာကိုရနိုင်၏။
ယောက်ျားများ သင်္ကန်း လှူလျင် တန်ခိုးဖြင့် ပြီးသော သပိတ်, သင်္ကန်းကို ရနိုင်၏ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၉)။
ထင်ရှားသော သင်္ကန်း အဝတ်အထည် အလှူရှင်များ ကျောင်းအမကြီး ဝိသာခါ (ဝိ၊၃၊၄၀၆၊ ၄၁၀), ဆေးဆရာ ဇီဝက (ဝိ၊၃၊၃၉၃), ပါဝါမြို့သား ပုက္ကုသ (ဒီ၊၂၊၁၁၀။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၀), အရှင်အာနန္ဒာ (ဒီ၊၂၊၁၁၁။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၀-၁), မဟာပဇာပတိဂေါတမီ(မ၊၃၊၂၉၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၁၉-၂၂၂), ဝေရဉ္ဇာပြည်သား ဥဒယပုဏ္ဏား (ဝိ၊၁၊၁၂။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၇-၈), ဝိသာခါအလောင်း အမျိုးသမီး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၉), ဧကသာဋကပုဏ္ဏား (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂), မေဏ္ဍကသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၂-၃), သာဝတ္ထိမြို့နေ ဥပါသကာတစ်ယောက် (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၅), ဥမ္မာဒန္တီအလောင်း သူဆင်းရဲ အမျိုးသမီး (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၂၂၃), ဗာရာဏသီ မြို့သား သူကြွယ် (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၈), သာဝတ္ထိ မြို့နေ အမျိုးသမီး တစ်ယောက် (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅၇), ဘုရားအလောင်း ပဗ္ဗတမင်း (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၀။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၃။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၁), အတိဒေဝပုဏ္ဏား(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၂။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂), ခေမမင်း (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၀။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၁), အတုလနဂါးမင်း (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၂။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၃။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂), ဘုရားအလောင်းဇဋိလ(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၄-၅။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၇။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၅), အရိန္ဒမမင်း (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၉။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၂။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၀), သုဒဿနမင်း(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၀။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၀)-တို့ ဖြစ်၏။
အလွန် ကာယ ခွန်အား ကြီးမားသူပင် ဖြစ်စေကာမူ ဆွမ်း ၂-ထပ် ၃-ထပ် မစားရလျှင် နေရာမှ မထနိုင်သည်အထိ အားအင် ချိနဲ့လာ၍ ဆွမ်းစားရလျှင် ကာယခွန်အား နည်းပါးသူပင် ဖြစ်စေကာမူ အားခွန်ဗလ ပြည့်ဝလာသောကြောင့် ဆွမ်းကို လှူဒါန်းခြင်းသည် ကာယ ခွန်အားကို လှူဒါန်းသည်နှင့် တူ၏ (သံ၊၁၊၂၉။
ထင်ရှားသော ဆွမ်းအလှူရှင်များ ဥတ္တရာပထတိုင်းသား မြင်းကုန်သည်များ(ဝိ၊၁၊၇။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၆), သုပ္ပိယာ ဥပါသိကာမ (ဝိ၊၃၊၃၀-၁။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၄၈-၉), ကျောင်း အမကြီးဝိသာခါ (ဝိ၊၃၊၄၀၆-၈), ဗောဓိမင်းသား (ဝိ၊၄၊၂၆၆-၇။
မ၊၂၊၂၇၈), ပါဝါမြို့ သား စုန္ဒ (ဒီ၊၂၊၁၀၅-၆), အနာထပိဏ် သူဌေး (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၆), အနုရုဒ္ဓါအလောင်း အန္နဘာရသူဆင်းရဲ (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၅-၈။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၂-၅), သုမနမင်းသမီး အလောင်းလျာ သူဌေးသမီး (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၈။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၊ ၁၄), ဗိမ္ဗိသာရမင်း (ခုဒ္ဒက၊၈-၉။
ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၆၈-၁၈၂။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၆), ဃောသက သူဌေးကတော် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၆), သိကြားမင်းနှင့် သုဇာ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၈-၉။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၇၈၊ ၁၇၉), ပဏ္ဍိတသာမဏေ၏အလောင်း ဆင်းရဲသား (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၀-၆), ဘတ္တဘတိက တောသား (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၈-၆၀), မောင်ပုဏ္ဏ၏ မယား မယ်ဥတ္တရာ (မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၄။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၉၆-၉), ပသေနဒီကောသလမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၀။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၅၃), နွားကျောင်းသား မောင်နန္ဒ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၅), သံဃဒါသီ မင်းသမီး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၀), ဇဋိလထေရ် အလောင်းသူကြွယ် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၃၁-၂), ကျွန်မ မယ်ပုဏ္ဏာ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၇), တမ္ဗဒါဌိက ခိုးသူသတ် ယောက်ျား (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၀၆-၇)-တို့ ဖြစ်၏။
ဆီမီး လှူဒါန်းခြင်း အင်္ဂါ ၄-ပါးရှိသော အမိုက်တိုက် အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင် အလင်းရောင် မရှိလျှင် မျက်စိမြင်သူပင် ဖြစ်စေကာမူ အဆင်း “ရူပါရုံ”ကို မမြင်နိုင်၊ အဘယ်မျှလောက် မှောင်မိုက်စေကာမူ ဆီမီးတန်ဆောင်အလင်း ရောင်ရှိလျှင် အဆင်း “ရူပါရုံ”ကို မြင်ရသောကြောင့် ဆီမီးကို လှူဒါန်းရခြင်းသည် မျက်စိကို လှူဒါန်းသည်နှင့်တူ၏။
ပရိနိဗ္ဗာန်တော်မူပြီးသော ပဒုမုတ္တရာဘုရားရှင်၏ ဓာတ်တော် မွေတော်တို့ ကိန်းဝပ်ရာ ၇-ယူဇနာရှိသော ရွှေစေတီ၌ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဆီမီးတိုင်တို့ကို လှူဒါန်းခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို ရသကဲ့သို့ ဆီမီးလှူဒါန်း သူသည် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို ရနိုင်၏ (သံ၊၁၊၂၉။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၄)။
ဒါန အကျိုး အမျိုးမျိုး ဆွမ်းလှူကျိုး ၄-ပါး (အံ၊၁၊၃၇၄-၅), ယင်း-အကျိုး ၅-ပါး (အံ၊၂၊၃၅), ထီးလှူကျိုး ၈-ပါး, အဝတ်ပုဆိုးလှူကျိုး ၈-ပါး သပိတ်လှူကျိုး ၁၀-ပါး, ပဲခွပ်လှူကျိုး ၈-ပါး, ဓားငယ်လှူကျိုး ၅-ပါး, အပ်လှူကျိုး ၁-ပါး, လက်သည်းလှီးဓားလှူကျိုး ၅-ပါး, နှီး ထန်းရွက်ယပ်တောင် လှူကျိုး ၈-ပါး, ဥဒေါင်းမြီး သားမြီးယပ် လှူကျိုး ၁-ပါး, ရေစစ်, ဓမကရိုဏ်လှူကျိုး ၅-ပါး, ဆီကျည်တောက် = ဆီဗူးလှူကျိုး ၅-ပါး, အပ်ကျည် = အပ်ဗူး လှူကျိုး ၃-ပါး, ပခုံးလွယ်ကြိုး(အံသကိုဋ်)လှူကျိုး ၃-ပါး, ခါးပန်းကြိုး လှူကျိုး ၆-ပါး, သပိတ်ခြေလှူကျိုး ၅-ပါး, အိုးလှူကျိုး ၃-ပါး, ခွက်လှူကျိုး ၅-ပါး, ဆေးလှူကျိုး ၁၀-ပါး, ဖိနပ်လှူကျိုး ၃-ပါး, ခြေနင်းလှူကျိုး ၁-ပါး, ရေသုတ်ပုဆိုး လှူကျိုး ၅-ပါး, တောင်ဝှေး လှူကျိုး ၆-ပါး, မျက်စဉ်းဆေးလှူကျိုး ၈-ပါး, သော့လှူကျိုး ၁-ပါး, သော့အိမ် = သော့ခလောက်လှူကျိုး ၂-ပါး, အာယောဂပတ် လှူကျိုး ၁၀-ပါး, အခိုးတံ = ဆေးတံ လှူကျိုး ၃-ပါး, ဆီမီးလှူကျိုး ၃-ပါး နှင့် ကြုတ်လှူကျိုး ၁၀-ပါး, လက်သုတ်ပုဝါ လှူကျိုး ၅-ပါး, သင်ဓုန်းဓားလှူကျိုး ၁-ပါး, မွေးညှပ်လှူကျိုး ၁-ပါး, နှာနှပ်တံ လှူ ကျိုး ၈-ပါး, အင်းပျဉ်လှူကျိုး ၅-ပါး, ဘုံလျှို = မွေ့ရာလှူကျိုး ၆-ပါး, ခေါင်းအုံးလှူကျိုး ၆-ပါး, ပျဉ်ချပ် အင်းပျဉ်လှူကျိုး ၂-ပါး, ခြေဆေးအင်းပျဉ်လှူကျိုး ၂-ပါး, ခြေနယ် ဆီလှူကျိုး ၅-ပါး, ထောပတ်ဆီလှူကျိုး ၅-ပါး, သွားတိုက်ဆေးလှူကျိုး ၅-ပါး, နို့ဓမ်း လှူကျိုး ၂-ပါး, ပျားရည်လှူကျိုး ၁-ပါး, အရသာရှိသော အာဟာရလှူကျိုး ၁-ပါး, ထမင်းအဖျော်လှူကျိုး ၁၀-ပါး, အမွှေးတိုင် အခိုးအထုံလှူကျိုး ၁၀-ပါး (အပ၊၁၊၃၅၀-၃၇၀), တံတားလှူကျိုး ၁၁-ပါး(ယင်း-၄၀၄), ယာဂုလှူကျိုး ၁၀-ပါး (ဝိ၊၃၊၃၁၅), ယင်း အကျိုး ၅-ပါး (အံ၊၂၊၂၁၈-၉။
အပ၊၁၊၄၄၂) ကြည့်။
ဘုရားရှင်သာ ဒါနအကျိုးကို အကုန်သိနိုင် ပြဆိုခဲ့ပြီးသော ဒါနကထာကား မှတ်သားဖွယ် ကောင်းရာလောက်ကိုသာ ထုတ်နုတ်ပြဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်၊ အမှန်စင်စစ်မှာ ဘုရားရှင်မှတစ်ပါး အခြား တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ဒါန၏အကျိုးကို ကုန်စင်အောင် မသိနိုင်။
ပညာအရာ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးခံ လက်ျာတော်ရံ ဓမ္မသေနာပတိ အရှင်သာရိပုတြာ မထေရ်ကြီးသော်မှ ကုန်စင်အောင် သိတော်မမူ။
ဘုရားရှင်သည်သာ အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူပေသည် (ဣတိဝုတ်၊၂၀၇။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၂၇။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၈၇။
မ၊ဋီ၊၃၊၄၁၅)။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဒါန ဒါနအပြား အလှူခံ အမျှဝေ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ။
ကျောင်းတောင်ရွာ သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တွင်ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။
ကျောင်းတောင်ရွာသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတောင်ရွာသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတောင်ရွာ သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ဖုန်တာရွှင် (; ၁၉၆၅ မွေးဖွား) သည် ကိုးကန့်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ၏ တပ်မှူးအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စတင်တာဝန်ယူထားသူ ဖြစ်သည်။
သူသည် MNDAA ၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဖုန်ကြားရှင်၏သားဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဖုန်တာရွှင်ကို မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် တပ်မတော် ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင် ဖုန်ကြားရှင် ၏ သား အဖြစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အစောပိုင်းတွင် ကိုးကန့်နယ်မြေရဲတပ်ဖွဲ့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို တပ်မတော်သို့ ဆုံးရှုံးလိုက်ရပြီးနောက် MNDAA ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို တပ်မတော်မှ သိမ်းယူပြီးနောက် MNDAA အတွင်းရှိ အဓိက လေးဖွဲ့သည် တပ်မတော်ဘက်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ပြီးနောက် ဖုန်ကြားရှင်သည် ပြောက်ကျားစစ်ပွဲဆင်နွှဲရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကန့်ကို ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် ဖုန်တာရွှင်သည် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များထံမှ ထောက်ခံမှုရရှိခဲ့ပြီးနောက် MNDAA သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်အားအကြီးဆုံး တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း ပြီးနောက် ဖုန်တာရွှင်သည် ကိုးကန့်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပယ်ဆောက်ချိန်၏သားကို လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းမှုအပါအဝင် ကိုးကန့်အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ MNDAA တွင် ကောင်းစွာ လေ့ကျင့်တပ်ဆင်ထားသော စစ်သား ၅,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ဖုန်တာရွှင်သည် ၎င်း၏ဖခင်နှင့် အခြား MNDAA ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးနှင့်အတူ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်များ တရားမဝင်ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေသည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရကာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခံထားရဆဲဖြစ်သည်။
ဖုန်တာရွှင်၏ ယောက်ဖဖြစ်သူ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် လီဂေါင်ကွမ်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၏ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရစဉ်အတွင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည် ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၅ မွေးဖွားသူများ။
အရှေ့တိုင်းပညာ () သည် ကမ္ဘာ့ အရှေ့ဖျားနှင့် အရှေ့နားနီး ဒေသရှိ လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာစကားများ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ သမိုင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အဆိုပါဘာသာရပ်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းလေ့လာမှုပညာ (Middle Eastern studies) နှင့် အာရှလေ့လာမှုပညာ (Asian studies) ဟူသော ဝေါဟာရအသစ်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာနေသည်။
ဥရောပရှိ အရှေ့တိုင်းပညာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အစ္စလာမ်လေ့လာမှုများနှင့် Sinology ဟုခေါ်သော ရိုးရာတရုတ်လေ့လာမှုပညာအပေါ် ပိုမိုအာရုံစိုက်လာကြသည်။
အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အရှေ့အာရှလေ့လာမှုကို အရှေ့အာရှလေ့လာပညာ (East Asian studies) ဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။
ဥရောပလေ့လာရေးနယ်ပယ်တွင် ရှေးယခင်က "အရှေ့တိုင်း" ခေါ်ဆိုခဲ့ကြရာတွင် အဓိကအားဖြင့် ဘာသာရေးဇစ်မြစ်များ ရှိခဲ့ပြီး၊ မကြာသေးမီကာလများအထိ အရေးပါသော လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။
တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ဥရောပရှိ အာဘရာဟမ်ဘာသာတရားများ (ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ ဂျူးဘာသာနှင့် အစ္စလာမ်) သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာကာ ၇ ရာစုတွင် အစ္စလာမ်ဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ထိုယုံကြည်မှုများ၏ မူလအစနှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှုကို စိတ်ဝင်စားမှုများစွာရှိခဲ့သည်။
အလယ်ခေတ် အာရဗီဆေးပညာ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် ဂရိမှ အာရဗီဘာသာစကားများကို သင်ယူခြင်းသည် အလယ်ခေတ်တွင် အရေးကြီးသောအချက်ဖြစ်သည်။
ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အသိပညာသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ လေ့လာခြင်းထက် ပိုမိုများပြားလာကာ ဥရောပသည် ဒေသတွင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာအချက်များအတွင်း ၎င်း၏ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချဲ့ထွင်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်း၏ပညာရပ်ဆိုင်ရာလေ့လာမှုတွင် တိုးတက်မှုကို ပိုမိုအားပေးခဲ့သည်။
၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာသည် ဥရောပတစ်ခွင်ရှိ ပြတိုက်များတွင် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန်လည်ယူဆောင်လာသည့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကြောင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာသည် ကျယ်ပြန့်သော ဥရောပလူထုထံသို့ ချိတ်ဆက်မှုတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
အန်ထော်နီ ဖိလစ် ဗွန်လေဗန်ဟု (; ( ; ; ၂၄ အောက်တိုဘာ ၁၆၃၂ – ၂၆ ဩဂုတ် ၁၇၂၃) သည် ဒတ်ချ် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာရွှေခေတ်တွင် ဒတ်ချ်လူမျိုး အဏုဇီဝဗေဒပညာရှင်နှင့် အဏုကြည့်ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သိပ္ပံပညာရပ်တွင် ကိုယ်တိုင်လေ့လာရှာဖွေသူများထဲတွင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဏုဇီဝဗေဒ၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ပထမဆုံးသော အဏုကြည့်ပညာရှင်များတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
Chung, King-thom; Liu, Jong-kang: Pioneers in Microbiology: The Human Side of Science. (World Scientific Publishing, 2017, ). "We may fairly call Leeuwenhoek "The first microbiologist" because he was the first individual to actually culture, see, and describe a large array of microbial life. He actually measured the multiplication of the bugs. What is more amazing is that he published his discoveries." အဏုဇီဝပညာရပ်ကို စတင်မျိုးစေ့ချပေးခဲ့သည့် သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် မိုက်ခရိုစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများကြောင့် ကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၆၃၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၇၂၃ ကွယ်လွန်သူများ။
မုန်းဝန်းဗမာသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ တာမိုးညဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်က မုန်းဝန်း(တရုတ်)၊ မုန်းဝန်း(ဗုဒ္ဓ) ဟူ၍ မှတ်ပုံတင်ထုတ်ပေးခဲ့ရာမှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မုန်းဝန်းဗမာ ဟူ၍ ပြင်ဆင်ထုတ်ပေးရန် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း လူမျိုးတစ်မျိုးအနေဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် ပြုလုပ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ဖြေကြားခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှု မုန်းဝန်းလူမျိုးစုများ၏ ဘာသာစကားတွင်မူ ကိုးကန့်ဘာသာစကားနှင့် အနည်းငယ်ဆင်တူသော်လည်း ကွဲပြားမှုရှိသည်။
မုန်းဝန်းဘာသာစကားကို လုံရှုစကား(龙淑话)ဟုသတ်မှတ်ပီး ကိုးကန့်ဘာသာစကားကိုမှု မာလီဘာ(麻栗坝话)စကားဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
စာပေတွင်မှု ယူနန်တရုတ်ဘာသာကို တတ်ကျွမ်းကြပီး မြန်မာစာပေနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို ကျောင်းနေအရွယ်မှစပီး အလေးထားသင်ကြားဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် လူမျိူးလည်းဖြစ်သည်။
ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် အမျိူးသမီးများက ဗမာလူမျိုးကဲ့သို့သော ရင်ဖုံးအင်္ကျီနှင့် ထဘီဝတ်ဆင်သည်။
အမျိုးသားများမှာ ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားဝတ်ဆင်သည့်ပုံနှင့် ဆင်တူသည်။
မုန်းဝန်းလူမျိုး အများစုမှာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ။
၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး သည် ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး၊ ကရင်နီ တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့က တပ်မတော်အား တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည့် ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။
အချိန်မှတ်တမ်း နိုဝင်ဘာ ၇ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ပန်တိန်းရွာအနီးရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ခစန်းအပါအဝင် မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စခန်းသုံးခုကို ကရင်နီပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၇၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၁၀ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လွိုင်ကော်မြို့အနီးတွင် စစ်ကောင်စီ၏ K-8W လေ့ကျင့်ရေးလေယာဉ်တစ်စင်းအား ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း KNDF က ဆိုသည်။
သို့သော် စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က ဆိုသည်။
နိုဝင်ဘာ ၁၁ နံနက် ၄ နာရီခန့်မှ စတင်ကာ ကရင်နီ တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့က လွိုင်ကော်မြို့အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို "၁၁.၁၁ စစ်ဆင်ရေး" အဖြစ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ပူးပေါင်းအဖွဲ့က စစ်ကောင်စီစခန်း ခုနစ်ခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၁၅ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် KNDF တပ်ဖွဲ့များက လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၁၁၀ ခန့် သေဆုံးကာ ၃၈ ဦးမှာ လက်နက်ချခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲများကြောင့် လွိုင်ကော်မြို့တွင် အရပ်သား ၃၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
အခြားကြည့်ရန် မယ်စဲ့တိုက်ပွဲ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး မိုဆို လူသတ်ပွဲ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ။
လူဝီစီယားနားပြည်နယ်ရှိ ရေနံချက်စက်ရုံ - ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ၏ နမူနာတစ်ခု ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ သို့မဟုတ် ဓာတုစက်မှုလုပ်ငန်း () တွင် စက်မှုလုပ်ငန်း၊ အထူးပြုနှင့် အခြားဓာတုပစ္စည်းများကို တီထွင်ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီများနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်သည်။
ခေတ်မီကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သော၊ ၎င်းသည် ကုန်ကြမ်းများ (ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ လေ၊ ရေ၊ သတ္တုနှင့် ဓာတ်သတ္တုများ) ကို စက်မှုနှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများအတွက် ဓာတုကုန်ပစ္စည်းများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည်။
၎င်းတွင် ပလတ်စတစ်နှင့် ဓာတုအမျှင်များအတွက် ပိုလီမာကဲ့သို့သော ရေနံဓာတုပစ္စည်းများအတွက် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည်။
အက်ဆစ် နှင့် အယ်ကာလီ ကဲ့သို့သော သဘာဝမဲ့ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် ပေါင်းသတ်ဆေးများကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးဓာတုပစ္စည်းများ၊ နှင့် စက်မှုဓာတ်ငွေ့များ၊ အထူးဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဝါးများကဲ့သို့သော အခြားအမျိုးအစားများ ပါဝင်သည်။
ဓာတုအင်ဂျင်နီယာများ၊ ဓာတုဗေဒပညာရှင်များနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းနည်းပညာရှင်များ အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသည် ဓာတုစက်မှုလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပညာ (; အတိုကောက် EVS သို့မဟုတ် EVST) သည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူသားတို့ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်မှုကို စနစ်တကျ လေ့လာသည့် ဘက်စုံ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာလေ့လာမှုများသည် ရူပဗေဒသိပ္ပံ၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး/ဘောဂဗေဒ၊ လူ့လောက နှင့် လူမှုရေးသိပ္ပံMilstein, T. & Castro-Sotomayor, J. (2020). Routledge Handbook of Ecocultural Identity. London, UK: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351068840 တို့မှ အခြေခံမူများကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ တည်ဆောက်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဆက်နွယ်မှုတို့ပါဝင်သည့် ကျယ်ပြန့်သည့် လေ့လာချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
နယ်ပယ်တွင် ဂေဟဗေဒနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ၏ အခြေခံမူများကို လေ့လာခြင်းအပြင် ကျင့်ဝတ်၊ ပထဝီဝင်၊ မနုဿဗေဒ၊ ပြည်သူ့ရေးရာမူဝါဒ (ပတ်ဝန်းကျင်မူဝါဒ)၊ ပညာရေး၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ (ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံရေး)၊ မြို့ပြစီမံကိန်း၊ ဥပဒေ၊ စီးပွားရေး၊ ဒဿနိက၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှု ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် သဘာဝရင်းမြစ်များ စီမံခန့်ခွဲခြင်း စသည့် ဆက်စပ်ဘာသာရပ်များ ပါဝင်သည်။
National Center for Education Statistics. Classification of Instructional Programs (CIP 2000)- (03) NATURAL RESOURCES AND CONSERVATION . Institute of Education Sciences, United States Department of Education. [Accessed 29 January 2010] ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပညာအတွက် ဘွဲ့ဒီဂရီများ၊ မဟာဘွဲ့ဒီဂရီများအပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပညာဆိုင်ရာ ဒီဂရီအစီအစဉ်များစွာ ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပညာ ဒီဂရီပရိုဂရမ်များသည် ကျွန်ုပ်တို့ကမ္ဘာ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့် ကျယ်ပြန့်သော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို ပံ့ပိုးပေးသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပညာရပ်ကို သင်ကြားသော ကျောင်းသားများသည် ကျွန်ုပ်တို့ အချိန်ကာလ၏ အရေးကြီးသော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် လူတစ်ဦးချင်း၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ်တို့၏ သက်ရောက်မှုများကို နားလည်ပြီး ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ဉာဏနှင့် နည်းစနစ်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို ရရှိကြသည်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရေး၏ အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အဖွဲ့ဝင်များအားလုံးတွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို လိုလားသော တွေးခေါ်မှုနှင့် သဘောထားရှိစေရန် ဖြစ်သည်။
ယင်းက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်များကို ဖန်တီးရန်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ၏ အရေးပါမှုကို လူများ၏ သတိပြုမိမှု မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပညာရေး ကျင့်ဝတ်နည်းနာများ *။
လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု () သည် မြန်မာစစ်ကောင်စီအား တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု၏ စစ်ဦးစီးချုပ်မှာ ကျော်ကိုရှိန်ဖြစ်ပြီး အာဏာမသိမ်းမီက ဒီမိုကရေစီရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို ဆောင်ရွက်သည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကျော်ကိုရှိန်နှင့် ဒေသခံလူငယ်များသည် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သော ဆန္ဒပြမှုများကို မကွေးဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်လာသည့်နောက်တွင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်သော အမှတ် ၁၀ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံကို ဒုံးကျည်ဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စက်ရုံမီးလောင်ကျွမ်းပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သားအချို့ သေဆုံးခဲ့သည်။
အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးကို ဒေသတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့နှင့် ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ လူသား၏ ဖြစ်တည်မှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ကိုယ့်ကံကြမ္မာ ကိုယ်ဖန်တီးနိုင်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ လွတ်လပ်မျှတပြီး တန်းတူညီမျှမှုရှိသည့် လူ့ဘောင်သစ်တရပ် ပေါ်ထွန်းလာစေရန် ဖြစ်သည်။
ဦးကိုကိုကြီး(ခ)ဦးစိုးနိုင် (၁၉၆၃ဖွား) သည် တရုတ်နွယ်ဖွား မြန်မာစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် အထက်မြန်မာပြည် တရုတ်ကုန်သည်ကြီးများအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ လည်းဖြစ်သည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံသားများဘဏ် ၏ ရှယ်ယာအများဆုံးကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
သူ၏ အဓိကစီးပွားရေးမှာ အစားအသောက်၊ လက်လီ၊ အိမ်ခြံမြေ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများ ဆောင်ရွက်နေသော Capital Diamond Star Group ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ဖခင်ဖြစ်သူ လီစိန်ကြည် (ခ) ဦးစိန်မြင့် နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်စန်းကြူ တို့က မန္တလေးမြို့ တွင် သူ့အား မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း ၄ဦး အနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ အမှတ် ၉ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း မှ ဆယ်တန်းအောင်သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးဒေသကောလိပ် ပြီးဆုံးကာ မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ် မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ် တွင် ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရသည်။
စီးပွားရေးလောကသို့ဝင်ရောက်လာပုံ သူသည် မိဘများ၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကို အခြေခံပြီး မိသားစုစီးပွားရေးမှ တဆင့် စီးပွားရေးလောကထဲ သို့ ၁၉၉၆ ခုနှစ်က စပြီး ဝင်ရောက်လာသည်။
သူသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ် တွင် ဒုံးပျံဂျုံမုန့် မှတဆင့် ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ Capital ဈေးဝယ်စင်တာ၊ g&g စတိုးဆိုင် နှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ အထိ လုပ်ငန်းများ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
သူသည် ယခင်တပ်မတော်အစိုးရအဖွဲ့ မှ စစ်ဗိုလ်ချုပ် အချို့ အပါအဝင် အုပ်ချုပ်သူအဆက်ဆက် နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်အောင် နေထိုင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ၏ အမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့်လူမှုအကြံပေးကောင်စီတွင်လည်း အကြံပေးအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၂၀၁၂ခုနှစ် မှ ၂၀၁၆ မတ်လ အထိ ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
သူသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သော အစိုးရ၏ အဆောက်အအုံနှင့် မြေကွက်အများဆုံး ရောင်းချသော လေလံတွင် စမ်းချောင်းမြို့နယ် ဗားကရာလမ်း ရှင်စောပုရပ်ကွက်ရှိ ပဒုမ္မာကဇာတ်ရုံကို ကျပ်သန်းပေါင်း ၅၆,၀၀၀ ကျော်ဖြင့် လေလံအောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုစဉ်အခါက အစိုးရက ပဒုမ္မာကဇာတ်ရုံကို ပုဂ္ဂလိကသို့ မပေးတော့ဘဲ လေလံကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း ၂၀၁၅ တွင်မူ အရောင်းအဝယ်စာချုပ်ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ထိုမြေနေရာအား ဂရမ်လျှောက်သည်။
၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သူအဓိကပိုင်ဆိုင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံသားများဘဏ် က ကျပ်သန်းပေါင်း ၅၀၀၀တန်ဖိုးရှိ ငွေတိုက်စာချုပ်များ ဝယ်ယူခဲ့ရာ လူထုပိုက်ဆံဖြင့် စစ်ကောင်စီ ဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဖြည့်ပေးနေသည့် ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်သူဌေးတစ်ဦး အဖြစ် ပုံဖော် ဝေဖန်ခြင်းခံရသည်။