kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
•အမက လယ်ဗျား •အမက ဖိုးကြွယ် •အမက ခေါင်းတောကုန်း •အမက ရေပေါ် •အမက သဘွတ်ရုံ •အမက မိတ်ကုန်း •အမက ​ လျှော်ကန် ကျန်းမာ​ရေး မလှိုင်မြို့နယ်ဆေးရုံ ဆည်တို တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ကျောက်တန်း တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ​နှောကန် တိုက်နယ်​ဆေးရုံ မရိုး(မှတ်+ရိုး) တိုက်နယ်ဆေးရုံ ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
မိတ္ထီလာမြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိတ္ထီလာမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ​ရှေးယခင်က သျှိသျှားကန်ကို အစွဲပြု၍ သျှိသျှားမြို့ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၄၁၄ခုနှစ်တွင် ထိုကန်ကို ပြုပြင်ဆည်ဖို့ရာ ၄၁၆ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ပြုပြင်​နေစဉ်အချိန်က အ​နော်ရထာမင်း​စောသည် အမတ်ကြီး နရပ​တေ့အား ယာယီနန်းမြို့ တည်​စေခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က သျှိသျှားကန်သည် ပုပ္ပါး​တောင်နှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိမရှိကို မြင်းသည်​တော်တစ်ဦးအား သွား​ရောက်စုံစမ်းခိုင်းရာ မထိလာပါဟု ​ဖြေကြားသဖြင့် မထိလာကန်၊ မထိလာမြို့ဟု အမည်တွင်​စေခဲ့သည်။
​နောင်တွင် မိတ္ဖီလာကန်၊ မိတ္ထီလာမြို့ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၃၁.၂.၁၉၇၃တွင် မိတ္ထီလာမြို့မှာ တရားဝင်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၄၀မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၅၃မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၀၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင်၃၀၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၂မိုင်ရှိပြီး ၃၇၄.၂၈၇စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် သာစည်မြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် ​မလိှုင်​ြမို့နယ် ကျောက်ပန်း​တောင်းမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ ၇၅၀ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကုန်း​မြေမြင့်နည်းပါးပြီး အများအားဖြင့် ​မြေပြန့်ဖြစ်သည်။
အမြင့်ဆုံး​တောင်မှာ ​တောင်မြဲ​တောင်ဖြစ်ပြီး ၁၅၉၆​ပေမြင့်သည်။
လူဦး​ရေ မိတ္ထီလာမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် ကရင်၊ရခိုင်၊ချင်း၊ရှမ်း၊ကချင်၊မွန်နှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်၊ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၇၀%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ၊အခြားနှင့် ပါကစ္စတန်စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး မိတ္ထီလာမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးအရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည်။
ထို့အပြင် လျှပ်စစ်ပစ္စည်း၊ အိမ်​ဆောက်ပစ္စည်း၊ လယ်ယာသုံးပစ္စည်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် ​တောင်သူသုံးပစ္စည်းများ​ရောင်းဝယ်ခြင်း စသည့် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်သည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ စပါး၊ပဲ၊​ပြောင်း၊နှမ်း၊ဝါ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ​ဒေသထွက် ချည်ထည်များဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့သို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။
အခြား​ဒေသမှ အဝတ်အထည်နှင့် စား​သောက်ကုန်များ အဓိကတင်သွင်းသည်။
မိတ္ထီလာစက်မှုဇုန်မှ စက်ရုံ ၃၅၃ရုံ၊မြို့နယ်အတွင်း အခြားစက်ရုံ ၃၅၃ရုံ၊အလုပ်ရုံ ၅၄ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၇၃ခု တည်ရှိသည်။
​ဈေးများ ​ဈေးကြီး ဗဟို​ဈေး ပိ​တောက်မြိုင်​ဈေး မြို့သစ်​ဈေး ​ပေါက်​ချောင်း​ဈေး ပုလဲ​​ဈေး ရန်မျိုး​အောင်​ဈေး ဝန်ဇင်း​ဈေး ပြည်သာယာ​ဈေး ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး မိတ္ထီလာမြို့တွင် ​​ရှမ်းတဲလေ​​ကြောင်းအတတ်သင် ​လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်ရှိသည်။
မိတ္ထီလာမြို့သည် ကုန်းလမ်း​ကြောင်းများ ဆုံရာ​ဒေသလည်းဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်-မန္တ​လေး ကားလမ်း၊ ရန်ကုန်-မန္တ​လေး အမြန်လမ်း၊ မိတ္ထီလာ-​တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်​ထောင်စုလမ်း တို့မှာ ထင်ရှားလှသည်။
ပညာ​ရေး အဆင့်မြင့်ပညာ မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်‎ နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ) ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ) မြန်မာနိုင်ငံလေကြောင်းနှင့်အာကာသပညာတက္ကသိုလ် မိတ္ထီလာပညာရေးကောလိပ် သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း(မိတ္ထီလာ) အ​ခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၁၁ကျောင်းရှိသည်။
အထက ၁ အထက ၂ အထက ၃ အထက ၄ အထက ၅ အထက ၆ အထက ​ညောင်ကိုင်း အထက ​ရေ​ဝေ အထက ​ရေချို အထက ချည်စက် အထက အလယ်ရွာ အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) တည်ပင်ကုန်း အလက (ထ(ခွဲ)) ကွက်ငယ် အလက (ထ(ခွဲ)) သရက်ပင် အလက (ထ(ခွဲ)) ​အောင်​ဇေယျာ အလက (ထ(ခွဲ)) ရွှေစစ်သည် အလက (ထ(ခွဲ)) ​ဂွေ့အိုင် အလက (ထ(ခွဲ)) ​တောမ အလက (ထ(ခွဲ)) ​မွေ အလက (ထ(ခွဲ)) န-​ကျောက်ဖူး အလက (ထ(ခွဲ)) မုန်တိုင် အလက ၂ အလက ၃ အလက ၉ အလက ​လေတပ် အလက ကုက္ကိုကုန်း အလက ကျားထူး အလက ဇရပ်ကုန်း အလက ဖက်​တော အလက ဒီးဒုတ်​တောင် အလက တုံးအိုင် အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၂၁၄ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး ပြည်သူ့​ဆေးရုံ ရှင်းမငယ်​ဆေးရုံ အလည်ရွာ​ဆေးရုံ တပ်မ​တော်စစ်​ဆေးရုံ ထင်ရှား​သော​နေရာများ မိတ္ထီလာကန် ​ဖောင်​တော်ဦးဘုရား နဂါးရုံဘုရား ထီးသုံးဆင့်ဘုရား ရွှေမြင်တင်ဘုရား ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
သာစည်မြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သာစည်မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ပုဂံ​ခေတ် အ​နော်ရထာမင်း လက်ထက်က ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဆက်စပ်​နေ​သော သာဂရ၊ လှိုင်းတက်နှင့် ​ညောင်ရမ်းတို့ကို ကင်း​စောင့်မြို့အဖြစ်ထားကာ မင်းညီမင်းသားများ ထား၍ အုပ်ချုပ်​စေခဲ့သည်။
၁၈၈၆ခုနှစ်တွင် မြို့အုပ်အဖြစ် လှိုင်းတက်တွင်ထားကာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး​နောက် ၁၈၈၇တွင် သာစည်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အုပ်ချုပ်​စေခဲ့သည်။
၂၈.၂.၁၉၇၃တွင် သာစည်မြို့နယ်ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၀၅မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၂၅မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၄၆.၄မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၄မိုင်ရှိပြီး ၇၈၇.၆၁စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် သာစည်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ က​ေလာမြို့နယ်၊ ပင်းတယမြို့နယ်နှင့် ရွာငံမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်နှင့် ရမည်းသင်းမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ​ပေ၇၀၀အထက်တွင် တည်ရှိသည်။
​မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်သည် ရှမ်းရိုးမ​တောင်တန်းဖြစ်ကာ သစ်​တောများဖုံး​နေပြီး အ​နောက်ခြမ်းသည် ​မြေပြန့်လွင်ပြင်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်း မြစ်​ချောင်းများစီးဆင်းမှု နည်းပါးသည်။
ထင်ရှား​သော​ချောင်းမှာ စမုံ​ချောင်းဖြစ်သည်။
လူဦး​ရေ သာစည်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် ကရင်၊ရှမ်း၊ကချင်၊ရခိုင်နှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ဟိန္ဒူနှင့် ခရစ်ယာန်ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၀၀၄၅%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနှင့် အခြားစသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး သာစည်မြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နည်းပါး​သောမြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကထားလုပ်ကိုင်သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းနှင့် ​ကျပန်းအလုပ်များလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
လူနည်းစုမှာ စက်ယက္ကန်းကို စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ငရုပ်​ခြောက်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်နှင့် မန္တ​လေးမြို့များသို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။
ထို​ဒေသများမှ ​ဆောက်လုပ်​ရေးပစ္စည်း၊ ​ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်းနှင့် အဝတ်အထည်များ ပြန်လည် တင်သွင်းသည်။
တပ်မ​​တော်ပိုင် ဖိနပ်စက်ရုံ၊တပ်မ​တော်ပိုင် မိုး​ရေကာဖျင်စက်ရုံနှင့် ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ၄ရုံ၊ နိုင်ငံပိုင်အလုပ်ရုံ ၁၄ရုံ၊ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ရုံ ၄ရုံနှင့် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၃၉၄ခု တည်ရှိသည်။
​ဈေးများ သာစည်မြို့မ​ဈေး လှိုင်းတက်​ဈေး ယင်းမာပင်​ဈေး ဘုရားငါးဆူ​ဈေး ​ညောင်ရမ်း​ဈေး ဟံဇား​ဈေး ပြပြည်ညောင်ဈေး ကုက္ကိုကန်ဈေး ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး သာစည်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်၊မန္တ​လေး​ဒေသများသို့ ကားလမ်း၊ရထားလမ်းသာမက ရှမ်းပြည်နယ်သို့ဆက်သွယ်​သော မိတ္ထီလာ-​တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ်လမ်း​ပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်း၊ ရှမ်းပြည်နှင့် ကယားပြည်နယ်များသို့ ရထားလမ်းများရှိခြင်းတို့​ကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး ​ကောင်းမွန်​သောမြို့နယ်ဖြစ်သည်။
အထက ၁ အထက ၂ အထက ဟံဇား အထက ​​ညောင်ရမ်း အထက မယ်ဇလီကန် အထက တကစ၂ အထက ​မြေစို အထက သာဂရ အထက ယင်းမာပင် အထက ရွှေလှံ အထက ရွှေတုပ်ကုန်း အထက ပြည်​ညောင် အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ရွာကြီး 180px အလက (ထ(ခွဲ)) တမာကုန်း အလက (ထ(ခွဲ)) ဘုရားငါးဆူ အလက (ထ(ခွဲ)) ​ပေါင်​တော အလက (ထ(ခွဲ)) ဟင်းခွက်အိုင် အလက(ထ(ခွဲ))ကြာဘက်ကုန်း အလက ကန်ရှည် အလက အုတ်တွင်း အလက ​မြောင်းဦး အလက အလယ်ကန် အလက မ​ရွေး အလက သဲကုန်း အလက သ​ပြေဝ အလက ကန့်ဖြူ 180px အလက ​ရောက်ရိုး အလက ထ​နောင်းကန် အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၈၉ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး သာစည်မြို့နယ်​ဆေးရုံ ​ညောင်ရမ်း​ဆေးရုံ ယင်းမာပင်​ဆေးရုံ ဟံဇား​ဆေးရုံ ထင်ရှား​သော​နေရာများ ရွှေယင်​မျှော်ဘုရား ရွှေဂူကြီးဘုရား သတ္တဌာန ငါးဆူရိပ်သာ ကုန်းတောင်းသိမ် အောင်ချမ်းသာ အထင်ကရာပုဂ္ဂိုလ်များ ဂျလန်းကျွန်း ဆရာတော် ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဝမ်းတွင်းမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ပုဂံ​ခေတ် အ​နော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ကျန်စစ်မင်းသည် ဤ​ဒေသသို့ ​ရောက်ရှိလာရာ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ​တောဝက်ကြီးတစ်​ကောင် ​သောင်းကျန်း​နေသဖြင့် အဆိုပါ​တောဝက်အား လိုက်လံရှာ​ဖွေနှိမ်နင်းခဲ့သည်။
ကျန်စစ်သားနှင့် ပက်ပင်းတိုးမိပြီး အသင့်ပါလာ​သော အရိန္ဒမာလှံဖြင့် ပစ်လိုက်ရာ ဝမ်းဗိုက်ကို ထုတ်ချင်း​ပေါက်ပြီး ​နေရာတွင်ပင် လဲကျ​သေဆုံးခဲ့သည်။
ဝမ်းဗိုက်အား ထိုးသွင်းအနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည့် ​နေရာကို ဝမ်းထွင်းဟု အမည်တွင်ရာမှ ​နောင်တွင် ဝမ်းတွင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၀.၁၁.၁၉၇၃ခုနှစ်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီနှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၂၅မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၄၅မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၆မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၈.၅မိုင်ရှိပြီး ၅၄၃.၅၈စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ရွာငံမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​မိတ္ထီလာမြို့နယ်နှင့် သာစည်မြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မလှိုင်မြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် မြစ်သားမြို့နယ်နှင့် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ​ပေ၄၆၀အထက်တွင် တည်ရှိသည်။
​ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်သည် ​တောင်ကုန်း​တောင်တန်းများ နည်းပါးပြီး ညီညာပြန့်ပြူးသည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
အ​ရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းကုန်ပြင်မြင့်နှင့် အ​နောက်ဘက်တွင် မယ်ညို​တောင်တန်းနိမ့်တို့က ​တောင်​မြောက် တံတိုင်းသဖွယ် ကာရံထားသည်။
မြို့နယ်အတွင်းတွင် အမြဲစီး​ဆင်း​နေ​သော ​ချောင်းနည်းပါးပြီး ​မိုးတွင်းတွင်သာ ​ရေ​ဝေ​ရေလဲ​တောင်ကုန်းများမှ ​တောင်ကျ​ရေဖြင့် စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
လူဦး​ရေ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်နှင့် ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၀၅၅%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေး အချက်အချာကျကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်း၊ဝန်​ဆောင်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများကို အဓိကထားကာ ​ဆောင်ရွက်ကြသည်။
စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကာ ဆည်​ရေ​သောက်စနစ်ဧရိယာ ကျယ်ပြန့်သဖြင့် စီးပွား​ရေး​ကောင်းမွန်သည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွကိကုန်မှာ စပါး၊ငရုပ်နှင့် ချည်ထည်တို့ဖြစ်ကာ ရန်ကုန်၊မန္တ​လေးမြို့များသို့ အများဆုံး တင်ပို့​ရောင်းချသည်။
နိုင်ငံပိုင် ချည်စက်ရုံအပါအဝင် စက်ရုံ၅ရုံ၊အလုပ်ရုံ၁၂ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၄၇၃၁ရုံ တို့တည်ရှိသည်။
​ဈေးများ ဝမ်းတွင်း​ဈေး သဲ​တော​ဈေး လျှော်ပင်​ဈေး တမာကုန်း​ဈေး ဆပ်ခင်း​ဈေး ကုက္ကိုခါးလှ​ဈေး ဒိုင်​ကောင်းကုန်းဈေး ရွာရှည်ဈေး ဘုရားစုဈေး ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်-မန္တ​​လေးကားလမ်း၊ပင်းတလဲ-မိတ္ထီလာလမ်းတို့အပြင် မြို့မယ်အတွင်း ရန်ကုန်-မန္တ​လေး အမြန်လမ်းလည်း ဖြတ်သန်းသွားသည်။
''==ပညာ​ရေး== အ​ခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။
အထက ဝမ်းတွင်း အထက သဲ​တော အထက တမာကုန်း အထက ဒိုင်​ကောင်းကုန်း အထက သဘွတ်ကုန်း အထက ဆပ်ခင်း အထက ပင်းတလဲ အထက ရွာသစ် အထက နဘဲကန် အထက ရွာရှည် အထက ရွှေတောင် အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ​ညောင်အုပ်ဖီး အလက (ထ(ခွဲ)) ဘုရားစု အလက (ထ(ခွဲ)) သဖန်း အလက (ထ(ခွဲ)) ဝမ်းတွင်း၁ အလက (ထ(ခွဲ)) ဇချမ်းကုန်း အလက (ထ(ခွဲ)) တဲစု အလက ရွာ​ဝေ အလက လျှော်ပင် အလက ရွာတန်း အလက ခင်ကြီး အလက အိုင်သာ(ထ(ခွဲ)) အလက သစ်ပု​လွေကန် အလက တမာကန် အလက သရက်ကန် အလက ဂုဏ်ရွာ အလက ဆူးပန်း အလက သုံး​ဒေါင့်အိုင် အလက ကုက္ကိုခါးလှ အလက ကံစွယ် အလက မြေတိုင်ကန် အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၈ကျောင်းရှိသည်။
မူလတန်းကြိုကျောင်းများ ၁။
မိခင်နှင့်ကလေး၊ဝမ်းတွင်း(၂) ၂။
မိခင်နှင့်ကလေး၊နဘဲကန် ၃။
မိခင်နှင့်ကလေး၊ဘုရားစု ၄။
လူမှု့ဖူလုံ၊ သဲတော(၃) ၅။
လူမှု့ဖူလုံ၊ ဝမ်းတွင်း(၃) ဘုန်းတော်ကြီး ပညာသင်ကြားရေးကျောင်း ၁။
အ.လ.က ရေဝန်း၊ တဲစုကျေးရွာ ၂။
အ.မ.က နဂါးရုံ ၃။
အ.မ.က တမာကုန်း ကျန်းမာ​ရေး ဝမ်းတွင်း မြို့နယ်​ဆေးရုံ ပင်းတလဲ တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ​နေပူကုန်း တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ညောင်အုပ်ဖီးတိုက်နယ်ဆေးရုံ ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ကို အနော်ရထာမင်းစော၏ တာဝန်ပေးချက်အရ အမတ်ကြီး သီဟပတေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၃၀၇ ခုနှစ်တွင် ခေါင်းနီအိမ်ကန်အရှေ့ဘက်ရှိ သရက်ချဉ်ရွာ၊ ညောင်စောက်ရွာ၊ မကျီးစောက်ရွာနှင့် လေးရွာအုပ်စု အစရှိသည့်ကျေးရွာပေါင်း လေးရွာကို စုပေါင်း၍ ယခုကျောက်ပန်းတောင်းမြို့တည်ရာအရပ်၌ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကျောက်ပန်းတောင်းဟုခေါ်တွင်ရခြင်းမှာ ကုန်းတော်ကြီးဘုရားတည်ရှိရာ တောင်တန်းတွင် ကျောက်ပန်းများ ထူထပ်စွာပေါက်ရောက်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသဖြင့် ကျောက်ပန်းများကို အစွဲပြု၍ မြို့အမည်ကို (သေဠာ၊ ပုပ္ဖ၊ ပပ္ပက-သေဠာ=ကျောက်၊ ပုပ္ဖ=ပန်း၊ ပပ္ပက=တောင်) ကျောက်များပန်ဆင်ထားသကဲ့သို့ရှိနေသောတောင်ကိုအစွဲပြု၍ ကျောက်ပန်းတောင်ဟုခေါ်လာရာမှ နောင်တွင် ကျောက်ပန်းတောင်ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ကို မြင်းခြံခရိုင်မှ ညောင်ဦးခရိုင်အတွင်း ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၃၂ မိနစ်နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၀၅ မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ ဒီဂရီနှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၃၂ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၆.၇၅၂ မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၈.၃၄၇ မိုင်ရှိပြီး ၇၅၈.၃၅ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊တောင်ဘက်တွင် မကွေးတိုင်းရှိ နတ်မောက်မြို့နယ်နှင့် ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် မကွေးတိုင်းရှိ ချောက်မြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် တောင်သာမြို့နယ်၊ မလှိုင်မြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ပင်လယ်ရေမြေနှာပြင်အထက် ၁၂၂၄ ပေအထက်တွင်တည်ရှိကာ တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါများသကဲ့သို့ သဲဆန်သောမြေပြန့်များလည်းရှိသည်။
မြို့နယ်အတွင်းတွင် တောင်ဇင်းချောင်းသည် မြောက်မှ တောင်သို့စီးဆင်းနေသည်။
ကျောက်ပုံချောင်းနှင့် ပင်းချောင်းသည် အရှေ့မှအနောက်သို့စီးဆင်းနေသည်။
ရေချိုများဖြစ်ပြီး သောက်သုံးရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရန်တို့အတွက်အသုံးပြုသည်။
အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက်တို့တွင် တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါပြီး တောင်ဘက်တွင် စိုက်ပျိုးရန်အတွက် အသုံးဝင်သည့် သဲဆန်သောမြေပြန့်လွင်ပြင်များရှိသည်။
လူဦးရေ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် ကရင်၊ရှမ်း၊ရခိုင်၊ချင်း၊ကချင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်ရှိသည်။
မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၅%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊ အိန္ဒိယစသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်သည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွားရေးအရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည်။
ထို့အပြင် မွေးမြူရေး၊ ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်များမှာ နှမ်း၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ဆန်စပါး၊ ကြက်သွန်၊ ထန်းလျက်၊ မကျည်းနှင့် အာလူးကြော်တို့ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့ကြီးများသို့ အဓိကတင်ပို့ရောင်းချသည်။
ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့များမှ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများကို တင်သွင်းသည်။
နိုင်ငံပိုင် ပိုဇိုလန်စက်ရုံနှင့် ဝါကြိတ်စက်ရုံအပါအဝင် စက်ရုံ ၇ ရုံ၊ အလုပ်ရုံ ၆၅ ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၃၂၉ ခုရှိသည်။
ဈေးများ မြို့မဈေး တမ္ပဝတီဈေး တောင်ဦးဈေး လက်ပံပျားဈေး ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ကျောက်ပန်းတောင်မြို့နယ်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သည်။
ကျောက်ပန်းတောင်းမှနေ၍ ပျဉ်းမနား၊ ချောက်၊ ညောင်ဦးသို့ ရထားလမ်းရှိသည်။
မန္တလေး၊ မိတ္ထီလာ၊ မြင်းခြံ၊ ညောင်ဦး၊ တောင်ကြီးနှင့် လွိုင်ကော်မြို့များသို့ ကားများရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှစ၍ ကျောက်ပန်းတောင်း မြို့ရှောင်လမ်းမှ တစ်ဆင့် ကျောက်ပန်းတောင်း−မြင်းခြံလမ်း အတိုင်း ငါ့သရောက်မြို့နှင့် အခြားကျေးရွာများသို့ အဆင့်မြင့် ခရီးသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး (Express) ကားများဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
ပညာရေး အဆင့်မြင့်ပညာ ပြည်တော်သာစက်မှုသိပ္ပံ အခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၁၂ကျောင်းရှိသည်။
အထက ၁ အထက ၂ အထက ပုပ္ပါး အထက ကမ်းဖြူ အထက တောင်ဦး အထက လက်ပံဖျား အထက မြို့ရှေ့ အထက ပွေးကျစ် အထက သပြေကိုင်း အထက နတ်ကန်လည် အထက လက်ပံကျင်း အထက တလင်းကုန်း အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) မကျီးကုန်း အလက (ထ(ခွဲ)) စီပေါက်ကန် အလက (ထ(ခွဲ)) မကျီးတိုင်း အလက (ထ(ခွဲ)) လက်ပံပင် အလက (ထ(ခွဲ)) စိတ္ထန်း (တ) အလက (ထ(ခွဲ)) မြင်သာ အလက (ထ(ခွဲ)) ခလရ (၇၈) အလက (ထ(ခွဲ)) လေးရွာ အလက (ထ(ခွဲ)) မြောက်တော အလက (ထ(ခွဲ)) သုံးအိမ် အလက (ထ(ခွဲ)) အတာ အလက (ထ(ခွဲ)) လယ်ယား (မ) အလက စန်းပွင့် အလက ခါးပတ် အလက ကျောက်စစ်ကန် အလက ဒေါင်းလည် အလက ကျောက်စစ်ကန် (မ) အလက ထန်းတောဦး အလက ကမ္ဘားတဲ အလက ကျွဲကူး အလက ကျောက်ပုံ (မ) အလက ခပေါင်းကုန်း အလက ချိုင်းရွာ အလက ဆုံကုန်း အလက ဇီးဖြူကုန်း အလက ဈေးကုန်း အလက တလိုင်းကန် အလက ရေဆုံး အလက ဝက်သချဉ် အလက အမြှောင်ကန် အလက ကုန်းပေါ်နတ် အလက ကျောင်းစု အလကဆည်ပေါက် အလက ကြံစို့ အလက ဒဝါး အလက ထန်းပေါက်ကုန်း အလက ရွာလု အလက လေးပင် (မ) အလက လွန်ပင်ကုန်း အလက အိုင်မ အလက မဲဒီး အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၇၄ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာရေး ဆေးရုံ မြို့နယ်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ပွေးကျစ်တိုက်နယ်ဆေးရုံ လက်ပံပျားတိုက်နယ်ဆေးရုံ သံဃာ့ဆေးရုံ ထင်ရှားသောနေရာများ ဆုတောင်းပြည့်မဟာစေတီကြီးဘုရား မြတ်ရွှေဂူ မြစည်းခုံ ထီးတော်ရှင် မြို့ဦးအောင်စေတီတော် မင်္ဂလာစေတီကုန်းတော်ကြီးဘုရား ပုပ္ပါးတောင်ကလပ် ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
မြင်းခြံမြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြင်းခြံမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း သက္ကရာဇ် (၁၁၀၅)တွင် မြင်းခြံမြို့ကို ​ရေ​လဲရွာဟု​ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
မျဉ်းကျန်မှ မြင်းခြံ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၄၆မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၁၅မိနစ်နှင့် ၉၅ဒီဂရီ ၃၇မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင်၁၅.၆၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၄မိုင်ရှိပြီး ၃၇၄.၂၈၇စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် မြင်းခြံမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​တောင်သာမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မ​ကွေးတိုင်းရှိ ​ရေစကြိုမြို့နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ ​မြောင်မြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် ငါန်းဇွန်းမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ​ပေ၂၀၀မှ ၁၅၅၄​ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
ဧရာဝတီမြစ်သည် ​မြောက်မှ​တောင်သို့ စီးဆင်းသည်။
မြို့နယ်အတွင်းရှိ ​ချောင်းများမှာ အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
လူဦး​ရေ မြင်းခြံမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် ရခိုင်၊ရှမ်း၊ချင်း၊ကရင်၊မွန်နှင့် ကချင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၃၂%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ၊နှင့် အခြားစသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး မြင်းခြံမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးအချက်အချာကျ​သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကို အဓိကထားလုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ဆေးရွက်ကြီး၊ပဲမျိုးစုံ၊ ကြက်သွန်နှင့် ဆီထွက်သီးနှံများဖြစ်ကာ မြန်မာပြည်​အောက်ပိုင်းသို့ အများဆုံးတင်ပို့​ရောင်းချသည်။
မြို့နယ်အတွင်း မြင်းခြံစက်မှုဇုန်တည်ရှိကာ နိုင်ငံပိုင် သံမဏိစက်ရုံနှင့် ​ဆေးဆိုးပန်းရိုက်စက်ရုံများ၊ ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံ ၆၀၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၂၁၇ခုရှိသည်။
​ဈေးများ မြို့မ​​ဈေး ​အေးမြသီတာ​ဈေး စံပြ​ဈေး ဆီမီးခုံ​ဈေး ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး မြင်းခြံမြို့မှ ရန်ကုန်၊မန္တ​လေး၊​တောင်ကြီး၊​မ​ကွေး၊မုံရွာ၊လွိုင်​ကော်၊မိတ္ထီလာ၊​ကျောက်ပန်း​တောင်း၊ချောက်၊​ပခုက္ကူ၊ရေစကြို၊​တောင်ငူနှင့် မူဆယ်မြို့များသို့ ခရီးသည်တင်ကားများရှိသည်။
မြင်းခြံမှ ​တောင်သာ၊နွားထိုးကြီး၊ မြို့သာနှင့် ​ညောင်ဦးသို့ ကားလမ်းရှိသည်။
ပညာ​ရေး အဆင့်မြင့်ပညာ မြင်းခြံဒီဂရီ​ကောလိပ် မြင်းခြံနည်းပညာ​တက္ကသိုလ် အ​ခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၁၀ကျောင်းရှိသည်။
အထက ၁ အထက ၂ အထက ၃ အထက ၄ အထက ဆီမီးခုံ အထက နဘူးအိုင် အထက ထ​နောင်းတိုင် အထက တလုပ်မြို့ အထက ရွာသစ် အထက ဇီးပင်ကန် အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ဂင့်ဂဲ အလက (ထ(ခွဲ)) ​ပျော်ဘွယ်စံပြ အလက (ထ(ခွဲ)) ကုက္ကဲ အလက (ထ(ခွဲ)) ကွမ်းစိုက် အလက (ထ(ခွဲ)) က​တော အလက (ထ(ခွဲ)) ဆုံရွာ​ကွေ့ကြီး အလက (ထ(ခွဲ)) ဒါးကျွန်း အလက ဖက်ပင်အိုင် အလက အလင်း​​ရောင် အလက အနိမ့် အလက ပတ္တာ (န) အလက ပျား အလက တူရွင်းဘို့ အလက ငါ့နန်း အလက​ တောပု အလက ​မြောက်ကျွန်း အလက ရသာ အလက ကျားတိုင်း အလက သင်ပြွန်း အမက . အမက ကုလ မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၇၄ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး ခရိုင်ပြည်သူ့​ဆေးရုံကြီး ဆီမီးခုံ တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ထ​နောင်းတိုင် တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ယုန်ထိုး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
ငါန်းဇွန်မြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တံတားဦးခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ငါန်းဇွန်မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ငါးဇွန်းမြို့နယ် တည်​​နေရာတွင် ​ရှေးယခင်က ငါန်း​မြွေကြီးတစ်​ကောင် ဆိုးသွမ်းလျက်ရှိကာ ထိုမြွေကို မည်သူမျှ မနှိမ်နင်းနိုင်​ခဲ့​ပေ။
အ​လောင်းစည်သူမင်းကြီး တိုင်းခန်းလှည့်ရာတွင် ထို​မြွေဆိုးသည် မင်းကြီးကို မြင်​သော် ၃ကြိမ်တွန်ကျူးလျက် ဦး၃ကြိမ်ပြု၍ ဝပ်တွားသွားသည်။
ထို့​ကြောင့် ထို​နေရာကို ငါန်းတွန်ရွာဟု မင်းကြီးကအမည်​ပေးခဲ့ရာမှ ​နောင်တွင် ငါန်းဇွန်ဟု အမည်တွင်လာ​ကြောင်း ပါးစပ်ရာဇဝင်များအရသိကြရသည်။
သမိုင်းအ​ထောက်အထားအရ ပုဂံ​ခေတ် နရသီဟမင်း လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၆၁၂ခုနှစ်တွင် ​ရေးထိုးခဲ့​သော ပုဂံမြို့ အဟာသမန်း​ကျောင်း ​ကျောက်စာတွင် ငါန်းဇွန်ရပ်ဟူ၍ အ​စောဆုံး ​တွေ့ရှိရသည်။
၁၉၀၂ခုနှစ်တွင် မြို့အုပ်မင်းရုံးစိုက်ခဲ့ပြီး ၃၀.၆.၁၉၇၂တွင် မြို့အဖြစ် တရားဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၃၅မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၅၄မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၂၆မိနစ်နှင့် ၉၅ဒီဂရီ ၄၅မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၁မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ မိုင်၂၀ရှိပြီး ၃၅၅.၉၉၁စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် တံတားဦးမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ မြင်းမူမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ၂၂၇​ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
ပြန့်ပြူး​သော ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိကာ ​တောင်ဘက်နှင့် အ​နောက်ဖက်ပိုင်းတွင် ​ကျောက်ကုန်း၊ ကမူများ အနည်းငယ်ရှိသည်။
ဧရာဝတီမြစ်သည် အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ ၂၁မိုင်ခန့် စီးဆင်း​နေသည်။
လူဦး​ရေ ၂၀၁၈ခုနှစ်အထိ စာရင်းများအရ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများသာ နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အနည်းငယ်ရှိသည်။
စီးပွား​ရေး ငါန်းဇွန်းမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ​နှေး​ကွေး​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးနှင့် ​မွေးမြူ​ရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပဲမျိုးစုံ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းနှင့် ထန်းလျက်တို့ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်းတွင် မန္တ​လေး-မြို့သာ စက်မှုဥယျာဉ်မြို့​တော် တည်​ဆောက်လျက်ရှိသည်။
ပုဂ္ဂလိက သံရည်ကြိုစက် ၂ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၅၄ခု တည်ရှိသည်။
​ဈေးများ ငါန်းဇွန်​ဈေး မြို့သာ​ဈေး ငါန်းမြာ​ဈေး ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး ငါန်းဇွန်မြို့နယ်သည် ကုန်းလမ်း​ကြောင်းများ၏ အပြင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်း​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မန္တ​လေး-ပုဂံ ရထားလမ်းမှာ မြို့နယ်အတွင်း ၁၁မိုင်ခန့် ဖြတ်သန်းသွားသည်။
အထက အထက်တန်းကျောင်း ၆ကျောင်းရှိသည်။
အထက ငါန်းဇွန် အထက ငါန်းမြာ အထက မြို့သာ အထက သားကျင် အထက ခြင်္သေ့လက် အထက ဂျို အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ​ကျောက်တစ်လုံး အလက (ထ(ခွဲ)) နတ်ကြီး အလက (ထ(ခွဲ)) ကံလှ အလက (ထ(ခွဲ)) မင်း​နေကုန်း အလက (ထ(ခွဲ)) လက်ပံကျင်း (တ) အလက (ထ(ခွဲ)) သူနတ်စစ် အလက ကံမ အလက ကုလားရွာ အလက ​ရေလည်​သောင် အလက မိုး​တောင် အလက ရွှေတွင်းကုန်း အလက ကံသာ အလက ပန်းတော်ကျင်း အလက ပျဉ်းလှတော အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၁၃ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး ငါန်းဇွန်​ဆေးရုံ မြို့သာ တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ငါန်းမြာတိုက်နယ်​ဆေးရုံ ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ။
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Courbe_niveau.svg|thumb|The bottom part of the diagram shows some contour lines with a straight line running through the location of the maximum value. The curve at the top represents the values along that straight line. ကွန်တိုမျဉ်း () များအား မြေပုံပေါ်တွင် အမြင့်တူသော ဒေသများကို မျဉ်းတစ်ဆက်တည်း ဆက်သွယ်ရေးဆွဲထားခြင်းဖြင့် ဒေသ၏ အနိမ့်အမြင့် မျက်နှာပြင် အနေအထားကို မှန်းဆသိရှိနိုင်ပေသည်။
ထိုအနိမ့်အမြင့်ပြမျဉ်းကို ကွန်တိုဟု ခေါ်သည်။
ကွန်တိုမျဉ်းများတွင် အမြင့်ပေကို ဖော်ပြထားလေ့ရှိသည်။
အမြင့်မျဉ်းစိပ်လျှင် မြေစောက်မှန်းသိသာ၍ အမြင့်မျဉ်းကျဲလျင် မြေဆင်ခြေလျော ကျသည်ကို သိသာသည်။
မျဉ်းရစ်ဝိုင်း၍သွားလျင် တောင်ပမာ မြင့်မောက်တက်နေသည်ကို သိသာသည်။
မျဉ်းတို့၏ သတ်မှတ်ချက်တွင် အနည်းဆုံးပေ ၅၀ မြင့်လျှင် မျဉ်းတစ်ရစ်ပြရာမှ မြေပုံချုံနှုန်းအလိုက် ပေ တစ်ထောင် နှစ်ထောင်တွင် တရစ်အားဖြင့်လည်း ဖော်ပြကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြေပုံဆွဲပညာ။
ကျွတ် (တိရစ္ဆာန်) ကျွတ် (တာယာ) ကျွတ် (ဆွေမျိုး) ကျွတ် (ကြိယာ)။
ကျွတ်၊ မျှော့ တို့သည် သွေးစုတ်တတ်သော ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
နွေအခါ၌ ခြောက်သွေ့၍ မြေထဲ၌ နေတတ်ပြီး နှင်းကျသောအခါ ရှင်သန်ကာ မြက်ပင်များ အကြား၌ သွားနေတတ်သည်။
လူ၏အနံ့ကို ခံကာ တွယ်၍ သွေးစုတ်တတ်သည်။
သွားရာ၌ ရှေ့တစ်နေရာကို ကုတ်တွယ်ပြီးနောက် နောက်ပိုင်းအဖျားကို ရှေ့နေရာသို့ ကွေးယူတွယ်ထားပြီး တဖန်ရှေ့သို့ လှမ်းတွယ်ခြင်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ သွားနိုင်သည်။
ရေကူးသွားတတ်သော အကြီးစားမျိုးကို မြှော့ဟုခေါ်သည်။
မြှော့သည် လူနှင့် ကျွဲနွားများကိုပါတွယ်၍ သွေးစုတ်လေ့ရှိသည်။
သွေးဝသောအခါ ဖောင်းပွလာ၍ အလိုအလျောက် ကွာကြသွားတတ်သည်။
မြှော့ကြီးများမှာ လုံးပတ် ၁လက္မခွဲ အရှည် ခြောက်လက္မခန့် အထိရှိသည်။
ရှေးအခါက အနာရောဂါများတွင် သွေးစုတ်ရန် ဆရာဝန်များ သုံးစွဲကြသည်။
အပူပိုင်းဒေသနှင့် မြေထဲပင်လယ်နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။
လူတို့ စားသုံးသော ပင်လယ်မြှော့မှာကား တစ်မျိုးတစ်စားဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ။
ဘောလခဲခရိုင် (​ဘော်လခဲခရိုင်ဟုလည်း​ခေါ်ဆို) () သည် ကယားပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘောလခဲမြို့ဖြစ်သည်။