kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤသို့ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုကြောင့် မေလ ၁ ရက်နေ့ တွင် ကိုရီးယားပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ (မြောက်ကိုရီးယား)ကို ထူထောင်သည်။
တောင်မြောက် ကိုရီးယားစစ်ပွဲသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာပြန်ရာ ကင်အီဆွန်း၏ ဦးဆောင်မှုများကို တွေ့ကြရပြန်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကိုရီးယားစစ်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားသောအခါ ကင်အီဆွန်းမှာလည်း နိုင်ငံ၏ မာရှယ်ဘွဲ့တံဆိပ်ဖြင့်၎င်း၊ သူရဲကောင်း ဘွဲ့တံဆိပ်ဖြင့်၎င်း ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ဆွန်းသည် စာအုပ်နှင့် လမ်းညွှန်စာတမ်း အများအပြား ရေးသားခဲ့သည်။
ဘက်ဂျောင်းဟိ()သည် ၁၉၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပိုင်း ကျုံဆန်းနယ် ဆွန်းဆန်းရှိမ္မိုရွာ၌ ဖွားမြင်သော တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတကြီး ဖြစ်သည်။
သူသည် လယ်သမားတစ်ဦး၏ ရင်သွေးခုနစ် ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဂူးနော်မန်ကျောင်းမှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ကျောင်းဆရာအဖြစ် သုံးနှစ်ဝင်လုပ်ကာ ထိုစဉ်က မန်ချူးကိုကုဟုတွင်သော မန်ချူးရီယား နိုင်ငံသို့သွား၍ မန်ချူးကိုးစစ်အကယ်ဒမီ ကျောင်းတက် သည်။
ဤတွင် ဂျပန်တို့က ၎င်းတို့၏စစ်ကျောင်း၌ စာရင်း သွင်းလိုက်၍ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဂျပန် လက်နက်ချချိန်၌ ပတ်သည် မန်ချူးရီးယား အခြေစိုက် ဂျပန် ကွမ်တုံတပ်မတော်တွင် ဗိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။
thumb|တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ဘက်ဂျောင်းဟိ ထိုနောက်တွင် သူသည် တောင်ကိုရီးယားသို့ ပြန်လာပြီး ကိုရီးယားစစ် အကယ်ဒမီ တက်ရာ ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၌ သင်တန်းပြီးသည်။
ထိုမှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင်မူ ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်သို့ ရောက်၍ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ကိုရီးယားစစ်ပွဲ (၁၉၅ဝ-၅၃) ၌ ပါဝင်ခဲ့သူအဖြစ်ဖြင့် ဗိုလ်မှူး ချုပ်ရာထူးကိုရရှိသည်။
သူသည် ကိုရီးယားစစ်အတွင်း ထောက်လှမ်းရေးနှင့် စစ်ထောက်ပို့တပ်တွင်ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ရသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်၌ စစ်ပြေငြိမ်းသောအခါ သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အမြောက်လက်နက်သင် တန်းကျောင်းတွင် ခြောက်လခန့် တက်ရောက်သင်ယူသည်။
ဘက်ဂျောင်းဟိသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အမြောက် တပ်၏တပ်မတစ်ခု၌ တပ်မှူး ဖြစ်လာသည်။
ထိုမှတစ်ဖန် တပ်မတော်အမှတ် ၂ တွင်ဒုတိယတပ်မှူးဖြစ်ပြန်ကာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင်ဝန်ကြီးချုပ် ချန်မျုံ (ဂျွန်အပ်ချန်း)၏ လက်မှအစိုးရအာဏာကို သိမ်းယူသည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်၍ သမ္မတရွေးပွဲကို ဝင်သည်။
ယင်းသို့ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရာ၌ တူတော်သူ ကင်ချွန်ပီလနှင့်တွဲ၍ ဒီမိုကရက်တစ် လစ်ဗရယ်ပါတီကို ထောင်ကာယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြစ်ရာ သမ္မတအရွေးခံရသည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် သမ္မတ အဖြစ် အရွေးခံရပြန်သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ် ပြည်သူ့မဲဆန္ဒခံယူပွဲတွင် ပတ်သည် သမ္မတအာဏာများ တိုးတက်ရရှိလာသည့် အပြင် သမ္မတသက်တမ်း ခြောက်နှစ် သတ်မှတ်၍ ပြန်လည် အရွေးခံရပြန်သည်။
ပတ်ချုန်းဟီးနှင့် သူ၏ အစိုးရ အဖွဲ့နိုင်ငံကို အဘက်ဘက်မှ တိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းထူထောင်နေစဉ်တွင် တောင်မြောက်ကိုရီယား ငြိမ်းချမ်းစွာပူပေါင်းရေးကိစ္စ၊ တောင်ကိုရီးယားမှ အမေရိကန်တပ်များ ရုပ်သိမ်း မည့်ကိစ္စ၊ ယင်းသို့ ရုပ်သိမ်းချိန်၌လည်း စစ်ပစ္စည်း အထောက်အပံ့စသည် ဆက်လက်ရရှိရေးကိစ္စနှင့် ကိုရီးယား ဂိတ်အမည်တွင်လာသော အမေရိကန် အမတ်များအား တောင်ကိုရီယားကိုပင်း၍ စစ်အထောက်အပံ့ ပေးရေးကို ဆောက်ရွက်စေရန် လာဘ်ထိုးသည် ဆိုသည့် အရေးကိစ္စ စသည်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၇၈) ကိုးကား Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ။
ဂျိုဆောန်ဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ() သို့မဟုတ် ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ()၊ အတိုကောက်အားဖြင့် မြောက်ကိုရီးယား() သို့မဟုတ် ဂျိုဆောန်()သည် အရှေ့အာရှ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ် မြောက်ပိုင်းရှိ နိုင်ငံဖြစ်သည်။
UNက ယူဆသော မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် ၂၀၂၄ခုနှစ်တွင် ၂၅.၆၁သန်းခန့်ရှိပြီး ရုံးသုံးဘာသာစကားမှာ ဖျောင်းယံစကားကို အခြေခံထားသော မြောက်ကိုရီးယားဘာသာ ဖြစ်သည်။
မြို့တော်သည် ဖျောင်းယံမြို့ဖြစ်ပြီး မြို့ကြီးများမှာ နမ်ဖိုမြို့၊ ဂယ်ဆောင်းမြို့၊ ရာဆောန်မြို့ အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး မြောက်ဘက်တွင် Yalu (Amnok) နှင့် Tumen မြစ်များ၊ တောင်ဘက်တွင် ကိုရီးယားစစ်မဲ့ဇုန်ရှိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ဝါဖြင့် ၎င်း၏ အနောက်ဘက်နယ်စပ်ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်ကိုမူ ဂျပန်ပင်လယ်က သတ်မှတ်ထားသည်။
မြောက်ကိုရီးယားသည် ၎င်း၏ တောင်ပိုင်းမဟာမိတ်ကဲ့သို့ပင် ကျွန်းဆွယ်တစ်ခုလုံးနှင့် ကပ်လျက်ကျွန်းစုများ၏ တရားဝင်အစိုးရဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုသည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သင်္ဘော ပွေဗလိုသည် ကိုရီးယား ရေပိုင်နက်အတွင်း ဝင်ရောက်လာသည်ကို သိရှိသဖြင့် ကိုရီးယား တပ်မတော်က ပစ်ခတ် ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် မြောက်ကိုရီးယား နိုင်ငံတို့ စစ်ဖြစ်မည့်အခြေ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ရာက တစ်ကမ္ဘာလုံး တုန်လှုပ် ချောက်ချားခဲ့ရသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်ကလည်း အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေး လေယာဉ်သည် မြောက်ကိုရီးယား လေပိုင်နက်ထဲသို့ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်သဖြင့် ပစ်ခတ်ရာမှ တစ်ကမ္ဘာလုံး တုန်လှုပ် ချောက်ချားစေသည့် အရေးအခင်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရက ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေး ပါတီများနှင့် လူထုအဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ကြားနေနိုင်ငံတစ်ခုခုမှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် စစ်မဲ့ဒေသဖြစ်သော ပန်မန်ဂျုံဒေသ၌ ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး စေ့စပ် ဆွေးနွေးရန် လွှတ်တော်သို့ အကြံပေး တင်ပြသည်။
၁၉၇၁ ခု စက်တင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့မှစ၍ နှစ်နိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့များက ဦးဆောင်၍ နှစ်နိုင်ငံ ပြန်လည် ပေါင်းစည်းရေးအတွက် စေ့စပ်ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ၁၉ ကြိမ် တိုင်သည်အထိ မပြေလည်ခဲ့ချေ။
၁၉၇၂ ခုနှစ် မေလမှ ဇူလိုင်လအတွင်း နှစ်နိုင်ငံ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံ၍ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေး၍ နှစ်ဖက်စလုံးမှ လိုက်လျောမှုများ ပြုခဲ့ကြရာ သဘောတူညီချက် ခုနစ်ချက်ကို နှစ်နိုင်ငံ မြို့တော်များ၌ ထုတ်ပြန်သည်။
ယင်းခုနှစ်ချက်မှာ ပြည်ပ စွက်ဖက်မှုကင်းရှင်းစွာ နှစ်နိုင်ငံ ချင်းသာငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် နှစ်ဖက် လက်နက်အား အသုံးပြုခြင်း ရပ်စဲရန် နှစ်နိုင်ငံ နားလည်မှုဖြင့် အဆက်အသွယ်များ ပြုလုပ်နိုင်ရေး ညှိနှိုင်းရန် နှစ်နိုင်ငံ ကြက်ခြေနီများ ပူးပေါင်းဆွေးနွေးပွဲ အောင်မြင်အောင် ကူညီရန် စစ်ရေး စစ်ရာများ မမျှော်လင့်ဘဲ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို တားနိုင်ရန် နှစ်နိုင်ငံ မြို့တော်အကြား အရေးပေါ် စကားပြောကြေးနန်း ဆက်သွယ်ရန် ကိုရီးယား သမ္မတနိုင်ငံမှ မစ္စတာလီဟူရက်နှင့် ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ အစိုးရအဖွဲ့ လမ်းညွှန်ဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး မစ္စတာ ကင်ယန်ဂျိုးတို့ ပူးတွဲ သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ဖွဲ့ ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူအပေါင်းရှေ့၌ ကတိသစ္စာပြု၍ သစ္စာရှိ ဆောင်ရွက်ရန်တို့ ဖြစ်သည်။
ယင်းသဘောတူညီချက်အရ အကြိမ်ကြိမ် ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း နှစ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းရေးသည် ယနေ့တိုင် အောင်မြင်မှု မရသေးချေ။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် (၁၉၇၈) မှတ်စုများ ကိုးကား Category:မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ Category:ကိုရီးယား Category:ကွန်မြူနစ် နိုင်ငံများ Category:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ။
လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများ အမဲပေါင်သား ၊ ဆား ၊ ဆီ ၊ နနွင်းမူန့် အနည်းငယ် ( မထည့်လည်း ရသည် ) ၊ တန်စို့ ( အရှည် ၂ ပေ ခန့် ) တန်စို့ဟူသည် ဝါး ကို အချောသက်ထားသော အချောင်းတစ်ချောင်းဖြစ်သည်။
ဝါးမှ မဟုတ် သံနှင့်လည်းကောင်း အဆင်ပြေရာ တခုခုနှင့်တန်စို့ လုပ်နိုင်သည်။
အမဲပေါင်သားကို အကြောအတိုင်း လက်နှစ်လုံးခန့် အထူ ဖြင့် အမြှောင်းလိုက် ဖြတ်ပါ။
၁၂ လက်မ လောက်အရှည် ရနိုင်သည်။
၂ဝ ချောင်းခန့်ရနိုင်သည်။
ရရှိလာသော အမဲသား မြှောင်းများကို ဆား ၊ နနွင်း ၊ ဆီသန့်သန့် များဖြင့်နယ်ပြီးလျှင် တန်စို့ တွင် ထိုး၍ နေပူလှန်းပါ။
တန်စို့တွင် အထိုးမတတ်လျှင် လက်ကို ခိုက်မိတတ်သည်။
အညာရွာများတွင် တန်စို့၏ အစွန်းနှစ်ဖက်တွင် ကြိုးတစ်ချောင်းချည်၍ ထိုကြိုး ဆွဲပြီး နေပူလှန်းကြလေ့ရှိသည်။
မြို့မှ ရောင်းသော အမဲခြောက်များက မူ နေပူလှန်းသည့်အထိ မစောင့်နိုင်သောကြောင့် မီးသွေးဖိုနှင့် အခြောက်ခံလေသည်။
အသားစိမ်းအတိုင်းတွင် လက် နှစ်လုံးခန့် ပက်လည် ထူသော်လည်း နေပူလှန်း၍ ခြောက်သွားသည့်အခါ လက်တစ်လုံး သာသာခန့်သာ ကျန်ပေလိမ့်မည်။
တိုလည်း တိုသွားပေမည်။
၄ ၊ ၅ ရက်ခန့်ကြာနိုင်သည်။
အမဲသားမခြောက်လျှင် မှိုတတ်လွယ်သည်။
ခြောက်သွားသော အမဲခြောက်များကို မီးဖိုပေါ်တွင် ကင်၍ ၎င်း ၊ ပြာပူထဲတွင် ထည့်၍ ၎င်း ၊ မီးသွေးထဲတွင် ထည့်၍၎င်း ဖုတ်နိုင်သည်။
ထို့နောက် ရရှိလာသော အမဲသားခြောက်များကို ငရုတ်ကျည်ပွေ့ဖြင့်ထု၍ ဆီဆမ်း ပြီး စားနိုင်သည်။
ဟင်းအဖြစ်၎င်း ၊ ရေနွေးကြမ်းဖြင့်၎င်း သုံးဆောင်နိုင်သည်။
အမဲပေါင်သားသည် မည်သည့် အရွတ် မှ မပါသည့်အတွက် ကောင်းဆုံးအသား ဖြစ်သည်။
အညှိနံပျောက်လိုလျှင် အရက် အနည်းငယ်ထည့်ပြီး နယ်နိုင်သည်။
thumb|ဖြေလျော့ခွေ ဇာတ်ကားမှ ကျော်သောင်းကြီး၏ ဦးနေဒွန်းအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ဟန် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ကျော်သောင်းကြီး ခေါ် ဦးကျော်သောင်းကို မော်လမြိုင်မြို့၌ လယ်ဝန် ဦးပြားနှင့် ဝန်ကတော် ဒေါ်ကျေးတို့က ၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ငွေကြေး ချမ်းသာသူများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ငယ်စဉ်ကပင် ကိုယ့်ထူးကိုယ်ချွန် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဦးကျော်သောင်းသည် အလုပ်ကြမ်းသမား၊ လက်ဖက်ရည်အဖျော်သမား၊ ပန်းချီ ဆရာတို့ အဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့ဖူးသကဲ့သို့ ဖားပွန်မြို့ ဌာန (ယခုခေတ်အခေါ် ရဲစခန်း) တွင်လည်း ရဲဝန်ထမ်း အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူး၏။
ကျော်သောင်းကြီးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ စက်ပြင် ပညာသင်ယူရန် သွားရောက်ခဲ့ဖူးပြီး ပထမကမ္ဘာစစ် အတွင်း စစ်ထဲဝင်ခဲ့ပြန်၏။
ထို့နောက် စစ်ပြီးချိန်တွင် မျက်လှည့်ဆရာ အဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ခြံတွင် နေ့စား လူကြမ်းဇာတ်ရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျော်သောင်းကြီး ပထမဆုံး ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ရသည့် ဇာတ်ကားမှာ 'မျိုးစောင့်' အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်၏။
ယင်းနောက် ကုမ္ပဏီမှ ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့်၏ 'ဒို့အမျိုး' ဇာတ်ကားမှ စတင်ကာ နာမည် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
သို့သော် ကျော်သောင်းကြီးမှာ လူကြမ်း အဖြစ်သာ လူသိများခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင် ကောင်းလွန်း၍ ပရိသတ်၏ ရွံ့မုန်းခြင်းကိုပင် ခံခဲ့ရသည်။
ဤသို့ဖြင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီက စ၍ လွတ်လပ်ရေးပြီး ကာလအထိ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်လောကတွင် လူကြမ်းမင်းသား ကျော်သောင်းကြီး ဟူ၍ အမည် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
အကယ်ဒမီဆုရ ဖြေလျော့ခွေ ဇာတ်ကား ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင်၏ 'ဖြေလျော့ခွေ' ဇာတ်ကား၌မူ အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ပြားနေသူ၊ မေတ္တာတရား ခေါင်းပါးပြီး ဓနရှင်များအား တဖက်သတ် မုန်းတီးနေသူ ယစ်ထုပ်ကြီး ဦးနေဒွန်း အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရ၏။
ကျော်သောင်းကြီး၏ သရုပ်ဆောင်မှုများမှာ အထူးပီပြင်လှသည့် အလျောက် ၁၉၅၈ ခုနှစ်အတွက် အကယ်ဒမီဆုကို ပေးအပ် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်အတွက် အကယ်ဒမီ ဆုပေးပွဲကို ၂ မေ ၁၉၅၉ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဇာတ်ကား ၄၄ ကား အနက် ၁၃ ကားကို ဆန်ခါတင် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ဆုချီးမြှင့်သော အခါ အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင်ဆုကို ကျော်သောင်းကြီးက ရရှိခဲ့သည်။
ဆုကြေညာစဉ် တက်ယူမည့်သူ မရှိသဖြင့် လူရွှင်တော် ဖိုးပါကြီးက ကိုယ်စား တက်ရောက် ယူခဲ့ရ၏။
ဖိုးပါကြီးက သူ့အား ရုပ်ရှင်နယ်သို့ မရောက်မီ မျက်လှည့်ပညာ သင်ပေးခဲ့သူ၊ မှန်မပါသော မျက်မှန်ကို တပ်ဆင်ကာ မျက်လှည့် လူရွှင်တော် အဖြစ် ပွဲထုတ်ပေးခဲ့သူ ဆရာရင်း ဖြစ်သည့် ဦးကျော်သောင်း အတွက် ဂုဏ်ယူပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
(တင်နိုင်တိုး) ကျမ်းကိုး ၁။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အနှစ်ချုပ် (၁၉၉၇)။
ရုပ်ရှင်သမိုင်းနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် မှတ်တမ်း၊ အေးအေးစိုး-ဖျာပုံ။
အကယ်ဒမီမပေါ်သေးမီက၊ မောင်မောက်ဥပဒေ၊ ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်း၊ ၂၀၀၅ ဇန်နဝါရီ။
"အကယ်ဒမီ သမိုင်းတွင် ထူးခြားသည့် ဦးကျော်သောင်းနှင့် ဦးဇော်လင်း၊ (ဂျေကြိုင်) ရွှေအောင်လံ မဂ္ဂဇင်း၊ ၁၉၉၇ ဇွန်လ။
ခင်မာသစ် (၁၉၃၅) ၁။
အမည်ရင်း - ဒေါ်လှမြင့် ၂။
မိဘအမည် - ဦးသစ် + ဒေါ်လေးရှင် ၃။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉၃၅ ခုနှစ် ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - ရန်ကုန် ၅။
ကလောင် အမည်ခွဲများ - မရှိပါ ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် စာရေးဆရာမ ခင်မာသစ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ရေကျော် မက်သဒစ်ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင် သင်တန်း (ဆယ်တန်း) အောင်မြင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် လေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး အဖွဲ့ (U.B.A.) တွင် အောက်တန်းစာရေး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ပြည်တွင်း ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အဖွဲ့ (I.W.T.) တွင် အထက်တန်း စာရေး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ယုဝတီဂျာနယ်၊ တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်တို့တွင် ဝါသနာ အလျောက် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဦးတင်မြင့် (တက္ကသိုလ် တင်မြင့်) နှင့် တွေ့ဆုံ မေတ္တာမျှခဲ့ကြပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ (တက္ကသိုလ် တင်မြင့်) ၏ တိုက်တွန်းချက်၊ အကြံပြုချက်၊ အားပေး ကူညီမှုများကြောင့် ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ စပြီး လုံးချင်း ဝတ္ထုများ ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သားသမီး ၅ ယောက် ထွန်းကားခဲ့ရာ၌ သမီး အကြီးဆုံးသည် စာရေးဆရာမ လေးလေးမြင့် ဖြစ်သည်။
နန်းဆန်ပေမယ့် ပန်းမပန်ပါ ၁၉၇၄ ၂။
ပန်းမပေးရင်တိုင်လိုက်မယ် ၁၉၇၄ ၃။
သူမဟုတ်လျှင်သူ ၁၉၇၄ ၄။
တော်တော်ဆိုးတဲ့ မိန်းခလေး ၁၉၇၄ ၅။
အသိခက်တဲ့ အစ်ကိုရယ် ၁၉၇၄ ၆။
တိမ်ဖုံးပေမယ့် လသာသည် ၁၉၇၄ ၇။
ထိပ်ထားစိုးသူဇာမြိုင် ၁၉၇၅ ၈။
ငယ်ငယ် ၁၉၇၅ ၉။
ကိုကိုမောင်မောင် တော်တော်ဆိုး ၁၉၇၅ ၁၀။
ရွှေယုန်လေးလား ကျားကြီးလား ၁၉၇၅ ၁၁။
မနောလှလှ လူလှလှ ၁၉၇၆ ၁၂။
ဒေါက်တာ မခင်နှောင်း ၁၉၇၆ ၁၃။
တွယ်တာတယ်ဆိုတာ ဝေဒနာ ၁၉၇၇ ၁၄။
ဘယ်ကိုလဲ စိမ်းမြတ်မွန် ၁၉၇၇ ၁၅။
အသဲကို ခမဲလိုသလား ၁၉၇၇ ၁၆။
ရန်ခုန်သံ မြန်ပါပေ့ ၁၉၇၇ ၁၇။
ငယ်ငယ်သိပါတယ် ၁၉၇၇ ၁၈။
သိုးမလေး ၁၉၇၈ ၁၉။
အစ်ကိုမိုက်တော့ ငယ်ငယ်ကြိုက်တယ် ၁၉၇၈ ၂၀။
ရှာလေလေဝေး ၁၉၇၈ ၂၁။
မေတ္တာပေး၍ မေတ္တာမရပေ ၁၉၇၉ ၂၂။
မောင့်အချစ်ဆုံး မငယ်ငယ် ၁၉၇၉ ၂၃။
အနိုင်မယူသူမို့ ရှုံးပြန်ပြီ ၁၉၇၉ ၂၄။
ရွှေပင်ပေါ်မှာ မနားလိုပါ ၁၉၈၀ ၂၅။
ချစ်လွန်းတော့လည်း အခက်သား ၁၉၈၁ ၂၆။
ချစ်သူကိုသာ ချစ်ပါစေ ၁၉၈၁ ၂၇။
ချစ်တတ်လာသော ဇေယျာအောင် ၁၉၈၂ ၂၈။
ဘယ်လိုလဲ နှောင်ငယ်ငယ် ၁၉၈၃ ၂၉။
လူဆိုတာမျိုးနော် ၁၉၈၅ ၃၀။
ထောင်ချောက်မိသော ကျားကလေး ၁၉၈၅ ၃၁။
မေ့နေတာပဲ ကောင်းပါတယ် ၁၉၈၅ ၃၂။
တယောက်ဆို တယောက်ပဲ ၁၉၈၆ ၃၃။
စောင့်နေပါတယ်နော် ၁၉၈၆ ၃၄။
ရွယ်ရုံနဲ့ လန့်လို့ပါ ၁၉၈၇ ၃၅။
မောင့်ဖိတ်စာလှလှလေး ၁၉၈၇ ၃၆။
အလိုလို ချစ်သွားတာပါနော် ၁၉၈၈ ၃၇။
မောင့်လိုလူစား ရှားပါတယ် ၁၉၈၈ ၃၈။
ငယ်ငယ်တည်းက ချစ်တာကို ၁၉၈၈ ၃၉။
သိုးမလေး ၁၉၈၉ ၄၀။
ဒါဆို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ မောင် ၁၉၈၉ ၄၁။
ကိုယ့်အတွက် ပွဲမပျက်စေလို ၁၉၈၉ ၄၂။
ဘာဘဲဖြစ်ဖြစ် နန်းကချစ်မှာ ၁၉၉၀ ၄၃။
သိပ်ကိုချစ်ပါတယ် ဒါပေမယ့် ၁၉၉၀ ၄၄။
ပန်ချင်တာက တပွင့်တည်း ၁၉၉၀ ၄၅။
လိပ်ပြာလေးတွေ ပန်းလေးတွေ ၁၉၉၁ ၄၆။
သိပ်ချစ်တယ် နောက်မဆုတ်ဘူး ၁၉၉၁ ၄၇။
ချစ်ပေမယ့် ဖြစ်ပါမလား ၁၉၉၁ ၄၈။
ချစ်ပါတယ်ဆိုမှတော့ ဘာဖြစ်ဖြစ်ပေါ့ ၁၉၉၂ ၄၉။
ပြန်လည် ဆုံတွေ့ကြရာဝယ် ၁၉၉၂ ၅၀။
ချစ်စိတ်လေးတွေ ချာချာလည် ၁၉၉၂ ၅၁။
ချစ်မိမှတော့ ချစ်လိုက်ရုံပေါ့ ၁၉၉၂ ၅၂။
ချစ်တယ်ဆို ဖွင့်ပြောပါလား ၁၉၉၃ ၅၃။
ချစ်မြဲချစ်လျက်ပါ ၁၉၉၃ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)' ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မြန်မာစာပေလောကတွင် ရှားပါးစာရင်းဝင်ဖြစ်သော သိပ္ပံဝတ္ထုများကို ရေးသားခဲ့ပြီး အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည့် ကျော်စိန်ထွန်းကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ အသုတ်မြို့၌ အဖ ဦးညိုမြ - အမိ ဒေါ်ခင်ရွှေ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းသုံးရောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ကျော်စိန်ဖြစ်သည်။
ကျော်စိန်မင်းသည် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာ သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ဘီအက်စီ (ရူပဗေဒ) ဘွဲ့ ရရှိသည်။
စာရေးစာဖတ်ခြင်းကို ငယ်စဉ်ကပင် ဝါသနာပါခဲ့ပြီး ၁၉၇၂-ခုနှစ်၊ မေလထုတ် ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်းပါ စိန်ခေါ်သံလော လက်ဆောင်လော သိပ္ပံဝတ္ထုဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၂-ခုနှစ်တွင် ထိုစဉ်က နာမည်ကျော်ရှုမဝဦးကျော်တည်ထောင်သည့် ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတွင် အမှုဆောင်စာတည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၄-ခုနှစ်တွင် ရနံ့သစ် မဂ္ဂဇင်း၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကိုယ်တိုင်စာရေးသားရာတွင် ကျော်စိန်မင်း ကလောင်အမည်အပြင် မောင်ထွန်းအိမ်ကလောင်အမည်ဖြင့်လည်း ပင်ကိုရေး သိပ္ပံဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်များ၊ ဘာသာပြန်သိပ္ပံဆောင်းပါးများနှင့် ကဗျာများကို ရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာစာပေလောကတွင် ပထမဆုံး ပင်ကိုရေးသိပ္ပံဝတ္ထုရေး ဆရာအဖြစ် သီးသန့်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
ရှုမဝ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်း ရပ်ဆိုင်းပြီးနောက် မြန်မာစာပေလောကတွင် ခေတ်စားလာသော ဂျာနယ်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ၁၉၉၇-ခုနှစ်မှစ၍ ဈေးကွက်ဂျာနယ်၌ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ၊ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် ၂၀၁၂-ခုနှစ်အထိ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၁၃-ခုနှစ်တွင် Media One သတင်းဂျာနယ်၌လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၅-ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလတွင် Oriental News ဂျာနယ်၌လည်းကောင်း အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကျော်စိန်မင်းသည် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် အမှုဆောင်အယ်ဒီတာအဖြစ်ဆောင်ရွက်သည်မှ နောက်ဆုံး Oriental News ဂျာနယ်၌ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်အထိ အယ်ဒီတာကောင်းများစွာကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ကျော်စိန်မင်းသည် ၂၀၁၅-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၊ ၃-ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ သျှင်ပါကူဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်သန်းစိန်နှင့် သားနှစ်ယောက်၊ သမီးနှစ်ယောက် ကျန်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ဦးကိုကိုကို အဘ ဦးဘိုကြီး၊ အမိ ဒေါ်တင်တင်တို့မှ ပုဂံမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်က ပခုက္ကူမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး ဝက်စလီကျောင်း၌ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁ဝ တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဆေးသိပ္ပံမှ M.B.B.S. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ အီဒင်ဘာရာ တက္ကသိုလ် DPH (Edin), DTM & H (Eng:) နှင့် FRCP (Edin) ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ အင်းစိန်ခရိုင်၌ လက်ထောက် ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်၊ ခရိုင် ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်ကြီး အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေး ဦးစီး ဌာနတွင် လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆေးဝါးဗေဒ ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့် သင်ကြားရေး တာဝန်ကို ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) နှင့် (၂) တို့တွင် သရုပ်ပြ အချိန်ပိုင်း ကထိက၊ ပါမောက္ခ တာဝန်များဖြင့် ပို့ချခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေး ဦးစီး ဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး (ရောဂါ နှိမ်နင်းရေး) အဖြစ် နောက်ဆုံး တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ နယူးဒေလီမြို့ရှိ အရှေ့တောင်အာရှဒေသကြီး၏ ရုံးချုပ်တွင် လူမှုရေး ကျန်းမာရေး အကြံပေးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်း ခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ စ၍ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ အရှေ့တောင် အာရှ ဒေသ ဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ထိုတာဝန်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ် အထိ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ချုပ်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ ဆေးပညာ နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲများ၊ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော ညီလာခံများသို့ အကြိမ်ကြိမ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဦးကိုကိုသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်သည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံဆေးပညာရှင်များအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်လည်းထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ဦးကိုကို၏ ဇနီးသည်မှာ ဒေါ်ခင်ညွန့်ညွန့် ဖြစ်ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဒေါက်တာ ဦးကိုကို ကွယ်လွန်| ဘီဘီစီ မြန်မာ ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ စာပေရေးသားခြင်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် တက္ကသိုလ်မဂ္ဂဇင်း၊ ဆေးသိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း များတွင် ကဗျာ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့ပြီး ဆေးသိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း ကို တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆေးပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လက်တွေ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ သိပ္ပံနှင့် သုတေသန ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ စာတမ်းများကို ဆေးပညာဂျာနယ်များတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပုဒ်ရေ ၁၂ဝ ရေးသား ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆရာသည် မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ဆေးပညာမဂ္ဂဇင်း၊ ကျန်းမာရေးပညာမဂ္ဂဇင်းများနှင့် အကောက်ခွန်ဂျာနယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံဆေးဂျာနယ်၊ ဇီဝကဆေးကျန်းမာရေးတို့တွင် ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့သည်။
ကလောင်အမည်ခွဲမှာ ကမ္ဘာလှည့်မောင်အောင် ဖြစ်သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆု (သုတပဒေသာ၊ အသုံးချသိပ္ပံ) ကို စာပေလောက စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် "ရောဂါကင်းဝေး သက်ရှည်ရေး" စာအုပ်ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
အမျိုးသားစာပေဆုရစာအုပ်စာရင်းနှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဦးကျော်ဝင်းသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံး အကယ်ဒမီ ရုပ်ရှင်မင်းသားဆု ရရှိသောသူ ဖြစ်သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာ “မာလာရီ” ဇာတ်ကားနှင့် အကယ်ဒမီရရှိခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသား ဦးကျော်ဝင်း အကယ်ဒမီရခဲ့စဉ် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တုန်းက အကယ်ဒမီဟု မခေါ်ကြသေးပါ။
အမျိုးသားပညာသည်ဆုဟု ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ဆဲ ဖြစ်သည်။
ကျော်ဝင်း၊ ဦး(အကယ်ဒမီ) (ခရစ် ၁၉၁၈ - ၁၉၉၃ ) ဦးကျော်ဝင်းကို ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်း၊ ရွာသစ်ကြီး၌ အဖ ဦးတင့်နှင့် အမိ ဒေါ်သန့်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ပဲရော့ ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့်ရိုက်ကူးသော တောင်တော်သခင်မ ဇာတ်ကားအတွက် မန္တလေးတွင် မင်းသားလာရောက် ရွေးချယ် ရာ မင်းသားပေါင်း ၂၇ ဦးထဲမှ ဦးကျော်ဝင်း အရွေးခံရ၍ တောင်တော် သခင်မဇာတ်ကားတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသား အဖြစ် ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့ရာမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ခြေချခဲ့သည်။
ထိုဇာတ်ကားတွင် ရုပ်ရှင် မင်းသမီး ခင်မေလေး၊ မင်းသား ကိုဘမြင့်နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက်စစ်ကြိုခေတ်တွင် ပဲရော့ရုပ်ရှင်မှပင် ဒါရိုက်တာဆရာရွှေ ရိုက်ကူးသော သံလက်သည်း ဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီးခင်ခင်စိန်နှင့် တွဲဖက်၍ လည်း ကောင်း၊ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံ ရိုက်ကူးသော ထိလိတ် ပိုးဥဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီး ခင်ခင်လေးနှင့် လည်းကောင်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ ရုပ်ရှင်များ မရိုက်နိုင်ဘဲ ရပ်နားနေခဲ့ကာ ပြဇာတ်လောကသို့ ဝင်ရောက် ကခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင် တင်ဆက်သည့် တကယ့်စစ်သား ပြဇာတ်တွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသား အဖြစ်ကပြခဲ့သည်။
ထိုပြဇာတ်သည် တိုက်ပွဲခန်းများ ပါသော စစ်သား ဘဝ သရုပ်ဖော်ပြဇာတ်ဖြစ်၍ ပြဇာတ်တွင်ပါဝင်သူများအား သရုပ်ဆောင် ပီပြင်ရေးနှင့် သဘာဝ ကျရေးအတွက် တပ်မတော်သားများ ကိုယ်တိုင် စစ်ပညာများ လေ့ကျင့် သင်ကြားပေးခဲ့ရသည်။
ထိုစဉ်က ဗိုလ်မှူးကြီးဖိုးကူ(အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးကြီး ဖိုးကူ) (နိုင်ငံဂုဏ်ရည် ပထမဆင့်) ကိုယ်တိုင် ကြပ်မတ် သင်ကြားပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုပြဇာတ်ကပြခဲ့စဉ်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် မြန်မာစစ်ဘက်အရာရှိကြီးများ၊ ဗိုလ် မိုးကြိုးနှင့် ဂျပန်စစ်အရာရှိကြီးများ လာရောက်ကြည့်ရှု အားပေးခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ပြီးဆုံး၍ မဟာမိတ်တပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသော အချိန်တွင် ကမ္ဘာစစ်ကြီးမှာ အမည်ရှိ ပြဇာတ်ကို ဦးကျော်ဝင်း ပါဝင်ကပြသည်။
ပြဇာတ် ဒါရိုက်တာမှာ ဆရာခန့်ဖြစ်ပြီး၊ မင်းသမီးများမှာ ခင်မာကြည် နှင့် ခင်ခင်တင့်တို့ ဖြစ်သည်။
ပထမ၌ မြိုင်ရုံတွင် စတင် ကပြသည်။
နောက်ပိုင်း၌ ဂျူဗလီတွင် ဆက်လက်ကပြသည်။
ဂျူဗလီတွင် ပြစဉ်၌ အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတနှင့် သန်းကြွယ် သူဌေးကြီး ရော့ဖယ်လားတို့ လာရောက်ကြည့်ရှု့ပြီး အပျော် တမ်းရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးစက်ဖြင့် ရိုက်ကူးသွားခဲ့သည်။
ရော့ဖယ်လားက ဦးကျော်ဝင်းအား အိန္ဒိယ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ချီးဘူးကို ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကသို့ သွင်းပေးခဲ့ရာ အောင်မြင်နေကြောင်း၊ ဦးကျော်ဝင်းသည်လည်း အလားအလာ ရှိကြောင်းပြော၍ ဦးကျော်ဝင်းအား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လိုက်ရန်ခေါ်လေသည်။
လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဝိုင်းတော်သားများက တား၍ မလိုက်ဖြစ်ခဲ့ပေ။
ဦးကျော်ဝင်းသည် စောဘုရင်ခံ ပြဇာတ်ကို နောက်ဆုံး ကပြခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ပြန်လည် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
စစ်ကြိုခေတ်က ပထမဆုံး ရိုက်ကူးခဲ့သော သွေးတစ်စက် ဇာတ်ကားကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
မင်းသမီးမှာ အလှဘုရင်မ ခင်မြရင် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့် စက်မှု လက်မှုများ တိုးတက်စေရန် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အဆင့်အတန်း မြင့်မားရေး အကဲဖြတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့ပြီး မြန်မာဇာတ်ကားများကို စစ်ဆေး၍ ပထမဆုံးအကြိမ် အကယ်ဒမီဆုများကို ချီးမြှင့်ခဲ့ရာ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၌ ညွန့်မြန်မာ ရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်ရိုက်ကူးသည့် မာလာရီ ဇာတ်ကားတွင် ပီပြင်ပြောင်မြောက်စွာ သရုပ် ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်မင်းသား ဦးကျော်ဝင်းအား ပထမဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီဆုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ထို အချိန်က အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၊ ဇာတ်လိုက်မင်းသား နှင့် မင်းသမီးဆုဟူ၍ ဆုသုံးဆု ပေးခဲ့ရာ အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုများအဖြစ် ပထမ ချစ်သက်ဝေ(အေဝမ်း)၊ ဒုတိယ မယားနှင့်လူပျို(အောင်ဇေယျ)နှင့် တတိယ ချစ်၍ ခေါ်ရာ (ဗြိတိသျှဘားမား)တို့က ရရှိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်အနုပညာသည် ဆုအတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆုကို ဦးကျော်ဝင်းက မာလရီဇာတ်ကားဖြင့် ရရှိသည်။
အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်ဆုကို ကြည်ကြည်ဌေးက ချစ်သက်ဝေ ကားအတွက် ရရှိခဲ့သည်။
မာလာရီဇာတ်ကားသည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးပြီး ထိုနှစ်မှာပင် ရုံတင် ကပြခဲ့သော ကားဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင် မင်းသမီးမှာ တင်တင်မူ ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေး တည်တံ့ ခိုင်မြဲရေးဆိုသည့် အနှစ်သာရကို ဖော်ဆောင်သည် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးနောက်ခံကားဖြစ်သည်။
ထိုကားတွင် ဦးကျော်ဝင်းသည် အမျိုးသား နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် လွတ်လပ်ရေး ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ရေးကို ဆောင်ရွက်သည့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပင်ပင်ပန်းပန်း စွန့်စွန့်စားစား သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်ကာလ၌ တင်တင် (တင်တင်မူ) သည် မုဒုံမယ်ရပြီး ရုပ်ရှင်လောကသို့ လင်နှင်အပျို ဇာတ်ကားဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ဦးကျော်ဝင်းနှင့် စတင်တွေ့ရှိပြီး ညာလက် ရုံး ဇာတ်ကားကို အတူတွဲရိုက်ကူးခဲ့ရာမှ မေတ္တာမျှကာ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။
ဦးကျော်ဝင်းနှင့် ဒေါ်တင်တင်မူ တို့သည် ၁၉၅၇ - ၅၉ ခုနှစ်တွင် မြတ်မော်ဦး ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
မြတ်မော်ဦး ကုမ္ပဏီမှနှင်းတွေဝေမှဖြင့် ဇာတ်ကားကို စတင်ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ကြီး ရိုက်ကူးသည့် သံသာလေကမ်းတိုင် ဇာတ်ကားတွင် ဦးကျော်ဝင်းသည် ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ကာ မေသစ်၊ တင်တင်မူ တို့နှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် အားလပ်သည့် အချိန်များတွင် ဘိလိယက်ထိုး အားကစားနည်းကို ကစားလေ့ရှိသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု ကလပ်တွင် ကျင်းပသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘိလိယက် ပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံ(ပထမဆု)ကို ဆွတ်ခူးရရှိ ခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် ရုပ်ရှင်အနုပညာ ပြည့်ဝသော အဆင့်မြင့် ရုပ်ရှင်အနုပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာ၏ ညွှန်ကြားမှုကို အလွယ်တကူနားလည်သဘောပေါက်ပြီး ပီပြင်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကာ အချို့အခန်းများတွင် လိုချင်သည့် ပုံစံကိုပြောလိုက်ပါက ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်နှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဟု ပြောစမှတ်ပြု ရသော ရုပ်ရှင်အနုပညာရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် မကွယ်လွန်မီ အချိန်အထိ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားပေါင်း ၅ဝ ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ပထမဆုံး အကယ်ဒမီ (အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်) ဆုရှင် မင်းသားကြီး ဦးကျော်ဝင်းသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ရုပ်ရှင်မင်သမီး အကယ်ဒမီကြီး ဒေါ်တင်တင်မူ နှင့် သမီးများဖြစ်ကြသော ရုပ်ရှင်မင်းသမီး အကယ်ဒမီ ဒေစီကျော်ဝင်း နှင့် မေမီကျော်ဝင်းတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဒေစီကျော်ဝင်းသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ မင်းသမီး တစ်လက်ဖြစ်သည်။
သူ၏ မိဘများမှာ ရုပ်ရှင်မင်းသား အကယ်ဒမီ ဦးကျော်ဝင်းနှင့် ရုပ်ရှင်မင်းသမီး အကယ်ဒမီ တင်တင်မူတို့ ဖြစ်သည်။
ဒေစီကျော်ဝင်းသည် ပရိသတ်ချစ်ခြင်းကို ခံရသည့် နာမည်ကျော် ရုပ်ရှင် မင်းသမီးတစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒေစီကျော်ဝင်းသည် ၁၉၇၁-ခုနှစ်တွင် “အားနွဲ့သူပါရှင်” ဇာတ်ကားဖြင့် အကယ်ဒမီဆု ရရှိခဲ့သည်။
‌ ဒေစီကျော်ဝင်း၏ အကျော်ကြားဆုံးရုပ်ရှင်ဇတ်ကားမှာ "မောင့်မူပိုင်ရှင်" ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာမှာ ရွှေဒုံးဘီအောင်ဖြစ်ပြီး၊ ထွန်းဝေ၊ ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ခင်သန်းနုတို့နှင့်အတူတူပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
‌ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ၁၉၆၂ခုနှစ်-နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် (ဝင်းဦး၊တင်တင်မူ) ၁၉၆၆ခုနှစ်-ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း (ဝင်းဦး၊ နွဲ့နွဲ့စန်း) ဗန်တိုလူလေးနှင့် သူဇာ (ညွန့်ဝင်း) ရိုးမကိုကျော်၍ (စိုးနိုင်၊ ဒေစီကျော်ဝင်း၊ မောင်မောင်မြင့်) အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက် နံနက်က ကျင်းပခဲ့သော ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်နေ့နှင့် (၅၂)ကြိမ်မြောက် ရုပ်ရှင်သက်ကြီးပူဇော်ပွဲအခမ်းအနားသို့တက်ရောက်ခဲ့ကြရာ ဒေစီကျော်ဝင်း၏ ပီတိစကားများ၏ ပီတိစကားသံများကို ကြေးမုံမှ တွေ့ဆုံမေးမြန်း၍ ဖော်ပြပေးလိုက်သည်။
"အမေ့အနေနဲ့ကတော့ အခုအချိန်က အမေတို့ခေတ်ကလို မဟုတ်တော့ဘူးလေ။
အားလုံး အဘက်ဘက်ကတိုးတက်နေတဲ့အချိန်ဆိုတော့ နိုင်ငံတကာစံချိန်မီတဲ့ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွေ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြစေချင်တယ်။
အခု မျိုးဆက်သစ်လေးတွေက တော်လည်းတော်ကြတယ်တဲ့အပြင် ကြိုးစားကြတာကို အမေတွေ့ရတယ်။
သူတို့လေးတွေကို ပံ့ပိုးပေးမယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာနဲ့တန်းတူ ရင်ပေါင်တန်းလာနိုင် မယ်လို့ အမေထင်တယ်။
အမေကတော့ ဒီပွဲမှာကိုယ့်ရဲ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေပြီးတော့ ကိုယ့်ထက်ကြီးတဲ့ ကိုယ့်ရဲ့အမေတင်တင်မူနဲ့ ရွယ်တူ အမေတွေဖြစ်တဲ့ အမေစံ၊ အမေမြင့်မြင့်ခင်တို့ကိုတွေ့ရတာ ဝမ်းသာ ပီတိဖြစ်မိတယ်။