kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ပြင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ မြန်မာသံရုံး ပညာရေးသံမှူးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ၁၉၄၇-၄၉ ခုနှစ်၌ မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေကြေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရကာ ငွေစက္ကူများပေါ်တွင် `မောင်ကောင်း´ ဟူ၍ လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ရသည်။
ပညာမင်းကြီး alt= alt= လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဦးကောင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာကာ လက်ထောက် ပညာမင်းကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရ၏။
ထို့နောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ပညာမင်းကြီး အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
ဦးကောင်းသည် ပညာရေး ဝန်ထမ်း တဦး အနေဖြင့်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ တက္ကသိုလ် ဖွဲ့စည်းရေး ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၆-၄၇)၊ ယူနက်စ်ကို ပညာရေး မစ်ရှင် အဖွဲ့ အကြံပေး အရာရှိ (၁၉၅၀-၅၁) အဖြစ်ပါ တာဝန် ယူခဲ့ရသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရက ပညာမင်းကြီးအား 'စည်သူ' ဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း ကော်မရှင်နှင့် ပတ်သက်၍ ၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၄ တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုက အတွင်းဝန် ဦးဝင်ဖေအား သမိုင်း ကော်မရှင် အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းလိုကြောင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် သမိုင်း ကော်မရှင် တခု ရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း စတင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နေ၌ပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြန်မာသံရုံးသို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းပုံ ဥပဒေကို မှာယူခဲ့ရာ အောက်တိုဘာလ ၂၈ နေ့၌ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ယင်းဥပဒေကို လေ့လာပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မရှင်အား ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၅ တွင် စတင် ဖွဲ့စည်းလိုက်ပါသည်။
ထိုစဉ် ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်းကို မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ အထိ သမိုင်းကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးကိုပါ ပူးတွဲ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
စာအုပ်စာပေ ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး တိုးတက် မြင့်မားမှုကို ရည်သန်လျက် စာအုပ်စာပေ အချို့ကိုလည်း ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။
ဦးကောင်း၏ မဟာဝိဇ္ဇာ ဘွဲ့ယူစာတမ်း (၁၉၂၉) ဖြစ်သော "ဗြိတိသျှတို့ မသိမ်းပိုက်မီနှင့် သိမ်းပိုက်ပြီးခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး သမိုင်း" အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စာတမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းသုတေသန ဂျာနယ် ၁၉၆၃ ဒီဇင်ဘာတွင် သီးခြား ပုံနှိပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်၍ ဦးခင်မောင်ကြည်က မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ကြည်နူးဖွယ်ရာ ကဗျာစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ရန်ကုန် အထက်တန်းကျောင်းအုပ် အဖြစ် အမှုထမ်းနေစဉ်၌လည်း "မြန်မာကျောင်းများတွင် စာစီစာကုံး သင်ကြားနည်း" စာအုပ်ကို ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အစီရင်ခံစာ အချို့ ရေးသား ပြုစုရာ၌လည်း "မြန်မာနိုင်ငံ တက္ကသိုလ် ဖွဲ့စည်းရေး ကော်မတီ အစီရင်ခံစာ (၁၉၄၇)"၊ "မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး ရှစ်နှစ် (၁၉၄၇-၅၅) အစီရင်ခံစာ" စသည်တို့မှာ ထင်ရှားခဲ့၏။
ထို့ပြင် ၁၉၅၅-၅၆ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး တိုးတက်မှု အစီရင်ခံစာကိုလည်း ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပမည့် သတ္တမတန်း စာမေးပွဲ မေးခွန်းများကို လုံခြုံ စိတ်ချမှု ရှိစေရန် အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့၌ ပုံနှိပ်ရေး ကိစ္စကို ပညာရေး မင်းကြီး ဦးကောင်းက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရ၏။
သို့ဖြစ်၍ ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ရသည်။
၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၇ တွင် ယူနက်စကို ဒါရိုက်တာ တဦး၏ ကားဖြင့် ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်း ကာလကတ္တားမြို့တွင်းသို့ လိုက်ပါသွားစဉ် မရိုးလမ်းနှင့် ချောင်ရင်ဂီ လမ်းထောင့်တွင် မြူနှင်းများ ထူထပ်စွာ ကျရောက်နေမှုကြောင့် ကားက လမ်းဘေး သံတိုင်အား အရှိန်ပြင်းစွာ ဝင်ရောက် တိုက်မိသွား၏။
ကားမောင်းသူ ကိုယ်စားလှယ်မှာ ဒဏ်ရာအနည်းငယ်သာ ရရှိသော်လည်း ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်းမှာမူ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိသွားခဲ့သည်။
နံရိုးသုံးချောင်း ကျိုးသွားသဖြင့် ကာလကတ္တား ဆေးရုံသို့ တက်ရောက် ကုသခဲ့ရ၏။
ဒဏ်ရာမှာ ပြင်းထန်လှသည့် အလျောက် ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၇ တွင် ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်း ကာလကတ္တားမြို့၌ ကွယ်လွန် သွားသည်။
နောက်တနေ့တွင် ပညာမင်းကြီး ရုပ်ကလာပ်အား ရန်ကုန်သို့ လေယာဉ်ဖြင့် သယ်ယူပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့၌ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့၏။
ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်း ကွယ်လွန်စဉ် ဇနီး ဒေါ်သိန်း၊ သား ဦးသော်ကောင်း (နောင် တက္ကသိုလ်များ ဗဟို စာကြည့်တိုက်မှူး)၊ သမီး ဒေါ်ရီမေကောင်း၊ ဒေါ်ကြည်မေကောင်းတို့ ကျန်ရစ်ပါသည်။
ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်း၏သား ဆရာကြီး ဒေါက်တာ (ဦး) သော်ကောင်းမှာ ဖူကူအိုကာဆုရ စာကြည့်တိုက် ပညာရှင် တဦး ဖြစ်သည်။
ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း ကော်မရှင်၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို သားဖြစ်သူ ဆရာကြီး ဒေါက်တာ ဦးသော်ကောင်းမှာလည်း ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၂ မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း ကော်မရှင် အချိန်ပြည့် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တင်နိုင်တိုး ရေး ပထမဆုံး မြန်မာသမိုင်းကော်မရှင်နာ ဥက္ကဋ္ဌ ပညာမင်းကြီး စည်သူဦးကောင်း ဆရာကြီး စည်သူဒေါက်တာသော်ကောင်းသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်း တစ်သက်တာစာပေဆုရှင်အဖြစ် ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ဇန်နဝါရီလ ၂၀၊ ၂၀၁၇ ကြေးမုံသတင်းစာ စာမျက်နှာ ၁၆ ကိုးကား ကျမ်းကိုး မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ နောက်ခံသမိုင်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ပညာမင်းကြီး ဦးကောင်းနှင့် (မောင်ဇေယျာ) စံပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်း အမှတ် (၇)၊ ၂၀၀၀၊ ဩဂုတ်၊ စည်သူဦးကောင်း နှစ်တရာပြည့် အထိမ်းအမှတ် (၁၉၀၄-၂၀၀၄) ပညာတန်ဆောင် အထူးစာစဉ်၊ Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေး‎။
၁၈၆၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၇) ရက်နေ့တွင် ကဝိစာဆိုကြီး ရာဘင်ဒြာနတ်တဂိုး () (၇ မေ ၁၈၆၁ - ၇ ဩဂုတ် ၁၉၄၁)ကို ကြွယ်ဝချမ်းသာသော ပညာတတ် အထက်တန်းလွှာမိဘများက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တား(ကိုးလ်ကတ္တား)မြို့၊ ဂျိုရာဆန်ကို (Jorasanko) အရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့တွင် ကဗျာ၊ ဂီတ ဘက်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားသူဖြစ်ရုံသာမက ပန်းချီမှာဆိုလည်း ပါရမီရှိ သူဖြစ်သည်။
တဂိုးသည် ဂီတဉ္ဇလီကဗျာနှင့် ၁၉၁၃-ခုနှစ်တွင် စာပေဆိုင်ရာနိုဗယ်ဆု (Nobel Prize for Literature) ကိုရရှိခဲ့သည်။
တဂိုး၏ ရှန်တိနိကေတန် တက္ကသိုလ်ကြီးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ စာပေ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု နိုင်ငံတကာ တက္ကသိုလ်ကြီးအဖြစ် အခုချိန်ထိ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြားတွင် မေလ ၈ ရက်နေ့တိုင်း ဆရာကြီး၏ မွေးနေ့ကို ခမ်းခမ်းနားနား ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
တဂိုးနှင့် မြန်မာပြည် တဂိုးသည် မြန်မာပြည်ကို နှစ်ကြိမ်လာရောက်ခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် ရန်ကုန်ရောက်သည့် နောက်တစ်ရက် မေလ ၈ ရက် နေ့သည် ဆရာကြီးမွေးနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသောကြောင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အိန္ဒိယအမျိုးသားများက ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူခဲ့ကြသလို ဂုဏ်ပြု ပွဲအခမ်း အနားကိုလည်း ရန်ကုန်မြို့ ဂျူဗလီဟောခန်းမမှာ ကျင်းပပေးခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင်းလှည့် လည်ကြည့်ရှုစဉ် ဘုရားတန်ဆောင်း၊ ဂူကျောင်းပြာသာဒ်များမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကဲ့သို့ မြန်မာအမျိုးသား ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များဖြစ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ ပြီး မြန်မာအမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရှေးဟောင်းအစဉ်အလာများကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။
ရွှေတိဂုံဘုရားကို ရောက်သောအခါ "လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံစေတီတော်မြတ်ကြီးနှင့် ချိန်ထိုးကြည့်လျင် တစ်မြို့လုံးသည် အရောင်မတောက်တော့"ဟု သူကမှတ်ချက်ချခဲ့သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ ရိုးသားပြီး လွတ်လပ်သောဘဝကိုလည်း ဆရာကြီးက သဘောကျခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ရန်ကုန်သို့ ဒုတိယအကြိမ်ရောက်လာချိန်မှာ ဘင်္ဂါလီစာပေညီလာခံ ကျင်းပချိန်နှင့် ကြုံကြိုက်နေရာ မတ်လ၂၅ရက်နေ့တွင် ညီလာခံနှင့်ရောပြီး ဆရာကြီးအား ဧည့်ခံဂုဏ်ပြုပွဲ ကျင်းပပေးခဲ့ပြီး အစီအစဉ်တွင် မြန်မာအက ပါဝင်ရာ တဂိုးက ချီးကျူးခဲ့သည်။
ဆရာကြီး ဒုတိယအကြိမ် တည်းခို သွားသည့် တိုက်အိမ်အရှေ့ဘက် အတွင်းနံရံကျောက်ပြား၌ ဆရာကြီးရောက်ရှိသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာနှစ်ဘာသာနှင့် ရေးထိုးထားသည့် စာတမ်းကို ယနေ့ထက်ထိရှိနေသေးသည်ဟု သိရသည်။
ဆရာကြီး တည်းခိုခဲ့သည့်အိမ်မှာ ဗိုလ်တစ်ထောင်မြို့နယ် ကုန်သည်လမ်းက ဂါးဒီယန်းသတင်းစာတိုက် အဆောက်အအုံ နေရာဖြစ်သည်။
၁၉၅၂-ခုနှစ်မှာ တဂိုး၏ စာပေအနုပညာမြတ်နိုးသူများက မြန်မာပြည် တဂိုးအသင်းကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရာ အိန္ဒိယအမျိုးသားများ ပါဝင်ခဲ့ပြီး အသင်းဥက္ကဋ္ဌများမှာ မြန်မာအမျိုးသားများဖြစ်သည်။
မြန်မာတိုင်း၊ အတွဲအမှတ် (၂၅၊ အမှတ် ၄၈၂) အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စာပေလောကကို ၁၉ ရာစုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါလီစာပေသည်ရှေ့ဆောင်ပြုခဲ့ပေသည်။
ထိုဘင်္ဂါလီစာပေ ရှေ့ဆောင်ခဲ့သည့်ခေတ်ကို အိန္ဒိယစာပေလောက၌ ခေတ်သစ်ဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
အကြောင်းမှာ ထိုခေတ်၌ ရှေးကရေးသားခဲ့သော စာမွန်အရေးအသားများ ဝတ္ထုတို တတ္ထုရှည်အရေးအသားများ၊ ရှေးဦး သက္ကဋစာပေ ပြဇာတ်များ စသည်တို့နှင့်မတူ၊ တမူကွဲပြား ဆန်းသစ်သော ပြဇာတ်အရေးအသားများ ထွန်းကားလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်သစ် ဘင်္ဂါလီစာပေလောကတွင် အထင်အရှားအကျော်စောဆုံးဖြစ်၍၊ စာပေလောကခေါင်းဆောင်ကြီးအဖြစ်ဖြင့် ဖခင်ကြီးဟု ခေါ်တွင်ခံရသူကား ရာဗင်ဒြာနတ် တဂိုးပင်တည်း။
တဂိုးကို ၁၈၆၁ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကာလကတ္တားမြို့၌ မွေးဖွား၏။
ဖခင်မှာ ဒေဗင်ဒြာနတ် တဂိုးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်အခါက အလွတ်ပညာသင် နည်းပြဆရာများဖြင့်သာ စာပေများကို သင်ကြားခဲ့ရ၏။
၁၇ နှစ်သားအရွယ်တွင် တဂိုးသည် ဗိသနဝကဗျာစာဆိုများကို တပည့်ခံယူ၍ အတုယူ ကာ ကဗျာများကို ရေးသားစပ်ဆိုခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်လောက် မှာပင် သူသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့၏။
အသက် ၁၈ နှစ်တွင် တက်သစ်စနေကိုလည်းကောင်း၊ ဝင်လုဆဲနေကို လည်းကောင်း ဖွဲ့နွဲ့သော ဂီတကဗျာများကို ရေးသားခဲ့လေသည်။
တဂိုးသည် ၁၈၈၄ ခုနှစ်၌ အိမ်ထောင်ကျပြီးလျှင်၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း တစ်နေရာ၌ရှိသော ရှိလေဒါအရပ်သို့ သွားရောက်၍၊ ဖခင်၏ လက်ငုပ်လက်ရင်းဖြစ်သော မြေယာများကို အုပ်ချုပ် စီမံကာ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
ထိုသို့ နေထိုင်ခဲ့ရာမှ၊ တဂိုးသည် ထိုအရပ်ရှိ အရပ်သူ အရပ်သားများ၏ သွားလာနေထိုင်မှု၊ လုပ်ကိုင်စားသောက်မှု၊ ဆင်းရဲပင်ပန်းမှုများကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လေ့လာသိရှိရလေသည်။
ဤသို့ လေ့လာသိရှိမိခဲ့သမျှသော လောကသားတို့၏ ဖြစ်စဉ်တို့ကို တဂိုးသည် ကဗျာစာပေများ အဖြစ်ဖြင့် အမှန်အတိုင်း စီကုံးရေးသားဖော်ထုတ် ခဲ့ပေသည်။
ရှိလေဒါ၌ ၁၇ နှစ်မျှနေထိုင်ခဲ့စဉ် တဂိုးရေးသားစီကုံးခဲ့သော ကဗျာများအနက် အထင်အရှားဆုံး ကဗျာများမှာ ဆန်းစသော်တာ၊ ဥယျာဉ်မှူး၊ ဂီတဉ္စလီ၊ မွတ်သိပ်သောကျောက်ခဲလုံး ကလေးများနှင့် အခြားပုံဝတ္ထုများဖြစ်သည်။
သို့သော် တဂိုးသည် ရှိလေဒါ၌နေထိုင်ခဲ့စဉ် သူ၏တစ်သက်တာတွင် ဝမ်းနည်းကြေကွဲဖွယ်ရာများကို ကြုံတွေ့ခံစားခဲ့ရရှာ၏။
ရှိလေဒါ၌ တဂိုး၏ဇနီးသည်နှင့်တကွ သမီးတစ်ယောက်နှင့် သားအထွေးတစ်ယောက်ကွယ်လွန်လေသည်။
၁၉ဝ၁ ခုနှစ် အသက် ၄ဝ အရွယ်၌ တဂိုးသည် ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ ဗိုးလပူမြို့မှ နှစ်မိုင်အကွာရှိ၊ ရှန္တိနိကေတန်အရပ်တွင် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတည်ထောင်ခဲ့ရာ၊ ယခုအခါ ဝိသဝဘာရတီဟု ကျော်ကြားလျက် ရှိ၏။
အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် သွားရောက်ခဲ့ပြီးလျှင်၊ သူရေးသားသော စာပေအချို့ကိုလည်း ကိုယ်တိုင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။
တဂိုး သည် ဥရောပတိုက်သို့လည်း အကြိမ်ကြိမ်ရောက်ဘူး သည့်ပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တောင်အမေရိကတိုက်၊ ပါရှားပြည်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံ များသို့လည်း လှည့်လည်သွားရောက်ခဲ့ဘူးလေသည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်၌ တဂိုးသည် စာပေဆိုင်ရာနိုဗလ်ဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့၏။
၁၉၁၅ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ချီးမြင့် သူကောင်းပြုခြင်းခံရလေသည်။
သို့သော်လည်း၁၉၁၉ ခုနှစ်၌ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင် ဆူပူလှုပ်ရှားမှုများကို တရားလွန်ပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်းခဲ့သည်ကိုအကြောင်းပြု၍၊ ထိုဆာဘွဲ့ကို ဗြိတိသျှအစိုးရထံ ပြန်လည်အပ်နှင်းခဲ့ လေသည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင်ကား ကမ္ဘာကျော်အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်၌ 'ဟစ်ဗတ်လက်ချာ' များကို ဟောပြောပို့ချရာတွင် လူတို့၏ ကိုးကွယ်ရာအယူဝါဒအကြောင်း ဟောပြောခဲ့ပေသည်။
တဂိုးသည် စာပေအရေးအသား၌သာကျော်ကြား ထင်ရှားခဲ့သူမဟုတ်ပေ။
ပန်းချီရေးဆွဲခြင်း၌လည်း ထူးကဲ သည့် ပါရမီရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် အသက် ၆၈ နှစ် အရွယ်တွင် ပန်းချီကားများကို စတင်ရေးဆွဲကာ မော်စကိုမြို့၊ ဗာမင်ဂမ်မြို့၊ ဘာလင်မြို့၊ မျူးနစ်မြို့၊ ပဲရစ်မြို့နှင့် နယူးယောက်မြို့များတွင် လှည့်လည်တင်ပြခဲ့ခြင်းဖြင့်လည်း ကမ္ဘာကျော်သူ ဖြစ်ပေသည်၊ ဂီတစာဆိုအဖြစ်ဖြင့်လည်း တဂိုးသည် သီချင်း အပုဒ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်မျှရေးသား စပ်ဆိုခဲ့သေးရာ၊ သူ့အား အနုပညာရေးရာတွင် အံ့ဖွယ်သရဲ ထူးကဲလှသော ပါရမီရှင်ဟု ခေါ်ဆိုလိုက်ပေတော့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ၇ ရက်နေ့တွင် တဂိုးသည် ကာလကတ္တားမြို့၌ပင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။
အနိစ္စ မရောက်မီ တစ်နှစ်ခန့် (၁၉၄ဝပြည့်နှစ်)တွင် အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်မှ တဂိုးအား စာပေဆိုင်ရာပါရဂူဘွဲ့ ပေးအပ်ကာ ချီးမြှောက်ဂုဏ်ပြုခဲ့ပေသည်။
တဂိုးပြုစုရေးသားခဲ့သော စာပေများမှာ ကဗျာလင်္ကာအုပ်ပေါင်း ၆ဝ ခန့်နှင့် အခြားစကားပြေ အရေးအသားများဖြစ်သော ဝတ္ထုတို ဝတ္ထုရှည်၊စာမွန်၊ ဆုတောင်းပတ္ထနာနှင့် ပြဇာတ်အမြောက်အမြားပင်ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ တဂိုး၏စာပေများ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ပြန်ဆိုရေးသားကာ ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိလျက်ရှိကြလေသည်။
မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသော စာအုပ်များ တဂိုးဝတ္ထုတိုများ ဆရာမြသန်းတင့် တဂိုးဝတ္ထုတိုများ ဆရာပါရဂူ သူလိုဘုရင် ဆရာပါရဂူ တဂိုးလက်ရွေးစင်ဝတ္ထုတိုများ ဆရာပါရဂူ၊ ဆရာမြသန်းတင့်၊ ဆရာမင်းသုဝဏ်၊ ဆရာဇော်ဂျီ တဂိုးလက်ရွေးစင် ကျော်လှိုင်ဦး တဂိုးအတွေးတဂိုးအရေး ဟိန်းလတ် တဂိုးစာပဒေသာ မောင်ဖြူး ဥယျာဉ်မျူးကဗျာစု မြင့်စိုးလှိုင် ဂန္ထဝင်လူသား နေစိုးထက် တဂိုးနှင့် မြန်မာစာပေ လူစုံ ချစ်သူ့လက်ဆောင် မြင့်စိုးလှိုင် ဂီတဉ္ဇလီ မြင့်စိုးလှိုင် ရာဘင်ဒြပ်တဂိုး မိုးမိုးအင်းလျားနှင့်အများ ၁၉၇၈ တဂိုးအတ္ထုပ္ပတ္တိ ဦးလှဒင် ညီအစ်မနှစ်ယောက် မင်းယုဝေ အချစ်လက်နဲ့သီတဲ့ ညနေရီခရေကုံး မြင့်စိုးလှိုင် ဆန်းစသော်တာ မြင့်စိုးလှိုင် ချစ်သူ့လက်ဆောင် မြင့်စိုးလှိုင် တဂိုးနှင့် မြန်မာစာပေ လူစုံ တဂိုးစာနုယဉ် လူစုံ ငှက်တေလေကဗျာစု မြင့်စိုးလှိုင် ကိုးကား Category:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ Category:အိန္ဒိယ ကဗျာဆရာများ။
ဒေါက်တာတင်မောင်သည် ပထမဆုံး ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဒေါက်တာတင်မောင်ကို ၁၉၃၄ ခု ဖေဖော်ဝါရီ (၁) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်း၊ ပုဂံဆောင်၌ ပညာရေးဝန်ကြီး ဦးကာ (ပါမောက္ခချုပ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရာထူးဝန်အဖွဲ့)နှင့် ဒေါ်သိန်းရင်တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ပညာရေး ၁၉၃၉ ခုSt. Philomena’s Convent E.H.S တွင် Edward Ka အမည်နှင့် ကျောင်းပညာစသင်သည်။
မန္တလေး St. Josephs Convent E.H.S တွင် ပညာဆက်သင်သည်။
၁၉၅၂ မှာ ၁၉၅၆ အထိ ဥပစာသိပ္ပံမှ ဒုတိယရသည်။
သင်္ချာဂုဏ်ထူးတန်းကို ထူးချွန်စွာ တက်ရောက်ခွင့်ရသည်။
၁၉၅၆ ခု အောက်တိုဘာလတွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၌ ဂုဏ်ထူးတန်း တက်ရောက်သည်။
B.Sc (Special) သင်္ချာကို ပထမတန်းဂုဏ်ထူး First Class Honours ဖြင့် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ တွင် M.Sc (Maths) သင်္ချာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Cambridge Universityတွင် ပါရဂူဘွဲ့အတွက် ဆက်လက်သင်ကြားသည်။
ပါမောက္ခချုပ် ၁၉၅၈ မှ ၁၉၇၆ အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် သင်္ချာကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ထိုတောအတွင်း ၁၉၇ဝ အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၇၅ မတ်လအထိ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်သို့ ပါရဂူဘွဲ့အတွက် ထပ်မံသွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ တွင် တက္ကသိုလ်များ ကွန်ပျူတာဌာန (U.C.C) သို့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရာထူးနှင့် ရောက်ရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၅ အောက်တိုဘာလတွင် မန္တလေးတိုင်း ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် အမှတ်(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာရေးရာ ကော်မတီဝင်ဖြစ်သည်။
၁၉၈၆ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကွန်ပျူတာဌာန၊ သိပ္ပံဌာန ဌာနမှူးတာဝန်ကို (U.C.C) ညွှန်ကြားရေးမှူးရာထူးနှင့် တွဲဖက်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၈ မတ်လ ၂၉ ရက်တွင် တက္ကသိုလ်များကွန်ပျူတာဌာနနှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဌာနကို ပူးပေါင်းပြီး ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ဖွင့်လှစ်ရာ ထိုတက္ကသိုလ်၌ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၉ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံး ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
၁၉၉၈ တွင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၌ အကြံပေးအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး မြန်မာနိုင်ငံနည်းပညာရှင်များအဖွဲ့ အမှုဆောင်ဖြစ်သည်။
၂၀ဝ၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော မြန်မာမွတ်စလင်များ EBook ကိုးကား Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ‎ Category:မြန်မာမွတ်စလင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ။
ဟာဂျီမ ပျဉ်းမနားဒေါ်ပု (လူမှု ထူးချွန် ပထမဆင့်) မန္တလေးတိုင်း၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ယင်းတော်ရွာဇာတိ ဖြစ်သည်။
အဖ ပွဲစားကြီးဦးဘမြ အမိ ဒေါ်ခင်စီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ (၁၉၀၆ ) ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ငယ်နာမည် မရွှေပု ဖြစ်သည်။
၁၂၈၈-ခုနှစ်တွင် စိန်ရွှေကုန်သည် ဦးစံလှနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။
ပျဉ်းမနားသို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ စိန်ရွှေရတနာရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည့် လုပ်ငန်းဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ပုသည် စိန်ရွှေရတနာ လုပ်ငန်း၌ကျွမ်းကျင်သည်။
ရတနာများကိုမြင်လျှင် အရည်အသွေးအဆင့်အတန်းကို ချက်ချင်းမှန်ကန်တိကျစွာ အကဲဖြတ်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။
ဒေါ်ပုသည် ဆက်ဆံမှုပြေပြစ်ခြင်း၊ ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ စိတ်ချယုံကြည်ရခြင်းတို့ကြောင့် ရတနာရောင်းဝယ်မှုတွင် အများကအားကိုး အားထားပြုကြသည်။
ဒေါ်ပုကို ပျဉ်းမနားမြို့သူ မြို့သားများက စိန်ရွှေရတနာလုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် စိန်မပုဟု ချစ်စနိုး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဂျပန်ခေတ် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(ဘီဒီအေ) ဖွဲ့စည်းစဉ် ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင်များမှ အရာရှိအရာခံ အကြပ်တပ်သားများသည် ဒေါ်ပု နှင့် အကျွမ်းတဝင်ရှိကြသည်။
မိခင်ပမာ အမေပုဟု ခေါ်ကြသည်။
ဒေါ်ပုသည် ပျဉ်းမနားမြို့နယ် အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလတွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ပျဉ်းမနား၌ ရှိနေစဉ်ကာလ၌ တပ်မတော်အတွက် လိုအပ်သည်များကို တတ်စွမ်းသမျှ အကူအညီပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သည် ဦးစံလှ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပျဉ်းမနား မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေး အနောက် ဘက်တန်း ၌ ထွန်းနေရောင် ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်သည်။
၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ဘုရင်မ နိုင်လွန်ဇာ နှင့် အထည်စက်ရုံ တစ်ရုံ တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ပုသည်၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဟဂျ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂-ခုနှစ်တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ယင်းတော်ရွာ အစ္စလာမ့်ရှေ့ဆောင်ကျောင်း ကလေးရိပ်သာများအတွက် ငွေကျပ်(၈)သိန်းကျော် လှူဒါန်းသည်။
ထို့အပြင် ဗလီဝတ်ကျောင်းအတွက် လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ဇီဝကလမ်း (ဇဖရ်ရှားလမ်း)ဇဖရ်ရှားဒရ်ဂါဝတ်ကျောင်းတော် နှင့် အမျိုးသမီးဝတ်ပြုဆောင်ကိုလည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့သိမ်ဖြူလမ်းရှိ မွတ်စလင် အမျိုးသမီး ရိပ်သာနှင့် ကျောင်းဆောင်အတွက် လိုအပ်သော မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုများကိုလည်းကောင်း ပြုလုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ စိတ်ရောဂါအထူးကု ဆေးရုံဝင်းအတွင်း ငွေခြောက်သိန်းတန် ဘွဲ့လွန်စိတ်ပညာသင်တန်းခန်းမနှင့် စာကြည့်တိုက်အတွက်လည်း လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလာ ၅ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ဝင်းအတွင်း ဆီးနှင့်ကျောက်ကပ်ရောဂါအထူးကုဌာန အတွက် သိန်းသုံးဆယ်ကျော်လှူဒါန်းကာ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၈၀-ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်၌ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး တိုးချဲ့ဆေးရုံဝင်းအတွင်းတွင် သိန်း(၂၀)တန် အထွေထွေ အရေပြားနှင့် ကာလသားရောဂါကုဌာန အဆောက်အအုံကို ပန္နရိုက်အုတ်မြစ်ချ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၈၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ဝ ရက်တွင်လည်း ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးအတွင်း၌ သိန်း ၅ဝ တန် လေးထပ်တိုက် အရေပြားရောဂါနှင့် ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြောရောဂါကု ဆေးရုံ အဆောက်အအုံအတွက်လည်း သိန်း ၂ဝ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဒေါ်ပုသည် ပျဉ်းမနားမြို့နယ်အသင်း၏ နာယကကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံကုန်သည် ကြီးများအသင်း (Burmese Chamber of Commerce)တွင် အမှုဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ နိုင်ငံခြားသို့ စီးပွားရေးမစ်ရှင်စေလွှတ်ရာတွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၀-ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ကျင်းပသည့် အစ္စလာမ်မစ်ဒအ်ဝတ်ညီလာခံသို့ ဆရာချယ်၊ သီရိပျံချီ ဃာဇီ မုဟမ္မဒ်ဟာရှင်တို့နှင့်အတူ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၁-ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် နိုင်ငံတော်က ပထမဆုံးအကြိမ်ချီးမြှင့်သည့် လူမှုထူးချွန်ပထမအဆင့်ကို ပထမဆုံးရရှိသည့် အမျိုးသမီးဖြစ်သည်။
ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံအကျိုးပြု လုပ်ငန်းများတွင် ဓနအင်အားဖြင့် များစွာပါဝင်လှူဒါန်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဟာဂျီမဒေါ်ပုသည် အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီဌာနချုပ် နာယက၊ အီးဒ်ဆွလာသ်ဗဟိုကော်မတီ နာယက၊ ဟစ်ဂျရီ ၁၅ ရာစု ကြိုဆိုရေးဗဟိုကော်မတီ (အ-ဟ-က) နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၂-ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ရေးသားသူ ...မောင်သန်းဝင်း(မြန်မာစာ) ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော မြန်မာမွတ်စလင်များ EBook မှ ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာမွတ်စလင်များ။
ဦးဝင်းမြင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင်ဖြစ်သည်။
ဦးဝင်းမြင့်သည် ၁၉၆၄-ခုနှစ် စက်တင်ဘာ (၁၉)ရက်နေ့စွဲဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့၊ ဟေမာဇလရပ်ကွက်(၇၉)လမ်းနေ အဘဦးအုန်း၊ အမိဒေါ်သန်းသန်းတို့၏သား ဦးဝင်းမြင့်က ၎င်း၏ အသက် ၂၉နှစ်အရွယ်တွင် “ ကျွန်တော်၏ ခန္ဓာ ကိုယ်အား သေဆုံးပြီးနောက် ဆေးပညာသင်ကြားရာတွင် လိုအပ်သလို အသုံးပြုရန် ဆေးသိပ္ပံမန္တလေးသို့ လှူဒါန်းပါကြောင်း”လက်မှတ်ရေးထိုးကာ လှူဒါန်းထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
လှူဒါန်းစဉ်က ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင် ဦးဝင်းမြင့်ကို ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာဘသန်း (ဆေးသိပ္ပံမဟာဌာနမှူး)က “မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လှူချင်ရသလဲ” မေးရာ ဦးဝင်းမြင့်က “စာရေးဆရာတက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်ရဲ့ “ချစ်သောကမ္ဘာ” ဝတ္ထုကို ဖတ်ရတဲ့အ ခါ ဆရာဝန်တစ်ဦးဟာ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတွေကို အစားထိုးကုသဖို့သုတေသန ကြိုးစားလုပ်ရင်း အောင်မြင်ခါနီးမှာသေဆုံးသွားကြောင်း၊ သူမသေခင်မှာ သူ့ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေကို တခြားလူနာတစ်ဦးအတွက် အစားထိုးကုသပေးဖို့ မှာခဲ့ကြောင်း ပြောပြတယ်။
ဒီဝတ္ထုကိုဖတ်ပြီး ကျွန်တော့်ခေါင်းထဲမှာ လူဟာသေသွားရင် ငှက်ပျောတုံး၊ လက်ပံတုံးလောက်မှ အသုံးမကျပါလား၊ ပိုးထိုးလောက်ကိုက်အလကားဖြစ်သွား တာပါလား၊ ဒီအတွက် ငှက်ပျောတုံး၊ လက်ပံတုံးတွေထက် အသုံးကျအောင်ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆေးပညာအတွက် လှူဒါန်းမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာပါ” ဟု ပြောပြခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးဝင်မြင့် (၇၄)နှစ်သည် ၂၀၁၀-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ရက်၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် မန္တလေးမြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ယခုအခါ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွင်းဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)ခန္ဓာဗေဒသို့ကိုယ် ခန္ဓာအလှူရှင် (၄၂၈)ဦး လာရောက်လှူဒါန်းထားပြီး ယခုနှစ်တွင် ဇန်နဝါရီ ၈ရက်အထိ ဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) ခန္ဓာဗေဒသို့ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင် ၅ဦးလာရောက်လှူဒါန်း ထားသည်။
၂၀၁ဝခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ထုတ် 7 Day News ဂျာနယ် ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ Category:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ။
ဒေါ်ခင်အုန်းမြသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပထမဆုံး ဖလောရင့် နိုက်တင်ဂေးဆု ရရှိသူ ဖြစ်သည်။
ဖလောရင့် နိုက်တင်ဂေးဆု ပေးအပ်ချီးမြှင့်ရာ၌ ၁၉၆၃ ခုနှစ် အတွက် ဆုတံဆိပ်ကို ရန်ကုန်မြို့ အမှတ် (၂) တပ်မတော် ဆေးရုံကြီး၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဗိုလ်ခင်အုန်းမြ (နောင် ဗိုလ်မှူး၊ စာရေးဆရာမကြီး မြမာလာ) က ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါ်ခင်အုန်းမြသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်း အိန္ဒိယပြည်သို့ လီဒိုလမ်း မှ ထွက်ပြေးကြရသည့် စစ်ပြေး ဒုက္ခသည်များနှင့် တရုတ်ပြည်သို့ ပြေးကြသူ ဒုက္ခသည်များအား ကူညီ စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး ဂျပန် တော်လှန်ရေးတွင် ဗမာ့ မျိုးချစ် တပ်မတော် တိုင်း (၄) မှ ပါဝင်ခဲ့၏။
ဂျပန် တော်လှန်ရေး ပြီးဆုံးချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် ရရှိခဲ့သည်။
အင်းစိန်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ကျန်းမာရေး ဆရာမ သင်တန်း တက်ရောက်နေရာမှ ပညာရေးကို စွန့်လွှတ်ကာ ရှေ့တန်း စစ်မျက်နှာ ဆေးရုံ (၁) သို့ သူနာပြု အဖြစ် ရောက်ရှိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အထ္တုပ္ပတ္တိ ဒေါ်ခင်အုန်းမြကို ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၁၇ တွင် ရှမ်းပြည်နယ် နမ္မတူမြို့၌ ရှေ့နေကြီး ဦးဦးဖေနှင့် ဒေါ်ခင်တို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်က မြစ်ကြီးနား အထကနှင့် မော်လမြိုင် မော်တင်လိန်း ကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းမြို့၌ အမျိုးသမီး ကြက်ခြေနီ သူနာပြုတပ်ကို ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ တပ်မတော်၌ နာမကျန်း ရဲဘော်များ အား ပြုစုရေး တာဝန် ယူခဲ့၏။
ငယ်စဉ်က မိုးကောင်းမြို့ စာနယ်ဇင်းကိုယ်စားလှယ်နှင့် မြန်မာ့အလင်း သတင်းထောက် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
သတင်းထူးသတင်းဦးများ ပေးပို့နိုင်၍ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတိုက်မှ(ထူးဦး)ဆု ချီးမြင့်ခံရသည်။
မိုးကောင်းမြို့တွင် ကုမ္မာရီအသင်း၊ အမျိုးသမီးကုသိုလ်ရေးအသင်းတို့ကို တည်ထောင်၍ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုတွင် မိုးကောင်းမြို့၌ ကြက်ခြေနီအမျိုးသမီးသူနာပြုတပ်ဖွဲ့ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာပြည်အရပ်ရပ်မှ အိန္ဒိယပြည်၊ တရုတ်ပြည်သို့ ထွက်ပြေးသောစစ်ပြေးဒုက္ခသည်များစွာကို ကူညီစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဆေးကုသပေးခြင်း၊ အစားအစာကျွေးမွေးခြင်း၊ ဝမ်းရောဂါ၊ ကျောက်ကြီးရောဂါများကို ပြုစုကုသပေးခြင်းဖြင့် အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်ဆယ်ပေးခဲ့သည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်၊ ဦးမန်းတောင် ဂျပန်ဆေးရုံ၊ တောင်ပေါ်ရွာ စစ်ဆေးရုံတို့တွင် သူနာပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဟူးကောင်းတောင်ကြားမှ ပြေးလာသော စစ်ပြေးဒုက္ခသည် (၁၀၀)ကျော်အား ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ)က အင်းတော်၊ နန်းကင်ရွာ စစ်ဆေးရုံဖွင့်သောအခါ စစ်သူနာပြုတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အင်းတော်၊ မဲဇာ၊ ကောလင်းတို့တွင် ရဲဘော်များ၊ ရွာသူရွာသားများကို သူနာပြုခြင်း၊ ဆေးကုသပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့၏ ဝန်ကြီးရုံးမှ တာဝန်ပေးချက်အရ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ )စံပြဆေးရုံ(ပဲခူး)တွင် သူနာပြုဆရာမ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဗမာ့မျိုးချစ်တပ်မတော် (ပီဘီအက်ဖ် )တိုင်း(၄)ဆေးတပ်၌ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၄၅ ခု၊ အောက်တိုဘာလ (၅)ရက်နေ့တွင် စစ်သေနာပတိချုပ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်လက်မှတ် ချီးမြင့်ခြင်းခံသည်။
၁၉၄ဂခုနှစ် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုကြီး ဖြစ်ပွားလာသောအခါ အင်းစိန်တိုက်ပွဲ ရှေ့တန်းအမှတ် (၁) စစ်မြပြေင်ဆေးရုံတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းသူနာပြု ဆရာမ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ မင်္ဂလာဒုံစစ်ဆေးရေးရုံ၌ သူနာပြုဆရာမတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၄ ခုမှ၁၉၅ဂခုနှစ်အထိ အမှတ် (၇)တပ်နယ်ဆေးရုံ (7S.H) တို့တွင် သူနာပြုဆရာမကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ခင်အုန်းမြသည် ပဲခူး ပြည်သူ့ ဆေးရုံ သားဖွားသင်တန်း၊ ရန်ကုန် ကျန်းမာရေး သင်တန်းကျောင်းနှင့် မော်လမြိုင် ဆေးရုံကြီးမှ သူနာပြုသင်တန်းများ တက်ရောက်ခဲ့၏။
ဗမာ့ ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် ဆေးရုံ၊ ဗမာ့ မျိုးချစ် တပ်မတော် ဆေးရုံ၊ ပဲခူး ပြည်သူ့ ဆေးရုံ၊ မင်္ဂလာဒုံ စစ်ဆေးရုံ စသည်တို့၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့၏။
စာရေးဆရာမ မြမာလာ အမည်ဖြင့် စာအုပ် စာတမ်း အချို့ကိုလည်း ရေးသား ပြုစုခဲ့ရာ ဣတ္တိယ ဘဝ ဆောင်းပါး၊ ဘဝတိုက်ပွဲ ဝတ္ထု၊ ကျွန်မ ဘဝအစ ကြက်ခြေနီက ဆောင်းပါးနှင့် ဖွားဖွားကြက်ခြေနီ အခန်းဆက် ဆောင်းပါးများမှာ ထင်ရှားပါသည်။
ယခုအခါ ဖလောရင့် နိုက်တင်ဂေးဆုရ ဗိုလ်မှူး ဒေါ်ခင်အုန်းမြ (ခေါ်) စာရေးဆရာမကြီး မြမာလာမှာ သက်ကြီး ကန်တော့ခံ စာပေပညာရှင်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်၏။
ဗိုလ်မှူးဒေါ်ခင်အုန်းမြ ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ်များမှာ မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်)၊ လွတ်လပ်ရေးစည်းရုံးမှုတံဆိပ်၊လွတ်မြောက်ရေးတံဆိပ်၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတံဆိပ်၊ ပြည်ပရန်နှိမ်တံဆိပ်၊ ပြည်သူ့စစ်ပွဲဝင်တံဆိပ် တို့ ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ၁၉၆၃ ခု၊ ဩဂုတ်လ (၁၂)ရက်နေ့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအသင်းမှ ချီးမြင့်ခဲ့သော ဖလောရင့်နိုက်တင်ဂေးလ် ဆုတံဆိပ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူး ဒေါ်ခင်အုန်းမြသည် တစ်ဖက်မှလည်း လှုမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ မြစ်ကြီးနားအသင်း၏ နာယက အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရွှေတိဂုံဘုရားတောင်ဘက်မုခ် ကျောက်စိမ်းတွင်းဓမ္မာရုံဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒဂုံမြို့နယ် မိခင်နှင့်ကလေးစေင့်ရှောက်ရေးအသင်း အမှုဆောင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ စကားဝါလမ်း တိပိဋက ကျောင်းတော် မဟာစည် အမျိုးသမီးယောဂီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း၊ ဟိတသီအသင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ သူနာပြုအသင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီအသင်း စသည်တို့တွင် ရာသက်ပန်အသင်းဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည် ၁၉၅၈ ခုမှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့ အမှတ် (၂)ဆေးရုံတွင် ဒုဗိုလ်ရာထူးမှ ဆရာမှူး (ဗိုလ်မှူး)အဆင့်အထိ အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခု၊ ဇွန်လ (၁၇)ရက်နေ့မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီအသင်းကြီးတွင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၉ တွင်ဖလောရင့်နိုက်တင်ဂေးဆုရ ဒေါ်ခင်အုန်းမြ(ခ) စာရေးဆရာမကြီး မြမာလာ ကွယ်လွန်သည်။
ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန် ဟင်နရီ ဒူးနန့် ဆု ဖလော်ရင့်(စ)နိုက်တင်ဂေးလ် ကြက်ခြေနီအသင်း ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့ လခြမ်းနီအသင်း နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း သိန်းရီ၊ ဒေါ် အမ်ယောနမ်၊ ဒေါ် ခင်သက်တင် ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ။
ဂျီဘူတီ (Djibouti) ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဂျီဘူတီသမ္မတနိုင်ငံ (Republic of Djibouti) ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်၏ အရှေ့ဘက်၊ ပင်လယ်နီ၏ ထွက်ပေါက် ဖြစ်သော အရှေ့ဘက် ရေလက်ကြားအနီးရှိ အာဖရိက ဦးချိုဒေသ တွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်ဘက်တွင် အီရီထရီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်နှင့်တောင်ဘက်တွင် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
ကျန်သောအရပ်မျက်နှာများတွင် ပင်လယ်နီ နှင့် အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့ တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။
ယခင်က ပြင်သစ် ဆိုမာလီနိုင်ငံ ဖြစ်သည့် အဖားနှင့် အစ္စတ်နယ်နှစ်ခုပေါင်းစည်း ထားခြင်းဖြစ်သည်။