kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အာရတီ ဝိရတီ ပါပါ မင်္ဂလာ, ဝိနယသုသိက္ခိတမင်္ဂလာ, အတ္တသမ္မာပဏိဓိမင်္ဂလာ, ခန္တီမင်္ဂလာ, သောဝစဿတာမင်္ဂလာများနှင့် ပြည့်စုံစေရန် ရည်ညွှန်း ဆုံးမနေဟန်မျိုး ဖြစ်လေသည်။
သီလပါရမီ ခန္တီပါရမီ စခန်းသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် အပရာဇိတာ၏ ရုပ်တုတွင် ဤ စပေဋဒါနမုဒြာကို တွေ့ရှိရသည်။
အာဠဝက ဘီလူးပုံများတွင်လည်း ဤ ဟန်ကို တွေ့ရှိရသည်။
စပေဋဒါနမုဒြာပါသော ရုပ်တုများကို မိဘဆရာ မင်းစိုးရာဇာများက သားသမီး တပည့် တပန်း လက်အောက် ငယ်သားများအား လိမ္မာရေးခြား ရှိစေရန်အတွက်၎င်း, အမြဲတစေ စည်းကမ်း သေဝပ်မှု တာဝန် ဝတ္တရားကျေပြွန်မှု ရှိစေရန်အတွက်၎င်း စီရင်ထုလုပ်ထားတတ် ကြသည်။
လိမ္မာ ရေးခြားရှိခြင်း, စည်းကမ်းသေဝပ်ခြင်း စသောအကျိုးတရားများကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ဂိုဏ်းဝင်များက ယုံကြည်ကြလေသည်။
CAPEŢADĀNA MUDRĀ IBI. p. 245. compare with Abhaya Mudra. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb စိန်မုဒြာဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဉာဏမုဒြာ ဗျာချာနမုဒြာ သန္ဒဿနမုဒြာတို့နှင့် ဆင်တူယိုး မှားဖြစ်သည်။
စိန္တမုဒြာနှင့်ရုပ်ပွားတော်ကို စိန္တာမုနိကိုယ်တော်ဟု ခေါ်ကြသည်။
လက်မထိပ်ဖျားနှင့် လက်ညှိုးကို ထိထားပြီး အခြားလက်ချောင်းများကို ထောင်ထားကာ လက်ဝါးကို ပြင်ဘက်သို့ ပြထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။
လက်ကိုရင်ဘတ်နှင့် ကပ်၍ ထားတတ်သည်။
တခါတရံ လက်ကိုရှေ့သို့ထုတ်ပြီး၊ လက်မလက်ညှိုးကွင်း၍ အောက်နှိမ့်ပြီး ပြထားတတ်သည်။
တရားသဘောကို ရှင်းလင်းဟောပြနေသည့် သဘောကို ဆောင်သည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် ဈာန်သမာဓိလုပ်ငန်း သမထလမ်းကို ညွှန်ပြလိုခြင်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မဿဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ, ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, ဝိနယ သုသိက္ခိတမင်္ဂလာများနှင့် ပြည့်စုံကြပါရန် သဏ္ဌာန်သရုပ်ဆောင် ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သန္တရသ, ဝီရရသများကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ပညာပါရမီ သစ္စာပါရမီ အဓိဋ္ဌာနပါရမီ မေတ္တာပါရမီစသည်တို့ကို ညွှန်ပြထားသည့်ဟန်ဖြစ်ပေသည်။
ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးက တပည့်များအား သင်ပြရှင်းလင်းနေသည့် ရုပ်ပုံများတွင် ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
ရသေ့များ ရဟန်းများ ပုဏ္ဏားတို့၏ ရုပ်ပွား ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများတွင် တခါတရံ တရားရှင်းပြနေဟန်ဖြင့် ဤမုဒြာကို တွေ့ရတတ်ပေသည်။
ဤစိန္တမုဒြာပါသောရုပ်တုကို ကိုးကွယ်လျှင် အကြံအစည်ကောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာတတ်ခြင်း သမထပေါက်မြောက်ခြင်း, သိဒ္ဓိပြီးစီးခြင်း, တရားထူးကို ရရှိခြင်း, ပညာထူးကို ရရှိခြင်း, လျှိုပညာ မှော် ပညာများကို တတ်မြောက်ခြင်း, ပညာဉာဏ်ထက်မြက်ခြင်း စသောအကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။
CIN MUDRA. see also Jñana Mudrā, Vyākhyāna Mudra and Sandarsana Mudrä. Icons in Bronze, p. 30. DHI. p. 255, pl. III, fg. 3. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb thumb ဘုရားရဟန္တာရုပ်ပွားဆင်းတုတော်၏ လက်တဖက်ဖက်တွင် ဖြစ်စေ, နှစ်ဖက်လုံးတွင် ဖြစ်စေ သင်္ကန်း ကိုးမျိုးအနက် တမျိုးမျိုးကို ဆုပ်ကိုင်ထားဟန် တွေ့ရှိရတတ်သည်။
စီဝရဟတ္ထပုံတော်ဟု ခေါ်သည်။
သင်းပိုင်, ကိုယ်ဝတ်, ဒုကုဋ်သင်္ကန်းကြီး, အိပ်ရာဝတ်, မျက်နှာသုတ်ပုဝါ, ပရိက္ခာရ ခါးပန်းကြိုး, နိသီဒိုင်အခင်း, မိုးရေခံသင်္ကန်း, အမာလွှမ်းသင်္ကန်းတည်းဟူသော သင်္ကန်းကိုးမျိုးအနက် တမျိုးမျိုးကို ကိုင်ဆုပ်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိရပါက စီဝရဟတ္ထပုံတော်ဟု ခေါ်ပါသည်။
သင်္ကန်းအဓိဋ္ဌာန်တင်နေဟန် ဝိကပ္ပနာပြုနေဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်ပါသည်။
မဟာကရုဏာမုဒြာပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်ပါသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံ နဂါးရုံစေတီတော်မှ ရပ်တော်မူနှစ်ဆူ၏ လက်ဝဲလက်သည် သင်္ကန်းကို ဆုပ်ကိုင်၍ လက်ဝဲပခုံးတွင် ကပ်တင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ ရပါသည်။
ဒီပင်္ကရာဘုရား၏ ပုံတော်တွင်လည်း အလားတူ တွေ့ရှိရပါသည်။
ရွှေစည်းခုံ (ညောင်ဦး) စေတီတော် အာရာမ်အတွင်း လျောင်းတော်မူ ရုပ်ပွားတော်၏ လက်တော်ထဲတွင် ပုဝါသင်္ကန်းစကို ဆုပ်ကိုင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
အခြားစင်္ကြံ ကြွသွားနေဟန် ရပ်တော်မူပုံတော်များ၌လည်း စီဝရဟတ္ထဖြင့် တွေ့ရပါသည်။
သန္တရသကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။
သန္တုဋ္ဌီမင်္ဂလာ, ဒါနဉ္စမင်္ဂလာ, ဝိနယောစ သုသိက္ခိတော မင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ဖော်ဆောင် ထားသည်ဟု ဆိုပါသည်။
သီလပါရမီ, ခန္တီပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ စခန်းတို့ကို ဖော်ညွှန်းပြထားပါသည်။
စီဝရဟတ္ထ(မုဒြာဟန်) ပါသောရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ထုလုပ်စီရင်ကိုးကွယ်သူသည် အဝတ် ပုဆိုးအဆင်တန်းဆာအမျိုးမျိုး ပေါများစွာ ရှိခြင်းအကျိုးကို ခံစားရကြောင်း မိမိ၏ အဝတ်ပစ္စည်းများ ကြွက်ကိုက်ခြစား မီးလောင်ဖျက်စီးခြင်း သူခိုးခိုးယူ လုယက်ခံရခြင်းစသော နိမိတ်ဆိုး ကြမ္မာဆိုးများမှ လွတ်ကင်းချမ်းသာကြောင်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်နှင့် ဝိနယပိဋကများတွင် ဟောကြားထားသည့် အတိုင်း သင်္ကန်းလှူဒါန်းရခြင်း ကထိန်လျာသင်္ကန်း ပုဆိုးလှူဒါန်းရခြင်း၏ အကျိုးထူးတရားများကို ခံစားရကြောင်း စသည်ဖြင့် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ဥမ္မာဒန္တီဇာတကတွင် ဝတ်ပန်းပုဆိုးလှူသည့်အကျိုးကြောင့် ဆုတောင်းသမျှ ပြည့်ဝကြောင်း ဖော်ပြပါရှိ ပါသည်။
Civara Hasta 03EP, plato, 202, b. Nagayun plato, 195, a Nagyon ဝိနယသံခိပ်။
သန်း-ကိုယ်-ဒု-အိပ်-မျက်-ပရိက်-နိသိဒ်-မိုး-အမာ။
(သင်္ကန်းကိုးမျိုး)။
ခိတတောင် (北岳, Kita-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။
ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကျော်ကြားဆုံးတောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ပထဝီသွင်ပြင် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
thumb တရားအားထုတ်ဟန် သို့မဟုတ် ဈာန်ဝင်စားဟန်ဖြစ်သည်။
သမာဓိမုဒြာ, သမာဟိတမုဒြာတို့နှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
ယောဂမုဒြာဟုလည်း ခေါ်သည်။
လက်နှစ်ဖက်ကို ပေါင်ခွင်ပေါ်တွင် လက်ဝါးနှစ်ဖက်စလုံး လှန်၍ လက်ျာလက်ဝါးသည် လက်ဝဲ လက်ဝါးပေါ်တွင်ထပ်ပြီးလျှင် မတောင့် မတင်းစေပဲ အကြောများကို လျှော့ထားကာ သက်သက်သာသာ တင်ထားသောပုံဟန်ဖြစ်သည်။
ဈာန်ဝင်စားနေပုံ သမာဓိရနေပုံမျိုး ပေါ်လာအောင် စီရင် ထားသည်။
ဤပုံများတွင် တခါတရံ လက်မနှစ်ခုထိပ်ချင်း တေ့ဆိုင်ထားခြင်း, ကျန်လက်ချောင်းများ ဖြန့်တင်ထားခြင်းများကို တွေ့ရတတ်သည်။
တိဗက်မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု အယူအဆများအရ ဈာနမုဒြာကို အမိတာဘာ ဈာနိဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်ထုလုပ်ကြရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။
ဈာန်ဝင်စားနေသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် အလွန်ကြည်လင် သန့်ရှင်းရကား အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိ တောက်ပြောင် ထွန်းလင်းသော ဉာဏ်အလင်းရောင် ရှိတော်မူသည့် အမိတာဘာဘုရားကို ညွှန်ပြလိုသော သဘောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား, မဉ္ဇူဿရိဘုရားနှင့် မာန်လ ဘုရားများကို ဤမုဒြာဖြင့် မကြာခဏတွေ့ ရှိနိုင်ပေသည်။
အချို့ဈာနမုဒြာ ပုံများတွင်မူ လက်တဖက်စီကို တင်ပလ္လင် ထိုင်ထားသော ဒူးတဖက်စီတွင် အလိုက်သင့် တင်ထားတတ်ပေသည်။
သီဝဗသုပတိ ရုပ်ပုံနှင့် ဣန္ဒူမြစ်ဝှမ်းမှ ရုပ်ပွားတော်များ၏ ဈာနမုဒြာ, ယောဂမုဒြာများကို ဤဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
တပေါစမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ၊ အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာများကို ရည်ဆောင်ပုံဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
သန္တရသနှင့် ဝိမုတ္တိရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေရန် ရည်ညွှန်းပေသည်။
ဗောဓိပက္ခိယတရားများအနက် ဈာန်တရားများကို ပဓာနအားဖြင့် ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
သမထလုပ်ငန်း အကျင့်စခန်းကို ညွှန်ပြလျက်ရှိပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဂျပန်ပြည်ရှိ ဒိုင်ဗုစုခေါ် ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ဈာနမုဒြာဖြင့်ရှိပေသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေး ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပြတိုက်တွင် ဈာနမုဒြာဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ခင်းကျင်းပြသထားပါသည်။
ပုဂံ ရွှေဆံတော်စေတီခေါ် မဟာပိန္နဲဘုရားအတွင်း အလယ်ဗဟိုတွင် ဈာနမုဒြာဖြင့် ဆင်းတုတော်တဆူရှိပါသည်။
နဂါးရုံဘုရားတွင်းမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ရုပ်ပွားတော်များကိုလည်း ဈာနမုဒြာဖြင့်တွေ့ ရပါသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင်ဘုရားခေါ် ကျိုက်ဒေးအပ်စေတီအတွင်းမှ တူးဖော်ရရှိထားသော ရဟန္တာပုံတော်များကို၎င်း, ပုဂံ အာနန္ဒာစေတီတော်တွင်းရှိ သုဇာတာပုဏ္ဏားတို့၏ ဆွမ်းအလှူကို ခံတော်မူပုံများကို၎င်း ဈာနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။
ဈာနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်သူသည် တည်ကြည်ငြိမ်သက်ခြင်း ဓာတ် သဘောအပြည့်အဝရရှိခြင်း, စိတ်ဝေဒနာ သောကပရိဒေဝ ကင်းငြိမ်းခြင်း ဉာဏ်ပညာ တိုးတက်ပွင့်လင်းခြင်း, တရားထူးကို ရလွယ်ခြင်း, သမထပေါက်လွယ်ခြင်း, ထွက်ရပ်ပေါက်လွယ်ခြင်း, သိဒ္ဓိပြီးခြင်း မကောင်းကျိုးဟူသမျှ လောင်ကျွမ်းချုပ်ပျောက်သွားခြင်းစသော အကျိုးထူးများ ရနိုင်ကြောင်းဖြင့် ဝဇီရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။
ဈာနမုဒြာ ရုပ်ပွားတော်ရှိသည့် တိုင်းပြည်ရပ်ရွာသည် အေးချမ်းသာယာ၍ တည်တံ့ငြိမ်သက်ကြောင်းဖြင့်လည်း တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားလေသည်။
သီလပါရမီ၊ ပညာပါရမီ၊ ဈာနပါရမီ၊ မေတ္တာပါရမီ၊ ဝီရိယပါရမီ စခန်းများသို့ ရည်ဆောင်ညွှန် ပြလိုရင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ပဋိမာသိပ္ပံ ပညာရှင်များက မိန့်ဆိုကြသည်။
ဈာနသည် ပါရမီတာများတွင် တခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်ဟု မဟာသင်္ဃိက ဂိုဏ်းနှင့် သဗ္ဗတ္ထိဝါဒဂိုဏ်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များ၌ ပြဆိုပါသည်။
ပါရမီများ = ဒါန-သီလ-ပညာ—နေက္ခမ္မ-သစ္စာ-အဓိဋ္ဌာန-ဝီရိယ-ခန္တီ –ဥပေက္ခာ-မေတ္တာ-ဈာန-ဥပါယကောသလ္လ-ပဏိဓာန-ဗလ-ဉာဏ-ဟူ၍ တဆယ့်ငါးပါးအပြားရှိလေသည်။
မူလပါရမီ ခြောက်ပါးမှာ-ဒါန-သီလ-ခန္တီ-ဝီရိယ-ဈာန-ပညာတို့ဖြစ်ကြသည်ဟု ဒသဘူမိက သုတြာတွင် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
JNĀNA MUDRĀ see also Dhammacakkappavattana Mudra (Dharmacakra Mudrā) DHI. p. 254. EHI. i.i. p. 17. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို နှလုံးသားတည်ရာ ရင်ပတ်ဆီသို့ မြှောက်ချီကာ လက်ဝါးများကို ရှင်ပတ်ဘက်သို့ လှည့်ထားပြီးလျှင် လက်မနှင့် လက်ခလယ်တို့ကို ထိ၍ထားသော လက်ဟန် အနေ အထား ဖြစ်ပေသည်။
အသိဉာဏ်ပညာ ဗောဓိဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်, သစ္စဉာဏ်, ကိစ္စဉာဏ်, ကတဉာဏ်တည်းဟူသော သဘောတရားများကို ညွှန်ကြားဟောပြလိုသော အနက်ကို ဆောင်ပေသည်။
အချို့ပညာရှိများ၏ အလိုအရ ဤမုဒြာသည် ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနမုဒြာ တမျိုးပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပမင်္ဂလာ, အတ္တသမာပဏီဓိမင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ပုံဟုန် ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အဗ္ဘုတရသနှင့် သန္တရသမျာကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ပညာပါရမီကို အဓိကအားဖြင့် ရည်ညွှန်းထားပေသည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နှင့် ဗောဇ္ဈင်တရားများကို ပဓာနအားဖြင့် ရည်ညွှန်းထားလေသည်။
ဉာဏမုဒြာ ပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်ပါက အသိဉာဏ်ပညာ ပွင့်လင်းတိုးပွားခြင်း တရားအဆင့်တက်ခြင်း, ပညာရှိဖြစ်ခြင်း အကျိုးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။
DHYANA MUDRĀ see also Samādhi Mudra, Yoga Mudra. Tibetan Collections vol. I. p. 25. F.T. Mysticism. p. 87, pl. 3 Amitabha IBBS. 87, 193.; Icons T.L. p. 20; DHI. p. 252.; IBI. p. 435. Mudra, Saunders. p. 85 (JO)in) OBEP. plate 85 a. Shwehsandaw. plate 309 a.b.c.d. Ananda plate 196 a.b.c.d. Nagayon. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb လက်ညှိုး ထောင်ထားသော လက်ဟန်ဖြစ်သည်။
တဇ္ဇနီဟတ္ထ ဟုလည်း ခေါ်သည်။
သတိပေးဟန်ဟု ခေါ်တွင်သည်။
လက်ျာလက်၏ လက်ညှိုးကို အပေါ်သို့ ထောင်ပြထားသည်။
ဖူးမြှော်လာသူအား သတိပေးနေဟန် ကြိမ်းမောင်း မာန်မဲ နေဟန်မျိုး ဆိုဆုံးမနေပုံမျိုးသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။
တဇ္ဇနီလက်ညှိုး၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ သတိပေးခြင်း ကြိမ်းမောင်း ဆဲဆိုခြင်း ဆိုဆုံးမခြင်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
တခါတရံ တစုံတခုပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားခြင်း အနက်ကိုလည်း ဆောင်သည်။
ကျန်သော လက်ချောင်းများကို လက်သီးဆုပ်တွင် ကွေး၍ ထည့်ထားသည်။
တခါတရံ လက်မရော လက်ညှိုးပါ ထောင် နေသည်ကို တွေ့ရတတ်သည်။
အာရတီ ဝိရတီ ပါပါမင်္ဂလာ, အပ္ပမာဒေါ စ ဓမ္မေသု မင်္ဂလာများနှင့် ပြည့်စုံအောင် သတိပေး နေဟန် အသွင်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်လေသည်။
ဝိဘစ္ဆရသ, ရုဒ္ဓရသေ့, ကရုဏာရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။
သီလပါရမီ, ပညာပါရမီ, ခန္တီပါရမီနှင့် ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းထားပေသည်။
မရီစိမာရ်နတ်၏ ရုပ်တုများတွင် ဤလက်ဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
ဒိသာပါမောက္ခက တပည့်များကို ဆိုဆုံးမနေဟန် ရုပ်တုပန်းချီများတွင် တဇ္ဇနီမုဒြာကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
ကုသိန္နာရုံ၌ မြတ်စွာဘုရား၏ နောက်ဆုံးဩဝါဒမှာကြားနေဟန်တွင် ဤတဇ္ဇနီမုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည် မြင်းပုဂံ အပယ်ရတနာဘုရားတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများ၌ ရသေ့က မုဆိုးအား သတိပေး ဆုံးမနေဟန် တဇ္ဇနီမုဒြာဖြင့် တွေ့ရပါသည်။
တဇ္ဇနီ မုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်ပါက တရားဓမ္မ၌တည်ခြင်း, စည်းကမ်း ရိုသေတတ်ခြင်း, လိမ္မာရေးခြားရှိခြင်း, ရန်သူကို၎င်း, မကေင်းမှုအကုသိုလ်ကို၎င်း ဟန့်တားထားနိုင်ခြင်း အာဏာစက် ထက်မြက်လာခြင်း စသော သိဒ္ဓိများ အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟူ၍ တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြထားပါသည်။
မင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် တိုင်းသူပြည်သား ရှင်လူအများတို့အား ထာဝစဉ်အမှတ်တရ လိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်ကြစေရန်အတွက် ဤမုဒြာဟန်ဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြသည်။
thumb အတိတ်ကာလမှ ဘိုဘွားများအား ပူဇော်ဟန်ဖြစ်သည်။
လက်များကိုကွေး၍ ပခုံးနှင့်ညီအောင် မြှောက်ချီထားသည်။
လက်ဝါးများကို အတွင်းဘက်သို့ လှည့်၍ လက်ချောင်များကို ပခုံးဘက်သို့ ကွေး၍ ပြထားသည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာ, ဂါရဝနိဝါတမင်္ဂလာ, ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်သဏ္ဌာန်ပြထားသည်။
သဘာဝအားဖြင့် ကရုဏာရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။
ဒါနပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားသောသဘောကို ဆောင်ပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် နာမသင်္ဂီတိ၏ ရုပ်ပွားဆင်းတုတွင် ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရသည်။
မိရိုးဖလာ ဘိုးဘွားဘီဘင်များကို ပူဇော်ကန်တော့သော ပွဲတော်များတွင် ဤတပ္ပနမုဒြာ ပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများဖြင့် ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ရှိကြပါသည်။
ရိုးရာတင်ပွဲ ပူဇော်ပသပွဲများအတွက် အရေးပါသော မုဒြာဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
ဤကဲ့သို့ ပူဇော်ကိုကွယ်ပါက ရောဂါဝနာ ကင်းငြိမ်းချမ်းသာခြင်း, မကောင်းသော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ် ရန်စွယ်ခပ်သိမ်းမှ ရှောင်တိမ်း လွှတ်ကင်း နိုင်ကြောင်းဖြင့် ယုံကြည်ခဲ့ကြလေသည်။
ပုဂံ အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရားအတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများ၌ ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
TARPANA MUDRĀ IBI. p. 440. ITL. p. 22. အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရားယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဦးစီးဌာန ဦးမြ-၁၉၆၈။
thumb လက်ညှိုးထောင်၍ ပိုက်ကွန်ယက်ကို ကိုင်ထားသည့် ပုံဖြစ်သည်။
တဇ္ဇနီမုဒြာမှ ခွဲထွက်လာသော ပုံဖြစ်သည်။
လက်ျာလက်ညှိုးကို ဖြစ်စေ, လက်ညှိုးနှင့် လက်မကို ဖြစ်စေ ထောင်ပြထားကာ ထိုလက်ဖြင့်ပင် ပိုက်ကွန်ယက်ကို ကိုင်ပြထားပေသည်။
တဇ္ဇနီ လက်ညှိုးမှာ သတိပေးခြင်း, ဆုံးမခြင်း, ကြိမ်းမောင်း မာန်မဲခြင်း အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်သည်။
ပါသ = ပိုက်ကွန်ယက်မှာ ဖြားယောင်း သွေးဆောင်ခြင်း, စိတ်ညှို့ခြင်း, ချော့မော့ခြင်း အမိအရဖမ်းယူခြင်း သိမ်းသွင်းခြင်း အနက်သဘောကို ဆောင်ပေသည်။
ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ၊ ခန္တီမင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ဆောင်ပြထားသည်။
ကရုဏာရသကို ပေါ်လွင် စေသည်။
ပညာပါရမီနှင့် ဝီရိယပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီတို့ကို ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် မာရ်နတ်သားနှင့် အခြားနတ်များ၏ ရုပ်တုများတွင် မကြာခဏတွေ့ရတတ်သည်။
ဂဟပတိဇာတက ရုပ်ကြွတွင် ဘုရားအလောင်းက အခြားလူတဦအား ဆုံးမ သွန်သင်နေ့ဟန်၌ ဤတဇ္ဇနီပါသဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။
68 8 ပုဂံ အပယ်ရတနာလှိုဏ်ဂူဘုရားတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများတွင် တဇ္ဇနီပါသဟတ္ထဖြင့် မာရ်နတ်၏ ရန်ကို အမြဲတစေ သတိတရားဖြင့် ဆင်ခြင်ရှောင်ကွင်းနိုင်စေရန် သတိပေးလိုသော ဆန္ဒဖြင့် အသုံးပြု ထုလုပ်ရေးဆွဲခဲ့ကြဟန်တူသည်။
အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ မတွေ့ရှိသေးပါ။
အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရား ဦးမြ—၁၉၆၈-တွင်ရှုပါ။
TARJANĪ PĀSA HASTA IBI. p. 439. DHI. p. 259. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ဦးစိုးလင်းဟန်( ၁၄ မတ် ၁၉၆၁ဖွား)သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။
နယ်သာလန် နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ၊လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲခန့်အပ်ခြင်း ခံထားရသူဖြစ်သည်။
ယင်းအပြင် ဥရောပသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မစ်ရှင်အဖွဲ့ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုတာဝန်များမယူမီ ၎င်းသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်သည်။
ပညာရေး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းတစ်ဦး ၁၉၈၄ တွင် B.A.(English) ရရှိခဲ့သည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ဇူလိုင် ၁၉၈၆ - ဇွန် ၁၉၉၀ ကာလ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန။
ဇွန် ၁၉၉၀- ဧပြီ ၁၉၉၂ ကာလ ဌာနခွဲမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
ဧပြီ ၁၉၉၂- ဇူလိုင် ၁၉၉၇ တတိယအတွင်းဝန်၊အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး။
ဇူလိုင်၁၉၉၇-ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉ ကာလ ဌာနခွဲမှူး၊အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
ဒီဇင်ဘာ၁၉၉၉ -အောက်တိုဘာ ၂၀၀၀ကာလ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
အောက်တိုဘာ၂၀၀၀- မတ်၂၀၀၅ တတိယအတွင်းဝန်၊ကောင်စစ်ဝန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး။
ဧပြီ ၂၀၀၅- ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၈ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
ဇန်နဝါရီ၂၀၀၈-မတ်၂၀၁၁ ကောင်စစ်ဝန်၊သံမှူးကြီး၊သံရုံးတာဝန်ခံ အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံရုံး။
မတ်၂၀၁၁-ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅ ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
ဇန်နဝါရီ၂၀၁၅-အောက်တိုဘာ၂၀၁၆ ကာလ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
အောက်တိုဘာ၂၀၁၆-ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆ ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆-ဇူလိုင်၂၀၁၈ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
ရရှိခဲ့သောဆုများ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် (၁၉၉၄)၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတံဆိပ် (၂၀၀၆)၊ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ထူးချွန်ဆုတံဆိပ် (၂၀၁၅)တို့ဖြစ်သည်။
ထူးခြားဖြစ်စဉ် အသက်၆၂နှစ်ပြည့်ပြီး အငြိမ်းစားယူရမည်ဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ် ၁နှစ် သံအမတ်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သား၂ဦးရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ။
thumb တိဏဟတ္ထ(တိဏကိရဏမုဒြာ) လက်တဖက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, မြက်တမျိုးမျိုးကို ဆုပ်ကိုင်ထားလျှင် တိဏဟတ္ထ ပုံတော် ဖြစ်သည်။
သောတ္ထိယ မြက်ရိတ်သမားက လှူဒါန်းအပ်သော မြက်ဆုပ်များကို လက်ခံတော်မူဟန် လက် ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို အပြင်သို့ လှန်ချပြထားလျှင်သော်၎င်း မြက်ဆုပ်ကို ကြဲဖြန့်ဟန် ပြုနေလျှင်သော်၎င်း တိဏကိရဏမုဒြာ = မြက်ဆုပ် ကြဲဖြန့်ပုံတော်ဟူ၍ ခေါ်ပါသည်။
သို့မဟုတ် သာမန်တိဏဟတ္ထ ပုံတော်ဟုလည်း အမည်တပ်ကြသည်။
ဤမုဒြာဟတ္ထ ပုံတော်မျိုး၏ မနီးမဝေးတွင် ညောင်ပင်နှင့် မြက်ထမ်းသမားပုံကို တွေ့ရတတ်သည်။
သို့မဟုတ် ငလျင်လှုပ်ဟန်, ပလ္လင်ပေါက်လာဟန်ပုံများကိုလည်း တွေ့ရတတ်ပါသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ သောတ္ထိယမြက်ရှစ်ဆုပ် လှူခန်းတွင် တိဏဟတ္ထ ပုံတော်များကို ဖူးတွေ့နိုင်ပါသည်။
ပုဂံ နဂါးရုံဘုရားတွင်လည်း အလားတူပုံများကို တွေ့ရပါသည်။
အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, ဒါနပါရမီ, သစ္စာပါရမီတို့ကို ဖော်ညွှန်းပါသည် အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။
ဒါနဉ္စမင်္ဂလ, ပုဗ္ဗေ စ ကကပုညတာမင်္ဂလာ, ပူဇာစမင်္ဂလာ, ပဋိရူပဒေသဝါသ မင်္ဂလာတို့ကို သရုပ်ဖော်ဆောင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။
တိဏဟတ္ထ ပုံတော်ရုပ်ပွား ဆင်းတုများကိုကိုးကွယ်သူသည် အကြံအစည် အောင်မြင်ခြင်း, ဆုထူး လာဘ်ထူးကို ရခြင်း, ကံကောင်းခြင်း, စည်းစိမ်တိုးတက်ခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရ အသစ်ရရှိခြင်း, တန်းခိုး သိဒ္ဓိအထူးကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်း, အလိုဆန္ဒပြည့်ဝခြင်း, နေထိုင်စရာ အိမ်ကျောင်းဇရပ် အဆောက်အဦများ ရလွယ်ခြင်း, လယ်ယာကိုင်းကျွန်း ဖြစ်ထွန်း အောင်မြင်ခြင်း, သီးနှံစပါးပေါများ ကြွယ်ဝခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆို ဖော်ပြထားပါသည်။
ကုသဟတ္ထ နှင့် သဘောသဘာဝခြင်း တူညီပါသည်။
OBEP. plate 202 d. Nagayon Pagoda plate 295 a.b.c.d. Ananda Pagoda plate 296 a.-do- (Niches 69, 70, 71. 72, 73, .) သီလက္ခန္ဓဋီကာသစ်-ပ-နှာ-၂၄၀’(အဋ္ဌ ကုသတိဏမုဋ္ဌိယောဂဟေတွာ) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb တိပတကဟတ္ထ (တြိပဋကဟတ္ထ) သုံးချောင်းထောင် ကြက်လျှာချွန် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။
လက်သူကြွယ်ကို လက်မဖြင့်ဖိထားကာ လက်သန်းလက်ခလယ်နှင့် လက်ညှိုးကို သုံးချောင်းကို ထောင်၍ ရွှေ့အပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ပုံမျိုးဖြစ်သည်။
တခါတရံ သုတေသီများက ဤပုံကို ဝိတက္ကမုဒြာနှင့် ရောနှော၍ ပြတတ်သည်။
ဤတိပတကဟတ္ထပုံကို နစ္စမုတ္တိပုံများတွင် အကဟန်တမျိုးအဖြစ် ပြတတ်သည်။
တြိပဋာကာ ကဟန် ဟုလည်း ခေါ်သည်။
လက်ကိုပခုံးလောက် မြှင့်တင်ထားလေ့ရှိသည်။
အချို့ ရုပ်တုများတွင် လက်ညှိုးနှင့် လက်ခလယ်ကြားတွင် အဆောင်အယောင် တခုခုကို ညှပ်ပြီး ကိုင်ထားတတ်သည်။
အပ္ပမာဒမင်္ဂလာကို သရုပ်ဖော်သဏ္ဌာန် ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အဗ္ဘုတရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။
မေတ္တာပါရမီ, ပညာပါရမီဘို့ကို သဘောတရားအားဖြင့် ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဗိဿနိုး နတ်ရုပ်များတွင်၎င်း, ကချေသည်များ၏ ပုံတွင်၎င်း ဤဟတ္ထပုံကို တွေ့ရှိ ရသည်။
တြိဂုဏခေါ် ဗိဿနိုးနတ် ဗြဟ္မာကြီး ထာဝရနတ်ကြီးများ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကို ဖော်ဆောင်ညွှန်ပြသော မုဒြ မျိုးဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။
ဂုဏ်သုံးပါးအပေါင်းကို ဖော်ပြကိုးကွယ်ခြင်းကြောင့် နတ်ဗြဟ္မာများ၏ ချစ်ခင်လေးစားမှုကို ခံယူရခြင်း, ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ပေါက် အလင်းရောက်ခြင်း, တတိယစက္ခုခေါ် ဝိဇ္ဇာ ဉာဏ်မျက်စိကိုရခြင်းစသော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သည့် အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟူ၍ တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များက ညွှန်ပြထားပါသည်။
TRIPATAKA HASTA Icons in Bronze. p. 29. fig. 12. OBEP. plate. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb ဘူတဒါမရမုဒြာနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ပတ်ရှေ့တည့်တည့်လောက်တွင် ယှက်ထားပြီးလျှင် လက်ဝါးများကို ပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။
လူနတ်ဗြဟ္မာတည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို၎င်း, ကာမ-ရူပ-အရူပတည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို၎င်း, သတ္တလောက သင်္ခါရလောက ဩကာသလောကတည်းဟူသော လောက သုံးရပ်ကို၎င်း အကြွင်းမဲ့ အောင်မြင်တော်မူဟန်ပုံသဏ္ဌာန် ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် သဗ္ဗတ္ထအပရာဇိတမင်္ဂလာအကျိုးကို ပုံဆောင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အဗ္ဘုတရသ, ဝီရရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။
ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ, ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းပြထားပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း, မာရ်နတ်ပလ္လင်လုခန်း ဆေးရေးပန်းချီများ ရုပ်လုံးရုပ်ကြွများ၌ ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။
ရန်ပြေမာန်ပြေ ဘုရားဆင်းတုတော်များကို စီရင်ရာ၌ ဤတိလာက ဝိဇယမုဒြာကို အသုံးပြတတ်ကြသည်၊ သူတပါးပြုစား စီရင်ထားသမျှ ပယောဂလုံ့လ အမှုတို့ကို လွှမ်းမိုး ကျော်လွှာ နိုင်စေရန် ဤမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
ရန်သူစစ်သည်အပေါင်းကို အောင်မြင် နှိမ်နင်းနိုင်သော အကျိုးသတ္တိကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းများက ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။
စစ်ထွက်ခါနီး အဆောင်အယောင် ခါးလှည့်လက်ဖွဲ့များကို သိဒ္ဓိတင်သောအခါဤမုဒြာပါသောရုပ်ပွားတော်ရွှေမှောက်၌ စီရင်လေ့ရှိကြသည်။
thumb မုရိုးစည်ငယ်ကလေးကို လက်သန်းနှင့်လက်ညှိုး နှစ်ခုထောင်ထားသည့်ကြားတွင် ညှပ်၍ပြထားသောပုံ ဖြစ်သည်။
လက်ခလယ်နှင့် လက်သူကြွယ်နှစ်ချောင်းကို လက်မဖြင့် ဖိထားသောပုံ ဖြစ်သည်။
လက်ဝါးကိုမူ အတွင်းဘက်ရုပ်တု၏ မျက်နှာဆီသို့ လှည့်၍ထားသည်။
တခါတရံ မုရိုးစည် မပါသော်လည်း ဒမရဟတ္ထပုံဟုပင် ခေါ်ကြသည်။
အနက်သဘောအားဖြင့် ဓမ္မသဝန, ဓမ္မသာကစ္ဆာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်သည်။
သိင်္ဂါရရသ, ဝီရရသ, ဟဿရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။
ဝီရိယပါရမီ, ပညာပါရမီ, ဈာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် နန်းတွင်းကချေသည်များ၏ ကဟန်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ဒမရဟတ္ထပုံများကို ကရွှင်မြူးတူးစေရန် အတွက်၎င်း, စိတ်လက် တက်ကြွစေရန် အတွက်၎င်း, လောကီစည်းစိမ်ချမ်းသာကို ခံစားနိုင်စေရန်အတွက်၎င်း ရည်ရွယ်၍ ထုလုပ် ရေးဆွဲလေ့ရှိကြသည်။
ဤပုံပါလျှင် မြူးကြွ၍ အသက်ဝင်လျက်နေသည်ဟု ပညာရှိများက မိန့်မှာဘူးပါသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာရေးတွင် တရားနာကြရန် တိုက်တွန်းသော အနက်သဘောရှိသည်ဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ကောက်ယူကြပါ သေးသည်။
အနုပညာ သဘင် ဂီတလောကတွင် ဤဟတ္ထမုဒြာပုံများကို အလွန်လေးစား အရေးထားခဲ့ကြလေသည်။
DAMARA HASTA Icons in Bronze p.29, fig. 13. DÂNA MUDRĀ F.T. Iysicisn. p. 109. ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb အလှူပေးဟန်ဟု ခေါ်သည်။
ကောင်းချီးပေးဟန် ဆုပေးဟန်နှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
ဝရဒမုဒြာကိုလည်း ရှုပါ။
လက်ျာလက်ကို မြေကြီးသို့ အောက်စိုက်ချထားကာ လက်ဝါးကို အပြင်ဘက်သို့ ညွှန်၍ပြထားသည်။
လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ပြထားပြီး တစုံတခု ပေးတော့မည့် ပုံဟန်ကို ဆောင်သည်။
ဘူမိဖဿမုဒြာနှင့် လက်ဝါးထားပုံ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။
တခါတရံ လက်ချောင်းများကို ကွေးထား၍ တစုံတခုကို ကိုင်တွယ်ပြီး အလှူပေးတော့မည့် ဟန်ဖြင့် ရှိတတ်သည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် ဒါနမင်္ဂလာ, ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒါနပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြလျက် ရှိသည်။
ဝီရရသ, သန္တရသများကို ဖော်ဆောင်သည်။
ပုံစံအားဖြင့် ရတနသမ္ဘဝဈာနိ ဗုဒ္ဓဘုရားပုံတော်ကို ဤ ဒါနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
လောက သုံးပါးကို ဖန်ဆင်းပေးတော်မူသော သဘာဝကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဖူးမြော်လာသူအား ကိုးကွယ်လည်းလျောင်း အားထားစရာ ရတနာသုံးပါးတည်းဟူသော ဘုရား, တရား, သံဃာတို့ကို ပေးတော်မူ၏။
ခံယူကိုးကွယ်ကြပါလောဟု တိုက်တွန်းသတိပေးသည့် အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်ပေသည်။
ဒါနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ထုလုပ်ကိုးကွယ်သူသည် လာဘ်ရွှင်ခြင်း, ရွှေငွေ့ဥစ္စာ ရတနာ ဆင် မြင်းစသော စီးပွားရေးတွင် အောင်မြင်ခြင်း, ကြွေးမြီဟောင်းကို တောင်းခံရာ၌ လွယ်လင့်တကူ ရနိုင်ခြင်း, သူတပါးထံမှ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို ရနိုင်ခြင်း, ခွန်တုတ်ပန္နာများ ပေါများ ကြွယ်ဝစွာ ရရှိနိုင်ခြင်း, တိုင်းပြည်နိုင်ငံအတွင်း ဆန်ရေစပါး ပေါများခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ခံစားရသည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်း လောကီကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။
thumb ဂဇဟတ္ထပုံနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
လက်ဝဲလက်သည် ရှေ့သို့ဆန့်တန်း၍ဖြစ်စေ, ကိုယ်ခန္ဓာကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ဖြစ်စေ ထားသောဟန် ဖြစ်သည်။
တောင်ဝှေးသဏ္ဌာန် လက်ဟန်ထားခြင်းဖြစ်၍ ဒဏ္ဍဟတ္ထဟုခေါ်သည်။
တန်ခိုးကြီးမားပုံ အင်အားဗလကြီးမားပုံကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
တပေါစ မင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာများကို ရရှိကြစေရန် တိုက်တွန်းခြင်း အနက်သဘော ဖြစ်သည်။
ဝီရရသ, အဗ္ဘုတရသများကို ပေါ်လျှင်စေသည်။
ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြလျက်ရှိပေသည်။
ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် နဋရာဇပုံများတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်။
ရသေ့ပုံများ ပုဏ္ဏားများ၏ ရုပ်တုတို့တွင် တခါတရံ ဤဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရသည်။
ဒဏ္ဍဟတ္ထဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုများ ထုလုပ်စီရင် ကိုးကွယ်သူသည် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ခြင်း, စည်းစိမ်ခိုင်မြဲ တည်တံ့ခြင်း, ရဲရင့်ခြင်း, မကောင်းဆိုးဝါး အစိမ်းသားရဲ့ သင်းကွဲပြိတ္တာ နတ်မိစ္ဆာတို့က မနှောင့်ယှက် နိုင်ခြင်း, ရန်သူတကာကိုအောင်နိုင်ခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု ကျမ်းဂန်ဟောင်း များ၌ ဖွင့်ဆိုမိန့်မြွက်ထားပါသည်။
အချို့ပညာရှိများကမူ ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်းပုံပင် ဖြစ်သည်ဟူ၍ မှတ်ချက်ပေးကြပါသည်။
DANDA HASTA Icons in Bronze, p. 28 DHI. p. 258; EHI. i.ii.16, ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
လူပုဂ္ဂိုလ်များ မောရစ်ကောလစ် တင်ထွဋ်၊_ဦး_(အိုင်စီအက်စ်) သိပ္ပံမောင်ဝ ချမ်းသာ၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်) ဘ‌ဌေး၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်) ကျော်မင်း၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်) ကြင်၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်) __DISAMBIG__။
thumb ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနမုဒြာဟုလည်းကောင်း, ဗျာချာနမုဒြာဟုလည်းကောင်း ခေါ်သည်။
တရားဦးကို ဟောကြားနေဟန်ဖြစ်သည်။
တရားစက်ဝိုင်း လှည်းဘီးကို လှည့်တော့မည့် ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဟန်နှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။
လက်ျာဘက်လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့ကို လက်ဝဲလက်မ လက်ညှိုးတို့နှင့် ထိထားကာ လက်ျာလက်က စက်ဝိုင်းလှည်းဘီးတခုကို လည်ပတ်လှည့်ပေးတော့မည့်ဟန်မျိုးဖြင့် ရှိသည်။
လက်နှစ်ဘက်စလုံး ရင်ညွန့် အထက်နားလောက်ရောက်အောင် မြှင့်တင်ထားသည်။
များသောအားဖြင့် လက်ဝဲလက်သည် လက်ျာလက်ကို ဖုံးအုပ်ထားလေ့ရှိသည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းများအား ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်ကို ဟောကြားနေဟန်ကို သရုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
တရားဦးဟောဟန်ဖြစ်၍ အဦးအစမွန်မြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဂျာဝါးကျွန်းမှ ပညာပါရမီတာရုပ်ပွားသည် ဓမ္မစကြမုဒြာပုံပင် ဖြစ်သည်။
ဝေရောစနရုပ်ပွား မေတ္တေယျဆင်းတုနှင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ဤမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။
ပုဂံမြို့အပယ်ရတနာပုထိုးတော်တွင်း နံရံဆေးရေးပန်းချီများတွင် တရားဟောဟန် ဓမ္မစကြမုဒြာဖြင့် ဘုရားပုံများကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
ပုဂံမြို့ နဂါးရုံဘုရား အရှေ့ဘက် နံရံတွင်ရှိသော ရုပ်ပွားတော်များသည်လည်း ဓမ္မစကြမုဒြာဟန်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အာနန္ဒာဘုရားတွင် ရုပ်ပွားတော်လေးဆူကို ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။
ဂန္ဓာရ အနုပညာတွင် ဓမ္မစကြမုဒြာကို ပုံသေကားကျ မတွေ့ရသေးချေ။
တခါတရံ လက်ျာလက်ကို လှည်းဘီးစက်ဝန်းကိုင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရသည်။
တခါတရံ အဘယမုဒြာပုံ ပြုလုပ်ထားတတ်သည်။
တခါတရံ လက်ျာလက်ချောင်းများကို အတွင်းဘက်သို့ကွေးထားကာ ရင်ဘတ်ကို ထိထားတတ်သည်။
လက်ဝဲလက်မှ လက်ချောင်းများကိုစု၍ အောက်မှလက်ျာလက်ကို ထောက်ပြထားတတ်သည်။
ဂုပ္ပတာခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် ဉာဏမုဒြာနှင့် ဗျာချာနမုဒြာ နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်၍ ဓမ္မစက္ကမုဒြာကို တီထွင်ခဲ့လေသည်။
ကာလေန ဓမ္မသဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလ, ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, သောဝစဿ တာမင်္ဂလာ, အရိယသစ္စာန ဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော် ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဝိမုတ္တိရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။
ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း အနက်သဘောကို ဆောင်လေသည်။