kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုသို့ ပေးသနားတော်မူလိုက် သော ဆံတော်နှစ်ဆူကို ဌာပနာလျက် မေရုဒကုန်းတွင် ပေါက္ခရဝတီဘုရင် သမိန်ထောဗညားရံက ရွှေဆံတော်စေတီကို တည်ထားခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က တည်ထားခဲ့သော စေတီတော်မှာ ဖိနပ်တော် သံတောင် ၈ဝ နှင့် လေးမိုက်၊ အရပ်တော် သံတောင် ၁၂ဝ ရှိ၍ ထီးဝကိုးတောင်၊ ဘုံခုနစ်ဆင့်၊ ဇွန်ရိုးဆပ်သွားဖူး ၂ဝ၊ ငှက်မြတ်နား တစ်၊ စိန်ဖူးတော် တစ်၊ ထီးဆိုင်းကြိုး ရှစ်၊ ကြေးစလောင်း တစ်၊ ရွှေဆည်းလည်း ၄၂ လုံး၊ ငွေဆည်းလည်း ၁၂ဝ၊ ကြေးဆည်းလည်း ၂ဝဝ ဖြစ်သည်။
စေတီတော်ကို သုံးနှစ်တိုင် တည်လုပ်ရသည်။
သက္ကရာဇ် ၂၃၈ ခုနှစ်တွင် သမိန်ထော ဗညားရံမင်း၏ ညီတော် သမိန်ထောဗညားကောဒေးမင်းသည် သထုံပြည် သီရိမာမင်း ကိုးကွယ်သော ဆံတော်မြတ်လေးဆူကို ရရှိ၍ ရွှေဆံတော်စေတီတွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ ဌာပနာသွင်းနှံခဲ့လေသည်။
ထိုနောက်တွင် သရေခေတ္တရာ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးမှ အစပြု၍ မင်းအဆက်ဆက်တို့ အသစ်ပြုပြင်ခြင်း၊ ရွှေချကပ်လှူခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၃ဝ ပြည့်နှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ရွှေဆံတော်စေတီသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပြိုကျလေရာ ကုန်းဘောင် ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် ၁၁၃၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို အသစ်ပြန်လည်တည်ဆောက် ပေးကာ တွံတေးရွှေဆံတော်ကိုလည်း ရွှေတိဂုံ စေတီပုံအတိုင်း မူလတည်ရင်း ဉာဏ်တော် သံတောင် ၁၂ဝ မှ ၁၆ တောင်မြင့်၍ ၁၃၆ တောင် အမြင့်သို့ အရံစေတီတော်အဆူ ၄ဝ နှင့်တကွ တည်ပေးတော်မူခဲ့သည်။
ယခု ငှက်ပျောဖူးထိပ်တိုင် ၁၃၆ တောင် မြင့်၍ စိန်ဖူးတော်တိုင် ပေ ၂၅ဝ မြင့်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ကိုးကား Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
အစပိုင်းတွင် အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများ(op-amp)ကို ပေါင်းခြင်း၊နှုတ်ခြင်း၊ အင်တီဂရေးရှင်း၊ ဒစ်ဖရန်ရှေးရှင်း အစရှိသော သင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်ခြင်းများအတွက် သုံးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်ကြောင့် အော်ပရေရှင်နယ် ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။
အစောပိုင်း အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများကို Vacuum Tube များနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အားပြင်းသောဗို့ဒ်အားများနှင့် အလုပ်လုပ်ကြသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် op-amp များသည် linear integrated circuits (ICs) ဖြစ်ကြပြီး ဒီစီဗိုဒ်အားတွင်အလုပ်လုပ်လာကြပြီး ပိုမိုသင့်လျော်လာကာ ဈေးချိုလာကြသည်။
အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများ(op-amp)သည် အန်နာလော့ ကွန်ပြူတာများ၏ အစဖြစ်ကြသည်။
thumb|အော်ပရောရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာ၏သင်္ကေတ အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများ စံအခြေအနေ အကန့်အသတ်မရှိသော open-loop gain အကန့်အသတ်မရှိသော bandwidth အကန့်အသတ်မရှိသော input impedance သုညဖြစ်သော output impedance လက်တွေ့အခြေအနေ လက်တွေ့အခြေအနေတွင် စံအခြေနေတွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ မဟုတ်ပဲ မြင့်မားသော open-loop gain များ၊ မြင့်မားသည့် input impedance နှင့် အလွန်နည်းသော output impedance ရှိသည်။
ကိုးကား Bruce Carter and Ron Mancini - Op Amps For Everyone(3rd Edition) Category:အီလက်ထရွန်းနစ်။
တွက်ချက်နိုင်စွမ်း သီအိုရီ (computability theory) (သို့မဟုတ်) ထပ်ပြန်ကျော့ သီအိုရီ (recursion theory) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာ၊ သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (theoretical computer science) စသည့် ဘာသာရပ်များ၏ ဘာသာခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တွက်ချက်နိုင်သော (computable) ဖန်ရှင် (function) တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် အစု (set) တစ်ခု ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ၎င်းတို့၏ တွက်ချက်နိုင်စွမ်းအပေါ်မူတည်၍ မည်သို့ အဆင့် ခွဲခြားနိုင်သနည်း ဆိုသည့် မေးခွန်းများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (theoretical computer science) ကို အထွေထွေ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ နှင့် သင်္ချာတို့၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၏ တွက်ချက်ခြင်း သီအိုရီ (theory of computation) ကဲ့သို့သော သဘောတရားဆန်သည့်၊ သင်္ချာဆန်သည့် အစိတ်အပိုင်း သဘာဝများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
အစုနှစ်ခုတွင် ဘုံပါဝင်သည့် အပိုင်းကို ဗန်းပုံ (Venn diagram) သုံး၍ ဖော်ပြထားပုံ အစု သီအိုရီ (set theory) ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒ၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး၊ အရာဝတ္ထုများကို စုဝေးထားသော အစု (set) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အစုအဝေးများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
မည်သည့် အရာဝတ္ထုမျိုးကိုမဆို အစုသီအိုရီမှ အစုများဖွဲ့၍ လေ့လာနိုင်သော်လည်း အစုသီအိုရီကို သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရာတွင် အဓိက အသုံးပြုသည်။
သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတိုင်းနီးပါးကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် အစုသီအိုရီအကို အသုံးပြု၍ ရေးသားနိုင်သည်။
ဘာသာရပ်များတွင် သီအိုရီတစ်ခုကို အစပျိုးသူ ပညာရှင် အများအပြား ရှိလေ့ရှိသော်လည်း ခေတ်ပေါ်အစုသီအိုရီကို ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ဂျော့ ကန်တာ (George Cantor) တစ်ဦးတည်းက အဓိက အစပျိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုလေ့ရှိသည်။
နှစ်ဆယ်ရာစုဦးပိုင်း၌ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ paradox ခေါ် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ယောင် သဟဇာတ မကိုက်ညီမှုများ မတွေ့ရှိခင်အထိ ရိုးရိုးအစု သီအိုရီ (naive set theory) ဖြင့်သာ လုံလောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း သဟဇာတ မကိုက်ညီမှု ပြဿနာများကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) လိုအပ်လာသည်။
၎င်း အက်ဆီယမ်စနစ်များအနက် ဇာမလို-ဖရန်ကယ် အက်ဆီယမ်များ (Zermelo–Fraenkel axioms) နှင့် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း အက်ဆီယမ် (axiom of choice) ကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ZFC ဟု အတိုကောက်ခေါ်သည့် စနစ်မှာ အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။
ဂျော့ ဖာဒီနန် လဒ်ဝဂ် ဖိလစ် ကန်တာ (; ; ) မှာ ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံ အစုသီအိုရီ၏ ဖခင်အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် စာရေးဆရာများ။
နိုင်ငံတကာ စံနမူနာ စာအုပ်နံပါတ် (ISBN) သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဘလင်မြို့ရှိ ထရီနတီကောလိပ်ရှိ Gordon Foster ဆိုသူက ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး 9 digit ပေါ်အခြေခံသည့် စာအုပ်တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးသည့် နံပါတ်စနစ်ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် စာအုပ်ရောင်းချသူများနှင့် သိမ်းဆည်းသူများအတွက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ISBN အား လူအသိမှတ်ပြုတွင်ကျယ်အောင် David Whitaker ဆိုသူက လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
ကျမ်းကိုး Category:စာပေ။
မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် အထူးကျော်ကြားခဲ့သော ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးအောင်မောင်းသည် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ရ သဘင်ပညာရှင်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဦးအောင်မောင်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၉ ခု တွင် အဖ ဦးနေဒွန်း အမိဒေါ်ေငွပွင့် တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
နနာမည်ရင်းမှာမောင်အုန်း‌ေမာင်ဖြစ်သည်။
ဇာတိမှာ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြို့သစ်မြို့နယ် လဲလူရွာ ဖြစ်သည်။
မောင်အုန်းမောင် အသက်(၁၃)နှစ် အရွယ်တင် မင်းဘူးမြို့သို့ လာရောက်ကပြသော နာမည်ကြီး ဦးမာဒင်၏ ဇာတ်သဘင်အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
သဘင်သည်ဘဝ ဇာတ်အဖွဲ့ထဲ၌ ပထမတွင် ဆိုင်းနောက်ထ၊ ရှေ့တော်ပြေး၊ ဝန်ကြီး အစရှိသည်ဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရသည်။
မကြာမီ လူရွှင်တော်အဖြစ် အသုံးတော်ခံခဲ့ရာ ဇာတ်ဆရာကြီး ဦးမာဒင်ကြီးက သူ့အား အောင်မောင်းဟူသော အမည်ကို ပေးသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ လူရွှင်တော်အောင်မောင်းဟူ၍ ထင်းရှားလာ၏။
ဇာတ်မင်းသား စိန်ကျော်လေး မမျှော်လင့်ဘဲ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ယင်း၏နေရာတွင် ဒုတိယမင်းသားအဖြစ် လူရွှင်တောင်အောင်မောင်းအား ပွဲထုတ်လျက် ကပြစေသည်။
မင်းသားအောင်မောင်းအမည်ဖြင့် ဦးမာဒင်ဇာတ်အဖွဲ့တွင် နှစ်နှစ်ခန့် ကပြပြီးသောအခါ မင်္ဂလာအောင်မောင်းဟူသော အမည်ခံယူကာ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်အဖွဲ့ တည်ထောင်ပြီး သီးခြားခွဲထွက်ကာ ကပြလေသည်။
မင်္ဂလာအောင်မောင်း၏ ဇာတ်အဖွဲ့ကြီး ဖြစ်လာပေသည်။
နှစ်ပါးသွား ကပြသောအခါတွင် ခြေထိုး၍ ကပြသော အကကို ကပြလေသည်။
ရေခဲပြင်တွင် စကိတ်စီးသကဲ့သို့ ခြေထိုး၍ ကသွားလေသည်။
ထိုအခါမှစ၍ ထိုအကကို "အောင်မောင်းခြေထိုး"ဟူ၍ ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။
မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်ပုံ ဦးအောင်မောင်းသည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ သခင်များအား ငွေကြေးအထောက်အပံ့ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံအတွင်းက ဦးအောင်မောင်းသည် ကြို့ပင်ကောက်မြို့တွင် ဇာတ်ကပြနေခိုက် ရေနံမြေအလုပ်သမားကြီးများ သပိတ်မှောက်၍ ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်လာနေစဉ် မြို့ဦးမှထွက်၍ မင်္ဂလာစည်တော်ကြီးဖြင့် ကပြ၍ သီဆိုဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။
ဘဝနိဂုံး မျိုးချစ်ဇာတ်မင်းသားကြီး မင်္ဂလာ ဦးအောင်မောင်းသည် အင်္ဂပူမြို့၊ ရွှေဆံတော်ဘုရားပွဲတွင် ဇာတ်ကပြနေစဉ် ကာလ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၃၄ခု၊ ပြာသိုလဆုတ် (၂) ရက်နေ့(ခရစ်နှစ် ၁၉၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်) စနေနေ့၊ အသက် (၇၆) နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင် - အောင်မြင်ထင်ရှား မြန်မာအနုပညာရှင်များ ကိုးကား Category:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ။
ဂီတလောကတွင် ကိုမြကြီးဟု ထင်ရှားကျော်ကြား လူကြိုက်များခဲ့သော နိုင်ငံကျော်တေးသံရှင် ဦးမြကြီးခေါ် ဦးမြဟန်ကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀)ရက်နေ့၌ အဖဦးဆင်၊ မိခင်ဒေါ်မွှေးတို့က ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ရေကျော် အိုးဘိုးရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားသည်။
ငယ်ဘဝ ဖခင်ဖြစ်သူသည် စိန်ပေါလ်ကျောင်း (ယခု အခြေခံပညာ အထက်တန်း(၆)၊ ဗိုလ်တစ်ထောင်)မှ အထက်တန်းပြဆရာဖြစ်သည်။
မိခင်သည် ဆေးပြင်းလိပ်ခုံပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။
ဦးမြကြီးသည် အလုံမြို့နယ် ကူရှင်ကျောင်း(ယခု အထက (၄) အလုံ)တွင် ပညာသင်ကြားသည်။
ထိုကျောင်းမှ (၁၀)တန်းအောင်ပြီး တက္ကသိုလ် ဥပစာအပိုင်း(က)အထိ ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဝါသနာကြီးလှသော တေးဂီတလောကသို့ ခြေချသည်။
ဦးမြကြီးသည် ဂီတပညာများကို ဂီတပညာရှင် ဆရာမကြီး (ဒေါ်)မကြည်အောင်၊ ဂီတာစိမ်းမောင်၊ တက္ကသိုလ်စိုးတို့ထံတွင် စတင်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် ကိုမြကြီး၏ ဂီတအနုပညာ လက်ဦးဆရာများ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင် - အောင်မြင်ထင်ရှား မြန်မာအနုပညာရှင်များ အမှုထမ်းဘဝ ကိုမြကြီးသည် အစိုးရအမှုထမ်းဘဝဖြင့်လည်း ကျင်လည်ခဲ့ရာ ကောက်ပဲသီးနှံရုံးဟု ခေါ်ကြသော S.A.M.B ရုံးတွင် အငယ်တန်းအရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် လုပ်သက်ပြည့်ဖြင့် အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူ၍ ဂီတအနုပညာနယ်ပယ်သို့ လုံးဝဥဿုံဝင်ရောက်သည်။
ဂီတအနုပညာနယ်ပယ် ကိုမြကြီး ပထမဆုံးပါဝင်သီဆိုခဲ့သော သီချင်းမှာ "ပန်းမဉ္စူ" သီချင်းဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ကိုမြကြီးသည် တက္ကသိုလ်စိုးရေးစပ်သော "မေ" သီချင်းဖြင့် ဂီတလောကတွင် "အဆိုတော်မြကြီး"အမည်ကို စတင်ရယူသည်။
အဆိုတော် ကိုမြကြီးဟူသော အမည်သည် ဓာတ်ပြားခေတ်ကာလက ထိပ်ဆုံးနေရာတွင် ရှိခဲ့သည်။
ဆူပါဟိုက် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၊ ပဒေသာမျိုးလှိုင် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၊ လွတ်လပ်ရေး ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတို့နှင့် ကိုမြကြီးသည် သူ့သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားပေါင်းများစွာ သွင်းခဲ့ရပြီး ဓာတ်ပြားခေတ်က ကိုမြကြီး၏ ဓာတ်ပြားရတေးသီချင်းများသည် အရောင်းအသွက်ဆုံးဈေးကွက်ဝင် ဓာတ်ပြားများဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုမြကြီးသည် လက်တီးတူရိယာများဖြစ်သော ဒုံမင်းနှင့်မယ်ဒလင်ကိုလည်း ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ တီးခတ်နိုင်သည်။
ကိုမြကြီးသည် ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်လောကမှာထက် တေးဂီတလောကတွင် အဆိုတော် ကိုမြကြီးအဖြစ် ထင်ရှားလူသိများ ကျော်ကြားခဲ့ရာတွင် မိုး၊ မခင်နှင်းဆီ၊ မခင်းနှင်းဆီရဲ့နှင်းဆီ၊ မခင်နှင်းဆီ ဇာတ်သိမ်း၊ မေ၊နွဲ့ဆိုး၊ ရက်ကန်းသံ၊ မခင်နှင်းဆီသို့ ပေးစာ၊ ဘာပဲလုပ်ရလုပ်ရ သီချင်းများသည် အထူးကျော်ကြား လူကြိုက်များသည်။
ဘဝနိဂုံး အဆိုတော် ကိုမြကြီးဟူ၍ နိုင်ငံအဝန်း ကျော်ကြားခဲ့သော ကိုမြကြီးသည် ၁၉၉၈ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၉)ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ (naive set theory) ဆိုသည်မှာ (သင်္ချာပညာတွင် အဓိက အသုံးပြုသည့်) အစု (set) များကို ပုံစံတကျ ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ကနဦး သီအိုရီ ဖြစ်သည်။
သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို သင်္ချာယုတ္တိဗေဒနှင့် အစုသီအိုရီကို အသုံးပြု၍ ရှင်းလင်းခြင်း (reduction) ကို ဒီဒီကင် (Dedekind)၊ ဖရီဂယ် (Frege) နှင့် ကန်တာ (Cantor) တို့ ဦးဆောင်၍ ၁၈၇၀ နှင် ၁၈၉၅ ကြားတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဤ ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
သို့သော် ဤသီအိုရီ အစပျိုးပြီး မကြာမီပင် ရပ်ဆဲလ် (Russell) အစရှိသူတို့က ၎င်းသီအိုရီတွင်း ရှေ့နောက်မညီမှု (paradox) များကို တွေ့ရှိလာရာ ဤသီအိုရီအစား ပိုမိုတိကျ စူးစိုက်သည့် အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) များကို ထုတ်ဖော်သုံးစွဲလာရသည်။
ဤသို့ ပိုမိုတိကျသည့် အစုသီအိုရီများ ရှိသော်လည်း (သင်္ချာအုတ်မြစ် သုတေသီမဟုတ်သည့်) သင်္ချာပညာရှင် အများစုအတွက် နေ့စဉ် သုတေသန လုပ်ငန်များတွင် ရိုးရိုး အစုသီအိုရီကိုသာ အသုံးပြု စဉ်းစားနိုင်ပြီး၊ လိုအပ်ပါက မိမိတို့၏ သုတေသန လုပ်ငန်များတွင် ပိုမိုတိကျသည့် အစုသီအိုရီ သုံးနိုင်ကြောင်း သိထားလျှင်ပင် လုံလောက်သည်။
ဤရှုထောင့်မှ ကြည့်မြင်လျှင် ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ ဆိုသည်မှာ အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ၏ အများသုံး နိစ္စဓူဝမူကွဲ (version) ဖြစ်သည်။
right|အရာဝတ္ထု (object) များ ဖြစ်ကြသည့် X၊ Y နှင့် Z၊ မောဖစ်ဇင် (morphism) ခေါ် မြား (arrow) များ ဖြစ်ကြသည့် f၊ g နှင့် g∘f၊ ထပ်တူညီမြား (identity morphism) များ ဖြစ်ကြသည့် 1X၊ 1Y နှင့် 1Z၊ တို့ စုပေါင်းပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကတ်တဂိုရီ (category) တစ်ခု။
(ထပ်တူညီမြားများကို ပုံတွင် ပြမထားပါ။
) ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (category theory) သည် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခြုံငုံလေ့လာသည့် ယေဘုယျ သင်္ချာသီအိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီကို အကြမ်းဖျဉ်း ဖော်ပြရလျှင် ဤသို့ဖြစ်သည်။
သင်္ချာတွင် အစု (set)၊ အုပ်စု (group)၊ ကွင်း (ring) နှင့် မော်ဂျူး (module) စသည်ဖြင့် တည်ဆောက်ပုံ အမျိုးမျိုးရှိပြီး ၎င်းတည်ဆောက်ပုံတို့နှင့် ပတ်သက်၍ သီအိုရမ် အမျိုးမျိုးလည်း ရှိလေသည်။
၎င်း တည်ဆောက်ပုံများအကြား တူညီသည်တို့ ရှိသကဲ့သို့ ကွဲပြားသည်များလည်း ရှိသည်။
ဤ တည်ဆောက်ပုံများကို တစ်ခုချင်းစီ လေ့လာမည့်အစား ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီတွင် ၎င်းတို့ကို ကတ်တဂိုရီ (category) များ ဖွဲ့၍ လေ့လာ ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ တည်ဆောက်ပုံ အမျိုးမျိုးအကြား တူညီသည့် အချက်၊ မတူညီသည့် အချက်များမှာ ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် ပေါ်လာလေသည်။
သီအိုရမ်တစ်ခုကို ဤ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသုံး၍ သက်သေပြပြီးပါက ၎င်း သီအိုရမ်ပါ သတ်မှတ်ချက်တို့နှင့် ပြည့်စုံသည့် မည်သည့် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ မဆိုတွင် ၎င်းသီအိုရမ်အား ထပ်မံသက်သေပြရန် မလိုဘဲ သုံးနိုင်၏။
အနည်းဆုံး တည်ဆောက်ပုံ အသီးသီးတို့ကို ခြံငုံဖော်ပြနိုင်သည့် ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီက အသုံးဝင်သည်။
ဤသီအိုရီကို ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီဘာသာရပ် (algebraic topology) ၌ အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Eilenberg) နှင့် မက်လိန်း (Mac-Lane) တို့က စတင်ဖော်ထုတ်၍ အသုံးပြုခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဤသီအိုရီသည် သူ့သဘောသူဆောင်၍ တစတစ ကျယ်ပြန့်လာရာ ယခုအခါတွင် မျက်မှောက်ခေတ် သင်္ချာနှင့် သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံတို့တွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အဓိကကျသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပြီး၊ ၎င်းကို သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒတွင်လည်း အသုံးပြုလာကြသည်။
သိပ္ပံဘာသာရပ် အသီးသီးရှိ တည်ဆောက်ပုံအမျိုးမျိုး၏ ဘုံတူညီမှုများကို ဖော်ပြသည့် ဘာသာစကားအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၎င်း ဘုံတည်ဆောက်မှုများကို ပုံစံတကျ (formal) ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုလာကြသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈) ရက်နေ့တွင် Myanmar Mobile Users Group ရှိ ပို့စ်တစ်ခုမှ စတင်ကာ မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ အဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အဖွဲ့ဝင်တော်တော်များများဖြင့် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
http://uniondaily.net/News/DetailView.aspx?id=4282&path=IT.aspx မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံး စံသတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော မြန်မာစာစနစ်ကို သုံးစွဲစေရေးအတွက် ဝိုင်းဝန်း ဆောင်ရွက်ကြရန်ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့၏ လက်ရှိဆောင်ပုဒ်မှာ ဒီဂျစ်တယ်ခေတ်တွင် နိုင်ငံတကာသုံးစံနှုန်းများကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့် ဘာသာစကားများကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ပါ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာမှ အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ယက်များတွင် တနင်္ဂနွေတိုင်း ယူနီကုဒ် အသုံးပြုကြရန် စတင်၍ စည်းရုံးလှုံဆော်ခဲ့သည်။
ထို့စည်းရုံးရေးကိုပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း မန္တလေး FM နှင့်ချိတ်ဆက်၍ အဖွဲ့၏ ပထမဆုံးသော ပညာပေး အစီအစဉ်ကို လေလှိုင်းပေါ်မှ တိုက်ရိုက်လွှင့်၍ အသိပညာပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် PEN Office တွင် မီဒီယာများကို ဖိတ်ကြား၍ တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း အသုံးပြုပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့သည့်အပြင် မီဒီယာများကိုလည်း ယူနီကုဒ်စနစ် သုံးစွဲကြဖို့ တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
ကေအမ်ဒီ(KMD)မြေနီကုန်း ကွန်ပျူတာ သင်တန်းကျောင်းတွင်လည်း လူငယ်များအတွင်း အသိပညာ ပြန့်ပွားစေရန် ကူညီဟောပြောခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ၁၈.၁.၂၀၁၅ တွင် မန္တလေးမြို့ ယုံကြည်ရာစာဖတ်အသင်းနှင့် ချိတ်ဆက်၍ ယူနီကုဒ်အသုံးပြုသင့်ကြောင်း ဟောပြောခဲ့ကြသည်။
ဘားကမ့်ရန်ကုန်၂၀၁၅ တွင်လည်း "Unicode နှင့် အဆင်မပြေမှုများ အကြောင်း ဆွေးနွေးရအောင်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ထပ်မံ၍ ယူနီကုဒ် စနစ်မည်သို့ အားသာသည်ကို ဟောပြော အသိပညာဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး ယူနီကုဒ်ပြောင်းလဲ အသုံးပြုလိုသူများကို MICT Park မြက်ခင်းပြင်တွင် ကူညီထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။
မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ၏ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် အန်းဒရွိုက်စနစ်သုံး ဖုန်းများတွင် မြန်မာစာ စနစ်တကျ ရေးနိုင်ရန် ဗေ ကီးဘုတ် ကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။
ဗေကီးဘုတ်တွင် ရှမ်း၊ မွန်၊ ပအိုဝ်ႏ၊ ပလောင်၊ ဗမာ စသော မြန်မာတိုင်းရင်းသား ဘာသာများ ပါဝင်ပြီး မပါဝင်သေးသောတိုင်းရင်းသားဘာသာများကိုလည်း ထပ်မံဖြည့်သွင်းပေးရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။
ယူနီကုဒ်သုံးစွဲသူများ အဆင်ပြေစေရန် MUA News Apk ကိုလည်း အခမဲ့ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။
ယူနီကုဒ်မပါဝင်သေးသောဖုန်းများတွင် ယူနီကုဒ်အလွယ်တစ်ကူထည့်သွင်းနိုင်ရန် MUA Font Changer ကိုလည်း ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မော်ဒယ်နိမ့်ဖုန်းများတွင်ပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။
ယူနီကုဒ်အသုံးပြုသူများအတွက် ဆော့ဝဲများကိုလည်း developer အပေါင်းမှ ကူညီရေးသားပေးခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ MUA Keyboard - ဗေ ကီးဘုတ် MUA News Apk MUA Font Changer Font နှင့် Windows သို့မဟုတ် Browser တွင် အသုံးပြုနည်းများ ကဏ္ဍ:ယူနီကုဒ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ။
thumb|ဂီတမိခင်ကြီး ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်အောင်ကြည် မြန်မာ့ဂီတလောက၌ ဂီတမိခင်ကြီးဟု ထင်ရှားသော ဂီတပညာရှင် ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်အောင်ကြည်ကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တံတားဦးမြို့၌ အဖ ရုပ်သေးမင်းသားကြီး ဦးဘစီ၊ အမိ ဒေါ်သင်းတို့က ၁၈၉၆−ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၉)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်ပြီး ငယ်အမည် မစိန်ဥ၊ သမီးဦးဖြစ်၍ (မဦး) ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
အဘိုးဖြစ်သူသည် သီပေါမင်းလက်ထက် အသုံးတော်ခံဆိုင်း (သမီးတော်ဆိုင်း) တီးရသည့် ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးထွန်းအောင်ဖြစ်ပြီး အင်းဝမြို့ဝန် ဦးလွှာ၏ အဆက်အသွယ်ဖြင့် နန်းတွင်း၌ ခစားဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဘစီမှာ သီပေါမင်းလက်ထက်က စင်တော်မင်းသား (ရုပ်သေးမင်းသား) ဖြစ်သည်။
မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်သင်းမှာလည်း သီပေါမင်း လက်ထက် စင်တော်ကလေး ဆိုင်းဆရာ ဦးထွန်းအောင်၏ သမီးဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဒေါ်အောင်ကြည်သည် သဘင်မျိုးရိုး ဆိုင်းမျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်သည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် မဟာဂီတ သင်ရိုးများကို အဘိုးဖြစ်သူ ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးထွန်းအောင်ထံတွင် ခုနှစ်နှစ် သမီးအရွယ်မှစ၍ သင်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် အကပညာကိုလည်း ခုနှစ်နှစ် သမီးအရွယ်ကပင် သင်ကြားခဲ့ရာ ကိုးနှစ်၊ ဆယ်နှစ်သမီး အရွယ်တွင် အရွယ်နှင့် မလိုက်အောင် ထူးချွန်စွာ ကပြနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အဘိုးနှင့် အဖေတို့က ဇာတ်ပညာများကိုပါ သင်ကြားပေးခဲ့ရာ ၁၆−နှစ် သမီးအရွယ်တွင် ဦးလေးတော်သူ လူရွှင်တော်ကြီး ဦးချစ်စရာနှင့် ရှမ်းပွဲ ဆရာတင်တို့ တည်ထောင်သော ဇာတ်အဖွဲ့၌ စတင်ပါဝင်ကပြ နိုင်ခဲ့သည်။
ငယ်မည် မစိန်ဥ အစား မအောင်ကြည် ဟူသောအမည်ကို ထိုအချိန်မှ စ၍ ရှမ်းပွဲဆရာတင်က ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှမ်းပွဲဆရာတင်ဇာတ်တွင်နှစ်နှစ်ကျော် ကပြခဲ့ပြီးနောက် ဦးလေးဖြစ်သူ လူရွှင်တော် ဦးချစ်စရာ၏ အငြိမ့်အဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး အဖြစ် ကပြခဲ့ပြန်သည်။
တဖန် ဇာတ်လောကသို့ ပြန်လည်ကူးပြောင်း ကပြခဲ့ပြန်ရာ ဦးစိန်အုပ်၊ ဦးဘကွန်း၊ ဦးဘလှိုင်၊ ဦးကျော်ရှိန် စသည့် နာမည်ကျော် ဇာတ်မင်းသားကြီးများနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ရသည်။
တစ်ဖန် အငြိမ့်လောကသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြန်ရာ စန္ဒရား မမကြီး၏ အငြိမ့်အဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး မအောင်ကြည်အဖြစ် နာမည်ကျော်ခဲ့ပြန်သည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် ရာမဇာတ်ပညာကို သီတာဒေဝီ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်မြနု ထံတွင် သင်ကြားပြီး စကော့ဈေး ရာမဇာတ်အဖွဲ့၌ သီတာဒေဝီ မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ကပြခဲ့သေးသည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် မဟာဂီတ သီချင်းကြီးများကို အဘိုးနှင့် ဖခင်ထံတွင် သင်ရိုးကျွတ်သည်အထိ သင်ကြားခဲ့ယုံသာမက ရုပ်သေးမင်းသားကြီး ဦးထွန်းအိုင်၊ ရုပ်သေးမင်းသမီး ဆရာမှန်း၊ ဘာဂျာ ဆရာလွှား၊ ဒေဝဣန္ဒာမောင်မောင်ကြီး၊ စောင်းမောင်မောင်လတ်၊ စန္ဒရား မောင်မောင်လေး၊ ဆရာဘကြီး၊ ဆရာဘလေး သည့် ဂီတပညာရှင်ကြီးများထံတွင် မဟာဂီတ သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့်များကို သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့ပေရာ သီဆိုမှု ဂီတပညာတွင်လည်း ထူးချွန်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် ရွာစားကြီး ဦးစိန်ဗေဒါ ဆိုင်းအဖွဲ့မှ နှဲဆရာ မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။
ဦးချစ်မောင်မှာ ပတ္တလားကိုလည်း နိုင်နင်းစွာ တီးခတ်နိုင်သူ ဖြစ်ရာ ဒေါ်အောင်ကြည်သည် ဦးချစ်မောင်နှင့် တွဲဖက်၍ မဟာဂီတကို သင်ရိုးမပျက် တီထွင်ဆန်းသစ် တီးမှုတ်သီဆိုခဲ့သည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် နိုင်ငံတော် အစိုးရက ဖွဲ့စည်းသော သီချင်းကြီး ပန်ထျာမူမှန် ပြုစုရေးအဖွဲ့၌ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခုဖြစ်သော အဆိုအက၊ အနုသုခုမ ပညာလုပ်ငန်းများ၌ စွမ်းစွမ်းတမံ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သောကြောင့် နိုင်ငံတော် အစိုးရက ဒေါ်အောင်ကြည်အား ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ဂီတလောကတွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလျက် ရှိသော အဆိုအက ဂီတပညာရှင်များက အများအားဖြင့် ဒေါ်အောင်ကြည့်ထံတွင် အခြေခံ ဂီတပညာများကို စည်းပူးခဲ့ကြသူများသာ ဖြစ်ကြသည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် မဟာဂီတ သီချင်းကြီးများကို ဆိုနည်းဆိုဟန်များသာမက တီးရိုးတီးကွက်များကိုပါ သင်ကြားပြသပေးနိုင်သူ ဖြစ်သည်။
အသက်ကြီးရင့်သည့် (၉၃)နှစ် အရွယ်ရောက်သည်အထိ သီချင်းကြီးစာသားများနှင့် တီးရိုးတီးကွက်များကို မေ့လျော့ခြင်း မရှိဘဲ တပည့်များအား သင်ကြားပြသနိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဒေါ်အောင်ကြည်သည် မဟာဂီတ စာအုပ်များ၌ မပါဝင်သော ရှားပါးသီချင်းကြီးများကို သီချင်းစာသားများ ရွတ်ဆိုပြလျက် ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်၏ အဆိုအက ဂီတပညာကို အသံသွင်းခြင်း၊ ရုပ်မြင်သံကြားရိုက်ကူးခြင်းဖြင့် သက်ဆိုင်ရာက မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်။
ဒေါ်အောင်ကြည်သည် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန၊ အနုပညာဦးစီးဌာန ဂီတအကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်၎င်း၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန ဂီတစိစစ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်၎င်း၊ မြန်မာ့အသံ သီချင်းကြီး စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်၎င်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဂီတလောကတွင် ဂီတမိခင်ကြီးဟု ထင်ရှားသော ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်အောင်ကြည်သည် ၁၉၈၉-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၉၃)နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၉၀) ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ။
ယူးလီးရပ် ဝီလ်ဟမ် ရစ်ချတ် ဒီဒီကင် (; –) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး abstract algebra ခေါ် ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (အထူးသဖြင့် ring theory ခေါ် ကွင်းသီအိုရီ)၊ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ (algebraic number theory)၊ နှင့် ကိန်းစစ် (real number) တို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဆိုင်ရာ ပညာရပ် နယ်ပယ်များတွင် အဓိက ကျေးဇူးပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
frameless|right frameless|right ဂျာမန် (, ; ) သည် အလယ်ဥရောပနိုင်ငံများတွင် အဓိကပြောဆိုသုံးစွဲသော အနောက် ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကား (West Germanic language) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဝေါဟာရ အားလုံးနီးပါးမှာ အင်ဒို-ဥရောပ (Indo-European) ဘာသာစကား မိသားစု၏ ဂျာမန်နွယ်အုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ဂျာမန်ဘာသာစကားမှာ ဂျာမနီ၊ ဩစတြီးယား၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ အီတလီနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ တောင်ပိုင်းတိုင်ရိုဒေသ၊ ဘယ်လ်ဂျီယန်နိုင်ငံ၏ ဂျာမန်စကားပြောသောဒေသနှင့် လက်ချင်စတိန်းနိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုသုံးစွဲမှုအများဆုံးဘာသာစကားဖြစ်၍ ထိုနိုင်ငံများ၏ တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကားလည်းဖြစ်သည်။
၎င်းသည် လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ၏ တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားသုံးခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပိုလန်နိုင်ငံရှိ အိုပိုးလ်ပြည်နယ်၏ ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကားလည်းဖြစ်သည်။
ဂျာမန်ဘာသာစကားနှင့် အနီးစပ်ဆုံးတူညီသောဘာသာစကားများမှာ အနောက်ဂျာမန်နွယ်ဘာသာစကားအုပ်စုဝင် အခြားဘာသာစကားများဖြစ်သော အာဖရီကန်းစ်၊ ဒတ်ချ်၊ အင်္ဂလိပ်၊ ဖရီးရှန်းဘာသာစကားများ၊ မြောက်ပိုင်းဂျာမန်စကား (Low German/Low Saxon)၊ လူဇင်ဘတ်ဘာသာစကားနှင့် ယစ်ဒစ်ရှ်ဘာသာစကားများဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မြောက်ပိုင်းဂျာမန်နွယ်ဘာသာစကားအုပ်စုဝင် (North Germanic) ဘာသာစကားများဖြစ်ကြသော ဒိန်းမတ်၊ နော်ဝေ၊ ဆွီဒင်ဘာသာစကားများနှင့်လည်း ဝေါဟာရစကားလုံးများ ဆင်တူခြင်းများစွာရှိလေသည်။
ဂျာမန်ဘာသာစကားမှာ ဂျာမန်နွယ်ဘာသာစကားအုပ်စုတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပြီးလျှင် ဒုတိယအသုံးအများဆုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ဂျာမန်ဘာသာစကားမှာ ကမ္ဘာသုံးအဓိကဘာသာစကားကြီးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူဦးရေ သန်း၁၀၀နီးပါး မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ်ပြောဆိုသုံးစွဲကြသည်။
ထို့ပြင် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ လူသုံးအများဆုံး မိခင်ဘာသာစကားလည်း ဖြစ်သည်။
ဂျာမန်ဘာသာစကားမှာ အီးယူအဖွဲ့တွင် တတိယလူသုံးအများဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာစကားအဖြစ် အင်္ဂလိပ်နှင့် ပြင်သစ်ဘာသာတို့၏ နောက်တွင်ရပ်တည်နေသည်။
ထို့ကြောင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားမှာ ယေဘုယျလူသုံးအများဆုံးအနေဖြင့်ကြည့်လျှင် အီးယူအဖွဲ့တွင် ဒုတိယနေရာတွင်ရှိသည်။
ဂျာမန်ဘာသာသည် အီးယူတွင် မူလတန်းအဆင့်၌ ဒုတိယသင်ကြားမှုအများဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာအဖြစ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၏နောက်တွင်ရှိသည်။
(သို့သော် အလယ်တန်းအဆင့်တွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် ပြင်သစ်ဘာသာတို့၏နောက်တွင် တတိယနေရာမှလိုက်သည်။
) အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထသင်ကြားမှုအများဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာစကားအဖြစ် စပိန်၊ ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန် သင်္ကေတပြ ဘာသာစကားတို့၏နောက်တွင် ရပ်တည်နေသည်။
ထို့အပြင် သိပ္ပံဘာသာရပ်တွင် ဒုတိယအသုံးအပြုဆုံးနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုက်များတွင် တတိယအသုံးအများဆုံးဘာသာစကားအဖြစ် အင်္ဂလိပ်နှင့် ရုရှားတို့၏နောက်တွင်ရှိသည်။
ဂျာမန်စကားပြောသောနိုင်ငံများမှ နှစ်စဉ်စာအုပ်စာပေအသစ်များ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုမှာ ကမ္ဘာ့အဆင့်ငါးတွင်ရှိသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လက်ရှိထုတ်ဝေနေဆဲ စာအုပ်စာပေများ (e-book အပါအဝင်) ၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံမှာ ဂျာမန်ဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝေသည်။
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံတွင် ဂျာမန်နှင့် ပြင်သစ်ဘာသာစကားများမှာ လုပ်ငန်းသုံးလိုအပ်မှုအများဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာစကားများဖြစ်ကြသည်။
(၄၉%သော လုပ်ငန်းများကဂျာမန်ဘာသာစကားနှင့် ၅၀%သောလုပ်ငန်းများကပြင်သစ်ဘာသာစကားတို့သည် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်ဟု အသီးသီးထောက်ပြခဲ့ကြသည်။
) အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း အနောက် ဂျာမန်နစ်ဘာသာစကား The Germanic languages in contemporary Europe ဂျာမန်ဘာသာစကားသည် ဂျာမန်နစ်ဘာသာစကားအုပ်စု၏ အနောက်ဂျာမန်နစ်အုပ်စုတွင်ပါဝင်သည်။
ဂျာမန်နစ်ဘာသာစကားကို ၃ပိုင်းခွဲခြားထားသည်။
မြောက်ဂျာမန်နစ်အုပ်စု၊ အရှေ့ဂျာမန်နစ်အုပ်စု၊ အနောက်ဂျာမန်နစ်အုပ်စုတို့ဖြစ်ကြသည်။
မြောက်ဂျာမန်နစ်အုပ်စုတွင် ရှေးဟောင်း နော်ဒစ်ဘာသာစကားမှဆင်းသက်လာသည့် ဒိန်းမတ်၊ ဆွီဒစ်ရှ်၊ နော်ဝေဂျီယံ၊ အိုက်စလန်ဒစ်သာသာစကားများပါဝင်သည်။
အရှေ့ဂျာမန်နစ်ဘာသာစကားမှာ ယခုအခါပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သည်။
ဂို့သစ်ဘာသာစကားတစ်ခုသာ စာအုပ်အချို့အဖြစ်ကျန်ရစ်သည်။
အနောက်ဂျာမန်နစ်ဘာသာစကားအုပ်စုတွင် အင်္ဂလိပ်၊ ဂျာမန်၊ ဒတ်ချ်၊ ယက်ဒစ်ရှ်၊ အာဖရိကန်နှင့်အခြားသာသာစကားများပါဝင်သည်။
စံဂျာမန်ဘာသာစကားသည် ကုန်းမြင့်ဂျာမန်ဒေသိယစကားအုပ်စုဖြစ်သည့် အလယ်ပိုင်းဂျာမန်နှင့်အထက်ပိုင်းဂျာမန်ဒေသိယစကားများဖြစ်သော တူရင်-အထက်ပိုင်းဆက်ဆွန်နီနှင့်အထက်ပိုင်းဖရန်ကိုနီယန်ဒေသိယစကားများမှဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထို့ကြောင့် ဂျာမန်စကားသည် ကုန်းမြင့်ဂျာမန်စကားအပေါ်အခြေခံသည့်အခြားသာသာစကားများဖြစ်သည့် လူဇင်ဘာ့ဂစ်ရှ်(အလယ်ပိုင်းဖရန်ကိုနီယန်ဒေသိယစကားပေါ်အခြေခံသည်)နှင့် ယီဒစ်ရှ်စကားများနှင့်နီးကပ်စွာဆက်နွယ်နေသည်။
စံဂျာမန်စကားနှင့်နီးစပ်သည့်အခြားသာသာစကားများမှာ အထက်ပိုင်းဂျာမန်ဒေသိယစကားသုံးစွဲသည့် တောင်ပိုင်းဂျာမန်စကားပြောနိုင်ငံများရှိ ဘာသာစကားများဖြစ်ကြသည်။
ဉပမာ-ဆွစ်ဂျာမန်(အယ်လ်မင်းနစ်ဒေသိယစကား)၊ ပြင်သစ်နယ်စပ်တွင်သုံးစွဲသည့်ဘာသာစကားများ(အယ်လ်ဆက်ဒေသိယစကားနှင့်လော်ရိန်းဒေသိယစကား)တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ပြင် ကုန်းမြင့်ဂျာမန်စကားသည် အနိမ့်ဂျာမန်စကားများဖြစ်သည့် အနိမ့်ပိုင်းဖရန်ကိုနီယန်ဒေသိယစကား(ဥပမာ-ဒတ်ရှ်၊ အာဖရိကန်)၊ အနိမ့်ဂျာမန်စကားသို့မဟုတ်အနိမ့်ဆက်ဆွန်ဒေသိယစကား(ဂျာမနီမြောက်ပိုင်းနှင့်ဒိန်းမတ်တောင်ပိုင်းတွင်ပြောဆိုကြသည်)တို့နှင့်လည်း ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။
အဆိုပါဘာသာစကားများသည် ကုန်းမြင့်ဂျာမန်ဘာသာကဲ့သို့ ဗျည်းပြောင်းလဲမှုမျိုးမရှိပေ။
History ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ဂျာမန်သဒ္ဒါ ဂျာမနီနိုင်ငံ ဂျာမန်စာပေ Category:ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ Category:ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
လက်တင်ဘာသာစကား (Latin:lingua latīna, IPA: [ˈlɪŋɡʷa laˈtiːna])သည် အင်ဒို-ယူရိုပီယန် ဘာသာစကားများ၏ အီတာလစ်ဘာသာစကားခွဲတွင် ပါဝင်သော ရှေးရိုးဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။
လက်တင်အက္ခရာသည် အီထရပ်စကန်နှင့် ဂရိအက္ခရာတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်။
လက်တင်ဘာသာစကားကို ကနဦးပြောခဲ့ကြသူများမှာ အီတလီနိုင်ငံ၊ လေရှီယမ်ဒေသ မှ ဖြစ်ကြသည်။
လက်တင်ဘာသာစကားကို ‌ရောမခေတ်က လက်တီယမ် "Latium" အမည်ဖြင့်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်စကားလုံးအချို့တို့သည် လက်တင်ဘာသာမှမွေးယူထားသောစကားလုံများပင်ဖြစ်ကြသည်။
ဗာတီကန်စီးတီး၏ ဘာသာစကားသည်လည်း လက်တင်ဘာသာပင်ဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် လက်တင်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုခြင်းမရှိကြသော်လည်း တက္ကသိုလ်၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆောင်ပုဒ်များတွင် တွေ့ရပါသေးသည်။
ဂျာမဏီနိုင်ငံတွင်လည်း ဘရီးမန်းရေဒီယိုမှ လက်တင်ဘာသာဆိုင်ရာသိမှတ်ဖွယ်တို့ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။