kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုနောက်၌မူ စာရေးစက္ကူ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့် စာအုပ် များ ကျဆင်းသွားသည်။
၁၁ ရာစုနှစ်မှစ၍ ဥရောပတိုက်တွင် စက္ကူကို အများအပြား အသုံးပြုလာကြသည်။
စက္ကူပေါ်လာသော်လည်း စာအုပ်များ မြောက်မြားစွာ မဖြစ်ပေါ်နိုင်သေးချေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာပုံနှိပ်စက် များ မပေါ်ပေါက်သေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
စာပုံနှိပ်စက်များ မပေါ်ပေါက်မီ သစ်သားဗလောက်များနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအုပ်ငယ်များနှင့် ရိုက်နှိပ်ကြသည်။
ဗလောက်များဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စာအုပ်များကို ဗလောက်စာအုပ်များဟု ခေါ် ကြသည်။
ထိုစာအုပ်များတွင် စာတစ်မျက်နှာအတွက် သစ်သား ဗလောက်တစ်ခုထွင်း၍ ရိုက်ရသည်။
ဗလောက်နှင့် ရိုက်ပြီး နောက်လက်ဖြင့် ဆေးရောင်စုံ ရေးခြယ်သွင်းလေ့ရှိ၏။
ထိုနောက် ပုံနှိပ်စက် ပေါ်လာလေသည်။
ပုံနှိပ်စက်ပေါ်တွင် စာလုံးတစ်လုံးစီအတွက် ခဲတစ်ခုစီဖြစ်၍ ရိုက်နိုင်လာလေသည်။
ပုံနှိပ်စက်ဖြင့်ရိုက်သော စာအုပ်များမှာ ရောင်စုံမဖြစ်နိုင် တော့ချေ။
၁၅၅ဝ ပြည့်နှစ်လောက် ရောက်သောအခါ ယခုခေတ် စာအုပ်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်း စာအုပ်များ ပေါ်ပေါက် လာပေပြီ။
စာအုပ်၏ အစမျက်နှာတွင် စာအုပ်၏အမည်၊ စာရေးသူ၏ အမည်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေသူ၏အမည်၊ သူ၏ လုပ်ငန်းတည်ရာမြို့၊ စာအုပ်ထုတ်ဝေသည့်နှစ် စသည်များကို ဖော်ပြပါရှိလေ့ရှိသည်။
ကျောဖက်တွင် မူပိုင်ကျေညာချက်နှင့် ပုံနှိပ်သူ၏ အမည်ပါရှိ၏။
ယင်း၏ နောက်မျက်နှာများတွင် လေးစားဂုဏ်ယူပြုခြင်း အနေဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသီးအား မှတ် တမ်းတင် ရည်စူးချက်၊ ပဏာမ၊ နိဒါန်း စသည်တို့ ပါရှိသည်။
ဗဟုသုတပေးသည့် စာအုပ်မျိုးတွင် စာသားနောက်၌ကြောင်း ခြင်းရာ အညွှန်း ပါလေ့ရှိ၏။
စက္ကူကို လက်ဖြင့်ပြုလုပ်သည့် ခေတ်က စာအုပ်အတွက် အသုံးပြုသည့် စက္ကူများမှာ အရွယ်တစ်စားတည်းဖြစ်၍ စက္ကူ တစ်ခေါက်ချိုး၊ နှစ်ခေါက်ချိုး စသည်ကိုလိုက်၍ စာအုပ်များ၏ အရွယ်ကို ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြ၏။
သို့ရာတွင် စက္ကူများကို စက်ဖြင့်ပြုလုပ်သောအခါ စက္ကူ အရွယ်အစားစား ရှိသလာဖြင့် စာအုပ်များ၏ အရွယ်အစားစားကိုလည်း စက္ကူ အရွယ်လိုက်၍ ခေါ်ဝေါ် သတ်မှတ်ကြ၏။
သို့သော် ယခုခေတ်တွင် စာအုပ် အရွယ်များကို အမည်အားဖြင့် မဖော်ပြကြဘဲ အလျား၊ အနံ၊ လက်မအားဖြင့်သာ ဖော်ပြကြသည်မှာ များလေသည်။
စာအုပ်ပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်သောအချက်များ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို စတင် မရိုက်နှိပ်မီ အသုံးပြုမည့် စက္ကူ အမျိုးအစား၊ အရွယ်အစား၊ စာအုပ်အထူ၊ စာအုပ်အဖုံး အမျိုး အစားနှင့် သုံးမည့်ခဲစာလုံးတို့၏ အနေအထားတို့ကို လျာထား သော 'ဒမ်မီ'ခေါ် ပုံစံစာအုပ်ကို ကြိုတင် စီစဉ်လေ့ရှိကြ၏။
စာစီရာ၌ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုံနှိပ်တိုက်များတွင် ခဲစာလုံးများကို လက်ဖြင့်စီသည်မှာ များပြားသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင်မူ မိုနိုတိုက်၊ သို့မဟုတ် လိုင်နိုတိုက် စာစီစက်များဖြင့် စီလေ့ ရှိ၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ဘာသာပြန် စာပေအသင်းပိုင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ပိုင် ပုံနှိပ်တိုက်နှင့် အခြားသတင်းစာ၊ မဂ္ဂဇင်းတိုက် အနည်းငယ်တို့တွင် မြန်မာလို စီသော မိုနိုတိုက်၊ စာစီစက်များကို ယခုအခါ အသုံးပြုနေကြ ပြီ။
စာစီပြီးလျှင် စာမျက်နှာများကို အကြမ်းရိုက်ထားသော ပရုခေါ် ပုံနှိပ်စာကြမ်းကို ဖတ်ရှုပြင်ဆင်ပြီးသောအခါ မြန်မာ နိုင်ငံတွင် ပုံနှိပ်စက်များဖြင့် အချောတစ်ခါတည်း ရိုက်ကြ၏။
အနောက်နိုင်ငံများတွင်မူ စာအုပ်တစ်အုပ်လျှင် အုပ်ရေ သိန်း သောင်းချီ၍ ပုံနှိပ်ရသည်ဖြစ်ရကား အမှားများ ပြင်ဆင်ပြီးသော အခါ စာမျက်နှာမျာိုး ကြေးနီပြားပေါ်တွင် အီလက်ထရိုတိုက် ခေါ် လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်းဖြင့် ကူးယူ၍ ပုံနှိပ်ခြင်းပြုသည်။
ထိုသို့ တစ်ဆင့်ကူးယူရခြင်း အကြောင်းမှာ ရိုးရိုး ခဲစာလုံးများနှင့် စီဖွဲ့ထားသော စာမျက် နှာများကို အခါပေါင်း ထောင်သောင်းမက ရိုက်နှိပ်ပါလျှင် ခဲစာလုံးများမှာ ပျော့သဖြင့် ပျက်စီးလွယ်သောကြောင့် ပုံနှိပ်ပြီး စာသားမှာ ကြည်လင်ပြတ်သွားစွာ ထင်နိုင်မည် ထင်နိုင်မည် မဟုတ်တော့ပေ။
ထိုကြောင့် ထပ်ကာထပ်ကာ ပြန်လည် စီရ ပေမည်။
လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်း၊ စတီရီယို ပုံသွင်းနည်းဖြင့် ခဲ စာမျက်နှာကို တစ်ဆင့်ပုံသွင်း၍နှိပ်ပါမူ ပုံနှိပ်ချက် အခါပေါင်း ထောင်သောင်းရှိသော်လည်း မပျက်စီးနိုင်ပေ။
ခဲစာလုံးများ စီထားသော စာမျက်နှာများ အတိုင်း ဖြစ်စေ၊ လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်း၊ စတီရီယိုပုံသွင်းနည်း အရ တစ်ဆင့် ပုံသွင်းထားသော အချပ်များဖြစ်စေ၊ ယင်း စာမျက်နှာများ (ဝါ) အချပ်များကို တွဲဖက်စီစဉ်၍ သံဘောင် တစ်ခုတွင် ထည့်ကာ ကျွတ်မကျ အောင် စို့များဖြင့် တင်းကြပ် ထားသည်။
ဤသို့ စာမျက်နှာများကို တစ်ပြင်တည်း တစ်သား တည်းဖြစ်အောင် သံဘောင်တွင် တင်းကြပ်စွာ ထည့်ထားသော အခါ ယင်းတစ်ခုလုံးကို 'စာ ဖေါင်'ဟု ခေါ်သည်။
စာဖေါင် တစ်ခုတွင် ခဲစာမျက်နှာ (ဝါ) စတီရီယို အချပ်ပေါင်း ၄ မျက်နှာမှ ၆၄ မျက်နှာအထိ ရွယ် အစားလိုက်၍ သွင်းနိုင် သည်။
မြန်မာဝတ္ထုများ ရိုက်လေ့ရှိသော အရွယ်အတွက် တစ်ဖေါင်လျှင် ၁၆ မျက်နှာပါသည်။
မြန်မာ တရားစာအုပ်များ အရွယ်မှာ၊ တစ်ဖေါင်လျှင် တစ်ဖေါင်လျှင် ၈ မျက်နှာပါသည်။
စာဖေါင်များ တင်၍ ရိုက်ပြီးသော စာရွက် များကြီးများကို ခေါက်လျက် ထိုစာရွက်ခေါက်များကို အစဉ် လိုက်စု၍ ချုပ်လိုက်သောအခါ စာအုပ်ကြမ်း ဖြစ်လာသည်။
နံဘေးသား များကို ဖြတ်ရန်နှင့် အဖုံးဖုံးရန်သာ လိုတော့သည်။
စာအုပ်တအုပ်ကိုဖွင့်၍ ဖတ်ရှုရာတွင် စာမျက်နှာအစီအစဉ် နှင့် စာများကို တစ်ဆက်တည်း ဖတ်ရှုနိုင်ပေသည်။
သို့ရာတွင် စာပုံနှိပ်ရာ၌ ထိုကဲ့သို့ မပြုလုပ်နိုင်ပေ။
စာမျက်နှာ အမျိုးမျိုး ကိုတွဲ၍ ပုံနှိပ်ရသည်။
စာဖေါင်များပေါ်တွင် ရိုက်လိုက်သော စာရွက်များကို ချိုးခေါက်၍ စာမျက်နှာ အစီအစဉ် ပြုလုပ်ပြီး သောအခါတွင်မှ စာအုပ်ချုပ်ရသည်။
စာအုပ်ပြုလုပ်ရာတွင် ပထမ၌ စာရွက်များကို စာပုံနှိပ်စက် တွင် ရိုက်နှိပ်ရသည်။
စာပုံနှိပ်ခြင်း၏သဘောမှာ စာရွက် လွတ် သည် ဒလိမ့်တုံးနှင့် ရစ်ပတ်၍ပါသွားပြီးလျှင် ဒလိမ့်တုံးအောက် တွင်ရှိသော စာဖောင်တွင် ဖိပေးခြင်းငြဖ့် ဖြစ်သည်။
စာဖောင် ကို ချိတ်ခွက်ခေါ် အောက်ခံသံပြားခွက်တစ်ခုပေါ်တွင် ထည့်၍ စက်ပေါ်တင်လိုက်သောအခါ စက်သည် စာဖောင်ကို အဆက် မပြတ် ရှေ့တိုးနောက်ငင် ရွေ့ပေးလေသည်။
စာဖောင်သည် နောက်ဖက်သို့ ရွေ့သွားခိုက်တွင် ဒလိမ့်တုံးသည် အပေါ်မြောက် နေသည်။
နောက်ဖက်သို့ ရွှေ့သွားသော စာဖာင်ကို မင်ဆွတ် ပေးသည့် ဒလိမ့်များက ညီညာစွာ မင်ဆွတ်ပေးပြီးလျှင် စာ ဖောင်ရှေ့သို့ ရွှေ့လာသောအခါတွင် စာရွက်ပါလာသည့် အပေါ် မှ ဒလိမ့်တုံးက စာရွက်ကို စာဖောင်ပေါ် ဖြန့်ကာ နှိပ်ပေးလေ သည်။
ထိုအခါ၌ စာဖောင်မှစာသည် စာရွက်ပေါ်တွင် ထင်လာ ၏။
စာရွက်တွင် စာများ ထင်ပေါ်လာသော်လည်း စာရွက်၌ မင်စိုနေသေးသဖြင့် မင်ခြောက်မှသာလျှင် စာရွက်၏ ကျန် တစ်ဖက်ကို ပုံနှိပ်ရပြန်သည်။
စာရွက်များကို ပုံနှိပ်ပြီးသောအခါ စက်ဖြင့် စာရွက်များကို ခေါက်၍ စာမျက်နှာများကို ဖြတ်ပေးပြီးလျှင် စာရွက်များကို စီ၍ စာအုပ်ချုပ်ယူသည်။
စာအုပ်၏ မျက်နှာစာဖက်နှင့် ကျော ဖက်တွင် ကော်သုတ်၍ စာအုပ်မျက်နှာဖုံးကို တပ်သည်။
စာအုပ် ဖြစ်၍ အစွန်းများ မညီလျှင်ညီအောင် စက်ဓားဖြင့် ဖြတ်ရ သည်။
အနောက်နိုင်ငံများ၌ စက်များဖြင့် စာအုပ်ချုပ်ခြင်း၊ အဖုံးဖုံး ခြင်း ပြုလုပ်ကြ၏။
အဖိုးထိုက်တန်သည့် စာအုပ်များကိုသာ လက်ဖြင့် အထူးတလည် ချုပ်လေ့ရှိ၏။
မြန်မာနိုင်ငံ အစရှိ သော အရှေ့တစ်လွှား တိုင်းပြည်များတွင် စာအုပ်များကို လက်ချုပ် ချုပ်သည်က များလေသည်။
ယခုခေတ် လက်ဖြင့် စာအုပ်ချုပ်နည်းသည် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ လောက်က ပေါ်ခဲ့သောနည်းပင် ဖြစ်၏။
စာအုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ချုပ်ခွက်ရှိ ရန် အရေးကြီးသည်။
ချုပ်ခွက်သည် ခေါက်ထားသော စာရွက် များကို ဖိထားရန်စြဖ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ဖိပြီးမှ စာအုပ်ချုပ်ခြင်းကို စတင်ပြုလုပ်ရသည်။
စာအုပ်ကို ချုပ်ပြီးသောအခါ အဝတ်ဖုံး ဖြစ်စေ၊ သားရေဖုံးဖြစ်စေ၊ အဖုံးပေါ်တွင်တင်၍ ချုပ်နိုင်သည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ ခန့်က စာအုပ်ချုပ်ရာတွင် ဝက်သစ်ချသား ကို စာအုပ်ဖုံးအဖြစ်ဖြင့် ချုပ်လေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ယခုခေတ်တွင် စာအုပ်မျက်နှာဖုံးများ ဖြစ်စေရန် စက္ကူချပ်အထူများကို အသုံး ပြုကြသည်။
ထိုစက္ကူချပ် အထူပေါ်တွင် စက္ကူကိုသော်လည်းကောင်း၊ အဝတ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ သားရေကိုသော်လည်းကောင်း ကော်နှင့် ကပ်ထားနိုင် ပေသည်။
စာအုပ်ဖုံးအဖြစ် အသုံးပြုရန်အတွက် အဝတ်သည် သားရေထက် လွယ်ကူ၍ ထင်ရှားသော စာလုံးများကို အဝတ် ပေါ်၌ အလွယ်တကူနှင့် ရိုက်နှိပ်နိုင်ပေသည်။
၁၅ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းလောက်တွင် စာအုပ်ဖုံးများကို ရွှေချပေးလေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။
စာအုပ်ဖုံးများကို အမျိုးမျိုး ရွှေချ ထားသဖြင့် လှပသော စာအုပ်အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
စာအုပ်များကို ရွှေချသောနည်း ခေတ်စားလာသော်လည်း ဂျာမနီ နိုင်ငံတွင် ၁၈ ရာစုနှစ်တိုင်အောင် စာအုပ်မျက်နှာဖုံးများကို ရိုးရိုးသာ ချုပ်လိုပ်ခဲ့ကြသည်။
အီတလီ၊ ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလန် တို့တွင် ရွှေချထားသော သားရေများကို မျက်နှာဖုံးတွင်ကပ်၍ တန်ဆာဆင်ထားလေ့ရှိကြသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် လှပသော စာအုပ်များ ထွက်ပေါ်ရေးအတွက် ဘုရင်မှစ၍ မှူးကြီးမတ်ကြီး တို့က စာအုပ်ချုပ်သူများအား ငွေဖြင့် ထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်။
ထွက်ပေါ်လာသော လှပသည့်စာအုပ်များကို ပြတိုက်များနှင့် ပိဋတိုက်များတွင် ထားလေ့ရှိကြသည်။
၁၉ ရာစုနှစ် အကုန်လောက်တွင် စာအုပ်ချုပ်နည်းများ၌ အသစ်ထွင်ချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
စာအုပ်မျက်နှာ ဖုံးများကို စာအုပ်နှင့် အချိုးအစားကိုက်အောင် ပြုပြင်ပေးခြင်း၊ စာအုပ် မျက်နှာဖုံးကို မြင်ရုံနှင့် စာအုပ်ကို လိုချင် ဝယ်ချင်စေ အောင် ပြုပြင်ပေးနည်းများကို ပြုလုပ်လာကြသည်။
ယခုခေတ် တွင် ထွက်ပေါ်သည့် စာအုပ်အမျိုးမျိုး၌ စာအုပ်နှင့် လိုက်လျော သော မျက်နှာဖုံးများ တပ်ဆင်ထားသည်ဖြစ်၍ စာအုပ်တိုင်း သည် လှပတင့်တယ် ဖတ်ချင့်စဖွယ် ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) အခြားကြည့်ရန်စီးပွားရေး စာအုပ်၏ သမိုင်းဦး ကိုးကား Category:စာအုပ်များ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြကုန်သော မြန်မာအမျိုးသမီးများကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် မြန်မာအမျိုးသမီးများနေ့ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇူလိုင်လ ၃ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးများနေ့ကို ကျင်းပကြခြင်းဖြစ်သည်။
မျက်မှောက်ကာလတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် မောင်တစ်ထမ်း မယ်တစ်ရွက်နှင့် အိမ်ထောင်တာဝန်ကိုသာမက အမျိုးသားများနှင့် ရင်ပေါင်တန်း၍ မိမိအကျိုး၊ အများအကျိုးတို့ကို သယ်ပိုးထမ်းဆောင်နေကြသည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် အားနွဲ့သူများဖြစ်၍ အမျိုးသမီးများဘဝကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးနှင့် အမျိုးသမီးများအားပြုစုပျိုးထောင်ရေးသည်လည်း မဖြစ်မနေဆောင်ရွက်ပေးရမည့်အလုပ် ဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်တွင် အဆိုပါအမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် ဘဝများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မြှင့်တင်ပေးရမည်ဖြစ်သလို အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးငယ်ရွယ်များ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးမှအစ အမျိုးသမီးများ၏ ဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် အမျိုးသမီးများ၏ ဘဝလုံခြုံရေးအတွက်ပါ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးကြရမည်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အမျိုးသမီးများကလည်း မိမိတို့၏ အမျိုးသမီးများနေ့ဟုဂုဏ်ရည်ကို ထိန်းသိမ်းမြင့်တင်ကြရပေမည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများအတွက် အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံများ၊ အမျိုးဂုဏ်၊ ဇာတိဂုဏ်များ၊ ငယ်ရွယ်အမျိုးသမီးတို့၏ဂုဏ်ရည်များ မပျက်ယွင်း၊ မချို့တဲ့စေရအောင် မိမိတို့၏ အမျိုးသမီးများဘဝကို ပိုမိုမြတ်နိုးတန်ဖိုးထားသည့် စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်ရေးအတွက် အစဉ်အမြဲလေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးနေရမည်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ အစဉ်အလာကြီးမားသော မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ ဂုဏ်ရည်မြင့်မားတိုးတက်စေရေးအတွက် ယခုလို မြန်မာအမျိုးသမီးများနေ့တွင် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်မှုများပြုခြင်းနှင့်အတူ အနာဂတ်အမျိုးသမီးများဘဝ ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်လာရန်အတွက် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားကြရန် ဆန္ဒပြုပါသည်။
ကြေးမုံစာတည်းရှုထောင့် ၃-၇-၂၀၁၄၊ ကြာသပတေးနေ့ သတင်းစာမှထို့ကြောင့်အမျိုးသမီးများကတော်သည်ချမ်းသာသည်စိတ်ခွန်အားကောင်းသည်ဟုခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြသည် ကိုးကား Category:သမိုင်း Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ။
thumb|Sittwe View Point Park in 2017 March 26 ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေသည် စစ်တွေမြို့၏ တောင်ဘက်အစွန်းဆုံး၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် ကုလားတန်မြစ်ကြား တွင်တည်ရှိပြီး ပွိုင့်ကမ်းခြေဟုလည်းခေါ်ဆို့သည်။
ပွိုင့်ဟုခေါ်ဆို့ရခြင်းမှ မြို့၏အစွန်ဆုံးအပိုင်းတွင် ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထိုကမ်းခြေတွင် ရှုခင်းကြည်ရန် ရင်ပြင်ကျယ်တခုရှိပြီး ရှုခင်းကြည့် တာဝါတခု၊ မီးပြတိုက်တခု၊ ရခိုင့်ရိုးရာ အထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတဖြစ်သည့် နဝရူပ ဗျာလ် ရုပ်တု တခု နှင့် နပန်းထိုးသတ်နေသည့်ဟန် ရခိုင့်ရိုးရာ ကျင် ရုပ်တုကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
၎င်းအပြင် ရင်ပြင်တွင် ပလွေမှုတ်နေဟန် ရုပ်တုကြီး တခုနှင့် ၅ပေခန့်ရှည်သောရှေးဟောင်းအမြောက်တစ်ခုရှိသည်။
ထိုရင်ပြင်၏အစွန်သည် တောင်ဘက်စွန်းစွန်းသို့ ဦးတည်လျက်ရှိပြီး ထိုတည့်တည့်တွင် လေးချမ်းတောင် ဟုခေါ်သော မီးပြတိုက်ဟောင်းတခု တည်ရှိသည်။
https://en.wikipedia.org/wiki/Point,_Sittwe ဓညဝတီရေတပ်စခန်းသည့် ပွိုင့်ကမ်းခြေအနီးတွင် တပ်စွဲလျက်ရှိသည်။
အန်နီမဲ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ- Anime)(ဂျပန်ဘာသာ- アニメ ) မှာ Animation ဟူသော စကားစု မှဆင်းသက်လာပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင်စတင်တွင်ကျယ်ခဲ့သည်။
ထိုကြောင့်ယေဘူယျအားဖြင့် Anime ကို ဂျပန်ရိုးရာကာတွန်းများအဖြစ်လူသိများခဲ့သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အစောဆုံး Anime ကာတွန်းကို ၁၉၁၇ တွင်စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဂျပန် Anime ကာတွန်းဆရာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကြောင့် တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာကာ ဂျပန်နိုင်ငံပြင်ပတိုင်အောင် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့ပါတယ်။
Howl' moving castle, millionaire detective, Black Butler, the light of firefly forest, wolf children,Naruto,One Piece and Conan တွေကနာမည်ကြီးတဲ့ကားတွေပါ Anime နဲ့အလားတူ Manga ဟာလည်း Anime နည်းတူ ဂျပန်နိုင်ငံတွင်းသာ မက တကမ္ဘာလုံးတိုင်အောင် ကျော်ကြားခဲ့ပါတယ်။
ထုတ်လုပ်သူများ တဆင့်ပြန်လွင့်သူများကနေတစ်ဆင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ တယ်လီဗေရှင်းရှပ်သံလွင့်အစီအစဉ်များ တွင်လည်းကောင်း ဗီဒီယိုများတွင်လည်းကောင်း အွန်လိုင်းပေါ်တွင်ပါ ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။
Anime များတွင် လက်နဲ့ဆွဲသော Anime များသာမက ကွန်ပျုတာဖြင့်ဆွဲသော Anime များပါရှိကြသည်။
အဆိုပါ Anime များကို တယ်လီဗေးရှင်းအစီအစဉ်ဇာတ်လမ်းတွဲများအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတွဲများအဖြစ်သော်လည်းကောင်း ၊ ဗီဒီယိုဂိမ်းများအဖြစ်သော်လည်းကောင်း စီးပွားရေးအရပါ အင်တာနက်ပေါ်တွင် ကြည့်ရှုလာကြသည်။
မကြာသေးမှီ အချိန်ကာလအတွင်းတွင် Anime များသည် ကမ္ဘာအရှေ့ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ များတွင် အထူးကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
Anime ဖြစ်ပေါ်လာပုံသမိုင်း ရုပ်ရှင် ရှေ့ဆောင် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Momotaro's Divine Sea အခန်းမှ ဇာတ်ဝင်ခန်းတစ်ခုအား တွေ့မြင်ရပုံ Anime များသည် နှစ်ဆယ်ရာစုအစပိုင်းတွင်စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ဂျပန်ရိုးရာ ရုပ်ပြနည်းပညာများဟာ ပြင်သစ် ၊ ဂျာမနီ၊ အမေရိကန် နှင့် ရုရှားနိုင်ငံများမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ရှေးအကျဆုံး Anime မှာ ၁၉၁၇ ခုနှစ်ကပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဆာမူရိုင်းသူရဲကောင်းတစ်ယောက်သည် သူပစ်မှတ်ကို သူရဲ့ဓားဖြင့်စမ်းသပ် သော နှစ်မိနစ်ခန့် ဇာတ်လမ်းတို တစ်ခုဖြစ်သည်။
Anime လောကတွင် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြသူများမှာ ရှီမိုကာဝါ အိုတန် ၊ ဂျုနီချီ ကူရိုချီ နှင့် ဆာတီယို ကီတာယာမာ တို့ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်များခန့်တွင်မူ Anime များသည် ဇာတ်လမ်းအကြောင်း နောက်ကြောင်းပြန်သည်ကို ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ရိုက်ကူးလာကြသည်။
ပထမဆုံးအသံထွက် ဂျပန် anime မှာ ၁၉၃၃ခုနှစ်တွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သော မီဆာအိုကာမှထုတ်လုပ်ခဲ့သော Chikara to Onna no Yo no Naka ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပြနည်းပညာတိုးတက်လာသည့်နင်အမျှ ဂျပန်အစိုးရကိုယ်တိုင်ကလည်း ပညာရေးနှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေးလုပ်ငန်းများတွင်အသုံးပြုလာကြသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင်မူ ပထမဆုံး ဇာတ်လမ်းရှည် ဂျပန်ရုပ်ပြကာတွန်းဖြစ်သည့် မိုမိုတိုရိုရဲ့ နတ်စစ်သည်များ ကို Seo မှရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ဂျပန်ရေတပ်မတော်က ပံပိုးကူညီခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင်ရိုက်ကူးခဲ့သော ဝဲဒစ်စနေ ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်ရိုက်ကူးခဲ့သော မယ်နှင်းဖြူလေးနင့်လူပုလေးခုနှစ်ယောက် ကာတွန်းဇာတ်လမ်းတွဲမှာလည်း ဂျပန်ကာတွန်းဆရာများရဲ့ အငွေ့အသက်များပါဝင်နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင်မူ ဂျပန်ရုပ်ပြကာတွန်းဆရာ အိုဆာမူ တီဇူကာ သည် ဒစ်စနေမှ နည်းပညာများကို အတုယူခြင်းဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်များနှင့် ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်များကိုလျှော့ချနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင်မှု ဂျပန်ရုပ်ပြကာတွန်းများသည် ကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကာတွန်းရုပ်ရှင်အဖြစ်အသွင်ပြောင်းလဲလာခဲ့နိုင်ကြသည်။
ထိုသို့ပြောင်းလည်းလာခြင်းသည်မှာ ဂျပန်ရုပ်ပြကာတွန်းများ ၏နတ်ဘုရား ဟူသော်လည်ကောင်း ရုပ်ပြများ ၏ ဒဏ္ဍာရီ ဟူသောလည်ကောင်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရသည့် အိုဆာမူ တီဇူကာ အပါအဝင် အခြားသော ရှေဆောင်လမ်းပြ ကာတွန်းဆရာများ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပင်ဖြစ်သည်။
အရည်အသွေး alt=အန်နီမဲတွင် ဖော်ပြပါဥပမာ မျက်နှာခံစားချက်များကို တွေ့နိုင်သည်။
|thumb|မျက်နှာခံစားချက်များ အန်နီမဲသည် တခြားသောရုပ်ပြလှုပ်ရှားမှုများ (animation) (ဉပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ကာတွန်းများ၊ အစရှိသည်)တို့ နှင့် ဇာတ်ကောင်ဒီဇိုင်း၊ ရုပ်ပြလှုပ်ရှားမှုနည်းလမ်းများ၊ ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်ဆင့် တို့နှင့် ကွဲပြားမှုရှိသည်။
အန်နီမဲအမျိုးအစားထဲမှာတင် ရေးဆွဲသူ၊ ထုတ်လုပ်သူ၊ စတူဒီယို အစရှိသည်တို့ပေါ်မူတည်၍ အမျိုးမျိုးကျယ်ပြန့်သော ရေးဆွဲနည်း (Art Style)တို့ရှိနိုင်သည်။
ခြုံငုံ၍ကြည့်ပါက အန်နီမဲသည် animation ဖြစ်သည့်အလျောက် ကန့်သတ်ထား‌ော frames, မျက်နှာခံစားချက်တို့ဖော်ပြမှု၊ ရုပ်အရာဝတ္ထုတို့၏ အရှည်အကျယ်အရွယ်အစားစသည်တို့နှင့် ကြီးသောမျက်လုံးနှင့် ေတာက်ပထင်ရှား‌‌ေသာအရောင်၊ လိုင်းများ၊နှင့် နှုတ်ခမ်းတို့၏လှုပ်ရှားမှု တို့ကို ခြယ်လှယ်ရိုက်ကူးထားသော သက်ဝင်လှုပ်ရှားရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
Anime သီချင်းများ အန်နီမဲရုပ်သံဇာတ်လမ်းများတွင် အဖွင့်သီချင်းများနှင့် အပိတ်သီချင်းများကို ပုံမှန်အားဖြင့် နာမည်ကြီးဂျပန်သံစုံတီးဝိုင်းတို့က Popသီချင်း၊Rockသီချင်းတို့ဖြင့် တင်ဆက်ပြသလေ့ရှိသည်။
သူတို့သည် သီချင်းများကို ဇာတ်လမ်းတွဲများနှင့်လိုက်ဖက်သင့်လျော်စွာ ရေးကြသော်လည်း သီချင်းဈေးကွက်အတွက်ကိုလည်း စဉ်းစားပေးထားသောကြောင့် သူတို့၏သီချင်းများသည် အန်နီမဲဇာတ်လမ်းတွဲ၏ ဇာတ်အိမ်ကို အနည်းငယ်အားဖြင့် သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုခြင်းရှိစေကာမူ တစ်ခါတစ်ရံလုံးဝသက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပေ။
တစ်ခါတစ်ရံ Popသီချင်းနှင့် Rockသီချင်းတို့ကို ဇာတ်လမ်းတွဲတွင်ဖြစ်ပွားသည့် သီးသန့်ဖြစ်ရပ်များတွင်လည်း ထိုအဓိကအရေးကြီးသောဖြစ်ရပ်တို့ကို မီးမောင်းထိုးရန်အတွက်လည်း စက္ကန့်ပိုင်းလေးမျှဖြင့် ဖွင့်ပြလေသည်။
မိမိတို့မှီတင်းနေထိုင်ရာ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် တော တောင်ရေမြေ စသည်တို့သည် အရောင်အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် လှပတင့်တယ် ရှုချင်စဖွယ်ရှိနေပေသည်။
ပြာလဲ့သောမိုးကောင်းကင် နှင့် သမုဒ္ဒရာရေပြင်၊ စိမ်းစိုညိုမှိုင်းသော တောတောင်၊ အရောင်အမျိုးမျိုးရှိသော ပန်းမာလ်စသည်တို့ကို နေ့စဉ်တွေ့မြင်ရသော လူအပေါင်းသည် မိမိတို့ပတ်ဝန်းကျင့်နှင့် လိုက်အောင် မိမိတို့၏ အဝတ်တန်ဆာနှင့် နေအိမ်များကိုလည်း အရောင်အမျိုးမျိုး ခြယ်လှယ်၍ လှသည်ထက်လှအောင် ကြံဆောင် ပြုလုပ်လိုကြပေသည်။
ယင်းသို့သဘာဝ၏ အရောင်များကို အတုခိုး၍၊ မိမိ တို့၏ အဝတ်တန်ဆာများနှင့် နေအိမ်များကို ရောင်စုံခြယ်သနိုင်ရန် အရောင် ဆိုးဆေးများကို တီထွင်ပြုလုပ်လာခဲ့ကြလေသည်။
ပထမဦးဆုံး အရောင်ဆိုးဆေးများကို စတင်အသုံးပြုကြသူများမှာ အိမ်ထောင်မှုကိစ္စ အဝဝကို ဆောင်ရွက်ရသည့် အမျိုးသမီးများပင် ဖြစ်ကြ၏။
သူတို့သည် ကိုယ့်အိမ်တွင် ရက်လုပ်သော တောင်း၊ ပလုံးနှင့် အဝတ်အထည်များကို ဆန်းကြယ်လှပစေရန် အသီးအနှံ၊ အရွက်အပင်တို့မှရရှိသည့် အရည်များဖြင့် ဆိုးဆေးများဖော်စပ်၍ ရောင်စုံခြယ်သကြလေသည်။
ထိုစဉ်ကအသုံးပြုခဲ့ကြသော သဘာဝအလျှောက်ရရှိ သည့်ဆိုးဆေးများသည် အသွေးအရောင်ကောင်း၍ ကြာရှည်ခိုင်မြဲလေသည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်း ၆ဝဝဝ ခန့်က အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် အသီးအရွက်တို့၏ အရည်များနှင့် ပြုလုပ်ထားသော ဆိုးဆေးများဖြင့် အရောင်ခြယ်ထားခဲ့သော ပစ္စည်းများသည် ယခုတိုင် အရောင်မပျက်ဘဲရှိကြောင်းကို တူးဖော်ရရှိသော ပစ္စည်းများကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် သိရလေသည်။
အမေရိကတိုက်တွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများသည် ရှေးအခါကပင် ဆေးဆိုးသောအတတ်၌ကောင်းစွာ ကျွမ်းကျင်ကြလေသည်။
အမေဇုန်မြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားများသည် သူတို့၏ မျက်နှာများကို 'အူရူကူး'ခေါ် ဆေးတစ်မျိုးဖြင့် နီတွေးအောင် ခြယ်သကြလေသည်။
ထိုဆေးကို 'အနတ်တို'ခေါ် အပင်မှ အစေ့၏ အသား များသော အကာဖြင့်ပြုလုပ်ယူကြသည်။
ယင်းသည် အလွန်တောက်ပသော အနီရောင်ဆိုးဆေးမျိုးဖြစ်သည့်ပြင် တာရှည်လည်းခံသည်။
သို့ရာတွင် 'အနတ်တို' ဆိုးဆေးသည် အနီ ရောင်ချည်းမဟုတ်ချေ။
ထိုဆိုးဆေးကို အခြားအရာများနှင့် ရောစပ်လိုက်သောအခါ အဝါဖျော့ရောင် ဖြစ်လာလေသည်။
ထို အဝါဖျော့ရောင် ဆိုးဆေးကို ထောပတ်နှင့် ဒိန်ခဲတွင် အဝါရောင် ရရှိရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
ထိုဆိုးဆေးတွင် အနံ့နှင့် အရသာ လုံးဝမရှိသဖြင့် ယင်းနှင့်အရောင်တင်ထားသော ထောပတ်နှင့် ဒိန်ခဲတို့သည်လည်း အနံ့အရသာမပျက်ဘဲ တည်နိုင်လေသည်။
'အနတ်တို'အပင်များကို ပူအိုက်၍ စိုစွတ်သောဒေသ၌ အများအပြားစိုက်ပျိုး၍၊ ထောပတ် ဒိန်ခဲပြုလုပ်သော သမပိုင်းနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရလေသည်။
အမေရိကတိုက်ရှိ ပူအိုက်သောဒေသများမှရရှိသော ဆိုးဆေးတစ်မျိုးမှာ 'ကိုချင်းနီး'ခေါ် ချိပ်နီဆေးဖြစ်သည်။
ထိုဆေးမျိုးကို အမေရိကတိုက်တွင်ပေါက်သည့် 'နိုပယ်'(ရှားစောင်း တစ်မျိုး)ခေါ် အပင်တွင် ကျက်စားသော ပါရာဆိုက်ပိုးကောင်ငယ်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှရရှိသည်။
'ကိုချင်နီး'အကောင်များမှရရှိသည့် ချိပ်နီဆေးသည် အလွန်တောက်ပ၍၊ ဆေးဆိုးရာတွင် စွဲမြဲသည်။
အာဖရိကတိုက်၊ စပိန်နှင့် ပီးရူးနိုင်ငံများတွင်လည်း နိုပယ်အပင်များကို စိုက်ပျိူး၍၊ ကိုချင်နီးပိုးကောင်များကို မွေးမြူကြလေသည်။
ယခုအခါ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ပေါင်းစပ် ယူသော ချိပ်နီးဆိုးဆေးများကို ဈေးပေါပေါဖြင့် ရနိုင်ပြီဖြစ်၍၊ ကိုချင်နီးဆေးကို အသုံးနည်းသွားကြလေပြီ။
( ကိုချင်နီးဆိုးဆေး။
) ယင်းသို့ အသီး၊ အရွက်၊ ပိုးမွှားကောင်များမှ ထုတ်ယူရသော ဆိုးဆေးများမှာ အမျိုးအစားမများလှပေ။
ထိုအထဲတွင် အထင်ရှားဆုံးမှာ မဲနယ်ဆိုးဆေး ဖြစ်သည်။
မဲနယ်ဆိုးဆေးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်ပေါက်သော'အင်ဒီဂိး'ခေါ်အပင်ငယ်တစ်မျိုးမှ ရရှိ၏။
မဲနယ်ရောင်မှာ အသွေးအလှဆုံး အပြာရောင်ဖြစ်၍၊ အရောင်မလွှင့်ဘဲ ကြာရှည်ခိုင်သည်။
ထိုလှပခိုင်မြဲသည့် အပြာရောင်ဆိုးဆေးကို ဖြစ်စေသော ပစ္စည်းသည် သဘာဝအခြေအနေ၌ အရောင်မရှိချေ။
မဲနယ်ပင် ၏အရွက်မှ ဆိုးဆေးရဖို့အတွက် အရည်စစ်ထွက်လာစေရန် ပထမတွင် အရွက်များကို ရေစိမ်ပေးရသည်။
တဖန် ထိုအရည်ကို ပစ္စည်းနှစ်မျိုးအဖြစ်သို့ ခွဲထုတ်ပေးသော အင်ဇိုင်းကို ထည့်ပေးရသည်။
ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပစ္စည်းနှစ်မျိုးအနက် တစ်မျိုးသည် သကြားရည်ကဲ့သို့ အရည်ချိုသာဖြစ်သည်။
ကျန်တစ်မျိုးကသာ လိုအပ်သည့် အပြာရောင် မဲနယ်ဖြစ်လာသည်။
ထိုမဲနယ်သည် ပထမတွင် ကော်နှင့်တူသောပစ္စည်းမျှသာဖြစ်ပြီးလျှင် အခြောက်ခံ၍ ဖိလိုက်သောအခါတွင်မှ အလွန်အဖိုးတန်လှသည့် ဆိုးဆေးဖြစ်လာသည်။
ဥရောပတိုက်တွင်လည်း 'ဝုဒ်'ခေါ် မဲနယ်ပင်တစ်မျိုးမှ အပြာရောင်ဆိုးဆေးများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
သို့ရာတွင်အာဖရိကတိုက်ရှိ ဂွတ်ဒဟုပ်အငူဘက်မှ လှည့်ပတ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မဲနယ် ဆိုးဆေးကို ဥရောပတိုက်သို့ အမြောက်အမြား တင်ပို့ရောင်းချရလေသည်၊ ယခုခေတ်တွင် ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် မဲနယ်ရောင် ဓာတုဗေဒဆိုးဆေးများ စီမံဖော်စပ်နိုင်ကြသော်လည်း၊ သဘာဝ မဲနယ်ရောင်ကိုကား မမှီသေးပေ။
အမည်းရောင်ကို ရှေးအခါက ကျပ်ခိုးဖြင့်ပြုလုပ်ကြ၏။
ယခုအခါ ဓာတုဗေဒပါရဂူများက စီမံဖော်စပ်သည့် အမည်းရောင်ဆိုးဆေးများမှာလည်း ကာဗွန်ခေါ် မီးသွေးမှယုတ်ယူရရှိသည့် ဓာတ်တစ်မျိုးဖြင့် စီမံဖော်စပ်ခြင်းဖြစ်ရာ၊ ရှေးခေတ်စီမံ ဖော်စပ်နည်းနှင့် ယခုခေတ်စီမံဖော်စပ်နည်းတို့သည် တသဘောတည်းပင် ဖြစ်လေသည်။
အမည်းရောင်မှာ တစ်မျိုးတည်းဖြစ်စေ၊ အခြားအရောင်များနှင့် ရောစပ်၍ဖြစ်စေ အသုံးပြုရသဖြင့် များစွာအသုံးဝင်သော အရောင်ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ထိုသို့မီးသွေး၊ ကျပ်ခိုးတို့မှ ထုတ်ယူရရှိသော အမည်းရောင် ဆိုးဆေးကို ခြည်ထည်နှင့် သိုးမွေးထည်များက ကောင်းစွ ာစုတ်ယူခြင်းမရှိသဖြင့် အသွေးလည်းမကျ၍၊ ဆေး ရောင်လည်းမခိုင်ချေ။
ထိုကြောင့် အသွေးကျ၍၊ ဆေးခိုင်မည့် အမည်းရောင် ဆိုးဆေးမျိုးကို လုပ်ယူရန် ရှာဖွေစူးစမ်းခဲ့ကြရာ၊ အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းဒေသများ၌ပေါက်သော 'လော့ဂဝု' ခေါ် အပင်တစ်မျိုးကို တွေ့ရှိကြလေသည်။
လော့ဂဝု အပင် သည် အရွယ်အလတ်စား အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
သစ်သားမှာ နီကြန့်ကြန့်ဖြစ်သည်။
သစ်သားမှ အရည်သည်အရောင်မရှိချေ။
သို့သော် ထိုအရည်မှ 'ဟီမတိန်'ခေါ် ခရမ်းရောင်ပစ္စည်းတစ်မျိုး ကို ဖြစ်စေသည်။
ယင်းပစ္စည်းမှ တဖန် အမည်းရောင်ဆိုးဆေးကို ထုတ်ယူနိုင်သည်။
ဆိုးဆေးချည်းသက်သက်ဖြင့် အရောင် မစွဲနိုင်ချေ။
ထိုကြောင့် အရောင်စွဲစေရန် ချုပ်ဆေးတစ်မျိုးကို ထည့်၍ အသုံးပြုရသည်။
ထိုအမည်းရောင်အတွက် ချုပ်ဆေးကို သံမှ ထုတ်ယူသောဆားဖြင့် ပြုလုပ်ယူသည်။
ချုပ်ဆေးကို ထည့်ပြီးသောအခါတွင် သိုးမွေးနှင့် ခြည်ထည်များ၌ အမည်းရောင် စွဲမြဲလာလေသည်။
အသီးအရွက်များမှ ပြုလုပ်ယူသော အခြားဆိုးဆေးများတွင်လည်း ချုပ်ဆေးများကိုထည့်ပေးရသည်။
အသုံးများသောချုပ်ဆေးများမှာ သံ၊ ခဲမဖြူ၊ ကြေးနီနှင့် အခြားသတ္တုများမှ ထုတ်ယူရရှိသော ဆားများဖြစ်သည်။
အခြားအသီးအရွက်များမှ ထုတ်ယူရရှိသော ဆိုးဆေးများလည်း ရှိပေသေးသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်နှင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုများတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော 'ဖတ်စတစ်'ခေါ် သစ်ပင်တစ်မျိုးမှ အဝါရောင်ဆိုးဆေးကိုပြုလုပ်ရရှိလေသည်။
ရှေးအခါက သဘာဝဆိုးဆေးများကို အီဂျစ်၊ ပါးရှားနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံများတွင် အများဆုံးပြုလုပ်ကြလေသည်။
တိုင်ယာမြို့သည် ရှေးအခါက ခရမ်းရောင်နုဆိုးဆေးကြောင့် ထင်ရှားခဲ့ သည်။
ထိုဆိုးဆေးအရောင်သည် စင်စစ်အားဖြင့်ကြက်သွေးရောင် ဖြစ်သည်။
ယင်းကို မြေထဲပင်လယ်တွင် တွေ့ရသော အခွံမာ ရေသတ္တဝါအချို့၏ ဂလင်းများမှ 'ဆင်သက်တစ်'ခေါ် ဓာတုဗေဒဆိုးဆေးများကို အကြီးအကျယ်ပြုလုပ်လာကြလေပြီ၊ ဤကဲ့သို့ သဘာဝဆိုးဆေးကို ပြုလုပ်ရာ၌ လိုအပ်သော အသီးအနှံ၊ အရွက်၊ အမြစ်များကိုရရှိမည့် နိုင်ငံများမှ စောင့်စားမှာယူ ရသည်မှာ အချိန်ဖင့်၍၊ စရိတ်ကြီးလှသည်။
ဓာတုဗေဒဆိုးဆေး များကိုမူ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် စီမံပေါင်းစပ်ပေးနိုင်သဖြင့် အချိန် ကုန်နည်း၍ စရိတ်ကျဉ်းလေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ယခုအခါ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ပြုလုပ်ယူသော ဆိုးဆေးများကို တနေ့တခြား အသုံးများကြသည်။
၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဝီလျံ ဟင်နရီ ပါကင် ဆိုသူသည် ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာမှ ကွီနိုင်ကို ထုတ်လုပ်ယူရန် ကြံစည်ရာတွင် ကျောက်မီးသွေး ကတ္တရာတွင် ပါဝင်သည့် 'အန်နလင်း'ခေါ် ပစ္စည်းတစ်မျိုးမှ ခရမ်းနုအရောင်ကို ရရှိခဲ့လေသည်။
ပါကင်၏ ခရမ်းရောင်နု အရောင်ဆေးသည် ပထမဆုံး အန်နလင်းဆိုးဆေးပင် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့တွေ့ရှိရာမှ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် လုပ်ယူသော ဆိုးဆေးများသည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်များပြားလာလေသည်။
ပထမကမ္ဘာ စစ်မဖြစ်မီက ဂျာမနီနိုင်ငံသည် ဆိုးဆေးလုပ်ငန်း၌ ထိပ်ဆုံးတန်းသို့ ရောက်ခဲ့၏။
ထိုစစ်အတွင်း၌ ဂျာမနီမှ ဆိုးဆေးများမရ နိုင်သဖြင့် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် အခြားတိုင်းပြည်များရှိ အထည်လုပ်ငန်းကို များစွာထိခိုက်ခဲ့၏။
သို့သော် ထိုအခက်အခဲကို ကျော်လွန်နိုင်ရန်အတွက် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေကြံဆခဲ့ကြလေသည်။
ယခုအခါ ဆိုးဆေးများကို (၁) သဘာဝဆိုးဆေး၊ (၂) တွင်းထွက်ဆိုးဆေး၊ (၃) ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်ယူသော ဆိုးဆေးဟူ၍ သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
သဘာဝဆိုးဆေးများကို အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များမှ ထုတ်ယူသည်။
သဘာဝဆိုးဆေး အမြောက်အမြားကို 'ကိုချင်နီး'နှင့် 'လော့ဂဝု'မှ လုပ်ယူကြသေးသည်။
တွင်းထွက်ဆိုးဆေးသည် တွင်းထွက်ပစ္စည်းနှင့် ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာမှ ရသည့်ပစ္စည်းများမှ လုပ်ယူသော ဆိုးဆေးဖြစ်သည်။
ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် လုပ်ယူသော ဆိုးဆေးသည် ဓာတ်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးမှ လုပ်ယူသော ဆိုးဆေးဖြစ်သည်။
ထိုဆိုးဆေးများနှင့် ခြည်၊ သိုးမွေး၊ ပိုး၊ ရေယွန်အမျိုးမျိုး၊ နိုင်လွန်၊ ငှက်မွေး၊ သားမွေး၊ သားရေ၊ စက္ကူ၊ အင်္ကျီကြယ်သီးများကို ဆိုးနိုင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဆိုးဆေးများ။
နိဒါန်း ကွန်ပျူတာဘာသာပြန်နည်းစနစ်များကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နေရာပေါင်းများစွာတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုနေကြသည်။
နိုင်ငံအသီးသီးရှိ တက္ကသိုလ်များ၊ ပုဂ္ဂလိက အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အစိုးရဌာနများက ငွေကြေးအမြောက်အမြား အကုန်ကျခံ သုံးစွဲ၍ အကောင်အထည်ဖော်လျက် ရှိကြသည်။
တစ်ကိုယ်ရေသုံး အိတ်ဆောင် ဘာသာပြန်စက်ငယ်လေးများမှ စစ်မြေပြင်သုံး Smart Phone နည်းပညာများအထိ ရောက်ရှိနေပါသည်။
အမေရိကန်တို့ အာဖကန္နစ္စတန် သို့ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်စဉ်က အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်ကလည်း ဤနည်းပညာ၏ အသုံးဝင်မှုကို ပေါ်လွင်စေခဲ့သည်။
စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက် ၂၀⁠၀၁ အမေရိကန်တို့ အာဖကနစ္စတန်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး နောက်ပိုင်း အာရပ်ဘာသာစကားသည် အဓိကပြဿနာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ လိုက်ပါတာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ စကားပြန်များခေါ်ယူခဲ့သော်လည်း စစ်ပွဲအတွင်းမို့ လိုက်ပါလိုသူ သိပ်မရှိလှ။
ခေါ်ဆောင်လာသည့် ဘာသာပြန်အတော်များ⁠များလည်း သေနတ်ဆံ၊ဗုံးဆံ ကြောက်၍ ပြန်ပြေးကြသူများနှင့်သာ ပြည့်နေသည်။
အမေရိကန်တို့ ခေါင်းချင်းရိုက်ကုန်ကြသည်။
ဘာသာပြန်တွေ မရှိလို့မဖြစ်။
နောက်ဆုံး ဒီပြဿနာက အမေရိကန် အဆင့်မြင့် ကာကွယ်ရေး သုတေသန အေဂျင်စီ (DARPA) သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
DARPA က အမျိုးသား စံသတ်မှတ်ချက်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အဖွဲ့ကြီး(NIST) သို့ လူအစားထိုး အင်္ဂလိပ်-အာဖကန် ကွန်ပျူတာ ဘာသာပြန်စနစ် တစ်ရပ် အကောင်အထည် ဖော်ပေးရန် ပန်ကြားလေသည်။
သို့နှင့် ကွန်ပျူတာ ဘာသာပြန် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ နည်းပညာနယ်ပယ်မှသည် စစ်မြေပြင်သို့ပင် ကျယ်ပြန့်စွာရောက်ရှိလာတော့သည်။
ကွန်ပျူတာဘာသာပြန်စနစ် -- Machine Translation (MT) ကွန်ပျူတာဘာသာပြန်စနစ် (MT) ဆိုတာ ဘာလဲ ? ဘာသာစကားတစ်ခုမှ အခြားဘာသာစကားတစ်ခုကို ဘာသာပြန်ဆိုရာမှာ လူဘာသာပြန်များ၏နေရာကို အစားထိုးပြီး ကွန်ပျူတာကို ဘာသာပြန်ဆိုခိုင်းခြင်းပင် ဖြစ်ပါတယ်။
လူဘာသာပြန်များကို အစားထိုးမည်ဆိုတာ့ MT က ဘာတွေကောင်းနေပါသလဲ ? ၁။
အလွန် လျင်မြန်မှု ရှိသည်။
မှတ်သားနိုင်မှုစွမ်းရည် မြင့်မားပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဘာသာပြန်နိုင်စွမ်းအား မြင့်မားပါသည်။
ဘယ်တော့မှ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သည်ဟု မဆိုပါ။
ဘယ်တော့မှ ကွန်ပလိန်းမတက်ပါ။
MT ရဲ့ မကောင်းတဲ့အချက်တွေကရော ? ၁။
လူဘာသာပြန်များလောက် မှန်ကန်မှု မရှိနိုင်ပါ။
ဘာသာပြန်ဆိုသည့် ပုံစံမျိုးစုံမရရှိနိုင်ပါ။
သဘာဝကျကျ ပြန်ဆိုနိုင်ခြင်း မရှိပါ။
လူဘာသာပြန်ကဲ့သို့ ခံစားချက်များထည့်သွင်း ပြန်ဆိုနိုင်ခြင်းမရှိပါ။
MT ကို ဘယ်လိုနေရာမျိုးတွေ/ဘယ်လိုလူမျိုးတွေ အဓိကသုံးမှာလဲ ? ၁။
လူဘာသာပြန်များ ရရှိဖို့ ခက်ခဲတဲ့ နေရာမျိုးတွေ ၂။