kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့အပြင် အချုပ်ခန်းနှစ်ခု၊ ခံတပ်၏ အလယ်တွင် ၂.၇၅ မီတာ (၉ပေ) အချင်းရှိသည့် ရေတွင်းတစ်ခုရှိသည်။
ရေသွယ်စနစ်တွင် အတွင်းပိုင်းနှင့် မုတ်သုံမိုးရေများကို ကျုံးအတွင်းသို့ စီးဆင်းစေသည်။
တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ခုနှစ် ၁၇၆၅ စာသားကို အဓိကဂိတ်ပေါက်တွင် ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီဟူသည့် စာနှင့်အတူ ရေးထိုးထားသည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ခံတပ်များ။
The 100-meter tall Shwesandaw in Bagan— the country's tallest structure by architectural height for nearly nine centuries ( 1057–1954) and tallest by pinnacle height at least until 1775 အောက်ပါစာရင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦများစာရင်း ဖြစ်သည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် အပိုင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။
ပထမစာရင်းတစ်ခုမှာ ၉၀ မီတာ (၂၉၅ ပေ) ထက် မြင့်သည့် အဆောက်အဦများနှင့် အခြားစာရင်းတွင် ၆၀ မီတာ (၁၉၇ ပေ) အထက် စာရင်း ဖြစ်သည်။
စာရင်းသည် လွတ်လပ်သည့်အချက်အလက်များမှ ရယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး မပြည့်စုံမှုများ ရှိနေနိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦများတွင် စေတီများနှင့် ဘုရားများ ပါဝင်သည်။
မီတာ ၁၀၀ (၃၂၈ ပေ) အမြင့်ရှိသည့် ဘုရားများကို ၁၁ ရာစုခေတ်ကတည်းက ပုဂံတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် လက်ရာဖြစ်သည့် ရွှေဆံတော်ဘုရားတွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။
၁၃၄ မီတာ (၄၄၀ ပေ) ရှိသည့် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရဲရွာရေလှောင်တမံသည် လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံ၌ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။
အမြင့်ဆုံး အဆောက်အအုံများ အဆောက်အအုံ၊ ရွက်တိုင်၊ တာဝါ မဟုတ်သည့် အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံများ Rank NameImage Location Height: m (ft) Pinnacle height m (ft) Year Completed Type Notes References 1 Yeywa Dam alt=|center|frameless|100px Kyaukse 2010 dam 2 Lower Paunglaung Dam Pyinmana 2005 dam 3 Laykyun Sekkya alt=|center|frameless|100px Monywa 2008 statue 3rd tallest statue in the world pinnacle height includes the 13.4 meter throne Foer et al 2019: 170 4 Shwemawdaw Pagoda alt=|center|frameless|100px Bago ? ? by 1390 stupa Tallest pagoda in Myanmar since 1954 1796 1954 5 Shwedagon Pagoda alt=|center|frameless|100px Yangon ? ? ? stupa 2500+ years old according to tradition ? 1362/63 ? 1462 UNESCO 2018Langmead, Garnault 2001: 307 ? 1775 1871 6 Uppatasanti Pagoda Naypyidaw 2009 stupa Replica of the Shwedagon but 30 cm shorter; presumably, its hti is also of the same height as the Shwedagon's. 7 Upper Paunglaung Dam Naypyidaw 2015 dam 8 Goteik viaduct alt=|center|frameless|100px Nawnghkio 1900 bridge Most of the viaduct's pillars destroyed during WWII. Rebuilt in 1951. 1951 9 Shwesandaw Pagoda alt=|center|frameless|100px Bagan ? 1057 stupa Tallest pagoda in Bagan 10 Dapein I Dam Bhamo 2011 dam 11 Statue of Gautama Buddha alt=|center|frameless|100px Kyaikto ? 2019 statue 12 Yangon Radar Station alt=|center|frameless|100px Yangon 2016 radar tower 18 stories tall 13 Thatbyinnyu Temple alt=|center|frameless|100px Bagan 1150/51 temple Tallest temple in Bagan 14 Htupayon Pagoda Sagaing ? ? 1454/55 stupa (MNA 2016) gives the height as 202 feet (61.5m) but (Moore, Win Maung 2016: 168–169) says the pagoda's height was raised by 10 meters from the original height of 49 meters, meaning the new height is now 59 meters (193.5 feet). The 61.5 meter height is likely inclusive of the hti (umbrella or spire). ? ? 1605/06 ? 1851/52 2016 15 Nan-Myint Tower Bagan 2005 Tower Observation tower for the Bagan Archeological Zone; consists of 13 levels/stories အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦများ၏ အချိတ်မှတ်တမ်း ဗိသုကာဆိုင်ရာအမြင့်အလိုက် NameImage Location Height: m (ft) Pinnacle height m (ft) Years as tallest Notes References Shwesandaw Pagoda alt=|center|frameless|100px Bagan ? 1057–1954 Tallest pagoda in Bagan Shwemawdaw Pagoda alt=|center|frameless|100px Bago ? 1954–2005 Tallest pagoda in Myanmar Lower Paunglaung Dam Pyinmana 2005–2010 Yeywa Dam alt=|center|frameless|100px Kyaukse 2010–present အထွတ်အထိပ်၏ အမြင့်အလိုက် NameImage Location Height: m (ft) Pinnacle height m (ft) Years as tallest Notes References Shwesandaw Pagoda alt=|center|frameless|100px Bagan ? 1057–1775 or 1871 Tallest pagoda in Bagan Shwedagon Pagoda alt=|center|frameless|100px Yangon 1775 or 1871–1954 Shwemawdaw Pagoda alt=|center|frameless|100px Bago ? 1954–2005 Tallest pagoda in Myanmar Lower Paunglaung Dam Pyinmana 2005–2010 Yeywa Dam alt=|center|frameless|100px Kyaukse 2010–present စာပေများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ အမြင့်ဆုံးရုပ်တုများစာရင်း။
ဆရာဝက်သီမဒိရာယ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့ရှိ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်တစ်ခုဖြစ်သည့် စင်နမွန်ဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် အနောက်ပိုင်းစီရင်စုကောင်စီ၏ မူလရုံးအဆောက်အဦပရဝုဏ်ဖြစ်သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဤအဆောက်အဦကို များသောအားဖြင့် ကိုလံဘိုမြို့ခံမဟုတ်သည့် ပါလီမန်အဖွဲ့ဝင်များ၏ တည်းခိုရာနေရာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
ပြင်ပလင့်များ Western Province Provincial Council Parliament of Sri Lanka ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ။
စိန့်မတ်သီယာချတ်ကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မိုရတုဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ချတ်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချတ်ကျောင်းတော်သည် လက်ရှာပသီယာတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုလံဘို - ဂယ်လီ(A2)လမ်းမပေါ်ရှိ ဆွိုင်းစပူရလမ်းဆုံမှ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၁ ကီလိုမီတာ (၀.၆၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဤကျောင်းတော်ကို ၁၈၇၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက် (စိန့်မတ်သီယာနေ့) တွင် ကိုလံဘို၏ လေးယောက်မြောက် ဂိုဏ်းအုပ် Rt. Revd. Dr. Reginald Stephen Copleston က သွတ်သွင်းခဲ့သည်။
သမိုင်း လက်ရှာပသီယာရှိ ပထမဆုံးသော ချတ်စာသင်ကျောင်းကို ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းအဆောက်အဦကို တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် ချတ်ကျောင်းလုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် လုပ်ဆောင်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် Abraham Mendis သည် ကိုလိုနီ Chaplain နှင့် မိုရတုဝဒေသအတွက် လက်ရှာပသီယာတွင် ချတ်ကျောင်းတော်တစ်ခု တည်ထောင်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့ကြသည်။
နှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်တွင် Rev. Mendis သည် နေ့စာသင်ကျောင်းပွဲတော်တစ်ခု ပြုလုပ်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် စာသင်ကျောင်းသည် ရဝတဝတ်တီကျောင်းနှင့် လက်ဆာပသိယကျောင်း နှစ်ခုသာ ရှိသည်။
၁၈၆၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုပွဲ၌ Charles Henry de Soysa သည် ကျေးရွာတွင် ချတ်ကျောင်းတော်အဆောက်အဦအသစ် တည်ဆောက်ရန် ကူညီမည်ဟု သဘောတူခဲ့ကြသည်။
အဆောက်အဦအောက်ခံကျောက်တုံးကို ၁၈၇၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကိုလံဘိုရှိ သုံးယောက်မြော်ဂိုဏ်းအုပ် Rt. Revd. Hugh Willoughby Jermyn က အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာငွေကြေးစေ့များ အမျိုးမျိုးပါဝင်သည့် ပုလင်းနှင့် စားရေးထွင်းထားသည့် သတ္တုပြားတစ်ခုကိုလည်း ထိုအောက်ခံကျောက်တုံးနှင့်အတူ အုတ်မြစ်ချခဲ့ကြသည်။
ထိုပွဲသို့ chaplain Rev. A. Mendis, Rev. J. Bacon, Mudaliyar Susew de Soysa, and the land donor Charles Henry de Soysa စသူတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
၁၈၇၅ ခုနှစ် အဆုံးပိုင်းတွင် တည်ဆောက်မည်သူ ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်ကို စိန့်မသီယာနေ့ ၁၈၇၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကိုလံဘို၏ လေးယောက်မြောက် ဂိုဏ်းအုပ် Rt. Revd. Dr. Reginald Stephen Copleston က သွတ်သွင်းပေးခဲ့သည်။
ဆက်ဟက်ဟိုတယ် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဂျက်ဖနာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အခန်း ၃၆ ခန်းပါဝင်ပြီး မြို့တော်၏ အချက်အချာ နေရာ၊ ဗစ်တိုးရီးယားလမ်းပေါ် ဂျက်ဖနာဆေးရုံမျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် ဟိုတယ်ကို ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုကြာ ဂျက်ဖနာကျွန်းဆွယ်ပေါ်၌ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဟိုတယ်ကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း သီရိလင်္ကာစစ်တပ်က ၁၆ နှစ်ကြာ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ပိုင်ရှင်ဖြစ်သူထံသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သမိုင်း ဟိုတယ်ကို ၁၉၇၀ တွင် Ayappan Sangaran က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
Ayappan Sangaran အိန္ဒိယလူမျိုးဖြစ်ကာ သီရိလင်္ကာသို့ ၁၉၂၈ တွင် ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဟိုတယ်၏ အမည်ကို Ayappan Sangaran က သူ သဘောကျသည့် နိုင်ငံချစ်မြတ်နိုးသူ Subhas Chandra Bose ၏ အမည်ကို ပေးခဲ့သည်။
ဂျက်ဖနာမြို့တွင် Sangaran သည် ဆက်ဟက်ကဖေးနှင့် ရေခဲမုန့် အပါအဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် ရေခဲမုန့်စီးပွားရေးကို တစ်ဦးတည်းချုပ်ကိုင်ထားနိုင်သူ ဖြစ်သည်။
ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာနက အခန်း ၃၀ ပါဝင်သည့် ဟိုတယ်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ် ၂ ခုကြာအောက် ဂျက်ဖနာကျွန်းဆွယ်တွင် တစ်ခုတည်းသော ခရီးသွားဟိုတယ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဟိုတယ်၌ အခန်း ၁၅ ခန်းကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် ဂျက်ဖနာကျွန်းဆွယ်ကို တမီကျားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဆီမှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဤဟိုတယ်နှင့် ဂျက်ဖနာမြို့ရှိ အခြားသော ပြည်သူ့အဆောက်အဦများစွာတို့သည် ဒုက္ခသည်များအတွက် ခိုလှုံရာနေရာများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂျက်ဖနာကို သီရိလင်္ကာစစ်တပ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင် ဟိုတယ်ပါဝင်သည့် မြို့၏ အလယ်ဗဟိုကို လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ဇုံအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် ဟိုတယ်ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မြို့အတွင်းရှိ အခြားသော အဆောက်အဦများကိုလည်း ထိုကဲ့သို့ပင် သိမ်းယူခဲ့သည်။
ဟိုတယ်သည် သီရိလင်္ကာစစ်တပ် ၅၁-၂ တပ်ဖွဲ့၏ ရုံးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Sangaran သည် သူ၏ မိသားစုနှင့်အတူ အိန္ဒိယသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ဟိုတယ်ကို စစ်တပ်က ယူပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာတွင် Sangaran သည် သေဆုံးခဲ့သည်။
နော်ဝေငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် ဟိုတယ်ကို ပိုင်ရှင်ထံသို့ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အလယ်တွင် ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် ကတိပြုခဲ့သည်။
သို့သော် ဤသည်မှာ ဖြစ်မလာခဲ့ပေ။
ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးပြီး ၂ နှစ်အကြာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်တပ်သည် ဟိုတယ်ကို မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ဟိုတယ်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြီးနောက်တွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် Sangaran ၏ သားများဖြစ်ကြသည့် S. Hariharan နှင့် S. Nimalaharanများနှင့် ဆက်ဟက်ခရီးသွားဟိုတယ်လီမီတက်တို့၏ ညွှန်ကြားအုပ်ချုပ်သူများ၏ အောက်တွင် ဟိုတယ်ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာ၊ ကိုလံဘို (; ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ၁၅၂ မီတာ (၄၉၉ ပေ) အမြင့်ရှိသည့် အမြွှာညီနောင်အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။
အထပ် ၃၉ ထပ်ပါဝင်သည့် တာဝါများတွင် ရောင်းချရန် အလွှာလေးခုပါဝင်သဖြင့် တာဝါတစ်ခုချင်းစီးတွင် အထပ် ၄၃ ထပ် ပါဝင်သည်။
ဟိုတယ်ကို Overseas Realty Ceylon PLC (ORCPLC) က စီမံခန့်ခွဲသည်။
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာ (ကိုလံဘို) WTCC ကို စင်ကာပူလူမျိုး ကုန်ပစ္စည်း၊ ပင်လယ်ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့် Shing Kwan Group ၏ တည်ထောင်သူက Shing Pee Tao အကောင်အထည်ဖော်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သည်။
Tao သည် ကိုလံဘိုမြို့၊ Echelon Square တွင် တည်ရှိသည့် ကိုလံဘိုစတော့အိတ်ချိန်းတွင်ပါဝသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် ORCPLC ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။
တရားဝင်ခွင့်ပြုမှုကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ရရှိခဲ့သည်။
မြေနေရာပြုပြင်ခြင်းများကို စက်တင်ဘာလတွင် လုပဆောင်ခဲ့သည်။
အဆောက်အဦသည် တည်ဆောက်နေစဉ် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဗဟိုဘဏ်ရှိ LTTE သေကြောင်းကြံတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
ထိုဖြစ်ရပ်တွင် လူပေါင်း ၉၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၄၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ Chandrika Kumaratunga က တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ဖွင့်လှစ်ပြီး သုံးရက်အကြာ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူး) နေ့တွင် တမီကျားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က ဟိုတယ်၏ ကားပါကင်တင် ထရပ်ကားတစ်စီးကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
တာဝါ၏ အနောက်ဘက်နေရာကို ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အဆောက်အဦမှာ ချွတ်ယွင်းမှုမရှိပဲ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ် နယူးယောက်မြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာကို ဗုံးခွဲခံရမှုကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးနှင့် စီးပွားရေးအရ အမှတ်သင်္ကေတစင်တာတစ်ခု ဖြစ်နေသည့်အတွက် တမီကျားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် LTTE တို့၏ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
ခန့်မှန်းခြေ ၆ လအတွင်းတွင် ပြင်ဆင်မှုများကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အဆောက်အဦကိုလည်း ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ကိုလံဘိုစတော့အိတ်ချိန်း၊ သီရိလင်္ကာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖွဲ့နှင့် Securities Exchange Commission စသည်တို့သည် အခကြေးငွေပေးကာ ဖွင့်လှစ်ထားကြသည်။
ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဟိုတယ်များ။
မိုလိုတော့ကော့တေးသည် ဓာတ်ဆီဗုံး၊ ပုလင်းဗုံး၊ လူမွဲသုံးလက်ပစ်ဗုံး၊ မီးလောင်ဗုံး (အရပ်သားအခေါ်သာဖြစ်သည်။
စစ်ဘက်သုံး မီးလောင်ဗုံးလည်း ရှိသည်)၊ မီးပုလင်း၊ မိုလိုတော့တို့အပြင် အတိုကောက်အနေဖြင့် မော်လီဟုလည်း ခေါ်တတ်သောပစ္စည်းသည် ပုလင်းကိုအခြေခံသော ကောက်ခါငင်ခါသုံး ရန်ပြုလက်နက်တမျိုး ဖြစ်သည်။
ပြလုပ်ရန်လွယ်ကူသောကြောင့် ဒုစရိုက်သမားများ၊ အဓိကရုဏ်းဖန်တီးသူများ၊ မြို့ပြပြောက်ကျားတပ်များ၊ အကြမ်းဖက်သမားများ၊ ဖားတပိုင်းငါးတပိုင်းစစ်သားများအပြင် စစ်ဘက်သုံးလက်နက်များ ကုန်နေလျှင် စစ်သားများပင် သုံးတတ်သေးသည်။
အမည်တွင်လာပုံ မိုလိုတော့ကော့တေးဟူသော ဝေါဟာရကို ဖင်လန်သားတို့က ဆောင်းရာသီစစ်ပွဲဟုခေါ်သော ပထမ ဖင်လန်_ဆိုဗီယက်စစ်ပွဲတွင် စခေါ်သည်။
ထိုစဉ်က ဆိုဗီယက်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလုပ်နေသော ဗီယာချက်စလော့မိုလိုတော့အား ရွဲ့၍ သုံးခြင်းဖြစ်သည်။
မိုလိုတော့သည် ၁၉၃၉ ခု၊ ဩဂုတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် အချင်းချင်းရန်မပြုရေးအတွက် နာဇီတို့နှင့် မိုလိုတော့-ရဘ္ဘန်ထြုစာချုပ်ကို ချုပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီစစ်ပွဲအတွင်း ဆိုဗီယက်အစိုးရပိုင်ရေဒီယိုမှတဆင့် မိုလိုတော့က ဝါဒဖြန့်ကြေညာချက်ထုတ်သည်။
ဖင်လန်အား ဆိုဗီယက်တို့က ဗုံးကြဲရခြင်းမှာ ငတ်မွတ်နေသောအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအား လူသားချင်းစာနာသောအနေဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာများ ချပေးခြင်းဟု ဆိုသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ဖင်လန်သားတို့က ဆိုဗီယက်တို့ချသော အစထွက်ဗုံးများကို မိုလိုတော့ပေါင်မုန့်တောင်းဟု ရွဲ့ခေါ်သည်။
ဆိုဗီယက်တင့်ကားများအား လက်လုပ် မီးလောင်ဗုံးဖြင့် ပစ်သည့်အခါ၌လည်း မိုလိုတော့ပေးသောစားစရာများနှင့်တွဲသောက်ရန် မိုလိုတော့ကော့တေးဟု ခေါ်သည်။
ဖန်တီးပုံ ကွဲနိုင်သော ဖန်ပုလင်းအတွင်း အရက်၊ ဓာတ်ဆီကဲ့သို့ မီးလောင်လွယ်သောပစ္စည်းကို ထည့်သည်။
မီးစွဲစေရန် ဒီဇယ်ရောတတ်သည်။
မီးစာအဖြစ် ပုလင်းဝတွင် အဝတ်ဆို့ကာ မီးတို့ရသည်။
ဆို့သောအဝတ်စကို ဓာတ်ဆီထက် အရက်၊ လေယာဉ်ဆီတို့ကို ပို၍သုံးလေ့ရှိသည်။
သုံးမည့်အခါ အဆို့ဝတ်ကို မီးတို့ကာ ပစ်မှတ်ထားသော ယာဉ် သို့မဟုတ် ကတုတ်သို့ ပစ်ရသည်။
ပစ်မှတ်ကို ခပ်ပြင်းပြင်းထိသောအခါ ပုလင်းထဲ၌ပျံ့နေသော ဓာတ်ဆီမှုန်များက အဆို့ဝတ်မှအပူကိုရကာ မီးလုံးဖြစ်လာသည်။
နောက် ဆီကျန်ရှိသလောက် မီးစွဲတော့သည်။
မီးလောင်လွယ်သောအရည်များဖြစ်သည့် ဒီဇယ် မက်သနော တာပင်တိုင် လေယာဉ်ဆီ အရက်ပြန်တို့ကိုလည်း ဓာတ်ဆီအစားဖြစ်စေ၊ ဓာတ်ဆီနှင့်ရော၍ဖြစ်စေ သုံးသည်။
ဖော့ (ရေခဲဘူးများ၌သုံးသော foam polystyrene ခေါ်သည့် ဖော့ရော၊ တခါသုံးဘူးအဖြစ် ဒန်ပေါက်ဘူး ခေါက်ဆွဲဘူးများအဖြစ်သုံးသော XPS foam ခေါ်သည့် ဖော့ပါ သုံးနိုင်သည်) မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ ကတ္တရာ တာယာဖြတ်စ ရေနံချေး ကျောက်ဂွမ်း ချေးချွတ်ဆေး ဆပ်ပြာဆီ ရော်ဘာကော် (rubber cement) တို့ကို မီးစွဲစေရန် မီးတောက်ကြီးစေရန် မီးခိုးပိုထွက်ရန် ထည့်နိုင်သည်။
ပေါက်ကွဲပြီးနောက် အသက်ရှူကြပ်စေရန် အဆိပ်မိစေရန် အဆိပ်ဖြစ်နိုင်သောပစ္စည်းများထည့်ကာ လက်ဖြစ်ဓာတုလက်နက်သဘော သုံးနိုင်သေးသည်။
အစွန်းချွတ်ဆေး ကလိုရင်း အက်ဆစ်ပြင်းများနှင့် ပိုးသတ်ဆေးတို့မှာ ထိုသို့ဖြစ်စေနိုင်သည်။
တရားဝင်မှု ရန်ပြုလက်နက်ဖြစ်သောကြောင့် နေရာအတော်များများ၌ ထုတ်လုပ်ခြင်း လက်ဝယ်တွေ့ရှိခြင်းတို့သည် ဥပဒေနှင့်မညီပေ။
အမေရိကန်၌ အမျိုးသားလက်နက်ဥပဒေအောက်တွင် ဖျက်ဆီးရေးလက်နက်အဖြစ်ထည့်သွင်းထားသည်။
၂၀၁၆ ခု၊ မေလတွင် ဝစ်ကွန်ဆင်ပြည်နယ်၊ အဲ့ခလိတ်မြို့၌ ဆန္ဒပြပွဲတခုတွင် ဆီရတ္တယ်ရဲအရာရှိများထံ ဝေကေဆီဖလွိုက်က မိုလိုတော့ကော့တေးဖြင့် ပစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၂၀၁၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရန်ပြုလက်နက်သုံးကြောင်းထင်ရှားကာ ပြစ်ဒဏ်ချခံရသည်။
ကန်တက္ကီပြည်နယ်၊ ဆင်ပဆန်နယ်မြေ၌ အသက် ၂၀ အရွယ် ထရေးအလက်ဇန္ဒားဂွဿနီလောသည် ဖရန်ကလင်းဆင်ပဆန် နယ်မြေအလယ်တန်းကျောင်း၌ မိုလိုတော့ကော့တေး ၅ လုံးပစ်ကာ မီးရှို့ရန်အားထုတ်သည်။
တရားမဝင်လက်နက်များ ထုတ်လုပ်အသုံးပြုခြင်းအတွက် ပြစ်မှုထင်ရှားက ၂၀၁၈ ခု၌ ထောင် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံရသည်။
ကဏ္ဍ:ဖင်လန်လူမျိုး တီထွင်မှုများ။
ညီညွတ်ရေးချတ်ကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ နုဝရအဲလိယမြို့၊ Uddpussalawa လမ်းဟောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ချတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် Rev. Arthur Stephen Paynter က တည်ထောင်ခဲ့သည်။
နုဝရအဲလိယမြို့တွင် လူမျိုးပေါင်းစုံအတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံးသော ချတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ India Christian Mission Church ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ချတ်ကျောင်းများ။
ဝေလိကဒထောင် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးထောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လုံခြုံရေးကို အမြင့်ဆုံး ထားရှိသည်။
အုပ်ချုပ်သူ Cameron ၏ အမိန့်အောက်တွင် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအစိုးရက ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထောင်သည် မြေနေရာ ၄၈ ဧက (၁၉၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာ) ရှိသည်။
လူပေါင်း ၁၇၀၀ ခန့်ကို ထိန်းသိမ်းထားရသည့်အတွက် ထောင်၏ အမှန်တကယ်ဝင်ဆံ့သည့် ပမာဏထက်များပြားကာ လူများပြွတ်သိပ်နေသည်။
ထောင်တွင် ဆေးရုံတစ်ခု ရှိသည်။
ထို့အပြင် ကြိုးစင်တစ်ခု (၁၉၅၉ ကတည်းက အသုံးပြုခြင်းမရှိ) လည်း ရှိသည်။
အကျဉ်းထောင်များဌာနက ဤထောင်ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ထင်ရှားသည့် အကျဉ်းသားများ D S Senanayake - National hero, independence activist and first prime minister of Ceylon F R Senanayake - National hero and independence activist Captain Henry Pedris - National hero and martyr of the independence movement Anagarika Dharmapala - National hero, independence activist and leading figure of the Buddhist revival Colonel F. C. de Saram - A leader of the attempted military corp of 1962 Talduwe Somarama - The assassin of S. W. R. D. Bandaranaike, who was executed in 1962 Bombardier Gratien Fernando - Leader of the Cocos islands mutiny Douglas Devananda - Tamil politician and a cabinet minister. Sepala Ekanayake - Airline hijacker Sarath Fonseka - Former Commander of the Army and Chief of Defence Staff who led the army for a win against the LTTE Selvarajah Yogachandran - also known as Kuttimani was one of the leaders of former Tamil militant organization TELO, killed in Welikada prison massacre Nadarajah Thangathurai - one of the leaders of former Tamil militant organization TELO, killed in Welikada prison massacre Scouting The world's first prison Scout Group registered by Imperial Scout Headquarters started at Welikada Prison in 1926. ပြင်ပလင့်များ Welikada Prison, Department of Prisons ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အကျဉ်းထောင်များ။
ဝက်မင်စတာအိမ်တော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့ရှိ ဗြိတိသျှအထက်အကြီးအကဲများအတွက် ဆောက်လုပ်ထားသည့် အိမ်ဖြစ်သည်။
ကိုလံဘိုမြို့၏ အရပ်တစ်ခုဖြစ်သည့် စင်နမွန်ဥယျာဉ်တွင်တည်ရှိသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရက ရယူခဲ့သည်။
ကိုလိုနီခေတ်ဘန်ဂလိုပုံစံ အဆောက်အဦဖြစ်ကာ ပန်းခြံကြီးတစ်ခု ပါဝင်သည်။
၎င်းကို ဝက်မင်စတာနန်းတော်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာအထက်ကော်မရှင်ကို ဝက်မင်စတာအိမ်တော်အနားသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးသည်။
မြေနေရာကို မိုးလေဝသဌာနက ရယူခဲ့သည်။
http://ukinsrilanka.fco.gov.uk/en/news/image-gallery/qbp-2011 Queen’s Birthday Party 2011 ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ။
right| တိုက်ရိုက် မက်သနောလ် လောင်စာဆဲလ် (အနက်ရောင်အလွှာတုံး) သရုပ်ပြမော်ဒယ်။
thumb| ပရိုတွန် စီးကူးသော လောင်စာဆဲလ် လောင်စာဆဲလ်သည် လျှပ်စစ်ဓာတုဆဲလ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လောင်စာဆီ (များသောအားဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်)၏ ဓာတုစွမ်းအင်နှင့် ဓာတ်တိုးပစ္စည်း (အောက်ဆီဂျင် ) တို့ ဓာတ်ပြုမှု မှတစ်ဆင့် လျှပ်စစ်အဖြစ်ပြောင်း လဲပေးသည်။
လောင်စာဆဲလ်များသည် ဘက်ထရီများနှင့် ကွဲပြားပြီး ဓာတုဗေဒဓာတ်ပြုမှုကို စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်စေရန်အတွက် လောင်စာနှင့် အောက်ဆီဂျင် (လေထုမှ) လိုအပ်သည်။
ဘက်ထရီများမှာမှု ဓာတုစွမ်းအင်သည် များသောအားဖြင့် သတ္တုများနှင့် ၎င်းတို့၏ အိုင်းယွန်းများ သို့မဟုတ် အောက်ဆိုဒ်များမှ ဖြစ်သည်။
Schmidt-Rohr, K. (2018). "How Batteries Store and Release Energy: Explaining Basic Electrochemistry", J. Chem. Educ., 95: 1801–1810. https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.8b00479 လောင်စာဆဲလ်များသည် လောင်စာနှင့် အောက်ဆီဂျင်ထောက်ပံ့ပေးသရွေ့ စဉ်ဆက်မပြတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည်။
ပထမဦးဆုံးသော လောင်စာဆဲလ်များကို ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် ဆာ ဝီလျံဂရုပ် (Sir William Grove)မှ တီထွင်ခဲ့သည်။
ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်အကြာ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ဖရန်စစ်သောမတ်ဘေကွန် (Francis Thomas Bacon) မှ ဟိုက်ဒရိုဂျင် - အောက်ဆီဂျင်လောင်စာဆဲလ်ကို တီထွင်ပြီးနောက်တွင် လောင်စာဆဲလ်များကို ပထမဆုံးစီးပွားဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဘေကွန် လောင်စာဆဲလ် (တီထွင်သူ၏ နာမည်ပေး)ဟု သိကြသည့် အယ်ကာလိုင်းလောင်စာဆဲလ်ကို ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအလယ်ကတည်းက နာဆာအာကာသ အစီအစဉ်များတွင် ဂြိုဟ်တုများနှင့် အာကာသယာဉ်များကို ပါဝါထုတ်ပေးရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ လောင်စာဆဲလ်များကို အခြားအသုံးချမှု များစွာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
လောင်စာဆဲလ်များကို စီးပွားရေးဆိုင်ရာများ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် လူနေအိမ်အဆောက်အဦးများနှင့် ဝေးလံခေါင်ဖျားဒေသများတွင် စွမ်းအင်ရင်းမြစ်နှင့် အရံအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
လောင်စာဆဲလ်များကို ကားများ၊ ဘတ်စ်ကားများ၊ လှေများ၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များနှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောများကိုလည်း ပါဝါပေးရန် အသုံးပြုကြသည်။
လောင်စာဆဲလ် အမျိုးအစား အများအပြားရှိပြီး အားလုံးတွင် အဖိုတိုင်၊ အမတိုင်နှင့် အပေါင်းအိုင်းယွန်း (ပရိုတွန်)များသာ ကူးဖြတ်နိုင်သော လျှပ်လိုက်ရည်တို့ ပါဝင်သည်။
အဖိုတိုင်တွင် ဓာတ်ကူပစ္စည်းသည် လောင်စာ (ဟိုက်ဒရိုဂျင်)ကို ဓာတ်တိုးဓာတ်ပြုမှုဖြစ်စေပြီး ပရိုတွန်နှင့် အီလက်ထရွန်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ပရိုတွန်များသည် အဖိုတိုင်မှ လျှပ်လိုက်ရည်ကိုဖြတ်ပြီး အမတိုင်သို့ သွားသည်။
တချိန်ထဲမှာပဲ အီလက်ထရွန်များသည်လည်း အဖိုတိုင်မှ အမတိုင်ဘက်သို့ အပြင်ပတ်လမ်းမှ စီးကူးသွားပြီး ဒီစီလျှပ်စစ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အမတိုင်ဘက်တွင် အခြားဓာတ်ကူပစ္စည်းသည် ပရိုတွန်နှင့် အီလက်ထရွန်များကို အောက်ဆီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုစေပြီး ရေကို ရရှိသည်။
လောင်စာဆဲလ်များကို အသုံးပြုသော လျှပ်လိုက်ရည် အမျိုးအစားနှင့် စတင်ချိန်ကို မူတည်ပြီး အမျိုးအစား ခွဲခြားထားသည်။
စတင်ချိန်သည် ပရိုတွန်-ဖလှယ် အလွှာပါးလောင်စာဆဲလ် (Proton-exchange fuel cell) (PEM)များတွင် ၁ စက္ကန့်နှင့် အစိုင်အခဲအောက်ဆိုဒ်လောင်စာဆဲလ် (solid oxide fuel cell) (SOFC)များတွင် ၁၀ မိနစ် ဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်သော နည်းပညာတစ်ခုသည် စီးကြောင်းဘက်ထရီ (flow battery)ဖြစ်ပြီး အားသွင်းခြင်းဖြင့် လောင်စာကို ပြန်လည်ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။
လောင်စာဆဲလ်တစ်ခုချင်းသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အလားအလာ ၀.၇ ဗို့ခန့်သာရှိသောကြောင့် အသုံးပြုမည့် လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ လုံလောက်သော ဗို့အားရရှိရန် တန်းဆက် (series) ဆက်ထားရသည်။
Nice, Karim and Strickland, Jonathan. "How Fuel Cells Work: Polymer Exchange Membrane Fuel Cells". How Stuff Works, accessed 4 August 2011 လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအပြင် လောင်စာဆဲလ်များသည် ရေ၊ အပူနှင့် လောင်စာအရင်းအမြစ်ပေါ် မူတည်၍ နိုက်ထရိုဂျင်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ပမာဏအနည်းငယ် နှင့် အခြားထုတ်လွှတ်မှုများကို ထုတ်လုပ်သည်။
လောင်စာဆဲလ်တစ်ခု၏ စွမ်းအင်ထိရောက်မှုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ၄၀ မှ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း ကြားတွင်ရှိသည်။
သို့သော် စွန့်ပစ်အပူကိုပါ အသုံးပြုနိုင်ပါက ထိရောက်မှုကို ၈၅ ရာခိုင်နှုန်း အထိရရှိနိုင်သည်။
သမိုင်း right|thumb| ဆာ ဝီလျံဂရုပ်၏ ၁၈၃၉ လောင်စာဆဲလ် ပုံကြမ်း ပထမဆုံး ဟိုက်ဒရိုဂျင်လောင်စာဆဲလ်များကို ရည်ညွှန်းချက်များသည် ၁၈၃၈ တွင် တွေ့ရသည်။
၁၈၃၈ အောက်တိုဘာရက်စွဲဖြင့် သို့သော် ၁၈၃၈ ဒီဇင်ဘာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လန်ဒန်နှင့် အီဒင်ဘာ့ ဒဿနိကဗေဒမဂ္ဂဇင်းနှင့် သိပ္ပံဂျာနယ်တွင် ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့်ရှေ့နေ ဆာ ဝီလျံဂရုပ် (Sir William Grove)သည် သူ၏ ပထမဆုံး အကြမ်းထည် လောင်စာဆဲလ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။
သူသည် သံ၊ ကြေးနီနှင့် ကြွေပြားများ ပေါင်းစပ်ကာ ကြေးနီဆာလဖိတ်နှင့် အက်စစ်အရောအနှောကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၈၃၈ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရေးသားခဲ့သော်လည်း ၁၈၃၉ ဇွန်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာစောင်တွင် ဂျာမန်ရူပဗေဒပညာရှင် ခရစ်ယာန်ဖရီဒရစ်ရွှန်ဘင်(Christian Friedrich Schönbein)က သူတီထွင်ခဲ့သော ပထမဆုံးအကြမ်းထည်လောင်စာဆဲလ်ကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
သူ၏စာတွင် ရေတွင်ပျော်ဝင်နေသော ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့်အောက်ဆီဂျင်တို့မှ ထုတ်လွှတ်သော လျှပ်စီးကြောင်း အကြောင်းဆွေးနွေးခဲ့သည်။
၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂရုပ်သည်သူ၏ဒီဇိုင်းပုံကြမ်းကို ထိုဂျာနယ်တွင်ပင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
သူပြုလုပ်ခဲ့သော လောင်စာဆဲလ်တွင် အသုံးပြုထားသော ပစ္စည်းများသည် ယနေ့ခေတ် ဖော့စဖောရစ်အက်ဆစ်လောင်စာဆဲလ်နှင့် တူညီသည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အင်ဂျင်နီယာ ဖရန်စစ်သောမတ်ဘေကွန်(Francis Thomas Bacon) သည် ၅ ကီလိုဝပ် လောင်စာဆဲလ်ကို အောင်မြင်စွာတီထွင်ခဲ့သည်။
ဘေကွန်လောင်စာဆဲလ်ဟုလည်း သိကြသည့် အယ်ကာလိုင်းလောင်စာဆဲလ် (AFC) သည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အလယ်ကတည်းက နာဆာတွင် အသုံးပြုသော လောင်စာဆဲလ်နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဂျန်နရယ် အီလက်ထရစ်ကုမ္ပဏီ(GE)တွင် အလုပ်လုပ်သော ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဒဗလျူသောမတ်စ်ဂရပ်ဘ် (W. Thomas Grubb)က Sulphonated polystyrene ion-exchange membrane ကို လျှပ်လိုက်ရည် (electrolyte) အဖြစ် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မူလလောင်စာဆဲလ်ဒီဇိုင်းကို ထပ်မံမွမ်းမံခဲ့သည်။
နောက်သုံးနှစ်အကြာတွင် အခြား ဂျီအီး ဓာတုဗေဒပညာရှင် Leonard Niedrach က ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်တိုးခြင်းနှင့် အောက်ဆီဂျင်လျှော့ချခြင်း ဓာတ်ပြုမှုများအတွက် ဓာတ်ကူပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုသော အလွှာပါးပေါ်သို့ ပလက်တီနမ်ကို ထည့်သွင်းရန် နည်းလမ်းတစ်ခု တီထွင်ခဲ့သည်။
၎င်းကို Grubb-Niedrach fuel cell ဟု လူသိများလာသည်။
ဂျီအီးသည် နာဆာ၊ McDonnell Aircraft တို့နှင့်အတူ ဤနည်းပညာကိုဆက်လက်တီထွင်ခဲ့ပြီး ဂျီမီနီ စီမံကိန်းတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၎င်းသည် လောင်စာဆဲလ်ကို ပထမဆုံးစီးပွားဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဟယ်ရီအီရစ် (Harry Ihrig)ဦး ဆောင်သောအဖွဲ့သည် Allis-Chalmers အတွက် ၁၅ ကီလိုဝပ် လောင်စာဆဲလ်လယ်ထွန်စက်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်တစ်လွှား ပြည်နယ်ပြပွဲများတွင် ပြသခဲ့သည်။
ထိုစနစ်တွင် ပိုတက်စီယမ်ဟိုက်ဒရောဆိုဒ်ကို လျှပ်လိုက်ရည်အဖြစ် အသုံးပြုပြီး ဖိသိပ်ထားသော ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ဓာတ်ပြုပစ္စည်းများအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဘေကွန်နှင့် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များသည် ဂဟေဆော်စက်အသုံးပြုနိုင်သည့် လက်တွေ့ကျသော ငါးကီလိုဝပ်ယူနစ်ကို သရုပ်ပြခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် Pratt & Whitney သည် အမေရိကန်အာကာသအစီအစဉ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် သောက်ရေရရှိရေးအတွက် အသုံးပြုရန် ဘေကွန်၏ အမေရိကန်မူပိုင်ခွင့်များကို လိုင်စင်ရယူခဲ့သည်။
ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်သည် အာကာသယာဉ်များမှ အလွယ်တကူရရှိနိုင်သည်။
၁၉၉၁ တွင် ပထမဆုံးဟိုက်ဒရိုဂျင်လောင်စာဆဲလ် မော်တော်ယာဉ်ကို ရော်ဂျာဘေးလင်း(Roger Billings)က တီထွင်ခဲ့သည်။
UTC Power သည် ဆေးရုံများ၊ တက္ကသိုလ်များနှင့် ရုံးအဆောက်အအုံများတွင် ပူးတွဲထုတ်လုပ်သည့် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံအဖြစ် အသုံးပြုရန်အတွက် ကြီးမားသော လောင်စာဆဲလ်စနစ်ကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သော ပထမဆုံးကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:လောင်စာဆဲလ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းအင် သိုလှောင်မှု ကဏ္ဍ:စွမ်းအင် ပြောင်းလဲခြင်း။
တဏှာကြွက်နို့ရောဂါသည် လူ့ကြွက်နို့ဗိုင်းရပ် (human papillomavirus) အကူးခံရသောကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရောဂါဖြစ်၏။
ကူးစက်ခံရခြင်း၏ ၉၀% ကျော် ၂ နှစ်ကျော်အထိ ငုပ်၍ ပွားနေတတ်ပြီး လက္ခဏာမပေါ်။
သို့ရာတွင် အချို့ဖြစ်စဉ်များ၌ ကြွက်နို့ထွက်ခြင်း၊ ကင်ဆာကျိတ်ထွက်ခြင်းများ တွေ့ရတတ်သည်။
ထိုအကျိတ်မှာလည်း အကူးခံရသော နေရာတွင် ပေါ်သည်။
သားအိမ်ခေါင်း မိန်းမကိုယ်ဝ မိန်းမကိုယ် လိင်တံ စအို ပါးစပ် အာခေါင်ပျော့ လည်ချောင်းတို့၌ မြစ်ပွားနာဖြစ်လာနိုင်ချေ များ၏။
သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာအားလုံးနီးပါးမှာ ဤဗိုင်းရပ်လက်ချက်ပင်။
ရောဂါသည် ၇၀% မှာ မျိုးကွဲ-၁၆ (HPV16) နှင့် မျိုးကွဲ-၁၈ (HPV18) တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အာခေါင်ပျော့ကင်ဆာ၏ ၉၀% မှာ မျိုးကွဲ-၁၆ ၏ စနက်တည်း။
လိင်အင်္ဂါကြွက်နို့နှင့် အူတွင်းကြွက်နို့တို့ ဖြစ်ခြင်းမှာ အထက်မျိုးကွဲနှစ်ခုကြောင့်ပင်။
ရောဂါဖြစ်စေသေော လူ့ကြွက်နို့ဗိုင်းရပ်သည် ကြွက်နို့ဗိုင်းရပ်မျိုးစုဝင်ဖြစ်သည်။
စာရင်းသွင်းပြီးသော အမျိုးပေါင်း ၁၇၀ ကျော် ရှိသည်။
၄၀ ကျော်မှာ လိင်မှတဆင့် ကူးသည် (အရှေ့ရော အနောက်အပြင် ပါးစပ်ကိုလည်း စာရင်းတို့ရမည်)။