kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အကောက်တောင်တွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ပေါင်း (၃၇ဝ) ခန့်ကိုဖူးမြော်တွေ့ရှိနိုင်ပြီး ဆင်းတုတော်အားလုံးသည် ကျောက်သား နံရံပေါ်တွင် ထွင်းထုထားသော ကျောက်ဆစ်လက်ရာများဖြစ်ပြီး ထိုင်တော်မူ ဆင်းတုတော် (၂၄၆) ဆူ၊ ရပ်တော်မူဆင်းတု (၁ဝ၉) ဆူနှင့် လျောင်းတော်မူဆင်းတုတော် (၁၅) ဆူခန့် ရှိသည်။
ရုပ်ပွားတော်များ၏ လက်ရာများမှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်လက်ရာများဖြစ်ပြီး အင်းဝခေတ်လက်ရာအချို့လည်း ပါဝင်သည်ဟု သုတေသီများက ခန့်မှန်းကြသည်။
တည်နေရာ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘက်ရှိ အကောက်တောင်ပေါ်သို့တက်ရာလမ်း အကောက်တောင်သည် ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီး ကြံခင်းမြို့နယ်နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ပြည်ခရိုင် ပန်းတောင်းမြို့နယ် ထုံးဘိုမြို့ နယ်နိမိတ် ဆုံစည်းရာ ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်းဘေး၌ ကျောက်နံရံကပ် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များဖြင့် ကြည်ညိုဖွယ်ရာ တည်ရှိသည်။
ပြည်မြို့မှ အနောက်ဘက်ရှိ ထုံးဘိုမြို့သို့ ကားလမ်းဖြင့် မိုင် (၄၀)ခန့်သွားရသည်။
ထုံးဘိုမြို့သည် အာဇာနည်ကိုးဦးထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သော ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး သခင်မြ၏ ဇာတိချက်ကြွေ မွေးရပ်မြေဖြစ်သည်။
ထုံးဘိုမြို့မှ အကောက်တောင်သို့ လမ်း (၂)လမ်းဖြင့်သွားနိုင်သည်။
တစ်လမ်းမှာ ခရီးတိုသောဖြတ်လမ်းဖြစ်၍ မတ်စောက်ကျင်းမြောင်းပြီး ကားသွားနိုင်သည့်လမ်းကြမ်းဖြစ်သည်။
နောက်တစ်လမ်းမှာ ထုံးဘိုလှေဆိပ်မှ စက်လှေဖြင့် မိနစ်(၂ဝ)ခန့်အကြာ အကောက်တောင် မြစ်ကမ်းပါးမှ တောင်ပေါ်သို့ လှေကားဖြင့်တက်ရသော လမ်းဖြစ်ပြီး မြစ်ကမ်းရှိ ကျောက်သားနံရံများတွင် ရှေးဟောင်းဘုရားဆင်းတုများကို မြင်တော့ရသောကြောင့် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များ အသွားများသော လမ်းဖြစ်သည်။
တောင်ပေါ်တွင် ရွှေမြင်းတင်စေတီနှင့် သာသနိကအဆောက်အဦများရှိပြီး အကောက်တောင်ဆရာတော်မှ သတ်သတ်လွတ် စတုဒီသာကျွေးသည်။
သမိုင်းကြောင်း အကောက်တောင် ကို ရှေးအခါက ရတနာပုဉ္စတောင်တော်မြတ် ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း၂၀၀၀ကျော်က ထုံးဘိုမြို့တည်ရှိရာ ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းခြေတွင် သီရိဘင်္ဂလွန် အမည်ရှိသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ရှိခဲ့သည်။
ထိုမြို့တွင် သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး ထီးနန်းစိုးစံခဲ့ပြီး တောင်နန်းစံမိဖုရားမှ သားတော်(၃)ပါး ထွန်းကားခဲ့ပါတယ်။
သားတော်ကြီးမှာ မဟာပုမဉ္စမင်းသား၊ သားတော်လတ်မှာ စူဠပုမဉ္စမင်းသား နှင့် သားတော်ငယ်မှာ သံပုဉ္စမင်းသား ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသား ကို အိမ်ရှေ့မင်းသားရားထူးပေးသနားပြီး သိဒ္ဓဝနမြင်း ကို ပေးတော်မူ၏။
မြတ်စွာဘုရား၏ သရီယဓာတ်တော်(၃)ဆူကို သိရီဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး ကိုးကွယ်ရန်ဟူ၍ ထူဆန်းစွာ ဆက်သရောက်ရှိလာသောအခါတွင် သားတော်(၃)ပါးတို့ကို တစ်ဆူစီပေးအပ်၍ အကောက်တောင်ပေါ်တွင် စေတီသုံးဆူ တည်စေသည်။
ထိုအခါ တောင်တော်ပေါ်တွင်ရှိနေသော ဝိဇ္ဇာ၊ ဇော်ဂျီ၊ တပသီတို့သည် မင်းသား(၃)ပါးဘုရားတည်ရန် လိုအပ်သော ရွှေငွေရတနာများကို ပြည့်စုံလောက်အောင် ပြုပြင်စီမံ ဖန်တီးပေးခဲ့ကြသည်။
သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသား သည် ရွှေ၊ ငွေ၊ ရတနာတို့ကို သိဒ္ဓဝနတ်မြင်း နှင့် တင်၍ ရတနာများကို ဌာပနာကာ တောင်စွန်းတွင် ရတနာပုဉ္စစေတီကို တည်ခဲ့သည်။
ရတနာပစ္စည်းများကို သိဒ္ဓဝနတ်မြင်းဖြင့် တင်ဆောင်ယူခဲ့ပြီး ဌာပနာသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
သားတော်လတ် စူဠပဉ္စမင်းသား သည် ရတနာပုဉ္စစေတီ မှ တောင်ဘက်တစ်ဖာလုံခန့်အကွာ တောင်စွန်းပေါ်တွင် ဌာပနာပစ္စည်းများကို ရထားနှင့် သယ်ဆောင်ယူကာ စေတီတည်ထားသဖြင့် ရထာပဉ္စစေတီ ဟူသော ဘွဲ့တော်ချီခဲ့သည်။
သားတော်အငယ်ဆုံး သံပုဉ္စမင်းသား သည် ရတနာပုဉ္စစေတီ မှ မြောက်ဘက်တစ်ဖာလုံခန့်အကွာ တောင်စွန်းပေါ်တွင် ဌာပနာပစ္စည်းများကို လှည်းဖြင့် တင်ဆောင်ယူကာ စေတီတည်ထားသဖြင့် သက္ကဋာပုဉ္စစေတီ ဟု ဘွဲ့တော်ချီခဲ့ပြီး နောက်တွင် ရွှေလှည်းတင်စေတီ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ယခင်က စေတီတော် (၃) ဆူလုံးမှာ သပ္ပါယ်စွာ စံပယ်ခဲ့ကြသော်လည်း ညီတော်နှစ်ပါး၏ စေတီနှစ်ဆူကို မသူတော်သိုက်ဆရာများ သိုက်တူးယူခြင်းကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် နောင်တော်ကြီး၏ ရတနာပုဉ္စစေတီ (ခေါ်) ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်သာ ခေတ်အဆက်ဆက် ထိန်းသိမ်းပြုပြင်နိုင်ကာ ယခုတိုင် ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလ မင်းတုန်မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြို့ဝန် ဦးကောက်ရ အား ရတနာပုဉ္စတောင်ခြေ ကို အခြေပြု၍ ရေလမ်းခရီး အစုန် အဆန် သမ္ဗာန် သင်္ဘောများကို အခွန်ကောက်ခံ၍ နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရန် အမိန့်တော်မှတ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
မြို့ဝန် ဦးကောက်ရ သည် တောင်စွန်းအခြေမှ အကောက်ရုံးဆောက်လုပ်၍ အခွန်ကောက်ခံသည်မှစ၍ ရတနာပုဉ္စတောင်ကို အကောက်တောင် ဟုခေါ်စမှတ်ပြုခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရားကျီးမင်း ဖြစ်စဉ်အခါက ၎င်းတောင်ပေါ်ရှိ သစ်သီးသစ်ဥများ ကောက်ယူစားသုံးခဲ့သောကြောင့် အစာကောက်တောင်(သို့) အကောက်တောင် ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်ဆိုသော ဆိုရိုးစကားလည်းရှိသည်။
ကိုလိုနီခေတ်မှတ်တမ်း အကောက်တောင်သည် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးတွင် သဘာဝခံတပ်သဖွယ် မားမားမတ်မတ်ရပ်တည်ကာ နယ်ချဲ့ရန်ကို ကြံ့ကြံ့ခံခဲ့သော သမိုင်းကြောင်းဖြစ်ရပ်ရှိခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ဒုတိယ ကျူးကျော်စစ်ကာလတွင် နယ်ချဲ့တို့ကို ခုခံတိုက်ခိုက်ရန် သတိုးသီရိ သုဓမ္မ မဟာဗန္ဓုလ၏ သားတော် သုံးဆယ်မြို့စား ဝန်ကြီး မင်းလှမင်းခေါင်ရာဇာ ဦးဆောင်လျက် ရဲမက်အင်အားများစွာဖြင့် အကောက်တောင်တွင် စခန်းချနေခဲ့သည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဗိုလ်တာလီယန် ဦးဆောင်သော အင်္ဂလိပ်ရေတပ်အဖွဲ့သည် စစ်သင်္ဘော ငါးစင်းဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်အတိုင်း ဆန်တက်လာကြပြီး အကောက်တောင်တွင် တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အင်္ဂလိပ်တို့၏ အဝေးပစ် အမြောက်လက်နက်ဒဏ်ကို မခံနိုင်သဖြင့် မြန်မာစစ်သည်များ၏ အသက်ချွေးများ ဤနေရာတွင် စတေးခဲ့ကြရသည်။
ထိုတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ်တွင် ရာသီဥတုပတ်ဝန်းကျင် အနေအထားမှာလည်း နယ်ချဲ့တို့ဘက်မှ ရပ်တည်သကဲ့သို့ ရှိသဖြင့် နယ်ချဲ့စစ်သင်္ဘောများ အလျင်အမြန် ဆန်တက်လာနိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်မြို့ကို ရုတ်တရက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် မြန်မာတို့ အပြင်းအထန် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြရာ ၁၈၅၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အကောက်တောင်ကို ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီး အကောက်တောင်တွင် အမြောက်မြား တပ်ဆင်ကာ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသော အင်္ဂလိပ်သင်္ဘောများကို ပစ်ခတ်နှောင့်ယှက်ခဲ့ကြသည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင် ဗိုလ်ကြီးဂတ်နာ ဦးစီးသည့် အင်္ဂလိပ်တပ်စိတ်သည် အင်္ဂလိပ်ရေတပ်သင်္ဘော အင်တာပရိုက်ဖြင့် ပြည်မြို့မှ စုန်ဆင်းပြီး အကောက်တောင်သို့ ရောက်ရှိလာကြရာ ကမ်းပေါ်တက်ရောက်လာသော ထိုအင်္ဂလိပ်တပ်စိတ်ကို မြန်မာတို့ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုတိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ကြီးဂတ်နာ ကျဆုံးခဲ့ပြီး ယင်း၏အလောင်းကို ကောက်ယူရန်ကြိုးစားသော စစ်ဗာရီအရာရှိတစ်ဦးပါ ထပ်မံကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ အကောက်တောင် နှစ်ထပ်သင်္ဘောမြို့ကလေးရယ် အကောက်တောင်ရယ် သွားကြမယ်ကွယ်- မဇ္ဈိမ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ။
thumb|ပျူစောထီးက ငှက်ကို နှိမ်နင်းနေဟန် ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ငှက်ပစ်တောင်တွင် တည်ရှိသည်။
ငှက်ပစ်တောင်သို့ ဆပဒစေတီအလွန် အရှေ့ဘက်သို့ ချိုးဝင်သော လမ်းအတိုင်း သွားရသည်။
ပုဂံခေတ်ဦး စေတီတော်တစ်ဆူ၏ ပုံဖြစ်၍ ထူးခြားသည်။
ငှက်ပစ်တောင်စေတီအနီးတွင် နာရပတိစည်သူမင်းကြီး တည်ထားလှူဒါန်းခဲ့သော ဥမင်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်သည်ဟု ဆို၏။
ငှက်ပစ်တောင်စေတီကို ပျူစောထီးမင်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၂-ခုနှစ်တွင် တည်သည်။
ငှက်ကြီးကို ပျူစောထီး လေးနှင့် ပစ်နိုင်ခဲ့ရာ ထိုတောင်ပေါ်တွင် စေတီတည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ငှက်ပစ်တောင်သည် အမြင့်ပေ ၂၅-ပေမျှသာ ရှိသော တောင်ပူစာလေး ဖြစ်သည်။
ဘုရားစေတီအတွင်း၌ ပျူစောထီးမင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပန်းချီလက်ရာများကို တွေ့နိုင်သည်။
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရားအနီးတွင် မြားသဥမင်၊ သမီးဝှက်ဥမင်တို့ ရှိသည်။
ငလျင်လှုပ်စဉ်က စေတီထိပ်ပိုင်း ပြတ်ကျသွားခဲ့ရသည်။
ဦးခင်မောင်ကြီး(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) ရေး ပုဂံဘုရားများ သမိုင်းနဲ့ ဧည့်လမ်းညွှန်၊ စာ-၂၆ သမိုင်းနောက်ခံ ငှက်ပစ်တောင်ဟုဆိုသော်လည်း တောင်ကုန်းတောင်တန်းကြီးမဟုတ်ပဲ အမြင့် ၂၅ပေခန့်ရှိသည့် တောင်ပူစာကလေးဖြစ်သည်။
ယခင်ငှက်ပစ်တောင်မှာ ပုဂံခေတ်ဦးကာလ ပျူစောထီး ရာဇဝင်နှင့်လည်း ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၂ခုနှစ်တွင် ပျူစောထီးမင်းက ငှက်ပစ်တောင်အရပ်၌ ငှက်ကြီးအား လေးဖြင့်ပစ်ခွင်းအောင်နိုင်မှု အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် စေတီတည်ထားခဲ့သည် ဆိုသည်။
အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် သထုံဒေသမှ ရှင်အရဟံ ပုဂံသို့ကြွရောက်လာကာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာ စည်ပင်ပြန့်ပွားစေရန် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပုဂံပြည်သူ ပြည်သားများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး စေတီပုထိုးအများအပြားကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
အနော်ရထာမင်းသည် ခရစ်နှစ် ၁၀၅၈ခုနှစ်တွင် ညောင်ဦးဒေသ ငှက်ပစ်တောင်ထက်၌ ဉာဏ်တော် (၁၈)ပေရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သထုံဒေသမှ သံဃာတော်အများအပြားအား ပင့်ဆောင်လျက် ညောင်ဦးဒေသ ငှက်ပစ်တောင်တွင် သီတင်းသုံးနိုင်ရန် ဥမင်နှင့်ကျောင်းများ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ငှက်ပစ်တောင်တွင် ပုဂံခေတ်၊အင်းဝခေတ်၊ကုန်းဘောင်ခေတ်စသည့် ခေတ်အဆက်ဆက်၌ ရဟန်းသံဃာများ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့ကြရာ ငှက်ပစ်တောင်ဂိုဏ်းဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
တင်နိုင်တိုး ရေး ပုဂံစေတီပုထိုးများသမိုင်းနှင့်ခရီးသွားလမ်းညွှန် လေ့လာကြည်ညိုဖွယ်ရာများ ငှက်ပစ်တောင် ဂေါတမရုပ်ပွားတော်ကြီးတိုက်အတွင်း၌ ယင်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင် အဘယဒါနဘေးမဲ့ပေးကြောင်း ကျောက်စာကို ထိန်းသိမ်းစိုက်ထူထားသည်။
အလောင်းမင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် ပဲခူး၊ဟံသာဝတီကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက် ယခင် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်က အဘယဒါနအဖြစ်လှူဒါန်းခဲ့သည့် မြေနေရာအား ထပ်ဆံဆက်ကပ်လှူဒါန်းပါသည်။
အလောင်းမင်းတရား၏ အလှူတော်ကို ၂၇ ဇန်နဝါရီ ၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင် ငှက်ပစ်တောင်ဂိုဏ်းဆရာတော် ရှင်ဓမ္မသာသနကတ္တိအား ဆက်ကပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကျောက်စာရေးထိုးမှတ်တမ်းတင်ခဲ့၏။
ဂေါတမရုပ်ပွားတော်ကြီး ကိန်းဝပ်စံပါယ်တော်မူရာ တိုက်နံဘေးမှ အပေါ်သို့တက်ရောက်ရသည့် ကုန်းမြင့်ထက်တွင် ဂူဘုရားငယ်တစ်ဆူရှိပြီး ယင်းဂူဘုရားအတွင်း၌ ရှေးဟောင်းကမ္ပည်းစာများနှင့် ပန်းချီများရှိသည်။
ငှက်ပစ်တောင်စေတီဟူ၍ နှစ်ဆူတည်ရှိရာ တောင်ဘက်စေတီတော်၏ နံရံရှိ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်မှာ ခရစ်နှစ် ၁၃၆၄ခုနှစ်က သိုက်တူးသမားများလက်ချက်ဖြင့် ပျက်စီးယိုယွင်းခဲ့သဖြင့် ငှက်ပစ်တောင်ဆရာတော်က ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့ရကြောင်း ကမ္ပည်းမှင်စာလည်း ရေးထိုးထားရှိသည်။
ငှက်ပစ်တောင်၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှင်အရဟံအုတ်ကျောင်းကိုလည်း လေ့လာနိုင်ကြ၏။
အရှေ့ဘက်ဥပစာတွင် ဓမ္မသာလာခေါ် တရားဟောဆောင်ရှိပြီး ယခင်ကသစ်သားဆောင်အုပ်ကြွပ်မိုးဖြစ်ဟန်ရှိသည်။
နောက်ဘက်၌မူ အုတ်ကျောင်းနှင့်တစ်ဆက်တည်း အုတ်တံတိုင်းကိုပါ တည်ဆောက်ထား၏။
သက္ကမဘာသာစကား (; autonym: ) သက္ကမလူမျိုး နှင့် ဒိုင်းနက်လူမျိုး များ ပြောဆိုသည့် အင်ဒို-အာရိယာန် ဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းနှင့် အနီးစပ်သော ထင်ရှားသည့် ဘာသာစကားများမှာ အာသံဘာသာစကား၊ Hajong ဘာသာစကား၊ ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား၊ စစ်တကောင်းဘာသာစကား၊ မဏိပူရ၏ Bishnupriya Manipuri ဘာသာစကား၊ Tanchangya ဘာသာစကား နှင့် Sylheti ဘာသာစကားတို့ ဖြစ်သည်။
သက္ကမဘာသာစကားကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ စစ်တကောင်း ကုန်းမြင့်ဒေသတွင်နေထိုင်သည့် လူဦးရေ ၃၁၀ ၀၀၀ ခန့်ကလည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၊ အာသံနယ်နှင့် တြိပူရနယ်တွင် လူဦးရေ ၃၀၀၀၀၀ ခန့်ကလည်းကောင်း၊ မီဇိုရမ်နယ်တွင် လူဦးရေ ၄၀၀၀၀ ကျော်ခန့်ကလည်းကောင်း ပြောဆိုသုံးစွဲကြသည်။
သက္ကမဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် သက္ကမအက္ခရာ ကို အသုံးပြုသည်။
သို့သော် သက္ကမဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော စာပေများမှာ နည်းပါးသည်။
သက္ကမလူမျိုးများ အဓိကနေထိုင်သည့် အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် သက္ကမဘာသာစကားကို တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်း မရှိပါ။
၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ သက္ကမဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်လွှင့်သော ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များ မရှိပါ။
သို့သော် အင်တာနက် လူမှုမီဒီယာများနှင့် YouTube တို့တွင် အသုံးပြုမှုများ ရှိသည်။
မှတ်စု ပြင်ပလင့်ခ်များ Ethnologue report Unicode Font for the language Chakma Script Chakma Bangla Blog Chakma Prototype Keyboard Chakma Unicode Converter Available Chakma Unicode Font Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။
တစ်ခုသောအခါ အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ရလေ၏။
ထိုအခါ အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားအား နံ့သာရေကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား နံ့သာရေလှူဒါန်းခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင်လည်း “သုဂန္ဓ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သမ္မုခါထဝိကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလောင်း ဖွားမြင်ချိန်တွင် ဖြစ်၏။
အရှင်သမ္မုခါထဝိကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ နိမိတ်လက္ခဏာတို့ကို ဖတ်ကြား၏။
ထို့ပြင် မြတ်စွာဘုရား၏ အမျိုးမျိုးသော ဂုဏ်တော်တို့ကို နှုတ်မှ ပြောကြားပြီးနောက် အရှေ့အရပ်သို့ ထွက်ခွာခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား ချီးမွမ်းပြောဆိုခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာကိုးဆယ်ထက်တွင်လည်း “သမ္မုခါထဝိက” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်ကိုးကမ္ဘာထက်တွင် “ပထဝီဒုန္ဒုဘိ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်ရှစ်ကမ္ဘာထက်တွင် “သရိတစ္ဆေဒန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်ခြောက်ကမ္ဘာထက်တွင် “အဂ္ဂိနိဗ္ဗာန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်ငါး ကမ္ဘာထက်တွင် “ဂတိပစ္ဆေဒန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် “ဝါတသမ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်သုံးကမ္ဘာထက်တွင် “ရတနပဇ္ဇလ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်တွင် “ပဒဝိက္ကမန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ရှစ်ဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် “ဝိလောကန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ကမ္ဘာရှစ်ဆယ်ထက်တွင် “ဝိရသာရ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သမ္မုခါထဝိကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ကုသုမာသနိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် အရှင်ကုသုမာသနိယထေရ် တွင် ဓညဝတီမြို့တော်၌ ပုဏ္ဏားဖြစ်နေ၏။
ပုဏ္ဏားသည် ဗေဒင်သုံးပုံနှင့် အခြားသောကျမ်းတို့ကိုလည်း တတ်မြောက်၏။
တစ်နေ့သောအခါ ပုဏ္ အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား ချီးမွမ်းပြောဆိုခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကုသုမာသနိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ပါယသဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် တပည့်အပေါင်းကို ခြံရံကာ ကျောင်းတော်မှ ထွက်တော်မူ၏။
ထိုအချိန်တွင် အရှင်ပါယသဒါယကထေရ် သည် ယဇ်ပူဇော်ရန်အတွက် ရွှေခွက်လင်ပန်းတွင် နို့ဃနာဆွမ်းကို ထည့်၍ ယူလာခဲ့၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား တွေ့လေ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးဦးချကာ နို့ဃနာဆွမ်းကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား နို့ဃနာဆွမ်းလှူခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
လေးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင်လည်း “ဗုဒ္ဓ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပါယသဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
လောကချမ်းသာဘုရားသည် ပုဂံဒေသ၊ ဝက်ကြီးအင်းရွာ တောင်ဘက်၊ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းသို့ သွားသော လမ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၀၀ တွင် သခင်အိုဝ်ပြည့်ဝ၏ ကောင်းမှုတော်ဟု ဆိုသည်။
လောကချမ်းသာ လိုသူတို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြု ဆုတောင်းကြည်ညိုလျှင် အလိုပြည့်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဦးခင်မောင်ကြီး(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) ရေး ပုဂံဘုရားများ သမိုင်းနဲ့ ဧည့်လမ်းညွှန်၊ စာ-၃၄ ကိုးကား Category:ပုဂံရှိ စေတီပုထိုးများ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ။
အင်ဂျက်တာ ဆိုသည်မှာ ဆီဖြန်းခေါင်း ဖြစ်ပြီး ဆိုလင်နွိုက်ဗားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် ကွိုင်တစ်ခုပါဝင်ပြီး ယင်းကွိုင်သို့ လျှပ်စစ်ဗို့အားတစ်ရပ်ပေးသွင်းသောအခါ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အတွင်းရှိ အပ်ဗားအား ဆွဲသွင်းစေခြင်းဖြင့် ထိပ်ဝပွင့်ကာ ဆီပိုက်လိုင်းမှ ဆီများအား အင်ဂျက်တာ ထိပ် အပေါက်ငယ်များမှ တစ်ဆင့် အင်ဂျင် မန်နီဖိုး လေဝင်လမ်းအတွင်းသို့ ဖြန်းသွင်းပေးပါသည်။
အင်ဂျက်တာတွင် အဆက်အသွယ်ဝါယာ နှစ်ပင်ပါပြီး တစ်ပင်သို့ အပေါင်းဗို့အားတစ်ရပ် ပုံသေပေးထားပြီး အနှုတ်ဗို့အား ပေးပို့ခြင်းကို ကရိုင်းရှပ်တည်နေရာ အာရုံခံမှ ရရှိသည့် အချက်ပြအပေါ်မူတည်၍ အင်ဂျင်ထိန်းချုပ်ယူနစ် အတွင်းမှ မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာက ထိန်းချုပ်ပါသည်။
အင်ဂျက်တာ သို့ အနှုတ်ဗို့အားပေးပို့ခြင်းကို ထရန်စစ်စတာ ကို အဖွင့်အချက်ပြ အပိတ်အချက်ပြ ပေးပို့ကာ ပွင့်စေ ပိတ်စေခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်သည်။
အင်ဂျက်တာ ကောင်းမကောင်း စစ်ဆေးရာတွင် ၁။
လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကောင်းမကောင်းစစ်ဆေးခြင်း ၂။
စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ကောင်းမကောင်းစစ်ဆေးခြင်း ဟူ၍ နှစ်ပိုင်းပါဝင်သည်။
လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်းဆိုသည်မှာ ကွိုင် ခုခံမှုကို တိုင်းတာ စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပြီး စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်းဆိုသည်မှာ အင်ဂျက်တာ အတွင်း အပ်ဗားမလုံ၍ လောင်စာဆီ ယိုစိမ့်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း ဆီထွက်လမ်းနှင့် အတွင်းတွင် အညစ်အကြေးစုပုံသဖြင့် လောင်စာဆီ ထွက်လမ်း ပိတ်နေမှုရှိမရှိစစ်ဆေးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
အင်ဂျက်တာ ကွိုင်ခုခံမှု မည်မျှရှိသည်ကို တိုင်းတာရန် ခုခံမှုတိုင်း မျိုးစုံတိုင်းမီတာအသုံးပြုရန် လိုအပ်သည်။
အမှတ်(၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း မရမ်းကုန်းမြို့နယ် သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ရန်ကုန်-အင်းစိန်လမ်းမ တွင် တည်ရှိသော အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ပင်လယ်ရေကြောင်းနေ့ () သည် နှစ်စဉ် စက်တင်ဘာလ (၁၁)ရက်နေ့ကို သတ်မှတ်ထားသည်။
၂၀၁၈-ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ပင်လယ်ရေကြောင်းနေ့ အတွက် ဆောင်ပုဒ်မှာ "IMO နှစ်(၇၀)- အနာဂတ်ကာလ ကောင်းမွန်ရေး ရေကြောင်းလုပ်ငန်း ဦးစားပေး" ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ပင်လယ်ရေကြောင်းနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပင်လယ်ရေကြောင်းအဖွဲ့မှ ကြီးမှူး၍ ရေကြောင်းဘက်ဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး၊ လုံခြုံရေး၊ ရေကြောင်းပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ကိစ္စရပ်များအပေါ် အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်လာနိုင်စေရေးအတွက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများတွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပကြသည်။
ကြေးမုံ သတင်းစာ၊ ၁၂ . ၉ . ၂၀၁၈၊ စာ- ၁၀ ကိုးကား Category:ပင်လယ်ရေကြောင်း ယဉ်ကျေးမှု Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ။
ကမားရွာ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကော့ရင်း(အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၉၄၈ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ရင်း(အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၄၁၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၇၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ။
အရှင်သောဘိတမထေရ်အကြောင်း (က) မထေရ်၏ ရှေးဆုတောင်း ဤအရှင်သောဘိတ မထေရ်အလောင်း အမျိုးကောင်းသားသည်လည်း ပဒုမုတ္တရ မြတ်စွာဘုရားရှင် လက်ထက်တော် အခါ ဟံသာဝတီ မင်းနေပြည်ဝယ် အမျိုးကောင်းသားဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို ကြားနာစဉ် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတပါးကို ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ် (= ရှေးကဖြစ်ဘူးသည့် ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့သိမြင်သော အဘိညာဏ်)ကို ရကြသော ရဟန်းတို့အနက် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးဧရာဒဂ်ရာထူး၌ ထားတော်မူသည်ကို တွေ့မြင်ရ၍ အဓိကာရ ကောင်းမှု့ကုသိုလ်ကို ပြုပြီးလျှင် ထိုရာထူး=ဌာနန္တရကို ဆုတောင်း ပတ္ထနာမှု ပြုလေ၏။
ပဒုမုတ္တရ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည်လည်း ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူလေ၏။
(ခ) နောက်ဆုံးဘဝ ရဟန်းပြုခြင်း ထို အမျိုးကောင်းသားသည် အသက်ထက်ဆုံး ကောင်းမှု ကုသိုလ်ကိုပြု၍ အပါယ်လေးပါး မလားမရောက်ပဲ နတ်ပြည်, လူ့ပြည်တို့၌ ကျင်လည်ကျက်စားလျက် ဤအကျွန်ုပ်တို့ မြတ်စွာဘုရားရှင် ပွင့်ထွန်းတော်မူရာကာလဝယ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍လာလေ၏။
ထိုသူငယ်၏အမည်ကို “သောဘိတလုလင်” ဟု အမည်မှည့်ကြကုန်၏။
သောဘိတ လူလင်သည် နောက်တချိန်၌ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ သဒ္ဓါတရား ဖြစ်ပွါးကာ သာသနာ ဝန်ထမ်း ရှင်, ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ဝိပဿနာတရား ပွါးများအားထုတ်သဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိကာ(=ရဟန္တာဖြစ်ကာ) ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၌ အထူး လေ့လာနိုင်နင်းတော်မူလေသည်။
(ဂ) ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ရတော်မူခြင်း ဤအရှင်သောဘိတမထေရ်မြတ်သည် လွန်ခဲ့သော မဟာကပ် ၅၀၀-အထက်က တိတ္ထိတို့သာသနာဝယ် ရဟန်းပြု၍ သညာဝိရာဂ ရူပါဝစရစတုတ္ထဈာန်သမာပတ်ကို ဖြစ်စေ၍ ဈာန်မလျောကျပဲ ထိုဘဝမှ စုတေလတ်သော် အသညသတ်ဘုံ၌ ဖြစ်လေ၏။
ထိုအသညသတ်ဘုံ၌ အသက်တမ်းပြည့် မဟာကပ်-၅၀၀ တည်နေ၍ ထိုမဟာကပ်-၅၀၀ ကုန်ဆုံးသောအခါ ဤလူ ပြည်ဝယ် သောဘိတလုလင်ဖြစ်၍ နိယျာနိက၏ဘုရားသာသနာ၌ ရဟန်း ပြုပြီးလျှင် ဝိပဿနာတရား ပွါးများအားထုတ်သဖြင့် ပု, ဒိ, အာ= ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော တေဝိဇ္ဇရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူလေသည်။
ထိုအရှင်သောဘိတ မထေရ်သူမြတ်သည် တနေ့သ၌ မိမိ၏ ရှေး၌ဖြစ်ဘူးလာ ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်တော်မူ လတ်သော် ဤယခုနောက်ဆုံး ပစ္ဆိမဘ၀ ပဋိသန္ဓေကို မြင်တော်မူ၍ ထို့နောက် တတိယဘဝ စုတိကိုသာ မြင်တော်မူလေသည်။
(လွန်ခဲ့သည့် ဒုတိယ အသညသတ်ဘဝကို မြင်တော်မမူ)။
(ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်သည် စုတိ, ပဋိသန္ဓေကို အာရုံပြု၍ ယူသော်လည်း အနန္တရပစ္စည်းအစဉ်ရှိသည့် နာမ်တရားတို့နှင့်စပ်၍သာ ယူနိုင်လေသည်။
ထို့ကြောင့် ရုပ်တရားချည်းသက်သက်ဖြစ်သော လွန်ခဲ့သည့် ဒုတိယအသညသတ်ဘဝကို မမြင်ပဲရှိလေသည်။
သာရတ္ထဋီ-၂၊၂၉၇) ထိုအခါ ယခုနောက်ဆုံး ပစ္ဆိမဘဝနှင့် လွန်ခဲ့သည့် တတိယ ဘဝ = ဤနှစ်ဘဝတို့၏အကြားဝယ် စိတ်မရှိသည့် အသညသတ် အတ္တဘောကို ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်ဖြင့် အောက်မေ့ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ရကား “သံသရာဝဋ်၌ ကျင်လည်ကြသော သတ္တဝါတို့အဖို့ရာ ခန္ဓာမဖြစ်သောကာလဟူ၍ မရှိချေ။
အသညသတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ကြသော သတ္တဝါတို့သည်သာ စိတ်မရှိကြပဲ မဟာကပ် - ၅၀၀ ကာလကြာအောင် ဖြစ်ကြလေသည်။
သို့ရကား ငါသည် ဧကန်ပင် ဤဘဝ, တတိယဘဝ နှစ်ဘဝတို့၏ အကြားကာလ မဟာကပ် ၅၀၀-ကာလ ကြာအောင် အသညသတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ခဲ့လေပြီ”ဟု နည်းအားဖြင့် ထိုအသညသတ်ဘဝကို မှတ်ယူတော်မူလေသည်။
ထိုသို့ နာမ်ခန္ဓာမရှိသည့် အသညသတ်ဘဝကို အောက်မေ့မှုကို မြတ်စွာဘုရားများမှသာ ပိုင်နိုင်စွာ ပြုနိုင်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ယခု အရှင်သောဘိတမထေရ်၏ နည်းအားဖြင့် အသညသတ် ဘဝကို အောက်မေ့မှုကို ပြုခြင်းသည် ခဲယဉ်းသော အမှုကို ပြုခြင်း ဖြစ်လေသည်၊ သားမြီးဖျားတခုဖြင့် သားမြီးဖျားတခုကို မှန်အောင် ပစ်ရသည်နှင့် တူလှဘိ၏။
ခြေရာမထင်နိုင်သော ကောင်းကင်၌ ခြေရာကို ပြုအပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လေသည်။
ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဤအဋ္ဌုပ္ပတ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဧတဒဂ် ဘွဲ့နှင်းသဘင် ယင်တော်မူသောအခါ အရှင်သောဘိတမထေရ်ကို__ “ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ပုဗ္ဗေနိုဝါသံ အနုဿရန္တာနံ ယဒိဒံ သောဘိတော=ရဟန်းတို့... ရှေး၌ဖြစ်ဘူးသည့် ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့နိုင်ကြသည့် ငါဘုရား၏ တပည့်သာဝကရဟန်းတို့တွင် သောဘိတ ရဟန်းသည် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဖြစ်ပေ၏"__ ဟု ချီးကျူးမိန့်မြွက်တော်မူကာ “ပုဗ္ဗေနိဝါသလာဘီ= ပုဗ္ဗေနိဝါသအဘိညာဏ်ကို ရသောအရာ”ဝယ် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး =ဧတဒဂ်ရာထူး၌ ထားတော်မူလေ၏။
(ဤ အရှင်သောဘိတမထေရ်၏ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ် အကြောင်းအရာ ထိုကို ဝိနယ ပါရာဇိက စတုတ္ထပါရာဇိက ဝိနီတဝတ္ထုအဆုံး ပါဠိ, အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့မှ မှတ်ယူကုန်ရာ၏)။
ဤကား အရှင်သောဘိတမထေရ် အကြောင်းတည်း။
မဟာဗုဒ္ဓဝင် ဆဋ္ဌမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ပဒုမပူဇက၊ သေရေယျဝဂ် ပဒုမပူဇက၊ ဧကပဒုမိယဝဂ်။
အရှင်ပဒုမပူဇကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း ဟိမဝန္တာတောင်၏ အနီးတွင် “ဂေါတမ” ဟု အမည်ရှိသည့် တောင်ရှိ၏။
ထိုတောင်တွင် နဂါးတို့သည် နေထိုင်ကြ၏။
အရှင်ပဒုမပူဇကထေရ် သည် ထိုတောင်၏ အလယ်တွင် ကျောင်းသင်္ခမ်း၌ မိမိ၏ တပည့်တို့ဖြင့် နေထိုင်၏။
ထို့နောက် အရှင်ပဒုမပူဇကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပဒုမ္မာကြာဖြင့် မြတ်စွာဘုရးအား မှန်းဆကာ ပူဇော်ခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတို့ပတ်လုံး မြတ်စွာဘုရားအား ပန်းပူဇော်ခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ငါးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် “ဇလုတ္တမ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပဒုမပူဇကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဂဏ္ဌိပုပ္ဖိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ကျောင်းအရံမှ ထွက်တော်မူသောအခါ အရှင်ဂဏ္ဌိပုပ္ဖိယထေရ် သည် ခရီးလမ်း၌ ညဉ့်မွှေးပန်းဖြင့် ဖြန့်ကြဲကာ ပူဇော်၏။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ လေးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် “စရဏ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဂဏ္ဌိပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း ထိုအချိန်အခါတွင် အရှင်ဉာဏသညိကထေရ် သည် ဟိမဝန္တာတောင်ကြား၌ နေထိုင်၏။
အရှင်ဉာဏသညိကထေရ် သည် တင့်တယ်သော သဲကို မြင်ရကာ မြတ်စွာဘုရားအား အစဉ်အောက်မေ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတို့ပတ်လုံး ဘုရားဟူသည့် အမှတ်သညာကို ရခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာခုနစ်ဆယ်ထက်တွင် “ပုလိပုပ္ဖိယ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း တစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
အရှင်ဖလဒါယကထေရ် သည် ဟိမဝန္တာအနီး သင်္ခမ်းကျောင်းတွင် နေထိုင်၏။
အရှင်ဖလဒါယကထေရ် သည် ဗေဒင်သုံးပုံးကို တတ်မြောက်၏။
မီးအား လုပ်ကျွေးပူဇော်မှု ပြုသူ ဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အရှင်ဖလဒါယကထေရ် ထံသို့ ဆွမ်းခံကြွတော်မူ၏။
ထိုအခါ အရှင်ဖလဒါယကထေရ် သည် သစ်ပင်ဖျားတွင် ချိတ်ဆွဲထားသည့် အိတ်ထဲမှ သရက်ဖြူသီးတို့ကို ပေးလှူခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း မြတ်စွာဘုရားအား သစ်သီးလှူခဲ့သည့် အကျိုးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းပတ်လုံး အပါယ်မလားခဲ့ရပေ။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာခုနစ်ရာထက်တွင် “သုမင်္ဂလ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
အရှင်ပုပ္ဖိထူပိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အရှင်ပုပ္ဖိထူပိယထေရ် သည် ဗေဒင်သုံးပုံကို တတ်မြောက်သည့် ပုဏ္ဏားတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့၏။
ထိုပုဏ္ဏားသည် တပည့်တို့ဖြင့် ခြံရံကာ နေလျက် ရှိ၏။
တစ်နေ့သောအခါ တပည့်တို့သည် မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူလျက် ရှိကြောင်း ပြောသည်ကို ကြား၏။
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်လိုစိတ် ဖြစ်၏။
တပည့်တို့နှင့်အတူ မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ရန် သွားလေ၏။
လမ်းခရီးတွင် ပုဏ္ဏားသည် အနာရောဂါ နှိပ်စက်သဖြင့် ဆက်မသွားနိုင်ဘဲ ဇရပ်တွင်နေခဲ့၏။
ထိုအခါ တပည့်တို့အား မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်သည် အဘယ်သို့ ရှိသနည်းဟု မေး၏။
တပည့်တို့ကလည်း ဖူးမြင်ရသည့်အတိုင်း ဖြေကြား၏။
ပုဏ္ဏားလည်း တပည့်တို့၏ စကားကို ကြားရ၍ စိတ်ကြည်လင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လေ၏။
ထို့နောက် ပန်းပုထိုးတော် ပြုလုပ်၏။
ထို့နောက် ထိုနေရာတွင်ပင် သေဆုံးလေ၏။
ထို့နောက် တပည့်တို့သည် အလောင်းကို သင်္ဂြိုဟ်ကာ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ခရီးဆက်လေ၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း မြတ်စွာဘုရား၏ ပုထိုးတော်ကို ပန်းတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ ပူဇော်ခဲ့သည့်အကျိုးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းပတ်လုံး အပါယ်မလားခဲ့ရပေ။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာလေးသောင်းထက်တွင် “အဂ္ဂိသမ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
ကမ္ဘာနှစ်သောင်းထက်တွင်လည်း “ဃတာသန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း သုံးဆယ့်ရှစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပုပ္ဖိထူပိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ရက်ချုပ်ဆိုသည်မှာ လူတစ်ယောက် မွေးဖွားသည့် ခုနှစ်၊ လ၊ ရက် နာရီ စသည်တို့ကို ထန်းရွက်ပေါ်တွင် ကညစ်ဖြင့် ရေးခြစ်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသော အရာဖြစ်သည်။
ရက်ချုပ်အား ကျီးမနား ထန်းရွက်ပေါ်တွင် ရေးသားလေ့​ရှိကြသည်။
ပုံမှန်ထန်းရွက်များသည် ဘေးသို့ ကားနေသောကြောင့် ကျီးကန်းများ နားနေနိုင်သော်လည်း ထောင်မတ်နေသော ထန်းရွက်မှာ ကျီးမနားနိုင်သဖြင့် မြင့်မြတ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
လူတစ်ယောက်၏ မွေးနေ့ အချိန်အခါကို ထိုသို့သော မြင့်မြတ်သည့်အရာတွင် ရေးမှတ်ခြင်းဖြင့် ကျက်သရေတိုးလိမ့်မည်ဟု ယူဆကြသဖြင့် ရက်ချုပ်ကို ကျီးမနားထန်းရွက်ပေါ်တွင် ရေးမှတ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
အရှင်စန္ဒနပူဇနကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် အရှင်စန္ဒနပူဇနကထေရ် သည် စန္ဒဘာဂါမြစ်ကမ်းနားတွင် နေထိုင်သည့်ကိန္နရာ ဖြစ်နေ၏။
တစ်နေ့သောအခါ ထိုကိန္နရာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ရ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား စန္ဒကူးဖြင့် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထိုသို့ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်ထောင့်ရှစ်ရာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား ပန်းလှူခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်ထောင့်လေးရာထက်တွင် “ရောဟဏီ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း သုံးကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်စန္ဒနပူဇနကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဖား‌‌အောက်တောရဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တအာစိဏ္ဏ သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၆-ခုနှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း (၁၄)ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၄ ဇွန်လ (၂၄)ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက် (၈)နာရီအချိန်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း ဟင်္သာတမြို့နယ် လိပ်ချောင်းကျေးရွာ၌ အဖ ဦးပြူး၊ အမိ ဒေါ်စောတင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
စတုတ္ထမြောက် သားဖြစ်ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်အောင်သန်း ဖြစ်သည်။