kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤသို့ဖြင့် မြန်မာအစိုးရက အာဏာကုန် လွဲအပ် အပ်နှင်းထားသော လယ်ကိုင်းမြို့စားဝန်ကြီး မင်းကြီးမဟာမင်းလှကျော်ထင်၊ ဗန့်ကျီဝန် အတွင်းဝန်မင်းကြီး မဟာမင်းလှသီဟသူရတို့သည် ဆာအာချီ ဘောကင်းဘဲလ် အပါအဝင် အခြားအင်္ဂလိပ်အရာရှိတို့နှင့် ရန္တပိုရွာတွင် တွေ့ဆုံကာ နောင်တွင် ရန္တပိုစာချုပ် ဟု ထင်ရှားသည့် စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့လေသည်။
ဤစာအုပ်ဖြင့် အင်္ဂလိပ် – မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲသည် ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးသွားခဲ့လေသည်။
ရန္တပိုစာချုပ်၏ ပုရပိုက်ပါ မူရင်း အပြည့်အစုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - (၁) ရန္တပိုရွာမှာ ၁၈၂၆ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့၊ သက္ကရာဇ် ၁၁၈၇ ခု တပေါင်း လပြည့်ကျော် ၃ ရက်နေ့၊ ဘိလပ်အရေးပိုင် ဗိုလ်ချုပ်မင်းတို့နှင့် မြန်မာအရေးပိုင်၊ လယ်ကိုင်းမြို့စား ဝန်ကြီးမင်း၊ ရွှေခွန်ဝန်၊ အတွင်းဝန်မင်းကြီးတို့သည် အချင်းချင်း စိတ်သဘောတူ၍ ပြောဆိုကြသည့် စကား။
ပြည်ကြီး နှစ်ပြည်၊ တိုင်းကြီး နှစ်တိုင်း၊ ခိုက်ရန် မဖြစ်မပွားကြအောင်၊ မကောင်းကြံ လူဆိုးများ၊ အချင်းချင်း မသင့်မတင့် ရန်မဖြစ်ရအောင်၊ ပြည်ကြီးနှစ်ပြည်၊ တိုင်းကြီးနှစ်တိုင်း၊ မကောင်းသောအကျိုး မရောက်မရှိရအောင်၊ ပြည်မြို့မှာ အင်္ဂလိပ်ဗိုလ်ချုပ်မင်းတို့ ရပ်နေ၍ မထွက်မသွားမှီ၊ ပြည်မြို့ပတ်လည် ခရီး သုံးသောင်းကွာအတွင်း မြန်မာတပ် မချီမတက်စေရ ဆင့်ဆို သိမ်းဆည်းပါ ဆိုသည့်အတိုင်း သိမ်းဆည်းပါမည်။
၎င်းရန်ကုန်မြို့မှာ အင်္ဂလိပ် ဗိုလ်ချုပ်မင်းတို့ ရပ်နေ၍ အင်္ဂလိပ်မြို့သို့ မစုန်မသွားမှီ ရန်ကုန်မြို့ပတ်လည် ခရီးလေးသောင်းကွာ၊ မြန်မာတပ် မချီမတက်စေရ။
ဆင့်ဆိုသိမ်းဆည်းပါ ဆိုသည့်အတိုင်း သိမ်းဆည်း ပါမည်။
၎င်းဧရာဝတီမြစ်တွင်း အင်္ဂလိပ်ဗိုလ်ချုပ်မင်းတို့က လှေတက် သမ္ဗာန်နောက်ကျန်၍နေလျှင် မသိမ်းမယူ မတားမဆည်းပါနှင့်။
သူခိုး လူဆိုးတို့ကိုလည်း မတိုက်မယူစေရ ဆင့်ဆိုမစပြီးလျှင် ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်စေ၊ ပင်လယ်ရောက်ဖြစ်စေ၊ ဘုန်းတော်ကို ခိုလှုံ၍ ကောင်းကောင်းလာရောက်ပါစေ ဆိုသည့်အတိုင်း မြန်မာအရေးပိုင် လယ်ကိုင်းမြို့စားကြီး ရွှေခွန်ဝန် အတွင်းဝန်မင်းကြီးတို့က အသာအယာ လာရောက်စေမည်။
လယ်ကိုင်းမြို့စားဝန်ကြီး။
ရွှေခွန်ဝန် အတွင်းဝန်။
အိန္ဒိယတိုင်းကို အစိုးရသော အင်္ဂလိပ်ကုမ္ပဏီ (East India Company) ဘုရင်က ခန့်ထားသော အရေးပိုင် ဗိုလ်မှူးမင်းကြီး မှူးမတ်ကြီး အာစီသောကပ်ဘက် (Archibald Campbell)၊ အရေးပိုင်မင်း ရောအစ်စံ (Robertson)၊ ဧရာဝတီမြစ်တွင်းရှိသော အင်္ဂလိပ်တိုက်၊ သမ္ဗန်များကို အုပ်စိုးသော မင်းဆက် (Capt.Richart Birch) တို့နှင့် မြန်မာရှင်ဘုရင်ခန့်ထားသော လယ်ကိုင်းမြို့စားဝန်ကြီး မင်းကြီးမဟာမင်းလှကျော်ထင်၊ ရွှေခွန် (ဗန့်ကျီ)ဝန် မင်းကြီးမဟာမင်းလှသီဟသူတို့က သက္ကရာဇ် ၁၁၈၇ ခု တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၄ ရက်နေ့ (ခရစ် ၁၈၂၆ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်)၊ (ရန္တပို)မှာတွေ့၍ ကုမ္ပဏီမင်း၊ မြန်မာဘုရင်အချင်းချင်း စစ်ငြိမ်း၍ မိတ်သဟာယဘွဲ့သော စာချုပ်စကား။
ဆရာမောင်ခင်ညွန့်၊ရန္တပိုစာချုပ်၊ကျိုက်လတ်မြို့ခါတော်မှီပိဋကတ်တိုက်၊ပကြိမ် ၁၉၂၃။
စာချုပ် (၁) အင်္ဂလိပ်မင်းနှင့် မြန်မာရှင်ဘုရင်တို့သည် စစ်ငြိမ်း၍ မိတ်သဟာယ အစဉ်အဆက် ဖြစ်စေ။
(၂) မြန်မာရှင်ဘုရင်က အာသံပြည်မြို့ရွာ၊ အက္ကပတ်ပြည် (ကချာ)၊ ဝေသာလီပြည် (ဂျိန်တိယ) တို့ကို အစိုးရ မပိုင်၊ နောက်တစ်ဖန် မစီရင်ရ။
မဏိပူရမြို့မှာလည်း ဂမ္ဘီရရှိန်တို့သည် မိမိပြည်သို့ ပြန်၍ မင်းပြုလိုလျှင်၊ မြန်မာဘုရင်က အဆီးအတား အနှောင့်အရှက်မပြု နေရမည်။
(၃) နောက် ပြည်ကြီးနှစ်ပြည် အပိုင်းအခြားကို မငြင်းခုံရအောင် အင်္ဂလိပ်တို့ကအောင်ခဲ့သော ရခိုင် ရမ်းဗြဲ မန်အောင် သံတွဲတို့ကို အစဉ်ယူ၍၊ မြန်မာရှင်ဘုရင်က အစိုးမပိုင်ရ၊ ရိုးမ၊ ဘိုးခေါင်တောင်တန်း၊ မော်တင်စွန်းစေတီကြီးထိ စပ်ကြားအပိုင်း အခြားဖြစ်စေ။
နောက်အပိုင်းအခြားကို ငြင်းခုံရန်ရှိလျှင်၊ အင်္ဂလိပ်မင်း မြန်မာမင်းတို့က ခန့်ထားသောသူတို့သည် အထက်နယ်နိမိတ်အတိုင်း မှန်ကန်အောင် စီရင်စေ။
ခန့်ထားသော သူတို့လည်း အရာရှိ မှူးမတ်သူကောင်း ဖြစ်စေရမည်။
(၄) မြန်မာရှင်ဘုရင်သည် အင်္ဂလိပ်မင်းကို ရေး၊ မြိတ်၊ ထားဝယ်၊ တနင်္သာရီမြို့ရွာ နယ်နိမိတ် တောင်ကမ်း ကျွန်းများနှင့်တကွ အပိုင်ပေးသည်။
သံလွင်မြစ်အပိုင်းအခြား ဖြစ်စေရမည်။
နောက်မှ အပိုင်းအခြားကို ငြင်းခုံရန်ရှိလျှင် အထက်က ပြဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း စီရင်စေ။
(၅) မြန်မာရှင်ဘုရင်သည် ပြည်ကြီးနှစ်ပြည် အစဉ်မိတ်ဖွဲ့ စေချင်သော စေတနာထင်ရှားစေခြင်းငှာ၊ ၎င်း အင်္ဂလိပ်က စစ်တိုက်၍ ကုန်ကျသော စရိတ်အနက်၊ အနည်းငယ် ပြေကြေအောင် ကျပ်သုံး ဒင်္ဂါးပြားရေ တစ်ကုဋေပေးရမည်။
(၆) ယခုစစ်တိုက်ကြသည်အတွင်း ကုလားဘက် ဝင်သော မြန်မာ၊ မြန်မာဘက်ဝင်သောကုလားတို့ကို အလိုလို ဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ အနိုင်အထက်ပြု၍ ဝင်သည်ဖြစ်စေ ဝင်ရောက်မှုအတွက် ရာဇဝတ်ပြစ်ဒဏ် အနှောင့်အယှက် မရှိစေရ။
(၇) ပြည်ကြီးနှစ်ပြည် ယခုဖွဲ့သော မိတ်သဟာယ မြဲစေခြင်းငှာ၊ အင်္ဂလိပ်အရာရှိတစ်ယောက်၊ အခြွေ အရံ ၅ဝ လက်နက်ကိရိယာအစုံနှင့် မြန်မာမြို့တော်မှာ ဖြစ်စေ၊ မြန်မာ အရာရှိတစ်ယောက်၊ အခြွေအရံ လူ ၅ဝ လက်နက်အစုံနှင့် ကုမ္မဏီဘုရင်မြို့တော်မှာဖြစ်စေ၊ ကုလားပြည်ရှိ မြန်မာမင်း၊ မြန်မာပြည်ရှိ ကုလားမင်းတို့သည် မိမိတို့နေရန် အိမ်ကို ဝယ်လိုလျှင် ဝယ်၍နေစေ။
အသစ်တည်လိုကလည်း တည်လုပ်စေ။
၎င်းနိုင်ငံနှစ်ပါး အကျိုးစီးပွားကို ဖြစ်ထွန်းစေခြင်းငှာ၊ ရွှေလမ်းငွေလမ်းဖွင့်၍ အချင်းချင်း ဖောက်ကားရောင်းဝယ်မှုနှင့် ဆိုင်သော စာချုပ်ကို ထပ်၍ လုပ်စေရမည်။
(၈) စစ်မရှိ မတိုက်မီ၊ ကြွေးဟောင်းရှိသမျှ မင်းအရာရှိ ဆိုင်သည်ဖြစ်စေ၊ ဆင်းရဲသားဆိုင်သည်ဖြစ်စေ သစ္စာရှိသည့်အတိုင်း ကုန်အောင် ဆပ်ပေးစေရမည်။
ကြွေးတင်ပြီးမှ ဖြစ်သည်ဆို၍ မကပ်မခိုစေရ။
သူ့ဥစ္စာကို အသိမ်းအယူ မရှိစေရ။
အင်္ဂလိပ်ရှင်ဘုရင်ကျွန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သေ၍ အမွေခံမရှိလျှင်၊ ကျန်ရစ်သော ဥစ္စာပစ္စည်းများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင်လက်သို့ ကုလားဖြူထုံးစံအတိုင်း အပ်ရမည်။
မြန်မာကိုလည်း ထိုနည်းအတူ ဖြစ်စေရမည်။
(၉) အင်္ဂလိပ် သင်္ဘောများကို မြန်မာမြို့ဆိပ်သို့ ဝင်ရောက်လျှင်၊ တက်မချွတ် အမြောက်မချဘဲ နေသကဲ့သို့ အင်္ဂလိပ်မြို့ဆိပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသော မြန်မာသင်္ဘောများသည်လည်း အနှောင့်အယှက်မရှိဘဲ နေစေရမည်။
(၁ဝ) အင်္ဂလိပ်မင်းနှင့် မိတ်သာဟာယဖွဲ့သော ယိုးဒယားဘုရင်သည် အင်္ဂလိပ်ဘက်သို့ စစ်ကူဝင်လာ သည်မှာ ယခုပြု လုပ်ကြသော မိတ်သဟာယစာချုပ်အပါအဝင် ဖြစ်ရမည်။
(၁၁) ယခုပြုလုပ်သော မိတ်သဟာယ စာချုပ်ကို မြန်မာဘုရင် ခန့်ထားတော်မူသည့် အရေးပိုင်သံတမန်တို့က လက်မှတ်တံဆိပ် ခတ်မှတ်ရမည်။
အချုပ်နှင့်ထားသော အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများနှင့် အင်္ဂလိပ်တိုင်းသားကုလားလူမျိုး ရှိသမျှတို့ကို အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင် သံတော်လက်သို့ အပ်ရမည်။
၎င်းအတိုင်း အိန္ဒိယကုမ္ပဏီအစိုးရက ခံဝန်ပြု၍ လက်မှတ်တံဆိပ်ခတ်သော စာချုပ်ကို လေးလအတွင်း မြန်မာဘုရင်လက်တော်သို့ပြန်၍ ပေးလိုက်ရမည်အပြင်၊ အင်္ဂလိပ်မင်းချုပ်ထားသည့် မြန်မာတို့ကိုလည်း မြန်မာမင်းထံသို့ အပ်ပေးရမည်။
၎င်းစာချုပ်အတိုင်း မြန်မာမှူးမတ်များနှင့် အင်္ဂလိပ်တို့ ရေးကူးကြသည်။
စစ်ပြေငြိမ်းရန် ပြောဆိုရာ၌ မြန်မာတို့ဘက်က ဆရာ ယုဒသန် (ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်)နှင့် ဆရာပရိုက်တို့ စကားပြန် အဖြစ်ဖြင့် ပါလာသည်၊ စာချုပ်ကို လက်မှတ်ထိုးပြီးသောအခါ အင်္ဂလိပ်တပ်များ ရန်ကုန်သို့ ပြန်ကြသည်။
ဒုတိယအရစ် ပေးပြီးသောအခါ အင်္ဂလိပ်တို့ ရန်ကုန်က ထွက်ခွာသွားကြ လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) နောက်ထပ်၍ ချုပ်သော စကားအကျယ် အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင် သံတမန်တို့က စစ်ပြေငြိမ်းစေချင်သော စေတနာ အလို ထင်ရှားစေရအောင် ၎င်းအထက်၊ ပဉ္စမစာချုပ် လာသည့်အတိုင်း၊ မြန်မာရှင်ဘုရင် ဒင်္ဂါးပြားရေ တကုဋေကို ပေးရမည်ဆိုသော် အလွယ်တကူ ပေးရအောင်၊ ၎င်းဒင်္ဂါး တကုဋေတည်းဟူသော မြန်မာအချိန် ငွေကောင်း ၇၅ဝဝဝ အနက်တွင် ၄ ပုံ တပုံ တည်းဟူသော ၁၈၇၅ဝ ကို ပေးပြီးမှ အင်္ဂလိပ်ဘက်က ရန်ကုန်မြို့တိုင် ဆုတ်သွားလိမ့်မည်။
ယခုနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၁ဝဝ အတွင်း ၁၈၇၅ဝ ကို ထပ်၍ပေးလျှင် အင်္ဂလိပ်ဘက်၊ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှ အလျင်အမြန် ထွက်သွားလိမ့်မည်။
ကျန်ငွေ ၂ ပုံမှာ ယခုနေ့မှစ၍ တစ်နှစ်အတွင်း တပုံ၊ ၎င်းနှစ်အတွင်း တပုံကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေရသော အင်္ဂလိပ်မင်း အရာရှိတွင် ပေးရမည်။
(မူရင်းပုရပိုက်ပါ စာလုံးပေါင်းအတိုင်း ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာချုပ်များ။
သားအိမ်သည် လူအပါအဝင် နို့တိုက်သတ္တဝါ အများစု၏ မမျိုးပွားအင်္ဂါ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
သားအိမ်ခေါင်းသည် သားအိမ်လမ်းကြောင်းမှ မအင်္ဂါသို့ ပွင့်ထွက်နေပြီး အခြားတစ်ဖက်တွင် သားဥပြွန်နှင့် ဆက်လျက်ရှိသည်။
အမသတ္တဝါများ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် အထူးသဖြင့် အချင်းပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည့် ကာလပတ်လုံး သန္ဓေသားသည် သားအိမ်အတွင်း၌ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးသည်။
အမသတ္တဝါများ သန္ဓေသား အရွယ်တွင် သားအိမ် ၂ ခု ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး အချင်းပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် မျိုးစိတ်အလိုက် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လုံးဝ သို့မဟုတ် တစိတ်တဒေသ ပေါင်းစည်း သွားလေ့ရှိသည်။
အချို့မျိုးစိတ်များတွင် သားအိမ် ၂ ခု ရှိသော်လည်း ၁ ခုမှာ အသုံးမဝင်ပေ။
သီဟသူရ (အင်းဝ) (မဟာ သီဟသူရ ခေါ် ပြည်စုန်သီဟသူ၊ ၁၄၃၁–၁၄၈၀) သည် ၁၄၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၄၈၀ ခုနှစ်အထိ အင်းဝထီးနန်းကို စိုးစံခဲ့သော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မိုးညှင်းမင်းတရားမြေး၊ နရပတိမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။
ခမည်းတော်လက်ထက် အိမ်ရှေ့စံရသည်။
၈၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော် နရပတိမင်းကြီးသည် သီဟသူ၏သားတော် သတိုးကျော်လုပ်ကြံသည့် အနာနှင့် နတ်ရွာစံသည်တွင် သီဟသူနန်းတက်သည်။
ဘုရင် မဟာသီဟသူရ ဟူသောဘွဲ့ကိုလည်းခံယူသည်။
မိဖုရားကား အမိတ္တသီရိ မဟာဓမ္မဒေဝီ ဟူသောအမည်နှင့် အဘိသိက်ခံသည်။
သားတော်အကြီးနော်ရထာကို မဟာသီဟသူရ ဟူသောဘွဲ့နှင့် အိမ်ရှေ့နှင်းတော်မူသည်။
သားတော်လတ် သတိုးကျော်ကို သတိုးဓမ္မရာဇာဟူသောဘွဲ့ဖြင့် စကု၊ စလင်း၊ ဖောင်းလင်း၊ လယ်ကိုင်း၊ မြို့သစ်၊ တိုင်တား၊ မင်းတုန်း၊ သရက်၊ မြေထဲ၊ ကညင်မြောင်တို့ကိုလည်းပေးတော်မူသည်။
သားတော် အငယ်ကို သီရိဓမ္မာသောက ဟူသောဘွဲ့ဖြင့်မြေတူးမြို့ကိုလည်း ကျွေးပေးတော်မူသည်။
နောက် နော်ရထာအမည်နှင့် ရမည်းသင်း၊ ဝတီး၊ ယင်းတော်၊ လှိုင်းတက်ညောင်ရမ်း၊ ပေါက်မြိုင်မြို့များကိုလည်း ပေးတော်မူသည်။
သမီးတော် ဘိုးတော် ရှင်မယ်ကို မိုးညှင်းမင်းတရားတူတော် မြောက်ဘက် နော်ရထာနှင့် စုံဖက်တော်မူ၍ မြေတူးနှင့်ပေါက်သစ်ကို ပေးတော်မူသည်။
မင်းတရားကြီးတွင် ဤသားတော် သမီးတော်များအပြင် သမီးလတ်ဘိုးတော်ရှင်ဘွား၊ သမီးအငယ် နတ်ရှင်နှမတော်တို့လည်း ရှိသေးသည်။
သီဟသူမင်း နန်းတက်သောအခါ တောင်ငူစားသည် မခန့်မညားနေ၍ ဆက်မြဲကပ်မြဲကို မဆက်ကပ်ဘဲနေရာ သီဟသူအမျက်တော်ရှိ၍ ၈၃၂ ခုနှစ်တွင် သားတော်အိမ်ရှေ့မင်း၊ သားတော်သတိုး ဓမ္မရာဇာ တို့ကို တောင်ငူသို့အလုံးအရင်းနှင့်ချီစေသည်။
တောင်ငူစား မခံနိုင်၍ အညံ့ခံရလေသည်။
ယုံကြည်တည်မြဲကြသောအရှင်နှင့်ကျွန် အင်းဝဘုရင် မဟာသီဟသူရ (၈၃၀-၈၄၂)တွင် တောင်ငူစား စည်သူကျော်ထင် ဟူသော ဗိုလ်မှူးသည် ရှိ၏။
ထိုတောင်ငူစားသည် တောင်ငူ ကျဉ်းသည်ဟု ချဲ့ထွင်၍ တည်ပြန်သောအခါ အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် မှူးမတ်တော်တို့က " ဤသို့ ချဲ့ထွင်သည်မှာ နောင်အခါ ခြားနား ပုန်ကန်မည် မုချတည်း " ဟု လျှောက်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ ဘုရင် မဟာသီဟသူရက " ငါ့ကျွန်သည် အလွန် သစ္စာရှိ၏။
မောင်မင်းတို့ မယုံလျှင် ငါက ဦးသျှောင်ကိုကိုင်၍ ယူစေမည်။
အကိုင်မခံ မလိုက်မှ မောင်မင်းတို့ လျှောက်သည့်အတိုင်း ငါယုံမည် " ဟု မိန့်တော်မူ၍ မင်းချင်းတစ်ယောက်ကို စေလိုက်၏။
မင်းချင်းရောက်၍ အမိန့်တော်အတိုင်း ပြန်ကြားသော် တောင်ငူစားက " ငါ့အရှင် အမိန့်တော်အတိုင်း တည်အောင် ငါ့ဦးသျှောင်ကို ကိုင်၍ချုပ် " ဟု ဆို၏။
မင်းချင်းလည်း အမိန့်တော်အတိုင်း ပြု၏။
ပြီးမှ မြင်းလျင်စီး၍ အခြွေအရံ သုံးရာနှင့် ရောက်လာ၏။
ထိုအခါ ဘုရင်သီဟသူရသည် အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် မှူးတော် မတ်တော်တို့ရှေ့ စုံညီတွင် " မောင်မင်းတို့သည် ငါ့ကျွန်ကို မယုံမကြည် လျှောက်ကြသည်၊ ယခု စည်သူကျော်ထင် ရောက်လာပြီ၊ ဘယ်သို့ လျှောက်ကြဦးမည်နည်း " ဟု မေးတော်မူ၏။
အိမ်ရှေ့မင်း စသူတို့လည်း မည်သို့မျှ မလျှောက်ဝံ့ကြ။
ဦးချ၍သာ နေကြကုန်၏။
ထိုအခါမှ ထပ်မံ၍ ကြီးကျယ်စွာ ချီးမြှောက်တော် မူပြန်လေသတည်း။
မြန်မာ့ဂုဏ်ရည်ရာဇဝင်ဖတ်စာ (ဦးဖိုးကျား) မြေးတော်သတိုးကျော်လုပ်ကြံ၍ ဘိုးတော်နရပတိမင်း နတ်ရွာစံရသဖြင့် သတိုးကျော်နှင့်ခမည်းတော် သီဟ သူတို့ အပေါ်မယ်တော် အတုလသီရိမဟာရာဇာဒေဝီနှင့်တကွ ညီတော် ပြည်မင်း၊ သာယာဝတီမင်း ဦးရီးတော်များက စိတ်တော်ခု၍ မချေမငံရိုင်းပြကြသည်ကိုသိသဖြင့် သီဟသူမင်းကြီးသည် ၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ရေအားကြည်းအားအများ စီရင်တော်မူ၍ မိဖုရားနှင့်တကွ ပြည်သို့ချီတော်မူကာ သာယာချေငံသော စကားဖြင့် သိမ်းမြန်းပိုက်ထုပ်တော်မူသည်။
ဖိုးဦးတောင်၌ သစ္စာတော်ပေး၍ စားမြဲ ကျေးရွာစည်းစိမ်ကို မရှုတ်မချ စားစေသည်။
ယင်းသို့ပြည်မြို့သို့စုန်၍ ဆွေတော် မျိုးတော် များကို သိမ်းမြန်းပိုက်ထုပ်ရသောကြောင့် ပြည်စုန်သီဟသူဟု တွင်သည်။
သက္ကရာဇ် ၈၃၆ ခုနှစ်တွင် ညောင်ရွှေ၊ နောင်မွန်၊ ရပ်စောက်စားတို့ မကျိုးမနွံပြုသဖြင့် အုန်းပေါင်စော်ဘွား စစ်ကူတောင်းသဖြင့် ဆင်မြင်းအလုံးအရင်းနှင့်ပို့ရာ မြို့လုံးပျက်၍ စော်ဘွားနှင့်တကွ သားမယားများကိုသုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းခဲ့နိုင်သည်။
မြို့စားသုံးဦးကိုသစ္စာပေး၍ အုန်းပေါင်စော်ဘွားနှင့် တစ်ချက်တစ်ပေါင်းတည်း ဖြစ်စေသည်။
သက္ကရာဇ် ၈၃၇ ခုနှစ်တွင် မွန်ကျေးကောလိယတွင်သော သစ်တိန်ညင်သို့ တောင်ငူ စည်သူကျော်ထင်အား ဗိုလ်မှူးခန့်၍ အလုံးအရင်းနှင့်လုပ်ကြံစေရာ မွန်တို့ပျက်၍ ကောလိယမြို့ကို သိမ်းပိုက်မိသည်။
သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းနှင့် မိုးကောင်း စော်ဘွားတို့ စစ်ဖြစ်ရာ နှစ်မြို့လုံးက စစ်ကူတောင်းသဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင်ရေအားကြည်းအားအလုံးအရင်းနှင့် ချီတော်မူသည်။
မိုးညှင်းသို့ရောက်တော်မူလျှင် မိုးညှင်းနှင့်မိုးကောင်း စော်ဘွားတို့က မခံဝံ့သဖြင့် လက်ဆောင် လက်နက်များနှင့်ဝင်လှာသည်။
မိုးညှင်းစော်ဘွားကို ယူတော်မူခဲ့၍ တကောင်း မြို့ကိုပေးကာ မိုးညှင်းမြို့ကိုမူ မိုးကောင်းစော်ဘွားကြီးအား ပေးတော်မူသည်။
တစ်ခါသော် မွန်သူရဲကောင်းသမိန်ဗရမ်း (မင်းညီတုံး) သည် ခန္တီးမြို့ကျေးစပ်တိုင်အောင် ချီတက်ကာ မြေခြား သံတိုင်စိုက်၍ ပြန်အလာတွင် သီဟသူလည်း ရမည်းသင်းမှ ဆီးကြိုတိုက်ဆင်ရာ သမိန်ဗရမ်းကို အရှင်ရလေသည်။
သမိန်ဗရမ်းကို ရလျှင် သီဟသူသည် မရှုတ်မချ အဝတ်အစား ပေးတော်မူ၍ မြဲစွဲစေ၏။
တရုတ်တို့လည်း နယ်ခြားသံတိုင် စိုက်ကြောင်းကြား သဖြင့် လာရောက်နှုတ်ပစ်သည့်ပြင် မြန်မာတို့စိုက်သည် ထင်မှား၍ ပဏ္ဏာတောင်းလေရာ သီဟသူကငြင်းသော် တရုတ်တို့က သူရဲကောင်းမြင်းတစ်စီး စီးချင်းတိုက်ရန် ဆိုလှာသည်။
သီဟသူလည်း သမိန်ဗရမ်းကို စီးချင်းတိုက်ရန် ရွေးချယ်စေလွှတ်သည်။
စီးချင်းတိုက်ရာတွင် တရုတ် သူရဲကောင်း ဆလုံကျော်ခေါင်ကို သမိန်ဗရမ်းသည် လှံနှင့်ထိုး၍ အကျ၌ ခေါင်းဖြတ်ယူခဲ့နိုင်သည်။
ဘုရင်သီဟသူလည်း အားရတော်မူသဖြင့် သမိန်ဗရမ်းအား သူအလိုရှိသည်အတိုင်း ဟံသာဝတီနေပြည်တော်သို့ အဆောင်အယောင်အခမ်းအနားနှင့် ပြန်ပို့တော်မူသည်။
မွန်မင်းဓမ္မစေတီလည်း အားရတော်မူ၍ ဘုရင်သီဟသူအား အထူးထူးသောထည်မျိုးအုပ် မျိုးများစွာ ပေးသည်။
သက္ကရာဇ် ၈၄၂ ခုနှစ်တွင်အိမ်နိမ့် ၄၂ နှစ်၊ စည်းစိမ် ၁၂ နှစ်၊ သက်တော် ၅၄ နှစ်တွင် သီဟသူ ဘုရင် နတ်ရွာစံသည်။
နတ်ရွာမစံမီ သားတော်များတစ်ဆင့် ကိုတစ်ဆင့် ကြီးစဉ်ငယ်လိုက်ရိုသေရန်၊ စည်းစည်းလုံးလုံး နေထိုင်ရန် ဆုံးမတော်မူခဲ့သည်။
သီဟသူဘုရင်၏ ကောင်းမှုတော်တို့ကား သင်ပန်းအရပ်၌ ပဉ္စမာလိန္ဒရတနာ မြစည်းခုံ နှင့်ရွှေကျောင်းဆောင်၊ ရွှေသိမ်တော်၊ ပုဂံတွင် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၊ ရွှေစည်းခုံအောက်ရန် အောင်မြင် ရွှေကျောင်းတော်၊ ရတနာစေတီတွင်းဝယ် ရွှေကျောင်းတော်၊ ထူပါရုံတွင်းဝယ်ရွှေကျောင်းတော်၊ဖွားတော်မူသောစစ်ကိုင်းမြို့ တွင်းဝယ်ရွှေကျောင်းတော်၊ ချောင်းပေါက်အရပ်၌ ရတနာ မဉ္ဇူဘုရားနှင့် ရွှေကျောင်းတော်တို့ဖြစ်သည်။
မှတ်စု ကိုးကား Category:အင်းဝမင်းဆက် Category:မြန်မာ ဘုရင်များ Category:၁၄၃၁ မွေးဖွားသူများ Category:၁၄၈၀ ကွယ်လွန်သူများ။
ဒုတိယ မင်းခေါင် (9 October 1446 – 7 April 1501) သည် မင်းခေါင်ကြီး၏နောက် နှစ်ပေါင်း ၅၉ နှစ်အလွန် ၈၄၂ ခုနှစ် (၁၄၈၀) တွင် အင်းဝနန်းကိုစံမြန်း သည်။
ဒုတိယမင်းခေါင်သည် မိုးညှင်းမင်းတရား၏ သားတော်အငယ် နရပတိ၏ သားတော် ပြည်စုန်မင်းသီဟသူ၏ သားတော်ဖြစ်၏။
ဒုတိယမင်းခေါင် လက်ထက်တွင် ညီတော် စလင်းမင်း၊ ရမည်းသင်းမင်း၊ ဘထွေးတော် ပြည်မင်းတို့ ခြားနားကြသည်။
မြောက်ဘက်၌ မြေဒူး၊ ငရနဲကို ရှမ်းတို့ အထိအပါး များသည်။
သားတော်ကို သီဟသူအမည်နှင့် မင်းမြှောက်သည်။
နန်းတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မင်း ၂ ပါး ထီးဖြူဆောင်း၍ မင်းပြိုင် အုပ်စိုးသည်။
သီဟသူသည် သက္ကရာဇ် ၈၆၂ ခုနှစ် (၁၅၀၁) တွင် အနိစ္စရောက်သည်။
မြင်းစီးကောင်းသော ဒုတိယမင်းခေါင် အင်းဝ ဒုတိယမင်းခေါင် (၈၄၂-၈၆၃)သည် သီလ ၊ သမာဓိ ၊ ပညာနှင့် ပြည့်စုံ၍ အတတ် ၁၈ ပါးကို တတ်တော်မူသည်။
အထူးသဖြင့် လေးအတတ်နှင့် မြင်းစီးအတတ်ကို ပိုမို၍ တတ်တော်မူ၏။
ဤမင်းသည် မြင်းစီးခြင်း ၁၇ ပါး တတ်သည်ဟု ကျော်စော၏။
( ၁) မြင်းပြေးစဉ်တွင် ခြေစုံရပ်၍ စီးခြင်း၊ (၂) မြင်းပြေးစဉ်တွင် ခြေတစ်ဖက်သာ ရပ်၍ စီးခြင်း၊ ( ၃) မြင်းပြေးစဉ်တွင် မှောက်ခုံ ၊ အလျား ၊ က တွင် ဝပ်၍ ကဦး ၊ ကညောင်း ပြောင်းခြင်း (ကဦး = ကုန်းရှေ့ ၊ ကညောင်း = ကုန်းနောက်) ( ၄) မြင်းပြေးစဉ်တွင် က ၌ လက်တစ်ဖက်ပြု၍ ဘယ်ညာပြောင်းခြင်း၊ ( ၅) မြင်းပြေးစဉ်တွင် ချပ်ဝတ်ခြင်း ၊ ဓား လှံ လဲလှယ်ဖယ်ခြင်း၊ ( ၆) မြင်းပြေးစဉ်တွင် အသူရာ တည်ဟန်ပြု၍ ခြေကို မိုးမြှောက် ခေါင်းဦးစောက်ပြုခြင်း၊ ( ၇) မြင်းပြေးစဉ်တွင် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် က ကို ကိုင်၍ မြင်းနံတောင်းသို့ ကိုယ်ကို တံခွန် လွှားဟန်ပြုခြင်း၊ ( ၈) မြင်းပြေးစဉ်တွင် ထက်ဝယ်ဖွဲ့၍ စီးခြင်း၊ ( ၉) မြင်းပြေးစဉ်တွင် မြင်းမိုရ်တောင်ကို နဂါးပတ်ဟန်ပြု၍ မြင်းလည်ကို ဦးခေါင်းဖြင့်လျှိုလျက် ခရုပတ်လှည့်ပြီးလျှင် တစ်ဖက်ကသည် တစ်ဖက်သို့ လည်၍ရောက်ခြင်း၊ (၁၀) မြင်းပြေးစဉ်တွင် မြင်းခုံ၌ ရပ်၍စီးခြင်း၊ (၁၁) မြင်းပြေးစဉ်တွင် မြင်းမှ သက်၍ တစ်ဖန် ကုန်းထက်သို့ ရောက်ပြန်မိခြင်း၊ (၁၂) မြင်းပြေးစဉ်တွင် ဆံဖြတ်ဟန်၊ မျောက်မြေစမ်းဟန်၊ ကောင်းကင်သို့ ကသိုဏ်းရှုဟန်၊ ခြင်္သေ့ စံပယ်ဟန် စီးခြင်း၊ (၁၃) မြင်းပြေးစဉ်တွင် မြေသို့ သက်၍ လက်ဝဲမှ လက်ယာ ၊ လက်ယာမှ လက်ဝဲ ခုန်တက်၍ ခြေရာမတိမ်း ကျခြင်း၊ (၁၄) လျင်ခြင်းကို မျှစေခြင်း၊ (၁၅) လျင်ခြင်းကို လွန်စေခြင်း၊ (၁၆) မြင်းပြေးစဉ်တွင် ဘီလူးဖမ်းဟန် စီးခြင်း၊ (၁၇) မြင်းပြေးစဉ်တွင် အသူရာတည်ဟန် စီးခြင်း။
ဤသို့ စီးခြင်း ၁၇ ပါးကို ပြတော်မူနိုင်၏။
ဆင်အတတ်ကိုလည်း တတ်၏။
ရေးမှု ၊ သားမှု ၊ ပွတ်မှု စသော ပညာ အထွေထွေ အပြားပြား တတ်၏။
ဉာဏ်ပညာ လျင်မြန်၏။
ပညာရှိကို မြတ်နိုး၍ ချီးမြှောက်၏။
သို့ကြောင့်လည်း ထိုမင်းလက်ထက်၌ ပညာရှိ ပေါများ၍ တိုင်းပြည် ချမ်းသာ၏။
မြန်မာ့ဂုဏ်ရည်ရာဇဝင်ဖတ်စာ (ဦးဖိုးကျား) ဒုတိယမင်းခေါင်သည် တောင်ငူ မင်းကြီးညို အား မဟာ သီရိဇေယျသူဘွဲ့နှင့် ထီးဖြူဆောင်းစေသည်။
ဒုတိယ မင်းခေါင်သည် ပညာရှိတို့ကို မြတ်နိုး၍ ချီးမြှောက်တော်မူသည်။
ဤမင်းလက်ထက်တွင် ကန်တော်မင်းကျောင်းဆရာတော်ရှင်မဟာသီလဝံသ၊ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၊ ရှင်ဥတ္တမကျော်၊ အဂ္ဂသမာဓိ၊ သျှင် စသော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ ပေါ်ပေါက်ကာ ပျို့၊ လင်္ကာကဗျာများ အထူးတလည် စည်ပင်တိုးပွားသည်။
ဒုတိယ မင်းခေါင်သည် စာသဘင်များ ကျင်းပကာ ရှင်မဟာ သီလဝံသနှင့် ရှင်မဟာ ရဋ္ဌသာရတို့၏ ပျို့၊ လင်္ကာများကို ယှဉ်ပြိုင်ကြားနာသည်ဟူ၏။
ဆရာတော်နှစ်ပါးကို များစွာကြည်ညိုလျက် မင်းဆရာအဖြစ် ချီးမြှောက်လေသည်။
ဒုတိယ မင်းခေါင်သည် မင်းသားတို့ တတ်အပ်သော အတတ်များကို ကောင်းစွာတတ်မြောက်ကာ အထူးသဖြင့် မြင်းစီးခြင်းအတတ်၊ လေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်သည် ဆို၏။
ဒုတိယ မင်းခေါင်သည် သက္ကရာဇ် ၈၆၂ ခုနှစ် (၁၅၀၁) တွင် လွန်တော်မူသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဘုရင်များ ကဏ္ဍ:အင်းဝမင်းဆက်။
thumb|ရှန်ဟိုင်း ကုန်စည်ပြပွဲ၏ အမှတ်တံဆိပ် ၂၀၁၀ ရှန်ဟိုင်း ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲ (中國2010年上海世界博覽會) ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအချက်အချာ ရှန်ဟိုင်းမြို့တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
ဤပြပွဲသည်လည်း တရုတ်နိုင်ငံမှ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ကြီးမှူးကျင်းပသည့် ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲဖြစ်သည်။
ပြပွဲတွင် ‘ပိုကောင်းသော မြို့ပြ၊ ပိုကောင်းသော လူနေမှု’ (Better City, Better Life) ကို အဓိက အကြောင်းအရာအဖြစ် ပြသကြမည်ဖြစ်သည်။
ဤပြပွဲသည် ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲ သမိုင်းတွင် အတိုင်းအတာ အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး ၅.၂၈ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၀ ကျော်နှင့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၅၀ ကျော်တို့၏ ပြခန်းများပါဝင်သည်။
ပွဲတော်ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီမှ ပြပွဲကာလအတွင်း လူပေါင်း သန်း ၇၀ မှ ၁၀၀ အထိ သွားရောက် ကြည့်ရှုကြလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
Chinese FM says World Expo a diplomacy priorityChina to host world’s first green energy expo next month ပြပွဲအထိန်းအမှတ် အမှတ်တံဆိပ် ရှန်ဟိုင်းကုန်စည်ပြပွဲ၏ အမှတ်တံဆိပ်ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အစိမ်းရောင် တရုတ်စာလုံး ‘世’ (ဗမာလို ကမ္ဘာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ကို အဓိကထား ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသည်။
လူ ၃ ဦး လက်တွဲကာ အတူတကွ ပျော်မြူးကြသည့် မိသားစုကြီးတစ်ခုအဖြစ် သရုပ်ဖော်ထားသည့်အပြင် လူသာ ပဓာနဆိုသည့် သဘောတရားကို ထင်ဟပ်ပြနေသည်။
中国2010上海世博会会徽揭晓 ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းများအရ ဤအမှတ်တံဆိပ်ကို နိုင်ငံပေါင်း ၃၉ နိုင်ငံတွင် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ထားပြီးဖြစ်သည်။
လာဘ်ကောင် ပွဲတော်ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရှန်ဟိုင်းကုန်စည်ပြပွဲ၏ လာဘ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် လက်ရာပေါင်း ၂၆,၆၅၅ ခုအနက် ‘ဟိုင်ပေါင်’အား ရွေးချယ်ကြောင်း ကြေညာလိုက်သည်။
‘ဟိုင်ပေါင်’သည် ထိုင်ဝမ်ဒီဇိုင်းနာ ဝူးယုံကျန်း၏ လက်ရာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ရတနာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
တရုတ်စာလုံး ‘人’ (လူ) ကို အရင်းခံကာ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားပြီး ရှင်သန်လှုပ်ရှားမှုကို ကိုယ်စားပြုသည့် အပြာရောင်ကို သုံးထားသည်။
အဓိက ပြခန်းများ ရှန်ဟိုင်း ကုန်စည်ပြပွဲတွင် အဓိက ပြခန်းကြီး ၅ ခုရှိပြီး မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှုများကို ခင်းကျင်းပြသထားသည်။
၎င်းတို့မှာ ‘မြို့ပြခြေရာ’၊ ‘မြို့ပြဝန်းကျင်’၊ ‘မြို့သူမြို့သား’၊ ‘မြို့ပြဖြစ်တည်မှု’နှင့် ‘မြို့ပြအိပ်မက်’တို့ ဖြစ်ကြသည်။
An Introduction to the Theme Pavilions of the Expo 2010. In: Shanghai Expo Magazine. Issue 6/2009. မြို့ပြခြေရာပြခန်း မြို့ပြခြေရာပြခန်း၏ စိတ်ကူးနှင့် ဒီဇိုင်းကို ရှန်ဟိုင်းပြတိုက်မှ တာဝန်ယူကာ ခေတ်အဆက်ဆက်၏ မြို့ပြတိုးတက်မှုကို ပုံဖော်ထားသည်။
အနာဂတ် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် နမူနာယူစရာ စိတ်ကူးသစ်များ၊ အကြံဉာဏ်သစ်များ ပေါ်ထွန်းစေရန် ရည်မှန်းထားသည်ဟု သိရသည်။
The Urban Footprints Pavilion. Recap of History, Inspire the Future. In: Shanghai Expo Magazine. Issue 6/2009. နိုင်ငံအလိုက် ပြခန်းများ ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား Category:ကမ္ဘာ့ ကုန်စည်ပြပွဲ Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Category:စီးပွားရေး။
thumb|ပီကင်းဘဲကင် ပီကင်းဘဲကင်သည် ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်သော တရုတ်ရိုးရာဟင်းလျာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော်ပုံ တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့တော်၏ အနောက်ဘက် ဆင်ခြေဖုံးတွင် ကျောက်စိမ်းရေယဉ်ကုန်း ခေါ် တောင်ကုန်းတစ်ခု ရှိသည်။
၎င်းတောင်ခြေရင်း၌ စမ်းရေအိုင် တစ်အိုင်ရှိရာ ထိုအိုင်မှ ရေတို့သည် ကျောက်စိမ်းရောင်ကဲ့သို့ ကြည်လင်ခြင်း၊ စင်ကျယ်ခြင်း ရှိသည်ဟု ရှေးလူကြီးများက ဆိုကြသည်။
ပေကျင်းမြို့သူ မြို့သားတို့အတွက် သောက်ရေကို ထိုရေအိုင်မှ အများအပြား ယူရသည်။
ထို့ပြင် ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်ရှိ လယ်ယာမြေများသို့ ၎င်းရေအိုင်မှ ရေသည် ချောင်းငယ်များအဖြစ် စီးဆင်းလျက် ထိုဒေသတို့မှာ နွေရာသီ၌ မပူလွန်း၊ ဆောင်းရာသီ၌လည်း မအေးလွန်းဘဲ အလွန် ဥတုသပ္ပါယဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
နာမည်ကျော် ပီကင်းဘဲကြီးများကို ဤအရပ်၌ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၆၀ ကျော်မှစ၍ တရုတ်လယ်သမားတို့ မွေးမြူကြသည်။
ပီကင်းဝမ်းဘဲတို့ကို မွေးမြူရာ၌ အလွန်ကြီးထွားလွယ်သည်။
တစ်နှစ် တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဘဲတစ်ကောင်မှ ဥပေါင်း ၁၂ဝ မှ ၁၈ဝ အထိ ဥသည် ဆို၏။
ဝမ်းဘဲပေါက်စကလေးများကို အစာရေစာကောင်းစွာကျွေးမွေးပြုစုလျှင် ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း မူလအလေးချိန်၏ ၃၅ ဆမျှ ကြီးထွားလာသည်။
နှစ်လသားကျော်လျှင် ၎င်းဘဲမျိုးကောင်းများကို မူလကျွေးနေသောအစာမှ ဂျုံနှင့် ပြောင်းသို့ ပြောင်းလဲကျွေးမွေးလိုက်ရာ အလေးချိန်ထပ်၍တိုးလာပြန်သည်။
သုံးလသားပြည့်လျှင် ဈေးသို့ချရောင်းသည်။
ပီကင်းဘဲမှာ သုံးလသားတွင် စား၍အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရုရှားပြည်၊ မော်စကိုမြို့၌ တရုတ်ပြည်ပြပွဲကြီး ကျင်းပရာ ထိုပြပွဲသို့ ပေကျင်းမြို့မှ ဘဲကင်ဆိုင်တစ်ဆိုင် သွား၍ဖွင့်ခဲ့၏။
ထိုအခါမှစ၍ လူကြိုက်များလာသဖြင့် သွားရောက်သော တရုတ်လူမျိုး ထမင်းချက်များသည် မော်စကိုမြို့၌ နေခဲ့ပြီး ဘဲကင်လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်နေသည်ဟု ဆိုပေသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်ကလည်း ဂျာမနီပြည် လစ်ပဇစ်ပြပွဲကြီး၌ ပီကင်းဘဲကင်ဆိုင် ဖွင့်ခဲ့ရသည်။
ဤမျှပင် ထင်ရှားသော ဘဲကင်ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၈၇၄ ခုတွင် ပေကျင်းမှ ဘဲမျိုးများကို အမေရိကန်ပြည်သို့ ယူ၍မွေးမြူခဲ့သဖြင့် နောင်အခါ၌ အမေရိကန်တွင် လောင်းအိုင်လင်း ဝမ်းဘဲ မျိုးအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်ဟု ဆို၏။
အင်္ဂလန်နှင့် တကွ အခြားတိုင်းပြည်များသို့လည်း ပီကင်းဘဲမျိုးများ ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။
၎င်းဘဲမျိုးသည် ရာသီဥတုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ပြောင်းလဲမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။
နှုတ်သီးနှင့် ခြေထောက်များသည် ရဲရဲနီပြီး အလွန်ကြည့်၍ကောင်းသည်။
right|Quanjude မှ စားဖိုမှူး ဘဲသားကို လှီးဖြတ်နေပုံ။
ထူးခြားမှု ပေကျင်းမြို့ရှိ နာမည်ကျော်ဆိုင်ကြီးများ၌ ဝမ်းဘဲများကို ကင်သောအခါ သလဲသားထင်းနှင့် စွန်ပလွန်သား ထင်းတို့ကိုသာ သုံးသည်။
ဤထင်းများဖြင့် ကင်သောအခါ ဘဲကင်တွင် အနံ့တစ်မျိုးကောင်းသည်ဟု ဆိုလေသည်။
စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း (၁၉၅၇၊ဇန်နဝါရီလ) တော်ဝင်ဟင်းလျာ ပီကင်းဘဲကင်သည် တရုတ်အင်ပါယာ ဘုရင်များအတွက် တော်ဝင်ဟင်းလျာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
မင်းဆက် အဆက်ဆက်ကနေ နောက်ဆုံး မင်မင်းဆက်၊ နောက်ဆုံး အင်ပါယာ ထိပင် ဖြစ်သည်။
ကွန်မြူနစ်ခေတ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ချုအင်လိုင်က ဧည့်သည်များအတွက် စားသောက်ဆိုင်ရွေးချယ်ရာမှ ပီကင်းဘဲကင် ပြန်လည်ခေတ်စားလာသည်။
ယဉ်ကျေမှုတော်လှန်းရေး အတောအတွင်း ပီကင်းဘဲကင် ပြုလုပ်သည့် နည်းပညာ မပျောက်ပျက်သွားခဲ့ပါ။
ပေကျင်းမြို့တော်တွင် နာမည်ကျော် ရှေးအကျဆုံး ပီကင်းဘဲကင်ဆိုင် နှစ်ဆိုင်ရှိသည်။
Quanjude (全聚德) နှင့် Bianyifang (便宜坊) တို့ဖြစ်သည်။
Bianyifang သည် ပိုရှေးကျသော်လည်း Quanjude က marketing ကောင်း၍ ပိုထင်ရှားလာသည်။
တခြားနယ်များတွင်လည်း ကိုယ်စားလှယ်ခွင့်ရထားသည့် ဆိုင်ခွဲများရှိသည့်အပြင် နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များတွင်ပင် ဆိုင်ခွဲများ ဖွင့်ထားပြီးဖြစ်သည်။
Quanjude ဆိုင်သည် လူသုံးထောင်လောက် ဆန့်သည့် စားသောက်ဆိုင်ကြီး တစ်ဆိုင်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် VIP သီးသန့်အခန်း၊ အမြန်စားချင်သူများအတွက်နှင့် ထုပ်သွားချင်သူများအတွက် နေရာသီးသန့် လုပ်ပေးထားသည်။
ဆိုင်တွင် သွားရောက် စားသောက်ခဲ့ဖူးသည့် VIP များ၏ ဓာတ်ပုံများအား ချိတ်ဆွဲထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
ပေကျင်းရောက် အမေရိကန် သမ္မတ အဆက်ဆက်တို့၏ ပုံများလည်းပါဝင်သည်။
စားပုံစားနည်း ပီကင်းဘဲကင်ကို ယူလာပြီး စားဖိုမှူးများက ကျွမ်းကျင်စွာ လှီးဖြတ်ကာ တရုတ်ပဲဆီကြာညှို့ တစ်မျိုးနှင့် အတူတူစားရသည်။
ကန်စွန်းဥထည့်ထားသော Hoisin sauce ဖြစ်သည်။
ကော်ပြန့်ကဲ့သို့ အပြားလေးထဲ လှီးပြီးသား ဘဲကင်၊ ကြက်သွန်မိတ်၊ sauce ထည့်၊ လုံးပြီးထုပ်ကာ စားရသည်။
sosegado : ပီကင္းဘဲကင္ ကိုးကား Category:အစားအစာ ကဏ္ဍ:တရုတ် အစားအစာ ကဏ္ဍ:ဘဲ။
thumb|ပါးရဲထိုးထားသော ချင်းအဘွားအိုတစ်ဦး ပါးရဲထိုးခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများထဲမှ အထူးခြားဆုံးသော ချင်းတိုင်းရင်းသားများ၏ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီးများ၏ မျက်နှာတွင်သာ ဆေးမင်ကြောင်ခေါ်၊ ပါးရဲခေါ် ပါးမဲထိုးခံရခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရင်များ၊ မိဘုရား တင်မြှောက် တော်ကောက်ခြင်းကြောင့်ဆိုသော အချက်အလက်များကလည်း သမိုင်းတွင် အတိအလင်းမရှိပါ။
မျက်နှာပေါ်တွင် ဆေးမင်ကြောင်ထိုးခြင်းက အာရှတိုက်၊ အာဖရိက၊ လက်တင်အမေရိက ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအတော်များများတွင် ရှိသော်လည်း အမျိုးသမီးများ၏ မျက်နှာများတွင်သာ သီးသန့်ရွေးချယ်ပြီး ဆေးမင်ကြောင်ထိုးသော အလေ့အထသည် အလွန်ရှားပါးသည်။
ပါးရဲထိုးသော ဒေသများကမူ ပါးမည်းထိုးသည်။
ပါးထိုးသည်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
မြန်မာများက ထိုးကွင်းရှိမှ ယောက်ျားပီသသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည့် နည်းတူ ချင်းအမျိုးသမီးများကလည်း ပါးရဲရှိမှ မိန်းမပီသသည်ဟု သဘောထားကြသည်။
ချင်းပြည်နယ် အချို့ဒေသများတွင် မျက်နှာတပြင်လုံး အပြည့်မဟုတ်သော `ပါးကြောင်´နှင့် ´ပါးကျား´များလည်း ရှိသည်ဟု သိရသည်။
ချင်းတိုင်းရင်းသားများသည် ဘာသာစကား အလွန်ကွဲပြားလွန်း၍ အိမ်ထောင်ပြုရန် ဇနီး၊ မယားရွေးချယ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ခြင်းလား၊ မျိုးနွယ်စုလိုက်ပြီး ဆေးမင်ကြောင်ပုံစံများ ပြောင်းလဲနေတတ်သည်။
မျိုးနွယ်စုတစ်မျိုးတည်းကတော့ ပုံစံခြင်းက တစ်ရွာလုံး အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်က လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲ၍ လူသူအရောက်အပေါက်နည်းသော တောတောင်များတွင် တောင်ယူလုပ်ကိုင်ခြင်း၊ ထင်းခုတ်၊ ရေခပ်ခြင်းများဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုစဉ်ကာလမျိုး၌ ဤကဲ့သို့မျက်နှာတွင် မိမိလူမျိုးစုအမှတ်အသားကို လူမှန်းသိတတ်စ အမျိုးသမီးငယ်လေးများ၏ မျက်နှာပေါ် ရေးထိုးခြင်းလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်မည်။
လွင်မိုး၏ ကျွန်တော်ခရီးသွားသောအခါ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်၊ မတူပီဒေသ၌ ပါးရဲထိုးပုံမှာ `ငလှိုရွက်´ကို ချေ၍ မီးခိုးမှိုင်းနှင့် ဖျော်ပြီး လူ၏အရေခွံပေါ်တွင် ကြိမ်ဆူးဖြစ်စေ၊ အဖျားမကျိုးနိုင်သော ဆူးတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် အသားပေါက်အောင် ထိုးခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် မကွေးတိုင်း၊ စေတုတ္တရာ(မြေပြန့်) ချင်းအမျိုးသမီးများ ပါးရဲထိုးပုံမှာမူ စုတ်ဖြင့် ထိုးခြင်း ဖြစ်သည်။
စေတုတ္တရာမြို့နယ်အတွင်း၌ မရင်းချင်း၊ လုံးပေါချင်း၊ ချင်းပုံချင်း၊ တောင်သူချင်း၊ မင်းကျချင်းတို့ မှီတင်းနေထိုင်ကြရာ ယနေ့အချိန်တွင် အသက် ၄၅-နှစ်အထက် အမျိုးသမီးကြီး တစ်ထောင်ကျော်မျှသာ ပါးရဲရှိပေတော့သည်။
ပါးရဲထိုးသောရာသီမှာ အေးမြသော ဆောင်းရာသီ လေးလ ဖြစ်၏။
သွေးထွက်နည်း၍ သွေးတိတ်မြန်သော ရာသီဥတု ဖြစ်သည်။
ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း၏ မြန်မာ့ထိုးကွင်းမင်ကြောင် ဓလေ့ စာအုပ်မှ ကောက်နှုတ် ရေးသားသည်။
ယုဝတီဂျင်းဖောမယ်သည် ယုဝတီဂျာနယ်၏ အမြင့်ဆုံး သောယုဝတီဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။