kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
War over the Buddha's Relics at Sanchi (1st century BCE/CE). The Buddha died in Aihole, the capital of the Mallas, who initially tried to keep all the relics of the Buddha for themselves. A war erupted in which the chiefs of seven other clans waged war against the Mallas of Kushinara for the possession of the Buddha's relics. In the center of the architrave, the siege of Kushinara is in progress; to right and left, the victorious chiefs are departing in chariots and on elephants, with the relics borne on the heads of the latter.John Marshall, A Guide to Sanchi, 1918 p.46ff (Public Domain text) မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ္တန်အရ ဗုဒ္ဓသည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး ဓာတ်တော်များခွဲဝေခဲ့သည်။
ဓာတ်တော်များ ခွဲဝေခြင်း Buddha Relic Distribution site, Kushinara (Kushinagar) အသောကမင်း၏ ဓာတ်တော်များကို ဖြန့်ဝေမှု The "Kanishka casket", dated to 127 CE, with the Buddha နောက်ပိုင်းတွင် အသောကမင်းသည် ဓာတ်တော်များကို တူးဖော်ခဲ့သည်။
ဓာတ်တော်များသည် အစိတ်အပိုင်း (၈၄၀၀၀) ခု ကွဲထွက်သွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ထိုဓာတ်တော်များကို မင်းကြီးသည် သူအုပ်စိုးရာ နယ်မြေဒေသများတွင် စေတီများတည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ကျန်ရှိနေသေးသည့် ဓာတ်တော်များစွာတို့ကို အခြားသောတိုင်းပြည်များသို့ ဆောင်ယူခဲ့သည်။
thumb|ကျိုက်ပေါလော ရုပ်ပွားတော်၊ ကျိုက်ထိုမြို့ ကျိုက်ပေါလော မှဲ့ရှင် ရုပ်ပွားတော်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့တွင် ရှိသည်။
ကျိုက်ပေါလောဘုရား၊ ရုပ်ရှင်တော်ဘုရား၊ မှဲ့ရှင်တော်ဘုရား ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။
နောက်ခံသမိုင်း (၄) ဘီစီခန့်တွင် အာသောကမင်း၏ သားတော် အရှင်မဟိန္ဒက သီရိလင်္ကာသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်ယူဆောင်လာသည်။
ထိုအချိန်တွင် သီရိလင်္ကာကို အုပ်ချုပ်သောမင်းမှာ ဒေဝါနံပိယ တိဿမင်း ဖြစ်သည်။
တိဿမင်း၏ အကြံအရ အရှင်မဟိန္ဒ၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ပန်းပုဆရာတို့က ကရမက်သား ဗုဒ္ဓဆင်းတုလေးဆူ ထုလုပ်ပူဇော်သည်။
အဆိုပါဆင်းတုလေးဆူကို အရှင်မဟိန္ဒ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ သာသနာပြန့်ပွားရန်အလို့ငှာ သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မျှောစေသည်။
ကျွန်းတုံးဖြင့်မျှောသော တစ်ဆူမှာ ပုသိမ်မြို့အနီးသို့ ရောက်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သင်္ကန်းတုံးဖြင့်မျှောသော တစ်ဆူမှာ ကျိုက္ခမီမြို့သို့ ကပ်ရာ ကျိုက္ခမီဘုရားဟူ၍ တည်ထားပူဇော်ကြသည်။
ပိန္နဲတုံးဖြင့် မျှောသော တစ်ဆူမှာ ထားဝယ်ဆိပ်ကမ်းသို့ ကပ်သည်။
ယခုမူ ရှင်မုတ္ထီးဘုရားဟု အမည်တွင်သည်။
ကျောက်ဘီးဖြင့်မျှောသော ကျန်တစ်ဆူမှာ ကျိုက်ထိုမြို့တောင်ဘက် ဆီးကုန်းချောင်း၌ ကပ်ကာ ကျိုက်ပေါလောဘုရား ဖြစ်လာသည်။
ကျိုက်ပေါလော ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ဖက္ကလိပ်ကျေးရွာနေ လယ်သမား ဦ:ထွန်းဘော်က စတင်တွေ့ရှိပြီး ကျိုက်ထိုမြို့တွင်း၌ သတင်းဖြန့်သည်။
သူဌေးကြီ: ဦ:ဖိုးထော်၏ဇနီး ဒေါ်လုံမက ဆယ်ယူကာ ယခုတည်ရှိရာနေရာတွင် ယာယီဂန္ဓကုဋီတိုက် ဆောက်လုပ်ကိုးကွယ်သည်။
သီရိလင်္ကာမှလာသည့် ဆင်းတုဖြစ်သောကြောင့် မွန်ဘာသာဖြင့် ကျာတ်ပလော့ (ကျာတ် − ဘုရား၊ ပလော့ − အနောက်အရပ်) ဟု အမည်တွင်သည်။
နောက်သော် ကာလရွေ့လျောကာ ကျိုက်ပေါလော ဟု ခေါ်ကြသည်။
မှဲ့ရှင်တော် ဟူ၍ ခေါ်တွင်လာပုံ ဂန္ဓကုဋီတိုက် တည်ပြီးသောအခါ ဆင်းတုတော်အား အမွှေးနံ့သာများဖြင့် ဆေးကြောကြသည်။
ထိုအခါ ညာဘက် နားထင်၌ မှဲ့တစ်လုံးကို တွေ့ရသည်။
အစွန်းကွက်ဟုယူဆကာ အထပ်ထပ်ပွတ်ဆေးသော်လည်း မပျောက်ပျက်ဘဲ ရှိနေသည်။
နောက်တနေ့တွင် ရွှေဆိုင်းရွှေသင်္ကန်းများ ကပ်လှူရာ အမည်းစက်ပျောက်အောင် အထပ်ထပ်ကပ်ကြသော်လည်း တစ်နာရီခန့်အကြာတွင် ပေါ်မြဲပြန်ပေါ်နေကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဤအဖြစ်အပျက်ကို အစွဲပြုကာ မှဲ့ရှင်တော်ဘုရားဟု အမည်တွင်လာသည်။
ဆင်းတုတော်၏ အရွယ်အစားနှင့် တည်နေပုံ ဉာဏ်တော်မှာ သုံးပေခြောက်လက်မ ရှိသည်။
နောက်ခံဖုံမှာ ခြောက်လက်မ၊ တင်ပျဉ်ခွေ ဒူးတော်နှစ်ဖက်အကျယ်မှာ နှစ်ပေခြောက်လက်မ ရှိပြီး ပလ္လင်အမြင့် လေးပေခုနှစ်လက်မ ရှိသည်။
တည်နေပုံမှာ ဈာနမုဒြာဟန် ဖြစ်ပြီး ဖူးမြော်သူတို့အား တရားဟောပြမည့် ပုံသွင်ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဘီး ဇာတ်ကြောင်း သီရိလင်္ကာမှ မျှောလိုက်စဉ်က ကျောက်ဘီးဖြင့်မျောကြောင်း သိရသော်လည်း ဆင်းတုအား ဆယ်ယူစဉ်မှစ၍ ကျောက်ဘီးဇာတ်ကြောင်းမှာ အစရှာမရပေ။
နောင်သော် မဟာဗောဓိစေတီတော် တည်ထားရန် ဂန္ဓကုဋီတိုက် အနောက်ဘက်ရှိ ချိုင့်ဝှမ်းကြီးအား မြေညှိကြရာမှာ ကျောက်ဘီးကို တူးဖော်တွေ့ရှိရသည်။
ယခုမူ ဂန္ဓကုဋီတိုက်အတွင်း၌ ထည့်သွင်းပြသထားသည်။
ကိုးကား ကျိုက်ပေါလောမှဲ့ရှင်တော်သမိုင်း ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ Category:မွန်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ။
NGC 1234 သည် အဲရိဒနပ်စ် ကြယ်စုတန်းရှိ နှစ်ဘက်ခုံး ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့် Digitized Sky Survey - NG 1234 photo ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဲရိဒနပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)။
ကျဉ်တုပ်ခံဝံ့ မခံဝံ့ ဝတ္ထုကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာရေးဆရာ မောင်သာရ ရေးသားသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာကျောင်းသားအရေးအခင်းတွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ အဖမ်းအဆီးခံရသည့် ကျောင်းသားများ၏ အတွေ့အကြုံကို စိတ်ကူးပုံဖော်ထားသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
၁၉၇၁ ဒီဇင်ဘာလတွင် မြရာပင်စာပေတိုက်မှ အုပ်ရေခြောက်ထောင် ရိုက်နှိပ်ဖြန့်ချိသည်။
ခေါင်းစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ကျည်းကန်ရှင်ကြီး၏ မေတ္တာစာလာ လင်္ကာတပိုဒ်ဖြစ်သည့် " မင်းမှာ လုပ်ချင်၏။
တင်းကုပ်မှာ အချုပ်ခံဝံ့ မခံဝံ့။
ပဲဟင်းကို ရှုတ်ချင်၏။
နှုတ်ခမ်းမွှေးကို အနုတ်ခံဝံ့ မခံဝံ့။
မှိုနှင့်မျှစ်ကို နုတ်ချင်၏။
ကျဉ်တုပ်ခံဝံ့ မခံဝံ့။
" မှ ထုတ်နုတ်အမည်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
လူတို့သည် အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည့်အခါ ပိုမိုတက်ကြွလာသူ ရှိသကဲ့သို့ တွေဝေယိမ်းယိုင်သူများလည်း ရှိကြောင်းကို သရုပ်ဖော်ရေးသားလိုရင်း ဖြစ်သည်။
တရားမဝင်စာပေအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပုံ ဤဝတ္ထုအား ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် အခန်းဆက်ဝတ္ထုရှည်အဖြစ် စတင်ရေးသားသည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင်လတွင် တစ်ကြိမ်ပါပြီးသည်နှင့် ဝေဖန်မှုများ ပြင်းထန်သောကြောင့် ဆက်လက်ဖော်ပြခြင်း မပြုတော့ပေ။
နှစ်ကုန်ပိုင်းရောက်မှသာ မြရာပင်စာပေတိုက်နှင့် ချိတ်ဆက်မိပြီး ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းသားများအပေါ် ထောင်ချောက်ဆင် ဖမ်းဆီးပုံ၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ကာ ဝန်ခံမှုယူပုံတို့ကို ဖော်ပြထားခြင်းကြောင့် ဖတ်ရှုရန်မသင့်ကြောင်း အာဏာပိုင်တို့က ဆုံးဖြတ်ကာ ဖြန့်ချိပြီးသုံးရက်အကြာတွင် စာအုပ်များကို လိုက်လံသိမ်းဆည်း၍ ထုတ်ဝေခွင့် ပိတ်လိုက်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း အောက်တိုဘာ၊ ဝါကျွတ်ကျောင်းပိတ်ရက်အား တစ်လမှ ဆယ့်ငါးရက်သို့ အာဏာပိုင်တို့က လျှော့ချလိုက်သည်။
အကြောင်းပြချက်မှာ ကျောင်းသူကျောင်းသားများ စာပေ ပိုမိုတတ်မြောက်စေလိုရင်း ဟူသည်။
ဤသည်ကို တော်လှန်ရန် နိုင်ငံရေးပါတီအချို့မှ အခါပေးသောကြောင့် သမဂ္ဂကျောင်းသားများ ဦးဆောင်ကာ ကျောင်းမတက်ဘဲ ဆန္ဒပြသည်။
လေးရက်ခန့်ကြာသော် စိတ်မခိုင်သည့်ကျောင်းသားများက ကျောင်းပြန်တက်ကြသည်။
ကျောင်းပြန်တက်သည့် ကျောင်းသားများကို သပိတ်ကျောင်းသားများက တားဆီးကြသည်။
ဤဂယက်မှာ အခြားတက္ကသိုလ်များသို့ ကူးစက်ကာ အရေးအခင်းအသွင် ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် အာဏာပိုင်များက ကျောင်းများအား အကန့်အသတ်မရှိပိတ်ကာ ဦးဆောင်သည့် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးသည်။
ဤတွင် အဓိကဇာတ်ဆောင် မောင်ထွန်းနောင်အပါအဝင် ကျောင်းသားငါးဦး အဖမ်းဆီး ခံရသည်။
ထောင်တွင်း၌ အခက်အခဲများတွေ့လာ၍ အထိန်းသိမ်းခံ ကျောင်းသားများ သဘောထား ပြောင်းလဲလာသည်။
အချုပ်အနှောင်မှလွတ်သော် မိမိဘဝလမ်းကြောင်းကို တစ်ယောက်တစ်လမ်းရှာကာ ခွဲထွက်သွားကြတော့သည်။
မောင်သာရ, "ကျဉ်တုပ်ခံဝံ့ မခံဝံ့", ခေတ်ပြိုင်စာပေတိုက်, ဘန်ကောက်, မေ ၂၀၀၄, ISBN: 974 922 237 7 အဓိကဇာတ်ဆောင်များ ထွန်းနောင် တည်ကြည် အောင်ထွေး သိန်းလွင် ဉာဏ်မြင့် တင်မောင်ဝင်း ကိုးကား Category:မြန်မာ ဝတ္ထုစာအုပ်များ။
မသိန်းရှင်ဆီ ပို့ပေးပါ ဝတ္ထုကို မြန်မာစာရေးဆရာ နိုင်ဝင်းဆွေ ရေးသားသည်။
ညွန့်စာပေ မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေပြီး နိုင်ဝင်းဆွေ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
ဇာတ်လမ်း အကျဉ်း ၁၉၆၀ ဝန်းကျင် ကုန်စည်များ မှောင်ခိုကူးစဉ်ကာလက ထန်းညှက်မှောင်ခိုတစ်ဦး၏ အဖြစ်အပျက်ကို ရထားလိုက်ဘူတာစာရေးတစ်ဦးနေရာမှ စိတ်ကူးယဉ် ခံစားရေးဖွဲ့ထားသည်။
မှောင်ခိုကူးရင်း ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ရင်းလိုက်ရသူများအကြားတွင် အရှက်ငဲ့ကာ အသက်ကို ရင်းလိုက်ရသည့် မိန်းမငယ်တစ်ဦးမှာ သေအံ့မူးမူးအချိန်တွင်ပင် မှောင်ခိုလက်ခံ မသိန်းရှင်၏ အမည်ကိုသာ တသသဖြစ်နေပုံကို ဖော်ပြလို၍ မသိန်းရှင်ဆီ ပို့ပေးပါ ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ဝင်းဆွေ, "မသိန်းရှင်ဆီ ပို့ပေးပါ" အဓိကဇာတ်ဆောင်များ ညိုညို (ထန်းလျက် မှောင်ခိုကူးသူ) ကိုရင်မောင် (ရထားလိုက်ဘူတာစာရေး) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဝတ္ထုစာအုပ်များ။
ပလေးဘွိုင်း သည် အမျိုးသားများအတွက်ထုတ်ဝေသည့် မဂ္ဂဇင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မျက်နှာဖုံးအား အဝတ်မဲ့အမျိုးသမီးဓာတ်ပုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများနှင့် စာနယ်ဇင်းဆိုင်ရာများအား ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
နောက်ခံသမိုင်း ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ချီကာဂိုမြို့၌ ဟာ့ ဟက်ဖနာ နှင့် အဖွဲ့က စတင်ထုတ်ဝေပြီး မတည်ငွေကို ဟက်ဖနာ၏ မိခင်ဖြစ်သူထံမှာ ဒေါ်လာတစ်ထောင် ချေးယူခဲ့ရသည်။
ယခုအခါ ပလေးဘွိုင်းမဂ္ဂဇင်းမှသည် ပလေးဘွိုင်းအင်တာပရိုက်အဖြစ်သို့ ကြီးထွားသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပလေးဘွိုင်းသည် ကမ္ဘာ့လူသိအများဆုံး တံဆိပ်များအနက် တခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
မူလက အမေရိကန်၌သာ ထုတ်ဝေခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံအလိုက်ထုတ်ဝေသည့် ပလေးဘွိုင်းမဂ္ဂဇင်းများကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
ပလေးဘွိုင်းသည် ဝတ္ထုတိုဖြန့်ချိခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရှည်လျားသောသမိုင်းရှိခဲ့ပြီး အာသာ စီ ကလာ့ခ်၊ အိုင်ယန် ဖလန်းမင်း၊ ဗလာဒီမာ နိုဗိုကော့၊ ချက် ပလာနီယက်၊ ပီ ဂျီ ဝုတ်ဟောက်၊ မာဂရက် အတ်ဝုဒ် စသည့် နာမည်ကြီ: ဝတ္ထုရေးဆရာများ၏ လက်ရာတို့ကို ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။
ရောင်စုံကာတွန်းကဏ္ဍလည်း ပါဝင်ရာ ဂျက် ကိုး၊ အဲဒန် ဒက်ဒီနီ၊ ဂျူးစ် ဖီလဖာ၊ ရှယ် ဆေးဗားစတိန်း၊ အဲရစ် ဆိုးကူးနှင့် ရိုးလန်း ဘီ ဝီလဆင် ကဲ့သို့သော ကျော်ကြားသည့် ကာတွန်းဆရာများ၏ ပင်တိုင်မဂ္ဂဇင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပလေးဘွိုင်းတွင် လူသိများသည့် အနုပညာရှင်များ၊ စီးပွားရေးသမားများ၊ သီချင်းရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ၊ ဂျာနယ်လစ်တို့မှသည် ပြိုင်ကားမောင်းသမားများအထိ မေးမြန်းစူးစမ်းသည့် အင်တာဗျူးကဏ္ဍကိုလည်း လစဉ် ထည့်သွင်းထားသည်။
ထုတ်ဝေခြင်း ရောင်းအားအကောင်းဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် ပုံနှိပ်မှုမှာ ၁၉၇၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလထုတ်မဂ္ဂဇင်းဖြစ်ပြီး (၇ ၁၆၁ ၅၆၁) အုပ် ရောင်းချခဲ့ရသည်။
အမေရိကန် ပညာတတ်အသိုင်းအဝိုင်း၏ လေးပုံတစ်ပုံမှာ ဤမဂ္ဂဇင်းအား လစဉ်ဝယ်ယူလျက်ရှိသည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် မျက်စိအလင်းမရသူတို့အတွက် ဘရေးနည်းဖြင့် ထုတ်ဝေရာ ဒီနည်းဖြင့်ထုတ်ဝေသည့် ပထမဆုံးမဂ္ဂဇင်း ဖြစ်လာသည်။
လီလီ ဂျိန်း ကောလင်း သည် အင်္ဂလိပ်နှင့် အမေရိကန် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်ဖြစ်ပြီး မမြင်ရသည့်ဘက်၊ ပြန်ပေး၊ ကြေးမုံကြီ:ရယ် ကြေးမုံကြီ:ရယ် စသည့်ဇာတ်ကားတို့ကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
ငယ်ဘဝ ကောလင်းကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဆာရေးပြည်နယ်၊ ဂေ့ဖို့မြို့၌ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အဆိုတော် ဖေး ကောလင်း ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဖေး၏ ဒုတိယဇနီး ဂျေး တာဗဲမန်း ဖြစ်သည်။
မိခင်သည် အမေရိကန်လူမျိုး ဖြစ်ပြီး ဘယ်ဘလီဟေး အမျိုးသမီးကလပ်၌ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။
အသက်ငါးနှစ်အရွယ်၌ မိဘများ ကွာရှင်းချိန်တွင် မိခင်နှင့်အတူ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ လော့အိန်ဂျလိစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာသည်။
ဟားဗတ် ဝက်စလိတ် ကျောင်းမှ အောင်မြင်သောအခါ ကာလီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတက္ကသိုလ်တွင် ပြန်ကြားရေးဆိုင်ရာဂျာနယ်လစ်ဇင် ဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် ဘွဲ့ယူသည်။
ရိုက်ကူးခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများ +စဉ်ဇာတ်ကားအမည်ခုနှစ်၁မမြင်ရသည့်ဘက်၂၀၀၉၂ဘုန်းတော်ကြီး၂၀၁၁၃ပြန်ပေး၂၀၁၁၄ကြေးမုံကြီ:ရယ် ကြေးမုံကြီ:ရယ်၂၀၁၂၅အချစ်တွင် ငြိတွယ်ခြင်း၂၀၁၂၆အင်္ဂလိပ်ဆရာမ၂၀၁၃၇သက်ရှိတို့၏ လက်နက်များ − အရိုးမြို့တော်၂၀၁၃၈ချစ်ရပါသော ရိုစီ၂၀၁၄ ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ လီလီကောလင်း, "မကွယ်မဝှက်", ဟာပါကောလင်း, ၂၀၁၇, ISBN: 978-0-06-247301-1 ကိုးကား။
အာယသ် ဆိုသည်မှာအဘိဓာန်တွင်အမှတ်အသားလက္ခဏာဟုဖော်ပြထားသည်။
အစ်္စသေလာဟ် ခေါ်အသုံးအ နှုန်းတွင် ကုရ်အာန်၏ မုက္ခပါဌ်တော်အပိုင်းတစ်ပိုင်းကိုခေါ်ဆိုသည်။
၎င်း အာယသ် တော်များကိုစာကြောင်းစာ ပုဒ်များအနေနှင့်စုစည်းထားပြီး စူရာ တစ်ပုဒ်အဖြစ်ရေးသားထားသည် ၊စူရာ တိုင်းတွင် အာယသ် အရေအတွက် ကိုသတ်မှတ်ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အာယသ် တစ်ခုတွင် အက္ခရာအချို့ (သို့) ဝေါဟာရအချို့ (သို့) စာကြောင်းအချို့ (သို့) စာပုဒ်အချို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်း ထားသည်။
အချို့မွတ်စလင်မ် များကဤသို့သတ်မှတ်ထားခြင်းသည် တမန်တော်မြတ်(ဆွ) မှသတ်မှတ်ခဲ့သည် ဟုယုံကြည်ထားကြသည်။
ဘဟာအွတ်ဒီးန်ခွရ်ရမ်ရှာဟီး ကတင်ပြသည်မှာ အာယသ်များ၏အစီအစဉ်သည် တစ်ကြိမ်တည်းတစ်ပြိုင်တည်း ကျရောက်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ တစ်ခုပြီးတစ်ခုကျရောက်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ သောင်ကီဖှီးဖြစ်သည် ၊ ဆိုလိုသည်မှာအရှေ့ အနောက်အစီအစဉ်တစ်ကျနှင့်ပတ်သက်ပြီး အလ္လာဟ် ၏အမိန့် ဂျိဘ်ရအီလ် ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
အချို့သောနေရာများတွင် ကိုယ်တော်မြတ်(ဆွ) သည် အာယသ်တော်များကို မည်သည့် စူရာ မည် သည့် အာယသ် အကြားတွင်ပြောင်း၍ထည့်ပါဟု မိန့်ဆိုခြင်းသည်လည်း အရှင်မြတ်၏ ဝဟီ ညွှန်ကြားချက်အ တိုင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုထားသည်။
ကုရ်အာန် အာယသ်တော်၏အရေအတွက် အာယသ်တော်များ၏အရေအတွက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး အစ္စလာမ့် ခေတ်ဦးကာလမှာပင်ကွဲပြားမှုများရှိခဲ့သည်။
မဒီနာ မှကာရီ များသည် ၆၂၁၄ ဟုဖော်ပြကြသည် ၊ မကာ မှ ကာရီ များသည် ၆၂၁၉ ဟုတင်ပြကြသည် ၊ ရှာမ် မှ ကာရီ များသည် ၆၂၂၅ ၊ ဘဆွရာ မှ ကာရီ များသည် ၆၀၂၄ ၊ ကူဖှာ မှ ကာရီ များသည် ၆၂၃၆ ဟုအသီးသီး တင်ပြထားကြသည်။
ကုရ်အာန် ၏ အာယသ်တော်များကိုရေတွက်ရာ၌ ကွဲပြားရသည့်အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ တမန်တော်မြတ်(ဆွ) သည် ကုရ်အာန် ကိုလူသားတို့အားရှင်းလင်းတင်ပြရာတွင် တစ်ခါတစ်ရံ အာယသ် တစ်ခု ၏အဆုံးတွင် ဖတ်ရွတ်မှုကို ဝပ်က် (ဖှ) - ရပ်နားခြင်း - လုပ်ပြီးတစ်ခါတစ်ရံ အကြောင်းအရာ၏ဆက်စပ်မှုအရ ဝပ်က်(ဖှ) မလုပ်ဘဲဆက်ဖတ်သွားခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။
သို့ပါ၍အချို့သူများသည်ဆက်တိုက်ဖတ်ရွတ်သွားခြင်း ကို အာယသ် တစ်ခုတည်းဟုထင်မှတ်ကြသည် ၊ အချို့ကလည်းထိုသို့မထင်မှတ်ကြပေ ၊ ထို့အတွက်ကြောင့်အ ရေအတွက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ရေဝါယသ် များအမျိုးမျိုးကွဲပြားခဲ့သည်။
ထို့နောက်မည်သည့် ဖှီရ်ကာ မဆို၎င်းတို့၏ အမြင်တွင်တိကျခိုင်လုံသည်ဟုမှတ်ယူရသော ရေဝါယသ် အတိုင်း အာယသ် ၏အရေအတွက်များကိုအတည်ပြု ကြသည်။
ဤကဲ့သို့ ရေဝါယသ် များအမျိုးမျိုးရှိနေခြင်းအပေါ်မူတည်ပြီး အာယသ် များ၏အရေအတွက်သည် လည်း မကီ ၊ မဒနီ ၊ ကူဖှီ ၊ ဘဆွရီ ၊ ရှာမ်မီ ၌ကွဲပြားလျက် ရှိနေသည်။
الاتقان فی علوم القرآن، سیوطی، ج 1 ص 231، انتشارات زاهدی و شریف رضی اقسام آیات အာယသ် အမျိုးအစားများ ~ ကုရ်အာန် ၏အာယသ် များသည်အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်နွယ်မှုများအရ …. မကီ ၊ မဒနီ ၊ နာစိခ် ၊ မန်စူခ် ၊ မို့ဟ်ကမ် ၊ မိုသရှာဗေ့ဟ် ၊ ခါးစ် ၊ အားမ် ၊ ဇာဟီရ် ၊ ဘာသွင်န် ၊ ဆရီးဟ် ၊ မွတ်ဂျ် မိလ် ….. واصطلاح‌نامه علوم قرآنی. والبرهان فی علوم القرآن. စသည်တို့ဖြစ်သည်။
وتاریخ قرآن، معرفت. သိမှတ်စရာ တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ) ၏ အဆွ်ဟားဗ် များအတွက် ကုရ်အာန် ကိုကျက်မှတ်အာဂုံဆောင် ရာတွင်ခက်ခဲမှုများရှိခဲ့သည် ၊ ကိုယ်တော်မြတ် (ဆွ) ထံမှဆင့်ပြန်ခဲ့ကြသည်မှာ - ကုရ်အာန် ၏ အာယသ် များ သည်မသန်စွမ်းသည့် ကုလားအုတ်ပြေးသည်ထက်ပင်လျင်မြန်စွာ နှလုံးသားများမှပြေးထွက်သွားတတ်သည်။
(ဆဟီဘိုခါရီ ၆- ၅၅၀) ကိုယ်တော်မြတ်(ဆွ) သည် အာယသ် တော်အသစ်တစ်ခုကိုဖတ်ရွတ်တော့မည်ဆိုပါက နုတ်ခမ်းများကိုလှုပ်၍ နေတတ်သည် ၊ နောက်ထပ် အာယသ် တစ်ခုဖြစ်ကြောင်းပြဆိုသည့်သဘောဖြစ်၏ ၊ ထိုလေးနက်သည့်လုပ်ရပ် ကိုမလုပ်ကြရန်တားမြစ်ထားသည်။
(ဆဟီဘိုခါရီ ၆- ၅၄၆) မိုဟမ္မဒ် သခင် (ဆွ) သည် အာယသ် များကိုအခြားတစ်ဦးတစ်ယောက်မှ ရွတ်ဖတ်ခြင်းကိုနှစ်သက်တော်မူ၏ တစ်နေ့သောအခါ စူရာ နေစာ ၏အာယသ် များကိုဖတ်ရွတ်သည့်အသံကြားသောအခါ ငိုကြွေးခဲ့လေသည်။
(ဆဟီဘိုခါရီ ၅၇၀) အာယသ် ၏အရှည်အတို နှင့် အရှေ့နောက်အစီအစဉ် ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန် ၏အရှည်လျှားဆုံး အာယသ် မှာ «آیة دَین» (စူရာ ဗကရာ - ၂၈၂ ) တွင်ဖြစ်ပြီး အတိုဆုံး အာယသ် မှာ «مدهامَتان» (စူရာ ရဟ်မါန် - ၆၄ ) တွင် ဖြစ်သည်။
. အမှန်ဆုံးနှင့် အများလက်ခံထားသော ပထမဦးဆုံးတမန်တော်မြတ်(ဆွ) အပေါ်ကျရောက်ခဲ့သည့် အာယသ်မှာ စူရာ အလပ်က် ၏ပထမ အာယသ် ၅ ခုဖြစ်သည်။
သို့သော်နောက်ဆုံးကျရောက်ခဲ့သည့် အာယသ် နှှင့်ပတ်သက် ပြီး ကွဲပြားမှုများရှိသည်။
. ကုရ်အာန် ၏ကျော်ကြားသည့်အချို့သော အာယသ်များ آیه نور-آیه خمس-آیه تطهیر-آیه حجاب-آیه مباهله-آیه اطاعت-آیه ولایت-آیه تبلیغ-آیه انذار-آیه فطرت-آیه اکمال-آیه خیرالبریه-آیه اخوت-آیه تداین-آیه کرسی-آیه و ان یکاد-آیه قتال-آیه مودت-آیه اولی الامر-آیات قتال ဆက်နွယ်သည့်အကြောင်းအရာများ ကိုးကား Category:အစ္စလာမ်ဘာသာ။
ကိုဒေါင်း ကို မြန်မာစာရေးဆရာ မောင်ထင် ရေးသည်။
မောင်ထင်, "ကိုဒေါင်း", ပါရမီစာပေ, ၁၉၉၉ စတုတ္ထအကြိမ် ပုံနှိပ်ရာ၌ အမှာစာတွင် "စာရေးသူက ကိုဒေါင်းကို ဖန်တီးသည်ဟု ဆိုကြ၏။
သို့သော် ကိုဒေါင်းက စာရေးသူအား စာရေးဆရာဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးသည်ကိုလည်း စာရေးသူက မမေ့နိုင်" ဟု စာရေးသူက ဆိုသည်။
ထုတ်ဝေခြင်း ၁၉၃၅-၃၆ ခုနှစ်များတွင် ဂန္တလောက၌ မဂ္ဂဇင်း အခန်းဆက်ဝတ္ထုရှည်အဖြစ် ရေးသားသည်။
ရေးသားပြီ:သမျှ ဝတ္ထု (၈) ပုဒ်ကို ပေါင်းကာ ၁၉၄၀ တွင် ဘားမားယူနီယံပုံနှိပ်တိုက်တွင် ပုံနှိပ်ကာ မြန်မာပြည်စာအုပ်တိုက်မှ "ကိုဒေါင်း ဝတ္ထုတိုများ" အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေသည်။
ဂျပန်ခေတ်အတွင်း၌ စစ်ဘေးကြောင့် စာမူများပျောက်ပျက်သွားရာ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လထုတ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် ကိုဒေါင်း၏ စစ်ပွဲ ဖြင့် ကိုဒေါင်းဇာတ်လမ်းကို အဆုံးသတ်လိုက်သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ထင်ကြီးဆိုသူမှ ဝယ်ထားဖူးသည့်ဝတ္ထုတစ်အုပ်ကို ပေးပို့၍ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ငွေတာရီစာစဉ်မှ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် ထုတ်ဝေရာတွင် ကိုဒေါင်း ဟူသောအမည်ကိုသာ ယူတော့သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ကိုဒေါင်းအမည်ရှိ ညောင်လိမ်ရွာသားတစ်ဦ:အကြောင်းကို ၎င်းကိုယ်တိုင် စာရေးသူအား ပြောပြလေဟန် ရေးဖွဲ့ထားသည်။
အဓိကဇာတ်ဆောင်များ ကိုဒေါင်း ကိုဖိုးဝ မချော မရွှေနက် ခင်စိန် ကိုးကား Category:မြန်မာ ဝတ္ထုစာအုပ်များ။
အစ္စလာမ့် ယဉ်ကျေးမှုသည် အစ္စလာမ့် သမိုင်းတစ်လျှောက်တူညီမှုရှိခဲ့သည့် ယဉ်ကျေးမှုများကို သုံးနှုန်းခေါ်ဆိုလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အစ္စလာမ် ၏ပထမပိုင်း ယဉ်ကျေးမှုပုံစံများမှာ အာရပ်ယဉ်ကျေးမှုဆန်ခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်သည် အင်ပါယာ အသီးသီးသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန့်နှံ့သွားပြီးနောက် ထိုယဉ်ကျေးမှုသည် ဖာရစီ၊ ကော့ကေးဆပ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ တူရကီ၊ မွန်ဂို၊ အိန္ဒိယ၊ မလေး၊ ဆိုဘာလီ၊ ဘာဘာ၊ အီဂျစ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မရ်ဝ် တို့၏ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
အစ္စလာမ့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုသည်မှာ (အမှန်တကယ်တော့) အစ္စလာမ်တွင် ရှိနေသည့် အမလ် - လုပ်ဆောင်မှုကျင့်ကြံမှုအားလုံး အကျုံးဝင်သည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ၏ စွန်နသ် တော်များသာ အစ္စလာမ့် ယဉ်ကျေးမှုဖြစ်သည်။
ကုရ်အာန် ၏ မိန့်ရပ်များအားလုံး အကျုံးဝင်သည် ၊ ဥပမာ - နမါးဇ် ၊ ရိုဇာ တို့ ဖြစ်သည်။
the economist ဘာသာစကား စာပေ သဒ္ဒါ ဖှာရစီ တူရကီ ဟင်္နဒီ နှင့် အစ္စလာမ်မီး အနုပညာ နှင့်အတတ်ပညာ သတ္တဝါတို့၏ပန်းချီများ လက်ရေးလှ ပန်းစာလုံး ဗိသုကာ အစ္စလာမ် ၏အရေးမပါလှသည့်ကိစ္စရပ်များ ပြဇတ်ရုံ အကအခုန် တေးဂီတ ထိမ်းမြားခြင်းသည် အစ္စလာမ်တွင်အရေးကြီးသောယဉ်ကျေးမှုဖြစ်သည်။
မိသားစုကိစ္စရပ်များသည်လည်းအလွန်လေးနက်သည့်ယဉ်ကျေးမှုများထဲမှဖြစ်၏။
တက်ဘုန်းကြီး ဝတ္ထုကို မြန်မာစာရေးဆရာ သိန်းဖေမြင့် က သိန်းဖေ ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသည်။
ကျော်ကြားမှုကိုအသုံးချ၍ လာဘ်လာဘရှာဖွေကာ တလွဲတချော်အသုံးချနေပုံကို ဘာသာရေးနောက်ခံဖြင့် စိတ်ကူးပုံဖော် ထားသည်။
ဤဝတ္ထုကို အကြောင်းပြု၍ ဆရာ သိန်းဖေမြင့်အား တက်ဘုန်းကြီး သိန်းဖေ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ထုတ်ဝေမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စများ ကနဦးထုတ်ဝေသည့် အချိန်ကို မသိရ။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အောင်သူရိယ စာပေမှ ပြန်လည်ထုတ်ဝေသည်ကိုသာ တွေ့ရသည်။
သိန်းဖေ, "တက်ဘုန်းကြီး", အောင်သူရိယ စာပေတိုက်, ၁၉၆၈ ထိုခေတ်က တိုးတက်သောခေတ်ကို အတိုအားဖြင့် တက်ခေတ်၊ အဆိုပါကာလရှိ လူငယ်များကို တက်လူ ဟူ၍ ဆိုကြသည့်နည်းတူ ခေတ်ပေါ်ဘုန်းကြီးများကိုလည်း တက်ဘုန်းကြီးဟူ၍ အမည်ပေး သရော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း မဇ္ဈိမနန္ဒဝန် ကျောင်းရှိ ဦးသုဓဇမှာ ကျော်ကြားသည့် ဓမ္မာကထိကဖြစ်ရန် အားထုတ်နေသူဖြစ်သည်။
လာဘ်လာဘပေါများစေရန် ယပ်လှဲတရားဟောရန် ကြိုးပမ်းရာမှ အမျိုးသမီး တရားနာပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို ခံရပြီး မြာပွေရန် ကြိုးပမ်းသည်။
အနီးကပ်ပစ်မှတ်မှာ ကျောင်းပရဝုန်အတွင်းရှိ သီလရှင်မလေး သီလစာရီ ဖြစ်သည်။
ငယ်ရွယ်သော်လည်း ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်နှင့် မရှင်းမရှင်းဖြစ်နေသည့် မသီလစာရီမှာ ငယ်ရွယ်၍ အပြောကောင်းသည့် ဦးသုဓဇအား ပစ်ပစ်ခါခါမပြုလျက်ရာမှ အစချီကာ ငြိစွန်းသွားသည်။
ဤအကြောင်းအား ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်သိသော် ဦးသုဓဇအား ကျောင်းမှ နှင်ထုတ်သည်။
ကျောင်းလက်မဲ့ကိုယ်တော်မှာ နယ်လှည့်တရားပြစဉ်ပင် ဘာသာရေးလိုက်စားသည့် အပျိုကြီး မစောညွန့်နှင့် ဆုံသည်။
ဝါရင့်သမ္ဘာရင့်နှင့်ကြုံသည့် မစောညွန့်မှာ မူးအား မြစ်ထင်၍ ဦးသုဓဇ လူဝတ်လဲကာ မိမိနှင့် လက်ထပ်နိုင်စေရန် ငွေကြေးထောက်ပံ့လိုက်သည်။
ထိုငွေဖြင့် မသီလစာရီနှင့် ပြန်ပေါင်းထုပ်နေသည်ကို ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်ကြီးသိသော် သစ္စာဖောက်နှစ်ဦးအား မိမိလက်ဖြင့် အဆုံးသတ်တော့သည်။
အဓိကဇာတ်ဆောင်များ ဦးသုဓဇ မသီလစာရီ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော် မစောညွန့် ကိုးကား Category:မြန်မာ ဝတ္ထုစာအုပ်များ။
ဒေါ်ချိုချို သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒသမမြောက် သမ္မတဖြစ်သူဦးဝင်းမြင့်၏ ဇနီးဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့်အတူ ထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့်မိသားစု သူမသည် ကြွယ်ဝသည့် မိသားစုမှ တတိယသမီးဖြစ်သည်။
သူမနှင့် ဦးဝင်းမြင့်သည် ကလေးဘဝကပင် တွေ့ခဲ့ကြသည်။
သား ၁ ဦး၊ သမီး ၁ ဦးရှိကာ သားမှာ အသက် ၁၆ နှစ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ခင်ပွန်းမှာ အကျဉ်းချခံနေရသည်။
ဦးဝင်းမြင့်သမ္မတဖြစ်လာပြီးနောက် မြန်မာပြည်၏ first lady ဖြစ်လာသည်။
ဒေါ်ခင်သက်ဌေးသည် ခင်ပွန်း ဦးမြင့်ဆွေ ယာယီသမ္မတဖြစ်ပြီးနောက် ယာယီ First lady ဖြစ်လာကာ လက်ရှိ ဒုတိယသမ္မတကတော် ဖြစ်သည်။
ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာ အဖွဲ့ချုပ်၌ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
thumb|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးအကျဆုံးဘုရားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ဘောဘောကြီးဘုရား မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများသည် များသောအားဖြင့် ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာပြုကာ တည်ထားကြသည်။
ထိုဓာတ်တော်များတွင် ဗုဒ္ဓနှင့် ပတ်သက်သည့် ဓာတ်တော်များ ပါဝင်ကြ၏။
စေတီပုထိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝအလှအပရှုခြင်းများကို ဖော်ပြနေကြသည်။
မန္တလေးနှင့် ပုဂံအပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်းရှိနေရာအတော်များများသည် ထိုဒေသများရှိ များပြားလှသည့် စေတီပုထိုးများကြောင့် လူသိများကြသည်။
စေတီပုထိုးများတွင်လည်း ရာသီအလိုက် ဘုရားပွဲတော်များကို ပြုလုပ်ကျင်းပကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများတွင် အာရာမ်၊ မုခ်ဟု ခေါ်သည့် ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက်များသည် အရပ်မျက်နှာလေးခုတွင် တည်ရှိသည်။
ထို့ပြင် စေတီတော်၏ ပတ်လည်တွင် ရင်ပြင်လည်း ရှိသည်။
အမျိုးအစားများ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ နယ်မြေဒေသခွဲများကို ကြီးစဉ်ငယ်လိုက် စုဖွဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဇုန်များ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဇုန်ကောင်စီများ ပြည်နယ်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း အလေ့အထ ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ ပြည်နယ်များကို ဇုန်ကြီး ခြောက်ခုအဖြစ် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။
ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီများကို ၁၉၅၆ ပြည်နယ်များ ပြန်လည်စီမံရေး အက်ဥပဒေ အပိုင်း ၃ အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ပြည်နယ်များ၏ အထူးပြဿနာများကို ၁၉၇၁ အရှေ့မြောက်ပိုင်းကောင်စီ အက်ဥပဒေ အရ သီးခြား သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
လက်ရှိသတ်မှတ်ဖွဲ့စည်းထားသော ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ တွင် ချန်ဒီဂါမြို့၊ ဒေလီမြို့၊ ဟာယနပြည်နယ်၊ ဟီမာချယ်ဒေသပြည်နယ်၊ ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယားပြည်နယ်၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ် နှင့် ရာဇဌာန်ပြည်နယ် တို့ ပါဝင်သည်။
အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ တွင် အာသံပြည်နယ်၊ အာရန်နာချယ်ဒေသပြည်နယ်၊ မဏိပူရပြည်နယ်၊ မိဂါလယပြည်နယ်၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ နာဂလန်ပြည်နယ် နှင့် တြိပူရပြည်နယ်တို့ ပါဝင်သည်။
ဆစ်ကင်ပြည်နယ်သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၃ တွင် ထုတ်ပြန်သော အရှေ့မြောက်ပိုင်းကောင်စီ (နောက်ဆက်တွဲ) အရ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
အလယ်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ တွင် ချဟာတစ်ဂါပြည်နယ်၊ မဇ္ဈဒေသ ပြည်နယ်၊ အက်ထရာခန်ပြည်နယ် နှင့် ဥတ္တရဒေသပြည်နယ် တို့ ပါဝင်သည်။
အရှေ့ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ တွင် ဘီဟာပြည်နယ်၊ ဂျဟာခန်ပြည်နယ်၊ ဩရိဿပြည်နယ် နှင့် အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် တို့ ပါဝင်သည်။
အနောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ တွင် ဒါဒရာနှင့် နာဂါဟဲဗာလီ၊ ဒါမန်နှင့် ဒီအူး၊ ဂိုအာပြည်နယ်၊ ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ် နှင့် မဟာရဋ္ဌပြည်နယ် တို့ ပါဝင်သည်။
တောင်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ တွင် အန်ဒရာဒေသပြည်နယ်၊ ကာနာတာကာပြည်နယ်၊ ကီရာလာပြည်နယ်၊ လက်ခ်ရှားဝိလ်၊ ပူဒူချယ်ရီ၊ တမီးနာဒူပြည်နယ် နှင့် တယ်လန်ဂါနာပြည်နယ် တို့ ပါဝင်သည်။
ကပ္ပလီကျွန်းနှင့် နီကိုဘားကျွန်းများ၊ လက်ခ်ရှားဝိလ် တို့သည် မည်သည့် ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာကောင်စီအဖွဲ့တွင်မှ မပါဝင်သော်လည်း ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် အထူး ဖိတ်ခေါ်ခြင်း ခံရသည်။
ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ပြည်နယ် ၂၉ ခုနှင့် အမျိုးသားမြို့တော်နယ်မြေ အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၇ ခု ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
States and Union Territories of India - Source - Government of India Official Website ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများကို အိန္ဒိယသမ္မတမှ ခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။
ဒေလီနှင့် ပူဒူချယ်ရီ နယ်မြေနှစ်ခုတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော လွှတ်တော်နှင့် ဝန်ကြီးများပါဝင်သည့် အထူးကောင်စီ ရှိသော်လည်း လုပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာကို ကန့်သတ်ထားသည်။
ပြည်နယ်များ နံပါတ်ပြည်နယ်ကုဒ်မြို့တော်၁အန်ဒရာဒေသပြည်နယ်APဟိုက်ဒရာဘတ်မြို့ (၂၀၁၄ အန်ဒရာဒေသပြည်နယ် ပြည်နယ်ပြန်လည်စီမံရေး အက်ဥပဒေ အရ တယ်လန်ဂါနာပြည်နယ် ၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။
)၊ အာမန်ရာဗတီမြို့ (မြို့တော်သစ်)၂အာရန်နာချယ်ဒေသပြည်နယ်ARအီတာနာဂါမြို့၃အာသံပြည်နယ်ASဒစ္စပူမြို့၄ဘီဟာပြည်နယ်BRပတ္တနမြို့၅ချဟာတစ်ဂါပြည်နယ်CGနယရိုင်ပူမြို့၆ဂိုအာပြည်နယ်GAပတ်နဂျီမြို့၇ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်GJဂန်ဒီနာဂါမြို့၈ဟာယနပြည်နယ်HRချန်ဒီဂါမြို့ (ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သလို ပြည်ထောင်စုနယ်မြေလည်း ဖြစ်သည်။
)၉ဟီမာချယ်ဒေသပြည်နယ်HPဆင်းမလားမြို့ (နွေရာသီ)၊ ဒါရမ်ဆလာမြို့ (ဆောင်းရာသီ)၁၀ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယားပြည်နယ်JKဆရီနာဂါမြို့ (နွေရာသီ), ဂျမ်မူးမြို့ (ဆောင်းရာသီ)၁၁ဂျဟာခန်ပြည်နယ်JHရန်ချီမြို့၁၂ကာနာတာကာပြည်နယ်KAဘန်ဂလိုမြို့၁၃ကီရာလာပြည်နယ်KLသီရိဝနမ်သတ်ပူရမ်မြို့၁၄မဇ္ဈဒေသ ပြည်နယ်MPဘိုပါမြို့၁၅မဟာရဋ္ဌပြည်နယ်MHမွမ်ဘိုင်းမြို့၁၆မဏိပူရပြည်နယ်MNအင်ဖာမြို့၁၇မိဂါလယပြည်နယ်MLရှီလွန်မြို့၁၈မီဇိုရမ်ပြည်နယ်MZအိုက်ဇောမြို့၁၉နာဂလန်ပြည်နယ်NLကိုဟီးမားမြို့၂၀ဩရိဿပြည်နယ်ODဘူဘန်နိရှဝါမြို့၂၁ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်PBချန်ဒီဂါမြို့ (ဟာယနပြည်နယ်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သလို ပြည်ထောင်စုနယ်မြေလည်း ဖြစ်သည်။
)၂၂ရာဇဌာန်ပြည်နယ်RJဂျိုင်ပူမြို့၂၃ဆစ်ကင်ပြည်နယ်SKဂမ်းတော့မြို့၂၄တမီးနာဒူပြည်နယ်TNချန်နိုင်းမြို့၂၅တယ်လန်ဂါနာပြည်နယ်TSဟိုက်ဒရာဘတ်မြို့ ၂၆တြိပူရပြည်နယ်TRအာဂါတလာမြို့၂၇ဥတ္တရဒေသပြည်နယ်UPလတ်ခနောင်းမြို့၂၈အက်ထရာခန်ပြည်နယ်UKဒီရာဒန်မြို့ (ကြားဖြတ်)၂၉အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်WBကာလကတ္တားမြို့ ပြည်ထောင်စု နယ်မြေများ နံပါတ်ပြည်ထောင်စု နယ်မြေကုဒ်မြို့တော်Aကပ္ပလီကျွန်းနှင့် နီကိုဘားကျွန်းများANပို့ဘလဲယားမြို့Bချန်ဒီဂါCHချန်ဒီဂါမြို့ (ဟာယနပြည်နယ် နှင့် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တို့၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။
)Cဒါဒရာနှင့် နာဂါဟဲဗာလီDNဆီလဝတ်ဆမြို့Dဒါမန်နှင့် ဒီအူးDDဒါမန်Eလက်ခ်ရှားဝိလ်LDကာဗာရတ်တီမြို့Fဒေလီအမျိုးသားမြို့တော်နယ်မြေDLနယူးဒေလီမြို့Gပူဒူချယ်ရီPYပွန်ဒီချယ်ရီမြို့ ဒေသကြီးများ ဤစာရင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေသကြီးများ၏ တရားမဝင် စာရင်း သို့မဟုတ် တရားဝင်ယောင်ယောင် ဖြစ်သော စာရင်း ဖြစ်သည်။
အချို့ဒေသကြီးများသည် ပထဝီဝင်အရ ဒေသများဖြစ်ပြီး အချို့မှာ မျိုးနွယ်စုအရ၊ ဘာသာဗေဒအရ၊ စကားပြောလေသံအရ၊ သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဒေသကြီးများ ဖြစ်ကြသလို အချို့မှာ သမိုင်းဝင် နိုင်ငံများ၊ ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် စီရင်စုများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ဒေသကြီးခြောက်ခု အမည် လူဦးရေ (၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်း) အကြီးဆုံးမြို့ ဧရိယာ (စတုရန်းကီလိုမီတာ) ပြည်နယ်များ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ အလယ်အိန္ဒိယ ၁၀၀,၅၂၅,၅၈၀ အင်ဒိုရီမြို့ ၄၄၃,၄၄၃ ၂ - အရှေ့အိန္ဒိယ ၂၂၆,၉၂၅,၁၉၅ ကာလကတ္တားမြို့ ၄၁၈,၃၂၃ ၄ ၁ မြောက်အိန္ဒိယ ၃၇၆,၈၀၉,၇၂၈ ဒေလီမြို့ ၁,၀၁၀,၇၃၁ ၇ ၂ အရှေ့မြောက်အိန္ဒိယ ၄၅,၅၈၇,၉၈၂ ဂူဝါဟာတီမြို့ ၂၆၂,၂၃၀ ၈ - တောင်အိန္ဒိယ ၂၅၃,၀၅၁,၉၅၃ ဘန်ဂလိုမြို့ ၆၃၅,၇၈၀ ၅ ၂ အနောက်အိန္ဒိယ ၁၇၃,၃၄၃,၈၂၁ မွမ်ဘိုင်းမြို့ ၅၀၈,၀၃၂ ၃ ၂ ခရိုင်များ ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေများကို ခရိုင်များ (zilla) အဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် စာရင်းများအရ ခရိုင် ၆၉၆ ခုရှိသည်။
ခရိုင်များကို ခရိုင်ရာဇဝတ်တရားသူကြီးများက အုပ်ချုပ်သည်။
ခရိုင်ခွဲများ Tehsils, talukas, mandals, sub-divisions, CD Blocks စသဖြင့် ပြည်နယ်အလိုက် အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ယင်းတို့ကို Tehsildar သို့မဟုတ် Talukdar သို့မဟုတ် MRO သို့ Block Development Officer က အုပ်ချုပ်သည်။
ယင်းတို့တွင် ကျေးရွာများ သို့မဟုတ် ကျေးရွာအစုအဖွဲ့များ ပါဝင်သည်။
Tehsil အဆင့်ရှိ အစိုးရ/ ရွေးကောက်ခံအဖွဲ့ကို panchayat samiti ဟု ခေါ်သည်။
ပြည်နယ်များသည် ယင်းတို့၏ ခရိုင်ခွဲများကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အသေးစိတ်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။