kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤကျောက်ကို ကမ္ဘာ ပေါ်တွင် အနှံ့အပြားတွေ့ကြရသော်လည်း အများအပြား တွေ့ရှိ ရသော အရပ်ဒေသများမှာ ကနေဒါ၊ နယူးအင်္ဂလန်၊ နယူးယော့၊ အက်ပလက်ချီယန်၊ မင်နီဆိုတာ၊ ဒကိုးတား တောင်ပိုင်း၊ မိဇူးရီ၊ အိုကလဟိုးမား၊ ရော့ကီးတောင်တန်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပစိဖိတ်ကမ်းခြေရှိ ပြည်နယ်များ ဖြစ်သည်။
နှမ်းဖတ်ကျောက်သည် ခေတ်တစ်ခေတ်တည်း၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကျောက်မျိုးမဟုတ်ချေ။
ယခုအချိန်၌ပင်လျှင် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အတွင်းပိုင်း အလွန်နက်ရှိုင်းသော အရပ် ဒေသ၌ ချော်ရည်သည် ခဲလာပြီးသော် နှမ်းဖတ်ကျောက် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရာ၌ အပူကို အလွန် နှေးကွေးစွာ စွန့်ထုတ်ပစ်ကြသဖြင့် ခရစ္စတယ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
ဤကျောက်ကို အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်ရာ၌ အမြောက်အမြား အသုံးပြုကြသည်။
သို့သော် အလွန်မာကျောသောကြောင့် ညီညီညာညာ ရရှိအောင် ခက်ခဲစွာ ထုယူ လေရာ အလွန်စရိတ်ကြီးလေသည်။
လမ်းခင်းရာ၌ နှမ်းဖတ် ကျောက်ကို အမြောက်အမြားအသုံးပြုသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၆) ကိုးကား Category:ပန်းပု ပစ္စည်းများ။
ရွှေဂူကြီးဘုရားတွင် ကျောက်ပျဉ်ပေါ် သနပ်ခါးသွေးနေစဉ် ကျောက်ပျဉ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသမီးများ အမွှေး နံ့သာ လိမ်းကျံရာ၌ နံ့သာသွေးရာ ကျောက်ချပ်ပြားဖြစ်သည်။
များသောအားဖြင့် မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် သနပ်ခါးကို လိမ်းကျံခြယ်သလေ့ ရှိကြသဖြင့် သနပ်ခါးအများဆုံး သွေးရာ ကျောက်ပြားဖြစ်၍ သနပ်ခါးကျောက်ပျဉ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။
သို့ရာတွင် နံ့သာဖြူ၊ ကရမက်၊ တောင်နံကြီး၊ စသော နံ့သာတုံးများကိုလည်း ကျောက်ပျဉ်တွင် တင်၍ သွေးလေ့ ရှိပေသည်။
ကျောက်ပျဉ်မှာ သာမန် ထီးကျောက်မျိုးဖြစ်သော ကျောက်ချပ်ပြားကို ဝိုင်းအောင်ဆစ်၍ မျက်နှာပြင် ညီညာ အောင် ပြုပြင်ယူရသည်။
ထိုအခါ အဝိုင်းမျက်နှာပြင် ပတ်လည်တွင် ဘေး၌ ဝိုင်းရစ်၍၊ ရေခံတည်ခေါ် ချိုင့်မြောင်း ငယ်ကို ထွင်းထုထားသည်။
မျက်နှာပြင်ကို အလည်သို့ အနည်းငယ် မို့သွားစေသည်ကိုလည်း မြင်းမိုရ်ဟု ခေါ်၏။
ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သွေးထားသော သနပ်ခါးနံ့သာမှုန့်၊ နံ့သာရည်များ ဘေးပတ်လည် ရေခံတည်မြောင်းထဲသို့ အလွယ်တကူ လျှောဆင်းနိုင်လေသည်။
ရေခံတည် မြောင်းထဲတွင် သွေးပြီး နံ့သာရည်များကို ထည့်ထားလေ့ရှိလေသည်။
မိမိသဘောကျ သလောက် ရေ၏ အကျဲအပျစ်ကို ထားနိုင်သည်။
ကျောက်ပျဉ်၏ အောက်ခြေ တွင်လည်း သုံးချောင်းထောက်သဖွယ် ခြေဆင့်တပ်ထားသည်။
ဘေးနခမ်းပတ်လည်တွင် လှပသေသပ်စွာ ပွတ်တိုက်၍၊ ပန်းရေး ဆေးခြယ်ထားတတ်ကြသည်။
ကျောက်ပျဉ် ချောမွတ် နေလျှင် သွေးရာ၌ ကျောက်အစားနည်း၍ ကျောက်ပျဉ် မျက်နှာကို အနည်းငယ် ကြမ်းလာအောင် သံဆူးဖြင့် ပေါက်ခြစ် ၍ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ကြမ်းနှင့် ပွတ်တိုက်၍ဖြစ်စေ ကြမ်းလာ အောင် ပြုလုပ်ရသည်။
ကျောက်ပျဉ်မျိုး အရွယ်အစားစားရှိစေကာမူ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ တစ်မျိုးတည်းပင် ဖြစ်သည်။
ကျောက်ပျဉ်များကို အဖိုးမတန်လှ သော်လည်း မြန်မာမိန်းမများ၏ မရှိလျှင်မပြီးသည့် အရေးကြီး သော အိမ်ထောင်ပစ္စည်း အသုံးအဆောင်တစ်ခု အဖြစ်ထား ရှိကြ၍၊ ဗန်းဖြင့် သေသပ်စွာ ဖုံးအုပ်ကာ အကျော်အနင်း လွတ်သော နေရာများ၌ တရိုတသေ သီးသန့် သိမ်းဆည်း ထားလေ့ရှိသည်။
ကျောက်ပျဉ်ကို မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း စစ်ကိုင်းခရိုင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ချောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဂွေးချိုတောင် အနီး မင်းကန်ရွာများမှ အများအပြားပြုလုပ်ရောင်းချလေ့ ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းနယ်မှထွက်သော ကျောက်ပျဉ်မှာ မင်းကန် ရွာမှ ထွက်သောကျောက်ပျဉ်ထက် ကျောက်သားရင့်သဖြင့် လူကြိုက်များပေသည်။
ပဲခူး ရွှေမော်ဓေါစေတီတော်၌ ဌာပနာ ပစ္စည်းများတွင် ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်၏ သမီးတော် ရာဇဓာတုကလျာ၏ ကျောက်ပျဉ်တစ်ခုဆိုသော ကျောက်ပျဉ်ကို တွေ့ရလေသည်။
အင်းဝခေတ်က အမွှေးနံ့သာ တို့ကို ကျောက်ပေါ်၌ သွေး၍ လိမ်းကျံလေ့ရှိကြောင်းကို သက္ကရာဇ် ၈၅၅ ခုနှစ် ရှေးဘူရိဒတ် ဇာတ်ပေါင်းပျို့၌၊ 'ဤစာသာရ၊ ဂေါသီတကို၊ နားဝနှစ်ဘက်၊ မြကျောက်ထက်၌၊ ဉာဏ်လက်ကိုထေး၊ ဖြည်းဖြည်းသွေး၍၊ နံ့မွှေး တသုန်၊ လိမ်းသင့်ကုန်' စသည်ဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်ကို ထောက်၍ သိရလေသည်။
ကျောက်ပျဉ်ဖြင့် သနပ်ခါးအမွှေးနံ့သာ သွေး၍ လိမ်းကျံသောအလေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးကျသော သီးခြား ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
ကျောက်ပျဉ်ပေါ်တွင် အမွှေးနံ့သာကို ရေဖြင့် သွေးကြရ၍ ဘေးပတ်လည် ရေခံ တည်မြောင်း၌ ရေများသွင်းလောင်းထားသည်ကို ရည်၍ 'ရေပတ်လည်ဆောင်၊ အလည်ခေါင် သောင်ထွန်း၊ မိန်းမလှ ကျွန်း'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'အနားပတ်လည်၊ ရေကြည်တည်၊ အလည် သောင်ထွန်း၊ နဂါး ကျွန်း'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျောက်ပျဉ်ကို စကားထာ ဝှက်လေ့ရှိကြသည်။
လှချင်ပချင်သော မိန်းကလေးတို့သည် ကျောက်ပျဉ်တွင် နတ်စောင့်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ သီတင်းကျွတ် လအခါ များတွင် ဆီမီးများ ထွန်းညှိပူဇော်၍ 'အလှတိုးအောင် စောင်မ တော်မူပါ၊ ကျောက်ပျဉ်စောင့်နတ်မင်း' စသည်ဖြင့် ဆုတောင်း လေ့ရှိကြသည်။
မြန်မာတို့၏ ကျောက်ပျဉ်နှင့် သနပ်ခါးမှာ နိုင်ငံခြားသား များအဖို့တွင် အမြဲတစေ အထူးအဆန်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ကျောက်မဲမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက် တွင် ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA နဲ့ မဟာမိတ်တပ်များ က ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယလှိုင်းအတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကျောက်မဲမြို့မှာ ရှမ်းပြည်နယ်မြို့ကြီးများအနက် အရေးပါလှသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကျောက်မဲမြို့ဟုခေါ်တွင်ရခြင်းမှာ မြို့နှင့်အတန်ကွာတွင် ရှမ်းဘာသာအားဖြင့် ကုန်းမဟင်လံ မြန်မာဘာသာအားဖြင့် မည်းနက်သောကျောက်ဟု ခေါ်သည့် ကျောက်တောင်တန်းကြီးတစ်ခု တည်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကျောက်မဲမြို့၏ အကျယ်အဝန်း ဧရိယာမှာ စတုရန်း ၂ မိုင်နီးပါးရှိ၏။
မြို့ပေါ်လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၃၉,၉၃၀ ဦး ဖြစ်သည်။
မြို့နေလူများစုမှာ ရှမ်းလူမျိုး ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုမြို့ပေါ်ရှိ ရှမ်း ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ အခြားရုံးများမှာ သီပေါနယ်ဆိုင်ရာ နယ်ခြားဝန်ထောက်ရုံး၊ ကျောက်မဲနယ်ဆိုင်ရာ ခရိုင် အင်ဂျင်နီယာရုံး၊ ကျောက်မဲ နယ်ဆိုင်ရာ ခရိုင်ပညာရေးမှူးရုံးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့မှာ ခေတ်မှီမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည့်အတိုင်း အထက်တန်းကျောင်း၊ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှု ဥယျာဉ်တို့လည်း နောက်ခံသမိုင်း ကျောက်မဲမြို့သည် သိန္နီမြို့၊သီပေါမြို့တို့ကဲ့သို့ မြို့ဟောင်းတစ်ခုမဟုတ်ချေ။
မြို့သစ်တစ်မြို့သာဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၁ ခုနှစ်ခန့်က မြန်မာပြည်မဘက်မှ ကုန်သည်များသည် နွားဝန်တင်များ၊ လားဝန်တင်များဖြင့် တောတောင်များကို ကျော်ကာ ရှမ်းပြည်နယ်သို့တက်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုလမ်းမှာ လူသွားလမ်းသာဖြစ်လေသည်။
ထိုလားဝန်တင်၊နွားဝန်တင်များသည် ယခုကျောက်မဲမြို့ တောင်ဘက် ဘုရားလေးဆူနှင့် ကျွဲကုန်းရွာကြားတွင် စခန်းချခဲ့ကြသည်။
ထိုဈေးကလေးတွင် ရှမ်းကုန်သည်နှင့် မြန်မာကုန်သည်တို့ ကုန်စည်ဖလှယ်ခြင်း ပြုကြသည်။
၁၂၆၀ ခုနှစ်လောက်အထိ ကျောက်မဲဟူသည့် အမည်သညာကိုမရသေး။
မဟိန်လမ် ခေါ် ကျောက်တုံးမည်းများ တည်ရှိရာ တောင်ကုန်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် လုံတော၊ ကြိမ်တောကြီးများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းထားသည့် "လုံပိုင်"ဆိုသည့် ရွာလေးတစ်ရွာရှိသည်။
ထိုရွာကလေးနှင့် နမ့်တုံမြို့ကြား ဈေးတည်ရန် နေရာရွေးသောအခါ ကျောက်တုံးအမဲများရှိသည့် ကုန်းကလေးကို ရွေးကြသည်။
ထို့ကြောင့် ထိုနေရာကို ကပ်မဟိန်လမ် ဟု ရှမ်းတို့က ခေါ်ကြသည်။
ရှမ်းဘာသာအားဖြင့် "ကပ်" ဆိုသည်မှာ "ဈေး"ဖြစ်၍ "မဟိန်"ဆိုသည်မှာ "ကျောက်တုံး" ကိုခေါ်ခြင်းဖြစ်ပြီး "လမ်"မှာ "မည်းနက်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ထွက်လေသည်။
ကျောက်မဲမြို့ဟု ဖြစ်လာသည်မှာ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင်မှ ဖြစ်လေသည်။
ထိုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၄ ခု၊ ကဆုန်လဆန်း ၈ ရက်၊ သောကြာနေ့ ၁၂ နာရီတွင် သီပေါစော်ဘွားကြီး ဆာစောချယ်၊ လားရှိုးအရေးပိုင် မစ္စတာသွန်မဆင်၊ ကျွဲကုန်းနယ်ပိုင်ကြီး ဦးခွန်ထွန်း၊ ကျောက်မဲကြီးရွာနယ်ပိုင်ကြီး ဦးဆံမူးတို့ လာရောက်၍ မြို့ကို ပန္နက်ရိုက်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုမြို့ပိုင်နှစ်ဦးတို့က မြို့သစ်ကို သူ့အပိုင် ကိုယ့်အပိုင်တွင် တည်စေချင်သဖြင့် အငြင်းပွားကြရာမှ နောက်ဆုံးတွင် ထိုမြို့နှစ်မြို့ကြား ဈေးသစ်နေရာကို ရွေးလိုက်ပြီး ယခု ကျောက်မဲမြို့ကို တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ နမ့်တုံမြို့ မြောက်ဘက်ရှိ ကပ်မဟိန်လမ်ခေါ် ကျောက်မဲဈေးကို အစွဲပြုကာ ကျောက်မဲမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကျောက်မဲမြို့မှာ မန္တလေးလားရှိုး မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် အရေးကြီးသော မီးရထားလမ်းမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်၏။
သက္ကရာဇ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မန္တလေးမြို့မှ ကျောက်မဲမြို့သို့ မီးရထား လမ်း စတင်ဖောက်လုပ်ရာ၊ ၁၂၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးသည်။
၇၅ မိုင်ဝေးသော မိုးကုတ်မြို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ၇၅ မိုင်မျှ ဝေးသော နမ့်ဆမ် မြို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ၆၃ မိုင်ဝေးသော လားရှိုးမြို့နှင့်လည်းကောင်း မော်တော်ကားလမ်း အဆက်အသွယ်များ ရှိသည်။
အထက်ပါဆက်သွယ်မှု အနေအထားများကို ထောက်ထားခြင်းအားဖြင့် ကျောက်မဲမြို့တည်နေရာမှာ စီးပွားကုန်သွယ်မှု အတွက် အလွန်အရေးပါသော နေရာဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ဖက် အများဆုံးထွက်သော မြောက်ပိုင်းနယ်မှာ ကျောက်မဲမြို့၏ ကျောထောက် နောက်ခံဒေသ ဖြစ်သည်။
ထိုမှတစ်ပါး မြန်မာပြည်မမှလာသော ကုန်ပစ္စည်းများကိုလည်း ကျောက်မဲမြို့မှ၊ ကျောက်မဲနယ်၊ သီပေါနယ်၊ မိုင်းလုံးနယ် မိုင်းငေါ့နယ် များသို့ ဖြန့်ဖြူးရာ ဗဟိုဒေသလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ထင်ရှားသော နေရာများ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင်မူ စပါးစိုက်ပျိုးကြ၏။
မြို့ပေါ်တွင်ထင်ရှားသောစေတီ ၃ ဆူရှိရာ၊ မီးရထားဘူတာ ရုံအနီး၌ ဘိုးဘိုးအောင်ဘုရား၊ မြို့အရှေ့ဘက်၌ ထုံးဘိုတောင်ဘုရားနှင့် အနောက်ဘက်၌ တောင်ပေါ်ဘုရားခေါ် စေတီတော်များ ဖြစ်ကြသည်။
စော်ဘွားကြီးစောကြာဆိုင် ကိုယ်တိုင် စိန်ဖူးတင်လှူသော ပြည်လုံးချမ်းသာ စေတီလည်း အထင်အရှားရှိသေးသည်။
ထို့ပြင် တစ်မြို့လုံးကိုးကွယ်သော ကိုးမြို့ရှင်နတ်ကွန်းကန္နားကြီးလည်း ရှိသေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ထင်ရှားကျော်ကြားသောဘုရားများ ပြည်လုံးချမ်းသာစေတီ မကုဋစေတီ စိန္တာမုနိစေတီ ရန်အောင်မြင်စေတီ အင်ကြင်းတောင်စေတီ ရွှေနတ်တောင်စေတီ အောင်မြေသာယာငြိမ်းချမ်းရေးကုန်းဘုရား ထင်ရှားကျော်ကြားသောနေရာများ စခန်းသာဟော် ဒေသထွက်စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ လက်ဖက်စို / လက်ဖက်ခြောက် / ပြောင်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ။
ကျိုက်မှာ မွန်စကား ဖြစ်၍ ဘုရား သို့မဟုတ် နတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မွန်လူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ ကိုးကွယ်ရာ၊ အထွတ်အမြတ်ထားရာကို ဟု ရှေ့ကထည့်၍ သုံးကြသည်။
ကို မြန်မာတို့က ကျက်၊ ကျတ်၊ ကျိုက်၊ ကျောက် ဟု အသံပြောင်း၍ သုံးစွဲသည်။
အသရေစောင့်နတ်ကို ကျက်သရေ ဟူ၍ ကျက်အသံထွက်ဖြင့်၎င်း၊ 'ကျတ်ခေါက်၊ ကျတ်ပွန်၊ ကျတ်သလွန်၊ မွန်တို့ခေါ်ဝေါဟာ၊' 'သံလျင်မြို့ မြတ်၊ တောင်မတ်မတ်၊ ကျတ်ခေါက်ဘုရားရှင်၊' 'သီဒါရစ်ပတ်၊ ပင်လယ်ထွတ်၊ ကျတ်ခမီရှင်ပင်၊'ဟူ၍ ကဝိ လက္ခဏသတ်ပုံ တွင် စပ်ထုံးပြမှာကဲ့သို့ ကျတ်ခေါက်၊ ကျတ်ပွန်၊ ကျတ်သလွန်၊ ကျတ်ခမီစေတီတော်များတွင် ကျတ်အသံထွက်ဖြင့်၎င်း၊ ကျိုက်ထီးရိုး၊ ကျိုက္ကဆန်၊ ကျိုက္ကလို့၊ ကျိုက်သံလန် စသော စေတီများတွင် ကျိုက် အသံထွက်ဖြင့်၎င်း၊ ပြောဆိုနေကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတွင် ကျိုက်လတ်၊ ကျိုက်ပိ၊ ကျိုက်ထော်၊ ကျိုက်ထို၊ ကျိုက်မရော စသည်ဖြင့် ကျိုက်ပါ သော မြို့ရွာအမည်အများအပြား ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မွန်ဘာသာစကား။
မာရီ ကျူးရီး (; ; ; ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၈၆၇၄ ဇူလိုင် ၁၉၃၄) သည် ပိုလန် ရူပဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းကို ရှေးဦးစွာ သုတေသနပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူမသည် နိုဘဲလ်ဆုကို ရရှိခဲ့သော ပထမဆုံး အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သလို နိုဘဲလ်ဆု နှစ်ကြိမ်ရရှိသော ပထမဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၊ တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး မတူညီသော သိပ္ပံပညာရပ်နှစ်မျိုးအတွက် နိုဘဲလ်ဆုရသော တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
မာရီ ကျူးရီးကို ၁၈၆၇ ခု နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပိုလန်နိုင်ငံ ဝါဆောမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ပိုလန်လူမျိုးမိဖများမှ မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်၍၊ သူ၏ဖခင်မှာ ဝါဆောမြို့ကောလိပ်ကျောင်းမှ ရူပဗေဒပါမောက္ခ လာဒစ္စလော့စကလိုဒေါ့စကား ဆိုသူ ဖြစ်ပေသည်။
အသက်အရွယ်ငယ်စဉ်ကပင် မာရီသည် ဖခင်၏ လက်တွေ့စမ်းသပ်ခန်းထဲတွင်သာ အချိန်ဖြုန်းလေ့ ရှိသည်။
ဤသို့ဖြင့် ကြီးပြင်းလာသည့်အခါ ဖခင်၏အလုပ်တွင် စိတ်ဝင်စားလာပြီးလျှင် ဖခင်ထံတွင် အခြေခံ သိပ္ပံပညာရပ် များကို သင်ကြားခဲ့၏။
ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သည့်အလျောက် ဆရာကြီး၏ တပည့်များက မာရီအား ပါမောက္ခကလေးဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။
မာရီသည် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သင်္ချာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ၌ ထူးချွန်သဖြင့် ရွှေတံဆိပ်ဆု ရခဲ့ဘူး၏။
ရုရှားနိုင်ငံတွင် ကလေးထိန်းဆရာမအလုပ်ကို ခေတ္တလုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မာရီကျူးရီးသည် တော်လှန်ရေးကျောင်းသားအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ဝါဆောမြို့မှ ပါရီမြို့သို့ တိတ်တဆိတ် ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။
ထိုနောက် မာရီသည် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခွင့် ရရှိသဖြင့် ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်း သင်ယူခဲ့သည်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် ပါမောက္ခ ပီယဲကျူးရီနှင့် မာရီတို့သည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်ခဲ့ကြရာ ၁၈၉၅-ခုနှစ်တွင် ထိမ်းမြားလက်ထပ်လိုက်ကြသည်။
ပီယဲကျူးရီမှာ ထိုစဉ်က ပါရီမြို့ရှိ ရူပဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒပညာရပ်များကို သင်ကြားပို့ချသော မျူနီစီပယ်ကျောင်း အထွေထွေ ရူပဗေဒ ပါမောက္ခဖြစ်သည်။
ဝါသနာတူညီလှသော ဇနီးမောင်နှံတို့သည် သိပ္ပံပညာပြဿနာများကို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်လျက် သုသေတန လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် အမ်ဗက္ကရယ်ဆိုသူသည် အလွန်အလေးချိန်စီးသော ယူရေနီယမ် သတ္တုတွင် ရေဒီယိုသတ္တု ရှိကြောင်း စုံစမ်းရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
မေရီနှင့် ပီယဲတို့သည် အမ်ဗက္ကရယ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ရေဒီယိုသတ္တုတွင် များစွာ စိတ်ဝင်စားလာကြ၍ အခြားဒြပ်စင် များတွင်လည်း ထိုရေဒီယိုသတ္တု ရှိမည်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် စူးစမ်းရှာဖွေကြည့်ရာတွင် သိုရီယမ် သတ္တုတွင်လည်း ရေဒီယိုသတ္တုရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
၁၈၉၈ ခု ဇွန်လတွင် သူတို့သည် ပစ်ချဗလင်း ကတ္တရာမှ ရေဒီယိုသတ္တုရှိသော ဒြပ်စင်တစ်ခု တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ယင်းကို မာရီသည် သူ၏ဇာတိချက်ကြွေ ပိုလန်ပြည်ကို ဂုဏ်ပြုသောအနေဖြင့် ပိုလိုနီယမ်ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့၏။
ထိုနှစ်တွင်ပင် ဂျီးဗီးမွန် ဆိုသူနှင့်အတူ ရေဒီယမ်ကို တွေ့ရှိပြန်သည်။
သူတို့သည် ပိုလိုနီယမ်နှင့် ရေဒီယမ်တို့ကို ပစ်ချဗလင်းကတ္တရာမှ ပင်ပန်းကြီးစွာ ထုတ်ယူရရှိခဲ့ကြသည်။
ရေဒီယမ်မှာ ယခုအခါ ကင်ဆာနှင့် အခြားရောဂါများကို ကုသရာတွင် အသုံးပြု ရသော ထူးဆန်းသည့်ဒြပ်စင်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်တော်ဝင် အသင်းက ကျူးရီဇနီးမောင်နှံတို့အား အကြီးဆုံးသိပ္ပံဂုဏ်ထူး ဖြစ်သော ဒေဗီတံဆိပ်ဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်၌ပင် ရူပဗေဒ ပညာရပ်အတွက် အမ်ဗက္ကရယ်နှင့် တွဲဖက်၍၊ နိုဘဲလ်ဆုကို ရရှိခဲ့၏။
၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ပီယဲကျူးရီသည် ဆော်ဗွန်းတက္ကသိုလ်၌ ရူပဗေဒပါမောက္ခရာထူးကို ရလေသည်။
သို့ရာတွင် ၁၉ဝ၆ ခု ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပါမောက္ခပီယဲကျူးရီသည် ပါရီမြို့တော်၌ ကုန်တင်ရထား မတော်တဆ ကြိတ်မိသဖြင့် အနိစ္စ ရောက်သွားလေသည်။
မာရီကျူးရီးလည်း ခင်ပွန်းသည်၏ ပါမောက္ခရာထူးကို ဆက်ခံရရှိခဲ့လေသည်။
သူသည် ရေဒီယမ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ရေဒီယမ်ကို ပထမဆုံး သန့်သန့်ထုတ်ယူနိုင်ခဲ့၍၊ ရေဒီယမ်၏ အက်တမ်အလေးဆနှင့် ရုပ်ဂုဏ်များကို စူးစမ်းတွေ့ရှိလာပြန်၏။
ထိုကြောင့် ၁၉၁၁-ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒပညာရပ်အတွက် နိုဘဲလ်ဆုဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရပြန်သည်။
နိုဘဲလ်ဆုကို နှစ်ကြိမ် ရခဲ့သူများတွင် ပထမဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ထူး ဖြစ်ပေသည်။
သူတို့ ဇနီးမောင်နှံ တွေ့ရှိခဲ့သော ရေဒီယမ်ဒြပ်စင်နှင့် စပ်လျဉ်း၍၊ သုတေသနလုပ်ငန်းများ မကြာခဏ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ယင်းဒြပ်စင်၏ ရေဒီယိုသတ္တုဒဏ်ကို ခံရဖန်များသဖြင့် သွေးအားနည်းသောရောဂါ ရရှိပြီး မဒမ်ကျူးရီးသည် ၁၉၃၄ ခု ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သွားလေသည်။
သူ့တွင် သမီး နှစ်ယောက် ကျန်ခဲ့ရာ အကြီး အိုင်ရင်းကျူးရီးနှင့် သူ၏ခင်ပွန်းသည် ဖရက်ဒရစ်ဇောလျိုးတို့သည် မိဖများ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒပညာအတွက် နိုဘဲလ်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။
သမီးအငယ် အီဗာကျူးရီးသည် သူ့မိခင်အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်းက လစ်ဗီးယား၊ ရုရှား၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ စစ်မျက်နှာ များသို့ စစ်သတင်းထောက်အဖြစ် ရောက်ခဲ့ဘူးလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ရူပဗေဒပညာရှင်များ။
thumb|တျူးရင်းမြို့ မြင်ကွင်း တျူးရင်းမြို့သည် အီတလီမြောက်ပိုင်း၊ ပိုးမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ မြို့ကြီးဖြစ်၍ အီတာလျံလူမျိုးတို့က မူယင်းမြို့ကို တိုရီးနိုမြို့ဟု ခေါ်သည်။
ပြင်သစ်နယ်စပ်နှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိသဖြင့် တျူးရင်းမြို့ သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်၏။
လူဦးရေ ရ၂၇ ဝဝဝ ယောက်ခန့်ရှိ၍ အီတလီနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးမြို့များတွင် စတုတ္ထမြို့ကြီးဖြစ်သည်။
ဥယျာဉ်ပန်းခြံ တို့ဖြင့် မွန်းမံထားသည့်အလျောက် အထူးသာယာလှသည်။
ပညာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများစွာ ရှိကြသည်တွင် စစ်ကျောင်းများ၊ ပြတိုက်များ၊ သိပ္ပံပညာလေ့လာရာဌာနများ၊ နက္ခတ်မျှော်စင်တိုက်ကြီးနှင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းကြီးကို ၁၄ဝ၄-ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့၏။
တျူးရင်းမြို့ရှိ ပြတိုက်များတွင် သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်းပစ္စည်း အများအပြားကို သိမ်းဆည်းထားရှိ၍ ပန်းချီပြတိုက်ခန်းများတွင် ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာ ကြီး ဗန်ဒိုက်နှင့် အခြားပန်းချီကျော်များဖြစ်သည့် မိုက်ကယ် အန်ဂျလို၊ ဒါဗင်ချီနှင့် ရက်ဖီအယ်တို့၏ လက်ရာများကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
တျူးရင်းမြို့သည် ရှေးဟောင်းမြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍၊ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဘီစီ ၂၁၈ ခုနှစ်တွင် ကားသေ့စစ်သူကြီး ဟန္နီဗောသည် အဲ့လပတောင်ကို ဆင်တပ်ကြီးနှင့်ဖြတ်ကျော်၍ တျူးရင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ဘူး၏။
အော်ဂပ်စတပ် ဘုရင် လက်ထက်၌ ရောမလူမျိုးတို့သည် တျူးရင်းမြို့ပတ်လည်တွင် ၂၁ ပေမြင့်သည့် မြို့ရိုးတစ်ခုကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ၊ ထိုမြို့ရိုးကြီး ၏ တစိတ်တဒေသမှာ ယခုတိုင်တည်ရှိနေသေးသည်။
၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် တျူးရင်းမြို့သည် ပီးဒမွန့်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့၏။
ထိုမှတစ်ဆင့် ဆာဒင်းနီးယား တိုင်းပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ် လာပြီးလျှင် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ ကြီးပွားထွန်းကားရေးအတွက် အချက်အချာမြို့ ဖြစ်လာလေသည်။
ဤသို့ဖြင့် တျူးရင်းမြို့သည် ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၆၅-ခုနှစ်အထိ အီတလီ ဘုရင်မင်းမြတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြို့၏အနီးအပါးတွင်ရှိသော တောင်ကျချောင်းများမှ ရေအားကိုအသုံးပြု၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်ယူရရှိသဖြင့် တျူးရင်း မြို့သည် စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် အထူးတိုးတက်လျက်ရှိ၏။
မော်တော်ကား၊ လေယျာဉ်ပျံနှင့် အခြား စက်ကရိယာများကို အများအပြား လုပ်ကိုင်သည့်ပြင်၊ ခြည်ထည်၊ ပိုးထည်၊ ကတ္တီပါထည်၊ ရေယွန်း ပိုးထည်၊ သားရေထည်နှင့် ဓာတုဗေဒ ပစ္စည်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချလေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက ဂျာမန်နှင့် အီတာလျံ တို့သည် တျူးရင်းမြို့ကို လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ထုတ်လုပ်ရာ အခြေခံစခန်းအဖြစ်ဖြင့်အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။
ထိုအတွက် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။
စက်ရုံများ၊ ရေနံချက်စက်များနှင့် တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်တို့မှာ များစွာပျက်စီး၍ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းနန်းတော် အများအပြားလည်း ထိခိုက်ယိုယွင်းခဲ့လေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အီတလီနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ဦးကျော်ရွဲ့ မြန်မာသဘင်လောကတွင် ထင်ရှားသော လူရွှင်တော်များ အနက် ဦးကျော်ရွဲ့သည် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
သူသည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းတွင် မွေးဖွား၍ ဇာတ်သဘင်နယ်ထဲသို့ မြေဝိုင်းဗုံရှည်ခေတ်က မြေဝိုင်းလူပျက်အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။
ထို့နောက် နာမည်ကြီးသော ဆရာပုရုပ်သေးစင်တွင် ရုပ်သေးလူရွှင်တော်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့၏။
ဦးကျော်ရွဲ့နှင့် တွဲဖက်အသုံးတော်ခံသူမှာ လူရွှင်တော် စန္ဒရော် ဖြစ်၏။
စန္ဒရော်၏ ရုပ်သေးရုပ်မှာ ကြက်တောင်စည်း နှင့် ဖြစ်၍ ကျော်ရွဲ့၏ ရုပ်သေးရုပ်မှာ နာမည်နှင့်လိုက်အောင် မျက်နှာရွဲ့၍ နားပန်ဆံနှင့် ထုလုပ်ထားသည်။
ဆရာပုစင်တွင် သူတို့ ၂ ဦးအပြင် မင်းသားကြီး ပိဋကတ်ဆရာမောင်လည်း ပါသည်။
ဆရာပုစင်သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ဆင်း၍ ကပြလေ့ရှိရာ ဇာတ်စင်နေရာမှာ ရှေးကမုံ့တီကုန်းဟု ခေါ်သော စစ်ကဲ မောင်ထော်လေးလမ်း ခရစ်ယန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်နေရာ ကွက်လပ်ဖြစ်သည်။
ဦးကျော်ရွဲ့၏ ပျက်လုံးများမှာ ယဉ်ယဉ်နှင့် အဓိပ္ပာယ် ပါလှ၍ ပရိသတ်များ တသောသောရယ်ရအောင် စွမ်းဆောင် နိုင်လေသည်။
ညတစ်ညတွင် ဦးကျော်ရွဲ့နှင့် ဦးစန္ဒရော် လူရွှင်တော် ၂ ဦးတို့ ပျက်လုံးထုတ်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
'ရွှေတိဂုံတည်သူများ မင်းသိရဲ့လား'ဟု သီချင်းသွားဖြင့် ဆင့်ကာဆင့်ကာ ပထမလူက မေးလိုက်သည်။
ဆိုင်းကလည်း သီချင်းသွားအလိုက် တီးပေးသည်။
ထိုအခါ ဒုတိယလူက 'မသိလို့မောင်ရယ် မောင်ရယ် မေးပါရတယ်'ဟု သီချင်းကို ဆိုင်းချက်နှင့် ဆင့်ကာဆင့်ကာ ဆို၍ ဖြေသည်။
ထိုသို့ အပြန်အလှန် သီဆိုနေကြပြီးနောက် ပထမလူက ဒုတိယလူ၏ ကုပ်ကိုနှိမ်၊ ကျောကို ထုထောင်း ပြီးလျှင် 'မသေမခြင်းမှတ်ထား၊ ပန်းရန်တည်တယ်၊'ဟု ပြောလိုက်သည်။
ဦးကျော်ရွဲ့သည် စကားဝှက်ဖြင့် ပျက်လုံးများကို ထွင်၍လည်း ပျက်တတ်သည်။
'အထိုင်မတော် တံမြက် စည်း'ဆိုသော စကားဝှက်ကို 'အထိုင်မတတ်တော့ မပေါ်ဘူးလား၊ တံမြက်စည်းက မလှဲဘူးလား။
' 'ပေါ်လှဲ ပဲလှော်'ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုက်ရာ ပရိသတ်များ နှစ်သက် ရယ်မောကြသည်။
သူသည် ဇဝနပဋိဘာန် ဉာဏ် ထက်မြက်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည့်အလျောက် ဟာသပျက်လုံးများကို နိုင်နင်း သည်သာမက ဇာတ်ကွက် ဇာတ်လမ်း အဆင်ပြေသွားစေရန် စကားဖန်ထိုးတတ်သူလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် သူ့အား လူကြိုက်များသည်။
ဦးကျော်ရွဲ့သည် ရုပ်သေးလူရွှင်တော်အဖြစ်မျှ အသုံးတော်ခံရသည်ကို မကျေနပ်နိုင်သဖြင့် ရုပ်သေးစင်မှ ထွက်ပြီးသော် ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်အဖွဲ့တွင် ဝင်ရောက်၍ ဇာတ်ခုံပေါ်သို့ လူကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ဖြေဖျော်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဦးဖိုးစိန်ဇာတ်အဖွဲ့သို့ ကူးပြောင်း၍ ကပြ အသုံးတော်ခံသည်။
ဦးကျော်ရွဲ့မှာ မြန်မာဘုရင် လက်ထက်ကို မီလိုက်သော သဘင်သည်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ‎။
ကျောက်ပွ ကျောက်ပွ သည် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကျောက်မျိုးမဟုတ်၊ သဏ္ဌာန်အားဖြင့် စပန်းရေမြှုပ်၊ ဖန်တုံး အရိုင်းတို့နှင့် ဆင်တူ၍ အဖြူရောင်မှ အညိုရောင်အထိ အရောင်အမျိုးမျိုးဖြင့် တွေ့မြင်ရတတ်သည်။
မီးတောင်ပေါက်ကွဲ ရာတွင် ထွက်လာသော ချော်ရည်တို့မှ အမြှုပ်များသည် ပြင်ပ အအေးဓာတ် နှင့် တွေ့သောအခါ ခရစ္စတယ်များ မဖြစ်မီ လျင်မြန်စွာ ခဲသွားကြသည်။
ထိုချော် မြှုပ်ခဲသည် ကျောက်ပွ ဖြစ်လာသည်။
ကျောက်ပွသည် ပွ၍ ပေါ့ပြီးလျှင် ရေ၌ ပေါလောပေါ် သည်။
အမြှုပ်အဖြစ်မှ ရုတ်ခြည်းခဲရသောကြောင့် မွှေးညှင်း ပေါက်ကဲ့သို့သော အပေါက်ငယ်တို့ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိ၏။
လက်၌ ဆီချေး စသော ချေးများတင်လျှင် ဤကျောက်ပွနှင့် ပွတ်၍ ဆေးကြောကြသည်။
ထိုမျှသာမက၊ သစ်သား၊ သတ္တု၊ ဆင်စွယ်၊ စကျင်ကျောက် စသည်တို့ကို အရောင်တင်ရာတွင် လည်း ဤကျောက်ပွနှင့် တိုက်ရသည်။
အမှုန့်ပြု၍ ချေးညှော် ချွတ်သော ဆေး၊ သွားတိုက်ဆေးများ အဖြစ်လည်း သုံးရ၏။
အထူးသဖြင့် ဖန်ဗူးဆို့များကို ကျောက်ပွဖြင့်ပွတ်၍ ချောမွတ်ယူ ကြသည်။
ကျောက်ပွများကို စစ္စလီကျွန်း မြောက်ဘက် မိုင် ၂ဝဝ ခန့် ဝေးသော လစ်ပါရီကျွန်းများမှ အများအပြား ရရှိ၍ နိုင်ငံခြား သို့ တင်ပို့ကြသည်။
ကျောက်ပွတွေ့ရှိသော အခြားနေရာများမှ အိုက်စလန်ကျွန်း၊ နယူးဇီလန် ကျွန်း၊ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ နေရာအချို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မီးသင့်ကျောက်များ ကဏ္ဍ:လုပ်ငန်းသုံး တွင်းထွက်များ။
ကျောက်သင်ပုန်း၊ ကျောက်တံစသည်တို့ပြုလုပ်ရသောကျောက်ကိုသင်ပုန်းကျောက်ဟုခေါ်သည်။
သင်ပုန်းကျောက်သည်အနီရောင်၊ ခရမ်းရောင်၊ အစိမ်းရောင်၊ မွဲပြာရောင်၊ အပြာရောင်စသည့်ဖြင့်အမျိုးမျိုးရှိတတ်၍တစ်ခါတစ်ရံလချေးရော နှောပါရှိသောအခါအရောင် လက်နေတတ်သည်။
သင်ပုန်းကျောက်မျိုးသည် ရေအောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသောကျောက်မျိုးဖြစ်သည်။
မြစ်ချောင်း များမှ ရေသည်သမုဒ္ဒရာထဲသို့စီးဝင်သောအခါ ထိုရေတွင်မျောခိုပါရှိကြ သည့်အလွန်သေးငယ်သောသဲနှင့် ရွှံ့မှုန့်များသည် ရေအောက် မြေပေါ်သို့အနည်ထိုင်သွားကြသည်။
ပထမဆုံးဤအနည်များသည် အချပ်လွှာ ရှိသည့်ရွှံ့စေးများဖြစ်လာ၍ကာလကြာမြင့်သောအခါ အထက်မှအနည်များ၏ဖိအားမှာ အလွန်ကြီးမားလာသဖြင့် သင်ပုန်းကျောက်အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားသည်။
ဤသို့ရေတွင် အနည်ထိုင်ရာမှ ဖိအားဖြင့်ကျောက်ဖြစ်လာသောကြောင့် ဘူမိဗေဒဆရာတို့က သင်ပုန်းကျောက်ကို အသွင်ပြောင်းရေနည်ထိုင်ကျောက်ဟုခေါ်သည်။
သင်ပုန်းကျောက်ဖြစ်လာရာ၌ မူလရွှံ့နှင့်သဲမှုန့်တို့တွင်ပါရှိသည့် သံဓာတ်အချိုး ကိုလိုက်၍ ကျောက်တွင် အရောင်အမျိုးမျိုးဖြစ်လာသည်။
သင်ပုန်းကျောက်၏အထူးခြားဆုံးအချက်တစ်ရပ်မှာ အထပ်ထပ်ကွဲနိုင်ခြင်းဖြစ်၍ ဤကျောက်ကဲ့ သို့ အထပ်ထပ်ကွဲနိုင်သော အခြားကျောက်များကိုလည်း သိမ်းရုံးပြီးလျှင်သင်ပုန်းကျောက်ဟုခေါ်သည်။
သင်ပုန်းကျောက်ကို ကျင်းများမှဖြိုခွဲ၍ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ခွဲစက်များဖြင့်ခွဲဖြတ်၍ဖြစ်စေ တူးဖော်ယူကြ သည်။
ဤကျောက်များကို သယ်ယူရာ၌ လွယ်ကူစေရန် အတုံးငယ်များပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
သုံးလက် မခန့်ထူသောအတုံးငယ်တတုံးကို သင့်တော်သောအနေအထားတွင် ထောင်ပြီးလျှင် ကျောက်၏ အကြော ပေါ်၌ဆောက်တင်၍ လက်ရိုက်ဖြင့် အနည်းငယ်ထုပေးသောအခါ ကျောက်တွင်အကြောကိုလိုက်၍ ဟလာသည်။
ထိုသို့ဟလာသောနေရာကို ကော်လိုက်လျှင် ကျောက်ပြားတစ်ပြားမှနှစ်ပြားဖြစ်လာသည်။
ဤ နည်းဖြင့် ကျောက်များကိုလွှာယူကြရာ၌ ကျောက်အမျိုးကိုလိုက်၍ဖြစ်စေ၊ အရွယ်ကိုလိုက်၍ ဖြစ်စေ၊ အသုံးကိုလိုက်၍ဖြစ်စေ ကျောက်အထူအပါးရကြသည်။
ကျောက်လွှာများတွင် တစ်ဖန်မညီညာသော အနားများကို စက်ဓားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရိုးရိုးဓားဖြင့်လည်းကောင်း ပိုင်းဖြတ်၍ညှိယူသည်။
သင်ပုန်းကျောက်အများအပြား ထွက်သော အရပ်ဒေသများမှာ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် အကောင်းဆုံးအမျိုးအစားကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝေလနယ်မှ ရရှိလေသည်။
အချို့အရပ်ဒေသများတွင် မြေပေါ်ရှိကျင်းများမှ တူးဖော်ယူကြ၍ အချို့ တွင်မူကားအခြား သတ္ထုရိုင်းများကဲ့သို့ပင်မြေအောက်တွင်းများဖြင့်တူးဖော်ယူကြရသည်။
သင်ပုန်းကျောက်ကိုကျောက်သင်ပုန်းပြုလုပ်ရန်အပြင် ဘိလိယက်ခုံတွင် ခင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ အိမ်များတွင်မိုးရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ စာပြသောကျောက်သင်ပုန်းကြီးများ ပြုလုပ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ အမြောက်အမြား အသုံးပြုကြသေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:ကျောက်များ။
ကြို့ပင်ကောက်မြို့သည် သာယာဝတီခရိုင်အတွင်း ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းမကြီးပေါ်၌ တည်ရှိ၍ ရန်ကုန်မြို့မှ 124 မိုင် ဝေးကွာသည်။
ရှေးအခါက မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ကြီးဖြစ်၍ ၁၉၃၄ ၊ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဇီးကုန်းမြို့နယ်ထဲသို့ ပူးပေါင်း သွတ်သွင်းခဲ့ဖူးသည်။
တစ်ဖန် ၁၉၅၁ ခုနှစ်၌ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပေသည်။
ကြို့ပင်ကောက်မြို့ဟု အမည်တွင်ရခြင်းမှာ ကောက်ကွေးနေသောကြို့ပင်ကြီး တည်ရှိခြင်းကို အစွဲပြုသမုတ်အပ်သည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
ကြို့ပင်ကောက်မြို့၏ မြူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်က စတင်၍ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုမြို့၌ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၊ မီးရထားဘူတာရုံ၊ ဈေး၊ ဆန်စက်၊ သစ်စက်နှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အဖွဲ့များရှိသဖြင့် မြို့၏ အခြေအနေမှာ စည်ကားသည်။
ထို့ပြင် ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၌ သူကြီးပိုင် ၅၂ ပိုင်း ပါဝင်သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၁၇,၁၄၃ ယောက်ခန့် နေထိုင်သည်။
မြို့ပေါ်၌ ရေရှားပါး ခက်ခဲမှုကြောင့် ရေကန်ကြီးများ တူးဖော်ထားရလေသည်။
အရှေ့ဘက်သို့လားသော် ရိုးမတောင်ခြေခံလျက် မြို့နှင့် ၇ မိုင်ခန့်အကွာ၌ မြို့တွင်းရွာဟု တွင်သော ရွာတစ်ရွာရှိသည်။
ထိုမြို့တွင်းရွာ၌ ရှေးမင်းတစ်ပါး နန်းစံခဲ့ဘူးသည်ဟု အဆိုရှိသည့် ကျုံး ၊ မြို့ရိုး၊ မျှော်စင်နှင့် နန်းဦးစေတီတို့၏ အပျက်အစီးများကို ယခုတိုင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
မြို့တွင်းရွာသို့ ကြို့ပင်ကောက်မြို့မှ မော်တော်ကားလမ်း ပေါက်၏။
အနောက်ဘက်သို့ လားသော် မိုးညိုမြို့နယ် တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်သို့ လားသော် အုတ်ဖိုမြို့နယ်တည်ရှိ၍ မြို့လည်ချောင်းနှင့် ကဝေစုချောင်းခေါ် ဂမုန်းချောင်းတို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကြသည်။
ထို့ပြင် မြို့၏ အရှေ့ဘက်၌မဟာလောကသီရိဘုရားကြီးနှင့်မြို့၏အနောက်ဘက်၌ မဟာစန္ဒာသီဟ ဘုရားကြီး ရှိကြသည် သာမက ထိုအရှေ့ဘက်၌ပင် မြို့နှင့် ၁၂ မိုင်ခန့် အကွာတွင် ပုဂံ ကျစွာမင်းကြီး တည်ထားကိုးကွယ်သည်ဟု အဆိုရှိသော ကျစွာ ဘုရားကြီး အထင်အရှားရှိလေသည်။
ထိုကျစွာဘုရားပွဲတော်မှာ တပေါင်းလ၌ ကျင်းပမြဲဖြစ်၍ များစွာ စည်းကားလှပေသည်။
စာပေပညာရှင်မောင်ငြိမ်းသူ(ကြို့ပင်ကောက်)ကဗျာဆရာကြီးဦးရွှေဝိုင်းတို့မွေးဖွားရာဇာတိလဲဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်းအစဉ်အလာကြီးမားတဲ့ပုဂံခေတ်ကျစွာမင်း သံပျင်မင်းသမီး သံပျင်အမတ် မှစ ၍ ဖျာလိပ်နတ်မအောင်ဖြူခြေရာတစ်တောင်ငမဲခေါင်၊ဆင်တော်လော်ရှိန်းမှတ်တမ်းတင်ပုံရိပ်များသာမက ရဲဘော်သုံးကျိတ်ဝင်ဗိုလ်မင်းခေါင် မြို့အတွက်အသက်စွန့်သွားကြသည့် မီးသတ်ရဲဘော်အောင်ဒင်တို့လိုအာဇာနည်သူရဲခေါင်းများလဲပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
အနာရောဂါကို ကာကွယ်သောနည်းလမ်းကောင်း ဥစ္စာကံစောင့် အသက်ဉာဏ်စောင့်ဟူသော ရှေးပညာရှိတို့၏ စကားကို လူတိုင်း သတိချပ်သင့်၏။
ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စွာ စားသောက်နေထိုင်တတ်ခြင်းသည် ရောဂါဘယကို တားဆီးနိုင်သည့်ပြင် အသက်ရှည်ရာရှည်ကြောင်းလည်း ဖြစ်ရကား ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်မျာကို သေချာစွာ ဖတ်ရှုမှတ်သား၍ သုံးသပ်ကြပါလော့။
အာရောဂျံ၊ ပရမံ၊ လာဘံဟူသော ဘုရား ဟောတရား တော်နှင့်အညီ ကျန်းမာရေး လာဘ်ကြီးကို လက်ကိုင်ရရှိထားမှ သာလျှင် လူ့ဘဝရကျိုး နပ်ပေမည်။
ကျန်းမာရေးနှင့် လျော်ညီ စွာ ပြုမူနေထိုင်တတ်ပါမှ မွန်မြတ်လှသော ထိုလာဘ်ကြီးကို ရရှိနိုင်ပေမည်။
မိမိတို့ နေထိုင်ရာအိမ်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း ပြုပြင်နေထိုင်ခြင်းမရှိပါက ထိုအဆောက်အုံသည် မကြာမီ ပျက်စီးယိုယွင်းသွားတတ်သကဲ့သို့ အိမ်နှင့်တူသော ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျန်းမာမှုအတွက် ဂရုမပြုဘဲ နေပါက တဖြည်းဖြည်း ချို့တဲ့ လာကာ စိတ်၏ဆင်းရဲခြင်း၊ ကိုယ်၏ဆင်းရဲခြင်းများကို ကြုံတွေ့ခံစားရလိမ့်မည်။
ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စွာ နေနိုင်ရန်မှာ မခက်ပေ။
မိမိ၏ နေမှုစားမှုတို့ကို စံနစ်တကျ ဂရုစိုက်၍ ပြုပြင် ပေးရုံမျှနှင့် ကျန်းမာမှုကို လွယ်ကူစွာ ရနိုင်သည်။