kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုနေရာတွင် သေချာစွာ တူးဖော်ခြင်း မပြုရသေးသော ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်မွေတော်များ ရှိသည်။
ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများဖြစ်သော ရုပ်တုများ၊ဒင်္ဂါးပြားများ၊ လူသုံးပစ္စည်းများနှင့် ကျောက်မျက်ရတနာများကို အနှံ့အပြား တွေ့ရှိရသည်။
Hassan Dani, Dr: The Peshawar ဒေသခံများက ၎င်းတို့၏ အိမ်နှင့်မြေများ အတွင်း တရားမဝင် တူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်ကြသဖြင့် သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦးများ ပျက်စီးကြရသည်။
အချို့သော ဒေသခံ ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းရောင်းဝယ်သူများမှ ဒေသခံများအား လမ်းမှားအောင် တွန်းပို့ပြီး တရားမဝင်သော တူးဖော်မှုများ ပြုခိုင်းကြသည်။
ဆာရိုင်းဘာလိုးရှိ ရှေးဟောင်း သုတေသနဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်များကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် နိုင်ငံတဝှမ်း နှင့် နိုင်ငံတကာမှ ဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ယူနက်စကို က ဆိုသည်။
မက်ခလီ ဂူသင်္ချိုင်း သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံး ဂူသင်္ချိုင်းများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဆင်းဒ် ခရိုင်ရှိ သက်တာမြို့အနီးတွင် ၁၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ဧရိယာ အတွင်း ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။
ထိုနေရာတွင် ဂူပေါင်း ၅၀၀,၀၀၀ မှ ၁ သန်း အတွင်း ရှိပြီး နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
မက်ခလီ ဂူသင်္ချိုင်းတွင် တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ၊ ဆူဖီ သူတော်စင်များ နှင့် အများလေးစားရသော ပညာရှင်များ၏ ကြီးမားသော ဂူသင်္ချိုင်း အဆောက်အဦးများ ပါဝင်သည်။
ထိုနေရာအား ယူနက်စကိုမှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၄ရာစု မှ ၁၈ ရာစု အတွင်း ဆင်ဒီ ယဉ်ကျေးမှုလောက၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော သက်သေခံ အထောက်အထားဟု ရည်ညွှန်းဖော်ပြခဲ့သည်။
Historical Monuments at Makli, Thatta UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 10 February 2011 ကိုးကား Category:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ကျွန်းပေါ်မှ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အာဖရိက အရှေ့ပိုင်း တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ ၏ တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုနေရာသည် အလယ်ခေတ် ဆူလ်တန် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သော ကေလ်ဝါ ဆူလ်တန် အုပ်ချုပ်ရာ ဒေသ ဖြစ်ပြီး ၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစု အတွင်း ဆူလ်တန် ဘုန်းမီးနေလ တောက်ပခဲ့စဉ်က ဆွာဟီလီ ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်ကို ဩဇာအာဏာ သက်ရောက်ခဲ့သည်။
ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီအား အနီးအနားရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သော ဆွန်ဂို အွန်အားရာ နှင့် အတူ ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဆွန်ဂို အွန်အားရာ သည် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ဆွာဟီလီ ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကျောက်တုံးမြို့ တစ်မြို့၏ အပျက်အစီးများ ဖြစ်သည်။
ထိုကျောက်တုံးမြို့အတွင်း ၁၄ရာစုမှ ၁၆ ရာစု အတွင်း လူနေထိုင်ခဲ့သည်။
ဆွန်ဂိုအွန်အားရာ အား အနီးအနားရှိ ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီ နှင့် အတူ ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၁၉၈၁ ခုနှစ် တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင် တို့သည် ဗလီ ၆ ခု၊ သင်္ချိုင်း ၄ ခု ၊ ၂ဒါဇင်မျှသော အိမ်များ နှင့် ဝင်းခတ်ထားသော နေရာ ၃ ခု တို့ကို ကျွန်းပေါ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဆွန်ဂို အွန်အားရာအား သန္တာကျောက်ကြမ်း များ နှင့် အင်္ဂတေများကို အသုံးပြု တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကျောက်တုံးမြို့သည် အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာ အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော ကုန်သွယ်ရေးမြို့များတွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
လော့စ် ဂလက်ဆာရားရက်စ် အမျိုးသား ဥယျာဉ် သည် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ဆန်တာခရုဇ် ခရိုင်ရှိ ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော ဒေသ ဖြစ်သည်။
ဥယျာဉ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၇၂၆,၉၂၇ ဟက်တာ (၇၂၆၉.၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ ၂,၈၀၆.၆၈ စတုရန်းမိုင်) မျှ ရှိသဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း အကြီးဆုံး အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုဥယျာဉ်အတွင်း ဝင်ရိုးစွန်းနီး မက်ဂဲလန် သစ်တော နှင့် အနောက် ပန်တဂိုနီယန် မြက်ခင်းပြင် ဇီဝမျိုးကွဲများအား ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနေသာ နေရာများအား ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော အခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေသည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ဥယျာဉ်၏ အမည်မှာ အင်န်ဒီးစ်တောင်တန်း ရှိ ဧရာမ ရေခဲပြင်ကြီးကို ရည်ညွှန်းမှည့်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အန္တာတိကတိုက် ၊ ဂရင်းလန်ကျွန်း နှင့် အိုက်စလန် နိုင်ငံ တို့၏ ပြင်ပတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
ထိုရေခဲပြင်ကြီးမှ ရေခဲမြစ်ကြီး ၄၇ စင်း စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး ၁၃ စင်းမှာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ သို့ စီးဆင်းသွားကြသည်။
ကမ္ဘာ၏ အခြားနေရာများတွင် ရေခဲမြစ်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ပျမ်းမျှ အမြင့်ပေ ၈,၂၀၀ (မီတာ ၂,၅၀၀) အနိမ့်ဆုံးမှ စတင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလေ့ ရှိသော်လည်း ထိုရေခဲပြင်ကြီးကြောင့် ထိုရေခဲမြစ်များသည် အမြင့်ပေ ၄,၉၀၀ (မီတာ ၁,၅၀၀) မှ စတင် စီးဆင်းပြီး အမြင့်ပေ ၆၆၀ (မီတာ ၂၀၀) သို့ စီးဆင်း သွားကြသည်။
တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ချီလီနိုင်ငံ ပိုင်နက် အတွင်းမှ တောရပ်စ် ဒယ်လ်ပိုင်း အမျိုးသား ဥယျာဉ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။
ကာကာဒူး အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ မြောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်ရှိ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒါဝင်မြို့ ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၇၁ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုဥယျာဉ်သည် မြောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ် အယ်လီဂေတာ ရေးဗား ဒေသအတွင်း တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်း အနေနှင့် ၇,၆၄၆ စတုရန်းမိုင် (၁၉,၈၀၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ၂၀၀ ကီလိုမီတာခန့်မျှ ရှည်လျားပြီး အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၁၀၀ ကီလိုမီတာကျော်မျှ ရှည်လျားသည်။
ထိုဥယျာဉ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမျှ ရှိပြီး တက်စမေးနီးယားကျွန်း၏ ၃ ပုံ ၁ပုံမျှ သို့မဟုတ် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၏ တစ်ဝက်မျှ ရှိသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယူရေနီယမ် အများဆုံး ထွက်သော ရိန်းဂျား ယူရေနီယံတွင်းအား ဥယျာဉ်မှ ဝိုင်းပတ်ထားသည်။
အိုးလ်ဒ်စီးတီး ဟု ခေါ်ကြသော ဂျေရုဆလင်မြို့ဟောင်းသည် ၀.၃၅ စတုရန်းမိုင် (၀.၉ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသော တံတိုင်းခတ်ထားသော နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် ပါလတ်စတိုင်းနိုင်ငံ နှစ်အစ္စရေးနိုင်ငံ ဂျေရုဆလင်မြို့ အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၁၈၆၀ ခုနှစ် ဂျူး ရပ်ကွက် မစ်ရှ်ကေးနော့ ရှာနာနင်းမ် ကို မတည်ထောင်မီ အချိန် အထိ ထိုနယ်မြေသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ တစ်မြို့လုံးစာ နေရာ ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့ဟောင်း အတွင်းတွင် ဘာသာပေါင်းစုံတို့၏ အဓိက အရေးပါသော နေရာများ ရှိပြီး ဂျူးတို့ အတွက် မောင့်ဘုရားကျောင်း နှင့် အနောက်ဘက် တံတိုင်း ၊ ခရစ်ယာန်တို့အတွက် ဆယ်ပါကာ ဘုရားကျောင်း ၊ မွတ်စလင်တို့အတွက် ရော့ခ်အမိုးခုံး နှင့် အယ်လ်အာ့ခ်ဆာ ဗလီ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုနေရာအား ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
အစဉ်အလာအားဖြင့် မြို့ဟောင်းကို မညီမျှသော အစိတ်အပိုင်း ၄ ခု ပိုင်းခြားထားပြီး ယခု သတ်မှတ်မှုမှာ ၁၉ ရာစု မှသာ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့တွင်မူ မြို့ဟောင်းကို အရှေ့မြောက်ထောင့်မှစ၍ အကြမ်းမျဉ်း ပိုင်းခြား ထားသည်မှာ မွတ်စလင်ရပ်ကွက်၊ ခရစ်ယာန် ရပ်ကွက်၊ အာမေးနီးယန်း ရပ်ကွက် နှင့် ဂျူး ရပ်ကွက် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့ဟောင်း၏ အရေးပါသော ကာကွယ်ရေး တံတိုင်း နှင့် မြို့တံခါးတို့ကို ၁၅၃၅-၁၅၄၂ ခုနှစ် အတွင်း တူရကီ စူလတန် ကြီးမြတ်သော ဆူလေမန် လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယခု အချိန်တွင် မြို့ဟောင်း အတွင်း မွတ်စလင် နှင့် ခရစ်ယာန် ရပ်ကွက်တွင်သာ လူနေထိုင်ကြသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် လူဦးရေမှာ ၃၆,၉၆၅ ဦး ဖြစ်သည်။
ကိုးကွယ်မှုဖြင့် ခွဲခြမ်းကြည့်ပါက ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မွတ်စလင် ၂၇,၅၀၀ ဦး (၁၉၆၇ ခုနှစ် ၁၇,၀၀၀ ဦးမှ မြင့်တက်လာခြင်း ၂၀၁၃ တွင် ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရှိပြီး တိုးပွားလျက် ရှိသည်။
) ၊ ခရစ်ယာန် ၅,၆၈၁ ဦး (၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ၆,၀၀၀ ဦး) ၊ အာမေးနီးယန်း ၇၉၀ ဦး (၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ၅၀၀ ဦး၊ လျော့ကျလျက် ရှိသည်။
) နှင့် ဂျူး ၃,၀၈၉ ဦး ( ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် တစ်ဦး တစ်ယောက်မှ မရှိခဲ့ပဲ ၁၉၄၈ ခုနှစ် အာရပ်-အစ္စရေး စစ်ပွဲ အပြီး ဂျော်ဒန်တို့မှ သိမ်းယူပြီးနောက်တွင် ဂျူးအားလုံးကို မောင်းထုတ်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ ၃,၀၀၀ ဦး ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီး တိုးပွားလျက် ရှိသည်။
) ၁၉၄၈ ခုနှစ် အာရပ်-အစ္စရေး စစ်ပွဲအပြီးတွင် မြို့ဟောင်းအား ဂျော်ဒန်တို့မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ် ခြောက်ရက်စစ်ပွဲ အတွင်းတွင် မောင့်ဘုရားကျောင်းတွင် လက်ချည်းသက်သက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အစ္စရေး တပ်များမှ မြို့ဟောင်းနှင့် ကျန်ရှိသော ဂျေရုဆလင် အရှေ့ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အစ္စရေး နယ်နိမိတ် အတွင်း သွတ်သွင်းခဲ့ပြီး မြို့တော် အနောက်ပိုင်းနှင့် ပြန်လည် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။
ယနေ့တွင် အစ္စရေး အစိုးရမှ နယ်မြေ တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး နိုင်ငံတော်မြို့တော်၏ အစိတ်အပိုင်းဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
သို့သော်လည်း ဂျေရုဆလင် အရှေ့ပိုင်းကို အစ္စရေးနိုင်ငံအတွင်း သွတ်သွင်းခဲ့သော ၁၉၈၀ ဂျေရုဆလင် ဥပဒေအား ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် ၄၇၈ ဖြင့် တရားမဝင်ဖျက်သိမ်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းမှ အရှေ့ဂျေရုဆလင်အား သိမ်းပိုက်ထားသော ပါလက်စတိုင်းနယ်နိမိတ် အဖြစ်သာ ယူဆကြသည်။
East Jerusalem: Key Humanitarian Concerns United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs occupied Palestinian territory. December 2012 ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဂျေရုဆလင်၏ ရှေးအကျဆုံး စာရေးသားမှု အစိတ်အပိုင်းအား မြို့ဟောင်းနံရံ၏ အပြင်ဘက်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ချီရီဂွါသည် ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အီဇာဘယ်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော ရှေးခေတ် မာယာ ရှေးဟောင်း သုတေသနနယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အလယ်အလတ် အရွယ်အစား ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မော်တားဂွါ မြစ်အောက်ပိုင်း တလျှောက်တွင် ၁.၂ စတုရန်းမိုင် (၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး Ashmore 1980, p.24. ပွဲကျင်းပရာ နေရာမှာ မြောက်ဘက် မြစ်ကမ်းမှ ၀.၆မိုင် (၁ ကီလိုမီတာ ) အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။
မာယာ ဂန္ထဝင် ခေတ် (အေဒီ ၂၀၀-၉၀၀) တွင် ချီရီဂွါသည် အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုနယ်မြေအား အေဒီ ၂၀၀ တွင် စတင် ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီး တောင်ထိပ်တွင် တည်ဆောက်မှုများကို အေဒီ ၅၅၀ တွင် စတင်ခဲ့ကာ ပိုမိုကြီးကျယ်သော ဆောက်လုပ်မှုများကို ၈ ရာစု အတွင်း စတင်ခဲ့သည်။
၈၅၀ တွင် တည်ဆောက်မှု အားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ဂန္ထဝင်လွန် ကာလ (အေဒီ၉၀၀-၁၂၀၀) အစောပိုင်းတွင်သာ ခေတ္တမျှ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ချီရီဂွါရှိ ဗိသုကာ နှင့် ပန်းပု လက်ရာ စတိုင်လ်များမှာ အနီးအနားရှိ ဂန္ထဝင်ခေတ် မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သော ကိုပန် နှင့် တူညီပြီး ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ နီးကပ်စွာ ယှက်နွယ်နေကြသည်။
Miller 1999, p.49. ကိုးကား Category:ဂွါတီမာလာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
မမ်မပ်ကေ့ဗ် အမျိုးသား ဥယျာဉ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကင်တပ်ကီပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းရှိ အမျိုးသား ဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံး ကျောက်ဂူဟု သိရှိထားကြသော မမ်မပ် ကျောက်ဂူ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။
အိုလံပစ် အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဝါရှင်တန်ပြည်နယ် အိုလံပစ်ကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိသော အမျိုးသားဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခါသမွလ်အန်ဗီယာ (သို့) ခါသမွန်နဗီယီးန် (သို့) ခါသမွရ်ရစူလ် ဆိုသည့်ဘွဲ့တော်ဂုဏ်တော်တို့သည်အစ္စလာမ့် တမန်တော်မြတ်ကြီး မိုဟမ္မဒ်(ဆွ) ကိုယ်တော်မြတ်၏ ဘွဲ့တော်များဖြစ်သည်။
၎င်းအသုံးအနှုန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး စူရာ အဲဟ်ဇာဘ် အာယသ် ၄၀ «ما کان محمد ابا احد من رجالکم و لکن رسول الله و خاتم النبیین و کان الله بکل شیء علیما». ၌သုံးနှုန်းထားကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။
ခါသမ် ဆိုသည့်ဝေါဟာရသည် အရဗီ စကားတွင် (တံဆိပ်တုံး ၊ လက်စွပ် ၊ နောက်ဆုံး ) ဆိုသည့်အဓိပ္ပာယ်များ ကိုဖော်ပြထားသည်။
فؤاد افرام‌البستانی، فرهنگ جدید عربی - فارسی؛ ترجمهٔ منجدالطلاب، محمد بندرریگی، پانزدهم، ۱۳۷۷، تهران: انتشارات اسلامی، ISBN 964-6019-07-2، ص ۱۲۴»သို့ပါ၍ထိုဝေါဟာရသည်(နောက်ဆုံးပွင့်တော်မူသောတမန်တော်မြတ်) ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကိုးကား ဆက်နွယ်သည့်အကြောင်းအရာများ Category:အစ္စလာမ်ဘာသာ။
နီယိုကိုလို-ကိုဘာ အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော နေရာဖြစ်ပြီး ဆီနီဂေါနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ကာ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ နယ်စပ် အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းအား လမ်းမခင်းထားသော လေယာဉ်ပြေးလမ်းသာရှိသည့် နီယိုကိုလို-ကိုဘာ လေဆိပ်မှ တဆင့် သွားရောက်နိုင်သည်။
နင်ဘာစထရစ်တောင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဒေသ သည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ နှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသောဒေသ ဖြစ်ပြီး ဂီနီနိုင်ငံ နှင့် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ တို့တွင် တည်ရှိသည်။
စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်း ဧရိယာ ၄၃,၃၄၂ ဧက (၁၇,၅၄၀ ဟက်တာ) ရှိပြီး ၃၀,၉၈၇ဧက (၁၂,၅၄၀ ဟက်တာ) မှာ ဂီနီနိုင်ငံ အတွင်း ရှိပြီး ၁၂,၃၅၅ ဧက ( ၅၀၀၀ ဟက်တာ) မှာ အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ အတွင်း ရှိသည်။
ထို ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသသည် နင်ဘာတောင်တန်း၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ပြီး ပထဝီ အနေအထားအားဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်အောင် များပြားလာသော ဒေသရင်းအပင်များ နှင့် ဒေသရင်း တိရစ္ဆာန်များ ရှိသည့်အပြင် ထိုနေရာ တစ်ခုတည်းတွင်သာ တွေ့ရသော အကောင်လိုက်မွေးဖွားသော ဖားပြုတ်များ၊ မြင်းခွာလင်းနို့ များ စသည်တို့ ရှိသည်။
အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ရစ်ချတ်-မိုလဒ်တောင် ဖြစ်ပြီး ၅,၇၅၀ပေ (၁,၇၅၂ မီတာ) မျှမြင့်ကာ နိုင်ငံ နှစ်ခုစလုံးတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
thumb|ဆာရန်ဂတီ အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဆာရန်ဂတီ အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ ရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မာရာ နှင့် ဆီမီယုဒေသအတွင်းရှိ ဆာရန်ဂတီ ဇီဝရပ်ဝန်းနယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နှစ်စဉ် ရွှေ့ပြောင်းလေ့ ရှိသော ၁.၅ သန်းမျှသော မုတ်ဆိတ်ဖြူ ဆတ်ကျွဲ များ နှင့် ၂၅၀,၀၀၀ မျှသော မြင်းကျားများ အပြင် အမျိုးမျိုးသော နိုင်းမြစ်မိကျောင်းများ နှင့် ပျားရည်စားခွေးတူဝက်တူ များကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ဆဂန်းဂွေး လန်းနေဂါအေး (SG̱ang Gwaay Llanagaay) (ကော့ဒငါးနီကျွန်း) အား အင်္ဂလိပ်နာမည် နင်စတင့် ဟု အများသိကြပြီး ကနေဒါနိုင်ငံ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း တွင် ရှိသော ဟိုင်ဒါ လူမျိုးတို့၏ ကျေးရွာ ဒေသဖြစ်ပြီး ဂွိုင်းဟာနပ်စ် အမျိုးသားဥယျာဉ် ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ နှင့် ဟိုင်ဒါ အမွေအနှစ်နေရာ ဒေသ၏ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကျေးရွာနယ်မြေသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်ပြီး ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား သမိုင်းဝင် ဌာန တစ်ခု ဖြစ်ကာ အမျိုးသား အဏ္ဏဝါ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
National Marine Conservation site ကိုးကား Category:ကနေဒါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
thumb|အဝင်ဝရှိ ဆိုင်းဘုတ် ဟက်စမက်ရှ်အင် ကျွဲခုန် သည် ကနေဒါနိုင်ငံ အယ်လဗားတားပြည်နယ် ဖို့တ်ဒ်မက်လောက်ဒ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၈ ကီလိုမီတာအကွာ ဟိုင်းဝေး ၇၈၅ တွင် တည်ရှိသည်။
ပရေရီမြက်ခင်းပြင်မှ စတင်မြင့်တက်သွားသော ရော့ကီးတောင်တန်း၏ ခြေရင်းတောင်ကုန်းများတွင် ရှိသည်။
၎င်းသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘလက်ဖု အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက် တည်ရှိရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပီးကာနီ နေးရှင်း၏ ပွဲတက်ဥသျှောင်ဖြစ်သော ဂျိုးခရိုးရှူး စီနီယာသည် ထိုနယ်မြေကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် အခရာကျသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဂျိုးခရိုးရှူး စီနီယာ နေအိမ်အား သူ၏ အမှတ်တရ အဖြစ်ထားရှိသည်။
သူသည် သူ၏ ဘဝအား ရှေးဦးနေ လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် နှင့် ရှေးဦးနေနှင့် ရှေးဦးနေမဟုတ်သော လူတို့အကြား ဆက်ဆံရေး မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတို့ကြောင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဘလက်ဖု အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ အသိပညာနှင့် ထုံးစံများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း အတွက် အမျိုးသား ရှေးဦးနေလူမျိုး အောင်မြင်မှု ဆု ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဒါရီယံ အမျိုးသားဥယျာဉ် သည် ပနားမားနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပနားမားစီးတီး မှ ၃၂၅ ကီလိုမီတာခန့် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ပနားမားနိုင်ငံရှိ အမျိုးသား ဥယျာဉ်များတွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဖြစ်ကာ အလယ်အမေရိကရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် နေရာများထဲမှ အရေးပါဆုံး နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒါရီယံ အမျိုးသား ဥယျာဉ်သည် မြောက်အမေရိက နှင့် တောင်အမေရိက ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသော သဘာဝ တံတားလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဟက်တာ ၇၀၀,၀၀၀ (၇,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) သည် အော်လ်တို ဒါရီယံ ကာကွယ်တော့၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော အခါ ထိုဧရိယာအား အမျိုးသား ဥယျာဉ် အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော အခါ ဧရိယာ ၈၅၉,၃၃၃ ဟက်တာ (၈၅၉၃.၃၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) သည် ယူနက်စကို၏ ဇီဝရပ်ဝန်း ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Official UNESCO website entry The park covers .Smithsonian Institution, Centre of Plant Distribution ထိုဒေသသည် ပနားမားနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်စွန်း ဒါရီယံ ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်မှာ ပနားမား-ကိုလံဘီယာ နယ်စပ်တွင် ၉၀% မျှ ဆန့်တန်းလျက် ရှိသည်။
အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ် ၁၆ ကီလိုမီတာခန့် ပြိုင်လျက် ရှိပြီး ပစိဖိတ် ကမ်းရိုးတန်းနှင့်လည်း ပြိုင်လျက်ရှိသော ဆာရန်းနီးယား ဒဲလ် ဒါရီရံ တောင်တန်း နှင့် ပင်လယ်ကြား တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုလံဘီယာရှိ လော့စ် ကာတီယို အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် ကပ်လျက် ရှိသည်။
ကုန်းကြိမ် (Calamus rotang) သည် အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
ဂေးလ် ဖရန်စ်ဒယ် () သည် နော်ဝေနိုင်ငံဖွား၊ အမေရိကန် ဗုဒ္ဓဘာသာဆရာ၊ စာရေးဆရာနှင့် သုတေသနပညာရှင်ဖြစ်ပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ရက်ဒ်ဝုမြို့တွင် အခြေစိုက်နေထိုင်သည်။
သူသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်ကတည်းက Sōtō ဇင်ဘာသာနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝိပဿနာတရားကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။
လက်ရှိတွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကို Bay Area တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အလေ့အကျင့်ဩဝါဒများ သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
အဆိုပါဝိပဿနာကျင့်စဉ်များကို ဂျက်ကွန်းဖီးလ် ထံမှ သင်ကြားခဲ့ပြီး Spirit Rock တရားအားထုတ်ရေးသင်တန်းတွင် ဆရာတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်အတွင်း ဆန်ဖရန်စစ္စကိုဇင်စင်တာတွင် Sōtō ဇင်ဘုန်းကြီးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထေရဝါဒဘုန်းကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူသည် မလ် ဝိစ်မင်းန်ထံမှ တရားဓမ္မဂီယာဆရာဘွဲ့ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး ဘာကလေဇင်စင်တာဆရာတော်ထံမှ ဆရာတော်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် ရက်ဒ်ဝုစီးတီးရှိ ဝိပဿနာဘာဝနာစင်တာ (IMC) ၏ လမ်းညွှန်ဆရာ ဖြစ်သည်။
သူသည် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေးအတွက် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာအပေါ် အခြေခံအချက်အလက်များ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သိမ်မွေ့သဘောတရားကို သာမန်လူများ နားဝင်လည်အောင် ဆွေးနွေးထားသည့် သူ၏ တရားဓမ္မဆွေးနွေးပွဲများကို အင်တာနက်မှာ ရှာဖွေရယူနိုင်သည်။
သူက အမေရိကတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာအုပ်စုအောင်မြင်မှု၏ အခြေခံအကြောင်းသည် ဝိဉာဏ အလေ့အကျင့် (အထူးသဖြင့် ဘာဝနာ) ကို "အာရှယဉ်ကျေးမှုအသုံးအနှုန်းတွေကနေဖယ်ရှားခြင်း" ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
သူသည် "အနောက်ပိုင်း ဝိပဿနာဘာဝနာ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့အတွက် သီလ (စာရိတ္တ) ၏ အသွင်ပြောင်းအခန်းကဏ္ဍခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ" တွေကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အမေရိက လူလတ်တန်းစားများကြားတွင် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်း၏ လူကြိုက်များရခြင်းအကြောင်းမှာ သမ္မာကမ္မန္တ (မှန်ကန်သော အမှုကို ပြုခြင်း) နှင့်ဆက်စပ်သောကြောင့်၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်သမိုင်း၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သူက သုံးသပ်သည်။
သူ၏ဓမ္မပဒဘာသာပြန်ချက်အား ကောလိပ်ကျောင်းသားများ ပျော်ရွှင်မှုအကြောင်းကို သင်ကြားရန်အတွက် အကြံပြုထားသော စာဖတ်ခြင်းစာရင်းထဲတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာအား လေ့လာရန်၊ သို့သော် တစ်ခုလုံးထက် ဘယ်အရာကို ယူပြီး ပယ်မည် ဆိုသည်ကို ပိုမိုသတိပြုရန် ပယ်ချရန်ထက် တိုးတက်မှုပြုလုပ်ရန် ဝိပဿနာဆရာ၊ ဆရာမများအပေါ် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာအစဉ်အလာပုံစံများအပေါ် ယူဆချက်များနှင့် ပက်သက်ပြီး ပိုမိုတာဝန်ယူရန် ရှိခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားခဲ့ပြီး မွေးစားမရဖြစ်ပြီး ယူဆချက်နှင့်ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများမှာ အခြေခံရည်ရွယ်ချက်ထားရှိရန် ဆိုခဲ့သည်။
သူသည် တရားအားထုတ်မှုကို ဗုဒ္ဓဘာသာလမ်းကြောင်း၏ နှလုံးဟု အသိအမှတ်ပြုပြီး တခြားဘာသာရေးထက် "ဝိဉာဏ" ထက် လူများလေ့ကျင့်ကြသည့် ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာက အရေးထားသော မေတ္တာ၊ ကျင့်ဝတ်၊ အလှူအတန်းများသည် သတိမှာ အခြေခံသည်ဟု ဆိုသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်စာ ကနေဒါဖွား ကဗျာဆရာနှင့် ပါမောက္ခဂုဏ်ထူးဆောင် ပီတာဒေ စကော့တ် သည် Breathing exercise: a how-to ဟူသော ကဗျာကို ဖရန်စ်ဒယ်ထံ ရည်ရွယ်ရေးသားခဲ့သည်။
ကွမ်းကတိုး သို့မဟုတ် ကုန်းကတိုး (Abelmoschus moschatus သို့မဟုတ် Hibiscus abelmoschus)သည် ရနံ့မွှေးသော ဆေးဖက်ဝင်အပင်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ မာလဗေးစီ (Malvaceae)မျိုးရင်းဝင် ပန်းပွင့်သောအပင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အာရှတိုက်နှင့် ဩစတြေးလျတိုက်တို့တွင် သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်သောအပင် ဖြစ်သည်။
ဟားခါးပညာရေးကောလိပ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့တွင် တည်ရှိသော ပညာရေးကောလိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးဖွင့်လှစ်သည့် ပညာရေးကောလိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်ကို ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် လုပ်ငန်းခွင်ကြိုမူလတန်းဆရာ အတတ်ပညာဒီပလိုမာ (D.TEd) သင်တန်းအား စတင်လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ ချင်းပြည်နယ်နေ့တွင် ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အယ် ဟူစိန်အိဘ် အလီ အိဘ် အဘီ သွာလိဘ် (; ; ၁၀ အောက်တိုဘာ ၆၂၅ – ၁၀ အောက်တိုဘာ ၆၈၀) (ရှာဘန် ၃ ရက်၊ ဟီဂျရီခုနှစ် ၄ – ၁၀ Muharram AH ၆၁) သည် အစ္စလာမ် နဗီ (, တမန်တော်) မိုဟာမက် ၏ မြေး နှင့် အလီ (ပထမဆုံး ရှီယာ အေမာမ် နှင့်ဆွန်နီ အစ္စလာမ် ၏ စတုတ္ထမြောက် Rashid caliph) နှင့် Fatimah (မိုဟာမက်၏ သမီး) တို့၏ သား ဖြစ်သည်။
သူသည် အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရှာဘာန် ၁၅ ရက် ဟီဂျရီခုနှစ် ၄ တွင် မဒီနာမြို့တော်တွင် ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။
ဟီဂျရီ ၆၁မိုဟရမ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကရ်ဘလာစစ်ပွဲ၌ (မတရားလုပ်ကြံခြင်းခံရပြီး) ရှဟီးဒ် ဖြစ်တော်မူခဲ့သည်။
ထို့အတွက်ကြောင့်လည်း ရှီအာတို့သည် သူ့အား ရှဟီးဒ်ခေါင်းဆောင် (အစ္စလာမ့်အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်) ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
သူ၏ ကွန်နီယသ် (သားသမီးကို အစွဲပြု၍ ခေါ်သောအမည်) မှာ အဘာအဘ်ဒုလ္လာဟ် ဖြစ်ပြီး သူ၏ဖခည်းမည်းတော်သည် အလီ(အ.စ)နှင့် မယ်တော်မှာ ဖှါတေမာ(စ.အ) ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် သူသည် တမန်တော်မြတ်ကြီးမိုဟမ္မဒ်အိဘ်နေအဘ်ဒုလ္လာဟ်(ဆွ)၏ မြေးတော်လည်းဖြစ်ပေသည်။
သူ၏သားတော် စဂျ်ဂျားဒ် သည် ရှီအာတို့၏ စတုထ္ထမြောက် အေမာမ်(ခေါင်းဆောင်) ဖြစ်သည်။
မြောက်မြားစွာသော မွစ်လင်(မ)တို့သည် သူ့အား တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)၏မြေးတော်ဖြစ်သည့်အတွက်နှင့် သူသည် အစ္စလာမ့်လမ်းစဉ်တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့် မိမိ၏အသက်ကို စတေးခဲ့သည့်အတွက် အရိုအသေပြုအလေးထားကြလေသည်။
ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် မိမိသက်တော်(၇)နှစ်အရွယ်အထိ ဘိုးတော်မိုဟမ္မဒ်(ဆွ)နှင့်အတူဖြတ်သန်းခဲ့လေသည်။
ဘိုးတော်မိုဟမ္မဒ်(ဆွ) သူနှင့် သူ၏အစ်ကိုဖြစ်သူ ဟစန်-နေ-မွဂျ်သဘာ(အ.စ)အားအလွန်ပင် ချစ်ခင်နှစ်သက်တော်မူသည်နှင့် ပတ်သက်ပြီး ရေဝါယသ်တော်များ(အဆိုအမိန့်များ)ရှိထားပြီး ယင်းအဆိုအမိန့်များအတွင်းမှ တစ်ခုသည် ဟစန်နှင့်ဟိုစိုင်း(န)သည် ဂျန္နသ်(သုခဘုံ)လူရွယ်များ၏ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပေသည် ဟု ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အခြားထူးခြားသော အဖြစ်အပျက်များအတွင်းမှ တစ်ခုသည် မိုဘာဟေလာ(ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးများနှင့်ထိပ်တိုက်တွေ့ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း)၌ ထိုမြေးတော်နှစ်ပါးကို ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန် မုက္ခပတ်တော်တွင်ပါရှိသည့် (ابناءنا) ဟူသောနေရာတွင် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ဟိုစိုင်းန်(အ.စ)သည် လူရွယ်ဘဝတွင်သွဘ်ရစ်တာန်ဒေသကို အောင်နိုင်ရာတွင်လည်းကောင်း အွစ်မားန်းအိမ်ကို ခုခံကာကွယ်ပေးခဲ့ရာတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်ဟု များစွာသော သူတို့က ယုံကြည်လက်ခံထားကြသည်။
မိုအာဝေယာသည် အလီ(အ.စ)နှင့်အပေါင်းအပါများအား လူအများရှေ့မှောက်တွင် ထင်ထင်ပေါ်ပေါ် လာအ်နသ် လုပ်ခဲ့လေသည်။
ထိုသို့လာအ်နသ်လုပ်ခြင်းခံရသူတို့အတွင်း ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်ပေသည်။
သိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည်မိမိ၏ နောင်တော် ဟစန်အိဘ်နေအလီ(အ.စ)အုပ်ချုပ်နေစဉ်ကာလာများအတွင်း၌ နောင်တော်သည် မိုအာဝေယာနှင့် ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသဖြင့် ထိုစာချုပ်အပေါ် သစ္စာရှိစွာ နေခဲ့သည်။
မိုအာဝေယာနှင့် ပတ်သက်ပြီး တစ်စုံတစ်ရာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ချေ။
မိုအာဝေယာအုပ်ချုပ်နေစဉ်ကာလအတွင်းဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်နှစ်ခုကိုလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုအရာနှစ်ခုသည် သမိုင်းတွင်စေခဲ့သည်။
ဒုတိယတစ်ခုမှာ မိုအာဝေယာသည် မိမိ၏သားယဇီးဒ်ကို အိမ်ရှေ့မင်းသားရာထူးခန့်အပ်လိုက်ချိန်တွင်လည်း အစ္စလာမ်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းသားခန့်အပ်ခြင်းသည် သာသနာ၌မရှိ အသစ်တီထွင်ခြင်း(ဘိဒ်အသ်)ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုသို့ ခန့်အပ်မှုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့လေသည်။
ဟီဂျရီ(၆၀)ခုနှစ်တွင် မိုအာဝေယာသေဆုံးသွားပြီးနောက် မဒီနာမြို့ဝန်သည်ယဇီးဒ်၏အမိန့်ဖြင့် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)အားအစိုးရနန်းတော်သို့ ဆင့်ခေါ်၍ အတင်းအကျပ် ဘိုင်အသ်ပြု သစ္စာခံခိုင်းစေခဲ့သည်။
သို့သော် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် ယဇီးဒ်နှင့် သစ္စာမခံခဲ့ချေ။
၎င်းအပြင် မိမိ၏မိသားစုများနှင့် မက္ကာသို့ သွားခဲ့ပြီး ထိုမြို့၌လေးလတိုင်တိုင်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုသူတို့သည် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)အား စာများရေး၍ ဘနီအိုမိုင်ယာ အုပ်ချုပ်မှုအား မလိုလားကြောင်း ဆန္ဒများဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် မိမိ၏ဦးရီးတော်၏သားဖြစ်သူမွစ်လင်(မ)အိဘ်နေအကီးလ်အား ထိုဒေသသို့စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်မွစ်လင်(မ)အိဘ်နေအကီးလ်သည် ကူဖှာမြို့၏ဗလီဝတ်ကျောင်းတော်ရှိ စင်မြင့်(မင်န်ဘရ်)ပေါ်တွင် လူတို့အားလမ်းမှန်ကို ညွှန်ပြပေးခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် အိုဘိုင်ဒွလ္လာဟ် အိဘ်နေဇေယားဒ်သည် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)နှင့် သစ္စာခံထားသူများအား ပြင်းပြင်းထန်ထန်လက်တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး မွစ်လင်(မ)အိဘ်နေအကီးလ်အား ဦးခေါင်းဖြတ်အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။
ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် ကူဖှာတွင် ဖြစ်ပျက်နေသော အဖြစ်အပျက်များကို မသိခဲ့ချေ။
ထို့ကြောင့် ဇီလ်ဟဂျ်ဂျာ (၈)ရက်နေ့(သို့) (၁၀)ရက်နေ့တွင် ကူဖှာမြို့သို့ ခရီးဆက်ရန် အသင့်ပြင်ခဲ့လေသည်။
ဤသို့ ခရီးဆက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ခြင်းမှာ မွစ်လင်(မ)အိဘ်နေအကီးလ် ရှဟီးဒ်မဖြစ်မီ အချိန်၌ ကူဖှာမြို့၏အခြေအနေကောင်းမွန်ကြောင်း ရေးသားပေးပို့ခဲ့သော စာကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အိုဘိုင်ဒွလ္လာဟ်အိဘ်နေဇေယားဒ်သည် မိမိ၏စစ်တပ်ကို ဟေဂျားဇ်မှကူဖှာသို့ သွားရာ လမ်းတစ်လျှောက်လုံး၌ အပြည့်တပ်ဆွဲထားလေသည်။
မည်သူကိုမျှ ထိုလမ်း၏အပြင်ထွက်ခွခွင့်မပြုခဲ့သလို ထိုလမ်းအတွင်းသို့ဝင်ခွင့်လည်းမပြုခဲ့ပါ။
သိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် ကူဖှာသို့သွားနေစဉ် လမ်းခရီး၌ စာပို့သမားနှင့် ဆုံမက်ခဲ့ပြီး မိမိစေလွှတ်ခဲ့သော မွစ်လင်(မ)အိဘ်နေအကီးလ် လုပ်ကြံခံရမှုသတင်းကို ရရှိခဲ့သည်။
ထိုအခါ ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် ဟေဂျားဇ်မှ မိမိနှင့်အတူပါလာသောသူတို့အား မိမိနှင့် လမ်းခွဲလိုက လမ်းခွဲနိုင်ကြောင်း မိန့်ကြားခဲ့ပေမဲ့ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ လမ်းခွဲသွားခဲ့ခြင်းမရှိပါ။
ထိုသို့ခရီးဆက်လာစဉ် လမ်းခုလပ်တွင် ဟူရ်အိဘ်နေယဇီးဒ်ရေယာဟီး၏ တပ်ဖွဲ့နှင့် ထိပ်တိုက် တွေ့ခဲ့ပြီး ထိုတပ်ဖွဲ့သည် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)အား ရှေ့မဆက်ရန် တားဆီးပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)နှင့် အပေါင်းအပါများကို စစ်မဖြစ်ပဲအသက်ရှင်လျှက် အိဘ်နေဇေယားဒ်ထံခေါ်ဆောင်လာရန်အတွက် ဟူရ်အိဘ်နေယဇီးဒ်ရေယာဟီးအား အမိန့်ပေးထားသည့်အတွက် သူသည်ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)အား အမိန့်အတိုင်း အိဘ်နေဇေယားဒ်ထံခေါ်ဆောင်သွားရန် ကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)ဘက်မှ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် နိုင်နဝါဒေသလက်အောက်ရှိ ကရ်ဘလာမည်သော နေရာတွင် စခန်းချခဲ့လေသည်။
မိုဟရမ်လ (၃)ရက်နေ့တွင် အိုမရ်အိဘ်နေစအ်ဒ်အိဘ်နေအဘီဝကားဒ် ဦးဆောင်သော စစ်သည်(၄၀၀၀)ရှိ တပ်ကြီးသည် ကရ်ဘလာ သို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
အိုဘိုင်ဒွလ္လာဟ် အိဘ်နေဇေယားဒ်သည် ၎င်းအား အီရန်နိုင်ငံရှိ " ရိုင်းယ်"မြို့ကို အပိုင်စားပေးမည်ဟု ကတိပေးထားခဲ့သည့်အတွက် လောဘစိတ်ဖြင့် အိဘ်နေဇေယားဒ်၏အမိန့်ကို နာခံခဲ့ခြင်းဖြစ်ပေသည်။
ထို့အပြင် သူသည် အိဘ်နေဇေယားဒ် စိတ်ဆိုး၍ မိမိအားကြိမ်းမောင်းမှုကို မလိုလားသဖြင့် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)၏ငြိမ်းချမ်းမှုဆောင်သော အကြံပြုမိန့်ကြားချက်များကို လက်မခံခဲ့ပေ။
မိုဟရမ်လ(၁၀)ရက်နေ့နံနက်တွင် ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် မိမိ၏စစ်သည်များအတွင်း မြင်းစီးသူ(၃၀)ဦးနှင့် ခြေကျင်လျှောက်စစ်သည်(၄၂)ဦးအား အသင့်ပြင်ခဲ့လေသည်။
ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)သည် မိမိစီးနင်းတော်၌ စီးနင်းလျှက် အိဘ်နေစအ်ဒ် စစ်တပ်ကြီး၏ရှေ့မှောက်တွင် မိန့်ခွန်းပေး၍ မိမိ၏အရိုက်အရာကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့လေသည်။
သို့သော် အိဘ်နေစအ်ဒ်ဘက်မှ ယဇီးဒ်နှင့်ဘိုင်အသ်ပြုသစ္စာခံရန်သာ ထပ်မံပြောဆိုခဲ့လေသည်။
ထိုအခါ ဟိုစိုင်း(န)(အ.စ)မှလည်း မည်သို့သောအခါမျှ ၎င်း၏ရှေ့မှောက်တွင် ကျေးကျွန်တစ်ဦးကဲ့သို့ ဦးညွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်းမိန့်ကြားခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် အိဘ်နေဇေယားဒ်ဘက်မှ စစ်ပွဲကို အစပြုခဲ့ပြီး ၎င်း၏တပ်များသည် ဟူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)၏ တဲနန်းများကို မီးဖြင့်ရှို့ခဲ့ကြသည်။
ထိုနေ့ မွန်းလွဲပိုင်း(ဇိုဟိုရ်)ပြီးချိန်တွင် ဟူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)၏ စစ်သည်များသည် ပြင်းပြင်းထန်ထန်တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည်။
သူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)၏ ဘက်မှ တစ်ဦးပြီးတစ်ဦးအလျင်အမြန် ကျဆုံးလျက် ရှိနေခဲ့ပြီး ဘနီဟာရှင်(မ)အမျိုးသားစစ်သည်များသည် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် အခွင့်အလမ်းများသာခဲ့သော်လည်းထွက်မပြေးခဲ့ကြပေ။
၎င်းသူတို့သည်လည်း ကျဆုံးလျက် ရှိနေခဲ့၏။
သူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)သည် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံတိုက်ခိုက်လျက် ရှိခဲ့သည်။
ယာကူဘီသမိုင်းကျမ်းနှင့် အခြားသော ရှီအာသမိုင်းကျမ်းတို့၏အဆိုအရ ဟူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)သည် မြောက်မြားစွာသောရန်သူတို့ကို သတ်ခဲ့သည် ဟုဖြစ်ပေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဟူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)၏ ဦးခေါင်းနှင့် လက်မောင်းတို့တွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့မျက်နှာနှင့်ကျခဲ့သည်။
ထိုသို့ဖြင့် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။
ထိုအခါ အိဘ်နေဇေယားဒ်တပ်များသည် လုယက်မှုများကို စတင်ပြုလုပ်လေတော့သည်။
အိဘ်နေစအ်ဒ်၏စစ်သည်များ စစ်မြေပြင်ကို စွန့်ခွာသွားသောအချိန်တွင် အလ်ကာဇရီယာ ရွာ၌နေထိုင်ကြသော အစဒ်မျိုးနွယ်စုဝင်တို့သည် ဟူစိန်အိဘ်အလီ(အ.စ)၏အလောင်းတော်နှင့် ကျန်အာဇာနည်အလောင်းတော်များအား ထိုစစ်မြေပြင်၌ပင် မြှုပ်နှံခဲ့ကြသည်။