kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စောမောင်၊ ဦး(ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး) စောမောင်၊ ဦး(ပန်းချီ)(အလင်္ကာကျော်စွာ)။
မန္တလေးမြို့မှ စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးလှကို ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၆-ခုတွင် အဖ ဦးဟံသာ၊ အမိ ဒေါ်ဘီတို့က မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မင်းသားစုရပ် ဆရာမကြီး ဒေါ်သက်ရှည်၏ မူလတန်းကျောင်းတွင် စတင်ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး မြို့မ ဦးလှကျော်၏ မြို့မ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း၊ စာတိုက်ကွေ့ ဆရာဦးလှမောင်၏ လှသိပ္ပံ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း၊ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းများတွင် အသီးသီး ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၅-ခု၊ အောက်တိုဘာလ ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းမဲ့တော်လှန်ရေးကဗျာဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ကလောင်အမည်မှာ မောင်ငြိမ်းအေး(မန္တလေး) ဖြစ်၍ ၁၉၈၅-ခုတွင် ကိုငြိမ်း(မန္တလေး)ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၉၀-ပြည့်နှစ်တွင် မောင်သင်းပန်နှင့်တွဲလျက် နွေရောင်ကောင်းကင်ကဗျာများ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဇနီးမှာ ဒေါ်မြမူ(ခ)ဒေါ်မမ ဖြစ်၍ သားသမီး လေးယောက်ရှိသည်။
မန္တလေး အောင်ပင်လယ်ရပ်ရှိ 'လရောင်ပင်လယ်' နေအိမ်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန်(၁၉၉၉) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|အလင်္ကာကျော်စွာ ပန်းချီဦးစောမောင် ဦးစောမောင်(ပန်းချီ) သည် မန္တလေးမြို့မှ ထင်ရှားသော နိပါတ်တော်ရေး ပန်းချီဆရာကြီးဖြစ်သည်။
၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလတွင် မန္တလေးတွင် မွေးဖွားသည်။
၁၄ နှစ်သားအရွယ်တွင် ပန်းချီပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အင်္ဂလန်၊ ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံများသို့ လေ့လာရေး ခရီးထွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ အထက်မြန်မာပြည် ပန်းချီဆရာများ သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
thumb|ဘုရင်ခံမင်းကြီး (ဆာဂျေအေမောင်ကြီး)ပုံ ရေးဆွဲစဉ်၊ အသက် ၃၀ ခန့်ကပုံ ၁၉၃၀ တွင် ဘုရင်ခံ ဆာဂျေအေမောင်ကြီး၏ ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ရရှိသည်။
ဇနီး ဒေါ်တင် နှင့် သားသမီးလေးယောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန်(၁၉၉၉) thumb|အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့တံဆိပ် (ရှေ့/နောက်)ပုံ ကိုးကား Category: မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ။
right|256px တက်သေးအင်း မန္တလေးမြို့ရှိ ထင်ရှားသော အင်းကြီးဖြစ်သည်။
ရွှေတချောင်း၊ သင်္ဂဇာချောင်းများ စီးဝင်ရာ အင်းဖြစ်သည်။
ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ သံလျက်မှော်တောင်ရပ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
၁၉၉၇-ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မန္တလေးကန်တော်ကြီး စီမံကိန်းဖြင့် ပြုပြင်ခဲ့သည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန်(၁၉၉၉) ကိုးကား Category:အင်း။
ကန်တော်ကြီး အမည်ရှိ နေရာဒေသများမှာ ကန်တော်ကြီး(ရန်ကုန်) ကန်တော်ကြီး(မန္တလေး) ကန်တော်ကြီး(ပြင်ဦးလွင်) ကန်တော်ကြီး(တောင်ငူ) ကန်တော်ကြီးရွာ။
မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တောင်ဘက် အမရပူရရှိ စာပေပရိယတ္တိတွင် အထူးထင်ရှားသော ကျောင်းတိုက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၁၄-ခုနှစ်ခန့်က အမရပူရ၊ စစ်ကိုင်းစုရပ်မှ ဦးဘိုးသာက မူလတောရကျောင်း နေရာအား စတင်ရည်စူးခဲ့၍ ၁၉၁၈-ခုနှစ်ခန့်တွင် သားဖြစ်သူ ဦးစံဒွန်းက အကောင်အထည်ဖော် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်း မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက် ဆရာတော်က ကျောင်းတိုက်အမည်ပေးခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ဆရာတော်မှာ သက်တော်ငယ်စဉ်ကပင် ပျံလွန်တော်မူသော အတိသုခ ဆရာတော်၊ အတီးစုရပ် ဦးသီလဝန္တ ဆရာတော်နှစ်ပါး၊ ထို့နောက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်ဟု ထင်ရှားသည့် အရှင်ဇနကာဘိဝံသမှ စာပေပရိယတ်ကျောင်းကြီးကို စတင်ထူထောင်ခဲ့သည်။
အမရပူရ တောင်သမန်အင်း အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန်(၁၉၉၉) နံနက်ခင်းအာရုဏ်ဆွမ်း​လောင်းအပြီး တရားမနာမီ ​မေတ္တာပို့ကြစဉ် thumb|မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက်အတွင်း အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ​တွေ့ရစဉ် ကိုးကား Category:မန္တလေး Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ။
ရေကန် သို့မဟုတ် ချောင်းငယ်ကလေးများကို ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းလုပ်ရန် တည်ဆောက်ထားသော ရေရှိသော ကန်ကို အင်းဟု ခေါ်သည်။
(ဆည်၊ တာတမံ)။
လောကီပညာအရ ဂဏန်း၊ အက္ခရာများကို ရေးသားစီရင်ထားသော ဇယားကွက်။
အင်းလက်ဖွဲ့စသည်များကိုဆောင်ရွက်သောအခါ၊ (နီရီ။
၁၈၉။
) Category:ဂမ္ဘီရပညာရပ်။
ဗားကရာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တောင်ဘက် အမရပူရမြို့နယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး အင်းဝနန်းတော်၏ အနောက်တောင်အရပ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။
အင်းဝ ဗားကရာကျောင်း သမိုင်း ကျွန်းတိုင်ပေါင်း(၂၆၇)လုံးပါရှိင်္ပြီးအကြီးဆုံးကျွန်းတိုင်၏ လုံးပတ်လည် ကိုးပေရှိ၍ အမြင့်မှာ ပေ ၆၀ ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကြီး၏အကျယ်အဝန်းမှာ အလျား ၁၈၈ ပေ၊အနံ ၁၀၃ ပေရှိသည်။
ကျောင်းတည် ခုနှစ် မှာ ၁၁၃၀ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ် ရမည်းသင်းမင်းကြီး မင်းရဲကျော်ထင်လက်ထက်တွင်ဖြစ်သည်။
အနောက်နန်းမိဖုရား မမြလေး (ကောဇာ ၁၁၇၁-၁၂၀၇) သည် သာယာဝတီမင်း၏ မိဖုရားတပါးဖြစ်သည်။
မမြလေးရော သူ့သမီး လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်ပါ စာပေဂီတ တတ်ပွန်းသဖြင့်၎င်း၊ အင်္ဂလိပ်တို့ အုပ်စိုးစကာလတွင် ကွပ်မျက်ခံရသော မမြလေး၏ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ပြဇာတ်ကဇာတ်များတွင် မကြာခဏ တင်ဆက်သဖြင့်၎င်း နှောင်းကာလတွင် လူသိများသည်။
ငယ်ဘဝ ၁၁၇၁ ခုတွင် ဖွားသည်။
ငယ်မည်မှာ မြကြုတ် တွင်သည်။
ကြင်ဘက်များ ၁၁၈၈ ခုတွင် သာယာဝတီမင်းသားက အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် မမြလေးကို ကောက်သည်။
နောင်တော် စစ်ကိုင်းမင်းသည်လည်း ပြည်ထဲရေးကို စိတ်မဝင်စားသဖြင့် သာယာဝတီမင်းမှာ ထိုစဉ်က လွှတ်တက်မင်းသားကြီးအဖြစ် တန်ခိုးထက်နေသူတည်း။
၁၁၉၉ ခု သာယာဝတီမင်းသားက စစ်ကိုင်းမင်းထံမှ နန်းလွှဲယူသည်နောက် သီရိမဟာရတနာစန္ဒာဒေဝီဘွဲ့ဖြင့် အနောက်နန်းမိဖုရားဖြစ်လာသည်။
သားသမီးများမှာ - သားတော် ငယ်ကလွန် နှမတော် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် မဖွားကြီး မောင်အမြွာ ငယ်ကလွန် ညီအမြွာ ငယ်ကလွန် ဘဝနိဂုံး သာယာဝတီမင်းက သားတော် ပြည်မင်း သီရိမဟာသီဟသူရဓမ္မရာဇာ၏ ပုန်ကန်ရာတွင် ပါဝင်သူများကို ရှင်းလင်းရာ စကားဆိုပြော နှီးနှောလေ့ရှိသူ အနောက်နန်းမိဖုရားလည်း စာရင်းဝင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၂၀၇ ခု၊ သီတင်းကျွတ်လတွင် စီရင်ခံရသည်။
ဦးမောင်မောင်တင်။
"ကုန်းဘောင်ဆက်မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး"၊ တတိယတွဲ။
ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်။
၂၀၀၄၊ အောက်တိုဘာ။
စာ ၅၁။
စာဟောင်း အနောက်နန်းမတော် မမြလေးကို သက္ကရာဇ် ၁၁၇၁ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။
အိမ်ရှေ့စံမင်းသားဖြစ်သော သာယာဝတီမင်း(ရွှေဘိုမင်း(ခ)ကုန်းဘောင်မင်း)က သူ၏နောင်တော် ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း)ထံကနေ ထီးနန်းသိမ်းပိုက်ယူလိုက်သော သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ်မှာ တေးကဗျာလင်္ကာ နှင့် တူရိယာများကို ကျွမ်းကျင်သည့် မမြလေးကို သိရိမဟာရတနာ စန္ဒာဒေဝီဘွဲ့အပ်နှင်းပြီး အနောက်နန်းမတော် အဖြစ်တင်မြောက်ခဲ့သည်။
မမြကလေး ကိုယ်တိုင်ကလဲ ပတ်ပျိုး၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ အရေးကောင်းသူအဖြစ် နာမည်ကြီးသည်။
အနောက်နန်းမိဖုရား မမြကလေး၏ "သိင်္ဂါရွှေရောင်ပတ်ပျိုး" သည် သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်အမြင့်မှနေ၍ အရပ် လေးမျက်နှာသို့ ရှုမျှော်ရာ ၌ မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့မြင်နေရသော ရှုခင်းအထွေထွေ၊ ရေမြေ တောတောင်၊ လျှိုမြောင်ချပ်ကြားနှင့် မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်များကို ရှုစား၍ စာဆိုပီပီ ကုံးသီဖွဲ့နွဲ့ ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကို လစိမ်းရောင်စို တောင်ညိုမြမှိုင်း၊ သီတာခွေလို့သာ ရေပတ်လည်ဝိုင်း" ဆိုသော သီချင်း တစ်ပုဒ် နှင့်ပင် လုံလောက်စွာ သိရှိနိုင်သည်။
အမရပူရ နန်းတော်တွင်း၌ ယခု ယာယီ ဥက္ကလာပ စံနန်းတော်တွင်းတွင် မြဝတီမင်းကြီး၊ ပြင်စည်မင်းသား ကြီး နှင့် အနောက်နန်း မိဖုရား မမြကလေးတို့၏ သီချင်းကဗျာ ဂီတ အဖွဲ့အနွဲ့ တို့ကို ဖတ်ရွတ် သီဆိုမှု ပြုကြ သော နန်းတွင်းသား၊ နန်းတွင်းသူတို့၏ နှုတ်ဖျားတွင် ပြည်မင်းသား၏ သီချင်းတစ်ပုဒ်ကလည်း ကြိုကြား ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြန်ပါသည်။
ပြည်မင်းသားသည် (သာယာဝတီ) ရွှေဘိုမင်းတရားကြီး၏ သားတော်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဥက္ကလာပ စုန်တော် မူခဲ့ရာတွင် ရေတပ်တော်ကြီး၏ ရှေ့တပ်ဦးစီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ၍ ၎င်း၏ ညီတော် ပခန်းမင်းသား အား နောက်တပ် ဗိုလ်ချုပ်၊ ဗိုလ်မှူးခန့်အပ်ပါသည်။
ခမည်းတော် ရွှေဘို မင်းတရားကြီး သည် သားတော်ကြီး ပြည်မင်းအား အလွန် ချစ်မြတ်နိုးတော်မူလှ၍ ငယ်စဉ်ကစပြီး နာမည် ကို မခေါ်ဘဲ "အစ်ကိုကြီး" ဟုသာ ချစ်စနိုး ခေါ်တော်မူလေ့ရှိသည်။
ပြည်မင်းသားသည် ကဗျာ ဂီတ ဘက် ၌လည်း ဝါသနာထုံတော်မူပါသည်။
မင်းတို့၌ တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်ရာသော လက်ရုံးရည် ဘက်တွင် သာမက နှလုံး ရည်ဘက်မှာလည်း အလေးအနက် ပြည့်၀ ကုံလုံသော မင်းသားကြီး တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ပြည်မင်းသားက စာဆိုတော်ချင်းချင်း သီတင်းလွေ့လွေ့ ပေါင်းဖက်တွေ့ရသူ စာဆိုဖော်၊ ကဗျာဂီတ ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးဖော် တို့မှာ သက်ကြီးပိုင်းမှ မြဝတီဝန်ကြီး ဦးစ၊ ပြင်စည်မင်းသားကြီး စသည်တို့ ဖြစ်၍ ၎င်း နှင့် သက်တူရွယ်မျှထဲက ဆိုလျှင် မိထွေးတော် အနောက်နန်း မိဖုရား မမြကလေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် အနောက်နန်းမိဖုရား မမြကလေးမှာ ခမည်းတော် ရွှေဘိုမင်းကြီး၏ နန်းရမိဖုရားကြီးတစ်ပါးဖြစ်၍ ပြည်မင်း နှင့် အသက်အရွယ်ချင်း တူသော်လည်း မိထွေးတော် ဖြစ်နေသောကြောင့် လေးစားရပေသည်။
ထိုမျှ မက အနောက်ပိုင်းခေါ် မင်း၏မိဖုရား မောင်းမများတို့ နေထိုင် စံမြန်းကြရသော အနောက် မိန်းမပိုင်း မှာ အနောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနောက်ဝန်မင်း အုပ်ချုပ်သည့် မိန်းမစိုး၊ သူငယ်တော်စသော အစောင့် အရှောက် အထိန်းအကွပ်တွေ စည်းကမ်းတွေ အလွန်ကြီးရသော နန်းတွင်း ထုံးစံအတိုင်း မင်းယောက်ျား ပိုင်း နှင့် ကူးလူးယှက်သွယ်မှု၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကို ကတ္တားခြားထားသဖြင့် အရောတဝင် နီးစပ်ခင်မင် ဆက်သွယ်မှု ကို သာမန် အရပ်သူ အရပ်သားများကဲ့သို့ လွတ်လပ်ခွင့်မရရှိပေ။
သို့ကြောင့် စာပေရေးရာ၌ ဆွေးနွေး မေးမြန်းမှု အတုံ့အလှယ် ပြုလိုသလောက် ခရီးမရောက်ခဲ့ကြဘဲ "မြလေးမေ ရေးသော သီချင်းသစ်များကို မောင်မောင် ဖတ်ရှုလို၍ ကိုယ်လုပ်တော် ရှင်မွေးတွင်ပုရပိုက် ကလေး ခေတ္တ ငှားတော်မူလိုက်စေလိုသည်" ... ဆိုသော ဆက်သွယ်မှုမျိုးလောက်သာရှိသည်။
မြကလေး ကလည်း ပြည်မင်းသားအား ရွှေဘိုမင်းတရားကြီး၏ သားတော်ကြီးဖြစ်၍ မိမိနှင့် အသက် အရွယ် ချင်း တူသော်လည်း ပြည်မင်းအား လေးစားစွာနှင့် "ပြည်ကိုယ်တော်" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မောင်မောင်" ဟူ၍ လည်းကောင်း တလေးတစား အရေးထားခေါ်ဝေးပြောဆိုလေ့ရှိသည်။
ပြည်မင်းသား ကလည်း ရွယ်တူ ဖြစ်စေကာမူ မြကလေးဟူ၍ ရင်းရင်းနှီးနှီး မခေါ်ပိုင်၊ မိထွေး အမေကလေး နေရာ၌ ထားကာ "မြလေးမေ"ဟူ၍ "မေ"တစ်လုံး အလေးထား၍ ထည့်ခေါ်လေ့ ရှိသည် တဲ့။
ပြည်မင်းသား ထံမှ သူ သီကုံးထားသော ကဗျာဂီတများကို မြကလေးဖတ်ရှုစေရန် မကြာခဏ ကိုယ် လုပ်တော် ရှင်မွှေးအား စေလွှတ်ပေးပို့လေ့ရှိကြောင်း သိရှိခဲ့ရဖူးပါသည်။
ပြည်မင်းသား ရေးဖွဲ့သော သီချင်းများ အနက် အောက်ပါ ပတ်ပျိုးသီချင်းတစ်ပုဒ်ကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့်လည်း ပြည်မင်းသား၏ ပညာ ကို ရိုသေလေးစားခန့်ညားရန် တွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။
အနောက်နန်းမိဖုရား မြကလေးကလည်း အသက်အရွယ် ငယ်ငယ်၊ ချောချောလှလှ၊ ရွှေဘို မင်းတရားကြီး က သူ့ထက် "အသက်တစ်ပြန်ကြီးသူ" ဖြစ်သည်။
ရွှေဘိုမင်းတရားကြီး၏ သားတော် ကြီး ပြည်မင်းနှင့် မမြကလေး က သက်တူရွယ်တူ ဖြစ်နေရာ အနုပညာဂီတကဗျာ ဝါသနာထုံသူ နှလုံးသား ချင်းတူသူဖြစ်၍ ပြည်မင်း က မြကလေးအား ဖခမည်းတော်ကိုယ်စား သနားခြင်း၊ ညှာတာခြင်းများရှိပြီး ခမည်းတော်က မြကလေး အပေါ် ကြင်နာတော် မမူတော့သယောင် အခြေအနေတွင် တွေ့မြင် သိရှိရသော အခါ "အဖေ ကလည်း ဗျာ၊ သူ့ခမျာ သနားစရာကလေးပါ၊ ပစ်ပယ်မထားပါနဲ့" ဟု အရပ်သား သာမန်လူတန်း စား တို့လိုလည်း ပြောရဲမည် မဟုတ်လေတော့ စုတ်သပ်၍ သနားကြင်နာနေရုံမှတစ်ပါး အခြားမတတ်နိုင်ရှိခဲ့သည်။
စင်စစ် ရွှေဘိုမင်းတရားကြီးက အနောက်နန်းမိဖုရား မြကလေးကို မင်းသား ဘဝက ရန္တပိုစာချုပ်ကိစ္စနှင့် လာရင်း ဟင်္သာတမြို့ ရောက်စဉ်၌ တွေ့မြင် ကောက်ယူတော်မူခဲ့ပြီးလျှင် အလွန်ပင် ချစ်ခင်မြတ်နိုးတော်မူ ခဲ့သည်။
မင်းမျိုးနွယ်အတွင်းမှ ကိုယ်လုပ်တော်ကြီးများကိုပင် နန်းရ၊ ဆောင်ရ မိဖုရားအရာ မပေးခဲ့ဘဲ သာမန် အရပ်သူ မြကလေးအား အနောက်နန်း မိဖုရားကြီးအရာမြှောက်၍ ရတနာအစုအပုံထက်၌ ဘိသိက် သွန်းခြင်း၊ "သီရိမဟာသုတ ရတနာဒေဝီ" အမည်နှင့် ရွှေဘွဲ့ချီတော်မူပြီး ရွှေလောင်းတိုက်ကို မြို့စား ပေး သနားတော်မူခဲ့သည်။
တောင်နန်းစံ မိဖုရားခေါင်ကြီးမှလွဲ၍ မြောက်နန်းမိဖုရား အလယ်နန်း မိဖုရားကြီးများ နှင့်အတူ အနောက်နန်း မိဖုရားကြီးအဖြစ် မြှောက်စားသနားတော်မူခဲ့သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားတို့ကဲ့သို့ မိဖုရားကိုယ်လုပ်တော် ငါးဆယ်ကျော် မရှိသူ ရွှေဘိုမင်းသည် မိဖုရားမများပါ။
မိဖုရား ခေါင်ကြီး နှင့် နန်းရ ဆောင်ရ မိဖုရား ကိုယ်လုပ်တော်တွေ စုစုပေါင်းမှ ၁၅ ဦးမျှသာရှိသူ ဖြစ်သည်။
သည်တော့ ဟိုမိန်းမတွေဆီ သွားနေရတာကြောင့် မြလေးအတွက် ရက်မရခြင်း မဟုတ်ဘဲ အသက်အရွယ် တော် ကလည်း ထောက်လာပြီဖြစ်လို့ လောကီစည်းစိမ် ချိုးနှိမ် ခြိုးခြံပြီး တိုင်းရေး ပြည်ရေး၊ သာသနာ တော် အရေး ၌ အလေးသာ၍ နေခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု တစ်နည်းတစ်ဟန် ကြံဖန် သုံးသပ် ကြည့်မည် ဆို လျှင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။
နောက်တစ်ချက် ဆွေးနွေး၍ အတွေးနယ်ချဲ့ဖို့ ကိစ္စတွေကဖြင့် မြကလေး၏ ဘဝမှာ နာကြည်းစရာတွေ တကယ် ပေါ်ပေါက်လာရခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ရွှေဘိုမင်းတရားကြီးသည် အသက် ၃၀ အရွယ် သာယာဝတီမင်းသားဘဝက အနောက်နန်း မိဖုရား မမြကလေး အား ၁၁၈၈ ခုနှစ်တွင် သိမ်းပိုက်တော်မူပါသည်။
၁၁၇၁ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသူ မြကလေးသည် သာယာဝတီမင်း ကောက်ယူတော်မူစဉ်အခါက အသက် ၁၇ နှစ်မျှသာရှိပါသေးသည်။
သာယာဝတီမင်း သည် ဘကြီးတော် လက်ထက် သာယာဝတီ မင်းသားအဖြစ်နှင့် လွှတ်တက်မင်းသားကြီး အစီးအနင်း အဆောင် အရွက် ထက် လွန်ကဲ၍ အိမ်ရှေ့မင်းတို့ တာဝန်နီးနီး နိုင်ငံတာဝန် ထမ်းရွက်နေစဉ် ဖြစ်သည်။
မမြကြုတ်ခေါ် မြကလေးသည် သာယာဝတီ မင်းသား၏ ကြင်ရာတော်ဘဝ၌ ပထမ သားဦးရတနာတစ်ပါး ထွန်းကား ပါသည်။
၎င်းသားတော်သည် ငယ်စဉ်အခါကပင် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်သွားသည်။
ထိုနောက် ၁၁၉၅ ခုနှစ်၊ မမြကလေး အသက် ၂၄ နှစ် အရောက်၊ သာယာဝတီမင်း၏ ကြင်ရာတော်အဖြစ် ၇ နှစ် မြောက် တွင် သမီးတော် လှိုင်မြို့စားကို ဖွားမြင်တော်မူပါသည်။
သမီးတော် ပုခက်တွင်းအရွယ်။
ထိုစဉ်က "အဖွားကြီး" ဟု ခမည်းတော်က ချစ်စနိုးခေါ်ခဲ့သော လှိုင်မြို့စား မင်းသမီး ၄ နှစ် အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ သာယာဝတီမင်းသည် ထီးနန်းရရှိပြီး ဘုရင်အဖြစ် ရောက်ခဲ့သည်။
ဘုရင် ဖြစ်သောအခါ အသက် ၅၀ ရှိနေပါပြီ။
ရွှေဘိုမင်းတရားဟုလည်း ခေါ်ပါသည်။
စာဆိုတော် များကမူ "ရွှေဘို ဘုန်းပွင့်ဘုရား" ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်း ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။
မမြကလေး အသက် ၁၈ နှစ်တွင် ရွှေဘိုမင်း အထွတ်အမြတ်ရောက်၍ အနောက်နန်း မိဖုရားအဖြစ် ရောက် သောအခါ (အရပ်သားပြော ပြောရလျှင်) အိမ်ထောင်သက် (၁၁)နှစ် ရှိခဲ့လေပြီ။
ရွှေဘိုမင်း အသက် ၄၀ အရွယ်တွင် မြကလေး အသက် ၁၇ နှစ် နှင့် အတူတကွ နေခဲ့ရသော ကာလ အပိုင်း အခြား သည်လည်း မနည်း တော့ပါ။
(၁၁)နှစ်ကာလ ကြာလေပြီ။
လှိုင်မင်းသမီးကလေးကို ဖွားမြင်ပြီးခဲ့သော နောက်ပိုင်း၌ မိဖုရားမြကလေးသည် တတိယမြောက် သားတော် ၂ ပါး အမြွှာ ညီနောင်ကို ဖွားမြင်ပြန်ပါသည်။
သို့သော် ထိုသားတော် အမြွှာ နှစ်ယောက်မှာ အသက် မရှည်၊ ငယ်စဉ်ကပဲ ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သွားကြသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၀ရ ခုနှစ်မှာ သားတော်ပြည်မင်းသားအရေးတော်ပုံမှာ ပါဝင်တယ်လို့ ထင်မြင်ယူဆသောကြောင့် ယောအတွင်းဝန် ဦးဘိုးလှိုင်၏ အဖ ယင်းတော်ဝန်ကြီးနှင့် မမြလေးတို့ကို ကွပ်မျက်လိုက်ကြသည်။
thumbnail| နန်းမတော်မမြလေး ထပ်ဆင့်တည်ထားသည့် အမရပူရမှ နဂါးရုံဘုရား ရေးစပ်ခဲ့သော သီချင်းကြီးများ ချစ်သမျှကို (ပတ်ပျိုး) ရွှေဖီဇင်ဂေါ် (ပတ်ပျိုး) စိန်ချယ်ခြူးသန်း (ပတ်ပျိုး) မွန်သံသီချင်း၊ သိင်္ဂါရွှေရောင် (ပတ်ပျိုး) နဝရတ်ကယ်ရောင်စုံ (ပတ်ပျိုး) ပြာပြာညိုရောင်မှိုင်းတလဲ့လဲ့ (ပတ်ပျိုး) ရှိစုံရွက်ကြာ (ပတ်ပျိုး) ကောင်းမှု စေတီများ ရေလည်ကုသိနာရုံ ဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရား မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၅၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၄၃-ခုနှစ် သူမကွယ်လွန်ခင် (၂)နှစ်အလိုက တည်ခဲ့သည်။
(ရှေးစာအရ အနောက်နန်းမတော်မမြလေးဟု ဆိုသော်လည်း ထိုဘုရားတွင် မမြတ်လေးဟု ရေးထိုးထားသည်။
) စစ်ကိုင်း-မန္တလေးလမ်း ကနေလာမယ်ဆိုရင် ကန်တော်ကြီးအရှေ့ဘက်အဝင်လမ်းကနေ အနောက်တည့်တည့် ဝင်လာလိုက်မယ်ဆိုရင် ဇီဝိတ ဒါန သံဃာဆေးရုံကိုကျော်လိုက်ရင် ဒီမမြလေးဘုရားကိုရောက်ပါသည်။
ဘုရားအရှေ့ဘက်တွင် ပြည်ကြီးမွန်ဖောင်တော်ရှိသည်။
စောင်းတန်းတက်တက်ခြင်း အတွင်းလှိုဏ်ထဲကိုရောက်သွားမှာဖြစ်သည်။
ဆင်းတုတော်ထားရှိရာနေရာသည် သိပ်မကျယ်ပြန့်ပါ။
ဘုရားပုရဝုဏ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ကြီးမားသော ညောင်ပင်ကြီးရှိသည်။
မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် အနောက်နန်းမတော်မမြလေး ကုသိုလ်လို့ စာတမ်းထိုးထားသည့် ဇရပ်ကြီးတစ်ဆောင်ရှိသည်။
အနောက်ဘက်မှာ နတ်နန်းတစ်ခုနှင့် ရုပ်တုတစ်ခု။
ကျိုက်ထီးရိုးပုံစံ စေတီငယ်တစ်ဆူ။
ဘုရားတောင်ဘက်ခြမ်းမှာ မမြလေး၏ ပုံစံငယ်ရုပ်တုနှင့် နတ်နန်းတစ်ခု တည်ရှိလေသည်။
thumb|ဝပ်ဖနွမ်မှမြင်ကွင်း ဝပ်ဖနွမ်သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဖနွမ်းပင်မြို့တော်တွင် တည်ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာဝပ်ဘုရားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝပ်ဖနွမ် ဟူသော ဝေါဟာရသည် ခမာဘာသာစကားဖြင့် တောင်ပေါ်ဘုရား ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
၁၃၇၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်တော် ၂၇ မီတာ (၈၈.၅ ပေ) မြင့်သည်။
ဖနွမ်းပင်မြို့တွင် အမြင့်မားဆုံးသော ဘာသာရေးအဆောက်အအုံလည်း ဖြစ်သည်။
ဘုရား၏ဘွဲ့အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဝပ် ဖယားရ် ချေဒီဘိုရာပွတ်ဖြစ်သည်။
ဖနွမ်းပင်မြို့၏ အလယ်ဗဟိုချက်တွင် တည်ရှိသည်။
thumb|ဆီဆိုဝတ်ဘုရင်၏ ရုပ်တု သမိုင်း ဒဏ္ဍာရီများအဆိုအရ ငွေကြေးချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် ဒေါင်န်ပင်အမည်ရှိ မုဆိုးမတစ်ဦးသည် မြစ်အတွင်းတွင် ကြီးမားသောကိုကီပင်တစ်ပင်ကို တွေ့လေသည်။
သူသည် ယင်းအပင်၏အတွင်းတွင် ကြေးဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်လေးဆူကို တွေ့လေသည်။
လေဒီပင်သည် ရွာထဲမှရွာသူရွာသားများအကူအညီဖြင့် တောင်ကုန်းအတုတစ်ခုကို တည်ဆောက်ကာ ယင်း တောင်ကုန်းအတုပေါ်တွင် စေတီငယ်တစ်ဆူကို တည်လိုက်သည်။
ယင်းစေတီငယ်တွင်းတွင် ဆင်းတုတော်များကို ပူဇော်ထားရှိသည်။
မကြာမီမှာပင် အဆိုပါနေရာသည် အထွတ်အမြတ်ထားရာနေရာဖြစ်လာပြီး အများပြည်သူများက ဆုမွန်တောင်းရာ၊ ရှိခိုးပူဇော်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
thumb|စေတီဆီသို့ ဦးတည်သွားရာ အဓိကလှေကား ၁၄၃၇ခုနှစ်၊ မြွေနှစ်တွင် ဘုရင်ပွန်ဟီယာရ်ရက်က သူ၏နန်းရင်းဝန် ဒီချိုဆရီအား တောင်ကုန်းကို အမြင့်ပိုမြှင့်ရန် အမိန့်တော်ချမှတ်လိုက်သည်။
ဘုရင်မင်းမြတ်သည် မြို့တော်သစ်တစ်ခုကို တည်လိုက်ပြီး ယင်းမြို့တော်ကို ခရွန်ချခ့်တိုမော့ခ်မွန် ကိုးလ်ဟု အမည်ပေးလိုက်သည်။
သို့သော် မြို့အမည်ကို ဖနွမ်းပင်ဟု လူသိများသည်။
ဘုရင်က မြို့တော်ရှိ တော်ဝင် နန်းတော်အသစ်ကို တည်ဆောက်ပြီးစီးချိန်တွင် အဆိုပါအမိန့်တော်ကို ချမှတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရားဝတ္တကမြေ၏ အနောက်ဘက်တွင် စေတီတစ်ဆူကို အလျင်အမြန်တည်လိုက်ပြီး ယင်းစေတီအတွင်းတွင် ဘုရင်နှင့်တော်ဝင်မိသားစု၏ အရိုးပြာများကို ထားရှိသည်။
thumb|ဘုရားကျောင်း၏အတွင်းနံရံဆေးရေးပန်းချီများ ဝပ်ဖနွမ်သည် ခမာနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်အတွင်း အဓိကပွဲများ ဆင်နွှဲကျင်းပရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ဗိသုကာ ဘုရားဝတ္တကမြေသည် ၁၉ ရာစုအတွင်းတွင် အကြိမ်များစွာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သေးသည်။
အတွင်းခန်းမထဲရှိ ပလ္လင်တော်ပေါ်တွင် ထိုင်တော်မူ ကြေးဆင်းတုတော်ကြီးတစ်ဆူရှိပြီး ပတ်ပတ်လည်တွင် အခြားသောဆင်းတုတော်များ၊ ပန်းများ၊ ဖယောင်းတိုင်များနှင့် အခြားပူဇော်စရာ ပစ္စည်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
နံရံတွင် ဆေးရေးပန်းချီများဖြင့် ရေးခြယ်ထားပြီး အဆိုပါဆေးရေးပန်းချီများမှာ ဗုဒ္ဓ၏ အတိတ်ဘဝဇာတ်လမ်းများဖြစ်သော ဇာတကဇာတ်တော်များကို သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းအပြင် ရာမာယဏ ၏ခမာမူဖြစ်သော ရီရာမ်ခါရ်မှ ဇာတ်လမ်းများကိုလည်း ဆေးရေးပန်းချီများဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။
အောက်ဘက် နံရံများတွင် သရုပ်ဖော်ထားသော နံရံဆေးရေးပန်းချီများသည် ပိုမိုသစ်လွင်သည်။
ဝိဟာရနှင့် စေတီ၏ အနောက်တောင်ထောင့်တွင် ဝပ်ဖနွမ်ကိုတည်သောအမျိုးသမီးဖြစ်သည့် လေဒီပင်အတွက် ဗိမာန်ငယ် တစ်ခု တည်ထားသည်။
ယင်းဗိမာန်ရှေ့တွင် သဒ္ဒါကြည်ညိုသောဆုတောင်းသူများ ယူဆောင်လာသည့် ပူဇော်စရာပစ္စည်း များ ရှိလေသည်။
ဝပ်ဖနွမ်သည် ခရီးသွားရုပ်သံလိုင်း၏ မှတ်တမ်းအစီအစဉ်ဖြစ်သော သင်မသေမီသွားရောက် သင့်သည့်နေရာတစ်ထောင် အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်သည်။
Wat Phnom - Wikipedia ကိုးကား Category:ဖနွမ်းပင်မြို့ရှိ လည်စရာပတ်စရာ နေရာများ Category:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
လုမ္ဗိနီ ( , "the lovely") သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ရူပန်ဒေယီခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
ဂေါတမဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားအား မယ်တော်မာယာမှ မွေးဖွားခဲ့သည့် နေရာဖြစ်သည်။
လုမ္ဗိနီကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် ယူနက်စကိုမှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း နီပေါနိုင်ငံ လုမ္ဗိနီ တည်နေရာ လုမ္ဗိနီသည် ကပိလဝတ်နှင့် ဒေဝဒဟမြို့တို့၏ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အသောကမင်းကြီး နန်းစံသက်(၂၀)တွင် လုမ္ဗိနီသို့ ဘုရားဖူးရောက်ခဲ့ကြောင်းကို ကျောက်စာတိုင် ရေးထိုးထားခဲ့သည်။
မူလက ကျောက်စာတိုင်ထိပ်တွင် မြင်းရုပ်ရှိသော်လည်း ယခုအခါ မြင်းရုပ်ကို ရှာမတွေ့တော့ဘဲ အောက်ခံခုံဖြစ်သော ကြာမှောက်ပုံကိုသာ တွေ့ရတော့သည်။
ပါဠိစာပေ၌ ဒေဝဒဟပြည့်ရှင် အဉ္ဇနမင်း၏ မိဖုရားကြီး (သက္ကတစာပေ ဗုဒ္ဓစရိတကျမ်းအရ ရူပဒေဝီ ဟုအမည်တွင်သော) မဟာယသောဓရာဒေဝီ၏ ဆန္ဒအရ ပြုလုပ်ဖန်းတီးပေးထားသောဥယျာဉ်ဖြစ်သဖြင့် ရူပဒေဝီဥယျာဉ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ကာလရွေ့လျောလာသောအခါ ရူပံဒေဝီဥယျာဉ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် လုမ္ဗိနီဥယျာဉ် တည်ရှိရာခရိုင်သည် ရူပန်ဒေယီခရိုင်ဟု အမည်တွင်ဆဲဖြစ်၏။
ရူပဒေဝီမှ ရူပံဒေဝီ၊ ရူပံဒေဝီမှ ရုမ္မီ၊ ရုမ္မီ မှ ရုမ္ဗိနီ၊ ရုမ္ဗိနီမှ လုမ္ဗိနီဟု အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ကပိလဝတ်နှင့် ဒေဝဒဟမြို့တို့သည် ရှေးခေတ်အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းမြောက်ပိုင်းလမ်းမကြီး (ဥတ္တရာပထ)သည် ရာဇဂြိုဟ်မှ ဝေသာလီ၊ ဒေဝဒဟ၊ လုမ္ဗိနီနှင့် ကပိလဝတ်တို့ မှတစ်ဆင့် ပါကစ္စတန်အထိ ရောက်ရှိသည်။
ပြန်လည်ရှာဖွေတူးဖော်မှုများ လုမ္ဗိနီ thumb|ငြိမ်းချမ်းရေးမီးရှူးတိုင် အသောကမင်းကြီး၏ ကျောင်းဆောင်များသည် နောက်ပိုင်းတွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူမရှိ၍ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။
ရှေးခေတ်တရုတ်ရဟန်းတော်များ၏ မှတ်တမ်းကို အခြေခံ၍ (၁၈၉၆)ခုတွင် လုမ္ဗိနီရှာဖွေရေးအစီအစဉ် စတင်ခဲ့သည်။
မြေပေါ်၌(၁၀)ပေ ပေါ်ထွက်နေသော ကျောက်စာတိုင်ကြီးကို စတင်တွေ့ရှိရာမှ လုမ္ဗိနီဟု အသိအမှတ်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
လုမ္ဗိနီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုမှတစ်ဆင့် ကပ္ပိလဝတ်နှင့် ဒေဝဒဟတို့ကို ၁၈၉၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့သည်။
လုမ္ဗိနီ၌ ၁၈၉၉ တွင် ကျောင်းတော်နေရာရှိ တောင်ကုန်းကို ဖြိုချတူးဖော်ရာမှ အလောင်းတော်သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားပုံကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
၁၉၃၂ မှ ၁၉၄၀ အတွင်း ထပ်မံတူးဖော်ရင်း မာယာဒေဝီကျောင်းဆောင်ကို တည်ထားခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးသန့် ရောက်လာခဲ့သည်။
ယခု ငြိမ်းချမ်းရေးမီးရှူးတိုင် ပြုလုပ်ထားသော နေရာ၌ ရွာတည်၍ လူအများက လယ်လုပ်စားနေကြပြီး သစ်ပင်များကိုခုတ်လှဲပစ်သဖြင့် အင်ကြင်းတော မရှိတော့ကြောင်းနှင့် မာယာဒေဝီကျောင်းဆောင်ရှိ မွေးဖွားဟန်ရုပ်တုကိုလည်း ဒေသခံလူများက ကြက်သွေး၊ ငှက်သွေး စသည် တို့ဖြင့် ပူဇော်နေကြသည်ကို ဦးသန့် တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။
၎င်းအပြင် မယ်တော်ပုံကိုသာ အဓိကထား ကိုးကွယ်နေကြသောကြာင့် ဘုရားလောင်းမွေးဖွားမှု အခန်းကဏ္ဍ ကွယ်ပျောက်နေသည်ကို ဦးသန့်က သိမြင်ခဲ့ဖြင့် ဤနေရာကို နိုင်ငံတကာဘုရားဖူသွားလာရေး နေရာဌာနတစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးပေးမည်ဟု ဘုရင်မဟိန္ဒရာထံ မေတ္တာရပ်ခံပေးခဲ့သည်။
ဘုရင်မဟိန္ဒရာ၏ သဘောတူညီမှုအရ ၁၉၇၀ တွင် လုမ္ဗိနီဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့ကို နိုင်ငံပေါင်း ၁၃ နိုင်ငံဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂက ဒေါ်လာ ၁ သန်း ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ရွာများရွှေ့ပြောင်းခြင်း၊ မြေနေရာအစားထိုးပေးခြင်း၊ ဝင်းထရံခတ်ခြင်း၊ သစ်ပင်များပြန်စိုက်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးတူးမြောင်း တူးဖော်ခြင်း၊ စာကြည့်တိုက်များ၊ ပြတိုက်များ ဆောက်လုပ်ခြင်းတို့ကို ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းမှစ၍ ယနေ့အထိ ဆောင်ရွက်နေကြသည်။
၁၉၉၀ ၌ ဂျပန်အဖွဲ့က မာယာဒေဝီ ကျောင်းဆောင်ဟောင်းကို ဖျက်၍ မြေအောက်ရှိ အသောကကျောင်းဆောင်ဟောင်းကို ရှာဖွေခဲ့သည်။
ဓာတ်တော်တိုက်နေရာကို ၁၉၉၆ တွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး မပျောက်ပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းရန် ယခုပုံစံအတိုင်း တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးတူးမြောင်းကို အလယ်ဗဟိုပြု၍ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ထေရဝါဒဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် အနောက် ဘက်တွင် မဟာယာနဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကို အစီအစဉ်တကျထားရှိထားသည်။
လွန်ခဲ့သော ၂ နှစ်ခန့်က ဓာတ်တော်တိုက်အနီးရှိတွင်းကို တူးဖော်ကြည့်ရာ သစ်မြစ်ရုပ်ကြွင်းများ တွေ့ရှိရသဖြင့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ကြည့်သောအခါ အလောင်းတော်မဖွားမြင်မီ နှစ်ပေါင်း ၇၀၀ ခန့်ကတည်းက ပေါက်ရောက်ခဲ့သော သစ်ပင်ဟု အဖြေထွက်သည်။
သစ်မြစ်၏ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကို တူးဖော်ကြည့်ရာတွင် မြေသားများ ပြောင်ချောတင်းမာ နေပြီး ၎င်းသစ်ပင်ကို လူအများက လှည့်ပတ်ဝိုင်းကာ ပူဇော်ခဲ့သော အထောက်အထားကို တွေ့ရသည်။
အဆောက်အဦး၏ ထောင့်လေးထောင့်ကို တူးဖော်ကြည့်ရာ သစ်သားတိုင်စိုက်ထူထားခဲ့သော ရုပ်ကြွင်းများကို တွေ့ရသည်။
မူလက အလောင်းတော်ဖွားတော်မူရာ သစ်ပင်ကို အလယ်မှထား၍ စောင်းတန်းလေးခုကို သစ်သားဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင်မှ အသောကမင်းကြီးက အုတ်ဖြင့် အစားထိုးတည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းအပြင် ယခုတူးဖော် တွေ့ရှိချက်များအရ ကမ္ဘာ့ပညာရှင်အများစု၏ ယခင်အယူအဆဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဖွားတော်မူရာ သက္ကရာဇ် BC - ၅၆၃ မှ ရှေ့သို့ ရာစုနှစ်တစ်ခု တိုးနိုင်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဝါဒ သမိုင်းအစဉ်အလာအရ အရှေ့တိုင်းသားများ လက်ခံခဲ့ကြသော ဗုဒ္ဓဖွားတော်မူရာနှစ် BC - ၆၂၃ ကို အနောက်တိုင်း ပညာရှင်များက နှစ်ခြောက်ဆယ်ခန့် နောက်ကျ၍ ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း ယခုတူးဖော် တွေ့ရှိချက်များအရ အနောက်တိုင်းပညာရှင်များ၏ အယူအဆထက် အရှေ့တိုင်းပညာရှင်များ၏ အယူအဆက အဖြေမှန် နှင့်ပိုမိုနီးစပ်နေ ကြောင်းကို တွေ့ရှိရပေသည်။
ရေပူရေအေးနှစ်သွယ်စီးဆင်း၍ အလောင်းတော်အား သွန်းလောင်းရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရေကန်ကိုလည်း လုမ္ဗိနီဥယျာဉ်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ဘုရားအလောင်းတော် မြေပြင်ပေါ်သို့ ပထမဆုံး ခြေချသောနေရာကို အုတ်ဖြင့်ဝန်းရံကာ အသောကမင်းကြီးက ဓာတ်တော်တိုက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ယခုခေတ်၌ ထိုနေရာတွင် ကျည်ကာမှန်ဖြင့် အုပ်ထားပြီး Marker stone ဟုခေါ်သော အမှတ်အသားပြ ကျောက်တုံးရှိသည်။
၇၀ မီတာရှည်သော ထိုကျောက်တုံးပေါ်၌ အလောင်းတော်၏ ခြေတော်ရာရှိသည်။
ထိုခြေတော်ရာကို အသောကမင်းကြီး က ထည့်သွင်း၍ ဓာတ်တော်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လုမ္ဗိနီ၌ သာသနာပြုကြွရောက်သီတင်းသုံးတော်မူကြသော သံဃာတော်များအတွက် အသောကမင်းကြီးက ကျောင်းတော်နှင့်ရေတွင်းတို့ကို လှူဒါန်းခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ရေကန်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိနေသေးသည်။
အချို့က ယခုမြင်တွေ့နေရသော ကျောက်စာတိုင်နေရာကို အလောင်းတော် ဖွားမြင်သောနေရာဟု ထင်နေကြပြီး ခြေခုနှစ်လှမ်း လှမ်းပုံ စေတီငယ်များကိုလည်း ထိုနေရာ၌ အလောင်းတော် ခြေခုနှစ်လှမ်း လှမ်းသည်နေရာဟု မှတ်ထင်နေကြသည်၊ အမှန်မှာမူ ဖွားတော်မူရာနှင့် ခြေခုနှစ်လှမ်း လှမ်းတော်မူရာ နေရာသည် မယ်တော်မာယာကျောင်းဆောင်၏ အတွင်းပိုင်း၌ တည်ရှိပြီး ပြင်ပ၌ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပြုလုပ်ထားခြင်းသာဖြစ်သည်။
ေအာင္သိဒၶိ: ဗုဒၶဂယာ သံေဝဇနိယေလးဌာနဘုရားဖူး ၆ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လုမ္ဗိနီသည် ခတ္တမန္ဒုမြို့မှ ၉ နာရီကြာ ကားလမ်းခရီးနှင့် Bhairahawa မှ မိနစ် ၃၀ ကြာ ခရီးအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
အနီးဆုံးလေဆိပ်မှာ Bhairahawa ရှိ ဂေါတမဗုဒ္ဓလေဆိပ် ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံများ နိုင်ငံခြားဧည့်သည်ဝင်ရောက်မှု (၂၀၁၂-၂၀၁၃) ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ဖေဖော်ဝါရီ မတ် ဧပြီ မေ ဇွန် ဇူလိုက် ဩဂုတ် စက်တင်ဘာ အောက်တိုဘာ နိုဝင်ဘာ ဒီဇင်ဘာ စုစုပေါင်း ၂၀၁၃၉,၃၇၁၁၇,၈၆၉၂၂,၅၈၁၇,၁၀၁၃,၆၅၄၃,၅၅၂၃,၆၂၁၉,၆၈၅၇,၃၅၁၁၃,၆၁၀၁၆,၄၈၃၁၀,၆၁၈၁၂၅,၄၉၆ ၂၀၁၂၆,၅၉၁၂၀,၀၄၅၂၀,၅၁၉၈,၂၉၅၁,၃၁၆၁,၃၆၆၂,၆၅၁၁၇,၉၂၄၇,၉၅၅၁၃,၀၉၉၂၁,၇၄၀၁၄,၅၆၆၁၃၆,၀၆၇ % ကွာခြားမှု၄၂.၁၈-၁၀.၈၆၁၀.၀၅-၁၄.၃၉၁၇၇.၆၆၁၆၀.၀၃၃၆.၅၉-၄၅.၉၇-၇.၅၉၃.၉၀-၂၄.၁၈-၂၇.၁၀-၇.၇၇ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Lumbini at the Open Directory Project WorldHeritageSite.org/Lumbini Some photos from Birth place of Lord Buddha, Lumbini Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း Category:နီပေါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွတ်အမြတ်နေရာများ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားဖူးခရီး။
မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်ကြီး ရေးသားတော်မူသော ဆွမ်း၊ ရေချမ်း၊ ပန်း၊ ဆီမီး ကပ်လှူရာတွင် ရွတ်ဆိုရမည့် စာသားနှင့် ဆုတောင်းများ ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှိခိုးပါ။
ဆွမ်းတော်ကပ်ရန် ဘုန်းတော်အနန္တ ကံတော်အနန္တ ဉာဏ်တော်အနန္တ၊ စကြဝဠာ ကမ္ဘာမြေမိုး ဖြန်းဖြန်းကျိုးမျှ တန်ခိုးတော်အနန္တတို့နှင့်၊ ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားအား ခဲဘွယ်ချိုချဉ် ဆွမ်းဘောဇဉ်ကို၊ ဖြူစင်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့်၊ ရွှင်ကာစိတ်လန်း လှူဒါန်းပါ၏။
ဆုတောင်း ရသာမွှေးကြူ ဆွမ်းဖွေးဖြူကို၊ ပေးလှူပါရ ဤပုညကြောင့်၊ ဘဝတိုင်းဝယ် ပညာကြွယ်လျှက်၊ မြနှယ်ရွှေနှင့် အနေတင့်၊ အဆင့်ဆင့်မြင့်ရလို၏။
ရေချမ်းကပ်လှူရန် ဘုန်းတော်အနန္တ ကံတော်အနန္တ ဉာဏ်တော်အနန္တ၊ စကြဝဠာ ကမ္ဘာမြေမိုး ဖြန်းဖြန်းကျိုးမျှ တန်ခိုးတော်အနန္တတို့နှင့်၊ ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားအား စမ်းသီတဂူ ရေဖြူဖြူကို၊ ဖြူစင်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့်၊ ရွှင်ကာစိတ်လန်း လှူဒါန်းပါ၏။
ဆုတောင်း ကြည်လင်အေးမြ ရေလှူရ၍၊ ဘဝတိုင်းဝယ် ပညာကြွယ်လျှက်၊ ကိုယ်ဝယ်တွင်းပြင် ညစ်ကြေးစင်၊ ကြည်လင်အေးမြလို။
ပန်းကပ်ရန် ဘုန်းတော်အနန္တ ကံတော်အနန္တ ဉာဏ်တော်အနန္တ၊ စကြဝဠာ ကမ္ဘာမြေမိုး ဖြန်းဖြန်းကျိုးမျှ တန်ခိုးတော်အနန္တတို့နှင့်၊ ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားအား၊ ရနံ့မွေးကြူ ပန်းဆူဆူကို၊ ဖြူစင်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့်၊ ရွှင်ကာစိတ်လန်း လှူဒါန်းပါ၏။
ဆုတောင်း အနံ့လည်းသင်း အဆင်းလည်းလှ၊ ပန်းလှူရ၍ ဘဝတိုင်းဝယ်၊ ပညာကြွယ်လျှက် သွယ်သွယ်ဂုဏ်နှင့်၊ အစုံဆင့် ထုံသင်းကြိုင်ရလို။
ဆီမီးကပ်ရန် ဘုန်းတော်အနန္တ ကံတော်အနန္တ ဉာဏ်တော်အနန္တ၊ စကြဝဠာ ကမ္ဘာမြေမိုး ဖြန်းဖြန်းကျိုးမျှ တန်ခိုးတော်အနန္တတို့နှင့်၊ ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားအား၊ ရောင်ဝါထိန်ညီး မြတ်ဆီမီးကို၊ ပိုပြီးသဒ္ဓါ စေတနာဖြင့်၊ ရွှင်ကာစိတ်လန်း လှူဒါန်းပါ၏။
ဆုတောင်း ထွန်းလင်းတောက်ပ မီးလှူရ၍၊ ဘဝတိုင်းဝယ် ပညာကြွယ်လျှက်၊ လနှယ်နေနှင့် အသေရေတင့်၊ ဆင့်ဆင့်ထွန်းတောက်လို။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဘုရားပင့် ဩကာသ ဘုရားရှိခိုး ဆွမ်း ရေချမ်း ဆီမီးကပ်လှူခြင်း Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။