kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ တက္ကသိုလ်များ ဓမ္မရုံ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဆေးရုံ ဆေးရုံ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဝိဇ္ဇာဆောင် တက္ကသိုလ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်းဝဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပဲခူးဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ တက္ကသိုလ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဒဂုံဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်းယားဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နဝဒေးဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် သထုံလမ်းသွယ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပင်းယဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပြည်ဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ပြည်လမ်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သိပ္ပံဆောင် တက္ကသိုလ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရွှေဘိုဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တကောင်းဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ပြည်လမ်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သထုံဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သီရိဆောင် ကျောင်းသားအဆောင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ပုဂံဆောင်။
အမရာဆောင်။
မဟော်သဓာဆောင်။
သံဗျင်ဆောင်။
အဓိပတိဆောင် အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်စောအောင် (ရှမ်းစုရပ်) ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်စောနောင် (ရှမ်းစုရပ်) ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်မိုးညို စာရေးဆရာ သန်းဆွေ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ သိန်းမောင် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ် သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ် ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်နှင့် တွံတေးမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အလုံမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၁)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၁၅) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
ခေါ်တွင်ပုံ မွန်ဘာသာစကားအရ ကၟာၚ် - နံရံ၊ ဍုၚ် - မြို့၊ မြို့ရိုးရှိသောမြို့ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း ကြည့်မြင်တိုင် သည် မွန်ဘာသာ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။
မွန်ဘာသာ ကၟာၚ်ဍုၚ် = မြို့ရိုး/ခံတပ်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲမှာပင် ကြည့်မြင်တိုင်တိုက်ပွဲသည် ထင်ရှားခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့များ အနေနဲ့ ခံတပ်/မြို့ရိုး အစီးအကြပ် ကောင်းလှသောကြောင့် "အထိအရှ အသေအပျောက်" များလှသည်။
ထို့ကြောင့် Come and die ဟု အော်ဟစ်တိုက်ခိုက်သံကို အကြောင်းပြုပြီး Kemmendine ဆိုတဲ့ အင်္ဂလိပ် စာလုံးပေါင်းသည် Come and die မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟုပင် ဆိုကြပေသည်။
ပြည်သူ့တရားစီရင်ရေးနှင့် တရားစီရင်သောကာလတွင် မှုခင်း (အတိုင်အတောတွေများလွန်းသောကြောင့်) ကြည့်လို့ မြင်တာနှင့် တိုင်တော့တာပဲဟု ဆိုကြသည်။
တချို့က ကြည့်မြင်တိုင်ကို ရွှေတိုင်မြေဟုလည်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။
အနုပညာရှင်များ ကြည့်မြင်တိုင်မှ အနုပညာရှင် အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်ပါသည်။
ရွှေတိုင်ညွန့်၊ ရွှေတိုင်အေး၊ ရွှေတိုင်မေအေး၊ ရုပ်ရှင်နှင့်ဇာတ်သဘင်မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေးသည်လည်း ကြည့်မြင်တိုင်တွင် နေခဲ့သည်။
အကယ်ဒမီ တင်တင်နွဲ့သည်လည်း ကြည့်မြင်တိုင်သူ ပင်ဖြစ်သည်။
အဆိုတော် ထားနှင့် သားဖြစ်သူ ဇော်ဝင်းထွဋ်၊ ရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယိုသရုပ်ဆောင်များဖြစ်သော ဦးဧရာ၊ ဒိန်းဒေါင်၊ ဒေါ်ဂွက်ထော်၊ ဒေါ်ကြူကြူသင်း တို့သည်လည်း ကြည့်မြင်တိုင်မှ ဖြစ်သည်။
မောင်မြတ်မွန်(ဆူးလေ)၏ မြို့ရိုး/ခံတပ်ကြောင့် သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့မြို့နယ် ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အမည် အမျိုးအစား လိပ်စာ မှတ်ချက် စလင်းဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် သိမ် ဘုန်းကြီးကျောင်း ပန်းပင်ကြီးလမ်း စိန့်မိုက်ကယ်ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအသင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁၅၃၊ အပေါ် ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း မဟာသကျမုနိဘုရားကြီး ဆင်းတု​တော် ကျောင်းကြီးလမ်းဗိုလ်သူရလမ်းဆုံ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Yangon City Website Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ခင်ညွန့်၊ ဒေါ် (ယုဝတီ) (မြန်မာ ၁၂၇၈-၁၃၄၃) ဒေါ်ခင်ညွန့်ကို စင်တော်မင်းသားကြီး ဦးကျော်သန်းနှင့် ဒေါ်အေးရွှေတို့မှ ၁၂၇၈ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့ ဒိုင်းဝန်ကွင်း မင်းလမ်း၌ မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း နှစ်ယောက်အနက် အငယ် ဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ မမြိုင်ဖြစ်သည်။
အသက်ကိုးနှစ်အရွယ်တွင် ယိမ်းအကပညာကို သင်ယူခဲ့ပြီး အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် ခုနစ်ထွေ ထွန်းရီနှင့်တွဲဖက်ကပြရ သည်။
ဇာတ်ဆရာက သဘောကျ၍ အသက်ငယ်ရွယ်သူဖြစ် သော်လည်း ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုဇာတ်ထဲ တွင် မမြိုင်အမည်ကိုဖျောက်၍ မင်းသမီးကလေး မခင်ညွန့်ဟူ၍ ပြောင်းခဲ့သည်။
ဒေါ်ခင်ညွန့်သည် ၁၇ နှစ်သမီးအရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၁၁ လမ်း ဦးဘိုးတုတ်၊ ဒေါ်ကျင်(တရုတ်မလေး တင်ကြည်)တို့၏ အဖွဲ့၌ ပါဝင်ကပြခဲ့သည်။
ထို့ပြင် တလိုင်းကျော်ညွန့် ဟူသော အမည်ဖြင့် မင်းသားလုပ်၍ကသည်။
ထိုအငြိမ့်အဖွဲ့သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၌ ရံဖန်ရံခါ သွားရောက်ကပြရ၏။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တောင်ငူဆောင်၌ကပြစဉ် ဒေါ်ခင်ညွန့်အား လူကြီး လူငယ်များက ကြိုက်နှစ်သက်ကြသဖြင့် ယုဝတီ အမည်ကိုပေး ကြသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ယုဝတီမခင်ညွန့်ဟူ၍ နာမည်ကျော် ကြားလာသည်။
ယုဝတီဒေါ်ခင်ညွန့်သည် မော်လမြိုင်၊ မြိတ်၊ ထားဝယ်၊ ကော့သောင်း၊ တနင်္သာရီတနယ်လုံး၌ မင်းသားတလိုင်းကျော်ညွန့် အမည်ဖြင့် ကပြသည်။
မင်းသား စိန်ကတုံးသည် မော်လမြိုင် သို့ လာရောက်ကပြရာတွင် ယုဝတီဒေါ်ခင်ညွန့်အား ၎င်းနှင့် တွဲကရန် ဖိတ်ခေါ်သဖြင့် စိန်ကတုံးနှင့် တွဲကခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဒေါ်ခင်ညွန့်သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင် ခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ကြည့်မြင်တိုင် ဈေးကလေးမှ ဇာတ်ဆရာကြီး ဦးထွန်းရင်က ဖိတ်ခေါ်၍ ၎င်းတည်ထောင်သော ဇာတ်အဖွဲ့တွင် သိုက်နန်းစိန်၊ သောင်းညွန့်စိန်၊ ကျော်အုန်းလှိုင် တို့နှင့် တွဲဖက် ကပြခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပုဇွန်တောင် စင်ကာပူရပ်မှ ဦးစိန် နှင့်ဒေါ်နှင်းခင်တို့ တည်ထောင်သော ဇာတ်အဖွဲ့သို့ပြောင်း၍ တလိုင်းစိန်၊ ရွှေဘိုအေး၊ ရွှေဘိုသောင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ကခဲ့ ပြန်သည်။
ထို့နောက် စိန်တလေး၊ မြတလေး အစရှိသူတို့နှင့် ဇာတ် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ထောင်ပြီး ကပြပြန်သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ယုဝတီ ဒေါ်ခင်ညွန့်မှာ ပို၍နာမည်ရလာပြီး ဘုရားတကာ ဂရိတ်ဖိုးစိန် ဇာတ်အဖွဲ့သို့ရောက်၍ ဦးဘိုးစိန်နှင့် တွဲကခဲ့သည်။
ယုဝတီဒေါ်ခင်ညွန့်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုး ရပန်တျာကျောင်း၌ အကနည်းပြ ဆရာမကြီး အဖြစ်အမှုထမ်း ရွက်သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ တာဝန်ပေးချက် အရ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အကပညာကို သင်ပြရန် သွားရသည်။
ဒေါ်ခင်ညွန့်သည် သဘင်ပညာအကမျိုးစုံကို တတ်လွယ်၊ သိလွယ်သောနည်းများ တီထွင်၍ သင်ပြရာတရုတ် သဘင်ပညာရှင်များသည် အထူးနှစ်ခြိုက်ခဲ့ကြသည်။
ထိုကြောင့် ဒေါ်ခင်ညွန့်အား ရွှေချိန်သုံးကျပ်ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးချိုးရုပ်ဆု တံဆိပ်ဖြင့် အကပါရဂူဘွဲ့ထူးကို ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
ဒေါ်ခင်ညွန့်သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ရှေးခေတ်အငြိမ့်သဘင် ကဏ္ဍကို မြန်မာ့အသံမှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပန်တျာကျောင်းအကနည်းပြဆရာမကြီးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူ သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အစိုးရ၏ တာဝန်ပေးချက်ဖြင့် မူအမျိုးမျိုးကွဲပြားနေသော နတ်ကတော်၊ အပျိုတော်၊ ရှေးခေတ် တီးလုံးများကို သဘင်ပညာရှင်ကြီးများနှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် ဒေါ်ခင်ညွန့်သည် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်ဌာန၌ အနုပညာအကြံ ပေးပုဂ္ဂိုလ် (ဇာတ်သဘင်)အဖြစ် နိုင်ငံတော်က တာဝန်ပေးအပ်သည်။
ယုဝတီဒေါ်ခင်ညွန့်သည် အနုပညာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းရွက်နေဆဲ ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ခင်ပွန်းဦးမြသောင်းနှင့် သားသမီးငါးယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ဟိုပန်မြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဒေသ တရုတ်နိုင်ငံနယ်စပ် အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ဟိုပုံးမြို့ သည် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၌ တည်ရှိသည်။
ဟိုပုန်းဟု အရေးကွဲရှိသည်။
ဟိုပုံးမြို့နယ်တွင်ဟိုပုန်းမြို့တည်ရှိသည်။
ဟိုပုန်းမြို့သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဟိုပုန်းမြို့နယ် ၏မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပဒေသရာဇ်ရှမ်းစော်ဘွားများအား အာဏာမစွန့်လွတ်မီက ဟိုပုန်းသည်မြို့စားနယ်တစ်နယ်ဖြစ်ခဲ့ရာ ထိုစဉ်ကဟိုပုန်းမြို့သည် ဟိုပုန်းမြို့စား၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်လေသည်။
ယင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်၏မြို့တော် တောင်ကြီးမှအရှေ့စူးစူး ၁၂ မိုင်အကွာအရပ်၌တည်ရှိလေသည်။
ဟိုပုန်းဟူသော အမည်သည် မြို ့နယ်တည်ရှိရာ ရေမြေကိုအစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
အင်းလေးကန်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ တောင်တန်းနှင့်ပွန်ချောင်း (နမ့်ပွန်) အရှေ့ဘက်ရှိ လွယ်မယ် (လွယ်မောင်) တောင်တန်းတို့အကြား အနိမ့်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည့် တံတက်ချောင်းကြီးကိုအမှီပြု၍ စိမ့်စမ်းပေါများပြီးလျှင် လယ်ယာလုပ်ခင်းကောင်းမွန်သောတံဘက်လျှိုကြီးရှိရာ ထိုလျှိုမြောင်ကြီးကိုရှမ်းဘာသာဖြင့် ပုင်(ပုန်း)ဟုခေါ်သည်။
ထိုတဘက်လျှိုကြီး၏အစသည်စိမ့်စမ်းများ၏အဦး အထက်ပိုင်း (ရှမ်းဘာသာဖြင့်ဟို)၌တည်ရှိသဖြင့်ထိုလျှိုကြီး၏ အစပိုင်းတည်ရှိသည်ကိုအစွဲပြု၍ဟိုပုန်းဟုခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်လေ သည်။
ရှေးလူကြီးသူမများ၏အဆိုအရအောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် မွန်တို့မြို့ပြနိုင်ငံထူထောင်နေသည့်ခေတ်အခါက ငဆော်ဘန်ဆိုသူ အမှူးပြုသော တောင်သူလယ်သမားတစ်စုတို့သည် ဟိုပုန်းမြို့ဖြစ် လာမည့်နေရာတွင်ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းများကို ရှင်းလင်းခုတ်ထွင်ပြီးလျှင်လူနေအိမ်ခြေစတင်တည်ထောင်ရာမှ တစ်စတစ်စနှင့်ရွာကြီးတစ်ရွာအဖြစ် တိုးတက်လာသည်။
ဟိုပုန်းရွာနှင့်မရှေးမနှောင်းပင်ဘန့်ဖာရွာနှင့်နားခါးရွာတို့ကိုလည်း တည်ထောင်ကြသည်။
အခြေအနေ တိုးတက်လာသောအခါ ထိုရွာသုံးရွာစုပေါင်း၍ ဘော်သားသုံးပိဿာကို နှစ်စဉ်အခွန်ဘဏ္ဍာအဖြစ် မွန်ဘုရင်သို့ဆက်သပြီးလျှင် မွန်ဘုရင်၏ဘုန်းတော်ရိပ်အောက်၌ခိုလှုံကြသည်။
မွန်ဘုရင်ကလည်းထိုရွာများကိုအသိအမှတ်ပြုကာရွာစားနယ်ချုပ်များခန့်ထားအုပ်ချုပ်စေသည်။
နောင်အခါ မြန်မာမင်းများလက် အောက်သို့ကျရောက်၍ ဟိုပုန်းသည်မြို့စားအုပ်ချုပ်သောနယ်တနယ်ဖြစ်လာသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်၌လည်းကောင်း၊မြန်မာလွတ်လပ်ရေး ခေတ်၌လည်းကောင်း၊ရိုးရာမြို့စားအစဉ်အဆက်တို့အုပ်ချုပ်သော မြို့စားနယ်တစ်နယ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်မှာ ပဒေသရာဇ်ရှမ်းစော်ဘွားတို့ အာဏာစွန့်လွတ်သည့် နေ့ရက်တိုင်အောင်ဖြစ်လေသည်။
ယင်းသည့်နောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံပြည်မတွင်ကဲ့သို့အုပ်ချုပ်ရေးစံနစ်ချမှတ်လိုက်သဖြင့် ဟိုပုန်းနယ်သည်မြို့နယ်တစ်နယ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။
ဟိုပုန်းမြို့ပေါ်တွင်မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနမှူးရုံးအစရှိသော မြို့နယ်အဆင့် ဦးစီးဌာနရုံးများ၊ ကော်ပိုရေးရှင်းများ၊ အစိုးရအလယ်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်း များရှိသည်။
မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၁၂ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍ လူဦးရေ ( ၁၉၇၂ခုနှစ်) ၆၇ဝဝဝ ယောက်ရှိသည်။
ဗုဒ္ဓဝါဒီရှမ်းလူမျိုးနှင့်ပအိုဝ်းလူမျိုးများ အများအပြားနေထိုင်ကြရာမြို့နယ်ဖြစ်သည်။
ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကားမှာရှမ်းနှင့်ပအိုဝ်းစကားတို့မှလွဲလျှင် မြန်မာစကားကို ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။
မြို့ပေါ်နှင့်မြို့နယ်တွင် ထင်ရှားသော ရွေချမ်းသာ စေတီတော်ကြီးအပြင် ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းသော စေတီပုထိုးနှင့်ဘုန်းကြီးကျောင်းစုစုပေါင်း ၃ဝ ခန့်ရှိလေသည်။
ရှမ်းပြည်၏တန်ခိုးကြီးဘုရားများတွင်တစ်ဆူအပါအဝင်ဖြစ်သော ရွှေချမ်းသာစေတီတော်ကြီးသည်ပုဂံပြည့်ရှင်အလောင်းစည်သူ မင်းတရားတိုင်းခန်းလှည့်လည်စဉ်က နယ်သူနယ်သားများကိုးကွယ်ရန်မိမိပင့်ဆောင်လာသော ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရား၏ ဓာတ်တော်စစ်ကို အဓိဌာန်ပြု၍ ပွားလာသည့်ဓာတ်တော်ပွားအား ဌာပနာပြီးလျှင် တည်ထားပေးခဲ့သောစေတီဟုဆိုကြသည်။
ဓာတ်တော်မွေတော်ကို ဌာပနာ၍တည်ထားသဖြင့် ထိုစေတီကိုမွေတော်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
မူလက ဉာဏ်တော် ၁၂ တောင်မျှသာရှိရာ အမရပူရမြို့တည်နန်းတည်ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) လက်ထက်တွင် ဟိုပုန်းမြို့စားကြီး ခွန်ကြားသည် မူလစေတီကိုငုံလျက် ဉာဏ်တော်အတောင် ၈ဝ ရှိသော စေတီတော်အဖြစ် ပြုပြင်မွမ်းမံ တည်ဆောက်၍ အတောင် ၂ဝဝ ပတ်လည်ရှိ မဟာရံတံတိုင်းကိုလည်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် ရှမ်းပြည်ကို ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်အဖွဲ့ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ခရစ် ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းရှင်လူများစုဝေး၍ ထိုစေတီတော်ကို နယ်၏ကောင်းကျိုး နိမိတ်ကို ဆောင်စေရန်သီရီမဂ်လာ ရွှေချမ်းသာစေတီဟု ဘွဲ့တော်သစ်ဖြင့်သမုတ်ခဲ့ကြလေသည်။
နှစ်စဉ်တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၆ ရက်နေ့တွင်တစ်ကြိမ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၆ ရက်နေ့တွင်တစ်ကြိမ် ဘုရားပွဲတော်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
မြို့နယ်အတွင်းရှိ အမြင့်ပေ ၉ဝဝဝ နီးပါးရှိသောလွယ်မယ်(လွယ်မောင်) တောင်ကြီးသည် လည်းကောင်း၊ သာယာလှပသော ထန့်စန့်လိုဏ်ဂူကြီးသည် လည်းကောင်း၊ သောက်သုံးရေအတွက် ဟိုပုန်းနယ်လူထုတို့မှီခို အားထားနေရသော ဟိုပုန်းရေထွက်ကြီးသည်လည်းကောင်း၊ ဟိုပုန်းမြို ့နယ်၏ထင်ရှားသော ရှုခင်းသာ များဖြစ်ကြလေသည်။
သနပ်ဖက်လုပ်ငန်းသည် ဟိုပုန်းမြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်၍ မြို့နယ်၏ အခြားထွက် ကုန်များမှာ အာလူး၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်၊ ဂျုံ၊ မြေပဲ၊ စပါး၊ ကော်ဖီစေ့၊ လိမ္မော်သီးတို့ဖြစ်ကြသည်။
ဟိုပုန်းမြို့သည် မိတ္တိလာ•ကျိုင်းတုံ (ယိုးဒယားနယ်စပ်) မော်တော်ကားလမ်းမကြီးပေါ်၌တည်ရှိသည်။
ကယားပြည်နယ်၏ မြို့တော်လွိုင်ကော်သို့လည်း မော်တော်ကားလမ်းတည်ရှိရာ ၈၅ မိုင်ရှည်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်ထိုမော်တော်ကားလမ်း များ၊ နွားလားဝန်တင်လှည်းလမ်းကြောင်းများကိုအသုံးပြုကြရ၍ မြို့နယ်အတွင်း လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းခရီးလမ်းများ မရှိချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ။
သိုက်ထွန်းသက် (၃၀ မေ ၁၉၅၂–၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၁) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်း ဦးသိန်းဇော်ဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့၊ စိန်ပန်းရပ်၊ အဖ ဦးအေးမောင်၊ အမိ ဒေါ်တင်မေ တို့မှ ၁၉၅၂-ခုနှစ်၊ မေလ (၃၀) ရက်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း လေးယောက်အနက် ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။
လသားအရွယ်တွင် ဒေါ်တင်မေ၏ အစ်မဝမ်းကွဲဖြစ်သူ ဒေါ်တင်တင်ငြိမ်းက မွေးစားခဲ့သဖြင့် မွေးစားမိဘများမှာ ဦးသိန်းတန်၊ ဒေါ်တင်တင်ငြိမ်းတို့ ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့ အမှတ်(၁၇) အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၉-ခုနှစ်မှ စ၍ မန္တလေးမြို့ထုတ် (၁၉၆၉ ခုနှစ် မေလ ၂၆ရက်နေ့ထုတ်) ထူးစာစောင်တွင် "ထွဏ်းကနောင်" ကလောင်အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုကဗျာများစတင် ရေးသားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့ထုတ်ဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်းများ၌လည်း ကဗျာများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇၉-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လထုတ် မိုးဝေစာပေမဂ္ဂဇင်းတွင် “နွားခြေရာခွက်ကလေးများ” ဝတ္ထုတိုဖြင့် မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုတို ရေးသားခြင်း စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀-ခုနှစ်၊ မေလမှ ၂၀၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လအထိ မဟေသီ မဂ္ဂဇင်းတွင် “ဇန်မြင့်” ကလောင်ခွဲဖြင့် “ ရွှေပါးစပ် ငွေပါးစပ်” ကဏ္ဍကို ပင်တိုင်ယူ၍ စာပေရေးရာ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၇-ခုနှစ်တွင် ပန်းတိုင် မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာအဖြစ်၎င်း၊ ၁၉၉၇-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၄)ရက်မှ ၂၀၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၇)ရက်နေ့အထိ နံနက်ခင်း သတင်းဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ်၎င်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၇)ရက်နေ့မှ မန္တလေးမြို့တွင် အခြေစိုက် ထုတ်ဝေသော ရွှေမန္တလေး သတင်းဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၆-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဂျီဩမေတြီဂေါဝိန် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် (၁၉၉၀)၊ သိုက်ထွန်းသက် လက်ရွေးစင် ဝတ္ထုတိုများ(၂၀၀၂)၊ မြို့ကလေးရဲ့ ကော်ပတ်စက္ကူဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် (ဆရာမခင်ခင်ထူးနှင့် တွဲဖက်၍) (၂၀၀၃)၊ ဒေါ်လီ ဂျင်နီ အင်ဒီနှင့် စိန်မေလွင်တို့အကြောင်း စာပဒေသာဝတ္ထုတွဲ (၂၀၀၆)၊ သိုက်ထွန်းသက် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်(၂၀၁၄)၊ သိုက်ထွန်းသက်ဝတ္ထုတို (၅)ပုဒ် (၂၀၁၇)၊ ရောက်မလာသေးတဲ့ နွေဦးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၇)၊ ရွှေဘမျက်နှာ အံ့ကျော်မျက်နှာကြား ရောက်ရှိသွားတဲ့ သိုက်ထွန်းသက် စာပေဆောင်းပါးများ(၂၀၂၀) နှင့် အခြားစာရေးဆရာများနှင့် တွဲ၍ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်များ၊ စာပေအင်တာဗျူးများ၊ စာပေဆောင်းပါးများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သင့်ဘဝ၊ တိုင်းရင်းမေ၊ ရုပ်ရှင်အောင်လံ၊ ရုပ်ရှင်ပဒေသာတွင် ကဗျာများ ရေးသားခဲ့သည်။
မိုးဝေစာပေမဂ္ဂဇင်းနှင့် သောင်းပြောင်းထွေလာ မဂ္ဂဇင်းတို့၌ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတိုများကို သိုက်ထွန်းသက် ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားသည်။
မန္တလေးစာပေပညာရှင်များ၊ လူမှုကူညီရေးအစီအစဉ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
တိုက်(၆)၊ အခန်း-ဒီ-၅၊ ကန်တော်ကြီးအနောက်ခြမ်း၊ လူနေတိုက်တန်း၊ သံလျက်မော် တောင်ရပ်၊ ချမ်းမြသာစည် မြို့နယ်၊ မန္တလေးမြို့ တွင် နေထိုင်သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၂၁-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၈)ရက်နေ့တွင် ကိုဗစ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၆၉)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဇနီးဒေါ်အေးအေးနှင့် သမီး သုံးယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ခင်ဆွေဦးသည် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုရ မြန်မာအမျိုးသမီး စာရေးဆရာမတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး စာရေးဆရာကြီး မဟာဆွေ နှင့် ဒေါ်ကြည်ကြည်တို့၏ သမီး ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၃၉ မှ ၁၉၄၂ အထိ ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း တွင် သုံးတန်းအထိ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၂ မှ ၁၉၄၉ အထိ စိန့်ဂျွန်းကွန်ဗင့်ကျောင်းတွင် သုံးတန်းမှ ခုနစ်တန်းအထိလည်းကောင်း၊ ၁၉၄၉ မှ ၁၉၅၁ အထိ စိန့်မေရီကျောင်းတွင် ရှစ်တန်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၁ မှ ၁၉၅၃ အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပထမနှစ် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ မှ ၁၉၅၅ အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၅ မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ ပညာရေးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
လုပ်ငန်းခွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ လသာ (၂) တွင် အထက်တန်းပြ ဆရာမ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆရာမ ဒေါ်ခင်ဆွေဦးနှင့် ကျောင်းသူများ စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၄၆ ခုနှစ်၌ သံတော်ဆင့် သတင်းစာ ကလေးစာပေကဏ္ဍတွင် ဆောင်းပါးများစတင် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်ထုတ် တို့ တိုင်းဌာနီ အမည်ရှိ ပထမဆုံး လုံးချင်း ဝတ္ထုကြီးဖြင့် စာပေနယ်တွင် ထင်ရှား။
ဘဝမုန်တိုင်း၊ ဥမ္မာ၊ ကံ့ကော်ဦး၊ မိုးနှင့်ရေ၊ မြကာရှင်၊ မိုးပန်း ဝေဝေလွင်၊ အင်ကြာင်းရဂုံ၊ တေးသီလို့ ဖွဲ့မယ်၊ ရွှေပြည်ကိုသာ လွမ်းတော့သည်၊ တိမ်တောက်ချိန်၊ မိုးရေ ချိုချို၊ အသက် ကလေးရယ်တဲ့ ရှည်စေလို စသည်ဖြင့် လုံးချင်း များစွာနှင့် မဂ္ဂဇင်း၏ ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါး များစွာ ရေးသားခဲ့သည်။
"ငြိမ်းချမ်းပါစေ" ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ် စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ အနုပညာ စာပေ ဆိုင်ရာ ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ် စတုတ္ထ ဆုကို ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ခုနှစ်တွင် ရှုမဝ၊ ကလေးတို့စာပေ၊ ဆောင်းပါး နှင့် ယနေ့မဂ္ဂဇင်း ( မိုးဝေ စာပေ မဂ္ဂဇင်း၊ ရှုမဝ၊ ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ သွေးသောက်၊ ရုပ်ရှင်၊ ပေဖူးလွှာ၊ စစ်ပြန်) များထိ ဝတ္ထု တိုပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်၊ ဆောင်းပါးပေါင်း ၃ဝ ကျော် နှင့် လုံးချင်း ဝတ္ထု ရှည် အပုဒ်ပေါင်း ၅ဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။
စပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်းကို ဦးစီးထုတ်ဝေသည်။
ရေးသားသော စာအုပ်များ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
မိသားစုဘဝ ၁၉၅၃ ခုတွင် ကိုစိန်ဘန်းနှင့် လက်ထပ်သည်။
ပုလဲဆွေ မွေးပြီးနောက် ပြတ်စဲကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၃၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကျောက်တံတားမြို့နယ် သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့လည်ခေါင်တွင်တည်ရှိသည်။
ရပ်ကွက် စုစုပေါင်း ၉ ခုရှိသည်။
ကျောက်တံတား၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြစ် နှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ် နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း ၅ ကျောင်း၊ အလယ်တန်း နှင့် အထက်တန်း ကျောင်း တစ်ကျောင်းစီ ရှိသည်။
သမိုင်း ကုန်‌းဘောင်ခေတ်ဦးကာလက ဆူးလေဘုရားဝန်းကျင်တွင် ရေပတ်လည်ဝိုင်းလျက် ရှိရာ အင်္ဂလိပ်‌လက်အောက်သို့ ကျရောက်ချိန် ၁၈၅၂ ခုနှစ်အထိ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ တောင်ဘက်ခြမ်းမှာ ရေလယ်ကျွန်းကြီး ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ယင်းကျွန်းထက်တွင် ရေလယ်ကြီးကျောင်းနှင့် ရေလယ်ကလေးကျောင်း(ခ)ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းများ တည်ရှိသည်။
ရေလယ်ကျွန်းဘက်မှ ဆူးလေစေတီတော်ကို ဖူးမြော်လိုပါက ကျောက်တံတား (ခ) အုတ်ကျောက်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် တံတားကို ဖြတ်ကျော်သွားရသည်။
ယင်းကျောက်တံတားကို အစွဲပြု၍ နောင်၌ ဆူးလေစေ‌တီတော် အရှေ့ဘက်ရပ်ကို ကျောက်တံတားရပ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ် ကျောက်တံတားဇာတိ ထင်ရှားသူ တဦးမှာ စာရေးဆရာ မြို့မအုန်း (ဘားလမ်း၊ ယခု မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်း) ဖြစ်သည်။
400px|ဆောင်းခိုငှက်များ ဆောင်းခိုငှက် ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲကြောင့် ငှက်များသည် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေတ္တပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်သော ငှက်များကို ခေါ်ဆိုသည်။
ကမ္ဘာ့အအေးပိုင်းဒေသရှိ ငှက်များသည် ဆောင်းရာသီတွင် ၎င်းတို့ နေထိုင်ရာအရပ်များ၌ အလွန်အေးသောကြောင့် အအေးသက်သာသော အရပ်ဒေသများသို့ ခေတ္တပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်တတ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆောင်းခိုငှက် ပုံမှန်လာ ရောက်ချိန်သည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အောက်တိုဘာလ နောက်ဆုံးအပတ်မှ ဇန်နဝါရီလကုန်နှင့် ဖေဖော်ဝါရီလ ပထမအပတ်ထိ လာရောက်လေ့ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆောင်းခိုငှက် ပုံမှန်လာရောက်လေ့ရှိသော ရေတိမ်ဒေသများမှာ အင်းတော်ကြီးကန်နှင့် အင်းလေးကန် ဘေးမဲ့တော တို့ ဖြစ်သည်။
အင်းလေးကန်တွင် လာရောက်သော ဆောင်းခိုငှက်များ သည် ဆိုက်ဘေးရီးယားဒေသမှ လာရောက်ကြသည်။
အင်းတော်ကြီးကန်သို့ တရုတ်၊ ရုရှား တို့မှ ဆောင်းခိုငှက်များဝင်ရောက်ကြောင်း သိရှိရသည်။
7Day News Journal, 27 January 2011 ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်း ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် တို့၏ သဘာဝ။
သားမင်း (Takin) ကို တာကင်ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။
သားမင်းသည် တောဆိတ်၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ် တို့ကဲ့သို့ ဗိုဗီဒီးမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ ရှားပါးသော နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်သည်။
ပါဏဗေဒအလိုအရ "ဗူဒေါကပ် တက္ကဆီကာလာ တက္ကဆီကာလာ" ဟုခေါ်သည်။
သားမင်းသည် တောဆိတ်မှာကဲ့သို့ ခွာခွဲများနှင့်ဦးချိုများရှိ၍ ယင်းကဲ့သို့ စားမြုံ့လည်းပြန်သည်။
သားမင်း၏ဦးချိုသည် သမင်မျိုး၏ ဦးချိုများကဲ့သို့ ခေါင်းပိတ်မဟုတ်ဘဲ ကျွဲ၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ်တို့၏ ဦးချိုကဲ့သို့ ခေါင်းပွဖြစ်သည်။
သမင်ဦးချိုကဲ့သို့ ခွလျက်လည်းမရှိချေ။
ဆိတ်ဦးချိုကဲ့သို့ဖြောင့်၍ ချွန်ပြီးလျှင်နောက်ဘက်သို့အနည်းငယ်ယိုင်လျက် ရှိသည်။
အဖိုတွင်ရော အမတွင်ပါ ဦးချိုပေါက်၍ အဖို၏ဦးချိုသည်လက်မ ၂ဝ သာသာရှည်တတ်ကာ အမ၏ဦးချိုမှာထိုထက်တိုသည်။
သားမင်းသည် တောဆိတ်နှင့် ဆိတ်ရိုးရိုးကြားတွင် ရှိနေသောသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သားမင်းကို တိဗက်နိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ဘက်ရှိ မြင့်မား သောတောင်တန်းများ၌သာတွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ သားမင်းကို အာသံ·မြန်မာနယ်စပ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ပေတစ်သောင်းကျော်မြင့်သော တောင်များပေါ်၌တွေ့ရသည်။
ဤသားမင်းမျိုးအပြင် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ပေတစ်သောင်းကျော်မြင့်သောတောင်များပေါ်၌ တွေ့ရသော သားမင်းတစ်မျိုးနှင့်တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းရှိနယ်များ၌ တွေ့ရသော ရွှေရောင်သားမင်းဟူ၍လည်းရှိသေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံကချင်ပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးကျသော ပူတာအိုခရိုင်တွင်သားမင်းများသည် ရေခဲသည့် နေရာနှင့် နီးကပ်လျက်ရှိသော ဒေသ၌လည်းကောင်း၊ ကျစ်တွင်းရှိရာနေရာနှင့် အလွန်နီးကပ်လျက်ရှိသော ဒေသ၌လည်းကောင်း၊ အုပ်လိုက်ဖြစ်စေ၊ နှစ်ကောင်တွဲ၊ သုံးကောင်တွဲ၊ လေးကောင်တွဲဖြစ်စေ နေတတ်ကြသည်။
နွေဥတုနှင့် မိုးဥတုအချိန်များတွင် ပေပေါင်း ၈ဝဝဝ မှ ၁ဝဝဝဝအထိသို့ ရေခဲသည့်နေရာနှင့် နီးကပ်စွာတက်သွားပြီးလျှင် ဆောင်းဥတုတွင်နှင်းများ ကျလာသည့်အခါ မြေပြန့်အရပ်သို့တဖြည်းဖြည်းဆင်းလာကြသည်။
မိုးဥတုအချိန်တွင် ကျစ်တွင်းများ၌ရေမသောက်ကြချေ။
နွေနှင့်ဆောင်းအချိန်များတွင်သာ ကျစ်တွင်းများ၌ ရေသောက်တတ်ကြသည်။
မိုးကုန်စ စက်တင်ဘာလလောက်တွင်ကျသောလပြည့်သည့် ညဉ့်တစ်ညဉ့်တွင် ရှိရှိသမျှ သားမင်းအားလုံးသည် နီးစပ်ရာ ကျစ်တွင်းသို့ ဆင်းကြသဖြင့် ထိုလတွင်သားမင်းများကို အများဆုံး တွေ့ရသောအချိန်ဖြစ်သည်။
အခြားအချိန်များ၌ တစ်ကောင်စ နှစ်ကောင်စသာ ကျစ်တွင်း၌ ရေသောက်တတ်ကြသည်။
သားမင်းအကောင်ကြီးများသည် အမြင့်သုံးပေ ခြောက်လက်မမှ လေးပေအထိအရွယ် အမျိုးမျိုးရှိကြ၍ အလျားမှာ အမြီးအပါအဝင် ရှစ်ပေမှ ကိုးပေအထိ ရှည်သည်။
အမြီးမှာ ခြောက်လက်မခန့်မျှသာရှည်သည်။
သားမင်း၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ အချိုးအစားမကျလှချေ။
ကြီးမားသော ကိုယ်ထည်နှင့် တို၍တုတ်ခိုင်သော ခြေထောက်များရှိသည့်အပြင် ကြမ်းတမ်းသော အညိုရောင်၊ မွဲပြာရောင် သို့မဟုတ် နီဝါရောင်အမွေးများ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။
ဦးခေါင်းမည်း၍ လည်ပင်း တုတ်ပြီးလျှင် နှာတံတွင် အမွေးတိုများရှိသည်။
နားရွက်မှာငယ်၍ တွန့်လိမ်လျက်ရှိသည်။
သားမင်းများသည် ပေ ၈ဝဝဝ ကျော်အမြင့်ရှိ တောထူ၍ စောက်သောတောင်ကုန်းများကို နှစ်သက်ကြသည်။
ညဉ့်အချိန်များတွင် တောမှထွက်၍ လွင်ပြင်ရှိ အပင်ငယ်နှင့်မြက်များကို ရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။
သစ်ပင်မှ အခေါက်များကိုလည်း စားကြကြောင်းသိရသည်။
အနံ့ခံအလွန်ကောင်းကြသည်။
သားမင်းများသည်အလွန်ရှားပါးသဖြင့် ကမ္ဘာတွင် မည်သည့်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်မျှမရှိသေးချေ။
ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်ကချင်ပြည်နယ်မှ ဖမ်းဆီးရမိသော သားမင်းနှစ်ကောင်နှင့် ဥယျာဉ်ပေါက်တစ်ကောင် ရှိသည်။
အချို့ က သားမင်းကိုအရှင်ဖမ်း၍ နိုင်ငံခြားတင်ပို့ ရောင်းချသည့်ပြင် ထိုဒေသရှိ မုဆိုးများကလည်းသေနတ်နှင့်ပစ်၍ အသားစားပြီး သားရေကိုအသုံးပြုကြသည်။
ဤသို့ဖြင့် မကြာမီအတွင်း သားမင်းများအမျိုးပါပြုတ်သွားစရာ အကြောင်းရှိသဖြင့် ယခုအခါသစ်တောဥပဒေဖြင့် ယင်းတို့ကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ပစ်ခတ်ခြင်းမှ တားမြစ်ထားသည်။
သားမင်းများကို အရှင်ဖမ်းလိုသည့်အခါ အတော် ခက်ခက်ခဲခဲဖမ်းရသည်။
ပထမတွင် သားမင်များ သောက်တတ်သည့် အနီးဆုံးကျစ်တွင်းတစ်ခုခုကို ရွေးချယ်ပြီးလျှင် တစ်နှစ်ခန့်လောက် ထိုတိရစ္ဆာန်များ၏ အနေအထိုင်အသွား အလာ၊ သားငယ်များမွေးသည့်အချိန်၊ ဖမ်းရန်အချက်ပိုင်သည့်မြေနေရာ စသည်များကို လေ့လာရန်လိုသည်။
ဤသို့ တစ်နှစ်ခန့်လောက် စုံစမ်း လေ့လာပြီးသောအခါ ချက်ပိုင်သည့်နေရာတစ်ခုတွင် သစ်ဝါးများဖြင့် ခိုင်ခန့်သောခြံတစ်ခု ခတ်ရသည်။
ယင်းသို့ခြံခတ်ပြီးလျှင် ဝင်လာမည့်ဘက်က တံခါးပေါက်ကို အရှင်ထား၍ဖွင့်လျက် လူများပုန်းအောင်းကာ စောင့်နေကြရသည်။
ဝင်လာသောအခါ တံခါးကို ဖြုတ်လိုက်ရသည်။
ဝင်လာသောအကောင်များတွင် မလိုသော အကောင်ကြီးများကိုခွဲခြား၍ လွှတ်ပစ်ပြီးလျှင် အသက်အရွယ် နုနယ်သောအကောင်ကလေးများကို ချန်လှပ်ထားလျက် ခတ်ထားသောခြံဝင်းကို တဖြည်းဖြည်းရွှေ့ကာကျဉ်းပေးရသည်။
ယင်းသို့အလွန်ကျဉ်းလာပြီး လူလက်လှမ်းမီသောအခါ နေ့တိုင်းကိုင်တွယ်ပွတ်သပ်ပေးခြင်း၊ ယင်းတို့ကြိုက်တတ်သော အစာများနှင့် ရေကိုတိုက်ကျွေးခြင်းတို့ကို ပြုကာ တစ်လ နှစ်လခန့် ယဉ်လာသည့်တိုင်အောင် ထားရလေသည်။
ယဉ်လာသောအခါမှ လှောင်အိမ်ကြီးတွင်ထည့်၍ ယူလာရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ။
ကြည်ဖြူသျှင် သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ကြည်ဖြူသျှင်သည် National Geographic Society ၏ ၂၀၀၈ ခုနှစ် All Roads ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ဝသုန်၏ ကောက်ကြောင်း အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်မှတ်တမ်းပထမဆု ကို ရရှိခဲ့သည်။
သူမသည် အ.ထ.က(၂)လသာ နှင့် ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်ကျောင်း တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်ရုပ်ရှင် ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင်သည် အနာဂတ်ရဲ့ ကြယ်ပွင့်လေးများ အမည်ရှိ လသာ၂ ရုပ်ရှင်ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ပန်းကောင်းပွင့်သည့် စမ်းချောင်း (၂) ကိုးကား Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ။
အောင်လောင်ငှက်(သို့) ယောင်ယင်ငှက် ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ယောင်ယင်ငှက်ကို အောင်လောင်ငှက် ဟုလည်း ခေါ်တတ်ကြသေးသည်။
ပါဏဗေဒအလိုအရ ဗူကာရော့စဗိုင်ကောနစ် ဟု ခေါ်၍ ဗူကာရိုတီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ယောင်ယင်ငှက်သည် ငှက်ကြီးမျိုး ဖြစ်သဖြင့် အလျား ၄၃ လက်မမှ ၅၂ လက်မထိ ရှိတတ်သည်။
နှုတ်သီးနှင့် မူလ အမွှေးရောင်များသည် တင်ပါး၏ ဂလင်းမှ ထွက်သော အမှုန့်စေးတစ်မျိုးကြောင့် အဝါရောင် ဖြစ်နေတတ်သည်။
ငှက်ဖို၏ မျက်နက်ဝန်းသည် အနီရောင် ဖြစ်သော်လည်း ငှက်မ၏ မျက်နက်ဝန်းမှာမူ အဖြူရောင် ဖြစ်သည်။
ယောင်ယင်ငှက်သည် ဆူညံစွာနေတတ်သော ငှက်ဖြစ်သည့်အပြင် ထူးခြားသော အသံများကိုလည်း ပြုလုပ်တတ်သေးသည်။
တောင်ခြေရှိ တောများတွင် ယောင်ယင်ငှက်ကို တွေ့နိုင်ပေသည်။
ယောင်ယင်ငှက်ဖိုနှင့် ငှက်မများသည် ရာသက်ပန် တွဲဖက်၍ နေတတ်ကြသည်ဟု ဆိုသော်လည်း သားပေါက်ချိန် မဟုတ်သောအခါများတွင် ယောင်ယင်ငှက်များသည် ခြောက် ကောင်မှ တစ်ဆဲ့ရှစ်ကောင်အထိ အုပ်ဖွဲ့၍ နေတတ်ကြသည်။
ပျံသန်းရာတွင် တောင်ပံကို ရိုက်ခတ်ကြသော်လည်း ထိုသို့ ရိုက်ခတ်သည့်ကြားတွင် လေဟုန်လည်း စီးတတ်ကြသည်။
ယောင်ယင်ငှက်၏ တောင်ပံရိုက်ခတ်သံသည် အခြားငှက်၏ တောင်ပံရိုက်ခတ်သံထက် ပို၍ ကျယ်လောင်သည်။
သို့သော် အခြားငှက်များကဲ့သို့လည်း နိမ့်ချေမြင့်ချေ မဖြစ်ချေ။
ယောင်ယင်ငှက်၏ တောင်ပံရိုက်ခတ်သံကို အတော်ဝေးဝေးမှပင် ကြားနိုင်လေသည်။
အချို့တောင်ပေါ်သားများ အထူးသဖြင့် နာဂလူမျိုးနှင့် ကချင်လူမျိုးတို့သည် သူတို့၏ ဦးခေါင်းတန်ဆာများတွင် တပ်ဆင်ရန်အတွက် ယောင်ယင်ငှက်များ၏ အမြီးမွှေးများကို အတော်လိုလိုချင်ချင် ရှာဖွေကြသည်။
ယောင်ယင်ငှက် သည် အထူးသဖြင့် သစ်သီးများကို စားလေ့ရှိသည်။
အစာကို စားရာတွင် ပထမအစာကို မြှောက်လိုက်၍ ကျအလာတွင်မှ လည်ကုပ်ကို ဖမ်း၍ ကိုက်စား လေ့ ရှိသည်။
သစ်သီးဖြင့် ယောင်ယင်ကို ပစ်လိုက်လျှင် အပစ်ခံရသော ယောင်ယင်ငှက်သည် ပစ်လိုက်သည့် သစ်သီးကို ဖမ်းယူလေ့ရှိသည်။