kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ၂ )၊ အပိုင်း-ခ၊ နှာ-၂၃၂ ကိုးကား ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များ။
ကျွဲဓညင်းပင် (Callerya atropurpurea) ကျွဲဓညင်းပင် (Pithecellobium dulce) ကျွဲဓညင်းပင်အမည်ဖြင့် အပင်၂မျိုး ရှိသည်။
အပင်တမျိုး၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ မီလီရှာအတ်ထရိုပါပါရီယား(Millettia atropurpurea; ယခုအခါတွင် Callerya atropurpureaMillettia atropurpurea (Wall.) Benth. (Plants of the World online, Kew Science). Retrieved 3 January 2020)ဖြစ်၍ အခြားတမျိုး၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ပီသီကိုလိုဗီယမ်ဒျူ(Pithecellobium dulce)ဖြစ်သည်။
မီလီရှာအတ်ထရိုပါပါရီယား (Millettia atropurpurea; ယခုအခါတွင် Callerya atropurpurea) ပထမအပင်မျိုး မီလီရှာအတ်ထရိုပါပါရီယား သည် အမြင့် ပေ ၁၀၀ခန့် ရှိ၍ လုံးပတ် ၈ပေ ၉ပေခန့်ရှိသည်။
ထိုအပင်မျိုးသည် ပဲခူးရိုးမတောင်၌ များသောအားဖြင့် ပေါက်သည်။
အသားမာ၍ လေးလံသည်။
ပီသီကိုလိုဗီယမ်ဒျူ (Pithecellobium dulce) ဒုတိယကျွဲဓညင်းပင်မျိုးသည် ၅ လက်မခန့် လိမ်တွန့်သော သီးတောင့်သီးသည့် ပင်စောက်တမျိုးဖြစ်သည်။
ယင်းကို ခြံစည်းရိုးများ၌ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည်။
အပူဒဏ်ခံနိုင်သည်၊ ခြောက်သွေ့ခြင်းကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။
အပူပိုင်းဖြစ်သည့် မြေလတ်‌ဒေသ၊ အညာဒေသ၊ တနင်္သာရီတောင်ပိုင်းနှင့် မုတ္တမနယ်တို့တွင်တွေ့ရ၍ မွန်ဘာသာဖြင့် (ကြိုင်ပရင်)ဟုခေါ်သည်။
ကုလားမန်ကျည်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ တရုတ်မန်ကျည်းဟူ၍လည်းကောင်း၊မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အပိုင်း-ခ၊ အတွဲ-၂။
သင်္ဘောမန်ကျည်းဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
အာရှတိုက်တွင် manila tamarind ဟု လူသိများသည်။
သင်္ဘောမန်ကျည်း (KML DICTIONARY). Retrieved 3 January 2020 ဤအပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသမှာ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ပင်စည်မှာ ကွေ့ကောက်၍ ဆူးများပါရှိသည်။
အကိုင်းအခတ်တို့တွင်လည်း ဆူးများပါရှိသည်။
အရွက်မှာ လက်မဝက် မှ တလက်မခန့်အရွယ် ဘဲဥပုံ ရွက်မွှာများ ပါရှိသော ရွက်ဆိုင်များဖြစ်သည်။
အပွင့်မှာ အရွယ်အစား လက်မဝက်ခန့် အဖြူရောင် အဆုပ်လိုက်ပွင့်သည်။
https://my.wiktionary.org/wiki/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8 အသီးမှာ ကွေးကောက်၍ အတောင့်လိုက် သီးသည်။
အသီးတောင့်ကို ပါးသော အသီးခွံနှစ်ခြမ်းဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
အသီးခွံ မှာ အစိမ်းရောင်ဖြစ်၍ ရင့်မှည့်ချိန်တွင် အနီရောင်သမ်းလာသည်။
အသီးစိမ်းများမှာ အနည်းငယ် အစိမ်းနုရောင်သမ်း‌ော အဖြူရောင်ဖြစ်၍ ရည့်မှည့်လာချိန်တွင် အစိမ်းနုရောင် ‌ပျောက်၍ အဖြူရောင် မှသည် အနီရောင်သို့ ပြောင်းသွားသည်။
အသီးစိမ်းမှာ အနည်းငယ် ဖန်ခါး‌ော အရသာရှိ၍ ရင့်မှည့်‌ော အသီးများမှာ ချို၍ အနည်းငယ်ဖန်သော အရသာရှိသည်။
https://hellosayarwon.com/healthy-eating/nutrition-facts/manila-tamarind-health-benefits/ အသီးတွင် ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်များမှာ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် နှင့် ကယ်လိုရီ၊ အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင်စီ၊ ကယ်လစီယမ် ‌ေါ် ထုံဓာတ်၊ ‌ော့စဖရိတ်၊ သံဓာတ် တို့ပါဝင်သည်။
‌အယ်လကလွိုက် (alkaloids)၊ ကူမာရင် (coumarin)၊ ဖလေဗာနွိုက် (flavornoids)၊ phlorotanins၊ tanins၊ terpenoids ပစ္စည်းများလည်း ပါဝင်သည်။
အစေ့မှာ အနက်ရောင်ဖြစ်၍ အစေ့ပုံမှာ ပြောင်းဖူးစေ့နှင့် ဆင်ပြီး ပြောင်းဖူးစေ့ကဲ့သို့ မလုံးပဲ ပြားချပ်ချပ်ဖြစ်သည်။
အရွယ်မှာလည်း ပြောင်းဖူးစေ့ နီးပါးခန့် ရှိသည်။
အသုံးဝင်ပုံ အသီးhttps://hellosayarwon.com/healthy-eating/nutrition-facts/manila-tamarind-health-benefits/ အသီးမှည့် ကို သွားရည်စာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
နာတာရှည်ရောဂါကြောင့်ဖြစ်သော ‌ရောင်ရမ်းမှုကို သက်သာ‌‌စေသဖြင့် ‌ောင်ရမ်းမှု သက်သာရန် စားသုံးကြသည်။
ပိုးမွှားများကို တိုက်ဖျက်နိုင်သော အာနိသင်ရှိသည်။
အသီးတွင် ပါဝင်သော အယ်လကလွိုက် (alkaloids)၊ ကူမာရင် (coumarin)၊ ဖလေဗာနွိုက် (flavornoids)၊ phlorotanins၊ tanins၊ terpenoids ပစ္စည်းများသည် ဘက်တီးရီးယားများကို တိုက်ဖျက်ရန် စားသုံးကြသည်။
နှလုံးသွေးကြောများကို ကျန်းမာစေသဖြင့် သွေးတိုးရောဂါ နှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သော နှလုံး‌ောဂါ၊ ‌လေဖြတ်ခြင်းတို့ ကာကွယ်ရန် စားသုံးကြသည်။
အစာချေစနစ်ကို ကျန်းမာစေပြီး ဝမ်းပျက် ဝမ်းလျှော နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သည့်ဝမ်းသွားခြင်းများအတွက် စားသုံးကြသည်။
ပါးစပ်ထဲတွင် အနာဖြစ်စေသည့် အက်ဆစ်ဓာတ်ကို လျှော့ချ ‌ပေးကာ ပါးစပ်ထဲတွင် ဖြစ်ပွား‌သော အနာဖြူဖြူလေးများ သက်သာ‌စေရန် စားသုံးကြသည်။
မှို ရောဂါအမျိုးမျိုးကို သက်သာစေရန်လည်း စားသုံးကြသည်။
အသားအရေ နှင့် ဆံသား ကျန်းမာလှပရန်လည်း စားသုံးကြသည်။
ထိုသို့ စားသုံးကြသော်လည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်၊ နို့တိုက်မိခင်၊ ‌ောဂါအခံရှိသူ၊ ‌ေးတမျိုးမျိုး ‌ောက်နေသူများ အနေဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီးမှသာ စားသုံးကြရန်လိုပါသည်။
ကျွန်းလှမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ရွှေဘိုခရိုင်(ယခင်)၊ ကန့်ဘလူခရိုင်(ယခု) ကန့်ဘလူမြို့နယ် အပါအဝင် ကျွန်းလှမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။
ကန့်ဘလူမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာ မူးမြစ်၏ လက်ျာဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
သာယာသော မြို့ကလေးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။
မူးမြစ်ကြောင်းမှတစ်ပါး လမ်းပန်းအဆက်အသွယ် မကောင်းလှ၍ တစ်ကြောင်း၊ ငှက်ဖျားရောဂါ ထူထပ်သောဒေသဖြစ်၍ တစ်ကြောင်း လူနေမစည်ကားလှချေ။
ကျွန်းလှမြို့ဟု ဆိုသော်လည်း ရွာကြီးတစ်ရွာမျှသာဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့်သာ ရှိသည်။
မြို့နယ်အရာရှိ ရုံး၊ သစ်တောဌာနရုံး၊ ရဲဌာနနှင့် ဗိုလ်တဲများ ရှိသည်။
ကျွန်းလှမြို့တွင် ရုံးဦးစေတီခေါ် ပွဲတော်ရစေတီတစ်ဆူ ရှိသည်။
ထိုပွဲတော်ကို ကန့်ဘလူနယ် မြေဒူမြို့ ရွှေဂူကြီးဘုရားပွဲတော်အပြီးတပေါင်းလပြည်ကျော် ၄ ရက်နေ့မှ ၈ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပမြဲဖြစ်သည်။
တည်နေရာ နှင့် အကျယ်အဝန်း ကျွန်းလှမြို့နယ်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းအလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၃ ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်နှင့် ၂၃ ဒီဂရီ ၅၂ မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၃၁ မိနစ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်ယာဉ်စွန်းတန်းသည် ရှမ်းကုန်းရွာအနီးတွင် ဖြတ်သန်းသွားသည်။
ကျွန်းလှမြို့သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်ဘက် အနောက်ယွန်းယွန်း ၅၂၅ မိုင် ကွားေ၀းပါသည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ (၅၀၀ နှင့် ၁၅၀၀ ) အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိသော မြို့နယ်များမှာ အရှေ့ဘက်တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ကောလင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မော်လိုက်၊ ကလေး၀မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တန့်ဆည်မြို့နယ်များ တည်ရှိပြီး အရှေ့အနောက်မိုင် ၄၀ နှင့် တောင်မြောက် ၅၄ မိုင် ရှိသည်။
မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်မှာ ၁၀၁၀.၅၆၃ ဖြစ်သည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်မှာ စတုရန်းမိုင် ၁၉၈ဝ မျှ ကျယ်ဝန်း၍ သစ်တောကြီးများဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ကျေးရွာပေါင်း ၂၇ ရွာ ပါဝင်၍ လူဦးရေ ၂၁၄၆၁ (၁၉၅၂) နေထိုင်လေသည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ် ချောင်းကွေ့ရွာတွင် ဗမာမွတ်စလင် အများ နေထိုင်ကြသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွန်းလှမြို့နယ်ကို ယေဘုယျ အားဖြင့် တောတောင်ထူထပ်သည့်ဒေသဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်အနောက်ဘက်ဒေသတွင် အလယ်ရိုးမတောင်တန်းကြီး၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သော ဇီးဖြူတောင်တန်းကြီးသည် မြောက်မှတောင်သို့ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။
၎င်းတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံး ၂၃၉၄ ပေနှင့် အနိမ့်ဆုံးပေ ၁၅၀၀ အထိရှိကြောင်း မြေပုံမှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ယင်းတောင်တန်းသည် မော်လိုက် ကလေး၀မြို့နယ်များနှင့် သဘာ၀နယ်နမိတ်များအဖြစ် ခြားထားသည်။
ယင်းတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက် မူးမြစ်ဝဲယာတွင် ပေ ၅၀၀ အောက်နိမ့်သော မြေပြန့်လွင်ပြင်ကို တွေ့ရှိရသည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာ စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော သဖန်းဆိပ်ဆည်သည် ကျွန်းလှမြို့နယ်မှာတည်ရှိသည်။
ကျွန်းလှ၊ ကန့်ဘလူနှင့် ကောလင်းမြို့နယ်တို့မှ လူနေရပ်ကွက်များ၊ ရွာများ အများအပြားရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သဖန်းဆိပ်ဆည်ကြောင့် ဆုံးရှုံးခဲ့တဲ့ မြေယာဧက ၁၂၀၀ ကျော် ယခုချိန်ထိ အစားပြန်မရသေးတာတွေ ရှိနေသည်။
အရှေ့တောင် အာရှတွင် အကြီးဆုံး ဆည်ကြီးတစ်ဆည်ဖြစ်သည့် သဖန်းဆိပ်ရေလှောင်တမံက စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင်းရှိ စိုက်ဧက များအတွက် ဆည်ရေ ပေးဝေမှုြဖင့် အထောက်ကူြပုသည်။
သဖမ်းဆိပ်ဆည်အတွင်းတွင် ရွှေတွင်းမှ ရွှေများ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်အတွင်းတွင် ရေနံတွင်းမှရေနံများထွက်ရှိသည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်အတွင်းက ရေနံတွင်းတွေဟာ လျှံတွင်းအဖြစ် နေ့စဉ် ပီပါ ထောင်ချီပြီး ထွက်ရှိနေပြီး သဖမ်းဆိပ်ဆည်အတွင်းမှာ ရွှေမျောပေါင်း ၅၀၀ ကျော် ရှိနေပါသည်။
မူးမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်သည် မြေဩဇာ အလွန်ကောင်းမွန်၍ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှုများ များစွာ ဖြစ်ထွန်းသည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်၏ ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်ဖြစ်သည့်အပြင် မြို့နယ်လူဦးရေ အများစု နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်သည်။
မူးမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်နေသော ချောင်းများ၏ အနေအထားကို ကြည့်၍ မြို့နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်အနောက်ဘက် ဇီးဖြူတောင်တန်းနှင့် ဇီးဖြူတောင်တန်း၏ အဆက်အနွှယ်တောင်ကုန်းများမှ အရှေ့ဘက်ရှိ မူးမြစ်သို့ တဖြေးဖြေးနိမ့်ဆင်းသွားကြောင်း သိသာထင်ရှားပါသည်။
မူးမြစ်သည် ဇီးဖြူတောင်တန်းမြောက်ဘက်ရှိ တောင်သုံးလုံးတောင်တန်းမှ စတင်မြစ်ဖျားခံ၍ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
မူးမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းနှင့်အနောက်ဘက်ပိုင်းဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲခြားထားနိုင်သည်။
အနောက်ပိုငး်သည် အရှေ့ဘက်ပိုင်းထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်းသည်။
တောင်ကုန်းပေါများသည့် မြို့နယ်ဖြစ်၏။
ချောင်းမြောင်းပေါများသည်။
မူးမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဇီးဖြူတောင်တန်း၏ အဆက်အနွှယ်တောင်ကုန်းများမှ မြစ်ဖျားခံ၍ မူမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်ကြသည်။
ချောင်းများမှာ မြောက်မှတောင်သို့ အမည်အလိုက် နမ်းဘရမ်းချောင်း၊ နန်းကြီးသာ ချောင်း၊ ပြောင်သွယ်ချောင်း၊ ရွာဘင်းချောင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မူးမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်ကြသော ချောင်းတိုများမှာ စရိပ်သာချောင်း၊ ဆားတွင်းချောင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မူးမြစ်ထဲသို့ အရှေ့ဘက်ပိုင်းမှ စီးဝင်သော ချောင်းများမှာ ဒေါင်းယူးချောင်း နှင့် စမြစ်ချောင်းတို့ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ရေစီးသန်ပါသည်။
ကြီးကျယ်သော အင်းအိုင်များ မရှိ။
ကျီးပင်အင်း၊ ချောင်းဖြူအင်းနှင့် ဘတ်အင်းစသည့် မြစ်ကျိုးအင်းများကို တွေ့ရှိရသည်။
ကျွန်းလှမြို့မှ အနောက်ဘက် ၂၆ မိုင်ကွော၀းသည့် နောင်ကောက်ကျေးရွာအနောက်ဘက် ၃မိုင်ခန့်အကွာတွင် မိုးဦးကျမှ ဇန္နဝါရီလကုန်အထိ ရေစီးဆင်းသော တန့်တွဲရေတံခွန်တစ်ခု ရှိသည်။
ရာသီဥတု ကျွန်းလှမြို့နယ်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၏မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုမျိုးဖြစ်သည်။
ဤဒေသအတွင်း နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် ၄၄.၁၇ လက်မ နှင့် ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၈၇.၅ ဒီဂရီဖာရိဟိုက်ရှိသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အတွင်း ဤမြို့နယ်၏ ပျမ်းမျှ ဤဒေသအတွင်း နှစ်စဉ်မေလတတိယပတ်အတွင်းတွင် မုတ်သုန်ရာသီစတင်ဝင်ရောက်လေ့ရှိပြီး အောက်တိုဘာ လယ်ခန့်တွင် ခွါလေ့ရှိသည်။
နှစ်စဉ်မေ၊ ဇွန်နှင့် ဇူလိုင်လများတွင် မိုးရေချိန်ရွာသွန်းမြဲဖြစ်ပြီး ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလများတွင် ရွာသွန်းမြဲ၏ အထက်ရှိတတ်သည်။
ဆယ်နှစ်၊ ဆယ့်ငါးနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်ခန့် အောက်တိုဘာလနှင့် နိုဝင်ဘာလအတွင်း မူးမြစ်ရေလျှံသည်အထိ မိုးကြီးတတ်ရာ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ သိသိသာသာထူးခြားမှု ကြုံတွေ့ခဲ့သည်။
နှစ်စဉ် ဧပြီးလနှင့် မေလအတွင်း မုတ်သုန်မိုးနှင့်အတူ လေပြင်းများလည်း တိုက်ခတ်လေ့ ရှိသည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ်အတွင်း ဇလဗေဒ တိုင်းတာရေးစခန်းများအဖြစ် မူးမြစ်ဝှမး်စီမံကိန်း သဖန်းဆိပ်စခန်းတွင် တစ်ခု၊ ကျွန်းလှမြို့နယ် ပြည့်သူ့ဆေးရုံဝင်းတွင် တစ်ခု ရှိသည်။
ကျွန်းလှနယ်တွင် ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုးနှင့်သစ်ယာ၊အင်ကြင်း စသောသစ်ကောင်းများ ထွက်သည်။
ကျွန်းလှနှင့် မိုင် ၃ဝ ခန့် ကွာ သစ်ချို့ရွာမှ ကျောက်မီးသေးအနည်းငယ် တူးဖော်ရရှိ သည်။
သို့ရာတွင် ကျောက်မီးသွေးမှာ သက်နုဖြစ်၏။
ထိုနယ်မှ ဆန်စပါးနှင့် ပဲအမျိုးမျိုး၊ ခရမ်၊ မုန်လာ၊ ဂေါ်ဘီထုပ် စသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စိုက်ပျိုးသည်။
ဝါဂွမ်း၊ နှမ်း၊ ဝါး၊ ပွဲ့လျက်၊ အင်တွဲ၊ သစ်စေး၊ ပျားရည်၊ ပျား ဖယောင်း၊ ချိပ်တို့ လည်း ထွက်သည်။
ကျွန်းလှနယ်တွင်းရှိ ပျောင်သွယ်ချောင်း၊ ဖန်သာချောင်း စည်သာယပင်းချောင်းများမှာ သစ်မျှောရာ အဓိကရေလမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုနယ်ရှိ ချောင်းများမှ ရွှေအနည်းငယ် ထွက်၍ မိုးကုန်၍ ရေစစ်ချိန်တွင် ရွှေကျင်လေ့ရှိကြသည်။
ယခုအခါ ကျွန်းလှမြို့အားကန့်ဘလူမြို့မှ(၁၀)မိုင်အကွာတွင်မြို့အားပြောင်းရွေ့ထားပြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) တိရစ္ဆာန်များ သစ်တောတွင် တွေ့ရသော တိရစ္ဆာန်များမှာ ဆင်၊ ပြောင်၊ ကျား၊ ကျားသစ်၊ သားမင်၊ ဂျီ၊ ဆိုင်၊ ဆတ်၊ ဒရယ်၊ တောဆိတ်၊ တောင်ဆိတ်၊ ဝက်ဝံ၊ တောခွေး၊ ခွေးအ၊ ယုန်၊ တောကြောင်၊ တောဝက်၊ ခွေးတူဝက်တူ၊ ဖွတ်၊ မြွေအမျိုးမျိုး၊ ရှူး၊ ရှူးပျံ၊ ရှဉ့်နှင့်လိပ်၊ ပဒတ်များဖြစ်သည်။
ငှက်သတ္တဝါများမှာ ဒေါင်းကြီး၊ ဒေါင်းမင်း၊ ငှက်ကြီးဝံပို၊ ဗျိုင်း၊ ဟင်္သာ၊ မောက်တင်၊ ကြိုးကြာ၊ တောကြက်၊ သာလိကာ၊ ရေဘဲ၊ ရေဘလုံ၊ သိမ်းငှက်၊ လင်းယုန်၊ စွန်၊ ချိုး၊ ချည်ခင်စွတ်၊ သစ်တောက်ငှက်၊ ဘီးတောင်ဘို့၊ စစ္စလီ၊ ငုံးများ ရှိကြသည်။
ရေသတ္တဝါများမှာ ငါးရွေး၊ ငါးကြင်း၊ ငါးဘတ်၊ ငါးရံ့၊ ငါးချောင်း၊ ငါးမောင်းမ၊ ငါးမြှီးနီ၊ ငါးလဝါ၊ ငါးရှဉ့်၊ ငါးမြွေ၊ မြွေနဂါး၊ ငါးခူ၊ ငါးစင်ရိုင်း၊ ငါးဖန့်ဝိုင်း၊ ငါးစုန်း၊ ငါးပူစီ၊ စသည့်ငါးသတ္တဝါများ ရှိကြသည်။
အများအပြားရှိသော သတ္တဝါများမှာ ဂျီ၊ ဒရယ်၊ ယုန်၊ ကြက်တူရွေး၊ ချိုး၊ ခါငှက်များ ဖြစ်ပြီး၊ ရှားပါးသော သတ္တဝါများမှာ ဆင်၊ စစ္စလီ၊ ဒေါင်းငှက်မှားဖြစ်သည်။
အင်းဆက်ပိုးများအဖြစ် ပျားကြီး၊ ဝါးရင်းပျား၊ သစ်ခေါင်းပျား၊ လိပ်ပြာ၊ ပိတုန်း၊ မှက်၊ ခြင်၊ ယင်၊ ဖြုတ်၊ ပိုးကုန်း၊ ပုရစ်၊ ဖလံ၊ ကျွတ်၊ တီ၊ မြှော့၊ ပုစဉ်း၊ စသော ပိုးမွှားများ ရှိကြသည်။
အပင်များ မြို့နယ်၏ ရာသီဥတု မြေသဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အပင်များသည် များသောအားဖြင့် ပင်စောက်ပင်များ ပေါက်ရောက်ကြသည်။
သစ်တောအမျိုးအစားမှာ အမြဲစိမ်းနှင့် အပူပိုင်းရွက်ပြတ်သစ်တော့ အမျိုးအစားဖြစ်၍ အဖိုးတန်သစ်များ ပေါက်ရောက်ကြသည်။
သစ်တောဌာန၏ ကွက်စိပ်စီမံကိန်းစာရင်းအရ ကြိုးဝိုင်းအလိုက် ပေါက်ရောက်သော ရောင်းတန်းဝင် သဘာဝ ပေါက်ပင်များမှာ အောက်ပါအတို်င်းတွေ့ရှိရသည်။
မှတ်ချက် ကျွန်းလှမြို့‌‌ဟောင်းသည်သဖန်းဆိတ်ရေလှောင်တမံရေဝပ်အတွင်းပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ယခုဖော်ပြထားသည့်ကျွန်းလှသည်မြို့ဟောင်းဖြစ်သည်။
ကျွန်းလှမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
"Sagaing Region District Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျွန်းလှမြို့ ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး ကျွန်းလှမြို့နယ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ သစ်လုပ်ငန်း၊ ရွှေလုပ်ငန်း နှင့် ရေနံတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြေဖယောင်းလည်းထွက်ရှိသည်။
မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်အချို့တွင် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
တိုင်းရင်းဆေးဝါးအချို့ကိုလည်း မှတ်ပုံတင်၍ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချလျက်ရှိသည်။
မုန့်ဖိုလုပ်ငန်းများလည်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ခေါက်ဆွဲလုပ်ငန်းအပါအဝင် တခြားစားသောက်ကုန်ထုပ်လုပ်မှုများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
အထင်ကရနေရာများ သဖန်းဆိပ် ရေလှောင်တမံ သီတဂူ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် သီတဂူ စက္ခုဒါနဆေးရုံ မြစိမ်းတောင် ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
အောက်ပါတို့မှ လိုရာကြည့်ရှုပါ။
ကြွက်သား ကြွက် (တိရစ္ဆာန်) ကြွက် (ကွန်ပျူတာ) Category:သံတူကြောင်းကွဲ။
ကုန်းဘောင်ခေတ် နန်းတွင်းတွင် အသုံးပြုသော ကာမစပ်ယှက်နည်းများကို ပုရပိုဒ်ဖြင့် မှတ်တမ်း တင်ထားခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
ထိုပုရပိုဒ် မူရင်းကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (ပင်မ) စာကြည့်တိုက်တွင် ယနေ့ထက်တိုင် သိမ်းဆည်းထားသည်။
စုစုပေါင်း နည်းစနစ် (၂၆)မျိုး ပါဝင်ပြီး ပုံများနှင့် တကွ မှတ်တမ်းတင် ဖော်ပြထားသည်။
ထိုပုရပိုဒ်တွင် သုံးနှုန်းထားသော အချို့ အခေါ်အဝေါ်များမှာ ယနေ့တိုင် အရပ်သုံးစကားတွင် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေကြဆဲပင် ဖြစ်သည်။
အများစုမှာ ယနေ့ထက်တိုင် အသုံးပြုနေကြသော နည်းစနစ်များ ဖြစ်သော်လည်း အမျိုးသမီးက အပေါ်မှနေပြီး ဆက်ဆံသည့် နည်းစနစ် မပါဝင်သည်မှာ ထိုမှတ်တမ်း၏ ထူးခြားချက် တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ထိုပုရပိုဒ်တွင် ပါဝင်သော နည်းစနစ်များထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
လှေကြီးထိုး မိန်းမမှ လှဲအိပ်နေစဉ် ယောက်ျားက အပေါ်မှထပ်၍ ဆက်ဆံသော သမာရိုးကျ နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
အရပ်သုံးစကားတွင် လှေကြီးထိုး (ရိုးရိုး) ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။
ပန်းစုပ် မိန်းမမှ ပါးစပ်ကို အသုံးပြု၍ ဆက်ဆံသည့် နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
စံရွှင် မိန်းမနှစ်ယောက် ဘေးချင်းယှဉ်အိပ်နေသည်ကို ယောက်ျားမှ တစ်လှည့်စီ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
တစ်တီတူးထောင် မိန်းမ၏ ခြေထောက်နှစ်ချောင်းကို အပေါ်တည့်တည့်သို့ ၉၀ ဒီဂရီ ထောင်မတ်၍ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
ပုဇွန်တုတ်ကွေး မိန်းမ၏ ခြေထောက်နှစ်ချောင်းကို ကွေးထားပြီး လှဲအိပ်နေစဉ် ယောက်ျားက အပေါ်မှ ထပ်၍ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
မုဆိုးတိုက်(ကုန်းတိုက်) မိန်းမမှ လေးဘက်ထောက်၍ ယောက်ျားက နောက်မှနေ၍ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
တစ်ပေါင်ကျော် မိန်းမမှ လှဲအိပ်နေစဉ် ယောက်ျားက နောက်မှ လှဲအိပ်၍ ပေါင်တစ်ဖက်ကို ကျော်ခွ၍ ဆက်ဆံသောနည်း ဖြစ်သည်။
ဗဟိုရ်စည်ကြီးရွှမ်း မိန်းမမှ ဒူးကွေးထားပြီး ခြေနှစ်ဖက်ကို မြှောက်၍ လက်ဖြင့် ပိုက်ထားသည်။
ပိုက်ထားသော လက်နှစ်ဖက်ကို ပုဝါစဖြင့် ချည်၍ ဗဟိုစည်တီးသော ပုံသဏ္ဌန် တစ်ချက်ချင်း ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။
လူမျိုးဆိုသည်မှာ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ အစားအစာ၊ အဝတ်အစားပုံစံနှင့် ဘာသာစကားများပြီး တခါတရံ ထိုသူတို့သည် ၎င်းတို့၏လွတ်လပ်သော ကိုယ်ပိုင်အစိုးရကို တည်ထောင်ခြင်း(သို့မဟုတ်) ရွေးချယ်ခြင်းများကို မျှဝေခံစားကြသော လူအစုကို လူမျိုးဟုခေါ်သည်။
ကမ္ဘာ့ အမျိုးအဆွေများ ညီအစ်ကို မောင်နှမများသည် တမိတဖတည်းမှ ဆင်းသက် ပေါက်ဖွားသော်လည်း အသားအရောင် မျက်နှာပုံပန်းမှအစ တစ်ထေရာ တည်း တူသည်ဟုမရှိ၊ ကွဲလွဲကြသကဲ့သို့ တစ်ဘိုးတစ်ဘေးတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးများသည်လည်း လူမျိုးအလိုက် အသားရောင် မျက်နှာပုံပန်း ကွဲလွဲကြသည်။
လူမျိုး လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာကပင် လူ မျိုးများအကြောင်းကို ဇာစ်မြစ်နှင့်တကွ စနစ်တကျ လေ့လာလိုက်စားသော လူမျိုးရေးရာပညာ ပါရဂူများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူမျိုးအသီးအသီးကို လေ့လာကြည့်ကြသည်။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် နေထိုင်ကြသော လူများမှာ သန်းပေါင်းများစွာသော အရေအတွက်ရှိ၍ ရုပ်သွင်အမျိုးမျိုး၊ အသားရောင်အသွယ်သွယ် ဖြစ်လေရကား ထိုသူတို့အား အဓိကလူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားရန်ကိစ္စမှာ မလွယ်ကူလှချေ။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိလူများကို လူမျိုးအလိုက်ခွဲခြားရားတွင် လူမျိုးရေးရာ ပညာရှင်ကြီးများသည် လုံးဝဆန့်ကျင်သော နည်းကြီး နှစ်နည်းကိုသာ အသုံးပြုကြလေသည်။
ပထမနည်းမှာ အသက်မဲ့သူ၏ ဦးခေါင်းခွံကို လေ့လာ၍ ခွဲခြားသောနည်းဖြစ်၍၊ ဒုတိယနည်းမှာ အသက်ရှင်နေသောလူ၏ အသားအရေနှင့် ဆံပင်အစရှိသော အပေါ်ယံအင်္ဂါများ၏ အရောင်ကိုမူတည်၍ ခွဲ ခြားသောနည်းဖြစ်လေသည်။
များသောအားဖြင့်ကား ဒုတိယနည်းကို အသုံးများသော်လည်း ယခုခေတ်တွင် နည်းနှစ်ခုစလုံးကို ပေါင်း၍ အသုံးချလေသည်။
ထို့အပြင် ပထမဝီဝင်ဒေသအလိုက် လူများအနှံ့အပြားနေထိုင်ပုံ၊ ဘာသာစကား၊ ကိုယ်ကာယအသွင်အပြင်၊ အလေ့အကျင့်နှင့် ဓလေ့ထုံးစံ စသည်တို့ကိုလိုက်၍ ခွဲခြားသော နည်းများလည်းရှိသေးသည်။
ယခုခေတ် လူမျိုးရေးရာပညာရှင်များကမူ ဦးခေါင်းခွံ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်၊ မျက်နှာအချိုးအစား၊ အသား၏အသွေးအရောင်၊ ဆံပင်၏အရောင်အဆင်း၊ အရပ်အမောင်း၊ အရိုးများ၏ ပုံသဏ္ဌာန် အစရှိသော ခန္ဓာကိုယ်၏ အသွင်အပြင်ကိုမူတည်၍ ခွဲခြားခြင်းပြုကြ၏။
ဤသို့ နည်းစနစ်အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ခွဲခြားကြရာတွင် အဓိက အရေးအကြီးဆုံး ထားသည့်အချက်မှာ အသား၏အသွေးအရောင်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ထိုနည်းအရ ခွဲခြားလိုက်သောအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဖြူမျိုး၊ လူဝါမျိုး၊ လူနီမျိုး၊ လူမည်းမျိုးဟူ၍ လူမျိုးကြီး လေးမျိုး ပေါ်ထွက်လာလေသည်။
ထိုအဓိကလူမျိုးကြီးများကို တစ်ဖန် အသေးစိတ်ခွဲခြားသောအခါ အသားအရေ၏ အသွေးအရောင်အပြင် အခြားကိုယ်အင်္ဂါ လက္ခဏာများကိုလည်း ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်လာလေသည်။
အရေးအကြီးဆုံးမှာ ဦးခေါင်းခွံ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်၏။
ဦးခေါင်းခွံ၏ အရှည် အတို၊ အကျဉ်း အကျယ်၊ လုံးခြင်း ပြားခြင်း စသည်တို့ကိုလိုက်၍ ဦးခေါင်းရှည်လူမျိုး၊ ဦးခေါင်းမရှည် မတိုလူမျိုး၊ဦးခေါင်းတိုလူမျိုး၊ ဦးခေါင်းလုံးလူမျိုး အစရှိသည်ဖြင့် ခွဲခြားရရှိပြန်သည်။
သို့ရာတွင် ဤနည်းကို လှေနံဓားထစ် မှတ်သားထား၍မဖြစ်ပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အချို့သောလူမျိုး များသည် မွေးခါစအရွယ်ဖြစ်သော ကလေးများ၏ ဦးခေါင်းကို ပြုပြင်ထားတတ်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ပုံစံပြရမည်ဆိုသော် နယူးဂင်းနီကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ရှိ နယူးဗြိတိန်ကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသော မယ်လာနီးရှန်းလူမျိုးများသည် ကလေးသူငယ်များ၏ ဦးခေါင်းကို ငယ်စဉ်ကစည်းနှောင် ထားတတ်ကြလေရာ ကြီးပြင်းလာသောအခါ အဆိုပါကလေးများ၏ ဦးခေါင်းများသည် ရှည်လျားလျား ဖြစ်နေလေသည်။
လူမျိုးခွဲခြားရာတွင် ဦးခေါင်းခွံ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ အရေးကြီးသော အခြားအချက်တစ်ခုမှာ မျက်နှာထောင့်ချိုးပင် ဖြစ်၏။
မျက်နှာထောင့်ချိုးဟုဆိုရာတွင် လူ၏နဖူးနှင့် မျက်နှာရှိ အရိုးများနှင့် ဦးခေါင်းခွံ၏ အောက်ခြေတို့ တွေ့ဆုံရာထောင့်ချိုးကို ဆိုလိုရင်းဖြစ်သည်။
အထက်ပါအချက်များနှင့် အခြားသော အချက် များကို အခြေခံထား၍ လူမျိုးများကို ခွဲခြားလိုက်သောအခါ ယခုခေတ် ဥရောပတိုက်သားများသည် အောက်ပါရှေးဦးလူမျိုး သုံးမျိုးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရှိရ၏။
(၁) မြေထဲပင်လယ်တစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်ကြသော မြေထဲပင်လယ် လူမျိုး - ထိုမြေထဲပင်လယ် လူမျိုးသည် ဦးခေါင်းရှည်သည်။
အရပ်အမောင်းမှာ သေးသွယ်၍ ပုသည်။
ဆံပင်နှင့် အသားမှာ မည်းနက်သည်။
(၂) နောဒစ်၊ သို့မဟုတ် တျူတိုနစ်လူမျိုး - ထိုလူမျိုးသည် ဦးခေါင်းရှည်၍ အရပ်အမောင်း ထွားကျိုင်းမြင့်မားသည်။
(၃) အယ်လပိုင်လူမျိုး - ထိုလူမျိုးသည် ကျယ်ပြန့်သောဦးခေါင်းရှိ သည်။
အရပ် မနိမ့်မမြင့်ဖြစ်၍ မွဲပြာရောင်မျက်လုံး၊ အညိုရောင် ဆံပင်နှင့် ညိုသောအသားရောင်ရှိသည်။
အထက်တွင် ရေးသားခဲ့သည့်အတိုင်း လူမျိုးခွဲခြားရာတွင် နည်းစနစ်အမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြသော်လည်း အသားနှင့် မျက်လုံးများ၏ အရောင်၊ အဆင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အသွင်အပြင်နှင့် နေထိုင်သည့် တိုင်းပြည်ဒေသကိုလိုက်၍ ခွဲခြားလိုက်သောအခါ လူဖြူ၊ လူဝါ၊ လူနီ၊ လူမည်း ဟူသော လူမျိုးကြီး လေးမျိုးရရှိလေ သည်။
ယင်းလေးမျိုးတို့အနက် လူဝါ၊ သို့မဟုတ် မွန်ဂိုးလီးယန်း လူမျိုး များသည် တရုတ်၊ ဂျပန်၊ မြန်မာ၊ ယိုးဒယား စသော အာရှတိုက် အရှေ့ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြ၏။
ထိုအသားဝါ လူမျိုးများ၌ အလွန်ရှေးကျသော ယဉ်ကျေးမှုများရှိ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆင့်အတန်း အမြင့်ဆုံးသော လူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်လေသည်။
မန်ဂိုးလီးယန်းလူမျိုးများသည် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင် ဘာသာစကား၊ အယူဝါဒ၊ အနုပညာ စာပေအစရှိသော ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် အဆင့်အတန်းမြင့်မြင့် နေထိုင်ခဲ့ကြပေသည်။
အခြားလူမျိုးများထံမှတစ်ဆင့် အတုခိုးနည်းယူခြင်း မပြုခဲ့ကြသည်သာမက အခြားလူမျိုးများကသာလျှင် မွန်ဂိုးလီးယန်း လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို အတုခိုးနည်းယူခဲ့ကြရပေသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်များတွင် မူလက နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများဖြစ်သည့် ရက်အင်ဒီးယန်း လူနီမျိုးကို အချို့သော သမိုင်းဆရာများက အသားဝါ လူမျိုးထဲသို့ သွတ်သွင်းကြသော်လည်း အမှန်မှာ တစ်သီးတခြား တည်ရှိသော လူမျိုးတစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။
သူတို့တွင် ကိုယ်ပိုင်တီထွင်ထားသော စာရေးခြင်းအတတ်ရှိသောကြောင့် လူရိုင်းများဟု မခေါ်ဆိုနိုင်ပေ။
အချို့သော လူနီများမှာ များစွာပင်ယဉ်ကျေးလေသည်။
သို့ရာတွင် သူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများမှာ များသောအား ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်ဘဲ လူဖြူများထံမှ တစ်ဆင့်ရရှိသော ယဉ်ကျေးမှုများသာဖြစ်၏။
အသားဖြူလူမျိုးမှာ ကမ္ဘာသစ်နှင့် ကမ္ဘာဟောင်းတွင် အနှံ့ အပြား အများဆုံးဖြစ်၍ မျိုးခွဲများစွာရှိသော်လည်း အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း သုံးမျိုးခွဲထားလေသည်။
ထိုသုံးမျိုးမှာ ဟမ်းမိုက်လူမျိုး၊ ဆီးမိုက်လူမျိုးနှင့် အာရိယာန်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
ဟမ်းမိုက်လူမျိုးများမှာ အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော လူဖြူများဖြစ်၏။
ယခုအီဂျစ်လူမျိုးနှင့် လစ်ဗီယန်လူမျိုးများသည် ဟမ်းမိုက် အမျိုးအနွယ်များပင် ဖြစ်လေသည်။
ဆီးမိုက်လူမျိုး များကိုကား အာရေဗျပြည်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက်ရှိ သဲကန္တာရ များတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ဖီနီရှန်လူမျိုး၊ အဆီးရီးယန်း လူမျိုး၊ ဗက်ဗီလုံးနီးယန်း လူမျိုးနှင့် ဟီးဗရူးလူမျိုး အားလုံးတို့မှာ ဆီးမိုက် အနွယ်ဝင်များဖြစ်၍ ထိုသူတို့၏ အကြောင်းများကို လေ့လာ ရသည်မှာ များစွာပင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းလေသည်။
ယခုခေတ် လူများတွင် ယဟူဒီနှင့် အာရပ်လူမျိုးများမှာ ဆီးမိုက်အမျိုးအနွယ်များပင် ဖြစ်တော့သည်။
အာရီယန် သို့မဟုတ် အင်ဒိုယူရိုပီယန် လူမျိုးများမှာကား လူဖြူလူမျိုးများတွင် အကြီးအကျယ်ဆုံးဖြစ်လေသည်။
ဟိန္ဒူလူမျိုး၊ ပါးရှင်းလူမျိုး၊ ဂရိလူမျိုး၊ ဣတာလျံလူမျိုး၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမန်မှစ၍ ကမ္ဘာသစ်သို့ ရွှေ့ ပြောင်းသွားသော အမေရိကန် စသောလူမျိုးတို့သည် အင်ဒိုယူရိုပီယန်မျိုးတွင် ပါဝင်လေသည်။
ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးလေးမျိုးတွင် အောက်တန်းအကျဆုံးဟု ယူဆကြရ သော လူမျိုးမှာ အသားမည်းလူမျိုးပင်ဖြစ်သည်။
သူတို့သည် များသော အားဖြင့် အာဖရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော နီးဂရိုးလူမျိုးများ ဖြစ်ကြ၏။
ထိုလူမျိုးတွင် ကိုယ်ပိုင်တီထွင်ထားသော ဘာသာစာပေ ယဉ် ကျေးမှုဟူ၍ ပြောပလောက်အောင်မရှိဘဲ လူဖြူမျိုးများထံမှတစ်ဆင့် နည်းယူ ရရှိကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:လူ။
မိသားစု မိသားစုဆိုသည်မှာ အတူနေထိုင်ကြသော လူစုကိုခေါ်သည်။
ထိုသူများသည် ၎င်းတို့၏ အိမ်အလုပ်များနှင့် ကြင်နာမှု၊ ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုများအား တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအပေါ် မျှဝေပေးကြသည်။
ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးကြသည်။
Lander L, Howsare J, Byrne M. The impact of substance use disorders on families and children: from theory to practice. Soc Work Public Health. 2013;28:194-205. ကိုးကား Category:မိသားစု။
အတ္တလန်တစ် အာကာသယာဉ်မှ ရိုက်ကူးထားသည့် နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်း (၂၃ မေ ၂၀၁၀) နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်း (International Space Station, ISS) သည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်အထက် ကီလိုမီတာ ၂၀၀၀ အထက် ပတ်လမ်းနိမ့်ပေါ် လွှတ်တင် တပ်ဆင်ထားသည့် နိုင်ငံတကာ သုတေသန အဆောက်အအုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းအား သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စတင် တပ်ဆင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်မည်ဟု လျာထားပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထိ လည်ပတ် စေနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
လက်ရှိ အာကာသ စခန်းသည် ယခင်စခန်းများထက် ကန့်လန့်ဖြတ်အလျား ပိုမိုရှည်လျားပြီး လက်ရှိ ကမ္ဘာကို လည်ပတ်နေသည့် ဂြိုဟ်တုဖြစ်ကာ သာမန်မျက်လုံးဖြင့် မြင်နိုင်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်းကို ဆွဲငင်အား လွန်စွာ နည်းပါးသည့် မိုက်ခရို ဂရဗ်ဗီတီ (microgravity) ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချကာ ဇီဝဗေဒ၊ ဇီဝကမ္မဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒနှင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။
အာကာသနှင့် မိုးလေဝသကို စောင့်ကြည့် လေ့လာကြသည်။
thumb|မင်္ဂလာစေတီတော် စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၄၃၉/၇၅၂ မင်္ဂလာစေတီတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံ-ချောက်မြို့သွား ကားလမ်းဘေး ပုဂံမြို့တောင်ဘက် လေးဖာလုံခန့် အကွာတွင် ကိန်းဝပ်တော်မူသည်။
ခရစ် ၁၂၆၈-ခုနှစ်တွင် ပုဂံပြည့်ရှင် နရသီဟပတေ့မင်း တည်ထားကိုးကွယ်သော စေတီဖြစ်သည်။
စေတီတော်သမိုင်း မင်္ဂလာစေတီတော်သည် နရသီဟပတေ့မင်း (၁၂၅၆ - ၁၂၈၇) ၏ ကောင်းမှုဖြစ်သည်။
၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် စ၍တည်၏။
မပြီးမီ " ဘုရားလည်းပြီး၊ ပြည်ကြီးလည်းပျက်" ဟု တဘောင်ပေါ်သဖြင့် စိုးရိမ်၍ ရပ်ထားလေသည်။
ထိုအခါ ပံသကူမထေရ်က " ဟယ်မင်းမိုက်... အနိစ္စကမ္မဋ္ဌာန်းကို မရှု၊ အလှူ ကောင်းမှုပြုပြီးမှ ပြည်ပျက်အံ့ သည်ကို စိုးရိမ်၍နေသည်ကား နင့်ထက်မိုက်သသူ မရှိ၊ နင့်ပြည်နှင့်နင် မသေဘဲ နေရတုံ အံ့လော...." ဟု ဆုံးမလေမှ ဆက်၍တည်သည်။
၁၂၇၄ ခုနှစ်တွင် အပြီးတိုင်ရောက်လေသည်။
စေတီတည်ပြီး နောင် ဆယ်နှစ်ကြာသောအခါတွင် ပြည်ပမှ ဝင်လာသော မွန်ဂိုစစ်ဒဏ်ကို မခံနိုင်သဖြင့် နရသီဟပတေ့လည်း ပုဂံမှ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရလေသည်။
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ thumb|Jataka ဗိသုကာလက်ရာများ မင်္ဂလာစေတီသည် ရွှေစည်းခုံစေတီကို နမူနာယူ၍ တည်ထားသော စေတီဖြစ်လေသည်။
အလွန်တင့်တယ် ပြေပြစ်၏။
စေတီတော်သည် လေးထောင့်အုတ်ခုံပတ်လည် စင်္ကြံထက်၌ တည်ရှိသည်။
လေးထောင့်အုတ်ခုံပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အုတ်ခုံမျက်နှာစာနှင့် ပစ္စယာအဆင့်ဆင့် ပတ်လည်၌ ဇာတ်နိပါတ်ဖော် စဉ့်သုတ်ရုပ်ကြွများကို စီခြယ်ထားသည်။
ပစ္စယာသုံးဆင့်တွင် ထောင့်စေတီများ စိုတ်ထားသည်။
နတ်လှေကားများ တပ်ဆင်ထားသည်။
ထို့နောက် တတိယ ပစ္စယာအထက်တွင် ရှစ်ထောင့်ကြာဝန်း၊ ခါးပတ်၊ ခေါင်းလောင်းပုံ၊ သပိတ်မှောက်၊ ဖောင်းရစ်၊ ကြာမှောက်၊ ရွဲ၊ ချရားသီး၊ ထီး စသည်တို့ဖြင့် မွမ်းမံထားလေသည်။
လေးမျက်နှာ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ကျယ်ပြန့်သော လှေကားများရှိသည်။
စေတီတော်မြတ် တည်ဆောက်ထားပုံမှာ များစွာအချိုးအစားကျနပြေပြစ်သပ္ပာယ်လှပြီး မြန်မာ့ ဗိသုကာပညာ၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေသည်။
မြန်မာပြည်ရှိ နောက်ပိုင်းတည်ဆောက်ခဲ့သော မြေစိုက်စေတီများမှာ မင်္ဂလာစေတီတော်မြတ်ကို အခြေပြု အတုယူကာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရမည် ဖြစ်သည်။
စေတီတော်၌ ပစ္စယာသုံးဆင့်ရှိသည်။
ပစ္စယာသုံးဆင့်နှင့် အောက်ခြေပတ်လည်၌ ဇာတ်တော် (၅၄၇)ဇာတ်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် ရုပ်ချပ်များရှိသည်။
ပစ္စယာအပေါ်ဆင့်နှင့် စေတီအောက်ခြေတွင် ဇာတ်ကြီး ဆယ်ဘွဲ့ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။
ဇာတ်တစ်ဇာတ်လျင် ရုပ်ချပ်တစ်ချပ် ကျစီပြုလုပ်ပြီး မြန်မာစာဖြင့် ကမ္ပည်းထိုးထားသည်။
ပုဂံခေတ်ထွန်းကားစဉ်က ဤမင်္ဂလာစေတီတော်မြတ် ဝန်းကျင်သည် သာသနိက အဆောက်အဦများ စည်ကားသော ပုဂံသာသနာ၏ အချက်အချာ ဌာနတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကျောက်ဖြူလေဆိပ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့ နှင့် မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်ကို ဆက်သွယ်သော အဓိက လေဆိပ်ဖြစ်သည်။
မြောက်လတ္တီကျု ၁၉ ဒီဂရီ၊ ၂၅ မိနစ်၊ ၃၅ စက္ကန့်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၃ ဒဂရီ၊ ၃၂ မိနစ်၊ ဝ၅ စက္ကန့်တွင် တည်ရှိသည်။
လေဆိပ်ကုတ်နံပါတ်မှာ KYP နှင့် VYKP ဖြစ်သည်။
လေယာဉ် ပြေးလမ်း အရှည်မှာ ၄၆၀ဝ ပေဖြစ်ပြီး၊ ကတ္တရာကြမ်းခင်း ဖြစ်သည်။