kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ဒေါ်မေနွဲ့ကို ဦးလှဖေနှင့် ဒေါ်သိန်းရင်တို့မှ ရန်ကုန်၊ ဗိုလ်တထောင် (၆၄)လမ်းတွင် ၁၉၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းငါးဦးရှိသည့်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ မကြည်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းပညာကို ငယ်စဉ်က ဆရာလွန်းကျောင်းတွင် သတ္တမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး အဆိုအကများကို စောင်းဆရာ ဆရာငြိမ်းကြီး၊ စန္ဒရားဆရာ ရွှေပြည်အေး၊ ဒေါ်ခင်မြင့်ကြီး၊ ဒေါ်စောမြအေးကြည်တို့ထံတွင် ဂီတပညာများဆည်းပူးခဲ့သည်။
ဒေါ်စိန်အုပ်၊ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်သိန်းအုပ်၊ လက္ခဏဦးကျော်တို့ထံမှောက်၌ အကပညာများကို သင်ယူခဲ့လေသည်။
အသက် ၉ နှစ်မှစ၍ အောင်ကျော်လှိုင်နှင့်တွဲကာ ကလေးနှစ်ပါးသွားများကို ကပြခဲ့သည်။
ထို့နောက်ပိုင်း "ဟင်္သာစိန်"အမည်ခံ၍ ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် မင်းသမီးအဖြစ် ဝင်ရောက်ကပြခဲ့ကာ ၁၉၃၆ အသက် (၁၇) ၌ "ရဲဘက်တော်" ဇာတ်ကားကို ဒါရိုက်တာ ဦးတုတ်ကြီးမှရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်ကားတွင် မင်းသားဘတင့်နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ရာမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် စစ်ရှောင်၍ ထို့နောက် ဆရာဒဂုန်တင် ဦးစီးသောဇာတ်နှင့်အတူ အောင်မင်္ဂလာပြဇာတ်ကို တည်ထောင်ပြီး အထက်မြန်မာပြည်တခွင်တွင် ကပြခဲ့၏။
ဦးဖိုးစိန်ကြီး၊ ဦးစိန်အောင်မင်း၊ ဗိုကေသန်းစိန်၊ အောင်လံတော်ခင်စိန် စသည့်ဇာတ်အဖွဲ့များနှင့်လည်း တွဲဖက်ကပြခဲ့လေသည်။
၁၉၃၈-တွင် ကာလပေါ်သီချင်းများကို သီဆိုအသံသွင်းခဲ့၍ စန်းသီတာဂီတအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ပြန်သည်။
ဇာတ်ထုပ်၊ ပြဇာတ်နှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေးများကို ပါဝင်သီဆို သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ တွင် ရွှေဒုံးဘီအောင်ရိုက်ကူးသော ရန်ပြေမာန်ပြေဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်သို့ တစ်ကျော့ပြန် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ခေါင်းဆောင်မင်းသမီအဖြစ် ရုပ်ရှင်များစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့လေသည်။
၁၉၆၂ ၌ ရွှေရင်သိမ်းသစ် ဇာတ်ကား၊ ၁၉၇၅ ၌ 'ရွှေချည်ငွေချည်တန်းပါလို့'' ရုပ်ရှင်များဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဦးကြည်မောင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျ၍ သားသုံးဦး၊ သမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ(၂၀)ရက်နေ့ အသက်(၈၉)နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဆုရ ဇာတ်ကားများ ဒေါ်မေနွဲ့သည် အောက်ဖော်ပြပါရုပ်ရှင်များဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ခေါင်းစဉ်ရုံတင်နှစ်ဆုအမျိုးအစားမှတ်ချက်ရွှေရင်သိမ်းသစ်၁၉၆၂ အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု ၁၁-ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲရွှေချည်ငွေချည်တန်းပါလို့၁၉၇၅အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု၂၄-ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲ ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ။
ကြက်ခြေနီစတင်ခြင်း ကြက်ခြေနီဖခင် Henry Dunant ကို ၈-မေ-၁၈၂၈ တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ရန် အီတလီနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခိုက် ဆိုဖာရီနိုစစ်မြေပြင်ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
စစ်မြေပြင်တွင်ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ၊ သေဆုံး သောစစ်သားများအား ကူညီပေးမည့်သူမရှိပဲ၊ စစ်သားများ၏ ညီးညူသံများကိုကြားခဲ့ရပြီး ရွာနီးချုပ်စပ်မှ လူအများစုဝေးခေါ်ဆောင်ကာ ပြုစုကူညီပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် နေရပ်ပြန်ရောက်ချိန်တွင် သူကြုံတွေ့သိရှိခဲ့သမျှကို A Memory of Solferino စာအုပ်အားရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များအား ထိုစာအုပ်ကို ရေးသားဖြန့်ဝေခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီInternational Committee of the Red Cross (International Committee of the Red Cross, အတိုကောက် I.C.R.C)ကိုတည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု Henry Dunant: The Nobel Peace Prize 1901 ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဟင်နရီဒူးနန့်စတင်မွေးဖွားပေးခဲ့သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအသင်းသည် ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း (၁၈၈) နိုင်ငံမှ အသင်းဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်းကို၁၉၂၀ တွင်စတင်ဖွဲ့စည်းပြီး အိန္ဒိယကြက်ခြေနီအသင်းခွဲအဖြစ်ရပ်တည်ခဲ့သည်။
၁၉၃၇ တွင် မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း အဖြစ်တရားဝင်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ တွင် အမျိုးသားကြက်ခြေနီအသင်းအဖြစ် (I.C.R.C) ကအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
၁၉၄၆ တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီနှင့် လခြမ်းနီအသင်းများဖက်ဒရေးရှင်း (I.F.R.C) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ တွင် မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း အက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ယင်းဥပဒေကို ခေတ်အဆက်ဆက် ခေတ်စနစ်နှင့်လျော်ညီစွာ ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံး ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်နှင့်လုပ်ငန်းစဉ် ဆင်းရဲဒုက္ခနည်းပါး သက်သာစေရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (I.C.R.C)နှင့် ပူးပေါင်း၍ ခြေတုလက်တုတပ်ဆင်ခြင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဆိုင်ရာအကူအညီများ ပေးခြင်း ပြည်နယ်/တိုင်းနှင့်မြို့နယ် ကြက်ခြေနီအသင်းခွဲများ တိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း အရေးပေါ်သူနာတင်ယာဉ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန် ဟင်နရီ ဒူးနန့် ဆု ဖလော်ရင့်(စ)နိုက်တင်ဂေးလ် ကြက်ခြေနီအသင်း ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့ လခြမ်းနီအသင်း နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း ခင်အုန်းမြ၊ ဒေါ် သိန်းရီ၊ ဒေါ် အမ်ယောနမ်၊ ဒေါ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ။
စာရေးဆရာ မောင်ကြည်ဆွေ သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံဇာတိ ဖြစ်သည်။
၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် စာပေ လောက ထဲသို့ ခြေစုံပစ် ဝင်ခဲ့သည်။
စာပေ စင်မြင့်သို့ တင်ပေး ခဲ့သူမှ ရှုမဝ ဦးကျော်ပင် ဖြစ်သည်။
ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းသို့ ၁၉၄၉ ခုလောက်တွင် ရောက်ခဲ့သည်။
ပထမ ဦးစွာ အလုပ်သင်၊ ထိုမှ စာပြင် ဆရာ၊ ထို့နောက် ဝတ္ထု၊ ကဗျာများ ရေးသားရင်း စာတည်း အဖွဲ့ဝင် အဆင့်ထိ တာဝန် ယူခဲ့သည်။
စာပေ လောက တွင်းသို့ ဝင်ရောက်စဉ် သော်တာဆွေနှင့် သန်းဆွေ တို့သည် မောင်ကြည်ဆွေ၏ ဆရာများ ဖြစ်ခဲ့ ကြသည်။
စာမူများ ရေး၍ အရွေး ခံရကာ မဂ္ဂဇင်း ထည့်ရန် ကလောင် အမည် ရှာသော အခါ ဆရာ ဆွေ နှစ်ဆွေကို သွား၍ ဒက်ခနဲ မြင်လိုက်သည်နှင့် "မောင်ကြည်ဆွေ" ဟု မှည့်ခဲ့သည်။
"ကြည်" မှာ စာပေ လောကသို့ ရောက်အောင် အထောက်အမ အများကြီး ပေးခဲ့သော မွေးစား အမေဟု ခေါ်အပ်သည့် အမျိုးသမီးကြီး တဦးကို မြတ်နိုးကာ မမေ့ရန် ယူခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၅ ခု စက်တင်ဘာလ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း အမှတ် ၁ဝဝ ပြည့် အထူးထုတ်တွင် ပါဝင်သည့် 'ကျောက်ခဲ လုံးလေးများ' ဝတ္ထုတိုသည် ထူးခြား ကောင်းမွန် လှသောကြောင့် တင့်တယ်က ရှုမဝတွင် သာမက စာပဒေသာ မဂ္ဂဇင်း တွင်ပါ တပြိုင်တည်း ဖော်ပြ ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၁၉၅၅ ခု မတ် ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းပါ "ဆုံကြ လေဦး မည်လော" ဝတ္ထုတိုကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယူးဒေလီတွင် ဟိန္ဒီ ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော "မနောဟရ" မဂ္ဂဇင်း ၁၉၅၆ ခု ဒီဇင်ဘာလထုတ် စာစောင်၌ ဟိန္ဒီ စာရေးဆရာ "ရှရီ-အမ်-ဂျီ ထယ်ဝါကား" ဆိုသူက ဟိန္ဒီ ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆို ဖော်ပြ ခဲ့သည်။
၉ - ၁၂ - ၁၉၆ဝ နေ့ထုတ် ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာပါ "သတင်းထောက်တု ကြည်ဆွေ ခေါ် မြင့်လွင်" သတင်းနှင့် ၁ဝ - ၁၂ - ၁၉၆ဝ နေ့ထုတ် ကြေးမုံ သတင်းစာပါ "စာရေးဆရာ မောင်ကြည်ဆွေ အတု" သတင်း တို့သည် စာရေး ဆရာ မောင်ကြည်ဆွေနှင့် လုံးဝ မပတ်သက်ကြောင်း ရှုမဝ စာတည်း အဖွဲ့က ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း ဇန်နဝါရီ ၁၉၆ဝ ပြည့် ထုတ်တွင် ကြေညာ ခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သော စာပေများ မောင်ကြည်ဆွေသည် စာရေး အားကောင်းသည်။
ဘဝနှင့် မေတ္တာ ဘွဲ့များကို ဦးစားပေး ရေးဖွဲ့သည်။
စာရေးသက် ၁ဝ နှစ် အတွင်း ဝတ္ထုတို/ ရှည် ၁ဝဝ ကျော် အထိ ရေးဖွဲ့ ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့် စာအုပ် အချို့မှာ ခင်ပပ (၁၉၆ဝ)၊ ပန်တော်ဦး (၁၉၆ဝ)၊ နွမ်းလျ ဖြေမဆည် (၁၉၆၁)၊ ဘဝလုံးပုံ ချစ်သူယုံ (၁၉၆၁)၊ နှင်းသက်ဆယ် ကမ္ဘာတိုင် (၁၉၆၂)၊ ပန်းကောင်း ပန်းဦး ပန်းမြတ် (၁၉၆၂)၊ ရင်ဝယ်ပွင့်သော သဇင် (၁၉၆၂)၊ သည်မိုးစဲသော် လိုက်တော်မူခဲ့ (၁၉၆၂)၊ အရှက်ပြေ သက်သေနဲ့ ခွဲရတယ် (၁၉၆၂)၊ ဝေဝေလေး (၁၉၆၃)၊ ကျွန်တော်တို့နှင့် မိန်းမလှများ အကြောင်း (၁၉၆၄) [မြင့်ကျော်၊ ကရမက် တို့နှင့် တွဲဖက်၍]၊ မမတို့ မိန်းမသားများ (၁၉၆၄) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘဝနိဂုံး ၃ဝ မေ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား စံပြတင်ဦး။
စာ ၈၁ - ၈၂။
သက်ဝေလေး။
ရွာပါနဲ့ ... နော် မိုးရယ်၊ ရှုမဝ (ဇူလိုင် ၁၉၆၄)။
စာ ၅ဝ - ၅၂ နှင့် ၂၃၇ - ၂၃၉။
မောင်ကြည်ဆွေ။
ကျောက်ခဲ လုံးလေးများ၊ ရှုမဝ (စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅)။
စာ ၂၁၁ - ၂၁၇။
ဆုံကြလေ ဦးမည်လော၊ ရှုမဝ (မတ် ၁၉၅၅)။
စာ ?။
သဝဏ်လွှာ၊ ရှုမဝ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၇)။
စာ ၂၉၉။
(၆) သဝဏ်လွှာ၊ ရှုမဝ (ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၁)။
ကလောင်အမည် မှတ်တမ်း၊ မြဝတီ (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၆)။
စာ ၃၃။
စာ ၆၈ - ၆၉။
အနုပညာရှင်များ ဘဝ မှတ်တမ်း၊ ငွေတာရီ (နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၆)။
] ၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း၊ ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်၊ ၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မောင်ငြိမ်းသူ (ကြို့ပင်ကောက်) (၁၉၄၇) အမည်ရင်း - ဦးညွန့်တင် မိဘအမည် - ဦးတင်ရွှေ + ဒေါ်လှဝိုင်း မွေးသက္ကရာဇ် - ၂၊ ၁၂၊ ၄၇ မွေးဖွားရာ ဒေသ - ကြို့ပင်ကောက် ကလောင် အမည်ခွဲများ - မျိုးငယ်ကျော်၊ ဇော်ငြိမ်းလတ်၊ သူရိန်ညွန့်တင်၊ နေသွေးကို ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် မောင်ငြိမ်းသူ (ကြို့ပင်ကောက်) သည် ကြို့ပင်ကောက်မြို့ အထက်တန်း ကျောင်းမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင် ခဲ့ပြီး မော်လမြိုင် ကောလိပ်၊ လုပ်သား ကောလိပ် တို့တွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
ပျိုဖော်ဝင် အရွယ် လူငယ်များ၏ စာပေ အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု ဘွဲ့ယူ စာတမ်းဖြင့် စိတ်ပညာ ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
(၁၉၆၃ - ၆၄) ခုနှစ်က ထုတ်ဝေသည့် ရုပ်ရှင် အောင်လံ မဂ္ဂဇင်းတွင် မောင်နှင်းဝေ ဟူသော ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသား ခဲ့သော တောဓလေ့ ကဗျာဖြင့် စာပေ လောကသို့ စတင် ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။
မောင်ငြိမ်းသူ (ကြို့ပင်ကောက်) အမည် အပြင် အခြား ကလောင် အမည်ခွဲများ ဖြင့်လည်း စာပေများကို ရေးသား ခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစု ပြီးသမျှ စာအုပ်များမှာ လုံးချင်း ၈ အုပ်၊ မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည် ၃ဝ ကျော်၊ ဝတ္ထုတို ၃ဝဝ ခန့်နှင့် ဆောင်းပါး ပုဒ်ရေ ၁၀၀၀ ကျော် ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်းမှ ကြီးမှူး ကျင်းပသော ဆောင်းပါး ပြိုင်ပွဲ၌ မော်ကွန်းဝင်ပြီ ကြက်ခြေနီ ဟူသော ဆောင်းပါးဖြင့် အကြီးတန်း အဆင့် ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် (၄၈) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ ဆောင်းပါး ပြိုင်ပွဲတွင် အထူးဆု ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်၊ မြအဖူးတွေ သစ်သစ်ဝေနှင့် လူငယ် ဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု (လူငယ် စာပေဆု) (ရသ စာပေဆု) ကို ရရှိခဲ့သည်။
စာပေ တာဝန်များ အဖြစ် စမ်းချောင်းမြို့နယ် စာပေလုပ်သား အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ မြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နာယက တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း) စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ အမေနေ့ စာပေ ပြိုင်ပွဲနှင့် ဝါမိုးအောင် ဝတ္ထုတို ပြိုင်ပွဲ ဆုရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့တွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ရွှေသမင် စာပေတိုက်နှင့် သိန်းမင်း စာပေတိုက် တို့တွင် စာပြင် ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရွှေသမင် မဂ္ဂဇင်းတွင် အမှုဆောင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ထူးခြား ဂျာနယ်တွင် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ယခုအခါ ဝါမိုးအောင် စာပေတိုက်တွင် စာတည်း အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း။
မှုခင်း ရှုထောင့် ဂျာနယ်၊ မှုခင်း မြင်ကွင်း ဂျာနယ်၊ မှုခင်း ရှုထောင် ရသစုံ မဂ္ဂဇင်းများတွင် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။
မောင်ငြိမ်းသူ (ကြို့ပင်ကောက်) ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ဇီဝိတ ဒါန သံဃာ့ ဆေးရုံကြီး ဆေးကုသမှု သမိုင်း မှတ်တမ်း - ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဘယ်သူ မိုးကျ ရွှေကိုယ်လဲ - ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မကြင်သင့် ရင်နင့်အောင်ဆွေး - ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် စောင့်သိနားလည် ခွင့်လွှတ်စေချင်တယ် - ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် မုန်းမာတင်းလို့ ညှဉ်းရက်လေ - ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် မျက်မာန်တော်ငြိုးပါနဲ့ ခိုကိုးသူပါ - ၁၉၉၁ ခုနှစ် မြအဖူးတွေ သစ်သစ်ဝေနှင့် လူငယ်ဝတ္ထုများ - ၁၉၈၆ ခုနှစ် မြအဖူးတွေ သစ်သစ်ဝေနှင့် လူငယ် ဝတ္ထုများ (ဒုတိယအကြိမ်) - ၁၉၈၈ ခုနှစ် ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ ‘နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း’ စာအုပ် (ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်)၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(ပထမ အကြိမ်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မောင်ခင်မင် ( ဓနုဖြူ ) (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂-၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) သည် ထင်ရှားသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ မြန်မာစာပေပညာရှိ နှင့် အငြိမ်းစားတက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ပါမောက္ခ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၄၂ - ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂)ရက်နေ့တွင် ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ကျုံတစ်နီးရွာ၌ အဖ-ဦးရာမနှင့် အမိ ဒေါ်စောတင်တို့ က ဖွားမြင်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်အေးဖြစ်သည်။
ပညာရေး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ မြူနီစီပယ် ပညာရေးအဖွဲ့ကစစ်ဆေးသော စတုတ္ထတန်းစာမေးပွဲကို ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်သည်။
၁၉၅၇ခုနှစ်တွင် သတ္တမတန်းနှင့်အလယ်တန်းပညာသင်ဆု (စကောလားရှစ်)စာမေးပွဲတွင် အမှတ်အများဆုံးဖြင့် အောင်သဖြင့် အလယ်တန်းပညာသင်ဆု(စကောလားရှစ်)ဆုရရှိသည်။
၁၉၅၇ခုနှစ် အလယ်တန်းကျောင်းသာဘဝကတည်းက စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများစရေးသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲကို မြန်မာစာ၊ သင်္ချာဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ပြီး တစ်ပြည်လုံး၌ မြန်မာစာအမှတ်အများဆုံးရရှိသည်။
ငွေတာရီရွှေတံဆိပ်ဆုနှင့် လှသမိန်ရွှေတံဆိပ်ဆု တို့ကိုပါ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့်အပြင် တက္ကသိုလ် ပညာသင်ဆုကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာအထွေထွေဂုဏ်ထူးဘွဲ့ ကို ပထမတန်းဖြင့် အောင်မြင်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့(ဂုဏ်ထူး)ရရှိသည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ(၁၉)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(၁၀၅)ကြိမ်မြောက် ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားတွင်ဂုဏ်ထူးဆောင် စာပေပါရဂူဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည်။
ထမ်းဆောင်ခဲ့သောတာဝန်များ ၁၉၆၃ - ပုသိမ်ကောလိပ် မြန်မာစာဌာန၌ နည်းပြအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆက်လက်၍ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက၊ တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ ပါမောက္ခအဆင့်များဖြင့် ပုသိမ် ကောလိပ်၊ ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်၊ ဒဂုံတက္ကသိုလ်၊ ပြည်ဒီဂရီကောလိပ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အစိုးရပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ဂျပန်နိုင်ငံ အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာဧည့်ပါမောက္ခ(၁၉၉၇ - ၉၉) အထိ (၂)နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင်ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊မြန်မာစာဌာန ပါမောက္ခ (ဌာနမှူး)အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။
အငြိမ်းစားဘဝ ယခုအခါ-ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မြန်မာစာဌာနပါမောက္ခအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး ဇနီးဒေါ်စုစုနွယ်(တွဲဖက်ပါမောက္ခ-မြန်မာစာဌာန၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) သမီး-သူသူနွယ်အေးတို့နှင့်အတူ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
အငြိမ်းစားယူပြီး ရေးသားသော မြန်မာ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံ ဆိုင်ရာ လူထုပညာပေးဆောင်းပါး များမှာ အထူး လူကြိုက်များသည်။
ကိုးကား Sayar Win Zaw ( Chauk) ဆရာမောင်ခင်မင်(ဓနုဖြူ)သည် ဘာသာစာပေဆိုင်ရာ သုတေသနစာတမ်းဖတ်ပွဲများ၊ စာပေဗ္ဗိမာန်စာတမ်း ဖတ်ပွဲများတွင် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ၊ မြန်မာစကားပြေဆိုင်ရာ စာတမ်းငယ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းများကို ရေးသားပြုစု ဖတ်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)၊ ပိဋကတ်ဆိုင်ရာမြန်မာစာပေဌာန တွင် တွဲဖက်ပါမောက္ခ (ပြင်ပပညာရှင်) အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အမျိုးသားသင်ရိုးညွှန်တမ်းကော်မတီ(အဖွဲ့ဝင်)၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာဌာန ပါရဂူသင်တန်းဦးစီးကော်မတီ(အဖွဲ့ဝင်)၊ မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းရင်းသားဘာသာစကားဦးစီးဌာန၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ (အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင်) အဖြစ် ကွယ်လွန်သည့်အချိန်အထိတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ)သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက် ည ၁၂ နာရီခွဲတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဆရာကြီးသည် အသက်(၈၅)နှစ်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဆရာကြီး၏ စာပေ နှင့် သုတေသန မှတ်တိုင်များ ၁၉၇၉ - စကားပြေသဘောတရား၊ စကားပြေအတတ်ပညာ စာအုပ်ထွက်ရှိ။
၁၉၈ဝ - စကားပြေအဖွဲ့ပုံစံများနှင့် ဘာသာပြန်လေ့လာချက်။
ရုံးသုံးမြန်မာစာ၊ ပြည်သူ့အတွက် မြန်မာ စကားပြေ စသောစာအုပ်များထွက်။
၁၉၈၅ - မြန်မာစာပေသမိုင်း(အခြေခံပညာအထက်တန်း စိတ်ကြိုက်မြန်မာစာ) (ဦးစောထွန်းနှင့်ပူးတွဲ) ပြုစု။
၁၉၈၇ - စာပေဗိမာန် စာမူဆုပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာစကား၊ မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ(ဝိဇ္ဇာ)ပညာရပ်တွင် ပထမဆုရရှိခဲ့။
၁၉၉ဝ - မြန်မာစကား၊ မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာစာအုပ်ထွက်ရှိ။
၁၉၉၂ - မြန်မာဘာသာစကား ပညာရှင်များနှင့် ဘာသာစကားအမြင် စာအုပ်ထွက်။
စာစီစာကုံးသင်ကြား ရေး၊ လမ်းမပျောက်ပါ စသောစာအုပ်များဆက်ထွက်။
၁၉၉၃ - စန္ဒာမုနိသွန်းစက်တော်၏ ရာပြည့်ခရီးစာအုပ်ထွက်။
၁၉၉၄ - အခြေခံအထက်တန်းအဆင့် စကားပြေသင်ကြားရေး စာအုပ်ထွက်။
၁၉၉၅ - ကဗျာသဘောတရားနှင့် ကဗျာလေ့လာနည်း စာအုပ်ထွက်။
၁၉၉၆ - နှင်းဆီဝတ်မှုန် စာစီစာကုံး သဘောတရားနှင့်လက်တွေ့အရေးအသား( ဦးသန်းထွဋ်နှင့်ပူးတွဲ) ပြုစု။
၁၉၉၇ - မေတ္တာနှလုံးသား ပုံရိပ်များ၊ စာပေသမုဒ္ဒရာ၌ လက်ပစ်ကူးခြင်း၊ စကားသမုဒ္ဒရာ-စာသမုဒ္ဒရာ စသော စာအုပ်များထွက်။
၂၀၀ဝ - တစ်သံ နှစ်သံ သုံးလေးသံ စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၁ - သုတေသနလက်စွဲစာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၂ - နှစ်လေးဆယ်ဘဝမှတ်တိုင်များစာအုပ်ထွက်။
(ယင်းစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု(စာပဒေသာဆု)ရရှိ။
၂၀၀၃ - ထိုင်းနိုင်ငံ ချူလာလောင်ကွန်တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာ ရသစာပေဆွေးနွေးပွဲတွင် MyanMa Post-colonial Literature စာတမ်းကို ဖတ်ကြားခဲ့။
စာဆိုဘဝ၊ စာဆိုတော်-စာဆိုလက်ရာ စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၄ - ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဇင်းမယ်မြို့၌ AUNကကျင်းပသော ဘာသာစကားသင်ကြားရေး ဆွေးနွေးပွဲတွင် Some Phonological Problem in Teacher Myanma or a Foreign Language in Foreigners စာတမ်းဖတ်ကြားခဲ့။
အတ္ထဗေဒနိဒါန်း၊ တပည့်နှင့်ဆရာ-ဆရာနှင့်တပည့်၊ စာပေမှတ်တိုင်များကို ဖြတ်သန်းခြင်း စသောစာအုပ်များ ထွက်။
၂၀၀၅ - သက်တံရောင်စုံဘာသာစကား၊ မောင်ရုပ်ဆိုးနှင့်မယ်မဒ္ဒီ ရသစာတမ်းများ စသောစာအုပ်များထွက်။
ဆုများ ၁၉၈၇ - စာပေဗိမာန် စာမူဆုပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာစကား၊ မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ(ဝိဇ္ဇာ)ပညာရပ်တွင် ပထမဆုရရှိသည်။
၂၀၀၂ - အောက်တိုဘာလ (၁၉) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(၁၀၅)ကြိမ်မြောက် ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားတွင်ဂုဏ်ထူးဆောင် စာပေပါရဂူဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည်။
၂၀ ၀၂ - နှစ်လေးဆယ်ဘဝမှတ်တိုင်များ''စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု(စာပဒေသာဆု)ရရှိသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် ဝိဇ္ဇာပညာ ထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်)၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန် တံဆိပ် (ပထမဆင့်)တို့ကို နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု ကို ချီးမြှင့်ခံရသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ ၁။
စကားပြေ သဘောတရား စကားပြေ အတတ်ပညာ (စတုတ္ထအကြိမ်) ၁၉၇၉/ ၂၀၀၄ ၂။
စကားပြေ အဖွဲ့ ပုံစံများနှင့် ဘာသာပြန် လေ့လာချက် ၁၉၈၀ ၃။
ရုံးသုံး မြန်မာစာ ၁၉၈၀ ၄။
ပြည်သူ့အတွက် မြန်မာ စကားပြေ ၁၉၈၀ ၅။
မြန်မာစကား မြန်မာစာ ရုပ်ပုံလွှာ ၁၉၉၀ ၆။
မြန်မာဘာသာစကား ပညာရှင်များနှင့် ဘာသာစကား အမြင် (ပြန်ရိုက်) ၁၉၉၂/၂၀၀၅ ၇။
စာစီစာကုံး သင်ကြားရေး ၁၉၉၂ ၈။
လမ်းမပျောက်ပါ ၁၉၉၂ ၉။
စန္ဒာမုနိသွန်းစက်တော်၏ ရာပြည့်ခရီး ၁၉၉၃ ၁၀။
အခြေခံ အထက်တန်း အဆင့် စကားပြေ သင်ကြားရေး ၁၉၉၄ ၁၁။
ကဗျာ သဘောတရားနှင့် ကဗျာ လေ့လာနည်း ၁၉၉၅ ၁၂။
မေတ္တာ နှလုံးသား ပုံရိပ်များ ၁၉၉၇ ၁၃။
စာပေ သမုဒ္ဒရာ၌ လက်ပစ်ကူးခြင်း (ပြန်ရိုက်) ၁၉၉၇/၂၀၀၅ ၁၄။
စကားသုမုဒ္ဒရာ စာသမုဒ္ဒရာ ၁၉၉၇ ၁၅။
တသံ နှစ်သံ သုံးလေးသံ ၂၀၀၀ ၁၆။
နှစ်လေးဆယ် ဘဝမှတ်တိုင်များ ၂၀၀၂ ၁၇။
သုတေသန လက်စွဲ ၂၀၀၁ ၁၈။
စာဆိုဘဝ စာဆိုတော်၊ စာဆိုလက်ရာ ၂၀၀၃ ၁၉။
အတ္ထဗေဒနိဒါန်း ၂၀၀၄ ၂၀။
တပည့်နှင့်ဆရာ ဆရာနှင့်တပည့် ၂၀၀၄ ၂၁။
စာပေမှတ်တိုင်များကို ဖြတ်သန်းခြင်း ၂၀၀၄ ၂၂။
သက်တံရောင်စုံ ဘာသာစကား ၂၀၀၅ ၂၃။
မောင်ရုပ်ဆိုးနှင့် မယ်မဒ္ဒီရသစာတမ်းများ ၂၀၀၅ ၂၄။
လူငယ်အကြောင်း ပညာအကြောင်း ဆရာအကြောင်း တစေ့‌တစောင်း ၂၀၁၉ ပူးတွဲ ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ၁။
မြန်မာစာပေသမိုင်း (အခြေခံပညာ အထက်တန်း စိတ်ကြိုက်မြန်မာစာ) (ဦးစောထွန်းနှင့်ပူးတွဲ) ၁၉၈၅ ၂။
နှင်းဆီဝတ်မှုန် စာစီစာကုံး သဘောတရားနှင့် လက်တွေ့ အရေးအသား (ဦးသန်းထွတ်နှင့် ပူးတွဲ) ၁၉၉၆ ၃။
မြန်မာစကား၊ မြန်မာစာ (ဦးတင်ရွှေနှင့် ပူးတွဲ) ထင်ရှားသော စာအုပ်အချို့ ၁။
စကားပြေသဘောတရား၊ စကားပြေအတတ်ပညာ ၂။
မြန်မာစကား၊ မြန်မာစာရုပ်ပုံလွှာ ၃။
မြန်မာဘာသာစကားပညာရှင်များနှင့် ဘာသာစကားအမြင် ၄။
မေတ္တာနှလုံးသားပုံရိပ်များ ၅။
စာပေသမုဒ္ဒရာ၌လက်ပစ်ကူးခြင်း ၆။
စကားသမုဒ္ဒရာ-စာသမုဒ္ဒရာ ၇။
နှစ်လေးဆယ်ဘဝမှတ်တိုင်များ ၈။
စာပေမှတ်တိုင်များကို ဖြတ်သန်းခြင်း ၉။
မောင်ရုပ်ဆိုးနှင့်မယ်မဒ္ဒီရသစာတမ်းများ ၁၀။
နှစ်ဆယ်ရာစု စကားပြေဆရာများ။
ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ကွယ်လွန်သူများ။
ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် FDB ၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ် မှာဒေါက်တာ နိုင်အောင် ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့အစည်းအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် မြန်မာဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ ယနေ့တိုင် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှုနယ်ပယ်အသီးသီးတွင် ရှိနေကြသော အဖွဲ့အစည်းများ၊ တသီးပုဂ္ဂလများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံရေးတပ်ပေါင်းစုဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဒီမိုကရက်တစ် အင်အားစုသည် ဒီမိုကရေစီရေးနှင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးတို့အတွက် ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများအတွင်း ထိရောက်သည့်နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဖော်ဆောင်ခြင်း၊ လူထုအခြေခံများဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် လူထုပါဝင်မှုများမြှင့်တင်ခြင်း၊ ဒီမိုကရေစီအင်အားစု များနှင့် တိုင်းရင်းသားအင်အားစုများအကြား ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်စေအတွင်း အမျိုးသမီးများ၏အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားမြှင့်တင်ရန် စသည်တို့ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် (၄) ရပ် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဖျက်သိမ်းရေး။
ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးရရှိရေး။
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး။
ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး။
သမိုင်းနောက်ခံ ရှစ်လေးလုံးမျိုးဆက်များဖြစ်သည့် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ် (နိုင်ငံခြားရေးရာကော်မတီ)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး၊ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအင်အားစု၊ မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ၊ လူ့ဘောင်သစ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (မြန်မာနိုင်ငံ)မှ တသီးပုဂ္ဂလများသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဖော်ဖော်ဝါရီလတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစု (Forum for Democracy in Burma) အဖြစ် စုစည်းကြရန် တညီတညွတ်တည်း သဘောတူခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုအား ဖွဲ့စည်းရခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကောင်းမွန် သော အစိုးရအုပ်ချုပ်မှုစနစ်ရှိရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တရားမျှတမှုရှိရေးတို့ကို အုပ်မြစ်ချနိုင်မည့် ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတခု ပေါ်ထွန်းလာရေးအတွက် ရှစ်လေးလုံးအင်အားစုများ၏ စုစည်းညီညွတ်သော စွမ်းအားဖြင့် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းသွားရန် ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် မျိုးဆက်သစ်၏ ဦးဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍဖြင့် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှု ပိုမိုအားကောင်းလာစေရေးအတွက် လုပ်ငန်းများကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်သွားမည့်အပြင် ဒီမိုကရေစီတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်တိုင်းတွင် ၎င်းမျိုးဆက်သစ်၏ အမြင်သဘော ထားများကို ထင်ဟပ်စေရန်တို့အတွက်ပါ ရည်ရွယ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဒီမိုကရက်တစ် အင်အားစုသည် ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားမှုအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားအင်အားစုများ၊ အခြား ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများနှင့်သာမက တည်ရှိဆဲ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်အင်အားစုများနှင့်ပါ အနီးကပ်လက်တွဲ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းရခြင်း၏ အရင်းခံအကြောင်း တရားများ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေအောက်တွင် ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများ၏ အမြင်သဘောထား နှင့် စွမ်းအားများကို ပိုမိုပေါင်းစပ်ရန် လိုအပ်နေခြင်း။
ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ထိထိရောက်ရောက်စွမ်းဆောင်နိုင်မည့် လုပ်အားစုများ ပိုမို စုစည်းရန် လိုအပ်နေခြင်း။
ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအတွင်း မဟာဗျူဟာအရ ဆက်စပ်ဆောင်ရွက်သည့်လုပ်ငန်းများတွင် သာမက လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြား ဆက်စပ်ဆောင်ရွက်မှု များတွင်ပါ ပံ့ပိုးကူညီရန် လိုအပ်နေခြင်း။
ဒီမိုကရေစီတိုက်ပွဲအတွက် လူထုအခြေခံများဖော်ထုတ်ရန်နှင့် တိုက်ပွဲအတွင်းလူထုပါဝင်မှု များ မြှင့်တင်ရန်အတွက် ထိထိရောက်ရောက်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်နေခြင်း။
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်စေအတွင်း အမျိုးသမီးများ၏အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားမြှင့်တင်ရန် လိုအပ်နေခြင်း။
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုအခြေအနေမှန်များနှင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်ပေါ် ပြောင်းလဲမှု များအား စနစ်တကျလေ့လာသုံးသပ်၍ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဦးဆောင်နေသူများအား တင်ပြရန် လိုအပ်နေခြင်း။
(၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှ (၇)ရက်နေ့ ပြုလုပ်သော ပထမအကြိမ်ညီလာခံမှ အတည်ပြုသည်။
) ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ။
စာရေး ဆရာ မောင်ဝံသ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးစိုးသိမ်း ဖြစ်သည်။
ပဲခူးတိုင်း၊ ဝေါမြို့နယ်၊ မြစ်ကျိုးကျေးရွာ၊ လယ်ယာနှင့် ဆန်စက် လုပ်ငန်းပိုင်ရှင် အဖ ဦမောင်ခင်၊ အမိ ဒေါ်မြစိန် တို့က ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၈ ယောက် အနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ကျောင်းသားဘဝနှင့် လှုပ်ရှားမှု ဆရာသည် မြစ်ကျိုးကျေးရွာ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်းမှ မူလတန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ပဲခူးမြို့ အမျိုးသားတန်းမြင့်ကျောင်းသို့ ဆက်လက် တက်ရောက်၍ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ကာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ဆက်လက် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ဆရာသည် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားနေစဉ် ကျောင်းသား ညီညွတ်ရေး တပ်ဦးနှင့် ကျောင်းသား အဖွဲ့အစည်းများ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ၄ ဦး ကော်မတီဝင် အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ဇူလိုင် ၇ ရက် အရေးအခင်းတွင် ကျောင်းသား ညီညွှတ်ရေး တပ်ဦး အတွင်းရေးမှူး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့မှုကြောင့် ကျောင်းထုတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသေးသည်။
စာပေနယ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်ခြင်း ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုတိုများ စတင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ‘မောင်ဝံသ’ ကလောင် အမည်ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ စ၍ ပညာရေးနှင့် လူငယ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ အများဆုံး ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇၅ - ၇၇ ခုနှစ်များတွင် အရှေ့တောင်နှင့် အရှေ့မြောက် နယ်ခြားများသို့ ခရီးထွက်ခဲ့ပြီး၊ နယ်ခြားရေးရာများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ အကြောင်း၊ သတင်းစာများတွင် အခန်းဆက် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ဆောင်းပါး ပုဒ်ရေ ၄ဝဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ကစ်ဆင်းဂျား နိုင်ငံရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်ဖြင့် လုံးချင်း လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ မိုရှေဒါယန်၊ အာယန်ဒေး၊ အီဂျစ် သမ္မတ ဆဒတ်၊ နစ်ဆင်၊ မာရှယ် တီးတိုး၊ ခရုရှက်၊ မောင့်ဘက်တန် စသော နိုင်ငံရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့ပြီး၊ “ရှေ့နေကြီး ပယ်ရီမေဆင်” ဝတ္ထုများကို ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။
“ခေတ်ပြိုင် ကမ္ဘာ့ရေးရာ အဘိဓာန် စာအုပ် (၁၉၈၂)” ကို ပြုစုခဲ့သည်။
ရောဘတ်ပင်း ဝါးရင်း၏ “All The King’s Men” ကို “မိုးမမြင် လေမမြင်” အမည်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ကစ်ဆင်းဂျား၏ အတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်းများကို “အိမ်ဖြူတော် နှစ်များ” နှင့် “ကသောင်းကနင်း နှစ်များ” အမည်များဖြင့် လည်းကောင်း မြန်မာဘာသာ ပြန်ခဲ့သည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ လမှ စ၍ “အတွေးအမြင်” စာစဉ်ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ စ၍ “လူချွန် လူမွန်” စာစဉ်ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် “သတင်းထူး”၊ “ဘက်စုံ” ဂျာနယ် များကို လည်းကောင်း စီစဉ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆရာ မောင်ဝံသသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ် အထိ အထောက်တော် သတင်းစာ တက္ကသိုလ်သတင်းထောက်၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် လုပ်သား ပြည်သူ့ နေ့စဉ် သတင်းထောက်၊ လက်ထောက် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၆၇ - ၆၈ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန သတင်းစာ အတတ်သင် ကျောင်း၌ ပထမပတ် သတင်းစာ ပညာ သင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ သတင်းစာ ပညာ လေ့လာရေး ခရီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု မစ်ရှီဂန် တက္ကသိုလ်၌ အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း သတင်းစာပညာ ဖဲလိုးရှစ် သင်တန်းသို့ တက်ရောက် အောင်မြင် ခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ် အထိ မန္တလေး ဟံသာဝတီ သတင်းစာ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် အထိ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒေသကောလိပ် အမှတ် (၁) ၌ လူထု ဆက်သွယ်ရေး ဘာသာရပ်ကို အချိန်ပိုင်း သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ် (၁၉၈၈ ခုနှစ်)၊ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံကြီးတွင် သတင်းစာ တိုက်ပေါင်းစုံ ကော်မတီဝင် အဖြစ် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သဖြင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလဆန်းမှ စ၍ ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ အယ်ဒီတာ အဖြစ်မှ တာဝန် ရပ်စဲခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်ဦး၊ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ ဦးဆောင်သော အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် စတင် ထူထောင်သော အခါ တတ်သိ ပညာရှင်များ အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ ပဲခူးတိုင်း စည်းရုံးရေး ကော်မတီဝင် အဖြစ် တာဝန် ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ ပဲခူးတိုင်း ၂၈ မြို့နယ် အတွင်း စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများကို လှုပ်ရှား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၎င်းနောက် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပူးတွဲ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ဝ ရက်နေ့ အထိန်းသိမ်းမခံရမီ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တိုးမြှင့် တာဝန် ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။