kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်ဆင်စစ်ဘက်နှင့် ဆိုင်သော သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်းကိုလည်း နိုင်နင်းလှသည့်အလျောက် မဟာသီလဝပျို့တွင် စစ်ဗိုလ်မှူးတို့ သိသင့်သိထိုက်သော သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်းပါ အချက်အလက်များကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားအောင် အကျဉ်းရုံး၍ ပြခဲ့လေသည်။
ဆရာတော်သည် ဖွဲ့ဆိုလိုသည်ကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်းပေါ်အောင်ဖွဲ့တတ်၏။
တစ်ခါတစ်ရံ အဖွဲ့အနွဲ့ထဲတွင် ဥပမာ ဥပမေယျများကို ညှပ်၍ ဆိုလိုရင်းသဘောကို ထင်ရှားစွာ သိနိုင်ရန်သုံးခဲ့၏။
လူတို့၏ စိတ်ကို ကြောက်ရွံ့ရမည့်နေရာ၌ ကြောက်ရွံ့စေလျက် ကရုဏာ ဖြစ်ပေါ်ရမည့်နေရာ၌ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ကြင်နာစိတ်များ ပေါ်ထွက်လာအောင်ထင်ရှားသော ဥပမာများဆောင်ကာ ရေးသားနိုင်၏။
ဆရာတော်သည် လောကကြောင်းဖက် ဖွဲ့ရာတွင် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၊ ရှင်အဂ္ဂသမာဓိတို့ကို မမှီချေ။
ထိုကြောင့် ဆရာတော်၏ အရေးအသားတို့ကို သင့်ရုံမျှသာ ကောင်းသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
သို့ရာတွင် ရာဇကြောင်းဖက်၌ ဗဟုသုတ ကြွယ်ဝသဖြင့် အခြားဆရာများထက် စုံလင်စွာ ဗဟုသုတ ဖြစ်ဖွယ် အခန်းများကို ရေးသားနိုင်သည်။
ဘကြီးတော် မင်းတရားကြီးအား ဆက်သရန် မေတ္တာစာတစ်စောင် ရေးသားရာတွင် ၁၁၈၉ ခုနှစ် နယုန်လဆန်း ၃ ရက်တနင်္လာနေ့တွင် ရေးစီ၍ ပြီးလေသည်။
ဆရာတော်၏ အရေးအသားများမှာ လွန်စွာကျယ်ဝန်းသည့် စကား ဥပဒေများကို အကျဉ်းချုံး ရေးသားထားသောကြောင့် သိနားလည်ရန် အလွန် ခက်ခဲရကား ၁၁၉၄ ခုနှစ်တွင် မေတ္တာစာ အဖွင့် ဖြစ်သော ရာဇောဝါဒကျမ်းကို ထပ်မံ ရေးသားရပြန်လေသည်။
ဆရာတော်၏ မေတ္တာစာမှာ မဇ္ဈိမဒေသရာဇဝင်၊ မြန်မာ ရာဇဝင်တို့သာမက ဇာတ်၊ နိပါတ်ကြောင်းများမှ သာဓက ထုတ်၍ ရေးဖွဲ့ထားရကား ပထမတန်းစား မေတ္တာစာကြီးဟု ဆိုရပေမည်။
ထိုပျို့များ၊ ကျမ်းများပင် မကသေး၊ ဆရာတော်သည် မင်းဆက် ရာဇဝင်သံပေါက်၊ အမွေခွဲပုံကြီး ဓမ္မသတ်ကျ်း၊ သမန္တစက္ခုဒီ ပနီကျမ်း စသည်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့၏။
မင်းဆက် ရာဇဝင်သံပေါက်မှာ နှောင်းသမိုင်းဆရာတိုင်း လက်မလွှတ်နိုင်သော သံပေါက် ဖြစ်လေသည်။
ဆရာတော်သည် သက်တော် ၆၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၄၉ ဝါ၊ သက္ကရာဇ် ၁၁၉၆ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလ (ခရစ်နှစ် ၁၈၃၄ခုနှစ်)တွင် အင်းဝမြို့ မင်္ဂလာဘုံ သာကျောင်း(ပြာသာဒ်ကျောင်း) ၌ ပျံလွန်တော်မူသည်။
ပြုစုတော်မူခဲ့သော ကျမ်းများ ၁၊ ကဝိမဏ္ဍနီသတ်ပုံ။
၂၊ ကုသပျို့သစ်။
၃၊ ကေသဓာတုဝင်နိသျ။
၄၊ နာနာဆန္ဒပျို့၊ ၅၊နာရဒပျို့။
၆၊ ပါရမီခန်းအဖြေ။
၇၊ ပုစ္ဆာလင်္ကာ။
၈၊ ပဉ္စဝုဓပျို့။
၉၊ ပြာသာဒ်ကျောင်းဘွဲ့ပျို့။
၁ဝ၊ ပြာသာဒ်ကျောင်းဘွဲ့ မော်ကွန်း။
၁၁၊မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး။
၁၂၊ မဟာရာဇဝင်သံခိပ်။
၁၃၊ မဟာသီလဝပျို့။
၁၄၊ မင်္ဂလသုတ်ပျို့။
၁၅၊ မုံရွေးမေတ္တာစာ။
၁၆၊ မုံရွေးမှတ်စု။
၁၇၊ မုံရွေးသတ်ညွှန်း။
၁၈၊ ရတုဧကပိုဒ်များ။
၁၉၊ ရာဇောဝါဒကျမ်း။
၂ဝ၊ သမန္တစက္ခုဒီပနီကျမ်း။
၂၁၊ သာသနဝံသဒီပနီ။
၂၂၊ အမွေခွဲ ဓမ္မသတ်ကျမ်း။
၂၃၊ အာသာသစာရီပျို့။
၂၄၊ အာဒါသမုခပျို့သစ်တို့ ဖြစ်သည်။
မျုစမြစ်သည် ဥရောပအနောက်ပိုင်းတွင် အရေးအပါဆုံးသော သင်္ဘောလမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်၏။
မျုစမြစ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ လန်းဂရာတောင်များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ မြောက်ဘက် အားဒင် တောင်တန်းများကို ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ကွေ့သွားလျက် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
ဗဲလဂျီ ယမ်နိုင်ငံမှ တစ်ဖန် နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ကာ နယ်သာ လန်တွင်အဆုံးသတ်၍ မြောက်ပင်လယ်တွင်းသို့ စီးဆင်းသည်။
မြစ်ဝကျယ်၍ ရိုင်းမြစ်ဝနှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သည်။
မျူစမြစ်၏ အကြီးဆုံးလက်တက်မှာ ဆန်ဗာဖြစ်၍ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ နားမူးမြို့ တွင် စီးဝင်ပေါင်းဆုံသည်။
အခြားလက်တက်မျာကား ဗဲလဂျီယ် နိုင်ငံ လိဂျမြို့တွင်စီးဝင်ပေါင်းဆုံသော အုနှင့် နယ်သာလန် တောင် ပိုင်းတွင် စီးဝင်ပေါင်းဆုံး ရူးတို့ ဖြစ်၏။
နယ်သာလန် နိုင်ငံဖက် တွင် မျူစမြစ်သည်မားစမြစ်ဟု တွင်သည်။
မျုစမြစ်သည် မြစ်ဖျားမှ မြစ်ဝအထိ ခရီးဖြောင့်အားဖြင့် မိုင် ၂၃ဝ မျှသာ ကွာဝေးသော်လည်း အကောက်အကွေ့ အလွန်များ သောကြောင့် ၅၇၅ မိုင် ရှည်လျားသည်။
မျုစမြစ်၏ ထူးခြားချက် တစ်ခုမှာ ယင်းသည် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်းသို့ မဝင်မီကလေးတွင် ၃မိုင်မျှ ငုပ်လျှိုးစီးဝင်ပြီးမှ မြေပေါ်သို့ ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
မျုစမြစ်သည် နယ်သာလန်နှင့် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံများတွင် ဖောက်လုပ် ထားသော တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် မျုစမြစ်နှင့် ယင်း၏ လက်တက်များသို့ မိုင် ၃၆ဝ မျှ သင်္ဘောများ သွားလာဆန်တက်နိုင် ပေသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ အခြားမြစ်များနှင့် လည်း တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိပေသည်။
ပြင်သစ်တို့၏ ခံတပ်မြို့ဖြစ်သော ဗာဒွန်နှင့် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံမှ လိဂျနှင့် နားမူးမြို့တို့သည် မျုစမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ပထမ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက မျုစမြစ်တစ်လျှောက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားသဖြင့် သမိုင်းတွင် တွင်ပေသည်။
စစ်ဦးကာလက ပြင်သစ်တို့နှင့် ချဉ်းနင်း ဝင်ရောက် လာသော ဂျာမန်တပ်များသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ မြစ်ဝှမ်းတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ပွဲဆင်ကြ၏။
၁၉၁၈ ခုနှစ် စစ်ပြီးခါနီးတိုင်အောင် ဂျာမန်တို့က ချုပ်ကိုင်ထားခဲ့သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွက် ပြင်သစ်တို့က မျုစမြစ်၏ အနောက်ဘက် ကမ်းမှ ဝင်ရောက်ကာ ဆီးဒန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့လေ သည်။
တစ်ဖန် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျာမန်စစ်တပ်များ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်ခြင်း ခံရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ Category:ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ Category:နယ်သာလန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ။
ဗတိုလိုမေးအေစတေးဗန်း မျူရီလိုသည် ထင်ရှားသော စပိန်အမျိုးသား ပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်၏။
မဒေါနားရုပ်များ၊ သူတော်စင်ရုပ်များအစရှိသည့် အယူဝါဒဆိုင်ရာ ပန်ချီကားများ ရေးဆွဲရာတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သော်လည်း လမ်းပေါ်တွင် လေလွင့်နေသော အဝတ်ဗလချာနှင့် သူငယ်ကလေးများ၏ သရုပ်ကိုလည်း ထင်ရှားလေအောင် ဖော်ထုတ်ရေးခြယ်နိုင်စွမ်းရှိသူ ဖြစ်၏။
မျူရီလိုသည် ခရစ် ၁၆၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် စပိန်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ ဆဲ့ဗီးမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
မိဖများမှာ ဆင်းရဲနွမ်းပါး မထင်ရှားသူများဖြစ်၏။
မျူရီလိုအား သူ၏ ဖခင်က ဟွန်သေ ကက်စတီလို အမည်ရှိ မထင်ရှားသော ပန်းချီဆရာတစ်ဦးထံ အပ်နှံသည်တွင် လက်ဦး အခြေခံပန်းချီပညာကို ရရှိလေသည်။
၁၆၃၉ ခုနှစ်၌ ကက်စတီလို အရပ်တစ်ပါးသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသောအခါ မျူရီလိုသည် မိမိကိုယ်စွမ်း ကိုယ်စကို အားကိုးပြီးလျှင် ပန်းချီကား အကြမ်းများကို ရေးဆွဲခြင်းဖြင့် ဝမ်းရေးအတွက်ရှာကြံခဲ့ရ၏။
ရေးဆွဲသော ပုံကြမ်းများမှာ များသောအားဖြင့် 'မဒေါနား' ခေါ် ခရစ်၏ မယ်တော်ပုံများဖြစ်လျက် ပန်းချီ အဆင့်အတန်းလည်း မမြင့်၊ ဈေးလည်းမရပေ။
အဆင့်အတန်း မမြင့်ဟု ဆိုရသော်လည်း ထိုစဉ်က ဆဲ့ဗီးမြို့ရှိ သူ၏ ရောင်းရင်းများ၏ လက်ရာများထက်ကား အနုပညာ ဂုဏ်မြောက်ပေသည်။
မျူရီလို၏ ရောင်းရင်း ပန်းချီဆရာ တစ်ဦးသည် ခရီးလှည့်လည်ခြင်းအားဖြင့် ပန်းချီရေးဆွဲဟန်များ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာကြောင်းကို တွေ့မြင်ရသောအခါ မျူရီလိုသည် အံ့ဩလျက် အားကျလာမိ၏။
ထိုကြောင့် မျူရီလိုသည် ၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် မိမိကို အားထား၍ နေသော နှစ်မငယ်ကို မိတ်ဆွေတစ်ဦးထံ အပ်နှံပြီး သကာလ မဒရစ်မြို့တော်သို့ ရှေးရှူးထွက်ခွာသွား၏။
မဒရစ်သို့ရောက်လျှင်မိမိနှင့် တစ်ရပ်တည်းနေ တစ်ရေတည်းသောက်သူ ဖြစ်သော ပန်းချီကျော် ဗေလက်ကတ်ထံ ချည်းကပ်ရလေ၏။
ထိုစဉ်အခါ၌ ဗေလက်ကတ်သည် ထင်ရှားကျော်ကြား ကောင်းစားနေခိုက် ဖြစ်၏။
ဗေလက်က်တ်သည် မျူရီလိုအား မိမိအိမ်တွင် တည်းခိုနေထိုင်စေပြီးလျှင် မြို့တော်တွင်းရှိ တော်ဝင်ပန်းချီပြခန်း၊ ပြတိုက်များသို့ ဝင်ခွင့်ရအောင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။
ထိုနောက် ၂ နှစ်အတောအတွင်းဝယ် မျူရီလိုသည် အီတလီနှင့် ဖလန်းဒါးမှ ပန်းချီကျော်တို့၏ ပြောင်မြောက်သော လက်စွမ်းပြပန်းချီကားများကို ကူးယူရေးဆွဲခဲ့၏။
၁၆၄၄ ခုနှစ်တွင် ဗေလက်ကတ်သည် မျူရီလို၏ လက်ရာများကို စပိန်ဘုရင်ထံ ဆက်သလေသည်။
ဗေလက်ကတ်က မျူရီလိုကို ရောမသို့ သွားရောက်ရန် တိုက်တွန်းပါသော်လည်း မျူရီလိုသည် ဇာတိရပ်ရွာနှင့် နှစ်မငယ်တို့ကို သံယောဇဉ်တွယ်နေသောကြောင့် ဆဲ့ဗီမြို့သို့ ပြန်သွား၏။
ထိုအတောအတွင်း ဆဲ့ဗီးမြို့ရှိ စန်ဖရန်စစ္စကိုကျောင်းမှ ဘုန်းတော်ကြီးများသည်မိမိတို့၏ ကျောင်းမှ နံရံများပေါ်တွင် ပန်းချီရေးဆွဲ တန်ဆာဆင်လိုသော်လည်း နာမည်ရ ပန်းချီဆရာ တစ်ဦးအား ငှားရမ်းနိုင်လောက်အောင် ကြေးငွေ မတတ်နိုင်ဘဲ ရှိနေသောကြောင့် မျူရီလိုသည် ကျောင်း၏ နံရံတွင် အလွန်လှပပြောင်မြောက်သော ပန်းချီကားကြီး ၁၁ချပ်ကို လက်ခကြေးငွေ တစ်ပြားတစ်ချပ်မျှ မယူဘဲ ရေးဆွဲပေးလေသည်။
ယင်းပန်းချီကားများသည်ကား သူ၏ ရှေးဦးကျသော ပန်းချီဟန် ဖြစ်၍ သူ၏ လက်စွမ်းလက်စကို ထင်ရှားစေခဲ့လေသည်။
၁၆၄၈ ခုနှစ်တွင် မျူရီလိုသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့်အိမ်ထောင်ကျပြီးလျှင် ကျွမ်းကျင်သော ပန်းချီဆရာနှင့် တွေ့ဆုံ ရင်းနှီးလျက် ၊ သူ၏ အိမ်မှာအဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ စတည်းချရာဖြစ်လာ၏။
မျူရီလို၏ ပန်းချီ လက်ရာများသည်လည်း ပိုမို၍ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာ၏။
သူ၏ ပန်းချီရုပ်များသည် ပို၍ ပြေပြစ်လာကာ အရောင်ခြယ်ရာ၌ ပို၍ ကြည်လင်လာ၏။
၁၆၅၅ ခုနှစ်တွင်မျူရီလိုသည် သူ၏ ထင်ရှားလှသော ပန်းချီကား ၂ ချပ် ဖြစ်သည့် 'စန်လီယန်ဒရို' နှင့် 'စန်အီစီဒိုရို' တို့ကို ရေးဆွဲလေသည်။
ထိုပန်းချီကားများသည် ယခုအခါ ဆဲ့ဗီးကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးတွင် ချိတ်ဆွဲထားလျက် ရှိ၏။
မျူရီလို၏ ပန်းချီဟန် ဒုတိယအဆင့်ကို ဖော်ပြသော ပန်းချီကားများလည်း ဖြစ်ပေသည်။
မျူရီလိုသည် ၁၆၅၈ ခုနှစ်တွင် အနုပညာတံခွန်ကျောင်းတည်ထောင်ရေးကို တာဝန်ယူလျက် ၁၆၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ထိုကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။
မျူရီလိုသည် ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးအဖြစ်ဖြင့် ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်း ခံရလေသည်။
၁၆၆၅ ခုနှစ်တွင် မျူရီလိုသည် စန်တာ မာရီယာ လာဗလန်ကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် တန်ဆာဆင်ရန် စက်ဝိုင်းခြမ်းကြီး ၂ ခုပေါ်တွင် ပန်းချီကားများ ရေးဆွဲလေသည်။
ထို ပန်းချီကားများနှင့် ထိုနောက်တွင် ရေးခြယ်သော ပန်းချီလက်ရာများသည် သူ၏တတိယနှင့် နောက်ဆုံးပန်းချီဟန်ကို ဖော်ပြသော ပန်းချီကားများ ဖြစ်ကြလေသည်။
မျူရီလိုသည် ပန်းချီကားပေါင်း အမြောက်အမြားရေးဆွဲခဲ့ရာ၊ အများအပြားမှာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများအတွက် အယူဝါဒဆိုင်ရာ ကားများသာ ဖြစ်၏။
၁၆၈၁ ခုနှစ်၌ သူသည် ကာဒစ်မြို့ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတစ်ခုတွင် ပန်းချီရေးဆွဲ တန်ဆာဆင်ရန် ငြမ်းပေါ်တက်ရာတွင် ငြမ်းပေါ်မှ လိမ့်ကျ၍ ရရှိသော ဒဏ်ရာမှ နာလှန်မထူတော့ဘဲ ၁၆၈၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
မျူရီလို၏ လက်ရာ များကို လေ့လာလိုသူတို့သည် သူ၏ ဇာတိချက်ကြွေရာ ဆဲ့ဗီးမြို့သို့ သွားရောက်၍ လေ့လာနိုင်လေသည်။
သို့သော် မဒရစ်မြို့ရှိ ပရာဒို ပြတိုက်တွင်လည်းကောင်း၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ လူးဗရပြတိုက်တွင်လည်းကောင်း၊ လန်ဒန်မြို့ရှိ အမျိုးသား ပန်းချီပြတိုက်တွင် လည်းကောင်း သူ၏ လက်ရာများကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:စပိန် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ။
မျိုးစေ့များမှ အပင်များပေါက်ပွားလာကြ၏။
ထိုမျိုးစေ့များထဲတွင် ပင်လောင်းဟု ခေါ်သော အပင်ငယ်ကလေးများ တစ်ခုစီရှိကြသည်။
ထိုပင်လောင်းသည် ငုပ်နေ၍ သင့်လျော်သော အခြေအနေဆိုက်ရောက် လာမှသာလျှင် ကြီးထွားလာသည်။
အကယ်၍မျိုးစေ့များ အားလုံးသည် ပင်မအောက်တစ်နေရာတည်းတွင်သာ ကျရောက်ပါက မျိုးစေ့အားလုံး ပေါက်ရန် ပင်မအောက်တွင် နေရာမရှိသည့်ပြင် ၊ အနီးအနား အခြားနေရာများတွင်လည်း အလွယ်တကူ မပေါက်နိုင်သဖြင့် ထိုအပင်မျိုးမှာ ပျောက်ကွယ်သွားရန်သာအကြောင်းရှိပေသည်။
ထိုကြောင့် မျိုးစေ့များသည် ပျံ့နှံ့သွားရန် လိုပေသည်။
မျိုးစေ့များ ပျံ့နှံ့ရာတွင် (၁) လေဖြင့်လည်းကောင်း ၊ (၂) ရေဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၃) တိရစ္ဆာန်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၄) အသီးပေါက်ကွဲခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။
လေတိုက်ခတ်၍ ပျံ့နှံ့သွားသော အသီးနှင့် သစ်စေ့များသည် ပေါ့ပါးကြသည် အချို့အသီးနှင့် မျိုးစေ့တို့သည် လေအဟုန်စီး၍ လိုက်ပါသွားနိုင်ရန် အတောင်သဖွယ် စီမံဖန်တီးထား၏။
အချို့တွင် ငှက်မွေးသဏ္ဌာန် အမွေးများရှိသည်။
အင်သီး၊ သစ်စေးသီးနှင့် ဆစ်ကမိုးသီးများတွင် အတောင်များ ရှိကြသည်။
အင်သီး၌ အတောင်ရှည်နှစ်ခုရှိရာ၊ ကြွေ၍ အောက်သို့ ကျလာသောအခါ ချာချာလည်၍ ကျဆင်းလာသည်။
သစ်စေးသီးတွင် ရိုးတံတစ်ခုရှိရာ အတောင်ငါးခုသည် ထိုရိုးတံနှင့်ဆက်၍ နေသည်။
သစ်စေးသီးသည်လည်း အင်သီးကဲ့သို့ပင် အောက်သို့ချာချာလည်၍ ကျဆင်းသည်။
ကြောင်လျှာစေ့နှင့် ဒန့်ဒလွန်စေ့တို့တွင် စက္ကူကဲ့သို့ ပါးလွှာသော အတောင်များ ရှိကြသည်။
ပိတောက်သီးတွင် အမြိတ်ကဲ့သို့သော အမြှေးပါးသည် ဝိုင်းလျက်ရှိသည်။
ထိုအသီးအစေ့တို့သည် လေတိုက်ခတ်ရာ အဝေးသို့လွင့်ပါသွားကြသည်။
မျိုးစေ့များ ပျံ့နှံ့ရာ၌ တိရစ္ဆာန်များမှလည်း များစွာ အကူအညီရှိသည်။
အချို့သောအသီးနှင့် မျိုးစေ့များတွင် တိရစ္ဆာန်များကို တွယ်ကပ်လိုက်ပါရန် အစေးများ၊ ချိတ်များ၊ ဆူးများ ပါရှိကြ၏။
တိရစ္ဆာန်များသည် ထိုအပင်များထဲသို့ ဖြတ်သွား သောအခါ ယင်းတို့၏ ကိုယ်တွင် အသီးအစေ့များ တွယ်ကပ်ပါသွားကြသည်။
တစ်နေရာသို့ ရောက်သောအခါ ကပ်ပါလာသော မျိုးစေ့များကျကျန်ရစ်ခဲ့ကြရာမှ အပင်များ ပေါက်ပွားလာကြသည်။
မြက်သီးနှင့် ကပ်စေးနဲသီးများတွင် ဆူးများ ရှိကြသည်။
ရှဉ့်၊ ကြွက်နှင့် လင်းနို့စသော အကောင်များသည် အသီးနှင့် မျိုးစေ့များကို သိုလှောင်စားသောက်ယင်း အပင်များကို ပျံ့နှံ့စေသည်။
ငှက်တို့သည် အသားပျော့၍ အရည်ရွှမ်းသော သရက်သီး၊ မရမ်းသီးစသည့် အသီးများကို စားသောက်ကြပြီးလျှင် မျိုးစေ့များကို တစ်နေရာသို့ ကိုက်ချီစွန့်ပစ်၍ ပျံ့နှံ့စေသည်။
အသားပျော့၍ အရည်ရွှမ်းသော အသီးများတွင် များသောအားဖြင့် အကာမာသော မျိုးစေ့များရှိကြသည်။
ထိုမျိုးစေ့များသည် ကိုယ်ခန္ဓာဝမ်းအတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွား သော်လည်း ပျက်စီးခြင်းမရှိဘဲ မစင်စွန့်သည့်အခါ အပြင်သို့ ပြန်ရောက်လာကြသည်။
ဆီးသီးစေ့၊ ဩဇာစေ့၊ မာလကာစေ့၊ သဖန်းစေ့နှင့် ညောင်သီးစေ့များသည် ဤသို့သော မျိုးစေ့များဖြစ်သည်။
မြေစေး၊ ရွှံ့စေးများပေါ်သို့ ကျရောက်သော မျိုးစေ့ငယ်များသည် ကျေးငှက်တို့၏ ခြေထောက်တွင် ကပ်ပါသွား၍ နေရာအနှံ့အပြားသို့ ရောက်ရှိကာ ပေါက်ပွားကြသည်။
လူတို့သည်လည်း မျိုးစေ့များကို ပျံ့နှံ့စေသည်။
ဂျုံ၊ စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း စသော အသီးအနှံများကို နေရာအနှံ့အပြားသို့ ယူဆောင်သွားပြီလျှင် အပင်များပေါက်ပွားစေသည်။
ရေဖြင့်လည်း သစ်သီးနှင့် မျိုးစေ့များ ပျံ့နှံ့ကြသည်။
ရေတွင်ပေါက်ရောက်သော အပင်များနှင့် ရေစပ်တွင် ပေါက်ရောက်သော အပင်များသည် ရေတွင်ပေါ်သော အသီးများသီးကြသည်။
ကြွေကျသော အသီးများသည် ရေပေါ်တွင် ပေါလောမျောပါသွား၍ အခြားကမ်းစပ်ဒေသများသို့ ရောက်ရှိသွားကြသည်။
ဤသို့ဖြင့် အပူပိုင်းဒေသများတွင် အသစ်ပေါ်ထွန်းလာသည့် ကျွန်းမြေများတွင်အုန်းပင်များ ပထမဆုံး ပေါက်ပွားလာကြသည်ကို တွေ့ရတတ်လေသည်။
ကြာသီးနှင့် အခြား ရေတွင် ပေါက်ရောက်သော အပင်တို့၏အသီးများသည် နေရာအနှံ့အပြားသို့ မျောပါသွားကြ၍ ပျံ့နှံ့ကုန်ကြသည်။
အချို့အသီးများသည် ရင့်၍ မှည့်လာသောအခါ ပြင်ပခွံမာသည် ရုတ်တရက် အက်ကွဲပြီးလျှင် အထဲမှ အစေ့များလွင့်စဉ် ထွက်သွားကြသည်။
ထိုအသီးများသည် ကြွေမကျဘဲ အပင်၌ ရှိနေလျက်နှင့်ပင် မျိုးစေ့များ လွင့်ထွက်သွားကြသည်။
ပဲမျိုးပင်တို့၏အသီးတာင့်များသည် ခြောက်လိုက်သောအခါ နှစ်ခြမ်းကွဲပြီးနောက် တစ်ခြမ်းစီလိမ်သွားတတ်ကြသည်။
ထိုသို့ လိမ်သွားခြင်းဖြင့် မျိုးစေ့များကို ဝေးရာသို့ လွင့်စဉ်သွားစေသည်။
ဒန်းပင်၏ အသီးမှည့်ကို တစုံတခုနှင့် ထိခိုက်သည်နှင့် ဒန်းသီးသည် အသံမြည်လျက် အစိတ်စိတ် ကွဲသွားပြီးလျှင် မျိုးစေ့များသည် ပြန့်ကြဲထွက်ကုန်ကြသည်။
မျိုးစေ့သည် အပင်၏ အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် စုံလင်သော အပင်ငယ်ကလေးဖြစ်သည်။
ယင်းအပင်ငယ်ကလေး မှီဝဲရန် အစာသည် အစေ့ရွက်များတွင် သိုမှီးပြီးရှိသည်။
မျိုးစေ့တွင် မည်ကဲ့သို့ ဖန်တီးထား၍ ယင်းမှ မည်ကဲ့သို့ အပင်ကလေးပေါက်လာသည်ကို ပဲကြီးစေ့တစ်စေ့ကိုယူ၍ ကြည့်လျှင် သိသာနိုင်သည်။
ပဲကြီးစေ့တစ်စေ့ကိုယူ၍ ရေတွင် တစ်ရက်မျှ စိမ်ထားပါက ပွထလာပြီးလျှင် ပျော့ပျောင်းလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
အစေ့တစ်ခုလုံးကို ပါးသောအစေ့ခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။
ပဲစေ့၏ ဘေးတစ်ဖက် ချိုင့်နေသော နေရာတွင် အမာရွတ်တစ်ခုရှိရာ ထိုနေရာသည် အစေ့နှင့် အစေ့အိမ်(အသီး) ကို ဆက်ထားသော နေရာဖြစ်သည်။
ပွနေသော ပဲကြီးစေ့ကို အနည်းငယ် ညှစ်ကြည့်သော် အမာရွတ် အဆုံးတဖက်တွင် ရှိသော အပေါက်ကလေး တစ်ပေါက်မှ ရေတစ်စက်မျှ ထွက်လာသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။
အစေ့ခွံကို ဖယ်ရှားလိုက်လျှင် အသားပြည့်နေသော အဖတ်ကြီးနှစ်ခုကို တွေ့ရပေမည်။
ထိုအဖတ်များကို အစေ့ရွက်များဟု ခေါ်၍ ယင်းတို့အား လွယ်လင့်တကူ ခွာလိုက်နိုင်သည်။
ထိုအစေ့ရွက် နှစ်ရွက် ဆက်လျက်ရှိသောနေရာမှ ချွန်ထွက်နေသော အမြစ်ငယ်ကလေးတစ်ခု ရှိ၍ ယင်းကို အစေ့မြစ်ဟု ခေါ်သည်။
အစေ့မှ အပင်ပေါက်လာသော ထိုအစေ့မြစ်သည် သန္ဓေပေါက်မှ ထွက်၍ ရှည်လာသည်။
အမြစ်အပြင် ပင်စည်နှင့် အရွက်တို့လည်း အထက်သို့ ထွက်လာလေသည်။
အစေ့ရွက်များထဲတွင် အပင်ကလေးများ အစာ မချက်လုပ်နိုင်မီ စားသောက်နိုင်ရန် အစာများ သိုလှောင်လျက် ပါရှိသည်။
သို့ရာတွင် အချို့အပင်များ၌ အစေ့ရွက်များသည် အလွန်ငယ်သောကြောင့် အပင်လောင်းအတွက် အစာလုံလောက်အောင် မပေးနိုင်ချေ။
ဤသို့ မပေးနိုင်သည့်အခါတွင် အင်ဒိုစပမ်ခေါ် အစေ့တွင်းအစာမှ ရရှိလေသည်။
အစေ့တွင်း အစာသည် အပင်လောင်း ပတ်လည်၌ဝန်းရံလျက်ရှိပြီးလျင် အဆီနှင့် ပြည့်၍ရှိသည်။
အချို့ပင်လောင်းများတွင် အစေ့ရွက် တစ်ခုသာရှိသောကြောင့် အစေ့ရွက်ထီး ပင်ဟုခေါ်သည်။
အချို့တွင် အစေ့ရွက်နှစ်ခု ရှိသောကြောင့် အစေ့ရွက်စုံ ပင်ဟု ခေါ်သည်။
ဤပန်းပွင့်သော အပင်များမှသာ မျိုးစေ့များကိုရသည်။
ပွင့်မဲ့ပင်များမှ မျိုးစေ့များ မရသော်လည်း ယင်းတို့မှ ရသောမျိုးမှုန်များဖြင့် မျိုးပွားကြသည်။
မျိုးမှုန်များ သည် အလွန်သေးမှုန်ကြ၍ ဆဲတစ်ခုတည်းသာရှိကြသည်။
မျိုးမှုန်တွင် မျိုးစေ့ကဲ့သို့ ပင်လောင်းမရှိချေ။
အလွန်သေးမှုန်ကြသောကြောင့် မိုက္ကရိုစကုပ်(အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း) နှင့် ကြည့်မှ မြင်နိုင်သည်။
မျိုးမှုန် နှစ်မျိုးရှိ၏။
တစ်မျိုးမှာ လိင်မျိုးမှုန်ဖြစ်၍ ဆဲ အဖိုအမ နှစ်ခုပေါင်းသင်းမှုရှိမှ အပင်ပေါက်ပွားနိုင်သည်။
အခြားတစ်မျိုးမှာ လိင်မဲ့မျိုးမှုန်ဖြစ်၍ ဆဲ အဖိုအမပေါင်းသင်းမှုမရှိဘဲ မျိုးပွားနိုင်သည်။
ကျောက်ခက်ပင်မျိုး၊ မှိုများနှင့် ရေညှိပင်မျိုးတို့တွင် မျိုးစေ့မရှိဘဲ မျိုးမှုန်များသာ ရှိကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:ရုက္ခဗေဒ။
ပညာသင်ကြားရေး၌ စိတ်ပညာကို နားလည်ထားဖို့ အရေးကြီးသကဲ့သို့ စိတ်ပညာ ကို လေ့လာဆည်းပူးသော အခါ၌လည်းမျိုးရိုးဇာတိသဘောကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားရပေမည်။
ကလေးများသည် မိဖမျိုးရိုး လိုက်သည်ဆိုရာ၌ အမျိုးမျိုး ရှိ၏။
အချို့က မိဖ၏ရုပ်ဆင်းသွင်ပြင်၊ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း၊ အသားအရေ စသည်တို့၌ မျိုးရိုးကို လိုက်၍ တူကြ၏။
အချို့က မိဖနှင့် ဉာဏ်ရည်ချင်းတူကြ ၍ အချို့က မိဖနှင့် စိတ်နေသဘောထား အပြုအမူ၊ အကျင့်စာရိတ္တတို့တွင် တူကြ ၏။
များသေားအားဖြင့် သားသမီးတို့သည် မိဖနှစ်ပါးစလုံးနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူ တတ်ပေသည်။
မျိုးရိုးဇာတိနှင့် ပညာသင်ကြားရေး ဆက်သွယ်ပုံ မျိုးရိုးဇာတိနှင့် ပညာသင်ကြားရေးသည် မည်ကဲ့သို့ ဆက်သွယ်နေသနည်း။
ကလေးတစ်ယောက် မွေးဖွားလာသောအခါ သူ့မိဖ၏ မျိုးစေ့သည် သူ့ဝမ်းတွင်း၌ ပါလာပေမည်။
ကောင်းသောမျိုးစေ့ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသော မျိုးစေ့ဖြစ်စေ ကလေးသည် ခံယူရလိမ့်မည်။
ထိုကြောင့်ပင် မကောင်းသော မျိုးစေ့ပါလာသော ကလေးများကို အကောင်းဆုံးကလေးများ ဖြစ်လာရန် ပညာရေးက ပြုပြင်နိုင် ပါသလော ဟူသော ပြဿတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
ကလေးများ ပညာသင်ကြားရေး၌ သူတို့၏ ဇာတိစိတ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဖန်တီး မှု နှစ်ခုကို ယှဉ်တွဲ၍ အသုံးပြုသွားရသောကြောင့် ကလေးတို့၏ မျိုးရိုးဇာတိ စိတ်နေသဘောထားကို သိရှိထားဖို့ အထူး လိုအပ်ပေသည်။
မွေးကတည်းကပါ လာသော ပင်ကိုဉာဏ်၊ အကျင့်စာရိတ္တစသည်တို့သည် မျိုးရိုးကြောင့်ဖြစ်၍ ၊ ကြီးမှ ပြောင်းလဲသွားသော စိတ်အပြုအမူ စသည်တို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဖန်တီးမှုကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ထိုအတွက် ကလေးများ ပညာသင်ကြားရေး၌ သူတို့နှင့် ဆီလျော်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးရန်အရေးတကြီး လိုအပ်ပေ သည်။
ကလေးများ၏ စိတ်သည် ပျော့ပျောင်းသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်က ဖြားယောင်း သွေးဆောင်လျှင် ပါနိုင်သည်။
ကလေးများကို ပြင်ပလောကနှင့် ဆက်သွယ်၍ လူမှုရေးရာ၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးတို့၌ အမြင်ကျယ်လာအောင် ဆရာများသည် အမျိုးမျိုးပညာသင်ရင်း ဖန်တီးပေးနိုင်လေသည်။
သို့သော် ပညာရေးက ဖန်တီးပေး ရုံမျှနှင့် ကလေးများသည် အချွန်ဆုံး အတော်ဆုံးကား မဖြစ်နိုင်ပေ။
သူတို့၏ ဗီဇသတ္တိက ထူးချွန်လာမှသာလျှင် အကျိုးပိုမို ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။
ထိုကြောင့် ပညာသင်ကြားရေးဆိုင်ရာ သုတေသီပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတို့သည် ကလေး၏ ဇာတိစိတ်နှင့် ပြင်ပ ပတ်ဝန်းကျင်က သွင်းပေးသော စိတ်နှစ်ခုတို့တွင် ကလေး၏ ဇာတိစိတ်က ပို၍ အရေးကြီးကြောင်း ဆုံးဖြတ်ကြလေသည်။
မြေဩဇာကောင်းမွန်သော လယ်ယာများ၌ ကောက်ပဲသီးနှံမျိုးကောင်းကို စိုက်ပျိုး ခဲ့သော် ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်ပေမည်။
ထိုနည်းတူစွာ ဇာတိဉာဏ် ထက်မြက်သော ကလေးများကို ကောင်းသော ပတ်ဝန်းကျင်၌ ပညာသင်ကြားပေး ခဲ့လျှင် ထူးချွန်သောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။
ကလေးများ၏ ဇာတိစိတ်ကောင်းမွန်လာရန်မှာ သူတို့၏ မိဖ အဆက် အနွယ်များ သည် ကောင်းမွန်ပါမှ ဖြစ်ပေမည်။
မူလမွေးကတည်းကပါလာသော အကျင့်ဆိုး တို့ကို ပြုပြင်ပေး၍မရ။
ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်လျှင်လည်း ချည့်နဲ့အားနည်း သော မိဖကမွေးလာသော ကလေးသည် မည်ကဲ့သို့ပင် သူ့အဖို့ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးထားသော်လည်း သူ့ဝမ်းတွင်းတွင် ပါလာသော မိဖတို့ ၏ သွေးကြောင့် ပိန်ကြုံနေမည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
အဖဖြစ်သူကပိန်၍ အမိ ဖြစ်သူက အလွန်ဝနေလျှင် ကလေးသည်မပိန်လွန်း မဝလွန်း ဖြစ်လာပေမည် ဟု ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များက ဆိုထား၏။
ထိုအတူ ကလေးများ၏ ဉာဏ်စွမ်း၊ အ ကျင့်စာရိတ္တစသည်တို့မှာလည်း မိဖနှစ်ပါးကိုလိုက်၍ အကောင်းအဆိုးရှိကြပေသည်။
ထို့ကြောင့် ပညာသင်ကြားရေး၌ မျိုးရိုးကို စိစစ်ဖို့ရာ အလွန်အရေးကြီးလေသည်။
အလေ့အကျင့် သံကောက်တူနှင့်နှက်၍ ဖြောင့်ဖြောင့်ဝင်အောင် ကြိုးစားသော်လည်း အချည်းနှီးဖြစ် ်သကဲ့သို့ ခေါက်ရိုးကျိုးပြီးအဝတ်ကိုခေါက်တွန့်ပြေလျက် အသစ်ဖြစ်အေင် ပြုလုပ် ်ရန် ခဲယဉ်း၏။
အဝိညာဏက သက်မဲ့ပစ္စည်းများပင် ပြုပြင်ရန် ခဲယဉ်းပါမူ သက် ်ရှိဖြစ်သော လူတိရစ္ဆာန်တို့ အဖို့ကားအကျင့်သည် မည်မျှ အရေးကြီးကြောင်းကို အထူးဖော်ပြရန် မလိုတော့ပေ။
လူတို့သည် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် အကျင့်အမျိုးမျိုးတို့ကို ရအောင် ဆည်းပူး လေ့လာခဲ့ရ၏။
ပုံပမာ ကလေသည် ပထမ၌ကြမ်းပေါ်ပြင်တွင်စမ်း၍ မှော်တတ် ်အောင် လေ့ကျင့်ရ၏။
နောက် လမ်းလျှောက်ချိန်၌ သူ့ကိုယ်သူစမ်း၍ လမ်း လျှောက်ကြည့်ရပြန်သည်။
ဤသို့ လျှောက်တတ်အောင် ကြိုးစားနေစဉ် ပထမ၌ ကလေးအဖို့ အတော်အခက် အခဲ တွေ့ပေမည်။
သို့သော် နေ့စဉ်ရက်ဆက်လျှောက်ကြည့်သောအခါ လက် ်တွေ့အားဖြင့် မချော်မလဲအောင် မည်ကဲ့သို့လျှောက်ရမည်ကို သူ့ဖာသာသူသိလာပြီ းလျှင် အနည်းငယ်မျှ ကျင့်သားရသော် ကလေးသည် ကောင်းစွာ လမ်းလျှောက် ်တတ်သွားလေသည်။
လူသည် အသက်ရှင်နေသမျှ ကျင့်ရကြရ၏။
ပို၍ အောင်မြင်ချင်လျှင် ပို၍ ကြံရ ၏။
ကျင့်ရ၏။
လူသည် အဟိတ်တိရစ္ဆာန် ထက် လုပ်ရည်ကိုင်ရည် ပညာအရည်အခြင်းရှိ၏။
အဘယ်ကြောင့်နည်း။
တိရစ္ဆာန် အဖို့မှာ စည်းကမ်းတကျ သင်ကြားမှု မရှိပေ။
အမိ ဝမ်းမှ ကျွတ်စသာသာတွင် ထ၍ လမ်းလျှောက်နိုင်၏။
စားနိုင်၏။
လူမှာကား တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ မဟုတ်ပေ။
မိဖ ဖြစ်သူတို့ စည်းကမ်းတ ကျ ကျွေးရမွေးရ သင်ကြားရ၍ နှစ်ပေါင်းရှည်ကြာမှသာ သူ့ဘဝကို သူ ခေါင်းဆောင်နိုင်လေသည် ၊ သူလေ့ကျင့်နေရသော အချိန်သည် တိရစ္ဆာန်ထက် ကြာ၏။
လူ့သက်တမ်း၏ လေးပုံတစ်ပုံ ကုန်ဆုံးသည့်အထိ လူ့လောက နေရေးထိုင်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်လေ့ကျင့်ရလေ သည်။
ထိုကြောင့် လူသည် တိရစ္ဆာန်တို့ထက် အဆပေါင်းများစွာ သာသည့်ပြင် သူ့ကိုယ်သူ လွတ်လပ်စွာ နေနိုင်သော အရည်အခြင်းနှင့် ပြည့်စုံရလေသည်။
အလွန်ခိုင်မာ ထက်မြက်သော ဝက်အူရစ်ပင်ဖြစ်လင့်ကစား လှည့်ဖန်များ သုံးဖန်များက ပွန်းပဲ့ပြုန်းတီးရချေသည်။
ထိုနည်းအတူ မည်မျှ ခေါင်းမာသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ပင်ဖြစ်စေ လည့်ပတ်ပြုပြင်ဖန်များက ကိုယ်ကြိုက်သလို ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။
သို့သော် လူနှင့် သံ သတ္တု စသည်တို့တွင် ခြားနာချက် ရှိ၏။
သံသတ္တု စသည်တို့ကို ကြိုက်သည့် ပုံသို့သွန်းနိုင်သည်။
သို့သော် အဝိညာဏက ဖြစ်၍ ထို သွန်းထားသည့်ပုံကို ခိုင်မြဲ တည်တံ့အောင် စောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်းကား မရှိချေ။
လူကား ထိုကဲ့သို့ မဟုတ်၊ ပုံသွန်းခံ နိုင်၏၊ သွန်းထား သည့် ပုံကိုလည်း မပျက်မစီး ခိုင်မြဲအောင် စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်း ထားနိုင်၏။
သတ္တုကို အိုးပုံသွန်းနိုင်၏။
သို့သော် ထိုအိုးသည် ပိန် ပဲ့ ပေါက်သွားနိုင်သည်။
သတ္တုက မပျက်စီးအောင်မကာကွယ်နိုင်။
လူကား ထိုကဲ့သို့မဟုတ်၊ လူတစ်ယောက်ကို စာသင်လျှင်စာတတ် ၏။
စာတစ်ခါ ရေးတတ် ဖက်တတ်သွားလျှင် ဘယ်တော့မျှ မမေ့တောချေ။
လူတို့၏ တတ်သိမှုကို ဖော်ပြရာတွင် အာရုံကြောများ အကြောင်းပါ ဖော်ပြရပေမည်။
ခန္ဓာကိုယ်ရှိ လှုပ်ရှားနိုင်သော ကိုယ် အင်္ဂါများသည် အာရုံ ခံစားတတ်သော အင်္ဂါများနှင့် အာရုံကြောများဖြင့် ဆက်သွယ်နေ၏။
ထိုအာရုံ ခံစားတတ်သော အင်္ဂါကို ထိခိုက် ထိုးဆွလိုက်လျှင် ယင်းသည် ချက်ချင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြောများသို့ အာရုံကြော လမ်းကြောင့်ဖြင့် ထိုးဆွ ခံရကြောင်းကို အကြောင်းကြားလိုက်သည့်ပြင် အာရုံကြောများက ကိုယ်အင်္ဂါများကို လှုပ်ရှားရန် အချက်ပေးလိုက်သဖြင့် လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်လာရလေသည်။
ပုံပမာဦးခေါင်း ယားသည်ဆိုလျှင် ယားကြောင်းကို ဆိုင်ရာ အာရုံကြောတို့က အကြောင်းကြားလိုက်၏။
ထိုအခါမှ အယားဖျောက်ရန် လှုပ်ရှားနိုင်သော အဂ‡ါဖြစ်သည့် လက်က ဦးခေါင်းကို ကုတ်နိုင်၏။
ဤသို့ အာရုံကြောများနှင့် ကိုယ်အဂ‡ါ အစိတ်အပိုင်းကို အထူးဆက်သွယ်ထားသောကြောင့် ကျွနု်ပ်တို့ ကိုယ်၌ တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော် ချက်ချင်း ပြန်၍ တွန်းလှန်နိုင်၏။
အချို့ လှုပ်ရှားမှုတို့သည် လွယ်ကူ၍အချို့ကားခက်၏။
ထိုခက်သည့် လှုပ်ရှားမှု တို့ကို လွယ်ကူလာအောင် နေ့စဉ် ကျင့်ပေးရ၏။
အလေ့အကျင့် ရပြီးလျှင် မည်သည့်အလုပ်မဆို လွယ်ကူလာ၏။
ကိုယ်အဂ‡ါဖြင့် လှုပ်ရှားရန် အမှုမျိုးသော်လည်းကောင်း၊ ဦးနှောက်ကို အသုံးပြု၍ စဉ်းစားရန် အမှုမျိုးသော်လည်းကောင်း မည်သည့် အလုပ်မဆို အကျင့်လုပ်ပေးလျှင် လွယ်ကူလာလေသည်။
အကျင့် ဖြစပေါ်လာရအောင် အထက်က ပြဆိုခဲ့သည့်ကိုယ်အင်္ဂါနှင့် အာရုံကြောတို့သည် သူတို့၏ ဝတ်တရားကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရ၏။
အကျင့်ကောင်းများရရန် စတင် လေ့ကျင့်မည်ကြံလျှင် စိတ်ထက်သန်စွာနှင့် နောက်မဆုတ်မည့် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည် ၊ ကိုယ်လုပ်အံ့သော အလေ့အကျင့် မအောင်မြင်သေးသမျှ ယိုးမယ်ဖွဲ့ကာ အားမလျှော့ရာ။
မကောင်းသည့် အလေ့ဆိုးကို စွန့်ပစ်ပြီးလျှင် အကျင့်ကောင်းကို ကျင့်ကြံရန် အချိန်အခါ ရွေးခြင်း၊ နေ့ရက်ရွှေ့ခြင်း အခါ မနှောင်စေသင့်ပေ။
အလုပ်တစ်ခုကို အောင်မြင်အောင် လေ့ကျင့်နိုင်ရန် စိတ်ပျိုကိုယ်နု၊ ပေါ့ပါးဖျက်လတ်နေပေမည်။
စိတ်အားမလျော့ဘဲ ပျော်ပျော်ပါးပါး လေ့ကျင့်ပေးပါက လောကတွင် အကျင့်ကောင်းများ ရရန် မခဲယဉ်းချေ။
မျိုးရိုးဇာတိ သဘောကား ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဖန်တီးမှုထက် တန်ခိုးကြီး၏။
ပျော့ညံ့သော မိဖနှစ်ပါးမှ ပေါက်ဖွားလာသူသည်အမြဲတမ်း ပျော့ညံ့နေပေမည်။
ထိုသူမျိုးအတွက် အထူးကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်လို၏။
အသင့်အတင့် ထက်မြက်သော မိဖမှပေါက်ဖွားလာသူတို့ကား ပတ်ဝန်းကျင် ပြုပြင်သမျှ ထွန်းကားနိုင်၏။
အလွန်တရာ ထက်မြက်သည့် မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက် လာသူတို့မူ မည်သည့်ပတ်ဝန်းကျင်မျိုး၌ပင် ကျင်လည် နေရငြားသော်လည်း မထောင်းတာလှပေ။
အချိန်နှင့် နေရာအလိုက် ထက်မြက် ထူးချွန်လာမည် မလွဲတည်း။
သို့သော် တကဲ့လူရည်ချွန် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးဖြစ်ရန်မှာ မျိုးရိုး ထက်မြက်မှု၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမှု၊ အရည်အခြင်းပြည့်ဝမှုနှင့်အခွင့် အရေးကောင်း ကြုံတွေ့မှုတို့ လိုအပ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးဗီဇပညာ။
နောင်လာ နောက်သားတို့၏ လူမျိုးအရည်အခြင်း တိုးတက်မှု၊ ဆုတ်ယုတ်မှုတို့ကို ပြုပြင်ဖန်တီးသည့် လူမှု ထိန်းသိမ်းရေးလေ့လာသော ပညာကို မျိုးရိုးသန့်ပညာ (ယူဂျင်းနစ်) ဟု ခေါ်သည်။
အဆင့်အတန်းမြင့်၍ ကာယဗလ၊ ဉာဏဗလနှင့် ပြည့်စုံသောလူမျိုး သန့်သန့် ရရှိရေးတွင် အခက်အခဲပေါင်းများစွာနှင့် ရင်ဆိုင် ်ရသည်။
လူတို့တွင် မိဖတို့မှ ဆက်ခံရရှိသော မျိုးရိုးဇာတိတစ်ခုတည်းသာ လွှမ်းမိုးနေသည်မဟုတ်။
သူတို့ နေထိုသော ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေများက လည်း လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။
အမှန်မှာမျိုးရိုးသန့် ပညာသည် လူမျိုးတို့၏ အရည်အခြင်းကို မြှင့်တင်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်းသောဘာသာရပ် ဖြစ်သည်။
ဂရိပညာရှင်ကြီး ပလေးတိုးက သင်တို့ မွေးမြူလာခဲ့သော ကျွဲနွား တိရစ္ဆာန်တို့၌ အမျိုးမြှင့်တင်မှု မရှိလျှင် တဖြည်းဖြည်းအမျိုးဆုတ်ယုတ် ညံ့ဖျင်းလာလိမ့်မည်ဟု လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်လောက်က ပြောခဲ့ဘူးသည်။
လူ၌လည်း ထိုသဘောတရားအတိုင်းပင် အမျိုးမြှင့်တင်မှု မရှိလျှင် လူမျိုးဆုတ်ယုတ် ညံ့ဖျင်း သွားပေမည်။
လူမျိုးမြှင့်တင်ရေး၌ ကာယဗလ၊ ဉာဏဗလ ညံ့ဖျင်းသူတို့၏ မျိုးဆက် ပြန့်ပွားမှုကို ပိတ်ပင် တားဆီးခြင်း ပြုလုပ်ရလေသည်။
ထိုသို့ မဟုတ်ပါက တိုင်းပြည်၌ ဝေဒနာ ထူပြောသူ၊စိတ်သဘောထား သေးသိမ် ယုတ်ညံ့သူ၊ အားအင် နည်းပါးသူ၊ ဉာဏ်နုံ့သူများပေါများနေ၍ တိုးတက်မှုမရှိ ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။
မျိုးရိုးသန့် ပညာသည် ၁၉ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းလောက်ကမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ဆာဖရန်စစ် ဂေါ်လတန် ဆိုသူသည် လူမျိုး အရည်အခြင်းများကို လေ့လာယင်း ထွင်လိုက်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည်အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များကို မိမိတို့ အလိုရှိသလို မျိုးသန့်သန့် မျိုးပွားယူနိုင်သကဲ့သို့ လူများကို မျိုးပွားမယူနိုင်သည်မှာ အခက်အခဲတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
လူများသည် မျိုးပွားရာ၌ အသင့်တော်ဆုံး အကောင်းဆုံးတို့နှင့် ထိမ်းမြားခြင်းမရှိဘဲ မိမိတို့ ကြိုက်နှစ်သက်သမျှနှင့်သာလက်ထပ်ထိမ်းမြားလေ့ ရှိကြသည်။
စီးပွားရေး တောင့်တင်း၍ ပညာ အရည်အချင်းလည်း အလွန် ကောင်းသော လူများတွင် ဆင်းရဲ၍ ပညာမရှိသော လူများမှာလောက် သားသမီးဦးရေ မများကြောင်း လူဦးရေစစ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည်။
ဤနှုန်းအတိုင်း မျိုးပွားနေပါကတစ်နေ့တွင် လူမျိုး အဆင့်အတန်း ညံ့ဖျင်းသွားပေလိမ့်မည်။
မျိုးရိုးသန့်ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဉာဏ်နုံ့သူများနှင့် လူတန်းမစေ့သူများအား အခြားသူများနှင့် မရောနှောစေဘဲ သီးသန့်ခွဲထားခြင်းကို နှစ်သက်သူများလည်း ရှိကြသည်။
အချို့တိုင်းပြည်များတွင် ထိုသူများကို မြုံစေခြင်းဖြင့် မျိုးပွားမှုကို ပျက်ပြားစေလေသည်။
နာဇီ ဂျာမနီနိုင်ငံသည် မျိုးရိုးသန့်မှုတွင် ဥပဒေ အလွန်ပြင်းထန်ရကား အခြား နိုင်ငံများကပင်မလိုက်နိုင်ချေ။
ဟစ်တလာသည် မိမိသတ်မှတ်ထားသော မျိုးရိုးသန့် အတန်းအစားတွင် မဝင်သော သူများအား အစတုံး ချေမှုန်းရန် အလွန် အားပေး ခဲ့၏။
ထိုသူများ အထဲတွင်ပိုးလူမျိုး၊ ယဟူဒီလူမျိုး၊ ဂျစ်ပစီလူမျိုး၊ ရူးသွပ်သူများ နှင့် နာဇီဝါဒကို အတိုက်အခံပြုသူများ ပါဝင်လေသည်။