kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဒီမိုကရေစီနှင့် လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့်တို့ တည်ရှိနေမှုကြောင့် ထိုင်ဝမ်ပြည်လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကြီးမှာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပီအာစီသည် "တရုတ်နှစ်ပြည်" အခြေအနေကို ငြင်းဆန်ထားသည်သာမက ထိုင်ဝမ်ပြည်လွတ်လပ်ရေးကို ပိုမိုဆိုးရွားသောရွေးချယ်မှု ဟူ၍ယုံကြည်သည်။
ထိုပြဿနာရပ်များကို အာအိုစီ၏အစိုးရများသည် မတူညီသောနည်းလမ်းများဖြင့် ကိုင်တွယ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၉၉ တွင် သမ္မတလီတိန်းဟွေးသည် ပီအာစီနှင့်အာအိုစီဆက်ဆံရေးကို နိုင်ငံနှစ်ရပ်ဆက်ဆံရေး ဟူ၍ဆိုခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် သမ္မတချင်ရွှေဗြန်းသည် ထိုင်ဝမ်နှင့်တရုတ်တို့သည် ရေလက်ကြား၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်၌ ရှိနေကြရာ ထိုရေလက်ကြား၏ တစ်ဖက်စီသည် နိုင်ငံကိုယ်စီဖြစ်ကြသည်" ဟူ၍ပြောဆိုခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထိုင်ဝမ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်မဟုတ်ကြောင်းလည်း ရှင်းပြခဲ့သည်။
ချင်ရွှေဗြန်းသည် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံအစား ထိုင်ဝမ်အမည်ကို ပို၍သုံးနှုန်းနိုင်ကြရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်ပြည်သူတို့သည် ခရီးသွားရာ၌ မိမိတို့၏ပတ်စပို့မှာ "Republic of China" ဟူ၍ရေးထားသောကြောင့် အများစုသည် "China" ကိုသာဖတ်မိ၍ ပီအာစီ၏ပြည်သူဖြစ်သည်ဟု ယူဆမိကြရာ စာအုပ်အဖုံး၌ "Taiwan" အမည်ကို ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သမ္မတမာယင်းကျိုသည် တရုတ်-ထိုင်ဝမ်ဆက်ဆံရေးကို ပြည်နယ်ချင်းဆက်ဆံရေး ဟူ၍ဆိုခဲ့သည်။
"၁၉၉၂ နားလည်မှု" (1992 consensus) ကိုနှစ်ဖက်လုံးမှ လက်ခံထားပြီဖြစ်ရာ အချုပ်အခြာအာဏာ ပြဿနာရပ်များနှင့်ပက်သက်၍ ရှိမြဲအတိုင်းသာ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟူ၍ဆိုခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီမှ ဆိုင်အင်းဝမ်သည် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဆိုင်အင်းဝမ်သည် "၁၉၉၂ နားလည်မှု" မှ တရုတ်နှင့်ထိုင်ဝမ်တို့သည် တရုတ်တစ်ပြည်တည်းဖြစ်သည် ဟူသောအယူအဆကို ငြင်းပယ်ခဲ့ရာ ထိုင်ဝမ်ကိုသီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် လွတ်လပ်ရေးကိုလိုလားသည်။
ထိုကိစ္စကြောင့် တရုတ်နှင့်ထိုင်ဝမ်ဆက်ဆံရေးမှာ တင်းမာလာခဲ့သည်။
ကျမ်းကိုး ကဏ္ဍ:‌‌‌‌‌ရေလက်ကြားဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ။
ဦးခင်မောင်ထွေးသည် အားကစားကလောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
"ခင်မောင်ထွေး (ပျဉ်းမနား)"ကလောင်အမည်ဖြင့် အားကစားကဏ္ဍနှင့်ပက်သက်သော ဆောင်းပါးများစွာရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဘဝအစနှင့်ပညာရေး ဦးခင်မောင်ထွေးကို ၁၉၃၁ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၄ရက်နေ့တွင် ထိုစဉ်က မန္တလေးတိုင်း၊ပျဉ်းမနားမြို့၊မင်္ဂလာရပ်၊ ဗိုလ်တောက်ထိန်လမ်း၌ဖွားမြင်သည်။
အမျိုးသားကျောင်း၊ABMကျောင်း၊ဂျပန်စာသင်ကျောင်း၊အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ခုနှစ်တွင် အားကစားဒီပလိုမာ၊၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် သတင်းစာဒီပလိုမာတို့ ရရှိခဲ့သည်။
ခရိုင်ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေးမှူးသင်တန်း၊ဘောလုံးနည်းပြဆရာသင်တန်း၊သတင်းစာပညာသင်တန်း စသည်တို့ကို တက်ရောက်ခဲ့သေးသည်။
၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ခင်မြရင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
အလုပ်အကိုင် အားကစားမှူး အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ၁၉၆၄ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကာ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်တွင် အားကစားမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သတင်းထောက်ဘဝ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်တွင် အားကစားမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် အားကစားအစဘေဘီလုံကဟူသော ဆောင်းပါးဖြင့် အားကစားစာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၊ အိုးဝေ၊မြဝတီ၊ငွေတာရီ၊ တို့ကျောင်းသား၊နွယ်နီ၊ရနံ့သစ်နှင့် အားကစားဂျာနယ်များတွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်တစ်ထောင်သတင်းစာ၏ အားကစားကဏ္ဍ အငယ်တန်းသတင်းထောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၇၈ခုနှစ်တွင် ထိုသတင်းစာတိုက်၌ အကြီးတန်းအယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် တာဝန်မှရပ်စဲခံခဲ့ရသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ဂျာနယ်၊မဂ္ဂဇင်းများ၌ အားကစားဆောင်းပါးများစွာ အဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အားကစားဝတ္ထုများလည်း ရေးသားခဲ့သေးသည်။
ဤအတောအတွင်း ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ဖင်လန်နိုင်ငံ၊အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ၊၁၉၆၉ခုနှစ်တွင် ဟောင်ကောင်၊ထိုင်းနိုင်ငံ၊၁၉၇၀ပြည့်နှစ်၊ ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်၊၂၀၀၈ခုနှစ်တို့တွင် အိန္ဒိယနှင့် နီပေါနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သေးသည်။
နောက်ပိုင်းအလုပ်အကိုင် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ် ဘောလုံး ပြိုင်ပွဲတွင် စည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေး ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၀၉ခုနှစ်မှ ကွယ်လွန်သည်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာအားကစားကလောင်ရှင်များအဖွဲ့ချုပ်၏ နာယကအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဦးခင်မောင်ထွေးသည် ၂၀၁၅ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၂နာရီခွဲတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ SSCဆေးရုံသို့တင်ခဲ့ရပြီး ၃နာရီခွဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၃၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
သုဝဏ္ဏဖူဆယ်အားကစားရုံသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ တည်ဆောက်လျက်ရှိသော နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဖူဆယ်အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။
သုဝဏ္ဏကွင်းအနီးတွင် ၂၀၁၉ခုနှစ်က စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် ရည်မှန်းထားသော်လည်း တရားဝင်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။
thumb|၂၀၂၂ခုနှစ်က ​တွေ့ရစဉ် သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖူဆယ်အားကစားပြိုင်ပွဲများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမျိုးသားအားကစားပြိုင်ပွဲရုံ(၁)တွင်သာ ကျင်းပနေခဲ့ရသည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် နိုင်ငံတကာ ဖူဆယ်ဘောလုံးပွဲများကို ကျင်းပရန်ရည်ရွယ်လျက် ၂၀၁၉ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီဖူဆယ်ကွင်းအသစ် ဆောက်လုပ်ရေလုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အားကစားရုံများတည်ဆောက်ရန် တစ်နှစ်လျှင် ခွဲတမ်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇သိန်းခွဲပေးအပ်ရာ ၃နှစ်စာခွဲတမ်း ၂မီလီယံဖြင့် ဤကွင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်မှုကိုလည်း ဖီဖာမှ ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် နှောင့်နှေးမှုများရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြီးစီးမည်ဖြစ်ကာ ဧပြီလတွင် ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ၂၀၂၁အာဏာသိမ်းမှုများကြောင့် ၂၀၂၁ မေလအထိ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။
အချက်အလက်များ အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်နားနေခန်း၊အဝတ်အစားလဲခန်းများ၊သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲခန်းမ၊ဘောလုံးကွင်း၊ဒိုင်အဖွဲ့အ န်း၊ထိန်းချုပ်ခန်း စသည်တို့ကို နိုင်ငံတကာအဆက့်မီတည်ဆောက်ထားသည်။
ပရိသတ်အင်အား ၂၀၀၀ဝင်ဆံ့ပြီး လိုအပ်ပါက ပရိသတ် ၈၆၀ထပ်မံဝင်ဆံ့ရန်လည်း တိုးချဲ့နိုင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သုဝဏ္ဏ အားကစားရုံစု။
အောင်မြေမန္တလာ အားကစားကွင်းသည် မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်ရှိ အားကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤကွင်းတွင် အစိုးရဘောလုံးပြိုင်ပွဲများနှင့် အားကစားပြိုင်ပွဲများကို ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
ရတနာပုံဘောလုံးအသင်း၏ လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအဖြစ်လည်း အသုံးပြုဖူးသည်။
အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် အားကစားကွင်းအား အကြီးစားပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
အနောက်ဘက်တွင် (၄၈၀×၆၀) ပေ ပွဲကြည့်စင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် (၄၈၀×၃၅)ပေ ပွဲကြည့်စင်၊ မြောက်ဘက်တွင် (၂၈၀×၃၅)ပေ ပွဲကြည့်စင်များ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီပြေးလမ်းနှင့် မြက်ခင်းပြင်အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာအဆင့်မီကွင်းတစ်ကွင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကုန်ကျငွေ (၆,၉၂၇)သန်း ကုန်ကျခဲ့သည်။
ဘောလုံးကွင်းပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်းကို ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
thumb|ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ။
ဂျက်ဖနာသင်ကြားရေးဆေးရုံ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဂျက်ဖနာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အစိုးရဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်သည် မြောက်ပိုင်းစီရင်စု၌ အရေးပါသည့်ဆေးရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုလံဘိုရှိ ဗဟိုအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသည့် စီရင်စုရှိ တစ်ခုတည်းသော ဆေးရုံဖြစ်သည်။
မြောက်ပိုင်းစီရင်စုရှိ တစ်ခုတည်းသော သင်ကြားရေးဆေးရုံလည်း ဖြစ်သည်။
ဂျက်ဖနာတက္ကသိုလ် ဆေးပညာဌာနအတွက် အဓိကကျသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာသင်ကြားရေးဆေးရုံ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံ၌ ခုတင် ၁၂၂၈ ခု ရှိသည်။
ဆေးရုံတွင် ဆေးဝါးနှင့် ကုသမှုဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုများအနေဖြင့် cardiology, diabetic, dentistry, dermatology, family planning, gynaecology, neurology, obstetrics (ante-natal), oncology, ophthalmology, orthopaedics, otolaryngology (ENT), paediatrics and psychiatry စသည့် အမျိုးမျိုးသော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများကို ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။
ဆေးရုံတွင် အရေးပေါ်ဌာနတစ်ခု၊ ပြင်းထန်ရောဂါစောင့်ရှောက်မှုတစ်ခု၊ စောလျင်စွာကလေးမွေးဖွားမှုတစ်ခု၊ အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတစ်ခု၊ ရောဂါဗေဒဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုနှင့် သွေးအလှူဘဏ်ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုတို့ ပါဝင်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံတွင် အတွင်းလူနာအဖြစ် ကုသေသူ ၁၁၁၁၂၉ ဦးရှိပြီး အပြင်လူနာအဖြစ် ပြင်ပလူနာအဖြစ် ၂၆၈၉၂၂ ဦးရှိကာ ဆေးဝါးကုသမှုခံယူသူ ၄၇၆၆၁၆ ဦးရှိခဲ့သည်။
ဝဏ္ဏ () သည် စကားသံအစီအစဉ်တစ်ခုတွင် အသံစုတစ်စုဖြစ်သည်။
ဝဏ္ဏကို အဓိကအားဖြင့် အမြုတေအသံ (nucleus )(အများအားဖြင့် သရသံ) ဖြင့် ဖန်တီးထား၍ ရှေ့နှင့် နောက်က စိတ်ကြိုက်သံများ (အများအားဖြင့် ဗျည်းသံ) ဖြင့်လည်း တွဲဖက်နိုင်သည်။
အဆောက်အဦကို အုတ်ခဲ၊ ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်သကဲ့သို့ ဝဏ္ဏများကို ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံးများ၏ အသံပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ဆောက်သည့် အတုံး/အခဲ ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသည်။
. Page 254. နားလည်လွယ်အောင်ဆိုရလျှင် သရသံသက်သက်ဖြစ်စေ၊ သရသံနှင့် ဗျည်းပေါင်းစပ်၍ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်လာသော အသံအစိတ်အပိုင်းကို ဝဏ္ဏဟူ၍ ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
ဝဏ္ဏတစ်ခု၏ အသံဖြစ်ပေါ်မှုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်မတြာ (တစ်နည်းအားဖြင့် လက်ဖျစ်တစ်ချက်တီး) ကြာသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်ပေသည်။
ဥပမာ“ အိမ်” ဟုအသံထွက်လျှင် သရသံတစ်ခုတည်းနှင့် ဝဏ္ဏတစ်ခုဖြစ်သည်။
"စာ" ဟုဆိုလျှင် ဗျည်းသံ (စ) နှင့် (အာ) တွဲဆက်ထားသည့်ဝဏ္ဏတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်ပြီး "အိမ်စာ" ဟုဆိုလျှင် ဝဏ္ဏ (၂) ခုရှိသည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့်မှတ်ယူနိုင်သည်။
ဝဏ္ဏများသည် ဘာသာစကားတစ်ခု၏ ကာရံ၊၊ လေယူလေသိမ်း/အသံ တက်ကျ ၊ ကဗျာမတြာနှင့် အဖိ/အဖော့ ပုံစံများကို သက်ရောက်လွှမ်းမိုးမှုရှိနိုင်သည်။
စကားသံကို အမြဲလိုလို ဝဏ္ဏများစွာအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်ရာ "ရေကူး" ဆိုသည့် စကားလုံးသည် ဝဏ္ဏနှစ်သံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ "ကလေးများ" စကားလုံးသည် ဝဏ္ဏသံ သုံးသံပါဝင်နေသည်။
ဝဏ္ဏအရေးအသားစနစ် (Syllabic writing) သည် ပထမဆုံးစာ/အက္ခရာများမတိုင်မီ နှစ်ရာအနည်းငယ်က စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။
ကျောက်ချပ်ကျောက်ပြားများပေါ်၌ ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော ဝဏ္ဏများကို ဘီစီ ၂၈၀၀ ဝန်းကျင် ဆူမားနယ် ယူအာ (Ur) မြို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
ဤသို့ ရုပ်ပုံစာမှ ဝဏ္ဏများသို့ ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် အရေးအသားသမိုင်း၌ အရေးအပါဆုံးတိုးတက်မှုအဖြစ် ဆိုကြသည်။
Geoffrey Blainey, A Short History of the World (Geoffrey Blainey), p.87, citing J.T. Hooker et al., Reading the Past: Ancient Writing from Cuneiform to the Alphabet, British Museum, 1993, Ch. 2 ဝဏ္ဏသံတစ်လုံးတည်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော စကားလုံးကို ဧကဝဏ္ဏ (monosyllable) ဟူဆိုကြပြီး ဥပမာအားဖြင့် "ဖြူ၊ နီ၊ ပြာ၊ လူ၊ ခွေး၊ ကြောင်" စသည့် စကားလုံးများဖြစ်ကြသည်။
ဝဏ္ဏသံနှစ်သံဖြင့်တည်ဆောက်လျှင် ဒွိဝဏ္ဏ (disyllabic or bisyllable) ဖြစ်၍ သုံးသံပါဝင်သောအခါ တြိဝဏ္ဏ (trisyllable) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
သုံးသံထက်ပိုသော စကားလုံးကိုသော်လည်းကောင်း၊ တစ်သံထက်ပိုသော စကားလုံးကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းရာတွင် ဗဟုဝဏ္ဏ (polysyllable) ဟုခေါ်ဆိုနိုင်ပေသည်။
ဟဘရဒူဝဘူတာ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကမ်းရိုးတန်းရထားလမ်း၏ ဟဘရဒူဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘူတာသည် ကာလကတ္တားနှင့် တာပယ် (Taple) အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၁၂၇.၄ ကီလိုမီတာ (၇၉.၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဤရထားဘူတာမှ ကိုလံဘိုခံတပ်နှင့် မတရာ (Matara) သို့ နေ့စဉ်ရထားဝန်ဆောင်မှုများစွာ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။
ရထားဘူတာကို ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး Nimal Siripala de Silva က ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ဟပုတလီဘူတာ (, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အဓိကလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ၆၉ ခုမြောက်ဘူတာ ဖြစ်သည်။
ဘူတာသည် ဘဒ်ဒူလခရိုင်၊ Uva စီရင်စုရှိ Idalgashinna ဘူတာနှင့် Diyatalawa ဘူတာ တို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၂၄၇.၉၇ ကီလိုမီတာ (၁၅၄.၀၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၄၇၉.၅၇ မီတာ (၄၈၅၄.၂ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။
ဤဘူတာတွင် ရထားလမ်းသည် တစ်ခုတည်း တည်ရှိသည်။
ဘူတာကို အဓိကလမ်းမကြီး၏ နနုအိုယဘူတာ (Nanu Oya) မှ ပုတလီသို့ တိုးချဲ့ပြီးနောက် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၈၉၄ တွင် ရထားလမ်းအား ဟပုတလီမှ ဘန်ဒီရဝီလာ (Banderawela) တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
ဘူတာစဉ် ကိုးကား။
ဟဘရဒူဝမြို့ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ တောင်ပိုင်းကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသည့် မြို့ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်ပိုင်းစီရင်စုရှိ ဂယ်လီမြို့ (Galle) မှ တောင်ဘက် ၁၄ ကီလိုမီတာခန့် (၈.၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ဟတ်တွန်ဘူတာ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ (ကိုလံဘို - ဘဒ်ဒူလာ) လမ်းမကြီးပေါ်ရှီ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရိုဇီလာ (Rozella) နှင့် ကာလကတ္တားဘူတာအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၂၆၂.၅ မီတာ (၄၁၄၂ ပေ) အမြင့်၊ ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၁၇၃.၀၆ ကီလိုမီတာ (၁၀၇.၅၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဟတ်တွန်ဘူတာကို အဓိကလမ်းမကြီးကို Nawalapitiya မှ ဟတ်တွန်အထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည့်အချိန် ၁၈၈၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဤဘူတာသည် အဓိကလမ်းမကြီး ၁၈၈၅ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက် Nanu-Oya ဘူတာအထိ မတိုးချဲ့ခင်ကာလမတိုင်မီအထိ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်ခဲ့သည်။
ဤဘူတာတွင် ရထားစစ်ဆေးရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးနေရာ၊ လက်မှတ်ရုံး၊ ခရီးသည်ပစ္စည်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုအခန်း၊ နားနေခန်း၊ စာအုပ်ရောင်းခန်း၊ လက်ဖက်ရန်ရောင်းခန်း၊ အိမ်သာအခန်းများနှင့် ကားပါကင်နှင့် ဆက်စပ်ကာ စားသောက်ခန်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။
ဘူတာတွင် စင်္ကြန် လေးခုပါဝင်သည်။
သို့သော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် စင်္ကြန်သုံးခုသည်သာ ခရီးသည်များအတွက် ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးလျက်ရှိသည်။
စင်္ကြန်အမှတ် ၁ သည် ကန်ဒီမြို့ သို့မဟုတ် ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ လာ၍ ဘဒ်ဒူလာသို့ ထွက်ခွာမည့် ရထားများအတွက် အသုံးပြုသည်။
စင်္ကြန်အမှတ် ၂ သည် စုန်ဆင်းသည့် ရထားများဖြစ်သည့် ဘဒ်ဒူလာ သို့မဟုတ် ဟပုတလီဘူတာမှ လာ၍ Nawalapitiya, ကန်ဒီ, နှင့် ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာသို့ သွားမည့် ရထားများအတွက် အသုံးပြုသည်။
အဓိကလမ်းမပေါ်တွင် ပြေးဆွဲနေကြသည့် ရထားများအားလုံးသည် ဟတ်တွန်ဘူတာတွင် ရပ်တန့်ကြသည်။
ဘူတာတွင် တစ်နေ့လျှင် ရထားစုစုပေါင်း ၁၂ စီးကို ထိန်းချုပ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
ဟတ်တွန်ဘူတာသည် Nuwara Eliya ခရိုင်တွင် အလုပ်အများဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။
ဗဟိုစီရင်စုနယ်၌မူ ဒုတိယမြောက် အလုပ်အများဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။
ခန့်မှန်းခြေ ခရီးသည် ၁ သန်းသည် Adam's Peak (Sri Pada) ဘုရားဖူးခရီးသွားရာသီအတွင်းတွင် ဘူတာ၌ ရထားစီးကြသည်။
Adam's Peak (Sri Pada) သည် ဒီဇင်ဘာလ၌ စတင်ပြီး မေလတွင် ပြီးဆုံးသည်။
ဘူတာအပြင်ဘက်၌ ကြီးမားသည့် နားနေခန်းတည်တစ်ခု တည်ရှိသည်။
၎င်းနားနေခန်း၌ ခရီးသွားများ Adams Peak သို့ လည်ပတ်ကြသည့် ဘုရားဖူးများ နားနေကြသည်။
ထိုဝန်ဆောင်မှုသည် ဘုရားဖူးရာသီတွင်သာ ဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့သည် ဘုရားဖူးများအတွက် ရထား - ဘတ်စကားများကို ချိတ်ဆက်ကာ ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
အချိန်စာရင်း သီရိလင်္ကာရထားအချိန်စာရင်းဝဘ်ဆိုက် (http://www.eservices.railway.gov.lk/schedule/homeAction.action?lang=en ) ဘူတာစဉ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ။
ဟင်ဂူရက်ဂိုဒါလေဆိပ် ( Hingurakgoda Guwanthotupala, )သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဟင်ဂူရက်ဂိုဒါမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ပြည်တွင်းသုံးလေဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာလေတပ် (ဟင်ဂူရက်ဂိုဒါ) ၏ အခြေစိုက်လေတပ်လည်း ဖြစ်သည်။
လေဆိပ်သည် Polonnaruwa မြို့မှ မြောက်ဘက် 6.4 nautical miles (၁၁.၉ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၆ မီတာ (၁၅၁ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။
လေယာဉ်ပြေးလမ်းတစ်ခုပါရှိကာ 07/25 bitumen မျက်နှာပြင်အမျိုးအစားဖြစ်ကာ အတိုင်းအတာအားဖြင့် 2,287 x 46 မီတာ (7,503 ft × 151 ပေ) ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၄၂ မှ ၁၉၄၆ အထိ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း လေတပ်စခန်းသည် RAF လေဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာလေတပ်သည် ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အချက်အလက်များ SLAF ဟင်ဂူရက်ဂိုဒါ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက်အကြီးဆုံးလေဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် သီရိလင်္ကာရှိ လေးခုမြောက် ပြေးလမ်းအရှည်ဆုံးလေဆိပ်လည်း ဖြစ်သည်။
ပြေးလမ်းတွင် ကိုယ်အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် လေယာဉ်များဖြစ်ကြသည့် Airbus A320 family, Boeing 737 and Boeing 757 စသည့် လေယာဉ်များ လွယ်ကူစွာ ပျံသန်းနိုင်သည်။
ကိုယ်ထည်ကြီးသည့် လေယာဉ်များဖြစ်ကြသည့် Airbus A300, Airbus A330, Boeing 767, Boeing 777 များလည်း ဆင်းသက်ရန် ခက်ခက်ခဲခဲပင် လက်ခံထားနိုင်ပြီး Boeing 747 ကဲ့သို့သော လေယာဉ်များပင်လျင် အရေးပေါ်အခြေအနေ၌ ဆင်းသက်နိုင်သည်။
လေကြောင်းနှင့် ဆိုက်ရောက်ရာလေဆိပ် အခြေစိုက်တပ်များ No. 7 Helicopter Squadron No. 9 Attack Helicopter Squadron ပြင်ပလင့်များ Sri Lanka Air Force Base Hingurakgoda ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ။
ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို အခီးယန်ဇ် (Acha ခေါ် ဂရိများက ထရွိုင်မြို့ကို ဆင်နွှဲသည့် ဂရိဒဏ္ဍာရီ၌ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသည် အရေးပါဆုံးသော ဖြစ်ရပ်များထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး များမြောင်လှသော ဂရိစာပေလက်ရာများမှတဆင့် ပြန်လည်ပြောပြကြသည့် အကြောင်းလည်းဖြစ်ကာ ထင်ရှားသည်မှာ ဟိုးမား၏ အိလိယဒ် ကဗျာရှည်ဖြစ်၏။
အိလိယဒ်ကဗျာလင်္ကာ၏ အဓိကအပိုင်း (စာအုပ် ၂-၂၃) တွင် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမျှကြာညောင်းသော စစ်ပွဲ၏ ဆယ်နှစ်မြောက်၌ လေးရက်နှင့် နှစ်ညတာအဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြထားသည်။
အောဒဆီကဗျာတွင် စစ်ပွဲပါသူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည့် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ စစ်အပြီး အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ဤစစ်ပွဲ၏ အခြားသောအပိုင်းများကို အပိုင်းအစများအဖြစ်သာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့သော ရှေးရှေးကဗျာလင်္ကာရှည်များစွာ၌။
စစ်ပွဲမှဖြစ်ရပ်များသည် ဂရိစာပေ၏ အလွမ်းအဆွေးပြဇာတ်၊ ဇာတ်လမ်းနှင့် အခြားလက်ရာများအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခဲ့သည့်အပြင် အောဗစ် နှင့် ဗားဂျစ်လ်တို့အပါအဝင် ရောမကဗျာဆရာများအတွက်လည်း ကုန်ကြမ်းသဖွယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ရှေးရှေးဂရိသားတို့ ယုံကြည်သည်မှာ ထရွိုင်မြို့သည် ဒါးဒါနဲ့လ်ဇ် (Dardanelles) ရေလက်ကြားအနီးတွင် တည်ရှိကာ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသည် ခရစ်တော်မဖွားမီ နှစ် ၁၂၀၀-၁၃၀၀ ခန့်က သမိုင်းဝင်အဖြစ်ပျက် ဟူ၍ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ၁၉ ရာစုအလယ်လောက်၌ စစ်ပွဲနှင့် မြို့ နှစ်ခုစလုံးအား သမိုင်းဝင်အဖြစ် ရှုမြင်သတ်မှတ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။
၁၈၆၈ တွင် ဂျာမန် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင် ဟိုင်းနရစ် ရှလီမန် (Heinrich Schliemann) သည် ဖရန့်ခ် ကားလ်ဗာ့ (Frank Calvert) ကိုတွေ့ဆုံပြီးနောက် ဖရန့်ခ်က ရှလီမန်ကို ထရွိုင်မြို့သည် လက်ရှိ တူရကီနိုင်ငံ ဟစ်ဆားလစ်ခ် ရှေးဟောင်းမြို့ (Hisarlik) တွင် တည်ရှိကြောင်း ယုံကြည်စေရန် ပြောကြားခဲ့၏။
ရှလီမန်နှင့် အခြားသူများ၏ တူးဖော်ခြင်းများအပေါ် အခြေခံကာ ယခု၌ ပညာရှင်အများစုက ဤအဆိုကို လက်ခံခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည်။
In the second edition of his In Search of the Trojan War, Michael Wood notes developments that were made in the intervening ten years since his first edition was published. Scholarly skepticism about Schliemann's identification has been dispelled by the more recent archaeological discoveries, linguistic research, and translations of clay-tablet records of contemporaneous diplomacy. ထရိုဂျန်စစ်ပွဲနောက်ကွယ်တွင် သမိုင်းဝင် တကယ့်ဖြစ်ပျက်မှုရှိ၏၊ မရှိ၏ ဆိုသည်မှာ ယခုအထိ မဆုံးဖြတ်နိုင်သေးပေ။
ဟိုးမားဇာတ်လမ်းပုံပြင်များသည် မိုက်ဆီးနီဂရိသားတို့၏ စစ်ပွဲ၊ တိုက်ပွဲများကို ပေါင်းစပ်ရောနှောထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်းပဲ ပညာရှင်အများက ထရိုဂျန်ဇာတ်လမ်းတွင် သမိုင်ဝင် အဓိကအကြောင်းရှိသည်ဟူ၍ ယုံကြည်လက်ခံကြပေသည်။
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲမှ ဇာတ်လမ်းများသည် သမိုင်းဝင် တိုက်ပွဲတစ်ခုမှ ယူငင်သည်ဟု ယူဆသောသူများက ထိုတိုက်ပွဲသည် ခေတ်ကာလအားဖြင့် ဘီစီ ၁၁ (သို့) ၁၂ ရာစုများဆီက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ဟု ခေတ်သတ်မှတ်ကြပြီး ဂရိစွယ်စုံပညာရှင် အဲရာတောစသန်နီးဇ် သတ်မှတ်ယူဆသော ခေတ် (ဘီစီ ၁၁၉၄-၁၁၈၄) ကိုပို၍ နှစ်ခြိုက်ကြသည်။
ထိုခေတ်ကာလသည် "ထရွိုင် ၇" (သတ်မှတ်ထားသော ရှေးဟောင်းသုတေသနအမည်) မြို့ အကြီးအကျယ် မီးလောင်ခံရခြင်းနှင့် ကြေးခေတ်နှောင်းပိုင်းပြိုကွဲခြင်း (ကြေးခေတ်မှ သံခေတ်အကူးအပြောင်း) ဟူသော ဆက်စပ်သက်သေအထောက်အထားများနှင့် အကြမ်းဖျင်း ပတ်သက်နေသည်။
Wood (1985: 116–118) ရင်းမြစ်များ ထရွိုင်မြို့မီးလောင်ခြင်း (၁၇၅၉/၆၂)၊ ဆီဆေးပန်းချီ (ရေးဆွဲသူ - ယိုဟန် ဂျော့ချ် ထရောက်မန်း) ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်းအရာများကို များလှစွာသော ဂရိစာပေလက်ရာများ။
တွေ့ရှိနိုင်၍ ဂရိအနုပညာလက်ရာများစွာတွင်လည်း ချယ်မှုန်းသရုပ်ဖော်ထားကြသည်။
စစ်ပွဲ၏ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြပေးသော အခိုင်မာဆုံးစာပေတစ်ခုတည်းဟူ၍ မရှိပေ။
ဇာတ်လမ်းအကြောင်းအရာကို များပြားသော ရင်းမြစ်များစွာမှ စီစဉ်ဖန်တီးယူကာ အချို့ရင်းမြစ်များမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မူပုံစံ ဆန့်ကျင်ကွဲပြားကြသည်များလည်းရှိ၏။
အထင်ရှားဆုံး စာပေရင်းမြစ်နှစ်ခုမှာ ဟိုးမား၏ အိလိယဒ်နှင့် အောဒဆီ ကဗျာလင်္ကာရှည်နှစ်ပုဒ်ပင် ဖြစ်လေရာ ယင်းစာပေနှစ်ခုကို ဘီစီ ၉-၆ ရာစုအတွင်းက ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
Wood (1985: 19) ကဗျာတစ်ပုဒ်စီသည် စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီကို ပြောပြထားပေး၍ အိလိယဒ်သည် ထရွိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးဆယ်နှစ်မြောက်၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အချိန်တိုတစ်ခုကို ရေးဖွဲ့တင်ပြထားပြီး အောဒဆီကဗျာမှာမူ ထရွိုင်မြို့ ပျက်ပြီးနောက် သူရဲကောင်း အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် အစ်သကာ (Ithaca) ခေါ် ဇာတိမြေသို့ အိမ်ပြန်ခရီစဉ်အကြောင်းနှင့် ထိုခရီးမတိုင်မီ အစောပိုင်းဖြစ်ပျက်ခဲ့သော စစ်ပွဲအကြောင်းအချို့ကို နောက်ကြောင်းပြန်သဘောဖြင့် တင်ဆက်ရေးဖွဲ့ထားသည်။
စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားအပိုင်းများကို "စိပရီယာ" (Cypria - ခိပရိယာ)၊ "အီသိုင်းယာပစ်" (Aethiopis)၊ "အိလိယဒ်အငယ်" (Little Iliad)၊ "လိယူပဲစိ" (Iliou Persis)၊ "နော့စတီ" (Nostoi)၊ "တီလယ်ဂေါနီ" (တီလယ်ဂေါနီယာ - Telegony) စသော ရှေးကျသည့်ကဗျာများတွင် တွေ့နိုင်သည်။
ယင်းကဗျာများမှာ အပိုင်းအစသဘောမျိုးဖြင့်သာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်သော်လည်း ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာများကို သဒ္ဒါဆရာ ပရောကလပ်စ် (Eutychius Proclus) ၏ စာတိုပတ်စအစုများတွင်ပါဝင်သော အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြချက်မှ သိရှိရသည်။
It is unknown whether this Proclus is the Neoplatonic philosopher, in which case the summary dates to the 5th century AD, or whether he is the lesser-known grammarian of the 2nd century AD. See Burgess, p. 12. ထိုထိုကဗျာများကို ရေးသူမှာ မည်သူမှန်းမသိရှိပေ။
ယေဘုယျ ယူဆတွေးထင်နိုင်သည်မှာ ယင်းကဗျာများကို ဘီစီ ၆-၇ ရာစုများက ရေးသားထား၍ ယင်းကာလသည် ဟိုးမားကဗျာများရေးဖွဲ့ပြီးမှဖြစ်၏။
ထို့အတွက် အစောပိုင်းရှိခဲ့သော စာပေများကို အခြေခံဖွဲ့ခဲ့သည်ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယုံကြည်ကြလေသည်။
Burgess, pp. 10–12; cf. W. Kullmann (1960), Die Quellen der Ilias. ဟိုးမားကဗျာများနှင့် ထိုရှေးကဗျာများသည် နှုတ်မှုရေးရာ လက်ဆင့်ကမ်းသယ်ဆောင်သည့်ဓလေ့ မှယူ၍ ဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်သည်။
အိလိယဒ်၊ အောဒဆီ နှင့် ထိုရှေးကဗျာများ ရေးဖွဲ့ပြီးသည့်နောက်တိုင် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ/ယုံတမ်း များအကြောင်းကို ပုံပြင်ပြောခြင်းနှင့် ကဗျာပုံစံ အမျိုးအစားများစွာမှတစ်ဆင့် နှုတ်မှုရေးရာ လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့ကြသည်။
နှောင်းပိုင်းကျသော စာရေးဆရာများ၏ လက်ရာများတွင် တွေ့ရသော စစ်ပွဲဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက် အသေးစိတ်များသည်လည်း နှုတ်သဘောသယ်ဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်၍ ဟိုးမားကဗျာများကဲ့သို့ပင် သက်တမ်းရင့်နိုင်ပေသည်။
အမြင်ပိုင်ဆိုင်ရာ အနုပညာလက်ရာများ ဥပမာအနေဖြင့် ပန်းအိုးပန်းချီများသည်လည်း ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်း ဖော်ပြရာ၌ ကြားခံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
Burgess, pp. 3–4. နှောင်းပိုင်းခေတ်များသို့ရောက်သော် ပြဇာတ်ဆရာများ၊ သမိုင်းဆရာများနှင့် အခြားပညာရှင်များသည် စစ်ပွဲကစေ့ဆော်ပေးသည့် လက်ရာများစွာကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
အေသင်မြို့၏ နာမည်ကျော် အလွမ်းပြဇာတ်ဆရာကြီးသုံးဦးဖြစ်သည့် ဆောဖာကလီးဇ်၊ ယူရစ်ပီးဒီးဇ်၊ အက်စကိလပ်စ် တို့သည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်းရာပါ ဇာတ်လမ်းများကို တင်ဆက်ထားသည့် ပြဇာတ်များစွာကို ရေးသားခဲ့ကြသည်။
ရောမစာရေးဆရာများအနက် ထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်မှာ ဘီစီတစ်ရာစုနှစ်က ကဗျာဆရာ ဗားဂျစ်လ် ဖြစ်ကာ ၎င်း၏ "အစ်နီးယစ်" (Aeneid) စာအုပ်အမှတ် (၂) တွင် ထရိုဂျန်သား သူရဲကောင်း အစ်နီးယပ်စ်က ထရွိုင်မြို့ပျက်စီးခြင်းအကြောင်းကို ပြောပြထားသည့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ရာဇဝင်လာဇာတ်လမ်း ဒဏ္ဍာရီရာဇဝင်ကဆိုသည်မှာ ပဋိပက္ခနတ်ဘုရားမ အဲရစ်က ဟီရာ၊ အသီးနာ၊ အဲဖရာဒိုက်တီ တို့ကို ရွှေပန်းသီးတစ်လုံးပေးခဲ့သည်မှစ၍ ထိုနတ်ဘုရားမသုံးဦး အချင်းများရာက စသည်ဟုဆိုသည်။
ထိုပန်းသီးကို ဝိရောဓိပန်းသီး (Apple of Discord) ဟု ရံခါ၌ သမုတ်ကြ၍ "မည်သူက အလှပဆုံး" ဟူသည်ကို မှတ်ကျောက်တင်ရန်ဖြစ်သည်။
ဇုစ်က ထိုနတ်ဘုရားမသုံးပါးကို ထရွိုင်မြို့က ပါရိစ်မင်းသားထံလွှတ်၍ အဆုံးဖြတ်ခံစေရာ အဲဖရာဒိုက်တီက အလှဆုံးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရ၍ ပန်းသီးကို ရစေသည်။
အပြန်အလှန်အနေဖြင့် အဲဖရာဒိုက်တီက စပါတာဘုရင် မန်နစ်လေးယပ်စ်၏ ဇနီးသည် "ဟယ်လန်"ကို အလှပဆုံးလူသားအမျိုးသမီးအဖြစ် ဖန်တီးပေးခဲ့၍ ပါရိစ်နှင့် ချစ်ကြိုက်စေခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပါရိစ်က ဟယ်လန်နှင့်အတူ စပါတာမှ ထရွိုင်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။
မန်နစ်လေးယပ်စ်၏ အကို မိုက်ဆီးနီဘုရင် အဲဂါမန်းနန်က အခီးရန်တပ်ဖွဲ့ကြီးကို ဦးဆောင်၍ ထရွိုင်မြို့သို့ သွားရောက်ကာ မြို့ကိုဆယ်နှစ်ကြာသည်အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
အာခိလိဇ်၊ အေဂျက် စသော အခီးရန် သူရဲကောင်းများ၊ ဟက်တာ၊ ပါရိစ် စသော ထရိုဂျန်သူရဲကောင်းများအပါအဝင် များစွာကျဆုံးပြီးနောက် မြို့သည် ထရိုဂျန်မြင်း လှည့်ကွက်မိသွားခဲ့သည်။
အခီးရန်ဇ်သားများက ထရိုဂျန်သားများကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းပြီး အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ်များကို ကျွန်များအဖြစ်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ထရိုဂျန်ဘုရားကျောင်းများကို မလျော်မကန်ပြုခဲ့ကြ၏။
ထို့အတွက် နတ်ဘုရားတို့၏ အမျက်သင့်ခဲ့သောကြောင့် အခီးရန်ဇ်တို့သည်လည်း ၎င်းတို့အိမ်သို့ ချောချောမောမောပြန်ရောက်သောဟူ၍ မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
အများမှာလည်း ဝေးလံသောကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၌ ကိုလိုနီနယ်များထောင်ကြသည်။
ရောမလူမျိုးတို့သည် နောင်သော် ၎င်းတို့၏ ဇာစ်မြစ်လိုက်သောအခါ အဲဖရာဒိုက်တီ၏ သားတစ်ဦးဖြစ်သူ ထရိုဂျန်သား အစ်နီးယပ်စ်သည် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးဖြစ်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။
အစ်နီးယပ်စ်သည် ရှင်သန်ကျန်ရစ်သော ထရိုဂျန်သားများကို ခေါ်ဆောင်ကာ ယနေ့ အီတလီနိုင်ငံဘက်သို့ ခရီးထွက်ခွာခဲ့သည်။
အောက်ပါ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကျဉ်းချုပ်သည် အိလိယဒ်၊ အောဒဆီ၊ အစ်နီးယစ်ဒ် စသောကဗျာများနှင့်အတူ သဒ္ဒါဆရာ ပရောကလပ်စ် တင်ပြသော ဖြစ်စဉ်များကို အစီစဉ်တကျဖော်ပြထားပြီး အခြားသော စာရေးဆရာမျ၏ အသေးစိတ်များဖြင့် ပံ့ပိုးရေးသားထားသည်။
စစ်ပွဲ ဇာစ်မြစ်များ ထရွိုင်ပြတိုက်တွင်ရှိသော ပိုလိဆက်နီ (Polyxena - ပလစ်ဆစ်ခ်နာ) ၏ ကျောက်ခေါင်းတလား ထရွိုင်ပြတိုက်ရှိ ဂီတတီးခတ်သူများ၏ ရွှံ့ရုပ်တုများ ဇုစ်၏ အစီအမံ ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် နတ်ဘုရားဇုစ်သည် ဖခင် ခရိုးနပ်စ်ကို နန်းချ၍ နတ်တို့အရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဇုစ်သည် နှမ နှင့် ဇနီးတော်စပ်သူ ဟီရာအပေါ် သစ္စာမရှိဘဲ အခြားသူများစွာနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းမှ ကလေးများစွာ ဖွားမြင်ခဲ့၏။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေ အလွန်တရာများပြားလွန်းသည်ဟု ထင်မှတ်သောကြောင့် အနာဂတ်ရေးကို ဤသို့မြင်ယောင်ကြည့်မိသည်။
မိုးမပ်စ် သော်လည်းကောင်းScholium on Homer A.5. သီးမစ် သော်လည်းကောင်းPlato, Republic 2,379e. တစ်ဦးဦးသည် လူဦးရေလျှော့ချရန်၊ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ နတ်လူမျိုးဆက်များ (demigod) ကို လျှော့ချရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို ဖြစ်စေမည်။
Apollodorus, Epitome 3.1, Hesiod Fragment 204,95ff. ဤအချက်ကို ဟီးဆီးယဒ်၏ တင်ပြထားမှုက ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည်။
ယခုဆိုလျှင် နတ်ဘုရားများသည် ပဋိပက္ခ အမုန်းအာဃာတများဖြင့် ကွဲပြားလျက် ရှိရာ ယင်းအချိန်၌ နတ်တို့သနင်း၊ မိုးကြိုးကိုအစိုးရတော်မူသော ဇုစ်နတ်မင်းသည် ကြီးကျယ်သောဆောင်ရွက်မှုအကြောင်းများကို တွေးတောစဉ်းစားနေချိန်ဖြစ်၏။
အပြောကျယ်လှသော ကမ္ဘာမြေဝယ် မုန်တိုင်းကြီးငယ်များကို ရောနှောထုတ်လွှင့်တိုက်ခတ်ရန်အထိပင်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက်၎င်းသည် နတ်လူမျိုးနွယ် (demi-god) တစ်ရပ်လုံးကို အဆုံးသတ်မည်၊ နတ်တို့၏ သားသမီးများဖြစ်ကုန်သော နတ်လူတို့သည် သေခြင်းကို မရှောင်လွှဲနိုင်သော ညစ်ထေးသည့် လူသားများနှင့် မပေါင်းကုန်သင့်ဟု ဆိုရင်း လူသားမျိုးနွယ်များကို အကြွင်းမဲ့ အဆုံးသတ်ရန်အထိ အတိုက်ကရိုက်လုပ်ဆောင်နေခဲ့သည်။
သို့သော် မြင့်မြတ်သည့် နတ်များသည်ကား ရှေးမဆွကအတိုင်း လူသားများနှင့် မပေါင်းသင်းဘဲ ကင်းကွာစွာ နေသင့်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဇုစ်နတ်မင်းကား သေမျိုး၊ လူသားများအပေါ်တွင် နဖူးကချွေးခြေမကျသည်အထိ ပင်ပန်းဆင်းရဲသော ဒုက္ခများမြောင်၊ တစ်ပူပေါ် တစ်ပူဆင့်သည့် ပူဆွေဝမ်းနည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပေတော့သည်။
Berlin Papyri, No. 9739; Hesiod. Catalogue of Women Fragment 68. Translated by Evelyn-White, H G. Loeb Classical Library Volume 57. London: William Heinemann, 1914 ပဲရစ် (ပါရိစ်) ၏ ဆုံးဖြတ်ခြင်း thumb|အန်းရစ်ကဲ စီမွန်နတ်ရေးဆွဲသော El Juicio de Paris (ပါရိစ်၏ ဆုံးဖြတ်ရွေးချယ်ခြင်း)၊ ၁၉၀၄ ဇုစ်သည် သီးမစ်Apollonius Rhodius 4.757. (သို့) ပရာမီးသီးယပ်စ်Aeschylus, Prometheus Bound 767. (ဟဲရာကလီးဇ်က ကော့ကေးဆပ်စ် (အသံထွက် - ကော့ကာဆပ်စ်) တွင် ) ပရာမီးသီးယပ်စ်ကို ချုပ်နှောင်ခံထားရမှုမှ လွှတ်ပေးပြီးနောက်) တစ်ဦးဦးထံမှ ဤဟောကိန်းကို သိရှိလာခဲ့သည်။
"၎င်းသည်လည်း ဖခင် ခရိုးနပ်စ်ကဲ့သို့ ၎င်း၏သားတစ်ဦးဦးမှ နန်းချလိမ့်မည်" ဆိုသောအချက်ပင်ဖြစ်သည်။
အခြားဟောဟိန်းတစ်ခုရှိသေး၏။