kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာနှင့် အရှေ့တီမော (Timor-Leste) အဆင့်မြင့်ခရီးများ (၂၀၁၃–၂၀၂၅) တီမောနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်သည့် ခရီးစဥ်များ ခုနှစ်ခရီးသူများတာဝန်ခရီးအမျိုးအစားရည်ရွယ်ချက် / အစည်းအဝေး၂၀၁၃ (၁၁–၁၅ စက်တင်ဘာ)Mr. Kay Rala Xanana Gusmãoဝန်ကြီးချုပ်တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဥ် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တိုးချဲ့ခြင်း၂၀၁၄ (၆ –၁၀ ဩဂုတ်)Mr. José Luis Guterresနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးMultilateral meeting (ASEAN Regional Forum)ARF အစည်းအဝေး တက်ရောက်ခြင်း (နေပြည်တော်၊ မြန်မာ)၂၀၁၉ (၁၁ ဇွန်)Mr. Dionisio da Costa Babo Soaresနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတရားဝင်ခရီးစဉ်နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၂၀၂၅ (၁၇ –၁၉ စက်တင်ဘာ)Mr. Bendito dos Santos Freitasနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအလုပ်သဘောခရီးစဥ် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ မြန်မာ → Timor-Leste ခုနှစ်ခရီးသူများတာဝန်ခရီးအမျိုးအစားရည်ရွယ်ချက် / အစည်းအဝေး၂၀၁၃ (သြဂုတ်)မြန်မာအဖွဲ့အစိုးရကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့လေ့လာရေးခရီးစဥ်သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ဓာတ်ဆီနှင့် ရင်းမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှု သင်ယူရန်၂၀၁၉ (ဩဂုတ် ၃၀)ဒေါက်တာ ဖေမြင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးနိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အထူးသံတမန်အဖြစ်တီမောလက်စ်တေ ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ နှစ်(၂၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနား မှတ်ချက် - သမ္မတအဆင့် မှ မြန်မာသို့ / Timor-Leste သို့ တရားဝင် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဥ် မရှိသေးပါ။
References တီမောလက်စ်တေ ကဏ္ဍ:တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး။
၂၀၀၆ တီမောလက်စ်တေ အကျပ်အတည်း သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် မှ ဇွန် ၂၀ ရက် အထိ တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး အကျပ်အတည်းဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သ ည်။
ဤဖြစ်ရပ်သည် တီမောလက်စ်တေစစ်တပ်အတွင်း ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် ပတ်သက်၍ Timor-Leste ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (F-FDTL) ၏ အစိတ်အပိုင်းများအကြား ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုအကျပ်အတည်းကြောင့် မြို့တော် ဒီလီ ကို ဗဟိုပြုပြီး နိုင်ငံတဝှမ်း အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အထွေထွေ အကြမ်းဖက်မှုများအထိ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး၊ ဝန်ကြီးချုပ် မာရီ အယ်လ်ကာတီရီ (Mari Alkatiri) နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် အခြေအနေထိန်းချုပ်ရန် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်များ (UN peacekeepers) နှင့် နိုင်ငံတကာ အကူအညီပေးနိုင်သော နိုင်ငံများ ဝင်ရောက်ကူညီခဲ့ရသည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ သည် အင်ဒိုနီးရှားမှ ခွဲထွက်ပြီး လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
နှစ်အနည်းငယ်မှာပင် နိုင်ငံအသစ်၏ စစ်တပ်ထဲတွင် နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းမှ စစ်သားများသည် နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းမှ စစ်သားများထက် ခွဲခြားဆက်ဆံခံနေကြရသည်ဆိုသော အငြင်းပွားမှုများရှိလာခဲ့သည်။
ထိုအငြင်းပွားမှုတို့သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ် အကျပ်အတည်းအတွက် အစပြုချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏စစ်တပ်အတွင်း၌ နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း (Loro Munu – Tetum ဘာသာစကားဖြင့် “westerners”) မှတပ်သားများသည် “အရှေ့ပိုင်း (Loro Sae – Tetum ဘာသာ စကားဖြင့် “easterners”)” တပ်သားများထက် ခွဲခြားခံရကြောင်း တိုင်ကြားချက်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
မူလအစ အငြင်းပွားမှုထက် ပိုမိုကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် တိုင်ကြားချက်ဖြစ်သည်။
အရှေ့ပိုင်းလူမျိုး Loro Sae သည် အင်ဒိုနီးရှားအာဏာကို ဆန့်ကျင်ပြီး တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည့် Falintil လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမှု အတွင်း အဓိက အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ် လွတ်လပ်ပြီးနောက် F-FDTL အတွင်းအကြီးဆုံး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆက်လက်ပါဝင်နေခဲ့သည်။
အနောက်ပိုင်းလူမျိုး Loro Munu သည် ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့တွင် အနည်းသာပါဝင်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်အတွင်း ၌လည်း အားနည်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင် စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ကြားတွင် တင်းမာမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့တွင် အနောက်ပိုင်းသားများနှင့် အင်ဒိုနီးရှား စစ်သားဟောင်းများ ပါဝင်နေခဲ့သည်။
ဤအခြေအနေကြောင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ပုံမှန်အင်အား စစ်သား ၁၅၀၀ ခန့်ရှိသည့်အနက်မှ အနောက်ပိုင်းသား စစ်သား ၄၀၄ ဦးသည် ၎င်းတို့၏ စစ်တန်းလျားများကို စွန့်ခွါခဲ့ကြသည်။
ထိုစွန့်ခွာလာကြသူများထဲသို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် နောက်ထပ် စစ်သား ၁၇၇ ဦးက သွားရောက် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။
စစ်တပ်သည် ထိုစစ်သားများကို မတ်လတွင် စစ်တန်းလျားသို့ပြန်လာရန် အမိန့်ပေးခဲ့သော်လည်း၊စွန့်ခွာလာခဲ့ကြသည့် စစ်သားများသည် ထိုအမိန့်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး တာဝန်မှ အနားယူခဲ့ကြသည်။
စစ်သားအချို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ရဲတပ်ဖွဲဝင်အချို့နှင့် ပူးပေါင်းသွားခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး José Ramos-Horta သည် စစ်သားဟောင်းများ၏ တိုင်ကြားချက်များကို ကြားနာရန် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ဧပြီလအစောပိုင်းတွင် ကြေညာခဲ့သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဤဖြစ်ရပ်တစ်ခုလုံးတွင် တစ်ဦးချင်းစီ၏တာဝန်များကို တာဝန်ခံမှုမှလွဲ၍ ၎င်းတို့အား စစ်တပ်ထဲသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သွားမည်မဟုတ်ကြောင်းဖြင့် ကြားနာမည့် အစီအစဥ်ကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင် စစ်သားများနှင့် အစိုးရကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ နောက်ကွယ်တွင် နိုင်ငံရေး လှုံ့ဆော်မှုများ ရှိခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။
ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပွားခြင်း ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄ ရက် တွင် စစ်သားဟောင်းများသည် ၎င်းတို့အား ထောက်ခံအားပေးသူများဖြစ်သည့် ထောက်ခံသူများနှင့် အလုပ်လက်မဲ့လူငယ် အများစုတို့နှင့် မြို့တော် ဒီလီ၏ လမ်းများပေါ်တွင် ချီတက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
တီမောလက်စ်တေစစ်သားများသည် ဆန္ဒပြသူများအား အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းတိုက်ခိုက်သောအခါ၊ အစပိုင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ချီတက်မှုသည် ဆန်ကျင်ဘက်သို့ကူးပြောင်းသွားပြီး ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြမှုသည် ဧပြီ ၂၈ ရက် အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ တီမောလက်စ်တေစစ်သားများ၏လက်ချက်ကြောင့် ဆန္ဒပြ လူငါးဦးသေဆုံးခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြမှုဖြစ်စဥ်အတွင်း အဆောက်အဦ ၁၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့ပြီး၊ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၂၁၀၀၀ သည် ဒီလီမြို့မှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။
မေ ၄ ရက် တွင် ဗိုလ်မှူး Alfredo Reinado သည် ၎င်း၏ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်စုတစ်ခုမှ စစ်တပ် နှင့် ရဲ ၂၀ ဦး အပါအဝင် အခြားသော အဓိကရုဏ်းနှိမ်နင်းရေးရဲ လေးဦး နှင့်အတူ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်များအပြည့်တင်ဆောင်ထားသည့် ထရပ်ကားနှစ်စီးဖြင့် သူပုန်စစ်သားများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။
မေ ၅ ရက် ညနေပိုင်းတွင် Salsinha ၏ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် စစ်သားဟောင်းများသည် သမ္မတ Xanana Gusmão ကို ဝန်ကြီးချုပ် Mari Alkatiri အား ထုတ်ပယ်ပြီး၊ ၄၈ နာရီအတွင်း တီမောလက်စ်တေစစ်တပ် (FDTL)အား ဖျက်သိမ်းရန်တောင်းဆိုသော ကြေငြာချက်တစ်ခုရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။
Gusmão သည် ထိုနေ့အစောပိုင်းတွင် Salsinha ကို ကြေငြာချက်ထုတ်ခြင်းအား တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းသောအခါ၊ Salsinha က "အရမ်းနောက်ကျသွားပြီ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
သူပုန်စစ်သားများသည် မြို့တော်အထက်ရှိ တောင်ကုန်းများတွင် တပ်ဆွဲခဲ့ပြီး၊တိုက်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။
အကြမ်းဖက်ဂိုဏ်းများသည် ဒီလီမြို့ ၏လမ်းများပေါ်တွင် လှည့်လည်သွားလာကာ အိမ်များကို မီးရှို့ခြင်း၊ ကားများကို မီးရှို့ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Dili မှထွက်ပြေးလာသော အရပ်သားများသည် အနီးနားရှိမြို့များ သို့မဟုတ် မြို့တော်၏အစွန်အဖျားရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် တဲထိုးကာနေကြရသည်။
မေ ၈ ရက် တွင် ဒေလီအပြင်ဘက်ရှိ မြို့တစ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြမှုဖြစ်ခဲ့သည်။
ရဲအရာရှိတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
မေ ၉ ရက် တွင် ၀န်ကြီးချုပ် Mari Alkatiri သည် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့မှစပြီး အာဏာသိမ်းမှုအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
မေ ၂၃ ရက် တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတွင် FDTL စစ်သားတစ်ဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိသွားခဲ့ပြီး၊အကြမ်းဖက်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
မေ ၂၄ ရက် တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Ramos-Horta သည် ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ မလေးရှားနှင့် ပေါ်တူဂီအစိုးရများထံ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရန် တရားဝင် တောင်းဆိုချက်တစ်ခု ပေးပို့ခဲ့သည်။
မေ ၂၅ ရက် တွင် ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ တပ်ဖွဲ့များ ရောက်ရှိလာသည်။
တိုက်ပွဲများဖြစ်ကာ လူနှစ်ဆယ်အထိ သေဆုံးခဲ့သည်။
ထိုနေ့တွင် FDTL စစ်သားများသည် တီမောလက်စ်တေစစ်တပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Taur Matan Ruak ၏ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ အာမခံချက်အား မနာခံဘဲ ပြုမူကာ လက်နက်မဲ့ရဲအရာရှိ ၈ ဦးမှ ၁၀ ဦးအထိ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အခြား ၂၇ ဦးသည် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ဒဏ်ရာရသူများထဲတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသား Edgar Layon နှင့် Pakistani တစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။
နိုင်ငံတကာ တပ်ဖွဲ့များ ရှိနေခြင်းသည် ဆူပူအုံကြွမှုကို ချေမှုန်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်နေသော်လည်း Dili နှင့် Timor-Leste ၏ အခြားဒေသများတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။
မေ ၂၇ ရက် တွင် နိုင်ငံအနှံ့အပြားမှ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် ဒီလီမြို့ ၏လမ်းများပေါ်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ကြပြီး၊ ကားများနှင့် အိမ်များကို ဖျက်ဆီးကြသည်။
ပြည်သူ အနည်းဆုံး သုံးဦးထက်မနည်း အတိုက်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့ရသည်။
ဒီလီမြို့ခံများသည် ဩစတေးလျသံရုံးတွင် ခိုလှုံနေကြပြီး အချို့မှာ လေဆိပ်သို့ သွားကြခြင်းဖြင့် ထွက်ပြေးကြသည်။
ဒေသတွင်း အခြေစိုက် စစ်ရေးပဋိပက္ခသည် အရပ်သားလူထုအတွင်း ဒေသဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခအသွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
အကျပ်အတည်းအကြား နိုင်ငံတကာတပ်ဖွဲ့များပါဝင်မှု ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှု တပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တီမောလက်စ်တေမှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ ကျန်ရှိသော အုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ထမ်းများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ကုလသမဂ္ဂရုံး (UNOTIL) တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ထွက်ခွာရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးရက်ကို အနည်းဆုံး ဇွန်လအထိ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
Human Rights Watch နှင့် United States Department of State တို့က စွပ်စွဲထားသည့်အတိုင်း Timor-Leste ရဲတပ်ဖွဲ့များ၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု စွပ်စွဲချက်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Ramos-Horta ၏ တောင်းဆိုချက်နှင့်အတူ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး၏ အထက်ပါဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
သြစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ် John Howard သည် တီမောလက်စ်တီအစိုးရထံမှ တရားဝင်အကူအညီတောင်းခံမှုတစ်စုံတစ်ရာမရှိသေးသော်လည်း၊ ကုန်းရေနှစ်သွယ်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသင်္ဘော HMAS Kanimbla နှင့် HMAS Manoora တို့သည် မြောက်ပိုင်းရေပိုင်နက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် ပြင်ဆင်မှုဖြင့် အကူအညီပေးရန် ဩစတြေးလျတပ်ဖွဲ့များက အဆင်သင့်ဖြစ်နေကြောင်း မေ ၁၂ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
မေ ၂၅ ရက် တွင် နိုင်ငံတကာ တပ်ဖွဲ့များ စတင် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
ခေါင်းဆောင်မှုအပြောင်းအလဲ ဇွန် ၂၂ ရက် တွင် သမ္မတ Gusmão သည် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြား မှနေ၍ ဝန်ကြီးချုပ် အယ်လ်ကာတီရီ ရာထူးမှ မနှုတ်ထွက်လျှင် နောက်နေ့တွင် ၎င်း သမ္မတရာထူးမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဇွန် ၂၆ ရက် တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အယ်လ်ကာတီရီ ရာထူးမှ နှုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
အကျိုးဆက်များ ၂၀၀၆ တီမောလက်စ်တေ အကျပ်အတည်းသည် တီမောလက်စ်တေ၏ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။
တပ်တွင်းမညီညွှတ်မှုမှသည် နိုင်ငံရေးမညီညွတ်မှု နှင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုအထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ၊ပြည်သူအများအပြား သေကျေပျက်စီးပြီး အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ စစ်တပ်သည် ပြုပြင်ပြောင်းခဲမှုများဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် နိုင်ငံတွင်းရှိ အချို့နေရာများမှနေ၍ ၂၀၀၆ တီမောလက်စတေး အကျပ်အတည်းအတွင်း ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာ အာဏာပိုင်များက စုစည်းထားသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်များ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီး၊ သူပုန်ခေါင်းဆောင် Alfredo Reinado သည် ဒေလီ ရှိ Becora အကျဉ်းထောင်မှ လွတ်မြောက်လာ ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ လွတ်လပ်သော အထူးစုံစမ်းရေး ကော်မရှင်သည် လူအများအပြားကို တရားစွဲရန် အပါအဝင် အကြံပြုချက် အများအပြားကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည်မှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Rogerio Lobato နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Roque Rodrigues အပါအဝင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် Taur Matan Ruak တို့သည် အကျပ်အတည်းကာလအတွင်း အရပ်သားများထံသို့ လက်နက်များ တရားမဝင် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဆက်စပ် ကြည့်ရှုရန် ၁၉၉၁ ဒီလီ ဆန္ဒပြပွဲများ ၂၀၂၅ နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:၂၀၀၆ ခုနှစ် ဆန္ဒပြပွဲများ။
280px|thumb|Shiranesanzan (from left to right: Mount Nōtori, Mount Aino, Mount Kita), view from Mount Kenashi in Shizuoka Prefecture (November 2006) အအိနိုတောင် (間ノ岳, Aino-dake) သို့မဟုတ် အအိနိုဒခဲ သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခစီရင်စု၊ ရှိဇုအိုခမြို့နှင့် အအိုအိရပ်ကွက်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၃၁၉၀ မီတာ (၁၀,၄၆၆ ပေ) မြင့်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တတိယမြောက် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
ဤတောင်တန်းတွင် အခအိရှိတောင်တန်းများတွင် ပါဝင်ပြီး ဤတောင်တန်းများထဲတွင် ဒုတိယမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ အခအိရှိတောင်တန်းများတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတောင်သည် ခိတတောင်၏ တောင်ဘက် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ၃ ကီလိုမီတာ (၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ခိတတောင်သည် အခအိရှိတောင်တန်းများတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
နိုးတိုရိတောင်၊ ခိတတောင်နှင့် အအိနိုတောင်သုံးခုကို "ရှီရနဲဆန်းဇန်း" (白峰三山, Shiranesanzan) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ရုပ်ပုံ ပြင်ပလင့်များ Topographic map (1:25,000) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ဟိုဆေး ရာမို့စ်ဟောတာ သို့မဟုတ် ဂျူဇဲ မာနွဲလ် ဟာ့မုစ်အော့ရ်တာ(, ; ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉ မွေးဖွား) သည် တီမောလက်စ်တေ နိုင်ငံရေးသမား နှင့် လက်ရှိ တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ သမ္မတ ဖြစ်သည်။
သူသည် နိုင်ငံ၏ သမ္မတ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နှင့် ၀န်ကြီးချုပ် အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ် တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆု ကို Carlos Filipe Ximenes Belo နှင့်အတူ ပူးတွဲရရှိခဲ့သည့်အပြင်၊Words of Hope in Troubled Times စာအုပ်ကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ရာမို့စ်ဟောတာ သည် ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့တွင် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ မြို့တော် ဒီလီ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူသည် ပေါ်တူဂီ-အရှေ့တီမော လူမျိုး ဖြစ်ပြီး ပေါ်တူဂီ ဖခင်နှင့် ပေါ်တူဂီ-တီမော မိခင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၎င်း၏ ညီအစ်ကို မောင်နှမ ၁၁ ဦးအနက် လေးဦးသည် အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ်၏လက်ချက်ကြောင့် အသက်ဆုံးခဲ့ရသည်။
သူသည် ငယ်စဥ်ဘဝပညာရေးအား ကက်သလစ်သာသနာပြုကျောင်း တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာဥပဒေပညာရပ်ကို လေ့လာခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေပညာရပ်ကိုလည်း လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့ပြီး၊အမေရိကန် ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ် မှ ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများ ပြီးမြောက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ သူသည် အောက်စ်ဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်, St Antony's College တွင် ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ အကြီးတန်းတွဲဖက်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ နှင့် အရှေ့တီမောဘာသာစကား အစရှိသည့် ဘာသာစကား(၅)မျိုးအား တတ်ကျွမ်းသည်။
နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ရာမို့စ်ဟောတာ သည် ပေါ်တူဂီအုပ်ချုပ်မှု လက်အောက်ခံ မြို့တော် ဒီလီ တွင် ရှင်သန်ဖြတ်သန်းကြီးပြင်းခဲ့ရသူဖြစ်သည်။
သူသည် နိုင်ငံလွတ်မြောက်ရေးကိစ္စရပ် နှင့် နိုင်ငံအရေးကိစ္စတို့တွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ နိုင်ငံရေးပါဝင်လှုပ်ရှားမှုကြောင့်ပင် ၁၉၇၀-၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီ၊အရှေ့အာဖရိက သို့ နှစ်နှစ်ကြာ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေး ခံခဲ့ရသည်။
၎င်းသည် အဖိုးဖြစ်သူ၏ နိုင်ငံရေးသွေး အပြည့်အဝပါခဲ့သူဟု ဆိုရလိမ့်မည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်း၏ အဖိုးဖြစ်သူသည် နိုင်ငံရေးကြောင့် ပေါ်တူဂီမှ ပြည်နှင် ဒဏ်ခံခဲ့ရသူဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ရာမို့စ်ဟော်တာသည် တီမောလွတ်လပ်ရေးအတွက် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ညှိနှိုင်းရာတွင် ဦးဆောင်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ် ၁ ရက်နေ့တွင် UNTAET နှင့် အရေးကြီးသော ပူးတွဲအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုတွင် တီမောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ဗျူဟာအသစ်တစ်ခုထုတ်ကာ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ရန် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ရလဒ်သည် တီမောပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး အမျိုးသားကွန်ဂရက် (CNRT) ခေါင်းဆောင်များ အပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများနှင့် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်မှုအတွက် သဘောတူထားသည့် အသေးစိတ်ပုံစံဖြစ်သည်။
နိုဘယ်ဆုရှင် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သူ သည် Timorese Bishop Ximenes Belo နှင့် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးရာထူးတာဝန်များ ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အရှေ့တီမော (ခ) တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ သည် ကုလသမဂ္ဂသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ရာမို့စ်ဟော်တာသည် တီမောလက်စ်တေအစိုးရ၏ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇွန် ၃ ရက် တွင် ရာမို့စ်ဟော်တာသည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရာထူးကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
Seattle Times (3 June 2003). Nobel laureate takes security posts .၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်ထိုကာလသည် ၂၀၀၆ တီမောလက်စ်တေ အကျပ်အတည်း ကာလ အချိန်ဖြစ်သည်။
သူသည် ဝန်ကြီးချုပ် အယ်လ်ကာတီရီ အစိုးရအဖွဲ့ နှင့် စိတ်သဘောထားချင်းတိုက်ဆိုင်မှုမရှိ၍ လမ်းခွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂၆ ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အယ်လ်ကာတီရီ နုတ်ထွက်ပြီးနောက်၊ရာမို့စ်ဟော်တာသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ် အယ်လ်ကာတီရီနေရာသို့ ဆက်ခံခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မခန့်အပ်မီက ရာမို့စ်ဟော်တာသည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ကိုဖီအန်နန် နေရာ၌ ဆက်ခံရန် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။
သမ္မတရာထူးအတွက် ပထမဆုံး ရွေးကောက်ပွဲ (၂၀၀၇) ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရာမို့စ်ဟော်တာသည် ၂၀၀၇ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတအဖြစ် ၀င်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် သမ္မတလောင်းအဖြစ် တရားဝင်ကြေငြာခဲ့သည်။
သူသည် ဆန္ဒမဲ ၆၉.၁၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် မေ ၂၀ ရက်တွင် မြို့တော်ဒီလီ ၌ အရှေ့တီမောသမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
သမ္မတရာထူးကို ၅ နှစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သမ္မတရာထူးအတွက် ဒုတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ (၂၀၁၂) သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ တွင် ဝင်ရောက်ယှဥ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ပြိုင်ဖက်ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
သမ္မတရာထူးအတွက် တတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ (၂၀၂၂) ၂၀၂၂ ခုနှစ် တီမောလက်စ်တေ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ သို့ ဝင်ရောက်ရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။
ဆန္ဒမဲ ၆၂ ဒသမ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိပြီး၊ဒုတိယအကြိမ်မြောက် သမ္မတ သက်တမ်းကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းခံရမှု ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက် တွင် သမ္မတ ရာမို့စ်ဟော်တာ သည် သေနတ်ပစ်ခတ်ခံရပြီး လုပ်ကြံ ခံခဲ့ရသည်။
ဆရာဝန်များသည် သမ္မတ၏ ညာဘက်အဆုတ်တွင် အပြင်းထန်ဆုံး ဒဏ်ရာမှာ နှစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးကြိမ် ပစ်ခတ်ခံရသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုကြသည်။
အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရသော်လည်း တည်ငြိမ်သည်ဟု စာရင်းသွင်းထားခဲ့ကြသည်။
သမ္မတသည် မေ့မြောနေရာမှ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် သတိပြန်လည်လာကာ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေမှ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။
Ed Johnson, "East Timor's Ramos-Horta Thanks Supporters From Hospital Bed" , Bloomberg.com, 12 March 2008. သေနတ်ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခံရမှုတွင် သမ္မတ၏ အစောင့်တစ်ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး၊ သူပုန်ခေါင်းဆောင် Alfredo Reinado အပါအဝင် သူပုန်စစ်သားနှစ်ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာအရေးဆောင်ရွက်မှုများ ၂၀၁၂ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ပဋိပက္ခကို ပြေလည်အောင်ဆောင်ရွက်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခံခဲ့ရပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂ အထူးသံတမန်အဖြစ်နှင့် ထိုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရာမို့စ်ဟော်တာသည် ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်မှစ၍ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝဘ်ဆိုက်ဖြစ်သော TheCommunity.com အတွက် အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် နိုဘယ်လ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ၂၈ ဦး၏ ဝဘ်ဆိုက်တွင် 9/11 ကြေငြာချက်များကို စုဆောင်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့်အတူ အခြားသော ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်များကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာအရေးကိစ္စပါဝင်ခဲ့မှု ၁၉၉၄ ခုနှစ် တွင် ထိုင်းနယ်စပ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ကရင်ပြည်နယ် မာနယ်ပလောဒေသ၌ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီအရေးခေါင်းစဉ် ဖြင့် သင်တန်းများကို လာရောက်ပို့ချခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊မေလတွင် ရာမို့စ်ဟော်တာသည် နိုဘယ်ဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အား ဆက်လက်ဖမ်းဆီးထားပါက မြန်မာစစ်အစိုးရအား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇ၀တ်ခုံရုံးအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ၎င်း၏အမြင်များ ပျော့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး၊ မြန်မာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဉာဏ်ဝင်းအား နွေးထွေးစွာ ဆက်ဆံခဲ့ပြီး ဆက်ဆံရေး မြှင့်တင်လိုကြောင်း နှင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ခိုင်မာသော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို ရယူလိုကြောင်း ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုဟင်ဂျာ မွတ်စလင်များအပေါ် ဆက်ဆံမှုအပေါ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အား စိတ်ပျက်လက်ပျက် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုဝေဖန်မှုမရှိသူအဖြစ်လည်း ကျော်ကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရသည့် အပေါ် ၎င်းသည် မြန်မာစစ်တပ်အား နိုင်ငံတကာသိအောင် အကျယ်လောင်ဆုံး ပြစ်တင်ဝေဖန်သူဖြစ်ခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ၇၇-ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအစည်းအဝေး၌ မြန်မာပြည်သူများသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၏ စွန့်ပစ်သစ္စာဖောက်ခြင်းကို ခံနေကြရပြီး၊ယူကရိန်းခုခံစစ်ပွဲကဲ့သို့ ထောက်ပံ့ခြင်းမရှိကြသည့်အကြောင်း၊မြန်မာ၏ ပဋိပက္ခသည် အိမ်နီး ချင်းနိုင်ငံများ၏ လုံခြုံရေးအပေါ် အကျိုးဆက်သက်ရောက်နေပြီး ဘက်စုံပါဝင်တဲ့ ဆွေးနွေးပြောဆိုမှု လိုအပ်နေကြောင်း မိန့်ခွန်းများပြောဆိုခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် သူသည် အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရကိုလည်း ထောက်ခံခဲ့သည်။
၎င်း ဒုတိယအကြိမ် သမ္မတရာထူး စတင်ဆက်ခံသည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အခမ်းအနားသို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ကို တရားဝင်ဖိတ်ကြားကာ၊အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများထဲ ပထမဦးဆုံးအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည့် နိုင်ငံစာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
ဤသို့သောဖြစ်ရပ်များကြောင့် ၎င်းဦးဆောင်သည့် တီမောလက်စ်တေအစိုးရ နှင့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ အကြား ဆက်ဆံရေးတင်းမာလာခဲ့ပြီး၊မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တီမောလက်စ်တေသံရုံးတာဝန်ခံသည် နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာစစ်ကောင်စီဘက်က တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ ၏ အာဆီယံတင်းပြည့်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေးကို ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး၊သံတမန်ဖိအားပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၂၄ ရက် တွင် နေပြည်တော်သို့ တီမောလက်စ်တေသံရုံး တာဝန်ခံ Mr Olandino Ruide Andrade သွားရောက်ခြင်းဖြင့်၊ တင်းမာနေသည့် တီမောလက်စ်တေ - မြန်မာ ဆက်ဆံရေးအား ပြန်လည်တည်ဆောက်ကြသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ တွင် တီမောလက်စ်တေဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး မစ္စတာဘန်ဒီတိုဒို့စ်ဆန်းတို့စ်ဖရိတ်တက်စ် ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် အလုပ်သဘောခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ခဲ့ကြပြီး၊၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက် တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ နှင့်တွေ့ဆုံကာ၊တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံသည် မြန်မာအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ရုံးဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ တရားမဝင်ဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများဆောင်ရွက်ခြင်းခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအား တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ မြို့တော်ဒီလီ၌ မြန်မာသံရုံး လာရောက်ဖွင့်လှစ်ရန် ဆွေးနွေး ကမ်းလှမ်းခဲ့ခြင်းဖြင့် မြန်မာအတိုက်အခံများအတွက် သံတမန်တံခါးကို ပိတ်ပစ်ခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူမှာ တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးရာဝန်ကြီး Ana Pessoa Pinto ဖြစ်သည်။
သူသည် ဇနီးဖြစ်သူ နှင့် ကွာရှင်းထားပြီး၊သားတစ်ဦး မွေးဖွားထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ ကဏ္ဍ:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ။
Loi Sam Sip TV** သည် **ထိုင်းဇာတ်လမ်းတွဲများနှင့် ရုပ်ရှင်များကို မြန်မာစာတန်းထိုးဖော်ပြပေးသော ချန်နယ်တစ်ခု** ဖြစ်ပါသည်။
ဤချန်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထိုင်းမီဒီယာ ဝါသနာရှင်များအတွက် အထူးရည်ရွယ်ကာ ထိုင်းဘာသာစကားဖြင့် ရိုက်ကူးထားသော အကြိုက်ဆုံး ဇာတ်လမ်းတွဲများ၊ ရုပ်ရှင်များကို **မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် စာတန်းထိုး (Subtitles) ထည့်သွင်းပေးထားပါသည်။
### **Loi Sam Sip TV ၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များ:** 1. **ထိုင်းဇာတ်လမ်းတွဲများ မြန်မာစာတန်းထိုးဖြင့် တင်ဆက်ခြင်း** – ချစ်စရာ၊ ဟာသ၊ စွန်းစားခန်း၊ ဒရာမာ၊ BL/GL အစရှိသည့် ထိုင်းဇာတ်လမ်းတွဲများကို စာတန်းထိုးဖြင့် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။
2. **ထိုင်းရုပ်ရှင်များ မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုခြင်း** – နာမည်ကြီး ထိုင်းရုပ်ရှင်အချို့ကိုလည်း စာတန်းထိုးဖြင့် တင်ဆက်ပေးထားပါသည်။
3. **နောက်ဆုံးရ ထိုင်းမီဒီယာများ** – နောက်ဆုံးထွက်ရှိပြီး လူကြိုက်များသော ဇာတ်လမ်းတွဲများကို အမြန်ဆုံး စာတန်းထိုးဖြင့် ရရှိနိုင်ပါသည်။
**ချန်နယ်၏ ထူးခြားချက်များ:** - **အရည်အသွေးမြင့် စာတန်းထိုးများ** – ဇာတ်အိမ်တော်တော်များများကို မြန်မာစကားပြော အသုံးအနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီစွာ ပြန်ဆိုထားပါသည်။
- **နောက်ဆုံးရ အပိုင်းများ အမြန်တင်ပေးခြင်း** – ထိုင်းတွင် ထုတ်လွှင့်ပြီးသည်နှင့် မြန်မြန်ဆန်ဆန် စာတန်းထိုးပြီး တင်ဆက်ပေးပါသည်။
- **စာတန်းထိုး စကားပြောဟန်များ** – လူငယ်များ နားလည်လွယ်သော ခေတ်ပေါ်စကားလုံးများဖြင့် ပြန်ဆိုထားတတ်ပါသည်။
**ကြည့်ရှုနိုင်သော ပလက်ဖောင်းများ:** - **Telegram** – Loi Sam Sip TV ချန်နယ်ကို တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။
- **Facebook** – အချို့သော ဇာတ်လမ်းတွဲများကို Facebook စာမျက်နှာမှလည်း မျှဝေတင်ဆက်လေ့ရှိပါသည်။
**သိထားရန်:** Loi Sam Sip TV သည် **မူရင်းထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီများနှင့် တရားဝင်သဘောတူညီချက်ရှိမရှိ** အား အတည်မပြုနိုင်သော်လည်း၊ မြန်မာပရိသတ်များအနေဖြင့် ထိုင်းဇာတ်လမ်းတွဲများကို လွယ်ကူစွာ နားလည်နိုင်ရန် ပြန်ဆိုပေးနေသော ချန်နယ်တစ်ခုအဖြစ် လူသိများပါသည်။
ဤချန်နယ်သည် **မြန်မာပရိသတ်များအတွင်း ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရုပ်ရှင်/ဇာတ်လမ်းတွဲများ ပျံ့နှံ့လာစေရန်** အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။
Loi Sam Sip TV is a dedicated channel that streams Thai television series and films with meticulously crafted Burmese subtitles. Specifically tailored for aficionados of Thai media in Myanmar, the channel offers a curated selection of the most popular dramas and movies originally produced in the Thai language, all enhanced with subtitles translated into Burmese. Core Offerings of Loi Sam Sip TV: Burmese-Subtitled Thai Series: The platform provides access to a diverse array of Thai series—encompassing romance, comedy, adventure, drama, and BL/GL genres—all readily available with integrated subtitles. Burmese-Translated Thai Films: In addition to series, a selection of acclaimed Thai feature films is also offered with complete subtitle translations. Latest Thai Media Releases: The channel is recognized for its rapid turnaround, ensuring that the newest and most trending series are subtitled and made available to viewers with minimal delay. Distinguishing Features of the Channel: Premium Quality Subtitling: The translations are noted for their high quality, adeptly localizing dialogue and storylines to align with common Burmese linguistic expressions and idioms. Expedited Release Schedule: Episodes are subtitled and published promptly following their original broadcast in Thailand, ensuring timely access for its audience. Contemporary Subtitle Lexicon: The translators frequently employ modern, colloquial language and contemporary slang, making the content highly relatable and easily comprehensible for a younger demographic. Available Viewing Platforms: Telegram: The primary platform for content distribution is their dedicated Telegram channel, which allows for direct streaming. Facebook: Select series and updates are also shared on their affiliated Facebook page. Important Consideration: It is important to note that while Loi Sam Sip TV has gained significant recognition as a channel that enables Burmese audiences to effortlessly enjoy and understand Thai content, it cannot be verified whether it operates under official licensing agreements with the original production companies and copyright holders. This channel plays a pivotal role in proliferating Thai cultural products—namely its cinema and television series—within the Burmese viewer community, effectively acting as a cultural bridge.။
ဟခုတောင် (白山, Haku-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခဝစီရင်စုနှင့် ဂိဖုစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတောင်ကို "ဟခုဆန်" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
တောင်အမည်မှာ "အဖြူရောင်တောင်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
နှစ်ပေါင်း သုံးသိန်းမှ လေးသိန်းအကြာကာလက ဤတောင်သည် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
မကြာသေးမီကာက လှုပ်ခတ်မှုအနေဖြင့် ၁၆၅၉ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။
ဤတောင်သည် တတဲတောင်၊ ဖူဂျီတောင်တို့နှင့်အတူ "မြင့်မြတ်သည့်တောင်သုံးခု" (三霊山, San-rei-zan) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။
တောင်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည် ဂေါ့ဇန်းဂ-မိနဲ (御前峰) ဖြစ်ပြီး အမြင့် ၂၇၀၇ မီတာ (၈၈၆၅ ပေ) ရှိသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ဟခုတောင်၏ အမြင့်သည်လည်း ၂၇၀၇ မီတာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုတောင်ထိပ်သာမက အခြားတောင်ထိပ်နှစ်ခုလည်း ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ ခန်းဂမိနဲ (剣ヶ峰) နှင့် အိုးနန်းဂျိ-မိနဲ တို့ ဖြစ်ကြသည်။