kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တော်လှန်ရေး၏ ထင်ရှားသောရလဒ်များတွင် အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေးရရှိခြင်းနှင့် ဗြိတိန်နှင့် ရင်းနှီးစွာ စီးပွားရေးကုန်သွယ်နိုင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
အမေရိကန်တို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တစ်ခုကို ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ခိုင်မာသော နိုင်ငံတော်အစိုးရတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ကာ အစိုးရတွင် ရွေးချယ်ခံ အုပ်ချုပ်ရေး၊ နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေးနှင့် ရွေးချယ်ခံ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြစ်သော ပြည်နယ်များကို ကိုယ်စားပြုသော အထက်လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုသော အောက်လွှတ်တော် တို့ ပါဝင်သည်။
"Wood, 1992" The Radicalism of the American Revolution (1992) Greene and Pole (1994) chapter 70 သစ္စာခံ ၆၀,၀၀၀ ခန့်သည် အခြားဗြိတိန်ပိုင် နယ်မြေများသို့ အထူးသဖြင့် ဗြိတိသျှမြောက်အမေရိက (ကနေဒါ) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသော်လည်း အများစုမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု။
အဆီးရီးယန်း ( Syriac , ; or , ) အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသ တစ်ခုဖြစ်သော မက်ဆိုပိုတေးမီးယား တွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားအုပ်စုတစု ဖြစ်သည်။
For Assyrians as indigenous to the Middle East, see Richard T. Schaefer, Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Society, p. 107 အချို့မှာ သူတို့ဘာသာ ဆီးရီးယပ်စ် ၊For use of the term Aramean, see အာရာမီယံ For use of the term Syriac, see: နှင့်ချာလ်ဒင်း For use of the term Aramean, see လူမျိုးများ ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ် ဖော်ပြလေ့ ရှိကြသည်။
သူတို့သည် ဆီးမိုက်ဘာသာစကား တစ်မျိုးဖြစ်သော နီယို-အာမိုက် စကားကို ပြောလေ့ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့ နေထိုင်ရာ နိုင်ငံများ၏ ပင်မဘာသာစကား ကိုလည်း ပြောဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
For use of the term Chaldean, see: ခေတ်သစ် အဆီးရီးယန်းတို့သည် ရှေးခေတ် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင် ဘီစီ ၂၅၀၀ မှ စတင်ခဲ့သည့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သက်တမ်းအရင့်ဆုံးသော ယဉ်ကျေးမှုလောကများ အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သော အဆီးရီးယားများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟုဆို ကြသည့် ဆီးရီးယား ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်သည်။
အဆီးရီးယန်း ဇာတိမြေ အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်နေသော လူမျိုးစုဒေသများ မှာ ယနေ့ခေတ် အီရတ် မြောက်ပိုင်း ( နင်နီဗေးလွင်ပြင် နှင့် ဒေါ့ခ်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ )၊ တူရကီ အရှေ့တောင်ပိုင်း ( ဟက်ကာရီ နှင့် တူရ် အက်ဒင်နင် )၊ အီရန် အနောက်မြောက်ပိုင်း (အာမီးယား ) နှင့် ဆီးရီးယား အရှေ့မြောက်ပိုင်း ( အယ်လ်ဟာဆာကာ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ ) တို့၏အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သည့် ရာစုနှစ်အတွင်း၌ အများစုသည် မြောက်အမေရိက ၊ လဲဗန့် ၊ ဩစတြေးလျ ၊ ဥရောပ ၊ ရုရှား နှင့် ကော့ကေးဆပ် စသည့် ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိ အခြားဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့သော ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များအား အစပျိုးခဲ့သည်မှာ ဒီယာဘာကာ အစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု၊ ပထမကမ္ဘာစစ် က အော်တိုမန်အင်ပါယာ နှင့် မဟာမိတ်များဖြစ်ကြသော ကာ့ဒ်လူမျိုးစုများမှ အဆီးရီးယန်း လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ခြင်း ( အာမေးနီးယန်း နှင့် ဂရိလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကာလနှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း)၊ ၁၉၃၃ ခုနှစ် အီရတ်တို့၏ ဆီးမီးလီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန်တော်လှန်ရေး၊ အီရတ်နှင့် ဆီးရီးယားရှိ ဘာ့သ်မူဝါဒများ၊ အီရတ် နှင့် လဲဗန့် ၏ အစ္စလာမ့်နိုင်ငံတော် (ISIL) ထွန်းကားလာပြီး နင်နီဗေးလွင်ပြင် အများစုကို သိမ်းပိုက်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အဆီးရီးယန်း လူအများစုမှာ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အရှေ့ နှင့် အနောက်ဆီးရီးယား ၏ ဝတ်ပြုဘာသာရေးထုံးတမ်းများကို လိုက်နာသော ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
For Assyrians as a Christian people, see မကြာသေးမီက ၂၀၀၃ ခုနှစ် အီရတ်စစ်ပွဲ နှင့် ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်၌စတင်ခဲ့သော ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ် အတွင်း အစ္စလာမ် အစွန်းရောက်များ၏ လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ကျန်ရှိနေသော အဆီးရီးယန်း အသိုင်းအဝိုင်းတို့သည် နေရပ်မှ စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။
ကုလသမဂ္ဂက အီရတ်ကို သိမ်းပိုက် ပြီးကတည်းက ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည့် တစ်သန်း သို့မဟုတ် ထိုထက်မကသော သူများအနက် ၄၀% နီးပါးသည် အဆီးရီးယန်း လူမျိုးများဖြစ်သော်လည်း စစ်မဖြစ်မီက အဆီးရီးယန်းများသည် အီရတ် လူဦးရေ၏ ၃% မျှသာရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ချာဒီယံ ဆီးရီးယား အဆီးရီးယန်း လူဦးရေ ကောင်စီ၏ အစီရင်ခံစာအရ အီရတ်တွင် အဆီးရီးယန်း လူဦးရေ ၃၀၀,၀၀၀ သာ ကျန်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
အိုင်အက်စ်အိုင်အယ်လ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက် အဖွဲ့များက အဆီးရီးယန်းတို့၏ ဇာတိမြေ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများကို သိမ်းယူခြင်းကြောင့် နောက်ထပ် အဆီးရီးယန်းတို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ခြင်း တစ်ကြိမ် ထပ်မံ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အိုင်အက်စ်အိုင်အယ်လ်များအား ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကာဘော မြစ် ဝှမ်းရှိ ဆီးရီးယားကျေးရွာများမှ လည်းကောင်း၊ အယ်လ်-ဟာဆာကာမြို့ ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများမှ လည်းကောင်း ၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အီရတ်ရှိ နင်နီဗေးလွင်ပြင်မှ လည်းကောင်း မောင်းထုတ် နိုင်ခဲ့သည်။
ဆီးရီးယားမြောက်ပိုင်းတွင် အဆီးရီးယန်း အုပ်စုများသည် ကာ့ဒ်တို့ လွှမ်းမိုးထားသော်လည်း နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးအရ လူမျိုးစုများစွာ ပါဝင်မှု ရှိသောဆီးရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် အင်အားစုများ နှင့် မြောက်နှင့် အရှေ့ဆီးရီးယား ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသတို့တွင် ပါဝင် နေကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဆီးရီးယန်း လူမျိုးများ။
ဒေါ်ဇင်နီနီဝင်း (၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၉ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပခုက္ကူမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၂ ကိုယ်စားပြု တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရချိန်တွင် သူမ၏အသက်မှာ ၂၆ နှစ် ဖြစ်သဖြင့် အသက်အငယ်ဆုံး ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ဒေါ်ဇင်နီနီဝင်းကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ပခုက္ကူမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ဦးဇော်ဝင်းနှင့် ဒေါ်ဝင်းဆင့်တို့ ဖြစ်ပြီး မောင်နှမလေးယောက်အနက် တတိယမြောက် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) တို့မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (တရုတ်ဘာသာစကား) ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် NLD ဗဟိုလူငယ်လုပ်ငန်းအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေးမှူး အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို ပခုက္ကူမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၂ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မဲအရေအတွက် ၅၉,၄၄၄ ဖြင့် အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ဒေါ်ဇင်မာအောင် (၁၄ ဇွန် ၁၉၇၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့၊ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရန်ကင်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားပြု တာဝန်အား စစ်တပ်မှ၂၀၂၁အဓမ္မအာဏာသိမ်းယူမှု မတိုင်မီထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည် ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ဒေါ်ဇင်မာအောင်ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူမသည် ရန်ကုန်၊ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်မှ ရုက္ခဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးအသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှုများ ဒေါ်ဇင်မာအောင်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း တက္ကသိုလ်တက်စဉ်က မြန်မာစစ်အစိုးရအား ဆန့်ကျင်မှုတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ တွင် ငြိမ်းချမ်းသောဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုတွင် ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များအား လေးစားလိုက်နာရန် စစ်အစိုးရကို တောင်းဆိုခြင်းကြောင့် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
သူမသည် ရှေ့နေတစ် ဦး ကိုယ်စားပြုခွင့်မပြုခဲ့သော စစ်ခုံရုံးတစ်ခု၏ ရှေ့မှောက်၌ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ပြစ်မှုထင်ရှားကြောင်း စီရင်ချက်ချခဲ့သည်။
ဒေါ်ဇင်မာအောင်ကို ထောင်ဒဏ် ၂၈ နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။
သူမသည် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအဖြစ် (၁၁) နှစ်ကြာနေထိုင်ခဲ့ပြီး (၉) နှစ်နီးပါးသည် တစ်ဦး တည်း ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် သူမအား ရုတ်တရက်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီးနောက် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။
thumb| ၂၀၁၂ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရဲရင့်သောအမျိုးသမီးဆုပေးပွဲအခမ်းအနားတွင် တွေ့ရသော မီရှဲလ် အိုဘားမား၊ ဇင်မာအောင်နှင့် ဟီလာရီ ကလင်တန် ဒေါ်ဇင်မာအောင်သည် ဒီမိုကရေစီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ အမျိုးသမီးစွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ သည်းခံနိုင်စွမ်းနှင့် ယုံကြည်ချက်ကြောင့် အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေသော လူထုအခြေပြုအဖွဲ့အစည်းများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Rainfall အဖွဲ့က ပြည်သူ့ဘဝတွင် အမျိုးသမီးများပါဝင်မှုကို ပိုမိုအားပေးသည်။
ရန်ကုန်နိုင်ငံရေးသိပ္ပံကျောင်းက မြန်မာလူငယ်များအား နိုင်ငံရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီအကြောင်းသင်ကြားပေးသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ပဋိက္ခဖြစ်ပွားရာဒေသများရှိတိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများအပေါ် သက်ရောက်သည့် ပြဿနာများနှင့် ပတ်သက်၍ အသိအမြင်မြှင့်တင်ရန် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က သူမသည် " အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရဲရင့်သောအမျိုးသမီးများဆု"ရှင်အဖြစ်အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဟီလာရီရော့ဒ်ကလင်တန်မှ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်မှစ၍ သူမသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရွေးကောက်ပွဲစနစ်ဖောင်ဒေးရှင်း တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ရန်ကင်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ဇင်မာအောင် Freedom Freedom အင်တာဗျူး ကဏ္ဍ:၁၉၇၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
ဒေါ်သီရိရတနာ ( ၁၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၇၉ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁၂ ကိုယ်စားပြု တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
သူမသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ဒေါ်သီရိရတနာကို မွန်ပြည်နယ်၊ ဘီးလင်း ၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (သမိုင်း) ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
သူမ၏ ယခင်အလုပ်မှာ ကုန်သည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးသမား သူမသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁၂ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၃၄,၅၂၇ မဲဖြင့် အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၇၉ မွေးဖွားသူများ။
မီးဝတိုက်ပွဲသည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့၊ နံနက် ၁၁ နာရီခန့်မှ စတင်၍ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ် မြောက်ဖက်၊ ကုလားတန်မြစ်၏ အရှေ့ဖက်၊ မီးချောင်းနှင့် ကုလားတန်မြစ်တို့ဆုံရာ မီးချောင်းဝတောင်ဖက်ကမ်းခြေရှိ မြန်မာ့တပ်မတော် အခြေပြုဗျူဟာကုန်းသို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် စစ်သည်တော်များ ထိုးစစ်ဆင်လာသောကြောင့် ဖြစ်ပွားရသော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
မြန်မာ့တပ်မတော် ဗျူဟာထိုင်ရာ တောင်ကုန်းအနောက်ဖက် ကုလားတန်မြစ် အနောက်ဖက်ခြမ်းတွင် မီးဝ‌ကျေးရွာတည်ရှိသည်။
မီးချောင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့ကို ခွဲခြားထားသော ပြည်နယ်ခြားမျဉ်းလည်း ဖြစ်သည်။
မီးဝတိုက်ပွဲသည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကွမ်းလုံတိုက်ပွဲအပြီး နှစ် (၅၀) အကြာ၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံဖြစ်ပွားသော ရက်အကြာဆုံး တိုက်ပွဲကြီးတစ်ပွဲဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၀ ထိ မီးဝတိုက်ပွဲမှာ နှစ်ဖက်လုံးမှ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်နေရဆဲဖြစ်သော တိုက်ပွဲတစ်ပွဲဖြစ်သည်။
2023 ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် တစ်ကျော့ပြန် ဖြစ်ပွါးသောအာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ(မြန်မာ့တပ်မတော်)နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်တိုက်ပွဲ များအတွင်း 2024 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (13)ရက်နေ့ ညနေ ၆နာရီ အချိန်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှ မီးဝဗျူဟာကုန်းနှင့် အခြားသော ဗျူဟာ ကုန်းကြီး များကို အပြင်းထန် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက် ပြီး ပလက်ဝ ဒေသ တစ်ခု လုံးအား သိမ်းပိုက်သည်။
ဒေါက်တာဝေဖြိုးအောင် (၁၅ မေ ၁၉၈၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သာကေတမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားပြု၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။
Pyidaungsu Hluttaw -MP Profile ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ဒေါက်တာဝေဖြိုးအောင်ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း ၊ သာကေတမြို့နယ် တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) မှ ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တွင် ဆေးခန်းဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
Pyithu Hluttaw -MP profile နိုင်ငံရေး သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူသည် သာကေတမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၈၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ။
ဦးဝင်းဇော် (၁၂ မေ ၁၉၈၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ပန်းချီဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၇ ကိုယ်စားပြု၍ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ဦးဝင်းဇော်အား ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ နန့်မွန်ကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ပန်းချီ)၊ PGDA-Painting ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
သူသည်သူ၏နေထိုင်မှုအတွက် ပန်းချီဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူသည် ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၇ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၈၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ။
ဦးထွန်းလင်း (၆ ဩဂုတ် ၁၉၄၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၃ ကိုယ်စားပြု၍ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
အစောပိုင်းဘဝ ဦးထွန်းလင်းကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဒပ်ရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူသည် B.Sc (Mats), M.Sc (Q), B.Ed. ဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဦးထွန်းလင်းသည် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၃ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဲအရေအတွက် ၃၄,၂၆၆ ဖြင့် အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ။
thumb| နာဆာမှ အာကာသယာဉ်မှူး ဘရုစ် မက်ကန်းဒဲလ် ၂ သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် STS-41-B လွန်းပျံ မစ်ရှင်အတွင်းလူစီးနင်းမောင်းနှင်နိုင်သည့် ယူနစ် ကို ချဲလင်ဂျာ အပြင်ဘက်တွင် အသုံးပြုနေပုံ။
အာကာသယာဉ်မှူး ဆိုသည်မှာ လူစီးနင်း လိုက်ပါသည့် အာကာသယာဉ် ပရိုဂရမ် မှ လေ့ကျင့်သင်ကြားထားသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး အာကာသယာဉ် တွင် ကွပ်ကဲ မောင်းနှင်ရန် သို့မဟုတ် အမှုထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။
ထိုအသုံးအနှုန်းအား ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အာကာသ ခရီးသွားသူများအတွက်သာ သုံးနှုန်းလေ့ ရှိသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် အာကာသ အတွင်း ခရီးသွားသော သိပ္ပံပညာရှင်များ၊ နိုင်ငံရေးသမားများ၊ စာနယ်ဇင်းသမားများနှင့် ခရီးသွား ဧည့်သည်များ အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ အာကာသယာဉ်မှူးများကို အစိုးရနှင့် ဆက်စပ်နေသာ စစ်တပ်မှသော်လည်းကောင်း၊ အရပ်ဘက် အာကာသအေဂျင်စီများမှ သော်လည်းကောင်း ကမကထပြု လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂ္ဂလိကမှ ငွေကြေး စိုက်ထုတ်ထားသော ထားသော စပေ့ရှစ်ဝမ်း ၏ ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်း တစ်ဝက်တစ်ပျက် ပျံသန်းမှုနှင့်အတူ အာကာသယာဉ်မှူး အမျိုးအစားအသစ်ဖြစ်သော စီးပွားဖြစ်အာကာသယာဉ်မှူး များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သိပ္ပံဆိုင်ရာ အလုပ်အကိုင်များ ကဏ္ဍ:အာကာသယာဉ်မှူးများ။
၁၅၁၉ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရသော အက်ဇ်တက် အင်ပါယာ မြေပုံ အက်ဇ်တက် ယဉ်ကျေးမှု () (အသံထွက် : အဲဇ်တက်ခ်စ် ) သည် ဂန္ထဝင်ခေတ်အလွန် ၁၃၀၀ ခုနှစ်မှ ၁၅၂၁ ခုနှစ်အတွင်း မက္ကစီကို အလယ်ပိုင်းတွင် ထွန်းကားခဲ့သော မီဆို အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်သည်။
အက်ဇ်တက် လူမျိုး များတွင် မက္ကဆီကို အလယ်ပိုင်းရှိ ကွဲပြားခြားနားသော လူမျိုးစုများ ပါဝင်သည်။
အထူးသဖြင့် နာဝါတယ် ဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြသော အုပ်စုများနှင့် ၁၄ ရာစုမှ ၁၆ ရာစုအတွင်း မီဆိုအမေရိကား၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများအား လွှမ်းမိုးထားသော အုပ်စုများ ပါဝင်သည်။
အက်ဇ်တက် ယဉ်ကျေးမှုများကို မြို့ပြနိုင်ငံများ (အယ်လ်ပတယ်) အဖြစ် စုစည်းခဲ့ကြပြီး အချို့မှာ စုပေါင်း၍ မဟာမိတ်များ၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကွန်ဖယ်ဒရေးရှင်း နှင့် အင်ပါယာများ အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
အက်ဇ်တက် အင်ပါယာမှာ ၁၄၂၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သောမြို့ပြနိုင်ငံ သုံးခုဖြစ်သည့် မက္ကဆီကာ သို့မဟုတ် တီနိုချစ်ကာ ၏ မြိုပြနိုင်ငံ ဖြစ်သော တီနိုချစ်တီလန်မြို့ပြနိုင်ငံ ၊ တက်စ်ကိုကိုမြို့ပြနိုင်ငံ နှင့် ယခင်က တီပန်နက် အင်ပိုင်ယာ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး အက်ဇ်ကာပိုဇာကိုမှ အုပ်စိုးခဲ့သည့် တလာကိုပန် မြို့ပြနိုင်ငံ တို့၏ အစုအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
အက်ဇ်တက် ဆိုသော ဝေါဟာရကို တီနိုချစ်တီလန်ရှိ မက္ကဆီကာ တို့ အတွက် ကန့်သတ်ထားသော်လည်း စပိန်ခေတ်မတိုင်မီ နှင့် စပိန်ကိုလိုနီခေတ် (၁၅၂၁ မှ ၁၈၂၁) က မက္ကဆီကို အလယ်ပိုင်းရှိ နာဟွာ နိုင်ငံနှင့် လူမျိုးများကိုလည်း ရည်ညွှန်းသုံးစွဲလေ့ ရှိသည်။
e.g. ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင် အလက်ဇန်းဒါး ဗွန်ဟမ်ဘိုလ်တ် သည် ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းက ထိုအသုံးအနှုန်းကို ဘုံအသုံးပြုမှုအဖြစ် စတင် အသုံးပြုစဉ် ကတည်းက အက်ဇ်တက်၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်များသည် ပညာရှင်များ ဆွေးနွေးစရာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မက္ကဆီကို အလယ်ပိုင်းရှိ ဂန္ထဝင်ခေတ်အလွန် လူမျိုးစု အများစုသည် မီဆိုအမေရိကား၏ အခြေခံ ယဉ်ကျေးမှု စရိုက်လက္ခဏာများကို ဝေမျှ သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
အက်ဇ်တက် ယဉ်ကျေးမှု၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာ ဖြစ်သော စရိုက်လက္ခဏာ အများစုမှာ အက်ဇ်တက်များတွင် သီးသန့် ရှိသည် မဟုတ်ပေ။
ထိုအကြောင်းပြချက်ကြောင့် "အက်ဇ်တက် ယဉ်ကျေးမှုလောက" ဟူသော အယူအဆကို ယေဘုယျ မီဆိုအမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှုလောက၏ သီးခြား အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အကောင်းဆုံး နားလည် သတ်မှတ်ကြသည်။
အလယ်ပိုင်းမက္ကဆီကို၏ ယဉ်ကျေးမှုများတွင် ပါဝင်သည်မှာ ပြောင်းဖူး စိုက်ပျိုးခြင်း၊ သူကောင်းမျိုး (ပစ်ပေးတင်) နှင့် သာမန်လူတန်းစား (မာစီဟွာတင်) အကြား လူမှုရေးအဆင့်အတန်း ခွဲခြားခြင်း ၊ တက်ဇ်ကာတလီပိုကာ၊ တလာလော့ နှင့် ကက်ဇာကွာတယ် အပါအဝင် ပန်သီယွန် နတ်ဘုရားများ၊ ဇူပိုဟွာလီ၏ ၃၆၅ ရက် ပြက္ခဒိန် အတွင်း ထည့်သွင်းထားသော တိုနာပိုဟွာလီတို့၏ ၂၆၀ ရက် ပြက္ခဒိန်တို့ ဖြစ်သည်။
တီနိုချစ်တီလန်ရှိ မက္ကဆီကာ တို့အတွက် သီးသန့်ဖြစ်သော အရာမှာ ဝေဇီလိုပိုချစ်တလီ နတ်ဘုရား၊ ပိရမစ်စုံတွဲ နှင့် အက်ဇ်တက် ၁ မှ ၄ ဟု သိကြသော ကြွေထည်များ ဖြစ်သည်။
၁၃ ရာစုမှ စ၍ မက္ကဆီကို ချိုင့်ဝှမ်းသည် လူ ဦး ရေ ထူထပ်သောနေရာ၏ ဗဟို နှင့် နှင့် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထွန်းကားရာ နေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
မက္ကဆီကာ တို့သည် မက္ကဆီကိုချိုင့်ဝှမ်း သို့ နောက်ကျမှ ရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ကြပြီး တက်စ်ကိုကိုရေကန်၏ အာမခံချက် မရှိသော ကျွန်းငယ်များပေါ်တွင် တီနိုချစ်တီလန် မြို့ပြနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အက်ဇ်တက် မဟာမိတ် သုံးဖွဲ့ သို့မဟုတ် အက်ဇ်တက် အင်ပိုင်ယာ၏ အဓိက အင်အားကြီး နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၎င်းသည် လက်အောက်ခံအင်ပိုင်ယာ တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံရေးအရ စိုးမိုးကွပ်ကဲမှုကို မက္ကစီကိုချိုင့်ဝှမ်းကို ကျော်လွန်၍ ချဲ့ထွင် နိုင်ခဲ့ပြီး ဂန္ထဝင်ခေတ် အလွန်တွင် မီဆိုအမေရိကား တဝှမ်းလုံးရှိ အခြားသော မြို့ပြနိုင်ငံများကို အောင်မြင်နိုင်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ၁၄၂၇ ခုနှစ်တွင် တီနိုချစ်တလန်၊ တက်စ်ကိုကို နှင့် တီလာကိုပန် မြို့ပြနိုင်ငံတို့ အကြား မဟာမိတ်အဖြစ်စတင်ခဲ့ပြီး မက္ကဆီကို မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် ကြီးစိုးခဲ့သော အက်ဇ်ကာပိုဇာကို နိုင်ငံအား အောင်မြင်နိုင်ခဲ့သည်။
မကြာခင်တွင် တက်ဇ်ကိုကို နှင့် တီလာကိုပန်တို့အား မဟာမိတ်အဖွဲ့အတွင် အငယ်တန်း မဟာမိတ်အဖြစ် အဆင့်နှိမ့်ခဲ့ပြီး တီနိုချစ်တလန်မှ အရေးပါသော အာဏာကို ရယူခဲ့သည်။
အင်ပါယာသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စစ်တပ်သိမ်းပိုက်မှု ပေါင်းစပ်၍ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ဧရာမ စစ်တပ်ကြီးဖြင့် အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ထားသည့် နယ်မြေများကို ထိန်းချုပ်ထားသောအင်ပိုင်ယာ မဟုတ်ဘဲ ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံ မြို့ပြနိုင်ငံများတွင် ၎င်းတို့နှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိသည့် မင်းများကို တင်မြှောက်ခြင်း၊ အုပ်ချုပ်သည့် မင်းဆက် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် လက်ထပ်ခြင်းဖြင့် မဟာမိတ်ပြုခြင်း နှင့် ၎င်းတို့၏ နန်းတွင်းရေးရာ အတွေးအခေါ်များကို လက်အောက်ခံနိုင်ငံများသို့ ဖြန့်ကျက်ခြင်းဖြင့် လက်အောက်ခံ မြို့ပြနိုင်ငံများကို စိုးမိုးခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်အောက်ခံ မြို့ပြနိုင်ငံများသည် ပြင်ပရှိ တိုင်းပြည်များနှင့် စီးပွားရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးအရ ကန့်သတ်ခြင်း၊ ဇိမ်ခံပစ္စည်းများကို ရယူရာတွင် ဗဟိုနန်းတော်မှသာ ရယူခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ဧကရာဇ် ဟွေတလာတွာနီကို ဩဇာခံကြသည်။
အင်ပါယာ၏ နိုင်ငံရေးဩဇာသည် တောင်ဘက်စွန်း မီဆို အမေရိကား အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး တောင်ပိုင်းဒေသများရှိ ချီယာပက်စ် နှင့် ဂွါတီမာလာ ကဲ့သို့နယ်မြေများကို အနိုင်ယူပြီး မီဆိုအမေရိကား ကို ပစိဖိတ် မှ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာများ အထိ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
အယ်နန် ကောတေ့စ် ဦး ဆောင်သော စပိန် စစ်သား အုပ်စုငယ် တစ်ခု ရောက်မလာမီ ၁၅၁၉ ခုနှစ်တွင် အင်ပါယာသည် အထွဋ်အထိပ် သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ကောတေ့စ် သည် မက္ကဆီကာတို့ကို ဆန့်ကျင်သောပြည်နယ်များ အထူးသဖြင့် နာဟွာတယ် စကားပြောသော တီလက်ကာလား နှင့် မက္ကဆီကို အလယ်ပိုင်းဒေသများတွင် ယခင်က မဟာမိတ် သုံးခုတွဲ တွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည့် တက်စ်ကိုကို အပါအဝင် အခြား မက္ကဆီကို တိုင်းပြည်များ နှင့် မဟာမိတ် ဖွဲ့ခဲ့သည်။
၁၅၂၁ ခုနှစ်ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တီနိုချစ်တီလန် ပြိုလဲပြီး ခါတဲမို့ ဧကရာဇ်ကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် စပိန်တို့သည် တီနိုချစ်တီလန် ၏ အပျက်အစီးများပေါ်တွင် မက္ကဆီကိုစီးတီး ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ သူတို့သည် စပိန်အင်ပါယာ အတွင်းသို့ မီဆိုအမေရိကန် လူမျိုးများအား သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်ပေါင်းစည်း ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
၁၅၂၁ ခုနှစ်တွင် အက်ဇ်တက် အင်ပါယာ၏ တည်ဆောက်ပုံကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက် စပိန်တို့သည် အက်ဇ်တက် အင်ပါယာ တည်ဆောက်ခဲ့သော မြို့ပြနိုင်ငံများကို အသုံးပြု၍ ဒေသခံ သူကောင်းမျိုးများမှတစ်ဆင့် ဒေသခံတို့ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ထိုသူကောင်းမျိုးများသည် စပိန်ဘုရင် အပေါ်သစ္စာရှိမည်ဟု ကတိကဝတ်ပြုကြပြီး အနည်းဆုံးအမည်ခံ အနေနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းကြသည်။
စပိန်ကိုလိုနီ အုပ်ချုပ်မှုကို ထူထောင်ရာတွင် သူကောင်းမျိုးများသည် ကြားခံအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သူတို့၏ အုပ်စိုးသူ အသစ် အတွက် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ဆက်သ၍ လိုအပ်သော လုပ်သားအင်အားကို ရှာဖွေ ပေးခဲ့ကြသည်။
အက်ဇ်တက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းကို အဓိကအားဖြင့်မ က္ကဆီကိုစီးတီးရှိ ကျော်ကြားသော တမ်ပလို မေယာ ဘုရားကျောင်း တူးဖော်ရာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ၊ ဌာနေတို့ ရေးသားထားသောစာများ နှင့် ကောတေ့စ် နှင့် ဘာနယ် ဒီးယပ်ဇ် ဒယ် ကက်စတီလို အစရှိသော စစ်သားများ၏ မျက်မြင်သက်သေ မှတ်တမ်းများမှ လည်းကောင်း၊ အထူးသဖြင့် ၁၆ရာစု အတွင်း စပိန်ခရစ်ယာန် ဓမ္မဆရာ နှင့် အက်ဇ်တက် စာတတ်ပေတတ်များမှ စပိန် နှင့် နာဟွာတယ် ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားဖော်ပြထားသော ယဉ်ကျေးမှု နှင့် သမိုင်းကြောင်းများမှ တဆင့် သိခဲ့ရသည်။
ထင်ရှားသည်မှာ ၁၂တွဲမျှ ရှိပြီး ရုပ်ပြပါဝင်ကာ စပိန် နာဟွာတယ် နှစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည့် ဖရန်စစ်စကန် ဖရေယာ ဘာနာဒီနို ဒီ ဆာဟာဂန်း မှ ဒေသခံ အက်ဇ်တက် သတင်းအချက်အလက် ပံ့ပိုးသူများနှင့် အတူ ရေးသားထားသည့် ဖလော်ရန်တိုင်း ကုတ်ဒက်စ် အမည်ရသော စာအုပ် ဖြစ်သည်။
စပိန်တို့ နာဟွာတို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဒေသခံ စာအရေးအသားများကို နာဟွာတယ် ဘာသာတွင် အက္ခရာဖြင့် ရေးသားနိုင်ရန် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း ဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် စပိန်တို့၏ ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဒေသတွင်း အသုံးချရန် ဖြစ်သည်။
အက်ဇ်တက် ယဉ်ကျေးမှုသည် အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် များပြားပြီး ရှုပ်ထွေးသော ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာများအပြင် သိသာထင်ရှားသော ဗိသုကာဆိုင်ရာ နှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုလောက။
ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများ (ဘောလ်တစ်တိုင်းပြည်များ၊ ဘောလ်တစ် သမ္မတနိုင်ငံများ သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းစွာ ဘောလ်တစ်များ) ဆိုသည်မှာ ဥရောပမြောက်ပိုင်း ဘောလ်တစ်ပင်လယ် အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံ ၃ ခုဖြစ်သော အက်စ်တိုးနီးယား၊ လတ်ဗီးယား နှင့် လစ်သူယေးနီးယား နိုင်ငံတို့၏ အစုအဖွဲ့ကို ရည်ညွှန်းသုံးနှုန်းသော ပထဝီနိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ အသုံးအနှုန်းကို ယဉ်ကျေးမှုရပ်ဝန်းများ၊ အမျိုးသားရေးလက္ခဏာ သို့မဟုတ် ဘာသာစကား အနေနှင့် မသုံးနှုန်းကြပေ။
အကြောင်းမှာ လတ်ဗီးယား နှင့် လစ်သူယေးနီးယား အများစုမှာ ဘောလ်တစ်လူမျိုးများ ဖြစ်သော်လည်း အက်စတိုးနီးယား အများစုမှာ ဖင်းနစ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံသည် တရားဝင် ပြည်ထောင်စုတစ်ခု မဟုတ်သော်လည်း အစိုးရနှင့် ပါလီမန်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိကြသည်။
သုံးနိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အရေးကြီးဆုံး ကဏ္ဍများမှာ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် လုံခြုံရေးမူဝါဒ၊ ကာကွယ်ရေး၊ စွမ်းအင်နှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး တို့ဖြစ်ကြသည်။
သုံးနိုင်ငံစလုံးသည် နေတိုး ၊ ယူရိုဇုန် နှင့် OECD အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်များ လည်း ဖြစ်ကြသည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်မှစ၍ အက်စ်တိုးနီးယား သည် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တွင်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လိမ့်မည်။
ဤသုံးနိုင်ငံစလုံးသည် ဝင်ငွေမြင့်မားသောစီးပွားရေး ရှိသော နိုင်ငံများအဖြစ် ကမ္ဘာ့ဘဏ်မှ သတ်မှတ်ထားပြီး အလွန်မြင့်မားသော လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်း ကိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပထဝီဝင်။
thumb| ၁၉ ရာစု ဟွန် လူမျိုးများကို ဘာဘေးရီးယန်းများအဖြစ်သရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။
ဘာဘေးရီးယန်း ဆိုသည်မှာ မယဉ်ကျေးသာ သို့မဟုတ် ရှေးဦးစရိုက် အတိုင်း ဖြစ်သော လူ တို့ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ သတ်မှတ်ချက်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လူကြိုက်များ ရေပန်းစားသော ပုံစံတစ်ခု အပေါ်တွင် အခြေတည်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘာဘေးရီးယန်းများသည် မည်သည့်နိုင်ငံ အတွင်းတွင် မဆို ရှိနေနိုင်ပြီး လူအချို့က သူတို့အား ယဉ်ကျေးမှု နည်းပါးသည် သို့မဟုတ် စည်းကမ်းကျနမှု မရှိဟု သတ်မှတ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့အတူ ရှေးဦးစရိုက်ဖြစ်သော ယဉ်ကျေးမှု ရှိသည့် အဖွဲ့များ (ဥပမာ နိုမက်ခေါ် ခြေသလုံးအိမ်တိုင်များ) သို့မဟုတ် လူမှုရေး အဆင့်အတန်း (ဥပမာ ဝရမ်းပြေးများ) ကို ခေါ်ဆို သတ်မှတ်ကြခြင်း ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အတွင်းနှင့် အပြင်တွင် ရှိနေနိုင်သည်။
ဘာဘေးရီးယန်း ဆိုသော အင်္ဂလိပ် ဝေါဟာရသည် မှဆင်းသက်လာသည် (barbaros PL။
βάρβαροι barbaroi)။
ရှေးဟောင်း ဂရိ တွင် ဂရိစကား မပြောတတ်သူများနှင့် ဂန္ထဝင်ဂရိ ဓလေ့ထုံးစံများကို မလိုက်နာသူများအား ထိုအသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ခုနှစ်တွင် ရှေးခေတ်ရောမ တွင် ထိုအသုံးအနှုန်းအား ရောမသား မဟုတ်သည့် လူမျိုးစုများ ဖြစ်သည့် ဂျာမန်များ၊ ကဲ့လူမျိုးများ၊ ဂေါလ်လူမျိုးများ၊ အိုင်ဘေးရီးယန်းများ၊ သရေးရှန်းများ၊ အီလီယန်းများ၊ ဘာဘာလူမျိုးများ နှင့် ဆာမာတီးယန်းများကို ရည်ညွှန်း သုံးနှုန်း ကြသည်။
အစောပိုင်း ခေတ်သစ်ကာလ နှင့် နောင်ပိုင်းတွင် ဘိုင်ဇင်တိုင်းဂရိ လူမျိုးတို့သည် တူရကီများအား နှိမ့်ချစွာ ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်း လေ့ ရှိကြသည်။
Εκδοτική Αθηνών, ο Ελληνισμός υπό ξένη κυριαρχία: Τουρκοκρατία, Λατινοκρατία, 1980, page 34 (in Greek) Justin Marozzi, The Way of Herodotus: Travels with the Man who Invented History, 2010, pages 311–315 ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
မရိုင်းယား ကဲရီ () (မတ်လ-၂၇-၁၉၆၉ (သို့) ၁၉၇၀ တွင်မွေးဖွား) သည်အမေရိကန်အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ၊ တေးထုတ်လုပ်သူ၊ သရုပ်ဆောင်၊ စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရှင်နှင့်ပရဟိတစေတနာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဂင်းနစ် ကမ္ဘာ့စံချိန်မှတ်တမ်း မှ Songbird Supreme ဟုရည်ညွှန်းကာ သူမသည် သံစဉ်ရှစ်ခုတွဲရှိသော နယ်ပယ်ငါးခုအတွင်း(five-octave) သီဆိုနိုင်စွမ်းရှိခြင်း၊ melismatic သီဆိုဟန်၊ လူသားတစ်ဦးသီဆိုနိုင်သော အမြင့်ဆုံးသံစဉ် (whistle register)ကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
၁၉၉၀ ကိုလံဘီယာတေးသံသွင်းအတွက် သီချင်းဆိုခြင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အမည်ဖြင့် ပွဲဦးထွက် တေးအခွေထုတ်ဝေပြီးနောက် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
ထိုပွဲဦးထွက် အခွေသည် ဘီလ်ဘော့ဒ်ဇယား (၂၀၀)တွင် ရက်သတ္တပတ် (၁၁)ခုမျှ ထိပ်ဆုံး၌ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
များမကြာမီ ကဲရီသည် သူမ၏ပထမဆုံးသီချင်းငါးပုဒ် "Vision of Love" မှ "Emotions"ထိ သီချင်းများသည် ယူအက်စ်ဘီလ်ဘော့ဒ် ရေပန်းစားသီချင်းများ (၁၀၀)တွင် နံပါတ် (၁)နေရာရရှိခဲ့သည့် ပထမဆုံး တေးသံရှင်လည်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဆိုနီဂီတဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီ (Sony Music) အကြီးအကဲ Tommy Mottola နှင့်လက်ထပ်ပြီးနောက် ကဲရီသည် အောက်ပါတေးသီချင်းအခွေများဖြင့် ကမ္ဘာအနှံ့အောင်မြင်မှုများရရှိလာခဲ့သည်။