kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
" "ဒေါ့ဒိုကျွန်းစုများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေအငြင်းပွားမှု နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံအပေါ်သာမန်ပြည်သူများတွင် ခါးသီးနာကြည်းမှုများဖြစ်ပေါ်နေမှုကြောင့် သမ္မတရိုက ဤသို့ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားနှင့်ဂျပန်နိုင်ငံတို့အနေဖြင့် လွတ်လပ်သောဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများအဖြစ် လက်တွဲရပ်တည်ရန် မျှော်လင့်ထားခဲ့သည့်အတွက် ဝါရှင်တန်က အရှက်ရခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်လို စိတ်ကူးမှန်းဆထားသည့် ရန်သူဆိုသည်မှာ အဓိကရန်သူပင်ဖြစ်သည်။
" ၂၀၀၈ ဧပြီ ၂၅ ရက်နေ့၌ Liancourt Rocks အငြင်းပွားမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး တိုင်းပြည်အားမိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံထံမှ နောက်ထပ်တောင်းပန်မှု လက်မခံတော့ဟု ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သော်လည်း ရှေးဦးမဆွကတောင်းပန်မှုများနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသည့် လုပ်ဆောင်မှုများပြုရန် ဂျပန်နိုင်ငံအား တောင်းဆိုလိုက်သည်။
ထိုစဉ်ကဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ဂျုနီချီရိုခိုအိဇုမိက ပြည်တွင်းပရိသတ်အတွက်ရည်ရွယ်မှုအဖြစ် မိန့်ခွန်းကို အမှတ်သညာပြုသည်။
အငြိမ်းစားယူခြင်း သက်တမ်းကုန်ပြီးနောက် သူ၏ ဇာတိမြို့မှ ကျေးရွာငယ် Bongha Maeul သို့ သွားရောက်အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ယခင်သမ္မတများ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ဆိုးလ်ရှိ လုံခြုံရေးအပြည့်ချထားသည့် အိမ်များ၌ အငြိမ်းစားယူလေ့ရှိသည့် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများမှ ဖောက်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
လူဦးရေ ၁၂၁ ဦးသာရှိသည့် ဘုန်ဟာကျေးရွာမှာ ရို၏ နေထိုင်မှုကြောင့် ခရီးသွားများအတွက် အဓိကဆွဲဆောင်မှုရှိသည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လာဘ်စားမှုစွဲချက်များ ၂၀၀၈ ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် ရိုမူဟျွန်း၏ အစ်ကိုကြီးဖြစ်သူ ရိုဂွန်ဖြောင်းမှာ ယခင် ဒေဝူးအင်ဂျင်နီယာရင်းနှင့်ဆောက်လုပ်ရေးမှ ဝမ်ငွေ သန်း ၃၀ ကို တရားမဝင်ရယူခဲ့မှုဖြင့် ရုံးတင်စွဲဆိုခံရပြီး ထောင်သွင်းအကျဉ်းကျခံရသည်။
ရိုမူဟျွန်း၏ အတွင်းရေးမှူးဟောင်း ချွန် ဆန်းမွန်းကို ၂၀၀၉ ဧပြီတွင် စွဲချက်တင်ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။
၂၀၀၉ နှစ်ဦးပိုင်းတွင် သမ္မတဟောင်း မိသားစု၊ လက်ရုံးများနှင့် ပတ်သက်သည့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များ ပေါ်ထွက်လာပြီး နောက်ဆုံးတွင် ခြေရှုပ်လွှမ်းမိုးမှု သံသယဖြင့် ရို ၏ အကိုကြီး ရိုဂွန်ဖြောင်းအား တရားရုံးတင်စစ်ဆေးမှုအခြေသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာရာ ရိုမူဟွန်း၏ လက်ရုံးများသာမက သူ့မိသားစုများပါ ပါဝင်လာခဲ့သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးက ရို၏ အတွင်းရေးမှူးဟောင်းချွန်ဆန်းမွန်းပေါ်အရိပ်မိုးလာသည်နှင့် "စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေကို ချွန်းအပေါ်မဟုတ်ဘဲ ကျွန်တော်တို့ အိမ်ထောင်စုအပေါ် ဦးတည်သင့်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့အိမ်ထောင်စုကသာ ငွေတောင်း၊ လက်ခံ၊ သုံးစွဲခဲ့ပါတယ်။
" ဟု ရိုက သူ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်ပေါ်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
သူအငြိမ်းစားမယူခင် ငွေလွှဲပို့မှုကို သူကိုယ်တိုင်မသိရှိခဲ့ကြောင်း ရိုက တချိန်တည်းမှာပင် အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။
သမ္မတဟောင်းနှင့် နီးစပ်သည့် စီးပွားရေးသမား ပါ့ခ်ယွန်းချာထံမှ လာဘ်ငွေ ဒေါ်လာ ၁ သန်း လက်ခံခဲ့မှု သံသယဖြင့် ၂၀၀၉ မေလ အရောက်တွင် ရို၏ ဇနီး၊ သား နှင့် အဆုံး၌ သမ္မတဟောင်းကိုယ်တိုင်အား အစိုးရရှေ့နေများက ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။
son, "အရှက်ရမှုများဖြင့်ဖိစီးနေပါသည်" ဟု ဖော်ပြကာ အများပြည်သူထံ တောင်းပန်ခြင်းမပြုမီ၊ အစိုးရရှေ့နေများက ရို့အား တိုက်ရိုက်စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းမပြုခင်က စာရေးမေးမြန်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။
ဂန်ဂွမ်ဝန်သည် ရိုအား ကာလကြာရှည် ထောက်ခံအားပေးခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ အစိုးရရှေ့နေရုံးချုပ် (SPO) ၏ ပိုက်စိပ်တိုက် စုံစမ်းစစ်ဆေးခံရသည်။
ဂန်က ရို၏ အရင်းနှီးဆုံး ကာလကြာရှည်ထောက်ခံသူတစ်ဦးဖြစ်နေသည့်တိုင် မလိုအပ်ဘဲ အထူးအခွင့်အရေးသံသယအဖြစ်ခံရမည်ကို ရှောင်လွှဲနိုင်ရန် ရို၏ လက်ထက်တွင် ၎င်း၏လုပ်ငန်းချဲ့ထွင်မှု မပြုခဲ့ပေ။
သို့သော် စုံစမ်းစစ်ဆေးနေစဉ်အတွင်း သေလုမျောပါးဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါခံစားနေရသည့်တိုင် သူ၏ ခံဝန်လျောက်ထားမှု ငြင်းပယ်ခံရသည်မှာ ရိုသေဆုံးခဲ့သည်အချိန်တိုင်အောင်ပင် ဖြစ်သည်။
"မျှော်လင့်စရာမရှိအောင် အကျင့်ပျက်ခြစားနေသည်ဟု အတိုက်အခံများအား ရှုံ့ချကာ သမ္မတနေရာအား ရှင်းလင်းပြီး အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို အမြစ်ကနှုတ်ပစ်မည်" ဟူသော သံန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ရိုက စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ပွဲများ ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် ရို့အား အကျင့်ပျက်ခြစားမှုဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
South Korea's "Mr. Clean" accused of graft ဒီမိုကရေစီအရေး "ဇွန် ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားမှု" နှစ် ၂၀ ပြည့် အောက်မေ့သတိရခြင်းအခမ်းအနား မိန့်ခွန်းတစ်ခုတွင် "အသုံးမကျတဲ့သူတစ်ယောက်ထက် အကျင့်ပျက်ခြစားနေတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို လိုလားတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ စကားတွေကို ဖြန့်ဝေပြီးတော့ တချိန်တည်းမှာပဲ သူတို့ရဲ့ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု နဲ့ အတိတ်က လုံခြုံရေး- အာဏာရှင်စနစ်ရဲ့ အင်အားစုဖြစ်တဲ့ နဂိုရုပ်ကို ဗြောင်ဖွင့်ချလိုက်တာပဲ။
ဒီထက်ပိုပြီးတော့ ဒီမိုကရေစီအင်အားစုတွေကို အသုံးမကျတဲ့ တံဆိပ်ကပ်ပြီး အတိတ်က ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရှေးရှု အာဏာရှင်တွေကို လွမ်းဆွတ်တမ်းတပြီး အာဏာရအောင် ကြံစည်နေတာပဲ" ဟု ရို က သူ့အားအရည်အချင်းမပြည့်မီဟု ဝေဖန်သူများအား ဒေါသတကြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ရို ၏ ထူးထူးခြားခြား ငါတကောကောလုပ်တတ်သည့် ရပ်တည်ချက်ကြောင့် အပြောနှင့်အလုပ်မညီသည့်အတွက် သမ္မတဟောင်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရှုံ့ချကြသည်။
ရိုအား လာဘ်စားမှုစွဲချက်များနှင့်ပတ်သက်သည့် ရှောင်မလွတ်သည့် ဝေဖန်မှုများအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် သူ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်ပေါ်တွင် ဤသို့ရေးသားခဲ့သည် - "ကျွန်တော်ဝန်ခံခဲ့သမျှအချက်တွေနဲ့တင် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါပြီ။
တရားရေးအရဆောင်ရွက်ဖို့သာ ကျန်ပါတော့တယ်။
" "ခုကျွန်တော်လုပ်သင့်တာကတော့ ဦးညွှတ်ပြီး နိုင်ငံအပေါ် ဝန်ချတောင်းပန်ဖို့ပါပဲ။
ခုချိန်ကစပြီးတော့ ရို ဆိုတဲ့ နာမည်ဟာ ခင်ဗျားတို့အလိုရှိတဲ့ တန်ဖိုးတွေရဲ့ ပြယုဂ်မဟုတ်တော့ပါဘူး။
ဒီမိုကရေစီနဲ့ တရားမျှတမှုအကြောင်းပြောဖို့ အရည်အချင်းမပြည့်မီတော့ပါဘူး…ကျွန်တော့ကို စွန့်ပစ်လိုက်ကြပါတော့။
" ဤသို့လျှောက်လဲချက်များပြုခဲ့သော်လည်း သူ၏မိသားစုက ပါ့ခ်ယွန်းချာထံမှ လာဘ်ငွေရရှိမှုကို မသိရှိဟု ငြင်းဆိုမြဲငြင်းဆိုရာ ပါ့ခ်၏ထွက်ဆိုချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။
ပါ့ခ်နှင့် ပြန်လှန်စစ်မေးမှုပြုလုပ်ရန် ရိုက ငြင်းပယ်သည်။
နိုင်ငံရေးကမ်ပိန်းများ နှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများအား ဘဏ္ဍာငွေထောက်ပံ့ရန် တရားမဝင်ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ နီးပါး အသုံးပြုခဲ့သည့် ယခင်သမ္မတများပါဝင်သည့် အရှုပ်တော်ပုံများနှင့်နှိုင်းစာလျှင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပညာသင်ကြားရန် နေထိုင်စရိတ်ကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအသုံးများအတွက် သူငယ်ချင်းတစ်ဦးထံမှ ချေးငွေ ဒေါ်လာ ၁ သန်းခွဲကို ရို၏မိသားစုက သုံးစွဲခဲ့ရသည်။
သေဆုံးမှု ၂၀၀၉ မေ ၂၃ နံနက်ခင်း၌ ရိုမူဟျွန်းအား သူ၏ဇာတိရွာ ဘုန်ဟာရှိ ကျေးလက်အိမ်အနောက်ဘက်တွင် မြင့်သော Bueong'i Bawi (lit. ဇီးကွက် ကျောက်ဆောင်) ဟု သိကြသည့် ကျောက်စွန်းမှ ခုန်ချခဲ့သည့်အတွက် ဒဏ်ရာပြင်းပြင်းထန်ထန်ရထားသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။
ပြင်းထန်သော ဦးခေါင်းဒဏ်ရာများ ရရှိထားပြီး နံနက် ၇ နာရီ ၂၀ ခန့်တွင် အနီးရှိ ဆယ်ယန်းဆေးရုံသို့ ကားဖြင့်တင်ပို့ကာ ၈ နာရီ ၁၅ တွင် ဘူဆန်တက္ကသိုလ်ဆေးရုံသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
ခြံဝင်းအတွင်းမှ လုံခြုံရေးကင်မရာ မှတ်တမ်းတိပ်ခွေကို ထုတ်လွှင့်ခြင်းမပြုခဲ့ပေ။
ရို သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် လုပ်ကြံမှုမှန်းဆချက်များအား ရဲအမှုလိုက်များက ပယ်ချခဲ့သည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့၏အဆိုအရ သူ၏ကွန်ပျူတာကို ဖွင့်ပြီး သေတမ်းစာကို တက်သုတ်ရိုက် စာစီ ရိုက်တင်ခဲ့သည်။
သေတမ်းစာတွင် "လူအများကြီးကို ခံစားရအောင်" ပြုခဲ့မိတဲ့အတွက် တောင်းပန်ပါကြောင်းနှင့် သူ၏ရုပ်အလောင်းအား မီးသင်္ဂြိုဟ်ပေးပါရန် တောင်းဆိုမှုပါဝင်သည်ဟု ရဲတပ်ဖွဲ့က သတင်းပို့သည်။
၈ ဦးမြောက် သမ္မတဂင်မ်ဒေးဂျုံက "တခြားသမ္မတတွေထက် သမ္မတရိုမူဟျွန်းက ကိုရီးယန်းတွေကို ချစ်မြတ်နိုးတယ်။
[...] မတရားတဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွင်း အရှက်ခွဲခြင်း၊ သိမ်ငယ်စေခြင်း၊ လှည့်ဖျားခြင်း၊ နာမည်ဖျက်ခြင်းခံရတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ ရိုးသားမှုကို တိုင်းသူပြည်သားများအရှေ့မှာပြသဖို့ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခြင်းမှတစ်ပါး အခြားရွေးချယ်စရာမရှိတော့ပါဘူး။
" ၁၀ ဦးမြောက် သမ္မတ လီမြောင်ဘတ်က "သတင်းဟာ ယုံကြည်နိုင်စရာမကောင်းလောက်အောင်ဖြစ်ပြီး အထူးဝမ်းနည်းမိပါတယ်" ဟု ပြောခဲ့သည်။
တရားရေးဝန်ကြီး ဂင်မ်ကျွန်းဟန်က ရို့အားစွဲဆိုထားသော အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို တရားဝင်ရုပ်သိမ်းမည်ဟု ပြောခဲ့သော်လည်း သမ္မတဟောင်း၏မိသားစုအား ဆက်လက်စစ်ဆေးနေခြင်းရှိမရှိ မပြောခဲ့ပေ။
ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေမှုက လတ်တလောနှစ်များအတွင်း ကိုရီးယား၌ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးခံနေရစဉ် အဆုံးစီရင်သွားကြသော ဝန်ကြီးချုပ်၏အတွင်းရေးမှူးဟောင်း ဂင်မ်ယောင်ချူးလ်၊ (အကျဉ်းထောင်တွင်းသတ်သေခဲ့သူ) ဘူဆန်မြို့တော်ဝန်ဟောင်း အန်ဆန်းယောင်း၊Busan Mayor's suicide Called 'Political Terror' Jeolla ပြည်နယ် မြို့တော်ဝန်ဟောင်း ပါ့ခ်ထေယောင်း၊South Jeolla Province Governor Commits suicide ဟျွန်ဒိုင်းညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း ချွန်မန်ဟွန်းတို့ကဲ့သို့ နာမည်ကြီးပုဂ္ဂိုလ်များ၏ လမ်းစဉ်ကိုလိုက်ခဲ့သည်။
သူမ၏ ခင်ပွန်း အား တံတားပေါ်မှ ခုန်ချသတ်သေသည်အထိ အသရေညှိုးနွမ်းအောင် မှတ်ချက်ပြုပြောဆိုမှုများအတွက် ရိုကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဒေဝူး E&C အကြီးအကဲဟောင်း နမ်ဆန်းဂွတ် ဇနီးသည်မုဆိုးမ၏ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရသည်။
Executive's Body Found 11 Days After Han River suicide ရို၏ သတ်သေမှုနောက်တွင် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုစုံစမ်းစစ်ဆေးခံရသော ယန်ဆန်းမြို့တော်ဝန် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးက ထပ်မံသတ်သေခဲ့သည်။
suicide rings a warning of election debts’ high costs thumb|Sidewalk memorial for Roh set up across the street from Seoul City Hall on 10 July 2009. သမ္မတဟောင်း မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်ချိန်၌ အတူရှိမနေခဲ့ဟု ရို၏ ကိုယ်ရံတော်က မေ ၂၇ တွင် ထုတ်ဖော်ပြောခဲ့သည်။
ရို၏ အများပြည်သူဈာပနအခမ်းအနားတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ကက်သလစ်ဘာသာ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများ ပါဝင်ခဲ့သည်။
သမ္မတလီမြောင်ဘတ်နှင့် အခြားသော ထင်ရှားသည့်နိုင်ငံရေးသမားများနည်းတူ၊ နိုင်ငံအနှံ့စိုက်ထူခဲ့သော အမှတ်ရဂူများတွင် လူထောင်သောင်းချီ၍ ဂါရဝလာရောက်ပြုခဲ့ကြသည်။
ဈာပနပြီးသည်နှင့်ချက်ချင်း ဆိုးလ်မြို့၌ ကွက်ကျား အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၂၇ ဦး အထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှု၏ ရလဒ်အဖြစ် ကွယ်လွန်သွားသောသမ္မတအပေါ် ပြည်တွင်းသဘောထားအမြင်များ ရုတ်တရက် အကောင်းဘက် ယိမ်းသွားခဲ့ရာ ထင်ရှားသူ ကွန်ဆာဗေးတစ်များအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂင်မ်ဒုန်ဂီလ်ကပင် "သူ ကိုယ့်ကိုကိုယ်သတ်သေလိုက်တာနဲ့တပြိုင်နက် သူတော်စင် ဘယ်လိုဖြစ်သွားခဲ့ရတာလဲ?" ဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ရသည်။
ရို၏ မလျော်မကန်ပြုမှုများဟု အဆိုရှိသည်များအပေါ် အလွန်အကျွံစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုခဲ့သည်ဆိုသော အမြင်များကြောင့် အတိုက်အခံပါတီ (ယင်းပါတီကိုယ်နှိုက်ပင်လျှင် ရို့အားလူကြိုက်များမှုကျဆင်းလာပြီး ရိုနှင့်ပတ်သက်နေပါက အန္တရာယ်ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်) အပေါ် အားပေးထောက်ခံမှု မြင့်တက်လာသည့်အပြင် "နိုင်ငံရေးအရစေ့ဆော်အားပေးသည်ဟု" ၎င်းတို့က စွပ်စွဲပြောဆိုသည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက် တောင်းပန်ရန် နှင့် တာဝန်ရှိသူများအား စည်းကမ်းကြပ်မတ်ရန် သမ္မတလီမြောင်ဘတ်အား တောင်းဆိုမှုပြုရာတွင် ချက်ကောင်းမိစေခဲ့သည်။
အတိုက်အခံပါတီအား ထောက်ခံမှုသည် ၂၈.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြင့်သွားရာ ၂၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းရရှိသော အာဏာရ ဂျီအဲန်ပီအား မဲအသာစီးရသွားသည်။
ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှုအတွက် လီမြောင်ဘတ်အစိုးရက တာဝန်ယူသည်အထိ အစီအစဉ်ချထားသည့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဖွင့်ပွဲကို ပိတ်ဆို့တားဆီးရန် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကလည်း ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
ရို၏ လာဘ်စားမှု ဆိုင်ရာ အစိုးရရှေ့နေချုပ်လည်း ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ရိုသေပြီး ၁ နှစ်အကြာတွင် သူ၏အတ္ထုပတ္တိကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး ရဲဘော်ရဲဘက်များက ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရို ၏ စာအုပ်ဟောင်းများ၊ စာမူကြမ်းများ၊ မှတ်စုများ၊ ပေးစာများနှင့် အင်တာဗျူးမှာပေါ် အခြေပြု၍ မွေးဖွားသည်မှ သေဆုံးချိန်တိုင်အောင် ရို၏ ဘဝဇတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအမျိုးမျိုး အလုပ်မလုပ်တော့သည့်ရောဂါအခြေအနေဖြင့် သမ္မတဟောင်း ဂင်မ်ဒေးဂျုံ ၂၀၀၉ ဩဂုတ်လတွင် မသေဆုံးမီ ၃ လခန့်တွင် ရို အရင်သေဆုံးခဲ့သည်။
ရို သေဆုံးခဲ့ရသော အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးသည် သမ္မတလီ၏ နိုင်ငံရေးလက်တုံ့ပြန်မှုနှင့် လူသတ်မှုဖြစ်ကြောင်း သမ္မတဟောင်း ဟန်မြောင်ဆွန် နှင့် အခြားသူများက စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။
လက်ဆင့်ကမ်းအမွေ လူနည်းစု ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် နှင့် ရိုမူဟျွန်း သမ္မတသက်တမ်းကို ကွယ်လွန်ပြီးနောက်မှ ပြန်လည်အရည်အချင်းစစ်မှုကြောင့် ပါတီအသစ် "ပေါင်းစပ်ပါဝင်ရေးပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)" ကို ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီတွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
"သမ္မတဟောင်း ရိုမူဟျွန်း၏ စိတ်ဝိညာဉ် ပြန်လည်ရှင်သန်ရေး" အတွက် ဤပါတီကို တည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရို ၏ အကြီးဆုံးအောင်မြင်မှုများအနက်မှ တစ်ခုမှာ အပြင်းထန်ဆုံးဝေဖန်သူများအနက်မှ တစ်ဦးကပင် ချီးကျူးခဲ့ရသော နိုင်ငံရေးရန်ပုံငွေကောက်ခံမှု စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအား မွမ်းမံပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုမတိုင်ခင်တွင် ယခင်သမ္မတလောင်းများက သမ္မတမဲဆွယ်ပွဲပြုလုပ်ရန်အတွက် တိုးတိုးတိတ်တိတ်ငွေ ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀ ကို သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသော သမ္မတဟောင်းထံမှ ရရှိသည်။
ရို၏ ကနဦး သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဝင်ကမ်ပိန်းတွင် အရပ်သားများက ၎င်းတို့၏ စုဗူးများမှ ထုတ်ယူလှူဒါန်းငွေ ဒေါ်လာ ၁.၂ သန်း နီးပါး စုစည်းပေးနိုင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ ပြိုင်ဘက်များ ရရှိသော ဒေါ်လာ ၁၂ သန်းနှင့် မယှဉ်သာခဲ့ပေ။
ရိုမူဟျွန်း၏ လူမှုအတွေးအခေါ်များအား သုတေသနပြု တိုက်တွန်းမှုများပြုရန်အတွက် အနာဂတ်ကိုရီးယားအင်စတီကျု (한국미래발전연구원) ကို တည်ထောင်ထားသည်။
မြောက်ကိုရီးယားအား အမေရိကန်အစိုးရက နိုင်စားမှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ ရိုမူဟျွန်းက ပြသခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယားထံ အမေရိကန်သံတမန်သတင်းဆက်သွယ်ရေး ဝီကီလိခ်က ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှုအထိ ဖြစ်စေခဲ့သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအား အခြေတည်ရေးသားထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျင့်ပျက်ခြစားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့မှုများအကြောင်း စာအုပ်ကို ယခင် SPO အကြီးအကဲဟောင်း လီအင်းဂယူ (이인규) က ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
သမ္မတ ရို၏ လာဘ်စားမှုစွဲချက်များနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး လွန်လွန်ကဲကဲ ပိုပိုသာသာဇတ်လမ်းများအား တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံတော်ထောက်လှမ်းရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်ဟု လီက သူ၏ စာအုပ်တွင် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
သူ‌ သေဆုံးပြီး ၁ နှစ်အကြာ ၂၀၁၀ ၌ ရို၏လက်ရုံးများဖြစ်ခဲ့ကြသော နိုင်ငံရေးသမားများ ဒေသရွေးကောက်ပွဲများတွင် အနိုင်ရရှိပြီး ပြည်နယ်အစိုးအရအကြီးအကဲများဖြစ်လာကြသည်။
ရို လက်ထက်က ဝန်ကြီးချုပ်များအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သော ဟန်မြောင်ဆွတ်သည် ၂၀၁၂ ဇန်နဝါရီတွင် အကြီးဆုံးအတိုက်အခံပါတီ ဒီမိုကရက်တစ်ယူနိုက်တစ်ပါတီ၏ ပါတီခေါင်းဆောင်ဆောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
"ရို၏မူဝါဒများအားဆက်ခံမည်" ဟု သူမက တရားဝင် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ရို ရာထူးရှိစဉ်က သူ၏မူဝါဒကို ကျရှုံးမှုအဖြစ်မြင်ခဲ့ကြသော်လည်း လီမြောင်ဘတ်၏ အာဏာရှင်ဆန်ပြီး အမေရိကန်လိုလားသောမူဝါဒနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ လစ်ဘရယ်ကျပြီး အမျိုးသားရေးဆန်သောဝါဒအဖြစ် ရို၏မူဝါဒကို ပြန်လည်အကဲဖြတ်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။
ရို၏ မူဝါဒများအား ယခင်က ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်ခဲ့ဖူးသော ရှေးရိုးစွဲပါမောက္ခ လီဆန်းဒုန်ကပင်လျှင် "ရိုက (ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏) ဒဏ္ဍာရီဖြစ်လာခဲ့တယ်" ဟု ပြောခဲ့ရသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၁၀ နှစ်ပြည့်တွင် ရိုမူဟျွန်းအား အမှတ်ရအောက်မေ့ခြင်း နှစ်စဉ်အခမ်းအနားသို့ အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဂျော့ချ်ဒဘယ်လ်ယူဘုရှ် တက်ရောက်ဂါရဝပြုခဲ့သည်။
https://www.upi.com/Top_News/World-News/2019/05/23/George-W-Bush-honors-former-President-Roh-Moo-hyun-in-South-Korea/7161558598332/ ကိုးကား Category:၂၀၀၉ ကွယ်လွန်သူများ Category:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ Category:မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်ခဲ့သော နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များ Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ။
အကြမ်းဖက်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်း သည် ရန်သူကျူးလွန်သော ပြစ်မှုများနှင့်ပတ်သက်သော သတင်းအချက်အလက်များအား ဖြန့်ဖြူးခြင်းဖြစ်ပြီး အဖြစ်မှန်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
သို့သော် တမင်ရည်ရွယ်ဖန်တီးထားသည်များ သို့မဟုတ် ချဲ့ကားထားသည်များ ပုံဖော်/ပါဝင်သည်။
ဓာတ်ပုံများ ၊ ဗွီဒီယိုများ ၊ သရုပ်ဖော်ပုံများ ၊ အင်တာဗျူးများနှင့် အခြား သတင်းတင်ဆက်ခြင်း သို့မဟုတ် အစီရင်ခံခြင်းများ ပါဝင်သည်။
စစ်၏ ပင်ကိုသဘာဝအရ ကြမ်းတမ်းသည့်သဘောရှိရာ ကြမ်းကြုတ်ရက်စက်မှုအား ဖန်တီးခြင်း သို့မဟုတ် ချဲ့ကားခြင်းသည် ဝါဒဖြန့်ရာတွင် အခရာဖြစ်လာသည်။
မျိုးချစ်စိတ်တခုတည်းဖြင့် လူအများ၌ အမုန်းစိတ်ဝင်စေရန် မဖြစ်နိုင်သည့်အတွက် ဝါဒဖြန့်ခြင်းလိုအပ်သည်။
"ခေတ်သစ်နိုင်ငံများတွင် စစ်ဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ် ကြီးမားလွန်းသည် ဖြစ်ရာ ခြိမ်းခြောက်ရန်စတတ်သော ၊ လက်ရဲဇက်ရဲသတ်ဖြတ်ရဲသော ဖိနှိပ်သူအား ခုခံစစ်အဖြစ် စစ်ပွဲတိုင်းစစ်ပွဲတိုင်းက ပုံပေါ်နေရမည်” ဟု Harold Lasswell က ရေးသားသည်။
မည်သူ့အား လူထုကမုန်းတီးရမည်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ဝေဝါးခြင်းမရှိပေ။
သာမန်အခြေအနေတွင်ပင်လျင် လူတို့၏ထွက်ဆိုချက်မှာ အားထားလောက်ဖွယ်ရာ မရှိသည်ဖြစ်ရာ စစ်ကာလအတွင်း၌ ဘက်လိုက်မှု ၊ စိတ်ခံစားချက်များမှု နှင့် တလွဲမျိုးချစ်စိတ်တို့ဖြင့် ကမောက်ကမဖြစ်တတ်သောကြောင့် အမှန်တရား တည်ဆောက်ရာတွင် တန်ဖိုးမဲ့လာရလေသည်။
Paul Linebarger ၏ အဆိုအရ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းကြောင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု ပိုကျူးလွန်စေရန် ရန်သူအား စေစားသကဲ့သို့ဖြစ်ရာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုအစစ်များ ဖြစ်လာနိုင်သည့်အပြင် ဝါဒဖြန့်ခြင်းပါကျူးလွန်မှုများအတွက် လက်စားချေရန် စိတ်ဆွပေးလိုက်သကဲ့သို့ဖြစ်သောကြောင့် မိမိတို့ဘက်သားများမှလည်း ယင်းကဲ့သို့ ကျူးလွန်မည့် အလားအလာပိုများစေသည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းကြောင့် အများပြည်သူက ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုအစစ်အမှန်နှင့် ပတ်သက်သည့် အစီရင်ခံမှုများအပေါ် မယုံသင်္ကာဖြစ်စေတတ်သည်။
နာဇီလက်တွင်းကျရောက်နေသော ဥရောပ၌ ၎င်းကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်များအား ပြန်ကြားဆက်သွယ်ရန် ကြိုးပမ်းရာ၌ စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြစ်ခဲ့ရပုံကို ၁၉၄၄ ဇန်နဝါရီတွင် Arthur Koestler က ရေးသားခဲ့ရာ စစ်ပြီးကာလများအတွင်း အဖြစ်မှန်ပေါ်လာခဲ့သည့် ပထမကမ္ဘာစစ်တွင်းက ဂျာမန်န့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ် အမွေကို ထောက်ရှု၍ ယင်းကဲ့သို့သတင်းပေးပို့မှုများအား ချင့်ချိန်နှိုင်းဆပြီးမှ လက်ခံကြရန်လိုသည်။
ဝါဒဖြန့်ခြင်းကဲ့သို့ပင် ချဲ့ကားထားသော သို့မဟုတ် ဖန်တီးထားသော ရန်သူ့ပြစ်မှုများအကြောင်း အသေးစိတ်ပါဝင်သည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကောလဟာလများကို ဆန့်ကျင်ဘက်အုပ်စုအား နာမည်ဖျက်ရန်အတွက်လည်း ဖြန့်သည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု ဇာတ်လမ်း အမေရိကန် လူမှုဗေဒပညာရှင်များ ဖြစ်သည့် David G. Bromley နှင့် Anson D. Shupe တို့က သတ်မှတ်သည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုဇာတ်လမ်း (ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံပြင် ဟုလည်း ရည်ညွှန်း) အသုံးအနှုန်းမှာ ရင်းနှီးပတ်သက်မှုတရပ်ရပ်၏ လူမှုဥပစာကို ချိုးဖောက်ရန် မျက်နှာပြောင်တိုက် ပြုလုပ်သည့် အခင်းအကျင်းအတွင်းက လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် (အစစ်အမှန်သော်လည်းကောင်း စိတ်ကူးမှန်းဆ၍သော်လည်းကောင်း) ဖြစ်ရပ်များ၏ ကိုယ်စားပြုသင်္ကေတကို ညွှန်းဆိုသည်။
ယင်းကဲ့သို့ဇာတ်လမ်းဆင်ခြင်းသည် အများသဘောတူလက်ခံထားသည့်ဘောင်အကန့်အသတ်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုသည့် နည်းလမ်းတရပ်အဖြစ် ရည်ရွယ်သည်။
သတင်းပို့သူ၏ မနှစ်သက်မလိုလားမှု သို့မဟုတ် ရွံရှာစက်ဆုပ်မှုအား ဝေမျှခံစားခြင်းဖြင့် နားဆင်သူပရိသတ်က ဝေဖန်ပိုင်းခြားသုံးသပ်မှုဆိုင်ရာဖော်ပြချက်ကို ပြန်သတ်မှတ်ပြီး ကျူးလွန်သူကို အများပြည်သူလက်ခံထားသည့် ဆင်ခြင်တုံတရား ဘောင်ပြင်ပ၌ ထားရှိသည်။
Bromley ၊ Shupe နှင့် Joseph Ventimiglia တို့က ၁၉၇၉ တွင် ဤအသုံးအနှုန်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။
အခြေခံကျသည့်တန်ဖိုးကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းချိုးဖောက်မှုဟု မြင်သည့် ဖြစ်ရပ်ဟု Bromley နှင့်အခြားသူများက ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို သတ်မှတ်သည်။
အောက်ပါအချက် ၃ ရပ်ပါဝင်သည် - မတရားမှုအတွက်ထွက်ပေါ်လာသည့် အမျက်ဒေါသ သို့မဟုတ် မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်ခြင်း ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်သည့်နည်းလမ်းများအား ခွင့်ပြုခြင်း ကျူးလွန်သူများအား ထိန်းချုပ်နိုင်မည့်အင်အားများ စုစည်းခြင်း ဇာတ်လမ်း၏စစ်မှန်မှုကိုမူ ထည့်တွက်စရာမလိုဟု စဉ်းစားသည်။
လူနာများက ဆရာဝန်များအကြောင်း ပြောပုံပြောနည်းအား ဆွေးနွေးရာတွင် အသုံးပြုရန် ဤအသုံးအနှုန်းကို Stimson နှင့် Webb တီထွင်ခဲ့သည်။
အလုပ် သို့မဟုတ် လူ့ဘောင်အဆင့်အတန်း (social standing) နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် တရားလက်လွတ်ပြောဆိုမှုများမှ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၏သဘောသဘာဝကို ကာကွယ်ပေးရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း ၊ မည်သို့မည်ပုံဇာတ်လမ်းထွင်သည်ကို စစ်ဆေးရန်အတွက်လည်းကောင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု နယ်ပယ်တွင်လည်း အသုံးချသည်။
နိဿယများ ရန်သူအနေဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုကာကွယ်ရန် တန်ပြန်ထောက်လှမ်းရေးလုပ်ငန်း၏ အချိန် နှင့် ရင်းမြစ်များ ဆုံးရှုံးရသည်ဖြစ်ရာ အရင်းခံအလိမ်အညာတခု ဖန်တီးပြီး ရန်သူအား မကောင်းဆိုးရွားအဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းအားဖြင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းကို ထောက်လှမ်းရေးလုပ်ငန်းတခုအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းသည် ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းသော်လည်းကောင်း ၊ သတင်းအမှောင်ချထား၍သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် သူ့လူကိုယ့်ဘက်သားသတင်းဖြန့်ခြင်းသော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းသည် မူလသဘောအားဖြင့် ဗြောင်ကျကျပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး သတင်းရင်းမြစ်ကို ဖုံးကွယ်ရန် မကြိုးစားသည့်အတွက် များသောအားဖြင့် ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းသတင်းဖြန့်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဝါဒဖြန့်သူ၏ ပန်းတိုင်ကား ထင်မြင်ချက် ၊ သဘောထား ၊ ခံယူချက် နှင့် မူဝါဒများအပေါ် ဩဇာသက်ရောက်ရန်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့အဆင့်တိုင်းရှိ တာဝန်ရှိသူများအား ပစ်မှတ်ထားသည်။
အများပြည်သူ စိတ်လှုပ်ရှား အမျက်ဒေါသထွက်စေရန် အကြမ်းဖက်မှုပုံဖော်ဝါဒဖြန့်မှုက ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းပြီး မျှော်လင့်ချက်မဲ့ကာ ကြမ္မာဆိုးကျလေဟန် သရုပ်ဖော်သည်။
ရန်သူအား လွယ်လွယ်ကူကူသတ်ဖြတ်စေရန် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းအောင် ပြုသည်။
စစ်ပွဲများပြင်းထန်လာသည်နှင့်အမျှ လူကြီးလူကောင်းမဆန်ကြတော့ပေ။
ရန်သူအား လူသားတဦးသာဖြစ်သည်ဟု မစဉ်းစားတော့ဘဲ ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ဉာဏ်မရှိသည့် တဇောက်ကန်းသမားအနေဖြင့်သာ စဉ်းစားတော့သည်။
ထို့ကြောင့် “မုသားသည် စစ်ဆင်ရေးအတွက် အလွန်အသုံးဝင်သော လက်နက်အဖြစ် လက်ခံထားပြီး နိုင်ငံတိုင်းက မိမိလူမိမိအယုံသွင်းရန် ၊ ကြားနေများအား ဆွဲဆောင်ရန် နှင့် ရန်သူအား လှည့်စားရန် တမင်ရည်ရွယ်အသုံးပြုကြသည်။
” ဟု Harold Lasswell က ဆိုသည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းသည် အမုန်းတရားနှိုးဆွရန် အခန့်သင့်အသုံးချနိုင်သည့်လက်သုံးထုံးစံတခု ၊ “ပထမပိုင်း အမျက်မထွက်ကြသေးပါက ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုအား အသုံးပြုပါ။
လူသားတို့သိသမျှ ပဋိပက္ခတိုင်း၌ တပြေးညီအောင်မြင်စွာ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
” ပထမကမ္ဘာစစ်၏ အတိုင်းအတာနှင့် ပျက်စီးမှုကြောင့် နိင်ငံများအနေဖြင့် စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်နေရန် လိုအပ်သည်။
ရန်သူ့အား မုန်းတီးမှုကို စုစည်းရန် ၊ မိမိတို့ အရေး၏ တရားမျှတမှုနှင့်ပတ်သတ်ပြီး လူထုအား အယုံသွင်းရန် ၊ ကြားနေနိုင်ငံများ၏ တက်တက်ကြွကြွထောက်ခံမှု နှင့် ပူးပေါင်းမှုများ စုစည်းရန် ၊ မိမိ၏မဟာမိတ်များထံမှ ထောက်ခံမှုအား အားကောင်းစေရန် ဝါဒဖြန့်ခြင်းအား အသုံးပြုသည်။
သမိုင်းတလျောက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်း ၂၀ ရာစု မတိုင်မီ thumb|Accounts of Irish atrocities during the Rebellion of 1641 are now dismissed as propaganda, but led to real massacres. ခရူးစ်ဆိတ်စစ်ပွဲ ကာလ Clermont ရှိ တရားသဘင်တခုတွင် ရန်သူက “အရှေ့ဘက်ပြည်နယ်များရှိ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများအား ဖျက်ဆီးခြင်း ၊ ခရစ်ယာန်မျိုးသားများအား လိင်တံအရေပြားဖြတ်ပစ်ခြင်း ၊ အမျိုးသမီးများအား စော်ကားခြင်း နှင့် ထိုသူတို့အား မသတ်မီ ပြောရက်စရာမရှိအောင် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည်” ဟု အခိုင်အမာပြောဆိုခြင်းဖြင့် Urban II က အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များနှင့် စစ်ပွဲအား မမှားကြောင်းအကြောင်းပြသည်။
ပြည်သူ့ခရူးဆိတ်အား အားတက်သရောထောက်ခံမှု စုဆောင်းရာတွင် Urban II ၏ ဒေသနာက အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ခရစ်ယာန်များအပေါ် ဂျူးတို့၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအကြောင်း ကျယ်ကျယ်လောင်လောင်ပေါ်ထွက်လာသည့် ဇာတ်လမ်းများမှာ အလယ်ခေတ်၌ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။
ဂျူးတို့၏ ကျွန်ဘဝမှလွတ်မြောက်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်ပွဲတော် (Passover) ကာလအတွင်း ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ကလေးငယ်များ၏ သွေးကို သောက်သုံးရန် ဂျူးများက ပြန်ပေးဆွဲ သတ်ဖြတ်သည်ဟူသည့် စွပ်စွဲမှုကို သွေးကြွေးအမိန့် (blood libel) သိရှိကြသည်။
၁၇ ရာစုအတွင်း၌ အရပ်သားများအား နှိပ်စက်ခြင်း နှင့် အမျိုးသမီးများအား အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း အပါအဝင် ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်အိုင်းရစ်ရှ်များက ပရိုတက်စတင့်ဂိုဏ်းဝင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်သည်ဟု အဆိုရှိသည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို သရုပ်ဖော်ပန်းချီများအား အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများက လုပ်ကြံဖန်တီးခဲ့သည်။
ပြင်းထန်သည့်လက်တုံ့ပြန်မှုပြုကြရန် ကြွေးကြော်တောင်းဆိုခြင်းဖြင့် အင်္ဂလိပ်လူထုက ဤဇာတ်လမ်းများအား တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
၁၆၄၁ အိုင်းရစ်ရှ်ပုန်ထမှုကာလ၌ ဗိုက်ကြီးသည်များအား ဗိုက်ဖွင့်ပြီး သန္ဓေသားများ ဆွဲထုတ်ပစ်ခြင်းအပါအဝင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုအကြောင်း ထိတ်လန့်ချောက်ချားဖွယ်သတင်းများကို Oliver Cromwell က အိုင်းရစ်ရှ်သူပုန်များအား သတ်ဖြတ်မှုအတွက် အကြောင်းပြချက်အဖြစ်ပေးခဲ့သည်။
အမျိုးသမီးနှင့်ကလေးများအား ဦးရေဆုတ်ပစ်သည့်ဇာတ်ကြောင်းများအပါအဝင် ဗြိတိန်မဟာမိတ် ဌာနေအမေရိကန်တိုင်းရင်းသားများက ကျူးကျော်နယ်ချဲ့သူကိုလိုနီများအပေါ် ကျူးလွန်လေဟန် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအား စာရင်းပြုစုထားသည့် ဗြိတိသျှအေးဂျင့်နှင့် ကနေဒါမြို့တော်ဝန်အကြားက ပေးစာတစောင်ကို ဖော်ထုတ်ရေးသားထားသည်ဆိုသော သတင်းဆောင်းပါးတစောင်ကို ၁၇၈၂ ခုနှစ်၌ ဘန်ဂျမင်ဖရန်ကလင်က ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှသတင်းစာစောင်များက ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ငြိမ်းအေးပြေလည်မှုအား လိုလားသည့်ဘက်သို့ ဗြိတိန်ပြည်သူတို့၏ သဘောထားယိမ်းယိုင်လာလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အဆိုပါဇာတ်ကြောင်းကို လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။
၁၈၅၇ ဆီပွိုင်းသူပုန်ထမှုအပြီးတွင် အထူးသဖြင့်ဥရောပအမျိုးသမီးများအား Cawnpore ကဲ့သို့ အရပ်များတွင် အဓမ္မကျင့်မှုသတင်းများ ဗြိတိသျှနှင့် ကိုလိုနီသတင်းစာများ၌ စတင်ဖြန့်လာသည်။
နောက်ဆက်တွဲ တရားဝင်စစ်ဆေးမှုက မည်သည့်သက်သေအထောက်အထားမျှ မတွေ့ရှိရပေ။
စပိန်-အမေရိကန်စစ်ရိပ်သန်းနေသည့်ကာလတွင် ကျူးဘန်းများအပေါ် စပိန်တို့၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု ဇာတ်လမ်းများအား ပူလစ်ဇာနှင့် ဟာ့စ်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
တခါတရံမှန်ကန်သည်ဆိုသော်ငြားလည်း အဆိုပါဇာတ်လမ်းအများစုမှာ အ‌ရောင်းမြှင့်တင်ရန် လုပ်ကြံဖန်တီးမှုများသာဖြစ်သည်။
၂၀ ရာစု ပထမကမ္ဘာစစ် left|thumb|Stories of German soldiers impaling children on their bayonets were based on extremely flimsy evidence. ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော် ဝါဒဖြန့်ခြင်းကို စစ်မက်ဖြစ်ပွားသောနိုင်ငံတိုင်းက အသုံးပြုကြရာ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း အကြီးအကျယ်ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ စစ်ပွဲအစောပိုင်းကာလများတွင် မျိုးချစ်စိတ်ဖန်တီးရာ၌ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိန်ဝါဒဖြန့်ချိရေးက စစ်ရေးကြိုးပမ်းမှုအား မြှင့်တင်ရန် လိမ်ညာဖန်တီးထားသော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများ အလွန်အကျွံအသုံးပြုခဲ့သည်ဟု လက်ခံထားကြသည်။
ယင်းကဲ့သို့ဇာတ်လမ်းများအနက် ၁ ခုမှာ ဂျာမန်စစ်သားများက ဘယ်လ်ဂျီယံကလေးများ၏ လက်များအား ဖြတ်တောက်ပစ်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါပျက်ယွင်းအောင်ပြုလုပ်ကြခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့ဗားရှင်းတွင် စားပစ်ကြသည်ဟူသတတ်။
အလားတူကိုယ်လက်အင်္ဂါပျက်စီးသွားသော ကလေးများအား တွေ့ခဲ့ရသည်ဟု မျက်မြင်သက်သေ ထွက်ဆိုချက်များလည်း ရှိသည်။
လက်တွေ့တွင် ကလေးတယောက်အနေဖြင့် အလားတူဒဏ်ရာရရှိပြီး ဆေးကုသမှုချက်ချင်းမရပါက အသက်ရှင်ရန်ခဲယဉ်းသည်ဟု Arthur Ponsonby က နောက်ပိုင်းတွင် ထောက်ပြသည်။
အခြားရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုဇာတ်လမ်းတပုဒ်တွင် ကနေဒီယန်စစ်သားများမှာ ဂျာမန်တို့၏ လှံစွပ်သေနတ်ဖြင့် ကွပ်မျက်ခံရခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းဖြစ်ရပ်အား မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ကြုံခဲ့ကြောင်း ကနေဒီယန်များစွာက အခိုင်အမာဆိုသော်လည်း ဖြစ်ပွားပုံကို ပြောရာ၌ မူကွဲအမျိုးမျိုးဖြစ်နေသည်။
ကနေဒီယန် အထူးတပ်ဖွဲ့က ထိုကိစ္စအားစုံစမ်းစစ်ဆေးရာ မမှန်ကန်ကြောင်းတွေ့ရသည်။
ဘယ်လ်ဂျီယံအမျိုးသမီးများ အထူးသဖြင့် သီလရှင်များ၏ ရင်သားများအား ဂျာမန်များက ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်ဟုလည်း အခြားသတင်းများက ဖြန့်ခဲ့သည်။
ဂျာမန်စစ်သားများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို လက်နက်များအတွက် ချောဆီဖြစ်စေ ၊ ကြက်ဝက်ဘဲများအတွက် အစာအနေနှင့်ဖြစ်စေ ပြောင်းသည့် ဂျာမန်အလောင်းစက်ရုံအကြောင်း သတင်းတပုဒ်ကို ၁၉၇၁ ဧပြီတွင် တိုင်းမ်စ် သတင်းဆောင်းပါး တရပ်၌ ဖော်ပြခဲ့သည်။
စစ်လွန်နှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်နှင့်ပြင်သစ်ရှိ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးများက ဤဇာတ်လမ်းများမှာ အစစ်အမှန်မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်သည်။
၁၉၁၅ တွင် ဗြိတိန်အစိုးရက ထင်ပေါ်ကျော်ကြား ခေတ်ပေါ်သမိုင်းပညာရှင် တဦးဖြစ်သည့် ဗိုင်းကောင့်ဘရိုက်စ်ကို ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများနှင့်ပတ်သက်သည့် စွပ်စွဲချက်များကို စုံစမ်းရန် ဂျာမန်တို့၏ရက်စက်ရမ်းကားမှု စွဲချက်ဆိုင်ရာ ကော်မတီအား နာယကပြုရန် စေသည်။
စွဲချက်အများအပြားအား အထင်အရှားသက်သေခံသော ထိုအစီရင်ခံစာကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထုတ်ဝေရာ စစ်ပွဲသို့ဝင်ရောက်ရန် အမေရိကန်ပြည်သူများအား စည်းရုံးသိမ်းသွင်းရာ၌ အထောက်အကူဖြစ်ခဲ့သည်။
အစီရင်ခံစာ၏ စစ်မှန်မှုကို အနည်းငယ်ကသာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။
စစ်ကြီးပြီးနောက် အစီရင်ခံစာစာရွက်စာတမ်းကိုစစ်ဆေးရန်ရှာဖွေသည့် သမိုင်းပညာရှင်များမှာ ဖိုင်တွဲများထူးဆန်းစွာပျောက်ဆုံးသွားကြောင်း ကြားသိရသည်။
မပျောက်ပျက်သွားသော ကော်မတီဝင်များအကြားက ပေးစာများအရ ၎င်းတို့စုံစမ်းစစ်ဆေးသည့် ဇတ်လမ်းများအပေါ် အများယုံကြည်လက်ခံစွမ်းအား သံသယကြီးစွာဖြစ်မိကြောင်း ပေါ်ပေါက်လာရလေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ရှေ့ယခင်ကာလပဋိပက္ခကာလများအတွင်းကပင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုပုံဖော်ဝါဒဖြန့်မှုအား အသုံးပြုမှုကို အယုံအကြည်မဲ့နေခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းကကဲ့သို့ အတိုင်းအတာဖြင့် အသုံးမပြုတော့ပေ။