kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အခြားကြည့်ရန် Lists Glossary of mechanical engineering List of historic mechanical engineering landmarks List of inventors List of mechanical engineering topics List of mechanical engineers List of related journals List of mechanical, electrical and electronic equipment manufacturing companies by revenue Associations American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE) American Society of Mechanical Engineers (ASME) Pi Tau Sigma (Mechanical Engineering honor society) Society of Automotive Engineers (SAE) Society of Women Engineers (SWE) Institution of Mechanical Engineers (IMechE) (British) Chartered Institution of Building Services Engineers (CIBSE) (British) Verein Deutscher Ingenieure (VDI) (Germany) Wikibooks Engineering Mechanics Engineering Thermodynamics Engineering Acoustics Fluid Mechanics Heat Transfer Microtechnology Nanotechnology Pro/Engineer (ProE CAD) Strength of Materials/Solid Mechanics ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်။
ချန်မာဖီ ( ) Chan Mah Phee(၁၈၄၈-၁၉၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ တရုတ်လူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့် ပရဟိတသမား ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ချန်မာဖီကို ၁၈၄၈ ခုတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဖူကျန်းပြည်နယ်၊ အမွိုင်၌ မွေးသည်။
ဖခင်မှာ လယ်သမားကြီး ချန်အီရှင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည် ရောက်လာခြင်း အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ပီနန်သို့ ထွက်လာကာ စင်္ကာပူဆိပ်၌ အလုပ်လုပ်သည်။
၁၈၇၂ ခုတွင် ရန်ကုန်ပြောင်းလာပြီး ငှက်ခတ်သည်။
ဒေးဒရဲမှ သူကြီး ဦးအောင်ဘက ယုံမှတ်သဖြင့် လူယုံမွေးရာ ဆန်လှေများကို ကြီးကြပ်ရသည်။
၁၈၈၃ ခုတွင် တိတ်လျောင်ကုမ္ပဏီကို ရန်ကုန်တွင် တည်သည်။
ရေနံ၊ ဆန်နှင့်ဆေးရွက်ကြီး အသွင်းအပို့လုပ်သော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
နောက် တရုတ်မီးသင်္ဘောကုမ္ပဏီ ဒါရိုက်တာ ဖြစ်လာသည်။
၁၈၉၄-၉၉ ကာလတွင် ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး၌ အရေးပါသူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ရန်ကုန်၏ အကြီးဆုံး မြေရှင်ဖြစ်ပြီး ဝင်ဒါမီယာ (ယခု သံလွင်လမ်း) တွင် မြေ ၉၉ ကွက် ပိုင်ဖူးသည်။
သို့သော်လည်း စံအိမ်မှာ အလုံ၌ ရှိပြီး ထိုအိမ်သွားရာလမ်းကို ချန်မာဖီလမ်း တွင်သည်။
လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအလိုက် ခွဲခြားနေထိုင်ကြသည့် ရန်ကုန်တွင် တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်းကို ကျော်ကာ အဆက်အသွယ် များစွာရှိသည့် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ ဦးအောင်ဘ၏သမီး ဒေါ်အေးမြနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ချန်ချောလှိုင် (曾祖來）၊ ချန်ချောခိုင် (曾祖恺）၊ ချန်ချောပိုင် （曾祖百） ဟူသော သား ၃ယောက်နှင့် သမီး ၃ ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
ချန်မဖီ (၁၈၄၈-၁၉၂၀)၊ ဒေါ် အေးမြ (၁၉၂၁) ၊ သားကြီး ချန်ချောလှိုင် (ခ) Chan Chor Lye (1882 - 1925)၊ သားလတ် ချန်ချောခိုင် က (၁၉၄၆)၊သားငယ် ချန်ချောပိုင် က (၁၉၄၂) လောက်မှာ ဆုံးပါးခဲ့ ကြပါတယ်။
ချန်မဖီ + ဒေါ် အေးမြ တို့က မြေ နဲ့ တိုက် အများအပြား ကို ၁၈၈၀ နှောင်းပိုင်း မှာ စတင် ဝယ်ယူခဲ့ရာ ၁၉၁၀ တွင် တိုက်အိမ်ပေါင်း ၉၉ လုံး ပိုင်ဆိုင်တယ် လို့ မှတ်တမ်း ရှိပါတယ်။
ချန်မာဖီ တို့မိသားစုဟာ လသာ လမ်း နှင့် ကမ်းနားလမ်း ထောင့် က တိုက်အိမ်ကြီး မှာ နေခဲ့ကြပါတယ်။
နောင် တွင် "Overseas Chinese Banking Corporation (OCBC)" ရဲ့ ရန်ကုန် ဘဏ်ခွဲ ဖြစ်လာပြီး ယခု အခါမြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ် ဖွင့်ထား ပါသည်။
ပရဟိတလုပ်ငန်း ချန်မာဖီနှင့် ဒေါ်အေးမြတို့ ရွှေတိဂုံဘုရားတွင် တန်ဆောင်းလှူသည်။
မာဖီယားတန်ဆောင်း တွင်သည်။
ရွှေတိဂုံဘုရား တပေါင်းပွဲတွင်လည်း စတုဒီသာ လုပ်သည်။
ဟွာကျုံး တရုပ်အထက်တန်းကျောင်း (နောက် အမှတ် ၃ ဒေသကောလိပ်၊ ယခု အမှတ် (၃) အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ကြည့်မြင်တိုင်) ဆောက်လှူသည်။
တရုပ်တန်း၌ ချိန်ဖူကုန်း ဖူကျင်းကွမ်ရင်ဘုရားကျောင်း လှူသည်။
ရန်ပိုင် (၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၉) ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင်သစ်တွင် အမည်ရင်းပျောက်ခဲ့ရသည့် သူဌေးကြီးချန်မာဖီ။
၁၉၀၃ ခုတွင် ရန်ကုန် ဟုတ်ကိန်အသင်း၏ ပင်မအလှူရှင် ဖြစ်သည်။
အလုံ၌ ချန်မာဖီဆေးရုံ ဆောက်ပေးသည်။
ပီနန်၌လည်း တရုပ်ဘုရားကျောင်းများ ဆောက်လှူသေးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:၁၈၄၈ မွေးဖွားသူများ။
thumb| ၁၇၈၇ ခုနှစ် ဗြိတိသျှကျွန်စနစ် ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုအတွက် Josiah Wedgwood မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသည့် ကြေးသွန်းပြား “ ကျွန်ုပ်လည်း လူတစ်ယောက် မဟုတ်ဘူးလား။
ညီအစ်ကိုတစ်ယောက် မဟုတ်ဘူးလား။
" thumb| ၁၈၅၀ ခုနှစ်ခန့်တွင် မက်ဆာချူးဆက် ကျွန်စနစ် ဆန့်ကျင်ရေး အသင်းအတွက် စုဆောင်းထားမှု ကျွန်စနစ် ဖျက်သိမ်းရေး ဝါဒ သို့မဟုတ် ကျွန်စနစ် ဖျက်သိမ်းရေးလှုပ်ရှားမှုသည် ကျွန်စနစ် အား အဆုံးသတ်ရန် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဝေါဟာရကို တရားဝင် နှင့် အလွတ်သဘောပါ အသုံးပြုနိုင်သည်။
အနောက်ဥရောပနှင့် အမေရိကတိုက်တို့တွင် ကျွန်စနစ် ဖျက်သိမ်းရေးသည် အတ္တလန္တိတ် ကျွန်ကုန်သွယ်မှု ရပ်တန့်ရန်နှင့် ကျွန်များကို လွတ်မြောက်စေရန် သမိုင်းဝင် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် ပဉ္စမမြောက် ချားလ်း ဧကရာဇ်ဟု လူသိများသော စပိန်ဘုရင် ပထမ ချားလ်စ် သည် ၁၃၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အတွင်း ကျွန်စနစ်ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့သော ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ဒသမမြောက လူးဝစ် ၏ ဥပမာအတိုင်း လိုက်လုပ် ခဲ့သည်။
သူသည် ၁၅၄၂ ခုနှစ်တွင် ကိုလိုနီကျွန်ပြုမှု ကို ဖျက်သိမ်းမည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော်လည်း ထိုဥပဒေသည် အကြီးမားဆုံး ကိုလိုနီ ပြည်နယ်များတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်း မရှိသဖြင့် ထိုနေရာတို့တွင် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
၁၇ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လော်ရန်ဆို ဒါ ဆေးဗာ ဒီ မန်ဒိုကာ ၏ အသနားခံချက်အရ ကျွန်ရောင်းဝယ်မှုကို ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတော် က တရားဝင် ပြစ်တင် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဂရေဂရီ ၁၆ က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။
၁၈ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် အင်္ဂလိပ်နှင့်အမေရိကန် ကွေကာ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးသမား များမှ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဆက်စပ်၍ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်မှ ကျွန်စနစ် ဖျက်သိမ်းရေး လှုပ်ရှားမှု စတင်လာခဲ့သည်။
ဂျိမ်းစ် အိုဂယ်သော့ပ် သည်ကျွန်စနစ်အား ဆန့်ကျင်သော အသိဉာဏ်ပွင့်လင်းမှု ကိစ္စအား စတင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားသူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ပြီးဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်တွင် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အပေါ် အခြေခံ၍ တားမြစ်ခဲ့ပြီး ပါလီမန်တွင် ထိကိစ္စ အား ငြင်းခုံဆွေးနွေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သူ့သူငယ်ချင်းများဖြစ်သော ဂရန်းဗီးလ် ရှပ် နှင့် ဟာနမိုးတို့အား ထိုကိစ္စကို တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်ရန် အားပေးခဲ့သည်။
၁၇၈၅ သူကွယ်လွန်ပြီး မကြာမီတွင် ရှပ် နှင့် မိုး တို့သည် ဝီလီယမ် ဝေဘာဖို့စ် နှင့် အခြားသူများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ကလမ့်ဟန်ဂိုဏ်း အား တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Wilson, Thomas, The Oglethorpe Plan, 201–06. အင်္ဂလိပ် ဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ ကျွန်စနစ်မရှိဟူသော စီရင်ချက်ဖြင့် လွတ်မြောက်လာသည့် ထွက်ပြေးလာသော ကျွန်တစ်ဦး၏ အမှု ဖြစ်သည့် ၁၇၇၂ ခုနှစ် ဆမ်းမားဆက် အမှု သည် ကျွန်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းရေးအတွက် ဗြိတိသျှတို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို စတင်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကျွန်စနစ် ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်များသည် ၁၈ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သော်လည်း ကျွန်အလုပ်သမား အသုံးပြုသော ကိုလိုနီများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခါစ နိုင်ငံများ ဖြစ်သည့် ဒတ်ချ်၊ ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်၊ စပိန် နှင့် ပေါ်တူဂီတို့၏ အနောက်အင်ဒီးစ်၊ တောင်အမေရိကနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ပိုင်းရှိ နယ်မြေများတွင် ဆက်လက်ကျင့်သုံး နေခဲ့သည်။
အမေရိကန် တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ထူထောင်ပြီးနောက် ၁၇၈၀ တွင် မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်မှစတင်ကာနောင်လာမည့် ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုအတွင်း တခါတရံတွင် တဖြည်းဖြည်း လွတ်မြောက်ခြင်း အပါအဝင် ကျွန်စနစ်ကိုဖျက်သိမ်းခြင်း အတွက် ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
မက်ဆာချူးဆက်တွင် လူအားလုံး တန်းတူညီမျှရှိကြောင်း ကြေညာသော အခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ဤပြဋ္ဌာန်းချက်ကို အခြေခံ၍ ကျွန်ပြုခြင်းကိုစိန်ခေါ်သည့် လွတ်မြောက်ရေး တရားစွဲဆိုမှုများကြောင့် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကျွန်စနစ်ကို အဆုံးသတ် စေခဲ့သည်။
၁၇၇၇ မှ ၁၇၉၁ အထိ အသိအမှတ်မပြုသော ပြည်နယ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ဗားမောင့် သည် ၁၇၇၇ တွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများ ကျွန်ပြုခြင်းအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ဗာဂျီးနီးယား ကဲ့သို့သော အခြားပြည်နယ်များတွင် အလားတူ အခွင့်အရေးများကို ကြေညာခြင်းအား တရားရုံးများက အာဖရိကန်နှင့် အာဖရိကန်အမေရိကန်များနှင့် မသက်ဆိုင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆို ခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆက်တွဲ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ကျွန်စနစ် ဖျက်သိမ်းရေး လှုပ်ရှားမှုများသည် မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင် ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး ကွန်ဂရက်မှ ပြည်ထောင်စုသို့ ဝင်ရောက်သော ပြည်နယ်သစ်များတွင် ကျွန်စနစ်တိုးချဲ့ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ကျွန်ရောင်းဝယ်မှု ဖျက်သိမ်းရေး အကျိုးသက်ရောက်မှု နှင့် သက်ဆိုင်သော အဖွဲ့ကို လန်ဒန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၇၉၄ တွင် တော်လှန်ရေး လုပ်နေသော ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ အင်ပိုင်ယာ တစ်ခုလုံးတွင် ကျွန်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သော်လည်း ၁၈၀၂ တွင် နပိုလီယန် က ၎င်း၏ ကိုလိုနီများအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းရန် အစီအစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အနေဖြင့် ကျွန်စနစ်ကို ပြန်လည် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဟေတီ (ထိုအချိန်ကစန်တိုဒိုမင်ဂို) သည် ၁၈၀၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်မှ လွတ်လပ်ရေးကို တရားဝင် ကြေညာ ခဲ့ပြီး ၎င်း၏နယ်မြေတွင် ကျွန်စနစ်ကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များ အားလုံးသည် ၁၈၀၄ ခုနှစ်တွင် ကျွန်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
၁၈၀၇ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (အိုင်ယာလန်အပါအဝင်) နှင့်အမေရိကန်သည် နိုင်ငံတကာကျွန်ကုန်သွယ်ရေး ကို တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ဗြိတိန်သည် ကျွန်သင်္ဘောများကို ပိတ်ဆို့ရေး ကြိုးပမ်းမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံက ယင်း၏ အင်ပါယာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် ကျွန်စနစ် ဖျက်သိမ်းမှုအက်ဥပဒေ ၁၈၃၃ (ထူးဆန်းစွာ အိန္ဒိယ အား ချွင်းချက် အဖြစ်ထားခဲ့သည်။
) ဖြင့် ကျွန်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ပြင်သစ်ကိုလိုနီများသည် ၁၈၄၈ တွင် တဖန် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်သည် ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ၁၃ ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်မှုဖြင့် ကျွန်စနစ်ကိုဖျက်သိမ်း ခဲ့သည်။
အရှေ့ဥရောပတွင်ဝေါလာချီးယား နှင့် မိုဒေးဗီးယား ရှိ ရိုးမားလူမျိုးများအား ကျွန်အဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းရန် အုပ်စုဖွဲ့ လှုပ်ရှားခဲ့ကြပြီး ရုရှားတွင် လယ်ကျွန များကို ကျွန်အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်ရန် အုပ်စုဖွဲ့ လှုပ်ရှား ခဲ့ကြသည်။
ကျွန်စနစ်သည် တရားမဝင်ကြောင်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်းဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။
မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံသည် ကျွန်စနစ်အား နောက်ဆုံး ဖျက်သိမ်းသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ အမိန့်ဖြင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
"Slavery's last stronghold", CNN. March 2012. ယနေ့ခေတ်တွင် ကလေးသူငယ်များနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအား ကျေးကျွန်အဖြစ် စေခိုင်းခြင်း နှင့် အတင်းအဓမ္မ လုပ်အားပေးခိုင်းစေမှု များသည် နိုင်ငံအားလုံးနီးပါးတွင် တရားမဝင် သည့် အပြင်နိုင်ငံတကာဥပဒေ နှင့်ဆန့်ကျင်နေသော်လည်း လူကုန်ကူးမှု နှင့် လိင်အနှောင်အဖွဲ့ ကြောင့် လူကုဋေ ပေါင်းများစွာနှင့် ကလေးသူငယ်များ အပေါ် ဆက်လက် သက်ရောက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျွန်စနစ်။
thumb| မြောက်ပိုင်းနယ်မြေ ပိုင်နက် ဟာမန်းဘာ့ခ်ရှိ ရှေးဦးနေ လူများနေထိုင်ရာ အိမ်များ ၊ ၁၉၂၃ခုနှစ် ၊ ပုံ - ဟားဘတ်ဘေ့စ်ဒေါင်း အဘိုရီးဂျင်းဩစတြေးလျ လူမျိုးများ မှာ ဩစတြေးလျပြည်မနှင့် ၎င်း၏ကျွန်းများ ဖြစ်ကြသည့် တက်စမေးနီးယား၊ ဖရေစာကျွန်း၊ ဟင်ချင်ဘရွတ်ခ်ကျွန်း၊ တီဝီကျွန်း နှင့် ဂရုတီ အိုင်လန်ကျွန်း တို့တွင်နေထိုင်သော ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။
သို့သော်လည်း တောရက်စ် ရေလက်ကြားကျွန်းများ မပါဝင်ပေ။
အဘိုရီးဂျင်းဩစတြေးလျတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅၀,၀၀၀ ကျော်က ဩစတြေးလျနိုင်ငံ တဝှမ်းလုံးတွင်း ထွန်းကားလာခဲ့ကြသော ကွဲပြားသောလူမျိုးများ ပါဝင်သည်။
ဤလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း သည် ရှုပ်ထွေးသော်လည်း ကျယ်ပြန့်စွာ မျှဝေထားသည်။
သို့သော်လည်း လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းနှစ်ရာ အတွင်းမှသာ ၎င်းတို့ဘာသာ အုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
"အဘိုရီဂျင်း"ဟူသော ဝေါဟာရအား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှု သည် အချိန်နှင့်နေရာ တစ်လျှောက် ပြောင်းလဲနေသည်။
မိသားစု အစဉ်အဆက်များ၊ မိမိကိုယ်ကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ရပ်ရွာလူထု၏ လက်ခံမှုတို့၏ အရေးပါမှုသည် ကွဲပြားခြားမှု ရှိသည်။
ဌာနေဩစတြေးလျ တိုင်းရင်းသားများ ဆိုသောဝေါဟာရသည် အဘိုရီဂျင်း ဩစတြေးလျ များအပြင် တောရက်စ် ရေလက်ကြား ကျွန်းသား များကို ရည်ညွှန်းသည်။
အုပ်စုနှစ်ခုစလုံးသည် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည့် ခေါင်းစဉ်တွင် ပါဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုသတ်မှတ်ခြင်း စသည့် အချိန်များတွင်သာ ထိုအသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုသင့်သည်။
(တောရက်စ် ရေလက်ကြား ကျွန်းသားများသည် အဘိုရီဂျင်းအချို့နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအပြန်အလှန် ဖလှယ်မှုများ ရှိသော်လည်း လူမျိုးအားဖြင့် လည်းကောင်း ယဉ်ကျေးမှု အားဖြင့်လည်းကောင်း ကွဲပြားခြားနားမှုရှိသည်။
တောရက်စ် ရေလက်ကြား ကျွန်းများသည်အများအားဖြင့် ကွင်းစလန် ပြည်နယ် ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း သီးခြားအစိုးရအဆင့်အတန်း ရှိသည်။
) ယခင်က အဘိုရီဂျင်း ဩစတြေးလျတို့သည် ကမ်းလွန်ရေတိမ် ပိုင်း၏ ကြီးမားသော နေရာများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၁,၇၀၀ ခန့်က ဟိုလိုဆင်း ရေခဲခေတ်ကြား ကာလ အစတွင် မြေများရေလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ကမ်းလွန်ကျွန်းငယ်များနှင့် တက်စမေးနီးယား ကျွန်းများပေါ်တွင် သီးခြားစီ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
အဘိုရီးဂျင်းအုပ်စုများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ပတ်သက်သော လေ့လာမှုများမှာ ဆက်လက် လုပ်ဆောင် နေသေးသော်လည်း သက်သေအထောက်အထားများအရ သူတို့သည် ရှေးခေတ်အာရှမှ မျိုးရိုးဗီဇအမွေဆက်ခံထားသော်လည်း ခေတ်သစ်လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇ မပါရှိသည်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါပူဝါ လူမျိုးများနှင့်တူညီမှုအချို့ရှိသော်လည်း အရှေ့တောင်အာရှမှ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဝေးကွာနေသည်ဟု သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။
ဥရောပသားတို့၏ ကျယ်ပြန့်စွာ အခြေချနေထိုင်မှု မတိုင်မီတွင် အဘိုရီဂျင်း ဘာသာစကား ၂၅၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ဩစတြေးလျ သန်းခေါင်စာရင်း တွင် ဌာနေ ဩစတြေးလျလူမျိုး ၃.၃% ပါဝင်ပြီး ၉၁% မှာ အဘိုရီဂျင်းများ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ၅% မှာ တောရက်စ်ရေလက်ကြား ကျွန်းသား အဖြစ် သတ်မှာကာ ၄% မှာ နှစ်မျိုး စလုံးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
သူတို့သည် ဩစတြေးလျ ရှိ လူများတို့ နေရပ်စွန့် နေထိုင်ခြင်းတွင်လည်း ပါဝင်ကြပြီး ကမ္ဘာအနှံ့တွင် နေထိုင်ကြသည်။
အဘိုရီဂျင်း လူအများစုသည် အင်္ဂလိပ်စကား ပြောကြသည်။
အဘိုရီဂျင်း စကားစုများနှင့် စကားလုံးများကို ဩစတြေးလျ အဘိုရီဂျင်း အင်္ဂလိပ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
(ထို့အတွက် အဘို ရီးဂျင်းဘာသာစကား များ၏အသံထွက် နှင့် သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံ တွင်သိသာထင်ရှားသောလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်)။
အဘိုရီဂျင်း ဩစတြေးလျလူမျိုးများနှင့် တောရက်စ်ရေလက်ကြားကျွန်းသားများသည် ဩစတြေးလျ နိုင်ငံသားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ကျန်းမာရေး နှင့် စီးပွားရေး ချို့တဲ့မှု များစွာရှိသည်။
အာဖရိက အမေရိကန်များ (အမေရိကန် လူမည်းများ '''သို့မဟုတ် အာဖရို-အမေရိကန်များ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
)''' သည် အမေရိကန် လူမျိုးစုအုပ်စု တစ်စု ဖြစ်ပြီး အာဖရိကရှိ လူမည်းတိုင်းရင်းသားအုပ်စုများမှ ဆင့်သက်လာကြသူများ ဖြစ်သည်။
"The Black Population: 2010" (PDF), Census.gov, September 2011. "Black or African Americans" refers to a person having origins in any of the Black racial groups of Africa. The Black racial category includes people who marked the "Black, African Am., or Negro" checkbox. It also includes respondents who reported entries such as African American; Sub-Saharan African entries, such as Kenyan and Nigerian; and Afro-Caribbean entries, such as Haitian and Jamaican." African Americans Law & Legal Definition: "African Americans are citizens or residents of the United States who have origins in any of the black populations of Africa. In the United States, the terms are generally used for Americans with at least partial Sub-Saharan African ancestry." ယေဘုယျအားဖြင့် ဤစကားစုသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ လူမည်းကျွန် မျိုးဆက်မှ ဆင်းသက်လာသူများ ကိုရည်ညွှန်းသည်။
အာဖရိကန်အမေရိကန်များသည် လူဖြူ များ၊ ဟစ်စပန်းနစ်နှင့်လက်တင်အမေရိကန်များ ပြီးလျှင် တတိယအကြီးဆုံးလူမျိုးစုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး လူမျိုးအုပ်စု ဖြစ်သည်။
အများစုသော အာဖရိကန်အမေရိကန်များသည် လက်ရှိအမေရိကန်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် ကျွန်ဖြစ်ခဲ့သော လူမျိုးများ၏ မျိုးဆက်များဖြစ်သည်။
Gomez, Michael A: Exchanging Our Country Marks: The Transformation of African Identities in the Colonial and Antebellum South, p. 29. Chapel Hill, NC: University of North Carolina, 1998. ပျမ်းမျှအားဖြင့် အာဖရိကန်အမေရိကန်များသည် အနောက်/အလယ်ပိုင်းအာဖရိက နှင့် ဥရောပ နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ပြီး အချို့မှာမူ အမေရိကန် ဘိုးဘွားများမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ယူအက်စ် သန်းခေါင်စာရင်းဗျူရို၏ အချက်အလက်များအရ အာဖရိကမှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့ဘာသာ အာဖရိကန်အမေရိကန်ဟု မဖော်ပြကြပါ။
အာဖရိကမှ ပြောင်းရွှေ့လာသူ အများစု(≈95%)သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်သော လူမျိုးစုများအနေနှင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြလေ့ ရှိကြသည်။
အချို့သော ကာရစ်ဘီယံ၊ အမေရိကအလယ်ပိုင်း နှင့် တောင်အမေရိက နိုင်ငံများမှ ပြောင်းရွှေ့လာသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်များသည် ထိုအသုံးအနှုန်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ဖော်ပြလေ့ မရှိပေ။
အာဖရိကန် အမေရိကန်သမိုင်း သည် ၁၆ ရာစုတွင် စတင်ခဲ့သည်။
အနောက်အာဖရိကမှ လူများအား လက်တင် အမေရိကားသို့ ကျေးကျွန်အဖြစ် အတင်းအကြပ် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကြပြီး ၁၇ရာစုတွင် အနောက် အာဖရိကမှ ကျွန်များကို မြောက်အမေရိကရှိ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ကိုလိုနီများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တည်ထောင်ပြီးနောက် လူမည်းများအား ကျွန်အဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးကျန်ရစ်သော ကျွန် ၄သန်းသည် ၁၈၆၅ ခုနှစ် ပြည်တွင်းစစ် အပြီးမှသာ ကျွန်အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
လူဖြူများသာလျှင် မြင့်မြင်သည် ဆိုသော အယူအဆများကြောင့် သူတို့ကို ဒုတိယတန်းစား နိုင်ငံသားများ အဖြစ် ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။
၁၇၉၀ ခုနှစ် နိုင်ငံသားခံယူရေး အက်ဥပဒေသည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ခံယူရန် လူဖြူများကိုသာ ကန့်သတ်ထားပြီး အိမ်မြေ ပိုင်ဆိုင်သော လူဖြူအမျိုးသားများသာ မဲပေးနိုင်သည်။
Leland T. Saito (1998). "Race and Politics: Asian Americans, Latinos, and Whites in a Los Angeles Suburb". p. 154. University of Illinois Press ဤအခြေအနေများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ လူမည်းအသိုင်းအဝိုင်း ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း၊ အမေရိကန်၏ ကြီးမားသော စစ်ရေး ပဋိပက္ခ များတွင် ပါဝင်ခြင်း၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို ရှာဖွေသော လူထုအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုတို့ဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဘားရက်အိုဘားမား သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ပထမဆုံး အာဖရိကန်အမေရိကန် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာဖရိကန်-အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လူမျိုးများ။
ဘုရားပေါ်ဘုရား နန်းရာကုန်းမှ အနောက်ဘက်စူးစူး တစ်မိုင်ခန့်အကွာ၊ လောကမာရ်အောင်စေတီတော်မှ အနောက်ဘက်ကိုက် ၄၀၀ခန့် အကွာ ဘုရားပေါ်ချောင်းနံဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ဆင်းတုတော်ကြီးမှာ ရေထဲတွင် နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ခန့် ကိန်းဝပ်တော်မူပြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားပေါ်ဘုရား ဟု ခေါ်ကြသည်။
ဉာဏ်တော် ၁၂ပေ ၃လက်မရှိသည်။
မဟာမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်နှင့် လက်ရာများစွာတူလေသည်။
ဘုရားပေါ်ဘုရားဆင်းတုတော်ကြီးရှိရာ ဂူတော်အပေါ်ထက်တွင် တည်ထားသောစေတီဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားပေါ်စေတီဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အောက်ခြေမှာ စတုရန်းလေးထောင့်ပုံဖြစ်၍ ပေ ၂၀မြင့်သော နံရံရှိသည်။
၎င်းမှ ပစ္စယံလေးဆင့်တင်ထားသည်။
ပစ္စယံလေးဆင့်ပြီးနောက် စက်ဝိုင်းပုံသို့ပြောင်းကာ ခေါင်းလောင်းမှောက်၊ ဖောင်း ရစ်၊ ငှက်ပျောဖူး၊ ထီးတော် အဆင့်ဆင့် တင့်တယ်စွာရှိသည်။
ဖောင်းရစ် ၁၂ခု ရှိသည်။
စေတီတော်တစ်ခုလုံးဉာဏ်တော်မှာ (၁၂၀)ပေရှိသည်။
အောက်ခြေဖိနပ်တော်ထောင့်လေးထောင့်တွင် ခြင်္သေ့တစ်ကောင်စီရှိသည်။
အရှေ့ဘက်၊ တောင်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တို့တွင် ဝင်လမ်းဂူတို့ရှိသည်။
၎င်းဂူလမ်းမှ ဂန္ဓကုဋီတိုက်နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
အနောက်ဘက်နံရံကို ကျောပြု၍ ကြီးမားသောကျောက်တုံးတစ်တုံးတည်းကို ထုလုပ်ထားသော ရုပ်တုတော်မြတ်ကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မဟာတိုင်းစန္ဒြားမင်းကြီးသည် ခရစ်နှစ် (၃၂၇) ခုနှစ်တွင် ဝေသာလီမြို့ကိုတည်ထောင်အုပ်စိုးလေသည်။
ဘုရင်၏မိဖုရားကြီးမှာ ကပ္ပိလဝတ်ပြည်မှ သကျသာကီဝင်မင်းမျိုးနွယ်ဝင် သုပဘာဒေဝီဖြစ်သည်။
တစ်ခါသော် မိဖုရားကြီးသည် ကပ္ပိလဝပြည်ရှိ သကျသာကီဝင်မင်း စန္ဒြားမင်းကြီးအား လျှောက်ထားလေသည်။
မင်းကြီးလည်း ကပ္ပိလဝတ်ပြည်သို့ စေတမန်လွတ်ကာ သကျမုနိရုပ်ပွားတော်ကို ပင့်ဆောင်စေသည်။
ဆင်းတုတော်ကြီးကို ရွက်သင်္ဘောပေါ်တင်ပြီး ရခိုင်ပြည်ဝေသာလီမြို့သို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့ရာ သိဉ္စည်းထောင့်ဝဲခနောင်းသို့ အရောက်သောအခါ လေမုန်တိုင်းကျရောက်ပြီး သင်္ဘောစုန်းစုန်းနစ်မြုပ်ကာ သကျမုနိရုပ်ပွားတော်လည်း ရေတွင်ကိန်းဝပ်ခဲ့လေသည်။
မည်သို့ပင် ငုပ်လျှိုး၍ရှာဖွေကြသော်လည်း မတွေ့ခဲ့ချေ။
ဘုရားပင့်ဆောင်ရာမှ ပြန်ရောက်လာကြသော မှူးမတ်စေတမန်တို့လည်း ဝေသာလီမြို့တော်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် အကြောင်းစုံကို ဘုရင်မင်းကြီးထံလျှောက်တင်ကြလေသည်။
ထိုသတင်းကို မိဖုရားကြီးကြားရသောအခါ စိတ်ဝေဒနာ ပြင်းစွာဖြစ်၍ အိပ်ရာထဲ၌ လဲတော့သည်။
ထိုအခါ မင်းကြီးလည်း သကျမုနိကိုယ်စား ကြီးစွာသောကျောက်တစ်လုံးကို သေချာစွာထုလုပ်၍ မိဖုရားကြီးအား ပူဇော်စေသည်။
မိဖုရားကြီးလည်း ပန်းဆီမီးတို့နှင့် ပူဇော်ပြီး ဤသို့ ဆုတောင်းခဲ့လေသည်။
တပည့်တော်မသည် ဤဘဝတွင် သကျမုနိရှင်တော်အား မဖူးမြော်၊ မပူဇော်ရငြားလည်း၊ နောင်တစ်ဘဝဝယ် ဘုရားဒါယိကာမအဖြစ် ပြန်လည်၍ ဖူးမြော်ရပါလို၏ဟု ဆုတောင်းခဲ့လေသည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၅၉၃)ခုနှစ်တွင် မြောက်ဦးရွှေနန်းကို မင်းရာဇာကြီးစိုးစံခဲ့လေသည်။
ထိုမင်း၏မိဖုရား ပဲခူးမင်းသမီးရှင်မနှောင်းတွင် သမီးတော်တစ်ပါးဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။
သမီးတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ကြောင်း မင်းကြီးထံလျှောက်ထားရန်လာကြသော နန်းတွင်းသူတစ်စုနှင့် ပိုက်ဆွဲရာမှ သိဉ္စည်းဝတွင် ရုပ်တုတော်တစ်ဆူ ဘုန်းကံကြောင့် ပေါ်တော်မူကြောင်းလျှောက်ထားရန်လာသော တံငါသူကြီးတို့ နန်းတော်တွင်း၌ ဆုံမိကြလေသည်။
စားတော်ဆက်တံငါသူကြီးလည်း ရေထဲမှ ရုပ်တုတော် တွေ့ရှိကြောင်း လျှောက်တင်လေသည်။
၎င်းနောက် မိဖုရားကြီးမှ သမီးတော်ဖွားတော်မူကြောင်း အပျိုတော်တို့ကလည်း လျှောက်ထားပြန်လေရာ မင်္ဂလာနှစ်ပါးတစ်ချိန် တည်းကြုံကြိုက်လေသည်ဖြစ်၍ မင်းကြီးလည်း အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်လေသည်။
လျှောက်ထားကြသူတို့အား ထိုက်လျောက်သည့်ဆုတို့ကို ပေးသနားတော်မူသည်။
ထို့နောက်မှ မင်းရာဇာကြီးသည် ဆန်းကြယ်သောပွဲကြီးသဘင်ကို စီရင်တော်မူပြီး ခိုင်ခန့်သောတမုတ် လွန်ကြိုးတို့ဖြင့် ထောင်သောင်းမကသော မှူးမတ်ပြည်သူတို့ဆွဲတင်ပင့်ဆောင်ကြသည်။
သို့သော်လည်း ရေထဲမှ ဆင်းတုတော်ကို၊ ကုန်းပေါ်သို့ရောက်အောင် လုံးဝပင့်ဆောင်၍မရနိုင်ချေ။
ထိုအခါ ဘုရင်ကြီးသည် ဤဘုရားဆင်းတုတော်ကို အဘယ့်ကြောင့် ရေထဲမှ ဆွဲတင်ပင့်ဆောင်၍မရခြင်းကို မှူးမတ်တို့အား မေးမြန်းလျှောက်ထားစေသည်။
မယူစားလက်ဝဲမြန် အမတ်ကြီးကောင်းကျော်ထင်က ဝေသာလီပြည်မဟာတိုင်း စန္ဒြားမင်းကြီး၏ မိဖုရားသုပဘာဒေဝီဖုရားကြီးနှင့် သကျမုနိရုပ်တုတော်မြတ်ပျောက်ဆုံးခဲ့ပုံ၊ ဆုမြတ်ပန်ခဲ့ပုံများကို လျှောက်ထားလေသည်။
ယခုအရှင် မင်းကြီးတွင် ဖွားမြင်တော်မူသော သမီးတော်ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ပင့်ဆောင်ပါမှ ပါရမီရှင်ဖြစ်၍ ဘုရားကြီးပေါ်တော်မူမည်ဖြစ်ပါကြောင်း လျှောက်ထားမူခဲ့ပြီး မြပုခက်တော်ဆင်ယင်လျက် ရွှေတမုတ်ကြီးမျှင်ကို သမီးတော်၏ ညာလက်ဝယ် ရစ်ပတ်၍၊ ကျန်တစ်စကို ဘုရားရုပ်တုတော်ပလ္လင်တွင် ရစ်ပတ်စေပြီး ဧယင်ကျူးလျက် ပုခက်လွှဲကာ ရှေးနည်းအတိုင်း လွန်ကြိုးတို့ဖြင့် ပင့်ဆောင်သောအခါ ရုပ်တုတော်မြတ်သည် ရေထဲမှ တရွေ့ရွေ့ကြွကာ ပေါ်တော်မူလေသည်။
မင်းကြီးလည်း လွန်စွာပင်ဝမ်းမြောက်၍ ကမ်းနဖူးဝယ်မြေဖို့စေပြီး တံတိုင်း၊ မီးတား၊ သိမ်၊ ဇရပ်တို့ဖြင့် ဂူကြီးဆောက်လုပ်လှူဒါန်းတော်မူသည်။
ဘုရားဝေယျဝစ္စဆောင်ရွက်ရန် များစွာသော ဘုရားကျွန်၊ သင်္ဃျီ၊ လယ်ယာ၊ ဥယျဉ်၊ ပန်းတင် ဆွမ်းတင်၊ စာခြောက်ကျုံးလှန့်တို့ ပါမကျန် လှူတော်မူသည်။
မင်းရာဇာဘုရင်မင်းမြတ်က ခရစ်သက္ကရာဇ်(၁၆၀၃) ခုနှစ်တွင် တည်ထားခဲ့သည်။
မင်းရာဇာကြီးသည် သူ၏သမီးတော် ပန်းသီတာအား ဤဘုရား၏ကုသိုလ်ရှင်အဖြစ် တိုင်းပြည်ကိုကြေညာခဲ့သည်။
အမေရိကန်တော်လှန်ရေးသည် ၁၇၆၅ မှ ၁၇၈၃ အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိုလိုနီပုန်ကန်မှု ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီ ၁၃ ခု ရှိ အမေရိကန်မျိုးချစ်များသည် ပြင်သစ်၏အကူအညီဖြင့် အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲ (၁၇၇၅-၁၇၈၃) တွင် ဗြိတိသျှကို အနိုင်ယူ၍ ဂရိတ်ဗြိတိန်ထံမှလွတ်လပ်ရေးရခဲ့ပြီးအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ကိုလိုနီ များသည် ၁၇၆၅ ခုနှစ်တွင် တံဆိပ်ခေါင်းအက်ဥပဒေကွန်ဂရက် မှ စတင်ကာ "ကိုယ်စားပြုခြင်းမရှိဘဲ အခွန်မပေး ” ဟုကြေညာခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိသျှပါလီမန်တွင် သူတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်မရှိသည့်အတွက် သူတို့အား အခွန်ကောက်ခံနိုင်သည့် ပါလီမန်၏ အခွင့်အာဏာကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြမှုများသည် ၁၇၇၀ တွင် ဘော်စတွန် အစုလိုက်အပြုံလိုက် လူသတ်မှုနှင့် ၁၇၇၂ တွင် ရုဒ်အိုင်းလန်းပြည်နယ်ရှိ ဂက်စပီသင်္ဘောအား မီးရှို့မှုများနှင့် ၁၇၇၃ ဒီဇင်ဘာတွင် ဘော်စတွန်လက်ဖက်ရည်ပါတီအဖြစ် တဖြည်းဖြည်းချင်း အရှိန်ရလာခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့က ဘော်စတွန်ဆိပ်ကမ်း ကိုပိတ်ပြီး မက်ဆာချူးဆက် ပင်လယ်အော် ကိုလိုနီ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် အခွင့်အရေးများကို ပယ်ဖျက်ခြင်း အပါအဝင် အပြစ်ပေးအရေးယူမှုများကို ဆက်တိုက် ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
အခြားကိုလိုနီများက မက်ဆာချူးဆက် နောက်ကွယ်မှ ရပ်တည်ကာ အမေရိကန် မျိုးချစ် ခေါင်းဆောင်များသည် ၁၇၇၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံအား ခုခံမှုများကို ပေါင်းစည်းရန် ကွန်တီနင်တယ် ကွန်ဂရက် တွင် သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အစိုးရကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
အခြားကိုလိုနီများသည် ဗြိတိသျှဘုရင်အပေါ် သစ္စာစောင့်သိမှုကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားပြီး ၎င်းတို့အားသစ္စာ ရှိသူများ သို့မဟုတ် တိုရီများဟု သိကြသည်။
၁၇၇၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက်တွင် လက်ဆင်တန် နှင့် ကွန်းကော့ရှိ အမေရိကန်စစ်တပ်၏ ပစ္စည်းများကို ဂျော့ဘုရင်၏ တပ်များက ဖျက်ဆီးရန်ကြိုးပမ်းသည့်အခါ တင်းမာမှုများ ပေါက်ကွဲလာပြီး တိုက်ပွဲများအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ သွားကြသည်။
မျိုးချစ်များနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် သူတို့၏ ပြင်သစ် မဟာမိတ်များ သည် ဗြိတိသျှများနှင့် သစ္စာခံများကို တော်လှန်ရေး စစ်ပွဲအတွင်း ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုလိုနီ ၁၃ ခုစလုံးတွင် ပြည်နယ်ကွန်ဂရက် ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယခင် ကိုလိုနီအစိုးရများထံမှ အာဏာကိုရယူပြီး သစ္စာခံများကို နှိမ်နင်းကာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂျော့ချ် ဝါရှင်တန်ဦးဆောင်သည့် ကွန်တီနင်တယ် စစ်တပ်အတွက် လူသူ စုဆောင်းခဲ့သည်။
ကွန်တီနင်တယ် ကွန်ဂရက်မှ ဂျော့ခ်ျဘုရင်အား ကိုလိုနီ နေထိုင်သူတို့၏ အခွင့်အရေးကို ဖိနှိပ်သော အင်္ဂလိပ်အမျိုးသား အာဏာရှင် အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၇၇၆၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကိုလိုနီများအား လွတ်လပ်၍ သီးခြားရပ်တည်သော ပြည်နယ်များအဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။
မျိုးချစ် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက လစ်ဘရယ်ဝါဒ နှင့် ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒ၏ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်များကို ကြေညာခဲ့ပြီး ဘုရင်စနစ်နှင့် သူကောင်းမျိုး စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ကာ လူအားလုံးသည် တန်းတူညီမျှ ဖန်တီးထားကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
၎င်းတို့နှင့် စိတ်ချင်းတူသော ဗြိတိသျှကနေဒါ ကိုလိုနီနေထိုင်သူများမှ သူတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ထောက်ခံ ဝန်းရံမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့၍ မျိုးချစ်တို့သည် ၁၇၇၅-၇၆ ဆောင်းရာသီတွင် ကနေဒါကို ကျူးကျော်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော ကွန်တီနင်တယ် စစ်တပ်သည် ဗြိတိသျှစစ်တပ်ကို ၁၇၇၆ ခုနှစ်မတ်လတွင် ဘော်စတွန်မှ တိုက်ထုတ်နိုင် ခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှတို့ က ထိုနှစ်နွေရာသီတွင် နယူးယောက်မြို့ နှင့် ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာကျသော ဆိပ်ကမ်းကို သိမ်းယူခဲ့ကာ စစ်ပွဲကာလ တစ်လျှောက်လုံး သိမ်းယူ ထားနိုင်ခဲ့သည်။
တော်ဝင်ရေတပ်သည် ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ပြီး အခြားမြို့များကို ခေတ္တခဏ သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့သော်လည်း ဝါရှင်တန်၏ တပ်များကို မချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပေ။
၁၇၇၇၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဆာရာတိုဂါ တိုက်ပွဲ၌ ကွန်တီနင်တယ် စစ်တပ်သည် ဗြိတိသျှစစ်တပ်ကို အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် ပြင်သစ်သည် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်အဖြစ် စစ်ပွဲအတွင်း ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗြိတိန်သည် ပြင်သစ်ကို သူ၏ အဓိကရန်သူ အဖြစ် ပစ်မှတ်ထားပြီး ၎င်း၏စစ်ပွဲကို ပြန်လည်အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။
ဗြိတိန်သည် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များအား သစ္စာစောင့်သိသူများ၏ အကူအညီဖြင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက် စစ်ပွဲသည် တောင်ဘက်သို့ ရွေ့သွားခဲ့သည်။
၁၇၈၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းတွင် ချားလ် ကွန်ဝေါလစ် သည် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၊ ချားစတန်တွင် တွင် အမေရိကန်တော်လှန်ရေး စစ်တပ်ကို အနိုင်ရ ခဲ့သည်။
သို့သော် သူတို့အတွက် နယ်မြေများကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် သစ္စာခံ အရပ်သား အလုံအလောက်ကို စစ်အင်အား အဖြစ် မစုဆောင်းနိုင်ခဲ့ပေ။
နောက်ဆုံးတွင် ၁၇၈၁ ခုနှစ် ဆောင်းဦးကာလ တွင် အမေရိကန်နှင့်ပြင်သစ် တပ်များ ပူးပေါင်း၍ ဒုတိယမြောက် ဗြိတိန်စစ်တပ်ကို ယော့ခ်တောင်းတွင် အနိုင်ရခဲ့ပြီး စစ်ပွဲကို ထိရောက်စွာ အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ပါရီစာချုပ်အား ၁၇၈၃၊ စက်တင်ဘာ ၃ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအား တရားဝင် အဆုံးသတ်ခဲကာ ဗြိတိသျှအင်ပါယာနှင့် လုံးဝ ကွဲထွက်နေသော တိုင်းပြည်အသစ်ကို အတည်ပြု ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မစ္စစ္စပီမြစ်အရှေ့ဘက်နှင့် ဂရိတ်လိတ်ခ် ၏ တောင်ဘက်တွင်ရှိသော နယ်မြေ အားလုံးနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ဗြိတိန်သည် ကနေဒါကို ဆက်လက်၍ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကာ စပိန်တို့သည် ဖလော်ရီဒါကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။