kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို "Vipassana International Center (Singapore)" သည် ဆရာကြီးဦးဘခင်၏ တပည့်ဖြစ်သူ ဆရာကြီး ဦဂဂိုအင်ကာ ပြသသင်ကြားပေးသည့် ၁၀ ရက်တရားစခန်းသင်တန်းများ ကျင်းပပေးနေသည့် စင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ ဝိပဿနာတရားစင်တာကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
ရည်မှန်းချက်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မဟုတ်သူများအား ဓမ္မတရားလေ့ကျင့်မှုများ ပြလုပ်နိုင့်မည့် အခွင့်အလမ်းများနှင့် နေရာတစ်ခု ထောက်ပံ့ပေးရန် ဖြစ်သည်။
ဆရာတော် U Panditabhivamsa အပါအဝင် ထင်ရှားသည့် အကြံပေးသူများ၊ ဆရာများတို့သည် တရားစင်တာသို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
အဖွဲ့သည် ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်း (ဥပမာ - စင်္ကာပူ၊ ဩစတြေးလျ၊ တရုတ်၊ တောင်ကိုရီးယား) တွင် တရားအားထုတ်နိုင်သည့် နေရာများစွာ တည်ရှိသည်။
ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:စင်္ကာပူနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းများ။
ဘမ်းမလစေတီတော် ()သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ Haripur မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓစေတီတော်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ၂ ရာစု အချိန်ကာလက ဖြစ်သည်။
ဟရိုမြစ် (Haro) ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
Haro မြစ်သည် Khanpur တမံ၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘမ်းမလစေတီတော်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် ဘမ်းမလဗုဒ္ဓဘာသာနယ်မြေ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းနယ်မြေသည် နှစ်ပေါင်း ၁၇၀၀ ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓဘုရားအဖြစ် ရောက်တော်မူနေဟန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြောင့် ထင်ရှားသည်။
၎င်းရုပ်ပွားတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး ရုပ်တု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Pakistan unveils remains of 1,700-year-old sleeping Buddha | Pakistan | The Guardian တူးဖော်မှု ဖော်ပြချက်များ ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီပုထိုးများ။
thumb|Bikrampur Vihara ဘိကရမ်ပါဝိဟာရ သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ Munshiganj ခရိုင်၊ Bikrampur မြို့၊ Raghurampur ရွာတွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာဝိဟာရတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ ကျောင်းတော်သည် Munshiganj ခရိုင်၊ Union of Sadar Upazila လက်အောက်ရှိ Raghurampur ရွာတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်း ဒေသတွင်းလူမှုယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Agrasar Bikrampur ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် Jahangirnagar တက္ကသိုလ်၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနတို့ ပူးပေါင်းကာ တူးဖော်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး လေးနှစ်ကြာပြီးနောက် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
တူးဖော်မှုအတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနက ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် Bikrampur ဒေသ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်ရေးနှင့် သုတေသန ဒါရိုက်တာက ၁၀၀၀ ခုနှစ် ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လ အထိ အဖိုးတန် ရုပ်တုနှင့် ပန်းပုများ ၁၀၀ ကျော်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်သည် ဓမ္မပါလ ဧကရစ် (Dharmapala )က သူအုပ်ချုပ်ခဲ့စဉ် c. 820 အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ကျောင်းတော် အခု ၃၀ ထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဓမ္မပါလဧကရာဇ်သည် Pala အင်ပါယာ၏ ဒုတိယမြောက် ဘုရင်လည်း ဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းတော်သည် တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ထင်ရှားသည့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည့် Atiśa နှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။
Atiśa ခေတ်ကာလအတွင်း ထိုဒေသသည် ထိုနေရာသို့ တရုတ်၊ တိဘက်၊ နီပေါနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများမှ ကျောင်းသားများနှင့် ပါမောက္ခများ ၈၀၀၀ တို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာပညာရေး သင်ကြားရာ ဗဟိုနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဗဟိုကျောင်းတော် တူးဖော်တွေ့ရှိသမျှအရ ရဟန်းများ နေထိုင်ရာအ ခန်းငါးခန်းရှိပြီး ၃.၅ x ၃.၅ မီတာ (၁၁ ပေ x ၁၁ ပေ) အရွယ်အစား ရှိသည်။
ကျောင်းတော်၏ အရွယ်အစားကို ယခုအချိန်တွင် တိတိကျကျ မပြောဆိုနိုင်သေးပေ။
အောက်ပါတို့သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များ စာရင်း ဖြစ်သည်။
Buddhist Vihara - BanglapediaBuddhist Tour of Bangladesh Name Native NameImageRegionAgrapuri Viharaঅগ্রপুরি বিহারNaogaon, Rajshahi Divisionဘီတာဂါ့ဝိဟာရভিতরগড় বিহারPanchagarh, Rangpur Divisionသိတကော့ဝိဟာရসীতাকোট বিহার140pxDinajpur, Rangpur Divisionဘိကရမ်ပါဝိဟာရবিক্রমপুর বিহারBikrampur, Dhaka Divisionဟလဒ်ဝိဟာရহলুদ বিহার140pxNaogaon, Rajshahi Divisionဇဂဒ္ဒလမဟာဝိဟာရজগদ্দল মহাবিহার140pxNaogaon, Rajshahi Divisionနတေ့ဝါဒါးনাটেশ্বর দেউলTongibari, Dhaka Divisionပန်ဒစ်ဝိဟာရপণ্ডিত বিহারAnwara, Chittagong Divisionသာလဝန်ဝိဟာရশালবন বিহার140pxComilla, Chittagong Divisionဆိုမာပူရ မဟာဝိဟာရসোমপুর মহাবিহার/ পাহাড়পুর বিহার 140pxNaogaon, Rajshahi Divisionဝသုဝိဟာရভাসু বিহার140pxBogra, Rajshahi Division ပြင်ပလင့်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ။
နီလာဝင်း (၁၉ မတ်လ ၁၉၉၇ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူမသည် ရှေ့တန်းတွင် ကစားသည်။
သူမသည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
မိုးမိုးဝါ (၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၄ ဖွား) သည် မြန်မာဘောလုံးအားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
နောက်တန်းခံစစ်တွင် ကစားသည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်း၏ အားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝ မိုးမိုးဝေသည် AFC အာဆီယံအမျိုးသမီးပြိုင်ပွဲများ (၂၀၀၈, ၂၀၁၀, ၂၀၁၄ စသည့်နှစ်များတွင် )တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၈၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
ချစ်ချစ် (၁၈ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်းအတွက် နောက်တန်းတွင် ခံစစ်ကစားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
နုနု (၁ ဧပြီ ၁၉၉၉ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီ ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်းတွင် အလယ်တန်း၌ ကစားသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ ''Scores and results list Myanmar's goal tally first. No. Date Venue Opponent Score Result Competition 1. 12 June 2018 Bangkokthonburi University Stadium, Bangkok, Thailand 1–2 1–2 Friendly 2. 27 August 2019 IPE Chonburi Stadium, Chonburi, Thailand 2–0 3–0 2019 AFF Women's Championship 3. 3–0 ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
မေစံပယ်ဖူး (၃၁ ဇူလိုင် ၁၉၉၆ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမား ဖြစ်သည်။
အလယ်တန်းတွင် ကစားသည်။
မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း၏ အားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကစားသမား မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုကာ 2015 AFC U-19 Women's Championship ပြိုင်ပွဲတွင် ကစားခဲ့သည်။
အကြီးတန်း၌ သူမသည် 2014 AFC Women's Asian Cup and the 2016 AFF Women's Championship စသည်တို့၌ ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
တစ်သျှူး (သို့) တစ်ခါသုံးစက္ကူ () သည် ယနေ့ခေတ်၌ တွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲနေသည့် တကိုယ်ရေသုံးပစ္စည်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
တစ်ခါသုံးစက္ကူများသည် ပေါ့ပါးပြီးပါးလွှာသောစက္ကူ (သို့) ကော်ရည်တင်ထားသော ခရေ့ပ် (crepe, ခရေ့ပ်/ခရပ်) အမျိုးစား စက္ကူများဖြစ်ကြသည်။
တစ်သျှူးစက္ကူများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများမှာ စုပ်ယူမှုအားကောင်းခြင်း၊ အလေးချိန်ပေါ့ခြင်း၊ ပါးလွှာခြင်း၊ အသုံးပြုရန် သက်တောင့်သက်သာဖြစ်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ယင်းတို့အား သစ် (သို့) ဝါး (သို့) စက္ကူပျော့ဖတ်များမှ ထုတ်လုပ်သည်။
သုံးစွဲသည့် အပေါ်မူတည်၍ တခါသုံးစက္ကူအမျိုးအစားများအား အောက်ပါအတိုင်းခွဲခြားနိုင်သည်။
တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးသုံး (Hygienic tissue paper) မျက်နှာသုတ် (Facial Tissue) မျက်နှာ/ကိုယ်သုတ်ပုဝါ (Paper Towel) တစ်ရှူးစက္ကူထုပ် (Wrapping Tissue) အိမ်သာသုံးစက္ကူ(Toilet Paper) စားပွဲတင် လက်သုတ်ပုဝါ (Table Napkins) အသံစုပ်ယူနိုင်ရန်အတွက် စတူဒီယိုသုံး တစ်ရှုးစက္ကူများ (Acoustic Disrupter) လမ်းပြုပြင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် စက္ကူများ (Road Repair) ထုတ်ပိုးစက္ကူ (Packing) စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစောဆုံးသော တစ်ခါသုံး စက္ကူများ ထုတ်လုပ်သုံးစွဲမှုအား ၁၉ရာစုနှစ်တွင် ဥရောပနိုင်ငံများ၌ အိမ်သာသုံး စက္ကူအဖြစ် သုံးစွဲမှုမှ စတင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
၁၉၆၀ခုနှစ်များမှစတင်ကာ အထွေထွေ တစ်ခါသုံး စက္ကူများကို အနောက်ဥရောပ၌ တွင်ကျယ်စွာထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယခင်က အိမ်သာသုံးစက္ကူများသာ ထုတ်လုပ် ရောင်းချသုံးစွဲခဲ့ကြသော်လည်း ၁၉၉၀ခန့်မှစတင်ကာ မျက်နှာသုတ်၊ လက်သုတ်ခြင်း နှင့် စားသောက်ဆိုင်များ၌ လက်သုတ်ပုဝါအစားထိုး အသုံးပြုခြင်းများအတွက် တခါသုံးစက္ကူများအား သုံးစွဲလာခဲ့ကြရာမှ ယခုအခါ မရှိမဖြစ်လူသုံးကုန်ပစ္စည်းအဖြစ် ဈေးကွက် တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ တစ်ခါသုံးစက္ကူခေတ်ဦးတွင် ထိုင်း၊ တရုတ် စသည့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ တင်သွင်းသုံးစွဲခဲ့ကြမည်ဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ ဈေးကွက်စစ်တမ်းများနှင့်စာရင်းဇယားများအရ ရန်ကုန်တမြို့ထဲ၌ပင် မှတ်ပုံတင်ထားသည့် Tissue ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း ၄၀မှ ၅၀ ထိ ရှိနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:စက္ကူ။
ပါမောက္ခဒေါက်တာအေးသောင်းသည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ် မကွေး၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၏ ပထမဆုံး ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူးဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ။
ပရိယတ္တိ သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ Onalaska တွင် တည်ရှိသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်မယူသည့်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် စာအုပ်များထုတ်ခြင်း၊ ဖြန့်ဝေခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ တရားဓမ္မများသင်ကြားမှု မီဒီယာများတွင် ကူညီခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
၎င်းအဖွဲကို “မြောက်အမေရိက၏ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာသူများအတွက် စာအုပ်များထောက်ပံ့ရာ” ဟု Tricycle: The Buddhist Review က ဆိုခဲ့သည်။
Wilhelm, Steve. “Dhamma Works: The Pariyatti Book Service,” "Tricycle: The Buddhist Review", Winter 2002, p. 84 ပရိယတ္တိစာအုပ်တိုက်မှ စာအုပ်ပေါင်း ၉၀၀ နီးပါးကို ထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။
ပရိယတ္တိသည် ၎င်း၏ ဝဘ်ဆိုက်မှတစ်ဆင့် အခမဲ့ဝန်ဆောင်မှုများစွာကိုလည်း အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။
၎င်းတို့တွင် ပရင့်မထုတ်ရသေးသည့် စာအုပ်များ၊ ပို့ကဒ်များနှင့် “နေ့စဉ် ဗုဒ္ဓ၏ ဩဝါဒစကားများ” ကို အီးမေးဖြင့် ပို့ခြင်း စသည်များကို လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။
ပရိယတ္တိသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် ဗုဒ္ဓစာပေထုတ်ဝေရေးအဖွဲ့ (BPS) မှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များ၊ လန်ဒန်အခြေစိုက် ပါဠိစာပေအဖွဲ့ (PTS) မှ ထုတ်ဝေသည်များနှင့် ပိဋကတ်သုံးပုံကို မြောက်အမေရိကတွင် ပြန်လည်ထုတ်ဝေသည့် တစ်ဦးတည်းသော ထုတ်ဝေသူလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေစိုက် Vipassana Research Institute(VRI) and Motilal Banarsidass များမှ ရှာဖွေရန်ခက်ခဲသည့် ထုတ်ဝေသည့်စာများအပါအဝင် အခြားထုတ်ဝေသူများ၏ စာပေများကို စုဆောင်းထားရှိသည်။
ပရိယတ္တိသည် VRI နှင့် BPS တို့မှ ထုတ်ဝေသည့် စာပေများကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်းနှင့် ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဝေမှုများအပါအဝင် စာအုပ် ၃၀ ကျော်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း ပရိယတ္တိ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မြောက်ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်သူများ စတင်ခဲ့သည့် အိမ်အခြေစိုက်အီးမေးအော်ဒါဝန်ဆောင်မှုမှ စတင်ခဲ့သည်။
၎င်းဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ဆရာကြီး ဦးဘခင်နှင့် ဦးဂိုအင်ကာတို့၏ တရားအားထုတ်လေ့ကျင့်မှုဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို အနောက်နိုင်ငံများမှ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။
ထိုအားထုတ်မှုကြောင့်ပင် Vipassana Research Publications of America (VRPA) ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၎င်းကို ဦးဂိုအင်ကာ၏ တွန်းအားပေးမှုဖြင့် တရားအားထုတ်ဖော်တစ်ဦးက လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
VRIမှ ထုတ်ဝေသည်များကို အနောက်နိုင်ငံများတွင် စာအုပ်ထုတ်ဝေမှုများ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
၎င်းအဖွဲ့နှစ်ခုတို့သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ပူးပေါင်းကာ ပရိယတ္တိဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ Pariyatti home page Vipassana meditation as taught by S. N. Goenka in the tradition of Sayagyi U Ba Khin ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် စာပေ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ မီဒီယာ။
ဝံသ () သည် ပါဠိဘာသာစကားမှဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်၍ "အမျိုးအနွယ်" ဟူ၍ အနက်အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။
သက္ကတဘာသာဖြင့် "ဝံသျှ" (vamsha) ဟု ရေးသားကြသည်။
definition of "ဝံသ" at Myanmar-Myanmar Dictionary compiled by Myanmar Language Commission, 1993. ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာတို့၏ ခေတ်ဦးနှင့် ခေတ်လယ်ပိုင်းရှိ စာပေအမျိုးအစားတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
ဤစာပေအမျိုးအစား၌ မျိုးရိုးဆင်းသက်ပုံများကို အလေးပေးဖော်ပြထားကြ၍ ဥရောပစာပေတွင်တွေ့ရှိရသော ရိုးရာသမိုင်းအဖွဲ့များနှင့်ဆင်တူ၏။
သို့သော် ဝံသကျမ်းများ၌ ရာဇဝင်၊ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း/ဝင်စားခြင်း ကဲ့သို့သော ဘာသာရေးနွှယ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများလည်းပါဝင်နိုင်ပေသည်။
ဝံသကျမ်းတစ်အုပ်သည် မင်းဆက်တစ်ဆက်၊ မိသားစုတစ်ခု၊ အယူအဆ (သို့) ဂိုဏ်းတစ်ဂိုဏ်းကိုတည်ထောင်သော တစ်ဦးတစ်ယောက်အကြောင်းများကိုလည်း အထူးအလေးပေး ဖော်ပြနိုင်ကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အထွတ်အမြတ်နေရာတစ်ခုအကြောင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပေသည်။
ဤကျမ်းစာများကို အများအားဖြင့် "---ဝံသ" ဟူ၍ နောက်ဆက်ပုဒ်ဖြင့် ခေါင်းစဉ်တပ်ရေးသားကြသည်။
Vamsa: Buddhist Literature, Encyclopaedia BritannicavaMza Monier Williams Sanskrit-English Dictionary (2008 revision), University of Koeln, Germany ပါဠိဘာသာလာ "ဝံသ" ကို မြန်မာတို့က ထိုအတိုင်းခေါ်ဝေါ်ကြသကဲ့သို့ "ဝင်" ဟူ၍လည်း သုံးနှုန်းကြသည်။
ဥပမာအနေဖြင့် အစဉ်အဆက်ကိုပြသော ကျမ်းကိုးခုကို "ဝင်ကိုးဝင်" ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၍ ၎င်းတို့မှာ ဗုဒ္ဓဝင်၊ မဟာဝင်၊ ရာဇဝင်၊ အနာဂတဝင်၊ ဒါဌာ ဓာတုဝင်၊ ဒီပဝင်၊ ထူပဝင်၊ ဗောဓိဝင် နှင့် သာသနာဝင် တို့ဖြစ်ကြသည်။
definition of "ဝင်ကိုးဝင်" at Myanmar-Myanmar Dictionary compiled by Myanmar Language Commission, 1993. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အာဏာသိမ်းယူမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
မနက်ပိုင်းအချိန်တွင် တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ယာယီသမ္မတဦးမြင့်ဆွေသည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ)အစည်းအဝေး ခေါ်ယူကာ နိုင်ငံ‌တော်အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး တပ်မ‌တော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။
အာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားပြီး မကြာမီတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဝေါ်ကီတော်ကီပိုင်ဆိုင်မှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဦးဝင်းမြင့်ကို ကိုဗစ်ကာလ၌ ကျန်းမာရေးထုတ်ပြန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်း‌ကြောင့်ဟု စွပ်စွဲ၍ လည်းကောင်း တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလည်း ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာထုတ်ပြန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့်ဟု စွပ်စွဲကာ ထပ်မံတရားစွဲခဲ့ပြန်သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့ထိ စစ်အစိုးရအားဆန့်ကျင်သူများအား အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခြင်း ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးသူ ၉၂၀ ကျော်ရှိပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူ၆၈၀၀ကျော်ရှိသည်ဟု AAPPနှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများနှင့် ပြည်တွင်းသတင်းဌာနများတွင်တွေ့ရသော်လည်း အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှာငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများအား စစ်အစိုးရ၏ ဖြိုခွင်းမှုများကို တုံ့ပြန်သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ဆန့်ကျင်မှုများ နိုင်ငံအဝှမ်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား ၁,၇၁၉ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ၉,၉၈၄ ဦး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ထင်ရှားသော NLD ပါတီဝင် သုံးဦးမှာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရစဉ်အတွင်း သေဆုံးခဲ့သလို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လေးဦးကိုလည်း စစ်အစိုးရက ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကျရောက်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၇၆ ကြိမ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အကျဉ်းသား ၉,၀၀၀ ကျော်အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပြုခဲ့သည်။
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ အနိုင်ရရှိထားပုံ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်လွှတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် တိုင်းပြည်အတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၈ နှင့် ၁၉၆၀ အကြားတွင် တပ်မတော်သည် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအစား တိုင်းပြည်ကို‌ခေတ္တအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ တွင် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် အာဏာသိမ်းပိုက်ပိုက်ခဲ့‌သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အရေးအခင်းကြီးဖြစ်ခဲ့ရာ ဦးနေဝင်းအစိုးရကို ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့လေသည်။
သို့သော် တပ်မတော်ဦးစီးသော နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ သည် ချက်ချင်းအာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရွှေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့ရာ ဒေါ်ဆောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် အနိုင်ရခဲ့လေသည်။
သို့သော်တပ်မတော်သည် ထိုရလဒ်များကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။
Dieter Nohlen, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p611 စစ်တပ်အစိုးရသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်ပြီးဆုံးခဲ့သော်လည်း အရပ်သားအစိုးရ၏ပါတီမှာ စစ်တပ်ကသာဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည်ထပ်မံ၍ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
သို့သော် လွှတ်တော်၏ နေရာများအနက် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကိုတပ်မတော်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ နေရာယူထားသည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်၏ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် လွှတ်တော်နေရာ ၄၇၆ နေရာအနက် ၃၉၆ နေရာကိုအနိုင်ရရှိခဲ့ရာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထက်ပင် ပို၍များပြားသည်။
တပ်မတော်၏ ကျောထောက်နောက်ခံ ပါတီဖြစ်သော ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကမူ နေရာ ၃၃ နေရာသာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ထိုအခါတပ်မတော်သည် မဲပေးခွင့်ရှိသူ ဦးရေးထက် မဲစာရင်းထုတ်ပြန်ရာတွင် ၁၀ သန်းကျော်ပိုမိုများပြားနေခြင်း ကြိုတင်ဆန္ဒမဲပေးချိန်များတွင်လဲ မလျှော်ကန်သော (ဥပဒေနှင့် မညီညွှတ်သော) မဲပေးခြင်းများ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ အကြိမ်ကြိမ်သတိပေးခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ ဆောင်ရွက်ခြင်းများမရှိခဲ့ခြင်း စသည်ဖြင့်အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးပြကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို အမှန်မဟုတ်ကြောင်းစွပ်စွဲခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပြင်သစ်၊ အမေရိကန်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံတို့သည် အာဏာသိမ်းပိုက်နိုင်သည့်အကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။
ဖြစ်ရပ်များ ၂၀၂၁ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ရက်​နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် အခြားသောပါတီခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟု အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ပြောရေး‌ဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါက်တာမျိုးညွန့်က ဆိုသည်။
စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီလို့ ယူဆ - NLD ပြောခွင့်ရသူ။
VOA Burmese။
မိမိကိုလည်း တပ်မတော်မှ လာရောက်ဖမ်းဆီးနိုင်ချေ ရှိကြောင်းလည်းပြောဆိုခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အင်တာနက်လိုင်းနှင့် ဖုန်းလိုင်းများမှာလည်း ရုတ်တရက်ပျောက်ဆုံးသွားလေသည်။
ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော် အပါအဝင် မြို့ကြီးအများစု အဆက်သွယ်ပြတ်နေ။
ဘီဘီစီမြန်မာ။
ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ အယောက် ၄၀၀ ခန့်ကို နေပြည်တော်ရှိ စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာ၌ အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။
ထိုအခါ NLD သည် ထိုဖမ်းဆီးခံရသောသူတို့အား ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ နေထိုင်နိုင်အောင်စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။
ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် ထိုကိုယ်စားလှယ်များကိုရိပ်သာအတွင်း၌သာ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးစတင်ရန် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာတပ်မတော်သည် ထိုကိုယ်စားလှယ်များအား ၂၄ နာရီအတွင်း စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာမှ ထွက်ခွာရန်အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD လွှတ်တော်အမတ်အယောက် ၇၀ တို့သည် စစ်အစိုးရကိုဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် လွတ်တော်အစည်းအဝေးစတင်သကဲ့သို့ သစ္စာဆိုကတိပြုခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် တပ်မတော်သည် ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော မြဝ‌တီမင်းကြီးကျောင်း ဆရာတော်နှင့် ရွှေညဝါဆရာတော်တို့အား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ရှစ်လေးလုံးတွင်ပါဝင်ခဲ့သူ ကိုမြအေးအားလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (Assistance Association for Political Prisoners) အဖွဲ့၏အဆိုအရ လွှတ်တော်အမတ် ၁၃၃ ဦးနှင့် ပြည်သူလှုပ်ရှားမှုအတွက်တက်ကြွသူ ၁၄ ဦးတို့ကိုဖမ်းဆီးထားသည်။
thumb|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ရုံးအနီးတွင် ပိတ်ဆို့ထားစဉ် နေပြည်တော်နှင့် ရန်ကုန်မြို့များတွင် တပ်မတော်စစ်သားများကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။
နံနက် ၁၀နာရီခန့်မှစ၍ မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားမှစစ်တပ်သည်တိုင်းပြည်ကို စတင်အုပ်ချုပ်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
ဒုသမ္မတဦးမြင့်ဆွေသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အာဏာလွှဲပြောင်းမှုမရှိသော်လည်း ယာယီသမ္မတဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁ ရက် ၂ လ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ အခန်း(၁၁) ပုဒ်မ ၄၁၇အရ နိုင်ငံတော်ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်ကြေညာခဲ့ပြီး ပုဒ်မ ၄၁၈ အရ နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတို့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး‌မင်းအောင်လှိုင်အား အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည်တိုင်းပြည်ကို တစ်နှစ်မျှ အုပ်ချုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ရန်ရှိသည်များဆောင်ရွက်ပြီး သည့်နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အား ပုဒ်မ ၄၂၂ အရ အာဏာ ပြန်လည်လွှဲအပ်ပြီးနောက် (၆) လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
ညပိုင်းတွင် တပ်မတော်သည် ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအသစ် ၁၁ ဦး ကို ခန့်အပ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏နေအိမ်ကို ရဲတပ်ဖွဲ့ကဝင်စီးခဲ့ရာ ‌သူမအားနိုင်ငံခြားမှဆက်သွယ်ရေးကိရိယာများ (ICOM စကားပြောစက် ၁၀ လုံးနှင့် Jumber တစ်လုံး) ကို တရားမဝင်တင်သွင်းသည်ဟု တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အား ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော Car Campaign တွင် လက်ပြနှုတ်ဆက်ခဲ့သည်ကို လူစုလူဝေးပြုလုပ်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေး ကာလများတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက် ဥပဒေစည်းကမ်းများကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး ဥပဒေဖြင့် တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြေးလျန်းလူမျိုး စီးပွားရေးအကြံပေးဖြစ်သူ ရှောင် တာနယ် (Sean Turnell) အားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နှင့် ၉ ရက်တို့တွင် တပ်မတော်သည် ညဘက်အပြင်မထွက်ရနှင့် လူ ၅ ဦးနှင့်အထက် စည်းဝေးခြင်းမပြုရအမိန့်တို့ကို ကြေညာခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ NLD ရုံးချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင်တပ်မတော်သည် ဆိုက်ဘာဥပဒေမူကြမ်းကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။
ထိုဥပဒေမူကြမ်းကို နည်းပညာသမားများသည် လူ့အခွင့်အရေးကိုချိုးဖောက်သည်ဟုဆိုကာ အပြင်းအထန်ရှုတ်ချခဲ့သည်။
မြန်မာ့အင်တာနက်အတွင်း Firewall ကို တရုတ်မှကူညီ၍ တည်ဆောက်မည့်အကြောင်းကို သံသယဖြစ်လာခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်သံရုံးရှေ့တွင် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
သို့သော်တရုတ်သည် ထိုအကြောင်းကို ကောလဟာလဟူ၍ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ်၌ ရဲသားများသည်လည်း ဆန္ဒပြသူများနှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်အချိန်၌ တပ်မတော်နှင့်မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့သည် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝန်ထမ်းများ၊ NLD အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆန္ဒပြသူများနှင့် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရဦးရွှေမန်းကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှသတင်းမီဒီယာအား "အာဏာသိမ်းအစိုးရ" (အင်္ဂလိပ်အားဖြင့် "junta"၊ "regime") စသောအခေါ်အဝေါ်များကို အသုံးမပြုရန်တားမြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင်မင်းကိုနိုင်အားလည်း ဖေ့စဘွတ်ပေါ်တွင်ပို့စ်များရေးတင်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ချမ်းရေးကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ပြည်သူများအားဖိနှိပ်ရန် တင့်ကားများ၊ သံချပ်ကာကားများစသည်တို့ကို မြို့ကြီးများတစ်ခွင်ပို့ချထားသည်။
ပြည်သူများသည် ​ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလွှတ်ပေးရန် ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ‌ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထပ်မံတရားစွဲရမန်ယူခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် နာမည်​​ကျော် ဆယ်လီဘရစ်တီ ၆ ဦးအား CDM ပြုလုပ်ရန်လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂမြန်မာသံအမတ် ဦးကျော်မိုးထွန်းသည် စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ငြင်းဆန်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
နောက်နေ့တွင် တပ်မ‌တော်မှသူ့အား ရာထူးနေရာမှ ဖြုတ်ချခဲ့သည်။
စမ်းချောင်းမြို့နယ် ရဲစခန်းမှ ဂျပန်သတင်းထောက် ယူကီ ကီတာဇူမီ (Yuki Kitazumi) အား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မတ်လ ၈ ရက်တွင် MRTV သည် မစ္ဈိမ၊ Myanmar Now၊ DVB၊ 7 Day News နှင့် ခေတ်သစ်မီဒီယာ ဟူသောသတင်းမီဒီယာတို့ကို ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ယူကေသံအမတ် ကျော်စွာမင်းသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွှတ်ပေးရန်တောင်းဆိုမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ခေါ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတအား ထိန်းသိမ်းခြင်း ၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရားရုံး၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်များအရ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ နံနက် (၅)နာရီခန့်တွင် သမ္မတအိမ်တော်ရှိ အိပ်ခန်းသို့ စစ်သားများက တံခါးလာခေါက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အိမ်တော်အတွင်း အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်ထားသော စစ်သားများ ရောက်ရှိနှင့်နေပြီဖြစ်သည်။
ထို့နောက် စစ်သားများက အိမ်တော်အရှေ့ပိုင်းရှိ သမ္မတရုံးခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူတစ်ဦးမှ ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
သမ္မတမှ ငြင်းဆိုသဖြင့် အနောက်ပိုင်းရှိ အိမ်တော်သို့ ပြန်ပို့ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သမ္မတနှင့် မိသားစု၏ လက်ကိုင်ဖုန်းများကို သိမ်းဆည်းလိုက်ကြသည်။
ထိုနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သမ္မတအိမ်တော်မှ (၃)ရက်အတွင်း ဖယ်ရှားရန် ပြောခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီ (၄)ရက်နေ့ညတွင် သမ္မတအိမ်တော်အနီးရှိ ဝန်ကြီးအိမ်တော်များမှ တစ်လုံးတွင် နေရာချပေးခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မေလ (၂၃)ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်နေရာတစ်ခုသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
အရေးပေါ်အခြေအနေ သက်တမ်းတိုးခြင်း ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ရာမှ တစ်နှစ်ပြည့်မြောက်သဖြင့် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့နှင့် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့တို့တွင် တစ်ကြိမ်လျှင်(၆)လစီ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
အခြေခံဥပဒေအရ အရေးပေါ်ကာလကို သာမန်အားဖြင့် (၆)လ ၂ကြိမ်သက်တမ်းတိုးနိုင်သော်လည်း ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိတွင် တိုင်းပြည်သည် သာမန်အခြေအနေမဟုတ်သဖြင့် နောက်ထပ် (၆)လ သက်တမ်းတိုးကြောင်း ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်​နေ့တွင် ယာယီသမ္မတက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီမှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။
အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးအား သဘောထားတောင်းခံခဲ့ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေနှင့် ညီညွတ်​ကြောင်း သ​ဘောထားပြန်ခဲ့သည်။
၂၀၂၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်​နေ့တွင် ​နောက်ထပ် (၆)လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
သိမ်းပိုက်ခြင်းအကြောင်းအရင်း တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း အကြောင်းအရင်းကို သေချာစွာမသိရသေးပေ။
တပ်မတော်သည် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုသည် နိုင်ငံတော်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။
အာဏာမသိမ်းပိုက်မီ ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် စစ်တပ်၏စွပ်စွဲမှုကို သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့အာဏာသိမ်းပိုက်ရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းမှာ တပ်မတော်မှနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်လိုခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်သောအခါတွင် ရာထူးမှအနားယူရမည်ဖြစ်ရာ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ဇူလိုင်လတွင် အနားယူရတော့မည်ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်အားဆက်ခံမည့်သူသည် ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတကသာလျှင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်သည်။
သို့ဖြစ်ရာမင်းအောင်လှိုင်အနားယူသောအခါ နိုင်ငံတကာတရားရုံးများမှသူ့အား ရိုဟင်ဂျာပြဿနာများနှင့် အခြားစစ်ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် တရားစွဲနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ရာထူးမှအနားယူပြီးနောက်သူသည် နိုင်ငံရေးကိုဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်ဟုလည်း အရိပ်အမြွှက်ပြခဲ့သည်။
Justice For Myanmar အဖွဲ့သည် မင်းအောင်လှိုင်မိသားစုတွင် စီးပွားရေးကိစ္စရပ်များရှိ‌သောကြောင့် စီးပွားရေး အဆင်မပြေမှု မဖြစ်စေရန် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။
မင်းအောင်လှိုင်သည် စစ်တပ်ပိုင်ဖြစ်သော မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်တို့ကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။
သူ၏ သားသမီးများသည်လည်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာနယ်ပယ်အချို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
အာဏာမသိမ်းမီ ရက်အနည်းငယ်အကြာက International Monetary Fund သည် ကိုဗစ်‌ရောဂါကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်အား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅၀ မီလီယံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုရန်ပုံငွေကို ထိုအဖွဲ့မှပြန်ယူခြင်းမရှိဘဲ ပေးအပ်ထားသည်။
နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခံရသောအခါ IMF သည် အစိုးရပြည်သူ၏အလိုအတိုင်း ငွေကိုသုံးဆောင်သွားမည် ဟူ၍သာဆိုခဲ့သည်။
ဗဟိုဘဏ်၏အကြီးအကဲဖြစ်သူသည် စစ်တပ်မှဖြစ်ကြောင်းနှင့်ပက်သက်၍ ပြောဆိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။