kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သီပေါနယ်တွင် အဓိကစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သော ကောက်ပဲသီးနှံမှာ ဆန်စပါးဖြစ်သည်။
ကုန်းမြင့်တောင်စောင်း များတွင်တောင်ယာစံနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၍ မြစ်ဝှမ်း မြေနိမ့်မြေပြန့်များတွင် ကန်သင်းဖို့၍စိုက်ပျိုးကြသည်။
သီပေါနယ်၌ အခြားစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသော ကောက်ပဲသီးနှံတို့မှာ နှမ်း၊ ဝါဂွမ်း၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်၊ ပဲ အမျိုးမျိုးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များဖြစ်လေသည်။
ဆေးပေါ့လိပ်လုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုရသော သနပ်ဖက် ရရှိသည့် သနပ်ခြံများကို သီပေါအနောက်ခရိုင်၏တောင်ဘက်နယ်စပ်များ၌တွေ့ရှိရ၍ အရှေ့ခရိုင်အတွင်း၌လည်း အနည်းအကျဉ်းရှိလေသည်။
သို့သော်သုံးဆယ်နယ်မှထွက်သော သနပ်ဖက်များကပို၍ အမျိုးအစားကောင်းလေသည်။
သီပေါမြို့၏အနောက်ဘက် ကိုးတောင်နှင့် မိုင်းလုံနယ်တောင်ကုန်းထူထပ်သောဒေသများတွင် ပလောင်လူမျိုးများသည် လက်ဖက်ပင်များကိုစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၍ သီပေါနယ်တွင် လက်ဖက်လုပ်ငန်းသည် အတော်အသင့် ဖွံ့ဖြိုးလေသည်။
သဘာဝသယံဇာတ သီပေါနယ်အတွင်း ကျွန်းတောဧရိယာ ၁၈၁ စတုရန်းမိုင်ရှိခဲ့ရာ ကိုင်းကြီးသစ်တောကြိုးဝိုင်းသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ ၁၂၁ စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။
နမ္မတူကြိုးဝိုင်းသည် စတုရန်းမိုင် ၅ဝ ခန့်သာရှိသည်။
ဘုံဘေဘားမားထရိတ် ဒင်ကုမ္ပဏီသည် ထိုသစ်တောကြီးများမှ သစ်ထုတ်ရေးကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ အရွယ်သင့်ကျွန်းပင်များ အတော်နည်းပါးသွားခဲ့လေသည်။
မိုင်းတုံနယ်တွင် ထင်းရှူးတောကြီးများရှိ၍ ကိုးတောင်နှင့် မိုင်းလုံတောင်ကုန်းများတွင်လည်း ထင်းရှူးတော အနည်းငယ်တွေ့ရသည်။
သစ်ချ၊ ဝေသိန္ဒီနှင့်အင်ကြင်းပင်များလည်း ပေါက်ရောက်၍ သစ်စေးပင်များကို မိုင်းလုံတောင် ပိုင်း၌ များသောအားဖြင့်တွေ့ရလေသည်။
သီပေါနယ်၏ တွင်းထွက်သတ္တုများအနက် ကျောက်မီးသွေးကို သီပေါအရှေ့ခရိုင်နှင့်သီပေါမြို့၏ တောင်ဘက်ရှိ အရပ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ သုံးဆယ်နယ်အတွင်း၌လည်းကောင်း၊ မိုင်းလုံမြို့ အနီးတွင်လည်းကောင်း တွေ့ရှိရ၍ အတော်အသင့် အသုံးပြုနိုင်သောအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ကြွပ်ခေါ် သတ္တု တစ်မျိုးကို မိုင်းလုံမြို့၏ မြောက်ဘက်၌တူးဖော်ရရှိသည်။
ဘော်ကြိုရွာအနီးတွင် ဆားတွင်းများရှိရာ ထိုဆားတွင်းများကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ ကျော် ၆ဝဝ နီးပါးခန့်မှစ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သောလည်း ထွက်တုန်းထွက်ဆဲပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဘော်ကြိုဆားသည် အခါးအရသာပါသဖြင့် အခြားဆားများရနိုင်သောအရပ်ဒေသများတွင် ဘော်ကြိုဆား သည်အရောင်းမသွက်ပေ။
သီပေါနယ်၏ အခြားလုပ်ငန်းများမှာ အိမ်တွင်းမှု လုပ်ငန်းအနေဖြင့်လုပ်ကိုင်ကြသော ဖျင်ဖြူ ဖျင်နီယက်လုပ်ခြင်း၊ မိုင်းကိုင်စက္ကူပြုလုပ်ခြင်း၊ တောင်းများ၊ ခြင်းများ ရက်လုပ်ခြင်းစသည်တို့ဖြစ်ကြလေသည်။
ကူးသန်းသွားလာရေးနှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် မီးရထားလမ်းများနှင့်မော်တော်ကားလမ်းများကိုအသုံးပြုကြသည်။
မန္တလေး-လားရှိုး ရထားလမ်းသည် သီပေါနယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။
မန္တလေးမှသီပေါအထိ မီးရထားလမ်းအားဖြင့် မိုင် ၁၃ဝ ကွာဝေးသည်။
မန္တလေး-လားရှိုး မော်တော်ကားလမ်းသည်လည်း သီပေါမြို့ကိုဖြတ်သန်း သွားရာ မန္တလေးမှသီပေါအထိ မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့် ၁၂၉ မိုင် ဝေးကွာလေသည်။
ဆိုခဲ့သောမီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းတို့ဖြင့် သီပေါနယ်သည်ပြည်မနှင့်ဆက်သွယ်ရလေသည်။
ထိုပြင်ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့်တောင်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော်ကားလမ်းမှာ သီပေါ-လွိုင်လင် မော်တော်ကားလမ်း ၁၅ရ မိုင်နှင့်၊ သီပေါ-ကျေးသီးမန်စံ၊ ကျိုင်းတုံ-ယိုးဒယား နယ်စပ်မော်တော်ကားလမ်း ၃၈၂ မိုင်တို့ဖြစ်သည်။
သီပေါ- နမ္မတူ၄၂ မိုင်လမ်းခွဲလည်းရှိသေးသည်။
ယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များ သီပေါနယ်တွင်ရှိသော ဘော်ကြိုဘုရားပွဲသည် ရှမ်းပြည်နယ် တစ်ခုလုံးတွင်သာမက မြန်မာပြည်မဘက်၌ ပါကျော်ကြားခဲ့သည်။
နှစ်စဉ်တပေါင်းလ၌ ကျင်းပသော ထိုဘုရားပွဲတော်၌ ယခင်ကလောင်းကစားပွဲများ အလွန်ကြီးကျယ်သည်ကိုအကြောင်းပြု၍ ကျော်ကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ဆက်လက်ကြည်ရှုရန် သီပေါရာဇဝင် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲခရိုင် အတွင်းရှိ သီပေါမြို့သည်ရှမ်းစော်ဘွားများ အာဏာ မစွန့်လွှတ်မီက သီပေါနယ်ရှင်စော်ဘွားကြီး၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်လေသည်။
ရှမ်းစော်ဘွားများ အာဏာစွန့်ပြီးနောက်တွင် သီပေါနယ်သည်နယ်ပိုင်အအုပ်ချုပ်ခံဖြစ်လာ၍ သီပေါမြို့သည် နယ်ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်လာလေသည်။
ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်က အုန်းပေါင် စော်ဘွားသည် အုန်းပေါင်မြို့၌ နန်းစိုက်စံမြန်းနေခဲ့ရာမှ အရပ်အနေ မသင့်ဖြစ်လာသဖြင့် အုန်းပေါင်မြို့မှ သီပေါမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းရသည်။
သီပေါဟုခေါ်တွင်ရခြင်းမှာ ဟော်နန်း တည်ဆောက်မည့်နေရာကိုမြေတူးဆွကြသောအခါ ပတ္တမြား တစ်လုံး ပေါ်ထွက်လာသည်ကို အကြောင်းပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပတ္တမြားပေါ်ထွက်ခြင်းသည် ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့် ဆိုင်ပေါ်ဖြစ်ရာ ကာလကြာမြင့်သော်ဆိုင်ပေါ်မှ ဆီပေါ၊ ဆီပေါမှသီပေါဟု ရွေ့လျောလာဟန်တူသည်ဟု ဆိုကြလေသည်။
သီပေါမြို့သည် မန္တလေး-လားရှိုးသွား မော်တော်ကား လမ်းနှင့် မီးရထားလမ်းတို့ ဖြတ်သန်းသွားရာမြို့ဖြစ်သည်။
ဒုဋ္ဌဝတီဟုလည်းခေါ်သော မြစ်ငယ်မြစ်၏ မြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်သည်သီပေါမြို့ကို ကွေ့ဝိုက် စီးဆင်း သွားသည်။
မြစ်ကမ်းဘေးပေ ၁၇၅ဝမြင့်သော မြေပြန့် လွင်ပြင်တွင် မြို့တည်ထားသဖြင့် မြို့အနေအထားလှပ သာယာသည်။
မြို့ဧရိယာသည် ၁ဝ၄၃၅၉ ဧကရှိ၍ အိမ်ခြေ ၁၄၄၆၊ လူဦးရေ (နောက်ဆုံးစာရင်းအရ) ၈၄၅၉ ယောက်ရှိလေသည်။
မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေအများစုသည်ဗုဒ္ဓ ဘာသာဝင် ရှမ်းနှင့်မြန်မာလူမျိုးတို့ ဖြစ်ကြ၍ နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယလူမျိုးများလည်း အနည်းအကျဉ်းရှိသည်။
မြို့ပေါ်တွင်(၁)မြန်မာရပ်၊ (၂)အနောက်ရပ် (၃)တောင်မြို့ရပ်၊ (၄)ပန်းထိမ်ရပ်(တောင်ပိုင်း)၊ (၅) ပန်းထိမ်ရပ်(မြောက်ပိုင်း)၊ (၆)ဈေးရပ် ၊(၇)မြို့လယ်ရပ်၊ (၈)မြောက်မြို့ (ဇာတ်စုရပ်) (၉) မီးရထားရပ်(ဘူတာရပ်) ဟူ၍ ရပ်ကွက်ကိုးခု ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။
ပူနွေး စိုစွတ်သောရာသီဥတုရှိသဖြင့် သီပေါမြို့နယ် အတွင်း စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေး ကောင်းမွန်ဖြစ်ထွန်းသည်။
သီပေါမြို့နယ်အတွင်း၌ လိမ္မော်၊ ရှောက်ချို ၊သံပရာ၊ အခြား ရှောက်အမျိုးမျိုး၊ ဆန်စပါး၊ လက်ဖက်၊ ကြက်သွန်ဖြူ နှင့်မြေပဲစသည်တို့ကိုစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
သီပေါ မြို့နယ်သည် လိမ္မော်နှင့်ရှောက်အမျိုးမျိုးတို့ အများအပြား ထွက် ရှိသဖြင့်လူသိများပြားထင်ရှားသည်။
သီပေါမြို့နယ်၏ အခြားထွက်ကုန်တစ်မျိုးမှာ ကျွန်းသစ်ဖြစ်လေသည်။
မြို့နယ်အတွင်းမှထွက်ကုန်များကို မြို့နယ်အတွင်းနှင့် အပသို့တင်ပို့ရန် မီးရထားလမ်းနှင့်မော်တော်ကားလမ်း ကို အများဆုံးအသုံးပြုရသည်။
သီပေါမြို့သည် ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သော ကျောက်မဲမြို့နှင့် ၂၂မိုင်ကွာဝေးသည်။
ထို့ပြင် လားရှိုးမြို့နှင့် ၄၅ မိုင်၊ နမ္မတူမြို့နှင့် ၄၂ မိုင်၊ နမ့်ဆမ်မြို့နှင့် (မိုးတေနှင့်လီလုကူးတို့များကိုဖြတ်ကျော်၍) ၅၄ မိုင်ဝေးသည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် လွိုင်လင်မြို့နှင့်မော်တော်ကားလမ်း အဆက်အသွယ်ရှိ၍ ၁၇၆ မိုင်ဝေးကွာပြီးလျှင်နမ့်လည်း၊ မိုင်းကိုင်း၊ လဲချား မြို့များကို ဖြတ်ကျော်သွားရလေသည်။
မြို့ပေါ်၌ထင်ရှားသော သာသနိက အဆောက်အအုံ များမှာ မဟာမြတ်မုနိဘုရားတန်ဆောင်း၊ရွှေစေတီ၊ သိမ်ကုန်း ဘုရားစသည်တို့ဖြစ်ကြသည့်အပြင် ရေဦးကျောင်း၊ ရွှေကျောင်း၊ ဥယျာဉ်တော်ကျောင်း ၊ဘန်ကာကျောင်းစသော ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းပေါင်း ၁၅ ကျောင်းရှိသည်၊ အခြားထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများမှာ ယခင်ကသီပေါစော်ဘွား တို့ စုံမြန်းခဲ့သော ဟော်နန်း၊ နမ္မတူမြစ်ကမ်းဘေးရှိရေဟော်၊ အစိုးရရုံးများ၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းနှင့်မူလတန်း ကျောင်းများ၊ ဘူတာရုံ၊ ဈေးဆိုင်၊တိုင်ဆိုင်ကြီးများဖြင့် စည်ကားသောဈေး၊ လူထုအပန်းဖြေ စန်းမာလာဥယျာဉ် စသည်တို့ဖြစ်ကြလေသည်။
နှစ်စဉ်ဘုရားပွဲတော်ကြီးကျယ်စည်ကားသောဘော်ကြိုဘုရားသည် သီပေါမြို့နှင့် ခုနစ်မိုင်အကွာ၌ရှိလေသည်။
သီလ၊သမာဓိ၊ပညာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှလွတ်ကွင်း၍ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုလိုသော ပုဂ္ဂိုလ် သည်သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတည်းဟူသော သိက္ခာသုံးပါး၌ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ရာသည်။
ထို့ကြောင့် မြတ်စွာ ဘုရားရှင်သည်· သီလံသမာဓိပညာစ၊ ယဿဧတေသုဘာဝိတာ။
အဓိပ္ပာယ်ကားအကြင်သူသည် အဓိသီလသိက္ခာဟု ဆိုအပ်သောသီလကိုလည်းကောင်း၊အဓိစိတ္တသိက္ခာ ဟု ဆိုအပ်သော သမာဓိကိုလည်ကောင်း၊ အဓိပညာသိက္ခာဟု ဆိုအပ်သောပညာကိုလည်းကောင်း၊ ဤသုံးပါးသောတရား တို့ကိုဆုံးခန်းတိုင်အောင်ကောင်းစွာပွားများအပ်ကုန်၏။
ထိုသီလ၊သမာဓိ၊ပညာသိက္ခာသုံးပါးတို့တွင် သီလဆိုသည်ကားလူတို့၌ ငါးပါး သီလ၊ အာဇီဝဋ္ဌမကသီလ၊ ရှစ်ပါးသီလ၊ ဆယ်ပါးသီလတို့ပေတည်း။
ရဟန်းတို့၌ကား စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလသည်သီလမည်၏။
သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာသိက္ခာသုံးပါးတို့တွင် သမာဓိ ဟူသည် ပျံ့လွင့်နေသော စိတ်ကိုမပျံ့လွင့်စေဘဲ တစ်ခုတည်း သောအာရုံ၌ ကောင်းစွာတည်ငြိမ်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
သမာဓိနှင့်ပြည့်စုံရန် ဘုရားရှင်ဟောကြားအပ်သော သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄ဝ တို့တွင် မိမိနှင့်သင့်လျော်သော တစ်ပါးပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ပရိကမ္မသမာဓိဖြစ်ပွားအောင် အားထုတ်မှု၊ ထိုထက်တတ်နို်င်ပါမူ ဥပစာရသမာဓိဖြစ်ပွားအောင်အားထုတ်မှု၊ ထိုထက်တတ်နိုင်ပါမူ အပ္ပနာ သမာဓိဖြစ်ပွားအောင်အားထုတ် အပ်၏။
သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကိုပွားများအားထုတ်ခြင်းကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်အား ဤသုံးပါး သောသမာဓိတို့ဖြစ်ပေါ်လာသည်ရှိသော် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို သမာဓိနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟုမှတ်အပ်၏။
သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄ဝ တို့ကား ကသိုဏ်းဆယ်ပါး၊ အသုဘဆယ်ပါး၊ အနုဿတိဆယ်ပါး၊ ဗြဟ္မဝိဟာရလေးပါး၊ အာရုပ္ပလေးပါး၊ အာဟာရေပတိကုလသညာတစ်ပါး၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တစ်ပါးပေါင်းလေးဆယ်ဖြစ်သည်။
သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊သိက္ခာသုံးပါးတို့တွင် ပညာဟူသည် ဒုက္ခသစ္စာ၌ကောင်းစွာ သိမြင်သော ဝိဇ္ဇာဉာဏ်၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယသစ္စာ၌ ကောင်းစွာသိမြင်သော ဝိဇ္ဇာဉာဏ်၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာနိရောဓသစ္စာ၌ ကောင်းစွာသိမြင် သောဝိဇ္ဇာဉာဏ်၊ ဒုက္ခကင်းချုပ်ရာနိရောဓသစ္စာသို့ ရောက်ကြောင်း မဂ္ဂသစ္စာ၌ကောင်းစွာသိမြင်သော ဝိဇ္ဇာဉာဏ် တို့ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင်ရုပ်၊ နာမ်၊ ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တို့၌ ဝေဖန်ခွဲခြားတတ်စွမ်းလိမ္မာမှု၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တတည်း ဟူသောလက္ခဏာရေးသုံးပါးတို့၌ ရှုမြင်မှုတို့သည်လည်းပညာမျိုးမည်၏။
ဤသို့သောပညာ နှင့်ပြည့်စုံသောသူသည် ကောင်းသောပညာနှင့်ပြည့်စုံသော သူမည်၏။
အဆိုပါ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူသောသိက္ခာသုံးပါးတို့တွင် ပညာအဆင့်သည် အရေးအကြီးဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။
ပညာအဆင့်ကို မရောက်ဘဲသံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ မလွတ်ကင်းနိုင်ချေ။
ပညာအဆင့်ကိုရောက်ရန်မှာ သမာဓိရှိမှ ရောက်နိုင်သည်။
သမာဓိအဆင့်ကိုရောက်ရန်မှာလည်း သီလရှိမှ ရောက်နိုင်သည်။
ထို့ကြောင့်သီလသည် သမာဓိဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအစပင်တည်း။
သီလရှိမှသမာဓိဖြစ်နိုင်သည်။
သမာဓိရှိမှ ပညာစခန်းသို့ရောက်နိုင်သည်။
ပညာဖြစ်ပေါ်လာမှ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှလွတ်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်နိုင်သည်။
ကိလေသာတို့ကိုပယ်သတ်၍ နိဗ္ဗာန်ရောက်ရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ၊ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိဟူသော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတို့ကို သဘောတူကိစ္စတူ အနေအားဖြင့် သိက္ခာဖွဲ့လိုက်သည်ရှိသော် သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝဟူ‌သောမဂ္ဂင်သုံးပါးသည် သီလသိက္ခာ၌ ဝင်သဖြင့်သီလက္ခန္ဓမဂ္ဂင်မည်၏။
သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိဟူသောမဂ္ဂင်သုံးပါးသည် သမာဓိသိက္ခာ၌ ဝင်သဖြင့် သမာဓိက္ခန္ဓမဂ္ဂင်မည်၏။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်ဟူသောမဂ္ဂင်နှစ်ပါးကား ပညာသိက္ခာ၌ဝင်သဖြင့် ပညက္ခန္ဓမဂ္ဂင်မည်၏။
သို့ဖြင့်ကိလေသာတည်းဟူသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ပယ်သတ်ရာ၌ သီလသည် ကြမ်း တမ်းသော ဝိတိက္ကမကိလေသာကို ပယ်ခွာ၏။
သမာဓိသည် အလတ်ဖြစ်သော ပရိယုဋ္ဌာနကိလေသာကိုပယ် ခွာ၏။
ပညာသည် သိမ်မွေ့သောအနုသယကိလေသာကို ပယ်ခွာ၏။
thumbnail|ဘုန်းတော်ကြီး ဦးသီလ (၁၈၃၂-၁၉၀၇) ဆရာတော် ဦးသီလ(မြန်မာ ၁၁၉၄-၁၂၆၉) ဆရာတော်ဦးသီလဟု အများခေါ်ဝေါ်ကြသော တောရဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ပဲခူးမြို့ မြောက်ဘက် နှစ်မိုင်ခန့်ဝေးသော အထက် ဇိုင်းဂနိုင်းကြီးရွာ၌ သက္ကရာဇ် ၁၁၉၄ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၈ ရက်၊ သောကြာ နေ့နံနက် ၈ နာရီအချိန်တွင် ဖွားမြင်သည်။
အဘမှာကုန်သည် ဦးထွန်းအောင်ဖြစ်၍ အမိဒေါ်ချိုဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ မောင်ရွှေသာ ဖြစ်၏။
ဦးရွှေသာ၊ ဒေါ်သူဇာ၊ ဒေါ်အို၊ ဒေါ်လှအောင်၊ ဦးဘိုးကျော်ဟူသော မွေးချင်းငါးယောက်ရှိသည့်အနက် ဦးသီလဆရာတော်လောင်း ဦးရွှေသာသည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
မောင်ရွှေသာသည် ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်တွင် ကော့ပြင်ရွာဘုန်းတော်ကြီးဦးမှူးထံ၌ စာပေသင်ကြားရန် ကျောင်းသားအဖြစ် အပ်နှံခံရသည်။
၁၂ဝ၆ ခုနှစ်တွင်အသက် ၁၂နှစ် အရွယ် ရောက်သောအခါ ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ရောက်သည်။
ဘွဲ့တော်မှာ ရှင်သီလသာရဖြစ်သည်။
ရှင်သာမဏေဝတ်ဖြင့် ခုနစ်ဝါနေပြီးနောက် ၁၂၁၃ ခုနှစ်တပို့တွဲလတွင် ကျိုက်ဒေးယျုံဘုရား ကုန်းတော်အရံအတွင်းရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ပီလခတ်ရွာဘုန်းတော်ကြီးကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ကာရက သံဃာများစွာဖြင့် ရဟန်းဘောင်သို့တက်တော်မူသည်။
ကော့ပြင်ရွာဘုန်းတော်ကြီးဦးမှူးထံ၌ ရဟန်းနှစ်ဝါရသည့်တိုင်အောင် နေပြီးနောက်၊ ပဲခူးမြို့ထောင့်ကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ဦးဟစန္ဒာလင်္ကာရဘွဲ့တော်ရှိသော ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပုံထံ၌ ငါးဝါရသည့် တိုင်အောင်ပရိယတ္တိဓမ္မ အခြေခံစာပေတို့ကို နေ့ညဉ့်မပြတ်သင်ကြား အားထုတ်နေလေသည်။
ဦးသီလသည်ထိုစဉ်က ပြတ်ပြတ်သားသား မှတ်သားဖွယ် တရားများကို ဟောကြားနိုင်သဖြင့် အများကြည်ညိုကြသည်။
၁၂၁၈ ခုနှစ်ရဟန်းဝါ ငါးဝါရပြီးသောအခါ ရန်ကုန်မြို့သို့ကြွလာ၍ ယခုပုဇွန်တောင် ကျိုက်ထီးရိုးကျောင်းတိုက်တည်ရာ၌ ရွှေကြက်ယက် ဘုန်းတော်ကြီးဦးမေဓာထံတွင် စာပေကျမ်းဂန်သင်ယူကာ တစ်ဝါနေလေသည်။
ဦးသီလသည် ခြောက်ဝါရပြီးသောအခါ ပဲခူးမြို့သို့ပြန်ကြွသွားကာ ကလျာဏီတောရ ဘုန်းတော်ကြီး ဦးဝဏ္ဏထံ၌ တစ်ဝါ၊ မန္တလေးမြို့သို့တက်၍ စစ်ကိုင်းဘက်ကူးပြီးလျှင် စစ်ကိုင်း ပိတောက်ချောင်တောင်ရိုး အရိယဝံသရေငုံတိုက်၌ တစ်ဝါ၊ မန္တလေးမြို့အရှေ့စလင်းတိုက်၌ တစ်ဝါအသီးသီးတွင် သီတင်းသုံး၍ စာပေသင်ယူသည်။
၁၂၂၂ ခုနှစ်တွင်ရဟန်းဝါကိုးဝါအရ၌ ဦးသီလသည် ကောင်းစွာ မကျမ်းမာသဖြင့် ပဲခူးဘက်သို့စုန်ဆင်းလာပြီးလျှင် လာကမွတရွာ၊ ဈေးညောင်ပင်ရွာစသည်တို့၌ ခေတ္တ စီသိီတင်းသုံး၍ ပတ္တမြားစေတီ၊ ကျိုက်ပတိုင်ကုန်း တန်းဂူကုန်းတို့၌ အရညဝါသီတောမှီပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်ဖြင့် တောရဆောက်တည်နေတော်မူသည်။
၁၂၂၆ ခုနှစ်တွင်ပဲခူးမြို့မှ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော်ကြီးဦးပုံ တောထွက်တော်မူသောအခါ ဦးသီလလည်းနောက်မှတပါတည်း လိုက်သွားလေသည်။
ဘုန်းကြီးဦးပုံသည် ကလျာဏီကျောင်းတိုက် တောင်ဘက်တွင် ကပ်လျက်ရှိသော သစ်စေးပင်လေးတိုင်စင်ကျောင်းငယ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသောအခါ ဦးသီလလည်း ထိုကျောင်းနှင့် မနီးမဝေး အနောက်ဘက်ကျောင်းငယ်တစ်ခု၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်သည်။
ဝါကျွတ်လတ်သော် ပဲခူးမြို့အရှေ့ဟင်္သာကုန်းသို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ တောကျောင်း၌ဘုန်းကြီး ဦးပုံနှင့်အတူ ဝါကပ်သည်။
ယင်းသို့ဖြင့်ဘုန်းကြီးဦးပုံမဟာနာယကပြု၍ တည်ထောင်သောတောရ ဂိုဏ်းတွင် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးသီလသည် ဒုတိယနာယကဖြစ်လာလေသည်။
ပဲခူးတောရ ဂိုဏ်းကြီးသည် ရွှေကျင်ဆရာတော်ကြီးတည်ထောင်သော ရွှေကျင်ဂိုဏ်းနှင့်ဝိနည်းကိုပဓာနထား၍ သီးသန့်ခြင်း၊ ဂိုဏ်းတစ်ပါးနှင့်အဆက်အဆံမရှိခြင်းတို့၌ အယူသီလတူမျှ လေသည်။
ယင်းသို့ရွှေကျင်ဂိုဏ်းနှင့် ပဲခူးတောရဂိုဏ်းတို့ နှစ်ဂိုဏ်းတစ်ဂိုဏ်းဖြစ်ပြီးသောအခါ ဆရာတော်ဦးသီလပင် လျှင်ယင်းဂိုဏ်းကြီး၏ ဒုတိယနာယကဖြစ်တော်မူလေသည်။
၁၂၂၈ ခုနှစ်ဝါလသီတင်းကျွတ်သောအခါဦးသီလသည် ဟင်္သာကုန်းမှ ဖဲခွာလေသည်။
ထို၁၅ ဝါရပြီးမှစ၍ ကျိုက်ဒေးယျုံ၊ လာကမွတ်၊ ဈေးညောင်ပင်၊ ကျိုက်ပတိုင်ကုန်းတန်း၊ ဂူကုန်း၊ ကလိ၊တပ်ကလေး၊ အဝိုင်း၊ ဘုရားကလေး၊ ဥက္ကံရွာကုန်းတောရ၊ ဒေးစွန်ပါပျဉ်ပုံတော၊ လှည်းဘီးကွဲ၊ အနောက်တောတန်း၊ ဒိုက်ဦး၊ ဖအောင်ဝဲ၊ ရွှေကျင်ခရွဲ၊ ဝမ်းပကော၊ ကျိုက်ထို၊ ကော့ကဒွတ်၊ ဘီးလင်း၊ ကျိုက်ကော်၊ သထုံ၊ဂေါ့၊ မုတ္တမတောင်ရိုး၊ မော်လမြိုင်၊ ဖားအံ၊ ဘီလူးကျွန်း၊ မုဒုံ၊ကျုံဒိုးကော့ကရိတ်စသည်တို့သို့အနှံ့ကြွ၍ သီတင်းသုံးကာ တောရဂိုဏ်းအနှံ့ ကြီးပွားလေသည်။
ဆရာတော်သည်ရဟန်း ၁၂ဝါမှစ၍ ဓုတင်၁ဝပါး၊ ၁၁ပါး၊ ၁၂ပါး၊ ၁၃ပါး၊ ရံခါရသည်။
ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင် သပဒါနစာရိဓုတင်တို့ဖြင့်နေ့စဉ် ဆွမ်းခံ၏။
ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအခါ ဧကာသနိတ်ပတ္တပိုဏ်ဓုတင် တစ်နေရာတည်း တစ်ခွက်တည်းဘုဉ်းပေးသည်။
သက်သတ်လွတ်သာအမြဲသုံးဆောင်သည်။
ဆရာတော်သည် အတည်တကျ တစ်နေရာတည်း တစ်ဆက်တည်း မနေလို၊ တစ်နေရာတွင်အများဆုံးနှစ်ဝါဆိုလေ့ရှိသည်။
ဆရာတော်၏ ကျောင်းသည်လည်း များသောအားဖြင့် ပိတ်မိုးကျောင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုသို့ဆရာတော်သည် တစ်နေရာတည်းခန့်ခန့် ထည်ထည်ကျောင်းကြီးနှင့် အမြဲနေလေ့မရှိဘဲ အနှံ့သွားလာနေထိုင်သောကြောင့်လည်း တောရဂိုဏ်း ကြီးအရပ်ရပ်၌ ပျံ့နှံ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆရာတော်သည် မိမိနှင့် တွေ့သမျှသော ရဟန်းတို့အား တောကျောင်းနေချင်အောင် ဟောလေ့ရှိသည်။
ဆရာတော်သည် လာဘ် သပ်ပကာ အလွန်ပေါသော်လည်း ရောက်ရာအရပ်ရှိ သံဃာတော်တို့အား အကုန်စွန့်လှူလေ့ရှိ၏။
ကိုယ်တော်တိုင်မူကား သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည် သားရေနွယ်တချပ်ဖြင့်ရောင့်ရဲတော်မူ၏။
ဘုန်းတော်ကြီးဦးသီလသည် ယင်းသို့ ကောင်းမြတ်သော အကျင့်သီလတန်ခိုးကြောင့် ဆင်မနင်းကျားမကိုက်သော ဂုဏ်ရှိတော်မူသည်ဟုဆိုကြသည်။
ဆရာတော်ဦးသီလသည် ဝိနည်းသိက္ခာအထူးတင်းကြပ်စွာစောင့်စည်းတော်မူ၍ ဘုန်းကြီးလှသည်။
ဆရာတော်သည် အကျင့်သီလကိုသာဂရုဓမ္မစိုက်ထုတ်သည်မဟုတ်၊ ပရိယတ္တိ သာသနာဖွံ့ဖြိုးမှုကိုလည်း အလွန်လိုလားတော်မူသည်။
ပဲခူးတောရဂိုဏ်းဝိနည်းစာပြန်ပွဲများကို ၁၂၃၃ ခုနှစ်မှစ၍ ကျင်းပခဲ့သည်။
သထုံမြို့ရှိဓမ္မိကာရာမစာသင်တိုက်၊ ညောင်လေးပင် တောရကျောင်း၊ ရန်ကုန်ကျိုက္ကဆံကျောင်းတိုက်၊ ညောင်တုန်း ရွှေဟင်္သာတောရတိုက်၊ ဖြူးမြို့ ရွှေကျင်တောင်ကျောင်း၊ မြောက်ကျောင်း စသည်တို့ကို ဦးစီးတည်ထောင်ပေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ရှိ မြို့ရွာများမှ ဘုန်းတော်ကြီးအားကြွရောက် ချီးမြှင့်ရန်ပင့်ဖိတ်တိုင်း ငြင်းဆိုသည်မရှိ။
တတ်နိုင်သမျှ ကြွရောက်ချီးမြှင့်သည်ချည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့်ပင် ဆရာတော်ပျံလွန်တော်မူသောအခါ နေရင်း ပဲခူးမြို့၌မဟုတ်ဘဲ ဇလွန်မြို့သို့ သိမ်သမုတ်သွားရင်း ဖြစ်ရလေသည်။
ဆရာတော်သည် ၁၂၆၉ ခုနှစ်ကဆုန်လဆုတ် ၄ ရက် တနင်းလာနေ့၊ (၂၉) ရက်၊ဧပြီလ၊ (၁၉၀၇) ခုနှစ်၊ နံနက်(၇)နာရီတွင် သက်တော် ရ၅ နှစ်၊ ဝါတော် ၅၅ ဝါတွင် ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူသည်။
(ကျမ်းကိုး။
မောင်ပန်းမွှေး၊ ရဟန္တာနှင့်ရဟန်းထူး၊ စာ-၁၆၂၊ ဓမ္မာစရိယ ဦးဌေးလှိုင်၊ စာ-၂၀၈-၂၄၄။
ဦးဇောတိပါလ၊ ဦးသီလ ထေရုပ္ပတ္တိ၊ ဝိဘာဝနီကျမ်းတွင် အပြည့်အစုံ ပါရှိသည်။
)ထိုနှစ်တပို့တွဲလဆန်း ၃ ရက်နေ့တွင် သာဓုကီဠနသဘင်ဆင်ယင် ကျင်းပ ပြီးစီးလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
thumb|ဘန်ကောက်မြို့၊ Wat Ratcha Singkhon ရှိ သီဝလိထေရ်၏ ရုပ်တု သီဝလိထေရ်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင် လက်ထက် လာဘ်လာဘပေါများသည့်အရာ၌ ဧတဒဂ်ရသော ရဟန္တာဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသခင်၏ လက်ယာတော်ရံ လေးကျိပ်တွင် တစ်ပါးအပါအဝင်လည်း ဖြစ်လေသည်။
သီဝလိထေရ်၏ ခမည်းတော်နှင့်မယ်တော်တို့ကား မဟာလိမင်းသားနှင့် ကောလိယ ပြည့်ရှင် ကောလိယမင်းကြီး၏သမီးတော်သုပ္ပဝါသမင်းသမီးတို့ဖြစ်သည်။
မယ်တော်သုပ္ပဝါသသည် သားတော် သီဝလိထေရ်အလောင်းအား သန္ဓေရှိသောအခါဖွားရန် နေ့ရက်စေ့ရောက်သော်လည်း မဖွားမြင်နိုင်ဘဲရှိလေသည်။
ယင်းသို့ဖြင့်သန္ဓေသားကို လသာမက နှစ်နှင့်ချီ၍လွယ်ခဲ့ရရာ ခုနစ်နှစ်ပင် စေ့ရောက်ခဲ့လေသည်။
မီးမဖွားနိုင်ဘဲဒုက္ခဝေဒနာအကြီးအကျယ် ခံစားနေရစဉ် မြတ်စွာဘုရားအားဖူးမြော်လိုကြောင်း တောင့်တသဖြင့် ကြင်ယာတော် မင်းသားက မြတ်စွာဘုရားအား အကျိုးအကြောင်း လျှောက်ထားပင့်ဖိတ်သော် ဘုရားသခင်က 'သုပ္ပဝါသမင်းသမီးသည် ချမ်းသာခြင်းရှိသည်ဖြစ်စေသတည်း။
ရောဂါအနာမဲ့ကင်း ဆင်းရဲခြင်းမရှိသည် ဖြစ်စေသတည်း။
အနာမရှိသည်ဖြစ်၍သားကိုဖွားစေသတည်း' ရွှေနှုတ်တော်မှ မြွက်ဟဆုပေးလိုက် သည်နှင့်တပြိုင်နက် သုပ္ပဝါသမင်းသမီးသည် သားတော်ကလေးကို ချောမောစွာ ဖွားနိုင်လေသည်။
ယင်းသို့သေတွင်းမှ တက်၍ အမိအဖတို့ ပူပန်ခြင်းငြိမ်းအေးစေသဖြင့် သားတော်ကလေးအား သီဝလိဟုအမည်ပေးကြလေသည်။
သားတော် သီဝလိသည် အမိဝမ်း၌ ခုနစ်နှစ်နှင့်ခုနစ်ရက် ကိန်းအောင်းခဲ့ရရာ အမိဝမ်းကကျွတ်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ခုနစ်နှစ်သား အရွယ်သို့ တစ်ဟုန်တည်း ကြီးပြင်းသွားလေသည်။
သီဝလိကိုဖွားမြင်ပြီးနောက်တစ်နေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် တကွသံဃာတော် ၅ဝဝ ကို နန်းတော်သို့ပင့်၍ ဆွမ်းလုပ်ကျွေးလေသည်။
ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးသောအခါ ရှင်သာရိပုတ္တရာအား တရား အနုမောဒနာပြုရန် မြတ်စွာဘုရားက အမိန့်တော်ရှိသဖြင့် ရှင်သာရိပုတ္တရာသည်ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ပုံ ဇာတိဒုက္ခကိုအကျယ်ချဲ့၍ ဟောတော်မူလေရာ ဘဝအဆက်ဆက်က ဆည်းပူးခဲ့သည့်ပါရမီ အဆောက်အအုံကြီးမားသည့်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည့်အတိုင်း သီဝလိမင်းသားက ရှင်သာမဏေပြုပေးပါရန် လျှောက်ထား တောင်းပန်လေသည်။
မိဘနှစ်ပါး၏ခွင့်ပြုချက်အရ ရှင်သာမဏေ ပြုပေးရန်ခေါင်းရိတ်ပေးစဉ် ရှင်မောဂ္ဂလာန် ကိုယ်တော်ကြီကသုံးဆယ့်နှစ်ကောဋ္ဌာသကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောတော်မူသဖြင့် သီဝလိသည် တရားကမ္မဋ္ဌာန်းကို နှလုံးသွင်းလေရာဆံပင်ရိတ်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ကိလေသာကုန်ခန်း၍ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သွားလေသည်။
ရှင်သာမဏေဖြစ်သည်မှစ၍ များစွာသော ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ကပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် နေ့စဉ်နေ့တိုင်းသုံး မကုန်အောင်လှူဒါန်းကြသောကြောင့် ရှင်သီဝလိအားအမှီပြု၍ သံဃာအပေါင်း မကြောင့်မကျစားသောက်သုံးဆောင်ရလေ သည်။
အသက် ၂ဝပြည့်သောအခါ ရှင်သီဝလိသည် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ယူတော်မူသည်။
လာဘ်လာဘတို့သည်လည်း ဆတက်ထမ်းပိုးတိုးသည်ထက်တိုး၍ သာလာတော့သည်။
ရောက်လေရာအရပ်၌ လှူဒါန်းသူများလှသည်။
အခါတစ်ပါးမြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်သာရိပုတ္တရာ အမှူးရှိသောသံဃာတော် ၅ဝဝနှင့်တကွ ရှားတော ကျောင်းသို့ကြွတော်မူရာ ခရီးဖြတ်လမ်းမှုကြွတော်မူသည်။
ထိုဖြတ်လမ်းသည် တောလမ်းခရီးဖြစ်သဖြင့် ဆွမ်းကွမ်းအတွက် အခက်ကြုံမည်ကိုရှင်အာနန္ဒာက စိုးရိမ်သဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသောအခါမြတ်စွာဘုရားက 'ချစ်သားအာနန္ဒာ ဤရဟန်းပရိသတ်တွင် သီဝလိပါသည်မဟုတ်လော၊ သီဝလိပါလျှင်မစိုးရိမ်လင့်' ဟုမိန့်တော်မူကာတောအုပ်သို့ဝင် လေသည်။
တောခရီးတစ်လျှောက်၌ နေထိုင်ကြကုန်သော နတ်ဘီလူးများသည် ဘုရားနှင့်တကွသံဃာတော် ၅ဝဝ အား ဆွမ်းကွမ်းများ လှူဒါန်းကြလေသည်။
ရှင်သီဝလိအားလည်း ပစ္စည်းမျိုးစုံဖြင့် စုပုံလှူဒါန်းကြသဖြင့်သံဃာများမှာ မျှတစွာသုံးဆောင်ကြရရုံမက ပိုလျှံ၍ပင်နေလေသည်။
ရှားတောကျောင်း၌ဘုရားနှင့်တကွ သံဃာတော် ၅ဝဝ သည် တစ်လပတ်လုံး ရှင်သီဝလိကိုအကြောင်းပြုရအပ်သော ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် မျှတစွာနေကြရလေသည်။
ရဟန်းသံဃာတို့လည်း လူနေဝေးသောတောကြီး မျက်မည်းထဲဖြစ်ပါလျက် သီဝလိထေရ်တန်ခိုးတော်ကြောင့် လာဘ်လာဘပေါများသည်ကို အံ့ဩချီးမွမ်းနေကြလေသည်။
ထိုသို့ပြောဆိုနေသည်ကို မြတ်စွာဘုရားသခင် သိမြင်တော် မူသောအခါ 'ဧတဓဂ္ဂံဘိက္ခဝေမမသာဝကာနံလာဘီနံယိဒိဒံ သီဝလိ' ဟူ၍လာဘ်လာဘပေါများသော ရဟန်းတို့တွင် သီဝလိထေရ်သည် အမြတ်ဆုံးဟု ဧတဒဂ်ထားတော်မူ ပြီးနောက်သီဝလိထေရ်၏ အတိတ်ဇာတ်ကိုဟောတော်မူသည်။
သီဝလိထေရ်အလောင်းကား ပဒုမုတ္တရဘုရား လက်ထက်တွင် သာမန်အမျိုးသားကလေးမျှသာဖြစ်သည်။
ပဒုမုတ္တရဘုရာသခင်းတရားဟောကြားနေစဉ် ထိုအမျိုးသားကလေးသည် ပရိသတ်အစွန်မှ တရားတော်ကို နာကြား နေခိုက်သုဒဿနမည်သော ရဟန်းတစ်ပါးအား လာဘ်လာဘအရာ၌ ဘုရားသခင်က ဧတဒဂ်ထားတော်မူသည်ကိုကြား ရသောအခါ သုဒဿနရဟန်းကဲ့သို့ဖြစ်လိုလှသဖြင့် ဘုရားနှင့်တကွ သံဃာ၅ဝဝကိုနောက်တစ်နေ့မှစ၍ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဆွမ်းဖိတ်၍ကျွေးရာ သင်္ကန်းတစ်စုံစီကပ်လှူပြီးလျှင် ဤကောင်းမှုကြောင့် ဘဝဆက်တိုင်းစည်းစိမ်ဥစ္စာရတနာရွှေငွေ ဆန်ရေစပါးပေါများကြွယ်ဝ၍ အဆုံးဘဝနောက်ကာလ၌ သုဒဿနရဟန်းကဲ့သို့ လာဘ်လာဘပေါများသောအရာ၌ ဧတဒဂ်တင်ရသောရဟန်းဖြစ်ရလိုပါ၏ဟု ဆုတောင်းလေသည်။
ထိုဘဝမှလွန်ပြီးနောက် လူ့ပြည်နတ်ပြည်လူးလာ စုန်ဆန်ကာ ကမ္ဘာများစွာချမ်းသာသုခကိုခံစား၍နေလေသည်။
၉၁ ကမ္ဘာ အထက် ဝိပဿီဘုရားလက်ထက်တော်၌ကား သီဝလိထေရ် အလောင်းတော်သည် ဗန္ဓုမတီမြို့နှင့်မနီးမဝေး တစ်ခုသောရွာငယ်ကလေးတွင် ဆင်းရဲသားအမျိုး၌ဖြစ်ရရှာ၏။
တစ်နေ့သ၌ဗန္ဓမတီမင်းနှင့်တိုင်းသူပြည်သားတို့ အလှူပြိုင်ကြလေသည်။
ထိုအခိုက်သီဝလိအလောင်း ဆင်းရဲသားလည်း တောတွင်းမှ နို့ဓာမ်းအိုးနှင့်ပျားအုံကြီးကို ထမ်းကာ မြို့တွင်းသို့အရောင်းလာရာ မြို့စောင့်သည်များက အသပြာအဆမတန်ပေး၍ ဝယ်ကြလေ၏။
အဘယ်ကြောင့် ဤမျှအဆမတန်ပေး၍ ဝယ်ကြသည်ကို မေးမြန်း သိရှိရသောအခါ သီဝလိထေရ်အလောင်းသည် ကိုယ်တိုင်လှူဒါန်းတော့မည်။
မရောင်းတော့ဆိုကာ ဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်အား ကိုယ်တိုင်သွားရောက်လှူဒါန်းပြီးလျှင် ပဒုမုတ္တရဘုရားလက်ထက်တော်ကအတိုင်း လာဘ်လာဘ ပေါများရန် ဆုတောင်းခဲ့ပြန်သည်။
ထိုဆင်းရဲသားဘဝမှလွန်မြောက်၍ လူ့ပြည်နတ်ပြည် စုန်ဆန်လည်ပြီးနောက် အခါတစ်ပါး ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်းအား ပြည်ထောင်ချင်းချင်းမင်းတစ်ပါးက တိုက်ခိုက်သုတ်သင်၍ မိဖုရားကြီးအား သိမ်းပိုက်ကာ ဗာရာဏသီ ပြည်၌စိုးစံနေလေသည်။
သားတော်ကလေးမူကား ဘေးလွတ်ရာသို့တိမ်းရှောင်နေလေသည်။
သားတော်ကလေး အရွယ်ရောက်လာသောအခါ ခမည်းတော်အရိုက်အရာကို တိုက်ယူရန်မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ရာ ဗာရာဏသီမြို့တံခါးများ အခိုင်အလုံပိတ်၍ အတွင်းကလူများ အစာငတ်ပြတ်အောင် လုပ်ရန်အကြံပေးလေသည်။
အကြံပေးသည့်အတိုင်း ခုနစ်နှစ် ခုနစ်ရက်တိတိ လုပ်ကြံရာနောက်ဆုံး၌ ဗာရာဏသီမြို့ကို ရလေ၏။
ထိုဝိပါကဝဋ်ကြောင့် သီဝလိသတို့သားသည် နောက်ဆုံးဘဝ၌ ခုနစ်နှစ်ခုနစ်ရက်လုံးလုံး အမိဝမ်းတွင်း၌ ကိန်းအောင်းရသည့် ဇာတိဒုက္ခကို ခံစားရခြင်းဖြစ်လေသည်။
အလှူအတမ်းပေးကမ်းရက်ရော၍ လာဘ်လာဘကို ဆုတောင်းခဲ့ခြင်းကြောင့် လာဘ်လာဘပေါများ၍ ဧတဒဂ်ရ တော်မူခြင်း ဖြစ်လေသည်။
လာဘ်လာဘရွှင်ပျလိုသူတို့သည် 'လာဘိနမုတ္တမောထေရော၊ သီဝလိဣတိဝိဿုတော၊ သောရဟော ပစ္စယာ''ဒီနံ၊ သဒါသောတ္တိံကရောတုမေ'စသည့် သီဝလိဂါထာကို ရွတ်အံသရဇ္ဈာယ်၍လည်းကောင်း၊ သီဝလိ ထေရ်၏ပုံတော်ထုလုပ်ကိုးကွယ်၍လည်းကောင်း၊ သီဝလိထေရ် ဓာတ်တော်ကိုးကွယ်၍လည်းကောင်း ပူဇော်ဆုတောင်း ကြလေ သည်။
သီဟဗာဟုမင်းသည် ဂေါတမဘုရားမပွင့်မီ အနှစ် ၁ဝဝအတွင်း က ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း လာဠရဌတိုင်း၊ သီဟပူရမြို့တွင် နန်းစံသောမင်းဖြစ်သည်။
ခြင်္သေ့နှင့်လူသားတို့ သင့်ရာမှမြင်သောသားတော်တည်း။
လင်္ကာဒီပ ခေါ် သီဟိုဠ်ကျွန်းကိုစတင်တည်ထောင်အုပ်စိုးသော ဝိဇယမင်း၏ ခမည်းတော်လည်းဖြစ်သည်။
ဂေါတမဘုရားသခင် မပွင့်မီအနှစ် ၁ဝဝ ခန့်၌ ဝင်္ဂတိုင်း(ယခုဗင်္ဂလားပြည်နယ်)ဝင်္ဂပြည်ကိုအုပ်စိုးသော ဝင်္ဂရာဇ်မင်း ကာလိင်္ဂမင်း၏သမီးတော်ကို ယူဆောင်၍ မိဖုရားပြုပြီးလျှင် ထီးနန်းစံလေသည်။
ထိုမင်းနှင့်မိဖုရားတို့၌ သမီးတော်တစ်ပါးဖွားမြင်၏။
မင်းသမီးကိုဖွားစအခါကပင် နိမိတ်ဖတ်သောပညာရှိတို့က ဇာတာစန်းလဂ်ကို တွက်ချက်ပြီးနောက် ကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်း၏ မြောက်သားတော် ဖြစ်လတ္တံ့ဟု နိမိ်တ်ဖတ်ကြလေသည်။
ထိုကြောင့်လည်း မင်းသမီးအား ကေသရီဟု အမည်ပေးလေသည်။
အရွယ်ရောက်သောအခါ အလွန်လှပတင့်တယ်ရှုချင်ဖွယ်သော အဆင်းအင်္ဂါရှိ၏။
ကာမဂုဏ်တို့၌ ခုံမင်မက်မောအားကြီး၍ မယ်တော်မိဖုရားပင် တားမြစ်ဆုံးမမရနိုင်ရှိရကား ပြည်မှနှင်ထုတ်လိုက်ရလေသည်။
မင်းသမီးလည်းစိတ်အလိုအတိုင်းနေလိုရကား မထင်ရှားသော ဆင်းရဲသူမငယ်၏ အသွင်ဖြင့် မြို့မှထွက်လာစဉ် မဂဓတိုင်းကို သွားအံ့သော လှည်းကုန်သည်တို့နှင့်တွေ့၍ ထိုကုန်သည်တို့ကို အဖော်ပြုပြီးလျှင် တောအုပ်ခရီးသွားလေသည်။
လာဠတိုင်း ဖြစ်သော တောအုပ်သို့ရောက်သောအခါ ထိုတောအုပ်၏အတွင်း ကျောက်ဂူ၌နေသော ကေသရာဇာ ခြင်္သေ့မင်းသည် မိမိနေရာဂူမှထွက်၍ လှည်းတို့နောက်လိုက်ရာ လှည်းသမားတို့ ပြေးပုန်းရှောင်ရှားကြကုန်၏။
မင်းသမီးမူကား နိမိတ်ဖတ် ဆရာတို့၏ ဟောစကားကိုကြားယောင်ကာ မကြောက်မရွံ့ဘဲ ခြင်္သေ့ရှိရာသို့ပက်ပင်းပါပြေးလေသည်။
ခြင်္သေ့မင်းလည်းမင်းသမီးကို မြင်လျှင် ရွှင်လန်း တပ်မက်သောစိတ်ရှိသဖြင့် မင်းသမီးအပါးသို့ကပ်ကာ မင်းသမီးအား ကျောက်ကုံးအထက်၌တင်ပြီးလျှင် မိမိနေရာ ကျောက်ဂူသို့ဆောင်ပြီးလျှင် အတူတကွနေထိုင်ကြလေ၏။
ရက်လရှည်လတ်သော် ထိုမင်းသမီးအား ခြင်္သေ့ကိုစွဲ၍ ရသောကိုယ်ဝန်မှ သားတစ်ယောက်သမီးတစ်ယောက် အမြွာ ဖွားလေသည်၊ သတို့သား၏လက်ရုံးလက်မောင်း ခြေချောင်း အင်္ဂါတို့သည် ခြင်္သေ့မင်း၏လက်မောင်းလက်ရုံးနှင့် တူသော အခြင်းအရာ ရှိရကားသတို့သားကိုမူ သီဟဗာဟုဟူသောအမည်ပေးလေသည်။
သမီးကိုမူ သီဟသီဝလိဟုအမည်မှည့်သည်။
ခြင်္သေ့မင်းလည်း သားသမီးနှင့်ဇနီးတို့ကိုဂူ၌ထား၍ ဂူဝ၌ကျောက်ဖျာပိတ်ကာ အစာရှာကျွေး လေသည်။
သီဟဗာဟုသည် အရွယ်သို့ရောက်သော်အသွင်သဏ္ဌာန် မတူသောမိခင်နှင့်ဖခင်တို့အဖြစ်ကိုမိခင်အားမေးရာ မှအကြောင်း အလုံးစုံကိုသိလေသည်။
တစ်နေ့သ၌ ခြင်္သေ့မင်း အစာရှာသွားခိုက် သီဟဗာဟုသည်ကျောက်ဖျာကိုဖွင့်၍ အမိကို လက်ယာပခုံးဖြင့်၊ နှမကိုလက်ဝဲပခုံးဖြင့်ထမ်းဆောင်လျက် မယ်တော်၏နေရပ်ဖြစ်သော ဝင်္ဂတိုင်းသို့ ရှေးရှုပြေးလေ၍ တစ်နေ့ချင်း ယူဇနာ ၂ဝ သော ခရီးကိုလွန်ကာ ဝင်္ဂတိုင်း နယ်စွန်ဖြစ်သော ပစ္စန္တရွာသို့ရောက်လေသည်။
ပစ္စန္တ ရွာ၌ မင်းသမီး၏ဦးရီးတော်သား အနုရုက္ခမင်းသည် အုပ်ချုပ်လျက်ရှိ၏။
အနုရုက္ခစစ်သူကြီးနှင့်တွေ့၍ သားအမိ သုံးယောက်တို့က အကြောင်းစုံပြောပြသောအခါ အရီးတော်မိဖုရား၏သမီးနှင့်မြေးများဖြစ်ကြောင်း သိသဖြင့်ဝင်္ဂမြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ ကေသရီအား မြောက်သားတော်အရာ၌ထားလေသည်။
ခြင်္သေ့မင်းလည်းအစာရှာဖွေရာမှအပြန် ဇနီးနှင့် သားသမီးတို့ကိုမမြင်သော် အစာမစားနိုင်မအိပ်နိုင်ဖြစ်ကာ တောတောင်မြစ်ဝှမ်းအနှံ့ရှာဖွေလေသည်။
မတွေ့သော် လူတို့နေရာ တိုင်းစွန်ရွာနားကိုဝင်၌အစဉ် လှည့်ပတ်ကာ ရှာဖွေသဖြင့် ခြင်္သေ့ဝင်သမျှရွာတို့သည် ပျက်စီးကြလေ ကုန်သည်။
ထိုအကြောင်းကို ဝင်္ဂရာဇ်မင်းကြီးကြားသော် နှောင့်ယှက်ဖျက် ဆီးနေသောခြင်္သေ့ကို ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်နိုင်သော သူအား အသပြာတထောင်ထုပ် ပေးမည့်အကြောင်း စည်လည်စေလေသည်။
ဖမ်းနိုင်သတ်နိုင်သူ မပေါ်သဖြင့် အသပြာတစ်ထောင်မှ နှစ်ထောင်၊ နှစ်ထောင်မှ သုံးထောင်အထိ စည်လည်သောအခါ 'ဤခြင်္သေ့ကား ငါတို့သားအမိကို မတွေ့သမျှ ရှာဖွေလိမ့်မည်။
မင်း၏ အသပြာထုပ်ကိုယူ၍ ငါသတ်မှ ဤခြင်္သေ့ရန် ငြိမ်းလွယ်မည်' ဟု သီဟဗာဟုသည်ကြံပြီးလျှင် မယ်တော်အား တိုင်ပင်လေသည်။
မယ်တော်ကနှစ်ကြိမ်တိုင်အောင် တားမြစ်လေသည်။
သုံးကြိမ်မြောက်၌ကား မယ်တော်အား မပန်ကြားတော့ဘဲ အသပြာထုပ်ကို လက်ခံလိုက်လေသည်။
ခြင်္သေ့ရန်ကိုနှိမ်နင်းရန် သီဟဗာဟုက လက်ခံလိုက် ကြောင်းကို မင်းကြီးကြားသောအခါ သီဟဗာဟုမင်းသား အားခေါ်တော်မူ၍ 'အမောင်သည်အကယ်၍ ခြင်္သေ့ကို ဖမ်းနိုင် သတ်နိုင်သည်ဖြစ်အံ့၊ဤတိုင်းရပ်အားလုံးကို မင်းပြုစိမ့်သောငှာ အမောင်အားငါပေးမည်'ဟုဂတိပေးလေသည်။
သီဟဗာဟုလည်း ဝန်ခံ၍ ဓားလှံလေးမြှားတို့ကိုယူပြီးလျှင် ခြင်္သေ့မင်းနေရာ ကျောက်ဂူသို့သွား၏။
ခြင်္သေ့မင်းလည်း အဝေးမှလာနေသော သားကိုမြင်လျှင် ချစ်ခင်သောမေတ္တာ စိတ်ဖြင့်ကိုယ်လုံးနှံ့လျက် မြှော်လင့်ကာနေ၏။
မင်းသားလည်း မြှားရောက်နိုင်သောနေရာမှ ရပ်တန့်၍ မြှားဖြင့်ပစ် လွှတ်၏။
ခြင်္သေ့လည်းသား၌ ချစ်ခြင်းမေတ္တာအဟုန်ဖြင့် တုန်လှုပ်လျက်နေသောကြောင့် ပစ်လွှတ်သော မြှား မစူးဘဲနဖူး ကိုမှန်ပြီးမှပြန်လည်၍ မင်းသားခြေရင်းသို့ကျ၏။
သီဟဗာဟုလည်းအကြိမ်ကြိမ်ပြန် ပစ်၏။