kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၇ မတ် ၁၈၇၈ ရက်စွဲပါ အခွန်တော် မြေစာရင်း မင်းကြီးရုံး စာအမှတ် ၂၅ အရ ဇီးကုန်းကို မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ဇီးကုန်းမြို့တွင် ၁၉၅၃ ၌ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၇၆၅၂ ဦး နေထိုင်သည်။
မြသိန်းတန်စေတီ ဇီးကုန်းမြို့ မြသိန်းတန်ဘုရားသည် မြို့ကျက်သရေဆောင် စေတီတော် ဖြစ်ပြီး ခရစ်နှစ် ၁၃၁၂ ခုတွင် သုံးမြို့ရှင် သတိုးနော်ရထာက တည်ထား ကိုးကွယ်သည်။
အဖိုးတသိန်း ထိုက်သော မြဆင်းတုတော်ကို ဌာပနာ ပြုသဖြင့် မြသိန်းတန်ဘုရားဟု တွင်သည်။
အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ် စာရေးဆရာ ဇေယျ အမျိုးသား ဦးလှဒင် (သစ်နဖားကျေးရွာ) သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းတင် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး ဒေါက်တာလှဘူး သတင်းစာဆရာ နေအောင် (သစ်နဖား) ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ဇင် နေရှင်နယ် ထွန်းတင် ဇာတ်မင်းသား အောင်ထွန်းမြိုင် သခင်လွင် ရဲဘော်နေအောင် ရွှေတိဂုံဂေါပက ဝတ်လုံတော်ရ ဦးဘစီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဉာဏ်ဝင်း (ပဲခူးတိုင်း ဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း) စာရေးဆရာ ခင်ဇော် (ဇီးကုန်း) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
thumb|ဂျော်ဂျီ ဇူးကော့ ဇူးကော့ဂျီ၊ ကေ(ခရစ် ၁၈၉၅ ဖွား) ဂျော်ဂျီကန်စတန်တျီနပ်ဗျစ် ဇူးကော့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းက နာမည်ကျော်ခဲ့သော ဆိုဗီယက်စစ်သူကြီးတစ်ဦးဖြစ် သည်။
ရုရှနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း စထရယ်ကိုဗါး အမည်ရှိသော ရွာ ကလေးတွင် ၁၈၉၅ ခုနှစ်က ဖွားမြင်၍၊ မိဖများမှာ တောင်သူ လယ်သမားမျိုးရိုးဖြစ်၏။
ငယ်စဉ်ကကျောင်းတွင် အခြေခံပညာ ရပ်များကို သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက်၊ ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ဇာဘုရင်၏ စစ်တပ်ထဲသို့ သာမန်စစ်သားတစ်ဦးအဖြစ်ဖြင့် ဝင်ရောက်အမှု ထမ်းခဲ့လေသည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်၌ တော်လှန်ရေးကြီး ဖြစ်ပွားသောအခါ ဇူးကော့သည် တပ်နီတော်တွင် ဗိုလ်အဆင့်အတန်း ကိုရရှိခဲ့ပြီး လျှင် ပိုလန်ကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရလေသည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဖရွန်း ဇေးစစ်သက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ရောက်၍ စစ်ပညာကိုဆည်းပူးလေ့လာ ခဲ့ရာတွင် ယန္တရားတပ်များအား ပြန်လည်ခုခံတိုက်ခိုက်နည်း၌ အထူးကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်ခဲ့သူဟု ဆိုလေသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်၌ မွန်ဂိုလီးယားပြည်ထဲတွင် ဂျပန်တပ်မတော်အမှတ် ၆ ကို တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခဲ့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလထဲတွင် ဇူးကော့သည် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံရ၍၊ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဇူးကော့မှာ မော်စကိုမြို့တော်ကာကွယ်ရေးအတွက် လုံးဝတာဝန် ယူကာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဇူးကော့ ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်သော ဆိုဗီယက်တပ်များသည် ဂျာမန်တပ်များကို တိုက်ခိုက်တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့လေသည်။
စတာ လင်ဂရက်မြို့ စတာလင်ဂကက်တိုက်ပွဲတွင် ဇူးကော့၏ တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်မှုကြောင့် အောင်ပွဲရလိုက်ပြီးလျှင် သူ၏ စွမ်းရည်သတ္တိကြောင့်ပင် ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလထဲတွင် လင်နင်ဂရက်မြို့ကို ဝန်းရံထားသော ဂျာမန်တပ်များကို တိုက်ခိုက် မောင်းထုတ်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ထိုအတွင်း ဇူးကော့မှာ မာရှယ်ခေါ် စစ်သူကြီးအဆင့်အတန်းသို့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံရလေသည်။
မာရှယ်ဇူးကော့ ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်သော ဆိုဗီယက်တပ်များသည် ပိုလန်နိုင်ငံနှင့် ဂျာမန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းကို ဖြတ် သန်းချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးလျှင်၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဗါလင်မြို့တော်ကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြလေသည်။
မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန် တို့လက်နက်ချရသည်။
မာရှယ်ဇူးကော့သည် မဟာမိတ်အုပ် ထိန်းရေး ကော်မစ်ရှင်အဖွဲ့တွင် ဆိုဗီယက်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရ၍၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဖေဖွာရီလအထိ ဂျာမနီတွင်ရှိခဲ့ သည်။
ဧပြီလတွင် မာရှယ်ဇူးကော့အား မော်စကိုမြို့တော်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူ၍၊ ဆိုဗီယက်ကြည်းတပ်အားလုံး၏ သေနာပတိ ချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။
သို့သော် ထိုနှစ် နွေရာသီ တွင် အိုဒက်ဆာရှိ တပ်များကိုကွပ်ကဲရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရပြန် လေရာ၊ အချို့က ရာထူးလျှောသွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြ သည်။
အချို့ကမူ ပင်လယ် နက်တစ်ဝိုက်နှင့် ဗော်လကန်ရှိ ဆိုဗီယက်တပ်များကို အင်အားဖြည့်တင်းရေးအတွက် သွား ရောက်ခြင်းဖြစ်၍ ရာထူးလျှောသည်ဟုမဆိုသာဟု ပြောဆိုကြ လေသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် မာရှယ်စတာလင်သေဆုံးသော အခါ၊ ဝန်ကြီးချုပ်သစ် မာလျင်ကော့ အစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ဒုတိ ယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီ လအတွင်း ဆိုဗီယက်အစိုးရအဖွဲ့ အပြောင်းအလဲတွင် ဝန်ကြီး ချုပ်ဖြစ်သွားသော မာရှယ်ဗူလဂါနင်၏ နေရာတွင် ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဖေဖဝါရီလ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် မာရှယ်ဇူး ကော့သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ဖိတ်ကြား ချက်အရ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၅ ရက်မျှ ချစ်ကြည်ရေးမိတ်ဆက် အဖြစ်လည်ပတ်မိတ်ဆက်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း၊ မာရှယ်ဇူးကော့သည် ယူဂိုဆလား ဗီးယားနှင့် ဗူလဂေးရီးယားနိုင်ငံများသို့ ၁၈ ရက်ကြာ ချစ်ကြည်ရေးမိတ်ဆက်သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ရာမှ၊ အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့၌ မော်စကိုမြို့တော်သို့ ပြန်အရောက်တွင်၊ ယင်းအား ဆိုဗီယက်ပါလီမန် သဘာပတိအဖွဲ့က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရာထူးမှ ထုတ်ပယ်လိုက်ပြီးလျှင်၊ မာရှယ်မာလင်နော့စကီးအား ယင်း၏ နေရာတွင် ခန့်ထားလိုက်လေ သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၈၉၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၇၄ ကွယ်လွန်သူများ။
ဇူးလူးလူမျိုးများ ဇူးလူးလူမျိုးတို့သည် အာဖရိကတိုက် တောင်ပိုင်းရှိ ဇူးလူးလန်းနယ်၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများဖြစ်သည်။
ယင်းတို့ သည် ဗန်တူအနွယ်ဝင် ကပ္ပလီများဖြစ်ကြ၏။
အရပ်ရှည်၍ ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် တောင့်တင်းသည်။
သူတို့သည် ရွယ်ငယ် များတည်၍ နေထိုင်ကြရာ၊ ရွာတစ်ရွာတွင် သူကြီးတစ်ယောက် စီရှိ၏။
ထိုရွာသူကြီးမှာ တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စုအစိုးရ အား တာဝန်ခံရသူဖြစ်သည်။
ဇူးလူးလူမျိုးတို့သည် တဲကလေး များဖြင့် နေထိုင်ကြ၏။
သူတို့၏ တဲမှာ ပျားအုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် သက်ငယ်၊ ဝါး၊ သစ်ကိုင်းခြောက်စသည်တို့ ဖြင့် ဆောက်လုပ်နေထိုင်ကြ၏။
ထိုတဲစုဖြင့် တည်ထားသော ရွာဝိုင်းကလေးများကို ကရားဟုခေါ်သည် တဲဝင်ပေါက်မှာ အလွန်ပင်နိမ့်သဖြင့် ကုန်း၍ဝင်ရသည်။
ဇူးလူးလူမျိုးတို့သည် သူတို့၏ ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်များကို ထိုကရားခေါ် တဲစုရွာထဲ၌ပင် ထားကြ၏။
လယ်ယာ စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ကျွဲနွားမွေးမြူ ခြင်းမှာ ဇူးလူးလူမျိုးတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
ဇူးလူးတို့သည် ခေါင်းဆောင်'ချာက'၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ၁၉ ရာစုခေတ်ဦးလောက်ကစ၍ တောင်အာဖရိကတိုက် ဇန်ဇီဗါ နှင့် ဂွတ်ဒဟုပ်အငူတွင် တန်ခိုးကြီးမားလာကြလေသည်။
၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ဥလန်ဒီ နယ်၌ ဇူးလူးဘုရင် 'စက်တီဝေးယို' ခေါင်းဆောင်၍ ဗြိတိသျှတို့နှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် အရေးနိမ့် သဖြင့် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ဇူးလူးလန်း ကို သိမ်းပိုက်လိုက်လေသည်။
၁ဝ နှစ်မျှ ကြာသောအခါ ထို နယ်သည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီဖြစ်သော နာတဲနယ် နာတဲပြည်နယ်တွင် တစ်စိတ် တစ်ဒေသ ပါဝင်လာလေ၏။
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဇူးလူးတို့သည် ဥရောပလူဖြူများကို ခုခံပုန်ကန်ကြ ပြန်၏။
သို့သော်လည်း မအောင်မြင်ချေ။
ထိုအချိန်မှစ၍ ဇူးလူး တို့သည် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားစွာနေထိုင်ကြလေသည်။
ဇူးလူးလူမျိုးများ ၏ နောက်ဆုံးဘုရင်မှာ စက်တီဝေးယို၏မြေဖြစ်၍၊ ၁၉၃၉ ခုနှစ်ကစ၍ ဘုရင်အဖြစ်စိုးစံခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အာဖရိကတိုက် Category:လူမျိုး။
ဇူးလူးလန်းနယ် ဇူးလူးလန်းနယ်သည် တောင်အာဖရိကတိုက် ပြည်ထောင်စု တွင်ပါဝင်သော နာတဲပြည်နယ်၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းကမ်းမြောင် ဒေသဖြစ်သည်။
ထိုကမ်းမြောင်ဒေသ၏ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင် ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတို့သည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရေပြင်နှင့် ဆက် စပ်လျက်တည်နေသည်။
အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၁ဝ၃၆၂ မိုင်ဖြစ်၏။
လေဗောင်းဗိုးတောင်တန်းကြီးသည် တောင်နှင့်မြောက်တန်းကာ ဇူးလူးလန်း နယ်ကို ၂ ပိုင်း ပိုင်းလျက်တည်ရှိသည်။
ယင်းတောင်တန်းနှင့် ပင်လယ်စပ် ကြားရှိ အပိုင်းသည် မြေဩဇာကောင်းမွန်၍၊ ကျွဲနွားများမွေး မြူရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အတွင်းဖက်ဒေသမှာ တောင်ကုန်း မြင့်များနှင့် ပြည့်နှက် နေသည်။
အချို့ကုန်းမြင့်များသည် ပေ ၅ဝဝဝ အထိမြင့်မား၏။
ဇူးလူးလန်းနယ်တွင် ဇူးလူးလူမျိုးများနေထိုင်သည်။
ယင်း တို့သည် ဗန်တူနွယ်ဝင် နီးဂရိုးများဖြစ်ကြသည်။
ဇူးလူးလန်း နယ်၌ ၁၉၃၆ ခုနှစ် သန်ကောင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၃၆ဝဝဝဝ ယောက်ခန့်ရှိရာ၊ မျက်နှာဖြူ လူမျိုးပေါင်း ၆ဝဝဝ ခန့်ပါဝင်သည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ကျွဲနွားမွေးမြူခြင်း အလုပ်အကိုင်များသည် ဇူးလူးလန်းနယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်း များဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့်နီးသော ဒေသများတွင် ကြံပင်များ ကိုစိုက်ပျိုးကြသည်။
ကြံခင်းများစွာတို့ကို အနောက် တိုင်းသားများက ပိုင်ဆိုင်ကြ၏။
ဇူးလူးလန်းနယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ အက်ရှိုဝေမြို့ဖြစ် သည်။
ထိုမြို့၏မြောက်ဘက် ၁၅ မိုင်ခန့်အကွာတွင် ဂေါ်မိတ် ကျောက်ကို တူးဖော်ရရှိသည်။
ဇူးလူးလန်းနယ်မှ ရွှေ၊ ငွေ၊ ခဲ၊ ကြေးနီနှင့် ဒန်ဖြူတို့လည်း အသင့်အတင့်ထွက်သည်။
ဇူးလူးတို့ သည် အရပ်အမောင်းထွားကျိုင်း၍၊ ကျန်းမာသန်စွမ်း၏။
စစ် တိုက် ဝါသနာပါကြ၏။
သူတို့၏အိမ်များမှာ ပျားအုံသဏ္ဌာန် တဲဝိုင်းများဖြစ်သည်။
ရွာများမှာလည်း ရွာဝိုင်းကြီးများဖြစ် သည်။
ရွာအလယ်၌ ကျွဲနွားများကို ထားတတ်ကြသည်။
ဇူးလူးလူမျိုးတို့၌ တစ်လင်တစ်မယားစနစ် မရှိချေ။
ယောကျာ်းများက မိန်မတစ်ဦးထက်ပို၍ လက်ထပ်ယူလေ့ရှိကြ သည်။
ဇူးလူးယောကျာ်းကလေးနှင့် မိန်းကလေးတို့ ချစ်ရေးဆို ကြသည့်အခါ၌ ယောကျာ်းကလေးက မိန်းကလေးအား ကျွဲနွား အစရှိသော တိရစ္ဆာန်များကို လက်ဆောင်ပေးလေ့ရှိ၏။
လက် ထပ်မင်္ဂလာပွဲ ကျင်းပသည့်အခါ၌ကား သတို့သား သတို့သမီး နှစ်ဦးစလုံးတို့က ထိုလက်ဆောင်မျိုးကိုပင် အပြန်အလှန် ပေးကမ်းကြသည်။
ဇူးလူးများသည် ၁၉ ရာစုအစပိုင်း၌ အာဖရိကတိုက် တောင်ပိုင်းတွင် တန်ခိုးအကြီးမားဆုံး လူမျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၇၈၃ ခုနှစ်မှ ၁၈၂၈ ခုနှစ်အတွင်း 'ချာက'ဆိုသော ခေါင်းဆောင်ကြီး ၏ ရှေ့ဆောင်မှုဖြင့် ဇူးလူးတို့ တန်ခိုးကြီးခဲ့ရာ၊ ဇမ်ဗီဇီမြစ်မှ ဂွတ်ဒဟုပ် အငူအထိ အာဏာစက် ပျံ့ခဲ့သည်။
ဇူးလူးဘုရင် စက်တီဝေးယို လက်ထက်၌ အင်္ဂလိပ်တို့နှင့် အချင်းများခဲ့သည်။
ဇူးလူးတို့ အရေးရှုံးနိမ့်သဖြင့် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ဇူးလူးလန်းကို ဗြိတိသျှတို့က သိမ်းယူလိုက်၍၊ ၁၈၉၇ ခုနှစ်သို့ရောက်သော်၊ နာတဲနယ်ထဲသို့ သွတ်သွင်းခဲ့ လေသည်။
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဇူးလူးတို့ အနည်းငယ် ဆူပူလှုပ်ရှားခဲ့သေးသည်။
သို့ရာတွင် အလွယ်တကူဖြင့် ထိုဆူပူမှုကို နျိမ်နင်းလိုက်သည်။
ထိုနောက် ၌ကား ဆူပူမှုများမရှိတော့ချေ။
စက်တီဝေးယို၏ မြေးသည် ၁၉၃၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဇူးလူးလူမျိုးတို့၏ အကြီးအကဲအဖြစ် အုပ် ချုပ်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ပထဝီဝင်။
အလင်းရောင်ထုတ်လွှင့်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခုကို အား ကောင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းတွင် ချထားလျှင် ရောင်စဉ် ကြောင်းများသည် နှစ်ကြောင်းသော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ကြောင်းထက်ပို၍ သော်လည်းကောင်း ခွဲထွက်သွား တတ်ကြသည်။
ယင်းသို့ခွဲထွက်သော အခြင်းအရာကို ရူပဗေဒပညာရပ်တွင် ဇေးမန်တွေ့ချက်ဟု ခေါ် သည်။
ဤအချက်ကို၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် အမ္မစတာဒမ်တက္ကသိုလ် မှ ဒပ်ချအမျိုးသား ရူပဗေဒပညာရှင် ဒေါက်တာ ပီတာ ဇေးမန် ဆိုသူ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်ကိုအစွဲပြု၍ ဤတွေ့ ရှိချက်ကို ဇေးမန်တွေ့ရှိချက်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ဇေးမန်တွေ့ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပုံစံပြနိုင်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့ စမ်းသပ်လိုက်သော အရောင်တန်းတစ်ခုသည် သံ လိုက်စက်ကွင်းထဲတွင် သံလိုက်အားလမ်းနှင့် မျဉ်းပြိုင်ယှဉ် တန်းလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။
ဤသို့သောအခါမျိုးတွင် ရောင်စဉ်ကြောင်း အသီးသီးတို့သည် နှစ်ကြောင်းစီ ခွဲထွက် သွားကြလိမ့်မည်။
ဤသို့ ခွဲထွက်လာသော နှစ်ကြောင်းကွဲ ရောင်စဉ်များအားလုံးကို တစ်စုတစ်ပေါင်းတည်းအားဖြင့် 'မဂ္ဂနက်တစ် ဒဗ္ဗလက်'ဟု ခေါ်ကြသည်။
ယင်း'မဂ္ဂနက်တစ် ဒဗ္ဗလက်'တွင်ပါဝင်သည့် ရောင်စဉ်ကြောင်း နှစ်ကြောင်းမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် အားချင်းတူညီသည်။
ယင်း 'မဂ္ဂနက်တစ် ဒဗ္ဗလက်'တွင် ရောင်စဉ်ကြောင်း နှစ်ကြောင်းသန့်သန့်ထွက်လာ သည်။
ဤအခြင်းအရာသည် အရောင်သန့်သန့်ထွက်ခြင်းပင် ဖြစ်၏။
ယင်းသို့ရောင်စဉ် သန့်သန့်ထွက်ရာ၌၊ ရောင်စဉ် ကြောင်းနှစ်ကြောင်း၏ သွားရာလမ်းကြောင်းသည် တစ်ခုနှင့် တစ်ခုဆန့်ကျင်၍ စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ခွဲထွက်ကြသည်။
ဇေးမန်တွေ့ချက်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ရာ၌ ထင်ရှားစွာမြင်လိုပါ လျှင်၊ သံလိုက်စက်ကွင်းသည် တသမ္မတ်တည်း အားကောင်းနေ ရမည့်အပြင်၊ စပက်ထရိုစကုပ်မှ ရောင်စဉ်တို့သည် ကောင်းစွာ ဖြာထွက်ရပေမည်။
420px|Zeeman splitting of the 5s level of Rb-87, including fine structure and hyperfine structure splitting. Here F = J + I, where I is the nuclear spin. (for Rb-87, I = 3/2) ဤကား အလင်းရောင်တန်းနှင့် သံလိုက်အားလမ်းမျဉ်း ပြိုင်ယှဉ်လျက်ရှိသောအခါ တွေ့ရချက်ဖြစ်၏။
သံလိုက်စက် ကွင်းမှ ထွက်လာသော အလင်းရောင်တန်းသည် သံလိုက်အား လမ်းနှင့် ထောင့်မှန်ကျ၍ ထွက်လာသောအခါ တွေ့ရသော အချက်များမှာ ပို၍ရှုပ်ထွေးလာပေသည်။
အများအားဖြင့် ရောင် စဉ်ကြောင်း တစ်ကြောင်းမှ သုံးကြောင်းထိ ခွဲထွက်လာသည်ကို တွေ့ရပေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ရောင်စဉ်ကြောင်းလေးကြောင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုထက်ပင်များသော ရောင်စဉ်ကြောင်းတို့ကို ရှုပ်ထွေးစွာ တွေ့ရပေသည်။
ယင်းသို့တွေ့ရှိချက်များ ကွဲပြား လင့်ကစား၊ အသွင်ပြောင်းသော ရောင်စဉ်ကြောင်းအားလုံးသည် အရောင်သန့်သန့်ချည်း ကွဲထွက်ကြ သည်ကိုတွေ့ရသည်။
သို့ရာ တွင် ကွဲထွက်သော ပုံသဏ္ဌာန်မှာမူ၊ ယခင်ကလို စက်ဝိုင်းပုံ သဏ္ဌာန်မျိုးမဟုတ်တော့ပေ။
ဤသို့လျှင် မူလရောင်စဉ်ကြောင်း အသီးသီးမှ ခွဲထွက်လာသော ရောင်စဉ်ကြောင်းကွဲများကို နှစ်စုခွဲနိုင်ပေသည်။
ပထမအစုမှာ သံလိုက်အားလမ်းနှင့် ပြိုင် လျက် အရောင်သန့်သန့်ဖြာထွက်သော ရောင်စဉ်ကြောင်းများ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအစုမှာ သံလိုက်အားလမ်းနှင့် ထောင့်မှန်ကျ အရောင်သန့်သန့်ဖြာထွက်သော ရောင်စဉ်ကြောင်းများဖြစ်သည်။
သာမန်အလင်းသီအိုရီများတွင် အလင်းလှိုင်းတို့သည် စတင်ရာပစ္စည်းမှ ထွက်လာပြီးနောက်၊ ဒြဗ်နှင့် အီသာတို့ကို ဖြတ်၍သွားကြသည်ဟုဆိုသည်။
ပစ္စည်း အတွင်းရှိ အက်တမ်တို့မှ အလင်းလှိုင်းများမည်သို့ စတင်ပေါ် ထွက်လာပုံကို အနည်းအကျဉ်းလောက်သာ ဖော်ပြနိုင်၏။
သို့ရာတွင် ဒေါက်တာဇေးမန်တွေ့ချက်သည် အလင်းရောင် စတင်ရာ ပစ္စည်းအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သောအခြေအနေကို လက် တွေ့နည်းအားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အား သိမြင်စေသည်။
ထိုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒြဗ်တို့ဖွဲစည်းပုံ၊ အီသာ၏သဘော၊ အီသာ၏ ရွေ့ရှားမှုတို့နှင့်သက်ဆိုင်သော အရေးကြီးဆုံးအချက်များကို သိမြင်ကောင်း သိမြင်လာနိုင်ကြပေလိမ့်မည်။
ယခုခေတ် ရူပ ဗေဒပညာရှင်တို့ ယုံကြည်ကြသည်မှာ ဒြဗ်ကိုဖွဲ့စည်းထားသည့် အက်တမ်တို့တွင် အက်တမ်ထက်သေးငယ်၍၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်ပါ ရှိသော အီလက်ထရွန်များ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
အီလက်ထရွန် များသည် အက်တမ်အတွင်း၌ လှုပ်ရှားနေသည့်အတွက် အလင်း ရောင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အီလက်ထရွန် လှုပ်ရှားမှုကို သံလိုက်စက်ကွင်းက လွှမ်းမိုးထားခြင်းကြောင့် ဇေးမန်တွေ့ ချက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ကွမ်တမ် သံလိုက်ဓာတ်။
ဇော်ဂျီမြစ်သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ပင်းတယမြို့မှ သုံး မိုင်ခန့်ဝေးကွာသော ရေဖြူရွာအနီးရှိ တောင်ခြေတွင် မြစ်ဖျားခံ သည်။
ထိုမြစ်ဖျားခံရာနေရာကို ဇော်ဂျီရေထွက်ဟုခေါ်ကြသည်။
ထိုနောက် ဇော်ဂျီမြစ်သည် ပင်းတယနှင့် လောက်ဆောက်နယ် တို့ကို ဖြတ်၍၊ ဆုန်တန်းရွာအထိ အရှေ့မြောက်သို့တူရူစီးဆင်း လာလေသည်။
ဆုန်တန်းသို့ရောက်သောအခါ၊ အနောက်ဘက် သို့ တစ်ဆစ်ချိုးကွေ့ပြီးသော်၊ တောင်မင်းကြီး၏ မြောက်ဘက် တစ်လျှောက်သို့ စီးဆင်းပြန်သည်။
ထိုနောက် မောနယ်ရှိမြို့ကြီး ကျေးရွာနယ်မြေ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသတို့ကို ဖြတ်သန်းကာ ကျောက် ဆည်ခရိုင် မြေပြန့်ဒေသမှနေ၍၊ မြစ်ငယ်မြစ်ထဲသို့ စီးဆင်းလေ သည်။
မြစ်၏ အရှည်အလျားမှာ မိုင်ပေါင်း ၁၅ဝ ဖြစ်၏။
ရှမ်းအမျိုးသားတို့က ယင်းမြစ်ကို နမ်းစောကြည်မြစ်ဟု ခေါ်ကြ သည်။
ဇော်ဂျီမြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ကျောက်ဆည်ခရိုင်ဒေသ၌ ဇော်ဂျီမြစ်အပြင် ပန်းလောင်မြစ်၊ စမုန်မြစ်တို့ပါ စီးဆင်းလျက် ရှိရကား၊ ထိုမြစ်တို့သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အထူးကျေး ဇူးပြုကြပေသည်။
မြန်မာမင်း တို့လက်ထက်တွင် ထိုဒေသမှာ လယ်တွင်းကိုးခရိုင်၌ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လယ်တွင်းကိုးခရိုင် သည် စစ်ကိုင်း၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ မက္ခရာ၊ ပင်လယ်စသော ရှေးမြန်မာမြို့ကြီးများ၏ ကျောထောက် နောက်ခံဒေသ ဖြစ်ခဲ့ သည်။
ယနေ့တိုင်အောင်လည်း မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က တည်ဆောက်ထားသော ဆည်ကြီးများ၏ ကျေးဇူးကြောင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းမှာ ဖွံ့ဖြိုးလျက်ပင်ရှိနေသည်။
ဇော်ဂျီမြစ်ဝှမ်းတွင် နွားတက် တူးမြောင်း၊ ငပြောင်တူးမြောင်း၊ သင်းတွဲတူးမြောင်း၊ မင်းရဲတူးမြောင်း၊ တမုတ်တူးမြောင်းနှင့် ဆည်တော် တူးမြောင်းတို့မှာ မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်ကစ၍ ယနေ့တိုင် အသုံးဝင်လျက်ရှိသော တူးမြောင်းများ ဖြစ်ကြ သည်။
ဗြိတိသျှတို့ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးသည့် နောက်၊ ခရစ် ၁၉ ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းဇော်ဂျီမြစ်ဝှမ်း ၌ ဆည်မြောင်းတို့ကို ခေတ်နှင့်လျော်စွာ အုတ်အင်္ဂတေတို့နှင့် ပြန်လည်မွမ်းမံရာ၊ ငွေ ၂၃၇၇ဝဝဝဝ ကျပ်ကုန်ကျသည်ဟု အမှတ်အသားရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) thumb|​ဇော်ဂျီမြစ်၏ ဆည်​ရေ​သောက်စနစ်တစ်ခု ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ။
မြန်မာ့ဝေါဟာရတွင် ဇော်မွှားဟုတွင်သောပန်းမျိုးကို ရုက္ခ ဗေဒနည်းအရ ခွဲခြားကြည့်လျှင်၊ မျိုးရင်းအားဖြင့် သုံးမျိုးရှိသည် ကိုတွေ့ရသည်။
ပထမမျိုးရင်းမှာ 'ဒိုင်အင်းသပ် ကယ်ရီယိုဖစ် လပ်(Dianthus caryophyllus)'ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်လို 'ကာနေးရှင်း(carnation)'ဟု ခေါ်သည် မြန်မာ တို့ကမူ ဇော်မွှားကြီးပန်းဟု ခေါ်ကြသည်။
ဒုတိယမျိုးရင်းမှာ 'ဒိုင်အင်းသပ် ပလူမားရိယပ်(Dianthus plumarius)'ဖြစ်၍၊ အင်္ဂလိပ်လို 'ပင့်ခ(pink)'ဟု ခေါ်သည်။
ဤမျိုးရင်းဝင်ဇော်မွှားပန်း၏ အရွယ်မှာ သွယ်သည် ဖြစ်၍၊ မြန်မာလို ဇော်မွှားရွက်သွယ်ဟု ရုက္ခဗေဒပညာရှင်တို့က အမည်ပေးကြသည်။
တတိယမျိုးရင်းမှာ 'ဒိုင်အင်းသပ်ဗာဗတပ်(Dianthus barbatus)' ဖြစ်သည်။
ယင်းကို အင်္ဂလိပ်လို 'ဆွိ ဝီလျံ(sweet William)'ဟုခေါ်သည်။
ဤ အမျိုးမှာ ရွက်ကားမျိုးဖြစ်၍၊ ရုက္ခဗေဒပညာရှင်တို့က ဇော်မွှား ရွက်ကားဟု အမည်ပေးကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဤရွက်ကား မျိုးကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြသည်။
ဇော်မွှားကြီးပင်သည် ၁ ပေမှ ၃ ပေအထိမြင့်သောနှစ်ကြာ ခံပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အပွင့်များစွာပွင့်သည်။
အပင်၌ မျက်နှာချင်း ဆိုင် အရွက်ပြားကလေးများရှိသည်။
ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်း သည် ထိုပန်းပင်၏ မူလ ပေါက်ရာ အရပ်ဖြစ်သည်။
ပန်းပွင့်၌ ပန်းရောင်၊ ခရမ်းရောင်နု၊ အနီ၊ အဖြူ သို့မဟုတ် အဝါရောင် များ ရှိတတ်သည်။
ပင်စည်မှ အတက်နုကလေးများကို ပျိုးယူ ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပင်စည်တစ်ခုကို မြေကြီးသို့ကိုင်းယူ၍ အမြစ် သစ်များထွက်စေခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ မျိုးပွားယူနိုင်သည်။
ပန်းပွင့် ကြီးစေရန် အဖူးတစ်ခုတည်းကိုသာ ချန်၍၊ ကျန်အဖူးများကို ခြွေချရသည်။
ထိုပန်းပင်မျိုးကို စိုက်ပျိုးကြခြင်းမှာ ပန်းပွင့်ကြီး ခြင်း၊ အရောင်လှခြင်း၊ အနံ့မွှေးခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။
သို့သော် တပင်တည်းတွင် ထိုဂုဏ်များနှင့်ပြည့်စုံသော ပန်းပွင့် ကိုရခဲသည်။
ဇော်မွှားကြီးပန်းပင်သည် မွှေးကြိုင်သော အရွယ် သင့်ပန်းများ ပွင့်သည်ဟုဆိုလျှင်ပင်၊ ယင်းကို အကောင်းဆုံးဟု ခေါ်ရသည်။
ဇော်မွှားကြီးပင်သည် သဲများများနှင့် ရောထားသော နုံးမြေ တွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။
ထိုအပင်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သော အဆိုး ဆုံးရန်သူမှာ 'ဝိုင်ယာဝမ်း'ခေါ် ပိုးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကာကွယ် ရန်နည်းမှာ လတ်ဆတ်သည့် အာလူး၊ ခါဥဖြူကဲ့သို့သော ဥ တစ်မျိုးမျိုးကို ပါးပါးလှီးပြီးနောက် မြေကြီးအတွင်း အမြစ်၏ အနီး၌ ညနေပိုင်း တွင်မြှုပ်ထားရသည်။
နောက်တစ်နေ့နံနက် တွင် ပါးပါးလှီး၍ထည့်ထားသော ဥအလွှာတွင် ထိုပိုးများ တွယ်ကပ်၍နေသည်ကိုတွေ့ရပေမည်။
ထိုအခါ ပိုးများကို ဖျက် ဆီးပစ်နိုင်သည်။
ဇော်မွှားကြီးပင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ အနှံ့အပြား စိုက်နိုင်သည်။
ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်တွင် အလွယ်တကူစိုက်၍ရ သည်။
ဇော်မွှားရွက်သွယ်ပင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ စိုက်၍ရသော် လည်း၊ အစိုက်နည်းကြသည်။
ထိုအပင်မှာ နှစ်ကြာခံပင်ပျော့ မျိုးဖြစ်သည်။
ဥရောပတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အထူး သဖြင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသတစ်ဝိုက်သည် ထိုအပင်၏ မူလ ပေါက်ရာဒေသ ဖြစ်သည်။
ထိုအပင်မျိုးသည် ၁၆၂၉ ခုနှစ်က ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ပျံနှံ့ လာသည်။
များသောအားဖြင့် နေရာအနှံ့ အပြားတွင် နံရံအိုကြီးမျာကို အမှီပြု၍၊ သဘောဝအလျောက် ပေါက်တတ်သည်။
ထိုအပင်မျိုး၌ တစ်ပေမြင့်သော ပင်စည် သေးကလေးရှိတတ်သည်။
ထိုပင်စည်ကလေးမှ အကိုင်းများ ဖြာထွက်သည်။
အရွက်သည် မြက်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ စုံထွက်တတ် သည်။
အစေ့ကိုပျိုးယူခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အကိုင်းကိုဖြတ်၍ ပျိုး ယူခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ မျိုးပွားယူနိုင်သည်။
ဥယျာဉ်အတွင်း၌ စိုက် ပျိုးရန် လွယ်ကူသဖြင့် ထိုအပင်ကို လူကြိုက်များသည်။
ပန်း ပွင့်၌ ပွင့်ဖတ်တို့၏အနားသည် တွန့်လျက်ရှိသည်။
အနံ့မှာ မွှေးကြိုင်သည်။
ဇောတိက ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင် လက်ထက်ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဇောတိက၊ ဇဋိလ၊ မေဏ္ဍက၊ ကာကဝလိယ၊ ပုဏ္ဏဟူ၍ သူဌေးကြီးငါးဦးထင်ရှားသည် ယင်းတို့အနက် ဇောတိကသူဌေးသည် ဘုန်းသမ္ဘာအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ဇောတိကသတို့သားကို ဖွားမြင်သောနေ့၌ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် အလုံး၌ရှိသော လက်နက်အသုံးအဆောင်တို့သည်လည်း‌ကောင်း၊ အလုံးစုံသော ယောက်ျား မိန်းမတို့၏ ကိုယ်တွင် ဆင်အပ်သည့် တန်ဆာရတနာတို့သည်လည်းကောင်း လွန်စွာအရောင်တောက်ပကုန်သည်ဖြစ်၍၊ အမည်မှည့်သောအခါတွင် ယင်းပဝတ္တနိမိတ်ကိုအစွဲပြု၍ ဇောတိကဟု မှည့်ခေါ်လေသည်။
မိဖနှစ်ပါးတို့သည် ဇောတိကသတို့သား အရွယ်ရောက် လတ်သောအခါ နေထိုင်ရန်အတွက် အိမ်ရာကိုပြုပြင်ဆောက် လုပ်ခြင်းငှာ ကြိုးပမ်းလတ်သော်၊ ရှေးရှေးဘဝက ပြုခဲ့ဖူးသော ကောင်းမှုတို့ကြောင့် ရတနာခုနစ်ပါးအတိပြီးသော ဘုံခုနစ်ဆင့်ရှိ ပြာဿာဒ်သည်လည်းကောင်း၊ ယင်းကိုပတ်ပတ်လည်ဝန်းရံကာ၊ တံခါး လေးမျက်နှာနှင့်တကွ တစ်ဂါဝုတ်စီကျယ်လျက် ရတနာခုနှစ်ပါး အတိပြီး၍၊ နတ်ဘီလူး စောင့်ရှောက်အပ်သော တံတိုင်းခုနစ် ထပ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ထိုတံတိုင်းများ၏ အကြား၌လည်း လိုအင်ရှိသမျှသီးသော ပရိက္ခရာပဒေသာပင်ကြီးများနှင့် ရှေးကောင်းမှု အင်အားကိုထင်ရှားပြခြင်းငှာ ထန်းလုံးပမာဏရှိသောကြံပဒေသာ ပင်များသည်လည်းကောင်း၊ ပြာဿာဒ်လေးထောင့်၏အနီး၌လည်း တစ်ဂါ ဝုတ်၊ နှစ်ဂါဝုတ်၊ သုံးဂါဝုတ်၊ တယူဇနာစီ အသီးအသီးကြီးသော ရွှေအိုးကြီးလေးလုံးတို့သည်လည်းကောင်း မြေမှပေါက်လာလတ်လေ၏။
ဤအချင်းအရာတို့ကို ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကြားလတ်သော်၊ ဇောတိက သတို့သားအား အဆက်ဆက်သော သူဌေးကြီးတို့၏ ဆောင်းမြဲဖြစ်သည့် ထီးဖြူကို ဆောင်နှင်းလျက် သူ​​ဌေးအရာ၌ ဘွဲ့ထူး​ဖြင့် မြှောက်စားချီးမြှင့်​လေသည်။
ဇောတိက၏ နတ်ဖက်သော ဖူးစာရှင်ကား မြောက်ကျွန်းသူ တူလကာယီပင်တည်း။
အကြိမ် တစ်ရာဖတ်အပ်သော လဲဝါဂွမ်းစုကဲ့သို့ နုထွတ်သိမ်မွေ့လှသဖြင့် တူလကာယီဟူသော အမည်ကိုခံယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်ဟုအဆိုရှိ၏။
ဇောတိကသူဌေးမောင်နှံတို့သည် မိမိတို့ထံသို့လာရောက် လည်ပတ်ကြသော လူတိုင်းအား မြောက်ကျွန်းမှ ပါလာသည့် ဇောတိပါသာဏမည်သော မြခနောက် သုံးလုံးပေါ်တွင် ရွှေအိုးဖြင့်တင်၍ချက်သည့် ဆန်တကွမ်းစားဖြင့်သာ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရာ အဘယ်ခါမှ ကုန်ခန်းခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုလေသည်။
ထို့ပြင် ပြန်သောအခါတွင်လည်း ရွှေအိုးကြီးတို့ထံမှ ရွှေများကိုလည်းကောင်း၊ ပဒေ သာပင်များ၌ ဆင်ယင်ထားအပ်သော အဝတ်တန်ဆာများကိုလည်းကောင်း အလိုရှိသမျှ ဆောင်ယူ၍ ပြန်စေ၏။
ယူလေရာရာ ရွှေအိုး ပဒေသာပင်များသည် ယူရာမထင် ပြကတေ့အတိုင်းပင်ဖြစ်၍ တည်၏ဟူသတည်း။
ယင်းသို့ ဇောတိကသူဌေးသည် ပေးမကုန်လှူမခန်းအောင် ချမ်းသာကြီးရခြင်းမှာ ရှေးလွန်လေပြီးသော ကမ္ဘာ၌ ဗရာဏသီပြည်ဝယ် သူကြွယ်ဖြစ်စဉ်ကာလ ဂန္ဓမာဒနတောင်၌နေသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့အား ဩဇာရသ လေးနက်ချိုမြိန်လှသော ကြံနှစ်ချောင်းမှ ကြံရည်ကိုကပ်လှူကာ လူ့ဘုံနတ်ရွာ ဖြစ်လေရာဘဝ တို့၌ တောင့်တတိုင်း ပြီးမြောက်စေသောဟူသည့် ဆုတောင်းနှင့် ပြည့်ဝခဲ့သောကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ ဝိပဿီဘုရား ထင်ရှားပွင့်တော်မူစဉ်အခါ၌လည်း ဗန္ဓုမတီပြည်ဝယ် အပရာဇိတသူကြွယ်အဖြစ် ရှင်တော်ဘုရားအလို့ငှာ ရတနာ ခုနစ်ပါးအတိပြီးသော ဂန္ဓကုဋီ ကျောင်းတော်ကြီးကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ဖူးသည့် ပုညစေတနာဟုန်ကြောင့်တစ်ကြောင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးနတ်ရွာစံ၍၊ မာနခက်ထန်လောဘဇောသန် လှသော သားတော် အဇာတသတ်မင်း၏ လက်ထက်သို့ရောက်သောအခါတွင် ဇောတိကသူဌေးလည်း လောကီစည်းစိမ် ဥစ္စာရတနာတို့၌ စက်ဆုတ်ခြင်း ပြင်းစွာဖြစ်လျက် သံဝေဂအကျွတ်တရားရရှိကာ မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့လေသည်။
ရဟန်း ဖြစ်၍ မကြာမြင့်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကိုရ၍၊ ဇောတိက မထေရ်ဟု ထင်ရှားစွာဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့ ဇောတိက ရဟန်း အရဟတ္တဖိုဟ်ကိုရသောနေ့၌ပင် အလုံးစုံသော ရွှေအိုး၊ ရွှေအိမ်၊ ပဒေသာပင်တို့သည် ကွယ်လေကုန်၏။
ထိုအခါ နတ် တို့သည် မြောက်ကျွန်းသူသူဌေးမ တူလကာယီအား ဥတ္တရကုရု ကျွန်းသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ဇောတိက ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ဇောတိကသူဌေးလောင်းသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်၌ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် သူဌေးတစ်ဦးအိမ်မှာ ပဋိသန္ဓေနေ၏။
သူ့ကိုမွေးဖွာသောအချိန်တွင် အိမ်သူအိမ်သားများ ဝတ်ဆင်သော ရတနာများ အလိုလို အရောင် တောင်ပြောင်လာခြင်းကို အကြောင်းပြုလို့ “ဇောတိက”ဟု အမည်တွင်ခြင်းဖြစ်၏။
ဇောတိက အရွယ်ရောက်လာတော့ ဖခင်ဖြစ်သူက ဆောက်လုပ်ရေးသမားများကို ခေါ်ကာ သားနေထိုင်ရန် အိမ်ဆောက်လုပ်စေ၏။
ထိုအခါ သိကြားမင်းကိုယ်တိုင် ဆင်းလာ၍ ဇောတိကနေဖို့ အလွန်ဆန်းပြား ခန့်ငြား ထည်ဝါသော အိမ်ဂေဟာကြီကို ဆောက်လုပ်လေတော့၏။
ညီညာ ပြန့်ပြူးသော မြေမှာ ဘုံခုနစ်ဆင့်ရှိသော အိမ်းကိုဆောက်၏။
အတွင်းအပြင် နံရံတို့မှာ ရတနာ ခုနစ်ပါးဖြင့်ပြီးသော ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်မွန်းမံထား၍ အရောက် တဖိတ်ဖိတ်တောက်ပြောင်နေ၏။
အိမ်ကို တံတိုင်း ခုနစ်ထပ်ကာရံကာ သူနေ့ရာနှင့်သူ ဥယျာဉ် ၊ ရေကန်၊ ပန်းမာလာပင်းများ လှပစွာစိုက်ပျိုးထား၏။
အိမ်၏ထောင့်လေ့ထောင်တွင် ဇောတိက ဘုန်းတန်ခိုး ကြောင့် ရွှေအိုးကြီးလေးလုံး အလိုအလျှောက်ပေါ်လာ၏။
ထို့အပြင် တံတိုင်း ခုနစ်ကြားမှာ သီးမျိုးစုံ ပဒေသာပင်များ၊ တံခါမုဒ် ခုနစ်ထပ်တို့၌ အစောင့်အရှောက်များလည်း ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။
ဖခင်ကြီးသည် ဤမျှခန့်ငြားထယ်ဝါသော အိမ်ကြီးကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ၊ ဝမ်းသာအားရ သားလေး ဇောတိကအား ခေါ်ပြပြီးနောက် မြောက်ကျွန်းသူ အတုလကာရီနှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြား ပေးလိုက်သည်။
မြောက်ကျွန်းသူ အတုလကာရီအမျိုးသမီးကလည်း ဘဝဟောင်းမှ ဇောတိက၏ ပါရမီဖြည့်ဖတ်ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့်ပင် သူမကို နတ်တန်ခိုးဖြင့်ယူဆောင်လာခြင်းဖြစ်၏။
သူမနဲ့အတူ ဆန်တစ်စလယ်နှင့် ပတ္တမြား ဖိုခနောက် သုံးလုံးပါ ယူလာခဲ့သည်။
ထူးခြားချက်မှာ…ထမင်း၊ဟင်း ချက်လိုသည့်အခါ ပတ္တမြား ဖိုခနောက် ပေါ် တင်လိုက်တာနှင့် အချိန်အနည်းငယ်တွင် ကျက်သွားသည်။
သူမယူဆောင်လာသော ဆန်းတစ်စလယ်ကား အကြိမ်မည်မျှပင် ချက်သော်လည်း ကုန်သွားခြင်းမရှိပေ။
ဇောတိက သူဌေးလေး၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု ဂုဏ်သတင်းမှာ ကျော်ကြား၍ တစ်နေ့နှင့်တစ်နေ့ လာရောက် ကြည့်ရှုသူများ ၊ တိုးပွားလာ၏။
ဇောတိကသည် ထိုသူတို့အား ဧည့်ခံကျွေးမွေး၍ ထိုက်သည်အား လျှော်စွာ ရွှေ၊ ငွေ ၊အဝတ်အစား လက်ဆောင်များကိုလည်း ပေးကမ်းလှူဒါန်းလေ့ရှိ၏။
ယင်းသို့ ပေးကမ်းသော်လည်း ပစ္စည်းဥစ္စာများမှာ ကုန်းသွားသည်မရှိ ၊ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ တိုးပွား၍သာ လာ၏။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး လာရောက်လည်ပတ်ခြင်း ဇောတိကဂုဏ်သတင်း ကျော်ဇောခြင်းကြောင့် မင်းကြီးကိုယ်တိုင်း လည်ပတ်လာ၏။
မင်းကြီးအား ခရီးဦး ကြိုဆို အိမ်းတွင်းကို လှည်လည်ပြခိုင်း ပတ္တမြားကျောက်တို့ဖြင့် ခင်းထားသော အခန်းတစ်ခုသို့ရောက်သွား၏။
မင်းကြီးသည် အောက်သို့ တိုးယိုပေါက် မြင်ရ၍ အလွန်နက်သော ချောက်ကြီးထင်းမှတ်ကာ ခြေတွန့် ဆုတ်သွားခဲ့သည်။
ဇောတိကမှ ချောက်မဟုတ်ကြောင်း ဦးဆောင်ရှေ့မှ ခေါ်ဆောင်သွားမှ မင်းကြီးလည်း နောက်မှ လိုက်သွားဝံ့တော့သည်။
အိမ်းတွင်း လှည်လည်ကြည့်ရှု့ပြီး ဧည့်ခံကျွေးမွေးသော အခါ ဇောတိက၏ သလေးထမင်းမှာ စားကောင်းလွန်း၍ ၊ မင်းကြီးမှာ မရောင့်ရဲ့မတင်းတိမ်နိုင်ဖြစ်နေသည်။
ထိုအချင်းအရာကို အကဲခတ်မိသော ဇောတိကက မင်းကြီးအား အစားကြူးကာ ဥပါဒ်ဖြစ်မှာ စိုးသောကြောင့် ” အရှင်မင်းကြီး မျှတရုံသာ စားပါ” ဟု တားယူရသည်။
ထမင်းစားပြီး စကားပြောနေစဉ်တွင် ဇနီးအတုလကာရီမှ မင်းကြီးအား ယပ်ခပ်ပေးနေ၏။
ထိုအခိုက် အတုလကာရီမှာ မျက်ရည်များ ယိုကျလာ၏။
ဒီတော့ မင်းကြီးက.. ‘ဇောတိက မင့်ဇနီးက မင်းတို့ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို မင်းဘဏ္ဍာအဖြစ် သိမ်းပိုက်မှာ စိုးလို့ မျက်ရည်ကျတာလား’ ‘မဟုတ်ပါမင်းကြီး.. ‘ ကျနေ့ာ်ဇနီးက ဆီးမီးရောင်ကို မမြင်ဖူးဘူး။
ပတ္တမြားရောင်ဖြင့်သာ နေထိုင်သူဖြစ်ပါတယ်။
ဆီးမီးရောင်နဲ့ မင်းကြီးရဲ့ ကိုယ်မှ ထွက်သော အနံ့ကြောင့် မျက်ရည်ကျရတာပါ။
ထို့နောက် မင်းကြီးအားလည်း ပတ္တမြားရောင်ဖြင့် နေရန် သခွားသီးခန့် ပတ္တမြားတစ်လုံးကို လက်ဆောင် ပေးလိုက်၏။
မင်းကြီးလည်း ဇောတိက ကြွယ်ဝမှုကို အံ့မခန်းဖြစ်ကာ နန်းတော်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။
၃) ဇောတိက အတိတ်ဘဝအကြောင်း -၁ ရှေးရှေးတုန်းက ဗာရာဏသီပြည်မှာ မဟာသာလ၊ စူဠသာလဟုခေါ်သော ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်ရှိခဲ့၏။
သူတို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ကြံစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောအခါ ညီဖြစ်သူက သူတို့စားသုံးရန် ရင့်သော ကြံနှစ် ချောင်းကို ခုတ်ယူလာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က အသီးအပင်များမှာ အဆီဩဇာပြည့်ဝ၍ ခုခေတ်ကဲ့သို့ ကြံများကို ညှစ်ယူ၊ ကြိတ်ယူစရာမလိုပဲ ခုတ်ဖြတ်ပြီးထောင်လိုက်ရုံဖြင့် ကြံရည်များ ယိုစီးကျသည်ဟု ဆို၏။
ထို့ကြောင့် ကြံရည်များ ယိုမထွက်စေရန် ဖက်ရွက်ဖြင့် ကြံနှစ်ချောင်းကို လုံအောင်ထုပ်ကာ အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့၏။
အပြန်လမ်းခရီးတွင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို ဖူးတွေ့ရ၍ ကြည်ညိုစိတ်ဖြစ်ကာ သူ့အပေါ်ရုံကို ဖြန့်ခင်းပြီး ၊ နေရာထိုင်ခင်းပေးကာ အရှင်မြတ်ထံမှ သပိတ်ကိုယူ၍ မိမိအတွက် ကြံရည်များကို ဆက်ကပ်လေ၏။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် တစ်ထိုင်တည်းဖြင့် ကြံရည်များကုန်အောင် ဘုဉ်းပေးသည်ကို ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးလို့ အစ်ကို အတွက် ယူလာခဲ့သော ကြံရည်များကိုပါ ထပ်မံ လှူဒါန်းလိုက်သည်။
ညီတော်မောင်က အစ်ကိုအား ဖြစ်ကြောင်းစုံလင်ပြောပြ၍ နှစ်ဦးသား အလှူဒါနအတွက် ဝမ်းသာကြည်နူးမှုကြောင့် ထိုနေ့မှစ၍ စီးပွားဥစ္စာများ တိုးပွားလာရလေသည်။
အတိတ်အကြောင်း – ၂ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် ဤကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် သတ်တမ်းစေ့၍ သေလွန်သောအခါ နတ်ပြည်၌ နတ်သားများ ဖြစ်ကာ ၊ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ဗန္ဓုမတီပြည် သူကြွယ်အိမ်မှာ ညီးအစ်ကိုနှစ်ယောက် ထပ်ဖြစ်ကြပြန်သည်။
ဗန္ဓုမတီပြည်သို့ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာသောအခါ အစ်ကိုကြီးသေနမှာ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားနာရ၍ တရားရကာ ပစ္စည်းအားလုံး ညီတော်မောင်အား လွှဲအပ်ကာ ရဟန်းပြု တရားအားထုတ်၍ ရဟန္တာဖြစ်သွားလေသည်။