kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မန္တလေး၏ အကွက်အကွင်းကောင်းသောနေရာတွင် တည်ရှိပြီး စနစ်တကျ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း မန်းသီတာဥယျာဉ်သည် တစ်ခေတ်က နာမည်ကြီးခဲ့သော မသုံးလုံးနယ်မြေသို့ အောင်မာဃစစ်ဆင်ရေး ဆင်နွှဲရာတွင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးကာလကတည်းက ကျော်ကြားခဲ့သောဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တပ်မှူးကြီးဖြစ်သူ ဗိုလ်အာဠာဝကကို ဖမ်းဆီးနိုင်သည့်အတွက် ထိုစဉ်က မန္တလေးမြို့အခြေစိုက် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ချီးမြှင့်သည့် ဆုတော်ငွေဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။
ထိုအချိန်က နမတ တိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယု ဖြစ်သည်။
ထိုဆုတော်ငွေဖြင့် တပ်မတော်နှင့် မြူနီစီပယ်ပေါင်းကာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကျုံးအနောက်ဘက်ရေပြင်တွင် ထိုစဉ်က ငွေ ၉၅ သိန်းအကုန်အကျခံကာ ရေပေါ်ဥယျာဉ်တစ်ခုကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ ကျုံးတောင်ဘက် ၇၃ လမ်းမှ ၇၉ လမ်း၊ ကျုံးအနောက်ဘက် ၂၆ လမ်းမှ ၂၄ လမ်းအကြားတွင် ကျုံးနှင့် မြို့ရိုးကြားရှိ မြေနေရာ၊ အနောက်တောင်ထောင့်ရှိ ရေပြင်တို့မှာ ဥယျာဉ်နေရာ ဖြစ်သည်။
ကျုံးရေပြင်ကို ဖြတ်၍ မေတ္တာပေါင်းကူးတံတားနှင့် တံတားငယ်များဖြင့် လမ်းမနှင့် ဥယျာဉ်ကို ဆက်သွယ်ထားသည်။
အဆောက်အအုံများ ထိုဥယျာဉ်တွင် အရိပ်ရသော သစ်ပင်ကြီးများရှိသည်။
မိုးပျံတံတားလည်း ရှိသည်။
အခါကြီးရက်များတွင် ဖျော်ဖြေရန် တီးဝိုင်းစင်ကြီးများလည်း ရှိသည်။
အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံဆိုင်၊ စာကြည့်တိုက်နှင့် စားသောက်ဆိုင်များ ရှိသည်။
ရေပေါ်ဥယျာဉ်လည်း ရှိသည်။
အခမ်းနားဆုံးမှာ ကျုံးအနောက်တောင်ထောင့် ရေပြင်ထဲတွင် ရှိသောအချင်း ၂၆ ပေ၊ အမြင့် ၉ ပေ ၃ လက်မရှိသော ၅ မြောင့်ကြယ်ပွင့် အုတ်ခုံကြီးပေါ်တွင် အလျား ၁၅ ပေ၊ အနံ ၃ ပေ၊ အမြင့် ၁၄ ပေရှိသော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း မြင်းစီးကြေးရုပ်ကြီး ဖြစ်သည်။
ညပိုင်းတွင် ကြေးရုပ်ကြီးကို မီးမောင်းများဖြင့် ထွန်းထားပြီး ဥယျာဉ်ကို မီးရောင်စုံထွန်းထားသည်။
လွတ်လပ်ရေးအခမ်းအနားကို ထိုနေရာတွင် အကြီးအကျယ် ၇ ရက် ၇ လီ ကျင်းပခဲ့ဖူးသည်။
ဖျက်သိမ်းခြင်း ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းလုံခြုံရေးကို အကြောင်းပြ၍လည်းကောင်း၊ ကျုံးကို အသစ်ပြန်လည် တူးဖော်ရန်အတွက်လည်းကောင်း မြို့တော်၏ အကောင်းဆုံးဥယျာဉ်ကြီးကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း မန္တလေးမြို့တွင် လူထုအပန်းဖြေရ န်ပန်းခြံနေရာများ ရှားပါးလာသည်။
မန်းသီတာ ဥယျာဉ် ကို မှီခဲ့သူများက ထိုဥယျာဉ်ကို ပြန်လည် လွမ်းဆွတ်ကြသည်။
၂၀၁၆ တွင် အစိုးရအသစ်တက်လာအပြီး မန္တလေးမြို့အတွက် အစိုးရ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းတွင် ဤဥယျာဉ်စီမံကိန်း ပါဝင်လာသည်။
သို့သော် ဘက်ဂျက်ငွေမရရှိ၍ ဆောက်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘဏ္ဍနှစ်တွင်မှ လွှတ်တော်မှ ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀၀ ကျော် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ဥယျာဉ်အသစ်စီမံကိန်းကို ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ပုံကြမ်းရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။
သို့သော် တပ်မတော်မှ နန်းတွင်းလုံခြုံရေးအတွက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကသာ ဆောက်လုပ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဥယျာဉ်အသစ်ကို ၂၆ လမ်း၊ ၆၆ လမ်းနှင့် လမ်း ၈၀ အထိ တောင်ဘက်ကျုံးတစ်လျောက် တည်ဆောက်သွားမည်ဟု မြို့တော်ဝန် မှ ပြောကြားခဲ့သည်။
thumb|ဥယျာဉ်၊ ကျုံး၊ မြို့ရိုးနှင့် မန္တ​လေး​တောင် ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ရတနာပုံ ဥယျာဉ် ကိုးကား Category:မန္တလေး Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဥယျာဉ်များ။
ဆင်ဖြူတော် ဝင်မှာ ချည်တစ်ခင်နှင့် ကျိန်းကျေ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဆင်ဖြူတော်ဝင်ကိန်းရှိရာတွင် ချည်တစ်ခင် ဝင်လာသည်နှင့် ကျိန်းကျေသွားသကဲ့သို့ ပစ္စည်းဥစ္စာ အခုလိုက် အပုံလိုက် ဝင်ကိန်းရှိရာတွင် မဖြစ်လောက်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခုဝင်လာသည်နှင့် ကျိန်းကျေသွားသည်။
ရှေးအခါက တစ်ချိန်တည်း မွေးဖွားလာကြသော မင်းသားငယ်တစ်ဦးနှင့် ပုဏ္ဏားငယ်တစ်ဦးတို့သည် အလွန်ချစ်ခင်ကြသည်။
အရွယ်ရောက်လာသောအခါ မင်းသားသည် မင်းဖြစ်၍ ပုဏ္ဏားသည် ပုရောဟိတ် ဖြစ်လာသည်။
တစ်နေ့သောအခါ ပုရောဟိတ်သည် မင်း၏ဇာတာကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုရာ (၇)ရက်အတွင်း ဆင်ဖြုရတနာဝင်ကိန်း ရှိသည်ကို မြင်လေသည်။
မိမိသည်လည်း မင်နှင့်အတူ တစ်ချိန်တည်း မွေးဖွားလာသူဖြစ်သဖြင့် ဆင်ဖြူတော်ဝင်ကိန်းရှိသည်ကို တွေ့မြင်လေသည်။
(၇)ရက် မြောက်သောအခါ မင်းကြီးထံသို့ ဆင်ဖြူတော်တစ်စီး လက်ဆောင်ပဏ္ဏာအဖြစ် ရောက်ရှိလာသည်။
ပုရောဟိတ်ထံသို့မှု မုဆိုးမတစ်ဦးသည် ချည်ခင်အဖြူကို လက်ဆောင်ပို့လေသည်။
ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားက မင်းကြီးသည် ဘုန်းကြီးသည့်အလျောက် ဆင်ဖြူဝင်လေသည်။
ငါ့မှာမူ ဆင်ဖြူဝင်ကိန်းရှိသော်လည်း ဘုန်းကံနည်းသူဖြစ်သဖြင့် ချည်တစ်ခင်နှင့်သာ ကျိန်းကျေရလေသည်ဟု မြည်တမ်းလေသည်။
[ပုံပြင်] မူလရင်းမြစ် သူကိုယ်တိုင်အဘယ်ကြောင့် မကောက်ယူခဲ့ပါသနည်းဟု ကျွန်ုပ်ကမေးရာ ဆင်ဖြူတော်ဝင်မှာ ချည်တစ်ခင်နှင့် ကျိန်းကျေနေပါဦးမည်ဟု ဖြေပါသည်။
" [၁၃၂၈] ဘာသာစာ။
"ဆင်ဖြူတော်ဝင်မှာ ချည်ဝင်တစ်ဝင်နှင့် ကျိန်းကျေ ဆိုသလို လာဘ်ဆိုးများနှင့် ချိတ်မိမှဖြင့် တစ်ဘဝလုံး လာဘ်တိတ်ပြီး..." [၁၂၇၈] တင်မြ၊ ဒု၊ ၁၈၅။
မနုဿဝိဂ္ဂဟပါရာဇိက သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာကျင့်သုံးရန် ပညတ်ခဲ့သည့် သိက္ခာပုဒ် ဖြစ်၏။
ထိုပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ကျူးလွန်သော ရဟန်းသည် ရဟန်းအဖြစ်မှ လျှောကျရမည်ဖြစ်သည့်အတွက် မကျူးလွန်မိအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြရ၏။
ထိုသိက္ခာပုဒ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်က ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် စတင်ပညတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဟောကြားခြင်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီမြို့ မဟာဝုန်တောရှိ ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သော ကျောင်းကြီးတွင် သီတင်းသုံးနေတော်နေခိုက် ဖြစ်၏။
ရဟန်းတို့အား အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောကြားတော်မူ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ဆယ့်ငါးရက်တိုင်တိုင် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေတော်မူ၏။
ရဟန်းတို့သည်လည်း အသုဘဘာဝနာ၌ အားထုတ်ခြင်းကို ကြိုးစားလျက် ရှိ၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကို ငြီးငွေ့ကုန်၏၊ ရှက်နိုးကုန်၏၊ စက်ဆုပ်ကုန်၏။
ထို့ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် အသက် ဇီဝိတိန္ဒြေမှ ချကုန်၏။
အချင်းချင်းလည်း အသက်မှ ချကုန်၏။
မိဂလဏ္ဍိကရဟန်းယောင်ထံတွင် မိမိတို့အား အသက်မှ ချပေးရန်တောင်းပန်ကာ အသက်မှ ချစေ၏။
မိဂလဏ္ဍိကရဟန်းယောင်သည် သတ်ခအဖြစ် သပိတ်သင်္ကန်းတို့ကို ရသဖြင့် သတ်၏။
ထို့နောက် မိဂလဏ္ဍိကရဟန်းယောင် သည် ဝဂ္ဂုမုကဒါမြစ်တွင် သန်လျက်ကို သွေးတို့မှ စင်ကြယ်စေရန် ဆေးကြော၏။
ထိုအခါ မိဂလဏ္ဍိကရဟန်းယောင်သည် ရဟန်းတို့ကိုသတ်သည့်အတွက် ပူပန်ခြင်း၊ နှလုံးမသာယာခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထိုအခါ မာရ်နတ်၏ ဂိုဏ်းဝင်နတ်သားသည် ရေပြင်ပေါ်၌ လျှောက်လာ၍ သံသရာမှ မကူးမြောက်နိုင်သေးသော ရဟန်းတို့ကို ကူးမြောက်စေရလေပြီ အစရှိသည်ဖြင့် ဖြားယောင်း ပြောဆို၏။
ရဟန်းယောင်လည်း ထိုနတ်၏ စကားကို သဘောကျနှစ်ခြိုက်စွာဖြင့် အခြားသော ရဟန်းတို့ကို မည်သူ့ကို သံသရာမှ ကူးမြောက်စေရမည်နည်းဟု မေးမြန်းကာ ရဟန်းတို့ကို အသက်မှ ချ၏။
သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ခြင်း မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ဆက်ငါးရက်လွန်မြောက်၍ ရဟန်းတို့သည် အရေအတွက်နည်းနေသည်ကို မေးမြန်း၏။
အရှင်အာနန္ဒာသည် ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင်ကို လျှောက်ထား၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား စုဝေးစေ၏။
မိမိတို့ကိုယ်ကိုလည်း အသက်မှ ချကုန်၏။
မိဂလဏ္ဍိကရဟန်းယောင်ကိုလည်း တောင်းပန်ကာ အသက်မှ ချစေသည် ဆိုသည်မှာ ဟုတ်ပါသလော ဟု မေးမြန်း၏။
ရဟန်းတို့သည် မှန်ပါသည်ဟု လျှောက်ထား၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ ရဟန်းတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။
အကြင်ရဟန်းသည် (သတ်လိုသော စိတ်စေတနာ) ဖြင့်စေ့ဆော်၍ လူဇာတ်ဖြစ်သောသူ၏ ကိုယ်ကို အသက် ဇိဝိတိန္ဒြေမှ ချငြားအံ့၊ ထိုသူ၏ အသက် ဇီဝိတိန္ဒြေကို ဆောင်တတ်သော ဓားလက်နက်ကိုလည်း ရှာ၍ (အနီး) ထားငြားအံ့၊ ဤရဟန်းသည်လည်း သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်၏။
ရဟန်းကောင်းတို့နှင့် အတူတကွ ပေါင်းသင်းရခြင်း မရှိ ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဖြတ်ထုံးများ (၁) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် မကျန်းမမာ ဖြစ်နေ၏၊ ရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်းအား သနားသဖြင့် သေရခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုကြကုန်၏။
ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
ထို (ချီးကျူးသော) ရဟန်းတို့အား “ငါတို့သည် ပါရာဇိက ကျလေကုန်သလော” ဟု တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြရာ “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ပါရာဇိက ကျကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၂) တစ်ရံရောအခါ ဆွမ်းခံရဟန်းတစ်ပါးသည် အင်းပျဉ် ‘ခုံရှည်’ ၌ အဝတ်ပိုင်း ဖုံးနေသော ကလေးသူငယ်ကို ထိုင်လိုက်ရာတွင် ဖိမိ၍ သေစေ၏၊ ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသကကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ သို့သော်လည်း ရဟန်းတို့ မဆင်ခြင် မစူးစမ်းဘဲ နေရာ၌ မထိုင်ရ၊ ထိုင်သောရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၃) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ရွာအတွင်းရှိ ဆွမ်းစားဇရပ်၌ နေရာခင်းသည် ရှိသော် ထောင်ပပြီးထားသော ကျည်ပွေ့တို့တွင် ကျည်ပွေ့တစ်ခုကို ယူရာ ဒုတိယကျည်ပွေ့သည် လဲ၍ ကလေးတစ်ယောက်၏ ဦးထိပ်၌ တည့်တည့်ကျသဖြင့် ထိုကလေးသည် သေလေ၏။
ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကစ္စ’ ဖြစ်၏။
“ရဟန်း သင်သည် အဘယ်စိတ် ရှိသနည်း” ဟု (မေးတော်မူရာ) “ မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်မှာ သေစေလိုစိတ် မရှိပါ” ဟု (လျှောက်ထား၏)။
“ရဟန်း သေစေလိုစိတ်မရှိသော ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်” ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။
(၄) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ရွာတွင်းရှိ ဆွမ်းစားဇရပ်၌ နေရာခင်းရာ ဆုံလုပ်ရန် သစ်လုံးကို နင်းမိ၍ လိမ့်လေရာ ကလေးတစ်ယောက်ကို ဖိမိ၍ သေစေ၏၊ ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
(၅) တစ်ရံရောအခါ သားအဖနှစ်ယောက်တို့သည် ရဟန်းများ အထံ၌ ရဟန်းပြုကြကုန်၏။
အချိန်အခါကို လျှောက်ထားရာ သားက အဖကို “အသျှင်ဘုရား ကြွပါ၊ သံဃာတော်သည် အသျှင်ဘုရားကို မျှော်နေပါသည်” ဟု လျှောက်ထား၍ ကျောက်ကုန်း၌ ကိုင်၍ တွန်းလေရာ ထိုရဟန်းသည် လဲကျ၍ သေလေ၏၊ ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
“ရဟန်း သင်သည် အဘယ်စိတ်ရှိသနည်း” ဟု (မေးတော်မူရာ) “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်သည် သေစေလိုစိတ် မရှိပါ” ဟု (လျှောက်ထား၏)။
“ရဟန်းသေစေလိုစိတ်မရှိသော ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၆) တစ်ရံရောအခါ သားအဖနှစ်ယောက်တို့သည် ရဟန်းများ အထံ၌ ရဟန်းပြုကြကုန်၏။
အချိန်အခါကို လျှောက်ထားရာ သားက အဖကို “အသျှင်ဘုရား ကြွပါ၊ သံဃာတော်သည် အသျှင်ဘုရားကို မျှော်လင့်နေပါသည်” ဟု လျှောက်ထား၍ သေစေလိုသဖြင့် ကျောက်ကုန်း၌ ကိုင်၍ တွန်းလေရာ ထိုရဟန်းသည် လဲကျသော်လည်း မသေချေ။
(၇) တစ်ရံရောအခါ သားအဖနှစ်ယောက်တို့သည် ရဟန်းများအထံ၌ ရဟန်းပြုကြကုန်၏။
(၈) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးအး ဆွမ်းစားစဉ် အမဲသားတုံးသည် လည်ချောင်း၌ နင့် ‘ဆို့’ နေ၏၊ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ထိုရဟန်း၏ လည်ပင်းကို ရိုက်လေရာ သွေးနှင့်တကွ အမဲသားတုံးကျလာပြီး ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏၊ ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
“ရဟန်း သေစေလိုစိတ်မရှိသော ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၉) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းစားစဉ် အမဲသားတုံးသည် လည်ချောင်း၌ နင် ‘ဆို့’ နေ၏။
ရဟန်းတစ်ပါးသည် သေစေလို၍ ထိုရဟန်း၏ လည်ပင်းကို ရိုက်လေရာ သွေးနှင့်တကွ အမဲသားတုံးသည် ကျလာပြီးလျှင် ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
(၁၀) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းစားစဉ် အမဲသားတုံးသည် လည်ချောင်း၌ နင် ‘ဆို့’ နေ၏။
ရဟန်းတစ်ပါးသည် သေစေလို၍ ထိုရဟန်း၏ လည်ပင်းကို ရိုက်လေရာ သွေးနှင့်တကွ အမဲသားတုံးသည် ကျလာသော်လည်း ထိုရဟန်းသည် မသေချေ။
“ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၁၁) တစ်ရံရောအခါ ဆွမ်းခံရဟန်းတစ်ပါးသည် အဆိပ်ပါသော ဆွမ်းကို ရလာခဲ့၍ ဆွမ်းစားဇရပ်သို့ ယူခဲ့ပြီးနောက် ရဟန်းတို့အား စားဦးကို လှူလေ၏။
ထိုရဟန်းတို့သည် သေကြကုန်၏။
ထို (စားဦးလှူသော) ရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
“ရဟန်း သင်သည် အဘယ်စိတ်ရှိသနည်း” ဟု (မေးတော်မူရာ) “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော် မသိပါ” ဟု (လျှောက်ထား၏)။
“ရဟန်း မသိသော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၁၂) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် စမ်းသပ်လို၍ ရဟန်းတစ်ပါးအား အဆိပ်ကို ပေးရာ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏၊ ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ရှိ၏။
“ရဟန်း သင်သည် အဘယ်စိတ်ရှိသနည်း” ဟု (မေးတော်မူရာ) “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော် စမ်းသပ်လိုစိတ် ရှိသည်” ဟု (လျှောက်ထား၏)။
(၁၃) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် ကျောင်းမြေရာကို စီရင်ပြုလုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှ နေ၍ ကျောက်ကို ပင့်မြှောက်၍ ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် မကောင်းသဖြင့် ကိုင်ယူသည်ဖြစ်၍ ကျောက်သည် အောက်က ရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ တည့်တည့်ကျ၍ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
“ရဟန်း သေစေလိုစိတ် မရှိသော ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၁၄ - ၁၅) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် ကျောင်းမြေရာကို စီရင်ပြုလုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှ နေ၍ ကျောက်ကို ပင့်မြှောက်၍ ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် သေစေလို၍ အောက်ကရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ ကျောက်ကို လွှတ်ချလေရာ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
ထိုရဟန်းသည် မသေချေ။
“ထိုရဟန်းအား ပါရာဇိကအာပတ်မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၁၆) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် ကျောင်းနံရံ ဆောက်လုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှနေ၍ အုတ်ကို ပင့်မြှောက်ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် မကောင်းသဖြင့် ကိုင်ယူသည်ဖြစ်၍ အုတ်သည် အောက်က ရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ တည့်တည့်ကျ၍ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
(၁၇ - ၁၈) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် ကျောင်းနံရံ ဆောက်လုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှနေ၍ အုတ်ကို ပင့်မြှောက်ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် သေစေလို၍ အောက်ကရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ အုတ်ကို လွှတ်ချလေရာ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
“ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
(၁၉) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သားရဟန်းတို့သည် အမှုသစ် ‘ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ’ ကို ပြုလုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှနေ၍ ပဲခွပ်ကို ပင့်မြှောက်၍ ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် မကောင်းသဖြင့် ကိုင်ယူသည်ဖြစ်၍ ပဲခွပ်သည် အောက်က ရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ တည့်တည့်ကျ၍ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
“ရဟန်း သေစေလိုစိတ်မရှိသော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်” ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။
(၂၀ - ၂၁) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် အမှုသစ်ကို ပြုလုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှနေ၍ ပဲခွပ်ကို ပင့်မြှောက်၍ ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် သေစေလို၍ အောက်က ရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ လွှတ်ချလေရာ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
(၂၂) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် အမှုသစ်ကို ပြုလုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှနေ၍ အခြင်ရနယ်ကို ပင့်မြှောက်၍ ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် မကောင်းသဖြင့် ကိုင်ယူသည်ဖြစ်၍ အခြင်ရနယ်သည် အောက်က ရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ တည့်တည့်ကျလေရာ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
(၂၃ - ၂၄) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် အမှုသစ်ကို ပြုလုပ်ကြရာ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အောက်မှနေ၍ အခြင်ရနယ်ကို ပင့်မြှောက်၍ ပေး၏။
အထက်က ရဟန်းသည် သေစေလို၍ အောက်က ရဟန်း၏ ဦးထိပ်၌ အခြင်ရနယ်ကို လွှတ်ချလေရာ ထိုရဟန်းသည် သေလေ၏။
သေလေ၏။
(၂၅) တစ်ရံရောအခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းတို့သည် အမှုသစ်ကို ပြုကြရာ ငြမ်းကို ဖွဲ့ချည်ကြ ကုန်၏၊ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ရဟန်းတစ်ပါးကို “ငါ့သျှင် ဤဘက်၌ ရပ်၍ ဖွဲ့ချည်လော့” ဟု ဆိုရာ ထိုရဟန်းသည် ထိုခိုင်းသောဘက်၌ ရပ်၍ ဖွဲ့ချည်စဉ် လိမ့်ကျ၍ သေလေ၏၊ ထိုရဟန်းအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်၏။
“ရဟန်း သင်သည် အဘယ်စိတ် ရှိသနည်း” ဟု (မေးတော်မူရာ) “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်သည် သေစေလိုစိတ် မရှိပါ” ဟု (လျှောက်ထား၏)။
“ရဟန်း သေစေလိုစိတ် မရှိသော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်” (လျှောက်ထား၏)။
ဆင်လည်း ဆင့်အထွာနှင့်၊ ပုရွက်ဆိတ်လည်း ပုရွက်ဆိတ်အထွာနှင့် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဆင်သည် အကောင်ကြီးသဖြင့် ဆင်နှင့်လိုက်ဖက်အောင် အထွာကြီးပြီး ပုရွက်ဆိတ်သည် အကောင်ငယ်သဖြင့် ပုရွက်ဆိတ်နှင့်လိုက်ဖက်အောင် အထွာငယ်သကဲ့သို့ အရာရာတွင် သဘာဝတရားအရ အချိုးအစား ညီမျှသည်သာ ဖြစ်သည်။
မူလရင်းမြစ် "ဆင်လည်း ဆင့်အထွာနှင့်၊ ပုရွက်ဆိတ်လည်း ပုရွက်ဆိတ်အထွာနှင့်ဆိုသကဲ့သို့ ၎င်းစွမ်းရည်များကို စနစ်တကျ အသုံးချဖြင်းဖြင့် သင့်ကိုယ်သင် ယုံကြည်မှု တက်လာပါလိမ့်မည်။
" [၁၃၃၅] သုံးစိတ်။
ဆင်တန်ကတော် အကြောင့်ကြ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဆင်ဝန်ကတော်သည် မိမိနှင့်မသက်ဆိုင်ဘဲ ဆင်အတွက် ကြောင့်ကြသကဲ့သို့ မိမိနှင့် မဆိုင်သော ကိစ္စအတွက် ကြောင့်ကြပိုသည်။
မူလရင်းမြစ် "ကိုယ်ကလည်း ကယ်နိုင်တာမဟုတ်ဘဲနှင့် ဆင်ဝန်ကတော် အကြောင့်ကြဆိုတဲ့စကားအတိုင်း မဆိုင်တဲ့ မြမြက ဝင်ပြီး ဆင်ဝန်ကတော်ကြီးလို ကြောင့်ကြနေပြန်ပါပြီ။
ဆင်သေကို ဆိတ်ရေနှင့်ဖုံး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် အကောင်အထည် ကြီးမားသည့် ဆင်သေကို သေးငယ်သော ဆိတ်သားရေနှင့် ဖုံးသကဲ့သို့ ကြီးမားသော ပြဿနာကို မခိုင်လုံသော ဆင်ခြေဖြင့် ဖုံးကွယ်ရန် အားထုတ်သည်။
မူလရင်းမြစ် "ကျွန်ုပ်တို့ နိုင်ငံရှိ လူ ၁၇-သန်းတွင် ၁၇-ယောက်မျှသာ ဥပဒေအကြောင်းကို ကောင်းကောင်းနားလည်သည်ဟု ဆိုခြင်းသည် ဆင်သေကို ဆိတ်သားရေနှင့် ဖုံး၍မရသကဲ့သို့ ရှိချေသည်။
" [၁၃၂၇] သန်းဆန်း။
"မင်းက ငါဘာမျှ မသိဘူးထင်ပြီး ဆင်သေကို ဆိတ်ရေနဲ့ဖုံး တာမျိုးတော့ မလုပ်ပါနဲ့ကွာ။
" [၁၃၃၁] မြဝတီ၊ ၁၈၊ ၃။
ဆင်သတ် အရပ်ဝေ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဆင်ကို သတ်၍ အရပ်ကို ဝေသကဲ့သို့ အလွန်တန်ဖိုးကြီးမားလှသည့်အရာကို အရေးမကြီးသော ကိစ္စအတွက် အလဟဿ ဖြုန်းတီးပစ်သည်။
မူလရင်းမြစ် "အချို့က ဆင်ဖြူတော်မှီပြီး ကြံစုပ်ခဲ့ကြခြင်းသာ ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ကြံစုပ်ရုံသာမက ဆင်သတ်ပြီး အရပ်ဝေဆိုသကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း..." [၁၃၅၁] တင်းစာ၊ ၁။
"အင်မတန် အဖိုးတန်ကြီးတွေ မိုက်မိုက်မဲမဲ ဖြုန်းတီးပစ်နေတာမြင်ရင် ဆင်သတ်ပြီး အရပ်ဝေသလိုပဲလို့ ကျွန်မတို့က ပုံခိုင်းကြတယ်။
" [၁၃၅၁] အတွေးအမြင်၊ ၅၂။
ဆင်အိပ်ရာ ဆိတ်နှိုး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် သူ့ဘာသာ အိပ်ပျော်နေသော ဆင်ကို ဆိတ်က သွားနှိုးသကဲ့သို့ သူ့ဘာသာငြိမ်နေသည့် ကိစ္စကို ပြဿနာပေါ်အောင် အစဖော်သည်။
မူလရင်းမြစ် "ခင်၏ ရှေ့တွင် ဆင်အိပ်ရာ ဆိတ်နှိုးသလို ယခင်က အကျိုးအကြောင်းများ ရှိသည်ကို သတိရကာ စဉ်းစားတွေးတောလာစေမည့် စကားအစွန်းအစ အရိပ်နိမိတ်ကိုမျှ မပြောကြားစေရန် ပိတ်ပင်ထားလျက်..." [၁၂၉၃] ဒဂုန်၊ ၁၂၊ ၁၃၅။
ဆင့်ပါးစပ် နှမ်းပက် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဆင်ကောင်ကြီးပါးစပ်အတွင်း နှမ်းစေ့ အနည်းငယ်သာ ပက်ကျွေးနေသကဲ့သို့ အမြောက်အမြား လိုအပ်ရာတွင် မစို့မပို့သာ ပံ့ပိုးသည်။
မူလရင်းမြစ် "တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှနေ၍ ဦးတင်ဆန်းက ငွေအားပေး လူအများအား ကူညီသော်လည်း ဆင့်ပါးစပ် နှမ်းပက်သလို လုံလုံလောက်လောက် မရှိခဲ့နိုင်။
ဆိတ်ဆိတ်နေ ထောင်တန် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် မပြောသင့်သော အခြေအနေတွင် ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းသည် တောတစ်ထောင်တန်သည်ဆိုသကဲ့သို့ မပြောသင့်သည့် အချိန်မျိုးတွင် နှုတ်စောင့်စည်းခြင်းသည် အကျိုးများစွာ ရှိသည်။
တစ်ရံရောအခါ ကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်းသည် မြေခွေးမနှင့် ပေါင်းဖော်ရာ ခြင်္သေ့ငယ်တစ်ကောင် ဖွားမြင်၏။
ခြင်္သေ့မင်းက ခြင်္သေ့ငယ်အား သင် အသံမပြုနှင့်၊ အသံပြု၍ အခြားတိရစ္ဆာန်များကြားလျှင် မြေခွေးသံပါ၍ မရိုမသေရှိချေတော့မည်၊ သင် ဆိတ်ဆိတ် နေသော် ယူဇနာတစ်ထောင်ရှိသော တောကို ပေးမည်ဆို၏။
သို့သော် ခြင်္သေ့ငယ်က ဆိတ်ဆိတ်မနေ၊ ဟောက်ချေသောကြောင့် အခြားတိရစ္ဆာန်များက မရိုမသေရှိ၍ တောတစ်ထောင်ကို မရရှိတော့ချေ။
ခြင်္သေ့မင်းလည်း "ဆိတ်ဆိတ် နေပါလေသော် တောတစ်ထောင်တန်လေ၏"ဟု ဆိုလေသည်။
[ပုံပြင်] မူလရင်းမြစ် "ခုဘာမျှ မပြောလိုသေးပါဟု တစ်ခွန်းတည်းဖြေလိုက်၏။
ဆိတ်ဆိတ်နေ ထောင်တန်ဆိုသော စကားကို ဝါဒပြုလိုက်၏။
[၁၃၀၂] အိုင်ယာလန်။
ဆန်ခိုးမမိ ဖွဲခိုးမိ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဆန်ကို ခိုးစဉ်က မမိဘဲ ဖွဲကို ခိုးခါမှ မိသကဲ့သို့ ကြီးလေးသောပြစ်မှု ကျူးလွန်စဉ်က အမှုမဖြစ်ဘဲ သေးငယ်သော ပြစ်မှုကို ကျူးလွန်သည့်အခါမှ အမှုဖြစ်သည်။
အခြားဆိုလိုရင်းတစ်ခုမှာ ဆန်ခိုးသူအား မမိဘဲ ဖွဲခိုးသူကျမှ မိသကဲ့သို့ ကြီးလေးသောပြစ်မှု ကျူးလွန်သူကို မမိဘဲ သေးငယ်သော ပြစ်မှုကို ကျူးလွန်သည့်သူကျမှ မိသည်။
ရှေးအခါက လူတစ်ယောက်သည် စပါးနှင့်ဖွဲတို့ကို အိမ်တွင် သိုလှောင်ထားသည်။
တစ်ယောက်သောသူက စပါးကို ခိုးယူ၍ တစ်ယောက်သောသူက ဆောင်းတွင်းအခါ၌ မီးလှုံရန် ဖွဲကို ခိုးယူသည်။
အိမ်ရှင်က သူခိုး စောင့်ဖမ်းသောအခါ ဖွဲသူခိုးကို မိသဖြင့် သင်သည် ဖွဲသာမက စပါးကိုပါ ခိုးသည်ဟုဆိုကာ ရိုက်နှက်၍ အလျော်တောင်းလေသည်။
[ပုံပြင်] မူလရင်းမြစ် "လျှိုးဝှက်လုပ်ငန်းများကို အတော်အတန် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် မှန်သော်လည်း... ဆန်ခိုးမမိ ဖွဲခိုးမိဆိုသကဲ့သို့ ဘာမှမဟုတ်သည့် အကြောင်းကလေးတစ်ခုဖြင့် သူတို့အိမ်သားများကို အကြီးအကျယ် နှိပ်စက်ခဲ့ဖူးလေသည်။
[၁၃၁၅] လူထုပညာ၊ ၃၃။
Earthen pots used in Nepal as piggy banks စုဘူး (အင်္ဂလိပ်/piggy bank，penny bank or money box) သည် သာမန်အားဖြင့် ကလေးများ အသုံးပြုသော ကြေးဒင်္ဂါးများ ထည့်ရသည့် ဘူးတစ်လုံး၏ ယေဘုယျ နာမည် ဖြစ်သည်။
၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ကုန်သည်ဘဏ်များနှင့် စာလျှင် ငွေသေဘဏ်တစ်ခု အဖြစ် စုဆောင်းသူများက သတ်မှတ်ထားသည်။
အဆိုပါ စုဘူးများကို ကုမ္ပဏီများက အရောင်းမြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။
ဝက်ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသော ဘူးကြောင့် ဝက်ရုပ်စုဘူးဟု အမည်ရလာပြီး၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကုမ္ပဏီများသည် စုဆောင်းရသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဝက်ရုပ်စုဘူးကို အသုံးပြုတတ်ကြသည်။
စုဘူးကို များသောအားဖြင့် ကြွေထည် မြေထည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ကလေးများကို ခြိုးခြံချွေတာ၍ စုတတ်ဆောင်းတတ်အောင် သင်ကြားပေးရာ၌ သုံးသော သင်ထောက်ကူ ပစ္စည်း တစ်ခုအဖြစ် အသုံးတော် ခံရပြီး၊ ဆေးခြယ်ထားလေ့ ရှိသည်၊ ငွေကို လွယ်ကူစွာ ထည့်နိုင်သည်။
ဝက်ရုပ်စုဘူးများတွင် အောက်ဘက်၌ ရာဘာ ပလပ်ခေါင်း တစ်ခု ရှိသည်၊ တဘက်တွင်မူ ဗီနိုင်းဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ဒင်္ဂါးများ ထည့်ရန်အတွက် ဖယ်ရှား၍ရသော အဆို့ တစ်ခု ရှိသည်။
အချို့စုဘူးများ ဆိုလျှင် စုဆောင်းမိထားသော ငွေပမာဏကို တွက်ချက်ပေးသည့် လျှပ်စစ်စနစ်ပင် ပါသည်။
အချို့ စုဘူးများသည် ဒင်္ဂါးပြား ထည့်ရန် အပေါက်မှ တပါး အခြား ပွင့်နေသော အပေါက် မပါရှိသဖြင့်၊ အထဲမှ ငွေကြေးကို ပြန်လည် ရယူလိုသောအခါ၌ နည်းလမ်းတမျိုးမျိုးကို သုံး၍ ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် တူဖြင့် ထုခွဲ၍ ဖြစ်စေ ပြန်လည် ထုတ်ယူကြရလေသည်။
ဝေါဟာရဇစ်မြစ် left|thumb|Majapahit terracotta piggy bank, 14th/15th century Trowulan, East Java. (Collection of National Museum of Indonesia, Jakarta) Pygg သည် ငွေကြေးစုဆောင်းရန်အတွက် ဈေးပေါစွာ ထုတ်လုပ်လိုက်သော၊ အလယ်ခေတ်အတွင်း အသုံးပြုသည့် လိမ္မော်ရောင်ခြယ် ရွှံ့ရုပ် ဖြစ်ကာ၊ ဝက်ရုပ်အိုး၊ ဝက်ကရားဟု ခေါ်တွင်သည်။
အဆိုပါ Pygg သည် pig ၏ ဒေသိယစကားလုံး ဟုတ်မဟုတ်ကိုမူ အငြင်းပွားမှု ရှိသည်။
၁၈ ရာစုကစ၍ ဝက်ကရားသည် ဝက်ရုပ်စုဘူး ဖြစ်လာသည်။
မြေထည်ဖြင့် ပြုလုပ်သည်မှ ဖန်၊ ပလာစတာနှင့် ပလတ်စတစ် စသော အခြား ပစ္စည်းများဖြင့် အစားထိုးလာကြကာ၊ မူလက အသုံးချလိုရင်း ရည်ရွယ်ချက်မှသည် ငွေကြေးစုဆောင်းရသော အိမ်တွင်းဘဏ် တစ်မျိုးအဖြစ် အထူး ရည်ညွှန်းလာကြသည်။
သက်တမ်းအရင့်ဆုံး အနောက်တိုင်း၏ ငွေစုသေတ္တာကို ဂရိကိုလိုနီ ပရီရင်း၊ အာရှမိုင်းနားတို့၌ ဘီစီ ၂ ရာစုမှ စတင် တွေ့ရှိကာ၊ ဂရိဘုရားကျောင်း ပုံစံငယ် ဖြစ်ပြီး၊ အရှေ့တွင် ကွဲကြောင်း တခု ပါရှိသည်။
ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ငွေစုသေတ္တာများကို ပွမ်ပေးနှင့် ဟာကျူလနယမ်တို့တွင် တူးဖော်တွေ့ရှိပြီး၊ ရှေးခေတ်နှောင်းပိုင်း ခရိုင်နေရာများ၊ အထူးသဖြင့် ရောမဗြိတိန် နှင့် ရိုင်းမြစ်ကမ်း တလျှောက်တို့တွင် မကြာခဏဆိုသလို တွေ့ရှိလာနေရသည်။
Hurschmann, Rolf (Hamburg): "Money boxes", Hubert Cancik and Helmuth Schneider (ed.): New Pauly, Brill, 2009 တရုတ်လို ဖူးမန်(扑满)၊ ဂျပန်လို ချော့ခင်းဘကို(貯金箱)ဟု ခေါ်သော စုဘူးသည် မြန်မာပြည်၌ မည်သည့် ထည့်စရာ ပစ္စည်းကို မဆို စုဘူးအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
အသုံးပြုပုံ စုဘူး၏ ယေဘုယျ အသုံးပြုခြင်းမှာ အကြွေများကို ထည့်စုရန် ဖြစ်သည်။
မော်ဒန်ကျသော စုဘူးများသည် ဝက်ရုပ်ပုံ ဖြစ်ရမည်ဟု ကန့်သတ်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ၊ ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး နှင့် ကာလာမျိုးစုံဖြင့် လာသည်။
အလှူငွေထည့်ရန်၊ အပေါက်ရာ ကျဉ်းကျဉ်းလေး ပါသော သော့ခတ်ထားသည့် အလှူခံသေတ္တာပုံးများကို ဘုရားကျောင်းများနှင့် ချာ့ချ်ကျောင်းများ၌ အများဆုံး အသုံးပြုသည်။
အလှူခံပုံး အောက်ဘက်ရှိ ပလပ်မှ တဆင့် သေတ္တာကို သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတောအတွင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ပြီး၊ အလှူခံရငွေများကို ရေတွက်ကာ မှတ်တမ်းတင်သည်။
ကျော်ကြားသော စုဘူးများ ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်၊ ဆီးတဲမြို့ရှိ ပိုက်ပလေ့ဈေး၏ တရားမဝင် လာဘ်ကောင် ရေချယ်ဆိုသည်မှာ ပေါင် ၆၀၀ (၂၇၀ ကီလိုဂရမ်) လေးသော ကြေးရုပ် စုဘူးဖြစ်ပြီး၊ "အများပြည်သူဈေး"ဟူသော ဆိုင်းဘုတ်အောက်ရှိ ပိုက်ပလေ့ရင်ပြင်ထောင့်၌ ထားရှိသည်။
ရေချယ်ကို ဒေသခံ အနုပညာရှင် ဂျော်ဂျီယာ ဂါးဘာက ဒီဇိုင်းဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒစ္စနေကာတွန်းကား ဖြစ်သော toy story, toy story 2, toy story 3 တို့တွင် ဟမ်းဟု အမည်တွင်သည့် စုဘူးဇာတ်ကောင် ပါဝင်သည်။
The Price Is Right (U.S. ဂိမ်းရှိုး)တွင် ဒေါ်လာနှင့် ဆင့်များ ပါသော ဂိမ်း၏ နှစ်သိမ့်ဆုကို ကိုယ်စားပြုရန် ဝက်ရုပ်စုဘူး အမှတ်အသားကို သုံးထားသည်။
အခြား လာဘ်ခေါ်ကြောင် မှတ်စု ကိုးကား Category:ဘဏ် Category:ဒင်္ဂါးများ။
ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိက သည် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာကျင့်သုံးရသည့် နောက်ဆုံးသိက္ခာပုဒ် ဖြစ်၏။
ပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်တစ်ခု ဖြစ်၏။
ကျူးလွန်သောရဟန်းသည် ရဟန်းအဖြစ်မှ လျှောကျရ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီမြို့၊ မဟာဝုန်တောပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သော ကျောင်းကြီးတွင် သီတင်းသုံးနေချိန် ဖြစ်၏။
များစွာသောရဟန်းတို့သည်လည်း ဝဂ္ဂုမုဒါမြစ်ကမ်းပါးတွင် ဝါကပ်နေကြ၏။
ထိုအချိန်တွင် ဝဇ္ဇီတိုင်းသည် ခေါင်းပါးသဖြင့် အသက်မွေးရန် ခဲယဉ်း၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မည်သို့ပြုပါက ဆွမ်းအတွက် မပင်မပန်းဘဲ ရှိမည်နည်းဟု ကြံတွေးကြ၏။
ထို့နောက် ရဟန်းတို့သည် “ငါတို့သည် လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော ဈာန် မဂ်ဖိုလ်တရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုကြမည်။
ဤမည်သော ရဟန်းသည် ပထမဈာန်ကို ရသည်။
ဤမည်သော ရဟန်းသည် သောတာပန် ဖြစ်သည်။
ဤမည်သော ရဟန်းသည် သကဒါဂါမ် ဖြစ်သည်။
ဤမည်သော ရဟန်းသည် အနာဂါမ် ဖြစ်သည်။
ဤမည်သော ရဟန်းသည် ရဟန္တာ ဖြစ်သည်။
ဤမည်သော ရဟန်းတို့သည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးကို ရသည်။
ဤမည်သော ရဟန်းသည် အဘိညာဏ် ခြောက်ပါးကို ရသည်” ဟု ပြောဆိုပါက လူတို့သည် ငါတို့အား ပေးလှူကြလိမ့်မည်ဟု တိုင်ပင်ကာ ချမ်းသာစွာ ဝါကပ်တော် မူကြ၏။
ထို့နောက် ရဟန်းတို့သည် ဝါလွန်၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ဖူးမြော်ရန် လာကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားထံသို့ လာရောက်ဖူးမြော်ကြသော ရဟန်းတို့သည် ပိန်၊ ကံ ကြ၏။
သို့သော် ဝဂ္ဂုမုဒါမြစ်ကမ်း၌ နေသော ရဟန်းတို့သည် လှပသော ကိုယ်အရေအဆင်း ရှိကြ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့အား “ချမ်းသာစွာ ဝါကပ်ခဲ့ရပါသလား”ဟု မေးမြန်း၏။
ထိုရဟန်းတို့သည် ချမ်းသာခဲ့ကြောင်း ဖြေကြား၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝဂ္ဂုမုဒါမြစ်ကမ်းနေ ရဟန်းတို့အား မည်ကဲ့သို့ ချမ်သာစွာနေခဲ့ကြောင်း မေးမြန်၏။
ဤသို့ဖြင့် ရဟန်းတို့သည် မိမိတွင် အမှန်တကယ်မရှိသော ဈာန် မဂ်ဖို်လ်တို့ဖြင့် ပြောဆိုကာ ချမ်းသာစွာ နေခဲ့ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သိတော်မူ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့အား “အကျင့်သီလမရှိဘဲ တိုင်းသူပြည်သားတို့ လှူဒါန်းသော ဆွမ်းကို စားခြင်းထက် ရဲရဲညီး ဖုတ်ထားသော သံခဲတွေ စားရခြင်းက မြတ်သေး၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ထိုသို့ ဝဂ္ဂုမုဒါမြစ်ကမ်းနေရဟန်းတို့ကို များစွာသောအကြောင်းတို့ဖြင့် ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီးလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ရဟန်းတော်များ လိုက်နာကျင့်သုံးရန် ပညတ်တော်မူ၏။
“အကြင်ရဟန်းသည် မသိဘဲ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော မြတ်သောဉာဏ်အမြင်ဟု ဆိုအပ်သော လူတို့ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော ဈာန်မဂ်ဖို်လ်တရားကို မိမိသို့ ဆောင်ကပ်၍ “ဤသို့ ငါသိ၏၊ ဤသို့ ငါမြင်၏” ဟု ပြောကြားငြားအံ့။
ထိုသို့ ပြောကြားပြီးမှ နောက်အခါ၌ (သူတစ်ပါးတို့) မေးစစ်အပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ မမေးစစ်အပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း အာပတ်သင့်ရောက်ပြီး၍ စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိရကား “ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့ ငါမသိဘဲ သိ၏ဟု ဆိုမိပြီ၊ မမြင်ဘဲ မြင်၏ဟု ဆိုမိပြီ၊ အချည်းအနှီး မှားယွင်းသော စကားကို ပြောမိပြီ” ဟု ပြောဆိုငြားအံ၊ အထင်ကြီးမှုကို ကြဉ်၍ ဤရဟန်းသည်လည်း သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်၏။
သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသံဃာဒိသိသ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များအား လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူသည့် ပထမသံဃာဒိသိသ်အာပတ် ဖြစ်သည်။
သမိုင်း မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေချိန် ဖြစ်၏။
အသျှင်သေယျသကသည် ရဟန်းဘဝတွင် မမွေ့လျော်ဘဲ ဖြစ်နေ၏။
ထိုသို့ မမွေ့လျော်ဘဲ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးနေရသည့်အတွင် အသားအရေတို့သည် ခေါင်းပါးဖျော့တော့ကုန်၏။
ထိုသို့ ကြုံလှီနေသည်ကို အသျှင်ဥဒါယီမြင်လေသော် “အဘယ်ကြောင့် ပိန်လှီနေသနည်း” ဟု မေးမြန်း၏။
ထိုအခါ အသျှင်သေယျသကသည် ရဟန်းဘဝတွင် မမွေ့လျာ်ဘဲ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်နေရသည့်အတွက် ဖြစ်ကြောင်း ပြော၏။
ထိုအခါ အသျှင်ဥဒါယီက “ငါ့သျှင် အလိုရှိတိုင်း စား၊ အိပ်၊ ရေချိုး ပါ။
သင့်အား ရာဂစိတ် နှိပ်စက်သောအခါ လက်ဖြင့် သုက်ကို လွှတ်စေလော့” ဟု ပြောကြား၏။
ထိုအခါ အသျှင် သေယျသကသည် အသျှင်ဥဒါယီ ပြောသည့်အတိုင်း ပြု၏။
ထို့ကြောင့် အသျှင်သေယျသက၏ ကိုယ်အရေအဆင်းသည် လှပကြည်လင်လာ၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတို့သည် အသျှင်သေယျသကအား အဘယ်ကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ဝဖြိုးလှပလာသည်ကို မေးမြန်း၏။
အသျှင်သေယျသကသည် “မိမိမှာ အလိုရှိတိုင်း စား၊ အိပ်၊ ရေချိုး ခြင်းကို ပြုသည်။
ထိုအခါ ပျင်းရိ၍ ရာဂနှိပ်စက်လာပါက ငါသည် လက်ဖြင့် သုက်ကို လွှတ်စေသည်” ဟု ဆို၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် အသျှင်သေယျသကကို အဘယ်ကြောင့် လက်ဖြင့် သုက်ကို လွှတ်စေဘိသနည်းဟု ဆိုကာ ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။
ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထား၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်သေယျသကကို များစွာသော အကြောင်းဖြင့် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား “စေတနာနှင့်တကွဖြစ်သော သုက်လွှတ်ခြင်းသည် သံဃာဒိသိသ်အာပတ်သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဖြတ်ထုံးများ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
Adl (၊ ʻAdl) သည် အာရဗီ စကားလုံးဖြစ် အဓိပ္ပာယ်မှာ 'တရားမျှတမှု'ဖြစ်ပြီး အစ္စလာမ်ရှိဘုရားသခင်၏အမည်များမှတစ်ခု ဖြစ်သည်။