kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက် လူတစ်ယောက်အကြောင်း ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ၁၉၄၈ - ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၁၃)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် သံတွဲမြို့၌ အဖ-ဦးဘိုးညွန့်၊ အမိ-ဒေါ်လှကြီးတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အမည်ရင်း ဦးဆန်းလွင်ဖြစ်သည်။
၁၉၅၆ - မိရိုးဖလာအရ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးမဟုတ်ခဲ့။
အခြားဘာသာအယူဝါဒများလေ့လာ။
၁၉၅၈ - ဝတ္ထုများရေးသားကာ စာပေနယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့။
အသက် (၂၀)အရွယ်တွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို လေ့လာ ပြီးနောက် အခြားအယူဝါဒများကို စွန့်ပယ်ခဲ့။
သက်ကြီးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်၍ ဘဝကိုရုန်းကန်ခဲ့။
ထို့နောက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးတွင် လက်ထောက်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအရာရှိ၊ တရားစွဲအရာရှိအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့။
၁၉၆၁ - အသဲလမ်းဝယ် လျှောက်ခဲ့ပါ၊ ဒေါက်တာမော်လီမိုး၊ သစ္စာနယ်လွန်သူရယ်၊ မုန်းသံသရာချေ၊ မုန်း ဆက်ဆက်မရွယ် စသောဝတ္ထုများထွက်။
ရှင်ဥက္ကဋ္ဌသို့ ပြန်ကြားချက်- စာအုပ်ထွက်။
၁၉၆၂ - ဒဿနိက ဂုဏ်ထူးဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ရွှေတံဆိပ်)ရရှိကာ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို ဆက်လက်တက်ရောက်သင် ကြားခဲ့ပြီး ဒဿနိကဗေဒဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ်နှင့် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့။
ထိုအချိန်တွင် ဒဿနိကဗေဒပညာနှင့် ပတ်သက်သော ကျမ်းများပြုစုခဲ့။
၁၉၆၃ - ရွှေဥဒေါင်းသို့ ပြန်ကြားချက်။
နှလုံးသားကိုယူ စာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၄ - ဖီလိုဆိုဖီ ကကြီးခခွေး စာအုပ်ထွက်။
၁၉၆၅ - သွေးကသစ္စာဆိုလိမ့်မည် ဝတ္ထုထွက်။
၁၉၆၅ - ၆၆ - မြစ်ကြီးနားကောလိပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကချက်ပြည်နယ်ဦးစီးအဖွဲ့နှင့် လမ်းစဉ်ပါတီတိုင်းခွဲ(၅) တိုင်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီက တာဝန်ပေးချက်အရ ကချင်ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်းကို သုတေ သနပြုခဲ့။
ယင်းအတွေ့အကြုံများကို 'လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးများရေးသားတင်ပြခဲ့။
၁၉၆၆ - ရုရှားတွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ၊ တရုတ်တွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ၊ ကမ္ဘာ့တွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ၊ ဝေဖန်ရေး ရှုထောင့် စသော စာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၇ - မြစ်ကြီးနားကောလိပ်မှ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့။
ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံ ပညာရှင်ကြီး အိုင်းစတိုင်း၊ ဘာထရန်ရပ်ဆယ်ဘဝ၊ မောင့်ချစ်နှမမော်လီမိုး၊ အာရေဗျသူရဲကောင်း (အောင်နိုင်ဦး နှင့်တွဲဖက်ဘာသာပြန်)့စသော စာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၈ - ဖဲသမား(ရုရှား စာရေးဆရာကြီး ဒေါ့စတော့ယက်စကီ၏ (The Gambler ဝတ္ထု) ဘာသာပြန်ထွက်။
(ထိုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေ-ဘာသာပြန် စတုတ္ထဆုရရှိ။
) ရှိတ်စပီးယား၏ အလွမ်းအသောပုံဝတ္ထုများ၊ ရယ်စရာလွမ်းစရာဝတ္ထုများ၊ ဆန်းသစ်တီထွင် ဖန်တီးရှင်များ စသောစာအုပ်များထွက်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် ရုပ်ရှင် လောကသို့ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့။
ထို့နောက် ဝတ္ထုရေးသူ၊ ဒါရိုက်တာနန္ဒမင်းခေါင်အမည်ဖြင့် ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့။
၁၉၇၁ - ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်း(ဒဿနိက)နှင့်တွဲ၍ အခြေခံယုတ္တိဗေဒကျမ်း ကို ပြုစုခဲ့။
၁၉၇၂ - ကထိကရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့။
ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့် ရုပ်ရှင်အတတ်ပညာအခြေခံများ စာအုပ် ထွက်။
၁၉၇၃ - ဘာသာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာကို တစ်သက်တာကာလပတ်လုံး ဆည်းကပ်သွားရန်ဆုံးဖြတ် ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ် ခိုင်ခိုင်မာမာခံယူခဲ့။
၁၉၈၆ - ကျူရိုးရှင် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုထွက်။
၁၉၈၇ - ထိပ်ဆုံးကစပိုင် ဝတ္ထုထွက်။
၁၉၈၈ - ၈၉ - အသက်(၅၀)အရွယ်တွင် ဝိပဿနာတရားကို အားထုတ်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်တွင်ပင် ရတနာသုံးပါးကို ယုံကြည်ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်လာသူတစ်ယောက်အကြောင်း ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ(၄)တွဲကို ပြုစုရေးသားထွက်ရှိ။
(၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် ဒုအကြိမ် ပြန်ထွက်ခဲ့။
) ၁၉၈၉ - ရွှေတောင်တက် ဒဿန စာအုပ်ထွက် (၁၉၉၁၊ ၂၀၀၀-ခုနှစ်များတွင်ပြန်ရိုက်)။
၁၉၉၀ - တရားတွေ့ဖို့ ချမ်းမြေ့ဖို့၊ သစ္စာဉာဏ်ဖွင့် ဒဿန၊ စာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၂ - ကိုယ်တွေ့ဝိပဿနာ စာအုပ်ထွက်။
၁၉၉၆ - အရှင်အာဒိစ္စရံသီ ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်ခံယူ။
ဓူတင်ဆောင်ရဟန်းအဖြစ် တောထွက် တရား အားထုတ်။
၁၉၉၇ - ဝိပဿနာရှုနည်းလက်စွဲကျမ်း၊ ယောဂီလက်စွဲကျမ်း စာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၈ - ရဟန်း(၂)ဝါအရ၊ သက်တော်(၆၀)တွင် ပညာဖြန့်ဖြူးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအကျိုးငှာ အလွတ်သင်အခြေပြု ဝိပဿနာသင်တန်း(Free Lance Vipassanna Course)ကို ပို့ချပေးခဲ့။
၁၉၉၈ - ဓမ္မဒဿနစာစု၊ အတွေးအမြင်ဆောင်းပါးများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာသိမှတ်ဖွယ်ရာများ စသောစာအုပ်များ ထွက်။
၁၉၉၉ - ထေရဝါဒအုတ်မြစ်များအဖွင့်၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဝိပဿနာရှုနည်းလက်စွဲကျမ်း စသော စာအုပ်များထွက်။
၂၀၀၀ - ဘုံစဉ်စံဘဝ လမ်းပြဒဿန စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၁ - အိုင်စတိုင်း သူ့ဘဝ သူ့အတွေးအခေါ်၊ သေခြင်းဒဿန စာအုပ်များထွက်။
ထိုနှစ်ဆန်းမှစ၍ ပရိသတ်ကိုစွန့်ပြီး အဓိဌာန်ဆောင်ရွက်။
၂၀၀၂ - ထိုနှစ်မှစ၍ လောကုတ္တရစရိယကိုဆောင်ရွက်။
၂၀၀၃ - ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက် လူတစ်ယောက်အကြောင်း၊ ဖြစ်တည်မှုဝါဒဆိုင်ရာ စာအုပ်များထွက်။
ထိုနှစ်ဆန်းမှစ၍ တရားစခန်းနှင့်တရားပွဲများကို ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့ကြီးများနှင့် အနယ်နယ်တွင် ပြန်လည်ကျင်းပ ရန်စီစဉ်ဆဲ (၂၆ရက် ၁၁လပိုင်း ၂၀၀၃ခုနှစ်)နေ့ ည(သက်တော် ၆၅နှစ်)တွင် တောင်ငူမြို့ ရွှေမင်းဝန်ကျောင်းတိုက် ဆရာတော်အဖြစ်နှင့် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခဲ့။
အရှင်အာဒိစ္စရံသီ (ဦးဆန်းလွင်)အလွတ်သင်အခြေပြု ဝိပဿနာသင်တန်း mp3 တရားတော်များ ဆရာဆန်းလွင်သည် ဓမ္မရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်အောင်မှူး အမည်ဖြင့်လည်းရေးခဲ့။
thumb|မကွေးတက္ကသိုလ်အဝင်ဝ မကွေးတက္ကသိုလ်သည် တောင်တွင်းလမ်း၊ စိုးကောမင်းရပ်ကွက်၊ မကွေးမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည့် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အချိန်မှတ်တမ်း ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့တွင် မကွေးဥပစာကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မကွေးဥပစာကောလိပ်ကို မကွေးကောလိပ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် မကွေးကောလိပ်ကို (၄) နှစ်သင် ကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် မကွေးကောလိပ်ကို မကွေးဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မကွေးတက္ကသိုလ်တွင် ဂုဏ်ထူးတန်းနှင့် မဟာ ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံ အရည်အချင်းစစ်သင်တန်းများကို တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၂၀) ရက်နေ့တွင် မကွေးဒီဂရီကောလိပ်ကို မကွေးတက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လ (၉) ရက်နေ့တွင် မကွေးတက္ကသိုလ် မုခ်ဦးကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မဟာဒဿနဘွဲ့၊ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ သင်တန်းများကို တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စနစ်သစ် မဟာဝိဇ္ဇာ၊ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ သင်တန်း ပထမနှစ်ကို တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အထူးပြုဘာသာရပ် (၁၄) ခုအထိ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပို့ချခဲ့သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မဟာသုတေသနသင်တန်းများကို စတင်ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အထူးပြုဘာသာရပ် (၁၆) ခုအထိ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပို့ချခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် (၁၈) ကြိမ်မြောက် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ကို မကွေးတက္ကသိုလ် ဘက်စုံခန်းမသစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ တက္ကသိုလ်တွင် ပရိဝုဏ် ၂ ခုရှိသည်။
အမည်အားဖြင့် အဓိက နှင့် တိုးချဲ့ ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
ယေဘူယျအားဖြင့် သိပ္ပံကျောင်းသားများသည် အဓိကပရိဝုဏ်တွင် ပညာသင်ကြားကြရပြီး ဝိဇ္ဇာကျောင်းသားများသည် တိုးချဲ့ပရိဝုဏ်ဘက်တွင် သင်ကြားကြရသည်။
ယခုအခါတွင် အဆောင်အသစ်များဖြစ်သော ရွှေကံ့ကော်ဆောင်များကို ဆောက်လုပ်ပြီး ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်စာ ကျောင်းသားများသည် ရွှေကံ့ကော် အဆောင် (၁) တွင် ပညာသင်ကြားလျက် ရှိသည်။
ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ၊ စာကြည့်တိုက်၊ ကျောင်းသားနားနေဆောင်နှင့် စူးစမ်းရှာဖွေရေးစင်တာတို့သည် တိုးချဲ့ပရိဝုဏ်ဘက်တွင် ရှိသည်။
ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည့်ဘွဲ့များ ဝိဇ္ဇာအထူးပြုဘာသာတွဲများ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ - BA ဥပဒေဘွဲ့ - LLB ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ - BA (Hons;) မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ - MA မဟာဥပဒေဘွဲ့ - LLM မဟာသုတေသနဘွဲ့ - MRes သိပွံအထူးပြုဘာသာတွဲများ သိပ္ပံဘွဲ့ - BSc သိပ္ပံဂုဏ်ထူးဘွဲ့ - BSc (Hons;) မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ - MSc မဟာသုတေသနဘွဲ့ - MRes ပညာသင်နှစ် ပညာသင်ကာလမှာ ၄ နှစ်ဖြစ်သည်။
နေ့ကျောင်းသားများ ပထမပညာသင်ကာလ သင်တန်းကို ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ဒုတိယပညာသင်ကာလ သင်တန်းကို ဇွန်လတွင် ဖွင့်လှစ်သည်။
အရည်အချင်းစစ်စာမေးပွဲများကို စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
အထူးစီမံကိန်းသင်တန်းခန်းမများ အမျိုးသားပညာရည်မြင့်မားရေး စီမံကိန်းအရ Computer Training Centre, Electronic Resource Centre, Language Laboratory, E-education Learning Centre, နှင့် Multimedia Lecture Room များ ဖွင့်လှစ်ထားရှိပြီး ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား သင်ကြားပို့ချလျက်ရှိသည်။
တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက် ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ဝတ္ထုများနှင့် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များ စုစုပေါင်း (၁၁၀,၀၀၀) ခန့်ရှိသည်။
စာမေးပွဲ မေးခွန်းဟောင်းများ၊ သင်ကြားမှုအထောက်အကူပြု စာအုပ်များ၊ သုတရသစာအုပ်များကို ငှားရမ်းဖတ်ရှုနိုင်သည်။
iPStar Satellite Terminal များ၊ Internet. E-Takkatho, PDLS (Public Digital Library Service) နှင့် Wi-fi များ တပ်ဆင်ထားပြီး Internet Website များကို အသုံးပြုလေ့လာနိုင်သည်။
ကိုးကားကျမ်း Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ Category:မကွေးမြို့။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇောသည် ရဲဘော် သုံးကျိပ်တွင်ပါဝင်သော ရဲဘော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်ပြီး လက်ဝဲဝါဒီတစ်ဦးဖြစ်သူ ဗိုလ်ကျော်ဇောသည် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ခဲ့သည်။
ပါတီမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့် ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည့်တိုင် ပါတီတွင်း လှုပ်ရှားမှု များထက် သူ၏စစ်မြေပြင်တွင် သူရသတ္တိ ပြောင်မြောက်မှုတို့ကိုသာ လူသိ များသည်။
ဗိုလ်ကျော်ဇော၏ ထင်ရှား ကျော်ကြားခြင်းသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အင်းစိန်တိုက်ပွဲတွင် ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဘက် ဆင်ခြေဖုံး နေရာအတော်များများအား သိမ်းပိုက်ထားသည့် ကရင် သူပုန်တို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သော သုံးလကျော်ကြာ တိုက်ပွဲသည် သူ၏ စစ်မှုထမ်းသက် တစ်လျှောက် မေ့မရနိုင်သော အရှည်လျားဆုံး စစ်ပွဲ၊ အခက်ခဲဆုံး၊ အပင်ပန်းဆုံးနှင့် အန္တရာယ် အများဆုံး စစ်ပွဲဟူ၍ သူ၏ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိတွင် မှတ်တမ်းတင်ရေးသားခဲ့သည်။
အင်းစိန်တိုက်ပွဲအတွင်း ဗိုလ်ကျော်ဇောသည် တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ ရင်ပေါင်တန်း တိုက်ပွဲဝင်တတ်သူ၊ သတ္တိ ပြောင်မြောက်သည့် တပ်မှူး တဦး အဖြစ် အထက် အရာရှိများ၊စစ်သားဟောင်းကြီးများက အမှတ်ရ ကြသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း တရုတ်ဖြူကူမင်တန်တပ်များ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်မှုကို တပ်မတော်က တိုက်ထုတ်စဉ်တွင်လည်း ဗိုလ်ကျော်ဇော ၏အမည်အား လူတိုင်း ပါးစပ်ဖျားမှ တဖွဖွ ပြောဆိုရသည်အထိ ထင်ရှားပြန်သည်။
ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်တလျှောက် သူ၏ စွန့်စားခန်းတို့သည် လူပြောများသော အကြောင်းများဖြစ်လာသည်။
မြန်မာတပ်များ ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်ခြားကို ဖြတ်သန်းခွင့်ရရှိနိုင်ရန် ဘိန်းအရောင်းအဝယ် တစ်ခုတွင် ကူမင်တန်တို့လိမ်လည်ခြင်းကို ခံလိုက်ရသော ထိုင်းဗိုလ်ချုပ် တစ်ဦးနှင့် ဗိုလ်ကျော်ဇော သဘောတူညီမှု ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ် အနီး တောတောင်ထူထပ်သည့် ဒွိုင်တန်တောင်တန်းပေါ်ရှိ ကူမင်တန် ခံတပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ရန် စစ်ပြင်နေစဉ် ထိုင်းဆက်သွယ်ရေး အရာရှိ တစ်ယောက်က ထိုခံတပ်ကို သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် လိုအပ်သောကြာချိန်ကို မေးသည်အခါ "မနက် ၈ နာရီ စတိုက်ရင် နောက်အကျဆုံး ညနေ ၄ နာရီ ငါတို့ အလံကို တောင်ကုန်းပေါ်မှာ လွှင့်မယ်" ဟု ဗိုလ်ကျော်ဇောက ရဲဝံ့စွာ အကြောင်း ပြန်ခဲ့သည်။
ထိုတိုက်ပွဲကို ကြည့်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံဘက် အခြမ်းတွင် လူတစ်သောင်းကျော် စုဝေး ရောက်ရှိနေကြပြီး၊ တိုက်ပွဲရလဒ်ကို အလောင်းအစား လုပ်နေသူများလည်း ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဗိုလ်ကျော်ဇောသည် ကတိအတိုင်း ညနေ ၄ နာရီတွင် မြန်မာ့အောင်လံကို လွှင့်ထူနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလအရောက်တွင် ဗိုလ်ကျော်ဇော၏ ကံကြမ္မာ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီအမာခံ စခန်း တစ်ခုကို တပ်မတော်မှဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်ရာမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ အထောက်အထားများအရ တပ်မတော်၏လှုပ်ရှားမှု သတင်းများအား ဗိုလ်ကျော်ဇော မှ ကွန်မြူနစ် သူပုန်များထံသို့ ပေးပို့ခဲ့သည့်အတွက် ရာထူးမှအနား ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
တပ်မတော်မှ အနားယူ ခဲ့ပြီးနောက် ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို တက်တက်ကြွကြွထောက်ခံခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်မှာ အစိုးရရဲ့ တင်းကျပ်သော လုံခြုံရေး အတားအဆီးများကြားမှ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေသို့ ရှောင်ထွက် နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင်နှင့် စစ်ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပါတီတွင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုတို့ကြောင့် ပါတီပြိုကွဲခဲ့သော ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကျော်ဇောသည် တရုတ်ပြည်ထဲသို့ ဝင်ရောက် ခိုလှုံခဲ့ရသည်။
အခုအခါ အသက် ၉၂ ရှိပြီ ဖြစ်သော ဝါရင့် တပ်မှူးကြီး ဗိုလ်ကျော်ဇောသည် တရုတ်နိုင်ငံ ကူမင်းမြို့တွင် အခြေချ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
သမီးဖြစ်သူမှာ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောဖြစ်သည်။
ဧရာဝတီမဂ္ဂဇင်းနှင့် တွေ့ဆုံ မေးမြန်းခန်း တစ်ခုတွင် ဒီနေ့ခေတ် တပ်မတော်ကို 'ကြေးစားတပ်' ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
တိုင်းပြည် အကျိုးအတွက် စစ်တိုက်ခဲ့သည့် သူတို့ခေတ်က တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်တွေနှင့် မတူတော့သည့် "ဒီနေ့ခေတ် စစ်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ တခုတည်းသော ရည်ရွယ်ချက်က စစ်အာဏာရှင် စနစ်ကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ဖို့" ဟုလည်း ပြောခဲ့သည်။
(၆၄) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ (တော်လှန်ရေးနေ့) အထိမ်းအမှတ် ဧရာဝတီ မဂ္ဂဇင်း၊ ၂ဝဝ၉ မတ်လ ၂၇ ရက်၊ ဆက်စပ်သောအကြောင်းအရာများ ရဲဘော်သုံးကျိပ် ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:ရဲဘော်သုံးကျိပ်။
မဟာစေတီ သည် ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်း၊ ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး၏ အနောက်မြောက် ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိပြီး ဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီး၏ကောင်းမှုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း စေတီတည်ရန်အတွက် ဗညားလော၊ ဗညားဒလ၊ ဗညားပရံ၊ ဗညားကျန်းထော မွန်အမတ်ကြီး လေးဦး၊ သိရီဇေယျ နော်ရထာ၊ သိရီဇေယျ ကျော်ထင်၊ နေမျိုး ကျော်ထင်၊ နန္ဒ ကျော်ထင် မြန်မာအမတ်ကြီး လေးဦးတို့ကို လူစရိတ်ငွေ ၄၀၀ ပေးကာ စေတီတော်ကြီးတည်မည့်နေရာတွင် မြေရှင်း၊ မြေညှိလုပ်ငန်းများ လုပ်စေသည်။
ကျောက်တူးရန် ငွေ ၄၀၀ ထပ်မံပေးပြီး ကောင်းမှုတော် အနောက်တွင် နန်းပြာသာဒ်ဆောက်ကာ ကိုယ်တိုင်ပင် ကြပ်မတ်ကာ အပြီးတည်လေသည်။
သက္ကရာဇ် ၉၂၁၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် စေတီတော်ဖိနပ်ရာအတွက် စတင်တွင်းတူးသည်။
ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ရွှေ၊ ငွေ အုတ်များစီသည်။
ဇောတိယာယံကျောင်းနှင့် ကျောင်းရံပေါင်း ၄၀ စတင်ဆောက်သည်။
နတ်တော်လဆန်း ၁၄ ရက်၊တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စေတီတော် ဌာပနာရန် အတွက်ဓာတ်တော်၊ မွေတော်များကို မင်းမျိုးများ၊ မင်းညီမင်းသားများ က ရွှေနန်းတော်မှ ပို့ဆောင်ပွဲကျင်းပသည်။
ထိုနေ့တွင်ပင် ရာဇဒေဝီ မိဖုရားမှ သမီးတော်တစ်ပါးဖွားမြင်ရာ ရာဇဓာတုကလျာ ဟုအမည်ပေးလေသည်။
နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်တွင် ပွဲသဘင်ကြီးကျင်းပကာ ပထမ ဌာပနာပွဲကြီးကျင်းပသည်။
ထိုမှ အစပြုကာ နောက် ၅ လအတွင်း ၅ကြိမ်၊စုစုပေါင်း ဌာပနာထည့်သွင်းပွဲကြီး ၆ ကြိမ်တိုင်တိုင်ကျင်းပသည်။
ထိုသို့ဖြင့် ၆ လအကြာတွင် သံတောင် ၁၀၀၊အရပ်တော် ၁၅၀ ရှိသည့် မဟာစေတီကြီး တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်းမှာ ပြီးမြောက်အောင်မြင်လေသည်။
၉၂၂၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့တွင် ထီးတော်တင်ပွဲကျင်းပသည်။
မိမိကိုယ်တိုင်ဆောင်းသည့် မင်းဆောင်း မကိုဋ်တော်ကို လည်းလှုသည်။
စေတီတော်ကြီးအရှေ့တွင် ဥယျာဉ်တော်ကြီးဆောက်ကာ တာဝတိံသာ ဟုအမည်ပေးသည်။
ရွှေနန်းတော်ကိုလည်းဖျက်ကာ မဟာစေတီတွင် ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး ၄ ကျောင်းနှင့်တကွ ကျောင်းရံ ၁၀၀ ကိုလည်းလှုသည်။
မဟာစေတီ တံတိုင်းအတွင်း သုဓမ္မာဇရပ်များဆောက်ကာ ရွှေချရန် ရွှေချိန် ၅၃ ပိဿာ၊ ၅ကျပ်နှင့် တစ်မတ်သား တိတိ လှုသည်။
၁၅၉၉ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဘက်လွန်မင်းသည် ပဲခူးအား သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါ တောင်ငူသို့ မွေတော်ဓာတ်တော်တို့အား ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် သာလွန်မင်းတရားသည် တောင်ငူသို့ ကျူးကျော်ခဲ့ပြီး မွေတော်ဓာတ်တော်တို့အား အင်းဝသို့ပင်ဆောင်ကာ စစ်ကိုင်းမြို့တွင် ကောင်းမှုတော်စေတီကို တည်ထားခဲ့သည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မဟာစေတီတော်ကြီးသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များကြောင့် ကြိမ်ဖန်များစွာ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ရသည်။
၁၅၆၄၊ ၁၅၈၃ နှင့် ၈ အောက်တိုဘာ ၁၈၈၈ ခုနှစ်တို့တွင် ငလျင်ဒဏ်ခံစားခဲ့ရပြီး ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ပြိုကျခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ရသည်။
မဟာစေတီကို ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
မဟာစေတီကို ပုဒ်ခွဲလျှင် မဟာမှာ = များခြင်း၊ မြတ်ခြင် အနက်နှစ်ရပ်လုံးကို ဖွင့်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဌာပနာသော ဓာတ်တော်များအရေအတွက် များပြားလှခြင်း အခြားစေတီများ ထက် သာလွန်ခြင်း ‘မြတ်သည်’ဟု အနက်ကောက်ယူထိုက်ပါသည်။
စေတီတော်ဉာဏ်တော်အမြင့်သည် (၃၃၃)ပေ ဖြစ်ပြီး လုံးပတ်တော်မှာ အဝန်းပေ(၁၅၀၀) ဖြစ်သည်။
စေတီရံများအဆူ(၆၀) ဖြစ်ပြီး ဌာပနာတော်များမှာ- # သီဟိုဠ်ဘုရင်ဆက်သသော ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်များ မြသပိတ်တော် ဓာတ်တော်ပေါင်း (၆၃၃၈၀)ဆူ သုတ်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာ ရေးထိုးထားသော ရွှေပြားပုရပိုက်များ၊ ရွှေပေ၊ ငွေပေ တို့အပေါ် ရေးသားအပ်သော ပိဋကတ်များ ဖြစ်သည်။
ဘွဲ့မည်တော်များမှာ- မဟာစေတီ ဆုတောင်းပြည်စွယ်တော်ရှင် မဟာစေတီတော် မြတ်ကြီးပရိဘောဂစေတီ၊ ဓာတုစေတီ၊ ဓမ္မစေတီ (၃)မျိုး ထိုက်သောကြောင့် ဆုတောင်းပြည့်ပြီး လူ၊ နတ်၊ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ အကျိုးပြည့်စေသည်။
ဘွဲ့အမည်တူ မဟာစေတီတို့ကို စစ်ကိုင်း၌ လည်းကောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံ ဇင်းမယ်၌လည်းကောင်း၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၌လည်းကောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
စစ်ကိုင်းတွင် (၈၆၃)ခု အင်း၀ရွှေနန်းကျော့ရှင် နရပတိ တည်တော်မူပြီး (၈၇၀)ပြည့်နှစ်တွင် ရွှေထီးတော်တင်လှူခဲ့ပြီး ကျောက်စာလည်းစိုက်ထူခဲ့သည်။
ဉာဏ်တော်သံတောင် (၁၃၀) ရှိ၍ မင်းရဲရန္တမိတ်လက်ထက်က တံတိုင်းကာရံ၍ ပစ္စယာမ်သုံးဆင့်သာ ပြီးခဲ့သည်။
ဇင်းမယ်တွင် ပျက်စီးနေသော မဟာစေတီကို ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသွားရောက်ပြီး (၉၃၅)ခု၊ နတ်တော်လတွင် အသစ်တဖန်ထပ်မံတည်ဆောက်ပြုပြင်ခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ဘုရားဒါယကာ သာသနာပြုမင်းအဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့သော ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်း၊ သာသနာနှစ်(၃၇၂)ခုနှစ်တွင် ဉာဏ်တော် သံတောင်(၁၈၀)မှီတည် ထောင် ခဲ့သည်။
အလွန်ရှေးကျပြီး သာသနာနောက်ပိုင်းခေတ်ဓာတုပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမည့်အချိန်တွင် သီရိလင်္ကာရှိ ဓာတ်တော်များသည် ထိုမဟာစေတီတွင် စုဝေးရောက်ရှိပြီးနောက်ဆုံးတွင် ဗောဓိပလ္လင်မှာ စုပေါင်း၍ ဓာတုပရိနိဗ္ဗာန်ပြုကြမည်ဟု အဌကထာကျမ်းများ၌ ပြဆို ထားကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ထူးခြားသောဝိသေသ(၆)ချက် စေတီရံငယ်ခြောက်ဆယ်နှင့် မုခ်ဦးစေတီလေးဆူတည်ထားရန်အတွက် ရင်ပြင် တော်မှ တစ်ဆယ်ခြောက်ပေမြင့်သော ပစ္စယာမ်ကြီးတစ်ဆင့်သာရှိခြင်းမှာ အခြား စေတီများကဲ့သို့ ပစ္စယာမ်သုံးဆင့်မရှိပါ။
ရှစ်မျက်နှာရှိသော အာလိန်များကို အထက်သို့ကိုးပေမြင့်တိုင်း အတွင်းသို့ကိုးပေ(လျို)ကာ အဆင့်ကိုးဆင့်တည်ဆောက်ထားခြင်းသည် ပထမထူးခြားချက် (၈၁)ပေမြင့်သောအာလိန်ကိုးဆင့်လို ကိုးဆယ့်ကိုးထစ်ရှိသော နတ်လမ်းလှေကား များဖြင့် အထက်ကြည်းဝန်းအထိ အလွယ်တကူ တက်ရောက်ကြည်ညိုနိုင်ခြင်းသည် ဒုတိယထူးခြားချက် နတ်လမ်းသွယ်လှေကားအဝန်းတွင် မုခ်ထောက်ပြာဿဒ်ကိုးဆူစီဖြင့် လှပတင့်တယ် ရှုချင်စဖွဘ် တည်ရှိခြင်းသည် တတိယထူးခြားချက် စေတီတော်ကြီး၏ ခိုနန်းချိုးများတွင် စိန်တောင်များဖြင့်တန်ဆာဆင်ထားပြီး စိန်တောင်အယ်မှ သင်္ဘောဦးတွင် ဓမ္မစကြာအတိုင်းတပ်ဆင်ပြီး ယိုးဒယား သဇင်ခွေ များခြံရံကာ အထက်ပိုင်းတွင် နှစ်ထပ်ကြာဖတ်များအနိမ့်အမြင့်အစီအရီ တည်ဆောက်ထားခြင်းမှာ မြန်မာ့ပန်းတမော့လက်ရာ ပြောင်မြောက်စွာ တွေ့ရခြင်း သည် စတုတ္ထထူးခြားချက် ပစ္စယာမ်ကြီးအခြေတွင် အမြင့်(၃)ပေ အကျယ်(၈)ပေပန်းတင်ခုံပါတ်လျှက် ယင်းအပေါ်တွင် ရွှေပန်းခိုင်ဆောက်ကောက်ပန်းအိုးများ၊ ပါရမီဆယ်ပါးသရုပ်ဖော် ရုပ်လုံး၊ ရုပ်တုများလှပဆန်းကြယ်စွာ စီမံထားခြင်းမှာ ဤစေတီတော်မြတ်၏ ထူးခြားချက် ပဉ္စမဖြစ်သည်။
တံခွန်တိုင်ကြီးများကိုလည်း “ဟင်း၊ လင်း၊ ကြက်၊ ကျေး၊ ငှက်မြတ်လေးကောင် ထည့်ဆောင်လုပ်ထား ငှက်မြတ်နား” ဟူသော ရှေးစကားရပ်နှင့် အညီ ဟင်္သာရုပ်၊ ကြက်ရုပ်နှင့် ကြက်တူရွေးရုပ်များနားစေလျက် ဆွဲလည်းရွဲ၊ တံခွန်လုံး၊ တံခွန်ပြားများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားခြင်းသည် ဆဌမမြောက်ထူးခြားချက်ပင်ဖြစ်သည်။
ဘဒ္ဒကမ္ဘာမြတ်ဘုရားငါးဆူကို ရည်ဆူးပြီး စိန်ဖူးတော်ငါးဆူပူဇော်ထားသည်မှာလည်း နေရောင်၊ လရောင်၊ မီးရောင်ခြည်တွင် တလျှပ်လျှပ်တောက်ပြောင်နေသည်မှာ ကြည်ညို စရာပင်ဖြစ်သည်။
စေတီတော်မြတ်ကြီး ဝတ္ထုကံမြေမျာ အဝန်းပေ(၁၅၀၀)ရှိပြီး ညီညာပြန့်ပြူး၍ စတုရန်းပုံ တံတိုင်းဝန်းရံလျှက် ဧကခြောက်ဆယ် ကျယ်ဝန်းသော မြေအလယ်တွင် စံပယ်လျက် ရှိသည်။
များပြားလှသော ဌာပနာ၊ ဓာတ်တော်များထဲတွင် ထူးခြားမှုများ ဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီး၏ရုပ်တုကို မင်းဆောင်မင်းယောင်နှင့်တကွ တန်ဆောင်တိုင်ရှိခိုးတော် မူဟန် ရွှေသားအတိဖြင့် သွန်းလုပ်ထည့်လှူခဲ့သည့်အပြင်ဖော်ပြပါ ကိုယ်ပွားရုပ်တုတော်များ ကိုလည်း ရွှေသားအတိဖြင့် ထုလုပ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
မင်းတရားကြီး၏ ခမည်းတော်ရုပ် မင်းတရားကြီး၏မယ်တော်ရုပ် အတုလသီရိမဟာရာဇဒေဝီရှင် မိဖုရားရုပ် သမီးတော်အင်း၀မိဖုရားရုပ် မြေးတော်နတ်ရှင်မယ်တော်ရုပ် သားတော်မဟာဥပရာဇာရုပ် မြေးတော်မင်းကြီးစွာရုပ် ရာဇဒေဝီရှင်မိဖုရားကြီးရုပ် သားတော်မင်းသားစစ်အရုပ် သမီးတော်ရာဇဓာတုကလျာအရုပ် စန္ဒာဒေဝီရုပ် မိဖုရားအရုပ် သမီးတော်ခင်စောအရုပ်တို့ဖြစ်သည်။
အိမ်နိမ့်တွင်မြင်သော သားတော်၊ သမီးတော်အရုပ်၊ ညီတော်သတိုးဓမ္မရာဇာအရုပ်၊ မိဖုရားအရုပ်၊ သမီးတော်နှစ်ပါးအရုပ်၊ ညီတော်မင်းခေါင်အရုပ်၊ သားတော်နှစ်ပါး၊ သမီးတော်သုံးပါး အရုပ်၊ ညီတော်သတိုးမင်းစောအရုပ်၊ မှူးကြီး၊ မတ်ကြီးအရုပ်တို့ကို ငွေသားသွန်း၍ တန်ဆောင်ကိုင် ထိုင်ရှိခိုးနေဟန် ထုလုပ်၍ ထည့်သွင်းပူဇော်တော်မူခဲ့သည်။
https://bagoregion.gov.mm/ဆုတောင်ပြည့်စွယ်တော်ရှ/ ကိုးကား Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
မန္တလေး မဟာမုနိ ဘုရား ကို မဟာမြတ်မုနိဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဘုရားကြီးဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်ကြသည်။
သမိုင်း သဗ္ဗညုရှင်တော်ဘုရား သက်တော်ထင်ရှား ရှိတော်မူစဉ်ကာလ မဟာသက္ကရာဇ် ၉၇ ခုနှစ်၊ ဓညဝတီ ရခိုင်ပြည်ကြီးတွင် စန္ဒသူရိယမင်းသည် ထီးနန်းဆက်ခံ စိုးစံလျက်ရှိ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၈)ထိုမင်းကြီး အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်အချိန်အခါက ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော်ကို သွန်းလုပ်သည်ဟု ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်းစဉ်လာယုံကြည်မှု ထားရှိကြသည်။
စန္ဒသူရိယဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဗုဒ္ဓ၏ ဟောကြားပြသမှုတို့၏ သတင်းကို ကြားသိရပြီး ဗုဒ္ဓကိုရိုသေကိုးကွယ်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြလာသည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
မဟာမုနိဘုရားကြီးအား ဘေးတိုက်အနေအထား ဖူးမြော်ရပုံ left|ရှေ့ဘက်မှ အပြည့်မြင်ရပုံ left|ဘေးတိုက်အနေထားဖြင့် တွေ့ရပုံ left|နောက်ကျောဘက်အား တွေ့ရပုံ ဓညဝတီသို့ ဘုရားရှင် ကြွချီတော်မူခြင်း နန်းစံ(၂၆)နှစ်မြောက်တွင် မြတ်ဗုဒ္ဓအား ပူဇော်ပင့်လျှောက်သည့်အခါ မဟာသက္ကရာဇ် (၁၂၃)ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် နောက်ပါ ရဟန္တာ ၅ဝဝ ခြံရံလျက် မင်းကြီးစံရာ ဓညဝတီသို့ ဒေသစာရီ ကြွရောက်လာပြီး ကျောက်တော်မြို့၏ တဖက်ကမ်းရှိ မောရပဗ္ဗတတောင်၌ ဆင်းသက်ရပ်နားတော်မူခဲ့လေသည်။
ဤတွင် ဗုဒ္ဓ၏ ရှေးရှေးဘဝပေါင်းများစွာက ကျင်လည်တော်မူခဲ့သောနေရာတို့တွင် ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာထည့်၍ ဘုရားပုထိုးများစွာတို့ကို တိုင်းပြည်အနှံ့ တည်ထားကိုးကွယ်လာကြလိမ့်မည်ဟု ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ် ဗျာဒိတ်တော်ပေးလေသည်။
ဤကဲ့သို့ဗုဒ္ဓ၏ ဗျာဒိတ်ပေးချိန်တွင် မဟာပထဝီမြေကြီးသည် တုန်လှုပ်ပြီး ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတို့သည် ရေနွေးအိုးဆူသကဲ့သို့ ဆူပွက်လေသည်။
စန္ဒသူရိယဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဤနိမိတ်ဆောင်သော လက္ခဏာများ၏ ဆိုလိုရင်းကို သူ၏ဗေဒင်ဆရာ၊ ဟူးရားတတ်တို့အား မေးမြန်းစုံစမ်းလျှက် တုန်လှုပ်ထိတ်လန့်ရခြင်းဖြစ်လေသည်။
ဂေါတမဗုဒ္ဓ ရခိုင်ပြည်ကို ရောက်ရှိလာသည့်အကြောင်းကို ဘုရင်မင်းမြတ်သိရှိတော်မူသောအခါ ရာပေါင်းများစွာသော အခြွေအရံတို့နှင့်အတူ သူ၏မိဖုရားခေါင်ကြီး စန္ဒရမာလာ၊ သူ၏မှူးမတ် တိုင်းသူပြည်သားတို့နှင့်အတူ ပဗ္ဗတတောင်ပေါ်သို့ သွားရောက်ကြလေသည်။
ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဂေါတမဗုဒ္ဓအား အရိုအသေပေးပြီးနောက် ဗုဒ္ဓက သူ့အား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက်ဝိုင်းတရားတော်ကို ဟောကြားသင်ပြခဲ့လေသည်။
ယင်းနောက် မြို့တော်တွင်(၇) ရက်ကြာ သီတင်းသုံးနေထိုင်မူမည်ကို ဗုဒ္ဓကသဘောတူလက်ခံလေသည်။
မြို့တော်မှ ဗုဒ္ဓမထွက်ခွာမှီ ဗုဒ္ဓပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း (၅၀၀၀)တိုင်တိုင် ကြည်ရိုလေးစားမှုခံရမည်ဖြစ်သော ဆံတော်ဓာတ်နှင့် ဗုဒ္ဓ၏ရုပ်တုကိုယ်ပွားတော်တစ်ဆူထားခဲ့မည်ဟု ဗုဒ္ဓသဘောတူလက်ခံလေသည်။
ရုပ်ပွားတော် သွန်းလုပ်ပူဇော်ခြင်း နန်းတော်ရာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် သီရိဂုတ္တတောင်ကုန်းပေါ်တွင် အလေးအမြတ်ထားရှိသော ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော်ကို ကောင်းကင်ဘုံ ဗိသုကာပညာရှင် နတ်များ၏ဘုရင် သိကြားမင်း၊ စန္ဒသူရိယမင်းကြီးအပါအဝင် တိုင်းသူပြည်သားတို့က ရွှေငွေရတနာတို့ကို ကျိုချက်၍ ဘုရားရှင်၏ ရှေ့တော်မှောက်တွင် ဉာဏ်တော်(၇)တောင်၊ (၂) မိုက်၊ (၂)သစ်ရှိ မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို အောင်မြင်စွာ သွန်းလုပ်ပြီးနောက် ဘုရားရှင်၏ ရင်ငွေ့တော်ကို ၇ ကြိမ်ခံယူလေသည်။
ရုပ်တုတော်အတွင်းပိုင်းသို့ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရင်ငွေ့တော်ဓာတ်ထည့်လိုက်သောအခါ ဂေါတမဗုဒ္ဓနှစ်ဆူရှိလာသကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။
အံ့ဩကြည်ညိုစရာကောင်းလှသော လက္ခဏာရပ်များ ပေါ်ထွက်လာလေသည်။
မဟာပထဝီမြေကြီး တုန်လှုပ်လာပြီး ရုပ်တုတော်သည် တဖြည်းဖြည်း အသက်ရှိသကဲ့သို့ သူ၏ နောင်တော် ဂေါတမဗုဒ္ဓအား ကြိုဆိုသည့်အနေအထားနှင့် မတ်တပ်ထရပ်လေသည်။
ထို့နောက် ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် သူ၏သာဝက ဗုဒ္ဓရဟန်းတော်များနှင့်အတူ သံတွဲဘက်သို့ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကြွသွားလေသည်။
ယင်းအချိန်အတွင်း ဘုရင် စန္ဒသူရိယမင်းမြတ်သည် သူ၏ မူးမတ်သေနာပတိတို့နှင့်အတူ အကြောင်းကိစ္စတို့ကို တိုင်ပင်ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓ၏စစ်မှန်သော ရုပ်တုတော်အား ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ပြီး ပွဲလမ်းသဘင်များ ကျင်းပလေသည်။
ရုပ်တုတော်၏ ထူးခြားချက်များမှာ ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ် ထွက်ရှိလေသည်။
ရိုသေကိုင်းရှိုင်းသူများမှာ အနီးကပ်ဖူးမြော်လာသောအခါ ရောင်ခြည်တော်များ ထွက်ရှိပြီး အယုံအကြည်မရှိသူများ ဖူးမြော်သောအခါ ရောင်ခြည်တော်များ မှေးမှိန်သွားလေ့ရှိသည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
ရုပ်တုတော်တည်ရှိသော နေရာ၏ပတ်ဝန်းကျင် အရပ်လေးမျက်နှာတို့တွင် အစောင့်အရှောက်အဖြစ် ကျောက်ရုပ်တုများထားရှိပြီး မကောင်းသော အကြံအစည်ရည်ရွယ်ချက်တို့နှင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်အနီးသို့ လာရောက်သူတို့အား အဝေးသို့ ရှောင်ရှားသွားစေသည်။
ဝေသာလီခေတ်မှ ပထမဘုရင်တိုင်အောင် ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော်အတွက် ကျောက်ပလ္လင်တစ်ခုတည်ဆောက်ပြီး သိမ်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်ဟု အဆိုမှတပါး အခြားမည်သည့်အကြောင်းအရာကိုမှ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ဝေသာလီမှ ပထမဆုံးဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူသည် မဟာမုနိသိမ်တော်အား ပြန်လည်မွမ်းမံပြင်ဆင်မှု ပြုလုပ်လေသည်။
သီရိလင်္ကာနှင့် ပုဂံမှ ဘုန်းတော်ကြီးများသည် ရုပ်တုတော်အားကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရန် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
ပျူ-ဗမာနှင့် မွန်ဘုရင်များက မဟာမုနိ သိမ်တော်ကြီးအတွင်း အလေးအမြတ်ထားသော ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော်အား ပိုင်ဆိုင်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် ရခိုင်ပြည်ကိုကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
တချို့သည် သိမ်တော်ကြီးအား ပြန်လည်ပြုပြင် မွမ်းမံရန် ကတိကဝတ်ပြုကြလေသည်။
(၁၂) ရာစုအချိန်တွင် သိမ်တော်နှင့် ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော် ပျောက်ဆုံးလေသည်။
သို့သော်လည်း လေးမြို့ခေတ်မှ ဘုရင်တပါး၏ အရိုက်အရာဆက်ခံသူများသည် ယုံကြည်မှုကို ဆက်လက်ထောက်ခံခြင်းဖြင့် ရုပ်တုတော်နှင့် သိမ်တော်ကြီးတို့ကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး သိမ်တော်အား ပြန်လည်တောက်ဆောက်ခဲ့ကြလေသည်။
မြောက်ဦးမင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူ ဘုရင်မင်းစောမွန်သည် သူ၏မြို့တော်မှ မဟာမုနိသို့ လမ်းတခုဖောက်လုပ်တည်ဆောက်ပြီး မင်းမျိုးမင်းနွယ်တို့၏ ရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာ ဘုရားဖူးခရီးတစ်ခုစတင်ခဲ့လေသည်။
(၁၆) ရာစုတွင် ဘုရင်မင်းဗာသည် မြောက်ဦးမြို့မှ သျှစ်သောင်းဘုရားအပါအဝင် တိုင်းပြည်အနှံတွင် တည်ရှိနေသော ဘုရားကျောင်းအဆောက်အဦး အများအပြားတို့အတွင်း မူရင်းနှင့် ဆင်တူဖြစ်သော မရေမတွက်နိုင်သည့် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်များကို ထုလုပ်ထားရှိရန် အမိန့်တော်ချမှတ်ခဲ့လေသည်။
ald-exile.org မန္တလေးသို့ မြန်မာတို့ ပင့်ဆောင်လာခြင်း ရခိုင်ပြည် မင်းအဆက်ဆက်တို့လည်း ယင်းရုပ်ပွားတော်မြတ်ကို မဟာမုနိ ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ကိုးကွယ်လာခဲ့ကြ၏။
အလွန် တန်ခိုးတော် ကြီးမြတ်သည်ဟုဆိုသည်။
ထိုရုပ်ပွားတော်မြတ်ကို မြန်မာမင်းတို့ ကိုးကွယ်လို၍ ပုဂံပြည် အနော်ရထာမင်းစော လက်ထက်တွင် တစ်ကြိမ်၊ အလောင်းစည်သူမင်းလက်ထက်တွင် တစ်ကြိမ် ပင့်ဆောင်ခဲ့ဖူးသော်လည်း မရရှိခဲ့ချေ။
၁၇၈၄-ခုနှစ်တွင် အမရပူရမြို့တည် ဘိုးတော်မင်းတရားကြီး လက်ထက်ရောက်မှ ရခိုင်တပြည်လုံးကို သိမ်းကျုံး အောင်မြင်တော်မူ၍သည်။
ထို့နောက် သားတော် မဟာ ဥပရာဇာသီရီ မဟာဓမ္မာဘိဓဇ သီဟသူရ ဘွဲ့ခံ အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် သားတော်စကုမင်း၊ ကာမမင်းတို့ကို သက္ကရာဇ် (၁၁၄၆-ခု)၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း(၄)ရက် (၁၆-၁ဝ-၁၇၈၄) နေ့တွင် အမရပူရမြို့မှ ထွက်ခွာစေပြီး မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကို ပင့်ဆောင်စေသည်။
၁၁၄၆-ခု၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် (၁ဝ) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့(၄-၁-၁၇၈၅)နေ့တွင် သီရိမဟာဘိဇယသီဟသူရဘွဲ့ခံ သားတော် အိမ်ရှေ့မင်းသည် မဟာမုနိဘုရားကြီးကို ဓညဝတီမြို့မှ စတင် ပင့်ဆောင်သည်။
မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်အား ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည် အိမ်ရှေ့မင်း သတိုးမင်းစော၏ ရုပ်တု သက္ကရာဇ် ၁၁၄၆ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် မြို့ဟောင်းမှ တောင်ကုတ်အထိ ရေလမ်းဖြင့် ဖောင်ဖွဲ့ပြီး ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည်။
တောင်ကုတ်မှ တစ်ဖန် ကုန်းကြောင်းခရီးဖြင့် စက်ရထားစီရင်ပြီး ဥယျာဉ်ပုံကြောင်းမှ ရိုးမကို ခဲယဉ်းပင်ပန်းစွာ ဖြတ်ကျော်ခဲ့ရာ၊ ပြည်တစ်ဖက်ကမ်း ပန်းတောင်းမြို့သို့ ချောမောစွာ ဆိုက်ရောက်လာခဲ့သည်။
ပန်းတောင်းမြို့ဆိပ်ကမ်းအပါအဝင် ရေကြောင်း၊ ကြည်းကြောင်း စခန်းပေါင်း(၅၄)ခုနှင့် တောင်ပေါင်း(၁၃၈)လုံးကို ကျော်ခဲ့ပြီး ရွှေဖောင်တော် နှစ်စင်း တွဲလျှက် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဆန်တက်ခဲ့ရာ၊ သက္ကရာဇ် ၁၁၄၇ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိတော်မူလေသည်။
ဤသို့မြို့ဟောင်းမှ စစ်ကိုင်းမြို့သို့ ရေကြောင်း ကုန်းကြောင်းခရီးဖြင့် ပင်ဆောင်လာခဲ့ရာ စုစုပေါင်း ၄ လကျော်ကျော် ကြာခဲ့လေသည်။