kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လျှပ်စစ်သံလိုက်ပြုလုပ်ပုံ သဘောမှာ သံလိုက်ဖြစ်စေလိုသော သံပျော့တစ်ချောင်းကို ဗဟိုတွင်ထား၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်မကူးအောင်ပြု လုပ်ထားသည့် နန်းကြိုးတစ်ပင်ဖြင့် ထိုသံချောင်းကို အထပ်ထပ်ရစ် ပတ်ပေးထားပြီးလျှင် နန်းကြိုး၏ အစ နှစ်ခုကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး (ဗက်ထရီ)သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကြိုးနှင့်ဆက်ထားရသည်။
ထိုနောက် နန်းကြိုးတလျှောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုစီးစေသောအခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး နေသည့်အခိုက်အတန့်တွင်အထက်ပါ သံချောင်း သည်သံလိုက်ဖြစ်သွား၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုဖြတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်သံလိုက်ဓာတ် လည်းပျောက်သွားပြန်လေသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်တွင် နန်းကြိုး၏ အပတ်ပေါင်းများလေလေ၊ သံလိုက် ဓာတ်အားမှာ ကြီးလေလေဖြစ်သည်။
ထိုသံလိုက်သည် ခေတ္တခဏသာလျှင် သံလိုက်ဓာတ်ရှိသည့်အတွက် ယာယီသံ လိုက်မျှသာဖြစ်ကြောင်း သိအပ်ပေသည်။
ခေတ်မီသံနှင့်သံမဏိ အလုပ်ရုံကြီးများသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုမည်ဆိုပါက သယ်စရာ၊ ညှပ်စရာဆို၍ဘာတစ်ခုမျှ မျက်မြင်မရှိသောအလွန်ထူးဆန်းသည့် ကုန်တင်ကုန်ချမောင်းတစ်မျိုးကိုတွေ့နိုင်လေသည်။
ထိုမောင်းမှာ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်ကို အသုံးပြုထားသောသံလိုက်မောင်းပင် ဖြစ်သည်။
တန်ပေါင်းများစွာ အလေးချိန်စီးသည့် သံတို၊ သံစ၊ သံတုံးသံခဲများကို တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့အခက်အခဲမရှိဘဲ သယ်ဆောင်လျက်ရှိသော ထိုမောင်းကြီးတို့၏သတ္တိမှာ အံ့ဖွယ်တရပ်ပင် ဖြစ်တော့သည်။
လူခေါ်ခေါင်းလောင်းကလေး မှအစ စကားပြောကြေးနန်း၊ သတင်းပို့ကြေးနန်၊ ဝိုင်ယာလက်၊ ရေဒီယို၊ တယ်လီဗေးရှင်း၊ ဒိုင်နမို၊ သံလိုက် ရေမြုပ်ဗုံးစသော လူ့အသုံးဆောင် ပစ္စည်းကိရိယာနှင့် လက်နက်အမျိုးမျိုးတို့မှာ လည်း သံလိုက်အပေါ်မှာပင်အခြေတည်ပြီး ပြုလုပ်ထားသည့် အရာများသာဖြစ်သည်။
တနည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် သံလိုက် သည်ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေတ်မီပညာရပ်အသီးသီး နှင့် လုပ်ငန်းအသီးသီးသည် အခြေခံအုတ်မြစ်သဖွယ်ပင်ဖြစ်လျက်ရှိရာ သံလိုက်နှင့် သံလိုက်ဓာတ်တို့၏ အရေးကြီးအသုံးဝင်ပုံ ကိုပါ တွေ့ရှိအသုံးချတတ်ခြင်းမရှိပါက ကျွန်ုပ်တို့၏ မျက်မှောက်ခေတ်ကြီးသည်လည်း ယခုလောက်တိုး တက်နိုင်စရာ အကြောင်းမရှိဟု ဆိုရပေမည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:သိပ္ပံ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အမြဲစိမ်း ချုံပင်ပျော့မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက်သည် ဘဲဥပုံ၊ လှံစွပ်ပုံ ရှိသည်။
အပေါ်မျက်နှာပြင်သည် အစိမ်းရင့်ရောင်ဖြစ်၍ အောက်ဘက် မျက်နှာပြင်သည် အစိမ်းရောင်ဖျော့သည်။
ရွက်ရင်း သွယ်သည်။
ကြားထွက်ပန်းခိုင်မျိုး ဖြစ်သည်။
အဖြူရောင် အပွင့်များ ပွင့်၍ အခွံလယ်အက်ကွဲသီး ဖြစ်သည်။
အပင် ချုံပင် မျိုးဖြစ် သည်။
အမြင့် ၄ ပေ မှ ၈ ပေထိ မြင့်သည်။
ညိုခြောက်ခြောက် အရောင်ရှိသော အကိုင်းအခက်များစွာ ဖြာပြီး အမွှေးနု ကလေးများ ရှိသည်။
အရွက် နှစ်ရွက်စီ ရွက်ဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်၏။
အကိုင်း ၏ အဖျားပိုင်း တွင် စုထွက်သည်။
အလျား ၄ လက်မ မှ ၈ လက် မ ထိရှည်၏။
ရွက်ကြော ထင်ရှား ၏။
အပေါ် မျက်နှာပြင် ချော မွတ်ပြီး အောက်မျက်နှာပြင် တွင် အမွှေးနု ကလေးများ ရှိ၏။
ရွက်နား ချော၍ လှိုင်းအနည်းငယ် ရှိသည်။
အပွင့် အဖြူ အနီ ၂ မျိုး ရှိ၏။
သီတင်းကျွတ် ၊ တန်ဆောင်မုန်း တွင် ပွင့်၏။
အသီး အသီးတွင် အစေ့ ၄ စေ့ ပါသည်။
အမွှေးနုများ ဖုံးလွှမ်း နေသည်။
တပို့တွဲလတွင် အသီးမှည့်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အပွင့် ၊ အရွက်၊ အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : ရှမ်းပြည်နယ် နှင့် ပြင်ဦးလွင် တို့တွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ မုရားကြီး ရွက်သည် ဖန် ခါး၏ ၊ အေး၏ ၊ လေကိုပွား စေ၏ ၊ အသံကို ကောင်းစေ၏ ၊ နာကို လည်းကောင်း ၊ သွေးကျ သွေးအန် သော အနာကို လည်းကောင်း ၊ ပန်းနာ ၊ ရှူနာ တို့ကို လည်းကောင်း ပယ်နိုင်၏။
မုရားကြီး ရွက်သည် တေဇောဓာတ်နှင့် ယှဉ်သော ချောင်းဆိုး နာကို လည်းကောင်း အောက်သို့ သွေးသက်သော အနာကို လည်းကောင်း ၊ ခံတွင်း ညှီနံ့ မကောင်းခြင်းကို လည်းကောင်း ၊ လက်ဝဲ ခြေ ရောင်ရမ်း သော အနာ ကို လည်းကောင်း ပယ်နိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ- အပွင့် အရွက် ၁။
အပွင့် နှင့် တကွ အရွက်ကို ကြွေဇွန်း ကြီး တစ်ဇွန်းခန့် အရည်ညှစ်၍ သကြားခဲ သို့မဟုတ် ပျားရည် သင့်တော်ရုံ ထည့်သောက် ခြင်းဖြင့် သည်းခြေဖျား နှင့် သွေးအန် သွေးကျ ရောဂါ ပျောက်၏။
အရွက် ၂။
ကြစုသီးကို မုရားကြီး ရွက်ညှစ်ရည် နှင့် စိမ်၍ တစ်ခွက်စာ ကြွေဇွန်း ကြီး ၃ ဇွန်း မျှ သောက်က သွေးအန်သွေးကျရောဂါ ပျောက်၏။
မုရားကြီး ရွက် ကို သုံးခွက် တစ်ခွက် တင် ကျို၍ ဆေးတစ်ခွက်စာ ကြွေးဇွန်း ကြီး ၃ ဇွန်းမျှ သောက်က ဆီးအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏။
မုရားကြီးရွက်ကို အရိပ်တွင် ခြောက်စေ၍ ပြာချပြီး ပြာကို ညက်အောင် ပြု၍ သိပ်ပေးက သွားနာ သွားကိုက် ၊ သွားဖုံး သွေးယိုခြင်း ၊ သွားနဲ့ခြင်း များ ပျောက်၏။
မုရားကြီးရွက်ကို မျက်စိရောဂါ ပျောက်ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။
အရွက်ကို ကျို၍သောက်က ဝမ်းကိုက် ရောဂါ ပျောက်သည်။
မုရားကြီးရွက် လတ်တဆုပ်စာကို ရေသုံး ခွက် တစ်ခွက်တင် ပြုတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက်လျှင် သွေးဝမ်း ၊ သွေးဒူလာ ၊ မီးယပ် သွေးလွန် ရောဂါများ ပျောက်၏။
မုရားကြီး ရွက်နုကို ကြိတ်၍ရသော အရည်အား ဝိုင်အရက်နှင့်သော်လည်းကောင်း ၊ ပျားရည်နှင့်သော်လည်းကောင်း သောက်သော် ကြက်ညှာချောင်းဆိုး ရောဂါ ပျောက်၏။
မုရားကြီးအမြစ် သို့မဟုတ် အရွက် ကြိတ်၍ ရသော အရည်တွင် သကြားခဲ နှင့် သိန္ဓော သင့်ရုံထည့်၍ တစ်ခွက်စာ ကြွေဇွန်းကြီး တစ်ဇွန်း သောက်က ပန်းနာရင်ကျပ် နှင့် ချောင်းဆိုးရောဂါ ပျောက်၏။
မုရားကြီး အနက် အမြစ်ကို ရေအေး နှင့်သွေး၍ ကင်းကိုက်သော နေရာသို့ လိမ်းပေးက ကင်းဆိပ်ပြေ၏။
မုရားကြီးအမြစ်ကို ပိုးမွှားသတ်ဆေး အဖြစ်လည်း ဖော်စပ် အသုံးပြု နိုင်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=96 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
150px|thumb|သင်္ဘောမညှိုး အပွင့် ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် ပင်ပျော့ ပင်ငယ် သက်ပြင်းမျိုး ဖြစ်၏။
အမြင့် ၁ ပေမှ ၂ ပေခွဲ ထိမြင့်၏။
ပင်စည်လုံး သေးငယ်သည်။
အခက်ဖြာ၏။
ပင်စည် ရိုးတံနှင့် အခက်ပါမက ရွက်ညှာများပါ မရမ်းရောင် သမ်း၏။
ပင်စည် အရင်းနားတွင် အပွေး အနည်းငယ် ရှိ၏။
အပင်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အပွေး ရင့်လာသည်။
ပင်စည် အထက်ပိုင်း ချောမွေ့၏။
ထိပ်ဝိုင်းပြီး အရင်းသွယ်သွားသည်။
ရွက်ပြား ချောမွေ့ပြီး ရွက်ကြောများ ထင်ရှားသည်။
အပွင့် အဖြုရောင်၊ နီညိုရောင် ၂ မျိုးရှိ၏။
နီညိုရောင်ကိုသာ အသုံးများသည်။
အပွင့်တွင် ပွင့်ဖတ် ၅ ခု ပါရှိသည်။
၄-၅ ပွင့် စုပြုံပွင့်၏။
ပွင့်ညှာ ရှည်သည်။
အရွက်နှင့် ကိုင်းတံကြားမှသာမက ကိုင်းထိပ် ပင်စည်ထိပ်ဖျားတွင် ပါပွင့်သည်။
၁၂ ရာသီလုံး ပွင့်၏။
အသီး သီးတောင့်ရှည် ဖြစ်သည်။
အခန်း ၂ ခန်းရှိ၍ ၁ ခန်းစီတွင် အစေ့ငယ်လေးများ များစွာ စီတန်း ပါရှိ၏။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ သင်္ဘောမညှိုးပင်သည် အဆိပ်ကို ပြယ်စေ၏။
အမြစ်နုနု သည် ၀ဖြိုးစေ၏။
ပဉ္စငါးပါးကို ပြုတ်၍သောက်က ဆီးချို ရောဂါ ပျောက်စေ၏။
အရွက်နုကို ရေနှင့်စိမ်၍ သောက်ပါက မီးယပ်သွေးလွန် ရောဂါကို ပျောက်ကင်း စေသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=95 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
thumb|ကြောင်လျှာသီး ပုံသဏ္ဌာန် အပင် ကြီးထွားမှု မြန်သောအပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပေ ၃၀ မှ ၄၀ အထိမြင့်သည်။
မီးခိုးစိမ်းရောင်ရှိသည်။
အတွင်းသား အဝါရောင် ရှိသည်။
အရွက် ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်ဆိုင်ထွက်သည်။
ရွက်မြွှာများ မျက်နှာချင်းဆိုင်ထွက်၍ ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
ရွက်ရင်းအနည်းငယ်ဝိုင်း ၊ သို့မဟုတ် သွယ်၍ ရွက်ဖျား ချွန်သည်။
အကြောထင်ရှားသည်။
အပွင့် ခရမ်းရောင် အပွင့်များဖြစ်သည်။
ပန်းခိုင်ရှည်သည်။
ခေါင်းလောင်းပုံရှိပြီး အသားထူသည်။
ပွင့်ညှာရှည်၍ တုတ်သည်။
နယုန် ၊ ဝါဆို တွင် ပွင့်သည်။
အသီး သီးတောင့် ရှည်ဖြစ်၍ ပြားပြီး အမွေးကလေးများရှိသည်။
တွဲလျားကျ၍ သီးသည်။
အစေ့တွင် အတောင်ပါသည်။
တန်ဆောင်မုန်းလတွင် သီးသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အခေါက် ၊ အရွက်၊ အသီး ၊ အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြား အမြင့်ပေ ၄၀၀၀ အထိ ပေါက်ရောက် နိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အခေါက်ကိုသွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် ကြွက်နို့နာကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
ကိုယ်တိုင် ပျောက်ကင်းသူပါ အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဖန်ခါးသော အရသာရှိ၍ ပူ၏ ၊ စပ်၏ ၊ ကြေလွယ်၏ ၊ နှုတ်ကို မြိန်စေ၏။
နှလုံး ၊ လည်ပင်းကို အကျိုးပြု၏။
ဝမ်းမီးကို တောက်စေသည်။
လေ သလိပ်ကို နိုင်သည်။
မြင်းသရိုက် ၊ ဝမ်းသက် ၊ အဖျား ၊ အစာမကြေ ၊ နူနာ ၊ ပျို့အန် ၊ ချောင်းဆိုးရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်၍ ခွန်အားကို တိုးပွားစေသည်။
အသုံးပြုပုံ အခေါက် ၁။
ကြောင်လျှာအခေါက်မှုန့်ကို ချင်းရည် ၊ ပျားရည်တို့နှင့် ရောစပ်လျက် သောက်သော် ပန်းနာ ချောင်းဆိုးရောဂါ ပျောက်၏။
အခေါက်မှုန့်ကို ရေနွေးတွင် ၂ နာရီခန့်စိမ်၍ စစ်ပြီး နံနက် ည သောက်သော် အစာမကြေရောဂါ ပျောက်၏။
ကြောင်လျှာခေါက် ကို ရေစိမ်၍ ၎င်းရေနှင့် ပလုတ်ကျင်း ပေးသော် ခံတွင်း ခြောက် ကွဲနာ ပျောက်၏။
သားဖွားပြီး နာကျင်ကိုက်ခဲသည့်ရောဂါ ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်း ကိုက်ရောဂါများအတွက်လည်း ကြောင်လျှာခေါက်ကို သုံး၏။
အမြစ်ခေါက်ကို အဆစ်အမျက်ရောဂါဖျားရောဂါ ၊ ဝမ်းဖော ၊ ဝမ်းရောင် ၊ ဝမ်းကိုက်ရောဂါများအတွက် အသုံးပြု၏။
ကြောင်လျှာရွက်ညှစ်ရေကို သောက်သော် ဘိန်းဆိပ်သင့် ခြင်း ပျောက်၏။
ကြောင်လျှာရွက်ပြုတ်တို့စားက ဝမ်းမီးကောင်း၏။
အသီးကို ပြုတ်၍ လည်းကောင်း ၊ ဖုတ်၍ လည်းကောင်းစားခြင်းဖြင့် အစာမကြေရောဂါ ၊ လည်ပင်းကြီးရောဂါ ၊ သရိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။
သုပ်စားခြင်းဖြင့် လည်ချောင်းတွင်း အပူဖုပေါက်သောရောဂါ ပျောက်သည်။
ကြက်သားနှင့် ချက်စားပါက ပန်းနာရောဂါ ပျောက်၏။
ငါးရံ့ဖြင့်ချက်စားပါက ကာလဝမ်းရောဂါပျောက်၏။
အားကို ဖြစ်စေပြီး အစာမကြေရောဂါ ဝမ်းပျက်ရောဂါပျောက်၏။
ပုစွန်ဖြင့် ချက်စားက နှလုံးလေရိုက်ရောဂါ ၊ နှလုံးတုန် ၊ ရင်တုန်ရောဂါ ပျောက်၏ ၅။
ငါးသလောက်ဖြင့် ချက်စားက အဖောရောဂါကို ကျစေ၍ လူကို ဝဖြိုးစေပြီး နှလုံးအားနည်းခြင်း ကို ပျောက်စေသည်။
ငါးမြွေထိုးနှင့် ချက်စားက ဒူလာသွေးဝမ်း မီးယပ်သွေးဝမ်း နှင့် မြင်းသရိုက် ရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။
အမြစ်ကိုသွေး၍ လိမ်းပေးခြင်းဖြင့် အနာဝင် မန်းလိုက်ခြင်း ပျောက်ကင်းသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=91 ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်ဒို-ချိုင်းနားတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်-- ပင်ပျော့ ပင်ငယ် မျိုး ဖြစ်၏။
အမြင့် ၃ ပေ မှ ၄ ပေ ထိ မြင့်သည်။
အရွက်-- ပင်စည် ရိုးတံ အား ပတ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
ရှည်မျော မျော လှံစွပ်ပုံ ဖြစ်၍ အဖျား ချွန်သည်။
အရင်း အနည်းငယ် ဝိုင်းသည်။
ရွက်ပြား သားရေ ကဲ့သို့ ပျဉ်းတွဲ နေသည်။
ပတဲကောကြီး ရွက်နှင့် တူသည်။
သို့သော် အနည်းငယ် သေးသည်။
အပွင့်-- ထိပ်ထွက် ပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။
အပွင့် စိမ်းဝါရောင် ရှိသည်။
အညှာ တစ်ခုတွင် ၂ ပွင့်မှ ၃ ပွင့် ရှိသည်။
ပွင့်ခံရွက် ထင်ရှားပြီး အညိုရောင် ရှိသည်။
အသီး-- အစိမ်းရောင် ရှိသည်။
အနည်းငယ် လုံးဝိုင်းသည်။
အခွံ ပါးပြီး တွန့်ရှုံ့နေ သည်။
ရင့်မှည့် သည့်အခါ အညိုရောင် ရှိသည်။
အမြစ်-- ဥသဏ္ဌာန် ဖြစ်ပြီး နနွင်းတက် နှင့် ဆင်ဆင် တူသည်။
အမြှေးဖတ် များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
မြစ်မြွှာ နည်းသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ်ဥ။
ပေါက်ရောက်ပုံ-- သဘာဝ အလျောက် အလေ့ကျ ပေါက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ ပတဲကောလေး သည် ပတဲကောကြီး ကဲ့သို့ အနံ့ အရသာ မထက် မပြင်းပေ။
ဥမြစ် အရင်း သည် ခါးစပ်၏။
ဝမ်းမီး တောက်၏။
အသုံးပြုပုံ- အမြစ်ဥ-- ၁။
ပတဲကောလေး မြစ်ဥ ကို ပြုတ်၍ သောက်သော် ဆီးလွန် ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
ယင်းကို ဆီနှင့် ချက်၍ လိမ်းနယ် ပေးသော် အကြောတက်ခြင်း၊ လေးလံ ခြင်း ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
ကလေးများ စကား ပြောချိန် တန်လျက် မပြောခြင်း၊ မပီသခြင်း တို့အတွက် အမြစ်ကို သွေး၍ လျှာပွတ်ပေး ခြင်း၊အနည်းငယ် ခွံ့ပေးခြင်း ပြုပါက လျင်စွာ စကား ပြောစေ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=90 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်-- နှစ်ကြာခံ အမြဲ စိမ်းလန်းသောအပင် ဖြစ်သည်။
ပတဲကောပင်နှင့် ဆင်ဆင် တူသည်။
မြေအောက် ပင်စည် ရှိသည်။
အစုလိုက် ဘေးဘက် သို့မဟုတ် မတ်မတ် ထောင်၍ ထွက်တတ်သည်။
အရုံ တစ်ရုံ၌ ၅ ပေ မှ ၁၂ ပေ အထိ မြင့်နိုင်သည်။
ရှည်မျောမျောပုံ ရှိ၍ အလျား ၂ - ၃ ပေ ရှည်သည်။
ရွက်ပြား အကျယ် ၆ လက်မ မှ ၈ လက်မ ထိ ကျယ်၍ အစိမ်း ရင့်ရောင် ရှိသည်။
အပွင့်-- အသီး တောင့်မှာ ရှည်မျော မျော သို့မဟုတ် သုံးမြှောင့်ပုံ ဆန်ဆန် ဖြစ်သည်။
များသော အားဖြင့် သုံးထောင့် ပုံ ရှိပြီး အရှည်လိုက် မြောင်းများ ရှိသည်။
အကန့် ၃ ကန့် ရှိ၍ အကန့် ထဲတွင် စူးရှ မွှေးကြိုင်သော အစေ့ ကလေး များ ပါရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်အစိတ်အပိုင်းများ : အစေ့။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ ပူပြင်း စွတ်စို သော တောင်ပေါ် ဒေသရှိ သဘာ၀ အရိပ်ရသော တောင်ကြား လျှိုမြောင် ကုန်းစောင်း များတွင် ပေါက်ရောက် သည်။
အမြင့်ပေ ၂၅၀၀-၄၀၀၀ တွင် အကောင်း ဆုံး စိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်း နိုင်သည်။
မိုးရေချိန် ၆၀-၁၅၀ လက်မ အတွင်း နှင့် အပူချိန် ၆၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် မှ ၉၅ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် ကို နှစ်သက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ၌ ပေါက်ရောက်သော ဖာလာ မျိုးများ အနက် ဖာလာကြီး၊ ဖာလာ ချဉ်ပေါင် များကိုသာ အလေ့ကျ အနေနှင့် အများ အပြား တွေ့ရှိ ရပြီး ဖာလာဖြူ ကို စိုက်ပျိုးပင် အဖြစ် စိုက်ပျိုး ရ၏။
စိုက်ပျိုးပုံ- (က) မြေအမျိုးအစား-- မြေဆွေး ဩဇာ ထက်သန်ပြီး အစို ဓာတ် များများ ထိန်းနိုင်သည့် မြေမျိုး ကို နှစ်သက် သည်။
ရေဝပ် ခြင်း ကို လုံး၀ မကြိုက်၍ တောင်စောင်း ဆင်ခြေလျှော ဖြစ်ရန် လိုသဖြင့် တောင်စောင်း လျှိုစောင်း များကို ရွေးချယ် ရမည်။
(ခ) ပျိုးထောင်ခြင်း-- အစေ့ ကို လည်းကောင်း၊ အတက် ကို လည်းကောင်း ယူ၍ စိုက်ကြသည်။
အစေ့ ကို စိုက်က အပင် ပေါက်နှုန်း ကောင်းစေရန် အသီးခူး ပြီးလျှင် ချက်ချင်း စိုက်ရမည်။
၁ ပေ အမြင့် ရှိ ပျိုးဘောင်များ ကို ပြုပြင်၍ မြေဆွေး ထူထူ ခင်းပြီး ကောင်းစွာ ခြောက်သွေ့ ၍ ပြာဖြင့် ပွတ်ထားသော အစေ့ များကို လက်နှင့် ကြဲပြီး လျှင် ထွန်ခြစ် နှင့် ဆွဲပေး ရမည်။
ပျိုးဘောင် တွင် ရေထုတ်မြောင်း နှင့် အရိပ်စင် များ ပြုလုပ်ပေး ရမည်။
အပင် ပေါက်ရန် ၂-၃ လကြာသည်။
အတက် ဖဲ့၍ စိုက်ပါက အတက် ကလေး များအား ချိုးဖဲ့ ၍ စိုက်ရသည်။
အတက် တစ်ခုလျှင် အပိုင်း ၂၀ ခန့် ရသည်။
မြေမှ ဖော်ပြီးပြီး ချင်း ချက်ချင်း စိုက်ရန် လိုသည်။
(ဂ) စိုက်ပျိုးခြင်း-- တစ်ပင် နှင့် တစ်ပင် ၁၀ ပေ ခွာ စိုက်သင့် သည်။
မြေထဲ၌ အစိုဓာတ် ရှိနေရန် လိုသည်။
အတက် စိုက်ရာ၌ မြေဩဇာ များများ ဖို့ပေး ရမည်။
တစ်ကျင်း လျှင် အတက် ၃ ပိုင်း ၄ ပိုင်း ထည့်သင့် သည်။
(ဃ) ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း--လိုအပ်က လေကာပင် များ စိုက်ပေး သင့်သည်။
အပေါ်ယံ မြေကို မကြာ မကြာ ဆွပေး သင့်သည်။
အစိုဓာတ် အမြဲ ရှိနေရန် လိုအပ်သည့် အတွက် ရေကို ဂရုစိုက် သွင်းပေး ရမည်။
အသီး ကို တော တိရစ္ဆာန် များနှင့် ကြွက်များ ကြိုက်နှစ် သက် သောကြောင့် ယင်းအန္တရာယ် ကို ကြိုတင် ကာကွယ် ထားသင့်သည်။
(င) ဆွတ်ခူးခြင်း--မျိုးစေ့ ချပြီး ၃-၄ နှစ် ကြာက ပန်းစ ပွင့်သည်။
မျိုးအောင် ပြီး ၃-၄ လ ကြာက အသီးကို တပို့တွဲ၊ တပေါင်း နှင့် တော်သလင်း၊ သီတင်းကျွတ် လများတွင် ခူးရသည်။
ပွင့်တံရှိ အသီးများ အနက် သုံးပုံ နှစ်ပုံ ခန့် ရင့်စပြုချိန်၌ အညှာ ပါ ပါအောင် ခူးပေးရ သည်။
လက်နှင့် ဆွဲ မခူးဘဲ ကတ်ကြေးနှင့် ခူးသင့်သည်။
၁၀ ရက် တစ်ကြိမ် ခန့် ခူးသင့် သည်။
ရရှိ သည့် အသီးများကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောပြီး အခြောက် လှန်း၍ အစေ့ကို ရယူရသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ ဖာလာသည် ခါး၏။
ဦးခေါင်း ကို စင်ကြယ်စေ၏။
ဆီးပူ၊ ဆီးနည်း၊ ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာ၊ မြင်းသရိုက်၊ လည်ချောင်း နာခြင်းနှင့် ကျောက်တည် စသော ဆီးအိမ်၌ ဖြစ်သော ရောဂါ များကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
သွေးလေ ချုပ်ခြင်း၊ ချွေးမထွက်ခြင်း၊ မူးဝေ ခြင်းတို့ ကို ချမ်းသာစေ တတ်၏။
အသုံးပြုပုံ- အစေ့-- ၁။
ဖာလာစေ့ ကို အနည်းငယ် ည နံနက် အချိန်မှန် စားပါက ခေါင်းကိုက် ရောဂါ ပျောက်၏။
ဖာလာစေ့ ကို လှော်၍ မုတ္ထကျီးဆေး နှင့် စားသော် ဆီးပူ ရောဂါ ပျောက်၏။
ဖာလာစေ့ နှင့် ပိတ်ချင်းမြစ် တို့ကို အမှုန့်ပြု၍ ထောပတ်နှင့် ရောလျက်သော် နှလုံးရောဂါ ပျောက်၏။
မီးယပ် ငုပ်ခြင်း၊ ထိမ်ချန်ခြင်း နှင့် မီးယပ်သွေးဆုံးနာများ အတွက် ဖော်စပ်သော မီးယပ်ဆေး တွင် ဖာလာကို ထည့်သွင်း အသုံးပြု၏။
ကျောက်ငန်း ကျောက်ရူး ရောဂါ အတွက် ဖော်စပ်သော ကျောက်ဆေး များတွင်လည်း ဖာလာကို သုံး၏။
ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ရင်ကျပ်ခြင်း၊ လည်ချောင်း နာခြင်း စသော ရောဂါ များအတွက် ဖာလာစေ့ ကို ကြိတ်၍ ပျားရည် သို့မဟုတ် သကာနှင့် ရောလျက် ပေးရသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=89 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ရှောက်ပင် (Citrus limonn) သည် အာရှဒေသတွင် ပေါက်ရောက်ရှင်သန်သော အမြဲစိမ်းမျိုးစိတ် အပင်ငယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် အဝါရောင် အဆင်းရှိသော ရှောက်သီးကို မီးဖိုချောင်ဟင်းလျာ ချက်ပြုတ်ရာတွင်သာမက အခြားသောအရာများ အတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။
၎င်းကို အချိုရည် ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြု၏။
အညစ်အကြေးများ သန့်ရှင်းရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။
အခွံများကို ဟင်းလျာနှင့် ကိတ်မုန့်ဖုတ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
ရှောက်ရည်တွင် စီထရစ် အက်ဆစ်(citric acid) ၅-၆ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်ကာ ချဉ်သောအရသာ ရှိ၏။
ရှောက်သီးကို အခြားသော ဖျော်ရည်များ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြု၏။
သမိုင်း thumb|အပြင်ပန်းပုံနှင့် ထက်ခြမ်းခြမ်းထားပုံ ရှောက်ပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသကို မသိရှိကြပေ။
မြန်မာ၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း အက်စမ်(Assam)တွင်မူ ပထမဆုံး စိုက်ပျိုးကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
လေ့လာမှုတရပ်အရ ရှောက်ပင်သည် ချဉ်သော လိမ္မော်မျိုးနှင့် စီထရွန် (citron) မျိုးစပ်ထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှောက်ပင်သည် ဥရောပတိုက်သို့ အီတလီနိုင်ငံ တောင်ဘက်အနီးမှ အေဒီ ၁ ရာစုအစောပိုင်းက ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် ဆူးပါသော ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက်ကြမ်း၍ ရွက်ညှာ ခိုင်သည်။
ရွက်မြွှာ များသည်။
ဘဲဥပုံ ရှည်မျောမျောရှိသည်။
အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ပန်းနုရောင်သန်းသော အပွင့်ကလေးများ ပွင့်သည်။
အသီးသည် လုံးဝန်းသည်။
နုလျှင်အစိမ်းရောင် ဖြစ်ပြီး မှည့်လျှင် အဝါရောင်သို့ ပြောင်းသည်။
အသီးနှစ်များသည် အဝါရောင်သန်းသော အစိမ်းရောင် ဖြစ်သည်။
အပင် အပင် လတ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အမြင့်ပေ ၂၀ ခန့် ထိ ရှိတတ် သည်။
အခေါက် ညိုမည်း သော အရောင် ရှိသည်။
အကိုင်း အခက် များသည်။
တစ်ပင်လုံး၌ ချွန်ထက်သော ဆူးများ ရှိသည်။
ဘဲဥပုံရှိပြီး ရွက်ထိပ် ချွန်၍ ရွက်ရင်း သွယ်သည်။
ရွက်ပြား ထူ၍ ချောသည်။
ရွက်ညှာတွင် အတောင်ပါသည်။
အပွင့် သေးငယ်၏။
အဖြူရောင်ရှိ၍ ပွင့်ဖတ် ကျောဘက် တွင် အညိုရောင် သမ်း၏။
သင်းပျံ့သော အနံ့ ရှိသည်။
အသီး အစေ့များ ခွံပျော့ သီး ဖြစ်သည်။
အသီးမှာ အလတ်စား အသီးမျိုး ဖြစ်၍ လုံးဝိုင်းပြီး အစိမ်းရောင် ရှိသည်။
အရည် ရွှမ်းသည်။
အသီးခွံ ထူ၍ အဆီ အိတ်ကလေး များ ရှိသည်။
အစေ့ သေးငယ်ပြီး အဖြူရောင် ရှိသည်။
အာနိသင်များ ရှောက်သီးသည် ဗီတာမင်စီ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သည်။
အခြားသော အာဟာရဓာတ်များလည်း ပါဝင်သည်။
မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ရှောက်သီးသည် ချဉ်၏။
နှလုံးကို ကြည်လင် စေတတ်၏ ၊ သွေးသားကို သန့်ရှင်း စေ၏ ၊ ပေါ့ပါးသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏ ၊ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏ ၊ မောပန်းခြင်းကို ပျောက်စေ၏။
ချောင်းဆိုးနာ၊ နှုတ်မမြိန် ၊ အော့အန်နာ ၊ မွတ်သိပ်နာ ၊ အသံပျက်ခြင်း ၊ ဝမ်းကြောတင်းခြင်း ၊ အဖုအလုံးပေါက်ခြင်း များကို နိုင်၏ ၊ သလိပ်ကို ကြေစေ၍ ဆီးကို များစေသည်။
ရှောက်ရည် ၊ ကြောင်ပန်းရွက် ညှစ်ရည် အမျှရော၍ ရှူပေးက ဝက်ရူးနာ ပျောက်၏။
ရှောက်သီး အမြွှာနှင့် သလဲ အချဉ် အစေးကို ရောစားက မူးဝေ ထိုင်းမှိုင်းသော ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
ရှောက်သီး အမြွှာနှင့် သိန္ဓောဆား ရော၍ နံနက် ည နေ့စဉ် သောက်သုံးက ဆီးအိမ် နှင့် ကျောက်ကပ် တွင် ဖြစ်တတ်သော ကျောက်တည် ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
ပျားရည်၊ ရှောက်ရည်၊ ဇဝက်သာ သုံးမျိုး ရောသောက်က ချောင်းဆိုး၊ ရင်ကျပ်၊ သလိပ်ကပ်၊ ပန်းနာ ပျောက်၏။
မီးယပ် သွေးဆင်း၍ မူးဝေသောရောဂါအတွက် ရှောက်သီးကို ထန်းလျက် နှင့် စားက ပျောက်၏။
ရှောက်သီး ကို ဆန်ဆေးရည် တစ်ပိဿာ နှင့် ရေခန်းအောင် ပြုတ်ပြီး နူးလျှင် ဆန်ခါ နှင့်စစ်ချ ၍ ယင်း တစ်ဆယ်သားခန့်ကို ဆားအနည်းငယ် နှင့် မွှေ၊ နေလှန်း၊ အမှုန့် ပြုပြီး သုံးဆောင်က လေရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်ကင်း၏။
ချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုခြင်း ရှောက်သီး၏ အရည်နှင့် အခွံများကို အစားအသောက်များ ပြုလုပ်ရာတွင် သုံး၏။
အရွက်ကိုမူ လက်ဖက်ရည်၊ အသားနှင့် ပင်လယ်စာများတွင် အသုံးပြုသည်။
အခြားသော အသုံးပြုမှုများ ရှောက်သီးမှရသော စီထရစ်အက်စစ်ကို သကြားမှ အက်စစ်၊ အယ်လ်ကိုဟော၊ ဓာတ်ငွေ့များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ရှောက်သီးကို အသုံးပြုကြည်။
ဆား သို့မဟုတ် မုန့်ဖုတ်ဆော်ဒါတို့ဖြင့် နှစ်ထားသော ရှောက်ခြမ်းကို ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အိုးခွက်များ တောက်ပြောင်လာစေရန် အသုံးပြုသည်။
ထုတ်လုပ်မှု အိန္ဒိယ၊ မက္ကဆီကို၊ တရုတ် နိုင်ငံများသည် အဓိက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
အာဂျင်တီးနား နှင့် ဘရာဇီး နိုင်ငံတို့သည် ထုတ်လုပ်မှု အထိုက်အလျောက် ရှိသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှု တန်ချိန် သန်း ၁၅.၄၂ တန် ရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ပုံများ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် သံပရာ ကိုးကား Category:သစ်သီးပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
Leucas cephalotes Spreng (ပင့်ကူထိပ်ပိတ်) thumb|ပင့်ကူထိပ်ပိတ်ပင်Botany Term : Leucas cephalotes Spreng Species/Family : Labiatae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်--တစ်နှစ် ခံ အပင်ငယ် မျိုး ဖြစ်၏။
၂ ပေ ကျော်ကျော် ခန့် မြင့်၏။
အပင် အပေါ်ပိုင်း၌ အကိုင်း အလက် အခက် အရွက် အသီး အပွင့် တို့ ပေါ်ထွက် သည်။
အောက်ပိုင်းအကိုင်းတို့ ကွေးညွှတ် လျက်ရှိ ၏။
တစ်ပင်လုံးခြုံ ကြည့်လျှင် ဘုံ ၇ ဆင့် ရှိသော ပြာသာဒ် နှင့် တူ၏။
ပင်စည်အနှံ့ အမွေးများရှိသည်။
အရွက်-- ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။
အလျား ၃ လက်မခန့် ရှည်ပြီး အနံ ၁ လက်မခန့် ကျယ်၏။
လှံစွပ် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၏။
အဖျား ချွန် အရင်း သွယ်သည်။
ရွက်နား၌ ညီညာသော အထစ်ကလေးများ ရှိ၏။
အပွင့်-- ပင်လုံး ထိပ်ဖျားမှ ထွက်သော ပွင့်ခိုင် တစ်ခုစီပေါ်တွင် ပွင့်၏။
အပွင့်ဖြူကလေး များသည် ပွင့်ဖတ်အုံ အတွင်း၌ ၅၀-၁၅၀ ထိ ရှိ၏။
အဖြူရောင်ပွင့်ဖတ်ကလေးများ အဖျား ၌ အညိုရောင် ရှိသည်။
ပွင့်ဖတ်လွှာကလေး များ ကြွေကျသွားသော်လည်း ပွင့်ဖတ်အုံ ပန်းအိုးသဖွယ် ကြွင်းကျန်ခဲ့၏။
နတ်တော်၊ ပြာသို လတွင် ပွင့်၏။
အသီး-- ပွင့်ဖတ်အုံအတွင်း၌ အစေ့ကလေး များသဖွယ် ရှိ၏။
တပို့တွဲ၊ တပေါင်းတွင် သီးသည်။
အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း တွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ-- သဘာဝအလျောက် အလေ့ ကျ ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ပင့်ကူထိပ်ပိတ်သည် ပူစပ်၏။
စိမ့်၏။
ငန်၏။
လေသလိပ်ကို ကြေစေ၏။
ကိုယ်တခြမ်းသေ ရောဂါ ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
အရွက်သည် ချို၏။
သည်းခြေကို ပွားစေ၏။
ကိုယ်ရေဝါ ရောဂါ၊ ဖောရောင်ခြင်း၊ ဆီးလွန်ရောဂါ၊ အဖျားရောဂါ တို့ကို ပျောက်စေ၏။
အသုံးပြုပုံ-- အရွက်-- ၁။
မြွေကိုက်သော အနာကို ပင့်ကူထိပ်ပိတ် ရွက်သည် အထူး နိုင်နင်း၏။
ပင့်ကူ ထိပ်ပိတ် ရွက်ကြိတ်၍ ရသော အရည်ကို တိုက်ခြင်း၊ နှာခေါင်းတွင်းသို့ ထည့်ပေးခြင်းဖြင့် မြွေဆိပ်ကို ကျဆင်း ပြေပျောက် စေ၏။
ပင့်ကူထိပ်ပိတ် ရွက်ကို ကြိတ်၍ရသော အရည်၌ ပိတ်ချင်းသီးမှုန့် အနည်းငယ် ရောသောက်သော် အကြော ၊ အဆစ်ရောင်ရောဂါ ပျောက်၏။
အရွက်ကို ကြိတ်၍ရသော အရည်ဖြင့် လိမ်းပေးပါက ယားယံခြင်းကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
ပဉ္စငါးပါး-- ၁။
ပဉ္စငါးပါး ကြိတ်ညှစ်ရည်တွင် ငရုတ် ကောင်းမှုန့် အနည်းငယ် ရောစပ်၍ နဖူးကို သုတ်လိမ်းပေးသော် ခေါင်းကိုက် ရောဂါ ပျောက်၏။
ပင့်ကူထိပ်ပိတ် ကြိတ်ညှစ်ရည်တွင် လက်ချား မီးပေါက်မှုန့် ၊ ပျားရည် အနည်း ငယ် ရောစပ် တိုက်သော် သူငယ်နာ ချောင်းဆိုး ရောဂါ ပျောက်၏။
အပင်ပြုတ်ရည်၌ လေးညှင်း ၁ ပွင့် ၂ ပွင့် ထည့်သောက်သော် အဖျားပျောက်၏။
ကိုယ်သားကိုယ်ရေဝါသော ရောဂါ နှင့် သုက်ခန်းသောရောဂါအတွက် ပင့်ကူထိပ်ပိတ် ပင်ကို ပြုတ်သောက်ခြင်း ၊အရည်ညှစ် သောက်ခြင်း၊ အမြစ်ကိုသွေး၍ လည်းကောင်း၊ ကြိတ်ညှစ်၍ လည်းကောင်း သောက်ခြင်း၊ အရွက်၊ အပွင့် ၊အသီး တို့ကို ပြုတ်တို့၊ သုပ်စား ၊ ချက်စားခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။
(ဆေးအဖြစ် သုံးခြင်း၌ သကြား အနည်း ငယ်စပ်၍ သုံးရ၏။
)http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=85 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးတံတားဖြစ်ပြီး ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် ပခုက္ကူမြို့နယ်ကို ဆက်သွယ် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ခြမ်းရှိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ညောင်ဦးခရိုင် ညောင်ဦးမြို့နှင့် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ပခုက္ကူခရိုင် ပခုက္ကူမြို့အတွင်း တည်ရှိသည်။
အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်မည့် India-Myanmar-Thai Tripartite Highway လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသော တံတားကြီးမှာ ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်း ပူးတွဲပါရှိသည့် မြစ်ကူးတံတားကြီးတစ်စင်းဖြစ်သည်။
ပင်မတံတားကြီး၊ ချဉ်းကပ်ကားလမ်းနှင့် ချဉ်းကပ်ရထားတံတားများကို ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းမှ တာဝန်ယူ ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ချဉ်းကပ်ရထားလမ်း တာပေါင်များ ဖောက်လုပ်ခြင်းနှင့် သံလမ်းခင်းခြင်းလုပ်ငန်းများကို မြန်မာ့ မီးရထားမှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အဆိုပါတံတားကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်လာလအတွင်းက စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
တံတားကြီးသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရလက်ထက်၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကိုးစင်းမြောက် ပေ ၁၈ဝ အထက် တံတားကြီးတစ်စင်းဖြစ်သည်။
Eleven News Journal တံတားအချက်အလက်များ ပင်မတံတားအရှည်မှာ ၁၁၄၃၁ ပေ (၂ ဒသမ ၁၆ မိုင်)၊ ကားလမ်းတံတား အရှည်မှာ စုစုပေါင်း ၁၄၅၃၇ ပေ (၂.၅၆ မိုင်)၊ ရထားလမ်းတံတား အရှည်မှာ စုစုပေါင်း ၂ဝ၅၉၇ ပေ (၃.၉ မိုင်) ရှိသည်။
ကားလမ်းချဉ်းကပ် တံတားမှာ ပခုက္ကူဘက်ကမ်းတွင် ၁၃၇၈ ပေနှင့် လက်ပန်ခြေပေါ်ဘက်ကမ်းတွင် ၇၂၈ ပေ စုစုပေါင်း ချဉ်းကပ်တံတားအရှည် ၂၁ဝ၆ ပေ ရှိသည်။
ရထားလမ်းချဉ်းကပ်တံတားမှာ ပခုက္ကူဘက်ကမ်းတွင် ၅၄၂ဝ ပေ နှင့် လက်ပန်ခြေပေါ်ဘက်ကမ်းတွင် ၃၇၄၆ ပေ စုစုပေါင်း ချဉ်းကပ်တံတားအရှည် ၉၁၆၆ ပေ ရှိသည်။
ပခုက္ကူဘက်ခြမ်း ချဉ်းကပ်ရထားလမ်း တာပေါင်အရှည်မှာ ၁ ဒသမ ၇၁ မိုင်၊ လက်ပန်ခြေပေါ်ဘက်ခြမ်း ချဉ်းကပ်ရထားလမ်း တာပေါင်အရှည်မှာ ၂ ဒသမ ၃ဝ မိုင် ပင်မတံတားနှင့် ချဉ်းကပ်ရထားလမ်းတံတားများ အပါအဝင် စုစုပေါင်းရထားလမ်းအရှည် ၇ ဒသမ ၉၁ မိုင်နှင့် စုစုပေါင်း ရထားသံလမ်းအရှည် ၉ ဒသမ ၂၈ မိုင်ရှိပြီး အများဆုံး ကွေ့ဒီဂရီမှာ ၃ ဒီဂရီဖြစ်သည်။
တံတားကြီး၏ ရေလမ်းကင်းလွတ်အကျယ်မှာ ၂၆၂ ပေ၊ (မီတာ ၈ဝ) ရှိပြီး ရေလမ်းကင်းလွတ် အမြင့်မှာ ၅၂ ပေ (၁၆ မီတာ) ရှိသည်။
တံတားကြီးပေါ်တွင် အကျယ် ၂၈ ပေရှိ နှစ်လမ်းသွားကားလမ်း၊ အကျယ် ၁၄ ပေရှိ ရထားလမ်းနှင့် တစ်ဖက်လျှင် ၃ ပေ ၃ လက်မအကျယ် စုစုပေါင်း ၆ ပေ ၆ လက်မရှိ လူသွားလမ်းတို့ ပါရှိသည်။
တံတားအောက် ရေလမ်းကင်းလွတ်နယ်မြေမှာ အကျယ် ၂၆၂ ပေနှင့် အမြင့် ၅၂ ပေရှိသည်။
တံတားအုတ်မြစ်နှင့် အောက်ထည်မှာ သံကူကွန်ကရစ် ဘိုးပိုင်နှင့် တိုင်ကိုယ်ထည် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး တံတား အပေါ်ထည်မှာ သံမဏိသံပေါင် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
မော်တော်ယာဉ်တစ်စီးချင်း ခွင့်ပြုအလေးချိန်မှာ ၇၅ တန်ဖြစ်သည်။
တံတားကြီးကို Marine Steel 490 Newton/mm2 သံမဏိအမျိုးအစား အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း သံမဏိတန်ချိန် ၂၉၂၆ဝ တန် အသုံးပြုခဲ့ကာ Bolt & Nuts အလုံးရေ ၁၄၉ဝ၄၃၅ လုံးကို ၇၄ဝ kilo Newton တင်းအားရအောင် တပ်ဆင်ထားသည်။
တံတားကြီးကို သုညဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ အအေးဒဏ်ခံနိုင်ပြီး ၆ဝ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထိ အပူကြောင့် ဆန့်ထွက် မှုခံနိုင်အောင် Expension Joint များကိုလည်း တပ်ဆင်ထားသည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ Category:ဧရာဝတီမြစ်ကူးတံတားများ။
ရူပဗေဒနယ်ပယ်တွင် ရွေ့လျားမှုများ ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း နှင့် ရွေ့လျားမှုများ၏ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို လေ့လာသော ပညာရပ်ကို ဒိုင်းနမစ်ဟု ခေါ်သည်။
အခြားတစ်နည်းအားဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရမည် ဆိုလျှင် အရာဝတ္ထုများ အပေါ်တွင် ရှိသော အားသက်ရောက်မှုများ အကြောင်းနှင့် အရာဝတ္ထုများ အဘယ်ကြောင့် ရွေ့လျားရသနည်း ဆိုသည်ကို လေ့လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဒိုင်းနမစ်၌ ရွေ့လျားမှုအပေါ်တွင် အားစုံတွဲ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
ထို့အတွက် ကြောင့် ရွေ့လျားမှု အကြောင်းကိုသာ လေ့လာပြီး အဘယ်ကြောင့် ရွေ့လျားရသနည်း ဆိုသည်ကို မလေ့လာသော ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ် ဘာသာ၏ ဘာသာရပ်ခွဲ ကိုင်နမက်တစ် (kinematics) မှ မတူပဲ ကွဲပြားခြားနားသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ပြောရမည် ဆိုလျှင် ဒိုင်းနမစ်ကို လေ့လာသော သုတေသီများသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စနစ် အနေဖြင့် အချိန်နှင့် အမျှ မည်သို့ တိုးတက် ပြောင်းလဲ လိမ့်မည် ဆိုသည့် အကြောင်းနှင့် ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများကို လေ့လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အိုင်ဆက် နယူတန်က ရူပဗေဒပညာတွင် ဒိုင်းနမစ်ကို တိုက်ရိုက် အကျိုးသက်ရောက်စေသော ဥပဒေသများကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
သူ၏ ဥပဒေသများကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ဒိုင်းနမစ် သဘောတရားကို သဘောပေါက် နားလည် စေနိုင်သည်။
တိတိကျကျ ပြောရမည် ဆိုလျှင် ဒိုင်းနမစ်သည် နယူတန်၏ ဒုတိယ ဥပဒေသနှင့် အများအားဖြင့် ပတ်သက် ဆက်စပ်နေလေ့ ရှိသည်။
သို့သော်လည်း ဥပဒေသ (၃) ခု စလုံးသည် အချင်းချင်း ပတ်သက် ဆက်စပ်လျက် ရှိသောကြောင့် ဒိုင်းနမစ်ကို လေ့လာရာတွင် အခြား ဥပဒေသ နှစ်ခု ကိုပါ ထည့်သွင်း စဉ်းစားလေ့ ရှိသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက် ပညာ အတွက်မူ မက်စ်ဝဲလ်၏ ညီမျှခြင်းများက ဒိုင်းနမစ်နှင့် ဆက်စပ် ပတ်သက်နေသည်။
အကယ်၍ စနစ်တစ်ခု အတွင်းတွင် မက္ကင်းနစ် နှင့် လျှပ်စစ်သံလိုက် တို့ ပါဝင် ပတ်သက်နေခြင်း ရှိပါက နယူတန်၏ ဥပဒေသ၊ မက်စ်ဝဲလ်၏ ညီမျှခြင်း၊ လောရင့်ဇ် အားတို့ကို ပူးပေါင်း၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။
ကဏ္ဍ:ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်။
ဇော်လွင်သည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားတို့မှာ ခြေဖဝါးတော်နုနု၊ တိမ်လွှာမို့မို့လွင်၊ မှုန်ရွှေရည် တို့ဖြစ်သည်။
alt=ရှုမ၀ စမ်းစမ်းအေး|thumb|San San Aye အကယ်ဒမီ ရှုမဝ စမ်းစမ်းအေးကို အဖ ဦးအေးနှင့် အမိဒေါ်လှမြင့်တို့က ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရေကျော်မြို့နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းမောင်နှမ ခြောက်ယောက်ရှိသည့်အနက် ဒုတိယမြောက် သမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ငယ်စဉ်က တာမွေ အ.ထ.က(၁)ကျောင်းတွင် ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။