kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မဲထီးဆရာတော်ဘုရားကြီး စီရင်အပ်သော ဝံသဒီပနီ ၌ကား 'ရှင်အရဟံသက်တော် ရှစ်ဆဲ့တစ်နှစ်တွင်ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။
ရှင်အရဟံပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူလျှင် စိမ်းညက် မင်းသားတော် ဆရာပံ့သုကူမထေရ်ကိုသာသနာရေးအပ်နှင်းတော်မူ၍ ပြုစုရသည်'ဟုအဆိုရှိသည်။
ယင်းစကား တို့ကို ထောက်လျှင် ဗုဒ္ဓသာသနာကိုကြီးမှူးအုပ်စိုးသောရဟန်းတော်ကိုသာသနာပိုင်ဟု ထိုစဉ်အခါက စတင်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းထင် ရှားသည်။
သုံးစွဲရာ၌လည်း စိမ်းညက်မင်းသားတော် မဟာထေရ်ကိုသာ သုံးစွဲသည်ဟုမယူဆသင့်၊ ရှင်အရဟံကိုပါသုံးစွဲ သည်ဟု ယူဆသင့်သည်ဟု မြန်မာ့စွယ်စုံကြမ်းက ဆိုသည်။
အထူးအားဖြင့် ပုဂံခေတ်မှစ၍အင်္ဂလိပ်တိုင်အောင် သာသနာကိုစောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းသောရဟန်းသံဃာတို့မှာ ဆရာတပည့်အစဉ်အဆက်ဆင်းသက်လျက် ရှိသော်လည်း အချို့မင်းတို့သည်သံဃရာဇာသာသနာပြုသာသနာပိုင် တင်မြှောက်ကြ၏။
အချို့မင်းတို့သည်မတင်မြှောက်ကြကုန်၊ ထိုသို့ထင်ရှားသောသံဃရာဇာသာသနာပြု၊ သာသနာပိုင် တို့ကို ရာဇဝင်၊ မဟာဝင်၊ သီလဝိသောဓနီ၊ ဝံသဒီပနီ၊ သာသနာလင်္ကာရစာတမ်း၊ သာသနဝံသပ္ပဒီပိကာပါဌ်၊ အာစ ရိယဝံသပါဌ်အနက်၊ သာသနဝံသစာတမ်း၊ ဆရာတော်သံဃာတော်တို့စာရင်း၊ သာသနဝံသဒီပနီနှင့် ထိုဆရာတော်တို့ ၏ထေရုပ္ပတ္တိများတွေ တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ခေတ်အဆက်ဆက် တာဝန်ယူခဲ့ကြသော သာသနာပိုင်များ အောက်ပါ စာရင်းသည် မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင် ရေးသားထားသော ခေတ်အဆက်ဆက်မှ သာသနာပိုင်များဖြစ်ကြသည်။
ပန်တူကြီးသံဃရာဇာ ပင်လယ်ကျေးသံဃရာဇာ အောင်စည်းခုံသံဃရာဇာ ရခိုင်မဟာသံဃရာဇာ သာသနာပိုင် အမြင့်ဆရာတော် သာသနာပိုင်အရှင်သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိဆရာတော် သာသနာပိုင်အရှင်အရိယဝံသဆရာတော် သာသနာပိုင် အရှင်အတုလဝံသဆရာတော် ချောင်းဆုံသံဃရာဇာ မွန်သံဃရာဇာ ဟံသာဝတီမဟာသံဃရာဇာ သာသနာပိုင် မဟာသံဃနာထဆရာတော် သာသနာပိုင်အတုလဆရာတော် သာသနာပိုင်တောင်တွင်းကြီးဆရာတော် သာသနာပိုင်စရစ်ဆရာတော် သာသနာပိုင်အရှင်သာပုံ သာသနာပိုင်ထန်းတပင်ဆရာတော် သာသနာပိုင်မန်လည်ဆရာတော် သာသနာပိုင်မင်းအိုဆရာတော် ဆုံတားဆရာတော် သာသနာပိုင်မင်းရွာဆရာတော် ပထမ မောင်းထောင်ဆရာတော် သာသနာပိုင်စလင်းဆရာတော် သာသနာပိုင်သဲအင်းဆရာတော် ဒုတိယ မောင်းထောင်ဆရာတော် သာသနာပိုင် ဒုတိယဗားကရာဆရာတော် တောင်တော်ဆရာတော် သမ္မုတိသာသနာပိုင် ပခန်းဆရာတော် သာသနာပိုင်မဲဆန္ဒဖြင့်ရွေးခြင်း thumb|၁၉၀၃ တွင် သာသနာအပိုင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရခြင်း၊ စီတန်းလှည့်လည်ပုံကို ပြသထားသည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက် ၁၂၆၃ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ လစ်လပ် လျက်ရှိသော သာသနာပိုင်တစ်ပါးကိုရွေးချယ်ရန် ရှေးမြန်မာမင်းတို့ လက်ထက်က ရာဇဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်ရရှိသော ဆရာတော် ၃၃ပါးကို သာသနာပိုင်အရွေးချယ်ခံပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် မန္တလေးမြို့ လေးပြင်လေးရပ်ရှိကျောင်းတက်များမှ တိုက်အုပ်၊ တိုက်ကြပ်၊ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်တို့ကို မဲဆန္ဒပေး ပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ်အများသဘောတူ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပြီးလျှင် ယင်းသည့်နှစ်သီတင်းကျွတ်လဆန်း ရှစ်ရက်နေ့ နံနက်၉နာရီအချိန်တွင် မန္တလးတောင်ခြေရှိသုဓမ္မာစရပ်အနီး၌ မဏ္ဍပ်ကြီးဆောက်လုပ်လျက် မဲဆန္ဒပေး၍ သာသနာပိုင် ရွေးချယ်ကြရာ မိုးထားဆရာတော်ကမဲပေါင်း ၃၉၆·ပထမ၊ တောင်ခွင်ဆရာတော်က မဲပေါင်း ၁၉၅·ဒုတိယ၊ ဒုတ်လှမ်း ဆရာတော်က မဲပေါင်း ၈၆ · တတိယရရှိကြသည်။
သာသနာပိုင်ရွေးချယ်ပွဲတွင်ပထမရရှိသောမိုးထား ဆရာတော်မှာ အစိုးရကသာသနာပိုင်အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုရန် စီစဉ်ဆဲမှာပင်ပျံလွန်သွားသဖြင့် ဒုတိယရရှိသော တောင်ခွင်ဆရာတော်ကိုပင် လောကရေး၊ဓမ္မရေး၊ ရာဇရေးတို့၌ ကျွမ်းကျင်လိမ်မာသောဆရာတော်ဖြစ်၍ ၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက သာသနာပိုင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသောကြောင့် မဟာသံဃရာဇာ သာသနာပိုင်အဖြစ်သို့ရောက်သည်။
ယနေ့ခေတ် အခြေအနေ ၁၃၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂိုဏ်းကြီး သုံးဂိုဏ်းလုံးမှာ သက်ဆိုင်ရာဂိုဏ်း၏အကြီးအမှူး ကိုးကွယ် ရာကို နိုင်ငံတော်၏ကိုးကွယ်ရာအဖြစ်ဖြင့် သုဓမ္မာဂိုဏ်းတွင်ဆရာတော်ကြီးနှစ်ပါး၊ ရွှေကျင်ဂိုဏ်းတွင် ဆရာတော်ကြီး တပါး၊ ဒွာရပိုင်းတွင်ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါး ဤဆရာတော်ကြီး လေးပါးတို့အား အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တို့ကိုလှူဒါန်းသည်။
မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီးမှာ (၁၉၃၈ - ၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၅) သာသနာပိုင်ဖြစ်သည်။
သာသနာရေးသာသနာမှုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရန်ကား အစိုးရကသာသနာရေးဌာန သီးခြားဖွင့်လှစ်ကာ ဝိနိစ္ဆယဌာနအက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း၍ ယင်းအက်ဥပဒေအရ ခရိုင်တိုင်း မြို့နယ်တိုင်း၌ ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်များ တင်မြှောက်၍ ဝိနိစ္ဆယဌာနများ ဖွင့်လှစ်ပြီးလျှင် သာသနာရေးဌာန၏ အကူအညီအထောက်အပံ့ဖြင့် ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်များက မိမိတို့သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်၊ မြို့နယ် တို့၌ဖြစ်ပွားသော သာသနာရေးသာသနာမှုတို့ကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ။
thumb|Opossum fur အမွေးသည် နို့တိုက်သတ္တဝါတို့၏ အရေမှ ပြင်ပသို့ ထိုးထွက်နေသော အရာများကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ပိုးမွှားနှင့် အပင်တို့မှ ဤနည်းအတိုင်း ထွက်နေသောအမျှင်များကိုလည်းခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အမွေးရှိခြင်းသည် နို့တိုက်သတ္တဝါတို့၏ ထူးခြားသောဂုဏ် တစ်ရပ်ဖြစ်၍ ယင်းတို့အတွက် များစွာ အကျိုး ကျေးဇူး ဖြစ် ထွန်းစေသည်။
အရပ်ဒေသ အမျိုးမျိုး၌ ရာသီဥတု အခြေအနေ ကို လိုက်လျော၍ တိရစ္ဆာန်တို့၌ ထူထဲသော အမွေးများ၊ သို့မဟုတ် နည်းပါးသော အမွေးများရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။
ရေခဲ ရာဒေသများရှိ ဝက်ဝံဖြူ၊ သမင်တို့၌ ထူထဲသော အမွေးရှိခြင်း ကြောင့် အအေးဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိ၏။
အပူပိုင်း တိရစ္ဆာန် များ၌မူကား များသောအားဖြင့် အမွေးနည်းပါးပေသည်။
ဖြူကောင်များ၌ အမွေးသည် ရှည်လျားသော ဆူးသဏ္ဌာန် တည်ရှိသောကြောင့် အပူအအေးကို ကာကွယ်ရုံတွင်မက ရန်သူနှင့် ဘေးအန္တရာယ်မှလည်း ကာကွယ်နိုင်လေသည်။
လူတို့တွင် အမွေးသည် အခြားတိရစ္ဆာန်များနှင့် နှိုင်းရှည့် လောက်အောင် မထူထဲပေ။
ခေါင်းမွေးသည် အပူအအေးကို ကာကွယ်ပေး၏။
ကျိုင်း (ဂျိုင်း)မွေး စသည်တို့သည် အသား အရေ ပွန်းတိုက် မှုကို လျော့စေ၏။
အခြားနေရာတို့၌ အမွေး မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်သည်။
အမွေးသည် ညွတ်ပျောင်းခိုင်ခံသော ချည်မျှင်သဖွယ် ရှိ၍ မာကျောသော ဆဲများ ပါရှိလေသည်။
နို့တိုက် သတ္တဝါတို့၏ အမွေးများသည် အရေထဲရှိ တွင်းငယ်ကလေးများ၌ ဖြစ်ပေါ်၏။
ထိုတွင်းကလေးများကို အမွေး အိမ်ဟုခေါ်သည်။
အမွေးအိမ်၌ အထပ် နှစ်ထပ်ရှိ၏။
အတွင်းထပ်သည် အမွေးရင်းကို နီးကပ် စွာ ပတ်ထား၍ ပြင်ပအထပ်သည် ဆက်စပ်သော အသားမျှင် ဖြစ်၏။
အမွေးအိမ်အရင်း၌ အသားပိုကလေးတစ်ခု ရှိ၏။
ထိုအသားပိုကလေးအပေါ်မှ ပျော့ပျောင်းသော ဆဲများသည် ပွားများကြီးထွားလာ၍ ရှည်လျားသော အရောင်ရှိ အမွေးမျှင် ဖြစ်လာ၏။
အမွေးမျှင်သည် သွေးကြောများနှင့် ဆက်သွယ် လျက်ရှိသဖြင့် အာဟာရကိုရသည့်ပြင် အမွေးမျှင်၌ ဖြစ်ပေါ် လာသော စွန့်ပစ္စည်းများကို ထုတ်ပစ်နိုင်သည်။
ဂလင်းများ သည် အဆီဖြင့် စိုပြည်ပျော့ပျောင်းစွာ ရှိနေနိုင်၏။
အာရုံကြော များနှင့်လည်း ဆက်သွယ်လျက်ရှိသောကြောင့် ထူးခြားသော အာရုံခံစားမှု အင်္ဂါများလည်း ဖြစ်လေသည်။
သင်စိတ်ဆိုးလျှင် အမွေးများ ထောင်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။
အမွေးအိမ်သည် ထောင်စေသည့် ကြွက်သားနှင့် ဆက်သွယ်နေသဖြင့် ကြွက်သား ကျုံ့သောအခါ အမွေးများကို ထောင်စေလေသည်။
လူ၏အမွေးသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆောက်တည်ပုံ တူညီသော်လည်း အရှည်၊ အရောင်၊ ကန့်လန့် ဖြတ်အသွင်တို့မှာ တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ဖိုနှင့်မ ကွဲပြား ခြားနား သည်ကို တွေ့ရ၏။
ဆောက်တည်ပုံ သုံးမျိုး သုံးစားရှိသည်။
(၁) တို၍ လိမ်ကောက်လျက်ရှိသော အမွေး။
ယင်းတွင် မည်းနက်သော အရောင်ရှိ၍ ကန့်လန့်ဖြတ် အားဖြင့် ဘဲဥပုံ၊ သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ပုံ ရှိသည်။
အိန္ဒိယတိုင်းရင်းသားနှင့် ဩစတြေးလီးယန်း လူမျိုး တို့မှအပ လူမည်းမျိုးများ၌ တွေ့နိုင်သည်။
ဤအမွေးမျိုးကိုလည်း နှစ်စားခွဲထားပြန်သည်။
တစ်စားမှာ အမွေးသည် ရှည်၍ အလိမ်သည် ကြီး၏။
ကပ္ပလီ လူမျိုးများ၌ တွေ့နိုင်သည်။
အခြားတစ်စား၌ အလိမ်သည် သေးငယ် ကျစ်လျစ်၍ အစုကလေးများ ဖြစ်နေပြီးလျှင် အချို့ နေရာများမှာ အမွေးကင်းသော ကွက်လပ်များ သဖွယ် ရှိနေ သည်။
ဗွတ်ရှမန်းလူမျိုးများ၌ တွေ့နိုင်သည်။
(၂) ကြမ်းတမ်းရှည်လျား၍ ဖြောင့်တန်းသောအမွေး။
ယင်းတွင် ကန့်လတ်ဖြတ် အဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
တရုတ်၊ မွန်ဂို၊ အမေရိကန်၊ အိန္ဒိယလူမျိုးများတွင် တွေ့နိုင်သည်။
(၃) ငွေချည်မျှင်ကဲ့သို့ ချောမွတ်၍ လှိုင်းထလျက်ရှိသောအမွေး။
ယင်းတွင် ကန့်လန်ဖြတ် ဘဲဥပုံရှိသည်။
ဥရောပတိုက်သား များ၌ တွေ့နိုင်၏။
ဩစတြေးလီးယန်းနှင့် နူဗီယန်လူမျိုးတို့၌ မည်းနက်ထူထဲ လိပ်ခွေသော အမွေးတစ်မျိုးရှိ၏။
အာရှတိုက်၊ ဥရောပတိုက် သားများ၏ အမွေးနှင့်ကွဲပြားသော်လည်း ကပ္ပလီ လူမျိုးတို့၏ အမွေးနှင့် များစွာမခြားနားလှချေ။
အမွေး၏အရောင်သည် အမွေးထဲ၌ ပါဝင်သောအရောင်ဆေး တစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်၏။
ဖြောင့်တန်းသော အမွေး၊ လိမ်ကောက် သောအမွေးများ၏အရောင်သည် မည်းနက်၍ လှိုင်းထသော အမွေး၏အရောင်များမှာ အညို၊ အဝါ၊ အနီစသည်ဖြင့် အမျိုး မျိုး ရှိလေသည်။
အသားအရေ မသန့်ရှင်းသော အခါ ၌သော် လည်းကောင်း၊ မကျန်းမမာသော အခါများ၌သော်လည်းကောင်း အမွေးများ ကျွတ်ကျတတ်၍ ကျန်းမာ လာသောအခါမှ တစ်ဖန် ပြန်၍ ပေါက်လေသည်။
အမွေးသည် အလွန်အသုံးဝင်သော ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
သိုး၊ ဆိတ်၊ ကုလားအုတ်၊ အယ်လ ပါကာ မွေးများကို အထည်အဝတ် ရက်လုပ်ကြ၍ ယုန်မွေးကို ဦးထုပ်သက္ကလတ်စများ ပြုလုပ်ကြလေသည်။
သက္ကလတ်ထည် အကြမ်းများ၌ မြင်းမွေး၊ နွားမွေးများ ပါဝင်၏။
ဝက်မွေး၊ ကုလားအုပ်မွေးများကို စုတ်တံပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးချကြ လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ရှေးအလွန်ကျသောခေတ်မှ ယခု မျက်မှောက်ခေတ်တိုင်အောင်လူတို့အမြတ်တနိုးထား၍ ဝတ်ဆင်ကြ သည့်အဝတ်အထည်တမျိုးမှာ သားမွေးထည်ပင် ဖြစ်သည်။
ခေတ်မီအဝတ်အထည်များ မည်မျှပင် ပေါ်ပေါက်စေကာမူ သားမွေးထည်ကိုကား အမြတ်တနိုးထား၍ ဝတ်မြဲဝတ်ကြသည်မှာ ယင်းတို့၏နွေးသည့်နေရာနှင့် ခံ့ညားထယ်ဝါသည့် နေရာ၌ ပြိုင်ဘက်မရှိမှုကြောင့်ဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက လွန်စွာချမ်းအေးသည့်အရပ်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော လူများသည် အသက်ရှင်၍ နေနိုင်ရန်အတွက် အစာအာဟာရကိုရှာဖွေစားသောက်ရသကဲ့သို့ မိမိတို့ ကိုယ်ခန္ဓာကို အအေးဓာတ်မှကာကွယ်ရန်အလို့ငှာ အဝတ်အထည်များကို ရှာဖွေပြုလုပ်ကြရလေသည်။
ထိုအခါ တိရစ္ဆာန်တို့၏ အသားကို အာဟာရအဖြစ်မှိီဝဲ၍ အရေနှင့် အမွေးကိုအအေးမှကာကွယ်ရန် ဝတ်ဆင်ကြရသည်။
သို့ဖြစ်၍ တိရစ္ဆာန်များ၏အသားကိုအစားအစာအဖြစ် အသုံးပြုတတ်ကြသည့်အချိန်နှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ သားရေနှင့်အမွေးများကိုအဝတ် အထည်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ကြသည့်အချိန်မှာ များစွာကွာခြားမည်မဟုတ်ဟု ယူဆရပေသည်။
ကမ္ဘာ၏မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော လူရိုင်းများ အဖို့သားမွေးသည်မရှိလျှင် မဖြစ်သော ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်၍ အဖိုးတန်လေသည်။
သို့ရာတွင် အချို့သော ယဉ်ကျေးသည့်နိုင်ငံများတွင်မူ သားမွေးသည်ရှေးအခါမှစ၍ ယခုအထိအလှအပ ဇိမ်ခံပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ်နှင့်သာ အဖိုးထိုက်တန်လေသည်။
တရုတ်လူမျိုးများကား လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၃၅ဝဝခန့်မှစ၍ သားမွေးကို အရေးတယူ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်ဟု သိရှိရသည်။
အလယ်ခေတ်ဥရောပယဉ်ကျေးမှုတွင် သားမွေး ထည်သည် အလှအပ ဇိမ်ခံပစ္စည်းများစာရင်းတွင် ထိပ်တန်းက ပါဝင်လျက်ရှိ၏။
သားမွေးထည်များကို အသုံးပြုခြင်းသည် ဝိနည်းတော်ကျင့်စဉ်များနှင့် ဆန့်ကျင်သည်ဟုအကြောင်းပြု၍ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များအား သားမွေးထည်များကိုဝတ်ဆင်ခြင်းမှ တားမြစ်ထားလေသည်။
ထိုခေတ်အခါက လူများတွင်လည်း သာမန်လူများသည် သားမွေးကိုအသုံးပြုခွင့်မရှိဘဲ ဘုရင့်ဆွေတော်မျိုးတော်များနှင့်မှူးကြီးမတ်ကြီး စသည့် အထက်တန်းစားများသာအသုံးပြုနိုင်ခွင့်ရှိလေသည်။
သို့ဖြစ်၍ အလယ်ခေတ်တွင် လူတစ်ယောက်၏ ဂုဏ်အဆင့်အတန်းကို ထိုသူဝတ်စားထားသော သားမွေးထည်၏ အမျိုးအစားနှင့် အရေအတွက်ပေါ်တွင်မူတည်ကာ ဆုံးဖြတ်လေ့ ရှိကြသည်။
များသောအားဖြင့် ထိုခေတ်က သားမွေးထည်များကို ယောက်ျားများသာဝတ်ဆင်လေ့ရှိကြ၏။
အချို့သူများ သည် သားမွေးထည်များကို မိမိ၏အလုပ်အကိုင်ရာထူး အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြသည့်သဘောနှင့်ဆင်မြန်းကြရ၏။
ယခုခေတ်တွင် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများ အမှုစစ်ဆေးသည့်အခါခေါင်းတွင်ဆောင်းထားသော သားမွေးဦးထုပ်များမှာအဆိုပါအလေ့အထမှ ကျန်ရစ်သော အမွေအနှစ်တစ်ခုပင်ဖြစ်လေသည်။
အလယ်ခေတ်တွင်လူတိုင်း ဝယ်ယူဝတ်ဆင်ခွင့်ရသော သားမွေးထည်မှာ သားမွေး ခေါင်းစွပ်ဖြစ်၏။
ထိုခေတ်က သားမွေးအများဆုံးထွက်သော အရပ်ဒေသများမှာ ဥရောပတောင်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် ဗောလတစ်ပင်လယ်ကမ်းခြေတဝိုက်ရှိ မြို့ရွာဒေသများ ဖြစ်လေသည်။
သားမွေးရသောသားကောင်များမှာ ကြွက်ကတိုး၊ စကန့်၊ အိုပေါ့ဆမ် သားပိုက်ကောင်၊ မြွေပါဖြူ၊ မြွေပါ မြီးရှည်၊ မြွေပါမြီးတို၊ မြွေပါကြီး၊ မြေခွေး၊ ရက်ကွန်းဝံ၊ ဗီဗာဖျံ၊ အော့တာဖျံ၊ပင်လယ်ဖျံ၊ကြောင်မြီးတို၊ ဝံပုလွေ၊ ဝက်ဝံ၊ ယုန်၊ ဆေဗယ်ခေါ် တောဆိတ်မျိုး၊ ချင်ချီရှဉ့်နှင့် အခြားရှဉ့်အမျိုးမျိုးတို့ဖြစ်ကြသည်။
သားမွေထည်လုပ်ငန်း သားမွေးထည်များကိုပြုလုပ်ရာတွင် အဆင့် လေးဆင့်ရှိ၏။
ပထမအဆင့်မှာ သား မွေးအရည်အကြမ်းကို စင်ကြယ်၍ပျော့ပျောင်းသွားစေရန်ဖွတ်လျှော် ဆေးကြောခြင်းဖြစ်၏။
ဒုတိယအဆင့်မှာ သားရေ အတွင်းဘက်ရှိ် အသားအကြောအစအနများကိုခွာယူ၍ အတွန့်အတက်များ စန့်သွားအောင်ဆန့်ခြင်းဖြစ်သည်။
တတိယအဆင့်မှာ သားရေစိမ်းကိုသားရေကျက်ဖြစ်အာင် ဆေးစိမ်ခြင်းဖြစ်၍ နောက်ဆုံးဖြစ်သောစတုတ္ထအဆင့်မှာ အချောကိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ဆင့်နှင့်တစ်ဆင့်စပ် ကြားတွင်လည်း သားမွေးကိုကောင်းသည်ထက်ကောင်းအောင် ပြုပြင်ရသည့် အလုပ်များလည်းရှိသေးသည်။
သားမွေးစများကိုရရှိပြီးသည့်နောက် ဆေးဆိုးရပေသေး သည်။
သားမွေးကိုဆေးဆိုးသည့် အတတ်မှာ ရှေးပဝေဏီကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။
သို့ရာတွင် ၁၉ ရာစုကုန်ဆုံးခါနီးအချိန်ကျမှသာ သားမွေးဆေးဆိုးခြင်းကို ခေတ်မီသောဓာတုဗေဒနည်းစံနစ်တို့ဖြင့် စတင် ပြုလုပ်ကြလေသည်။
ထိုအချိန်မတိုင်မီကမူ သားမွေးကို ဆေးဆိုးရာ၍ အသီး အရွက်၊သို့မဟုတ် တွင်းထွက်သတ္ထု အရောင်များဖြင့်သာဆိုးကြသည်။
ထိုနောက်တွင်ကား ဓာတုဗေဒဆိုးဆေးများပေါ် ပေါက်လာပေရာ သားမွေးကို အရောင်အမျိုးမျိုးဆိုးပေးကြလေသည်။
သို့ဖြစ်၍ မည်မျှ ညံ့ဖျင်းသောသားမွေး ဖြစ်စေကာမူဆေးဆိုးပေးလိုက်သောအခါ အရောင်တောက်၍ ချောမွတ်လာသကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
သားမွေးဆေးဆိုးနည်းများ ကိုကား လုပ်ငန်းရှင်များ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်သဖြင့် ထိုလုပ်ငန်းအကြောင်းကို အသေးစိတ်မသိရချေ။
သားမွေးဆေး ဆိုးသူများသည် တစ်ဦးလျှင် နည်းတစ်မျိုးစီဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်ကိုတွေ့ရှိရ၏။
တစ်ဦး၏နည်းကိုတစ်ဦးအား အသိပေး ခြင်းလည်းမရှိချေ။
သားမွေးကို အဝတ်အထည်ချုပ်လုပ်ခြင်းမှာ ယခုအခါများစွာ တိုးတက်လျက်ရှိနေလေသည်။
သားမွေးအဝတ်အထည်များတွင် ပုံစံသည်များစွာအရေးကြီးလေသည်။
အခြားအဝတ်အထည်များ၌ ပုံစံအသစ်အဆန်းထွင်၍ ချုပ်ကြသကဲ့သို့ သားမွေး ထည်များတွင်လည်း ပုံသစ်ပုံဆန်းများထွင်ကြလေသည်။
ယင်းသို့ဆန်းသစ်သောပုံစံများကိုထွင်ကြသည်မှာ အဆန်းမဟုတ်ပေ။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရှေးခေတ်က ယောက်ျားများသာ သားမွေးထည်ကိုဝတ်ဆင်လေ့ ရှိကြသောလည်း ယခုခေတ်တွင်ကား သားမွေးထည်များကို မိန်းမများကပို၍ အသုံးပြုကြသောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။
သားမွေးစများကို အထည်အဖြစ်ချုပ်လုပ်ရာတွင် အထူး ပြုလုပ်ထားသည့် သားမွေးချုပ်စက်များကို အသုံးပြုကြ၏။
သို့ရာတွင်သားမွေးစများကို ကိုက်ညှပ်ရာတွင်ကား လက်ဖြင့်ပင် ပြုလုပ်ရပေသည်။
သို့ဖြစ်၍ အထည်ပုံကျမကျမှာ အထည်ညှပ်သူ၏ ကျွမ်းကျင်မှုပေါ်တွင် တည်သည်။
သို့ရာတွင် ချုပ်သည့်အခါတွင်လည်း သေသပ်ကောင်းမွန်ရန် အရေးကြီး၏။
အချုပ်အလုပ် သေသပ်ကောင်းမွန်သော သားမွေးထည်များတွင် သားမွေးကို ဖယ်ရှား၍မကြည့်ဘဲနှင့် ချုပ်ရိုးကို မြင်နိုင်ရန် လွန်စွာခဲယဉ်းပေသည်။
သာမွေးထည်ကိုများသောအားဖြင့် ကမ္ဘာ၏အေးသော အပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည့်လူများသာဝတ်ဆင်လေ့ ရှိကြသည်ဆိုသောကြောင့် သားမွေးကို အေးသော အရပ်ဒေသများတွင်သာ ရရှိနိုင်သည်ဟုယူဆလျှင် မှားယွင်းပေလိမ့်မည်။
စင်စစ်မှာ သားမွေးကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင်ရရှိနိုင်၍ သားမွေးထည်များကိုလည်း အေးသောတိုင်းပြည်များအတွက်သာမဟုတ် ပူအိုက်သော တိုင်းပြည်တို့တွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်ရန်စီမံပြုလုပ်ကြလေသည်။
သို့ရာတွင်အမွေးထူထပ်ပေါများ သောသားမွေး တိရစ္ဆာန်များကိုကား ကမ္ဘာ၏အေးသောအပိုင်းများတွင်သာ ပိုမို၍တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်း၊ ဆိုက်ဗီးရီးယားပြည်နယ်၊ ဩစတေးလီးယားတိုက်၊ တရုတ်နိုင်ငံ အစရှိသည့်ဒေသများမှာ ကမ္ဘာတွင်သားမွေးကောင်းထွက်သောနေရာများဖြစ်ကြလေသည်။
သားမွေးထွက်ရာဒေသများ၌ သားမွေးရည်အထည် ကြမ်းများကို ထောင်ချောက်သမားများနှင့်တောလိုက် မုဆိုးများထံမှ သားမွေးကိုယ်စားလှယ်များက စုဆောင်း၍ ဝယ်ယူပြီးလျှင် အထည်အဖြစ်ပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြ၏။
များသောအားဖြင့်ကား သားမွေးရေများကို ကိုယ်စားလှယ် ပွဲစားများမှတစ်ဆင့် အချိန်ကာလအားလျော်စွာ လေလံတင် ရောင်းချလေသည်။
ထင်ရှားသည့်သားမွေး လေလံတင် ဌာနများမှာ လန်ဒန်မြို့၊ လိုက်ပဆစ်မြို့၊ နယူးယော့မြို့တို့ဖြစ်၍ မွန်ထရီးအောမြို့၊ စိန့်လူဝီမြို့၊ ပါရစ်မြို့၊ ဝင်နီပက်မြို့၊ ကိုပင်ဟားဂင်းမြို့၊ ဆီအက်တယ်မြို့၊ အက်ဒမန်တန်မြို့ တို့သည် သားမွေးကောင်း ရောင်းချရေးလုပ်ငန်းတွင် ဒုတိယအထင်ရှားဆုံးမြို့များ ဖြစ်ကြလေသည်။
သားမွေးထည်များကိုအမြောက်အမြားလုပ်ကိုင်သော သူများသည် မိမိတို့အထည်များကို ဖြန့်ချိရေးဆိုင်များ သို့ လည်းကောင်း၊ လက်လီဆိုင်များသို့လည်ကောင်း ရောင်းချလေသည်။
အနည်းငယ်သာလုပ်သော သားမွေး အထည်သည်ကလေးများမူ မိမိတို့ဆိုင်တွင်ပင် ပြသရောင်းချကြလေသည်။
လူထုနှင့်အများဆုံး တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ရသောဆိုင်မှာ လက်လီဆိုင် များဖြစ် ကြ၏။
အချို့ဆိုင်များသည် အထည်သစ်များကို ရောင်းချသည့်အလုပ်အပြင် သားမွေးထည်အဟောင်းများကိုပြု ပြင်ချုပ်လုပ်ပေးသည့် အလုပ်ကိုလည်းလုပ်ကိုင်ကြ၏။
ယခုအခါသားမွေးထည်များကိုအသုံးပြုများလာ၍ ကမ္ဘာ့သားမွေးလုပ်ငန်းမှာ ကြီးကျယ်လာလေရာ သားမွေး သားရေစိမ်းများ အလုံအလောက်မရရှိနိုင်မည်ကိုပင် ပူပန်နေရသည့်အခြေသို့ရောက်နေလေသည်။
သားမွေး လုပ်ငန်း၏ရှေ့ရေးသည် ဤပြဿနာပေါ်တွင် အခြေတည်လျက်ရှိလေသည်။
၁၉ ရာစုခေတ်ကုန်ဆုံး၍ ၂ဝရာစုခေတ်ဆန်းသည့် အချိန်စ၍ ကမ္ဘာတွင် သားမွေး သားရေစိမ်းများကို အသုံးများလာသောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ယခင်ကလူမနေသည့်တောရိုင်းများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်း၍ နေထိုင်ကြသောကြောင့်လည်းကာင်း ဖြစ်သည်။
ဤအခြေအတိုင်းသာဆက်လက်သွားလျှင်သားမွေး လုပ်ငန်းကို များစွာထိခိုက်နစ်နာမည်ဖြစ်၍ ယခုအခါ ကနေဒါ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဩစတြေးလီးယားအစိုးရတို့သည် မိမိတို့နိုင်ငံရှိသားမွေးထွက်သည့်အရပ်ဒေသများကို ကြိုးဝိုင်းသတ်မှတ်ပြီးလျှင် လူများနေထိုင်ခြင်း၊ စည်းမဲ့ ကမ်းမဲ့တောများခုတ်ထွင်ခြင်းစသည်တို့ကို ဥပဒေဖြင့် တားမြစ်ထားကြလေသည်။
ထို့အပြင်သားမွေးဆေးဆိုးလုပ်ငန်း နှင့်သားမွေးထွက်သောတိရစ္ဆာန်များကို ကျွဲနွားများ မွေးမြူသကဲ့သို့ ခြံနှင့်မွေးမြူသည့်လုပ်ငန်းကို ချဲ့ထွင် လုပ်ကိုင်ခြင်းအားဖြင့် သားမွေးအခက်အခဲပြဿနာကို ဖြေရှင်းလျက်ရှိကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား Category:သားမွေး Category:တိရစ္ဆာန် ခန္ဓာဗေဒ။
သားရေဖြင့်လူသုံးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးပြုလုပ်ကြသည်။
သားရေကိုမည်သို့ရရှိသနည်း။
သားရေ ရရှိသော တိရစ္ဆာန်များ၊ ရှေးသမားရိုးကျအတိုင်း ဆောင်ရွက်နေသော သားရေနယ်လုပ်ငန်း၊ လုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့်၊ သားရေ အမျိုးမျိုးအစားစားတို့နှင့်တကွ သားရေတုများပေါ် ပေါက်ခဲ့သောလည်း သားရေစစ်၏အဆင့်အတန်း မမီပုံကိုပါတင်ပြထားသည်။
သားရေ သားရေသည် အလွန်အသုံးဝင်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
လူတို့၏အသုံးအဆောင်များဖြစ်သော ဖိနပ်၊ သားရေသေတ္တာ၊ လက်ဆွဲအိတ်စသည်တို့အပြင် အဝတ်အစားများကိုပင်တစ်ခါတစ်ရံ သားရေဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
ထို့ ပြင်အရာဝတ္ထုများကို တုတ်နှောင်ထားရန်လည်းကောင်း၊ အုံးဖုံတို့ကို ဖုံးအုပ်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ သားရေကိုအသုံးပြုကြသည်။
မြင်း၊ ဆင်၊ နွားအစရှိသော တိရစ္ဆာန်တို့၏ကကြိုး တန်ဆာများကိုလည်း သားရေဖြင့်သာပြုလုပ်ကြလေသည်။
လူတို့အတွက်ဤမျှအသုံးဝင်သောပစ္စည်းကို မွေးမြူ ထားသော ကျွဲ၊ နွား၊ မြင်း၊ သိုး၊ ဆိတ်နှင့် ဝက် တို့၏ သားရေမှများသောအားဖြင့်ရရှိကြသည်။
ပင်လယ်ထဲ၌ ကျက်စားကြသော ရေသတ္တဝါများနှင့်ကုန်းပေါ်တွင် ကျက်စားကြသော အခြားတိရစ္ဆာန်ရိုင်းများမှလည်း သားရေရရှိကြသည်။
သမင်၊ ဒရယ်၊ သားပိုက်ကောင်၊ စသောတောကောင်တို့၏သားရေများကို အသုံးချသည့်နည်းတူ မိချောင်းခေါင်းတို၊ ငမန်းဟိုင်း၊ ပင်လယ်ဖျံ၊ ဝေလငါးအစရှိ သည့် ရေသတ္တဝါတို့၏သားရေကိုလည်းအသုံးချကြသည်။
များမကြာမီက ဖွတ်၊ မြွေ၊ ဖား၊ မိချောင်းခေါင်းရှည် တို့၏သားရေကိုပင် အလှကုန်ပစ္စည်းများပြုလုပ်ရန်အတွက် အသုံးချလာကြသည်။
ကုလားအုပ်သားရေ၊ ဆင်သားရေ တို့ကိုလည်း အချို့တိုင်းပြည်များ၌ အသုံးပြုကြသည်။
ငှက်ကုလားအုပ်၏သားရေသည်လည်း အသုံးဝင်သည်။
သားရေ ရရှိသောတိရစ္ဆာန်တို့၏အမျိုးအမည်အရေအတွက်ထက် သားရေအမျိုးအစားကပို၍များပြားလေသည်။
သားရေကိုအစား ထိုးရန်ပစ္စည်းဟူ၍ ရှာဖွေမတွေ့ရသေးချေ။
တိရစ္ဆာန်၏ကိုယ်မှသားရေကိုခွာယူပြီးလျှင်ပြီးချင်း ကျွန်ုပ်တို့အသုံးချနိုင်မည်မဟုတ်ချေ။
မပြုပြင်ရသေးသော သားရေပြားများကို သားရေစိမ်းဟုခေါ်သည်။
ထို့ကြောင့် သားရေစိမ်းများ ပုပ်ပျက်ယိုယွင်းမသွားစေရန်နှင့် အလိုရှိသလိုအသုံးချနိုင်ရန် အဆင့်ဆင့်ပြုပြင်ပေးရသည်။
ယင်းကဲ့သို့ သားရေစိမ်း ကြိုပြုပြင်ပေးခြင်းကို သားရေနယ်သည်ဟု ခေါ်ကြသည်။
သားရေနယ်သည့်အတတ်ကိုလူတို့သည် အလွန်ရှေးကျသော ခေတ်မှစ၍ တတ်မြောက်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးအီဂျစ် ခေတ်ကတည်းကပင် သားရေကို ကောင်းစွာအသုံးချတတ်ပြီးဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ ခန့်ကပြုလုပ် ထားသောသားရေကို ယခုတိုင် ကောင်းမွန်စွာတွေ့ရှိကြရသေးသည်။
ရှေးခေတ်လူတို့သည် တိရစ္ဆာန်တို့၏သားရေကို နယ်ရာ၌မူလပါရှိသော အမွေးအမှင်တို့ကို ပယ်မပစ်ဘဲ တစ်ဖက်သတ်သတ်ကိုသာ ပြုပြင်၍ဝတ်ဆင်ရန် သုံးစွဲကြသည် ဟုဆိုရချေမည်။
အမွေးအမှင်ပါသော သားရေမှာပို၍နွေးမည်ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် အမွေးအမျှင်တို့ကိုပယ်ပစ်ပြီးသားရေကိုလည်း ဖိနပ်ကဲ့သို့အခြားအသုံးအဆောင်များပြုလုပ်နိုင်ကြောင်း သိရှိလာသည့်အလျောက် သားရေနယ်သည့်လုပ်ငန်းမှာ တစ်ဆင့်တက်လာလေသည်။
သားရေနယ်နည်းအမျိုးမျိုးကိုလည်းစမ်းသပ် တွေ့ရှိလာကြပြန်ရာ ယခုအချိန်အခါတွင် သားရေကြမ်း၊ သား ရေနု၊ သားရေပျော့အစရှိသည့် အစားစားတို့ကို ပြုပြင်နိုင်စွမ်းရှိကြပြီဖြစ်သည်။
သို့သော် အခြားကုန်ချော ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရာ၌ အဘက်ဘက်တွင် တိုးတက်လျက် ရှိသလောက်သားရေနယ်သည့်နည်းစနစ်မှာမူ ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုး တို့တီထွင်ထားခဲ့သော နည်းနိသျထက်လွန်ကဲ၍ စွမ်းဆောင်နိ်ုင်ခြင်းမရှိကြသေးချေ။
သားရေလုပ်ငန်းတွင် ပထမဆုံးအလုပ်မှာ တိရစ္ဆာန်၏ကိုယ်မှသားရေကို နဂိုအတိုင်း မစုတ်မပြတ်စေဘဲ ခွာယူခြင်းပင်ဖြစ်၏။
တစ်ခါတစ်ရံ တိရစ္ဆာန်တို့အတွင်းသို့ လေသွင်းပေးခြင်းဖြင့် သားရေခွာရလွယ်ကူစေသည်။
ယခု အခါတွင် ခေတ်မီ တန်ဆာပလာတို့ဖြင့် သားရေကိုခွာယူကြသဖြင့် သားရေများကိုနဂိုအတိုင်းရရှိနိုင်ကြသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ သားရေကို အစိမ်းအတိုင်း သားရေနယ်သည့်ဌာနသို့ တင်ပို့ကြသည်။
အကယ်၍ သားရေကိုသားရေနယ်ရာ ဌာနသို့ ရုတ်တရက်မပို့ဖြစ်နိုင်လျှင် မပုပ်ပျက်ရအောင် အခြောက်လှန်း၍ဖြစ်စေ၊ သားရေ၏အတွင်းဘက်ကို ဆားနယ်၍ဖြစ် စေထားရသည်။
သားရေစိမ်း၏ အသားဘက်တွင်ကျန်ရှိနေသော အသားနှင့်အရိအရွဲများကို ကုန်စင်အောင်လှီးဖြတ်၍ ရေတစ်ကြိမ်ဆေး ကြောရသည်။
ရေစစ်သည့်အခါ သားရေစိမ်း၏အတွင်းဘက်ကို ဆားဖြူးပြီးနောက် ဆားပျံ့နှံ့ဝင်စေ ရန်ခြေထောက်ဖြင့် နာနာနင်းနယ်၍ ဆားထည့်ထားရသည်။
ယင်းသို့ငါးရက် တစ်ကြိမ်ကျ ဆားများဖြင့်ထည့်လျက် သုံးကြိမ်ခန့် ဆားဖြင့်သုတ်လိမ်းပေးပြီးလျှင် သားရေများကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခုထပ်ထားကာ တစ်လကျော်ခန့်ကြာရှည်ထား နိုင်သည်။
လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင်ရှိသော သားရေတွင် အထပ်သုံးလွှာရှိသကဲ့သို့ တိရစ္ဆာန်၏သားရေ၌လည်း အထပ် သုံးလွှာရှိသည်။
အပြင်ဆုံးအထပ်လွှာနှင့် အတွင်းဆုံးအထပ်လွှာတို့ကို ပယ်ပစ်၍ သားရေစစ်ဖြစ်သော အလယ်ထပ်လွှာကို သာလျှင် သားရေနယ်ရန် ခွာထုတ်ရလေသည်။
သားရေနယ်သည့်လုပ်ငန်းမစမီ သားရေချပ်တို့ကို ရေစိမ်ရသည်။
လတ်ဆတ်သော သားရေကိုရေထဲ၌ တစ်နာရီခန့်စိမ်ရ၍ ဆားနယ်ထားသည့်သားရေကို ရေထဲ၌ ငါးနာရီမှ ခြောက်နာရီအထိစိမ်၍ ရေကိုသုံးလေးကြိမ်လဲကာ သားရေ၌ပေကျံနေသောသွေး ရွှံ့ အမှိုက်စသည်တို့ ပြောင်စင်သွားအောင်ဆေးပေးရသည်။
သားရေချပ်၏ တဘက်တွင်ရှိသော အဆီမျှင်အကြောမျှင်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ခြားတစ်ဖက်တွင်ရှိသော အမွေးအမှင်တို့ကိုလည်းကောင်း သက်ဆိုင်ရာ စက်ကရိယာများဖြင့် သုတ်သင်ဖယ်ရှင်းရသည်။
ထိုနောက်ကော့စတစ်ဆိုဒါတပေါင်၊သို့မဟုတ် ဆိုဒီယံဆာလဖိုက်နှစ် ပေါင်ကိုရေဂါလံ ၁ဝဝ တွင်ဖျော်၍ ဆောင်းရာသီတွင် ၃၆ နာရီ၊ နွေရာသီတွင် ၁၂ နာရီမှ ၂၄ နာရီစိမ်ထားရသည်။
ယင်းသို့စိမ်စဉ် အတွင်းသားရေချပ်ကို နှစ်ကြိမ်ခန့်ဆယ်၍ သားရေအတွင်းသားကို ထန်းတုံးပေါ် မှောက်တင်ကာဓား ကောက်အတုံးနှင့် နာနာခြစ်ပေးရသည်။
ထိုအခါသားရေသည် ပျော့ပျောင်းလာလေသည်။
ထိုနောက်ကျန်နေသော အမွေးများ အဆီများ အစေးအညှော်များကို အရည်ပျော်ကျ ပျောက်ပျက်သွားစေရန်ထုံးရေစိမ်ပေးရသည်။
ထုံးရေစိမ်လိုက်သောအခါ သားရေသည် ထူပွလာလေသည်။
ထုံးရေမှဆယ်ပြီးနောက် ထုံးများ ကျွတ်သွားစေရန်၊ အရည်ပျော်နေသော အစေးအညှော်များ ထွက်သွားစေရန်၊ အမွေးငုတ်များအညစ်အကြေးများ ထွက်သွားစေရန်နှင့် ထူပွနေခြင်းမှ ပါးလွှာပျော့ပျောင်းသွားစေရန် လက်တစ်အက်စစ်၊ ဗျူတရစ်အက်စစ်၊ အက်ဆီတစ်အက်စစ်နှင့်ဗောရစ် အက်စစ်တစ်မျိုးမျိုးကို သားရေချိန်၏ တစ်ရာခိုင်နှုန်း ထည့်၍ချဉ်ရေစိမ်ရသည်။
ယင်းကိုဗေ့တင်းဟုခေါ်သည်။
ဖွဲနုချဉ်ရည်နှင့်လည်း ထုံးချွတ်တတ်ကြသေးသည်။
ဖွဲနုချဉ်ရေစိမ်ခြင်းသည် များစွာငွေကုန်သက်သာ၍ ခရီးရောက်သည်။
အက်စစ်ဖြင့် ထုံးချွတ်ပြီးနောက် ခိုချေး ခွေးချေးတို့ဖြင့်ထပ်၍ ထုံးချွတ်ရသည်။
ယင်းကိုပျူယားရင်းဟုခေါ်သည်။
ခိုချေး ခွေး ချေး ချဉ်ရည်၏သတ္တိသည်ပိုမိုကောင်းသဖြင့် မာကျောသော ဆိတ်သားရေကိုပင် လွယ်ကူစွာပျော့ပျောင်းစေသည်။
ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသော ခိုချေးခွေးချေးတို့အစား သိပ္ပံဆရာတို့ တီထွင်ထားသော အိုရိုပွန်း၊ ပင်ကရိယော၊ အင်ဇိုး၊ ပျူးယားရင်း၊ ပါးရိုးလီ စသောဓာတ်ချဉ်ရည်တို့ဖြင့်လည်း စိမ်ကြသည်။
ယင်းသို့အထပ်ထပ်ချေးချွတ်ပျော့ပျာင်းအောင်လုပ်ပြီးမှ သားရေနယ်ရသည်။
သားရေကို တစ်စုံတစ်ရာပစ္စည်းမပြုလုပ်မီ နယ်ရသည့်ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိုသားရေကို ပုပ်ပျက်မသွားစေရန်နှင့် ပျော့ပျောင်း၍ ပိုမိုခိုင်ခန့်လာစေရန်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင်နယ့်ပြီးသား သားရေထဲသို့ ရေအလွယ်တကူနှင့် မဝင်နိုင်ချေ။
သားရေနယ်နည်းအမျိုးမျိုးရှိ၏။
နည်းတစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးသိုးကာသီကာမျှသာခြားနား လေသည်။
ယင်းသို့ ပုံသေနည်းနည်းကိုမထားဘဲ နည်းအမျိုးမျိုးကွဲပြားနေရခြင်းမှာ လိုချင်သောသားရေ အမျိုးအစားကိုလိုက်၍ ထိုသားရေမျိုး ရရှိရန်အတွက် သင့်လျော်သည့်သားရေနယ်နည်းကို အသုံးပြုရခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်လေသည်။
သားရေနယ်နည်းမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ထင်ရှားသော နည်းသုံးနည်းတို့ကား သစ်ခေါက်ရည်ဖြင့်သားရေနယ် နည်း တစ်မျိုး၊ ကလိုရိုမီယမ်သတ္တုကဲ့သို့ သတ္တုတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် သားရေနယ်နည်း တစ်မျိုးနှင့်၊ ငါးဆီ၊ သို့မဟုတ် အမဲ ဆီတို့ဖြင့် သားရေနယ်နည်းတစ်မျိုးတို့ဖြစ်လေသည်။
ဤသားရေနယ် နည်းသုံးမျိုးတို့တွင် သစ်ခေါက်၊ သစ်သီး၊ သစ်စေ့၊ သစ်ရွက်တို့ဖြင့်ပြုပြင်သည့်နည်းမှာ အလွန် ရှေးကျသောသမားရိုးကျနည်းပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရသော်လည်း အထူးသဖြင့်ထူထဲလှသော သားရေချပ်များအတွက် ဤနည်းကို ယခုထက်တိုင်အသုံးများလျက်ရှိကြသည်။
သားရေနယ်ရန်အသုံးချနိုင်သောသစ်ပင်ကြီး၊ သစ်ပင်ငယ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိသည်။
ဝက်သစ်ချခေါက် နှင့် ဟင်းမလုပ်ပင်၏အခေါက်တို့ကို ထူထဲသော သားရေများနယ်ရာ၌ အသုံးများသည်။
မိုးမခပင် သစ်အယ်ပင်နှင့် ဗတ်ချခေါ်ဗုဇပတ်ပင်တစ်မျိုး၏ သစ်ခေါက်များကိုလည်းအသုံးချနိုင်သည်။
ထို့ပြင် သားရေနယ်ရန်အသုံးဝင်သောသစ် ပင်များကို မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်၊ ဩစတြေးလီးယားတိုက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်တောင်အမေရိကတိုက်များတွင် တွေ့ရှိရလေသည်။
အချို့သစ်ပင်များမှ အခေါက်ကို သော်လည်းကောင်း၊ အချို့အပင်များမှ အသီးတောင့်ကို သော်လည်းကောင်း၊ အချို့ အပင်များမှအရွက်ကိုလည်းကောင်း သားရေနယ်ရာ၌အသုံးချကြသည်။
ဝက်သစ်ချပင်များတွင် နကျယ်ကောင်တစ်မျိုး ကြောင့် ကျည်းပေါင်းများ တတ်နေတတ်ရာ ထိုကျည်းပေါင်းများကိုလည်း သားရေနယ်ရာ၌အသုံးချနိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်အသီးများမှ ဖန်ခါးသီးနှင့် စွန်လက်သည်းများကိုလည်းကောင်း၊ အခေါက်များမှ လမု၊လမဲ့၊ မဒမ၊ငုစပ်၊ပိတ်သင်းကတ်နှင့် ထနောင်းခေါက်များကို လည်းကောင်း၊ သားရေနယ်ရာတွင် အသုံးပြုကြ၏။
သို့ရာတွင် ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့်ဖော်စပ်ထားသောသားရေနယ်ဆေးများနျင့် ဓာတ်သတ္ထုတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် သားရေနယ်နည်းများ ခေတ်စား လာသည့်အလျောက် သစ်ပင်များမှရသော ဖန်ရည်ဖြင့်သားရေနယ်နည်းမှာတစ်ဖြည်းဖြည်းနှင့် အသုံးနည်း၍လာပေသည်။
သစ်ပင်တို့မှရသောဖန်ရည်ဖြင့် သားရေနယ်သည့်အခါ ရက်ပေါင်း ၉ဝ မှ ၁ဝဝ အထိကြာသည်။
ကရုံးဓာတ်ဆေးရည်၊ သို့မဟုတ် အခြားဓာတ်ဆေးရည်တို့ဖြင့် သားရေနယ်လျှင် ရက်ပေါင်း ၃ဝ မျှနှင့်ပြီးမြောက်နိုင်လေသည်။
သစ်ပင်တို့မှ ရသောဖန်ရည်ဖြင့်သားရေနယ်နည်းမှာ ထိုဖန်ရည် လောင်းထည့်ထားသော ရေစည်ကြီးများထဲတွင် သားရေ ချပ်များကို စိမ်ထားရခြင်းဖြစ်သည်။
ဖန်ရည်ပျော့ပျော့ စပ်ထားသောရေစည်တွင်အစပြု၍ တစ်ခုထက်တစ်ခုဖန်ရည် ဓာတ်ပိုပြင်းသော ရေစည်ကြီးများသို့သားရေချပ်များကို နေ့စဉ်ပြောင်းပေးရသည်။
ထိုရေစည်များထဲတွင်ရှိသော သားရေချပ်များကို မကြာခဏ လှန်လှောမွှေနှောက် ပေးရသည့်အပြင် တစ်ခါတစ်ရံရေစည်ထဲမှထုတ်၍ ရေစစ်ထားရသည်။
နောက်ဆုံးရေစည်တွင် ဖန်ရည်ဓာတ် အပြင်းဆုံးစပ်ထား၍ သားရေချပ်များကိုအတန်ကြာကြာ စိမ်ထားရသည်။
ဤတွင် သားရေနယ်သည့်ကိစ္စ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်လေသည်။
ကရုံးဓာတ်ဆေးရည်၊ သို့မဟုတ်အခြား ဓာတ်ဆေးရည်တို့ဖြင့် သားရေနယ်သည့်နည်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်လူမျိုးတစ်ဦးက တည်ထွင် ခဲ့လေသည်။
ဤနည်းကိုအသုံးပြုရာ၌ ဓာတ်သတ္တုအမျိုးမျိုးကို အသုံးချနိုင်သည်။
ယခင်အခါကျောက်ချဉ်ကို အသုံးချ သော်လည်း ယခုအခါ ကရိုမီယမ် ဓာတ်ဆားကို ကျောက်ချဉ်အစားအသုံးချလျက်ရှိကြသည်။
ဤဓာတ်သတ္တုဖြင့် သားရေနယ်နည်းကို သားရေပါး၊သားရေပျော့များအတွက် များသောအားဖြင့်အသုံးပြုသည်။
ထူထဲသောသားရေတို့ကိုလည်း ဤသားရေနယ်နည်းဖြင့် ပြုပြင်ပေးလျှင် ပိုမိုခိုင်ခန့် လာမည်ဖြစ်သည်။
ဤနည်းအရက ရိုမီယမ်ဓာတ်ဆား ပျော်ဝင်ရည်တွင် သားရေချပ်များကိုစိမ်ထားရလေသည်။
ဓာတ်သတ္တုနည်းဖြင့် နယ်ထားသော သားရေကို ကရုံးသားရေဟုခေါ်သည်။
သစ်ပင်တို့မှရသော ဖန်ရည်ဖြင့် ပြုပြင်ထားသည့်သားရေထက် ကရုံးသားရေသည် ပိုမို ၍ ခိုင်ခန့်သည်။
ဆီဖြင့်သားရေနယ်နည်းမှာ ကဂရိုမီယမ်ဓာတ်သတ္တုဖြင့် သားရေနယ်နည်းထက် ရှေးကျ၍ များသောအားဖြင့် ငါးကြီးဆီမျိုးကိုအသုံးပြုသည်။
ရှံမွားသားရေ၊ လက်အိတ် သားရေကဲ့သို့သားရေနုများ အတွက်ဆီနှင့်သားရေနယ်နည်း ကို အသုံးပြုသည်။
ဤနည်းအရသားရေသားထဲသို့ ဆီစိမ့်ဝင်အောင် ပြုလုပ်ပေးရသည်။
သားရေသည်ဆီဝလာသဖြင့် နူးညံ့ ပျော့ပြောင်းလာလေသည်။
သားရေကိုနယ်ပြီးရုံမျှနှင့်လိုရာဝတ္ထုပစ္စည်းများကို လုပ်နိုင်ပြီဟု မဆိုသာသေးချေ။
နယ်ပြီးသောသားရေများကို တစ်ဖန် အခြောက်လှမ်းရပြန်သဖြင့် သားရေချပ်များသည် တောင့်မာ၍ ကြမ်းတန်းခက်ထရော်ရှိလေသည်။