kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လွန်ခဲ့သော အနှစ် ၄၀၀ ခန့်က တောင်အမေရိကတိုက် ပီရူးနိုင်ငံတွင် စပိန်လူမျိုးတို့သည် ငွေတွင်းများကို တူးဖော်ရန် အတွက် တိုင်းရင်းသားများအား ကျွန်စာရင်းသို့ သွင်းခဲ့ပြီးလျှင် နှိပ်စက်ခဲ့ကြသည်။
လွန်ခဲ့သည့် ၇၅ နှစ် လောက်အထိ လူတို့သည် အမေရိကတိုက် အနောက်ပိုင်းရှိ တောင်များတွင် ငွေရှာ ထွက်ယင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အခြင်းများကာ သတ်ပုတ် ခဲ့ကြလေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငွေအထွက်ဆုံးအရပ်ဒေသမှာ မြောက် အမေရိကတိုက်ရှိ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယငွေ အထွက်ဆုံး အရပ်ဒေသများမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ နီဗားဒါးပြည်နယ်နှင့် ကော်လိုရာဒိုးပြည်နယ်များ ဖြစ်သည်။
ဤဒေသများအပြင် ငွေကို ကနေဒါနိုင်ငံ၊ စပိန်နိုင်ငံနှင့် ဩစတြေးလျတိုက်မှလည်း တူးဖော်ရရှိကြသည်။
ငွေချည်း သက်သက်ကို အကျိုးရှိရှိနှင့် ထုတ်ယူနိုင်လောက်အောင် ကြွယ် ဝသည့် သတ္တုရိုင်းကို တွေ့ရခဲသည်။
အများအားဖြင့် ငွေကို ခဲ၊ ကြေးနီ စသော သတ္တုများနှင့် ပေါင်းစပ်၍ တွေ့ရှိရသဖြင့် ထို သတ္တုများကို ကျိုချက်ယူရာတွင် ငွေကို ဘေးထွက်ပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ရရှိကြသည်။
ယခုအခါ ငွေထွက်သော သတ္တုရိုင်း တစ်တန်လျှင် ငွေချည်းသက်သက်ပေါင်ချိန် ၂၀၀ ခန့်သာ ရရှိနိုင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
ငွေသတ္တုစစ်စစ်သည် ဖြူ၏။
အထူ ၁/၁၀၀၀ လက်မမျှ ရှိအောင် အပြားခတ်ယူနိုင်သည်။
ရွှေမှအပ ငွေသည် အပြား ရိုက်ခတ်နိုင်ဆုံး သတ္တုဖြစ်၍ ပလက်တီနမ်မှလွဲလျှင် နန်းဆွဲ အခံနိုင်ဆုံးသတ္တုဖြစ်၏။
အချိန် တစ်အောင်စလေးသော ငွေကို နန်းဆွဲသောအခါ သုံးမိုင်ရှည်သော ငွေနန်းကြိုးကို ရနိုင်၏။
ငွေသန့်သန့်သည် ရွှေထည်သော်လည်း ငွေဒင်္ဂါးနှင့် ငွေထည် ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရန် ပျော့လွန်းသောကြောင့် ကြေးနီဖြင့်ရော၍ အသုံးပြုကြရ၏။
ထိုသို့ ရောပေးသောအခါ အရောင်အနည်းမျှ မပျက်ဘဲ အရည်ပျော် အပူချိန်မြင့်တက်လာပြီးလျှင် သတ္တုမှာ ပို၍မာလာ၏။
ငွေသည် အပူချိန် စင်တီ ဂရိတ် ၉၆၁ ဒီဂရီ တွင် အရည်ပျော်၍ စင်တီဂရိတ် ၁၉၅၅ ဒီဂရီတွင် အရည် ဆူပြီးလျှင် အပြာရောင်အငွေ့အဖြစ်ဖြင့် ပျံတက်သွား၏။
ထို အငွေ့သည် လေနှင့် ရောနှော၍ပါသွားသောအခါ အစိမ်းရင့် ရောင်အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။
အရည်ပျော်နေသော သတ္တုသည် မိမိထက် အဆ ၂၀ ထုထယ်ရှိသော အောက်ဆီ ဂျင်ကို ပျော်ဝင်စေနိုင်သည်။
အေး၍လာသောအခါ ပျော်ဝင် နေသောအောက်ဆီဂျင်သည် အရှိန်ပြင်းစွာနှင့် ထွက်သွားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ငွေသတ္တုလုပ်ငန်းကို ငွေသတ္တုအရိုင်းတွေ့သော နေရာများ၌ လုပ်ကိုင်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ဘော် တွင်း၌ ငွေသတ္တုအရိုင်းအများဆုံး ထွက်သည်။
အခြား ငွေသတ္တုအရိုင်းတွေ့သော ဒေသများမှာ ဗန်းမော် နယ်၊ ကသာနယ်၊ ရမည်းသင်းနယ်၊ ကျိုက္ခမီ၊ ထားဝယ်နယ်၊ မြိတ်နယ်တို့ ဖြစ်သည်။
ဝနယ်၌လည်း ငွေသတ္တုတွင်းများ ရှိ သည်ဟု ဆိုသည်။
ငွေထည်လုပ်ငန်းသည် ထင်ပေါ်ကျော်စောသော မြန်မာ လက်မှုပညာတစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။
ဥရောပတိုက်သားတို့သည် မြန်မာငွေထည်ပစ္စည်းများကို အထူးပင် နှစ်သက်ကြသည်။
ဖန်ကို ကောင်းစွာမကျိုချက်တတ်မီ ရှေးအခါ လူတို့သည် ပြောင်လက်နေအောင် တိုက်ချွတ်ထားသည့် ငွေထည်ကို မှန် အဖြစ်ဖြင့် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
ငွေဖြင့် အိုးခွက်၊ ပန်းကန်ပြား များနှင့် ဝတ်စားတန်ဆာများ ပြုလုပ်ခြင်း အလေ့အထမှာ သမိုင်းမတင်မီအချိန်မှစ၍ ခေတ်စားခဲ့သည်။
ငွေထည်များ သည် ကန့်နှင့်တွေ့ထိသောအခါ မည်းတတ်သဖြင့် ကန့်ပါ ရှိသည့် ကြက်ငှက်ဥများကို ငွေဇွန်းဖြင့်စားလျှင် ချက်ချင်း ဆေးကြောပစ်ရသည်။
သို့သော် မည်းနေသော ဇွန်းကို အနည်း ငယ်ခန့် တိုက်ချွတ်ပေးလိုက်ရုံမျှနှင့် နဂိုအတိုင်း ပြောင်လက် လာနိုင်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်စဉ်ထွက်သမျှ ငွေစုစုပေါင်း အနက် ၄ ပုံ ၃ ပုံကို ဒင်္ဂါးပြုလုပ်ရာ၌ သုံးသည်။
အများ အားဖြင့် ငွေဒင်္ဂါးသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်ထံတွင် ကြာရှည် မရှိတတ်ဘဲ တစ်လက်မှ တစ်လက်သို့ ကူးပြောင်းနေသဖြင့် မည်းလာရန် အချိန်မရပေ။
သို့သော် ငွေစစ်လွန်းလျှင်မူ ပွန်း သွားတတ်၍ ဒင်္ဂါးတွင် ပါရှိသည့်ပန်းများမှာ တဖြည်းဖြည်း ချောလာသည်။
ထိုမှတပါးလည်း ငွေသည် ယမ်းလုပ်ငန်း၌ အရေးပါ အရာရောက်သည်။
ယခု ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိသမျှ ယမ်း ဘီလူးတို့တွင် အပြင်ထန်ဆုံး ယမ်းဘီလူးတစ်မျိုးမှာ ဆီးလဗား ဖာလမိနိတ်ခေါ် ငွေသတ္တုဖြင့် စီမံယူရသော ယမ်းဘီလူးမျိုး ဖြစ်သည်။
ဤ ယမ်းဘီလူးသည် စိုနေသည့်အခါ အနည်းငယ်မျှ မစိုးရိမ်ရသော်လည်း အလွန်ခြောက်သွေ့နေလျှင် ငှက် မွေးဖြင့် တို့မိရုံမျှနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် ပြင်းထန်သော အရှိန်ဖြင့် ပေါက်ကွဲတတ်သည်။
ဓာတ်ပုံရိုက်ကူး ရာ၌ အသုံးပြုသည့် ဖလင်ကော်ပြားတွင် ငွေမှပြုလုပ်ရရှိသော ဆီးလဗား ကလိုရိုက်ကို သုတ်လိမ်းထားသည်။
ဆီးလဗား ကလိုရိုက်သည် အလွန်အလင်း မိလွယ်သဖြင့် အလင်းရောင်နှင့် တွေ့သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဓာတ်ပြောင်းသွားသည်။
ထိုသို့ ဓာတ်ပြောင်းသွားသည့် ကော်ပြားကို ဓာတ်ဆေးများဖြင့် စီမံ ပေးသောအခါ ငွေသတ္တုအမှုန့်များသည် ဂျယ်လတင်း ကော်ပြား တွင် စွဲကပ်ကျန်ရစ်၍ ရုပ်ပုံထင်လာသည်။
ဆေးဝါးကုသရာတွင် ငွေမှ ဖော်စပ်ရရှိသော ဆေးများသည် အလွန်အသုံးဝင်သည်။
ဆီးလဗားနိုက်ထရိတ်သည် အလွန်ထက် မြက်သော ပိုးသတ်ဆေး ဖြစ်သည်။
ကြွက်နို့များကို သတ်လို သော် ဤဆေးကို သုတ်လိမ်းပေးရသည်။
ငွေပါသော အချို့ ဆေးများကို ဝမ်းကိုက်ရောဂါနှင့် အစာမကြေရောဂါများကို ကုသရန် အတွင်းဆေးအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုရသည်။
သို့သော် တန်လျှင် ဆေး လွန်လျှင်ဘေးဟူသော မြန်မာစကားအရ အလွန်အကြူး သောက်စားမိပါက ပြင်းထန်သော အဆိပ်ဖြစ်စေ တတ်၏။
မတော်တဆ ထိခိုက် မိ၍ ဦးခေါင်းခွံ ကွဲသွားသော အခါ ငွေပြားဖြင့် ကွပ်ပေးတတ်ကြသည်။
အရိုးများ ကျိုးသွား လျှင်လည်း ငွေပြားကွင်းဖြင့် စည်းနှောင်ပေးတတ်ကြသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ဒဏ်ရာများကို ငွေနန်းကြိုးဖြင့် ချုပ်ပေးလေ့ရှိ သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ။
သံ () သည် ပုံမှန်အားဖြင့် တောက်ပြောင်ပြီး ငွေရောင်သန်းသော (lustrous silver-gray) သတ္တု အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း စိုစွတ်သော လေနှင့်ထိတွေ့သောအခါ လေထဲရှိ အောက်ဆီဂျင်ကြောင့် ဓာတ်တိုးခြင်း (oxidation) ဖြစ်ပြီး အနက်ရောင် ရှိသော Iron (II)oxide or Ferrous oxide (FeO) အဖြစ်ပြောင်းသွားသည်။
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (periodic table ) ၏ group VIII ၌တည်ရှိသည်။
သံ၏ ဂုဏ်သတ္တိများမှာ နန်းကြိုးဆွဲနိုင်ခြင်း (ductile)၊ အပြားခတ်နိုင်ခြင်း (malleable) တို့ဖြစ်သည်။
သံသည် ပုံဆောင်ခဲ အသွင် လေးမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ပြီး အားပျော့သည့် အက်ဆစ် (dilute acids) များတွင် အလွယ်တကူ ပျော်ဝင်နိုင်သည်။
chemically active ဖြစ်ပြီး Bivalent iron (II) (ferrous) နဲ့ trivalent iron (III) (ferric) ဒြပ်ပေါင်းဟူ၍ ဒြပ်ပေါင်းပုံစံ နှစ်မျိုးအဖြစ် တည်ရှိနိုင်သည်။
Ferrous ဒြပ်ပေါင်းဆိုသည်မှာ သံ၏ ပေါင်းစည်းကိန်း ၂ နှင့် ပေါင်းထားသော ဒြပ်ပေါင်းများဖြစ်သည်။
(ဥပမာ-FeO)။
Ferric ဒြပ်ပေါင်းဆိုသည်မှာ သံ၏ ပေါင်းစည်းကိန်း ၃ နှင့် ပေါင်းထားသည့် ဒြပ်ပေါင်းများ ဖြစ်သည် (ဥပမာ – Fe2O3)။
အသုံးပြုခြင်း သတ္တု အားလုံးထဲတွင် သံကို အများဆုံး အသုံးပြုပါသည်။
အခြားသတ္တုများနှင့် နိုင်းယှဉ်လျှင် အကုန်အကျသက်သာပြီး အသုံးဝင်သည့်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော သတ္တုတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
သံ၏ အသုံး ဝင်ပုံများမှာ နို့ဆီဘူးခွံမှ အစ ကား၊ လေယာဉ်၊ သင်္ဘောများအထိ အသုံးပြုကြသည်။
သံမဏိသည် အထင်ရှားဆုံး သံသတ္တုစပ်ဖြစ်ပြီး အခြားသံဒြပ်စင်ပါဝင်သော သတ္တုစပ်များမှာ Pig Iron၊ Cast iron၊ Carbon Steel၊ Wrought Iron နှင့် Iron Oxide တို့ပင်ဖြစ်သည်။
( Pig Iron-ကာဗွန်ပါဝင်မူ့ ၃.၅%-၄.၅% ပါသော အိုင်းယွန်းသတ္တုစပ်၊ Cast Iron-ကာဗွန်ပါဝင်မှု ၂.၅% နှင့် အတူ အခြား အညစ်အကြေးများ ရောနှောနေသော သံသတ္တုစပ်၊ wrought iron-ကာဗွန်ပါဝင်မှု အလွန်နည်းပါးသော သန့်စင်ပြီး pure iron) သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ သံသည် စကြဝဠာထဲတွင် ဒဿမမြောက် အပေါ်များဆုံး ဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒြပ်ထုအနေဖြင့် ၃၄.၆%ခန့် ရှိပြီး အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။
သံ အများစုကို hematite (iron (III) oxide-Fe2O3)၊ magnetite (ferrimagnetic-Fe3O4) စသည့် သံအောက်ဆိုဒ် အမျိုးမျိုးနှင့် taconite ဟုခေါ်သော သံပါဝင်နူန်း ၂၅ % မှ ၃၀ % အထိပါဝင်သော သံကျောက်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ကမ္ဘာကြီး၏ အလယ်ဗဟိုတွင် သံနှင့်နီကယ် သတ္တုစပ် အမြောက်အမြား ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သံဓာတ်သည် အလွန်သေးငယ်သော micro-organism များမှစ၍ လူသားများအထိ မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။
တစ်ကမ္ဘာလုံး သံထုတ်လုပ်မှုမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ပေါင်း သန်း ၅၀၀ ခန့်ဖြစ်ပြီး အသုံးပြုပြီးသော သံများကို အသစ်ပြန်လည် ပြောင်းလဲ ထုတ်လုပ်ခြင်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ပေါင်း သန်း ၃၀၀ ခန့် ဖြစ်သည်။
သံ အဓိက ထွက်ရှိသော နိုင်ငံများမှာ တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ ဩစတြေးလျ၊ ရုရှား နှင့် ယူကရိန်း နိုင်ငံတို့ဖြစ်ပြီး သံ တူးဖော်သောတခြား နိုင်ငံများမှာ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဘင်နီဇွဲလား၊ ဆွီဒင် နှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံတို့ ဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ သံဓာတ်သည် အသားအမျိုးမျိုး၊ အာလူးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များထဲတွင် အဓိက ပါဝင်သည်။
လူ့ ခန္ဓာကိုယ်၏ သံဓာတ်စုပ်ယူမှုမှာ အပင်များ၏ သံဓာတ်စုပ်ယူမှုထက် ပို၍ လျင်မြန်ပါသည်။
သံသည် သွေးနီဥများ (Hemoglobin) အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။
hemoglobin သည် သွေးထဲမှတဆင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း အသီးသီးသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးပါသည်။
သံဓာတ်ချို့တဲ့ ခြင်းသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အဓိက ပြဿနာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားများ အတွက် တစ်နေ့တာ သံဓာတ်လိုအပ်မှု ပျမ်းမျှနူန်းသည် 7mg ခန့်ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများအတွက် 11mg လိုအပ်ပါသည်။
ထိုကဲ့သို့ လိုအပ်သော သံဓာတ်များကို နေ့စဉ်စားသုံးနေသော အစားအစာ များထဲမှ အလုံအလောက် ရရှိနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ Iron (III)-O-arsenite,pentahydrate (or Ferric arsenite- As2Fe2O6.Fe2O3.5H2O) သည် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အန္တရာယ် ဖြစ်စေပြီး လေနှင့် ရေကို ညစ်ညမ်းစေသည်။
နီကယ် () သည် ငွေဖြူရောင်ရှိပြီး မာကျောသော၊ နန်းဆွဲခံနိုင်သော၊ အပြားအဖြစ်ပြုလုပ်နိုင်သော သတ္တုဖြစ်သည်။
၎င်းသည် သံအုပ်စုဝင်သတ္တုတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လွန်စွာအရောင်တောက်သည်။
အပူနှင့် လျှပ်စစ်အသင့် တင့်စီးနိုင်သည်။
အခြားသောပေါင်းစီးကိန်း (Balances)များ ရှိသော်လည်း နီကယ်ဒြပ်ပေါင်းများ တွင် အဓိက အားဖြင့် ပေါင်းစီးကိန်းနှစ်မျိုးကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။
နီကယ်သည် ရှုပ်ထွေးသောဒြပ်ပေါင်း အတော်များများကိုလည်း ဖွဲစည်းနိုင်သည်။
နီကယ်ဒြပ်ပေါင်းအများစုသည် အပြာရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင် ရှိကြသည်။
နီကယ်သည် အက်ဆစ်ပျော့တွင် နှေးကွေးစွာ ပျော်ဝင်သည်။
သို့သော် နိုက်ထရစ်အက်ဆစ်တွင်မူ သံကဲ့သို့ပင် ဓာတ်ပြုခြင်းဖြစ်ပွားသည်။
အရည် အသွေးမြင့်နီကယ်များသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ၎င်း၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် စုပ်ယူထားနိုင်စွမ်းရှိသည်။
နီကယ်ကို သတ္တုစပ်များထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိက အသုံးပြုကြသည်။
နီကယ်သတ္တုစပ်များကို ၎င်းတို့၏ မာကြောမှု၊ နန်းဆွဲခံနိုင်မှု၊ ပွတ်တိုက်စားခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်မှုတို့ပေါ်မူ တည်၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။
အသုံးပြုခြင်း ကမ္ဘာ့ နောက်ခြမ်း နီကယ်သုံးစွဲမှု၏ ၆၅% မှာ သံမဏိပြုလုပ်ရန်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသံမဏိများ ဖွဲ့စည်းမှု၏ အချိုး အစားမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်နိုင်သည်။
သို့သော် ခရိုမီယမ် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် နီကယ် ၈ ရာခိုင်နှုန်း ပေါင်းစပ်ထားသော သံမဏိသည် အဓိက ဖြစ်သည်။
နီကယ်အားလုံး ၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ကို အထူးသတ္တုစပ်များထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။
ကျန်ရှိ သောနီကယ်များ၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း ကို သံမဏိသတ္တုစပ်များ ပြန်လည်အားသွင်းနိုင်သော ဘက်ထရီများ၊ ဓာတ်ကူပစ္စည်းများ၊ အခြားသော ဓာတုထုတ်ကုန်များ နှင့် ကြေးနီစပ်ပစ္စည်းများ၊ ပလိတ်ပြားများ စသည်တို့ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
နီကယ်ကို ဝါယာကြိုးများ ပြုလုပ်ရာတွင် အဓိက အသုံးပြုနိုင်သည်။
နီကယ်သည်မြင့်မား သော အပူချိန်၌ပင် တိုက်စား ပျက်စီးမှုမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များနှင့် ရောကက်(Rocket)အင်ဂျင်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
မိုနက် (Monel = 70%Ni+30%Cu) သတ္တုစပ်သည် မာကျောရုံသာမက ပင်လည်ရေ တိုက်စားပျက်စီးခြင်းမှလဲ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
၎င်းကို လှေ၊သင်္ဘောတို့၏ ပန်ကာဝင်ရိုးများ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရေချိုထုတ်စက်ရုံများတွင်သုံးသော ပန်ကာဝင်ရိုး အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ ဒတ်ငွေ အကြွေစေ့များအား သန့်စင်သည့် နီကယ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထား ကမ္ဘာ့အတွင်းဆုံးအပိုင်း ကျောက်ရည်ပူများတွင် နီကယ်သည် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်နေသည်။
ထို့ကြောင့် နီကယ်အများစု ကိုထုတ်ယူမရနိုင်ပေ။
နီကယ် တန်ပေါင်း ၈ ဘီလီယန်ခန့် ၎င်းကျောက်ရည်ပူများတွင် ပျော်ဝင်နေသည် ဟုတွက်ယူရရှိသည်။
အော်ဂင်းနစ်ပစ္စည်းများသည် သတ္တုများကို စုပ်ယူလေ့ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ကျောက်မီးသွေးနဲ့ ရေနံတို့တွင် သတ္တုပမာဏ များစွာပါဝင်သည်။
မြေဆီလွှာတွင် နီကယ်ပါဝင်နှုန်းမှာ ၀.၂ PPM(Parts Per Million)ဖြစ်သည်။
အချို့သော ရွှံ့နှင့် သဲဆန်သောမြေများတွင် ၄၅၀ PPMပါဝင်သည်။
ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကမ္ဘာ့မြေဆီလွှာတွင် ၂၀ PPMပါဝင်သည်။
အချို့သော ပဲများတွင် နီကယ်ကိုတွေ့ရှိရပြီး ၎င်းပဲများတွင်နီကယ်သည် အချို့သောအင်ဇိုင်းများ အတွက်မရှိမဖြစ်သော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်နေပြန်သည်။
လက်ဖက်ရွက်ခြောက်များတွင်လည်း နီကယ်သည် ရ.၆ mg/kg ပမာဏနှုန်းပါဝင်သည်။
နီကယ်သည် တွင် ဆာလဖာနဲ့ ပေါင်းစပ်၍ မီလာရိုက်(millerite=NiS) သတ္တုရိုင်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အာဆင်းနစ်နဲ့ ပေါင်းစီး၍နီကိုလိုက်(niccolite=NiAs) သတ္တုရိုင်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အာဆင်းနစ်၊ ဆာလဖာတို့နှင့် ပေါင်းစီး၍ နီကယ်ဂလန့်(Nickel glance=NiAsS) သတ္တုရိုင်းအဖြစ် လည်းကောင်း တွေ့ရှိရသည်။
နီကယ်ထုတ်ယူပြီးသွားသော သံရိုင်းအများစုကို အိုင်းရွန်းနီကယ်ဆာလဖိုဒ် ဟုခေါ်ကြသည်။
နီကယ်ကို ရုရှား၊ ဩစတျေးလျား၊နယူး ကလီဒိုးနီးယား၊ ကျူးဘား၊ ကနေဒါနှင့် တောင်အာဖရိကတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
နှစ်စဉ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ တန် ၅၀၀ ကျော်သည်။
ယင်းစံနှုန်း အတိုင် နောင် နှစ်၅၀ ခန့် အထိ ထုတ်ယူရရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများ နီကယ် အထူးသတ္တုစပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည် ဂျက်အင်ဂျင် (RB199)၏ တာဘိုင် ဘလိတ်တစ်ခု နီကယ် (Nickel)သည် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အလွန်အတွေ့နည်းသော ဒြပ်ပေါင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
နီကယ်ကိုနေရာ အမျိုးမျိုးတွင် အသုံးပြုကြသည်။
သံမဏိနှင့် သတ္တုထုန်ကုန်ပစ္စည်းများတွင် အဓိပါင်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
နီကယ်သည် စတီးနှင့်အခြားသော သတ္တု ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများတွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
အစား အစာများတွင် နီကယ်သည် သဘာဝအားဖြင့် အနည်းငယ်ပါဝင်သည်။
ချောကလက်နဲ့ အဆီများတွင် ပမာဏများများ ပါဝင်သည်။
မသန့်စင်သောမြေဆီလွှာမှထွက်ရှိသော အသီးအနှံများကို များစွာစားသုံးခြင်းသည် လူတို့တွင် နီကယ် စားသုံးမှုမြင့် မားလာစေသည်။
အပင်များတွင် နီကယ်များ စုပုံနေတက်သည်။
ဆေးလိပ်သောက်သူများ ၏အဆုတ်တွင် နီကယ်များစွာရှိနေနိုင်သည်။
ထို့အပြင်ဆပ်ပြာမှုန့်တွင်လည်း နီကယ်ပါဝင်သည်။
အစာစားခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အသက်ရှုသောလေနဲ့ သောက်ရေတို့မှလဲ နီကယ်ကိုထိတွေ့နိုင်သည်။
နီကယ်ပါဝင်သော မသန့်ရှင်းသည့် ရေသို့မဟုတ် မြေဆီလွှာတို့ကို အရေပြားဖြင့်ထိတွေ့ခြင်းသည် နီကယ်ထိတွေ့မှုပင်ဖြစ်သည်။
လူတို့ အတွက် နီကယ်ပမာဏ အနည်းငယ်သည် မရှိမဖြစ်ဟု ယူဆ ရသော်လည်း အလွန်အကျွံစားသုံးမိလျှင် ကျန်းမာရေးကို အန္တရာယ်ပေးနိုင်သည်။
နီကယ် (Nickel) အလွန် အကျွံစားသုံးမှုသည် အောက်ပါရလဒ်များကိုဖြစ်ပွားစေသည်။
အဆုတ်၊နှာခေါင်း၊ အသံအိုးနှင့် လိင်အင်္ဂါကင်ဆာများ ဖျားနာခြင်း စိတ်မငြိမ်ခြင်း(နီကယ်ဂက်စ်များနဲ့ ထိတွေ့လျှင်) အဆုတ်တွင် ပိတ်ဆို့မှုများ အဆုတ်လုပ်ငန်းစဉ်များ ပျက်စီးခြင်း ကိုဝန်ပျက်ကျ မှုများ ပန်းနာနှင့် နာတာရှည်လည်ချောင်းနာများ အရေ ပြား အလားဂျစ်(Allergic) နှလုံးခုံနှုန်း မမှန်ခြင်းများ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
နီကယ် အနံ့သည် အသက်ရှုမှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို ထိခိုက်စေပြီး အဆုတ်တစ်သျှူးများကိုလည်း ပျက်စီးစေသည်။
နီကယ်ထုတ်ကုန်များနှင့် နီကယ်ဒြပ်ပေါင်းများမှ ယားယံမှုကိုလည်းဖြစ်ပွားစေသည်။
ယားယံခြင်း၏ပထမ လက္ခဏာမှာ ပုံမှန်ယားယံမှုဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ ခုနှစ်ရက်ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားပြီး အသား အရေနီရဲခြင်းများ ဖြစ်ပွားလာသည်။
အဓိက အချက်မှာ အသား အရည်ကိုဆက်တိုက် ပျက်စီးစေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
နီကယ်ထိတွေ့မှုမှာ လိုအပ်သော်လဲ ၎င်းမှာသန့်ရှင်းရန်လိုသည်။
နိုင်ငံတကာ နည်းပညာ အစီအစဉ်အရ စာရင်းပြုစုထားသောနီကယ်ဒြပ်ပေါင်းများသည် ကာစီနာဂျင်း(Carcinogens) ဟုခေါ်သော ဂျင်းစ်(Gens) များ ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်သည်ဟု တွေ့ရှိရသည်။
နိုင်ငံတကာ ကင်ဆာသုတေသန အဖွဲ့မှ နီကယ်ဒြပ်ပေါင်းများကို အုပ်စုနှစ်ခုခွဲ ထားခဲ့ကြသည်။
ပထမ အုပ်စုမှာ လူတွင် ကာစီနိုဂျင်းဖြစ်စေနိုင်သော အုပ်စုနှင့် ဒုတိယ အုပ်စုမှာ ကာစီနိုဂျင်းဖြစ်စေရန် အားပေးနိုင်သော အုပ်စုဟူ၍ဖြစ်သည်။
ACGH (လုပ်ငန်းခွင်လုံခြုံရေးနဲ့ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့) က လည်း နီကယ်သည် ကာစီနိုဂျင်ဖြစ်ပွားစေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နီကယ်သည် လူသားအား ကာစီနိုဂျင်းဖြစ်ပွားစေသော အကြောင်း အရာ တစ်ခု အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများ နီကယ် (Nickel)သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် အမှိုက်များ မီးလောင်(ရှို့) ခြင်းတို့မှ လေထဲသို့ ရောက်ရှိသည်။
ထို့နောက် ၎င်းနီကယ်များသည် မိုးရေများနှင့် ဓာတ်ပြုကာ မြေကြီးထဲတွင် အနည်ထိုင်ကြသည်။
၎င်း နီကယ်များ လေထုထဲမှ ထွက်ခွာသွားရန် အချိန်ကြာမြင့်စွာ လိုအပ်သည်။
နီကယ်များကို ရေဆိုးများ ပြန်လည်သန့်စင်ခြင်းမှသာ ရေမျက်နှာပြင်မှ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ရောက်ရှိလာသော နီကယ် ဒြပ်ပေါင်း အများစုသည် မြေမှုန်များတွင် စုဝေးနေပြီး မရွေ့ရှားနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်လာသည်။
အက်ဆစ်ဆန်သော မြေများတွင် ရွေ့လျားနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် မြေအောက်ရေဆီသို့ရောက်ရှိသွားသည်။
နီကယ်၏ သေးငယ်သော သက်ရှိများ အပေါ်တွင် သက်ရောက် မှုမှာ လူတို့ အပေါ်သက်ရောက်မှုလောက် မကြီးမားပေ။
နီကယ်ပါဝင်မှုမြင့်မားသော သဲမြေသည် အပင်များကို သိသာစွာ ပျက်စီးစေပြီး နီကယ်ပါဝင်မှုမြင့်မားသော ရေထဲတွင် Algae များကြီးထွားနှုန်းကိုဟန့်တားနိုင်သည်။
မိုက်ခရို အော်ဂနစ်ဆင်မ် များသည် နီကယ်များကြောင့် ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုး မှု နှောင့် နှေးစေသော်လည်း အတန်ငယ်ကြာသော အခါ နီကယ်ဒဏ်ကိုခံနိုင်လာသည်။
တိရစ္ဆာန်များ အတွက် နီကယ်သည်ပမာဏ အနည်းငယ် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။
သို့ သော် ပမာဏများ စွာစားသုံးပါက အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
များစွာ စားသုံးခြင်းကြောင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ် အပိုင်းများ၌ ကင်ဆာအမျိုးမျိုး ဖြစ်စေနိုင်သည်။
အဓိက အားဖြင့်မူ ကုန်ကြမ်းသန့်စင်သော နေရာ များ အနီးရှိ တိရစ္ဆာန်များတွင် ဖြစ်ပွားစေသည်။
နီကယ်စုပုံခြင်း( အပင်များနဲ့ တိရစ္ဆာန်များတွင်) ကို လူသားတို့ သိသင့်သည်။
နီကယ်သည် Food Chain ကိုဇီဝသက်ရောက်မှု ကြီးစွာ မရှိပေ။
ယူရေနီယမ်သည် နျူကလီးယား အစီအစဉ် များအတွက် အခြေခံကုန်ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။
ယူရေနီယမ်အား ဟင်းလင်းပွင့် မိုင်းတွင်းနှင့် မြေအောက်မိုင်းတွင်းများမှ တူးဖော်ရရှိသည်။
ယူရေနီယမ်ကို တကမ္ဘာလုံးမှာ သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရသော်လည်း စုစည်းနေသော သတ္တုရိုင်းသိုက်များမှာ နည်းပါးစွာ တွေ့ရသည်။
မာကျောသိပ်သည်းပြီး ပုံသွင်းရလွယ်ကူသော ငွေဖြူရောင်ရှိသည့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ သတ္တု တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
၎င်း သတ္တုတွင် မြင့်မားသော သိပ်သည်းမှု ရှိပြီး ကောင်းမွန်စွာ သန့်စင် လိုက်သောအခါ ရေအေးနှင့် ဓာတ်ပြုနိုင်သည်။
လေထုထဲတွင် ၎င်း ကို ယူရေနီယမ်အောက်ဆိုဒ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသောကြောင့် လျင်မြန်စွာ အညှိတက်နိုင်သည်။
U သည် ရေနွေးငွေ့ နှင့် အက်ဆစ်ပျော်ရည် များကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သည်။
ယူရေနီယမ် ကို အစိုင်အခဲ အခြေအနေ နှင့် အခြား သတ္တုများဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသော ဒြပ်ပေါင်းအဖြစ် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ယူရေနီယမ် အက်တမ်အချို့ chain reaction အဖြစ် ကွဲသည့်အခါ စွမ်းအင်ထွက်လာသည်။
၎င်းကို နျူကလီးယားကွဲခြင်းဟုခေါ်သည်။
နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ fissionက နှေးကွေးစွာသာဖြစ်ပြီး နျူကလီးယားလက်နက်များတွင် အလွန်လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပွားသည်။
ကိစ္စရပ် နှစ်ခုစလုံးမှာ fission ကို အထူးဂရုစိုက်၍ ထိန်းချုပ်ထားရမည်။
ယူရေနီယမ်၂၃၅ သို့မဟုတ် ပလူတိုနီယမ် ၂၃၉ ကို သုံးသည် အခါ နျူကလီးယား fission အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်သည်။
ယူ-၂၃၅ အက်တမ်ခွဲသည် အခါ နျူထရွန် နှစ်ခုမှ သုံးခု ထွက်လာသည်။
နောက်ထပ် ယူ-၂၃၅ အက်တမ်များ ထပ်ပြီး စိုက်မိသည်။
နျူထရွန်များ ဆပွားထပ်၍ ထွက်ရှိလာသည်။
ဆင့်ကဲ chain reaction ဖြစ်လာသည်။
ယူ-၂၃၅ အက်တမ်များ လုံလောက်စွာ ရှိမှ တည်မြဲသော chain reaction ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်စေမည့် ဒြပ်ပမာဏကို critical mass ဟုခေါ်သည်။
သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရသည့် အက်တမ် တစ်ထောင်တိုင်းမှာ ခုနစ်ခုကသာ ယူ-၂၃၅ ဖြစ်ပြီး ကျန်သည့် ၉၉၃ လုံးက ယူ-၂၃၈ ဖြစ်သည်။
အသွင်ပြောင်းခြင်း ထုတ်ယူရရှိတဲ့ ယူရေနီယမ်သတ္တုရိုင်းကို အမှုန့်ခြေတယ်။
နောက်ဓာတုနည်းနဲ့ သန့်စင်ပြီး'အဝါရောင်ကိတ်'လို့ခေါ်တဲ့ အရာ လုပ်ယူတယ်။
အဝါရောင်ရှိပြီးယူရေနီယမ် ၆ဝ မှ ၇ဝ ရာခိုင်နှုန်းရှိကာ ရေဒီယိုသတ္တိကြွသည်။
ယူ- ၂၃၅ အက်တမ်ပမာဏများပြားအောင် လုပ်ယူခြင်းကို enrichment လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီလိုလုပ်ဖို့ yellow cake ကို နိုက်ထရစ် အက်ဆစ်နဲ့ဖျော်၊ ဓာတုနည်းနဲ့စီရင်ပြီး ယူရေနီယမ် ဟက်ဆာဖလူအိုရိုက် ဖြစ်အောင်ပြောင်းတယ်။
၎င်းဟာ ဓာတ်ပြုလွယ်ပြီး စားတတ်လို့ သတိနဲ့ကိုင်တွယ်ရပါတယ်။
ပြည့်ဝစေခြင်း နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုမှာသုံးဖို့ ယူရေနီယမ် -၂၃၅ နှစ်မှ သုံးရာခိုင်နှုန်းအထိ enrichလုပ်ယူရသည်။
လက်နက်အဆင့် ယူရေနီယမ်မှာဆိုရင် ယူ-၂၃၅ ၉ဝရာခိုင်နှုန်းအထိပါသည်။
အသုံးများတဲ့နည်းက ဆလင်ဒါထဲမှာ ယူရေနီယမ်ဖလူအိုရိုက် ဓာတ်ငွေ့ကို ထည့်၍လှည့်ပြီး ဗဟိုခွာအားကို သုံးခြင်းပါပဲ။
အနည်းငယ် ပိုလေးတဲ့ ယူ-၂၃၈ တွေကို ပိုပေါ့တဲ့ ယူ-၂၃၅ မှ သီးခြားကွဲထွက်သွားစေသည်။
ယူ-၂၃၈ ကို ဖယ်ရှားပြီး ဗဟိုနားမှာ ယူ-၂၃၅ ကို စုယူသည်။
ဒီနည်းဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ လုပ်သည်။
ယူ- ၂၃၅ ဖယ်ရှားပြီး အဓိကအားဖြင့် ယူ-၂၃၈ သာ ကျန်တဲ့ အရာကို depleted uranium လို့ခေါ်သည်။
လေးလံပြီး ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှု အနည်းငယ်ရှိသည်။
သံချပ်ကာဖောက် ကျည်ဖူးတွေ မှာသုံးသည်။
အခြား enrichmentအလုပ်တဲ့နည်းကတော့ diffusionလို့ ခေါ်သည်။
သဘာဝတွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ hola U သည် ရေဒီယို သတ္တိကြွသော်လည်း သီးခြားဖြစ်တည်မှု မရှိပဲ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်လျှောက်လုံးတွင် ကျယ်ပျံ့စွာ ပြန့်နှံ့လျက် ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် U ကိုမတွေ့ရှိခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။
ပင်ကိုအားဖြင့် U ကို ပတ်ဝန်းကျင်တွင်ရှိသော ကျောက်တုံးများ၊ အပေါ်ယံမြေဆီလွှာ၊ လေ နှင့် ရေ ထဲတွင် အလွန်သေးငယ်သော ပမာဏ အနေဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
လူသားများသည် ယူရေနီယမ်သတ္တု နှင့် ဒြပ်ပေါင်းများကို ပေါင်းစပ်ခြင်းမှာ မိုင်းတွင်း ဖောက်ခွဲခြင်းများတွင် အသုံးပြုရန် ဖြစ်သည်။
လေထဲတွင်ပါဝင်မှုသည် အလွန် နည်းပါးသည်။
အခြားနေရာ၌ ပါဝင်မှု သည် လေထဲတွင် ပါဝင်မှု ထက် ပိုမြင့်မားသည်။
U သည် ရေထဲတွင် ပျော်ဝင်မှု အားကောင်းရာ ကျောက်တုံးများ နှင့် မြေဆီလွှာများ မှ ရေထဲသို့ ပျော်ဝင်ရောက်ရှိလာသော U ကို ရရှိနိုင်သည်။
အချို့ U သည် ရေထဲတွင် မရွေ့လျားပဲ တည်ရှိနေသောကြောင့် ထိုရေ၏ မျက်နှာပြင်ကို နောက်ကျိစေနိုင်သည်။
အလွန်သေးငယ်သော U အစိတ်အပိုင်းလေးတစ်ခုသာ လေထဲမှ ရေထဲသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် သောက်သုံးရေထဲတွင် ပါဝင်သော U ပမာဏသည် အလွန် နည်းပါးသည်။
မြေဆီလွှာထဲတွင် U ပါဝင်မှုကို ပြောင်းလဲ၍ တွေ့ရှိရခြင်းသည် အလွန် နည်းပါးသည်။
လူသားများသည် U ကို မြေဆီလွှာဆီသို့ ပေါင်းစပ် ဖြတ်ကျော် စေခြင်းမှာ စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် ဖြစ်သည်။
adios ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ လူသားများသည် အစားအစာ၊ လေ၊ ရေ နှင့်မြေဆီလွှာ တို့မှ U ပမာဏ အမြောက်အမြား ကို အစဉ်အမြဲ ထိတွေ့နေကြရသည်။
ထိုကဲ့သို့ U သည် သဘာဝရှိ အရာဝတ္ထုများတွင် ပါဝင် နေကြသည်။
အသီးအရွက် အမြစ်များ ကဲ့သ်ို့သော အစားအစာများ၊ ရေလဲတွင်ပါဝင်သော ပမာဏ အနည်းငယ် နှင့် အသက်ရှုလိုက်တိုင်း လေနှင့်အတူ ပါလာသော အနည်းငယ်သော U သက်ရောက်မှု ကို ၎င်းတို့မှ ကျွန်ုပ်တို့ရရှိကြသည်။
ပင်လယ်အစားအစာများတွင် U ပါဝင်မှုသည် များသောအားဖြင့် နည်းပါးသောကြောင့် လုံခြုံမှုကို မထိခိုက်နိုင်ပေ။
အန္တရာယ်ရှိသော ပစ္စည်းများ စွန့်ထုတ်သည့်ဆိုက်များ အနီးတွင်နေထိုင်သောလူထု၊ မိုင်းတွင်းများ အနီးတွင်နေထိုင်သော လူထု၊ ဖော့စဖိတ် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်သော လူထု၊ ညစ်ညမ်းမှုရှိသော မြေဆီလွှာများမှ ကြီးထွားလာသော ကောက်ပဲသီးနှံများကိုစားသောက်သောလူထု (သို့မဟုတ်) U စွန့်ထုတ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သော ရေကိုသောက်သုံးသောလူထု သည် အခြားသောလူထု ထက်ပ်ိုပြီး U ၏ သက်ရောက်မှု ကိုခံရမည် ဖြစ်သည်။
U အရောင်တင်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း အချို့သော အနုပညာရှင်များသည် ၎င်း ကို ဖန်ထည်၊ မှန်ထည် လုပ်ငန်းများအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် အသုံးပြုကြသည်။
U သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွသော ပစ္စည်းဖြစ်သောကြောင့် ကျန်းမားရေးအကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် U ၏ ရေဒီယိုသက်ရောက်မှုများကို မထိရောက်စေရန် ကာကွယ်ကြသည်။
U ပမာဏအများအပြားမှ ဓာတုသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ၎င်းသက်ရောက်မှုများသည် ကျောက်ကပ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
U ၏ ရေဒီယိုသတ္တိကြွယိုယွင်းမှုသည် အချိန်ကာလအတော်ကြာဖြစ်ပေါ်နေသောကြောင့် အကာအကွယ်မဲ့ အသုံးပြုသော လူသားများအတွက် ကင်ဆာဆဲလ်များကို တိုးပွားစေနိုင်သည်။
ပြည့်၀သော U ကို အကာအကွယ်မဲ့ ကိုင်တွယ်အသုံးပြုသော လူသည် အခြားသူထက်ပိုပြီး ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပေါ်ရန် အခွင့်အလမ်းပိုများသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ်သက်ရောက်မှုအခြေအနေ U သည်ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အရာဝတ္တုဖြစ်ပြီး အလွန်ဓာတ်ပြုနိုင်သည်။
ထိုအခြေအနေကြောင့် ၎င်းကို ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဒြပ်စင်ပုံစံ အနေဖြင့်မတွေ့ရှိနိုင်ပေ။
အခြားဒြပ်စင်နှင့်ဓာတ်ပြုမှု အတောအတွင်း U ဒြပ်ပေါင်းသည် အဓိကကျပြီး အရာဝတ္ထုများသည် ရေထဲတွင် ပျော်ဝင်တိုးပွားနိုင်သည်။
U ဒြပ်ပေါင်းပျော်ရည်ကို ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အဆိပ်ရှိပြီး ရွေ့လျားနိုင်သော ပျော်ရည်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
U သည် ကိုယ်တိုင်အနေဖြင့် အန္တရာယ်မရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ယိုယွင်းထွက်ကုန်များမှ ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဓာတ်ငွေ့များကို မြေအောက်ခန်းကဲ့သို့ ကန့်သတ်နယ်မြေများတွင် တည်ဆောက်နိုင်သည်။
U သည် လေထဲတွင် ဖုန်မှုန့်အနေဖြင့် တည်ရှိပြီး ရေမျက်နှာပြင်၊ အပင်များ နှင့် မြေဆီလွှာ ပေါ်သို့ ကျရောက်အခြေချနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ရေထဲတွင် အနည်အနှစ် အနေဖြင့် နစ်မြုပ်နိုင်သည့်အပြင် အနိမ့်ဆုံး မြေဆီလွှာမျက်နှာပြင်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပြီး ထိုနေရာတွင် ၎င်းတို့သည် U နှင့် ရောနှောနိုင်သည်။
ရေထဲတွင် ပါဝင်သော U ပမာဏအနည်းငယ်သည် အန္တရာယ်ကင်းစွာ သောက်သုံးနိုင်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သဘာ၀ အတိုင်းတည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
U သည် ငါးများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များတွင် မပါဝင်နိုင်ပေ။
U သည် ကျင်ငယ်ရေ နှင့် မစင်တို့တွင် လျင်မြန်စွာ ဖြတ်သန်းပျော်ဝင်နိုင်သည်။
U ဒြပ်ပေါင်းသည် မြေဆီလွှာ နှင့်ရော အခြားဒြပ်ပေါင်းများ နှင့်ပါ ပေါင်းစပ်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် မြေဆီလွှာထဲတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရေမျက်နှာပြင်သို့ ရွေ့လျားခြင်းမရှိပဲ တည်ရှိနေနိုင်သည်။
များသောအားဖြင့် ဖော့စဖိတ်မြေဆီလွှာတွင် U ပါဝင်မှုပိုများသော်လည်း ပြဿနာ တစ်စုံတစ်ခု မဖြစ်နိုင်ပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပါဝင်မှုသည် သန့်စင်သော မြေဆီလွှာအတွက် သာမန်ပါဝင်မှုထက် မပိုသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အပင်များသည် U ကို ၎င်းတို့အမြစ်များမှ စုပ်ယူသိုလှောင်ထားနိုင်သည်။
မုန်လာဥကဲ့သို့သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၏ အမြစ်များတွင် ပါဝင်သော U ပါဝင်မှုသည် သာမန် ပါဝင်မှုထက် ပိုများသည်။
ထိုဟင်းသီးဟင်ရွက်များကို ဆေးကြောသန့်စင်လိုက်သောအခါ U သည် ဆက်လက်မတည်ရှိနိုင်တော့ပေ။
ယူရေနီယမ် ယူရေနီယမ် သည် ရှားပါးသည့် သတ္တုဒြပ်စင်တစ်မျိုး ဖြစ် သည်။
ယင်း၏ ဓာတုသင်္ကေတ မှာ U ဖြစ်၍ အက်တမ် အမှတ်စဉ်မှာ ၉၂ ဖြစ်သည်။
ထိုဒြဗ်စင်သည် အက်တမ်စွမ်းအင် ထုတ်ယူရန်အတွက် အဓိကအခြေခံပစ္စည်းဖြစ်သည်။
ယူရေနီယမ်သည် ဖြူ၍ သံမဏိထက် အနည်းငယ်ပျော့သည်။
ရေ ထက် တစ်ဆယ့်ရှစ်ဆ ပိုလေးသည်။
ထိုဒြပ်စင်၏ အက်တမ် တစ်ခုသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်တစ်ခုထက် ၂၃၈ ့ ဝ၇ ဆ ပို၍လေးသဖြင့် သတ္တုများတွင် အလေးဆုံးဖြစ်သည်။
ထိုသတ္တု ကို မည်သည့်အခါကမျှ စင်ကြယ်သည့် အခြေခံတွင် မတွေ့ခဲ့ ရချေ။
အဓိကအားဖြင့် ပစ်ချဗလင်းနှင့် ကာနိုတိုက်ခေါ် တွင်းထွက်များတွင် တွေ့ရသည်။
ယူရေနီယမ် အက်တမ် တစ်ခုကို ခွဲလိုက်သောအခါ ကရစ်ပတန်၊ စတြွရှိယမ်၊ တယ်လျူရီယမ်၊ အိုင်အိုဒင်း၊ ဇီနွန်နှင့် ဗေရီယမ် စသော လေးလံသည့် ဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ကွဲထွက်သွားသည်။
POOP ယူရေနီယမ်၌ အိုက်ဆိုတုပ်ခေါ် လုံးဝနီးပါး တူညီသည့် ဒြပ်စင်အများ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ထိုအိုက်ဆိုတုပ်များကို ယင်းတို့၏ အလေးချိန်အလိုက် U ၂၃၄၊ U ၂၃၅နှင့် U ၂၃၈ ဟု ခေါ်ကြသည်။
သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ယူရေနီယမ်တွင် U ၂၃၈သည် ၉၉.၃ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်၍ U ၂၃၅သည် ၇ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် U ၂၃၄ သည် .ဝဝ၆ ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ ပါဝင်သည်။
U ၂၃၅ အိုက်ဆိုတုပ်ကို အက်တမ်စွမ်းအင် ထုတ် လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။
U ၂၃၅ တစ်ပေါင်ကို လုံးဝကွဲထွက်စေခဲ့သော် တီ၊ အင်၊ တီ ခေါ် ပေါက်ကွဲ စေတတ်သော ပစ္စည်းတန်ချိန် ၉ဝဝဝ ခန့်နှင့် ညီမျှပေသည်။
ပစ်ချဗလင်းကို ကနေဒါနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ဂရိတ်ဗဲယားလိပ်ဒေသနှင့် ကွန်ဂို(လီယိုပိုဗီး) နိုင်ငံတို့တွင် တူးဖော်ရရှိသည်။
ကာနိုတိုက်ကို ဩစတြေီးယားတိုက်တွင် လည်းကောင်း၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ယူးတားပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းနှင့် ကော်လိုရားဒိုးပြည်နယ် အနောက်ပိုင်းတို့တွင် လည်းကောင်း၊ ပေါ်တူဂယ်နိုင်ငံနှင့် ဥရောပတိုက်ရှိ အခြား ဒေသများတွင်လည်းကောင်း တူးဖော်ရရှိနိုင်ပေသည်။
၁၇၈၉ ယူရေနီယမ်သတ္တု ရှိကြောင်းကို ဂျာမန်လူမျိုး ဓာတုဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးက သိရှိခဲ့လေသည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် မာတင် ကလပ်ကရုတ်ဖြစ်၍ သူသည် ယူရေနီယမ် အောက် ဆိုက်တစ်မျိုးကို တွေ့ရှိခဲ့ရာ ယူရေးနပ်ဂြိုဟ်ကို ဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် အဆိုပါဒြပ်စင်ကို ယူရေနီယမ်ဟု အမည်ပေးခဲ့ လေသည်။
သို့ရာတွင် ၁၈၄၁ ခုနှစ်သို့ရောက်မှ ပြင်သစ်လူမျိုး ဓာတုဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ယူဂျင်းပဲလီဂိုးဆိုသူက ယူရေနီယမ်သန့်သန့်ကို ခွဲထုတ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ယူရေနီယမ်ကို တန်ဆာပလာများ ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သော သံမဏိ စပ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အိုးခွက်များ အရောင်ခြယ် ရာ၊ ရောင်ပြောင်းတောက်ဖန်များ ပြုလုပ်ရာနှင့် အလင်းပေါက် ဆေးခြယ်ရာတို့တွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြလေသည်။
သိပ္ပံ ပညာရှင်အချို့က ခရစ်နှစ် ၂ဝဝဝ လောက်သို့ ရောက်သော အခါ စီးပွားရေးစွမ်းအားအတွက် ကျောက်မီးသွေးကို သုံးမည့် အစား ယူရေနီယမ်ကို အသုံးပြုကြဖွယ်ရှိသည်ဟု ယုံကြည် ကြလေသည်။