kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရားအားထုတ်သည့်နည်းလမ်းအသစ်သည် ထေရဝါဒအဘိဓမ္မာနှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို အတိကျလိုက်နာထားပြီး အနောက်နိုင်ငံမှ ဆရာများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံနှင့် သုတ္တန်များကို အခြေခံကာ လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။
အချို့သော အနောက်နိုင်ငံများမှ ရဟန်းမဟုတ်သူ ပညာရှင်အချို့၏ အဆိုအရ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်လာသည် နားလည်မှုတစ်ခုမှာ နိကာယ်ကျမ်းများတွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဈာန်ကျင့်စဉ်သည် သမထကျင့်စဉ်တစ်ခုမဟုတ်၊ မြင့်မားသော အသိတရားနှင့် စိတ်တည်ငြိမ်ရေးအတွက် လေ့ကျင့်သော လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာလမ်း၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ထင်ရှားကျော်ကြား၍ လူအများလေးစားကြည်ညိုကြသည့် ပညာရှင် ဆရာတော်ကြီးများသည် ဤအယူအဆကို သဘောတူဟန်မရှိပေ။
သမိုင်း Buswell ၏ အဆိုအရ အရိမေတ္တယျမြတ်စွာဘုရား မပွင့်မီကာလတွင် တရားထူးမရနိုင်ဟု ယုံကြည်မှုနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဆုတ်ယုတ်လျက်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်မှုများကြောင့် ၁၀ ရာစုနှစ်တွင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၌ ဝိပဿနာကို လေ့ကျင့်အားထုတ်မှု မရှိပေ။
Braun ၏ အဆိုအရမူ ရဟန်းနှင့် သီလရှင်များအပါအဝင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် အခြားဗုဒ္ဓဘာသာများကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူအများစုသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သီလကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့သည့် တရားဓမ္မများကို သင်ကြားခြင်းနှင့် ပေးလှူခြင်းဖြင့် ကောင်းသည့်အကျိုးတရားများကို ရရှိအောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့ကိုသာ အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။
ဝိပဿနာတရား မပြန့်ပွားမီက ကမ္ဘာ့ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတစ်ခုလုံးသည် ဂါထာမန္တရားအလေ့အကျင့်များ ကျယ်ပြန့်စွာ လွှမ်းမိုးနေခဲ့သည်။
၁၈ ရာစုတွင် အသျှင်မေဓာဝီ (၁၇၂၈ - ၁၈၁၆) သည် ဝိပဿနာလက်စွဲကျမ်းများကို ရေးသားခဲ့သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားအားထုတ်မှုပေါ် အာရုံစိုက်မှုသည် တကျော့ပြန် နိုးကြားလာစေခဲ့သည်။
ထေရဝါဒနိုင်ငံများတွင် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်လေ့ကျင့်မှုကို ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုနှစ်များကျမှ တစ်ဖန်ပြန်လည် တီထွင်ခဲ့သည်။
ထိုတရားအားထုတ်သည့် နည်းစနစ်များသည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ သတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်နှင့် အခြားသောစာပေများကို အခြေခံထားပြီး ရိုးစင်းသည့် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။
သတိပဋ္ဌာန်တရားအားထုတ်မှုကို အသားပေးထားပြီး တရားသိမြင်မှုကို တိုးတက်အောင် လုပ်သည့်နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။
၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုတွင် မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ကိုလိုနီပြုမှုကို ဆန့်ကျင်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုနိုင်ငံများတွင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးများကို ပြောကြားခြင်းဖြင့် စုပေါင်းကာ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ကြီးစိုးမှုကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာမူ ပုံစံပြောင်းကာ ပါဠိစာပေကို အသုံးပြု၍ ဤတော်လှန်ပြောင်းလဲမှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အနောက်နိုင်ငံများမှ ပါဠိစာပေအဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေမှုများကြောင့် ပါဠိစာပေကို ကျယ်ပြန့်စွာစိတ်ဝင်တစား ရှိခဲ့ကြသည်။
ပါဠိစာပေကို ထိုကဲ့သို့ ပြန့်ပွားအောင် အဓိကလုပ်ဆောင်ခဲ့သူမှာ Theosophical Society ဖြစ်သည်။
Theosophical Society သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကြည်ညိုသူများအဖွဲ့အစည်းကို စတင်ခဲ့သည်။
ဤအဖွဲ့အစည်းသည် ကျောင်းတော်များ၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ စသည်တို့၏ ဩဇာသက်ရောက်မှုမရှိသည့် လွတ်လပ်သည့် အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့သော တိုးတက်ဖြစ်တည်မှုများကြောင့် တရားအားထုတ်မှုအပေါ် စိတ်ဝင်တစား ရှိမှုသည် နိုးကြားတက်ကြွလာခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်ကာလ ကျောင်းတော်များတွင် အဓိကထား၍ ပြုလုပ်ကြသည်မှာ တရားအားထုတ်မှု မဟုတ်သေးဘဲ စာပေများကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ကာ ဤသည်ကိုပင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဓိကအလေ့အကျင့်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
၂၀ ရာစု၌ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံများတွင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများသည် အလုံးအရင်းဖြင့် များပြားလာခဲ့ကြကာ အနောက်နိင်ငံများသို့ပင် ပြန့်နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ပြန့်နှံ့ခဲ့ကြသည်မှာ ဆရာတော်နှစ်ပါးဖြစ်သည့် ဦးနာရဒ (၁၈၆၈ - ၁၉၅၅) နှင့် မဟာစည်ဆရာတော် (၁၉၀၄ - ၁၉၈၂) တို့၏ သင်ကြားပေးသည့် နည်းစနစ်အသစ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဤနည်းလမ်းသည် တောင်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဥရောပနှင့် အမေရိက စသည့်နိုင်ငံများသို့ ပြန့်နှံသွားကာ ဝိပဿနာတရားကို သိရှိလာကြသည်။
တရားအားထုတ်မှု နည်းလမ်းများ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်းသည် လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို ထိုးထွင်းသိုမြင်အောင် အားထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝိပဿနာအားထုတ်နည်းများသည် သတိပဋ္ဌာန်သုတ္တန်၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နှင့် အခြားစာပေများကို အခြေခံထားကြသည်။
သတိပဋ္ဌာန်အားထုတ်ခြင်းဖြင့် တရားကို ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် အားထုတ်ကြသည်။
သမထနှင့် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်နည်းများသည် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန့်နှံခဲ့ကြသည်။
ဝိပဿနာတရားပြဆရာများသည်လည်း တရားအားထုတ်သူ၏ တရားသိမြင်မှုကို လိုက်၍ တရားအားထုတ်သည့် နည်းလမ်းများကို သင်ကြားပြသပေးခဲ့ကြသည်။
တရားအား ထိုးထွင်းသိမြင်မှု၏ အဆင့်များတွင် ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်မှုပျက်မှု (အနိစ္စ)၊ လိုချင်စဖွယ်မရှိမှု/ ဆင်းရဲမှု (ဒုက္ခ)နှင့် မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်အတ္တမဟုတ် (အနတ္တ) ဖြစ်ဖြစ်ခြင်း စသည်တို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ ရွှေတိဂုံဘုရားပုံစံအတိုင်း တည်ထားသည့် မွန်ဘိုင်းမြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ဝိပဿနာဘုရား ထိုကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဝိပဿနာပြန့်ပွားမှု၏ အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်လေ့ကျင့်မှုနည်းလမ်းအသစ်များကို သင်ကြားပြသခဲ့ကြပြပြီး ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် လူသိများထင်ရှားလာခဲ့သည်။
လယ်တီဆရာတော် လယ်တီဆရာတော် (၁၈၄၆ - ၁၉၂၃) သည် အဘိဓမ္မကို အခြေခံကာ တရားအားထုတ်မှု နည်းလမ်းများကို လူအများသိရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများ လေ့ကျင့်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်းတော်မူခဲ့သည်။
ဦးဂိုအင်ကာ ဦးဂိုအင်ကာ (၁၉၂၄ - ၂၀၁၃) သည် လယ်တီမူနည်းအတိုင်း သင်ကြားပြသပေးသည့် ထင်ရှားသည့် အိန္ဒိယလူမျိုး တရားပြဆရာဖြစ်သည်။
ဦးဂိုအင်ကာ သည် ဆရာကြီးဦးဘခင်ထံမှ တရားအားထုတ်ခြင်းကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
ဝိပဿနာတရားအားထုတ်သည့် နည်းလမ်းများသည် ပုဂ္ဂိုလ်စွဲမပါသည့် အားလုံးနှင့်သက်ဆိုင်သည့် အလေ့အကျင့်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဦးဂိုအင်ကာက ဆိုခဲ့သည်။
အခြားဆရာများ ရုဒန်နီဆင် (၁၉၂၂ - ၂၀၁၅) သည် ဦးဘခင်က သင်ကြားပြသပေးခဲ့သည့် တပည့်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
Anagarika Munindra သည်လည်း တရားပြဆရာတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဦဂိုအင်ကာနှင့် မဟာစည်ဆရာတော်နှစ်ဦးစလုံးထံတွင် လေ့လာခဲ့သည်။
မဟာစည်ဆရာတော် ဦးနာရဒ(၁၈၆၈-၁၉၅၅) သည် တရားအားထုတ်သည့်ပုံစံအသစ်တစ်ခုကို စတင်ကာ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
ထိုတရားအားထုတ်သည့်ပုံစံသည် သူ၏ တပည့်ဖြစ်သူ မဟာစည်ဆရာတော်လက်ထက်တွင် လူအများအကြား လေ့လာကျင့်သုံးမှု များပြားခဲ့သည်။
ဆရာများ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ထိုအားထုတ်သည့်နည်းသည် သီရိလင်္ကာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကာလ မြန်မာရဟန်းများ ရောက်ရှိချိန်တွင် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
တရားအားထုတ်သူများအကြားတွင် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
အနောက်နိုင်ငံများမှ ဝိပဿနာတရားပြဆရာများဖြစ်သည့် ဂိုးစတိန်း၊ ကွန်ဖီး၊ ဆာ့ဘတ် တို့သည် မဟာစည်ဆရာတော်နှင့် သူ၏ တပည့် ဦးပဏ္ဍိတတို့ထံတွင် လေ့လာခဲ့သည်။
Nyanaponika Thera သည်လည်း စာအုပ်စာပေများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘိက္ခုဗောဓိ (Bhikkhu Bodhi ) သည် Nyanaponika Thera ၏ တပည့်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ထိုင်းလူမျိုး တရားပြဆရာ Ajahn Tong သည်လည်း သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့်ဝိပဿနာတရားအားထုတ်သည့်နည်းကို ထိုင်းနိုင်ငံ Chom Tong တွင် မလေ့ကျင့်မီက မဟာစည်ဆရာတော်ထံတွင် အချိန်အနည်းငယ် လေ့လာခဲ့သည်။
လေ့ကျင့်မှု ဤတရားအားထုတ်သည့် ပုံစံသည် တရားထိုးထွင်းသိမြင်အောင် လက်ရှိဖြစ်နေသည့် စိတ်နှင့်ကိုယ်တို့ရှိ ပြောင်းလဲမှုများကို သတိထားက သတိပဋ္ဌာန်တရားကို လေ့ကျင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အခြားမြန်မာလူမျိုးဆရာများ မိုးကုတ်ဆရာတော် မိုးကုတ်ဆရာတော်သည် တွေ့ကြုံသမျှ အရာအားလုံး၏ ဖြစ်မှု ပျက်မှုကို သတိထားကာ ကြည့်ရှု၍ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်နည်းကို သင်ကြားပေးသည်။
မိုးကုတ်ဆရာတော်သည် တရားအားထုတ်သူများအား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာကို နားလည်သဘောပေါက်အောင် သင်ကြားပြသပေးသည်။
မိုးကုတ်ဆရာတော်၏ နည်းလမ်းသည် ခံစားမှု ဝေဒနာနုပဿနာနှင့် စိတ္တာနုပဿနာတို့ကို ရှုမှတ်ပွားများကြသည်။
ဖားအောက်ဆရာတော် ဖားအောက်ဆရာတော်၏ နည်းလမ်သည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို အခြေခံထားသည်။
ရှေးခေတ်ကာလ ထေရဝါဒတရားအားထုတ်နည်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဈာန်လေးဆင့်ကို ရရှိအောင် အားထုတ်ပြီးနောက် တရားရှုမှတ်မှုကို နှလုံးသွင်းရသည်။
ထင်ရှားသည့် အမျိုးသမီးများ ဒိပမား Ilaichidevi ဂိုအင်ကာ Shambhavi Chopra အကျဉ်းထောင်များတွင် လေ့ကျင့်မှုများ ကျော်ကြားသည့် ဆရာကြီးများ အသက်ရှင်လျက် ရှိသေးသည့် ထင်ရှားသူများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ဒစ်မီးတာ (; အေသင်ဂရိ : Dēmḗtēr /ဒိမီးတီ/; ဒေါရစ်ဂရိ : Dāmā́tēr) သည် ရှေးခေတ်ဂရိဘာသာတရားနှင့် ဂရိဒဏ္ဍာရီမှ အိုလံပတ်တောင်၏ နတ်ဘုရားမတစ်ပါးဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာမြေ၏ သီးနှံမျိုးအောင်ခြင်း၊ မျိုးစေ့များအပေါ် စောင့်ရှောက်သောသူဖြစ်၍ အထွက်နှုန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော နတ်ဘုရားမဖြစ်သည်။
သူမ၏ ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ပုဒ်များတွင် ဆီတို () ဖြစ်၍ အစားအသောက်၊ မျိုးစေ့များပေးသောကြောင့် 'မျိုးစေ့တို့၏ အရှင်'. Cf. .Eustathius of Thessalonica, scholia on Homer, 265.ဖြစ်ကာ အခြားတစ်ခုမှာ သီစ်မော့စ်ဖောရော့စ် () ဖြစ်ပြီး ယဉ်ကျေးမှုရှိသော စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သည့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်၏ အမှတ်သညာအဖြစ် 'ဥပဒေ ဆောင်ကျဉ်းလာသူ' လည်းဖြစ်သည်။
Themis was an ancient Greek goddess, embodiment of divine order, law. She was the organizer of the communal affairs and she evoked the social order: Finley, The World of Odysseus, rev. ed. Viking Press. (1978:78 note 82) ဒစ်မီးတာကို များသောအားဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးရာ အထွက်နှုန်း နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေစည်းမျဉ်းများနှင့် ဘဝနှင့် သေခြင်း သံသရာ တို့အပေါ်တွင်လည်း စိုးမိုးသည်ဟု သတ်မှတ်ကြ၏။
သူမနှင့် သမီးဖြစ်သူ ပါဆက်ဖန်နီ တို့သည် အိုလံပီယာနတ်ဘုရားများ ကိုးကွယ်ခြင်းထက် ပို၍စောသည့် ဘာသာရေး ရိုးရာဓလေ့ဖြစ်သော အီလက်စင်းနီးယာ ပူဇော်ပသမှုများ၏ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်သည်။
ယင်းဓလေ့သည် မိုက်ဆီးနီးယန် ခေတ် (ဘီစီ ၁၄၀၀-၁၂၀၀) မှ စတင်ခြေရှိနိုင်သည်။
John Chadwick, The Mycenean World. Cambridge University Press, 1976. ဒစ်မီတားကို ပုံမှန်အားဖြင့် အနာတိုလီယားဒေသ၏ နတ်ဘုရားမ 'ဆစ်ဘစ်လီ' ဟု ယူဆကြသကဲ့သို့ ရောမနတ်ဘုရားမ 'ဆစ်ယာရီးဇ်' အဖြစ်လည်း ဖော်ပြကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂရိနတ်ဘုရားများ။
ညောင်အင်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ညောင်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၇၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်အင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၄ ဦး၊ မ ၁၃၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝက်ကုန်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ဘူးလယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၈၀ ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာကုန်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ညောင်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၇၇ ဖြစ်သည်။
ပုဂံဘိုရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ အင်းတကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၄၉ ဖြစ်သည်။
ဘူးလယ်အင်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ဘူးလယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၇၉ ဖြစ်သည်။
တောင်ကြီးကွဲရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ အင်းတကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၄၆ ဖြစ်သည်။
ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကော်ပတ်ခြံရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ စစ်ပင်ဆိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၃၇ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စစ်ပင်ဆိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၄ ဦး၊ မ ၁၁၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
လက်ပန်ခုံရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ လက်ပန်ခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၁၆ ဖြစ်သည်။
စစ်ပင်ဆိတ်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ စစ်ပင်ဆိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၃၅ ဖြစ်သည်။
ဆင်ခြံရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ရွှေဘော်ကုန်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ စစ်ပင်ဆိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၃၆ ဖြစ်သည်။
မဲခုန်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ မဲခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၂၅၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲခုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၀ ဦး၊ မ ၁၆၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အောက်သောင်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အောက်သောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၄၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်သောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၂ ဦး၊ မ ၉၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ။
အောက်ကတဲရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ သနပ်ပင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက် | Ministry Of Information ကိုးကား ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ။
အထက်ကျုံပါရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျုံပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၉ ဦး၊ မ ၁၇၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
အောင်ဘုံကြီးရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အောင်ဘုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၈၃ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်ဘုံကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၈ ဦး၊ မ ၅၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
အပိုင်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၁၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အပိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၁ ဦး၊ မ ၁၀၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
အနီးကိုက်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အနီးကိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၅၃ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနီးကိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆ ဦး၊ မ ၄၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
စကားလုံး တခုခုက မည်သည့် ဝါစင်္ဂ (ခေါ်) စကားလုံးသွင် () ဖြစ်သနည်း ဆိုသည်မှာ - ထိုစကားလုံးက အရာဝတ္ထု (သို့မဟုတ် အခြင်းအရာ)ကို ညွှန်းခြင်းလော၊ လုပ်ရပ်(သို့မဟုတ် အဖြစ်အပျက်)ကို ညွှန်းခြင်းလော၊ အခြင်းအရာနှင့် အဖြစ်အပျက်တို့ကို အားပြုထောက်ခံခြင်းလော၊ ငြင်းဆိုချင်းလော၊ အခြားစကားလုံးများနှင့် မည်သို့စီတွဲကာ ဝါကျ (စကားကြောင်း) ကို မည်သို့ဖြည့်ဆွက်နေသနည်း၊ စသည်ဖြင့် သဒ္ဒါ (စည်းမျဉ်းစု) အလျောက် ပါဝင်နေပုံကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့ဖြင့် အရာဝတ္ထုနှင့် အခြင်းအရာများကို ညွှန်းသည့် စကားလုံးတို့မှာ နာမ်ဟူသော ဝါစင်္ဂ၊ ထိုနာမ်အတိကျတို့အစား ပြောသူရှုထောင့်အလိုက် သုံးသည့်စကားလုံးတို့မှာ နာမ်စားဟူသော ဝါစင်္ဂ၊ မည်သို့သော အရာဝတ္ထု (နာမ်) ဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေကို ပံ့ပိုးဖော်ပြ (အထူးပြု)သည့် စကားလုံးတို့မှာ နာမဝိသေသနဟူသော ဝါစင်္ဂ၊ လုပ်ရပ်ကို ညွှန်းသည့် စကားလုံးတို့မှာ ကြိယာဟူသော ဝါစင်္ဂ၊ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ကြသည်။
ဝေါဟာရဇာစ်မြစ် "ဝါစင်္ဂ" သည် ဝါစာ (စကား) နှင့် အင်္ဂါ (အစိတ်အပိုင်း) ဟူသော ပါဠိစကားလုံးများကို ပေါင်းစပ်ထားသဖြင့်၊ "ပြောစကားတို့၏ အစိတ်အပိုင်း" ဟူသည့် အနက်မျိုး ရောက်သည်။
မြန်မာစကား၏ ဝါစင်္ဂ (၉) မျိုး မြန်မာ အရပ်သုံးစကားထု တစ်ခုလုံးတွင် လက်ရှိ ဝါစင်္ဂ ၉မျိုး ရှိသည်။
(၁) နာမ် သက်ရှိ သက်မဲ့၊ ဒြပ်ရှိ ဒြပ်မဲ့တို့၏ အမည်များမှာ (လူ၊ ဦးလေး၊ မြစ်၊ မြစ်ဖျား စသည့်) အရာဝတ္ထုနှင့် (အတွေး၊ နောင်တ၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ အဆုံးသတ် စသည့်) အခြင်းအရာများကို ညွှန်းဆိုသည့် နာမ် ဝါစင်္ဂ ဖြစ်သည်။
ဘာသာစကား ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ ပင်ကိုနာမ် | လူ၊ ယောက်ျား၊ အကောင်၊ မြစ်၊ အရင်း၊ အဖျား၊ ငှက်ပျော၊ အသီး။
(၂) နာမ်စား ပြောသူရှုထောင့်အလိုက် နာမ်အစား သုံးရန် သတ်မှတ်ထားသော စကားလုံးများမှာ နာမ်စားများ ဖြစ်သည်။
ပြောသူနာမ်စား | ငါ၊ ကျုပ်၊ မိမိ၊ ကျွန်တော်၊ ကျွန်မ။
ကြားသူနာမ်စား | သင်၊ အသင်၊ မင်း၊ ရှင်၊ နင်။
ထည့်ပြောနာမ်စား | သူ၊ သင်း၊ ဒါ၊ အဲဒါ၊ ၎င်း၊ ထို။
(၃) နာမဝိသေသန မည်သို့သော "အရာ" ဖြစ်ကြောင်းကို ထည့်သွင်းညွှန်းဆိုခြင်းဖြင့် ထို"အရာ"ကို ညွှန်းသည့် နာမ်ကို လိုက်လံအထူးပြုသော စကားလုံးများမှာ နာမဝိသေသနများ (နာမ်ဖြည့်ဆွက်များ) ဖြစ်သည်။
ကွင်းမခတ်ထားသည်မှာ နာမဝိသေသနာများ | (လူ)ကောင်း၊ (လူ)ဆိုး၊ (အကျင့်)ကောင်း၊ (အကျင့်)ဆိုး၊ (ရက်)ရှည်၊ (ရေ)တို။
သို့ဖြင့် မြန်မာစကား၌ ပင်ကိုနာမ်၏ အနောက်ကပ်လျက် နာမဝိသေသနတလုံး ထားလိုက်ရုံဖြင့် အဓိပ္ပါယ် အချက်အလက် ပိုမိုပါဝင်သော ပေါင်းစပ်နာမ် ဖြစ်သွားနိုင်သည်။
(၄) ကြိယာ လုပ်ရပ်ကို ညွှန်းဆိုသည့် စကားလုံးများမှာ ကြိယာများ ဖြစ်သည်။
ဘာသာစကား ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ ပင်ကိုကြိယာ | စား၊ သွား၊ ရောက်၊ တည်၊ ရှိ၊ ရှိခိုး၊ ကန်တော့။
ပေါင်းစပ်ကြိယာ | ထမင်းစား၊ ကျောင်းသွား၊ သွားရောက်၊ တည်ရှိ၊ အကျိုးရှိ၊ ရှိခိုးကန်တော့။
မြန်မာစကားတွင်း အနက်အဓိပ္ပါယ်အရ ပြုခြင်းပြ ကြိယာ | လုပ်၊ ချ၊ ဖျက်၊ ဖျောက်၊ သွား၊ လာ။
ဖြစ်ခြင်းပြ ကြိယာ (နာမဝိသေသနဆန်သော ကြိယာ) | ဖြစ်၊ ပြီး၊ ကျ၊ ပျက်၊ ပျောက်၊ ရောက်။
(၅) ကြိယာဝိသေသန တစုံတခု ပြုလုပ်၊ ဖြစ်ပျက်ရာ၌ မည်သို့မည်ပုံ ပြုလုပ်၊ ဖြစ်ပျက်ကြောင်း ထည့်သွင်းညွှန်းခြင်းဖြင့် ထို အပြု၊ အဖြစ်ကို ညွှန်းသ်ည ကြိယာကို လိုက်လံအထူးပြုသော စကားလုံးများမှာ ကြိယာဝိသေသနများ (ကြိယာသရုပ်ဖော်များ) ဖြစ်သည်။
ဘာသာစကား ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ နှစ်ကြိမ်ထပ် ကြိယာဝိသေသန | ကောင်းကောင်း၊ ကြာကြာ၊ သေသေချာချာ၊ တချက်တချက်၊ ကောင်းနိုးရာရာ။
ပစ္စည်းချိတ် ကြိယာဝိသေသန | ကောင်းစွာ၊ အခိုင်၊ အခိုင်အမာ၊ တသသ၊ တရွတ်တိုက်၊ တမြတ်တနိုး။
လုံးထီးစု ကြိယာဝိသေသန | ဆင်ကန်းတောတိုး(သွား)၊ တောင်စဉ်ရေမရ(ပြော)။
အနက်အဓိပ္ပါယ်အရ အခြေအနေပြ ကြိယာဝိသေသန | ကောင်းမွန်စွာ၊ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး၊ ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်း၊ အခိုင်။
အချိန်ပြ ကြိယာဝိသေသန | ကြာကြာ၊ ရှည်ကြာစွာ၊ ခဏတဖြုတ်၊ နာရီဝက်(ခန့်)၊ မနက်ဖန်၊ ယခု၊ နေ့စဉ်၊ တစ်ခါတရံ။
ပမာဏပြ ကြိယာဝိသေသန | လုံးဝ၊ နည်းနည်း၊ အထိုက်အလျောက်၊ အလွန်၊ များများ၊ အကုန်၊ တစ်ဝက်။
(၆) ဝိဘတ် နာမ် (သို့မဟုတ် နာမ်စားကဲ့သို့ နာမ်နှင့် သဘောချင်းဆင်သော အခြားစကားလုံး) နှင့် ကြိယာတို့၏ ဝါကျတွင်း အသွင်သဏ္ဌာန်ကို လိုက်လံဖော်ဆောင်ပေးသည့် အကူ စကားလုံးများကို ဝိဘတ်ဟု ခေါ်သည်။
(၆-က) နာမ်ဝိဘတ်များ နာမ်၊ နာမ်စားတို့နောက် ကပ်လျက်လိုက်တွဲ၍ ထိုစကားလုံးတို့က ပြုလုပ်သူ နေရာလော၊ အပြုခံရသူ နေရာလော၊ ထိုစကားလုံးက နေရာတခုခုကို ညွှန်းဆိုလျှင် ထွက်ခွါရာလော၊ ဆိုက်ရောက်ရာလော၊ ထိုစကားလုံးက အချိန်တခုခုကို ညွှန်းဆိုလျှင် စတင်ချိန်လော၊ ပြီးဆုံးချိန်လော၊ စသည်ဖြင့် ဝါကျတွင်း အသွင်သဏ္ဌာန် ပုံသွင်းဖော်ဆောင်ပေးသည့် ဝိဘတ်များမှာ နာမ်ဝိဘတ်များ ဖြစ်သည်။
(၆-ခ) ကြိယာဝိဘတ်များ ကြိယာ စကားလုံးတို့နှင့် ကပ်လျက်လိုက်တွဲ၍ ထိုကြိယာ၏ ဝါကျတွင်း အသွင်သဏ္ဌာန် ပုံသွင်းဖော်ဆောင်ပေးသည့် ဝိဘတ်များမှာ ကြိယာဝိဘတ်များ ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် - စားသည်၊ သွားမည် ဟူသော ကြိယာပုဒ်တို့ ဖြစ်လာရန် စား၊ သွား ဟူသော ကြိယာစကားလုံးများနှင့် သည်၊ မည် ဟူသော ကြိယာပစ္စည်းများကို ကပ်တွဲပေါင်းစပ်ထားရသည်။
ပုဒ်(၂)ပုဒ်၊ (၃)ပုဒ် စသည်တို့၏အကြား၌ ဝိဘတ်၊ ပစ္စည်း၊ သမ္ဗန္ဓတစ်ခုခုကိုထားလျက်ဖြစ်စေ၊ ပုဒ်(၂)ပုဒ်၊ (၃)ပုဒ် စသည်တို့၏ နောက်၌ သမ္ဗန္ဗ(၂)ခု၊ (၃)ခု စသည်တို့ကို ထားလျက်ဖြစ်စေ ဆက်ထားသောပုဒ်ကို ပုဒ်စု ဟုခေါ်သည်။
ကာလ () သည် ကြိယာ၏ပြုခြင်း၊ ဖြစ်ခြင်း၊ ရှိခြင်းနှင့် စပ်ဆိုင်သော အချိန်ကိုပြသည်။
အခြေခံအားဖြင့် ကာလ ၃ မျိုးရှိသည်။
ပစ္စုပ္ပန်ကာလ – ပြုဆဲ၊ ဖြစ်ဆဲ၊ ရှိဆဲအချိန်အခါ အတိတ်ကာလ – ပြုခဲ့၊ ဖြစ်ခဲ့၊ ရှိခဲ့ပြီးသော အချိန်အခါ အနာဂတ်ကာလ – ပြုအံ့၊ ဖြစ်အံ့၊ ရှိအံ့သော အချိန်အခါ ဘာသာစကားအများစုတွင် အနည်းဆုံးကလနှစ်မျိုးရှိသည်။
တရုတ်ဘာသာကဲ့သို့သော ကာလမဲ့သည့်ဘာသာစကားမျိုးလည်းရှိသည်။
အချို့ဘာသာစကားများတွင်မူ ကာလတစ်ခုကိုပင် ထက်မံခွဲခြားမှုများလည်းရှိတတ်သည် (သာဓက – မကြာသေးမီမှအတိတ်နှင့် အဝေးမှအတိတ်)။
ကာလနှင့်ဆက်စပ်သည့် စကားလုံးမှာ "aspect" ဖြစ်သည်။
"Aspect" သည် ကာလတစ်ခုတွင် ကြိယာ၏ပြုပုံ၊ ဖြစ်ပုံ၊ ရှိပုံတို့ကိုပြသည်။
ဘာသာစကား တခုခုအတွင်း အနက်အဓိပ္ဂာယ်ကို ဖော်ပြနိုင်သော စကားအစိတ်အပိုင်း အသီးသီးကို စကားလုံး () ဟု ခေါ်သည်။
အကန့်ရှင် (Open Class) နှင့် အကန့်သေ(Closed Class) စကားလုံးများကို - ပင်ကို စကားလုံး နှင့် အကူ စကားလုံး ဟု ၂မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။
အကန့်ရှင် (ပင်ကိုစကားလုံးများ) ပင်ကို စကားလုံးများ သို့မဟုတ် သီးခြား စကားလုံးများ (unbound or free-standing words) မှာ အခြားစကားလုံး တလုံးလုံးနှင့် မယှဉ်တွဲဘဲ ပြောဆိုဖွယ် အဓိပ္ပါယ် တခုခုကို ဖော်ဆောင်နေနှင့်သော စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် မြန်မာစကားတွင် "လူ၂ယောက်က မလာဘူး" ဟူသော ဝါကျရှိ "လူ"၊ "၂"၊ "လာ" စကားလုံးများမှာ (ဘာသာစကားဗေဒအရ) ထီးထီးရပ်တည်နိုင်သော စကားလုံးများဖြစ်သည်။
ဤစကားလုံးများမှာ ဝါစင်္ဂစာရင်းအရ နာမ်၊ ကြိယာ တို့ ဖြစ်နေ၍ - ဝေါဟာရ(ထု)၏ ခေတ်အလျောက် ပြင်ဆင်ဖြည့်ဆွက်မှု အစဉ် ရှိနေမည့် အကန့် ဖြစ်သဖြင့် အကန့်ရှင် (Open Class) ဟု လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုနှင့် လုပ်ရပ် အခြင်းရာများကို အဓိပ္ပါယ်တခုခု သီးသန့်စူးစိုက်စွာ ဖော်ပြသည့် စကားလုံးထု ဖြစ်သဖြင့် စကားဇာတ်ကောင်ထု (Lexical Subsystem) ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
အကန့်သေ (အကူစကားလုံးများ) အကူ စကားလုံးများ သို့မဟုတ် စကားဖွဲ့ စကားလုံးများ (bound words or structural words) မှာ ပြောစကားများ ရေးစာများ အတွင်း၌ သဲတပွင့်စီနှယ် ပင်ကိုစကားလုံးများကို သဒ္ဒါအတိုင်း စီစဉ်ချိတ်တွဲရာတွင် ဆိုလိုသည့် အဓိပ္ပါယ်ထံသို့ ကူဖွဲ့ဖော်ဆောင်ပေးသော စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် မြန်မာစကားတွင် "လူ၂ယောက် မတွေ့ဘူး" ဟူသော ဝါကျရှိ "ယောက်" (မျိုးပြပစ္စည်း)၊ "က" (ကတ္တားဝိဘတ်)၊ "မ...ဘူး" (အငြင်း ကြိယာပစ္စည်း) တို့မှာ သာသာစကားဗေဒအရ သီးခြားရပ်တည်ရန် မဟုတ်ဘဲ သီးခြားစကားလုံးများကို ကူညီ၍ ဝါကျ ဖြည့်စွက်ဖွဲ့စည်းရန် ဖြစ်သ်ည်၊ အကူ စကားလုံးများ (စကားဖွဲ့ စကားလုံးများ) ဖြစ်သည်။
ပစ္စည်းများ (အကြောင်းခင်း စကားလုံးများ)၊ သမ္ဗန္ဓ (အကြောင်းချိတ် စကားလုံးများ)၊ နာမ်စားများ ဖြစ်ကြ၍၊ ဤ အကူစကားလုံးများကို ခြုံငုံကာ - ဝေါဟာရ(ထု)၏ ခေတ်အလျောက် ပြင်ဆင်ဖြည့်ဆွက်မှု မရှိသလောက် နည်းမည့်၊ နှေးမည့် အကန့် ဖြစ်သဖြင့် အကန့်သေ (Closed Class) ဟု လည်းကောင်း၊ သဒ္ဒါ(စည်းမျဉ်းစု)အလျောက် စကားအတွင်း ဖြည့်ဆွက်အသုံးပြုရန် ဖြစ်သဖြင့် စကားဖွဲ့သံထု (Structural Subsystem) ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
အကန့်ရှင်တွင်း စကားလုံးများကို ပေါင်းစပ်ခြင်း (Compounding or Blending the Open-Class Words) အကန့်ရှင်ထဲမှ ပင်ကိုစကားလုံးများကို အချင်းချင်း ပေါင်းစပ်တွဲ၍ အဓိပ္ပါယ် ဆင်တူသော စကားလုံးသစ်များ ဖြစ်စေ၊ အဓိပ္ပါယ် ပြောင်းသွားသော စကားလုံးသစ်များ ဖြစ်စေ ရရှိနိုင်သည်။
ထိုသို့ တွဲစီပေါင်းစပ်၍ ရလာသည့် စကားလုံးတွဲများကို ပေါင်းစပ်စကားလုံးများ (compound words) ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
သာဓကအားဖြင့် မြန်မာစကားတွင် - "ပျော်" နှင့် "ရွှင်" ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဆင်ဆင် ပင်ကိုကြိယာတို့ကို တွဲလျက်ထားသည့်၊ "ပျော်ရွှင်" ဟူသော ပေါင်းစပ်ကြိယာမှာ ထိုအဓိပ္ပါယ်အတိုင်းစကားလုံးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ပြန်သည်။
"စကား" ဟူသော ပင်ကိုနာမ် နှင့် "ပြော" ဟူသော ပင်ကိုကြိယာ တို့ကို တွဲလျက်ထားသည့်၊ "စကားပြော" ဟူသော ပေါင်းစပ်ကြိယာမှာ အဓိပ္ပါယ် အခင်းအကျင်း ပိုစုံလင်စေသည့် စကားလုံးတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
"စား" နှင့် "သောက်" ဟူသော ပင်ကိုကြိယာ ၂ခုကို တွဲလျက်ထားသည့်၊ "စားသောက်" ဟူသော ပေါင်းစပ်ကြိယာမှာ ထိုလုပ်ရပ်၂ခုလုံးကို လုပ်လိုက်ခြင်း လုပ်ရပ်ကို ပေါင်းစည်းညွှန်းဆိုသည့် စကားလုံးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သွားသည်။
တဖန်၊ "စားသောက်" နှင့် "ပျော်ရွှင်" ဟု ရရှိထားသော ပေါင်းစပ်စကားလုံးများ (ဤတွင် ပေါင်းစပ်ကြိယာများ) ကို ထပ်မံပေါင်းနိုင်သေးသည်။
"စားသောက်ပျော်ရွှင်" ဟူသော ပေါင်းစပ်စကားလုံး (ပေါင်းစပ်ကြိယာ) ပိုရှည်ရှည်ကို ရရှိသည်။
ကွန်ပျူတာ တွက်ချက်နည်းစနစ်များ Word (computer architecture), a group of bits or digits/characters processed as a unit words (Unix), a standard file in UNIX Microsoft Word, a word-processing application Calligra Words, a word-processing application William Whitaker's Words, a program for translating Latin Category:သဒ္ဒါ။
ဟီးဆီးယဒ် ( Hēsíodos, 'အသံပြုသူ' ; ) သည် ဘီစီ ၇၅၀-၆၅၀ ကြားတွင် ရှိခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆရသော ရှေးခေတ် ဂရိကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဟိုးမားနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နိုင်သည်။
M. L. West, Hesiod: Theogony, Oxford University Press (1966), p. 40.Jasper Griffin, "Greek Myth and Hesiod", J.Boardman, J.Griffin and O. Murray (eds), The Oxford History of the Classical World, Oxford University Press (1986), page 88 ဟီးဆီးယဒ်သည် ၎င်း၏ (ရေးဖွဲ့)အကြောင်းအရာများတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော သရုပ်သကန်ရှိသူအဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ယူဆခဲ့သည်ဟု အနောက်တိုင်း ရိုးရာပုံစံတွင် ပထမဆုံး(သတ်မှတ်)ရေးသားခံရသော ကဗျာဆရာတစ်ဦး အဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
Barron, J. P., and Easterling, P. E., "Hesiod" in The Cambridge History of Classical Literature: Greek Literature, P. E. Easterling and B. Knox (eds), Cambridge University Press (1985), p. 92. ရှေးခေတ်စာရေးဆရာများက ဟီးဆီးယဒ်နှင့် ဟိုးမားကို ဂရိဘာသာရေး ထုံးစံဓလေ့များ တည်ထောင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ပြုကြ၏။
Andrewes, Antony, Greek Society, Pelican Books (1971), p. 254 f. ခေတ်သစ်ပညာရှင်များကလည်း ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် အဓိကရင်းမြစ်တစ်ခု၊ စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များ၊ အစောပိုင်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အတွေးအမြင်Rothbard, Murray N., Economic Thought Before Adam Smith: Austrian Perspective on the History of Economic Thought, vol. 1, Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing (1995), p. 8; Gordan, Barry J., Economic analysis before Adam Smith: Hesiod to Lessius (1975), p. 3; Brockway, George P., The End of Economic Man: An Introduction to Humanistic Economics, fourth edition (2001), p. 128.၊ ရှေးဟောင်း ဂရိနက္ခတ္တဗေဒနှင့် ရှေးဟောင်း အချိန်တိုင်းတာစက်များ အတွက် ၎င်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂရိ ကဗျာဆရာများ။
ကမာစဲရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကမာစဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၄၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကမာစဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၃ ဦး၊ မ ၂၃၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကမ်းပြိုရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကမ်းပြိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၇၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကမ်းပြိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၃ ဦး၊ မ ၂၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒေသအမည်မှာ ကမ်းပျို ဖြစ်သည်။
ကမာဖရန်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကမာဖရန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၄၉၈ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကမာဖရန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၇ ဦး၊ မ ၇၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျိုက်ပဒိုင်လေးရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျိုက်ပဒိုင်လေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၀၈ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုက်ပဒိုင်လေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၉ ဦး၊ မ ၁၀၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကပင်ရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၈၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၃ ဦး၊ မ ၁၃၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျားခေါင်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျားခေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၅၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျားခေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၂ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျွဲဖြူချောင်းရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျွဲဖြူချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၇၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲဖြူချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၄ ဦး၊ မ ၆၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျိုက်ပဒိုင်ကြီးရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျိုက်ပဒိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၀၇ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုက်ပဒိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၅ ဦး၊ မ ၁၆၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျွဲတဲရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျွဲတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၇၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၃ ဦး၊ မ ၆၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျွန်းကြီးရွာ ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၂ ဦး၊ မ ၁၆၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။