kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မတ်လ ၅ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ လက္ကပင်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ် တွင် ဆက်လက်တပ်စွဲခဲ့ကာ ရွာသူရွာသား ၁၀ ဦးခန့်အား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
သတ်ဖြတ်ခံရသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများအား ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းမှ ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ကာ နှိပ်စက်ခံထားရသော လက္ခဏာများ ရှိနေခဲ့သည်။
တုံ့ပြန်မှုများ ပြည်တွင်း အတိုက်အခံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) က မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ ကျူးလွန်ခဲ့သော စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများကို ရှုတ်ချကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
NUG သည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ နှင့် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်တရားရုံး အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေး အဖွဲ့အစည်းများထံ အလျင်အမြန် တင်ပြခဲ့သည်။
NUG ၏ လူ့အခွင့်အရေး ဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးမင်းက အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။
မြန်မာစစ်တပ်အနေဖြင့် လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
နိုင်ငံတကာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လအထိ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းကြီးများနှင့် အစိုးရများသည် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိပေ။
ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ ၅၂ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေးတွင် ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး Volker Türk က စစ်တပ်သည် မီးရှို့မှုအား လက်နက်အဖြစ် အရပ်သားများအပေါ် သုံးစွဲခြင်းအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူပေါင်း ၁.၃ သန်း အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှစတင်၍ တပ်မတော်စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည့် အိမ်ခြေ ၃၉,၀၀၀ အနက် ၂၅,၀၀၀ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတွင်ဖြစ်သည်။
အခြားကြည့်ရန် ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း ပြင်ပလင့်များ တာတိုင်သတ်ဖြတ်ခံရမှုအကြောင်း VOA သတင်းပေးပို့ချက် (မြန်မာဘာသာ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ။
နိဿဇ္ဇီယတေ နိဿဂ္ဂိယံ၊ နိဿဇ္ဇနံ နိဿဂ္ဂိယံ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ နိဿဂ္ဂိယံ၊ နိဿဂ္ဂိယံ အဿာတိ နိဿဂ္ဂိယံ။
နိဿဇ္ဇီတဗ္ဗံ = စွန့်ထိုက်၏၊ ဣတိ = ထို့ကြောင့်၊ နိဿဂ္ဂိယံ = နိဿဂ္ဂိမည်၏၊ နိဿဇ္ဇီယတေ = စွန့်ခြင်း၊ နိဿဂ္ဂိယံ စွန့်ခြင်း၊ အဿ = ထိုပါစိတ်အာပတ်၏၊ နိဿဂ္ဂိယံ = စွန့်ခြင်း ဝိနည်းကံသည်။
အတ္ထိ = ရှိ၏၊ ဣတိ = ထို့ကြောင့်။
တံ = ထိုပါစိတ်အာပတ်သည်။
နိဿဂ္ဂိယံ = နိဿဂ္ဂိယမည်၏၊လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း စွန့်ထိုက်, စွန့်အပ်သော ပစ္စည်း (ကမ္မသာဓန) ဒေသနာမကြားမီ ရှေ့အဖို့၌ စွန့်ခြင်းဝိနည်းကံ (ဘာဝသာဓန)၊ သင်္ကန်း စသော နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုကို စွန့်ပြီးနောက်၌ ဒေသနာကြားအပ်သောကြောင့် စွန့်ခြင်းဝိနည်းကံရှိသော ပါစိတ်အာပတ် (အဿတ္ထိတဒ္ဓိတ်)၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ်နှင့် စပ်၍ စွန့်ထိုက်သော သင်္ကန်း, စွန့်ထိုက်သော ဆွမ်း, စွန့်ထိုက်သော ကျောင်း, စွန့်ထိုက်သော ဆေး, စွန့်ထိုက်သော အခင်း စသော အသုံးအဆောင်, စွန့်ထိုက်သော ရွှေငွေ စသည်ဖြင့် သိက္ခာပုဒ်(၃၀) ရှိသည့်အားလျော်စွာ နိဿဂ္ဂိ ပါစိတ်အာပတ်များ များစွာသင့်ရောက်နိုင်သဖြင့် သတိရှိသင့်ပေသည်။
အာပတ်ကုစားခြင်း နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်သည် ဒေသနာပြောကြား၍ ငြိမ်းပျောက်ကောင်း သော အာပတ်ဖြစ်သော်လည်း စွန့်သင့် စွန့်ထိုက်သော နိဿဂ္ဂိဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ဝိနည်းကံနှင့်အညီ စွန့်ပြီးမှသာလျှင် ဒေသနာကြားရမည် ဖြစ်သည်။
နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုပစ္စည်းများကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ဒေသနာပြောကြားခြင်း အကြိမ် ရာထောင် ပြုသော်လည်း ယင်းနိဿဂ္ဂိအာပတ်မှ မထမြောက်နိုင် မလွတ်နိုင်ကြောင်း သတိရှိသင့်လှသည်။
ပစ္စည်းဥစ္စာ ခင်တွယ်စွဲလမ်းသူတို့ စွန့်လွှတ်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းလှသည်။
သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ထက်ပင် ကုစားရန် ခဲယဉ်းနိုင်ကြောင်း ဂရုပြုသင့်သည်။
အာလျပြတ် စွန့်ရမည့်ပစ္စည်းများ မိမိကိုယ်တိုင် သာယာ၍ အလှုခံထားသော ရွှေငွေနှင့် ထိုရွှေငွေတို့ဖြင့် ဝယ်ယူထားသော အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ, ကုလဒူသနမှု အနေသနမှု မိစ္ဆာဇီဝမှုတို့ဖြင့် ရရှိထားသော ပစ္စည်းများကို ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိဘဲ အပြီးအပိုင် အာလျပြတ် စွန့်ပြီးမှသာ ဒေသနာကံပြု၍ အာပတ်မှ ထမြောက် ငြိမ်းပျောက်နိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် အဆိုပါပစ္စည်းတို့ကို အပြီးအပိုင် အာလျပြတ် စွန့်သင့်ကြသည်။
ထိုမှ ကြွင်းသော နိဿဂ္ဂိယပစ္စည်းတို့ကိုမူ ဆိုင်ရာဝိနည်းကံ ပြုပြီး၍ တချို့ နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုတို့၌ တခြားအသုံးအဆောင်ပစ္စည်း ပြင်ဆင်၍ ဝိနည်းဓိုရ်က စီရင်ပြီး ပြန်ပေးလျှင် သုံးစွဲကောင်းသော နိဿဂ္ဂိပစ္စည်းများ ရှိသေးသည်ကိုလည်း သိရှိမှတ်သား လေ့လာထားသင့်သည်။
နိဿဂ္ဂိပစ္စည်း စွန့်နည်းများ နိဿဂ္ဂိပစ္စည်းများကို စွန့်ရာ၌ (၁) သံဃာထံ စွန့်နည်း၊ (၂) နှစ်ပါး သုံးပါး ဂိုဏ်းထံ စွန့်နည်း၊ (၃) တစ်ပါးတည်း ပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်နည်းဟု ပါဠိတော်၌ (၃)နည်း ဟောကြားထားတော်မူသည်။
အနာမာသရွှေငွေကို စွန့်ခြင်း, ရွှေငွေနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပစ္စည်းတို့ နိဿဂ္ဂိထိုက်၍ စွန့်ရာ၌ သံဃာ အလယ်၌ စွန့်ရသည်။
ဂိုဏ်းပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်၍ မရသောကြောင့် ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်နည်းတို့ကို မဟောကြားပါ။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် နိဿဂ္ဂိယ ပါစိတ် (၃၀) ပြန်၍သုံးစွဲခွင့် မရသော နိဿဂ္ဂိပစ္စည်းများ သပိတ်နှင့် စပ်သော နိဿဂ္ဂိများ သင်္ကန်းနှင့်စပ်သော နိဿဂ္ဂိများ နိဿဂ္ဂိယပါစိတ် ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး/နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်အခန်း ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
မြန်မာလို ရုပ်သိမ်းခြင်းဟု အနက်ထွက်၏၊ သင်္ကန်းအသစ် ရသဖြင့် သူ့နာမည်နှင့်သူ အဓိဋ္ဌာန်တင်လိုလျှင် အဓိဋ္ဌာန်တင်ပြီးသော ယခင် သင်္ကန်း အဟောင်းကို ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ဟူသော ဝိနည်းကံတစ်ခုကို ပြုပြီးမှသာ အသစ်ကို အဓိဋ္ဌာန်တင်ရသည်။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ဣမံ အန္တရဝါသကံ ပစ္စုဒ္ဓရာမိ ဣမံ = ဤသင်္ကန်းကို။
အန္တရဝါသကံ = သင်းပိုင်ကို (ဝါ)သင်းပိုင်အဖြစ်မှ၊ ပစ္စုဒ္ဓရာမိ = ရုပ်သိမ်းပါ၏၊ ဥတ္တရာသင်္ဂ, သံဃာဋိတို့ကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း ပြုပါ။
အဝေးဖြစ်လျှင် ဧတံဟု ဆိုရသည်။
ဤသို့ အဟောင်းကို ရုပ်သိမ်းပြီးမှ အသစ်သင်းပိုင် စသည်ကို ရှေးက ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း အဓိဋ္ဌာန်တင်ရမည်။
ပစ္စုဒ္ဓိုရ် ပြုထားသော သင်းပိုင်ကို သူတစ်ပါးအား လှူလိုလျှင်လှူ မလှူလိုလျှင် ဝိကပ္ပနာသော်လည်းပြု၊ ပရိက္ခာရစောဠအဓိဋ္ဌာန်သော်လည်း တင်ထားရမည်။
ဒသာဟာတိက္ကန္တ = အဓိဋ္ဌာန်၊ ဝိကပ္ပနာမပြုဘဲ ဆယ်ရက်လွန်ခြင်း။
တိစီဝရေန ဝိပ္ပဝသေယျ = သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် အရုဏ်ညဉ့်ကင်းခြင်း။
အညာတကဝိညတ္တိ = ဆွေမျိုးမတော် မဖိတ်ထားသူထံ သင်္ကန်းတောင်း ၍ ရခြင်း။
တတုတ္တရိ = ခိုးသူ လုယက်ခြင်း၊ ရေ, မီး, မင်း စသည်များ ဖျက်ဆီးခံရမှု သိ၍ ဖိတ်ခံရကာ လှူဒါန်းလျှင် သင်းပိုင် ကိုယ်ရုံထက် ပို၍ မခံယူရခြင်း။
ဥပက္ခဋ = မူလရည်ရွယ်သည်ထက် ပိုကုန်အောင် သင်္ကန်းစီမံ၍ ရခြင်း။
ဤသိက္ခာပုဒ် ၅-ပုဒ်သာ စီဝရဝဂ်၌ သင်္ကန်းနှင့်စပ်၍ နိဿဂ္ဂိဖြစ်ပုံ ရှင်းပြရေးသားမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ပြင်လည်း ပတ္တဝဂ်လာ --- ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ်၊ စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပုဒ်၊ သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်၊ မဟာပေသကာရသိက္ခာပုဒ်၊ အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပုဒ်၊ သာသင်္ကသိက္ခာပုဒ် - ဤသိက္ခာပုဒ်များလာ သင်္ကန်းနိဿဂ္ဂိ ဖြစ်ပုံများလည်း ရှိသေးသည်။
ပထမကထိနသိက္ခာပုဒ် သင်္ကန်း၌ ပလိဗောဓပြီးပြတ်ပြီး, ကထိန်နုတ်ပြီးနောက် အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာလောက်သော ကိုယ်ပိုင်သင်္ကန်းကို အဓိဋ္ဌာန်မတင် ဝိကပ္ပနာ မပြုဘဲလျက် ဆယ်ရက်ထက် ပိုလွန်၍ထားလျှင် သင်္ကန်းကိုလည်း ဝိနည်းကံဖြင့် စွန့်အပ်၏၊ ပထမကထိန နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်လည်း သင့်၏၊ အင်္ဂါ (၅) ပါး ဇာတ်ပမာဏလောက်သော သင်္ကန်း၏ မိမိဥစ္စာ ဖြစ်ခြင်း၊ နေ့ရက်အရေအတွက်သို့ ရောက်ခြင်း၊ စီဝရ, အာဝါသ ပလိဗောဓနှစ်ပါး ပြီးပြတ်ပြီး ဖြစ်ခြင်း၊ အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာပြုထားသော သင်္ကန်းမှ အပိုသင်္ကန်း ဖြစ်ခြင်း၊ ဆယ်ရက် (၁၁-အရုဏ်)လွန်ခြင်း -ပေါင်း အင်္ဂါငါးပါး ရှိ၏၊ (ဆောင်) ဇာတ်ပမာဏ လောက်ငလေရာ ကိုယ့်ဟာဖြစ်ခြင်း၁ ရေတွက်တွင်းသို့ ရောက်လျဉ်းတုံဘိ၂ ပလိဗောဓ ပြတ်ကြပေလစ်၃ အပို ဖြစ်လျက်၄ ဆယ်ရက်လွန်ပြီ၅ အင်ငါးလီ, သင့်ပြီ ပထမကထိန။
ဒုတိယကထိန (ခေါ်) ဥဒေါသိတသိက္ခာပုဒ် ဂိလာနရဟန်းအား ပေးအပ်သော အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိကို မရထားလျှင် သင်္ကန်း၌ ပလိဗောဓပြီးပြတ်ပြီး ကထိန်နုတ်ပြီးနောက် တိစီဝရိက် အဓိဋ္ဌာန်တင်ထားသော သင်္ကန်းသုံးထည်တို့နှင့် တစ်ညဉ့် (တစ်အရုဏ်)မျှသော်လည်း ကင်း၍နေလျှင် ဒုတိယကထိနခေါ် ဥဒေါသိတနိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊ (သင်းပိုင်, ကိုယ်ရုံ, ဒုကုဋ် ဤသုံးထည်ကို တိစီဝရိက်ဟု ခေါ်၏၊ တစ်ထည်ထည်နှင့် ညဉ့်ကင်းလျှင် နိဿဂ္ဂိ။
) အင်္ဂါ (၄) ပါး တိစီဝရိက် အဓိဋ္ဌာန်တင်ထားအပ်ပြီးသောသင်္ကန်း ဖြစ်ခြင်း။
ကထိန်မခင်းခြင်း (ခင်းသော်လည်း နုတ်ပြီးခြင်း။
) အဝိပ္ပဝါသ သမ္မုတိ မရခြင်း။
ညဉ့်ကင်းခြင်းတို့တည်း။
(ဆောင်) ဓိဋ္ဌာန်တင်လစ်, သင်္ကန်းဖြစ်သား၁ စင်စစ်ကထိန်, ခင်းမကြိမ်တည်း၂ နာချိန်သမ္မုတိ, မရရှိဘဲ၃ ရတ္တိအရုဏ်, ကင်းနေတုံဟု၄ ကြောင်းစုံ လေးလီ, အင်္ဂါညီ, သင့်ပြီ ဒုတိယကထိန။
အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ် ဆွေမျိုးမတော် မဖိတ်ကြားထားသော သူတို့ထံမှ တောင်းသင့်သော အခါကို ကြဉ်၍ အခြားအခါ၌ သင်္ကန်းကို တောင်းယူအလှူခံရရှိလျှင် အညာတကဝိညတ္တိ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊ (မှတ်ချက်) သင်္ကန်းကို ပြထားသော်လည်း အခြားပစ္စည်းများကိုလည်း မတောင်းကောင်းပါ။
ပဏီတဘောဇဉ် တောင်းစားလျှင် သုဒ္ဓပါစိတ်၊ မဟာနာမသိက္ခာပုဒ်၌ ဆေးပစ္စည်းတောင်းလျှင် သုဒ္ဓပါစိတ်၊ ဆေးမဟုတ်ဘဲ ပဏီတဘောဇဉ်မှ လွတ်သော စားဖွယ် အားလုံးကို တောင်းစားလျှင် သူပေါဒနဝိညတ္တိဒုက္ကဋ်၊ ဂိလာန ဖြစ်လျှင်ကား ဉာတိပဝါရိတ မဟုတ်သူထံမှာပင် တောင်းစား ကောင်း၏၊ အင်္ဂါ (၄) ပါး အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာလောက်သော သင်္ကန်းဖြစ်ခြင်း၊ သမယ မဟုတ်ခြင်း၊ ဆွေမျိုးမတော်သူကို တောင်းခြင်း၊ တောင်း ၍ရခြင်း၊ ပေါင်း လေးပါးတည်း။
(ဆောင်) ဓိဋ္ဌာန်ဝိကပ်, လောက်အပ်လေရာ၁ အခါမလျော်၂ ဆွေမတော်တောင်း၃ ရခြင်းပေါင်း၍၄ အကြောင်းလေးလီ အင်္ဂါညီ သင့်ပြီ ဝိညတ္တိ။
တတုတ္တရိ သိက္ခာပုဒ် ခိုးသူလုယက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ, ရေ, မီး, မင်း စသည်တို့ ဖျက်ဆီးခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ဝတ်ဖို့သင်္ကန်း လုံးလုံးမရှိသောအခါ၌ ဆွေမျိုးမတော် မဖိတ်ကြားသော သူတို့က သိ၍ လှူဒါန်းသော သင်္ကန်းတို့မှ သင်းပိုင်နှင့် ကိုယ်ရုံကိုသာ ခံယူကောင်း၏၊ ထို့ထက်ပို၍ ခံယူလျှင် တတုတ္တရိနိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏၊ (မှတ်ချက်) ဒွိစုံတစ်စုံလုံး မပျက်စီး၍ တစ်ထည်တည်းကျန်သေးမူ လိုနေသော သင်းပိုင်ကိုဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ရုံကိုသာဖြစ်စေ၊ ခံယူရ၏၊ နှစ်ထည်ရှိလျှင် ဝတ်လို့ဖြစ်၍ မတောင်းသင့်ပြီ။
အင်္ဂါ (၄) ပါး သင်းပိုင် ကိုယ်ရုံထက် ပိုလွန်ခြင်း၊ အစ္ဆိန္န, နဋ္ဌစီဝရ ဖြစ်ခြင်း၊ ဉာတိပဝါရိတ မဟုတ်သူထံ တောင်းခြင်း၊ တောင်း ၍ရခြင်း - ဟူ၍ အင်္ဂါလေးပါး ဖြစ်၏၊ (ဆောင်) သင်းပိုင် ကိုယ်ရုံ, ဒွိတစ်စုံထက်, ပိုလွန်တက်သား၁ ပျောက်ပျက်လုခံ၂ ဆွေမဆံတောင်း၃ ရခြင်းပေါင်း၄ အကြောင်းလေးလီ အင်္ဂါညီ သင့်ပြီ တတုတ္တရိ။
ပထမဥပက္ခဋ သိက္ခာပုဒ် ဆွေမျိုးမတော်သော ဒါယကာဖြစ်စေ ဒါယိကာမဖြစ်စေ ဤမည်သော ရဟန်းကို ရည်မှန်း၍ သင်္ကန်းလှူအံ့ဟု သင်္ကန်းဖိုး (ငွေ)ကို စီရင်ထား၏၊ ထိုအကြောင်းကို ထိုရဟန်း ကြားသိ၏၊ ထိုဒကာရည်စူးထားသော သင်္ကန်းထက် ပို၍ကောင်းသော သင်္ကန်းကို လိုချင်သောကြောင့် ရှေး၌ မဖိတ်ကြားဘဲလျက် ထိုရဟန်းသည် ထိုသူထံသို့ သွား၍ မူလရည်ရွယ်သည်ထက် အလျားရှည်အောင်, အနံပြန့်အောင်, အသားကျစ်အောင်, ချောအောင် ပြုစေ၏၊ ထိုရဟန်း စီမံသည့်အတိုင်း ထိုသူ ပြုလုပ်လှူ၍ ရလျှင် ထိုသူအား မူလ ရည်စူးထားသော တန်ဖိုး (ငွေ)ထက် ပို၍ ကုန်ငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းအား ဥပက္ခဋနိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏၊ (မှတ်ချက်) ကျောင်းစသော အခြားပစ္စည်းများကို ရည်စူးထားရာဝယ် သွားရောက်စီမံရာ၌လည်း မူလရည်စူးထားသည်ထက် တန်ဖိုး ပိုသွားလျှင် ထိုပစ္စည်းများလည်း မအပ်သည်သာ၊ ဉာတိပဝါရိတ တို့ထံ၌ကား တန်ဖိုးပိုသော်လည်း အပ်၏၊ အင်္ဂါ (၃) ပါး အပိုအလွန်ကို အလိုရှိခြင်း၊ ဆွေမျိုးမတော်သူ ထံ တောင်းခြင်း၊ တောင်း၍ရခြင်းအားဖြင့် သုံးပါးတည်း။
(ဆောင်) အပိုကိုမျှော်၁ ဆွေမတော်တောင်း၂ ရခြင်းပေါင်း၍၃ အကြောင်း သုံးလီ အင်္ဂါညီ၊ သင့်ပြီ ဥပက္ခဋ။
ဒုတိယဥပက္ခဋ အထူးမရှိ၊ ဒါယကာအလှူရှင် နှစ်ဦးထံ စီမံပုံ ဖြစ်၏၊ (၁၀)ရက်လွန် နိဿဂ္ဂိသင်္ကန်းစွန့်ပုံ သင်္ကန်းရပြီးနောက် (၁၀)ရက်အတွင်း အဓိဋ္ဌာန်ဝိကပ္ပနာ မပြုမိလျှင် ထိုသင်္ကန်းသည် နိဿဂ္ဂိထိုက်၍ ပါစိတ်အာပတ် သင့်ရုံမက ထိုသင်္ကန်းကို ကိုင်တိုင်းကိုင်တိုင်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်လည်း ထပ်၍ထပ်၍ သင့်သေးသည်။
ထို့ကြောင့် နိဿဂ္ဂိထိုက်နေသော သင်္ကန်းကို သံဃာအထံ၌ ဖြစ်စေ, နှစ်ပါး သုံးပါး ဂိုဏ်းအထံ၌ ဖြစ်စေ, တစ်ပါးအထံ၌ ဖြစ်စေ စွန့်ရမည်။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ အပေါ်ရုံဧကသီကို စမ္ပယ်တင်ပြီးလျှင် ကြီးကုန်သော ရဟန်းတို့၏ ခြေကို ရှိခိုး၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင် လက်အုပ်ချီလျက် - ဣဒံ မေ ဘန္တေ စီဝရံ ဒသာဟာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ။
ဣမာဟံ (သံဃဿ) (အာယသ္မန္တာနံ) (အာယသ္မာတော) နိဿဇ္ဇာမိ။
ဘန္တေ = အရှင်ဘုရား။
မေ = တပည့်တော်၏၊ ဣဒံ စီဝရံ = ဤသင်္ကန်း ကို။
ဒသာဟာတိက္ကန္တံ = ဆယ်ရက်လွန်သည် (ဖြစ်၍)။
နိဿဂ္ဂိယံ = စွန့်အပ် စွန့်ထိုက်ပါ၏၊ အဟံ = တပည့်တော်သည်။
ဣမံ = ဤသင်္ကန်းကို။
အာယသ္မတော = အရှင်ဘုရားအား။
(သံဃဿ = သံဃာအား) (အာယသ္မန္တာနံ = အရှင်ဘုရားတို့အား။
) နိဿဇ္ဇာမိ = စွန့်ပါ၏၊ (မှတ်ချက် - မိမိ စွန့်မည့် သံဃာ, ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ခုကိုသာ ဆိုရမည်။
) နှစ်ထည်မှ စ၍ အများဖြစ်လျှင် ဣဒံ, နိဿဂ္ဂိယံ, ဣမာဟံ ပုဒ်များအစား ဣမာနိ, နိဿဂ္ဂိယာနိ, ဣမာနာဟံဟု ပြင်ပါ။
နိဿဂ္ဂိသင်္ကန်းကို လက်ခံသူက အငယ်ဖြစ်လျှင် ဘန္တေ နေရာ၌ အာဝုသော၊ အာယသ္မတော နေရာ၌ တုယှံ၊ အာယသ္မန္တာနံ နေရာ၌ တုမှာကံဟု ပြင်၍ ဆိုရမည်။
(မြန်မာလို) - “အရှင်ဘုရား ...ဘုရားတပည့်တော်၏ ဤ သင်္ကန်းသည် (၁၀)ရက် လွန်သဖြင့် နိဿဂ္ဂိထိုက်နေပါသည်။
ဤသင်္ကန်းကို (သံဃာအား) (အရှင်ဘုရားတို့အား) အရှင်ဘုရားအား တပည့်တော် စွန့်ပါ၏ဘုရား”ဟု မြန်မာလို ဆို၍ စွန့်နိုင်၏၊ သင်္ကန်းခံသူက သီတင်းငယ်ဖြစ်လျှင် ငါ့ရှင်ဟုလည်းကောင်း, သင့်အားဟုလည်းကောင်း ဆိုရုံသာ ထူး၏၊ ဤသို့ စွန့်ပြီးသောအခါ ယခုကာလ ထုံးစံအတိုင်း ပါစိတ်အာပတ်ကို စိတ်ထဲက ရည်မှန်း၍ ဒေသနာပြောကြားရမည်။
ဤသို့ စွန့်ပြီးနောက်မှ ဒေသနာပြောကြားရသော ပါစိတ်အာပတ်ဖြစ်၍ စွန့်ခြင်းဝိနည်းကံရှေးရှိသော ပါစိတ်အာပတ်ဟု ဆိုရသည်။
ညဉ့်ကင်းသင်္ကန်း အနီးစွန့်ပုံ ညဉ့်ကင်းမိ၍ နိဿဂ္ဂိထိုက်သော သင်္ကန်းကို သံဃာ, ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အလိုရှိရာ စွန့်နိုင်သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်ပုံကား - ဣဒံ မေ ဘန္တေ စီဝရံ ရတ္တိဝိပ္ပဝုတ္ထံ အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ နိဿဂ္ဂိယံ, ဣမာဟံ အာယသ္မတော နိဿဇ္ဇာမိ။
ပါဠိလို မဆိုတတ်လျှင် မြန်မာလို ဆို၍လည်း စွန့်နိုင်သည်။
စွန့်ပုံကား “အရှင်ဘုရား တပည့်တော်၏ ဤ သင်္ကန်းသည် (ဘိက္ခုသမ္မုတိကို ကြဉ်ထား၍) ညဉ့်ကင်းနေအပ်သည်ဖြစ်၍ စွန့်ထိုက်နေပါသည်။
ဤသင်္ကန်းကို အရှင်ဘုရားအား တပည့်တော် စွန့်ပါသည်”ဟု ဆို၍ စွန့်ပါ။
သင်္ကန်းက နှစ်ထည်သုံးထည် ဖြစ်နေလျှင် ဣမာနိ စီဝရာနိ ရတ္တိဝိပ္ပဝုတ္ထာနိ .. စသည် ပြင်ဆိုရမည်။
အဝေး၌ ဖြစ်နေလျှင် ဣဒံ၊ ဣမာနိ အစား ဧတံ၊ ဧတာနိဟု ပြောင်းဆိုပါ။
သံဃာထံ စွန့်လျှင် အာယသ္မတော နေရာ၌ သံဃဿဟုလည်းကောင်း၊ ဂိုဏ်းထံစွန့်လျှင် အာယသ္မန္တာနံဟုလည်းကောင်း ပြင်ဆိုရမည်။
ထိုသို့ စွန့်ပြီးနောက် ဒေသနာပြောကြားခြင်း, ပြန်ပေးခြင်း စသည်တို့မှာ ရှေ့သိက္ခာပုဒ်အတိုင်းပင် သိပါလေ။
ပြန်ပေး၍ ရပြီးနောက် အလိုရှိရာ အဓိဋ္ဌာန်သော်လည်းတင်, ဝိကပ္ပနာသော်လည်း ပြုထားရမည်။
အခါမဟုတ်ဘဲ တောင်းသောသင်္ကန်းစွန့်ပုံ သင်္ကန်းတောင်းကောင်းသော အခါမဟုတ်ဘဲ သင်္ကန်းကို တောင်းခံရာ၌ တောင်းခြင်းပယောဂကြောင့် ဒုက္ကဋ်၊ သင်္ကန်းကို ရရှိလျှင် နိဿဂ္ဂိထိုက်၍ ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏၊ စောင်, ခြင်ထောင်, အိပ်ယာခင်းစသည် တောင်းရာ၌လည်း နည်းတူမှတ်။
နိဿဂ္ဂိထိုက်သော သင်္ကန်းကို သံဃာ, ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ပါးပါးထံ စွန့်ရမည်။
ဣဒံ မေ ဘန္တေ စီဝရံ အညာတကံ ဂဟပတိကံ အညတြ သမယာ ဝိညာပိတံ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဣမာဟံ သံဃဿ (ဣမာဟံ အာယသ္မန္တာနံ၊ ဣမာဟံ အာယသ္မတော) နိဿဇ္ဇာမိဟု ဆို၍ စွန့်ရမည်။
အကယ်၍ မြန်မာလို စွန့်လိုပါက - “အရှင်ဘုရား တောင်းသင့်သောအခါ မဟုတ်ပါဘဲ၊ ဆွေမျိုးမတော်သော ဒါယကာထံမှ တောင်းယူအပ်သော တပည့်တော်၏ ဤသင်္ကန်းသည် စွန့်ထိုက်နေပါ၏၊ ဤသင်္ကန်းကို သံဃာအား (အရှင်ဘုရားတို့အား, အရှင်ဘုရားအား) စွန့်ပါ၏”ဟု ဆို၍ စွန့်ရသည်။
စွန့်ပြီးမှသာ အာပတ်ဖြေ ဒေသနာကြားပြီး အစွန့်ခံရသော သံဃာ, ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ်က ထိုသင်္ကန်းကို ပြန်ပေးရသည်။
စောင်, ခြင်ထောင်, အိပ်ယာခင်း စသည် စွန့်ရာ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း စွန့်၍ ပြန်ပေးရသည်။
နိဿဂ္ဂိသင်္ကန်းကို ခံရသော ရဟန်းပြုကျင့်ပုံ ဣမံ စီဝရံ အာယသ္မတော ဒမ္မိ။
“ဤသင်္ကန်းကို အရှင်ဘုရားအား ပြန်ပေးပါ၏”ဟု ပါဠိလို ဖြစ်စေ၊ မြန်မာလို ဖြစ်စေ ဆို၍ ပြန်ပေးရမည်။
(အများဖြစ်လျှင် - ဣမာနိ စီဝရာနိ၊ ဤသင်္ကန်းတို့ကို၊) ထိုကဲ့သို့ ပြန်ပေး၍ ရပြီးနောက် အလိုရှိရာ အဓိဋ္ဌာန်သော်လည်း တင်၊ သို့မဟုတ် ဝိကပ္ပနာသော်လည်း ပြုထားရမည်။
အဝေးသို့ လှမ်း၍ စွန့်ရပါက ဧတံ၊ ဧတာနိဟု ပြင်ဆိုရမည်။
သင်္ကန်းခံသော ရဟန်းက သကသညာဖြင့် ပြန်မပေးဘဲနေက ဒုက္ကဋ်၊ အမြွက်ထောင်၍ မပေးဘဲနေက ဘဏ္ဍာစားထိုက်တတ်သည်။
အဝေး၌ ရှိနေသော သင်္ကန်းကို စွန့်ပုံ “ဧတံ မေ ဘန္တေ စီဝရံ ဒသာဟာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဧတာဟံ အာယသ္မတော နိဿဇ္ဇာမိ။
ဧတံ စီဝရံ = ထိုသင်္ကန်းကိုဟု အနက်ပေးပါ။
အများဖြစ်က ဧတာနိ၊ ဧတာနာဟံ-ဟု ပြောင်းဆိုပါ။
(မြန်မာလို) - “အရှင်ဘုရား ..ဘုရားတပည့်တော်၏ထိုသင်္ကန်းသည် ဆယ်ရက် လွန်သဖြင့် နိဿဂ္ဂိထိုက်နေပါသည်။
ထိုသင်္ကန်းကို အရှင်ဘုရားအား တပည့်တော် စွန့်ပါ၏ဘုရား။
ဒေသနာကြားပြီး နိဿဂ္ဂိသင်္ကန်းကို ခံသော ရဟန်းက ဧတံ စီဝရံ အာယသ္မတော ဒမ္မိဟု ဆို၍ ပြန်ပေးပါ။
အများဖြစ်လျှင် ဧတာနိဟု ပြင်ဆိုရမည်။
မြန်မာလို - ထိုသင်္ကန်းကို (ထိုသင်္ကန်းတို့ကို) အရှင်ဘုရားအား ပြန်ပေးပါ၏ဟု ဆို၍ ပြန်ပေးပါလေ။
သံဃာထံ စွန့်ရာ၌ ပြန်ပေးပုံ သံဃာထံ စွန့်လျှင် သံဃာထဲမှ ဗျတ္တပဋိဗလ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ စွမ်းရည်ရှိသောရဟန်းက အာပတ်ကို ဒေသနာကြားစေ၍ စွန့်သော သင်္ကန်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဆို၍ ပြန်ပေးရမည်။
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ ဣဒံ စီဝရံ (ဣတ္ထန္နာမဿ) ဘိက္ခုနော နိဿဂ္ဂိယံ သံဃဿ နိဿဋ္ဌံ၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣမံ စီဝရံ (ဣတ္ထန္နာမဿ) ဘိက္ခုနော ဒဒေယျ။
(ကွင်းအတွင်း ဘွဲ့အမည် ထည့်ဖတ်ရန်) “အရှင်ဘုရားတို့ ... သံဃာသည် ဘုရားတပည့်တော်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ (ဤမည်သော) ရဟန်း၏ စွန့်ခြင်း (ဝိနည်းကံ)ရှိသော ဤသင်္ကန်းကို သံဃာအား စွန့်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤသင်္ကန်းကို (ဤမည်သော) ရဟန်းအား ပေးရာ၏”ဟု (သိစေ၍ ပြန်ပေးရမည်)။
ဂိုဏ်းထံစွန့်လျှင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ စွမ်းရည်ရှိသော ဗျတ္တပဋိဗလရဟန်းသည် အာပတ်ကို ဒေသနာပြောခံယူ၍ စွန့်ပြီးသင်္ကန်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဆို၍ ပြန်ပေးရမည်။
ဂိုဏ်းထံ စွန့်ရာ၌ ပြန်ပေးပုံ သုဏန္တု မေ အာယသ္မန္တာ၊ ဣဒံ စီဝရံ (ဣတ္ထန္နာမဿ) ဘိက္ခုနော နိဿဂ္ဂိယံ၊ အာယသ္မန္တာနံ နိဿဋ္ဌံ၊ ယဒါယသ္မန္တာနံ ပတ္တကလ္လံ၊ အာယသ္မန္တာ ဣမံ စီဝရံ (ဣတ္ထန္နာမဿ) ဘိက္ခုနော ဒဒေယျုန္တိ။
“အရှင်ဘုရားတို့ ... ဘုရားတပည့်တော်၏ (စကားကို) နာကုန်လော့။
(ဤမည်သော) ရဟန်း၏ စွန့်ခြင်းဝိနည်းကံရှိသော ဤသင်္ကန်းကို အရှင်ဘုရားတို့အား စွန့်အပ်ပြီ၊ အရှင်တို့အား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ အရှင်တို့သည် ဤသင်္ကန်းကို (ဤမည်သော) ရဟန်းအား ပေးကုန်ရာ၏”ဟု (သိစေ၍ ပြန်ပေးရမည်၊၊) ကိုးကား Category:ရဟန်းဝိနည်းများ။
သီတင်းသုံးဖော် ငါးယောက်တို့တွင် တစ်ယောက်ယောက်၏ အထံ၌ သင်္ကန်းကို ကိုယ်တိုင် ဝိကပ္ပနာပြု၍ ထိုသူက ပစ္စုဒ္ဓိုရ်မပြုပေးဘဲလျက် (ဝါ) ဝိကပ္ပနာမပြန်ဘဲလျက် ထိုသင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံသုံးစွဲလျှင် ဝိကပ္ပနာသုဒ္ဓပါစိတ် အာပတ် သင့်၏၊လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ဝိကပ္ပနာပြုပုံများ ဤနေရာ၌ သုရာပါနဝဂ် နဝမသိက္ခာပုဒ်လာ ဝိကပ္ပနာအစီအရင်များ သိထားသင့်ပါသည်။
ဝိနည်းတိစီဝရိက်ဆောင်သူသည် ကျန်ရှိနေသော သင်္ကန်းများကို ဝိကပ္ပနာသော်လည်းပြု ပရိက္ခာရစောဠအဓိဋ္ဌာန်သော်လည်း တင်ထားရမည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ဝိ = မိမိဥစ္စာအဖြစ်မှ ကင်းအောင်၊ ကပ္ပန = ပြုခြင်း၊ မိမိသင်္ကန်း မိမိ သပိတ်ဟု အမှတ်မထားတော့ဘဲ သီတင်းသုံးဖော်တစ်ပါးပါးအား ပေးလိုက်သောအခါ ကိုယ့်ဥစ္စာအမှတ်မှ ကင်းသွားတော့သဖြင့် သီတင်းသုံးဖော်အား ပေးခြင်းကိုပင် ဝိကပ္ပနာပြုခြင်းဟု ခေါ်၏၊ ထိုသို့ ဝိကပ္ပနာပြုပြီးသောအခါ မိမိဥစ္စာ မဟုတ်တော့ရကား (၁၀)ရက် လွန်သော်လည်း နိဿဂ္ဂိမထိုက်တော့ပေ။
ဤသိက္ခာပုဒ်၌ လာသည့် ဝိကပ္ပနာပြုပုံ ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ပြုပုံများကို ကွဲကွဲပြားပြား နားလည်သင့်ပါသည်။
ဝိကပ္ပနာနှစ်မျိုး ၁။
သမ္မုခဝိကပ္ပနာ၊ ၂။
ပရံမုခဝိကပ္ပနာ-ဟု ဝိကပ္ပနာ နှစ်မျိုး ရှိ၏၊ ထိုတွင် “သံမုခေန = မိမိနှုတ်ဖြင့်၊ ဝိကပ္ပနာ = ဝိကပ္ပနာပြုခြင်းသည် သမ္မုခဝိကပ္ပနာမည်၏ဟူသော ဋီကာနှင့်အညီ သင်္ကန်းရှင်ကိုယ်တိုင် မိမိနှုတ်ဖြင့် ဝိကပ္ပနာပြုခြင်းသည် သမ္မုခဝိကပ္ပနာ မည်၏၊ ဝိနည်းဓိုရ် တစ်ပါးပါးထံ အပ်နှံ၍ သူတစ်ပါးဟု ဆိုအပ်သော ထိုဝိနည်းဓိုရ်၏ နှုတ်ဖြင့် ဝိကပ္ပနာပြုခြင်းသည် ပရံမုခဝိကပ္ပနာ မည်၏၊ သမ္မုခဝိကပ္ပနာ (၂) မျိုး ဤသမ္မုခဝိကပ္ပနာ၌လည်း မိမိပေးလိုရာ သီတင်းသုံးဖော်က အနီးအပါး ၌ ရှိစဉ် တိုက်ရိုက်ဝိကပ္ပနာပြုပုံ တစ်မျိုး၊ မိမိပေးလိုရာ သီတင်းသုံးဖော်က အဝေးမှာရှိစဉ် ဝိကပ္ပနာ ပြုပုံတစ်မျိုးအားဖြင့် နှစ်မျိုးရှိ၏၊ (ပရံမုခဝိကပ္ပနာမှာ တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိသည်။
) အနီးရှိသူအား သမ္မုခဝိကပ္ပနာပြုပုံ သင်္ကန်းရှင်က ဥုးတိဿအား ပေးလိုလျှင် ဥုးတိဿထံ ချဉ်းကပ်၍ သင်္ကန်းတစ်ထည်ကို ကိုင်၍ ဖြစ်စေ, အနီး၌ ချ၍ဖြစ်စေ ဣမံ စီဝရံ တုယှံ ဝိကပ္ပေမိဟု ဆိုပါ။
အများ၌ ဣမာနိ စီဝရာနိ တုယှံ ဝိကပ္ပေမိဟုဆို။
သင်္ကန်းက အနီးမှာ မရှိလျှင် အဝေးရှိရာကို ပြောပြ၍ (ဥပမာ-မန္တလေး နေခိုက် သင်္ကန်းက စစ်ကိုင်းမှာ ရှိလျှင် စစ်ကိုင်းမြို့ မည်သည့်နေရာမှာ မည်သည့် သင်္ကန်းရှိပါသည်ဟု ပြောပြ၍) ဧတံ စီဝရံ တုယှံ ဝိကပ္ပေမိဟု ဆိုပါ။
အများဖြစ်က - ဧတာနိ စီဝရာနိ တုယှံ ဝိကပ္ပေမိဟု ပြောင်း၍ ဆိုပါ။
ဣမံ စီဝရံ = ဤ သင်္ကန်းကို။
ဧတံ စီဝရံ = (စစ်ကိုင်း၌ ရှိသော) ထို သင်္ကန်းကို။
တုယှံ = သင့်အား (ဝိနည်းဓိုရ်က အကြီးဖြစ်အံ့၊ တုယှံ = အရှင်ဘုရားအား) ဝိကပ္ပေမိ = ဝိကပ္ပနာပြုပါ၏၊ (ဝါ) မိမိဥစ္စာအဖြစ်မှ ကင်းအောင် ပြုပါ၏၊ ဤနည်းဖြင့် ဝိကပ္ပနာပြုပြီးသောအခါ ထိုသင်္ကန်းကို မိမိနေရာ၌ ပြန်ယူ သိမ်းထားရုံကား သိမ်းထားခွင့်ရ၏၊ နိဿဂ္ဂိ မထိုက်တော့ပေ။
သို့သော် မိမိက ဥုးတိဿအား ပေးထား၍ ဥုးတိဿ၏ ပစ္စည်းဖြစ်သွားသောကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင် ဝတ်ရုံခြင်း, တစ်ဆင့်ပေးလှူခြင်း စသည်ကိုကား ပြုပိုင်ခွင့် မရှိသေးချေ။
အကယ်၍ သုံးစွဲလျှင် ဤသိက္ခာပုဒ်အရ ပါစိတ်အာပတ် သင့်သည်။
ထို့ကြောင့် ဥုးတိဿက ပစ္စုဒ္ဓိုရ် ပြုရဦးမည်။
(ဝါ) ဝိကပ္ပနာ ပြန်ရဦးမည်။
ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ပြုပုံ (ဝါ) ဝိကပ္ပနာပြန်ပုံ မယှံ သန္တကံ ပရိဘုဉ္ဇ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေဟိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ကရောဟိ အများ၌ မယှံ သန္တကာနိဟု ဆို။
(အနီး အဝေး အထူးမရှိ။
) ဝိကပ္ပနာပြုသော ရဟန်းက မိမိထက် ဝါကြီးအံ့။
မယှံ သန္တကံ ပရိဘုဉ္ဇထ ဝါ ဝိဿဇ္ဇထ ဝါ ယထာပစ္စယံ ကရောထ”ဟု လေးစားသောအားဖြင့် ဗဟုဝုစ်ဖြင့် ဆိုရ၏၊ မယှံ = ငါ၏၊ (ဝါ) (တပည့်တော်၏၊) သန္တကံ = ဥစ္စာဖြစ်သော သင်္ကန်း ကို။
(သန္တကာနိ = သင်္ကန်းတို့ကို။
) ပရိဘုဉ္ဇ ဝါ = သုံးဆောင်မူလည်း သုံးဆောင်ပါလော့။
ဝိဿဇ္ဇေဟိ ဝါ = စွန့်မူလည်း စွန့်ပါလော့။
ယထာပစ္စယံ = အကြောင်းအားလျော်စွာ။
(ဝါ) အလိုရှိသလို။
ကရောဟိ = ပြုပါလော့။
ဤသို့ ပစ္စုဒ္ဓိုရ် ပြုပြီးသောအခါ ထိုသင်္ကန်းကို မူလသင်္ကန်းရှင်က အလိုရှိသလို ပြုနိုင်ပြီ။
အဝေးရှိသူအား သမ္မုခဝိကပ္ပနာပြုပုံ မိမိ ပေးလိုရာပုဂ္ဂိုလ်က အနီး၌မရှိ အဝေး (အခြားကျောင်းတိုက်)၌ ဖြစ်နေလျှင် ဝိနည်းဓိုရ် တစ်ပါးပါးထံ သွား၍ မိမိ ပေးလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ နာမည်ကို လျှောက်ထားပြီးနောက် (ဥပမာ-မည်သည့်အရပ်၌ နေသူ ဦးတိဿ အား) ဝိကပ္ပနာ ပြုပေးလိုပါသည်ဟု လျှောက်ထားပြီးနောက် - ဣမံ စီဝရံ တိဿဿ ဘိက္ခုနော ဝိကပ္ပေမိဟု ဆို၍ ဝိကပ္ပနာပြုရ မည်။
ထိုနောက် ဝိနည်းဓိုရ်က တိဿဿ သန္တကံ ပရိဘုဉ္ဇ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေဟိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ကရောဟိဟု ပစ္စုဒ္ဓိုရ် ပြုပေးရမည်။
ပရံမုခဝိကပ္ပနာပြုပုံ မိမိကိုယ်တိုင် ဝိကပ္ပနာပြုနည်းကို နားမလည်၊ နားလည်သော်လည်း ပါးစပ်နာခြင်းစသော အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ဝိနည်းဓိုရ် တစ်ပါးပါးထံ ဣမံ စီဝရံ တုယှံ ဝိကပ္ပနတ္ထာယ ဒမ္မိဟု ပါဠိလိုဖြစ်စေ, ဤသင်္ကန်းကို ဝိကပ္ပနာပြုရန် အရှင်ဘုရားအား ပေးပါ၏ဟု မြန်မာလိုဖြစ်စေ ဆို၍ ပေးရမည်။
ထိုအခါ ဝိနည်းဓိုရ်က “အရှင်ဘုရားပေးလိုသော သီတင်းသုံးဖော် ကို ညွှန်ပြပါ”ဟု ဆိုလျှင် “မည်သည့်ကျောင်းနေ ဥုးတိဿအား ပေးလိုသည် စသည်ဖြင့် ညွှန်ပြရမည်။
ထိုအခါ ဝိနည်းဓိုရ်က - အဟံ ဣမံ စီဝရံ တိဿဿ ဘိက္ခုနော ဝိကပ္ပေမိဟု ဆို၍ ဝိကပ္ပနာ ပြုရမည်။
ထို့နောက် ဝိနည်းဓိုရ်ကပင် “တိဿဿ သန္တကံ ပရိဘုဉ္ဇ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေဟိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ကရောဟိ”ဟု ဆို၍ ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ပြုပေးရမည်။
ဘိက္ဓုနီ သာမဏေစသည်အား ပေးလိုလျှင် တိဿာယ ဘိက္ခုနိယာ, တိဿဿ သာမဏေရဿစသည်ဖြင့် အလိုရှိရာ သီတင်းသုံးဖော်၏ နာမည်ကို ထည့်၍ ဆိုပါ။
သမ္မုခဝိကပ္ပနာနှင့် ပရမ္မုခဝိကပ္ပနာ အထူး ကိုယ်တိုင် ဝိကပ္ပနာပြု၍ ဝိနည်းဓိုရ်က ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ပြန်သည်ကား သမ္မုခဝိကပ္ပနာ မည်၏၊ ဝိနည်းဓိုရ်က ဝိကပ္ပနာ ပြုပေး၍ ဝိနည်းဓိုရ်ကပင် ပစ္စုဒ္ဓိုရ် ပြန်သည်ကား ပရမ္မုခဝိကပ္ပနာ မည်၏၊ ဤကား အထူးတည်း။
(ဝဿိက = မိုးအခါ ဝတ်အပ်သော။
သာဋိက = အဝတ်သင်္ကန်း။
) မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာမှီးရာခေတ် (ကာလ), ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်ရုံရာခေတ်ကို ပြ၍ ထိုကာလ၌မဟုတ်ဘဲ ရှာလျှင်လည်းကောင်း, ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်လျှင်လည်းကောင်း နိဿဂ္ဂိပါစိတ်ဟု ပညတ်တော်မူသော သိက္ခာပုဒ်မှ ဖြစ်ပါသည်။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း ရတနဝဂ်၌လည်း ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ် ရှိသေး၏၊ ဝေဿ = မိုးအခါ၌။
အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ = အဓိဋ္ဌာန်တင်အပ်သော သင်္ကန်းသည်။
ဝဿိကာ မည်၏၊ မိုးအခါဝယ် ဝဿိကသာဋိကဟူသော နာမည်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်တင်၍ ဖြစ်စေ, အခြားအခါဝယ် ဝိကပ္ပနာပြု၍ဖြစ်စေ, ပရိက္ခာရစောဠ အဓိဋ္ဌာန်တင်၍ဖြစ်စေ ဆောင်အပ်သော သင်္ကန်းကို ဝဿိကသာဋိကဟု ခေါ်သည်။
သာဋိက သဒ္ဒါကား ဝတ္ထသဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်တည်း။
မိုးရေခံသင်္ကန်း ပမာဏ ဘုရားရှင်၏ အထွာတော်ဖြင့် အလျား - (၆)ထွာ၊ အနံ - (၂)ထွာခွဲမျှ ရှိသော နဂိုက မရှိလျှင် ဆက်စပ်ထားသော ပိတ်, ဖျင်စသည်ကို မိုးရွာသောအခါ ဝတ်၍ (ရေသနုပ်ကဲ့သို့ အသုံးချ၍) မိုးရေကို ခံကြရ ချိုးကြရသောကြောင့် မိုးရေခံသင်္ကန်းဟု ခေါ်သည်။
သင်္ကန်းဟုဆိုသော်လည်း ဆိုးရည်ဖြင့် ပကတိသင်္ကန်းရောင်ထွက်အောင် ဆိုးမှ မဟုတ်၊ ဆင်စွယ်ရောင်ကဲ့သို့ ခပ်ဝါဝါ အရောင်ထွက်ရုံမျှ တစ်ကြိမ်လောက် ဆိုးလျှင်ပင် ဝတ်ကောင်းပြီးဟု မှတ်ပါ။
ဤသင်္ကန်းပမာဏထက် လွန်လျှင်ကား သုဒ္ဓပါစိတ်တည်း။
မိုးရေခံသင်္ကန်းနှင့် စပ်၍ ၁။
ပရိယေသန = သင်္ကန်းရှာမှီးရာ ကာလ၊ ၂။
ကရဏ = ချုပ်ဆိုးခွင့် ကာလ၊ ၃။
နိဝါသန = ဝတ်ခွင့်ကာလ၊ ၄။
အဓိဋ္ဌာန = အဓိဋ္ဌာန်တင်ခွင့်ကာလဟု ကာလလေးမျိုး ပိုင်းခြားထားပါသည်။
နယုန်လပြည့်မှစ၍ ထိုလကွယ်အထိ (၁၄)ရက်သည် မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာရုံသာ အခွင့်ရသော ပရိယေသနကာလတည်း။
ဝါဆိုလဆန်း တစ်ရက်နေ့မှ စ၍ ဝါဆိုလပြည့်နေ့အထိ (၁၅)ရက်သည် မရသေးလျှင် ဆက်လက်ရှာခွင့်ရပြီး ချုပ်ဆိုးခွင့်, ဝတ်ခွင့်ရသော ခေတ် တည်း။
ဆိုခဲ့သော တစ်လအတွင်း အဓိဋ္ဌာန်တင်ခွင့် မရသေး။
ဝါဆိုလပြည့်ကျော် တစ်ရက်မှစ၍ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ (၄)လသည် မရသေးလျှင် ဆက်လက်ရှာခွင့်, ချုပ်ဆိုးခွင့်, ဝတ်ခွင့်, အဓိဋ္ဌာန်တင်ခွင့် (၄)မျိုးလုံးရသော (ပရိယေသန၊ ကရဏ၊ နိဝါသန၊ အဓိဋ္ဌာန) ခေတ်တည်း။
ကျန်သော တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် တစ်ရက်မှစ၍ လာမည့်နှစ် နယုန်လပြည့်အထိ (၇)လကား မိုးရေခံသင်္ကန်းနှင့် လုံးဝ မဆက်စပ်သော ပိဋ္ဌိသမယဟု မှတ်၊ ကျောဘက်နှင့်တူသော အပြင်ဘက်ကာလတည်း။
ရှေး၌ ဆိုခဲ့သော (၅)လကား ကုစ္ဆိသမယ ဝမ်းဘက်နှင့်တူသော အတွင်းဘက် ကာလတည်း။
ထပ်မံ၍ အကျဉ်းချုပ် မှတ်ရန် ရှာရာခေတ် ရှာနိုင်သောခေတ်သည် နယုန်လပြည့်ကျော်တစ်ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်အထိ (၅)လဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ဆိုး ကပ္ပဗိန္ဒုထိုး၍ ဝတ်ရာခေတ်သည် ဝါဆိုလဆန်းတစ်ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ (၄)လခွဲတည်း။
အဓိဋ္ဌာန်တင်ရာခေတ်သည် ဝါဆိုလပြည့်ကျော်တစ်ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ (၄)လတည်းဟုလည်းကောင်း မှတ်ပါလေဦး။
ပိတ်တိုဖျင်စ (၁၁) လ အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာမပြုဘဲ ထားခွင့်ရ နယုန်လပြည့်ကျော်တစ်ရက်နေ့မှ စ၍ သင်္ကန်းမချုပ်လောက်သော ပိတ်စ ဖျင်စ စသည်ကို မချုပ်ရသေးသမျှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာမပြုဘဲ ထားနိုင်၏၊ ကထိန်အာနိသင် ရပြန်လျှင် ပထမကထိန သိက္ခာပုဒ်အရ တပေါင်းလပြည့်နေ့အထိ ထားနိုင်၏၊ ဆက်စပ်၍ ချုပ်ဖို့ရန် မျှော်လင့်ချက် ပစ္စာသာသင်္ကန်း ရှိနေသေးလျှင် တတိယကထိနသိက္ခာပုဒ်အရ နောက်ထပ်တစ်လ (တန်ခူးလပြည့်)အထိ ထားနိုင်၏၊ ဤသို့ ဝါထပ်လျှင် (၁၁)လ၊ ဝါမထပ်လျှင်(၁၀)လ အဓိဋ္ဌာန်, ဝိကပ္ပနာမပြုဘဲ ထားခွင့် ရသည်ဟု မှတ်။
ချုပ်ဆိုးပြီးလျှင်ကား ဝဿိကသာဋိက အမည်ဖြင့် ဣမံ ဝဿိကသာဋိကံ အဓိဋ္ဌာမိဟု ဆို၍ မိုးလအတွင်း အဓိဋ္ဌာန်တင်ရမည်။
မိုးလလွန်လျှင်ကား ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ပြု၍ ပရိက္ခာရစောဠ သို့မဟုတ် ဝိကပ္ပနာ တစ်ခုခု သင့်ရာ ပြုထားရမည်။
မြန်မာပြန် အကြင် ဘိက္ခုနီသည် အိမ်ပိုင်ရာပိုင်ရှိ၍ ဂဟပတိအမည်ရသူနှင့်သော်လည်းကောင်း, ထိုဂဟပတိသားနှင့်သော်လည်းကောင်း, ရောရော နှောနှော နေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ဤသို့ပြောဆိုရမည်၊ (အဘယ်သို့ ပြောဆိုရမည်နည်း-ဟူမူ၊) အိုအရှင်မ... သင်သည် ဂဟပတိနှင့်လည်းကောင်း, ဂဟပတိ၏သားနှင့်လည်းကောင်း, ရောရော နှောနှော မနေပါလင့်၊ အိုအရှင်မ... ထိုသူတို့နှင့် ကင်းကင်းရှင်းရှင်းနေပါ၊ အရှင်မ၏ ကင်းကင်းရှင်းရှင်းနေခြင်းကိုသာ ဘိက္ခုနီသံဃာက ချီးမွမ်းပါသည်၊ ဤသို့ပြောဆိုရမည်၊ ဤသို့အခြားဘိက္ခုနီတို့က ပြောဆိုအပ်ပါလျက် ထိုဘိက္ခုနီသည် ရှေးအတိုင်းပင် (သူ့အနေကို မပြင်ဘဲ) ချီမြှောက် နေအံ့(သာ၍ကဲနေအံ့၊)ထိုဘိက္ခုကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ထိုအယူ ထိုနေပုံကိုစွန့်ဖို့ရာ ၃-ကြိမ်တိုင်အောင် ဉ တ်ကမ္မဝါစာဖြင့် ပြောဆို ဆုံးမရမည်၊ ၃-ကြိမ်တိုင်အောင် ပြောဆိုနေစဉ် ထိုအယူကိုစွန့်လျှင် (ပါစိတ် အပတ် မသင့်ကြောင်းဖြစ်၍ ကောင်းသေး၏၊ ဒုက္ကဋ် အာပတ်တော့ သင့်လေပြီ။
မြတ်စွာဘုရားရှင် ရွှေလက်ထက်တော်အခါ၌ ဤသိက္ခာပုဒ်တော်ဖြစ်လာသော ကာလမှစ၍ ဤနည်းအတိုင်းသာလျှင် ဓားဖြင့် လှီးဖြတ် စီရင်ဝတ်ရုံကြသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ---တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော တိစီဝရေ ကရိယမာနေ သဗ္ဗံ ဆိန္နကံ နပ္ပဟောတိ။
(ဝိ၊၃၊၄၁၂။