kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဘာသာဗေဒ၊ သတ္တဗေဒ ပညာရပ်များဖြင့် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မှ M.Phil. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ မော်လမြိုင် ကောလိပ်၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ်၊ လုပ်သားများ ကောလိပ်၊ အဝေးသင် တက္ကသိုလ်၊ နိုင်ငံခြားဘာသာ သိပ္ပံတို့တွင် နည်းပြ၊ လက်ထောက် ကထိက၊ ကထိက၊ တွဲဖက် ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျို နိုင်ငံခြားဘာသာသင် တက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်၌ ဧည့်ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထိုတက္ကသိုလ်တွင် The Sound System in Burmese နှင့် Morphology of Burmese Words စာအုပ် နှစ်အုပ် ရေးသား ပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကျောင်းသား ဘဝကပင် ကဗျာများ ရေးစပ်ခဲ့ပြီး သုတေသန စာတမ်းများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံခြားဘာသာ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် တွဲဖက် ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကဗျာ၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ချယ်ရီ၊ ဂီတပဒေသာ၊ ငွေတာရီ၊ စာပေဂျာနယ်၊ စာပေလုပ်သား၊ စာပန်းခင်း၊ စံပယ်ဖြူ စသည့် ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း မျိုးစုံတို့တွင် ကဗျာများ အပုဒ် ၅၃၈ ပုဒ်ကျော်၊ ဆောင်းပါး အပုဒ် ၆ဝ နီးပါးနှင့် လုံးချင်းကဗျာ စာအုပ် သုံးအုပ် ရေးသားခဲ့သည်။
ဝတ္ထုတို ဘာသာဗေဒ စာအုပ်များလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်မင်းမော်သည် ကဗျာများ အပြင် ဘာသာဗေဒနှင့် ပတ်သက်သော ဆောင်းပါးများကိုလည်း မဂ္ဂဇင်းများတွင် အခန်းဆက် ရေးသားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး တက္ကသိုလ်မင်းမော်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ဝ ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်တင်တင်ဌေး ကျန်ရစ်သည်။
ရေးသားပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ ဘဝတေးသံ ကဗျာများ ၁၉၆၅ သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၁) ၁၉၈၉ သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၂) ၁၉၉၀ ဘာသာဗေဒ သဒ္ဒဗေဒ သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၃) ၂၀၀၄ သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၄) ၂၀၀၅ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|ဒေါက်တာအောင်နိုင် (ဆေး/သု) ဒေါက်တာအောင်နိုင် (ဆေး/သု) (၁၉၄၈) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးအောင်နိုင် ၂။
မိဘအမည် - ဦးထွန်းအောင် + ဒေါ်ရင်မေ ၃။
မွေးသက္ဗရာဇ် - ၂၃၊ ၈၊ ၁၉၄၈ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - ရန်ကုန်မြို့ ၅။
ကလောင်အမည်ခွဲများ - မြင့်ဦး၊ အဂ္ဂအောင်နိုင်၊ သံမီးကျည်၊ ဆရာနိုင် (ရန်ကင်း)၊ မောင်ချင်း၊ အောင်ကိုနိုင် ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးထွန်းအောင်နှင့် အမိ ဒေါ်ရင်မေတို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း သုံးယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အထက (၇) ဗိုလ်တထောင်မှ အထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
တိုင်းရင်း ဆေးပညာ သုံးဘာသာ စာမေးပွဲကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဖြေဆို အောင်မြင်သည်။
အနောက်တိုင်း ဆေးပညာ M.B.B.S. ဘွဲ့ကို ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဆေးပညာ မဟာသိပ္ပံ (ဆေးဝါးဗေဒ) ဘွဲ့လွန် ဒီဂရီကို ၁၉၈ဝ မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်ထိ ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) တွင် တက်ရောက် အောင်မြင်သည်။
ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်မှ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အုပ်ချုပ်မှု ဆိုင်ရာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ (D.M.A.) ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သမားတော် စာစောင်တွင် မြင့်ဦး ကလောင် အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇၅ မှ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်အထိ မန္တလေး တိုင်းရင်းဆေးသိပ္ပံတွင် လက်ထောက် ကထိက အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ် ကြက်ခြေနီ အသင်း အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဆေးသုတေသန ဦးစီးတွင် သုတေသန အရာရှိ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းဆေး ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ် အတွင်း ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့နှင့် ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ်တွင် စီမံချက် မန်နေဂျာ အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဆင့်မြင့် အနောက်တိုင်း ဆေးဝါးဗေဒ ပညာရပ်များကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်၌ လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ ဝူဟန်မြို့၊ ဟူဘေးပြည်နယ် တက္ကသိုလ်နှင့် ဘေးဂျင်းမြို့ တိုင်းရင်းဆေး တက္ကသိုလ်တို့တွင် တရုတ် ဆေးပညာနှင့် ဓာတ်အပ်စိုက် ပညာတို့ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့ရှိ ရှိဘာနာရားစ် ဟိန္ဒူ တက္ကသိုလ်တွင် အာယုဗေဒ အဆင့်မြင့် ဆေးပညာရပ်များကို လည်းကောင်း ဆည်းပူးခဲ့သေးသည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းဆေး ပညာ ဦးစီးဌာန ခေတ္တညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းဆေး ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) စီမံခန့်ခွဲရေး အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ယခုအခါ နက္ခတ္တရောင်ခြည် မဂ္ဂဇင်း၊ သုခချမ်းသာ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ဒေါက်တာအောင်နိုင်သည် မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း၊ စင်ကာပူ နိုင်ငံများသို့ ဆေးပညာ လေ့လာရေး ခရီးများလည်း သွားရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာသည် အမှတ် (၃၀)၊ ဆေးရုံလမ်း၊ ပြည်သာယာရိပ်သာ၊ ရန်ကင်း မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တွင် ဇနီး ဒေါက်တာဖြူဖြူဝင်း၊ သားသမီး သုံးဦးတို့နှင့် အတူ နေထိုင်ရင်း စာပေများ ဆက်လက် ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ပွဲတွေ့ကုထုံး လိုရာသုံး ၁၉၉၁ ၂။
သုတအဖြာဖြာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ (၁) ၁၉၉၀ ၃။
သုတအဖြာဖြာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ (၂) ၁၉၉၁ ၄။
သုတအဖြာဖြာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ (၃) ၁၉၉၂ ၅။
သုတအဖြာဖြာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ (၄) ၁၉၉၆ ၆။
သုတအဖြာဖြာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ ပေါင်းချုပ် ၂၀၀၀ ၇။
ကျန်းမာရေး သုတ အဖြေလွှာ (၁) ၁၉၉၈ ၈။
ကျန်းမာရေး သုတ အဖြေလွှာ (၂) ၁၉၉၉ ၉။
ကျန်းမာရေး သုတ အဖြေလွှာ (၃) ၂၀၀၁ ၁၀။
ကျန်းမာရေး သုတ အဖြေလွှာ (၄) ၂၀၀၂ ၁၁။
ကျန်းမာစေကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းများ (ဒေါက်တာအောင်နိုင် + ဒေါက်တာဖြူဖြူဝင်း) ၁၉၉၆ ၁၂။
ရောဂါသုတ ဆေးသုတ ၂၀၀၁ ၁၃။
နိုင်ငံတကာရိုးရာ ဆောင်းပါးများ (ဒေါက်တာအောင်နိုင် + ဒေါက်တာဖြူဖြူဝင်း) ၂၀၀၂ ၁၄။
တရုတ်ရိုးရာ ဓာတ်ပြင် လက်နှိပ်ဗေဒ ၂၀၀၂ ၁၅။
ဖွေဖွေရှာရှာ တိုင်းရင်းဆေးပညာ ၂၀၀၅ ၁၆။
မြန်မာမှုနှင့် တိုင်းရင်း ဆေးပညာ ၂၀၀၆ ၁၇။
သက်ရှည်ကျန်းမာ တရုတ်ရိုးရာ ဓာတ်စာ ၂၀၀၆ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဆရာမြလှိုင်ကို ၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဖျာပုံမြို့၌ အဖ ဦးစိန်သွင်၊ အမိ ဒေါ်ကျင်မြို့တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက် အနက် ဆဋ္ဌမမြောက်သားဖြစ်သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံ မြို့နယ်လုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံမြို့နယ် တို့ဗမာ အစည်းအရုံး အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၌ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ပြီးသည် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံခရိုင် ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဖျာပုံမြို့နယ် ဖဆပလ အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆-၄၇ ခုနှစ်၊ ဖျာပုံမြူနီစပယ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၈-၅၂ ခုနှစ်တွင် မြိတ်ခရိုင် စစ်ရဲတပ်ရင်း တပ်ခွဲ (၁၁)၊ မြိတ်ခရိုင် စစ်ဝန်ကြီးထမ်းတပ် ခေတ္တတပ်ရင်းမှူး၊ ၁၉၅၃-၅၆ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေးဌာနတွင် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး အရာရှိ၊ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စာပေစိစစ်ရေး ဌာန၊ စာပေ စိစစ်ရေးမှူး၊ တောင်သူလယ်သမား ဂျာနယ် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်း၌ စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ နဝဒေး၊ မိုးဝေ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
'ဘဝနေဝင်ချိန်နှင့် ကျွန်တော်ငယ်စဉ်က အကြောင်း' အခန်းဆက် ဝတ္ထုမှာ လူကြိုက်များလှသည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် 'တော်လှန်ရေးဝတ္ထုတိုများ' ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။
'ဘုန်းကြီးကျောင်း ဒေါက်တာ မြတ်ကျော်နှင့် ကျွန်တော်ငယ်စဉ်က အကြောင်း' လုံးချင်း ဝတ္ထုများကိုလည်း ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဆရာမြလှိုင်သည် ၁၄၊ ၁၁၊ ၉ဝ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ တော်လှန်ရေးဝတ္ထုတိုများ ၁၉၇၅ ဘုန်ကြီးကျောင်းသား ဒေါက်တာမြတ်ကျော် ၁၉၇၆ ကျွန်တော်ငယ်ငယ်က အကြောင်းများ ၁၉၇၇ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၈ စက်တင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ်ထုတ် 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)' စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|မောင်မြန်မာ (ခေါ်) ဦးတင်လှ မောင်မြန်မာ (ခေါ်) ဦးတင်လှ (၁၉၁၇-၂၀၀၄) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးတင်လှ ၂။
မိဘအမည် - ဦးလွှာ + ဒေါ်အုန်းရှင် ၃။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၅၊ ၅၊ ၁၉၁၇ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - သုံခွမြို့နယ်၊ ဥက္ကံကျေးရွာ ၅။
ကလောင်အမည်ခွဲများ - မောင်မြန်မာ၊ တက္ကသိုလ်နေနတ်နွယ်၊ မောင်လူထွေး ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် မောင်မြန်မာ အမည်ဖြင့် စာပေများ ရေးသားပြုစုသူ ဦးတင်လှကို အဖ ဦးလွှာ၊ အမိ ဒေါ်အုန်းရှင်တို့က ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် သုံးခွမြို့နယ် ဥက္ကံကျေးရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဦးတင်လှသည် ငယ်စဉ်က ဥက္ကံကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း (ဆရာဦးဘခင်)၊ သုံးခွမြို့ မက်သဒစ် အလယ်တန်းကျောင်း၊ သန်လျင်မြို့ မက်သဒစ် အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက် ပညာသင်ယူပြီး ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာ (မြန်မာစာဂုဏ်ထူး) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
လန်ဒန် တက္ကသိုလ် School of Oriental and African Studies ၌ Lexicography and Linguistics ပညာရပ်များ သင်ယူခဲ့သည်။
ဦးတင်လှသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ် အထိ ကျောက်ကုန်းမြို့တွင် လက်ထောက်မြို့ပိုင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ ခုနှစ် အထိ မြန်မာ့အသံ၊ အသံလွှင်ဌာန လက်ထောက် သတင်းအယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ တာဝန် ထမ်းဆောင်ပြီး အဘိဓာန် စာတည်းမှူး တာဝန်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် အထိ မြန်မာစာအဖွဲ့ အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ် အထိ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာ တက္ကသိုလ် ဘာသာခြား စာပေသင်ကျောင်းတွင် မြန်မာစာ ဧည့်ပါမောက္ခ အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဦးတင်လှသည် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၊ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၊ ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်းတို့နှင့် တို့ကျောင်းသား မဂ္ဂဇင်း စာစောင်တို့တွင် မောင်မြန်မာ၊ တက္ကသိုလ်နေနတ်နွယ် ကလောင်အမည်ဖြင့် စာပေများ ရေးသားခဲ့သည်။
အမည်ရင်း ဦးတင်လှဖြင့် ရေးသားသော 'မြန်မာမှု' စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသား စာပေဆု (မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ စာပေဆု) တတိယ ရရှိခဲ့သည်။
သက်ကြီး စာပေပညာရှင် စာရေးဆရာကြီး မောင်မြန်မာ ခေါ် ဦးတင်လှသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသမီး နှစ်ဦးနှင့် မြေးနှစ်ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ရှေးဟောင်းလက်မှုပညာ ပေါင်းချုပ်ကျမ်း (တည်းဖြတ်) ၁၉၆၀ မြန်မာ့သံယောဂဒီပနီကျမ်း (တည်းဖြတ်) ၁၉၆၂ ဘာသာနှင့်စာပေ ၁၉၆၆ မြန်မာမှု့ ၁၉၆၆ ရိုးရာပုံပြင် စာပေစာတမ်းများ ၁၉၈၉ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၈ စက်တင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ်ထုတ် 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)' စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အားကစားသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဆရာကြီး မြဇင်ကို မဟာသရေစည်သူ ဦးဘိုးအုံးနှင့် ဒေါ်ထားရင်တို့က ၁၂၈၉ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆုတ် ၈ ရက် (၁၅၊ ၆၊ ၁၉၂၇) နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။
B.A. (Hons.) Yangon, Master Of Public Administration (Harvard) ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးဌာန၊ အမျိုးသား စီမံကိန်းဌာန၊ တော်လှန်ရေး အစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌရုံး၊ စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ မူဝါဒ ညွှန်ကြားရေးအဖွဲ့၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် အသံလွှင့် ဦးစီးဌာန၊ အနုပညာ ဦးစီးဌာနနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဗိမာန် ဦးစီးဌာန၊ အမျိုးသား မှတ်တမ်းများ မော်ကွန်းတိုက် ဦးစီးဌာနများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်)၊ ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်) များ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
The working People’s Daily, Editorial Writer, Weekly columnist အဖြစ် A pot of plain tea (Po YaZa), The Banboo Clipper (Zagadaungzar), Science and Technology (Epsilon) တို့ အပတ်စဉ် ရေးသားခဲ့သည်။
စွန်းလွန် ဝိပဿနာ၊ Shwe Dagon Pagoda (1972)၊ Emerald Lake (Classical Myanmar Poems)၊ Modern Burmese Poetry (Translations)၊ ကဗျာ့နရီနှင့် နိမိတ်ပုံ၊ The Yellow Robe and Other Poem’s (Original)၊ ရာမနှင့် ဆုံဆည်းခြင်း၊ (Translation of AuThur Darks Novel)၊ Do’s and Don’ts in Myanmar Yangon၊ Green City of Grace (Coffee-Table Book for YCDC)၊ စစ်တောင်းတံတားကြီး ချိုးခဲ့စဉ်က (ဘာသာပြန် ဝတ္ထုရှည်) များကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဇနီး ဒေါ်ခင်မြလှိုင်နှင့် သားမောင်သက်ဝင်း၊ သမီး ဇင်ဇင်တို့ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ယခုအခါ ရန်ကုန်မြို့၌ နေထိုင်လျက် စာပေများကို ပြုစု ရေးသားလျက် ရှိသည်။
နေရပ်လိပ်စာမှာ တိုက် ၅၀၇-ဒီ၊ ၆-လွှာ၊ ပုလဲကွန်ဒို၊ ဗဟန်းမြို့နယ်ဖြစ်သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ စွန်းလွန်းဝိပဿနာ ၁၉၆၈ Shwe Dagon Pagoda(1972) ၁၉၇၂ Emerald Lake(Classical Myanmar Poems) ၁၉၇၃ မြကန်သာ ၁၉၇၃ ကဗျာ့နရီနှင့် နိမိတ်ပုံ ၁၉၇၃ The Yellow Robe and Other Poems ၁၉၇၃ စစ်တောင်းတံတားကြီး ချိုးခဲ့စဉ်က ၁၉၇၇ Modern Burmese Poetry (ခေတ်ပေါ်မြန်မာ့ကဗျာ) ၁၉၇၈ Yangoon Green City Of Grace ၁၉၇၉ (Coffee-Table Book for YCDC) ဝေဖန်ရေး စာပေစာတမ်းများ (တက်တိုးနှင့် တွဲရေး) ၁၉၈၆ ရာမနှင့် ဆုံစည်းခြင်း ၁၉၉၃ Do’s and Don’ts in Myanmar ၁၉၉၄ ဘာသာပြန်ရည်ညွှန်း (အခြားငါးဦးနှင့် တွဲ၍) ၁၉၉၅ အားမာန်သစ် စာပေမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေတဲ့ သန်းဝင်လှိုင် ရေးသားပြုစုတဲ့ 'အကျော်ဇေယျ စာဆိုတော်များ' နဲ့ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၈ စက်တင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ်ထုတ် 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)' စာအုပ်တို့မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ခင်မောင်ညို (ဘောဂဗေဒ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စီးပွားရေးပညာရှင်၊ စာရေးဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးချစ်ဦး၊ အမိ ဒေါ်မြရင်တို့က မွေးဖွားသည်။
အထက ငါန်းဇွန်၊ အထက မြင်းမူ၊ အထက (၁) စစ်ကိုင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၇၁ မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ စီးပွားရေးပညာ B.Econ. (P.D.) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်း အမှတ်(၂)ဒေသကောလိပ်တွင် နည်းပြဆရာ အဖြစ် စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊ ဒဂုံတက္ကသိုလ် တို့တွင် သင်ကြားပို့ချခဲ့ပြီး၊ စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် ဘောဂဗေဒဌာနတွင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ ကထိကအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်မှ မဟာဒဿန (ဘောဂဗေဒ) M.Phil. (Eco) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၇၁ တွင် ဗုဒ္ဓ ဓမ္မ လောက စာစောင်မှ တဆင့် စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူ ဖွံ့ဖြိုးမှု အတွေ့အကြုံ (နေမျိုးထွန်းနှင့် တွဲဖက်၍)၊ ဗုဒ္ဓအလိုကျ လုပ်ငန်းခါင်၊ စီးပွားရေးမျက်စိ စာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် လူမှု ဆက်ဆံရေး နည်းဗျူဟာ စာအုပ်၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်သော လုပ်ငန်းရှင်နှင့် အိမ်တော်၌၊ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ စီးပွားရေး ပြဿနာ ၁၀ဝ အဖြေရှာ၊ သင့်ကိုယ်ထဲက ခေါင်းဆောင်၊ လူတိုင်းတွက်တာ ခေါင်းဆောင်မှု ပညာ စာအုပ်များ၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သင့်ဖောက်သည်ကို ဘယ်လို ဆက်ဆံမလဲ၊ ဖြေရဲရင် မေးကြည့်၊ ဂျာနယ်ကြိုက် စီးပွားရေး၊ ကမ္ဘာ့စီးပွား၊ မြန်မာ့စီးပွား စာအုပ်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ခင်မောင်ညို (ဘောဂဗေဒ) ကလောင်အမည်ဖြင့် စီးပွားရေးပညာ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာနှင့် ပတ်သက်သော စာအုပ်ပေါင်း ၃ဝ ကျော် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းနှင့် စာစောင်များတွင် ရေးသားလျက် ရှိသည်။
အခြားလုပ်ဆောင်မှုများ ၁၉၉၈ မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၂၀၀ဝ မှ ၂၀၀၇ အထိ ခေတ်လူငယ် တွင် အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်ထိ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၌ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး (Deputy Director) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် E-Trade eTrade Myanmar Co., Ltd ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူလျက်ရှိသည်။
မိသားစု ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်မိုးမိုးခိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၃ ဒီဇင်ဘာတွင် သမီးငယ် မစုနွယ်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေး ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ယုဝတီခင်ဦးကို ဆရာဝန်ကြီး ဦးလှမောင်နှင့် အမိဒေါ်ခင်ရီတို့က ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သားသမီး နှစ်ဦးအနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်၍ ငယ်နာမည်များမှာ စန္ဒီလှမောင်နှင့် ကစ်တီ ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ရီရီလှ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။
M.B.B.S., D.C.H., F.N.C.P. (UNU) ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့ပြီး ကလေးအထူးကု ဆရာဝန်ကြီး၊ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ မိခင်နှင့် ကလေးကျောင်း၊ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန (ငြိမ်း)၊ အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်၊ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန(ငြိမ်း)၊ မြန်မာနိုင်ငံ မိခင်နှင့် ကလေး စောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (ဗဟို) ဂုဏ်ထူးဆောင် နာယက၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဆရာဝန်အသင်း၊ အမျိုးသမီး ဆရာဝန်များ အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးရေးရာ လုပ်ငန်း ကော်မတီ (စီးပွားရေး ဆပ်ကော်မတီ) အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး အားကစားအဖွဲ့ချုပ် နာယက၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး စီးပွားရေး စွမ်းဆောင်ရှင်များ အသင်း နာယကအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသည်။
ဗဟန်းမြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့တွင်လည်း နာယက တဦး ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၁/၂၀၀၃) ဖြင့် သီဟသုဓမ္မသိင်္ဂီဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် စာပေ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး ရေးသားခြင်း ဝါသနာပါသောကြောင့် အသက် ၇ နှစ် အရွယ် တတိယတန်းတုန်းကပင် ဗလာစာအုပ် တအုပ်နှင့် စိတ်ကူးယဉ် ရေးသားခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မိသားစုနှင့် ကွမ်းခြံကုန်း မြို့နယ်သို့ စစ်ပြေးဘဝနှင့် ရောက်သွားခဲ့သည်။
ထိုမြို့တွင် ဖခင်ကြီးက မြို့နယ် ဆရာဝန် အဖြစ် ဆေးရုံသို့ အလုပ်သွားစဉ် တကောက်ကောက် လိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် မိခင်ဖြစ်သူ စစ်မဖြစ်မီက စုဆောင်းထားသော ဂန္တလောက၊ ကဝိမျက်မှန်၊ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၊ မှော်ဘီဆရာသိန်းကြီး၊ ဒဂုန်ခင်ခင်လေး၊ ဒဂုန် ခင်းလေးဆွေ၊ မဟာဆွေ၊ မင်းဆွေနှင့် ရွှေဥဒေါင်းတို့ ရေးသားသော စာအုပ်များ ဖတ်ခဲ့သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများကို 'ခင်ဦး' ကလောင်အမည်ဖြင့် ယုဝတီဂျာနယ်၊ တိုင်းရင်းမေ ဂျာနယ်တို့တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်၊ ဂျာနယ်ကျော်၊ တိုင်းရင်းမေ၊ တိုင်းရင်းသူ ဂျာနယ်များသို့လည်း ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ပေးပို့ခဲ့သည်။
၇ တန်းနှစ်က ယုဝတီဂျာနယ်တွင် အပတ်စဉ် စာရေးခြင်း၊ ကဗျာ ကွန့်မြူးခြင်းတို့ဖြင့် 'ယုဝတီ ကလောင်ရှင်ဘွဲ့' ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၈ နှစ်တွင် ယုဝတီဂျာနယ်မှ 'ယုဝတီဘွဲ့' ထပ်မံ ချီးမြှင့်လိုက်သော အခါ ဆရာဝန် (အမ်ဘီဘီအက်စ်) ဘွဲ့ ရလိုက်သကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာခဲ့ရသည်။
မြဝတီ၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ ကလောင်စုံ၊ မိုးဝေ၊ စုံထောက် မဂ္ဂဇင်း၊ ဆန်းညွန့်ဦး မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ရွှေစင်ဦး၊ ညီမလေး၊ ပါးမို့နီနီ၊ ဆုထူးငယ် ပန်ရွယ်သွန်း၊ ချစ်သမျှကို၊ ရွှေကြက်သံချို၊ ကျော့လှပဟန်၊ ချစ်ကြသည် ဆိုရာဝယ်၊ သီတာသောင်ခြေဦး၊ မောင့်အသက်လို ချစ်တဲ့ထား စသည့် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်များ ရေးသားခဲ့သည်။
အိုးဝေမဂ္ဂဇင်း၊ ကမာရွတ် မဂ္ဂဇင်း၊ ဆေးသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း၊ မြန်မာအမျိုးသမီး မဂ္ဂဇင်း၊ ရွှေစင် မဂ္ဂဇင်း (အင်းလျားဆောင်) တို့တွင် တွဲဖက်စာတည်း အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သက်လျာဦး (နှစ်ကျပ်တန်) လုံးချင်းဝတ္ထုကို ဆေးတက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်နေစဉ် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် အမ်ဘီဘီအက်စ်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းဆွေ (B.Sc., D.S.I. (Delf), M.S.A.M. (New York) နှင့်၊ လက်ရှိ အလုပ်အကိုင် (ဥက္ကဋ္ဌ WYZ PTE LTD) နှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
သားဖြစ်သူ ဇော်ဝင်းဆွေ (M.D., WYZPTE LTD) (Director, Victory Enterprise Ltd., စင်ကာပူ) တဦးတည်းသား ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့သို့ ကလေးသူငယ် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အထူးဆေးပညာ၊ မိခင် ကလေး ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လက်တွေ့ပညာ ဆည်းပူးရန် ပညာတော်သင် အဖြစ် ထွက်ခွာ၍ ပညာဆည်းပူး သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ (မနီလာ)၊ ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ (ဘန်ကောက်)၊ အင်ဒိုနီးရှား (ဂျကာတာ)၊ မလေးရှား၊ အီဂျစ်(ကိုင်ရို) နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးပွဲများ၊ အစည်းအဝေးများကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ (မနီလာ) UNU မှ အာဟာရနှင့် ပတ်သက်သော (Fellowship) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
အတတ်ပညာနှင့် ဝါသနာများမှ ထွက်လာသော မေတ္တာ၊ စေတနာများဖြင့် တိုင်းပြည် အကျိုးပြု စာပေများ ရေးသားခဲ့သည်။
ယခုအခါ ကျန်းမာရေး ပညာပေး ဆောင်းပါးများ၊ ခရီးသွား ဆောင်းပါးနှင့် ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများကို သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ရေးသား၍ နိုင်ငံဂုဏ်ရည် မဂ္ဂဇင်း၊ အမျိုးသမီးရေးရာ မဂ္ဂဇင်း၊ မေတ္တာစမ်းရေ မဂ္ဂဇင်း၊ ရွှေမောင်းသံ ဂျာနယ်၊ ကလျာ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားချက် ရှိသည်။
အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် အမျိုးသား ဘာသာ သာသနာ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ လူမှုရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကဗျာ၊ စာပေများကို အဆက်မပြတ် ရေးသား၍ အမှတ် (၂၁)၊ ရွှေတောင်ကြားရိပ်သာ၊ ငွေဝတ်မှုံရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် မိသားစုနှင့် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များ သက်လျာဦး ၁၉၅၂ ကလေးများနှင့် ကလေးဆရာဝန် ၁၉၇၃ ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်းနှင့် မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည်များ ၁၉၉၈ ရောဂါသုတ၊ ဆေးသုတ ၁၉၉၈ ရွှေစင်ဦးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ ၁၉၉၉ ရင်သွေး ကျန်းမာရေး ရှုထောင့်အဖြာဖြာ ၂၀၀၀ ရွှေနိုင်ငံ၏ အလှသစ္စာများ ၂၀၀၃ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ယုဝတီကြည်ဝေကို ပဲခူးခရိုင်၊ ပိန်းဇလုတ်မြို့နယ် ကင်မွန်းခြုံရွာနေ အဖ ဦးကြာခိုင်နှင့် အမိ ဒေါ်အုံးယဉ်တို့က ၁၉၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်စည်က 'မကြည်ဝေ' ဟု ဖခင်ဖြစ်သူက ပညတ်ခဲ့သော်လည်း မိခင်ကြီးကမူ ချစ်စနိုးဖြင့် 'အလတ်မ' ဟု ခေါ်ပြီး 'ကျော်စံရွှေ' ဟုလည်း အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ယုဝတီကြည်ဝေသည် ငယ်ရွယ်စဉ် ငါးနှစ်၊ ခြောက်နှစ်သမီး အရွယ်ကပင် စာတတ်ချင်သောသူ တဦး ဖြစ်သည်။
မိဘများ ပြောဆိုသော စကားများကိုလည်း တလုံးမကျန် မှတ်သားထားပြီး သူငယ်ချင်း အပေါင်းအသင်းများကို ပုံဝတ္ထုများသဖွယ် ပြောပြတတ်သော ဝါသနာ ရှိခဲ့သည်။
မိဘရိုးရာမှာ လယ်ယာတောင်သူများ ဖြစ်သော်လည်း သူသည် စာပေပညာ တတ်လိုစိတ် ပြင်းပြလွန်းသည်။
စာသင်ချင်လွန်းသဖြင့် မိဘများထံ ပူဆာတောင်းပန်၍ အသက်ဆယ်နှစ် အရွယ်မှ ကျောင်းစနေရသည်။
ထိုစဉ်က ကင်မွန်းခြုံရွာတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းမှ လွဲ၍ သိပ္ပံစာသင်ကျောင်းများ မရှိသဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးကုသလထံတွင် ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။
ယုဝတီကြည်ဝေသည် အတန်းပညာကို ခုနစ်တန်းအထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ယုဝတီကြည်ဝေ၏ စာပေဘဝ အစကို ဖော်ပြရလျှင် မိခင်ဖြစ်သူ မြို့ဈေးမှ ဈေးဝယ်အပြန် ပစ္စည်းများကို ထုပ်ထည့် ပေးလိုက်သော သတင်းစာစက္ကူအဟောင်း၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်အဟောင်းများကို ယုဝတီကြည်ဝေသည် စုဆောင်းကာ ဖတ်တတ်သော အကျင့် ရှိခဲ့သည်။
ထိုသို့ ဖတ်သည့်အထဲမှ 'နေရီရီ နဒီတွင်းမှာလ၊ သီချင်းလေယူလာတော့၊ ငွေဖြူလွှာ သောင်ယံဘေးမှာလ၊ စာဆိုမောင် ရွှင်ကြည်အေးခါပ၊ ငေးတယ်လို့ မျှော်မိပါ၊ လှေကလေး ရွှေသွေး ဧရာပြင်မှ၊ နေဝင်ကို အဖော်ပြုပါလို့' ဟူသည့် ကဗျာ အပိုင်းအပြတ်လေးကို ဖတ်လိုက်မိသော အခါ သူ၏ စိတ်များ ရွှင်လာခဲ့သည်။
တခေါက်မှ ဆယ်ခေါက်သို့တိုင် ဖတ်ကြည့်ရာ ချက်ချင်း အလွတ်ရခဲ့သည်။
ထိုကဗျာကို ဖတ်ရသည့်နေ့မှ စ၍ စာရေးချင်သော စိတ်သည် တားမနိုင် ဆီးမရ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ယုဝတီကြည်ဝေသည် ကဗျာရေးသူ မည်သူမှန်း မသိခဲ့ပေ။
ဤကဗျာမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီခေတ်က ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းနှင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက် မဂ္ဂဇင်း (၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ) တွင် ပါရှိခဲ့သော ကဗျာ ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ယုဝတီကြည်ဝေသည် မြို့မှ အစ်ကိုဖြစ်သူ တခါတရံလာလျှင် ပါလာသော ဒဂုန်ခင်ခင်လေး (မမခင်) ၏ ဂုဏ်မြင့်သူ၊ ရွှေစွန်ညို စသော ဝတ္ထုများကို အစ်ကို ဖြစ်သူ အလစ်တွင် ခိုးဖတ်ခဲ့သည်။
သူသည် စာကြီးပေကြီးများကို မဖတ်ခဲ့ရသော်လည်း လက်လှမ်းမီသမျှ စာပေများကို လေ့လာခဲ့သည်။
အလတ်မ (ခေါ်) ကျော့ရွှေစံ (ခေါ်) ဒေါ်ယုဝတီကြည်ဝေသည် မုန်တိုင်းထန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ညများကို လျှောက်ခဲ့ရသည့် အဖြစ်ကိုသော် လည်းကောင်း၊ လရောင်အောက်မှ ပန်းပွင့်ကလေးများကို လှပစွာ တွေ့မြင်ခွင့် ရလျှင်သော် လည်းကောင်း၊ သူ၏ ဦးနောက်တွင်းဝယ် ချစ်စရာ၊ ဝမ်းနည်းစရာ၊ ဇာတ်လိုက်များ ပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းလေးများကို မွေးဖွားလာရသည်ဟု ဆိုသည်။
ယုဝတီကြည်ဝေသည် ယုဝတီဂျာနယ်၊ တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်၊ ငွေတာရီနှင့် မြဝတီ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်များ ရေးသားခဲ့လေသည်။
စာပေ ရေးသားခြင်းကြောင့် ကြုံတွေ့ရသော ဒုက္ခသည် သူ၏ စာပေ ဝါသနာကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆရာမ ယုဝတီကြည်ဝေက မှတ်ယူထားခဲ့သည်။
ဆရာမ ယုဝတီကြည်ဝေသည် ခင်ပွန်းသည် ကိုခင်မောင်နှင့် မောင်စမ်းဝေ၊ မောင်ကျော်နိုင်၊ မောင်အောင်ကျော်ဦး ဟူသော သားသမီး သုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ယုဝတီကြည်ဝေသည် စာပေ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အမှတ် ၁၄၈၊ ၄၈ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။
မြူနှင်းဝေမှောင်ခြယ် ၁၉၅၂ ၂။
ရိပ်ငြိမ် ၁၉၆၁ ၃။
တပွင့်ရွှေကြာ ၁၉၆၅ ၄။
မေတ္တာကို တံတားခင်း၍ ၁၉၆၆ ၅။
အရှေ့ဘက်ကမ်းပါး ၁၉၆၆ ၆။
ကျော့ကျော့စံ ၁၉၆၇ ၇။
အမျက်တော်ပြေပါစေ ၁၉၆၇ ၈။
မိုး၏တည ၁၉၆၈ ၉။
နားခိုရာ ၁၉၆၈ ၁၀။
ခရီးစဉ် ၁၉၆၈ ၁၁။
ကြေရာကြေကြောင်း တောင်းပန်ချင် ၁၉၆၉ ၁၂။
လက်ဆန့်တန်း၍ ကမ်းပါသည် ၁၉၇၀ ၁၃။
မေတ္တာကို စိန်ခေါ်ခက်ပါဘိ ၁၉၇၀ ၁၄။
ကရုဏာ ၁၉၇၁ ၁၅။
အနီးနှင့်အဝေး၊ အပြေးနှင့်အလိုက် ၁၉၇၁ ၁၆။
ချစ်ဖူးချစ်ငုံ ၁၉၇၁ ၁၇။
ငွေနှင်းမှုံမှုံ ၁၉၇၁ ၁၈။
မအေးချမ်း ၁၉၇၁ ၁၉။
ကြိုးပြတ်လျက်ရှိသောစောင်း ၁၉၇၂ ၂၀။
ကြိုးဝိုင်းထဲမှာ အလဲထိုးခံရခြင်း ၁၉၇၂ ၂၁။
ခရီးကြုံ ၁၉၇၂ ၂၂။
လေးခင်ခင် ၁၉၇၃ ၂၃။
ကြင်နာခြင်းတဝက်၊ ရက်စက်ခြင်းတပိုင်း ၁၉၇၄ ၂၄။
ခြောက်လှန့်တတ်သော လွမ်းအိပ်မက် ၁၉၇၄ ၂၅။
ပန်းဆံမြိတ်တို့ ကြွေမှာလားကွယ် ၁၉၇၅ ၂၆။
မိငြိမ်းချမ်း ၁၉၇၅ ၂၇။
မေတ္တာနှင်းနံ့မပြယ်မီ ၁၉၇၆ ၂၈။
လှပသော ပန်းကလေးများသော်မှ ၁၉၇၆ ၂၉။
အရှေ့ဘက်ကမ်းပါးမှသည် ၁၉၇၆ ၃၀။
အေးအေးငြိမ့် ၁၉၇၆ ၃၁။
မမအိ ၁၉၇၇ ၃၂။
လှပသော အရုဏ်ဦးများ ၁၉၇၈ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|ယုဝတီတင်လေးဝေ ယုဝတီတင်လေးဝေ (၁၉၂ဝ - ၁၉၉၆) အမည်ရင်း ဒေါ်တင်တင်ဖြစ်သည်။
၁၉၂ဝ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျိုတ်လတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ကျိုတ်လတ်မြို့ သွားစိုက်ဆရာကြီး ဦးဘဝေ၊ ဒေါ်လှဒန်တို့ဖြစ်ပြီး မွေးချင်း မောင်နှမ ၆ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် စာရေးခြင်း၊ စာဖတ်ခြင်းကို ဝါသနာ ကြီးခဲ့သည်။
မိဘများက ဝတ္ထုဖတ်ခြင်းကို တားမြစ်ကြသည့် ကြားကပင် သူငယ်ချင်းများနှင့် ဗလာစာအုပ် ကလေးထဲတွင် ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ဒဂုန် ခင်ခင်လေး ဦးစီးသည့် ယုဝတီ ဂျာနယ်တွင် 'မကြားရက်တဲ့အသံ' ဝတ္ထုဖြင့် စာပေနယ်သို့ ခြေချခဲ့သည်။
ယုဝတီ ကလောင်ရှင် အဖွဲ့တွင် ပါဝင်၍ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ စ၍ အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၃ မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ် အထိ တိုင်းရင်းမေ ဂျာနယ်တွင် ဝတ္ထုများ၊ ခရီးသွား ဆောင်းပါးများ၊ အမျိုးသမီးများအတွက် ဆေးပညာပေး မ,သဘာဝ အမေး အဖြေ၊ သားရေးသမီးရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
ယုဝတီ ဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
မြရတနာ၊ ရှေ့သို့၊ အလင်းရောင်၊ ငွေတာရီ၊ သွေးသောက်၊ သင့်ဘဝနှင့် ယုဝတီဂျနယ်တို့တွင် ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာကြီး ဦးသင်္ခါ ဖြစ်သည်။
ယုဝတီတင်လေးဝေသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ဝ ရက်နေ့၊ နံနက် ၅ နာရီ ၂ဝ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်သည်။
သားဦးဝေမြင့် (မင်းရဲသင်္ခ) နှင့် ချွေးမ ဒေါ်ခင်သန်းအေး (ဗဟိုဘဏ်) တို့ ကျန်ခဲ့သည်။
ဇွန်ပွင့် စာအုပ်တိုက်က ၂၀၀၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလမှာ ပထမ အကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'စာပေမောင်နှံတို့ရဲ့ ရွှေလက်ရာများ' စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။