kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တောင်သည် နဂနိုစီရင်စုနယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိပြီး နဂနိုစီရင်စုဘက်ရှိ ဟိုခုရှင်းတောင်ငါးခု (北信五岳, hokushingogaku) ထဲမှ တစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။
ဤတောင်၏ မူလအမည်သည် ခိုရှိနိုနခတောင် (越の中山, koshinonakayama) ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မယောခိုးတောင် (名香山, Myōkōsan) ဟူသည့်အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
တောင်၏ အမည်ကို ကံကောင်းစေသည့် စကားလုံးနှစ်ခုပါဝင်သည့် 妙高山 ဟူသည့် ရေးဟန်ဖြင့်လည်း ရေးသားကြသည်။
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ မယောခိုးတောင်သည် နှစ်သုံးသိန်းမတိုင်မီက မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က တောင်၏အမြင့်သည် ၂၈၀၀ မီတာ (၉၂၀၀ ပေ) နှင့် ၂၉၀၀ မီတာ (၉၅၀၀ ပေ) ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
လက်ရှိအမြင့်မှာ ၂၄၅၄ မီတာ (၈၀၅၁ ပေ) ဖြစ်သည်။
၁၉၀၀ နှစ်မတိုင်မီက တောင်ထိပ်တွင် အဓိကပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားသည်။
နှစ် ၆၀၀၀ ခန့်မတိုင်မီအချိန်ကာလကတည်းက တောင်၏ အဓိကမီးတောင်ဝပုံစံသည် လက်ရှိပုံစံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ Myokosan - Japan Meteorological Agency - Japan Meteorological Agency Myoko San - Geological Survey of Japan ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
သောက သည် ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်ပြီး စိတ်၏ ပူပန်ခြင်း၊ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း၊ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲခြင်း အစရှိသည့် အဓိပ္ပာယ်ရသော ဒေါမနဿဝေဒနာတစ်မျိုးကို ဆိုလိုသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ အဘိဓမ္မာတရားတော်အရ သောကသည် ဒေါသမူစိတ်နှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်တတ်သော စေတသိက်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သတ္တဝါတို့အား စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေသည့် အဓိကတရားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ပါဠိကျမ်းဂန်များတွင် သောကကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွင့်ဆိုထားသည်။
ပါဠိ: သောစနံ သောကော။
သောက (ပု) [ သုစ + ဏ။
၄၁၂။
သောစနံ သောကော။
မောဟဝိစ္ဆေဒနီ။
၂ဝဝ။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၃၄၄။
သုစနံ သောကော။
ဓာန်၊ဋီ၊၁၆၅။
ၐေါက- သံ။
သောအ၊ သောဂ-ပြာ၊ အဒ္ဓမာဂဓီ။
] စိတ်ပူပန်-စိတ်ပူဆွေး-စိုးရိမ်-ကြောင့်ကြ- ခြင်း၊ ဒေါမနဿဝေဒနာ။
တတ္ထ ကတမော သောကော၊ ဉာတိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ -- အညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ သောကော သောစနာ သောစိတတ္တံ အန္တောသောကော အန္တောပရိသောကော စေတသော ပရိဇ္ဈာယနာ ဒေါမနဿံ သောကသလ္လံ။
အယံ ဝုစ္စတိ သောကော။
အဘိ၊ဝိ၊၁ဝ၄၊ ၁၄၄။
ပဋိသံ၊၃၇။
သောစနကဝသေန သောကော ---- သောပနာယံ ကိဉ္စာပိ အတ္ထတော ဒေါမနဿ- ဝေဒနာဝ ဟောတိ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၇။
သောကော (ပဋိသံ၊၁၂) တိ သောစနံ။
ဉာတိဘောဂရောဂသီလဒိဋ္ဌိဗျသနေဟိ ဖုဋ္ဌဿ စိတ္တသန္တာပေါ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၇ (၁၃၆)။
သောကနုဒ (ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၀၆) န္တိ သောကော နာမ ဉာတိဗျသနာဒီဟိ ဖုဋ္ဌဿ စိတ္တသန္တာပေါ။
ကိဉ္စာပိ အတ္ထတော ဒေါမနဿမေဝ ဟောတိ။
ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၈၄။
မြန်မာပြန်: စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းကို သောကဟုခေါ်သည်။
အဘိဓမ္မာဝိဘင်းကျမ်းနှင့် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်အဋ္ဌကထာတို့တွင် သောကကို "ဆွေမျိုး ပျက်စီးခြင်း (ဉာတိဗျသန)၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပျက်စီးခြင်း (ဘောဂဗျသန)၊ အနာရောဂါဖြစ်ခြင်း (ရောဂဗျသန)၊ သီလပျက်စီးခြင်း (သီလဗျသန)၊ အယူမှားယွင်းခြင်း (ဒိဋ္ဌိဗျသန) စသည့် ဗျသနတရား တစ်မျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ရသူ၏ စိတ်၌ဖြစ်သော စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ အတွင်း၌ ပူလောင်ခြင်း၊ စိတ်နှလုံး မသာယာခြင်း" ဟု အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းထားသည်။
သောက၏ ပရမတ္ထတရားကိုယ်မှာ ဒေါမနဿဝေဒနာ ပင်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်တို့မှာ ထူးခြားမှုရှိသည်။
သောက၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန် အဋ္ဌကထာကျမ်းများအရ သောက၏ သဘောတရားများကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။
လက္ခဏာ (သဘော) အတွင်း၌ လောင်မြိုက်ခြင်း သဘောရှိသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် စိတ်ကို ပူပန်စေသော သဘောဖြစ်သည်။
အခြားအာရုံများသို့ မရောက်နိုင်ဘဲ ပျက်စီးသွားသော အာရုံတစ်ခုတည်း၌သာ စိတ်ကို တွန့်ဆုတ်စေပြီး အတွင်းဆွေး ဆွေးစေသော လက္ခဏာရှိသည်။
ရသ (ကိစ္စ) စိတ်ကို ထက်ဝန်းကျင် လောင်မြိုက်စေခြင်း ကိစ္စရှိသည်။
ဤသို့ လောင်မြိုက်ခြင်းသည် ရာဂ၊ ဒေါသတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ပူလောင်မှုထက် ထူးကဲသော ပူလောင်မှုမျိုးဖြစ်သည်။
ပစ္စုပဋ္ဌာန် (ဉာဏ်၌ထင်ပုံ) အဖန်ဖန် စိုးရိမ်ခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်းသဘောဖြင့် ယောဂီ၏ ဉာဏ်၌ ရှေးရှုထင်လာသည်။
ဆွေမျိုးစည်းစိမ်တို့၏ ဂုဏ် သို့မဟုတ် အပြစ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့၍ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။
သောက ဖြစ်ပေါ်လာရသည့် အကြောင်းရင်းများ သောကသည် အဓိကအားဖြင့် ဗျသနတရား ၅ မျိုး နှင့် ကြုံတွေ့ရခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
ဉာတိဗျသန - မိဘ၊ သားသမီး၊ ဇနီး၊ ခင်ပွန်း အစရှိသော ချစ်ခင်ရသူ ဆွေမျိုးတို့ သေဆုံးခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်း။
ဘောဂဗျသန - စည်းစိမ်ဥစ္စာများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်း။
ရောဂဗျသန - ကုသရန်ခက်ခဲသော အနာရောဂါများ စွဲကပ်ခြင်း။
သီလဗျသန - မိမိစောင့်ထိန်းသော သီလ ပျက်စီးခြင်း။
ဒိဋ္ဌိဗျသန - မှန်ကန်သော အယူဝါဒ (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) ပျက်စီး၍ မှားယွင်းသော အယူကို စွဲလမ်းခြင်း။
ဤဗျသနတရား တစ်မျိုးမျိုးနှင့် ကြုံရသောအခါ ပုဂ္ဂိုလ်၏သန္တာန်တွင် စိတ်ဓာတ်ခြောက်သွေ့ကာ အတွင်း၌ လောင်မြိုက်နေသော သောကတရား ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
သောကနှင့် ဆက်စပ်တရားများ သောကသည် ဒုက္ခ၊ ဒေါမနဿ၊ ပရိဒေဝ၊ ဥပါယာသ စသော အခြားသော အကုသိုလ်တရားများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်။
သောကနှင့် ဒေါမနဿ သောက - ဗျသနတရား ၅ မျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အားကြီးသည့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှု၊ အတွင်းဆွေးဆွေးခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါမနဿ - ယေဘုယျ စိတ်မချမ်းသာမှု ဖြစ်သည်။
ဥပမာ၊ ချစ်သူခင်သူ ဖျားနာမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်း၊ ခရီးသွားနောက်ကျ၍ ပူပန်ခြင်း၊ "ငါမရှိလျှင် သူတို့ဒုက္ခရောက်မည်" ဟု တွေးပူခြင်းတို့သည် သောကအဆင့်မရောက်သေးသော ရိုးရိုးဒေါမနဿသာ ဖြစ်သည်။
သောကနှင့် ကုက္ကုစ္စ သောက - ဆွေမျိုး၊ ဥစ္စာ ပျက်စီးခြင်း စသည့် ပြင်ပအာရုံကြောင့် ဖြစ်သော ပူပန်မှုဖြစ်သည်။
ကုက္ကုစ္စ - ပြုခဲ့မိသော မကောင်းမှု (အကုသိုလ်) နှင့် မပြုလိုက်ရသော ကောင်းမှု (ကုသိုလ်) ကို အာရုံပြု၍ နောင်တရပူပန်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပရိဒေဝ (ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း) သောကကို မျိုသိပ်မထားနိုင်သည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးဆက်မှာ ပရိဒေဝ ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဂုဏ်အပြစ်တို့ကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရင်း အဖန်ဖန် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။
ပရိဒေဝမီးဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမှာ ထိုငိုသံဖြစ်လောက်အောင် အတွင်း၌ သောကမီး ပြင်းထန်စွာ တောက်လောင်နေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဥပါယာသ (ပြင်းစွာ ပူဆွေးခြင်း) လွန်ကဲသော စိတ်ဆင်းရဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒေါသကို ဥပါယာသဟု ခေါ်သည်။
၎င်းသည် စိတ်ကို ထက်ဝန်းကျင် လောင်ကျွမ်းစေပြီး ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးလုံးကို နစ်မြုပ်စေတတ်သော သဘောရှိသည်။
သောကကို လွန်မြောက်ခြင်း သောကနှင့် ပရိဒေဝတို့သည် သတ္တဝါတို့အား ကြီးစွာသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ပေးသည်။
အချို့မှာ ယင်းသောကကြောင့် အသက်ပင် ဆုံးရှုံးရသည်အထိ ဖြစ်တတ်သည်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည် သောက၊ ပရိဒေဝတို့ကို လွန်မြောက်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးသော ကျင့်စဉ်မှာ မဟာသတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ် ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ္တ၊ ဓမ္မကို ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် သောကကို ဖြစ်စေသော တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ကို ပယ်သတ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
လက်တွေ့ဘဝတွင် အကျိုးမရှိသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ရှောင်ရှားပြီး ကြိုတင်ကာကွယ်သင့်သည်ကို ကာကွယ်ခြင်း၊ စီစဉ်သင့်သည်ကို စီစဉ်ခြင်းဖြင့် မလိုအပ်သော ပူပန်မှုများကို လျှော့ချနိုင်သည်။
မိမိတာဝန်ကျေပွန်ပါလျက် ဖြစ်ပေါ်လာသော အနိဋ္ဌာရုံများအပေါ်တွင်မူ ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်၍ ဖြစ်လာသမျှကို လက်ခံနိုင်အောင် ကြိုးစားခြင်းသည်လည်း သောကကို သက်သာစေသည့် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ပြင်ပလင့်များ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ကေပီ ရှာမာအိုလီ(K. P. Sharma Oli) သို့မဟုတ် ခဂ္ဂပသာဒ သမ္မာ ဩလီ(အက္ခရာဖလှယ်ခြင်း: ခဍ္ဂ ပြသာဒ ၐရ်္မာ ဩလီ, ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၂ ~ )သည် နီပေါနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ဝန်ကြီးချုပ် သုံးကြိမ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ(မာက်စ်ဝါဒ နှင့် လီနင်ဝါဒ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
နီပေါနိုင်ငံ၏ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး နှင့် နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေးတို့တွင် တရုတ် နှင့် အိန္ဒိယ တို့အကြား မတည်ငြိမ်သည့် မဟာဗျူဟာတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ တရုတ် နှင့် ပိုမိုနီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုမှာ ဝေဖန်သူများနှင့် မီဒီယာကို တင်းကြပ်စွာ တုံ့ပြန်မှု ပြုခြင်း၊ မိသားစုဝင်များအား အလုပ်အကိုင်ပေးခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအလွဲအမှားများ ကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။
သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသူလည်းဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး ကေပီ ရှာမာအိုလီ သည် ၁၉၅၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လယ်သမားမိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိခင် Madhumaya Oli သည် အိုလီ အသက် ၄ နှစ်အရွယ် တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အိုလီသည် မွေးရပ်ဇာတိ အနီးအနားရှိ စာသင်ကျောင်း တွင် အခြေခံပညာ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
အိုလီသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် Adarsha Secondary School မှ SLC စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ပြီး ပညာရေးပြီးဆုံးခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် အိုလီသည် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ခွဲထွက်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဥ်က သူ့အသက်သာ ၁၈ နှစ်သာရှိသေးသည်။
ထိုနှစ်အတွင်းပင် သူသည် ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း၌ သူပါဝင်သည့်အဖွဲ့သည် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ နှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပါတီအဖွဲ့ ခွဲထွက်သည့်အခါ၊ အိုလီသည် တော်လှန်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ ၏ စီမံခန့်ခွဲရေးအကြီးအကဲ (Organizing Secretary) အဖြစ်တာဝန်ပေးခံခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဖြုတ်ထုတ်ခံရပြီးနောက်၊တိမ်းရှောင်နေခဲ့ရသည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် နီပေါသို့ ပြန်လာချိန် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ထောင်ဒဏ် ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ပါတီလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် သူသည် နိုင်ငံရေးလောကထဲ ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်အမတ်ဘဝ ဖြင့် ထဲထဲဝင်ဝင် ပါဝင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ထိုမှတဆင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးရာထူးများ အိုလီ သည် အသက် ၄၂ နှစ် အရွယ် တွင် နီပေါနိုင်ငံ ၏ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဘဝ သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အရောက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အိုလီ၏ ပထမအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ် သက်တမ်းသည် ၁၀ လကျော်သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
သူ၏ ပထမအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ် သက်တမ်းအတွင်း နီပေါနိုင်ငံ သည် နိုင်ငံရေး နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာတို့တွင် မရေမရာဖြစ်နေခဲ့သည်။
မော်ဝါဒီ သူပုန်ဟောင်းများ၏ လွှတ်တော်အတွင်း အယုံအကြည်မရှိအဆို တင်သွင်းခံရမှုကိုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
အရှုံး နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ခြေရှိနေသည့် အယုံအကြည်မရှိအဆိုကို လွှတ်တော်တွင်း မဲခွဲမဆုံးဖြတ်ခင် မိနစ်အနည်းငယ်တွင် သူသည် နုတ်ထွက်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပထမအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ် ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် တွင် ဒုတိယအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဆက်လက် ရရှိခဲ့သည်။
ထိုတစ်ကြိမ်တွင် သူ၏ ဝန်ကြီးချုပ် သက်တမ်းသည် ၃ နှစ်ကျော်ကြာခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ အနားယူချိန် သူသည် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ဒုတိယအပတ် တွင် နီပေါဝန်ကြီးချုပ် ပူရှာပါ ကာမယ် ဒါဟယ် သည် လွှတ်တော်အတွင်း အယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်သွင်းခံရပြီး ရာထူးမှ ဖြုတ်ချခံလိုက်ရသည်။
နီပေါနိုင်ငံရှိ မော်ဝါဒီ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ၏ ၁၈ လကြာ ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးသည် အဆုံးသတ်သွားပြီးနောက်၊၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၅ ရက် တွင် အိုလီသည် ၎င်း၏ တတိယအကြိမ်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ် နေရာအား ရွေးချယ် ခန့်ထားခံရသည်။
သူသည် ထိုနောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်နီးနီးကပ်ကပ်ဆက်ဆံရေးထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ရာထူးမှနှုတ်ထွက်ခြင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၈ ရက် တွင် နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ နီပေါနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အဓိကအားဖြင့် Generation Z များပါဝင်သည့် သောင်းချီသော လူထုသည် မြို့တော် ခတ္တမန္ဒု၏ လမ်းများပေါ်သို့ ထွက်ရောက်ကာ အစိုးရအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
အကြောင်းမှာ နီပေါအစိုးရက Facebook၊ X၊ YouTube နှင့် Instagram စသည့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပလက်ဖောင်းအများစုကို ယင်းကုမ္ပဏီများသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်းမရှိဘဲ အစိုးရ၏ကြီးကြပ်မှုနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဆန္ဒပြသူများက ထိုကိစ္စအပြင် ၎င်းတို့သည် အစိုးရအရာရှိများနှင့် ယင်းတို့၏ မိသားစု ဝင်များ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် ဟိတ်ဟန် များမှုတို့ကြောင့် စိတ်ပျက်ဒေါသထွက်နေကြသည်။
ဆန္ဒပြသူများသည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နီပေါခေါင်းဆောင်များ၏ အိမ်များနှင့် အစိုးရဌာနရုံး အဆောက်အဦ များကို မီးရှို့ခဲ့ရာ လူ ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ကြ သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် နီပေါဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း Jhalanath Khanal ၏ ဇနီး Rajyalaxmi Chitrakar သည် ဆန္ဒပြသူများ၏ လက်ချက်ကြောင့် ခတ္တမန္ဒုမြို့ရှိ မိသားစု၏နေအိမ် မီးရှို့ခံရမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အိုလီ သည် ရာထူးမှ နှုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။
လစ်လပ်နေသည့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဆူရှီလာ ကာရ့်ကီ က ဆက်ခံခဲ့သည်။
ရွေးရွေး (၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ရွေးရွေးကို ၁၃ဝ၆ ခု ပြာသိုလဆန်း ၇ (၁၉၄၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀) ရက်နေ့တွင် မုံရွာမြို့အနီး ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ မင်းရွေးကျေးရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မော်လိုက်မြို့နှင့် မုံရွာမြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
အဖ စာတိုက်ဗိုလ်ကြီး ဦးဘအေးနှင့် မေမေ ဒေါ်ကြင်မြတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသမီးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မော်လိုက်မြို့ နှင့် ကလေးမြို့များ၌ မူလတန်းအဆင့်ပညာ စတင်ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ဖခင်စာတိုက်မှူး တာဝန်ကျမြို့များတွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
မုံရွာမြို့ အ.ထ.က (၃)တွင် အထက်တန်းပညာ တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဖြစ်လာပုံ ဒါရိုက်တာရှုမဝဦးကျော်သည် စာရေးဆရာအောင်လင်း၏ ဝတ္ထုကို ရွှေဝတ်မှုံရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးအဖြစ် ရိုက်ကူးရန် စီစဉ်ရာ မင်းသားကြီး ထွန်းဝေကို "လေးလေး" အဖြစ်၊ မင်းသား မောင်ယဉ်ထွေး ကို "အစိုး"အဖြစ်၊ မင်းသမီး ဒေစီကျော်ဝင်းကို "မမတိုး"အဖြစ်၊ နှင့် "မမတာ" နေရာတွင် မင်းသမီး ဒေစီကျော်ဝင်း ကို နှစ်ကိုယ်ခွဲ ရိုက်ကူးရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း ဒေစီ နှင့် ရုပ်ချင်းဆင်တူသူကို ထည့်ရိုက်ကူးရန် မင်းသမီးအသစ်ကို ဒါရိုက်တာရှုမဝဦးကျော်က ရှာဖွေခဲ့သည်။
မော်လိုက်မြို့တွင် ရွေးရွေး ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဒါရိုက်တာရှုမဝဦးကျော်မှာ ရွှေဝတ်မှုံ ရုပ်ရှင်ကားကို ချန်လှပ်၍ စေလိုရာစေသို့ ပုံဖော်စေခဲ့သည်။
ရွေးရွေးကိုလည်း မိဘများနှင့်တိုင်ပင်စေပြီး ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုမဝရုပ်ရှင်သင်တန်း သို့ ကိုတာ(ဇော်ဝမ်း)၊ လင်းထင်၊ ဆွေဇင်ထိုက်၊ တင်မလတ်၊ ခင်သန်းနွယ် စသည့် အနုပညာမျက်နှာသစ်များနှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်သင်တန်း တက်စေခဲ့သည်။
၁၉၆၈-ခုတွင် မော်လိုက်မြို့သို့ ရှုမဝအဖွဲ့သားများ ရောက်ရှိလာပြီး ရှုမဝရုပ်ရှင်သင်တန်းမှ လူသစ်များနှင့် စေလိုရာစေ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးကို ၁၉၆၈ နိုဝင်ဘာလ တစ်လလုံးရိုက်ခဲ့သည်။
စေလိုရာစေ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် မင်းသား ဇော်ဝမ်း ၊ လင်းထင် ၊ မင်းသမီး ဆွေဇင်ထိုက် နှင့် ရွေးရွေးတို့ အဓိကသရုပ်ဆောင်ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်အားလုံး၏ ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
စေလိုရာစေရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးအောင်မြင်ပြီး ဒါရိုက်တာ ရှုမဝဦးကျော်သည် ဘယ်ပန်းချီရေးလို့မမှီ ဇာတ်ကား ကို ဆက်လက်ရိုက်ကူးရန် ကြိုးစားဆဲမှာပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဘယ်ပန်းချီရေးလို့မမှီဇာတ်ကား ကို သားဖြစ်တဲ့ မောင်ဆွေတင့်က ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့ရာ လင်းထင်၊ ဆွေဇင်ထိုက်၊ ရွေးရွေး၊ တင်မလတ်၊ ဗိုလ်ဗကို၊ ဦးကျောက်လုံး တို့ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
မိသားစု ၁၉၇၅ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့၌ မုံရွာမြို့တွင် ကိုတင်ညို နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ဘယ်ပန်းချီရေးလို့မမှီရုပ်ရှင်ကားကြီး ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင် ရွေးရွေးသည် ကိုတင်ညို နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီး တစ်ဦး၊ သားနှစ်ဦး ထန်းကားခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၁၉၄၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
မောင်ယဉ်ထွေး (၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ ကွယ်လွန်) သည် မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးတင်ထွေး ဖြစ်သည်။
ရွှေရင်သိမ်းသစ် (၁၉၆၂)၊ ရင်ဝယ်တသိမ့်သိမ့် (၁၉၆၄)၊ ချစ်တဲ့သူရဲ့ ရင်ခွင် (၁၉၆၅)၊ လေချိုတသွေးသွေး (၁၉၆၅)၊ လုလင်ငယ်သွေး (၁၉၆၆)၊ ပန်းရုံ (၁၉၆၇)၊ ရွှေဝတ်မှုန် ၊ မေတ္တာစာတပုဒ် ၊ ချွေးကလေးစိုစို (၁၉၇ဝ) အပါအဝင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများစွာ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ် နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၈၃)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ။
အွန်းတခဲတောင် (御嶽山, Ontake-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၄ ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးတောင်နှင့် ဒုတိယမြောက်အမြင့်ဆုံး မီးတောင် ဖြစ်သည်။
ဤတောင်ကို ခိဆိုအွန်းတခဲတောင် (木曽御嶽山, Kiso Ontake-san) ဟု ခေါ်သည်။
ပထမဆုံးအမြင့်ဆုံးမီးတောင်မှ ဖူဂျီတောင် ဖြစ်သည်။
ဖော်ပြချက် အွန်းတခဲတောင်သည် နဂိုယမြို့မှ အရှ့မြောက်ဘက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂ မိုင်) အကွာခန့်တွင် တည်ရှိသည်။
တိုကျိုမြို့မှ အနောက်ဘက် ၂၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၂၀ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။
နဂနိုစီရင်စုရှိ ခိဆိုမြို့နှင့် အိုးတခိရွာ၊ ဂိဖုစီရင်စုရှိ ဂဲရိုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။
ဤတောင်တွင် မီးတောင်ရေကန် ငါးခု ရှိသည်။
၎င်းတို့တွင် နိနိုအိခဲ (二ノ池) သည် အမြင့် ၂၉၀၅ မီတာ (၉၅၃၁ ပေ) တွင် တည်ရှိကာ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ပေါ်ရေကန် ဖြစ်သည်။
အွန်းတခဲတောင် သည် အဓိကကျသည့် အထွတ်အမြတ်ထားရာတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်ပေါ်တွင် ရှုဂန်းဒိုးတရားလေ့ကျင့်မှုများကို လေ့ကျင့်ကြသည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Ontakesan - Japan Meteorological Agency - Japan Meteorological Agency Ontakesan - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ယခဲတောင် (焼岳, Yake-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုစီရင်စု၊ တခယာမမြို့နှင့် နဂနိုစီရင်စု၊ မဆွတ်မိုတိုမြို့တို့အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတောင်သည် ဟိဒတောင်တန်းများထဲတွင် ပါဝင်သည့် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၂၄၅၅ မီတာ (၈၀၅၄ ပေ) မြင့်သည်။
ပထဝီသွင်ပြင် ယခဲတောင် သည် ဟိဒတောင်တန်းများထဲတွင် လှုပ်ရှားမှုအများဆုံး မီးတောင်ဖြစ်သည်။
အဓိကတောင်ထိပ်နှစ်ခုရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တောင်ထိပ်နှင့် မြောက်ဘက်တောင်ထိပ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
တောင်တက်သူများအနေဖြင့် မြောက်ဘက်တောင်ထိပ်သို့သာ တက်ရောက်နိုင်ကြသည်။
တောင်ဘက်တောင်ထိပ်မှာ လက်ရှိတွင် ကန့်သတ်ထားသည်။
မီးတောင်ဝရေကန်သည် ဤတောင်ထိပ်နှစ်ခု၏ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
မီးတောင်၏ အထပ်ပိုင်းမှ ကျဆင်းသည့် ချောရည်များကြောင့် ယခဲတောင်သည် ချော်ရည်များဖြင့် တည်ရှိနေသည့် အမိုးခုံသဏ္ဌာန်တောင်တစ်ခုသို့ ဦးတည်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
ထို့အပြင် မီးတောင်မှ ထွက်ပေါ်သည့် အပူကြောင့် တောင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) များလည်း များစွာတည်ရှိသည်။
မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အသေးစားပေါက်ကွဲမှု ၂၂ ကြိမ် ရှိခဲ့သည်။
တိုင်းရှောခေတ် ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် အဓိကပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကျဆင်းလာသည့် ချော်ရည်များသည် အဇုဆမြစ်ကို ပိတ်ဆို့သွားစေခဲ့ပြီး ကန်တစ်ခုအသွင် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ထိုကန်ကို တိုင်းရှောကန် ဟု ခေါ်သည်။
လက်ရှိကာလတွင် အဇုဆမြစ်သည် ပြန်လည်ကာစီးဆင်းနေပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုအချိန်က ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ရေကန်သည် လက်ရှိအချိန်အထိ တည်ရှိနေသေးသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် မီးတောင်ဝ၏ အနီးအနားရှိ တဲငယ်တွင် ရှိနေသည့် လူနှစ်ဦး ဆုံးပါးခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင်၊ တောင်၏ နဂနိုစီရင်စုဘက်ခြမ်းတွင် လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုကို တူးဖော်ခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်၊ ညနေ ၂ နာရီ ၂၅ မိနစ်အချိန်တွင် အလုပ်သမားများသည် မီးတောင်မှထွက်ရှိသည့် ဓာတ်ငွေ့များထွက်နေသည်နှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားကာ လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Yakedake - Japan Meteorological Agency - Japan Meteorological Agency ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ဝရှိဘတောင် (鷲羽岳, Washiba-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုစီရင်စုနှင့် တိုယာမစီရင်စုတို့တွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၂၉၂၄ မီတာ ရှိသည်။
ဂျပန်တောင်တန်းများတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဟိဒတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
『日本百名山』深田久弥（著）、朝日新聞社、1982年、, pp. 202-205 ပထဝီသွင်ပြင် ဝရှိဘတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၂၉ ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ(, ၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၄ မွေးဖွား )သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး သမားဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ နီပေါနိုင်ငံ ၏ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။
သူသည် နီပေါကွန်ဂရက်ပါတီ၏ အကြီးတန်း ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် နှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ၁၉၉၁ ခုနှစ် တွင် ပါလီမန်တွင် ပထမဆုံးအရွေးခံရပြီးကတည်းက သူသည် ဝန်ကြီးရာထူးအသီးသီးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ နီပေါလူထုပါတီ၏ ပါတီခေါင်းဆောင် အဖြစ် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ။
Yatsugatake from Mt. Kitayoko (June 2007) တောင်ပိုင်းယဆွတ်ဂတခဲမီးတောင်အုပ်စု (南八ヶ岳, Minami-Yatsugatake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ယမနရှိစီရင်စုနှင့် နဂနိုစီရင်စုတို့၏ နယ်နမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည့် လှုပ်ရှားမှုမရှိတော့သည့် မီးတောင်အုပ်စု ဖြစ်သည်။
ဖော်ပြချက် တောင်ပိုင်းယဆွတ်ဂတခဲမီးတောင်အုပ်စုသည် ယဆွတ်ဂတခဲတောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတောင်ပိုင်းမီးတောင်အုပ်စုသည် နဆွတ်ဇဝတောင်တက်လမ်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းရှိ တောင်များဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ အခတောင် ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၈၉၉ မီတာ ရှိသည်။
တောင်ပိုင်းယဆွတ်ဂတခဲတောင်များသည် နက်ရှိုင်းပြီး မြင့်မားသည့်တောင်ပေါ်ဒေသ၏ အသွင်အပြင်လက္ခဏာများ ရှိသည်။
မြောက်ပိုင်းယဆွတ်ဂတခဲအုပ်စုဝင်မီးတောင်များမှာမူ ပြေပြစ်ကာ နိမ့်သည်။
တတဲရှိနတောင် သည် သီးခြားကွဲပြားကာ တည်ရှိနေသော်လည်း မြောက်ပိုင်းယဆွတ်ဂတခဲတောင်များအုပ်စုတွင် ထည့်သွင်းရေတွက်သည်။
ဤတောင်အုပ်စုသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ဤတောင်များကို "ယဆွတ်ဂတခဲ" ဟု ဖော်ပြကြပြီး ယဆွတ်ဂတခဲ - ချူးရှင်းကုန်းမြင့်အမျိုးသားဥယျာဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိကြသည်။
ပထဝီသွင်ပြင် ဤမီးတောင်များ၏ သက်တမ်းသည် နှစ်တစ်သန်းမှ နှစ်ပေါင်း ၂ သိန်း ကြာမြင့်ခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည်။
တောင်ထိပ်များ တောင်ပိုင်းယဆွတ်ဂတခဲမီးတောင်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည့် အဓိကတောင်ထိပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပြီး အမြင့်အလိုက် စီစဉ်ထားသည်။
Name Height မြောက်ဘက်မှနေ၍ နဆွတ်ဇဝတောင်တက်လမ်းမှ သွားပါက မြောက်ဘက်ယဆွတ်ဂတခဲတောင်များ၏ တောင်ထိပ်များသည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
Mt. Amigasayama (2,524 m) Mt. Nishidake (2,398 m) Mt. Mitsugashira (2,580 m) Mt. Gongendake (2,715 m) Mt. Aka (2,899 m) Mt. Nakadake (2,700 m) Mt. Amidadake (2,805 m) Mt. Yoko (2,829 m) Mt. Iōdake (2,760 m) Mt. Akaiwanoatama (2,656 m) Mt. Minenomatsume (2,567 m) Natsuzawa Pass (2,423 m) ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ယရိတောင် (槍ヶ岳, Yari-ga-take) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟိဒတောင်တန်းများ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၃၁၈၀ မီတာ (၁၀၄၃၃ ပေ) ရှိသည်။
တည်နေရာအားဖြင့် ဂိဖုစီရင်စုရှိ တခယမမြို့၊ နဂနိုစီရင်စုရှိ အိုးမချိမြို့၊ မဆွတ်မိုတိုမြို့ စသည့် မြို့သုံးခုတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဘုန်းတော်ကြီး ဘန်းရူး (Banryuu) သည် ဤတောင်တွင် ကျောင်းတော်တစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှည်ဆုံးမြစ်ဖြစ်သည့် ရှိနနိုမြစ်သည် ဤတောင်တွင် "အဇုဆမြစ်" ဟူသည့်အမည်ဖြင့် မြစ်ဖျားခံစတင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၈၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက် - ရဟန်းတော် ဘန်းရူး (:en:Banryū) သည် ပထမဆုံး တောင်ပေါ်သို့တက်ခဲ့သည်။
၁၈၇၈ ခုနှစ် - William Gowland သည် ဂျပန်လူမျိုးမဟုတ်သည့် ပထမဆုံးသော တောင်ပေါ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ - အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဝေါ်တာဝက်စတန် ([:en:[Walter Weston]])သည် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ် - ဂျပန်လူမျိုးတောင်တက်သမား မခိယူးခိုး (:en:Maki Yūkō) သည် ပထဆုံးသော ဆောင်းရာသီအတွင်း တောင်တက်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက် - ဆန်းရှူးတက္ကသိုလ်မှ တောင်တက်ဝန်ထမ်းများသည် တောင်ပေါ်တွင် နှင်းများပြိုကျဆင်းနေချိန် ခိတခမတောင်တက်လမ်းအတိုင်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် လူ ၉ ဦး ဆုံးပါးခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ယရိတောင်သည် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
တောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လှံတံ (槍 yari) တစ်ခု ကောင်းကင်သို့ တိုးထွက်နေဟန်ရှိသည့်အတွက် "ယရိ" ဟူသည့်အမည် တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
တောင်တက်လမ်းများ၊ လွင်ပြင်များမှ တက်ရောက်မည်ဆိုပါက မည်သည့်အရပ်မျက်နှာမှ တက်ရောက်သည်ဖြစ်စေ ပိရမစ်ပုံစံရှိနေသည့် ဤတောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက်တွင် ဟိဂရှိခမ (東鎌), တောင်ဘက်တွင် ယရိဟိုတခ (槍穂高), အနောက်ဘက်တွင် နိရှိခမ (西鎌), မြောက်ဘက်တွင် ခိတခမ(北鎌) စသည့်တောင်တက်လမ်းများ အသီးသီးရှိကြသည်။
လွင်ပြင်များအနေဖြင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ယရိဇဝ(槍沢), အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဟိဒဇဝ သို့မဟုတ် ယရိဒိုင်းရ (飛騨沢 သို့မဟုတ် 槍平)၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဆန်းဂျောဇဝ (千丈沢)၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တန်းဂျောဇဝ (天丈沢) စသည့်လွင်ပြင်များ တည်ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ တောင်၏ အနီးဝန်းကျင်တွင် တောင်တက်သူများ နားနေနိုင်သည့်တဲငယ်များ များစွာရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ Yari-ga-take Sansō (槍ヶ岳山荘), Sesshō Hut (殺生ヒュッテ), Hut Ōyari (ヒュッテ大槍), Yarisawa Lodge (槍沢ロッジ), Yaridaira-goya (槍平小屋) နှင့် Wasabidaira-goya (わさび平小屋) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဤတောင်သည် ဂျပန်တောင်တန်းများတွင် ပါဝင်သဖြင့် အခြားသော ထင်ရှားသည့်တောင်များမှတဆင့်လည်း ယရိတောင်သို့ တက်ရောက်နိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် Sugoroku-dake (双六岳), Nishi-dake (西岳), Ōgui-dake (大喰岳), Naka-dake (中岳), Minami-dake (南岳), Okumaru-yama (奥丸山) စသည့်တောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အဓိကတောင်တက်လမ်းများ Yari-Hotaka peaks right|250px|thumb|Mount Yari. Photograph taken from Higashikama ridge(eastern ridge), August, 2000. Higashikama ridge (Omoteginza (表銀座) route) Nakabusa Onsen (中房温泉) ― Tsubakuro-dake (燕岳) ― Otensho-dake (大天井岳) ― Higashikama ridge ― Yari-ga-take Nishikama ridge (Uraginza (裏銀座) route) Takase dam (高瀬ダム) ― Eboshi-dake (烏帽子岳) ― Noguchigorō-dake ― Washiba-dake (鷲羽岳) ― Sugoroku-dake (双六岳) ― もみさわだけ Momizawa-dake (樅沢岳) ― Nishikama ridge ― Yariga-take Yarisawa (槍沢) route Kamikōchi (上高地) ― Myōjinike (明神池) ― Tokusawa (徳沢) ― Yokoo (横尾) ― Yarisawa lodge ― Yari-ga-take Yaridaira route Shinhodaka Onsen ― Migimatadani (右俣谷) ― Yaridaira ― Yari-ga-take Wasabidaira (わさび平) route Shinhodaka Onsen ― Hidarimatadani (左俣谷) ― Wasabidaira ― Okumaru-yama ― Nakazaki ridge (中崎尾根) ― Yari-ga-take Kitakama ridge (variation route) Takase dam ― Yumata-onsen-seiransō (湯俣温泉晴嵐荘) ― (千天出合) ― Kitakama ridge ― Yari-ga-take Yarihotaka traverse (槍穂高縦走) route Kamikōchi ― Maehotaka-dake (前穂高岳) ― Okuhotaka-dake (奥穂高岳) ― Hotakadake mountain cottage (穂高岳山荘) ― Karasawa-dake (涸沢岳) ― Kitahotaka-dake (北穂高岳) ― Daikiretto (大キレット) ― Minami-dake (南岳) ― Ōbami-dake (Ōbami-dake 大喰岳) ― Yari-ga-take ပြင်ပလင့်များ Mount Yari (Yari-ga-take) Topographic map (1:25,000) A guide to hiking Yarigatake ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ။
မေထက်လူ (၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အမျိုးသမီးဘောလုံးကလပ် Semi-Pro အသင်းဖြစ်သော SFV FC Women အသင်းတွင် ကစားနေပြီး မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အမျိုးသမီးအသင်းတွင်လည်း တိုက်စစ်မှူးအဖြစ် ပါဝင်ကစားနေသည်။
ဘဝအစ မေထက်လူသည် ဘားအံမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်တည်းက ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
မွေးချင်းမောင်နှစ်မ ၃ ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သည်။
လူငယ်ကစားသမားဘဝ မေထက်လူသည် ငယ်စဉ်တည်းက ကျောင်းအားကစားဘောလုံးပွဲများတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး မြန်မာယူ-၁၆၊ ယူ-၁၉ အမျိုးသမီးလူငယ်လက်ရွေးစင်အသင်းများတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး Los Angeles Pierce College ကျောင်း၏ ကောလိပ်အသင်းဖြစ်သော LA Pierce Women's Soccer အသင်းတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။
ကလပ်ကစားသမားဘဝ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးကလပ် ISPE Women အသင်းတွင် ကာလတို ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ဒုတိယကြိမ် ကာလတိုအငှားကစားသမားအဖြစ် ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး 2026 AFC Women's Asian Cup Qualification ခြေစစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ခြေစစ်ပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။