kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သိန်းပေါင်းများစွာသော သံဃာတော်များ၊ ကလေးငယ်များ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ အိမ်ရှင်မများနှင့် ဆရာဝန်များမှာ အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ပါတယ်။
ဦးနေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း)က "နောင်ကို လူစုလူဝေး နဲ့ ဆူဆူပူပူ လုပ်လို့ ရှိရင် တော့ စစ်တပ်ဆိုတာ ပစ်ရင် မှန်အောင် ပစ်တယ်၊ မိုးပေါ်ထောင်ခြောက်တာမပါဘူး” “တပ်ကိုသုံးလို့ ရှိရင်တော့ ဆူတဲ့သူတွေ မသက်သာဘူး ဆိုတာ မှတ်ပေတော့"ဟု မြန်မာ့အသံ ရေဒီယို နှင့် တယ်လီဗေးရှင်း မှ အသံထုတ်လွှင့် ညွှန်ကြားခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်တပ်ကို ဆန္ဒပြသူလူထုထဲသို့ တည့်တည့်ပစ်ရန် အမိန့်ပေးညွှန်ကြားသည့် အဓိပ္ပာယ်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။
http://burmese.assknetwork.org/component/content/frontpage/frontpage.html?start=160Dictator Ne Win threatening speech to the people in 1988.mpeg - YouTubeစစ်တပ်မှလည်း မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးရှိ မြို့များမှာ ဆန္ဒပြသူများကို အတားအဆီးမဲ့စွာ ပစ်ခတ်ခဲ့ပါတယ်။
အရေးအခင်းသည်နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့' က သွေးချောင်းစီးစေခဲ့သော စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းယူမှုအပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ပြီးဆုံးခဲ့ပါတယ်။
ဤအရေးအခင်းအတွင်း စစ်တပ်ကြောင့် စက်တင်ဘာလကုန်မှာ ဆန္ဒပြသူ ၃,၀၀၀ မှ ၁၀,၀၀၀ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရသူ ဦးရေ အတိအကျကိုမူ ယခုအချိန်အထိ မသိရပါ။
တရားဝင် ရပ်တည်ဖွဲ့စည်းခွင့် မရသေးတဲ့ "ဗကသ" အဖွဲ့ကြီးဟာ ယခုအချိန်ထိ မြေအောက်တပိုင်း အဖွဲ့အစည်း အဖြစ် လက်ဆင့် ကမ်းသယ်ဆောင်ကြရင်း ဆက်လက်ရှင်သန်တည်ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ပြည်ပအထိ ရောက်ရှိ သွားကြရတဲ့ ကျောင်းသားတွေရဲ့ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုကြောင့် ပြည်ပအထိ “ဗကသ" အဖွဲ့ချုပ် ဆိုတဲ့ သမိုင်းဝင် အမည်နာမဟာ ဆက်လက်ရှင်သန်တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
အဖွဲ့ချုပ် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (ဗကသ) အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့တဲ့အဖွဲ့အစည်းကြီးကို ၁၉၅၁ နောက်ပိုင်းမှာ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် လို့လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်ကတည်းက စတင် ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဗကသ အဖွဲ့ချုပ်ကြီးဟာ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသမိုင်းမှာ အစဉ်တစိုက် အရေးပါခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်း ကြီး ဖြစ်သလို လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်လှုပ်ရှား ခဲ့ကြခြင်းအားဖြင့် အဆက်မပြတ် ဆက်လက် ရှင်သန် နေရင်း ထူးခြားစွာ ရပ်တည် တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့တဲ့ သံမဏိအရှည်ဆုံး အဖွဲ့အစည်းကြီးတခု ဖြစ်သည်။
လက်ပံတန်းအကြမ်းဖက်မှု စတုတ္ထ ကျောင်းသားသပိတ်ကို ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင်စတင်သပိတ်မှောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ဇန်နဝါရီလ တွင် ဒီမိုကရေပညာရေးသပိတ်စစ်ကြောင်း မန္တလေး-ရန်ကုန် ခရီးရှည်ချီတက်ပွဲ ကာ လက်ပံတန်းသို့ ဖေဖော်ဝါရီလယ်ပိုင်းလောက်ရောက်ရှိပြီး မတ်လ ၁ရက်နေ့၌ လက်ပံတန်းမှရန်ကုန်သို့ ဆက်လက်ချီတက်နေစဉ် အစိုးရဘက်မှ လုံခြုံရေး အင်အား အလွန်အကျွံသုံးကာ မတ်လ၁၀ နေ့တွင် သပိတ်ကိုဖြိုခွဲ၍ ကျောင်းသားအချို့ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌများ ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌစာရင်း (၁၉၃၆-၁၉၅၉) ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (ဗကသ) ဌာနချုပ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြသည်။
တာဝန်ထမ်းဆောင်နှစ် အမည် မှတ်ချက် ၁၉၃၆-၃၇ဦးရာရှစ်၁၉၃၆-၃၇ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ စက်မှုလက်မှု သတ္တုတွင်းနှင့် အလုပ်သမားဝန်ကြီး၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ထိုနှစ်က ဗကသ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးအောင်ဆန်းဖြစ်သည်။
ဦးကျော်ငြိမ်း (နိုင်ငံတော်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) သည် အမှုဆောင်ဖြစ်သည်။
၁၉၃၇-၃၉ဦးအောင်ဆန်း၁၉၃၈-၃၉ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီး၊ တပ်မတော်ဖခင်ကြီး၊ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ထိုနှစ်က ဗကသ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဒေါက်တာ လှရွှေ (အာဏာရှင် လှရွှေ) ဖြစ်သည်။
ဦးလှရွှေသည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်လက်ျာ (သခင်လှဖေ)၏ ညီအရင်းဖြစ်သည်။
ထိုနှစ်က ဗကသ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ ဦးဗဆွေ (နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်) ဖြစ်သည်။
၁၉၃၉-၄၀ဦးဗဟိန်း၁၉၃၈-၃၉ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဖက်ဆစ် ဆန့်ကျင်ရေး တိုက်ပွဲတွင် ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်၊ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံတွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၃၀ဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံနှင့် ၁၉၃၈ ကျောင်းသားသပိတ်ကာလတွင် (ကိုဗဟိန်း-ကိုဗဆွေ) ပူးတွဲထင်ရှားခဲ့သော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
၁၉၄၀-၄၁ဦးလှမောင်၁၉၄၁-၄၂ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး၊ အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ၁၉၄၅-၄၆ဦးသန်း၁၉၄၅-၄၆ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၄၆-၄၇ဒေါက်တာသန်းထွန်းရကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ သမိုင်းပါမောက္ခ၊ သမိုင်းပညာရှင်၊ ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌနေရာအတွက် ဒေါက်တာသန်းထွန်းနှင့် ဦးသန်းတို့သည် မဲအရေအတွက် တူနေချိန်တွင် ၁၉၄၆-၄၇ တကသ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ (ဗကသ ညီလာခံ သဘာပတိ) ၁၉၄၆-၄၈ ဗကသ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ နှင့် ရကသ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်းဖြစ်သူ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၏ casting vote ၁ မဲ ဖြင့် ဒေါက်တာသန်းထွန်း အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၄၇သူရိယဦးသန်းမောင်မန္တလေးသူရိယသတင်းစာအယ်ဒီတာချုပ်၊ ၁၉၄၆-၄၇ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ထိုနှစ်က ဗကသ နှင့် တကသ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌမှာ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇-၄၈ဦးထွန်းညွန့် ၁၉၄၈မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် (ပင်လုံစာချုပ်)၁၉၄၆-၄၇ တကသ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၆-၄၈ ဗကသ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၆-၄၈ ရကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်စီးပွားကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ၁၉၄၈-၄၉ဦးသန်းတကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၅-၄၆ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းနှင့် တစ်ဦးတည်းပင်ဖြစ်သည်။
၁၉၄၉-၅၀ဦးတင်ရွှေ ၁၉၅၀-၅၁ဦးအောင်သန်း ၁၉၅၁-၅၂ဦးစိန်ဘန်းတကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်စိုက်ပျိုးရေးဘဏ် (ရုံးချုပ်) မန်နေဂျာ (၁၉၅၁-၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗကသအမှုဆောင်အဖွဲ့ (၂) ဖွဲ့ ဖြစ်သွားသည်။
)၊ ဗကသ (သန့်ရှင်း) ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၅၁-၅၂ဦးလှဝင်းအဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ၁၉၅၂-၅၃ဦးဝင်းဖေဗကသ (သန့်ရှင်း) ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်တွင် ဗကသအမှုဆောင်အဖွဲ့ (၃) ဖွဲ့ ဖြစ်သွားသည်။
၁၉၅၂-၅၃ဦးကိုကိုကြီးတကသ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗကသ (ကိုကိုကြီး-ကိုကိုလေးအဖွဲ့) ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၅၂-၅၃ဦးသိန်းအောင် ၁၉၅၃-၅၄ဦးခင်ကျော် ၁၉၅၄-၅၅ဦးကြည်ညွန့်ဗကသ (ဒီအက်စ်အို) ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၅၄-၅၆ဦးခင်မောင်အုန်းတကသ ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၅၅-၅၆ဦးခင်မောင်နွယ်ဗကသ (ဒီအက်စ်အို - Democratic Students Organization) ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၅၆-၆၀ဦးဇော်ဝင်း ၁၉၅၈-၅၉ဦးဘိုးသာဘေးဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသည်။
မှတ်ချက် - ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့အထိ ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးခင်မောင်အုန်းဖြစ်ပြီး ဦးခင်မောင်အုန်းကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း တော်လှန်ရေးကောင်စီ အာဏာသိမ်းကြေညာချက်ကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌနေရာမှ ဖယ်ရှားကာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးသက်မှာ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၈ကာလ မှ ယနေ့ခေတ် ( ၁၉၈၈ ) ကိုမင်းကိုနိုင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တကသ ရင်ပြင်နီတွင် ကျင်းပသော ဗကသ တရားဝင် ဖြစ်မြောက်ရေးညီလာခံတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ထိုနှစ် ဗကသ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ ကိုမိုးသီးဇွန် ဖြစ်သည်။
လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီနှင့် ကျောင်းသားတပ်မတော် ABSDF တည်ထောင်သူ တဦး ဖြစ်ပြီး ၈၈၈၈ လူထုဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံကာလတွင် ထင်ရှားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။
ကိုသန့်ဇင် အထက်ဗမာပြည် ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌ ၁၉၈၉ ဗကသ အထက်ဗမာပြည် ညီလာခံတွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
" ၁၉၈၈ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တကသ ရင်ပြင်နီ နှင့် ၁၉၈၉ ဗကသ အထက်ဗမာပြည် နှစ်ခုလုံးကို ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်၏ သတ္တမအကြိမ်မြောက် ညီလာခံအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
" ( ၂၀၀၇ ) ကိုကျော်ကိုကို ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေးတွင် ထင်ရှားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် တဦး ဖြစ်ပြီး ဗကသ ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်ရေးတွင် ထင်ရှားစွာ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
( ၂၀၁၂ - ၁၆ ) ကိုကျော်ကိုကို ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များ ထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ဗကသများအဖွဲ့ချုပ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနောက် ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်လာရေးတွင် အားထုတ် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ထင်ရှားသော ဗကသခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်သည်။
( ၂၀၁၆ - ၁၉ ) အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၊ ဗဟိုလုပ်ငန်းကော်မတီ (၁) ကိုရဲရင့်ပိုင်မှူး (၂) ကိုအောင်ထက်အောင် (၃) ကိုမင်းထက်စိုး (၄) ကိုမျိုးကို (၅) ကိုသန့်ညီညီဝင်း (၆) ကိုကောင်းထက်ကျော် (၇) မရွှေရည်စိုးလင်း ၂၀၁၆ ကျောင်းသားထု ညီလာခံအကြိုအစည်းအဝေး ( ဘားအံ ) တွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသော ဗကသ ခေါင်းဆောင်မှုအစုအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
( ၂၀၁၉ - ယနေ့အထိ ) ကိုသန့်ညီညီဝင်း အခက်အခဲ အတိုက်အခိုက်များကြားမှ မြင်းခြံမြို့ ဂျုပ္ပင်ရွာဦးကျောင်းတွင် ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့သော ဗကသများအဖွဲ့ချုပ် ၈ ကြိမ်မြောက် ညီလာခံတွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ယနေ့အထိ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းမှုများကို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်နေရင်း ညီလာခံမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ဗဟိုအမှုဆောင်အဖွဲ့မှ ဗကသတာဝန်များကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း အပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြမှုများ ပါဝင်သလို ဦးဆောင်၍ လည်းလုပ်သည်။
https://www.youtube.com/watch?v=ktIXuhtkJ40 https://www.youtube.com/watch?v=sHzCioZs06U ၂၀၂၁တွင် စစ်အာဏာရှင် ကို ဆန့်ကျင်သော ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြမှုများ တွင် ပါဝင်ခဲ့ သော ကြောင့် အချို့မှာ အဖမ်းခံရပြီးhttps://www.youtube.com/watch?v=GfA46GlY-zgတချို့မှာ ကျဆုံးခဲ့သည်။
https://www.youtube.com/watch?v=6LUFKjOhjto အခြားကြည့်ရန် တကသ ရကသ ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌများ စာရင်း ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုစာအုပ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းများ။
ချင်းဒစ်များ ချင်းဒစ်ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယ တပ်မတော်၏ အထူးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်(၁၉၄၂-၁၉၄၅) အတွင်း မြန်မာပြည် စစ်ဆင်ရေး အတွက် အဓိကဖွဲ့စည်း ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ချင်းဒစ်တပ်ဖွဲ့များသည် ရန်သူ့နယ်မြေအတွင်း ဝင်ရောက်ကာ ထောက်လှမ်း၊ ဖျက်ဆီး ရန်အတွက် အထူးသင်တန်းပေးခြင်း ခံထားရသော Long range penetration ပြောက်ကျားများ ဖြစ်ကြသည်။
ပေါ်ပေါက်လာပုံ ပါလက်စတိုင်းနှင့် အီသီယိုးပီးယား စစ်မျက်နှာတွင် ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေးဖြင့် ထင်ရှားလာသူ ဗြိတိသျှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းဂိတ် (Orde Charles Wingate) အား ၁၉၄၂တွင် အိန္ဒိယသို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန် ထမ်းဆောင်စေသည်။
အကြောင်း ရင်းမှာ ဂျပန်တို့သိမ်းပိုက်ထားသော မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားမည့် အထူး ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များအား ဖွဲ့စည်းစေရန် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဝင်းဂိတ်မှာ နိုင်ငံအနှံ လှည့်လည် လေ့လာရင်း သူ၏ Long range penetration သီအိုရီကို စာရွက် ပေါ်တွင် ပြုစုနေခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးအသုတ် ဖြစ်သော ဗြိတိသျှတပ်များ မြန်မာပြည်တွင်းမှ ဆုတ်ခွါ ချိန်ရောက်မှသာ ဒေလီသို့ ပြန်ကာ သူ၏ အစီအစဉ်များကို တင်ပြခဲ့သည်။
၁၉၄၂နွေရာသီတွင် အမှတ်(၇၇) အိန္ဒိယခြေမြန်တပ်ရင်းကို ဂျန်ဆီ နယ်တဝိုက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ မိုးရာသီတွင် အိန္ဒိယတောကြီးများအတွင်း ဝင်းဂိတ်ကိုယ်တိုင် သင်တန်းပေးခဲ့သည်။
အခြားသော ချင်းဒစ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ ဘုရင့် တပ်မတော် လီဗာပူးတပ်ရင်းမှ အမှတ်(၁၃) တပ်ခွဲ၊ အမှတ်(၂) ဂေါ်ရခါးတပ်ရင်းမှ တပ်ခွဲ(၃)၊ အမှတ်(၁၄၂) ကွန်မန်ဒိုတပ်ခွဲ နှင့် အမှတ်(၂) ဘားမားရိုင်ဖယ် တပ်ရင်းတို့ ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမြစ်နှင့်တံဆိပ် ချင်းဒစ်ဟူသော အမည်မှာ မြန်မာစကား ခြင်္သေ့ အား မပီမသ ခေါ်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာပြီး မြန်မာလူမျိုး ဗိုလ်ကြီး အောင်သင်းမှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းဂိတ်အား အကြံပြု ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသော အစောင့် ခြင်္သေ့ ရုပ်တုကြီးများကို ရည်ရွယ် အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သလို၊ ခြင်္သေ့ အထူးတပ်ဖွဲ့ များဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ထို့ကြောင့် တံဆိပ်မှာလည်း အနက်ရောင် နောက်ခံတွင် အဝါရောင် ခြင်္သေ့နှင့် စေတီငယ် ပုံစံရေးဆွဲ ထားသည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ကချင်ရိန်းဂျား ကဏ္ဍ:ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
ချစ်စမ်းမောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ Iron Crossတီးဝိုင်းတွင် လိဒ်ဂစ်တာသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ချစ်စမ်းမောင်သည် ဟင်္သာတမြို့နယ်၊ ဓမ္ဘီတိုက် ၊ နွယ်ခွေရွာနေ အဖဦးယူစီ နှင့် အမိဒေါ်အေးကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ အသက် ၄ နှစ်ကျော် အရွယ် ကပင် စတင်၍ ဂစ်တာ တီးခဲ့ပြီး ယခုအချိန်ထိ လိဒ်ဂစ်တာကိုသာ တစိုက်မတ်မတ် တီးခတ်သူ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဘုရားကျောင်းတက်ရင်း ဂစ်တာကို စတင်တီးခတ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာကာ အစ်မဖြစ်သူအိမ်တွင် နေထိုင်ရင်း (MYC) ဘုရားကျောင်းတွင် ဆရာစောဘွဲ့မှူးနှင့် တွေ့ခဲ့သည်။
အများဆုံးတီးဖြစ်ခဲ့သော စတီဒီယိုမှာ လင်းစတူဒီယို ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး ချစ်စမ်းမောင်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရသည်မှာ စိုးလွင်လွင် သီဆိုသော မာနမျက်နှာ သီချင်း (Solo) တွင် ဖြစ်သည်။
တကိုယ်တော် လက်စွမ်းပြ ဆိုလိုစီးရီးအဖြစ် ခြောက်ကြိုးကဝေ အမည်ရှိ စီးရီးကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ဂီတလောက တွင် ပြောစမှတ်တွင်သည့် စီးရီးတခွေဖြစ်ခဲ့သည်။
ခွန်သန်းထွန်း သည် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တေးရေးနှင့် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အဖ ဦးဘတင်နှင့် အမိ ဒေါ်လှမင်းတို့မှ ဟိုပုံးမြို့တွင် ဖွားမြင်သည်။
သူနှင့် ခေတ်ပြိုင် ဂီတသမား များမှာ စိုင်းထီးဆိုင်၊ အဉ္စလီမောင်မောင်၊ ခိုင်ထူး၊ စိုင်းဆိုင်မော်ဝ်၊ ခင်မောင်တိုး၊ ခင်ဝမ်း တို့ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ခွန်သန်းထွန်း တေးပေါင်းချုပ် စာမျက်နှာ ၆၄ ငယ်ဘဝ အထက်တန်း ကျောင်းသားဘဝ လွိုင်လင်မြို့တွင် တစ်လှည့်၊ တောင်ကြီးမြို့သို့ တစ်ခါကျောင်းနေခဲ့သည်။
၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ပန်းချီ ပန်းပုကျောင်းတွင် ပန်းချီ ပညာများကို တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။
အနုပညာ လုပ်ကိုင်ခြင်း ၁၉၆၈ ခု နှစ်၊ ထင်းရှူးမြိုင် Band ဖွဲ့စည်း ပြီးချိန်တွင် သူမရောက်သေး။
သို့သော် လူငယ်ကျောင်းသား ဘဝ၊ သီချင်းများရသမျှ သူသီ ဆိုနေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
သီချင်း လေးတွေ စမ်းရေးနေပြီ။
ကဗျာစာပေတွေ ချစ်တတ် နေပြီ။
ထိုစဉ်က လူငယ်ပီပီ သီချင်းတွေ အသစ်တွေ ဖန်တီးဖို့၊ သူ့တက်လမ်းကို သူစတင်ရှာဖွေနေပြီ။
တောင် ကြီးက ကွယ်လွန်သူနှစ်ဦး ဖြစ် သော ခွန်အုန်းမောင် (အမေ့ ရုပ်ရည်) နှင့် ခရေဖူး Band မှ ရွှေကျော်တို့နှင့်လည်း သူက ခင် မင်ရင်းနှီးမှုရှိသည်။
ခွန်သန်းထွန်း တစ်ယောက် ပန်းချီ တဖက်က ရေးဆွဲရင်း၊ တဖက်က သီချင်းတွေ ရေးစပ်နေပြီဖြစ်သည်။
သူငယ်စဉ်က သင်ဆရာ၊ မြင်ဆရာထဲမှ ဂစ်တာကို ပထမဦးဆုံး သင်ကြား ပြသပေးခဲ့သူမှာ ဆရာကြီး ဦးလပွန်တာဖြစ်သည်။
ဆရာမှာ ချင်းအမျိုးသားကြီးဖြစ်ပြီး၊ သူ့ကို ဂစ်တာ အခြေခံမှစ၍ စနစ်တကျသင် ကြားပြသ ပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူကလည်း စိတ်ရှည်သည်။
ဂစ်တာတီးကွက်တွေကို မရ ရအောင် နေ့စဉ်သင်ကြားမှုပြုခဲ့ သည်။
ဂစ်တာလိုပင် တခြား သူနှစ်သက်တီးခတ် တတ်သော Instrument ပစ္စည်းများမှာ မယ်ဒလင်နှင့် တယော တို့ဖြစ်သည်။
၃၊ ၄ နှစ် မနားတမ်းကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈ဝ ခုနှစ်တွင် မောင့်အချစ်ဆုံးမုန်းသူ အ မည်ရှိ ပထမဦးဆုံး အခွေသစ် (ဒို့ရှမ်းလေး တေးသံသွင်း)ဖြင့် တပြည်လုံး ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့ရာမှ အောင်မြင်မှုတွေရရှိလာ ခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်ကာလတွင် ခွန်သန်းထွန်း တစ်ယောက် ဆယ်နှစ်ကျော်လောက် ရန်ကုန်ဘက် ဆင်းလိုက်၊ ရှမ်းမြေ ပြန် တက်လိုက်နှင့် ဂီတလောကထဲ ကျင် လည်ကျက်စားနေခဲ့သည်။
အခွေပေါင်း ၆ ခွေခန့် ထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်ဖြင့် ရေးဖွဲ့သော သီချင်းများတွင် ငယ်စဉ်ဘဝချစ်ခြင်းတရား၊ မြူးကြွသော အချစ်တေးများစွာပါသလို ကရုဏာ သံစဉ်ဖြင့် သံဝေဂတေး၊ ဓမ္မ တေးဆန်ဆန် သီချင်းပေါင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။
အလွမ်းသံစဉ်တွေလည်း သူ နှစ်ခြိုက်မှုရှိ သည်။
ထင်ရှားသော လက်ရာများ ရွှေစွန်ညိုပါ အထွေးရယ်၊ ချယ်ရီရယ် တောင်ပြာရယ် နန်းရယ်၊ မောင့်အချစ်ဆုံး မုန်းသူ၊ ဝါကျွတ်ပြီ အချစ်ရေ၊ ဖိတ်ခေါ်သံ၊ နွေဆိုး၊ မြတ် သောအရှုံးမှ ရသောအသိ၊ လာလှည့် တော့နွေ၊ အကျည်းတန်သည် ဝဋ်ကြွေး၊ ကြွေနေသော မျက်ရည်များ၊ ဝေဒနာ အလင်းရှင်၊ အလာနှောင်းတဲ့ စိုင်း၊ မြားနတ်မောင်သို့၊ ဘီးကလေး၊ ရောက် တုန်းရောက်ခိုက်၊ သည်းဦး၊ အရူးစကား အမူးကြားတော့၊ မသဲဖြူ၊ ငါတို့ပြန်မှ ရွာပါမိုး၊ အကဲ့ရဲ့ခံ အုံ့ပုန်း၊ ဝေးခဲ့ရပေ မယ့်၊ မငိုသာ အရှိုက်ခက်၊ သဖန်းတော လူမိုက်၊ တစ်လှေတည်းစီး၊ အပြန်လမ်း ရဲ့ လွမ်းမျက်ရည်၊ ဘဝမွန်းမတိမ်းမီ၊ ကျောင်းတော်သားလွိုင်လင်မြို့၊ ပေး ဆပ်လျက်ပါ၊ လာလမ်းနောက် လှည့်၊ အရှုံးက မောင်ပါ၊ အလိုက် အထိုက်နဲ့ပဲ၊ မိနွေနှင့် နွေသီတာ စသော သီချင်းပေါင်း များစွာ လူကြိုက်များခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ခွန်သန်းထွန်း ရေးဖြစ် ထုတ်ဖြစ်ပြီး သီချင်းပေါင်း ပုဒ်ရေ ၁၅ဝ ကျော်ကျော် ရေး စပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
တေးပေါင်း များစွာ တက္ကသိုလ် တေးသံသွင်း၊ ဒို့ရှမ်းလေး တေးသံသွင်း၊ တောင်ကြီး ဖြန့်ချိရေးမှာ ရွှေအင်း လေးတေးသံသွင်းဖြစ်ပြီး၊ မန္တလေးဖြန့်ချိ ရေးမှာ လှိုင်း၊ မန်းသီရိနှင့် လပြည့်ဝန်း တေးသံသွင်းများဖြစ်ကြသည်။
ဘဝနိဂုံး သီချင်းအခွေ ၆ ခွေ ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ သီချင်းအပုဒ် ၁၅ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။
ခွန်သန်းထွန်းသည် ဇနီး ဒေါ်မြင့်ရီ၊ သမီး မသန်းသန်းဝင်းနှင့် သား မောင်မျိုးမင်းတို့နှင့်အတူ တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ပါသည် ဘဝနိဂုံး အဆိုတော် ခွန်သန်းထွန်းသည် ၁. ၁၂. ၂၀၀၉ အသက် ၅၄နှစ် အရွယ်တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ နှလုံးရာဂါဖြင့်ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့ပါသည်။
ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန () သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် စာတိုက်လုပ်ငန်းနှင့် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်း များကိုသီးခြားဌာနများဖြင့် ဆောင်ရွက်နေရာမှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စာတိုက်ဌာန (Department of Posts) နှင့်ကြေးနန်းဌာန(Department of Telegraph)ဟူ၍ ဌာန(၂)ခုဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၅) ရက်နေ့စ၍ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဌာန ( Posts and Telegraph Department) အဖြစ် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းကာ သယ်ယူပို့ဆောင် ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဌာနအကြီးအကဲဖြစ်​သော ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်ကို စာတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Posts) နှင့် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Telecommunications)တို့က တိုက်ရိုက်တာဝန်ခံလျက် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကို စာတိုက်လုပ်ငန်းအတွက် တိုင်း(၁၁)တိုင်း၊ ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေး တိုင်း(၂)တိုင်း၊ ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် တိုင်း(၃)တိုင်း သတ်မှတ် ပိုင်းခြားဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ခုနှစ်၊မတ်လ(၁၅)ရက်နေ့မှစ၍ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏အောက်တွင် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ပြည်တွင်းပြည်ပဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ ညွှန်ကြားချက်၊ အမိန့်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းစသည်တို့ကို လိုက်နာစေရန်ထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲသည်အဖွဲ့အဖြစ် ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း (စာတိုက်/ ကြေးနန်း/ တယ်လီဖုန်း)လုပ်ကိုင်သည့် ဆက်သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း (ယခုမြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း) ဟူ၍ အဖွဲ့အစည်းနှစ်ရပ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေး အဖွဲ့သည် ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၉)ရက်နေ့မှစ၍ ယခင် ပို့ဆောင် ဆက်သွယ် ရေးဝန်ကြီးဌာနအား ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မီးရထားဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီး ဌာန(၃)ခုအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနအောက်၌ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန၊ မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း ဟူ၍ဦးစီးဌာန (၂) ခုနှင့် လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်း (၁) ခုထားရှိဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၂ဝ) ရက်နေ့တွင် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနကိုလုပ်ငန်း သဘာဝအရ ပိုမိုသင့်လျော်မှုရှိသည့် ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးဌာနများ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရာ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကို မူလဖွဲ့စည်းပုံအရ စုစုပေါင်း ဝန်ထမ်း(၄၉)ဦးပါဝင်သော အဆင့်(၃) ဦးစီးဌာနမှ အရာထမ်း(၁၆)ဦး၊အမှုထမ်း (၆၁) ဦး စုစုပေါင်းဝန်ထမ်း (၇၇) ဦးပါဝင်သော အဆင့် (၂) ဦးစီးဌာနအဖြစ် ၁၉၉၉ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၁)ရက်နေ့တွင်တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းကာ လုပ်ငန်းများ ကိုဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စီမံရေးရာဌာန ဘဏ္ဍာရေးဌာန အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေးဌာန ဥပဒေဌာနလိုင်စင်နှင့် စစ်ဆေးရေးဌာန အခြေခံဆက်သွယ်ရေး လိုအပ်ချက်ဖြည့်ဆည်းရေးဌာန အရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဌာန ရေဒီယိုလှိုင်းနှုန်းစဉ်ကြီးကြပ်ရေးနှင့် စံချိန်စံညွှန်းဌာန တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ရုံးများ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အိုင်စီတီကဏ္ဍအား ဥပဒေပိုင်းအရ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲပေးခြင်း နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၊ အစည်းအဝေးများ၊ ညီလာခံများတွင် နိုင်ငံကိုယ်စားပြုပေးရသည့် အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းနည်းပညာကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးသည် တစ်မျိုးသားလုံး၊ တစ်နိုင်ငံလုံးဘက်စုံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုအတွက် အခြေခံဖြစ်သည်ဟု ခံယူထားသည်နှင့်အညီ ပြည်တွင်းရှိ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းနည်းပညာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ခြင်း၊ နည်းပညာသစ်များကို အသုံးပြု၍ ပိုမိုအရည်အသွေးမြင့်မားသည့် ဝန်ဆောင်မှုများပေးနိုင်ရန် ဆက်သွယ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနမှ ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်နေသကဲ့သို့ ICTကဏ္ဍတွင်ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ်များ၌လည်း တိုးတက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနက ဆောင်ရွက်နေသော အဓိကလုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ စာတိုက်၊ တယ်လီဖုန်း၊ ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ရေဒီယိုဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း တို့ကို ဥပဒေဖြင့်ကြီးကြပ်ခြင်း။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲအစည်းများဖြစ်ကြသော ကမ္ဘာ့စာပို့တိုက်သမဂ္ဂ(UPU)၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး အဖွဲ့(APT) တို့နှင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
ရေဒီယိုလိုက်စင် ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် အခွန်ကောက်ခံခြင်း။
ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ဗွီဒီယိုဖွင့်စက်လိုင်စင် ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် အခွန်ကောက်ခံခြင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေဒီယိုအော်ပရေတာ စာမေးပွဲ စစ်ဆေးကျင်းပခြင်း။
ရေဒီယိုလှိုင်းနှုန်းများ သတ်မှတ်ပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်း။
ခေတ်မီဆက်သွယ်ရေး နည်းစနစ်များနှင့် ပတ်သက်၍ လေ့လာခြင်း၊ အကြံပေးခြင်း။
ဆက်သွယ်ရေး စက်ကိရိယာပစ္စည်းများကို စိစစ်ကြီးကြပ်ခြင်း။
ဇာတိဿရဉာဏ် ဇာတိဿရဉာဏ်သည် လွန်လေပြီးသော ဘဝဟောင်းများကို ပြန်လည်သိမြင် နိုင်စွမ်းသော ဉာဏ်ဖြစ်သည်။
thumb|ဇော်ရော့အက်စတာ(ဘီစီ၆၂၈-ဘီစီ၅၅၁) ဇော်ရော့အက်စတာ(Zoroaster)(ခန့်မှန်း ဘီစီ၆၂၈-ဘီစီ၅၅၁) သည် ပါရှ(အီရန်)လူမျိုးတို့အတွက် ဘာသာရေးရှေ့ဆောင်ဖြစ်သည်။
သူဖော်ဆောင်ခဲ့သည့် ဇော်ရော့အက်စထရီယံဝါဒ ကို နှစ်ပေါင်း ၂၅ဝဝကျော် ယုံကြည်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူများလည်း ရှိသည်။
ဇော်ရော့အက်စထရီယံကျမ်း အဗက်စတာ(Avesta) ကျမ်းတွင် ပထမဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည့် ဂါတာ့စ်(Gathas)ကို ရေးသားသူလည်းဖြစ်သည်။
ဇော်ရော့အက်စတာ၏ ငယ်ဘဝနှင့် ပတ်သက်၍ သိရှိနိုင်ရန် အချက်အလက်အလွန်ပင်ရှားပါသည်။
ခန့်မှန်းအားဖြင့် ဘီစီ ၆၂၈တွင် ယနေ့အီရန်မြောက်ပိုင်းဒေသတွင် ဖွားမြင်ပြီး အရွယ်ရောက်လျှင် သူတီထွင်သည့် ဘာသာအယူဝါဒသစ်ကို လှည့်လည်ဟောပြောသည်။
အစပိုင်းတွင် ကန့်ကွက်သူအများအပြားရှိခဲ့သော်လည်း အသက်၄ဝအရွယ်တွင် မြောက်အီရန်တွင် အုပ်စိုးနေသည့် ဘုရင်ပစ်ရှ်တာစ်ပါ(Vislitaspa) ကသူ့အယူဝါဒကိုလက်ခံသဖြင့် ကောင်းစွာ သာသနာပြုနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
အသက် ရရနှစ်တွင် ဇော်ရော့အက်စတာကွယ်လွန်သည်။
ဇော်ရော့အက်စတာဝါဒ အကျဉ်းချုပ် ဇော်ရော့အက်စတာ၏ဝါဒတွင် တစ်ဆူတည်းသောဘုရားဝါဒကိုလက်ခံသလို အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း ဘုရားအများအပြားရှိသည်ကိုလည်း လက်ခံသည်။
ထို့ကြောင့် အတန်ပင်ရှုပ်ထွေးသည့် ဘာသာဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
သူ့အဆိုအရ တစ်ဆူတည်းသောဘုရားမှာ အဟုရ မာဇဒါ(Ahura Mazda)(ခေတ်အီရန်ဘာသာဖြင့် ဩမွဒ် (Ormuzd)) ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်ပညာကြီးရင့်လေးမြတ်သူ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး ထိုဘုရားသည် မှန်ကန်ခြင်း၊သစ္စာရှိခြင်းကို အားပေးသည်။
မှားယွင်းခြင်း၊သစ္စာမဲ့ခြင်း တို့၏ အဆိုးဘက်မှ ဘုရားအမည်မှာ အန်ဂရ မိန်ရု (Angra Mainyu)(ခေတ်အီရန်ဘာသာဖြင့် အရီမန်(Ahriman))ဖြစ်ပြီး အဆိုပါ အကောင်းနှင့် အဆိုးဘုရားနှစ်ပါးတို့ ကမ္ဘာတွင်အားပြိုင်နေကြသည်ဟုဆိုသည်။
လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့် မိမိလိုက်လိုသည့်ဘက်ကို စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသည်။
ယခုအခါမှာ ဘုရားနှစ်ပါးအနေဖြင့် အာပြိုင်မှုကို ခေတ္တရပ်နားနေချိန်ဖြစ်သော်လည်း အဆုံးတစ်နေ့တွင် အဟုရ မာဇဒါ ကသာ အနိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဤဘာသာယုံကြည်မှုတွင် သေလွန်ပြီးနောက် အခြားဘဝများရှိသေးသည်ကိုလည်း လက်ခံသည်။
ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ပတ်သက်၍ တရားနည်းလမ်ကျခြင်း၊သစ္စာရှိခြင်းကို အားပေးသည်။
တဏှာနည်းရန်ကျင့်စဉ်များကို လမ်းညွှန်သည်။
သို့သော် အိမ်ထောင်သားမွေပြုးခြင်းကို မတားမြစ်ပေ။
ဘုရားရှိခိုးရာတွင် မီးကိုပူဇော်ခြင်းပြုသည်။
ထိုမီးမငြိမ်းရန် အဓိကအဖြစ် ဂရုပြုရသည်။
သေလွန်သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို သင်္ဂြိုဟ် ရာတွင် စင်ထိုးပြီး ငှက်စာကျွေးသည်။
(ဤအချက်တွင် တိဘက်ဓလေ့နှင့်တူသည်။
) fram | right |thumb|ဇော်ရော့အက်စတာဘာသာရေး၏ အထိမ်းအမှတ်ရုပ်ပုံတံဆိပ် ဖြတ်သန်းမှု သမိုင်း ဇော်ရော့အက်စတာ သက်ရှိထင်ရှားနေချိန်အတွင်းတွင် သူ၏ဝါဒမှာ များစွာပျံနှံခြင်းမရှိပေ။
သို့သော် နှစ်ပေါင်း၂၀၀ ကြာသော် ပါရှမင်းများက လက်ခံအားပေးသည့်အတွက် ပါရှ(အီရန်)တွင် ဦးဆောင်ဘာသာကြီးဖြစ်လာသည်။
မဟာအလက်ဇန္ဒား ပါရှကိုဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ချိန်တွင် ဇော်ရော့အက်စထရီယံဝါဒမှာ အကြီးအကျယ်ကျဆင်းရသည်။
ပါရှတို့ ဂရိလက်အောက်မှ လွတ်ပြီးချိန်၊ဟယ်လင်နစ်ယဉ်ကျေးမှုမှ လွတ်ချိန်ရောက်မှ တဖန်ပြန်လည်တည်ထောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ပါရှအင်ပါယာသစ်ဖြစ်သည့် ဆက်စနစ်အင်ပါယာ(အေဒီ ၂၂၆-၆၅၁)(Sassanid Empire)ကို အုပ်စိုးသည့် မင်းဆက်များလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ်နှင့် ပြန်လည်အားကောင်းလာခဲ့သည်။
သို့သော် ဂိုဏ်းခွဲငယ်ပေါင်း အများအပြား ကွဲပြားသွားခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၇ ရာစုဝန်းကျင်တွင် အာရေဗျမှ အာရပ်မူဆလင်တို့က အီရန်ကိုသိမ်းယူပြီးနောက် ဇော်ရော့အက်စတာဘာသာဝင် အများအပြားသည် အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။
သို့သော် လက်ကျန်ဘာသာဝင်များလည်းကျန်ရှိနေခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်ပင်မကုန်းမြေမှ ဟောဇ်မုန်ကျွန်းပေါ်သို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုမှ တဆင့် အိန္ဒိယသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
အိန္ဒိယလူမျိုးတို့က ၎င်းတို့ကို ဖာရစီ ဟုခေါ်ကြပြီး ယနေ့တိုင်လူဦးရေ တစ်သိန်းကျော်ခန့် ရှိသေးသည်ဟုဆိုသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ ဘုံဘေဝန်းကျင်တွင်နေထိုင်ကြပြီး အီရန်တွင်လည်း ဇော်ရော့အက်စတာဘာသာဝင် နှစ်သောင်းခန့် ကျန်ရှိသေးသည်။
နောင်တစ်ချိန်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် မနိ(Mani)သည် သူ၏ မနိရှေအစ်ဇမ်ဝါဒ (Manicheaism)တွင် ဇော်ရော့အက်စတာ၏ အကောင်းနှင့်အဆိုး အားပြိုင်ခြင်း သဘောတရားကို တိုက်ရိုက်ယူငင်၍ တိုးတက်အောင် ပြင်ဆင်သုံးစွဲခဲ့ သည်ကိုတွေ့ရသည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား ကျော်စွာ၁၀၀-ဒေါက်တာသန်းထွန်း Category:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ။
ဇီဝဇိုးငှက်များကို တွေ့ရှိနိုင်သောဒေသများ ဇီဝဇိုးငှက် (Grey-rumped Swiftlet ) သည် မျိုးစဉ်အားဖြင့် 'အပေါ့ဒီဖေါမီး (Apodiforme)' တွင်၎င်း၊ မျိုးရင်းအားဖြင့် 'ခက်တူးရီနီး' တွင်၎င်း ပါဝင်၍ ယင်းကို သိပ္ပံ အမည်အားဖြင့် 'ကောလိုကေးလီယား ဂျာမယ်နီ' ဟု ခေါ်သည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် ပြင်ပန်းပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် ပျံလွှားငှက်နှင့် အနည်းငယ်တူသော်လည်း၊ မျိုးစဉ်အားဖြင့် ကွဲပြားသည်။
ဇီဝဇိုး ငှက်ကို အဝေးမှတွေ့မြင်ရလျှင် ပျံလွှားငှက်နှင့် ရုတ်တရက်ခွဲ ခြား၍ မရနိုင်ချေ။
သို့သော် အမွေးထူသော ခြေမျက်ရိုးကို၎င်း၊ အရွယ်ပို၍ကြီးသော တောင်ပံကို၎င်း ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် ဇီဝဇိုး ငှက်ကို ပျံလွှားငှက်နှင့် ခွဲခြား၍သိရှိနိုင်သည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် အသိုက်ကို မိမိအန်ဖတ်ဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိ သည်။
ထိုအသိုက်ကို ငှက်သိုက်ဟု ခေါ်ကြသည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် အသိုက်ကို ဂူနံရံများ၊ ကျောက်ဆောင် မြင့်များတွင် ဆောက်တတ်သည်။
အသိုက်၏အရွယ်မှာ ကန့် လန့်ဖြတ်အားဖြင့် ၂ လက်မမှ ၃ လက်မထိရှိ၍၊ စောက် ၁ လက်မရှိသည်။
ဥအုချိန်မှာ ဧပြီလလယ်လောက်တွင် ဖြစ်သည်။
တစ်မြုံလျှင် ဥနှစ်လုံးစီရှိသည်။
ဇီဝဇိုးငှက်ကို အပူပိုင်းဒေသများတွင် အထူးသဖြင့် ကျွန်းစု နှင့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းများ၌ အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။
ဆေးရှဲ ကျွန်းစုနှင့် မောရစ်ရှကျွန်းစုမှ ကွင်းစလန်အထိပျံ့နှံ့စွာနေသည်။
ပုသိမ်အနောက်ဘက် ကမ်းခြေအလွန်ရှိ ကျွန်းများတွင်၎င်း၊ တနင်္သာရီကမ်းခြေနှင့် မြိတ်ကျွန်းစုတို့တွင်၎င်း ဇီဝဇိုးငှက်တို့ကို တွေ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ဇီဝဇိုးငှက်သည် ပျံလွှားငှက်မျိုးတွင် ပါဝင်၏။
သူသည် ပင်လယ်အဏ္ဏဝါအနှံ့၊ တောတောင်အနှံ့ ပျံသန်းကာ သူနားရာ ကျောက်ဆောင်သို့ ပြန်လာ၏။
သူ၏အသိုက်အား သူတစ်ပါးတို့ကဲ့သို့ သစ်ကိုင်း၊ သစ်ရွက်တို့နှင့်မလုပ်၊ အာခေါင်၌ဖြစ်သော အာစေးကို အန်ထုတ် အသိုက်ပြု၏။
တစ်ခါတစ်ရံ အန်ရလွန်း၍ ထိုအာစေးတွင် ရင်မှသွေးပင်ပါ၍ လာတတ်သည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် ကောင်းကင်မှ တိမ်ညွှန့်ကိုစားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ထိုငှက်သိုက်ကို စားသုံးရသူ လူသားတို့အဖို့ အင်အားပြည့်စုံကာ ရသာထူးနှင့် ပြည့်စုံလှ၏။
ငှက်သိုက်ဟူသည် ငှက်သိုက်သည် ပျံလွှားငှက် တစ်မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် ငှက်များက လုပ်သော အသိုက် ဖြစ်သည်။
မိုးစာငှက်၊ ပြီးလဲငှက်၊ ဇီဝဇိုးငှက်များမှ ငှက်သိုက်ကို ထုတ်ယူရရှိနိုင်၏။
မြန်မာ နိုင်ငံတွင် ငှက်သိုက်ကို ဇီဝဇိုးငှက်မှသာ ရရှိသည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် လေထဲတွင် ပျံသန်းရင်း ပိုးမွှားကောင်များကို ဖမ်းစားတတ်သောကြောင့် ``လေစားငှက်´´ ဟုလည်းခေါ်သည်။
ဇီဝဇိုး ငှက်မှ အမည်းရောင်ငှက်သိုက်နှင့် အဖြူရောင် ငှက်သိုက် (၂) မျိုးရရှိသည်။
အမည်းရောင်ငှက်သိုက် ကို Collocalia innominata ဆိုသည့် ဇီဝဇိုးငှက်မှ ရရှိပြီး အဖြူရောင်ငှက်သိုက်ကို Collocalia fuciphaga ဆိုသည့် ငှက်သိုက်မှ ရရှိသည်။
ငှက်သိုက်ထွက်ရှိရာဒေသ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငှက်သိုက်များကို ထားဝယ်ကမ်းခြေအနီးရှိ ကျွန်းများ၊ မြိတ်ကျွန်းစု၊ ပုသိမ်မြို့ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ကျွန်းများတွင် တွေ့ရ၏။
တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ ငှက်သိုက် ကျွန်းပေါင်း (၃၂)ကျွန်းမှ အဖိုးတန်းငှက်သိုက်များ ထွက်ရှိသည်။
မြိတ်ကျွန်းစုရှိ ငှက်သိုက်များကို ပုလောမြို့နယ်ရှိ မလိကျွန်း၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရေအေးကျွန်းစု၊ ဘုတ်ပြင်း မြို့နယ်ရှိ ပုလုတိကျွန်းစု၊ ကော့သောင်းမြို့နယ်ရှိ ကဆိုင်းလှနှင့် ကော့ငန်းကျွန်းစု များမှ ရရှိ၏။
ယင်းကျွန်းစုများ အနက် မလိကျွန်းမှ ငှက်သိုက်အများဆုံး ရရှိသည်။