kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အညို့ကို ဘယ်လိုပြောရပါ့ သည် မြန်မာစာရေးဆရာ မောင်သင် ရေးသည့် မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလထုတ် သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါသည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ရွာတရွာရှိ ရန်ဘက်မိသားစု ၂ ခုတို့ အာဏာရှိသူ၊ လက်နက်ကိုင်တို့နှင့် ပေါင်းကာ အပြန်အလှန် နှိပ်စက်ကြပုံ၊ ထိုမိသားနှစ်ခုမှ ပေါက်ဖွားလာသော ချစ်သူတစုံတို့ မေတ္တာကြီးကြပုံ၊ ရောင်စုံသူပုန်တို့ ရပ်ရွာများကို ဖျက်ဆီးကြပုံတို့နှင့် ပုံဖော်ထားသည်။
ဇာတ်ကောင်များ မောင်သင် - ဆေးကျောင်း၌ ပညာသင်၍ ဗမာ့တပ်မတော်သို့ ဝင်သူ အညို (ခ) ညိုညို - မောင်သင်နောက် လိုက်ပြေးသူ ဦးဘိုးဟန် - အညို၏ ဖခင်၊ ဂျပန်ခေတ် သူကြီး၊ ဦးဇင်၏ ရန်ဘက် ဒေါ်မြကြီး - ဦးဘိုးဟန်၏ ဇနီး၊ အညို မိခင် ဦးဇင် - မောင်သင်၏ ဖခင်၊ အင်္ဂလိပ်ခေတ် သူကြီး၊ ဦးဘိုးဟန်၏ ရန်ဘက် ဒေါ်သီလ - ဦးဇင်၏ ဇနီး၊ မောင်သင်၏ မိခင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခြင်း ၁၉၆၉ တွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ပြီး စာရေးသူ မောင်သင်ကိုယ်တိုင် မင်းသားအဖြစ် ပါဝင်သည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ။
alt=|thumb|မတူညီသောအပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းသုံးခုကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင်အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် (မာရီယာ, ကျောက်စိမ်း နှင့် Saomai တို့တွင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်)။
အောက်ပိုင်းနှင့်အထက်ပိုင်းရှိဆိုင်ကလုန်းများသည် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း။
တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း သည် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ အရှေ့လောင်ဂျီကျူ ၁၈၀° မှ ၁၀၀° ကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ထိုဒေသကို အနောက်မြောက် ပစိဖိတ် ရေနက်ပိုင်းဒေသဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး နှစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများအနက် သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါး ဖြစ်ပေါ်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ အင်းဝရှေးဟောင်းမြို့အတွင်း စည်တိုပုံမြို့ရိုးအနီးတွင် တည်ရှိသော ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်တွင် အင်းဝတည်ထောင်ခဲ့သော ခေတ်အဆက်ဆက်ပစ္စည်းများဖြင့် ခင်းကျင်းပြသထားသည်။
ပြတိုက်ကို တနင်္လာနေ့နှင့် နေ့ကြီးရက်ကြီးများမှအပ နေ့စဉ်ဖွင့်လှစ်ပြသထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်အဆင့်ပြတိုက် "ရတနာပူရအင်းဝပြတိုက်"အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြတိုက်အဆောက်အအုံသစ်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် "အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်" အဖြစ် တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ ကဏ္ဍ:အင်းဝ။
thumb မတ်ဆူအိုဗသျှိုး (ခ) မတ်ဆုအို ဘရှိုး(Matsuo Bashō 松尾 芭蕉?) (1644 – November 28, 1694) ဆိုသည်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အဲဒိုခေတ်က ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော နာမည်ကျော် ဂျပန်ဟိုက္ကူကဗျာဆရာ ဖြစ်သည်။
သူ၏ကဗျာများမှာ နိုင်ငံတကာတွင် ကျော်ကြားပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင်မူ သူ၏ ကဗျာများကို အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများနှင့် ရိုးရာ အဆောက်အဦးများတွင် ရေးထွင်းထားလေ့ ရှိသည်။
မတ်ဆူအိုဗသျှိုးသည် ၁၆၄၄-ခုနှစ်၌ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့အနီး၊ ဘူနိုမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။
ဆင်းရဲသော ဆာမူရိုင်း (ဂျပန်စစ်သည်တော်) တစ်ယောက်၏ သားသမီး ၇ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သား ဖြစ်သည်။
မွေးဖွားစဉ် အခါက အမည်မှာ မတ်ဆုအို ကင်ဆာကု ဖြစ်ပြီး နောင်တွင် မတ်ဆုအို ချူးမွန် မူနဲဖူဆာဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။
အသက် (၉)နှစ်အရွယ်တွင် သူသည် မင်းလုလင်တစ်ယောက်ဖြစ်လာပြီး သူ့သခင် စစ်သေနာပတိကြီး၏ သားအကြီးဆုံးနှင့် သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူတို့နှစ်ယောက်မှာ စာသင်ဘက်တွေ ဖြစ်ကာ စာပေအထူးသဖြင့် ကဗျာအပေါ်တွင်ပို၍ စူးစိုက်အားသန်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဗသျှိုးသည် မင်းဧကရာဇ် စံပျော်တော်မူရာ ကျိုတိုမြို့မှာ တရုတ်စာပေနှင့် ဂျပန်စာပေကို သင်ယူခဲ့သည်။
၁၆၇၂-ခုနှစ်တွင် သူသည် မြို့တော် အီဒို (ယခု တိုကျို) မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်။
ဗသျှိုးမှာ ကဗျာကို ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး အဲဒိုမြို့ (ယခု တိုကျိုမြို့) ပညာတတ် အသိုင်းအဝန်းတွင် ဝင်ရောက်သည့် အချိန်မှစ၍ ဂျပန်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် သူ၏ အမည်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
သူသည် ကျောင်းဆရာတစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုခဲ့သော်လည်း မြို့တော်ရှိ စာပေနှင့် လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းကို စွန့်ခွာခဲ့ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး အရှေ့၊ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက် တောများအတွင်းထိ လှည့်လည်သွားခဲ့ပြီး စာရေးရန်အတွက် ကုန်ကြမ်းရှာခဲ့သည်။
သူ၏ကဗျာများမှာ သူတိုက်ရိုက် ထိတွေ့နေရသည့် ပတ်ဝန်းကျင် ကမ္ဘာ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကို တွေ့ရပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ရှုခင်းအား ခံစားရမှုများကို ရိုးရှင်းသော အဖွဲ့အနွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ပြလေ့ ရှိသည်။
အီဒိုမြို့တွင် သူသည် ကဗျာဆရာအဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။
မကွယ်လွန်ခင် နောက်ဆုံး ဆယ်နှစ်အတွင်း ဗသျှိုးသည် ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ခွင်လုံးကို ခြေကျင်ခရီးရှည်များ တော်တော်ထွက်ဖြစ်ခဲ့သည်။
လမ်းများ အရမ်းဆိုးပြီး ခရီးစဉ်တလ​ျောက် လူဆိုးဓားပြများ သောင်းကျန်းနေ၏။
အလွန်အန္တရာယ်များသောအချိန် ဖြစ်သောကြောင့် သည်လို ခရီးရှည် ထွက်ဖို့ဆိုတာ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တော့ မဟုတ်၊ အတော်စွန့်စားရသည်။
ဗသျှိုးက သူ့ခရီးစဉ်မှတ်တမ်းကို မြောက်ပိုင်းစူးစူးသို့ အဝင်လမ်းကျဉ်း (The narrow Road to the Deep North) ဟု အမည်တပ်သည်။
ထိုမှတ်တမ်းထဲတွင် သူ၏အကောင်းဆုံးနှင့် အကျော်ကြားဆုံး ကဗျာများ ပါဝင်သည်။
အဆိုပါကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများကို ယခုထိတိုင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖတ်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
ဟိုက္ကူကဗျာ၏ ထာဝရအကြီးမြတ်ဆုံးဆရာအဖြစ် ဗသျှိုးကို ကြည်ညိုလေးစားကြသည်။
ဟိုက္ကူကဗျာများတွင် ဝဏ္ဏ ၁၇-လုံးမျှသာ ပါဝင်သော ၃-ကြောင်းကဗျာကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။
ပထမစာကြောင်းမှာ ဝဏ္ဏ ၅-လုံးရှိသည်။
ဒုတိယစာကြောင်းတွင် ဝဏ္ဏ ၇-လုံးရှိသည်။
တတိယစာကြောင်းမှာ ဝဏ္ဏ ၅-လုံးရှိသည်။
၅း၇း၅ အချိုးဖြစ်သည်။
ဟိုက္ကူကဗျာတို့သည် အစဉ်အလာအားဖြင့် သဘာဝလောကကြီးရှိ ပုံရိပ်များကို ဖော်ကျူးကြသည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကဗျာသည် ဗသျှိုး၏ ဟိုက္ကူနမူနာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
နွေဦးနံနက်မှာ မြူကိုဖောက် လမှိန်မှိန်သာ ပန်းတစ်ပွင့်မျက်နှာ။
၁၆၉၄-ခုနှစ်တွင် ဗသျှိုး ခရီးတစ်ဖန်ထွက်ပြန်သည်။
သည်တစ်ကြိမ်တွင် ဂျပန်ပြည်တောင်ပိုင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် သူသည် ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာကာ ဂျပန်ပြည် အလယ်ပိုင်း အိုဆာကာမြို့၌ ၁၆၉၄-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး သေဆုံးချိန်တွင် အသက် (၅၀) ရှိပြီဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာကျော်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အဘိဓာန် (ဒုတိယတွဲ) မောင်မောင်ထွန်း ပြန်ဆိုပြုစုသည်။
၂၀၁၅ (ပထမအကြိမ်)၊ စာ-၅၈ ကိုးကား Category:ကမ္ဘာကျော် ကဗျာဆရာများ။
ဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ် (Guru Gobind Singh) ၁၆၆၆-ခုနှစ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘီဟာပြည်နယ်၊ ပတ္တနာမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။
ဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်သည် နဝမမြ​ောက် ဂုရု ဒန်းဂ် ဗဟာဒူး၏သားဖြစ်သည်။
ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ် သည် ကောင်းစွာပညာသင်ကြားခဲ့ရသော ပညာတတ်ကြီးတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ခံပညာကို ကောင်းစွာ လေ့ကျင့်တတ်မြောက်ထားသည်။
သူသည် အလွန်ရက်ရောပြီး ကြင်နာတတ်သော သဘာဝလည်း ရှိသည်။
ဆစ်ခ်များက သူ့အား စံပြလူသားတစ်ယောက်အဖြစ် သဘောထားကြသည်။
၁၆၉၉-ခုနှစ်က အနန်ပါ၌ ကျင်းပသော ဘေစကီပွဲတော်သို့ ဆစ်ခ်များ စုရုံးရောက်ရှိလာကြသည်။
ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်က သူတို့၏ ယုံကြည်မှုအတွက် သူတို့၏အသက်ကို စွန့်လွှတ်ဖို့အသင့်ရှိနေသော ဆစ်ခ် (၅)ဦး တောင်းဆိုသည်။
လူငါးယောက် ဘော်လံတီယာ လုပ်ကြသည်။
ဆန္ဒအလျောက် ထွက်လာကြသည်။
သို့သော် သူတို့အား ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်က သူတို့ကို ချီးမြှင့်မှု ပုံစံသစ်တစ်ခုဖြင့် ခါလ်ဆာ (Khalsa) အဖွဲ့ထဲသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သည်။
(ခါလ်ဆာအဖွဲ့မှာ အရာခပ်သိမ်း၌ ဂုရုကြီး၏ စကားကို နာခံပါမည်ဟု သစ္စာပြုထားသော ညီအစ်ကိုသဖွယ် ရဲဘော်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
) နောက်ထပ် လူအမြောက်အမြားကိုလည်း ထိုအဖွဲ့ထဲသို့ သွတ်သွင်းပေးခဲ့သည်။
၂၀၁၅ (ပထမအကြိမ်)၊ စာ-၃၈၁ ကိုးကား။
ဆာ ပီတာ ရောဘတ် ဂျက်ဆန် () သည် နယူးဇီလန် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်၍ စာရေးဆရာ ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန် ၏ဝတ္ထုများဖြစ်သော လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် သုံးကား (၂၀၀၁-၀၃) နှင့် ဟော့ဘစ်သုံးကား (၂၀၁၂-၁၄)ကို ရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်ရာတွင် ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ချီးကျူးထောပနာခံရသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည့် Heavenly Creatures ( ၁၉၉၄)၊ သရော်သောရုပ်ရှင် Forgotten Silver (၁၉၉၅)၊ ကြောက်စရာဆန်ဆန်ဟာသကား The Frighteners(၁၉၉၆)၊ ခမ်းနားစွာ ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသည့် King Kong (2005)၊ သဘာဝလွန် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဇာတ်ကား The Lovely Bones (၂၀၀၉) နှင့် ပထမကမ္ဘာစစ်မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သော They Shall Never Grow Old(၂၀၁၈) တို့ကို ဒါရိုက်အဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ တွင် District 9, ၂၀၁၁တွင် The Adventures of Tin Tin: The Secret of the Unicorn၊ ၂၀၁၂ ၌ West of Memphis၊ ၂၀၁၈ တွင် Mortal Engines စသည့်ဇာတ်ကားများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဂျက်ဆန်မှာ ၁၉၈၇ မှ ၁၉၉၂ အထိ ဇာတ်ကားတချို့ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၎င်းကို ရုပ်ရုင်ထုတ်လုပ်ရေးနယ်ပယ်တွင် လူသိ ထင်ရှားစေသော ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၉၄ တွင်ထွက်ရှိသော Heavenly Creature ပင်ဖြစ်ကာ ထိုဇာတ်ကား၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းအတွက် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်သူ ဖရန်ဝေါ့ရှ်နှင့် ပူးတွဲ၍ အကယ်ဒမီဆု အတွက် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဂျက်ဆန်သည် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် : ဘုရင်အဖြစ်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း( The Lord of the Rings : The Return of the King)ဇာတ်ကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဆုအပါအဝင် အကယ်ဒမီ သုံးဆု ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး တခြားသောဆုများမှာ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုတစ်ခု၊ စေတန်ထူးချွန်ဆုလေးခုနှင့် ဘက်ဖ်တာ( ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ထူးချွန်ဆု) သုံးခု တို့ဖြစ်ကြ၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နယူးဇီလန် ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ။
သခင် တင်မောင် (၁၉၁၈-????) သည် မြန်မာ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ပြည်ခရိုင် ပေါင်းတည်မြို့နေ ဦးဘိုးချိန်၊ ဒေါ်နုတို့မှ ၁၉၁၈ ခု၊ ဇွန်လ ၁၈ ရက်တွင် မွေးသည်။
တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။
ပေါင်းတည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းနေသည်။
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ကိုလိုနီခေတ် ပေါင်းတည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းသားသမဂ္ဂထောင်ရာတွင် ပါဝင်သည်။
ကျောင်းသားသပိတ်ဖြစ်သော် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သည်။
ပေါင်းတည် ဒို့ဗမာအစည်းအရုံး ခေါင်းဆောင်များအနက် တဦးဖြစ်ပြီး အတွင်းရေးမှူး၊ လက်ရုံးတပ်ဗိုလ်အဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။
၁၃၀၀ ပြည့် တောင်သူလယ်သမားအရေးတော်ပုံ ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ရွေးသည့် အသေခံဗိုလ် ၄၀ အနက် ပြည်ခရိုင်ကိုယ်စားပြု အဖြစ်သည်။
ရွှေတိဂုံကုန်းတော် သပိတ်ပေါင်းစုံစခန်း ရိက္ခာထောက်ဌာန တာဝန်ခံ လုပ်ခဲ့သည်။
နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လုပ်သည့်အခါ မင်းဘူးခရိုင် ပြည်ခရိုင် စည်းရုံးရေးတာဝန်ခံအဖြစ် လှုပ်ရှားသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့ ဆုတ်စဉ် ယာယီ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ဒို့ဗမာ ဆင်းရဲသားအစည်းအရုံး မြို့နယ်မှူးလည်း ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ခေတ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး လုပ်သည့်အခါ ပြည်ခရိုင် သာယာဝတီခရိုင် အင်းစိန်ခရိုင် အပါအဝင် တိုင်း (၁) စစ်မက်ရေးရာခေါင်းဆောင်နှင့် နိုင်ငံရေးရာခေါင်းဆောင် (၂ ယောက်အနက် တယောက်) အဖြစ် ပါဝင်သည်။
ပေါင်းတည်အရှေ့ပိုင်း ရိုးမယုတ်ဆိုင်ရွာတွင် တပ်မဟာစိုက်သည့်အခါ နိုင်ငံရေးရာရုံး ဦးစီးမှူးအဖြစ် လုပ်သည်။
တော်လှန်ရေးပြီးနောက် ပြည်ခရိုင် ဖဆပလအဖွဲ့ကို တည်ထောင်သည်။
ပြည်သူ့ငြိမ်းချမ်းရေး ဗဟိုကောင်စီ၊ သမဝါယမ ဆပ်ကော်မတီ ဗဟိုစည်းရုံးရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။
ပါလီမန်ခေတ် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမားအစည်းအရုံး ဌာနချုပ် တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပေါင်းတည်မြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်ရာ အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။
ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန်အတွင်းဝန် လုပ်ရသည်။
နောက်တကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ၌လည်း ပေါင်းတည်မှ ထပ်အရွေးခံပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။
သခင်တင်မောင်၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဌာန ဝန်ကြီး။
ပြည်ထောင်စုသား။
အတွဲ ၅၊ အမှတ် ၂၀။
၁၉၅၆၊ ဩဂုတ် ၉။
မိသားစုဘဝ ၁၉၅၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒေါ်တင်ကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုရာ သား ၂ ယောက် ရှိသည်။
ဘဝနိဂုံး ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၁၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ။
ဦးထွန်းတင် (၁၉၀၈-????) သည် မြန်မာ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၀၈ ခု၊ မေလ ၅ ရက်တွင် ဦးဘိုးကြင်၊ ဒေါ်ကျေးမျှင်တို့မှ ရန်ကုန်၌ ဖွားသည်။
မော်လမြိုင် အစိုးရကျောင်း၊ ရန်ကုန် ကူရှင်ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်သည်။
ဆယ်တန်းကို ကူရှင်ကျောင်းမှ အောင်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်သင်ရာ ၁၉၃၃ ခုတွင် ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ၁၉၂၀ ပထမ ကျောင်းသားသပိတ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝင်ပါခဲ့သည်။
၁၉၃၁ ခုတွင် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂကို တည်ထောင်ရာ ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။
ပညာရေးစနစ်သစ် ဖြစ်လာရန် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၄၉-၅၅ ရန်ကုန် မြို့တော်ဝန် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ (မြူနီစပါယ်) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်သည်။
ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း အလုပ်သမားဘုတ်အဖွဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ သဘာပတိ၊ ပြည်ထောင်စုဘဏ် သဘာပတိ၊ (၁၉၅၄ တွင် တည်ထောင်သော) ဘီအိုစီကုမ္ပဏီလီမိတက် ဒါရိုက်တာ၊ ဓာတ်သတ္တုပင်ရင်းအခြေအမြစ်များ တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်းအဖွဲ့ဝင်၊ တွင်းထွက်ပင်ရင်းအခြေအမြစ်များဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်၊ အလုပ်သမားအစည်းအရုံးအဖွဲ့ချုပ် အလုပ်အမှုဆောင်၊ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းလုပ်သား သမဝါယမအသင်းလီမိတက် အမှုဆောင် ဟူသော အရာဌာနများကို ထမ်းဆောင်ရသည်။
၁၉၄၉-၅၄ နှစ်များတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနက်စကို နှီးနှောဖလှယ်ပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မိုက်စိုနယ်သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၂ ခု အရှေ့အာရှတိုင်းဆိုင်ရာ မြို့တော်ဝန်များ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် တိုကျို၊ ဟီရိုရှီးမား၊ အတာမီ၊ ဟောင်ကောင်၊ မနီလာ၊ ဘန်ကောက်၊ စင်္ကပူတို့သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၃ ခုတွင် အလုပ်သမားလေ့လာရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အင်ဒိုနီးရှား၊ ဂျပန်၊ အမေရိကန်၊ မက္ကဆီကို၊ အာဂျင်တီးနား၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၄ ခုတွင် နဝမအကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအစည်းအဝေးသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လည်းကောင်း သွားရသည်။
ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်တထောင် တောင်ပိုင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရပြီး သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန်အတွင်းဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၅၆ ခု၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်တွင် ပြုလုပ်သော ရွေးကောက်ပွဲတွင် သိမ်ဖြူ မြောက်ပိုင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမတ်ရွေးခံရပြီး ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။
ဦးထွန်းတင်၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဌာန ဝန်ကြီး။
မိသားစုဘဝ ဘဝနိဂုံး ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၈၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ကွယ်လွန်ပြီးသော လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ။
ခရစ္စမတ်နေ့ ဆယ့်နှစ်ရက် သည်အင်္ဂလိပ်ရိုးရာ ခရစ္စမတ်သံစဉ်အလိုက် ဖြစ်ပြီး ခရစ္စမတ်သံစဉ်အလိုက် ( တဦးစီအလိုက်သီဆိုသောသူများစုစည်းကာ ဖွဲစည်းသည့် အဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီး)သံပြိုင်အဖွဲ့၊ ထိုအဖွဲ့များတွင်စာရင်းပေးသူများသည် ထုံးစံအတိုင်း စာရင်းကောက်ယူချက်အရ တဖြည်းဖြည်းတိုးပွား၍ ခရစ္စမတ်နေ့မတိုင်မီ ၁၂ရက်အလိုမှ စတင်ကာ သီဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ဖြင့် ထိုသို့သီဆိုမှုများသည် ခရစ္စမတ် နေ့ ဆီသို့ ဦးတည် ချီတက်လာခဲ့သည်။
၁၇၈၀ ပြည့်နှစ်အထိ အင်္ဂလန်တွင်ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေသော သီချင်း သို့မဟုတ် ကဗျာတစ်ပုဒ်ချင်းစီသည် ပြင်သစ်ဘာသာမှ ပြန်ယူထားခြင်းဖြစ်သည်ဟုမှတ်ယူရသည်။
P. Opie and I. Opie (eds), The Oxford Dictionary of Nursery Rhymes, (Oxford: Oxford University Press, 1951), , pp. 122–23. "ခရစ်စမတ် နေ့ ၁၂ရက်"သည် ရူဒိုရိုးရာသီချင်အညွှန်း အမှတ် (၈၆) တွင် ရှိသည်။
စုဆောင်းဗားရှင်းများ၏တီးလုံးကွဲပြားသည်။
ယခုလက်ရှိ ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်သောသံစဉ်ကို ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင်အင်္ဂလိပ်တေးရေးဆရာ ဖရက်ဒရစ်အော်စတင၏ ရိုးရာတေးသီချင်းကို အခြေခံ၍ စီစဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုအရာနှင့်အလားတူသည်မှာ ရွှေလက်စွပ် ၅ ခု၊ မကြာသေးမီကပင်"ရွှေကွင်းငါးခု”) ကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
alt=|thumb|အမည်မသိ broadside, အန်ဂတ်စ်, နယူးကာဆယ်, ၁၇၇၄-၁၈၂၅ ခရစ္စမတ်နေ့ ဆယ့်နှစ်ရက် သည် သီချင်းများစုစည်းထားသည့်သီချင်းပေါင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပြီး ဆိုလိုသည်မှာအခန်းငယ် တစ်ခုစီတွင် ခေါင်းစီးအခန်းငယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းသီကုံးထားခြင်းဖြစ်သည်။
ခရစ်စမတ်နေ့ ၁၂ ရက်တွင်“ ကျွန်ုပ်၏စစ်မှန်သောအချစ်” မှပေးသောလက်ဆောင်ကိုဖော်ပြထားသည့်အခန်းငယ် (၁၂) ခုရှိသည်။
သီချင်းစာသားထဲမှာမူကွဲအမျိုးမျိုးရှိသည်။
ဤနေရာတွင်ပေးထားသောစာသားများသည် ဖရက်ဒရစ် ဩစတင် ၏ ၁၉၀၉ ထုတ်ဝေချက်မှဖြစ်ပြီးလက်ရှိ သံစဉ်အလိုက် ၏ပုံစံကိုပြသည်။
Austin (1909) ပထမအခန်းငယ်သုံးခုတေးသွား၏ အပြည့်အစုံ စာသားကိုအောက်၌ ဤသို့ဖော်ပြထားသည်- ကိုးကား Category:ဗြိတိသျှလူမျိုး ခရစ္စမတ်သီချင်းများ။
ထွန်းတင် အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ ထွန်းတင်၊ သူရ - မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ထွန်းတင် (ဝန်ကြီးဟောင်း) - နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီးဟောင်း အခြား ထွန်းတင့် - မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်။
တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ် (သို့) သောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်(, ; , တိုမတ်ဇို ဒဲကွီနို; ၁၂၂၅ – ၁၂၇၄ မတ် ၇) သည် အီတလီ ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်းဝင် ရဟန်း၊ ဒဿနဆရာ၊ ကတ်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီး၊ သူတော်စင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
အလွန်ဩဇာညောင်းသော ဒဿနဆရာ၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒအခြေပြုဒဿန အယူအဆများ၌ တရားရေး၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးသူ အကွိုင်းနပ်စ်ကို နှောင်းပိုင်းတွင် ၊the ၊ the စသည့်အမည်များဖြင့်လည်း သိရှိကြသည်။
အကွိုင်းနပ်စ် ဆိုသည့်အမည်သည် ယနေ့ခေတ် လာဇီယို (လာ့တ်စ်ယို) ၊ အကွီနိုကောင်တီ၏ ဇစ်မြစ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသလျက် ရှိသည်။
သဘာဝကျကျ ဘာသာတရားဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှု (natural theology) ကို ထောက်ခံအားပေးသူ၊ တိုမစ်ဇင် (Thomism) ဟုအမည်ရသော ဘာသာရေးဒဿနဂိုဏ်းကို တည်ထောင်သူဖြစ်သည်။
ဘုရားသခင်သည် သဘာဝကျသော ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အသိဉာဏ်အလင်းတို့၏ ရင်းမြစ်ဖြစ်သည်ဟု ခိုင်မာစွာ ဆိုခဲ့သည်။
Thomas Aquinas, Commentary on the De Trinitate of Boethius, quest. 2, art. 3 အနောက်ကမ္ဘာ၏ တွေးခေါ်ယူဆပုံအပေါ်တွင် အတော်လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိ၏။
ခေတ်သစ် ဒဿနများစွာတို့သည် ၎င်း၏ စိတ်ကူးအယူအဆအပေါ် တိုးတက်ချဲ့ထွင်မှုရှိသကဲ့သို့ ဆန့်ကျင်ချေဖျက်မှုများလည်းရှိကြရာ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ကျင့်တရာပိုင်း၊ သဘာဝ ဥပဒေသ၊ ရုပ်လွန်ပညာ၊ နိုင်ငံရေးသီအိုရီ စသည့် ကဏ္ဍများ၌ ဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်ထိုအခါက ကတ်သလစ်သာသနာ၏ ယုံကြည်လက်ခံမှုများစွာနှင့်မတူဘဲ တောမတ်သည် အရစ္စတိုတယ် အဆိုပြုခဲ့သော စိတ်ကူးအချို့ကို လက်ခံဆုပ်ကိုင်ခဲ့ကာ ခရစ်ယာန် အခြေခံသဘောတရားများနှင့် အရစ္စတိုတယ် ဒဿနကို ပေါင်းစပ်ရန် အားထုတ်ခဲ့သေးသည်။
အထင်ရှားဆုံးလက်ရာများမှာ Disputed Questions on Truth (၁၂၅၆-၁၂၅၉) ၊ Summa contra Gentiles (၁၂၅၉-၁၂၆၅) ၊ အဆုံးမသတ်ခဲ့သော Summa Theologica (သို့) Summa Theologiae (၁၂၆၅-၁၂၇၄) တို့ဖြစ်ကြသည်။
သမ္မာကျမ်းစာများ၊ အရစ္စတိုတယ်(ဝါဒ)အပေါ် ရှင်းလင်းချက်မှတ်စုများသည် ၎င်း၏ အထင်ကရ လက်ရာများထဲက အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် တောမတ်စ်သည် ခရစ်တော်၏ နောက်ဆုံးညစာနှင့်ပတ်သက်သော ဓမ္မတေးများကြောင့်လည်း အထူးထင်ရှားခဲ့ပြန်သည်။
ထိုဓမ္မတေးများသည်ကား ခရစ်ယာန် ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက တောမတ်စ်ကို သူတော်စင် (saint) အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့၍ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ရဟန်းစာများကို လေ့လာသင်အံသူများအတွက် စံပြဆရာတစ်ပါး၊ သဘာဝကျသည့် ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ယုတ္တိကျသော ယုံကြည်မှုနယ်ပယ်တို့၏ အမြင့်မားဆုံးဖော်ပြခြင်းခံရသူအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။
ခေတ်ပေါ်ကာလများတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမိန့်အာဏာ လမ်းညွှန်မှုများအောက်၌ ၎င်း၏ စာပေများသည် ရဟန်း (priests) ၊ ရဟန်းငယ် (deacons) အဖြစ် သာသနာ့ဘောင်သွတ်သွင်း ခံယူလိုသူများအတွက် မဖြစ်မနေလေ့လာရသော အစီအစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံစံအတွင်းမှသူများသာမက (ဝိနည်း၊ ဝတ်ပြုမှုပုံစံ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်း၏ သမိုင်း၊ ကတ်သလစ်ယုံကြည်မှု၊ ဒဿန) စသော ဘာသာရပ်များကို လေ့လာလိုသူများအဖို့လည်း လေ့လာရန်လိုအပ်သော စာပေများဖြစ်လေသည်။
Code of Canon Law, Can. 252, §3 တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်ကို ကက်သလစ်သာသနာ၏ အကြီးကျယ်ဆုံး ဘာသာရေးပညာရှင်၊ ဒဿနပညာရှင်များထဲက တစ်ဦးအဖြစ်ယူဆကြသည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်း ဘဲနစ်ဒစ်ခ် (၁၅) က "ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက တောမတ်စ်၏ အဆုံးအမများကို ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်း၏ မူပိုင်အဖြစ် ကြေညာလိုက်တဲ့အခါ ဒီဂိုဏ်း ... ဂုဏ်သစ်သွေးသစ်တို့ကို ရယူနိုင်ခဲ့ပေတယ်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းအဆက်ဆက် အထူးချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရတာ ဒီသူတော်စင်ပါ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်များစွာတို့ရဲ့ ဆရာသခင်၊ သူတော်စင်ပါပဲ။
Benedict XV Encyclical Fausto appetente die 29 June 1921, AAS 13 (1921), 332; Pius XI Encyclical Studiorum Ducem §11, 29 June 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; Paul VI, 7 March 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88). အင်္ဂလိပ် ဒဿနပညာရှင် အန်ထနီ ကန်နီကလည်း တောမတ်စ်သည် အနောက်ကမ္ဘာဖက်က အကြီးကျယ်ဆုံး ဒဿနဆရာတစ်ဒါဇင်ထဲက တစ်ဦးဟု ယူဆသည်။
ကော့(ခ်)ပန်ရာသီဥတုခွဲခြားမှုသည် ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးများသော ရာသီဥတုခွဲခြားမှုစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်-ရုရှ ရာသီဥတုဗေဒပညာရှင် ဗ(လ်)ဒီမီယာ ကော့(ခ်)ပန် (၁၈၄၆-၁၉၄၀) မှ ပထမဦးဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သည်၊ အထူးသဖြင့် ၁၉၁၈ နှင့် ၁၉၃၆ တွင်နောက်ပိုင်းတွင်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ရာသီဥတုဗေဒပညာရှင် ရူဒေါ့ဖ်ဂိုက်ဂါက အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းစနစ်ကိုပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၎င်းကိုတစ်ခါတစ်ရံ Köppen-Geiger ရာသီဥတုခွဲခြားခြင်းစနစ်ဟုခေါ်သည်။
(Wandkarte 1:16 Mill.) – Klett-Perthes, Gotha. ကော့(ခ်)ပန် ရာသီဥတုခွဲခြားမှုသည် အဓိကအုပ်စု (၅)ခု ခွဲခြားထားသည်၊အုပ်စုတစ်ခုချင်းစီသည် ရာသီအလိုက် မိုးရွာသွန်းမှုနှင့် အပူချိန်ပေါ် မူတည်၍ ခွဲခြားထားသည်။
အဓိကအုပ်စု (၅)ခုမှာ များဖြစ်ကြ က(အပူပိုင်း)၊ ခ(ခြောက်သွေ့မှု)၊ ဂ (သမ)၊ ဃ (တိုက်ကြီး)၊ င (ဝင်ရိုးစွန်း)။
အုပ်စုတစ်ခုချင်းကို စာလုံး(၁)လုံးဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည်။
အဓိကအုပ်စု ရာသီဥတုအားလုံးသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ(ပထမစာလုံး) ကိုသတ်မှတ်သည်(A,B,C,D)၊အဓိကအုပ်စု(ဘီ)။
င အုပ်စုရှိသူများ မှလွဲ၍ ရာသီဥတုမိုးရွာသွန်းမှုအုပ်စုခွဲ (ဒုတိယအက္ခရာ) ကိုသတ်မှတ်ထားသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အာဖရိကန်းစ် သည် အပူပိုင်းမိုးသစ်တောရာသီဥတု။
ဤစနစ်သည် ခ၊ ဂ နှင့် ဃ တို့တွင်ရှိသောရာသီဥတုအတွက်တတိယအက္ခရာနှင့် င ရှိရာသီဥတုအတွက်ဒုတိယစာလုံးတွင်ဖော်ပြထားသော က အုပ်စုရှိအုပ်စုများ မှလွဲ၍ အခြားအုပ်စုအားလုံးအတွက်အပူချိန်အုပ်စုခွဲကိုသတ်မှတ်ပေးသည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ Cfb ၍ သမုဒ္ဒရာရာသီဥတု နှင့်ပူနွေးသောနွေရာသီအားဖြင့်ညွှန်ပြအဖြစ်အဆုံးသတ် ခ။
ရာသီဥတုကိုခွဲခြားထားသည်အပေါ်အခြေခံပြီးတိကျတဲ့သတ်မှတ်ချက်များထူးခြားအသီးအသီးရာသီဥတုအမျိုးအစား။
ကော့(ခ်)ပန်သည် ရုက္ခဗေဒပညာရှင်ကဲ့သို့အသူ၏ အတွေ့အကြုံအပေါ် အခြေခံ၍ စနစ်ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲစဉ်က သူ၏ အဓိကရာသီဥတုအုပ်စုများကို သတ်မှတ်ထားသောရာသီဥတုအမျိုးအစားတွင် မည်သည့်အပင်များ ကြီးထွားလာသည်ကို အခြေခံသည်။
ရာသီဥတုကို ဖော်ထုတ်ခြင်းအပြင် ၎င်းစနစ်သည် ဂေဟစနစ်အခြေအနေများကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် ရာသီဥတုအတွင်းရှိ အဓိကအသီးအနှံများကို ခွဲခြားရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
သတ်မှတ်ထားသော ဒေသတစ်ခု၏ အပင်သက်တမ်းနှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိခြင်းကြောင့် ထိုစနစ်အတွင်းရှိ အပင်၏ ဘဝပြောင်းလဲမှုများကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးဝင်သည်။
ကော့(ခ်)ပန်ရာသီဥတုခွဲခြားခြင်းစနစ်ကို ၁၉၆၀ အလယ်ပိုင်း ထရီဝါ့သသီဥတုအမျိုးအစားခွဲခြားမှုတွင် ထပ်မံပြုပြင်ခဲ့သည် (1980 ခုနှစ်တွင်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော)။
ထရီဝါ့သ စနစ်သည်ပိုမိုကောင်းမွန်သော အလယ်လတ္တီတွဒ်ရာသီဥတုဇုန်ကိုဖန်တီးရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
၎င်းသည်ကော့(ခ်)ပန်စနစ်၏ ဝေဖန်မှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်( ဃ ရာသီဥတုအုပ်စုသည် အလွန်ကျယ်ပြန့်သည်)။
ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် +ကော့(ခ်)ပန်ရာသီဥတု ခွဲခြားမှုအစီအစဉ် သင်္ကေတ ဖော်ပြချက်ဇယား၁၂၃(အပူပိုင်း)အပ်(ဖ်)(မိုးသစ်တော)အမ်(မုတ်သုံလေ)ဒဗလျူ(ဆာဗားနား၊စိုစွတ်သောနွေရာသီ)အက်(စ်)(ဆာဗားနား၊ စိုစွတ်သောနွေရာသီ)(မိုးခေါင်ရေရှားရပ်ဝန်း)ဒဗလျူ(ကန္တာရ)အက်(စ်)(ကုန်းမြင့်)အိတ်(ရ်)(အပူ)ကေ(အအေး)(သမ)အက်(စ်)(ခြောက်သွေ့သာနွေရာသီ)ဒဗလျူ(ခြောက်သွေ့သောဆောင်းရာသီ)အက်(ဖ်)(ခြောက်သွေ့ခြင်းမရှိသောရာသီ)အေ(အပူနွေရာသီ)ဘီ (ပူနွေးသော နွေရာသီ)စီ(အေးသောနွေရာသီ)ဒီ(တိုက်ကြီး)အက်(စ်)(ခြောက်သွေ့သာနွေရာသီ)ဒဗလျူ(ခြောက်သွေ့သောဆောင်းရာသီ)အက်(ဖ်)(ခြောက်သွေ့ခြင်းမရှိသောရာသီ)အေ(အပူသောနွေရာသီ)ဘီ(ပူနွေးသောနွေရာသီ)စီ(အေးသောနွေရာသီ)ဒီ(အလွန်ချမ်းအေးသောဆောင်းရာသီ)အီး( ဝင်ရိုးစွန်း)တီ(တန်ဒြာ)အက်(ဖ်)(ဆီးနှင်းခဲ(ရေခဲဖုံး)) ကော့(ခ်)ပန်ရာသီဥတုခွဲခြားခြင်း အစီအစဉ်သည် ရာသီဥတုကို အဓိကရာသီဥတုအုပ်စု ၅ ခုအဖြစ် A (အပူပိုင်း)၊ B (ခြောက်သွေ့)၊ C (သမ)၊ D (တိုက်ကြီး) နှင့် E (ဝင်ရိုးစွန်း) အဖြစ်ခွဲထားသည်။
ဒုတိယအက္ခရာသည် ရာသီအလိုက် မိုးရွာသွန်းမှု အမျိုးအစားကို ဖော်ပြပြီး တတိယအက္ခရာက အပူပမာဏကို ဖော်ပြသည်။
နွေရာသီသည် ၆လကာလကို ဧပြီလ - စက်တင်ဘာနှင့် (သို့မဟုတ်) အောက်တိုဘာလမှ မတ်လအထိ ပိုမိုပူနွေးသော (၆) လကာလဖြစ်ပြီး ဆောင်းရာသီသည် အေးသော ခြောက်လကာလဖြစ်သည်။
အုပ်စု အေ:အပူပိုင်းရာသီဥတု ဤအမျိုးအစားသီဥတုတွင် လစဉ်လတိုင်း နှစ်တစ်နှစ်၏ ပျမ်းမျှအပူချိန် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော နှင့်အတူ၊ သိသိသာသာမိုးရွာသွန်းမှုနှင့် ရှိသည်။
Af = အပူပိုင်းမိုးသစ်တောရာသီဥတု၊ အနည်းဆုံး ပျမ်းမျှမိုးရွာသွန်းမှု လစဉ်လတိုင်း။
Am = အပူပိုင်းမုတ်သုန်ရာသီဥတု၊ ခြောက်သွေ့သောလ (အီကွေတာ၏ဘက်ခြမ်းအတွက် "ဆောင်းရာသီ" နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံးအပြီး မကြာမီ သို့မဟုတ် မကြာမီဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်) မိုးရွာသွန်းမှု ၆၀ မီလီမီတာ (၂.၄ လက်မ) ရှိသည် သို့သော်လည်းအနည်းဆုံး . Aw or As = အပူပိုင်းစိုစွတ်သောနှင့်ခြောက်သွေ့သော သို့မဟုတ် ဆာဗန်နာ ရာသီဥတု၊ ခြောက်သွေ့ဆုံးသောလသည်မိုးရွာသွန်းမှု ၆၀ မီလီမီတာ (၂.၄ လက်မ) နှင့်ထက်နည်းသောရာသီဥတုရှိသည်။
အုပ်စု B: အပူပိုင်းရာသီဥတု ဤရာသီဥတုအမျိုးအစားကို မိုးရွာသွန်းမှု အနည်းဆုံးကာလဟု သတ်မှတ်သည်။
(ပူပြင်းခြောက်သွေ့သောကာလဟူ၍ ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
) Celsius တွင် နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှအပူချိန်ကို ၂၀ နှင့်မြှောက်ပါ၊ ထို့နောက်ပေါင်းထည့်ပါ။
(က) ၂၈၀ ဖြစ်လျှင် စုစုပေါင်းမိုးရွာသွန်းမှု၏ ၇၀% သို့မဟုတ်ထိုထက်ပိုသည်နွေ ဦး နှင့်နွေရာသီများတွင် (မြောက်ပိုင်းခြမ်းရှိAprilပြီ - စက်တင်ဘာ၊ သို့မဟုတ်တောင်ပိုင်းအောက်တိုဘာ - မတ်လ)၊ သို့မဟုတ် (ခ) ၁၄၀ နွေ ဦး ရာသီနှင့်နွေရာသီတွင်မိုးရွာသွန်းမှုစုစုပေါင်း၏ ၃၀% မှ ၇၀% ရရှိလျှင် ၁၄၀ (ဂ) နွေ ဦး ရာသီနှင့်နွေရာသီတွင်စုစုပေါင်းမိုးရွာသွန်းမှု၏ ၃၀% အောက်သာရရှိပါက ၀။
နှစ်စဉ်မိုးရွာသွန်းမှုသည်ဤတံခါး၏ ၅၀% ထက်နည်းပါက BW အမျိုးအစားဖြစ်သည် (မိုးနည်းရေရှား သဲကန္တာရ )။
အကယ်၍ ၎င်းသည်အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သတ်မှတ်ချက်၏ ၅၀% မှ ၁၀၀% အတွင်းတွင်ရှိလျှင် BS (အမျိုးအစားခွဲခြား: စတက်လပ်ရာသီဥတု ) ဖြစ်သည်။
အပူချိန်ကိုညွှန်ပြရန်တတိယအက္ခရာကိုထည့်နိုင်သည်။
မူလက h သည်လတ္တီတွဒ်နိမ့်ကျသောရာသီဥတု (၁၈ နှစ်အထက်ပျမ်းမျှအပူချိန်ဖြစ်သည်။
) ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်) ဋ 18 အောက်တွင်ဖော်ပြထားသောအလယ်တန်း-လတ္တီရာသီဥတု (နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှအပူချိန်အရိပ်ကိုစဉ် °အထူးသဖြင့်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိကို C), ဒါပေမယ့်ပိုပြီးအဖြစ်များလေ့အကျင့်ကိုယနေ့, ထိုအအေးဆုံးလ 0 အထက်တွင်ပျမ်းမျှအပူချိန်ရှိပါတယ်ဆိုလိုမှဇသုံးစွဲဖို့ဖြစ်ပါတယ် ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၃၂) ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ° F) (သို့မဟုတ် ဋ 0 င်အောက်တွင်ဖော်ပြထားကြောင်းအနည်းဆုံးတစ်လပျမ်းမျှယင်းသည်နှင့်အတူ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်။
BWh = ပူ ပြင်းတဲ့ ကန္တာရရာသီဥတု BWk = သဲကန္တာရအေး BSh = ပူ ပြင်း ခြောက်သွေ့ခြောက်သွေ့သောရာသီဥတု BSk = ခြောက်သွေ့ခြောက်သွေ့ခြောက်သွေ့သောရာသီဥတု အုပ်စု C - သမရာသီဥတုများ ဤအမျိုးအစားသီဥတု၏ အအေးဆုံး လတွင် ပျမ်းမျှအ (ဒါမှမဟုတ် ) နှင့် နှင့်အနည်းဆုံးတစ်လတွင် ပျမ်းမျှအထက် ကြားဖြစ်သည်။
Cfa = အိုက်စွတ်စိုနွေးသမရာသီဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၊အနည်းဆုံးတစ်လရဲ့ပျမ်းမျှအပူချိန်ထက္ နှင့်အနည်းဆုံးလေးလအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
အဘယ်သူမျှမသိသိသာသာသွန်းမှုအကြားခြားနားချက်သီ(မရင္းထားမှုအခြေအနေပြည့်စုံ)။
အဘယ်သူမျှမသွေ့ခြောက်လနွေရာသီအတွက်။
Cfb =သမ ယန်းဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၊အားလုံးအတူလအတွင်းပျမ်းမျှအားအောက်တွင်အပူချိန် နှင့်အနည်းဆုံးလေးလအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
ဇုန္မွ = Subpolar ယန်းဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၁-၃ လအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
Cwa = မိုး-လွှမ်းမိုးအိုက်စွတ်စိုနွေးသမရာသီဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၊အနည်းဆုံးတစ်လရဲ့ပျမ်းမျှအပူချိန်ထက္ နှင့်အနည်းဆုံးလေးလအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
အနည်းဆုံးဆယ်ကြိမ်အဖြစ်များစွာသောမိုဃ်းရွာ wettest အလုပ္၏နွေရာသီအဖြစ်အ driest အလုပ္၏ဆောင်းတွင်း(အခြားရွေးချယ်စရာဓိပၸါယ္က ၇၀%သို့မဟုတ်ထိုထက်ပိုစ္စဥ္ပ်မ္းမွ်မိုးေရခ်ိန္မွာအတွက်အခြောက်လအတွင်း)။
Cwb = နွေးလိုက်ရာသီဥတု သို့မဟုတ်မွန္းခ်က္-လွှမ်းမိုးသမယန်းဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၊အားလုံးအတူလအတွင်းပျမ်းမျှအားအောက်တွင်အပူချိန် နှင့်အနည်းဆုံးလေးလအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
အနည်းဆုံးဆယ်ကြိမ်အဖြစ်များစွာသောမိုဃ်းရွာ wettest အလုပ္၏နွေရာသီအဖြစ်အ driest အလုပ္၏ဆောင်းတွင်း(အနေနဲ့အခြားရွေးချယ်စရာအဓိပၸါယ္က ၇၀%သို့မဟုတ်ထိုထက်ပိုစ္စဥ္ပ်မ္းမွ်မိုးေရခ်ိန္မွာအတွက်အခြောက်လအတွင်း)။
Cwc =အေး နွေးလိုက်ရာသီဥတု သို့မဟုတ်မွန္းခ်က္-လွှမ်းမိုး subpolar ယန်းဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၁-၃ လအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
Csa = ပူ-နွေရာသီမြေထဲပင်လယ်ရာသီဥတု;အအေးဆုံးလတစ်လပျမ်းမျှထက္ (ဒါမှမဟုတ် )၊အနည်းဆုံးတစ်လရဲ့ပျမ်းမျှအပူချိန်ထက္ နှင့်အနည်းဆုံးလေးလအတွင်းပျမ်းမျှထက္။
အနည်းဆုံးသုံးကြိမ်လောက်ရွာသွန်းအတွက် wettest အလုပ္အဖြစ်ဆောင်းတွင်းအတွက်အ driest လုပ္၏၊နွေရာသီနှင့် driest အလုပ္၏နွေရာသီအားလက်ခံတွေ့ဆုံထက်လျော့နည်း။