kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အတိတ်ဝတ္ထု လုလင်ယောကျ်ား သားသတ်စား လွန်လေပြီးသောအခါ ကာသိနိဂုံးဝယ် ကုဏ္ဏားလုလင်တစ်ယောက် ရှိသတတ်။
အဆင်းလှ၏။
ဆင်ပြောင်အားကဲ့သို့ အားနှင့် ပြည့်စုံ၏။
ထိုလုလင်သည် လယ်လုပ်ခြင်းစသော အမှုကို ပြုလုပ်ကာ မိဘကို လုပ်ကျွေးသဖြင့် အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ သားမယားကို လုပ်ကျွေးသဖြင့် အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုသဖြင့် လုပ်ကျွေးသဖြင့် အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ငါသည် တောသို့ဝင်ကာ သားတို့ကို သတ်၍ စားလျက် မိမိကိုယ်ကိုသာ မွေးမြူအံ့ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် လက်နက်ငါးပါးကို ယူဆောင်လျက် တောသို့ဝင်ကာ သားတို့ကို သတ်၍ မီးကျီးတွင်ကပ်၍ စားသောက်လျက် အသက်မွေးလေ၏။
အကုကျိုးပြစ် ပြိတ္တာဖြစ် တစ်နေ့သ၌ ငါကား အခါခပ်သိမ်း အားနှင့် ပြည့်စုံနေမည် မဟုတ်၊ အားနည်းသောအခါ စားဖို့ဟု အထူးထူးသော သားတို့ကို တောင်ကွန်ရက်သို့ သွင်းလျက် တံခါးဖွဲ့ကာ လှောင်၍ ထားပြီးလျှင် လိုရာသားကို ပစ်၍ စားလေ၏။
နောက်အခါ သားတို့ကို သတ်သော အကုသိုလ်ကံသည် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်၍ မျက်မှောက်မှာပင် အကျိုးပေးလေ၏။
လက် ခြေတို့သည် ထိုထိုဤဤ ရွေ့လျားရန် မတတ်နိုင်ကုန်။
တစ်စုံတစ်ခုသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ် သောက်ရေကို မမြင်။
ကိုယ်အလုံးသည် ညှိုးနွမ်းလျက် လူပြိတ္တာဖြစ်လေ၏။
နွေအခါ တစ်ကိုယ်လုံး မြေကြီးကဲ့သို့ အက်ကွဲ၏။
အရေတို့လည်း စုတ်ပြတ်ကုန်၏။
ကြီးစွာသော ဆင်းရဲကို ခံရ၏။
မင်းနှင့်တွေ့ကာ လူပြိတ္တာ တစ်နေ့သ၌ သိဝိမင်းကြီးသည် တောသို့ဝင်ကာ သမင်သားကို မီးကျီဖြင့်ကင်၍ စားမည်ဟု ကြံစည်လျက် တိုင်းပြည်ကို အမတ်တို့အား အပ်နှင်းခဲ့၍ တောသို့ဝင်ကာ လူပြိတ္တာနှင့် တွေ့လေ၏။
ကြောက်၍ ထွီထွီဟု တံတွေးထွေး၏။
မင်းကြီးသည် ထိုလူပြိတ္တာအား “အမောင် … အဘယ်သူနည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင် … အကျွန်ုပ်ကား လူပြိတ္တာဖြစ်ပါ၏၊ သမင်သားကို သတ်၍ စားသဖြင့် ဤကဲ့သို့ ဒိဋ္ဌဓမ္မ အကျိုးခံစားရပါ၏၊ အရှင်လည်း အဘယ်သူနည်း” ဟု ပြန်၍ မေး၏။
“အမောင် … ငါကား သိဝိမင်း ဖြစ်၏” ဟု ပြောသောအခါ “အရှင် … မင်းဖြစ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ဤအရပ်သို့ လာသနည်း” ဟု မေး၏။
“အမောင် … သမင်သားကို စားလို၍ လာသည်” ဟု ပြောသောအခါ “အရှင် … အကျွန်ုပ်လည်း သမင်သားကို စာလို၍ လာသောကြောင့် ဤကဲ့သို့ လူပြိတ္တာ ဖြစ်ရသည်” ဟု အကြောင်းစုံကို ပြောဆိုလေ၏။
အကုသိုလ်ကံများ မင်းလျှောက်ထား ထိုနောက် တစ်ဖန် မိမိ၏ ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကံအကျိုး ခံစားရပုံကို လျှောက်ထားလို၍ - “အရှင် သိဝိမင်းကြီး … အကျွန်ုပ် ကဲ့သို့သော သူသည် ရန်သူလက်၌ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ရောက်ရ၏။
အသက်မွေးခြင်းအမှု၊ အတတ်ပညာ၊ အလိမ္မာဉာဏ်၊ အကျင့်သီလ နူးညံ့သော အဆွေ ခင်ပွန်း ဟူသော စည်းစိမ်ကို ရစေတတ်သော သဘောတို့ကို စွန့်ပယ်၍ မိမိ ပြုလုပ်အပ်သော မကောင်းမှုကံဖြင့် အသပြာ တစ်ထောင်မှ ရှုံးသောသူကဲ့သို့ အဆွေခင်ပွန်း မရှိ၊ မှီခိုအားထားရာ မရှိဘဲ လူပြိတ္တာ ဖြစ်ရ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မြတ်သောအကျင့်ကို ဖယ်ကြဉ်ကာ လူပြိတ္တာ ဖြစ်ရသော အခြင်းအရာဖြင့် ချမ်းသာကို အလိုရှိသော သတ္တဝါတို့ကို ဆင်းရဲစေသောကြောင့် ယခုလို ဆင်းရဲအစုကို ရောက်ရ၏၊ မီးကျီးဖြင့် ပတ်ပတ်လည် ခြံရံသကဲ့သို့ ပူလောင်နေသဖြင့် ချမ်းသာကို မရခဲ့ပါ” – ဟု မင်းကြီးအား ပြောဆိုပြီးလျှင် - မင်းကိုတောင်းပန် ကသိုလ်ပြုရန် အရှင်မင်းကြီး အကျွန်ုပ်၏ အဖြစ်ကို ကြည့်ရှုပါလော့၊ မကောင်းမှုကို မပြုပါလင့်၊ တိုင်းပြည်သို့ပြန်၍ ဒါန သီလ စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုပါလော့ ဟု တောင်းပန်လေ၏။
မင်းကြီးလည်း လူပြိတ္တာ ပြောသော စကားကို ကြားရ၍ တိုင်းပြည်သို့ ပြန်ပြီးလျှင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလျက် သေသည်၏ အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့ လားရ၏။
ဤသို့လျှင် သရဘင်္ဂဆရာသည် အတိတ်ဝတ္ထုကိုဆောင်ကာ ဆုံးမသဖြင့် နာရဒရရသေ့သည် သံဝေဂရ၍ ပျောက်ပြီးသောဈာန်ကို တစ်ဖန်ပြန်ရအောင် အားထုတ်လေ၏။
သရဘင်္ဂဆရာလည်း နာရဒရရသေ့အား နေမြဲလိုဏ်ဂူ၌ မနေစေဘဲ မိမိနေရာသို့ ခေါ်၍ သွားလေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏ အဆုံး၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - • ထိုအခါ နာရဒရသေ့သည် - ယခုအခါ ငြီးငွေ့သော ရဟန်း။
• ပြည့်တန်ဆာမသည် - မယားဟောင်း။
• သာလိဿရရသေ့သည် - သာရိပုတ္တရာ။
• မဏ္ဍိဿရရသေ့သည် - ကဿပ။
• ပဗ္ဗတရသေ့သည် - အနုရုဒ္ဓါ။
• ကာလဒေဝိလရသေ့သည် - ကစ္စည်း။
• အနုပိယရသေ့သည် - အာနန္ဒာ။
• ကိဿဝစ္ဆရသေ့သည် - မောဂ္ဂလာန်။
• သရဘင်္ဂရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ဣန္ဒြေလိုလိုက်၊ ငရဲဆိုက်၊ လူ၌ ဆင်းရဲရာ။
(၂) ချမ်းသာဆုံးလည်း၊ ဆင်းရဲမြဲ၊ ဆင်းရဲဆုံးချမ်းသာ။
(၃) အိမ်နေဟူဘိ၊ မပျင်းရိ၊ ကောင်း၏ထုံးအလာ။
(၄) တရားကျင့်ခြင်း၊ ဝေဖန်လျှင်း၊ သုံးခြင်းကောင်းသည်သာ။
(၅) ဥစ္စာရလျှင် ၊ မပျော်ရွှင်၊ လူတွင်ကောင်းသည်သာ။
(၆) ဥစ္စာပျက်လည်း၊ ဝမ်းမနည်း၊ တစ်နည်းကောင်းသည်သာ။
ဣန္ဒြေိယဇာတ် ပြီး၏။
'''အဋ္ဌကနိပါတ် - (၄၂၄) - အာဒိတ္တဇာတ် အလှူဒါနသည် မီးလောင်နေသော အိမ်မှ မလောင်မီ ထုတ်ဆောင်ထားသော ပစ္စည်းနှင့်တူသည် စသည်ဖြင့် ဟောကြားသော ရှင်ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနှင့် မင်းတို့အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ပုဂ္ဂိုလ်ရွေးချယ် လှူဒါန်းဖွယ် နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောသလမင်းကြီးသည် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အသဒိသဒနကို ပေးလှူသောအခါ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို စိစစ်၍ ပေးလှူ၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် တရားဘင်၌ “ငါ့ရှင်တို့ … ကောသလမင်းကြီးကား စိစစ်ရွေးချယ်၍ ကောင်းမှု၏ စိုက်ပျိုးရာ လယ်ယာမြေကောင်းသဖွယ်ဖြစ်သော ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာအားသာ ပေးလှူ၏” ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ … ယခုအခါ ကောသလမင်းကြီးသည် စိစစ်ရွေးချယ်၍ အလှူကြီးကို ပေးလှူသည်မှာ အံ့ဖွယ်မရှိသေး၊ ရှေးပညာရှိတို့လည်း စိစစ်ရွေးချယ်၍ အလှူကြီးကို ပေးဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု မင်းကြီးလှူစဉ် မိဖုရားတိုင်ပင် လွန်လေပြီးသောအခါ သိဝိတိုင်း ရောရုဝမြို့ဝယ် ရောရုဝမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါး၌ တည်လျက် လူတို့ကို သင်္ဂဟတရား လေးပါးတို့ ချီးမြှောက်ကာ တိုင်းသူပြည်သားတို့ မိဘအရာ၌ တည်၍ ဆင်းရဲသောသူ ခရီးသွားသောသူ ဖုန်းတောင်းယာစကာတို့အား အလှူကြီးကို ပေးလေ့ရှိ၏။
ထိုမင်း၏ မိဖုရားကြီးကား သမုဒ္ဒရာ ဝိဇယာ မည်၏။
ပညာဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရောရုဝ မင်းကြီးသည် အလှူတင်းကုပ်ကို ကြည့်ရှုလတ်သော် ငါ၏အလှူကို သီလမရှိ လျှပ်ပေါ်သောသူတို့သာ စားကြကုန်၏။
ထိုအလှူသည် ငါ့ကို မနှစ်သက်စေနိုင်၊ သီလရှိသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို သာ လှူလို၏၊ အဘယ်သူသည် ပင့်ဖိတ်၍ ဆောင်ကြဉ်းပါမည်နည်း၊ အဘယ်သူကို စေလွှတ်ရပါမည်နည်းဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် ထိုအကြောင်းကို မိဖုရားကြီးအား ပြောကြားလေ၏။
ပြည်လုံးစည်လည် သီလဆောက်တည် ထိုအခါ မိ်ဖုရားကြီးသည် “အရှင်မင်းကြီး … စိုးရိမ်တော်မမူပါလင့်၊ အကျွန်ုပ်တို့အလှူ၏ အာနုဘော်၊ သီလ၏ အာနုဘော်၊ သစ္စာ၏ အာနုဘော်ဖြင့် ပန်းတို့ကို စေလွှတ်၍ ပင့်ပါမည်၊ ရောက်လာသောအခါ ပရိက္ခရာအလုံးစုံတို့ဖြင့် ပြည့်သောအလှူကို ပေးလှူမည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံ၍ တစ်မြို့လုံး ဥပုသ်ဆောက်တည်ကြရန် စည်လည်စေပြီးလျှင် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ပရိသတ်နှင့်တကွ ဥပုသ်ဆောက်တည်၍ ကြီးစွာသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို စီရင်စေ၏။
မုလေးပန်းတို့ဖြင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို ပင့်ခြင်း ဓိဋ္ဌာန်ပန်းပွင့် ပစ္စေကပင့် ထို့နောက် ရွှေုပ်တါင် မုလေးပန်း အပြည့်ထည့်လျက် ပြာသာဒ်ပေါ်မှ ဆင်းသက်က မင်းရင်ပြင်၌ ရပ်၍ အရှေ့အရပ်သို့ ရှေးရှုပြီးလျှင် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို မြေ၌ တည်စေလျက် ရှိခိုး၍ “အကျွန်ုပ်တို့၌ တစ်စုံတစ်ခုသော ဂုဏ်ကျေးဇူးသည် အကယ်၍ ရှိငြားအံ့၊ သနားစောင့်ရှောက်တော်မူသဖြင့် အကျွန်ုပ်တို့ဆွမ်းကို အလှူခံတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ဆိုလျက် အရှေ့မျက်နှာသို့ ပန်းဆုပ်တို့ကို ပစ်လေ၏။
အရှေ့အရပ်၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ မရှိသောကြောင့် နက်ဖြန်နေ့၌ မကြွလာကုန်။
နှစ်ရက်မြောက်နေ့၌ တောင်အရပ်သို့ ပန်းဆုပ်တို့ကို ပစ်ပြန်၏။
ထိုအရပ်မှလည်း မကြွလာကုန်။
သုံးရက်မြောက်နေ့၌ အနောက်အရပ်သို့ ပန်းဆုပ်တို့ကို ပစ်ပြန်၏။
လေးရက်မြောက်နေ့၌ ကား မြောက်အရပ်ကို ရှိခိုး၍ “မြောက်ဟိမဝန္တာ၌ သီတင်းသုံးကုန်သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့သည် အကျွန်ုပ်တို့၏ ဆွမ်းကို အလှူခံတော်မူပါကုန်” ဟု လျှောက်ဆိုကာ ပန်းခုနစ်ဆုပ်တို့ကို ပစ်ပြန်၏။
ပန်းတို့သည် သွားကုန်၍ နန္ဒမူလှိုဏ်၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ခုနစ်ဆူတို့ ထံပါး၌ ကျကုန်၏။
အလှူခံကြွလာ ဝမ်းမြောက်စွာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့သည် ဆင်ခြင်လတ်သော် ရောရုဝ မင်းကြီး ပင့်ဖိတ်သည် အဖြစ်ကိုသိ၍ နက်ဖြန် သံဃာ့ထေရ်သည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို ခေါ်၍ “အရှင်တို့ … ရောရုဝမင်းကြီးအား သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပံ့ကြပါ” ဟု အကြောင်းကြားလေ၏။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ခုနစ်ဆူတို့ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့်ကြွ၍ မင်းအိမ် တံခါး၌ ဆင်းသက်ကြကုန်၏။
မင်းကြီးသည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို မြင်လျှင် အလွန်ဝမ်းမြောက်လျက် ရှိခိုး၍ ပြာသာဒ်ထက်သို့ပင့်ကာ ကြီးစွာသော ပူဇော်သက္ကာရကို ပြု၍ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးသော အဆုံး၌ ခြောက်ရပ်တိုင် ပင့်စရာဖိတ်ပြီးလျှင် နေ့စ၌ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုလေ၏။
ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ အလုံးစုံသော ပရိက္ခရာတို့ကို စီရင်၍ ရတနာခုနစ်ပါးဖြင့် ပြီးသော ညောင်စောင်းတို့ကို ခင်းလျက် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ခုနစ်ပါးတို့ကို ညောင်စောင်းပေါ်၌ သီတင်းသုံးစေပြီးလျှင် ပရိက္ခရာတို့ကို ရှေ့၌ ထား၍ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးလျှင် အလုံးစုံသော ပရိက္ခရာတို့ကို ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့အား လှူဒန်းလေ၏။
သံဃာ့ထေရ် ဆုံးမ တောပြန်ကြွ ထိုအခါ သံဃာ့ထေရ်သည် မင်းနှင့် မိဖုရားတို့၏ အလှူကိုခံ၍ အနုမောဒနာ ပြုလို၍ - “မြတ်သောမင်းကြီး … မီးလောင်၍ ပြောင်ပြောင်တောက်နေသောအိမ်၌ ယူငင်ထုတ်ဆောင်၍ ရသော အသုံးအဆောင်ကား မီးမလောင်ပေ၊ ထိုအသုံးအဆောင်သည် အိမ်ရှင်တို့အကျိုးငှာ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ လောက၌ အိုခြင်းမီး သေခြင်းမီးဖြင့် တပြောင်ပြောင် တောက်လောင်၍ နေ၏၊ အသုံးအဆောင်တို့ကို လှူဒါန်းရသဖြင့် ထုတ်ဆောင်ရာ၏၊ ပေးလှူရသော အလှူဝတ္ထုသည်သာ ယူငင်ထုတ်ဆောင်၍ ရသော အသုံးအဆောင် မည်၏” – ဟု အနုမောဒနာ ပြုတော်မူ၏။
ဤသို့ အနုမောဒနာပြုပြီးလျှင် မင်းကြီးအား ဆုံးမ၍ ကောင်းကင်သို့ပြန်၍ ပြာသာဒ်အထွက်ကို နှစ်ဖြာခွဲကာ နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
သံဃာ့ထေရ်၏ ပရိက္ခရာတို့သည် သံဃာ့ထေရ်နှင့်အတူပြန်၍ နန္ဒမူလိုဏ်သို့ လိုက်၏။
ကံကို အာရုံပြု လှူဒါန်းမှု မင်းကြီးနှင့် မိဖုရားတို့၏ ကိုယ်လုံးသည် ပီတိဖြင့် ပြည့်လေ၏။
ကြွင်းသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့လည်း - “မြတ်သောမင်းကြီး … ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို အစပြု၍ ဝိပဿနာ ပွားများနေသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် တိုင်အောင် တရားထူးကိုရသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လုံ့လဖြင့်ရသော ဝတ္ထုပစ္စည်း အဦးအဖျားကိုယူ၍ လှူဒါန်းသောသူသည် ယမမင်းနိုင်ငံ ဖြစ်သော ငရဲမှ လွတ်မြောက်၍ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏”။
“မြတ်သောမင်းဘကီး … အလှူပေးခြင်း၊ စစ်ထိုးခြင်းတို့ကို တူမျှသည်ဟု ပညာရှိတို့ ဆိုကုန်၏။
စစ်သည်တို့ သဘောကား နည်းသော်လည်း များသောစစ်သည်တို့ကို အောင်နိုင်၏။
အလှူတို့ သဘောလည်း နည်းသော်လည်း များသော ဝန်တိုခြင်း စသော ကိလေသာတို့ကို အောင်နိုင်၏။
နည်းသော အလှူဝတ္ထုကိုလည်း ကံ ကံ၏ အကျိုးကို ယုံကြည်လျက် အကယ်၍ လှူဒါန်းငြားအံ့၊ ထိုအလှူသည် တမလွန်ဘဝ၌ ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံ၏” – ရှက်ကြောက်မှုသိ ပညာရှိ “မြတ်သောမင်းကြီး … အလှူဝတ္ထုနှင့် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို စိစစ် ရွေးချယ်၍ လှူသော အလှူကို ဘုရား စသော သူတော်ကောင်းတို့ ချီးမွမ်းအပ်၏၊ ဤလူ့ပြည်၌ ရှိသော ဘုရား စသော မြတ်သော အလှူခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ အလှူတို့သည် လယ်ယာမြေကောင်းတို့၌ စိုက်ပျိုးအပ်သော မျိုးစေ့ကဲ့သို့ အကျိုးကြီးကုန်၏”။
“မြတ်သောမင်းကြီး … သက်ရှိ သတ္တဝါတို့ကို သနားကြင်နာသဖြင့် မညှဉ်းဆဲဘဲ ကျင့်သောသူသည် သူတစ်ပါးတို့ စွပ်စွဲမည်ကို ကြောက်သောကြောင့် မကောင်းမှုကို မပြုပါ၊ သူတစ်ပါးတို့ စွပ်စွဲမည်မှ ကြောက်သောသူကို ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းကုန်ကြ၏၊ သူတစ်ပါးတိုပ စွပ်စွဲခြင်း၌ ရဲရင့်သောသူကို မချီးမွမ်းကြကုန်၊ သူတစ်ပါးတို့ စွပ်စွဲမည်ကို ကြောက်သောကြောင့်လျှင် သူတော်ကောင်းတို့သည် မကောင်းမှုကို မပြုကြကုန်”။
အမြတ်ဆုံးအမှု ဝိပဿနာရှု “မြတ်သောမင်းကြီး … ယုတ်နိမ့်သော သီလဟူသော ဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ဖြင့် မင်းမျိုး၌ ဖြစ်ရ၏၊ အလယ်အလတ်ဖြစ်သော ဈာန်သမာပတ် ဟူသော ဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ဖြင့် နတ်ပြည် ဗြဟ္မာ့မြည်သို့ ရောက်ရ၏၊ မွန်မြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ် ဟူသော ဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ဖြင့် ကာမမှ လည်းကောင်း၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ လည်းကောင်း စင်ကြယ်ရ၏”။
“မြတ်သောမင်းကြီး … စင်စစ် အလှူဒါနကိုသာ အများအားဖြင့် ချီးမွမ်းအပ်၏၊ အလှူဒါနထက် သမာထဝိပဿနာ တရားအစုသည် မြတ်၏၊ အမှန်စင်စစ်ကား - ဤကမ္ဘာ၏ ရှေးဦး၌ ဖြစ်သော ကဿပဘုရား စသော သူတော်ကောင်းတို့သည် လည်းကောင်း၊ အလွန် ရှေးဖြစ်သော ဝေဿဘူ ဘုရား စသော သူတော်ကောင်းတို့သည် လည်းကောင်း သမထဝိပဿနာကို ပွားစေ၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြကုန်ပြီ” – ဟု မင်းကြီးအား အမြို့်နိဗ္ဗာန်ကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် သံဃာ့ထေရ်နည်းတူ ပရိက္ခရာနှင့်တကွ မိမိတို့နေရာသို့ ကြွကုန်၏။
မင်းကြီးနှင့် မိဖုရားတို့လည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ အဆုံးအမ၌ တည်ကာ အသက်ထက်ဆုံး ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုကြကုန်လျက် သေလွန်သောအခါ နတ်ပြည်သို့ လားကြရကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - • ထိုအခါ သမုဒ္ဒဝိဇယာ မိဖုရားကြီးသည် - ယခုအခါ ရာဟုလာမယ်တော်။
• ရောရုဝမင်းကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မီးလောင်အိမ်မှ၊ ထုတ်ယူရ၊ သုံးရသုံးဆောင်နှယ်။
(၂) အို,သေမီးမှ၊ ထုတ်ယူရ၊ ဒါနလှူဒါန်းဖွယ်။
(၃) အလှူခံမြတ်၊ ပေးလှူလတ်၊ ရောက်တတ်နတ်တို့နယ်။
(၄) အလှူပေးခြင်း၊ စစ်ထိုးခြင်း၊ မယွင်းတူလှဖွယ်။
(၅) လှူစစ်နည်းငြား၊ အောင်အများ၊ နှစ်ပါးစွမ်းကြီးကျယ်။
(၆) လှူခံ, ဝတ္ထု၊ စိစစ်မှု၊ ချီးကျူ့ကျိုးများဖွယ်။
(၇) ချီးကျူးလှူတာ၊ ဘာဝနာ၊ ကဲသာမွန်မြတ်ဖွယ်။
(၈) သမထ, ဝိပသ်၊ သူတော်မြတ်၊ ရောက်လတ်နိဗ္ဗာန်နယ်။
အာဒိတ္တဇာတ် ပြီး၏။
'''အဋ္ဌကနိပါတ် - (၄၂၅) - အဋ္ဌာနဇာတ် လောက၌ မဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းအရာ များစွာကို ပမာဆောင်လျက် ပြည့်တန်ဆာမနှင့် ပေါင်းဖော်ရန် ငြင်းပယ်သော ရသေ့အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ကျေးဇူးပြစ်မှား မိန်းမများ နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် မိန်းမ၌ စွန်းငြိခြင်း ကိလေသာ၏ အလိုသို့လိုက်၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့လေ၏။
မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူလျှင် “ချစ်သား ရဟန်း … မိန်းမတို့ မည်သည်ကား အကျွမ်းမဝင်အပ်၊ ကျေးဇူးကို မသိတတ်၊ အဆွေခင်ပွန်းကို ပြစ်မှားတတ်၏။
ရှေးပညာရှိတို့သည် နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း အသပြာတစ်ထောင် ပေးငြားသော်လည်း မိန်းမတို့ကို မနှစ်သက်စေနိုင်ကုန်။
တစ်နေ့သောအခါ အသပြာတစ်ထောင်ကို မရ၍ လည်ပင်း၌ ကိုင်ကာ ငင်ထုတ်စေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု တစ်ထောင်ပေးပျော်ပါး သူဌေးသား လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ထို ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ သားတော်ကား ဗြဟ္မဒတ္တ သတို့သား မည်၏။
ဗာရာဏသီ သူဌေး၏သားကား မဟာဓန မည်၏။
ထိုသူငယ် နှစ်ယောက်တိုပသည် မြူမှုန်ကစားဘက် အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်ကြကုန်၏။
ဆရာတစ်ဦးတည်း၌ အတတ်ပညာ သင်ကြားကြကုန်၏။
မင်းသားသည် အဘ သေလွန်လျှင် မင်းအဖြစ်ကို ရ၏။
သူဌေးသားသည် ထိုမင်းအထံမှာပင် နေ၏။
သူဌေးကြီး သေလွန်လျှင် သူဌေးရာထူးကိုရ၏။
ဗာရာဏသီပြည်၌ လည်း အလွန်အဆင်းလှသော ပြည့်တန်ဆာမ တစ်ယောက်ရှိ၏။
တစ်ညလျှင် အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ သွားလာရ၏။
ထိုသူဌေးသည် သူဌေသားအဖြစ်မှစ၍ သူဌေးကြီးဖြစ်သည်တိုင်အောင် နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ ထိုပြည့်တန်ဆာမနှင့် မွေ့လျော် ပျော်ပါးကာနေ၏။
အသပြာ ခုမရ ဆွဲထုတ်ကြ ထိုသူဌေးကြီးသည် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် မင်းကြီးထံ ခစားသွားလေ့ရှိ၏။
တစ်နနေ့သ၌ မင်းကြီးထံမှ အပြန်တွင် ညဉ့်မိုက်၍ နေသဖြင့် အိမ်သို့ပြန်၍ အသပြာ တစ်ထောင်ကို မယူတော့ဘဲ အလုပ်အကျွေးတို့ကို အိမ်သို့လွှတ်လိုက်၍ မိမိမူကား ပြည့်တန်ဆာအိမ်သို့ သွား၏။
ပြန်တန်ဆာမမြင်လျှင် “အရှင့်သား … အသပြာတစ်ထောင် ပါ၏လော” ဟု မေး၏။
“ရှင်မ … ယနေ့ မိုးချုပ်သဖြင့် အိမ်သို့သွားကာ မယူနိုင်၍ မပါခဲ့ပါ၊ နက်ဖြန်မှ နှစ်ထောင်ပေးပါမည်” ဟု ပြောလေ၏။
ထိုအခါ ပြည့်တန်ဆာမသည် ယနေ့ ငါသည် အကယ်၍ ခွင့်ပြုငြားအံ့၊ နောက်နေ့တိုင်း၌ လည်း လက်ချည်းသာ လာခဲ့ရာ၏၊ ထိုသို့လာခဲ့သော် ငါ့အား လာဘ်လာဘ ဆုတ်ယုတ်လတ္တံ့၊ ခွင့်ပြုခြင်းငှာ မသင့်ဟု ကြံစည်၍ “အရှင့်သား … အကျွန်ုပ်တို့ ပြည့်တန်ဆာမ မည်သည်ကား အသပြာ တစ်ထောင်ကို မပေးမူ၍ မွေ့လျောရခြင်းမည်သည် မရှိ၊ အသပြာ တစ်ထောင်ကို ဆောင်ယူချေလော့” ဟု ဆို၏။
သူဌေးကြီးသည် အဖန်တလဲလဲ တောင်းပန်၏။
မိန်းမပြစ်မြင်ကာ တောထွက်ရှာ ထိုအခါ ပြည့်တန်ဆာမသည် နေ့တိုင်း ပေးနေသော ကျေးဇူးကို မထောက်ထားဘဲ ကျွန်မတို့အား “လည်ပင်းကို ကိုင်၍ ငင်ထုတ်ပြီးလျှင် တံါးပိတ်ကြလော့” ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။
ကျွန်မတို့လည်း ပြည့်တန်ဆာမ စေခိုင်းသောအတိုင်း သူဌေးကြီးကို လည်ကိုကိုင်၍ ငင်ထုတ်ပြီးလျှင် တံခါးကို ပိတ်ကြကုန်၏။
သူဌေးကြီးလည်း ငါကား ဤမိန်းမနှင့်သာ ကုဋေရှစ်ဆယ်ဥစ္စာကို ခံစားခဲ့၏။
တစ်နေ့မျှ လက်ချည်းလာသည်ကိုမြင်၍ လည်ပင်းကိုကိုင်၍ နှင်ထုတ်စေ၏၊ ဤမိန်းမကား အရှက်မရှိ, ကျေးဇူးမသိ, အဆွေခင်ပွန်းကို ပြစ်မှားတတ်၏ဟု ကြံစည်ကာ တပ်စွန်းခြင်းကင်းလျက် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ဟူသော သညာကိုရ၍ အိမ်ရာထောင်ခြင်း၌ ငြီးငွေ့လျက် အိမ်သို့လည်း မပြန်၊ မင်းကြီးကိုလည်း မပန်ကြားတော့ဘဲ တောထွက်၍ ရသေ့ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ဈာန်အဘိညာဉ် ဖြစ်စေလျက် ဂင်္ဂါမြစ်နား၌ သစ်သီးကြီးငယ်တို့ဖြင့် မျှတကာနေ၏။
ကျေးဇူးချေလျက် မိန်းမပျက် မင်းကြီးလည်း သူဌေးကြီးကို မမြင်လတ်သော် မေးတော်မူ၏။
ပြည့်တန်ဆာမသည် လည်ကိုကိုင်၍ နှင်ထုတ်ခြင်း အကြောင်းကား တစ်မြို့လုံး ထင်ရှားနေသဖြင့် လူတိုင်းသိကြ၍ ရှင်ခြင်းကြောင့် အိမ်သို့မပြန်တော့ဘဲ တောထွက်၍ ရသေ့ရဟန်း ပြုလိမ့်မည်ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ပြည့်တန်ဆာမကို ခေါ်စေ၍ မေးရာ ဟုတ်မှန်ကြောင်း လျှောက်ထားသဖြင့် အကြောင်းမှန်ကို သိတော်မူလျှင် “ဟယ် - ကျွန်ယုတ်မ … သင်သည် ခု အမြန်သွား၍ ငါ့အဆွေခင်ပွန်းကို ခေါ်ဆောင်လာရမည်၊ ခေါ်ဆောင်မလာနိုင်လျှင် သင့်အသက်ကို သုတ်မည်” ဟု ကြိမ်းမောင်း၍ တစ်ချက်လွှတ် အမိန့်ပေးလေ၏။
သေဘေးကြောက်လျက် ပင့်ဆောင်ထွက် ပြည့်တန်ဆာမလည်း သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် ရထားစီးလျက် အခြံအရံ များစွာဖြင့် မြို့မှထွက်၍ သတင်းကို မေးမြန်း၍ လိုက်လံရှာဖွေရာ ရသေ့အထံသို့ရောက်လျှင် ရှိခိုး၍ “အရှင်ဘုရား … အကျွန်ုပ် အပြစ်ကို သည်းခံတော်မူပါ” ဟု လျှောက်၏။
“ရှင်မ … ငါသည် သည်းခံပါ၏၊ သင်နှင့်ကပါ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း မရှိ” ဟု ပြောကြား၏။
“အရှင်ဘုရား … သည်းခံတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်နှင့်အတူ ရထားစီး၍ လိုက်တော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်အိမ်သို့ ရောက်လျှင် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို အရှင်ဘုရားအား ပေးပါမည်” ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထားလေ၏။
လိပ်မွေးစောင်ဖြစ် ပေါင်းဖော်သင့် ထိုအခါ ရသေ့သည် ပြန်တန်ဆာမ စကားကို ကြားလျှင် - “နှမ … ဂင်္ဂါမြစ်တို့သည် ကုမုဒြာကြာတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် မစီးသွားဘဲ ငြိမ်သက်စွာ တည်နေကုန်ရာ၏၊ ဥဩငှက်တို့သည် ခရုသင်းကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသော အဆင်းရှိကုန်ရာ၏၊ သပြေပင်တို့သည် ထန်းသီးကို သီးကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်နိုင်မည် မသိ”။
“နှမ … လိမ်မွေး ပန်းပွင့်ဖြင့် ရက်အပ်သော ခြုံစောင်၊ လိမ်မွေးသက်သက်ဖြင့် ရက်အပ်သော ခြုံစောင်၊ နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရက်အပ်သော ခြုံစောင်၊ ဤသို့ သုံးပါးသော ခြုံစောင်တို့ ဖြစ်ကုန်ရာ၏၊ ဆောင်းလ အခါ ခြုံကောင်းကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏”။
ယုန်ချိုအိမ်ဖြစ် ပေါင်းဖော်သင့် “နှမ … မှက်ခြင်းတို့ ခြေထောက်ဖြင့် ကောင်းစွာပြုလုပ်အပ်သော ပြအိုး ပစ္စင်သည် လူတစ်ရာတက်၍ စစ်ထိုးနိုင်လောက်အောင် မတုန်မလှုပ် ခိုင်ခံ့သည်ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏”။
“နှမ … ကြွက်တို့သည် ယုန်ချို စောင်းတန်းလှေကားဖြင့် တက်ကုန်လျက် လမင်းကို ခဲစားကုန်ရာ၏၊ ရာဟု အသုရိန်ကိုလည်း ပြေးစေကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏”။
ယင်ပေါင်းမီးဆင်း ပေါင်းသင့်ခြင်း “နှမ … တစ်ပေါင်းတစ်စုတည်း ကျက်စားလေ့ရှိကုန်သော ယင်တို့သည် သေရည်အိုး တစ်လုံးစီ သောက်ပြီးလျှင် မူးယစ်ကုန်လျက် မီးကျီးထဲ၌ နေခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ကုန်၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ်ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏”။
“နှမ … ကျီးအာသီမှည့်ကဲ့သို့ နီမြန်းသော နှုတ်သီးရှိလျက် ကောင်းသော မျက်နှာရှိသော မြည်းတို့သည် ကခြင်း သီခြင်း၌ လိမ္မာကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင့်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏”။
တောင်ကိုငှက်ချီ ပေါင်းသင့်ပြီ “နှမ … ကျီးငှက်တို့နှင့် ခင်ပုပ်ငှက်တို့သည် ဆိတ်ကွယ်ရာ အရပ်သို့ ကပ်ကုန်လျက် အချင်းချင်း တိုင်ပင်ကုန်ရာ၏၊ ချစ်ခင်ကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏”။
“နှမ … မိုးကို ကာကွယ်ခြင်းငှာ ကြာရွက်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ထီးတို့သည် အလွန် ခိုင်ခံ့ကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏”။
မိန်းမယုတ်ညစ် ပယ်စွန့်ပစ် “နှမ … သူငယ်သည် သမုဒ္ဒရာ၌ ပြေးသွားနိုင်သော ယန္တရားစက် တပ်ဆင်ကာ အလံတံခွန်နှင့်တကွ အလုံးစုံသော အဆောက်အဦနှင့် ပြည့်စုံသော သင်္ဘော လှေကြီးကို လက်ဖြင့်ယူ၍ သွားနိုင်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏” – ဟု ပြည့်တန်ဆာမအား လောက၌ မဖြစ်နိုင်ကောင်းသော အကြောင်းအရာတို့ကို ကြံစည်၍ ဥပမာပြုကာ ပြောဆို ဆုံးမလေ၏။
ပြည့်တန်ဆာမလည်း ရသေ့၏စကားကို ကြားလျှင် ရှိခိုးကန်တော့ပြီးလျှင် မြို့သို့ပြန်၍ မင်းကြီးအား အကြောင်းစုံ လျှောက်ကြားထားလျက် အသက်ကို ချမ်းသာပေးရန် တောင်းပန်လေ၏။
ဤဒေသနတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်အဆုံး၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - • ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
• ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ဂုဏ်ကျေးဇူးနည်း၊ ဖြစ်လွန်ကဲ၊ မိညဲဓမ္မတာ။
(၂) အသက်ရကြောင်း၊ ခေါ်ဖြားယောင်း၊ ညစ်လှောင်းပြည့်တန်ဆာ။
(၃) မဖြစ်နိုင်ငြား၊ အကြောင်းများ၊ ကြား၍ မြစ်ပယ်ရှာ။
အဋ္ဌာနဇာတ် ပြီး၏။
'''အဋ္ဌကနိပါတ် - (၄၂၆) ဒီပိဇာတ် ကြမ်းတမ်းယုတ်မာသော သစ်ထံပါးတွင်း ကြောင်းကျိုးပြ၍ အသနားခံသော်လည်း အချည်းနှီး ဖြစ်ရသော ဆိတ်မ အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု တောင်ကြားကျက်စား ဆိတ်ကုလားများ နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရှင်မောဂ္ဂလာန်သည် တောင်တို့ဖြင့် ခြံရံအပ်သဖြင့် တံခါးတစ်ခုသာရှိသော ဂိရိဗ္ဗဇ ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။
ထိုတံခါးအနီး၌ စင်္ကြံတစ်ခုလည်း ရှိ၏။
ဆိတ်ကျောင်းသားတို့သည် ဆိတ်ကုလားတို့ကို တောင်ကြားသို့သွင်းလျက် ကစား၍ နေကြကုန်၏။
ညချမ်းသောအခါ ဆိတ်ကုလားတို့ကို ရုံးစု၍ သွားကြရာ ဆိတ်ကုလားမ တစ်ကောင်သည် အဝေးတွင် ကျက်စားနေသဖြင့် ကျန်ရစ်ခဲ့၏။
သစ်တစ်ကောင်သည် နောက်ဆုံးမှ ထွက်လာသော ဆိတ်ကုလားမကို မြင်လျှင် စားမည်ဟု တောင်ခြံတံခါး၌ ရပ်၏။
သစ်ဘေးလွတ်အောင် လုံ့လဆောင် ဆိတ်ကုလားမလည်း ဟိုဟိုသည်သည် ကြည့်လတ်သော် သစ်ကိုမြင်၍ ဤသစ်ကား ငါ့ကိုစားလို၍ ရပ်နေဟန်တူသည်၊ အကယ်၍ ပြေးပါမူ မုချ သေရမည်၊ ယနေ့ ငါသည် ယောကျ်ားတကာတို့ ပြုရာသော လုံ့လကိုပြု၍ အသက်ဘေးမှ လွတ်အောင် ကြံမည်ဟု ဦးချိုတို့ကို ချီးမြှောက်လျက် သစ်ရှိရာသို့ ရှေးရှုပြေး၍ လျင်မြန်သော အဟုန်ဖြင့် တောကိုဖြတ်ပြီးလျှင် ဆိတ်ကုလားမအုပ်အတွင်းသို့ ဝင်လေ၏။
သစ်လည်း ဖမ်းမည်ဟု အားထုတ်စဉ် ပင် မမိလိုက်ဘဲ ကျန်ရစ်လေ၏။
ထိုအခါ ရှင်မောဂ္ဂလာန်သည် သစ်နှင့် ဆိတ်ကုလားမတို့ အခြင်းအရာကိုမြင်လျှင် နက်ဖြန် မြတ်စွာဘုရားထံ သွား၍ ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထား၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် “ချစ်သား မောဂ္ဂလာန် … သစ်သည် ယခုအခါ၌ သာ ထို ဆိတ်ကုလားမကို မဖမ်းနိုင်၊ ရှေးအခါ၌ ကား မြည်တမ်းစဉ် လျှင် ဖမ်း၍ စားဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ရသေ့ကျောင်းနီးနား ဆိတ်ကုလားများ လွန်လေပြီးသောအခါ မဂဓတိုင်း၌ ဘုရားအလောင်းသည် တစ်ခုသောအရွယ် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ကြွယ်ဝသောအမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်ပယ်၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကာ ဈာန်အဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေလျက် ကြာမြင့်စွာ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရသေ့သည် ချဉ်ဆားမှီဝဲလိုသဖြင့် ဒေသစာရီ လှည့်လည်လတ်သော် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ရောက်၍ ဂိရိဗ္ဗဇအရပ်၌ လျှင် သစ်ရွက်မိုးသော ကျောင်းသင်္ခမ်း ဆောက်လုပ်ကာနေ၏။
ထိုအခါ ဆိတ်ကျောင်းသားတို့သည် ဂိရဗ္ဗဇအရပ်မှာပင် ဆိတ်ကုလားတို့ကို ကျောင်းကုန်၏။
ညချမ်းအခါ ဆိတ်ကုလားတို့ကို မောင်းနှင်၍ ပြန်ကြရာ ဆိတ်ကုလားမတစ်ကောင်သည် ကျန်ရစ်လေ၏။
သစ်ဘေးလွတ်ဖွယ် ဆိတ်မဥပါယ် သစ်တစ်ကောင်သည် ဆိတ်ကုလားမကို မြင်လျှင် စားမည်ဟု တံခါးတွင်ရပ်ကာ နေ၏။
ထိုဆိတ်ကုလားမသည် သစ်ကိုမြင်လျှင် ယနေ့ ငါ့မှာ အသက်ရှိမည် မဟုတ်၊ စင်စစ် ငါသည် လွတ်မြောက်အောင် လုံ့လပြုသင့်သည်၊ ဥပါယ်တစ်ခုဖြင့် သစ်နှင့်စကားပြော၍ စိတ်နှလုံးနူးညံ့အောင် ပြုမည်ဟု ကြံစည်ကာ - “ဦးရီး … သင့်မှာ ကျန်းမာပါလော၊ မျှတပါ၏လော၊ အကျွန်ုပ် အမိသည် သင်၏ချမ်းသာခြင်းကို အလိုရှိပါ၏ဟု ပြောဆိုပါသည်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ ချမ်းသာခြင်းကို အလိုရှိပါကုန်၏” – ဟု သစ်အား ပဋိသန္ဓာရစကား ပြောကြားလေ၏။
ဆိတ်မပြစ်ရှာ စားလိုရာ သစ်သည် ဆိတ်ကုလားမ စကားကိုကြားလျှင် ငါ့ကို ဦးရီးဟု စကားဖြင့် လှည့်စားဘိ၏။
ငါ၏ ကြမ်းကြုတ်သည့်အဖြစ်ကို မသိလေဟု ကြံစည်ကာ - “ဟယ်-ဆိတ်ကုလားမ … သင်သည် ငါ၏အမြီးကို နင်း၍ ပုတ်ခတ်ကာ လာဘိ၏၊ ယနေ့ သင်ကား ငါ့ကို ဦးရီးခေါ်သဖြင့် အသက်ဘေးမှ လွတ်လိမ့်မည် မှတ်ထင်သလော” – ဟု ဆိတ်ကုလားမအား ပြန်ကြား ပြောဆိုလေ၏။
ထိုအခါ ဆိတ်ကုလားမသည် - “ဦးရီး … သင်ကား အရှေ့သို့ မျက်နှာပြု၍ နေဘိ၏၊ ငါကား သင့်ရှေ့မျက်နှာသို့ လာခဲ့၏၊ ငါသည် သင်၏ နောက်၌ တည်ရှိသော အမြီးကို အဘယ်သို့ နင်းနိုင်မည်နည်း” – ဟု တစ်ဖန် ပြောဆိုပြန်၏။
ထိုအခါ အသက်ဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန် တောင်းပန်သော ဆိတ်မကို အပြစ်ရှာလိုသော သစ်သည် - “ဟယ် - ဆိတ်ကုလားမ … တော, တောင်, သမုဒ္ဒရာနှင့်တကွ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်းတို့သည် တည်ရှိကုန်၏၊ ထိုမျှလောက်သော အရပ်ကို ငါ၏အမြီးသည် ပတ်ရံကာ တည်ခဲ့၏၊ သင် ဘယ်လို ကြဉ်ရှောင်နိုင်မည်နည်း” – ဟု ဘယ်နေရာမျှ အမြီးနှင့် မလွတ်အောင် ပြောဆိုပြန်၏။
ထိုအခါ ဆိတ်ကုလားမသည် သစ်၏စကားကို ကြားပြန်လျှင် - “ဦးရီး … ရှေးအခါ၌ လျှင် မိဘမောင်းဘွားတို့သည် ပြစ်မှားသော သစ်၏ အမြီးသည် ရှည်လှ၏ဟု ပြောဆိုသော စကားကို ငါတို့ ကြားဖူးကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ငါသည် ကောင်းကင်ဖြင့် လာခဲ့ပါ” – ဟု အပြစ်လွတ်ရာ လွတ်ကြောင်းကို တောင်းပန်ပြောဆိုပြန်၏။
ဆင်ခြေပေးလည်း အချည်းနှီး ထိုအခါ သစ်သည် စားလို၍ ဆိတ်ကုလားမအား မလွတ်နိုင်အောင် အပြစ်ရှာလိုပြန်သဖြင့် - “ဟယ် - ဆိတ်ကုလားမ … ကောင်းကင်၌ လာသော သင့်ကိုမြင်၍ ငါ့အစာဖြစ်သော သားအပေါင်းတို့သည် ပြေးကြကုန်ပြီ၊ သို့အတွက် သင်သား ငါ၏ အစာကို ဖျက်ဆီးဘိ၏” – ဟု ပြောဆို စွပ်စွဲပြန်၏။
ဆိတ်ကုလားမသည် ထိုစကားကိုကြားလျှင် သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် အကြောင်း တစ်ပါး မရှာနိုင်တော့ရကား “ဦးရီး … ကြမ်းကြုတ်သော အမှုကို မပြုပါလင့်၊ ငါ့အား အသက်ကို ချမ်းသာပေးပါလော” ဟု တောင်းပန်ကာ မြည်တမ်းလေ၏။
သစ်လည်း ဆိတ်ကုလားမ မြည်တမ်းစဉ် ပင်လျှင် ကိုက်သတ်၍ စားလေ၏။
ကြမ်းကြုတ်သူမိုက် လုံ့လစိုက် သဗ္ဗညု မြတ်စွာဘုရားလည်း ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီး၍ - “ရဟန်းတို့ … သတ္တဝါတို့ အသွေးအသားကို သောက်စားသော သစ်သည် ဤသို့ မြည်တမ်းစဉ် လျှင် ဆိတ်ကုလားမ၏ လည်ပင်းကို ကိုက်ဝါးလေ၏၊ ပြစ်မှား ကြမ်းကြုတ်သောသူ၌ ကောင်းစွာဆိုအပ်သော စကားသည့် အကျိုးမရှိချော၊ ပြစ်မှားကြမ်းကြုတ်သောသူ၌ အကြောင်းလည်း မရှိချေ၊ တရားသဘောလည်း မရှိချေ၊ ကြမ်းကြုတ်ပြစ်မှားသူ၌ လုံ့လပြုရာ၏၊ ကြမ်းကြုတ်ပြစ်မှားသူသည် စကားကောင်းကို မနှစ်သက်” – ဟု ရဟန်းတို့အား ဆုံးမတော်မူ၏။
ထိုစဉ် အခါ ရသေ့လည်း ထိုဆိတ်ကုလားမနှင့် သစ်တို့၏ အဖြစ်အပျက် အမူအရာ အလုံးစုံကို ကိုယ်တိုင်မြင်ရလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - • ထိုအခါ ဆိတ်ကုလားမသည် - ယခုအခါလည်း ဆိတ်ကုလားမ။
• သစ်သည် - သစ်။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ကြမ်းကြုတ်ပြစ်မှား၊ သူ့ထံပါး၊ စကားဆိုကျိုးကွာ။
(၂) သဘောတရား၊ ကင်းမဲ့ငြား၊ ကြိုးစားလွတ်အောင်သာ။
(၃) စကားကောင်းလျက်၊ မနှစ်သက်၊ သူပျက်ဘေးကင်းကွာ။
ဒီပိဇာတ် ပြီး၏။
အဋ္ဌကနိပါတ် စကားပြေ ပြီး၏။
'''နဝကနိပါတ် - (၄၂၈) -ကောသမ္ဗိဇာတ် [ပဉ္စကနိပါတ် အဍ္ဎဝဂ် ဒီဃီတိကောသလမင်းနှင့် တူပြီ] ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ရှေ့ဆောင်နေငြား မထေရ်နှစ်ပါး နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဗီပြည် ဃောသိတာရုံကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝိနည်းဆောင် သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်းနှစ်ပါးတို့သည် ကျောင်းတိုက်တစ်ခုတည်း၌ မိမိတို့၏ ပရိသတ်နှင့်တကွ နေကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်းသည် ကိုယ်လက်သုတ်သင်ရန် သန့်သက်အိမ်သို့ ဝင်၍ ရေခွက်၌ သန့်သက်ရေကြွင်းကို အမှတ်မဲ့ထားခဲ့၏။
အပြစ်မြင်တွေ့ သည်းခံလေ့ ထိုနောက် ဝိနည်းဆောင် ရဟန်း ဝင်ပြန်လျှင် ထိုသန့်သက်ရေကြွင်းကို တွေ့ခဲ့၍ သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်းအား “ငါ့ရှင် … သင် သန့်သက်ရေကြွင်းကို ထားခဲ့သလော” ဟု မေး၏။
“ငါ့ရှင် … ထားခဲ့မိပါသည်” ဟု ပြော၏။
“ငါ့ရှင် … သန့်သက်ရေကြွင်း ထားခဲ့သည်၌ အာပတ်သင့်သည်ကို သင် မသိသလော” ဟု မေး၏။
“ငါ့ရှင် … မသိပါ” ဟု ပြော၏။
“ငါ့ရှင် … သိသည် ဖြစ်စေ၊ မသိသည်ဖြစ်စေ သန့်သက်ရေကြွင်း ထားရာ၌ အာပတ်သင့်သည်” ဟု ပြော၏။
“ငါ့ရှင် … စေတနာမရှိ သတိလွတ်၍ ပြုမိငြားအံ့၊ အာပတ် မသင့်” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်းလည်း အာပတ်မသင့်ဟု ယူဆလျက် နေ၏။
အာပတ်နှင့်စွဲ ချင်းချင်းကွဲ ထိုနောက် ဝိနည်းဆောင် ရဟန်းသည် မိမိ တပည့်တို့အား “သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်းကား အာပတ်သင့်လျက် မသိ” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ဝိနည်းဆောင်ရဟန်း တပည့်တို့သည် သုတ္တန်ဆောင်ရဟန်း တပည့်တို့ကို မြင်လျှင် “သင်တို့ ဆရာကား အာပတ်သင့်လျက် သင့်မှန်းမသိ” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
ထိုအခါ သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်း တပည့်တို့သည် ထိုအကြောင်းကို မိမိတို့ ဆရာအား လျှောက်ထားကြကုန်၏။
သုတ္တန်ဆောင် ရဟန်းသည် ဝိနည်းဆောင် ရဟန်းကား ရှေးအခါ၌ အာပတ်မသင့်ဟု ပြောဆိုပြီး၍ ယခုအခါ အာပတ်သင့်၏ဟု ပြောကြားပြန်၏။
တပည့်တို့လည်း ဝိနည်းဆောင် ရဟန်း တပည့်တို့ကို မြင်လျှင် “သင်တို့ ဆရာကား မုသားဆိုဘိ၏” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
ဤသို့လျှင် တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် အပြစ်ပြောဆိုကာ ခိုက်ရန်ဖြစ်ကြကုန်၏။