kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရုပ်ရှင်ရုပ်သံ ရုပ်ရှင် ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် ကဏ္ဍ မှတ်ချက်Ref. 2014 Beijing Love Story 北京愛情故事 စုန့်ကဲ 2015 Forever Young 栀子花开 တင်ဆက်သူ ဧည့်သရုပ်ဆောင် Detective Chinatown 唐人街探案 ချင်ဖုန်း 2017 Buddies in India 大闹天竺 အာ့လန်ရှိန် ဧည့်သည်တော် The Founding of an Army 建军大业 စုယွိ Legend of the Demon Cat 妖猫传 ပိုင်လုံ 2018 Detective Chinatown 2 唐人街探案2 ချင်ဖုန်း Happiness Is Coming 幸福马上来 မာရှောင် ဧည့်သည်တော် 2019 How to Train Your Dragon: The Hidden World 驯龙高手3 ရှောင်အဲအဲ တရုတ်အသံထပ်သူ The Twins 双生 လီဖင် My People, My Country我和我的祖国 ဝေါ့တယ်လဲ့ 2020 My People My Homeland 我和我的家乡 ရှောင်ချင် Coffee Or Tea? 一点就到家 ဝေ့ကျင်ပေ 2021 Detective Chinatown 3 唐人街探案3 ချင်ဖုန်း Flowers Bloom in the Ashes 尘埃里开花 Moses on the Plainsကျွမ်းစု 1921လျိုရိန်ကျင့် ရုပ်သံ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် ဇာတ်ရုပ် မှတ်ချက်Ref.2015Two Idiots 3废柴兄弟3Haoran Liu 2015 With You 最好的我们 ယွီဟွိုင် 2017 Midnight Diner 深夜食堂 တေးထုတ်လုပ်သူ ဧည့်သည်တော် Nirvana in Fire 2 琅琊榜之风起长林 ရှောင်းဖင်ကျင် 2018 Great Expectations: Meeting of the Two Dragons 远大前程·双龙会 ဟော့ကျိတ်ရှောင်း 2019 Novoland: Eagle Flag 九州缥缈录 လွီကေွးချိန် 2020 Detective Chinatown 唐人街探案 ချင်ဖုန်း ဧည့်သရုပ်ဆောင် စုံစိရှိုး ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်ခေါင်းစဉ် တရုတ်ခေါင်းစဉ် ရိုး Ref. 2015 Takes a Real Man 真正男子汉 ရိုက်ကူးရေးအဖွဲ့သား 2017 Give Me Five 高能少年团 ကိုးကား ကဏ္ဍ:တရုတ် အနုပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
မြန်မြန်တွေးလိုက်၊ နှေးနှေးတွေးလိုက် (Thinking, Fast and Slow)သည် စီးပွားရေးသိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်အထိမ်းအမှတ်ဆုရ ပညာရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်သော ဒဲန်နီယယ်ကားနမဲန် (Daniel Kahneman)ရေးသားသည့် နယူးယောက်တိုင်းမ်စ် ရောင်းအကောင်းဆုံးစာရင်းဝင် စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။
ဤစာအုပ်သည် သူ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ပြုလုပ်ခဲ့သောလုပ်ငန်းများမှရရှိခဲ့သော ကောက်ချက်များကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
သိမြင်မှုများတွင် ပါဝင်သော ဘက်လိုက်မှု (cognitive bias)နှင့် ပတ်သက်သည့် သူ၏ဘဝအစောပိုင်းအလုပ်၊ သူ၏ဘဝအလယ်ပိုင်း သုတေသနဖြစ်သော အလားအလာအပေါ်တုံ့ပြန်မှု သီအိုရီ (prospect theory)နှင့် သူ၏ဘဝနှောင်းပိုင်းလုပ်ငန်းဖြစ်သော ပျော်ရွှင်မှုဆိုင်ရာသုတေသနများကို အခြေခံပြီး ခြုံငုံရေးသားထားသော စာအုပ်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။
ဘဝအစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းကာလများတွင် အေမော့စ် တဗာစကီးနှင့် (တဗားစကီး မကွယ်လွန်မီအထိ) ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သော ကားနမဲန်၏ သုတေသနပြု တွေ့ရှိချက် အတော်များများကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်လည်း ဖြစ်သည်။
စာအုပ်၏ အဓိကဆိုလိုရင်းမှာ တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်နှစ်ခု၏ လုံးဝခြားနားဆန့်ကျင်သည့် သဘောတရားကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်-၁ သည် လျင်မြန်၍၊ အတွင်းမှ အလိုအလျောက်သိကာ တုံ့ပြန်တတ်ပြီး၊ စိတ်ခံစားမှုအပေါ် အသားပေးသော တွေးခေါ်မှုမျိုးဖြစ်သည်။
တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်-၂ ကမူ ပိုနှေးကွေး၍ တမင်တကာ ဦးတည်ရည်ရွယ်ပြီး အကျိုးအကြောင်းဆီလျော်မှုကို အသားပေးသော ယုတ္တိဗေဒကျကျ တွေးခေါ်မှု ဖြစ်သည်။
ဤစာအုပ်တွင် စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုပုံစံတစ်ခုစီကို တွန်းအားပေးသည့် ဆင်ခြင်တုံတရားပြည့်စုံသည့် မူမှန်သော အတွေးလမ်းကြောင်း နှင့် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှုမရှိသော မူမမှန်သော အတွေးလမ်းကြောင်း ပုံစံများကို အသေးစိတ်ချပြသည်။
ကားနမဲန်သည် သူ၏ "ဆုံးရှုံးမှုကို မနှစ်သက်ကာ ရှောင်ဖယ်လိုခြင်း" (Loss aversion)သီအိုရီဆိုင်ရာ သုတေသနမှ စတင်ကာ ၎င်းစဉ်းစားတွေးခေါ်မှုပုံစံနှစ်ခု၏ တစ်ခုအပေါ်တစ်ခု မည်သို့ အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းပေးသည်ကိုလည်း ဤစာအုပ်တွင် ရှင်းပြထားသည်။
ဖော်ပြပုံတစ်ခု၏ ရွေးချယ်မှု သဘောထားများအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်ပုံ (၉၀% အောင်မြင်နိုင်ခြေရှိသောလုပ်ငန်းဟု ဖော်ပြခြင်းနှင့် ၁၀% ဆုံရှုံးနိုင်ခြေရှိသောလုပ်ငန်းဟု ဖော်ပြခြင်းနှစ်ခု၏ လုပ်ငန်းအပေါ် အစုပါဝင်ချင်သူအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မြင်ကြည့်ပါ။
) (framing choices) ဆိုသော အကြောင်းအရာမှစ၍၊ ခက်ခဲသောမေးခွန်းတစ်ခုကို ဖြေဆိုရန်လွယ်ကူသည့်မေးခွန်းတစ်ခုဖြင့် အစားထိုးချင်စိတ်ရှိသည် လူသားတို့၏ ဆန္ဒသဘောထား စသည့် အကြောင်းအချက်တို့ကို ဤစာအုပ်တွင် ရှင်းပြထားသည်။
အချုပ်အားဖြင့် ဤစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်မှာ လူများသည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်နိုင်မှု စွမ်းရည်အပေါ် လွန်လွန်ကဲကဲ ယုံကြည်မှုရှိနေကြောင်းကို ကားနမဲန်၏ ဆယ်စုနှစ်များစွာ သုတေသနပြုချက်များမှ ညွှန်ပြနေကြောင်း ဖြစ်သည်။
ကားနမဲန်သည် အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ပေါင်းစုတွင် သုတေသီတစ်ဦးအနေဖြင့် လုပ်ကိုင်စဉ် ၎င်းလက်အောက်ရှိ ဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်သည့် သုတေသီများမှတစ်ဆင့် လေ့လာထိုးထွင်းသိမြင်ခဲ့ရသော အချက်အလက်များကိုလည်း ဤစာအုပ်တွင် မျှဝေထားသည်။
တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်နှစ်ခု၏ ဥပမာများ စာအုပ်၏ပထမပိုင်းတွင် ဦးနှောက်သည် အတွေးများကိုဖြစ်ပေါ်စေသော တွေးခေါ်မှုပုံစံ နည်းလမ်းစနစ်နှစ်မျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။
တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်-၁ တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်-၁ သည် လျင်မြန်၍၊ အတွင်းမှ အလိုအလျောက်သိကာ တုံ့ပြန်တတ်ပြီး၊ စိတ်ခံစားမှုအပေါ် အသားပေးသော တွေးခေါ်မှုမျိုးဖြစ်သည်။
မကြာခဏဖြစ်တတ်ပြီး၊ မသိစိတ်မှ တရားသေစွဲမှတ်ကာ တုံ့ပြန်သော တွေးခေါ်မှုမျိုးလည်းဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် အခြားတစ်ခုထက် ပို၍ ဝေးမဝေး ဆုံးဖြတ်ခြင်း အသံတစ်ခု မည်သည့်နေရာမှာ လာခြင်းကို ခန့်မှန်းခြင်း "ငုပ်မိသဲတိုင် ..."ဆိုသော စကားစုနောက်၌ မည်သည့်စကားစုလာမည်ဟု ဖြည့်စွက်ခြင်း စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်ပုံကို မြင်သောအခါ စက်ဆုပ်ရွံရှာစိတ် ပေါ်လာခြင်း "၂ + ၂ = ..."ဟူသော ပုစ္ဆာအဖြေကို ဖြေဆိုခြင်း ကြော်ငြာဆိုင်းဘုတ်ပေါ်ရှိ စာသားကို ဖတ်ခြင်း (စစ်တုရင်ကဝိတစ်ဦး ဖြစ်လျှင်) စစ်တုရင် ရွှေ့ကွက်အကောင်းတစ်ခုကို တွေးဆခြင်း လူကင်းမဲ့သောလမ်းပေါ်တွင် ကားမောင်းခြင်း ရိုးရှင်းလွယ်ကူသော စာကြောင်းတစ်ခုကို နားလည်ခြင်း "ငြိမ်သက်အေးချမ်း၍ အသေးစိတ်ကို မြင်သိကာ စနစ်တကျလုပ်ကိုင်နိုင်မှု"ဟူသော လိုအပ်ချက်နှင့် လုပ်ငန်းကို ဆက်စပ်နိုင်ခြင်း အစရှိသော ဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်သော တွေးခေါ်မှုပုံစံများကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်-၂ တွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်-၂ ကမူ ပိုနှေးကွေး၍ တမင်တကာ ဦးတည်ရည်ရွယ်ပြီး အကျိုးအကြောင်းဆီလျော်မှုကို အသားပေးသော ယုတ္တိဗေဒကျကျ တွေးခေါ်မှု ဖြစ်သည်။
အားစိုက်တွက်ချက်ခြင်းများပါဝင်ပြီး မကြာခဏမဖြစ်နိုင်သော တွေးခေါ်မှုမျိုး ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ တာတိုပြေးပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း ဆပ်ကပ်လူပျက်၏ သရုပ်ဆောင်မှုကို တကူးတက အာရုံစိုက်ခြင်း အလွန်ကျယ်လောင်သော ပါတီပွဲတစ်ခုအတွင်း လူတစ်ယောက်အပေါ် အာရုံစိုက်ခြင်း ဆံပင်ဖြူနေသော အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ကို ရှာဖွေခြင်း အသံတစ်ခုကို မှတ်မိရန် ကြိုးစားခြင်း ပုံမှန်လမ်းလျှောက်နှုန်းထက် ပို၍မြန်အောင် ဆက်တိုက်လျှောက်ခြင်း လူမှုရေးအခြေအနေတစ်ခုတွင် အပြုအမူတစ်ခု သင့်လျော် မသင့်လျော် ဆုံးဖြတ်ခြင်း စာပိုဒ်တစ်ခုတွင် "တွေး"ဆိုသော စကားလုံး ဘယ်နှစ်လုံးရှိကြောင်း ရှာဖွေရေတွက်ခြင်း အခြားလူတစ်ယောက်အား မိမိ၏ ဖုန်းနံပါတ်ပေးခြင်း ကျပ်တည်းနေသော ကားရပ်နေရာတစ်ခုအတွင်းသို့ ကားဝင်ရောက် ရပ်နားထားရန် ပြုလုပ်ခြင်း အဝတ်လျှော်စက်နှစ်ခု၏ ဈေးနှုန်းနှင့် အရည်အသွေး အချိုးအစားကို တွက်ချက်နှိုင်းယှဉ်ခြင်း ရှုပ်ထွေးသော ယုတ္တိဗေဒကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်မှုတစ်ခု၏ မှန်ကန်မှုကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း "၁၇ x ၂၄ = ..."ကို အဖြေရှာခြင်း အစရှိသော ဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်သော တွေးခေါ်မှုပုံစံများကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ကားနမဲန်က ဤတွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်နှစ်ခု၏ ကွဲပြားခြားနားမှုများကို လေ့လာသော စမ်းသပ်ချက်များကို ဤစာအုပ်တွင် ဖော်ပြသည်။
ထို့ပြင် တူညီသော အကြောင်းအရာများကို တွေးတောဆုံးဖြတ်သည့်အခါ၌ပင်လျှင် ဤတွေးခေါ်မှုပုံစံစနစ်နှစ်ခုမှ ကွဲပြားခြားနားသောရလဒ်များကို ပေးကြောင်းကို ဆန်းစစ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် စမ်းသပ်မှုများစွာကိုလည်း ဖော်ပြသည်။
ဤစာအုပ်တွင် အဆက်အစပ်ရှိမှု (coherence)၊ အာရုံထားမှု (attention)၊ ပျင်းရိမှု (laziness)၊ ဆက်စပ်တွေးခေါ်မှု (association)၊ အလျင်စလိုကောက်ချက်ဆွဲမှု (jumping to conclusions)၊ "ငါသိတာငါမြင်တာနဲ့တင် ငါကောက်ချက်ဆွဲဖို့ လုံလောက်တယ်။
"ဆိုသော သဘောထား (WYSIATI -What you see is all there is) စသည့် အယူအဆများနှင့် စကားလုံးများကို ဖော်ပြဆွေးနွေးထားသည်။
အလီဘာဘာနှင့် ခိုးသားလေးဆယ် (; ) သည် ရိုးရာပုံပြင်တစ်ပုဒ်ဖြစ်၍ ၁၈ ရာစုတွင် ပြင်သစ်ဘာသာပြန်ဆိုသူ အော်ထွိန်း ဂဲလွန် က ၎င်း၏ဘာသာပြန် စာအုပ် 'တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင်များ' ထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ဂဲလွန်သည် ဤဇာတ်လမ်းကို ပုံပြောသူ ဟာနာ ဒီယတ်ဘ် ထံမှသိရှိခဲ့သည်။
အာရေးဘီးယန်းညများ ထဲက အရင်းနှီးဆုံး ပုံပြင်ဇာတ်လမ်းတစ်ခုအဖြစ် ဤပုံပြင်ကို အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များအတွက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆိုခြင်း၊ တင်ဆက်ခြင်းများရှိခဲ့သည်။
ကလေးများအတွက် ဇာတ်လမ်းမှ ကြမ်းတမ်းသော အပိုင်းများကို များသောအားဖြင့် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမရှိပေ။
မူရင်းပုံပြင်မူတွင် အလီဘာဘာ ( ) သည် ဆင်ရဲသော သစ်ခုတ်သမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူခိုးများ၏ လျှို့ဝှက်နေရာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကာ မှော်စကား 'Open Sesame' ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
သူခိုးများက အလီကို သတ်ရန်ကြိုးသားခဲ့သော်လည်း အလီ၏ သစ္စာရှိသော အိမ်စေမိန်းကလေးက သူခိုးတို့၏ အစီအစဉ်ကို နှောက်ယှက်ခဲ့သည်။
အလီ၏ သားက ထိုမိန်းကလေးကို လက်ထပ်ခဲ့ကာ အလီဘာဘာက ရတနာသိုက်၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင်များထဲမှ ဇာတ်ကောင်များ။
သင်္ဘောသား ဆင်းဘတ် : မီလို ဝင်းတားရေးဆွဲသော လက်ရာ (၁၉၁၄) သင်္ဘောသား ဆင်းဘတ် (; ) သည် စိတ်ကူးယဉ် ဇာတ်ကောင် ရေကြောင်းခရီးသွားလာသူဖြစ်ပြီး မူရင်းအခြေတည်သည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပုံပြင်တိုများထဲမှ သူရဲကောင်းဇာတ်ကောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၈-၉ ရာစု အဘားစစ် ကာလီဖိတ်ခေတ် အစောပိုင်းကာလအတွင်း ဘဂ္ဂဒက်မှလာသောသူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
ဆင်းဘတ်သည် အာဖရိကတိုက်၏ အရှေ့ပိုင်း နှင့် အာရှတောင်ပိုင်း ပင်လယ်များတွင် ခရီးစဉ် (၇) ခေါက်ထွက်ရှိကာ မှော်တိုင်းပြည်များ၌ သရဲသဘက် မိစ္ဆာများနှင့် သဘာဝလွန် ဖြစ်ရပ်များကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ တွေ့ကြုံရ၍ အံ့မခန်း စွန့်စားခန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အန်ဒါ့စ် ဆဲလ်စီးယပ်စ် (; ၁၇၀၁ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ၁၇၄၄ ဧပြီ ၂၅ ) သည် ဆွီဒင် နက္ခဗေဒပညာရှင်၊ သိပ္ပံပညာရှင်၊ သင်္ချာပညာ ရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အွပ်ဆားလာ တက္ကသိုလ် (Uppsala) နက္ခတ္တဗေဒ ပါမောက္ခရာထူးဖြင့် ၁၇၃၀ မီ ၁၇၄၄ အထိထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၁၇၃၂ မှ ၁၇၃၅ အတွင်း ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ ပြင်သစ် နိုင်ငံများရှိ ထင်ရှားသော နက္ခတ်တာရာ အဆောက်အအုံများသို့ လှည့်လည်သွားရောက်ခဲ့သည်။
အွပ်ဆားလာ နက္ခတာရာအဆောက်အဦးကို ၁၇၄၁ တွင် တည်ထောင်ခဲ့၍ ၁၇၄၂ တွင် စင်တီဂရိတ် အပူချိန်တိုင်းနည်းစနစ် ပြောင်းပြန်ပုံစံကို အဆိုပြုခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း၌ ၎င်းကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် 'ဆဲလ်စီးယပ်စ်' ဟုအမည်ခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။
ဂျွန် ဒေါလ်တန် (; FRS); ၁၇၆၆ စက်တင်ဘာ ၆ – ၁၈၄၄ ဇူလိုင် ၂၇ ) သာ် အင်္ဂလိပ် ဓာတုဗေဒပညာရှင်၊ ရူပဗေဒပညာရှင်၊ မိုးလေဝသပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အက်တမ် သီအိုရီ (atomic theory) ကို ဓာတုဗေဒပညာရပ်အတွင်း မိတ်ဆက်ခြင်း၊ အရောင်ခွဲခြားမမြင်နိုင်မှုကို သုတေသနပြုခဲ့ခြင်း ၊ဒြပ်ဝတ္ထုအားလုံးကို အက်တမ်(atom)ဟုခေါ်သောအမှုန်းလေးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့ခြင်း(Just for knowledgeဒေါလ်တန်ဝါဒ, ပညာရပ်) တို့ကြောင့် အထူးလူသိများသည်။
ထိုင်းဘုရင်များ၏ ထီးနန်းဆက်ခံမှုသည် ပထမဆုံး ထိုင်းမင်းဆက်ကို ၁၂၃၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော သီရိအိန္ဒြာဒိတျ (Si Inthrathit) မှ စတင်ခဲ့ပါသည်။
ထီးနန်းပြောင်းလဲမှု အနည်းငယ်ရှိခဲ့သော်လည်း မင်းဆက် လေးဆက်အတွင်း ဘုရင် ၅၅ ပါး အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး လက်ရှိထီးနန်းစိုးစံနေသူမှာ ကျက္ကရီမင်းဆက်မှ ဝချီရာလောင်ကွန် (ဒဿမ ရာမ) ဖြစ်ပါသည်။
တော်ဝင်အဆောင်ယောင် ဘွဲ့တံဆိပ်နာမံတော်များ သုခေါဒယခေတ်တွင် ဘုရင်များကို "ဖောခွန်" (พ่อขุน) ဟုခေါ်ပြီး၊ ရာမခမ်းဟိုင်းဘုရင်ကြီးနောက်ပိုင်း ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် "ဖယား" (พญา) ဟု ခေါ်သည်။
အယုဒ္ဓယခေတ်နှင့် ထိုနောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းဘုရင့်ဘွဲ့အမည်များ သတ်မှတ်သည့် "ဌာနန္တရ" စနစ်ရှိသည်။
ဤစနစ်အရ ဘုရင့်အမည်အပြည့်အစုံတွင် အဓိကအပိုင်းနှစ်ပိုင်း ပါဝင်သည်။
ပထမပိုင်းမှာ "ဖရာ့ပါဒ် ဆောမ်ဒေ့ ဖရာ့စောယူဟွာ" (พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว) ဟူသည့် ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည်။
ဤဘွဲ့အမည်သည် "ဘုရင်မင်းမြတ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
နန်းမတက်ရသေးခြင်း၊ လက်အောက်ခံအဖြစ် အုပ်စိုးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားအခြေအနေများအရ ဤဘွဲ့၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများကို ချန်လှပ်ထားနိုင်သည်။
ဒုတိယပိုင်းမှာ ဘုရင့် နန်းရင်းအမည် ဖြစ်သည်။
ဤအမည်သည် အများအားဖြင့် ဘုရင်ကို ခေါ်ဝေါ်ရာတွင် သုံးပြီး၊ မွေးဖွားစဉ်အမည် သို့မဟုတ် အခြားအမည်များနှင့် ကွဲပြားနိုင်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များ အများဆုံးသုံးသည့် နာမည်များကို အများအားဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
၁၆ ရာစုမှစ၍ အနောက်နိုင်ငံများက ထိုင်းဘုရင်များကို ထိုင်းဘွဲ့များ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ "ဆိုင်းယမ်ဘုရင်" (လက်တင်: Rex Siamensium) ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
မုံကွတ် (ရာမ ၄) သည် နိုင်ငံအမည်ကို ဆိုင်းယမ်ဟု နိုင်ငံတကာစာချုပ်တွင် ပထမဆုံး အသုံးပြုချိန်၌ "ဆိုင်းယမ်ဘုရင်" ဘွဲ့ကို စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။
နိုင်ငံအမည် ထိုင်း ဟု ပြောင်းပြီးနောက် ဘုရင့်အနောက်တိုင်းဘွဲ့လည်း "ထိုင်းဘုရင်" ဟု ပြောင်းလဲသွားသည်။
သုခေါဒယပြည်ခေတ် ((၁၂၃၈–၁၄၃၈) +အခေါ်အဝေါ်မှတ်ချက်ထိုင်းမူရင်းอาณาจักรสุโขทัย Anachak Sukhothaiမြန်မာအသံထွက်အာဏာစက်ဆုခေါတိုင်အာဏာစက် = ဘုရင့်နိုင်ငံတော်ပါဠိသုခေါဒယသုခေါ (Sukho) + ဥဒယ (Udaya)အင်္ဂလိပ်Sukhothai Kingdom တိုင်လူမျိုးများသည် ခရစ်နှစ် ၈ ရာစုမှ ၁၀ ရာစုအတွင်း ကျွန်းကြီးပိုင်း အရှေ့တောင်အာရှသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် မြောက်ပိုင်းထိုင်းအစုအဖွဲ့များသည် မြို့ပြနိုင်ငံငယ်များ (Mueang, ရှမ်းစကားလုံး 'မိုင်း' နဲ့ တူ၊ မြို့၊ ပြည် လို့ အဓိပ္ပါယ်ရ)ကို ထူထောင်ခဲ့ကြရာမှ Ngoenyang ကဲ့သို့သော ပိုမိုကြီးမားသည့် နိုင်ငံများအဖြစ် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ခရစ်နှစ် ၁၃ ရာစု၊ ခမာအင်ပါယာကျဆင်းလာသည့် အချိန်ကျမှသာလျှင် ခေတ်သစ် ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုအရ ဆက်စပ်မှုရှိသော ပထမဆုံးထိုင်းနိုင်ငံတော်တစ်ခုကို ထိုင်းအလယ်ပိုင်းဒေသတွင် စတင်တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဖုရာရွန်မင်းဆက် (၁၂၃၈–၁၄၃၈) သုခေါဒယပြည် (ပထမဆုံးသော အလယ်ပိုင်းထိုင်းနိုင်ငံ)ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော တော်ဝင်မင်းဆက်မှာ ဖုရာရွန်မင်းဆက် ဖြစ်သည်။
ဤမင်းဆက်ကို ခရစ်နှစ် ၁၂၃၈ ခုနှစ်တွင် သီရိအီန္ဒြာဒိတျက ခမာအင်ပါယာလက်အောက်မှ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာ၍ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သည်။
ရာမကမ်ဟဲန် (Ram Khamhaeng) လက်ထက်တွင် ထိုင်းစာ အက္ခရာရေးနည်းကို တီထွင်ခဲ့ပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဤမင်းဆက်၏ အမည်သည် မဟာဓမ္မရာဇာ ၁ (Maha Thammaracha I) ရေးသားခဲ့သော ဗုဒ္ဓဘာသာ စကြဝဠာဗေဒ စာအုပ်ဖြစ်သည့် 'Traiphum Phra Ruang ' ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်း (မဟာဓမ္မရာဇာ ၁) အုပ်စိုးစဉ်ကာလအတွင်း အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံဖြစ်သော အယုဒ္ဓယပြည်မှ ကျူးကျော်ခဲ့ပြီး မဟာဓမ္မရာဇာ ၂ (Maha Thammaracha II) လက်ထက်တွင် သုခေါဒယသည် အယုဒ္ဓယ၏ လက်အောက်ခံနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သုခေါဒယပြည်တွင် ဘုရင်မင်းမြတ်သည် သုခေါဒယမြို့မှ အုပ်ချုပ်ပြီး၊ ထီးနန်းဆက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသူ (heir presumptive) ကို တစ်ခါတစ်ရံ ဥပရာဇာ (Uparaja) သို့မဟုတ် ဘုရင်ခံ (Viceroy) အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဆီစတ်ချာနာလိုင်မြို့ (Si Satchanalai) တွင် အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၄၃၈ ခုနှစ်တွင် မဟာဓမ္မရာဇာ ၄ (Maha Thammaracha IV) နတ်ရွာစံသောအခါ အယုဒ္ဓယပြည်မှ သုခေါဒယပြည်ကို သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။
၎င်းမှာ အယုဒ္ဓယဘုရင် ဒုတိယ ပရမရာဇာဓိရာဇ် (Borommarachathirat II) က ၎င်း၏သားတော် မင်းသား ရာမဲဆွန် (Prince Ramesuan) ကို သုခေါဒယ၏ ဥပရာဇာအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။
အယုဒ္ဓယတွင် ဤဥပရာဇာခန့်အပ်သည့် အစဉ်အလာသည် နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်ရှေ့နန်းစနစ် (Front Palace system) အဖြစ် ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါသည်။
ဘုရင် Suriyasin Amarin ပလ္လင်ခန်းမ (King Ektas) ၂၂၅၂ ခုနှစ် 2301 BE ပြီလ 7, 1767 1767 ဘီစီ (အသက် ၅၈ နှစ်) ၉ နှစ် ဒုတိယအကြိမ်မြို့တော်ကိုဆုံးရှုံးခဲ့သည် ဓနပုရီပြည်ခေတ် (၁၇၆၇-၁၇၈၂) အမိန့် တော်ဝင်အသွင်အပြင် နာမည် တော်ဝင်မွေးဖွား စတင်အုပ်ချုပ်ပါ Coronation နန်းစံအဆုံး သေ နန်းစံနှစ် ၁ 142x142px King Krung Thonburi (မဟာတန်ဆင်တော်ဝင်) 22 မတ်လ 1734 ဒါမှမဟုတ် 17 Aprilပြီ 1734 28 ဒီဇင်ဘာလ 1767 ပြီလ 6, 1782 (၄၇ နှစ်) 14 နှစ်, 99 ရက် ရတနကောသိန္ဒြပြည်ခေတ် မှ ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံခေတ် (၁၇၈၂-ယနေ့အထိ) စကြီမင်းဆက် စဉ် ပုံတော် နာမံ မွေးဖွားကာလ နန်းစံခြင်း ရာဇ ဘိသိက် နေ့ နန်းစံအဆုံး နတ်ပြည်စံ နန်းစံနှစ် ၁ center|140x140px ဗုဒ္ဓယွတ်ဖာစုဠာလောက (ရာမ ၁) ၁၇၃၆ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ရက်နေ့ ၁၇၈၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ရက်နေ့ ၁၇၈၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၃ရက်နေ့ ၁၈၀၉ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ရက် (သက်တော်၇၃ နှစ်) ၂၇ နှစ် ၂ center|140x140px ဗုဒ္ဓလေဿဟလာ နဘာလယ (ရာမ ၂) ၁၇၆၇ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ရက်နေ့ ၁၈၀၉ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၇ရက်နေ့ ၁၈၂၄ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ရက်နေ့(သက်တော် ၅၇ နှစ်) ၁၅ နှစ် ၃ center|140x140px နန်းကလော (ရာမ ၃) ၁၇၈၇ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက်နေ့ ၁၈၂၄ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ရက်နေ့ ၁၈၅၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ရက်နေ့ (သက်တော် ၆၄ နှစ်) ၂၇ နှစ် ၄ center|140x140px မကုဋ (ရာမ ၄) ၁၈၀၄ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ ၁၈ရက်နေ့ ၁၈၅၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ရက်နေ့ ၁၈၅၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ရက်နေ့ ၁၈၆၈ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ ၁ရက်နေ့ (သက်တော် ၆၃ နှစ်) ၁၇ နှစ် ၅ center|158x158px စူဠာလင်္ကာရဏ (ရာမ ၅) ၁၈၅၃ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ၂၀ရက်နေ့ ၁၈၆၈ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ၁ရက်နေ့ ၁၈၆၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ရက်နေ့ (ပထမအကြိမ်) ၁၈၇၃ခုနှစ်နိုဝင်ဘာ၁၆ရက်နေ့ (ဒုတိယအကြိမ်) ၁၉၁၀ခုနှစ်အောက်တိုဘာ ၂၃ရက်နေ့(သက်တော် ၅၇ နှစ်) ၄၂ နှစ် ၆ center|149x149px ဝဇိရာဝုဓ (ရာမ ၆) ၁၈၈၀ပြည့်နှစ်ဇန်နဝါရီလ၁ရက်နေ့ ၁၉၁၀ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၃ရက်နေ့ ၁၉၁၁ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ရက်နေ့ ၁၉၂၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ရက်နေ့ (သက်တော် ၄၅ နှစ်) ၁၅ နှစ် ၇ center|154x154px ပြဇာဓိပက (ရာမ ၇) ၁၈၉၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်နေ့ ၁၉၂၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉၂၅ ၁၉၂၆ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ရက်နေ့ ၁၉၃၄ခုနှစ်မတ်လ၂ရက်နေ့ ၁၉၄၁ခုနှစ် မေလ ၃၀ ရက်နေ့ (သက်တော် ၄၇ နှစ်) ၉ နှစ် သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်ဖျက်စီးပြီး စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ် နိုင်ငံတော်အသစ် ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကို ထူးထောင်သည်။
၈ center|150x150px|frameless အာနန္ဒမဟိတလ (ရာမ ၈) ၂၀-၉-၁၉၂၅ ၂-၃-၁၉၃၅ ၁၃-၈-၁၉၄၆ (နတ်ရွာစံပြီး နောက်မှ) ၉-၆-၁၉၄၆ ၉ center|136x136px ဘူမိဗလအတုလျတေဇ (ရာမ ၉) ၅-၁၂-၁၉၂၇ ၉-၆-၁၉၄၆ ၅-၅-၁၉၅၀ ၁၃-၁၀-၂၀၁၆ ၁၀ center|133x133px ဝဇိရာလင်္ကာရဏ (ရာမ ၁၀) ၂၈-၇-၁၉၅၂ ၁၃-၁၀-၂၀၁၆ ၄-၅-၂၀၁၉ - ထပ်မံကြည့်ရှုပါ စကြီမင်းဆက် ထိုင်းဧကရာဇ်နှင့်အသျှင်မိဘုရား၏အမည်များ ကိုးကား Category:ထိုင်းသက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ် ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်။
မောင်နီမှိုင်း(ကျောက်တန်း)(၁၉၅၇ ဩဂုတ် ၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးသောင်းဝင်း ဖြစ်သည်။
ဖခင် ဦးသာဇီ၊ မိခင် ဒေါ်တင်ညိုတို့မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ ကန်ပြောင်ကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း (၁၁)ယောက်အနက် (၆)ယောက်မြောက် သားဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က အမက(ကန်ပြောင်)၊ အလက(ပျဉ်းမကန်)၊ အထက(၁) (သန်လျင်)နှင့် အထက(ကျောက်တန်း)တို့တွင် ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝမှာပင် ဖလင်စတားစာ‌စောင်တွင် ကဗျာများစတင်ရေးသားခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့၊ တပ်မတော်နေ့ နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် စာပေပြိုင်ပွဲ (ကဗျာပြိုင်ပွဲ)များတွင် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ နှင့် အထူးဆု (၁၂)ကြိမ်၊ ဝတ္ထုတို အထူးဆု (၁)ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။
"အမေနေတဲ့ရွာကလေးနှင့် အခြားကဗျာများ" ဖြင့် ၂၀၀၇ခုနှစ်၊ စာပေဗိမာန်စာမူဆု (ကဗျာပေါင်းချုပ်) တတိယ စာပေဗိမာန်စာမူဆုစာရင်း၊ "အဖေမသေပါနှင့် အဖြူရောင်သစ္စာကဗျာများ" ဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု (ကဗျာပေါင်းချုပ်) တတိယ၊ "ဇာတိပုည ဂုဏ်မာန - ဇာတိမာန်၊ ဘဝ၊ ရသကဗျာများ" ဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် စိမ်းလန်းရွှေပြည် စာပေပြိုင်ပွဲ (ကဗျာပေါင်းချုပ်-စာမူ) ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် အထူးဆု (၁) စသည့် စာပေဆုများ ရရှိခဲ့သည်။
စာပေတာဝန်များအဖြစ် ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ မြို့နယ်စာရေးဆရာအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာအသင်း(နာယက၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ်)အဖြစ်လည်းကောင်း ယနေ့တိုင် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားလျက်ရှိသည်။
စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာနတွင် အငယ်တန်းစာရေးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ကျောက်တန်းမြို့နယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ရပ်မိရပ်ဖတစ်ဦးအနေဖြင့် စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကဗျာ၊ စာပေများကို ဆက်လက်ရေးသားလျက်ရှိပြီး ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတို့တွင် ကျောက်တန်းမြို့နယ် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် (၂)ကြိမ်တိုင်တိုင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁)ရက်နေ့၊ ည (၈)နာရီအချိန်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၊ မင်္ဂလာခန်းမအတွင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မြို့နယ် (၄၄)မြို့နယ်မှ မြို့နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများ၏ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အတွင်းရေးမှူးများနှင့်အတူ ခေါ်ယူထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကျောင်းတော်ရာ သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ကျောင်းတော်ရာကျေးရွာအုပ်စု တွင် ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ရာကျေးရွာသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသည့် စေတီပုထိုးများစာရင်းဝင်သည့် စန္ဒကူးနံ့သာကျောင်းတော်ရာဘုရား တည်ရှိသောကြောင့် လူသိများသော ရွာဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် မဟာပုဏ္ဏမထေရ်၏ ညီ စုဠပုဏ္ဏသူကြွယ် နှင့် ဝါဏိဇ္ဇဂါမရွာသား ငါးရာသော ကုန်သည်တို့ ကောင်းမှုအဖြစ် ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးရန် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သော စန္ဒကူးနံ့သာကျောင်းတော်ရာကြီး တည်ရှိခဲ့သည့်နေနေကို အစွဲပြု၍ ကျောင်းတော်ရာ ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁၂) အုပ်ချုပ်ရေး ကျောင်းတော်ရာသည် ကျောင်းတော်ရာကျေးရွာအုပ်စု၏ အုပ်စုချုပ် ရွာကြီးဖြစ်သည်။
ရွာတည်နေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၉၇ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်ရာကျေးရွာတွင် ကျောင်းတော်ရာမြို့မရပ်ကွက်၊ ကျောင်းတော်ရာမြို့သစ်ရပ်ကွက်၊ ပဉ္စရူပရပ်ကွက် နှင့် ရတနာပုံရပ်ကွက် ဟူ၍ ရပ်ကွက် (၄) ခုရှိသည်။
ကျောင်းတော်ရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျေးရွာ(၆)ရွာ ပါဝင်သည်။
အုပ်စုဝင်ကျေးရွာများမှာ ကျောင်းတော်ရာ ကျောင်းတော်ရာ (၂) ကျောက်ပန်းတောင်း ဇောင်ချမ်းကုန်း ဘူးသည် ရွာသစ်ကျေးရွာ တို့ဖြစ်သည်။
လူဦးရေ ကျောင်းတော်ရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ စုစုပေါင်း (၅၅၁၅) ဦးရှိသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၏ မြို့ရပ်ကွက် / ကျေးရွာအုပ်စုအလိုက် ကျား/မ လူဦးရေစာရင်း ၂၉-၃-၂၀၁၄ ပညာရေး အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း(ကျောင်းတော်ရာ) ၁ ကျောင်း ရှိသည်။
ကလေးသူငယ်ပြုစုပျိုးထောင်ရေးကျောင်း ၂ ကျောင်း ရှိသည်။
စီးပွားရေး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဆက်သွယ်ရေး မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေး စာတိုက် ၁ ခု နှင့် အော်တိုအိတ်ချိန်းဌာန ၁ ခု ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ရာတွင် ကုန်းလမ်း ဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် ရန်ကုန်မြို့ ၊ မန္တလေးမြို့ စသည့် မြို့ကြီးများတိုက်ရိုက် ခရီးစဉ်အဖြစ် အမြန်ယာဉ်လိုင်းကားဂိတ်များလည်း ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
အစိုးရရုံးဌာနများ ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး တောင်သူအကျိုးပြုလယ်စိုက်ရှင်းရုံး သစ်တောပျိုးဥယျာဉ် ကျေးလက်ကျန်းမားရေးဌာန (မကြာမီ တိုက်နယ်ဆေးရုံ အဖြစ် တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်တော့မည်။
) မြန်မာ့လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရေးဌာန အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ ဘာသာရေး စန္ဒကူးနံ့သာကျောင်းတော်ရာဘုရား မဟာမုနိကြေးသွန်းရုပ်ပွားတော် ကျောင်းကြီးကျောင်းတိုက် မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ အဖွဲ့ခွဲအမှတ် (၄၄၁) ဓမ္မရသဓမ္မာရုံ ရွှေနိဗ္ဗာန် အရုဏ်ဆွမ်းလောင်းအသင်း သန္တိသုခ ဓမ္မာရုံ တို့ ရှိသည်။
ပရဟိတအသင်းအဖွဲ့များ သီတာရေကြည်လူငယ်အဖွဲ့ မေတ္တာရှင် မဇ္ဈိမမေတ္တာ ဗိမာန်ရှင် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် မူပိုင်ခွင့်နှင့် ဆိုင်သောအခြေခံဥပဒေအား ၁၃၈၀ ပြည့်နှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၆ ရက်၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်‌နေ့၌ ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
မြန်မာ. WIPO, ၂၀၁၃ ၄ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၁၃ ရယူရန်ယင်းဥပဒေအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၂၀၂၄ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင် တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ စတင်အာဏာတည်သည့် နေ့ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
အမည်၊ စတင်အာဏာတည်ခြင်းနှင့်အဓိပ္ပာယ် ဤဥပဒေကိုတီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေဟုခေါ်တွင်စေရမည်။
ဤဥပဒေသည် နိင်ငံတော်သမ္မတက အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် သက်မှတ်သည့်နေ့ရက်တွင်စတင်အာဏာတည်စေရမည်။
ဤဥပဒေတွင်ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရမည် နိင်ငံတော်ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိင်ငံတော်ဆိုသည်။
ဗဟိုကော်မတီဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေအရဖွဲ့စည်းသော မှုပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဗဟိုကော်မတီကိုဆိုသည်။
ဝန်ကြီးဌာနဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးကိုဆိုသည်။
သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ သို့မဟုတ်ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနကိုဆိုသည်။
အေဂျင်စီဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေအရဖွဲ့စည်းသော မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ရန် တာဝန်ပေးအပ်သော ဦးစီးဌာနကိုဆိုသည်။
မှတ်ပုံတင်အရာရှိဆိုသည်မှာ မှုပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သည့် ဦးစီးဌာန၏ ညွန်းကြားရေးမှူးချုပ်ကိုဆိုသည်။
စစ်ဆေးအရာရှိဆိုသည်မှာ မှုပိုင်သည်မှာ မှုပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ဆေးမှုများဆောင်ရွက်သည့် ဦးစီးဌာနရှိ လက်ထောက်ညွန့်ကြားရေးမှူးနှင့်အထက် အဆင့်ရှိသောအရာရှိကိုဆိုသည်။
မူပိုင်ခွင့် (Intellectual Property Rights) ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ပိုင်အသိဉာဏ်ဖြင့်ပြုလုပ်သော တီထွင်ဖန်တီးမှုများကို အကာကွယ်ပေးရန် ဥပဒေအရ ပေးအပ်သည့်အခွင့်ရေးကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် စာပေနှင့် အနုပညာမူပိုင်ခွင့်၊ တီထွင်မှု မှုပိုင်ခွင့်၊ စက်မှုဒီဇိုင်းမှုပိုင်ခွင့်၊ ကုန်အမှတ်တံဆိပ်မှုပိုင်ခွင့်နှင့် အခြားသော မှုပိုင်ခွင့်အမျိုးအစားများလည်းပါဝင်သည်။
တီထွင်မှုဆိုသည်မှာ နည်းပညာနယ်ပယ်ရှိ သီးခြားအခက်အခဲပြဿနာတစ်ရပ်ကိုဖြေရှင်းပေးနိုင်သည့်ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်မှုနည်းစဉ်ဆိုင်ရာဖန်တီးမှုဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် အသေးစားတီထွင်မှုလည်း ပါဝင်သည်။
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ဆိုသည်မှာတီထွင်မှုတစ်ခုကို အကာအကွယ်ပေးရန် ဤဥပဒေအရ ခွင့်ပြုသည့် မူပိုင်ခွင့်ကိုဆိုသည်။
အသေးစားတီထွင်မှု ဆိုသည်မှာ ထုပ်ကုန်တစ်ခု၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ်အစိတ်အပိုင်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ အသစ်ဖြစ်စေ၊ အသုံးဝင်မှု သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုပိုင်းကို မြှင်တင်ပေးနိင်သည့် ထုတ်ကုန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်စေ ဖန်းတီးထားသော နည်းပညာဆိုင်ရာ ဖန်းတီးမှုတစ်ရပ်ကိုဆိုသည်။
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ရရှိသူ ဆိုသည်မှာ ဦးစီးဌာန၏ မှတ်ပုံတင်စာရင်းတွင် တီထွင်မှု မူပိုင်ခွင့်ရရှိသူအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုမှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံရသည့်ပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုသည်။
တီထွင်သူဆိုသည်မှာ တီထွင်မှုတစ်ခုခုကို ပြုလုပ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဆိုသည်။
အခွင့်အရေးရရှိသူဆိုသည်မှာတီထွင်မှု မူပိုင်ခွင့်ရရှိသူနှင့် ယင်း၏အခွင့်အရေးများကို တရားဝင်ခံစားခွင့်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်သို့မဟုတ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့အစည်းကိုဆိုသည်။
သာမန်တတ်ကျွမ်းသူ ဆိုသည်မှာ သက်ဆိုင်သည့် တီထွင်မှုဆိုင်ရာနည်းပညာနယ်ပယ် သို့မဟုတ် ယင်းနှင့်ဆက်စပ်မှုရှိသော နည်းပညာနယ်ပယ်တွင် ကျွမ်းကျင်သူမဟုတ်သည့် ယေဘုယျသိရှိနားလည်သူကို ဆိုသည်။
အလုပ်ရှင်ဆိုသည်မှာ အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်အရ နှစ်ဖက်သဘောတူညီသော အခကြေးငွေဖြင့် အလုပ်သမားတစ်ဦးကိုဖြစ်စေ၊ အများကိုဖြစ်စေ ငှားရမ်းလုပ်ကိုင်ရ တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း သွယ်ဝိုက်ဤသော်လည်းကောင်း စီမံကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ပြီး အလုပ်သမားအတွက် လုပ်ခပေးရန်၊ အလုပ်ခန့်ထားရန်နှင့် အလုပ်မှရပ်စဲရန် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဦး၊ အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ရပ်ကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် အလုပ်ရှင်၏ တရားဝင်စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်လုပ်ငန်းတွင် အလုပ်ရှင်ကွယ်လွန်ပါက ယင်း၏ တရားဝင် အမွေဆက်ခံသူနှင့် အစုရှယ်ယာ တရားဝင်လက်ခံရရှိသူတို့လည်း ပါဝင်သည်။
အလုပ်သမား ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ကာယအား၊ ဉာဏအားကို အသုံးပြု၍ လုပ်ကိုင်ရရှိသောလုပ်ခဖြင့်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုပြုနေရသူကို ဆိုသည်။
ဤဥပဒေအလို့ငှာ ယင်းစကားရပ်တွင် အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ရပ်၏ ဝန်ထမ်းများလည်း ပါဝင်သည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော်က အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ထားသော မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းများ၊ စာချုပ်များ သို့မဟုတ် သဘောတူညီချက်များ သို့မဟုတ်ယင်းတို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ အစည်းများ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုခုကိုဆိုသည်။
မူပိုင်ခွင့်တရားရုံးဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို စစ်ဆေးစီရင်ရန် ဥပဒေအရတည်ထောင်သော တရားရုံးကိုသော်လည်းကောင်း၊ ယင်းရုံး၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာနှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ အပ်နှင်းထားသည့် တရားရုံးကိုသော်လည်းကောင်း ဆိုသည်။