kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့အား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၉ အရ အမိန့်အမှတ်(၇/၂၀၂၃) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၄ အားဖြင့် ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာကျော်ထွန်းအား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၁၅/၂၀၂၅ အားဖြင့် ဦးရွှေကြိမ်းနှင့် ဦးရန်ကျော်ကို ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
+စဉ်အမည်ရာထူးသက်တမ်း၁။
ဦးစောထွန်းအောင်မြင့်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်၂။
ဒေါ်အေးနုစိန်၅။
​ဦးမောင်းဟာ၆။
ဦးစိုင်းလုံးဆိုင်၇။
စောဒန်နီယယ်၈။
ဒေါက်တာ ဗညားအောင်မိုး၉။
ဒေါက်တာ မောင်မောင်နိုင်၁၀။
ဦးရွှေကြိမ်း၁၂။
ဦးရန်ကျော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးအဖွဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်တွင် ကောင်စီအမိန့်အမှတ် ၇၂/၂၀၂၁ အားဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင် ကောင်စီအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅/၂၀၂၂ အားဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော ဒေါက်တာ ရင်ရင်နွယ်၊ ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဦး၊ ဒေါက်တာ ဆလိုင်းငွန်ကျုံးလျန်၊ ဒေါ်ခင်ဦးလှိုင်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ထိန်းလင်း (ငြိမ်း) တို့အား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ကို ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၉) ရက်ထုတ် အတွဲ (၇၅) ၊ အမှတ် (၄၉) ပြန်တမ်းစာစောင် +စဉ်အမည်ရာထူးမှတ်ချက်၁။
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်၂။
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လူအေးအဖွဲ့ဝင်၃။
ဒေါက်တာ ရင်ရင်နွယ်၄။
ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဦး၅။
ဒေါက်တာ ဆလိုင်းငွန်ကျုံးလျန်၆။
ဒေါ်ခင်ဦးလှိုင်၇။
ဗိုလ်မှူးကြီး ထိန်လင်း (အငြိမ်းစား) နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ၂၀၂၁၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်တွင် ကောင်စီအမိန့်အမှတ် ၂၉/၂၀၂၁ အားဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
+နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့စဉ်အမည်ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း၁။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁၂။
ဦးသက်ဆွေဒုတိယခေါင်းဆောင်၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁၃။
သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖွဲ့ဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၉ အရ အမိန့်အမှတ် (၁၆/၂၀၂၁) ဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီများကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
(၁)စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဥက္ကဋ္ဌ(၂)တပ်မတော်အရာရှိကြီး (၁) ဦးအဖွဲ့ဝင်(၃)ဒေသကိုယ်စားပြုသူ (၁) ဦး သို့မဟုတ် (၂) ဦးအဖွဲ့ဝင်(၄)တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဦးစီးဌာနဦးစီးမှူးအဖွဲ့ဝင်(၅)တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးအဖွဲ့ဝင်(၆)တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအတွင်းရေးမှူး ခရိုင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၉ အရ အမိန့်အမှတ် (၁၈/၂၀၂၁) ဖြင့် ခရိုင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
+(၁)ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဥက္ကဋ္ဌ(၂)တပ်မတော်အရာရှိ (၁) ဦးအဖွဲ့ဝင်(၃)ဒေသကိုယ်စားပြုသူ (၁) ဦးအဖွဲ့ဝင်(၄)သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနဦးစီးမှူးအဖွဲ့ဝင်(၅)သက်ဆိုင်ရာခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးအတွင်းရေးမှူး မြို့နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၉ အရ အမိန့်အမှတ် (၁၉/၂၀၂၁) ဖြင့် မြို့နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
+(၁)မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဥက္ကဋ္ဌ(၂)တပ်မတော်အရာရှိ(၁)အဖွဲ့ဝင်(၃)ဒေသကိုယ်စားပြုသူ(၁)ဦးအဖွဲ့ဝင်(၄)သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနဦးစီးမှူးအဖွဲ့ဝင်(၅)သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးအတွင်းရေးမှူး ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အိမ်စောင့်အစိုးကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းမှုကို "တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့" များအဖြစ် အမိန်အမှတ် ၁၅၃/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တိုင်းသဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးမှူးသည် တိုင်းသဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သည်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၉ အရ အမိန့်အမှတ် (၁၇/၂၀၂၁) ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းနှင့် ဒေသများအတွက် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များများကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဤအမိန့်အရ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌများအား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ ဥက္ကဋ္ဌများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် တာဝန်များကို အပ်နှင်းလိုက်သည်။
(၁)စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌဥက္ကဋ္ဌ(၂)တပ်မတော်အရာရှိကြီး (၁) ဦးအဖွဲ့ဝင်(၃)ဒေသကိုယ်စားပြုသူ (၁) ဦးအဖွဲ့ဝင်(၄)သက်ဆိုင်ရာခရိုင်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနဦးစီးမှူးအဖွဲ့ဝင်(၅)သက်ဆိုင်ရာခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးအဖွဲ့ဝင်(၆)သက်ဆိုင်ရာခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအတွင်းရေးမှူး ပါတီများ၏ လက်ခံခြင်းနှင့် ငြင်းဆန်ခြင်း အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဤကောင်စီသည် နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကောင်စီ၌ ပါဝင်ရန် တောင်းဆိုမှုများပြုခဲ့သည်။
ပါဝင်လက်ခံသော ပါတီများရှိသကဲ့သို့ လက်မခံဘဲငြင်းဆန်သော ပါတီများလည်းရှိခဲ့ကြသည်။
ကမ်းလှမ်းမှုကိုလက်ခံ၍ ကောင်စီတွင်ပါဝင်သောပါတီများမှာ ကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်၊ ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ၊ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီနှင့် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီတို့ဖြစ်ကြသည်။
အချို့သောပါတီများမှ ပါတီခေါင်းဆောင်များသည် ကောင်စီထိပ်ပိုင်းတွင်တိုက်ရိုက်မပါဝင်သော်လည်း ကောင်စီမှခန့်အပ်သော တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးရာထူးများ၊ ဝန်ကြီးဌာနများမှ ထိပ်ပိုင်းရာထူးများကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။
အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီကို ကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန်ကမ်းလှမ်းခဲ့ရာ ပါတီမှ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) နှင့် လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ တို့ကလည်း ပါဝင်ရန် ကောင်စီ၏ ကမ်းလှမ်းမှုအပေါ် ပယ်ချခဲ့သည်။
အစိုးရရာထူး အစားထိုးခြင်းများ တရားရုံးချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန၊ နေပြည်တော်ကောင်စီ စသည်တို့အပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများစွာမှ အရပ်သားဝန်ထမ်းများစွာကို တာဝန်မှရပ်စဲခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဝန်ကြီးများ၊ မြို့တော်ဝန်၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ ထိပ်ပိုင်းရာထူးများ၊ ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့,၊ တရားသူကြီးများ နှင့် တရားရုံးချုပ်တရားသူကြီးများ ကို အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။
အခြေခံဥပဒေခုံရုံးကို ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင်အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နစကသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ၌ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီနှင့် ဥက္ကဋ္ဌရာထူးများကို လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင် စစ်တပ်အရာရှိများကို လည်းကောင်း ခန့်အပ်မှုများပြုခဲ့သည်။
ဆောင်ရွက်ချက်နှင့် ကန့်ကွက်ခြင်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် စာမျက်နှာ ၃၆/၃၇ အရေအတွက်ရှိသော ဆိုက်ဘာဥပဒေမူကြမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံ ဖုန်းနှင့် အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများထံသို့ ပေးပို့၍ အကြံဉာဏ်တောင်းခံခဲ့သည်။
ယင်းမူကြမ်း၌ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများက "အမုန်းတရားကိုဖြစ်စေသော၊စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို ပျက်ပြားစေသော စကား/စာသား/ရုပ်ပုံ/ဗီဒိယိုနှင့် အသံဖိုင်/သင်္ကေတ စသည်တို့ကို တားဆီးဖယ်ရှားဖျက်သိမ်းခြင်း"အတွက် တာဝန်ခံရန်နှင့် အစိုးရ၏ညွှန်ကြားထညးသောနေရာများ၌ အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်ကို အနည်းဆုံးသုံးနှစ် ထိမ်းသိမ်းထားရန်လည်းပါဝင်သည်။
အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း (၁၅၀) ကျော်က ထိုဥပဒေမူကြမ်းသည် အခြေခံအခွင့်အရေးများဖြစ်သော လွတ်လပ်စွာဖော်ထုတ်ပြောဆိုခွင့်၊ သတင်းအချက်လက်ကာကွယ်နိုင်မှုနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်၊ အခြားဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများကို ချိုးဖော်သည်၊ အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သောအကြောင်းအရာများကို တားမြစ်ခွင့်၊ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ သတင်းအချက်လက်များကို ကြားဖြတ်ယူရန် အခွင့်အရေးများကို အစိုးရကို ပေးအပ်ထားသည်ဟု အသီးသီး ကြေညာခဲ့ကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ၌ ကောင်စီ၏စေခိုင်းချက်အရ အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အရာရှိများကို ညပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခြင်းများပြုခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်အနေဖြင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို အသက်မဲ့စေရန်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်၏။
ထိပ်ပိုင်းဖမ်းဆီးထိမ်းသိမ်းခံရသူများ၌ တနင်္သာရီ၊ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း၊ ကရင်၊ ရခိုင် ဝန်ကြီးချုပ်များပါဝင်သွားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ခရိုင်၊ မြို့နယ်အဆင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အရရှိများစွာလည်းပါဝင်ခဲ့သည်။
​ကောင်စီက အကျဉ်းသားပေါင်း ၂၃,၃၁၄ ဦးကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ တွင် လွှတ်ပေးခဲ့ရာ အန်အယ်လ်ဒီပါတီ ဥပဒေအကြံပေး ဦးကိုနီကို လုပ်ကြံရာ၌ အားပေးအားမြှောက်ပြုသောသူများလည်းပါဝင်သည်။
နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (AAPP) က ယခုထောင်ခါမှုသည် နိုင်ငံရေးသမားများကို ဖမ်းဆီးရန် နေရာလွတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့၏စိုးရိမ်သောကကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံနှင့်အဝှမ်း ညပိုင်း လုံခြုံရေးစိုးရိမ်ရခြင်းနှင့် မီးကွင်းပစ်ခြင်း စသည့်ကိစ္စရပ်များသည် ဤအကျဉ်းသားများလွှတ်ပေးလိုက်ခြင်းနှင့် တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် နစကသည် လက်ရှိကျင့်သုံးနေသော ဥပဒေအချို့ကို ပြင်ဆင်ခဲ့ရာ နိုင်ငံသားများ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများကို ယာယီကန့်သတ်သော ဖမ်းဝရန်းမပါရှိဘဲ ရှာဖွေ၊ ဖမ်းဆီးနိုင်ခွင့်များကို တရားဝင်ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ယခင်အစိုးရလက်ထက်က ဖျက်ပစ်ခဲ့သည့် ဧည့်စာရင်းဥပဒေကိုလည်း ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့သည်။
သတင်းမီဒီယာများက "အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ" (သို့) "အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရ" ဟုသုံးနှုန်းရေးသားကြသည်။
ထိုအမည်နှင့်ပတ်သက်၍ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရဟု မသုံးနှုန်းကြရန် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့၌ မြန်မာနိုင်ငံ စာနယ်ဇင်းကောင်စီကို စာရေးအကြောင်းကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ တွင် ကျင်းပသောအစည်းအဝေး၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ရေးသားလျှင် အရေးယူမည်ဟူ၍ ထပ်မံပြောကြားခဲ့လေသည်။
အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရလို့ ဆက်သုံးရင် ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီခြိမ်းခြောက် အာဏာသိမ်းအစိုးရ ဟု သုံးနှုန်းရေးသားခြင်းမပြုရန် သတင်းမီဒီယာများကို သတိပေး ပြည်တွင်း အမြင်သဘောထားများနှင့် တုံ့ပြန်မှုများ အရပ်ဘက်အဖွဲ့ဝင်များမှာ အရေအတွက်အနေဖြင့် ရှစ်ဦးရှိရာ နှစ်ဦးမှာ ဦးခင်မောင်ဆွေနှင့် ဦးသိန်းညွန့်တို့ဖြစ်၍ ထိုနှစ်ဦးသည် ယခင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင်ဟောင်းများဖြစ်ကြပြီး အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု (NDF) ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသောသူများလည်း ဖြစ်ကြသည်။
ဦးခင်မောင်ဆွေသည် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဦးသိန်းညွန့်သည် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီတွင်း ငွေရေးကြေးရေးပြဿနာအချို့ကြောင့် ပါတီမှနုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး တစ်သီးပုဂ္ဂလအဖြစ်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီ ကိုထူထောင်ခဲ့၍ ၎င်းပါတီသည် ကြံခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီနှင့် မဟာမိတ်ပြုထားသည်။
ထိုနှစ်ဦး၏ပါတီများသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရလက်ထက်၌ တပ်မတော်နှင့် တွေ့ဆုံလေ့ရှိသောပါတီများဖြစ်ကြသည်။
နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်လာသော ပဒိုမန်းငြိမ်းမောင်နှင့်ပတ်သက်၍ ကေအန်ယူအဖွဲ့က ကြေညာချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ရာတွင် ၎င်းသည် ကေအန်ယူအဖွဲ့နှင့် ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း အများအမြင်ရှင်းစေရန်ဟူသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) ဦးစောဒန်နီရယ်သည်လည်း ၎င်း၏ဆန္ဒအလျှောက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီတွင်ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် မိခင်ပါတီက ၎င်းကိုထုတ်ပယ်ကြောင်း သတင်းကြေညာချက်တစ်ခုကို ဖေဖော်ဝါရီ ၄ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာခံရခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ရွေးကောက်ခံ အမတ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် တရားဝင်ကော်မတီဖြစ်သည့်ဖြစ်သည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအား "အကြမ်းဖက်အုပ်စု" အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုသို့ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဟူ၍ ကြေညာခြင်းခံရသကဲ့သို့ မီဒီယာများ၊ လူမှုကွန်ယက်များနှင့် အများပြည်သူအများကြားတွင်လည်း အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြ၏။
အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒေသခံ တစ်သောင်းကျော် ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးနေရအကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က လေယာဉ်ဖြင့် ( ၇) ရွာကို ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံ တစ်သောင်းဝန်းကျင် ထွက်ပြေးနေရ KIA နဲ့ အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီတပ်တို့ ဖားကန့်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေကိုဝေမိုးနိုင်ကို အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်။
"...ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေထဲမှာ နောက်ထပ် ဝေမိုးနိုင်တွေ အများကြီး ရှိနေတယ်ဆိုတာ အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီကို အသိပေးလိုပါတယ်။
..."လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်း KIA နှင့် အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ တိုက်ပွဲဖြစ်စစ်ကောင်စီတပ်က သွားဆရာဝန်ကို အခမဲ့ဆေးကုမှုဖြင့် ဒဏ်ရိုက်။
"...အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးခန့်က လက်နက်အပြည့်အစုံကိုင်ဆောင်၍ ရှာဖွေခြင်းဖြစ်ပြီး..."အာဏာသိမ်းကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် အကြိမ်၂၀၀ကျော် တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန်။
"...စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းပြီးသည့် အချိန် နောက်ပိုင်း ကော်သူးလေနယ်မြေအတွင်း ၌ အာဏာသိမ်း အကြမ်းဖက် စစ်အုပ်စု ၏ တပ်များ ပိုမို လှုပ်ရှားသွားလာကြပြီး..." နိုင်ငံတကာ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံရခြင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအပေါ် နိုင်ငံတကာအစိုးရအဖွဲ့များစွာက စီးပွားရေးနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများစွာကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
ဤပိတ်ဆို့မှုများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ခေါင်းဆောင်များ၊ တပ်မတော်နှင့် ဆက်စပ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ ၎င်းတို့၏ ငွေကြေးအရင်းအမြစ်များနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများကို ပစ်မှတ်ထားသည်။
+အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများစဉ်နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများအစီအစဉ်ဒဏ်ခတ်သည့် ရက်စွဲရင်းမြစ်၁။
ပြည်ထောင်စုBURMA-EO14014၁၇ မေ ၂၀၂၁၂။
Sanctions and Anti-Money Laundering Act 2018၂၁ ဇွန် ၂၀၂၁၃။
EU Restrictive Measures In View Of The Situation In Myanmar And Burma၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂၄။
Measures Against Myanmar၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂၈။
Special Economic Measures Act၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ မှတ်စု အခြားဖတ်ရှုရန် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကော်စီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ။
ဦးအောင်နိုင်ဦး (၁၉၆၁ ဖွား) သည် ဝန်ကြီးဌာန(၅)ခုတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသူဖြစ်သည်။
သူသည် စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ကာ အဓိကကျသော ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ရာထူးများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု အောင်နိုင်ဦးသည် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရ ဖြစ်သည်။
မြန်မာတပ်မတော်တွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အကြားတွင် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးခြံထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးဌာနတွင် လက်ထောက်အထွေထွေမန်နေဂျာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ ဝန်ကြီးဌာနများရုံးရှိ ဌာနာများတွင် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနတွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ကုမ္ပဏီများ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန (DICA)တွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အကြာတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ကုမ္ပဏီများညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ဌာနသို့ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ယင်းဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ဝန်ကြီးဘဝ တပ်မတော်ဦးဆောင်သည့် စစ်အာဏာသိမ်းမှု တွင် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
ယင်းနောက် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၊ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁) ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၂) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး စသည်ဖြင့် တာဝန်ပေးခံရပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးအဖြစ်မှ အနားယူခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ဦးအောင်နိုင်ဦးသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
စည်သူ၊ ပဒို မန်းငြိမ်းမောင်သည် ကရင်လူမျိုး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ ထောင်ဒဏ်ကျခံရခြင်း ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ကရင့်တော်လှန်ရေး မြေအောက်ရဲဘော်အဖြစ်ဖြင့် ဦးနေဝင်းအစိုးရ၏ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ကိုကိုးကျွန်းသို့ ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်းဖြင့် အပို့ခံခဲ့ရသည်။
ပင်လယ်ပြင်တွင် ၁၄ ရက်ကြာ ဖြတ်သန်းကာ ကိုကိုးကျွန်းမှ ထွက်ပြေးခဲ့သော်လည်း ပြန်လည်အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် လွတ်မြောက်လာကာ ၁၉၈၀ တွင် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ်ခြောက်လ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်မှု၊ မတရားအသင်း ဆက်သွယ်မှုများနှင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ရကာ ၂၀၁၃ မတ် ၁၃ တွင် အင်းစိန်ထောင်တွင်း အထူးတရားရုံးက တသက်တကျွန်းနှင့် ထောင် ၃ နှစ် ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်လိုက်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင်သည် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပန်းတနော်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ကရင်ပြည်သူ့ပါတီမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
နစက ကောင်စီဝင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၅ ဖြင့် ယခင်နစက ကောင်စီဝင်များနှင့် နစက ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များကို ကာလုံဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့သစ်တွင် တာဝန်ပေးခံရသည်။
အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှု မန်းငြိမ်းမောင်ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ၂၀၂၁ မေ ၁၇တွင်လည်းကောင်း၊ဥရောပသမဂ္ဂက ၂၀၂၁ ဧပြီ ၁၉ တွင်လည်းကောင်း၊ဩစတြေးလျအစိုးရက ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၅တွင်လည်းကောင်း ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုစာရင်းထဲ ထည့်သွင်းသည်။
ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။
အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု () ဆိုသည်မှာ အစိုးရတစ်ရပ်၏ အချို့သော ဥပဒေများ၊ တောင်းဆိုချက်များနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများကို နိုင်ငံသားပြည်သူတစ်ယောက်အနေဖြင့် လိုက်နာရန်ငြင်းဆန်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတို့သည် အကြမ်းဖက်နည်းလမ်းများကို ရှောင်ရှားခြင်းဖြင့် အာဏာဖီဆန်ရေး အကြမ်းမဖက်လှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဤလှုပ်ရှားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်မှု၊ အကြမ်းမဖက်ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားမှုများနှင့် တူညီသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ဤလှုပ်ရှားမှု၏ အခြေခံအယူအဆကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်မှာ ရှေးယခင်ကတည်းကပင်ဖြစ်သော်လည်း ဟင်နရီဒေးဗစ်သော်ရိုး (Henry David Thoreau) ၏ အက်ဆေးဖြစ်သည့် Civil Disobedience ဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စတင်လူသိများလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤအခြေခံအယူအဆများသည် ၁၈၀၀ ပြည့်နှောင်းပိုင်းနှစ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အမျိုးသမီးများမဲပေးပိုင်ခွင့်လှုပ်ရှားမှုမှ Susan B. Anthony၊ ဗြိတိသျှသိမ်းပိုက်မှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ၁၉၁၉ ခုနှစ် အီဂျစ်တော်လှန်ရေးကို ဖြစ်ပေါ်လာရန် ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်များတွင် Saad Zaghloul နှင့် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိစေခဲ့သည့် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မဟတ္တမဂန္ဓီ စသည့် ခေါင်းဆောင်များအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှု (Civil Rights Movement) အတွင်း မာတင်လူသာကင်းဂျူနီယာ နှင့် ဂျိမ်းစ်ဘီဗဲလ် တို့၏ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများတွင်လည်း အာဏာဖီဆန်ရေး အကြမ်းမဖက်လှုပ်ရှားမှု၏ အရေးပါသည့် အယူအဆအချို့ပါဝင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း သော်ရိုး၏ ၁၈၄၉ ခုနှစ်ရေးအက်ဆေးဖြစ်သည့် Civil Disobedience သည် နောင်ကာလများတွင် အာဏာဖီဆန်ရေး အကြမ်းမဖက်လှုပ်ရှားမှုပြုသူများအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပင် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။
အဆိုပါအက်ဆေးဖြစ်ပေါ်လာစေသည့် အဓိကအယူအဆမှာ နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် ရန်ပြုကျူးလွန်သူများကို အထောက်အပံ့ပြုစေရန် တရားဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်တိုင်အောင် အထောက်အပံ့ပြုခဲ့ပါက ကျင့်သုံးလိုက်နာရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားအရ ၎င်းတို့တွင် တာဝန်မကင်း ဟူသည့် အချက်ပင်ဖြစ်သည်။
ထိုအက်ဆေးတွင် သော်ရိုးက ကျွန်စနစ်နှင့် မက္ကဆီကန် အမေရိကန်စစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသည့် လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် ၎င်းအနေဖြင့် အခွန်ပေးဆောင်ခြင်းမပြုရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြခဲ့သည်။
၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်များရောက်သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှိလူနည်းစုအဖွဲ့များဖြစ်သည့် အာဖရိကနွယ်ဖွား အမေရိကန်လူမျိုးများ၊ ဂျူးလူမျိုးများ၊ သတ္တမနေ့နှစ်ခြင်းဂိုဏ်းဝင်များ၊ ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များနှင့် အခြားအဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့အပေါ်တွင် မျိုးနွယ်စုအရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် လူမျိုးရေးဆိုင်ရာ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေရန် အားပေးအားမြှောက်ပြုနေသည့် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များကို တိုက်ဖျက်နိုင်ရန်အတွက် အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ခေတ်သစ်အမေရိကန် လူနည်းစုအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ပြည်သူလူထုအခြေပြုကာ ငြိမ်းချမ်းသောအသွင်ဆောင်သည့် နိုင်ငံရေးအာဏာကို ခုခံတွန်းလှန်မှုသည် အဓိကကျသည့်နည်းဗျူဟာတစ်ခုအဖြစ် တွေ့ရဆဲဖြစ်သည်။
Volk, Kyle G. (2014). Moral Minorities and the Making of American Democracy. New York: Oxford University Press. အီဂျစ်တွင်လည်း အာဏာဖီဆန်‌ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုကို ၁၉၁၄ ခုနှစ်မှစတင်ခဲ့ကာ ၁၉၁၉ အီဂျစ်တော်လှန်ရေးအဖြစ် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်စေခဲ့သည့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးပါဝင်လှုပ်ရှားမှုကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အဆိုပါ အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုကြီး၏ နောက်ကွယ်မှ စီစဉ်ဖန်တီးခဲ့သူဖြစ်သည့် Zaghloul Pasha သည် ဒေသခံလူလတ်တန်းစား၊ အလ်အဇ်ဟာတက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရ၊ နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ တရားသူကြီးတစ်ဦးတစ်ဖြစ်လဲ အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ဟောင်း ဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့် ခရစ်ယာန်နှင့် မွတ်ဆလင်အသိုင်းအဝိုင်းများသာမက အမျိုးသမီးများကိုပါ အကြီးအကျယ် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများတွင် ပါဝင်လာစေခဲ့သည်။
သူနှင့်အတူ Wafd Party မှ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကြိုးပမ်းမှုဖြင့် အီဂျစ်နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။
အာဏာဖီဆန်ရေး အကြမ်းမဖက်လှုပ်ရှားမှုသည် ပြည်သူအများအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက်မျှတခြင်းမရှိဟု လက်ခံယူဆသည့် ဥပဒေများကို တော်လှန်ပုန်ကန်ကြရန် အသုံးပြုသည့်နည်းလမ်းများစွာအနက်မှ တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့လှုပ်ရှားမှုများကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာလက်အောက်မှ လွတ်လပ်ရေးရရှိရန်အတွက် မဟတ္တမဂန္ဓီ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် လှုပ်ရှားမှုများ၊ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ၏ ကတ္တီပါတော်လှန်ရေး (Velvet Revolution)၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဖိနှိပ်မှုအောက်မှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု၏ အစောပိုင်းကာလများနှင့် အရှေ့ဂျာမဏီတွင် ကွန်မြူနစ်အစိုးရပြုတ်ကျရေးလှုပ်ရှားမှုများကဲ့သို့သော အကြမ်းမဖက်ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားမှုများစွာတို့တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဤလှုပ်ရှားမှုများတွင်သာမက တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် အပါသိဒ် ခေါ် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုစနစ်တစ်ရပ်အား တွန်းလှန်ပယ်ဖျက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုတွင်လည်းကောင်း၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုလက်အောက်မှ ဘော်လတစ်နိုင်ငံများအား လွတ်မြောက်စေခဲ့သည့် သီဆိုဟစ်ကြွေးတော်လှန်ရေး (Singing Revolution) တွင်လည်းကောင်း၊ မကြာသေးမီကဆိုလျှင် ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ် နှင်းဆီတော်လှန်ရေးနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ ၂၀၀၄ ခုနှစ် လိမ္မော်ရောင်တော်လှန်ရေးများတွင်သာမက အခြားသောကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လှုပ်ရှားမှုမျိုးစုံတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
လှုပ်ရှားမှုလုပ်ရန် နည်းစနစ်များ လှုပ်ရှားမှုအမျိုးအစား ရွေးချယ်ခြင်း တရားမဝင် သပိတ်မှောက်ခြင်း၊ အခွန်ပေးဆောင်ရန် ငြင်းဆန်ခြင်း၊ စစ်မှုထမ်းမှုမှ ရှောင်လွှဲခြင်း၊ ဝက်ဘ်ဆိုဒ် သို့မဟုတ် ကွန်ယက်တို့ကို တိုက်ခိုက်ခြင်း (DDoS)၊ အများမြင်နိုင်သောနေရာများတွင် ထိုင်ရာမထ ဆန္ဒပြခြင်း (Sit-in) ကဲ့သို့သော အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုများသည် စနစ်တစ်ခုကို လည်ပတ်ရန် ပိုမိုခက်ခဲစေသည်။
ဤနည်းများအားဖြင့် အာဏာရှင်တို့ကို အတင်းအကျပ် စဉ်းစားဆွေးနွေးခြင်းပြုအောင် ဖိအားပေးနိုင်သည်။
ဘရောင်းလီ (Brownlee)က "အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု ပြုသူများသည် အကျင့်သိက္ခာရှိသော အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသဖြင့် အလွန်အမင်း အတင်းအကျပ်ဖိအားပေးမှု မပြုရန် လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ရှိသော်လည်း၊ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ လိုအပ်ချက်များကို ဆွေးနွေးစားပွဲပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာစေရန် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဖိအားပေးရန် လိုအပ်သည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း" မှတ်ချက်ချသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦးတင်အောင်စန်း (၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၀ မွေးဖွား) သည် လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
သူသည် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်များအပြင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီး အစရှိသည့် ရာထူးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်းမတိုင်မီက သူသည် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်မှုထမ်းခြင်း သူသည် စစ်တက္ကသိုလ်၊​ အပတ်စဉ် (၂၃) ကျောင်းဆင်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်မှာ ရေ/၁၂၈၂ ဖြစ်သည်။
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်းအား ၂၀၁၅ ဩဂုတ်လတွင် ရာထူးတိုးမြှင့်ပြီး ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စစ်သင်တန်း တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့သူ ရှားရှားပါးပါး ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။