kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သိပ္ပံ စောရော နဂဏှန္တိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သိပ္ပံ စောရာ နဂဏှန္တိ: (ပါဠိဘာသာ) အတတ်ပညာကို ခိုးသူတို့ မခိုးယူနိုင်။
ဆိုလိုသည်မှာ အတတ်ပညာသည် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ ခိုးယူ၍ မရနိုင်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ငွေကြေး၊ ရွှေ၊ ရတနာ စသည့် ပြင်ပစည်းစိမ်ဥစ္စာများသည် အခိုးခံရခြင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း အတတ်ပညာသည် မိမိကိုယ်တိုင် ကြိုးစားသင်ယူထားသောကြောင့် မည်သူမှ မယူဆောင်နိုင်သည့် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အတတ်ပညာ၏ တန်ဖိုးနှင့် ခိုင်မြဲမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် သိပ္ပံ (သိပ္ပံ): အတတ်ပညာ၊ အတတ်အသိပညာ။
စောရာ: ခိုးသူတို့သည်၊ သူခိုးများ။
နဂဏှန္တိ: မခိုးယူနိုင်ကုန်၊ မယူနိုင်ကြ။
အခြားဆိုရိုးစကားများနှင့် ဆက်စပ်မှု ဤဆိုရိုးစကားသည် အောက်ပါဆိုရိုးစကားနှင့် အဓိပ္ပာယ် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်သည်။
သိပ္ပာ သမံ ဓနံ နတ္ထိ ကိုးကားချက်များ "သိပ္ပံ စောရာ န ဂဏှရေ။
မှတ်ချက်:** ကိုးကားချက်တွင် "န ဂဏှရေ" ဟု ပါရှိသော်လည်း အဓိပ္ပာယ်မှာ "နဂဏှန္တိ" နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ပါသည်။
ပါဠိဘာသာ၏ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံအရ အနည်းငယ် ကွဲပြားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။
သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ: (ပါဠိဘာသာ) အလှူအားလုံးတို့တွင် တရားအလှူသည် အမြတ်ဆုံး အသာဆုံးဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အခြားအလှူဒါနများထက် တရားအလှူသည် အကျိုးအာနိသင် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ပစ္စည်းဥစ္စာများ လှူဒါန်းခြင်းသည်လည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုဖြစ်သော်လည်း တရားတော်ကို ဟောကြားခြင်း၊ ဝေမျှခြင်း၊ သင်ကြားပို့ချခြင်းသည် ပိုမိုမြင့်မြတ်သော ကုသိုလ်ဖြစ်ပြီး အခြားအလှူအားလုံးကို အောင်နိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
တရားအလှူသည် လူတို့အား ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကြောင်းကို ညွှန်ပြပေးနိုင်သောကြောင့် အမြတ်ဆုံးအလှူဖြစ်သည်ဟု ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့က ယုံကြည်ကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် တရားအလှူ၏ တန်ဖိုးနှင့် အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် ဓမ္မဒါနံ: တရားအလှူ၊ တရားတော်ကို ပေးကမ်းဝေမျှခြင်း။
သဗ္ဗဒါနံ: အလှူအားလုံး၊ အလှူဒါနအပေါင်း။
ဇိနာတိ: အောင်နိုင်၏၊ လွှမ်းမိုး၏၊ သာလွန်၏။
ကိုးကားချက်များ "သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ တရားအလှူသည် အလှူအားလုံးကို အောင်နိုင်၏။
"သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ - တရားအလှူသည် အလှူအားလုံးကို အောင်နိုင်၏။
" [၁၃၅၅] သာရောင်၊ ၁၄၊ ၂။
သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မသကာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မသကာ: (ပါဠိဘာသာ) ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကြကုန်၏။
ဆိုလိုသည်မှာ သတ္တဝါအားလုံးသည် မိမိတို့၏ ကံအတိုင်း အကျိုးအပြစ်များကို ခံစားကြရကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ကံသည် မိမိတို့၏ ပြုလုပ်မှုများ (အတွေး၊ အပြော၊ အပြုအမူ) ၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်ပြီး ကောင်းသောကံသည် ကောင်းကျိုးကို ပေး၍ မကောင်းသောကံသည် မကောင်းကျိုးကို ပေးသည်ဟု ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ကံနှင့် ကံ၏အကျိုးပေး သဘောတရားကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် မိမိတို့၏ ပြုမူဆောင်ရွက်မှုများအတွက် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် တာဝန်ရှိကြောင်းနှင့် ကံ၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
သတ္တဝါတစ်ခု ကံတစ်ခု ဟူသော မြန်မာဆိုရိုးစကားနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူညီပါသည်။
အသေးစိတ် သဗ္ဗေ: ခပ်သိမ်းကုန်သော၊ အားလုံးသော။
သတ္တာ: သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည်၊ သတ္တဝါများ။
ကမ္မသကာ: ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကြကုန်၏၊ ကံ၏ အမွေခံများ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကားချက်များ "သဗ္ဗေသတ္တာ ကမ္မသကာ၊ သတ္တဝါတို့ ကံအကြောင်း၊ ကိုယ်က ကောင်းစေလိုသော စိတ်ရှိ၍ အားထုတ်ဆောင်ရွက်သော်လည်း သူအောင်ချင်မှ အောင်ပါသည်။
"သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မသကာ ဟူသော ဒေသနာတော်အတိုင်း သူ့မကောင်းမှုကံက သူနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။
သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ: (ပါဠိဘာသာ) အလုံးစုံသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် အာဟာရကို မှီဝဲ၍ အသက်ရှင်နေကြသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ သတ္တဝါအားလုံး အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ရန်အတွက် အစာအာဟာရသည် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အစာမရှိပါက မည်သည့်သတ္တဝါမျှ အသက်မရှင်နိုင်ပါ။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အစာအာဟာရ၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် သဗ္ဗေ: အလုံးစုံသော၊ အားလုံးသော။
အာဟာရဋ္ဌိတိကာ: အာဟာရသာလျှင် ထောက်တည်ရာရှိကုန်၏၊ အာဟာရကို မှီဝဲ၍ အသက်ရှင်ကြသည်။
ကိုးကားချက်များ "သဗ္ဗေသတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတကိာ ဟူ၍ ဆိုသောအတိုင်း အလုံးစုံသော သတ္တဝါများသည် အစာအာဟာရဟု ဆိုအပ်သော ဘောဇဉ်များသာလျှင် ထောက်ရာတည်ရာ ရှိကုန်သောကြောင့်…၊" [၁၂၇၅] စာဏကျ၊ ပ။
"သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာဆိုတဲ့အတိုင်း သတ္တဝါမှန်သမျှ အစာ အာဟာရကိုသာ အမှီပြုပြီး အသက်ရှင်မှု ဖြစ်နိုင်တာမျိုးကလား။
သုံးကျောင်းပြောင်းသော ရှင်၊ သုံးလင်ပြောင်းသော မိန်းမ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သုံးကျောင်းပြောင်းသော ရှင်၊ သုံးလင်ပြောင်းသော မိန်းမ: သုံးကြိမ်တိုင် ကျောင်းပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သော ရဟန်းနှင့် သုံးကြိမ်တိုင် အိမ်ထောင်ပြုရသော မိန်းမတို့ကို လူအများက တည်ကြည်မှုမရှိသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ရှုတ်ချလေ့ရှိသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သုံးကြိမ်တိုင် ကျောင်းပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရသော ရဟန်းသည် တစ်နေရာတွင် အတည်တကျ မနေနိုင်သူဟု လူအများက မြင်ကြသည်။
ထို့အတူပင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သုံးကြိမ်တိုင် အိမ်ထောင်ပြုရသော မိန်းမကိုလည်း အိမ်ထောင်ရေးတွင် တည်ကြည်မှုမရှိသူဟု ရှုမြင်ကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် တည်ကြည်မှု၊ မြဲမြံမှုနှင့် ပတ်သက်သော လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ တန်ဖိုးထားမှုများကို ထင်ဟပ်စေသည်။
သို့သော်လည်း အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် ထိုသို့ဖြစ်ရသူများလည်း ရှိနိုင်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။
ကိုးကားချက်များ "သုံးကျောင်းပြောင်းကျင်၊ ထိုသည့်ရှင်နှင့်၊ သုံးလင်ကွာလွတ်၊ မျိုးမြတ်မိန်းမ၊ ညွှတ်ကခွာလျက်၊ သုံးကြိမ်ထွက်သည့်၊ ငှက်လည်းတစ်မည်၊ ဤသုံးတည်တို့၊ ကွေ့လည်ဆန်းပြား၊" [၁၁၈၉] ကုသ ၄၀၀။
"သုံးကျောင်းပြောင်းသော ရှင်၊ သုံးလင်ကွာသော မိန်းမတို့သည် မိန်းမ ကောင်း မဟုတ်ကြောင်း ရှေးသူဟောင်းတို့ ပြောဆိုဆုံးမဖူးသည်။
"[၁၂၆၆] သန်းမေ၊ ဒု။
၁၄၆။
သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင် ဘေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင် ဘေး: ဆေးဝါးသည် မှန်ကန်စွာ သုံးစွဲပါက ရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သော်လည်း မှားယွင်းစွာ သုံးစွဲပါက အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ မည်သည့်အရာမဆို သုံးစွဲနည်းကို သေချာစွာ နားလည်မှ အကျိုးရှိပြီး သုံးစွဲနည်းကို မသိပါက အန္တရာယ်ပင် ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဆေးဝါးများသာမက အခြားအရာများ (ဥပမာ-နည်းပညာ၊ အတတ်ပညာ) နှင့်လည်း သက်ဆိုင်နိုင်ပြီး သုံးစွဲနည်းကို သေချာစွာ လေ့လာရန် အရေးကြီးကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
တန်ဆေး လွန်ဘေး ဟူသော ဆိုရိုးစကားနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
ကိုးကားချက်များ "သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင် ဘေးဟူသော စကားတစ်ရပ်ရှိသည်။
ဆေးပင်ဖြစ်သော်လည်း အသုံးမတတ်ပါက အသက်ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
" [၁၃၃၃] မြဝတီ၊ ၁၉၊ ၇။
"တန်ဆေး လွန်ဘေး၊ သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင် ဘေးဟူသော ဆိုရိုးစကားများအတိုင်း ခေါင်းကိုက်ပျောက်ဆေး သို့မဟုတ် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို မှီဝဲသုံးစွဲရာတွင် အထူးသတိပြု ဆင်ခြင်သင့်ပေသည်။
" [၁၃၄၀] မြဝတီ၊ ၂၆၊ ၈။
သွား တမန်၊ ပြန် ရှေ့နေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သွား တမန်၊ ပြန် ရှေ့နေ: တစ်စုံတစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ကိုယ်စား တာဝန်ပေးစေလွှတ်ခြင်းခံရသူသည် သွားရောက်စေ့စပ်ဆွေးနွေးရာတွင် တမန် (ကိုယ်စားလှယ်) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရပြီး ပြန်လာသောအခါတွင် စေလွှတ်သူများအတွက် ရှေ့နေတစ်ဦးကဲ့သို့ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ရှင်းလင်းတင်ပြရသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ စေလွှတ်ခံရသူသည် မိမိ၏ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ရုံသာမက အခြေအနေအကြောင်းအရာများကိုလည်း စေလွှတ်သူများ နားလည်သဘောပေါက်အောင် ရှင်းလင်းတင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။
တမန်အဖြစ် သွားရောက်စဉ်တွင် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရပြီး ပြန်လာသောအခါတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာများ၊ ရလဒ်များနှင့် အခက်အခဲများကို စနစ်တကျ တင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ကျေမှုနှင့် ရှင်းလင်းတင်ပြနိုင်မှုတို့၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "သွား တမန်၊ ပြန် ရှေ့နေတဲ့၊…ညည်း မြန်မြန်သွားပါ၊ သူဘယ်လမ်း က ဘယ်အချိန် ပြန်မယ်ဆိုတာ မြန်မြန်မေးပြီး အပြေးလာခဲ့နော်။
" [၁၂၉၈-ခန့်] အနဂ္ဃ၊ တ။
သွားဖန်များ ခရီးရောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သွားဖန်များ ခရီးရောက်: ထပ်ခါထပ်ခါ သွားလာနေမယ်ဆိုရင် ဝေးကွာတဲ့ ခရီးတစ်ခုကိုတောင် ရောက်ရှိနိုင်ပါတယ်။
ဆိုလိုသည်မှာ ဇွဲရှိရှိ ကြိုးစားအားထုတ်မယ်ဆိုရင် ဘယ်လောက်ပဲ ခက်ခဲတဲ့အရာဖြစ်ပါစေ အောင်မြင်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြပါတယ်။
ခရီးဝေးတစ်ခုကို ရောက်ဖို့ဆိုတာ တစ်ခေါက်တည်းနဲ့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။
အကြိမ်ကြိမ် သွားလာမှသာ ရောက်နိုင်သလိုပဲ၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်ကိုလည်း ကြိုးစားမှုအကြိမ်ကြိမ်နဲ့သာ ရောက်ရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဇွဲ၊ လုံ့လဝီရိယနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုရဲ့ အရေးပါပုံကို အလေးပေးထားပါတယ်။
ကိုးကားချက်များ "ထိုလုလင်သည်… သွားဖန်များ ခရီးရောက် ဟူသည့်အတိုင်း တကောင်းသို့ ရောက်လေ၏။
" [၁၂၄၈]ပညတ်။
"သွားဖန်များ ခရီးရောက်ဆိုသော စကားကဲ့သို့ မောင်မြင့်သည် ဝီရိယကို ရှေ့ထား၊ စွမ်းအားကို မလျှော့ဘဲ လာခဲ့ရာ နောက်ဆုံးတွင် မိမိအလိုရှိသော ပင်လယ်ကမ်းခြေသို့ ရောက်ခဲ့လေ၏။
" [၁၂၈၇] ခင်လေးတို၊ ၃။
သွေးလေမလျှောက် ဘေးတွေရောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သွေးလေမလျှောက် ဘေးတွေရောက်: သွေးလည်ပတ်မှုနဲ့ လေလည်ပတ်မှု မမှန်ကန်ဘူးဆိုရင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ၊ ရောဂါတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဆိုလိုသည်မှာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် သွေးနှင့်လေ၏ လည်ပတ်မှုသည် ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
သွေးလည်ပတ်မှု မကောင်းလျှင် ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းအသီးသီးသို့ အောက်ဆီဂျင်နှင့် အာဟာရဓာတ်များ လုံလောက်စွာ မရောက်ရှိနိုင်ဘဲ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ထို့အတူ လေလည်ပတ်မှု မကောင်းလျှင်လည်း အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် အခြားသော ရောဂါများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် သွေးလည်ပတ်မှုနှင့် လေလည်ပတ်မှု ကောင်းမွန်စေရန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်းနှင့် ကျန်းမာသော နေထိုင်မှုပုံစံကို ကျင့်သုံးခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "သွေးလေမလျှောက်၊ ဘေးတွေရောက်ဟု ဆိုရိုးစကား ရှိခဲ့၏။
လမ်းမလျှောက်ခြင်းသည် မြို့နေလူတန်းစားတို့အတွက် အထူးသဖြင့် သွေးလေ မလျှောက်မှုကို ဖြစ်စေတတ်၏။
၂၄၇။
သျှောင်ကြီးလျှင် ငိုက်၊ လူကြီးလျှင် မိုက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သျှောင်ကြီးလျှင် ငိုက်၊ လူကြီးလျှင် မိုက်: သျှောင်ထုံးသည် အလွန်ကြီးမားလွန်းပါက တင့်တယ်စွာ မတည်ရှိနိုင်ဘဲ အောက်သို့ ငိုက်ကျလာတတ်သည်။
ထို့အတူ လူအချို့သည် အသက်ကြီးလာသောအခါ ပို၍ ဆိုးသွမ်းလာတတ်သည် သို့မဟုတ် မိုက်မဲသော အပြုအမူများ ပြုလုပ်တတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အရာရာတိုင်းတွင် အတိုင်းအဆရှိသင့်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
သျှောင်ထုံးပင်လျှင် အလွန်ကြီးမားပါက မကောင်းသကဲ့သို့ လူသည်လည်း အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပို၍ ရင့်ကျက်တည်ငြိမ်သင့်သော်လည်း အချို့သူများမှာ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပို၍ မိုက်မဲလာတတ်သည်ကို ထောက်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အသက်အရွယ်နှင့်အညီ သင့်လျော်သော အပြုအမူရှိရန် အရေးကြီးကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
တူကြီးလျှင် ပေ၊ လူကြီးလျှင် တေ ဟူသော ဆိုရိုးစကားနှင့်လည်း အဓိပ္ပာယ် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
ကိုးကားချက်များ "တူကြီးလျှင် ပေ၊ လူကြီးလျှင် တေ၊ သျှောင်ကြီးလျှင် ငိုက်၊ လူကြီးလျှင် မိုက် ဆိုသလို ခေတ်အလိုက်ကို သတိမထားဘဲ…၊" [၁၂၇၇] မောင်ပုံ။
အနာနှင့်ဆေး ကိုက်အောင်ပေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အနာနှင့်ဆေး ကိုက်အောင်ပေး: ရောဂါနှင့် သင့်လျော်သော ဆေးဝါးကို သုံးစွဲပါက ရောဂါပျောက်ကင်းရန် မခက်ခဲပါ။
ဆိုလိုသည်မှာ ရောဂါတစ်ခုကို ကုသရာတွင် မှန်ကန်သော ဆေးဝါးကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
မတူညီသော ရောဂါများသည် မတူညီသော ကုသမှုများနှင့် ဆေးဝါးများ လိုအပ်ပါသည်။
မှားယွင်းသော ဆေးဝါးကို အသုံးပြုပါက ရောဂါကို မသက်သာစေသည့်အပြင် ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "အနာနှင့်ဆေး၊ ကိုက်အောင်ပေး၊ ပျောက်ရေးမခက်ပါ။
" [၁၂၈၈] ကလျာ။
အနာပဆုပ် ကျောလုံးပုပ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အနာပဆုပ် ကျောလုံးပုပ်: အနာပဆုပ် (အရေပြားအောက်တွင် ပြည်စုနေသော အနာ) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပါက ကျောတစ်ပြင်လုံးသို့ ပြန့်နှံ့သွားပြီး နာကျင်ကိုက်ခဲစေနိုင်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ပြဿနာ သို့မဟုတ် အခက်အခဲတစ်ခုသည် သေးငယ်သည့်ပုံစံဖြင့် စတင်နိုင်သော်လည်း ဂရုမစိုက်ဘဲ ထားပါက ကြီးမားသော ပြဿနာအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အနာပဆုပ်သည် သေးငယ်သော်လည်း ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်းရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ဒုက္ခပေးနိုင်သကဲ့သို့ ပြဿနာတစ်ခုကိုလည်း အချိန်မီ မဖြေရှင်းပါက အခြားနေရာများသို့ ပြန့်နှံ့သွားပြီး ပိုမိုဆိုးရွားသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ပြဿနာများကို အချိန်မီ ဖြေရှင်းရန်နှင့် သေးငယ်သော ပြဿနာများကိုပင် လျှော့မတွက်သင့်ကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အနာပဆုပ်: အရေပြားအောက်တွင် ပြည်စုနေသော အနာတစ်မျိုး။
ကိုးကားချက်များ ဤဆိုရိုးစကားအတွက် တိုက်ရိုက်ကိုးကားချက်ကို ကျွန်ုပ်တွင် ရှာမတွေ့ပါ။
အနာမသိ ဆေးမရှိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အနာမသိ ဆေးမရှိ: ရောဂါကို မသိပါက ထိုရောဂါကို ကုသရန် ဆေးဝါးကို မပေးနိုင်ပါ။
ဆိုလိုသည်မှာ ရောဂါတစ်ခုကို ကုသရာတွင် ရောဂါ၏ သဘောသဘာဝကို သိရှိနားလည်ရန် အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ရောဂါကို မှန်ကန်စွာ မသိပါက မှန်ကန်သော ဆေးဝါးကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်မည် မဟုတ်သည့်အပြင် မှားယွင်းသော ဆေးဝါးကို အသုံးပြုမိပါက အန္တရာယ်ပင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ရောဂါ၏ အကြောင်းရင်းကို သိရှိနားလည်ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အနာမသိ ဆေးမရှိ ဟူသော စကားပုံနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူညီပါသည်။
ကိုးကားချက်များ "အကြင်လူ့ရွာ၊ လောကမှာလျှင်၊ အနာမသိ၊ ဆေးမရှိတည့်၊" [၁၂၆၆] မဃ ၃၆၉။
"အနာမိသ ဆေးမရှိ ဟု လောကဝေါဟာရစကားအတိုင်း ခံစားရသော ဝေဒနာကို ဝေဖန်၍ မသိနိုင်လျှင် ဆေးမရှိ၍ မပျောက်နိုင်။
အနက်မသန် အဘိဓာန် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အနက်မသန် အဘိဓာန်: စကားလုံး သို့မဟုတ် ဝေါဟာရတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားမလည်ပါက အဘိဓာန် (အဘိဓာန်ကျမ်း) တွင် ရှာဖွေကြည့်သင့်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို တိကျစွာ သိရှိရန် အဘိဓာန်သည် အရေးပါသော အထောက်အကူပြုကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အဘိဓာန်သည် စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်သာမက စာလုံးပေါင်း၊ အသုံးပြုပုံနှင့် မူရင်းဇာစ်မြစ်တို့ကိုလည်း ဖော်ပြပေးသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ဘာသာစကားကို လေ့လာရာတွင် အဘိဓာန်ကို အသုံးပြုခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသေးစိတ် အနက်: အဓိပ္ပာယ်။
အဘိဓာန်: စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို စုစည်းဖော်ပြထားသော ကျမ်း။
ကိုးကားချက်များ "အနက်မသန်၊ အဘိဓာန်၊ မကျန်ရအောင်ရှာ။
" [၁၁၁၃] ကဝိသတ် ၅၆၉။
"ပိဋကတ်၌၊ ပုဒ်ပါဌ်အချက်၊ ပါဠိထွက်တွင်၊ အနက်မသန်၊ အဘိဓာန် ကို၊ ဖန်ဖန်လဲလဲ၊ နှလုံးစွဲ၍၊ နှိုက်နှဲရှာဖွေ၊ ပတ်ပတ်မွှေလော့၊" [၁၁၅၂] ဗျူပျို့ ၄။
အပင်ကြီး အသီးသေးသည့်ညောင်၊ အမြင်နီး ခရီးဝေးသည့်တောင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အပင်ကြီး အသီးသေးသည့်ညောင်၊ အမြင်နီး ခရီးဝေးသည့်တောင်: ညောင်ပင်သည် အပင်၏ အရွယ်အစားအားဖြင့် ကြီးမားသော်လည်း အသီးမှာ သေးငယ်သည်။
တောင်ကို အဝေးမှ ကြည့်လျှင် အလွန်နီးကပ်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း တကယ်တမ်း သွားရောက်ပါက ခရီးအလွန်ဝေးကွာသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ အပေါ်ယံအသွင်အပြင်သည် အမှန်တကယ် အခြေအနေနှင့် မတူညီနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
မျက်စိဖြင့် မြင်တွေ့ရသောအရာသည် အမှန်တကယ် အခြေအနေနှင့် ကွဲလွဲနေနိုင်သည်ကို သတိပြုရန် အရေးကြီးကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အပေါ်ယံကိုသာ မကြည့်ဘဲ အမှန်တကယ် အခြေအနေကို သေချာစွာ စူးစမ်းလေ့လာသင့်ကြောင်းကို သွယ်ဝိုက်၍ ဆိုလိုသည်။
ကိုးကားချက်များ "အမြင်နီးလျက်ခရီးဝေးသည်ကား တောင်၊ အပင်ကြီးလျက် အသီးသေးသည်ကား ညောင်။
အပျိုလို မနေမိလို့ ကိုယ်ရိတယ်လေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အပျိုလို မနေမိလို့ ကိုယ်ရိတယ်လေး: အပျိုဘဝတွင် လွတ်လပ်စွာ မနေထိုင်ခဲ့ဘဲ အိမ်ထောင်ပြုလိုက်သောကြောင့် ဒုက္ခဆင်းရဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက်ပိုင်းတွင် တာဝန်ဝတ္တရားများ ပိုမိုများပြားလာခြင်း၊ လွတ်လပ်မှု လျော့နည်းသွားခြင်း စသည့် အကြောင်းအရာများကြောင့် အပျိုဘဝကို တမ်းတမိသော သဘောကို ဖော်ပြသည်။
အိမ်ထောင်သည်ဘဝ၏ အခက်အခဲများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသော အမျိုးသမီးများက မိမိတို့၏ အပျိုဘဝကို ပြန်လည်တမ်းတလေ့ရှိကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးသက်ရောက်မှုများနှင့် လူတို့၏ စိတ်ခံစားချက်များကို ထင်ဟပ်စေသည်။
အသေးစိတ် ကိုယ်ရိတယ်လေး: ဒုက္ခရောက်ခြင်း၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံစားရခြင်း။
ကိုးကားချက်များ "ထိုအခါကျမှ အပျိုလိုမနေမိလို့ကိုယ်ရိတယ်လေး ဟူသော ရှေးလြူကီးတို့၏စကား အဓိပ္ပာယ်သွားကို အကွင်းသား အကွက်သား ထင်ထင်ရှားရှား ပေါ်လာတော့သတည်း။
"ထဘီကစို၊ သားကငို၊ တံတိုကပျောက်၊ လင်ကငေါက်၊ သပေါက်မ သည်မယ့်ကိုယ်ရယ်၊ အပျိုလို မနေမိလို့ ကိုယ်ရိတယ်လေး။
" [၁၃၂၆] ဖူးညို။
အပြော ကိုဖူးညို၊ အဆို ကိုပု သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အပြော ကိုဖူးညို၊ အဆို ကိုပ: ရုပ်သေးသဘင်လောကတွင် ဦးဖူးညိုသည် စကားပြောအလွန်ကောင်း၍ ဦးပုသည် သီချင်းဆို အလွန်ကောင်းသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ရုပ်သေးသဘင်မှ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦး၏ ထူးချွန်သော အရည်အချင်းများကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
ဦးဖူးညိုသည် စကားပြောဆိုရာတွင် အလွန်ပါးနပ်ပြီး စကားလုံးများကို သွက်လက်စွာ သုံးနှုန်းနိုင်စွမ်းရှိသည်။
ဦးပုသည် သီချင်းဆိုရာတွင် အသံကောင်းခြင်း၊ သီချင်းအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ပီပီပြင်ပြင် ဖော်ကျူးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် သက်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တွင် ထူးချွန်ထက်မြက်သူများကို ချီးကျူးရာ၌ အသုံးပြုသည်။
ကိုးကားချက်များ "အပြော ကိုဖူးညို၊ အဆိုကိုပဟူ၍ ထိုခေတ်က ပြောစမှတ်ပြုကြသည့်အတိုင်း အပြောအဟောတွင် ဦးဖူးညိုက ပို၍ ကျော်ကြားပြီးလျှင် အဆိုတွင် ဦးပုက ပို၍ ကျော်ကြားထင်ရှားသည်။
" [၁၃၂၄] စွယ်ကျမ်း၊ ၆။
"ဆရာပုသည်…အဆိုကောင်းခဲ့ခြင်းကြောင့်ပင် အပြော ကိုဖူးညို၊ အဆို ကိုပ ဟု သူ့ခေတ်က ဆိုစမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
" [၁၃၂၆] မြန်မာ့ဇာတ်။
အပြောမတတ် အပတ်မပြေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အပြောမတတ် အပတ်မပြေ: စကားပြောဆိုရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှု မရှိပါက ပြောလိုသော အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်မည် မဟုတ်သည့်အပြင် အထင်အမြင် လွဲမှားမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ စကားပြောဆိုရာတွင် သွက်လက်တိကျမှု၊ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုနှင့် အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှု စသည့် အရည်အချင်းများသည် အလွန်အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
စကားပြောမတတ်သူသည် မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ကောင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်မည် မဟုတ်သည့်အပြင် အခြားသူများ၏ နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းကိုလည်း ခံရနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် စကားပြောဆိုရာတွင် သတိထားဆင်ခြင်ရန်နှင့် မိမိ၏ အပြောအဆိုကို တတ်နိုင်သမျှ ရှင်းလင်းပြတ်သားအောင် ကြိုးစားရန် အရေးကြီးကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "ရေဆိုတာ မြင့်ရာက နိမ့်ရာ စီးတယ် ဆိုလိုက်တော့ ဆရာဒေါ သဖြစ်မှာပေါ့ ဆရာ၊ ဒါကလည်း ကိုအောင်ဘုခမျာ အပြောမတတ်လို့ အပတ်မပြေ ဆိုသလို ဖြစ်သွားတာပါ။
" [၁၃၁၃] သုခတို။
၁၇၄။
"အပြောမတတ် အပတ်မပြေ၊ စကားလွန်နုတ်မရ၊… စသောစကားတို့ကို ထောက်လျှင် စကားအရာကို အရေးထားသင့်ပေသည်။
" [၁၃၁၈] ယဉ်ကျေးမှု၊ ၂၊ ၄။
အပွေးမြင် အပင်သိ၊ အသွေးမြင် အသွင်သိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အပွေးမြင် အပင်သိ၊ အသွေးမြင် အသွင်သိ: အပင်၏ အခေါက် (အပွေး) ကို ကြည့်ရုံဖြင့် မည်သည့်အပင်ဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်သကဲ့သို့ လူတစ်ဦး၏ အမူအကျင့်၊ အပြောအဆိုနှင့် ပြုမူပုံကို ကြည့်ရုံဖြင့် ၎င်း၏ မျိုးရိုး၊ အဆင့်အတန်းနှင့် စရိုက်လက္ခဏာကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် လူတစ်ဦး၏ အပေါ်ယံအသွင်အပြင်သည် ၎င်း၏ အတွင်းပိုင်း သို့မဟုတ် မူလဇာစ်မြစ်ကို ဖော်ပြနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အပင်၏ အခေါက်သည် အပင်၏ အမျိုးအစားကို ဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ လူတစ်ဦး၏ အပြုအမူသည်လည်း ၎င်း၏ နောက်ခံအခြေအနေ၊ ပညာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားတို့ကို ဖော်ပြနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အပေါ်ယံအသွင်အပြင်မှ အမှန်တရားကို ခန့်မှန်းနိုင်စွမ်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အပွေးမြင် အပင်သိ၊ အသွေးမြင် အသွင်သိ ဟူသော စကားပုံနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူညီပါသည်။
ကိုးကားချက်များ "အပြောအဆို အနေအထိုင်ကို မြော်ထောက်သော် လူကြီးလူကောင်းသားသမီးဖြစ်ကြောင်း မပြောခင်ကပဲ အပွေးမြင် အပင်သိစေ၊ အသွေးမြင်က အသွင်သိစေ ဆိုသကဲ့သို့ သိရှိရပေတယ်။
"မြန်မာတို့ဝေါဟာရ၌ အပွေးမြင် အပငိ်သဟူ၍ ရှိသည်။
ထိုသို့သိရှိခြင်းမှာ အပင်၏အပွေးကို မြင်ရုံဖြင့် မည်သည့်အပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ မည်သည့်ဓာတ်တွေ ဦးစီးနေကြောင်း၊ မည်သည့်ဂုဏ်၊ မည်သည့်အရသာရှိကြောင်း တစ်မုဟုတ်ချင်း သိခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။
အဖိုးနည်း ဝန်ပါ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အဖိုးနည်း ဝန်ပါ: ဤစကားတွင် အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုး ရှိသည်။
တန်ဖိုးနည်းသော ပစ္စည်းသည် ပျက်စီးလွယ်သောကြောင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရခက်ခဲပြီး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေတတ်သည်။
တန်ဖိုးနည်းသော်လည်း အသုံးဝင်သော ပစ္စည်းသည် အကျိုးရှိပြီး တန်ဖိုးရှိသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ပစ္စည်းတစ်ခု၏ တန်ဖိုးသည် ဈေးနှုန်းတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မူတည်သည်မဟုတ်ဘဲ ၎င်း၏ အရည်အသွေး၊ အသုံးဝင်မှုနှင့် ထိန်းသိမ်းရလွယ်ကူမှုတို့ပေါ်တွင်လည်း မူတည်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ဈေးသက်သာသော ပစ္စည်းများသည် အရည်အသွေးမကောင်းပါက မကြာခဏ ပျက်စီးတတ်ပြီး ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်။
သို့သော် ဈေးသက်သာသော်လည်း အသုံးဝင်သော ပစ္စည်းများသည် အကျိုးရှိပြီး တန်ဖိုးရှိသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ပစ္စည်းတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရာတွင် ဈေးနှုန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ မကြည့်ဘဲ အခြားအချက်အလက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အရေးကြီးကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "ပတ္တမြားအစစ်၊ ဖြစ်ကတည်း မှန်ကတည်း၊ ဖိုးနည်းဝန်ပါ၊ နေရာအင်တန်၊ ဆန်တစ်စလယ်၊ ဝယ်သူသာငြင်းရတော့သည်။
"အိန္ဒိယသည် မော်တော်ကားများသာမဟုတ်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၌ဖိုးနည်း ဝန်ပါနှင့် အလွန်အရာရောက်သော မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ ထုတ်လုပ်ရန်လည်း အားထုတ်နေ၏။
" [၁၃၁၈] စာဗိမာန်၊ ၅၊ ၃။
အစိန္တိတမ္ပိ သတိ၊ စိန္တိတမ္ပိ ဝိနဿတိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အစိန္တိတမ္ပိ ဘဝတိ၊ စိန္တိတမ္ပိ ဝိနဿတိ: (ပါဠိဘာသာ) မကြံစည်ထားသည့်အရာလည်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်၏။
ကြံစည်ထားသည့်အရာလည်း ပျက်စီးသွားတတ်၏။
ဆိုလိုသည်မှာ လူတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှုအပြင် ကံကြမ္မာ သို့မဟုတ် မထင်မှတ်ထားသော အကြောင်းအရာများ၏ သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
လူတို့သည် အရာရာကို ကြိုတင်ကြံစည်နိုင်စွမ်း မရှိသကဲ့သို့ ကြံစည်ထားသမျှ အရာအားလုံးလည်း အောင်မြင်မည်ဟု မသေချာပါ။
မမျှော်လင့်ထားသောအရာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သကဲ့သို့ ကြိုးစားအားထုတ်ထားသောအရာများလည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ပျက်စီးသွားနိုင်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ကံကြမ္မာ၏ မတည်မြဲမှုနှင့် မထင်မှတ်ထားသောအရာများကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားသင့်ကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
မကြံလည်း ဖြစ်၊ ကြံလည်း နစ် ဟူသော မြန်မာဆိုရိုးစကားနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူညီပါသည်။
အသေးစိတ် အစိန္တိတမ္ပိ: မကြံစည်ဘဲလည်း။
ဘဝတိ: ဖြစ်တတ်၏။
စိန္တိတမ္ပိ: ကြံစည်လျက်လည်း။
ဝိနဿတိ: ပျက်စီးတတ်၏။
ကိုးကားချက်များ "အစိန္တိတမ္ပိ- မကြံဘဲလည်း၊ ဘဝတိ-ဖြစ်တတ်၏။
စိန္တိတမ္ပိ- ကြံလျက်လည်း၊ ဝိနဿတိ-ပျက်စီးတတ်၏။
" [၁၁၄၇] ဇဇာတ်။
အဆီစားလို့ အသားမဖြစ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အဆီစားလို့ အသားမဖြစ်: အချို့လူများသည် အဆီများသော အစားအစာများကို စားသုံးသော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်တွင် အသားဖြစ်ထွန်းခြင်း မရှိပေ။
ဆိုလိုသည်မှာ အစားအစာတစ်ခုတည်းကို စားသုံးရုံဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်မည်ဟု မဆိုလိုပါ။
လူတစ်ဦးစီ၏ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ အစားအစာများ၏ သက်ရောက်မှုသည် ကွဲပြားနိုင်သည်။
အချို့သူများတွင် အဆီစားသုံးမှုသည် အသားဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သော်လည်း အချို့သူများတွင်မူ ထိုသို့မဟုတ်ပေ။
ဤဆိုရိုးစကားသည် တစ်ဦးချင်းစီ၏ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်၏ ကွဲပြားခြားနားမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "အဆီစားသော်လည်း အသားမဖြစ်ဟူရာ၌ကား ကြက်ကိုယ်၊ ကြောင်ကိုယ်ကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ် အမြဲ ပူနေ၍ အတွင်းပူငုပ်နေသူများ အဆီစားသော်လည်း အတွင်းပူငုပ်နေသဖြင့် ဘယ်လောက်ပင်စားစား အသားမဖြစ်ဘဲ ပို၍သာ ပိန်လာတတ်၍…၊" [၁၃၁၇-ခန့်] အိမ်ဆေး။
အဆင်မတတ်လျှင် ဆန်းလျက်နှင့်မလှ၊ အငင်မတတ်လျှင် ပန်းလျက်နှင့်မရ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အဆင်မတတ်လျှင် ဆန်းလျက်နှင့်မလှ၊ အငင်မတတ်လျှင် ပန်းလျက်နှင့်မရ: မည်မျှပင် ဆန်းပြားကောင်းမွန်သော အရာဖြစ်စေ အဆင်အပြင် မတတ်ပါက မလှပ မတင့်တယ် ဖြစ်တတ်သည်။
ထို့အတူ မိမိလိုချင်သော အရာကို ရရှိအောင် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းဖြင့် အားမထုတ်ပါက ပင်ပန်းရကျိုး မနပ် ဖြစ်တတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အရာရာတွင် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းနှင့် ချဉ်းကပ်မှုသည် အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ အတတ်ပညာ သို့မဟုတ် အခြားသော အရာများ မည်မျှပင် တန်ဖိုးရှိစေကာမူ အသုံးပြုပုံ၊ စီမံခန့်ခွဲပုံ မမှန်ကန်ပါက အကျိုးမရှိနိုင်ပါ။
ထို့အတူ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုကို ရရှိရန် ကြိုးစားရာတွင်လည်း မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကို အသုံးပြုမှသာ အောင်မြင်မှု ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မှားယွင်းသော နည်းလမ်းကို အသုံးပြုပါက အချိန်နှင့် အားအင်ကို ဖြုန်းတီးရာရောက်ပြီး ရလဒ်ကောင်း ရရှိမည်မဟုတ်ပါ။
ဤဆိုရိုးစကားသည် မှန်ကန်သော နည်းလမ်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "အရာကိုမချင့်၊ အခွင့်ကိုမစာ၊ သမာဓိအရေးမှာ ဝီရိယကို သုံးမှားချေသော ကြောင့် ရူးသွပ်ခြင်းသို့ ရောက်ချေသည်။
ထို့ကြောင့် အဆင်မတတ်လျှင် ဆန်းလျက်နှင့်မလှ၊ အငင်မတတ်လျှင် ပန်းလျက်နှင့်မရ ရှိတတ်သည်။
အဆင်းတန် စကားတန်ထွက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အဆင်းတန် စကားတန်ထွက်: ရုပ်ရည်အဆင်း မကောင်းသူ သို့မဟုတ် အကျည်းတန်သူများ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော စကားများသည်လည်း မကောင်းသော စကားများ၊ ရိုင်းစိုင်းသော စကားများ သို့မဟုတ် အဓိပ္ပာယ်မရှိသော စကားများ ဖြစ်တတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်ဦး၏ ရုပ်ရည်အသွင်အပြင်သည် ၎င်း၏ စကားပြောဆိုပုံကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အချို့လူများက ရုပ်ရည်မကောင်းသူများကို အထင်သေးတတ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ စကားများကိုလည်း အရေးမထားတတ်ကြပါ။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူမှုရေးအမြင်များနှင့် လူတို့၏ အထင်အမြင်များသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
အကျည်းတန် စကားတန်ထွက် ဟူ၍လည်း အဆိုရှိသည်။
သို့သော် အဓိပ္ပာယ်မှာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး ရုပ်ဆိုးသူများထံမှ မကောင်းသော စကားများ ထွက်လာတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ထို့ကြောင့် အသုံးပြုရာတွင် သတိထားသင့်သည်။
ကိုးကားချက်များ "စင်စစ်မှာတော့ အဆင်းတန်လျှင်စကားတန်ထွက်လို့ ဆိုကြတဲ့စကား ရှိပြီးသားမို့ ပုံမဟုတ်ပတ်မဟုတ် ရုပ်ရည်သဏ္ဌာန် ပုံဟန်မရသောသူများသာလျှင် ရုပ်ရည်နှင့်ပီပီ လူမသတီတဲ့စကားမျိုး ပြောဆိုတတ်ပါသည်။
အဆင်းလှဆန်း လူ့ပေါက်ပန်း သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အဆင်းလှဆန်း လူ့ပေါက်ပန်း: ရုပ်ရည်အဆင်းသာ လှပပြီး အတွင်းစိတ်သဘောထား သို့မဟုတ် အသိပညာ ဗဟုသုတ မရှိသူသည် အဆင်းလှသော်လည်း ရနံ့မရှိသော ပေါက်ပန်းနှင့် တူသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ရုပ်ရည်အဆင်းသည် အရေးကြီးသော်လည်း အတွင်းစိတ်၏ ကြွယ်ဝမှု၊ အသိပညာနှင့် ကျင့်ဝတ်သိက္ခာသည် ပို၍ အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ပေါက်ပန်းသည် အဆင်းလှသော်လည်း ရနံ့မရှိသကဲ့သို့ အချို့လူများသည် ရုပ်ရည်လှပသော်လည်း အတွင်းစိတ်တွင် အရည်အချင်း ကင်းမဲ့ပါက တန်ဖိုးမရှိကြောင်းကို တင်စားပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အလှအပထက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြွယ်ဝမှုနှင့် အရည်အချင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
ကိုးကားချက်များ "သွင်ပြင်ရုပ်ဝါ၊ ပြည့်စုံပါလည်း၊ နံ့သာလှိုင်ခြင်း၊ ဂုဏ်နံ့ကင်းမူ၊ အဆင်းလှဆန်း၊ လူ့ပေါက်ပန်းဟု၊ သွမ်းမှန်းသိထွေ၊ ကဲ့ရဲ့လေအံ့၊" [၈၈၅] ကိုး ၂၆။
အတုမြင် အတတ်သင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် အတုမြင် အတတ်သင်: အခြားသူများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မြင်တွေ့ခြင်းအားဖြင့် ထိုအရာကို လိုက်လံတုပသင်ယူသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လူများသည် မိမိတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများ၏ အပြုအမူများ၊ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြည့်ရှုလေ့လာပြီး ထိုအရာများကို အတုခိုးကာ သင်ယူလေ့ရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
ကလေးများသည် မိဘများ၊ ဆရာများ သို့မဟုတ် အခြားသော လူကြီးများ၏ အပြုအမူများကို အတုခိုးခြင်းဖြင့် ဘဝနေထိုင်နည်းနှင့် အခြားအရာများကို သင်ယူကြသည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် လူတို့၏ သင်ယူမှုဖြစ်စဉ်တွင် အတုခိုးခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အတုမြင် အတတ်ရ ဟူ၍လည်း အဆိုရှိသည်။
ကိုးကားချက်များ "ကျွန်ုပ်တို့လူမျိုးများမှာ အတုမြင် အတတ်ရ ဆိုသည့်စကားကဲ့သို့… သူဌေးမီလျံနာဖြစ်အောင် လုပ်မည်ဟူသောစိတ်နှင့်…၊" [၁၂၇၀-ခန့်] ကိုယ့်ဒူး။
"အတုမြင် အတတ်သင်ဆိုသကဲ့သို့ တစ်သက်နှင့်တစ်ကိုယ်တွင် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ ခိုးယူလုယက်မှုကို မပြုလုပ်ဖူးသူအချို့ပင်…ဖောက်ထွင်းခိုးယူမှုကို ရဲရဲတင်းတင်းကြီး ကျူးလွန်လာကြပေသည်။
အတွင်းမီးထ ပြင်မီးပ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။