kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ငွေစက္ကူ တန်ဖိုးကို မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာဖြင့် ရိုက်နှိပ် ထားသည်။
လက်ဝဲဘက်ပိုင်းတွင် ကြာဖြူ ပွင့်ပုံ ရေစာ ပါရှိ ပါသည်။
ငွေစက္ကူတွင် လုံခြုံရေး ကြိုးတစ်ချောင်းကို ဒေါင်လိုက် ထည့်သွင်းထားသည်။
ကျောဘက် ထိပ်ပိုင်းတွင် "CENTRAL BANK OF MYANMAR" စာတန်းကို ရိုက်နှိပ်ထားပြီး ၎င်းစာတန်း၏ အောက်တွင် "TEN THOUSAND KYATS" ဟူသော စာတန်း ပါရှိသည်။
အလယ်ပိုင်းတွင် ရတနာပုံ မန္တလေး နန်းတော်၏ မြို့ရိုးနှင့် ကျုံးပုံကို ရိုက်နှိပ် ထားသည်။
ဘေးဘောင်များတွင် မြန်မာ့ အနုပညာ လက်ရာမြောက် ကနုတ် ပန်းခက်များကို ရိုက်နှိပ် ထားသည်။
ထောင့် သုံးထောင့်တွင် ငွေစက္ကူ၏ တန်ဖိုးကို ဂဏန်းများဖြင့် ရိုက်နှိပ် ထားသည်။
ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်။
ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ခေတ္တဖြစ်စေ၊ အမြဲဖြစ်စေရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အကုန်မဟုတ်သော်လည်း အများစုမှာ ဆက်လက်၍ ဖင်လန်နိုင်ငံသားများဖြစ်သွားကြသည်။
နေထိုင်ခွင့်ကို မိသားစုဆက်နွယ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပညာသင်ကြားနိုင်ရန်ဖြစ်စေ၊ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်နိုင်ရန်ဖြစ်စေ၊ လူမှုစာနာထောက်ထားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အခြားအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်စေ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမှ နေထိုင်ခွင့်ချပေးနိုင်သည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေတိုးပွားမှုမှာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသူများ နှင့် နိုင်ငံသမိုင်းတလျှောက် ယဉ်ကျေးမှုပြောင်းလည်းလာမှုပေါ်လည်း မူတည်နေသည်။
စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး နှင့် နိုင်ငံရေးသည်လည်း နိုင်ငံခြားသားများနှင့် သက်ဆိုင်နေပြီး၊ ဖင်လန်နိုင်ငံသားများအတွက် အလုပ်အကိုင်များ၊ ရာဇဝတ် အပြစ်ဒဏ်များ နှင့် မဲပေးမှုများတွင်လည်း နိုင်ငံခြားသားများ ဆက်လက် လက်ခံသင့် မခံသင့်ခြင်းကို အငြင်းပွားလျက်ရှိသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ၊ ပြည်ပမွေး နိုင်ငံခြားသားများ ဖင်လန်သို့ လာရောက်နေထိုင်သူပေါင်း ၁၄၀ ၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး၊ နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၂.၇% ရှိသည်။
၂၀၁၀ မဲဆန္ဒကောက်ယူချက်များအရ ဖင်းလူမျိုးအများစုသည် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့လာသူများကို ကန့်သက်ချက်များ ထားရှိစေချင်သည်ဟု ဆိုသည်။
နေထိုင်ခွင့်လက်မှတ် ရှိသူများသည် ရှင်ဂန်အသိအမှတ် မြေအတွင်း သွားလာခွင့်ရှိသည်။
နေထိုင်ခွင့်(ဘီ) နေထိုင်ခွင့် အမျိုးအစား B သည် ယာယီနေထိုင်ခွင့်ဖြစ်သည်။
နှစ်စဉ် ၁ နှစ်နေထိုင်ခွင့် ထုတ်ပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။
၎င်းနေထိုင်ခွင့်ကို ကျောင်းတက်ရောက်ရန် ရောက်ရှိလာသည့် နိုင်ငံခြားသားများ နှင့် နေထိုင်ခွင့်လျှောက်ထားကြသည့် ဒုက္ခသည်များကိုလည်း ၊ နေထိုင်ခွင့် အေ မပေးခင် ဘီ အစားထိုးချပေးခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။
ပညာသင်ကြားရန် ဘီအမျိုးအစားသည် ကျောင်းသားများအတွက် ဖြစ်ပါက အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ရှိသော်လည်း တစ်ပါတ်လျင် ၂၅ နာရီသာ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိသည်။
ကျောင်းသားဖြစ်ပါက ဘီနေထိုင်ခွင့်ရှိသူသည် နိုင်ငံ၏ လူမှုဖူလုံရေး အာမခံစနစ်တွင် ထည့်သွင်းထားခြင်းမရှိသောကြောင့် အေဖြင့် နေထိုင်သူများရရှိသည့် အလုပ်လက်မဲ့ထောက်ပံ့ကြေး၊ နေထိုင်စားရိပ် ထောက်ပံ့ကြေး နှင့် အိမ်ရာထောက်ပံ့ကြေးများ မရရှိပေ။
ဆက်လက် နေထိုင်ရန် ကျောင်းသားများအနေနှင့် ကျောင်းပြီးပါက ဘီအမျိုးအစားနေထိုင်ခွင့်ရှိနေချိန်အတွင်း နေထိုင်ခွင့် ကို ဆက်လက်လျှောက်ထားနိုင်သည်။
နေထိုင်ခွင့် ၆လ ဆက်လက်ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ အလုပ်အကိုင် ရှာဖွေနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။
အလုပ်အကိုင်ရရှိပါက၊ နေထိုင်ခွင့် အေ အဖြစ် ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့်ရမည်ဖြစ်သည်။
ခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသူများအား ခိုလုံခွင့်ချပေးရန် အထောက်အထား မလုံလောက်ခြင်း၊ မိခင်နိုင်ငံသို့ လက်ရှိတွင် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရန် အခြေအနေ မပေးခြင်းတို့ကြောင့် နေထိုင်ခွင့် ဘီ ဖြင့် ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသူတချို့ နေထိုင်ကြရသည်။
ဆက်လက် နေထိုင်ရန် နှင့် အခွင့်အရေး ဘီဖြင့်နေထိုင်သူများသည် အခြေအနေပြောင်းလည်းလာပါက နေထိုင်ခွင့် အေ အဆင့် သို့ ပြောင်းလည်းသွားနိုင်သည်။
ဥပမာ - အလုပ်အကိုင်ရရှိခြင်း၊ ဖင်လန်တွင် နေထိုင်ခွင့်ရှိပြီးသူတစ်ဦးနှင့် ထိမ်းမြားခြင်း၊ မိခင်နိုင်ငံတွင် ပြန်ပို့ဆောင်ရန် လုံး၀မဖြစ်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ပေါ် မူတည်၍လည်း နေထိုင်ခွင့် အေ အဆင့်သို့ ပြောင်းလည်းသွားနိုင်သည်။
နေထိုင်ခွင့် (အေ) နေထိုင်ခွင့် အမျိုးအစား A သည် ယာယီနေထိုင်ခွင့်ဖြစ်သော်လည်း ပထမဦးဆုံးအခေါက်တွင် ၁ နှစ် နေထိုင်ခွင့်ရရှိပြီး၊ ဆက်လက်၍ အခြေအနေပေါ်မူတည်ကာ ကာလကြာရှည်သည့် ၃ နှစ်သို့မဟုတ် ၄ နှစ် နေထိုင်ခွင့် ချပေးခြင်းမျိုးရှိသည်။
၎င်းနေထိုင်ခွင့်ကို အလုပ်အကိုင်နှင့် နေထိုင်နေသူများ၊ ဆွေမျိုးသားချင်း ဆက်နွယ်မှုကြောင့် နေထိုင်သူများ၊ ဒုက္ခသည့်အဖြစ် နေထိုင်ခွင့်လျှောက်ရာတွင် နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများအတွက်ဖြစ်သည်။
ရရှိသည့် အခွင့်အရေး အမြဲနေထိုင်ခွင့် နေထိုင်သူတစ်ဦးသည် နေထိုင်ခွင့် အမျိုးအစား A ဖြင့် ၄ နှစ် ဆက်တိုင်နေထိုင်ပါက အမြဲနေထိုင်ခွင့် လျောက်ထားနိုင်သည်။
အမြဲနေထိုင်ခွင့်သည် ကန့်သက်ရက်မရှိခြင်းကြောင့် အချိန်မရွေး ပြန်လည် နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်။
အမြဲနေထိုင်ခွင့်လျှောက်ထားနိုင်ရန် လိုအပ်သည့် နေထိုင်မှုအချိန်မှာ ဆက်တိုက် ၄ နှစ်ရှိရမည်ဖြစ်သောကြောင့်၊ ဘီအမျိုးအစားနှင့် နေထိုင်ခဲ့သူများ၏ ကာလကို တဝက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။
ထို့ကြောင့် ဘီဖြင့် ၃ နှစ်ကျောင်းတက်ထားသူများသည်၊ အေရရှိသည့်အခါတွင် ၁ နှစ်ခွဲ နေခဲ့ပြီးသူများဟုသက်မှတ်ထားသောကြောင့် အေဖြင့် ၂ နှစ်ခွဲဆက်လက်နေထိုင်ပြီးလျင် အမြဲနေထိုင်ခွင့်ကို လျှောက်ထားနိုင်သည်။
ရရှိသည့် အခွင့်အရေး နေထိုင်ခွင့်အေ ဖြင့် နေထိုင်သူများ၏ လူမှုဖူလုံရေး အခွင့်အရေးများ ရရှိမှုတူညီသော်လည်း အမြဲနေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများသည် နိုင်ငံသားလျှောက်ယူခွင့်ရှိသည်။
နိုင်ငံသားဖြစ်မှသာ ၆ နှစ်တစ်ကြိမ် ကျဉ်းပလေ့ရှိသည့် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆန္ဒမဲထည့်ခွင့်ရရှိမည်။
သမတ္တရွေကောက်းပွဲ ကို ဖင်လန်နိုင်ငံသားများသာလျှင် ရွေချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိကြသည်၊ ကိုးကား Category:ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်း။
ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ခိုလှုံခွင့်ဆိုသည်မှာ၊ မိမိနိုင်ငံတွင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် မဖြစ်တာ့သည် သူများ၊ ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ အခြေချနေထိုင်ရန် လာရောက်လျှောက်ထားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ၁၉၅၁ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကြေညာစာတမ်းကို လုံး၀လိုက်နာသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားသားဥပဒေများသည်လည်း ၎င်းကြေညာစာတမ်းနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
ဖင်လန်သည် ဥရောပအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနည်းတူ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည့် ခိုလှုံခွင့် နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုသည်။
အခြေခံ ခိုလှုံခွင့်စနစ်မှာ- ဒုက္ခသည်များအတွက် တရားဝင် အကာအကွယ်ပေးနိုင်သည့် ဥပဒေများ နှင့် ထိရောက်သည့် စနစ် ဆောင်ရွက်ပုံအဆင့်ဆင့် ခိုလှုံခွင့်ကို ဖင်လန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန မှကိုင်တွယ်ပြီး၊ လျှောက်ထားလိုသူမှ ပြည်တွင်းတွင်လည်းကောင်း၊ နယ်စပ်များရှိ လူဝင်မှုစစ်ဆေးရေး ဌာနများတွင် နိုင်ငံတကာ ခိုလှုံခွင့်အမည်အောက်တွင် လျှောက်ထားရသည်။
နေထိုင်ခွင့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် တစ်ယောက် နှင့် တစ်ယောက် မတူဘဲ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် ပုံမှန် ကိုင်တွယ်ပုံနှင့် အမြန်ကိုင်တွယ်ပုံဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
မိဘမပါရှိသည့် ကလေးများအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်မှုမျိုးလည်းရှိသည်။
နိုင်ငံ့ နယ်စပ်များရှိ လူဝင်မှုစစ်ဆေးရေး ဌာနများ နှင့် နိုင်ငံအတွင်းသို့ရောက်ပြီး များမကြာမီ အချိန်အတွင်း လျှောက်ထားနိုင်သည်။
ရဲစခန်းတာဝန်ရှိသူများ နှင့် နယ်စပ်စစ်ဆေးသူများမှ လျှောက်ထားသူ၏ ရောက်ရှိလာရာ ခရီးလမ်း နှင့် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်းကို အတည်ပြုရသည်။
ဖင်လန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနမှ ခိုလှုံခွင့်ပေးမပေး ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး၊ ပယ်ချခံရသူများသည် ဟယ်လ်စင်ကီး တရားရုံးကြီးသို့ ဆက်လက် အယူခံနိုင်သည်။
အကယ်၍ ခိုလှုံခွင့်ပေးရန် အထောက်အထားများ မခိုင်လုံပါက၊ လျှောက်ထားသူအား အခြားနေထိုင်ခွင့်များဖြစ်သည့် အခြေခံခိုလှုံခွင့် ၊ လူသားခြင်းစာနာထောက်ထား၍ ခိုလှုံခွင့်၊ အခြားသော နေထိုင်ခွင့် ပါမစ်များထုတ်ပေးနိုင်သည်။
တချို့သော လျှောက်ထားသူများမှာ ပယ်ချခံရပါက၊ နိုင်ငံတော်မှ ချက်ချင်းထွက်ခွာစေပြီး၊ မိခင်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်စေသည်။
ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရာတွင် လူ့အခွင့်အရေး မထိပါးစေဘဲ၊ လေးစားလိုက်နာစွာ တရားမျှတသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်စေသည်။
နေထိုင်ခွင့် အမျိုးအစား ပြန်လည် ပို့ဆောင်ခြင်း ကိုးကား Category:ဖင်လန်နိုင်ငံ။
စစ်တွေမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ စစ်တွေမြို့ ဖြစ်သည်။
http://www.themimu.info/docs/MIMU154v01_100810_Sittwe%20Ts-Rakhine%20State_A1.pdf Map of Sittwe Township လူမှုပထဝီဝင် စစ်တွေမြို့နယ် ရှိ ရပ်ကွက်များ စစ်တွေမြို့နယ် ရှိ ရွာများ ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ရသေ့တောင်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရသေ့တောင်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကျေးရွာများ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ရှိ ရွာများ- ကေျာက်ဆုံ ပေါက်တောချေ ထွန်းရဝေ ပြင်ခေါင် ပြားချောင်းကြီး အလယ်ရွာချေ အဝတာ ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ပေါက်တောမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပေါက်တောမြို့ ဖြစ်သည်။
ပေါက်တောမြို့နယ်သည် မူလက ဦးရာဇ်တောင် အရှေ့မြို့နယ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
၁၈၉၀-ပြည့်နှစ်တွင် ပေါက်တောမြို့နှင့်အတူ မြို့နယ်ဖြစ်လာသည်။
ကျေးရွာအုပ်စု ၅၃-စု၊ ရွာငယ် ၁၆၆-ရွာ၊ စပါးစိုက် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် ၁၅၀-ကျော်၊ ပုဇွန်ကန် ၁၆၁၀-ကန်နှင့် မွေးမြူရေးဧရိယာ ၃၁၉၁၃-ဧက ရှိသည်။
အောင်လှသိန်း၊ ရခိုင်ပြည်ရှိ မြို့များ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းအကျဉ်းနှင့် အထွေထွေမှတ်သားဖွယ်ရာများ ကျေးရွာများ ပေါက်တောမြို့နယ် ရှိ ရွာများ- ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ကျောက်တော်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်တော်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကျောက်တော်မြို့နယ် ရှိ ရွာများ သရက်တပင် ရွာမပြင် ကျားနင်းကန် လိပ္မ စိန်ခြုံ စဖိုသား လမုသား ဝက်မှိုင်း ကျောက်တန်း သဝင်ကိုင်း စိုင့်အောင် ရွှေလှိုင် မနီခေါင် သာဒါကြီး/ဆိပ် ဗျာလာ နေပူခံကျေးရွာ ဂုပ္ပီထောင့်ကျေးရွာ ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာ နိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး၊ ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သော အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၁၂ ၁၃၇၄၊ နယုန်လပြည့်ကျော်၊ ၆ ရက်၊ ၂၀၁၂ ဇွန် ၁၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခြင်း။
ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့နယ်အချို့တွင် ပြည်နယ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်မှုကြောင့် ပြည်သူများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရေး အတွက် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ...၈ ရက်မှ စတင်၍ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်၍ ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဆူပူ အကြမ်းဖက်မှုများမှာ ပိုမိုများပြား ကျယ်ပြန့်လာပြီး ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်ဆောင်ရွက်ရုံဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ထိရောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် ပြည်သူများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရေးကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည် ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်စေရန် အတွက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၂ ပုဒ်မခွဲ (က) အရ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ယနေ့မှစ၍ အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာလိုက်သည်။
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃၊ ပုဒ်မခွဲ (က) အရ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာတွင် ထိရောက်မှုရှိစေရန် တပ်မတော်၏ အကူအညီကို ရယူဆောင်ရွက်ရမည်။
ဤအမိန့်သည် ယနေ့မှ စ၍ နောက်အမိန့်တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်မှု မရှိမခြင်း အတည်ဖြစ်သည်။
ဤအမိန့်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်ရမည်။
(ပုံ) သိန်းစိန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်။
ကထိက ဒေါ်မြင့်သန်း သည် ၂၀ ရာစု မြန်မာစာပေ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော မြန်မာစာပေ ပညာရှင် ဆရာမကြီးဖြစ်သည်။
မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ရှင်သန်ထက်မြက်ရေး စာပေ နှင့် မြန်မာစာပေတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့တွင် ထူးခြားပြောင်မြောက်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော မြန်မာစာပေပညာရှင်ဆရာမကြီးဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကာလ ဂျပန်ခေတ်အာရှလူငယ် အစည်းအရုံး လှုပ်ရှားမှုများတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာနတွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ ဒေါ်မြင့်သန်းကို သူဌေး ဦးကြင်သိန်း၊ ဒေါ်မမကြီးတို့က ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၌ ဖွားမြင်သည်။
ဖခင် သူဌေး ဦးကြင်သိန်းသည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ၂၇ရက် မှ ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၊ ၁၂ရက်အထိ ပထမအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ လန်ဒန် မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေး (The Round Table Conference) သို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ် ၂၄ ဦး နှင့်အတူ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုကွန်ဖရင့်သို့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် ဦးဘဘေ၊ ဦးချစ်လှိုင်၊ အမ်အေ ဦးမောင်ကြီး၊ မြို့မကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဒေါက်တာသိန်းမောင်၊Thant Myint-U ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ဒေါ်မြစိန် (ဒိုင်အာခီခေတ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဦးမေအောင်၏သမီး)၊ သာယာဝတီ ဦးပု တို့နှင့်အတူ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့တွင် ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ် Ramsay MacDonald စသော အင်္ဂလိပ်အစိုးရအား မြန်မာ့အရေး (demanding Burma's administration from India) တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်မြင့်သန်း၏အစ်မမှာ ဒေါက်တာ ဒေါ်စန်းလွင်ဖြစ်သည်။
ပညာသင်ကြားခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းခြင်း ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး မြို့မ အမျိုးသမီး အထက်တန်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တတ်ရောက်နေစဉ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်လာသဖြင့် ပညာသင်ပျက်ခဲ့ရသည်။
စစ်ကြီးအပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အရေးပေါ် တက္ကသိုလ်သို့ (E.U.C.) နှင့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း (ပထမတန်း) (First Class) ဖြင့် အောင်သည်။
ထိုနှစ်၌ပင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် အချိန်ပြည့် နည်းပြအဖြစ် အမှုထမ်းသည်။
နောက်တနှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် လက်ထောက် ကထိက ဖြစ်သည်။
မဟာဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်းကို ဂုဏ်ထူးအမှတ် (Distinction) ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ မော်လမြိုင်ကောလိပ်သို့ လက်ထောက် ကထိက အဖြစ်ဖြင့်ပင် တာဝန်ပြောင်းရွှေ့ ထမ်းဆောင်ရပြီး၊ ရန်ကုန် ဆေးသိပ္ပံ (၂)၊ မင်္ဂလာဒုံသို့ လည်းကောင်း၊ ပညာရေး တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)၊ ပုသိမ်ကောလိပ်သို့ လည်းကောင်း၊ ကထိကဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ပြောင်းရွှေ့ ထမ်းဆောင်ရသည်။
၁၉၇၇ မှ ၁၉၈၅ ခုတွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ကထိကအဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး ၁၉၈၅ တွင် သက်ပြည့်အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း စာပေရေးရာနှင့် ပတ်သက်၍ ကထိက ဒေါ်မြင့်သန်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်များမှာ ၁၉၄၄၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း 'စာရေးဆရာအသင်း' ဝင်ခဲ့သည်။
ဆရာဇဝန၊ ဆရာသင်္ခါတို့ ဦးဆောင်သော စာရေးဆရာ စာစောင်တွင် စာညွန့်၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
စစ်ပြီးစ ၁၉၄၅ တွင် ရွှေမန်းစာဆို၊ ယုဝတီဂျာနယ်၊ သံတော်ဆင့် သတင်းစာ၌ ထောင်ကဲအော်သံ အခန်းဖွင့်၍ လွတ်လပ်ရေး မရမီနှင့် ရလုဆဲဆဲ အချိန်အထိ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
အချို့သော တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းများတွင် မြန်မာစာ စာတည်းမှူးနှင့် သုတေသန စာတမ်းရှင်၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာရှင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ယခုအခါ မြို့မကျောင်းမဂ္ဂဇင်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မဂ္ဂဇင်း၊ ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ လစဉ်ထုတ်ဂျာနယ်များ နှင့် သတင်းစာများတွင် ဘာသာရေး၊ ပညာရေး၊အမျိုးသားရေး နှင့် ကျောင်းသား လူငယ်ရေးရာ ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် မြို့မကျောင်း၏ ၇၅နှစ်ပြည့် စိန်ရတု ကို အထက ၂ ဒဂုံ၊ အထက ၃ ဒဂုံ တွင် ကျင်းပခဲ့ရာတွင် ဗိုလ်ချုပ် သောင်းတင်၊ ဗိုလ်ချုပ် ချစ်လှိုင်၊ ရှေ့နေချုပ် ဦးသာထွန်း၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဘုန်းမြင့်၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဝင်း၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်လှ၊ ဗိုလ်ချုပ်စိန်ထွား နှင့် ဗိုလ်မှူးကြီး လှဘူး စသော မြို့မဟောင်းများနှင့်အတူ မြို့မကျောင်း စိန်ရတု နာယက အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မြို့မကျောင်းစိန်ရတု အထိမ်းအမှတ် သမိုင်းဆိုင်ရာ ပြခန်းများတွင် ဆရာမ ဒေါ်ခင်ဆွေ၊ ဆရာမ ဒေါ်ခင်သောင်းရီ၊ စာရေးဆရာ ဦးမြင့်ကြွယ် (မြို့မ-မြင့်ကြွယ်)၊ ဆရာမ ဒေါ်ခင်ခင်အေး တို့နှင့်အတူ ကြီးမှူးဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ၇၅နှစ်ပြည့် စိန်ရတုပွဲ ကျင်းပခဲ့ရာတွင်လည်း ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကထိက ဒေါ်မြင့်သန်း ရေးသားခဲ့သည့်စာအုပ်များအနက် စာပေဗိမာန်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သော 'အလှသုံးဖြာ စာပေဒသာ' (ပတွဲ၊ ဒုတွဲ) စာအုပ်သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသား စာပေဆု (လူငယ်စာပေ) ကို ရရှိခဲ့သည်။
ချမ်းသာကြွယ်ဝပြီး ပညာရေးလောက၊ စာပေလောက၊ မြန်မာစာပေလောကတွင် လွန်စွာထင်ရှားသူဆရာမကြီးဖြစ်သော်လည်း မာနမကြီးပေ။
လူတိုင်းကို ယဉ်ကျေးပျူငြာစွာ ဆက်ဆံတတ်သည်။
အမျိုးဘာသာ၊ သာသနာကောင်းကျိုးအတွက် အတက်နိုင်ဆုံး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
အလှူဒါနရက်ရောသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ကထိက ဒေါ်မြင့်သန်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ၂၀၁၅ ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာမှ ဆက်စပ်လေ့လာရန် မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
အနာစတာစီယာ ({) (born September 17, 1968) သည် အမေရိကန် သီချင်းရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူနှင့် ယခင်ကချေသည်တစ်ယောက်ဖြစ်သည် သူမအား eclectic pop ဂီတဖြင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းများတွင် ဥရောပနှင့် အိုရှမ်းနီးယားများ၌ လူသိများသည်။
သူမ၏ ပထမဆုံး အဲလ်ဘမ် Not That Kind (2000) နှင့် Freak of Nature (2001) တို့သည် မြန်ဆန်စွာ release လုပ်ခဲ့ပြီး အဓိက အောင်မြင်စေခဲ့သည်။
အူမကြီးသည် ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါများ၏ အစာခြေစနစ်တွင် တတိယနှင့် နောက်ဆုံးအပိုင်း ဖြစ်သည်။
အူမကြီး၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ချေဖျက်၍ မရသော အစာများမှ ရေဓာတ်ကို စုပ်ယူရန်နှင့်၊ အသုံးမဝင်သော အညစ်ကြေးများကို ခန္ဓာကိုယ်မှ စွန့်ထုတ်ပစ်ရန် ဖြစ်သည်။
အူမကြီးတွင် အူပိတ် နှင့် အူမ ဟု ခေါ်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ ပါသည်။
ဗိုက်၏ ညာဘက်အောက်ပိုင်းမှ စတင်၍ အူသိမ်၏ အဆုံးပိုင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ဗိုက်၏ ညာဘက်အောက်ပိုင်းမှ နေ၍ အပေါ်သို့ တက်သည်။
ထို့နောက် ဝမ်းဗိုက်၏ ညာဘက်မှ ဘယ်ဖက်သို့ ကန့်လတ်ဖြတ်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အောက်ဘက်သို့ ပြန်ဆင်း၍ စအိုလမ်းကြောင်းနှင့် ဆက်လျက်ရှိသည်။
အူမကြီးသည် ၄.၉ ပေ (၁.၅ မီတာ) ခန့် ရှည်လျားသည်။
အူလမ်းကြောင်း တစ်ခုလုံး၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံ ခန့်ရှည်သည်။
အူမကြီးတွင် ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများမှာ အူပိတ်, အူမ, စအို နှင့် စအိုဝတို့ ဖြစ်သည်။
အူမကြီး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ အစာခြေစနစ်၏ ကျန်ရှိသော လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပြီး၊ အချိန် ၁၆ နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။
အူမကြီးတွင် အစာများကို ချေဖျက်ခြင်း မပြုလုပ်နိုင်ပေ။
အူမကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော colon တွင် ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွားများ ရှိသည်။
ထိုပိုးမွှားများမှ ထုတ်ပေးသော ဗီတာမင်ဓာတ် (ဥပမာ - ဗီတာမင်ကေ)ကို colon တွင် စုပ်ယူသည်။
အစားစားရာတွင် ပါဝင်သော ဗီတာမင်ကေ၊ ဗီတာမင် B1, B2 တို့သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလုံလောက်သည့် အတွက် colon ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွားများမှ ထုတ်ပေးသော ဗီတာမင်ဓာတ်မှာ အရေးပါသည်။
အူမကြီးတွင် မစင်များကို စုစည်းပြီး rectum တွင် သိမ်းဆည်းထားသည်။
မစင်စွန့်သော အချိန်တွင် ထိုအညစ်အကြေးများကို စအိုမှတဆင့် စွန့်ထုတ်သည်။
အူမကြီးနှင့် အူသိမ် ကွာခြင်းချက်မှာ အူမကြီးသည် ပို၍ ကျယ်ပြီး၊ taeniae coli ဟု ခေါ်သည့် smooth muscle ကြွက်သားများ ပါရှိသည်။
အူမကြီး၏ နံရံကို simple columnar epithelium ဖြင့် လုပ်ထားသည်။
Caecum ၏ အောက်ဘက်တွင် အူအတက်သည် တွယ်လျက် ရှိသည်။
အူအတက်သည် lymphoid တစ်ရှူး ပါဝင်ပြီး ခုခံအားစနစ်တွင် ပါဝင်သည်။
အူအတက်ထဲတွင် ပိတ်ဆို့ပြီး ပိုးများစုဆောင်းနေက အူအတက်ယောင်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။
အူအတက်ကို ဖယ်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ပြဿနာ တစ်စုံတစ်ရာ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါ။
'''''' အူမကြီး၏အစိတ်အပိုင်းများပြပုံ အူမကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းများ alt= အူပိတ် အူပိတ်(Caecum)သည် အူမကြီးအစပိုင်းတွင် ရှိသော အဖု ဖြစ်သည်။
သူ့တွင် အူမဖဲကြိုး (Taenia coli) အူမအအိုင့်များ (Haustra) နှင့် Epiploic appendages တို့ ပါဝင်သည်။
အူမ အူမ(Colon)သည် အူပိတ်မှ အူကောက်ကွေးအဆုံးထိ ရှည်လျားသည်။
အူမတလျောက်တွင် ascending colon right colic flexure (hepatic) transverse colon transverse mesocolon left colic flexure descending colon sigmoid colon တို့ ပါဝင်သည်။
ဘက်တီးရီးယားပိုးများ အူမကြီးတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုး အမျိုး ၇၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ထိုဘက်တီးရီးယား ပိုးများမှ ထုတ်လိုက်သော ပစ္စည်းများကို အူမကြီးမှ စုပ်ယူသည်။
မချေဖျက်နိုင်သော polysaccharides များကို ဘက်တီးရီးယားများက short-chain fatty acids အဖြစ်ပြောင်းလဲပြီး စုပ်ယူသည်။
အူမကြီးမှ ထုတ်သော ဘိုင်ကာဗွန်နိတ်ဓာတ်က ထို fatty acids များ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမှ အက်စစ်ဓာတ် မများစေရန် ထိန်းညှိပေးသည်။
ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွားများသည် ဗီတာမင်ဓာတ်များကိုလဲ ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
အထူးသဖြင့် ဗီတာမင်ကေ၊ ဘိုင်အိုတင်နှင့် ဗီတာမင်ဘီ ၂ တို့ ဖြစ်သည်။
ထိုဗီတာမင်ဓာတ် ထုတ်လုပ်မှုသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်နှင့် ယှဉ်လျင် နည်းသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အစားသောက်မှ ဗီတာမင်ဓာတ် လုံလုံလောက်လောက် မပါဝင်သောအချိန်တွင် များစွာ အရေးပါသည်။
ပိုးသတ်ဆေးများ အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အကျိုးရှိသော ပိုးမွားများ သေဆုံးပြီး ဗီတာမင်ဓာတ် ချို့တဲ့နိုင်သေးသည်။
ဘက်တီးရီးယားများသည် ဗီတာမင်ဓာတ်အပြင် လေလည်ရာတွင် ပါဝင်သော ဓာတ်ငွေ့များ ထုတ်သေးသည်။
ထိုထဲတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ မီတိန်း၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဆာလဖိုက် ဓာတ်ငွေ့များ ပါသည်။
အချို့ ဘက်တီးရီးယားများသည် တစ်ရှူးများ ပြန်လည် တည်ဆောက်ရေးအတွက်လဲ အရေးပါသည်။
ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အရေးပါသော ခုခံစနစ် (antibodies) များ ထုတ်လုတ်ရေးတွင်လဲ ပါဝင်သည်။
ပုံမှန်ကိုယ်ထဲတွင် ရှိသော ပိုးမွားများအတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှ antibodies ထုတ်လုပ်သည်။
ထို antibodies များသည် ပြင်ပမှ ဝင်လာသော အန္တာရယ် ဖြစ်စေနိုင်သည့် ပိုးမွားများကိုလဲ တိုက်ထုတ်ပေးသည်။
အများဆုံး တွေ့ရသော ဘက်တီးရီးယားမှာ bacteroides များ ဖြစ်သည်။
အူမကြီးယောင်ြခင်း၊ ကင်ဆာဖြစ်ခြင်းတို့တွင် ထိုဘက်တီးရီးယားများ၏ ပယောဂ ပါဝင်သည်။
Bifidobacteria များလဲ တွေ့ရပြီး လူကို အကျိုးပြုသော ဘက်တီးရီးယားဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
အူမကြီးတွင် အကျိအချွဲအလွှာ mucous layer တစ်ခုရှိပြီး ကိုယ်ထဲရှိ ပုံမှန်ပိုးမွားများ တိုက်ခိုက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ပြင်ပလင့်များ seer.cancer.gov တွင် ပုံများကြည့်ရန် Category:ခန္ဓာဗေဒ *။
thumb|မာတီ အာတစ်ဆရီ မာတီ အွိုင်ဗာ ကာလဗ်ဗီ အာတစ်ဆရီ (၁၉၃၇ ဇွန်လ ၂၃ မွေး) သည် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ဒဿမမြောက် သမ္မတ (၁၉၉၄-၂၀၀၀) ဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရှင် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ သံတမန် တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ကာ သူ၏ နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ထင်ရှားသည်။
အာတစ်ဆရီသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆားဘီးယားနိုင်ငံ မှ သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် ခွဲထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည့် ကိုဆိုဗိုနိုင်ငံ၏ ရပ်တည်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့်ကိစ္စအတွက် ကုလသမဂ္ဂ၏ အထူးသံတမန် တစ်ဦးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ကာလရှည်ကြာ မပြီးပြတ်နိုင်သည့် အငြင်းပွားမှုကို ပြေလည်စေရန် ဦးတည်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သူ့အား "ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုအတွင်း ကမ္ဘာ့ပေါ်ရှိ တိုက်ကြီး အချို့တွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကို ပြေလည်စေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အတွက်" ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု အပ်နှင်း ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
နိုဘယ်ဆုချီးမြှင့်ရေး ကော်မတီမှ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်တွင် အာတစ်ဆရီသည် နမီးဘီးယားနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ကိုဆိုဗိုနိုင်ငံ၊ အီရတ်နိုင်ငံ တို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းရာတွင် အရေးပါသည့် နေရာမှ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ရေးသားထားသည်။
thumb|အယ်လ် ဂိုး အဲလ်ဘတ် အာနိုး အယ်လ် ဂိုး ဂျူနီယာ (၁၉၄၈ မတ်လ ၃၁ မွေး) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၅ ဦးမြောက် ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် သမ္မတ ဘီလ် ကလင်တန် နှင့်အတူ ၁၉၉၃ မှ ၂၀၀၁ အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၀၀ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီမှ သမ္မတလောင်း အဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မဲအရေအတွက် အားဖြင့် အသာရခဲ့သော်လည်း အီလက်ထရိုရယ် ကောလိပ် မဲ စနစ်ကြောင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။
အယ်လ်ဂိုးသည် ယခုလက်ရှိတွင် စာရေးဆရာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားသူ အဖြစ် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
သူသည် အကျိုးအမြတ် မမျှော်ကိုးသော အဖွဲ့အစည်း အများအပြားကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရာသီဥတု ထိန်းသိမ်းရေး မဟာမိတ် အဖွဲ့သည်လည်း တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
သူသည် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု နှင့် ဆိုင်သည့် လှုပ်ရှားမှု များအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုသည် နိုဘယ်ဆု ၅ ခုတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အဲဖရက် နိုဘယ် ၏ သေတမ်းစာ အရ တည်ထောင်ခဲ့သော နိုဘယ်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ချီးမြှင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။
260px|ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းများ ဖုံးလွမ်းနေသော ပန်းခြံ (Pittsburgh မြို့၊ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်) ဆောင်းရာသီ သည် ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် သမပိုင်းဒေသတို့၏ တစ်နှစ်တာအတွင် အအေးဆုံး ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီသည် မိုးရာသီနှင့် နွေရာသီအကြားတွင် ရှိပြီး ဥတုလေးခုရှိသော ဒေသများတွင် ဆောင်းဦးကာလနှင့် နွေဦးကာလအကြားတွင် ကျရောက်သည်။
ဝင်ရိုးပေါ်တွင်လည်ပတ်နေသော ကမ္ဘာ၏ နေနှင့်အဝေးဆုံးဘက်၌ ကျရောက်သော ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ဆောင်းရာသီ ဖြစ်ပေါ်သည်။
မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုများအရ ဆောင်းရာသီ စတင်သည့်နေ့ရက်သည် ကွဲပြားကြသည်။
အချို့သည် ရာသီဥတုအခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ ရာသီ၏စတင်ရာ ရက်ကို သတ်မှတ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လဆယ့်နှစ်လ ရှိသည့် အနက် တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်၊ ပြာသို၊ တပို့တွဲလ လေးလသည် ဆောင်းရာသီကာလ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း၌ ဆောင်းရာသီဖြစ်ပေါ်နေချိန်၌ အပြန်အလှန်အားဖြင့် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် နွေရာသီ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
ဒေသအများအပြား၌ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းများနှင့် ရေခဲမှတ်အောက်ရောက်နေသော အပူချိန်တို့နှင့် ဆက်နွယ်နေလေ့ရှိသည်။
ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်တွင် နေ၏ အမြင့်သည် မြောက် (သို့) တောင်ဝင်ရိုးစွန်း၏ အနုတ်အောက်ရောက်နေသော အများဆုံးရောက်နေသော အပူချိန်နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ဝင်ရိုးစွန်းမှ တိုင်းတာကြည့်မည်ဆိုပါက နေသည် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအောက် အဝေးဆုံးသော အကွာအဝေးတွင် ရောက်ရှိနေပြီး ထိုနေ့သည် နေ့တာအတိုဆုံးနှင့် ညတာအရှည်ဆုံး နေ့တစ်နေ့ဖြစ်နေသည်။
အစောဆုံး နေဝင်ချိန်နှင့် နောက်အကျဆုံးနေထွက်ချိန်ဖြစ်သော ဝင်ရိုးစွန်းအပြင်ဘက်ဒေသများ၏ ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်သည် ကွဲပြားကြသည်။
ဘဲဥပုံလမ်းကြောင်းအတိုင်း လည်ပတ်နေသောကမ္ဘာကြောင့် တနှစ်ပတ်လုံးဖြစ်ပေါ်နေသော နေရောင်ရသော နေ့များပြောင်းလဲမှုကြောင့် လတ္တီကျူများပေါ်တွင် ထိုအချိန်ပြောင်းလဲမှုများ မူတည်နေသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက် အအေးဆုံး ဆောင်းရာသီများ ၁၇၃၉-၁၇၄၀ - အပြင်းထန်ဆုံးသော ဆောင်းရာသီများထဲမှ တစ်ခုဟု ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ မှတ်တမ်းများအရ ဆိုသည်။
သိမ်းမြစ်သည် ရက်သတ္တပါတ် ရှစ်ပါတ်မျှ အေးခဲနေခဲ့သည်။
အိုင်းရစ် ဒုဗ္တိက္ခန္တရကပ် (၁၇၄၀-၄၁) သည် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၃၀၀,၀၀၀ ကျော်၏ အသက်ကို သေကြေပျက်စီးစေခဲ့သည်။
Cormac Ó Gráda (2009). "Famine: a short history". Princeton University Press. p.23. ISBN 0-691-12237-7 ကိုးကား Category:ရာသီဥတု။
ဂျွန်အန့်စ်စတိုင်းဗက် ဂျူနီယာ () (၁၉၀၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ မွေး - ၁၉၆၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ကွယ်လွန်) သည် အမေရိကန်စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် စာအုပ်ပေါင်း ၂၇ အုပ်ကို ရေးသားခဲ့ပြီး ဝတ္ထုရှည် ၁၆ အုပ်၊ ဝတ္ထုမဟုတ်သော စာအုပ် ၆ အုပ် နှင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ၅ အုပ်တို့ ဖြစ်သည်။
ဂျွန်စတိုင်းဗက်သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်အတွက် စာပေနိုဘယ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှုများ Category:အမေရိကန် စာရေးဆရာများ Category:၁၉၀၂ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၆၈ ကွယ်လွန်သူများ စတိုင်းဗက်၏ အောက်ပါစာအုပ်များကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုဖူးသည် − ခေါင်းစဉ်ပြန်ဆိုသူပြန်ဆို ခေါင်းစဉ်ထုတ်ဝေနှစ်ထုတ်ဝေသူမှတ်ချက်ဒေါသအညွန့်အညှောင့်များ (Grapes of Wrath)မောင် ထွန်းသူဒေါသမာန်၁၉၅၂လ ဝင်ပြီ (The Moon Is Down)အောင်ခန့်အရှုံးနှင့် အနိုင်ဧဒင်ဥယျာဉ်၏ အရှေ့ဘက် (East of Eden)မိုးဝေအပယ်ခံသား၁၉၃၇တော်တီလာ တိုက်ခန်း (Tortilla Flat)မောင် ထွန်းသူတို့ဘဝ တို့ကမ္ဘာမြင်းနီကလေး (The Red Pony)ထင်လင်းမြင်းနီကလေးထိန်ထိန်တောက် (The Burning Bright)ထင်လင်းမီးလျှံပန်းစည်သွတ်တန်း (Cannery Row)မောင် ထွန်းသူကင်နရီရိုးပုလဲ (The Pearl)ဒဂုန် ရွှေမျှားဂြိုဟ်မွှေတဲ့ ပုလဲသန်းဆွေပုလဲမျိုးနွယ်ပုလဲထင်လင်းပုလဲတေးသံကြွက်နှင့်လူတို့၏ (Of Mice and Men)မောင် ထွန်းသူတို့ပိုင်တဲ့ မြေမိုးဝေကိုယ့်မြေ ကိုယ့်ယာ ကိုးကား။
သခင်သန်းတင် (၂၇ ဩဂုတ် ၁၉၂၀ - စက်တင်ဘာ ၁၉၄၁) သည် ပထမဆုံးကွယ်လွန်သွားသော ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ အမည်ရင်း ကိုသန်းတင် ဖြစ်သည်။
၂၇ ဩဂုတ် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် မွန်ပြည်နယ် မော်လမြိုင်မြို့ ညောင်ပင်ဆိပ်ရွာတွင် ဦးမောင်နှင့်ဒေါ်စိုး တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဗမာလူမျိုးဖြစ်သည်။
ပညာရေး မြဝတီကျောင်းတွင် စတုတ္ထတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အသက်မွေးမှုဘဝ ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင် စက်အလုပ်ရုံနှင့် ပန်းတနော်မြို့နယ် ဝဲဒေါင့်ရွာ ဆန်စက်တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကမာရွတ် ပန်းထိမ်အလုပ်ရုံတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကမာရွတ် တို့ဗမာအစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စစ်ပညာသွားသင်ရန် သခင်ထွန်းအုပ် သခင်ဗစိန် တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ သခင်သန်းတင်အား ရွေးချယ်ခဲ့သော်လည်း မိဘနှစ်ပါးက သဘောမတူ၍ မလိုက်ရပေ။
နောက်ဆုံးတွင် သခင်သန်းတင်က အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြသည့်အတွက် မိဘနှစ်ပါးက ခွင့်ပြုရသည်။