kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဦးသာမြတ်သည် ရှုမဝ၊ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်းများနှင့် ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှု စာစောင် စသည်တို့တွင် 'သဇင်လှ' ဟူသော ကလောင် အမည်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အမည်ရင်းဖြင့် လည်းကောင်း ဘာသာ စာပေ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
နေးရှင်း၊ ဂါးဒီးယန်း စသော အင်္ဂလိပ် သတင်းစာများ၌ ဆေးပင်များ အကြောင်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာစာ ရေးထုံးကျမ်း၊ မြန်မာ အက္ခရာနှင့် ဂဏန်းသင်္ချာ ထုပ္ပတ်၊ မွန် - မြန်မာ အက္ခရာ သမိုင်း၊ နီတိကျမ်းကျော် ဒွေးနှစ်ဖော် စသည့် စာအုပ်များ ပြုစုခဲ့သည်။
မြစေတီ ပါဠိ ကျောက်စာနှင့် မြစေတီ ပျူကျောက်စာတို့ကို ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
ပျူဖတ်စာကိုလည်း ပြုစုခဲ့သည်။
ဦးသာမြတ်သည် စာပေဗိမာန် အဖွဲ့ သုခမိန် အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပိဋကတ် မြန်မာပြန် အဖွဲ့ သုခမိန် အဖွဲ့ဝင်၊ ယဉ်ကျေးမှု ကောင်စီဝင်၊ လူထု ပညာရေး ကောင်စီဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ပြန့်ပွားရေး အသင်း နာယက စသည့် တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ချီးမြှင့်သော ဂုဏ်ထူးဆောင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော သီရိပျံချီဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်က ချီးမြှင့်သော ဂုဏ်ထူးဆောင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်က ချီးမြှင့်သော F.R.H.S ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
ဦးသာမြတ်သည် ၁၃၃၉ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း ၁၄ ရက် (၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်) တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။
မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာ ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်သော ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ်မှ "ဦးသာမြတ် (၁၂၆ဝ - ၁၃၃၉)" အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
စာအုပ်များ ထုတ်ဝေပြီးစာအုပ်များ အမှတ်စဉ် စာအုပ်အမည် အမျိုးအစား ရေးထားသည့်ဘာသာ ထုတ်ဝေသည့်ရက်စွဲ ၁။
မြန်မာစာရေးထုံးကျမ်း မြန်မာစာ 1948, မြန်မာစာရေးထုံးကျမ်း ၂။
မွန်မြန်မာအက္ခရာသမိုင်း ဘာသာဗေဒ ၁၉၅၆ပျူဖတ်စာ(ပျူအက္ခရာသမိုင်း)သီရိပျံချီ ဦးသာမြတ် ၃။
ပျူဖတ်စာ(ပျူအက္ခရာသမိုင်း),Yan Win (Taung Da Gar) - Burmese Buddhism in Brief , ဇွဲသစ် (ရမ္မာမြေ),Zwe Thit Rammarmray ဘာသာဗေဒ,ပျူဖတ်စာ (ပျူအက္ခရာသမိုင်း) (A History of Pyu Alphabet)သီရိပျံချီ ဦးသာမြတ် အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ ၈၊၁၁၊၁၉၆၃နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သော မြန်မာ့သမိုင်း(အပိုင်း-၁) ကျမ်းကိုးစာအုပ်စာတမ်းစာရင်း အမှတ်၅၂နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သော မြန်မာ့သမိုင်း(အပိုင်း-၂) ကျမ်းကိုးစာအုပ်စာတမ်းစာရင်း အမှတ်၄၇ ၄။
မြစေတီပျူကျောက်စာ ဘာသာဗေဒ အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ ၅။
မြစေတီရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ ဘာသာဗေဒ ပျူ၊ပါဠိ၊အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ ၆။
ပါဠိမြစေတီကျောက်စာ ဘာသာဗေဒ အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ ၁၉၅၈ ရ။
မြန်မာအက္ခရာထုပ္ပတ်ဘာသာဗေဒ ၁၉၇၂မြန်မာအက္ခရာနှင့်ဂဏန်းသင်္ချာထုပ္ပတ် ပုံနှိပ်မှတ်တမ်း ၈။
မြန်မာအက္ခရာနှင့်ဂဏန်းသချင်္ာထုပ္ပတ် ဘာသာဗေဒ မြန်မာစာ ၁၉၇၄ ၉။
မြန်မာပွဲတော်လများ ၁၀။
The Twelve Festivals in Burma ၁၉၇၃,The twelve festivals of Burma / by U Tha Myat- NATIONAL LIBRARY OF AUSTRALIA ၁၁။
နီတိကျမ်းကျော်ဒွေးနှစ်ဖော်(စာဏကျနီတိနှင့်လောကနီတိ) ၁၉၆၂ ၁၂။
မင်္ဂလသုတ် ပါဠိ၊အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ၊ဟင်ဒီ ၁၃။
ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး ၁၄။
သီးစားပင်စိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး၁၅။
ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့်သီးစားပင်စိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး၁၆။
အိမ်သုံးဟင်းခင်းစိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး ၁၇။
ပေါရာဏစကားအဘိဓာန်, အံချော်နေသော စကားများ (Spoonerism),ပြည်ပ သာသနာပြု ဆိုရာဝယ်.. ( ၄)-Burmese Buddhist Society,BC ၁၉၆၁နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သော မြန်မာ့သမိုင်း(အပိုင်း-၁) ကျမ်းကိုးစာအုပ်စာရင်း အမှတ် ၅၃ ၁၈။
The Ancient Pyu,The Ancient Pyu Google Books, The ancient Pyu [microform] by U. Tha Myat, The ancient Pyu / by U Tha Myat ၁၉။
သင်္သကြိုက်သင်ပုန်းကြီး မြန်မာစာ ၇၊၆၊၁၉၆၀ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ လှေအတွင်းဝန်မင်းကြီး မဟာဇေယသင်္ခယာဘွဲ့ရ သံတော်ဆင့်အမတ်မင်း(ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ခြင်း ဟံသာဝတီမူ)၊ စိတ်ကူးချိုချိုစာအုပ် ၂၀။
မန္တလေးမြို့နန်းတည်စာတမ်း သမိုင်း မြန်မာစာ ၁၉၅၉, Mantale´´mrui´ nan`´´ taññ` cā tam`´´-Myanmar Book Centre ၂၁။
……… ပဉ္စမတန်းမှ သတ္တမတန်းအထိ စိုက်ပျိုးရေးပညာ ဖတ်စာအုပ်များ စိုက်ပျိုးရေး မထုတ်ဝေရသေးသောစာအုပ် စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံမူကျယ်ကျမ်းကြီး ဟောပြောသည့်စာတမ်းများ No ဟောပြောသည့်ခေါင်းစဉ် ဘာသာ အခြေအနေ ၁။
Mingala Sutta ပါဠိ၊အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ၊ဟင်ဒီ ပုံနှိပ်ပြီး ၂။
Burmese Embroidery ပုံနှိပ်ပြီး, Eclectic Collecting: Art from Burma in the Denison Museum By Alexandra Green, page 164.Note No 11 ၃။
Gold Leaf Industry ပုံနှိပ်ပြီး၄။
Work in Brass, Copper and Marble ပုံနှိပ်ပြီး ၅။
Indian and Southeast Asian Inscriptions ပုံမနှိပ်သေး အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်တွဲ၍ ထွက်ရှိလာသောစာအုပ်စာတမ်းများ စာရေးသူများ စာအုပ်အမည် အမျိုးအစား ရေးထားသည့်ဘာသာ ထုတ်ဝေသည့်ရက်စွဲ ဦးဆန်းခင်နှင့်ဦးသာမြတ်, MULTILINGUAL MULTISCRIPT PLANT NAME DATABASE ဆေးဝါးပင်များ(ဆယ့်တစ်ဘာသာ) Myanmar,English,Hindi,Pali,Kachin,Karen,Chin,Mon,Shan,Sanskrit,, A Dictionary of Medicinal Plants in 11 Languages-Google Books Russian1972ကမ္ဘာသိမြန်မာများနှင့် ကမ္ဘာသိမြန်မာစာအုပ်များ အမှတ်စဉ်စာတမ်းအမည်စာတမ်းရှင်များ1 Lecture Notes on Burmese Handicraft and Burmese Manuscript Books, Southern and Northern Scripts of Indiaဦးသာမြတ်နှင့် ဆရာမင်းသုဝဏ် 2 The alphabets of Burma ဦးသာမြတ်နှင့် ဂျေအက်စ်ဖှာနီဘယ် ဦးသာမြတ်တတ်မြောက်သော စာပေနှင့်ဘာသာစကားများ ဟိန္ဒီ အူရဒူ ဘင်္ဂလီ နာဂရီ ဂူဂျရတီ မရာဌီ သင်္သကရိုက် တမယ်လ် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ပြာကြိုက် မှတ်စု ကျမ်းကိုး ဦးသာမြတ် (အတ္ထုပ္ပတ္တိ)။
မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၊ ၁၉၅၄ ဒီဇင်ဘာ။
စာ ၄ - ၆၊ ၃၁၆။
ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ-လှေသင်းအတွင်းဝန်မင်းကြီး မဟာဇေယသင်္ခယာ ဘွဲ့ရ သံတော်ဆင့်အမတ်မင်း ကမ္ဘာသိမြန်မာများနှင့် ကမ္ဘာသိမြန်မာစာအုပ်များ - မောင်ဇေယျာ ပျူဖတ်စာ ပျူအက္ခရာသမိုင်း - ဦးသာမြတ် (ဒုတိယအကြိမ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၁၁ခုနှစ်)၊ ကံ့ကော်ဝတ်ရည်စာပေ။
ဦးသာမြတ်။
မြန်မာ အက္ခရာနှင့် ဂဏန်းသင်္ချာထုပ္ပတ်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
300px| ဂရေး၏ ခန္ဓဗေဒ ပုံမှ အပျိုမြှေး အပျိုမြှေး (Hymen) ခေါ် မလိင်အင်္ဂါ အမြှေးပါးသည် mucous အမြှေးပါး အခေါက် ဖြစ်ပြီး အပြင်ပိုင်း မအင်္ဂါပေါက်ကို တစိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ကာထားသည်။
အပျိုမြှေးသည် မအင်္ဂါဇာတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
Emans, S. Jean. "Physical Examination of the Child and Adolescent" (2000) in Evaluation of the Sexually Abused Child: A Medical Textbook and Photographic Atlas, Second edition, Oxford University Press. 62 မြန်မာတို့သည် အပျိုမြှေးပေါက်လျှင် အပျိုမစစ် ဟုယူဆကြသော်လည်း အပျိုဟုတ်မဟုတ်မှာ အပျိုမြှေး ဖြင့်ဆုံးဖြတ်၍ မရသလို ကြိုတင် စစ်ဆေးရန်လည်း မဖြစ်နိုင်ပေ။
သံသယ ရှိသော မုဒိန်းမှုများတွင် မှု အပျိုမြှေး ပျက်မပျက် သေချာစွာ စစ်ဆေးနိုင်သော်လည်း အပျိုမြှေး စစ်ချက်တစ်ခုတည်းနှင့်တော့ အထူးသဖြင့် အရွယ် မရောက်သေးလျှင် အတည်မပြုနိုင်ပေ။
Emans, S. Jean. "Physical Examination of the Child and Adolescent" (2000) in Evaluation of the Sexually Abused Child: A Medical Textbook and Photographic Atlas, Second edition, Oxford University Press. 63-4 အပျိုမြှေး ၏ ပုံစံမှာ ထုံးစံအားဖြင့် လခြမ်းပုံရှိပြီး အခြားပုံ များစွာလည်း ရှိကြသည်။
သားမွေးပြီးနောက် အပျိုမြှေးကို carunculae myrtiformes ခေါ်ပြီး လုံးဝ မရှိပဲလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
အစားအစာ () ဆိုသည်မှာ - သတ္တဝါများ ဆက်လက်ရှင်သန်ရေးအတွက် (‌ယေဘုယျအားဖြင့် ပါးစပ်မှ ဝါးယူမျိုသွင်းခြင်းဖြင့်) ကိုယ်တွင်းသို့ စားသွင်းရသော သကြားနွယ် မော်လီကျူး (ကာဘိုဟိုက်ဒြိတ်)များ၊ ဆီ-ဖယောင်းနွယ် မော်လီကျူး (လစ်ပစ်)များ စသည့် ဇီဝဖွဲ့ ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သော အရာများ ဖြစ်၏။
အချို့သော သတ္တဝါများမှာ ဆဲလ်အသစ် ဖွဲ့စည်းရေး ကုန်ကြမ်းဖြစ်သော အမီးနိုအက်ဆစ် မော်လီကျူး အချို့အမျိုးအစားများကို မထုတ်လုပ်နိုင်သဖြင့် ထိုမော်လီကျူးကို ကိုယ်ထည်အဖြစ် ပါဝင်သည့် (အခြား သတ္တဝါများ၊ သို့မဟုတ် အပင်အချို့၏ အချို့ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်တတ်သော) အခြား သက်ရှိများကို လိုက်လံစားသွင်းရ၏၊ ၎င်းတို့ကို အသားစား သတ္တဝါများ ဟု ခေါ်ကြ၏။
ဤသည်တို့အပြင် သတ္တဝါတို့ ကျန်းမာစွာရှင်သန်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့် ဗှိုက်တာမင်နှင့် သတ္တုပါမော်လီကျူးများလည်း အစားအစာများတွင် ပါရှိတတ်၏။
လူသားတို့သည်လည်း ရှင်သန်ရေးအတွက် အားအင်သုံးသမျှအဖို့ လိုအပ်သော စွမ်းအင်ကို ကိုယ်တွင်း၌ ကစီ စသည့် မော်လီကျူးများ ဓာတ်ပြုပြိုကွဲမှုမှ ရရှိသဖြင့် ကစီပါသည့် ဆန်၊ ဂျုံ စသော ကောက်နှံတို့ကို နေ့စဉ်အားပြု အစာ အဖြစ် လူတို့ စားရိုးရှိကြ၏။
ကဏ္ဍ:အစားအစာ။
အစိန္တယျေဆိုသည်မှာ ပတိလူသားတို့ ထိုးထွင်းပေါက်ရောက်အောင် မကြံနိုင်သောကြောင့် "အစိန္တေယျ" မည်သည်။
အစိန္တေယျသည် လေးပါးရှိ၏။
ထိုလေးပါးကို မကြံစည်ထိုက်ပေ၊ ကြံစည်သည်ရှိသော် ရူးသွပ်ခြင်း၊ စိတ်ပင်ပန်းခြင်းသာ ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့ ပကတိဉာဏ်ဖြင့် ထောက်၍ မမီနိုင်သော အစိန္တေယျကြီးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုမည် ဟု လုံ့လကြီးစွာ ကြံစည်လျှင် မပေါက်ရောက် မကူးခတ်နိုင်သော အရာဖြစ်၍ ကြံစည်ရသော ဝိတက်က နှိပ်စက်၍ နှလုံးသွေးပျက်လျက် ရူးသွပ်ရာ၏။
မရူးသော်လည်း စိတ်ပင်ပန်းကြီး ပင်ပန်းကာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်တတ်သည်။
"ဒီပနီ" ထိုအစိန္တေယျလေးပါးတို့မှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည် - (၁) ဗုဒ္ဓဝိသယ အစိန္တေယျ - ဘုရား၏အရာကို မကြံစည်အပ်ခြင်း။
(၂) ဣဒ္ဓိဝိသယ အစိန္တေယျ - ဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဈာန်တန်ခိုးအရာကို မကြံစည်အပ်ခြင်း။
(၃) ကမ္မဝိပါက အစိန္တေယျ - ကံ၏ အကျိုးကို မကြံစည်အပ်ခြင်း။
(၄) လောကစိန္တာ အစိန္တေယျ - လောကီရေးနှင့်ဆိုင်သောအရာကို မကြံစည်အပ်ခြင်း။
"ဒီပနီ" (၁) ဗုဒ္ဓဝိသယ အစိန္တေယျ "ဗုဒ္ဓဝိသယ" ဘုရားအရာဆိုသည်မှာ - စတုဝေသာရဇ္ဇဉာဏ်တော် လေးပါး၊ အသာရဏဉာဏ်တော် ခြောက်ပါး၊ ဒသဗလဉာဏ်တော် ဆယ်ပါး။
"ဒီပနီ" ဤဉာဏ်တော်များသည် ဘုရားအရာ မည်သည်။
သာဝက စသည်တို့နှင့် မသက်ဆိုင်ပေ။
ဘုရားအရာတွင် ဘုရားတို့၏ ဉာဏ်တော်သည်သာလျှင် ထောက်မီနိုင်သည်။
သာဝကတို့၏ ဉာဏ်အရာ မဟုတ်ပေ။
ရှင်သာရိပုတ္တရာစသော သာဝကတို့၏ ဉာဏ်အရာ မဟုတ်ပေ။
ရှင်သာရိပုတ္တရာ စသည့် သာဝကတို့၏ ဉာဏ်အရာကိုလည်း တစ်ပါးသော လူ, နတ်, ဗြဟ္မာတို့၏ ဉာဏ်ဖြင့် ထောက်မီနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
သာဝကအရာ၌ သာဝကဉာဏ်သာ ထောက်မီနိုင်သည်။
"ဒီပနီ" သာဝကတို့သည် ဘုရားအရာ၌ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားသည့် တရားများကို မှတ်သားလိုက်နာဆောက်ရွက်မည် ဟု ကြံစည်ဆုံးဖြတ်ထားရ၏။
ထိုသို့ မသွေမလှန်ဘဲ လိုက်နာကျင့်ကြံလျှင် သာဝကတို့၏ ကိစ္စ ပြီးစီး၏။
သာဝကတို့၏ ပြုဖွယ်ကို ကောင်းစွာ ဆောင်ရွက်သည်လည်း မည်၏။
ထိုသို့ လိုက်နာခြင်းမရှိဘဲ ထင်တိုင်းကြံစည်ပြုလုပ်ပါက မိမိတို့၏ အကျိုးမဲ့ကို ပြုလုပ်သည် မည်၏။
ဘုရားဂုဏ်အရာကို မဆိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ သက်ဝင်ကြံစည်ပါက ရူးသွပ်ခြင်း၊ စိတ်ဖောက်ပြန်ခြင်း၊ ပင်ပန်းခြင်း ဖြစ်မည် ဖြစ်သည်။
"ဒီပနီ" (၂) ဣဒ္ဓိဝိသယ အစိန္တေယျ တန်ခိုးအရာမည်သည် ဤနေရာဌာန၌ ဘာဝနာပွားများမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော တန်ခိုးကိုသာ လိုလားအပ်၏၊ ထိုတန်ခိုးကို ဘာဝနာမယိဒ္ဓိခေါ်ဆိုသည်။
ထိုဘာဝနာမယိဒ္ဓိသည် ရှေးသက်တမ်းရှည်လျားသော ခေတ်အခါတွင် သာသနာပဖြစ်သော ရဟန်း၊ ပုဏ္ဏား၊ ရသေ့များတို့သည် ငါးပါးသော တန်ခိုးကို ရကြ၏။
ထိုငါးပါးတို့မှာ ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်၊ ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဏ်၊ စေတာပရိယအဘိညာဏ်၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ်တို့ ဖြစ်သည်။
ဤငါးပါးသည် လောကီအဘိညာဏ်ငါးပါး ဖြစ်သည်။
ဤငါးပါးသည် ဘာဝနာကြောင့် ပြီးစီးသည့် "ဘာဝနာမယိဒ္ဓိတန်ခိုး"ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူသည့်အခါတွင် ကိလေသာအာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခမ်းစေသည့် အရဟတ္တဖိုလ်သည် အာသဝက္ခယအဘိညာဏ် မည်သည်။
ထို့ကြောင့် လောကီအဘိညာဏ်ငါးပါးတွင် အာသဝက္ခယအဘိညာဏ်ကို ထည့်၍ တန်ခိုးအဘိညာဏ် ခြောက်ပါး ဖြစ်သည်။
"ဒီပနီ" ထိုအဘိညာဏ်ခြောက်ပါးတို့သည် ပကတိလူသာမန်တို့၏ ဉာဏ်အရာမဟုတ်ပေ။
ပကတိလူသားတို့သည် တန်ခိုးရှင်တို့၏ ဉာဏ်အရာကို မကြံစည်ထိုက်ပေ။
တန်ခိုးရှင်တို့၏ ပြောကြားသည့်အတိုင်း နာယူမှတ်သားကြရန်သာ တာဝန်ရှိသည်။
တန်ခိုးရှင်များသည် တာဝတိံသာနတ်ပြည် ရှိ၏၊ ထိုနတ်ပြည်သည် မြင့်မိုရ်တောင်ထိပ်မှာ တည်၏၊ ထိုနတ်ပြည်၌ သုဓမ္မာဇရပ်, ဝေဇယန္တာနတ်ရထား စသည်တို့ ရှိသည် ဟု ပြောကြားလျှင် ပြောကြားသည့်အတိုင်း မှတ်သားရာ၏၊ မိမိတို့ ဉာဏ်မမီသော တန်ခိုးရှင်တို့၏ အရာ၌ ကြံစည်လျှင် ဉာဏ်ထောက်မမီသည့်အတွက် စိတ်ပင်ပန်းခြင်း စိတ်ဖောက်ပြန်ခြင်းတို့သာ ဖြစ်မည် ဖြစ်သည်။
"ဒီပနီ" (၃) ကမ္မဝိပါက အစိန္တေယျ ကုသိုလ်စေတနာ, အကုသိုလ်စေတနာများကို "ကံ" ဟု ခေါ်၏။
ထိုကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးကို "ဝိပါက" ဟူ၍ ခေါ်သည်။
ရင့်ကျက်သောအားဖြင့် အကျိုးပေးတတ်သဖြင့် ဝိပါက်မည်သည်။
ကံ၏အကျိုးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ခံစားရသည့် ဒိဋ္ဌဓမ္မအကျိုးနှင့် တမလွန်ဘဝ၌ ခံစားရသည့် သမ္ပရာယိကအကျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုး ရှိသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ကံ၏ အကျိုးသည် မုချအကျိုး (အကျိုးရင်း)၊ နိဿန္ဒအကျိုး (အကျိုးဆက် အကျိုးဖျား)ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
ကံ၏ အကျိုးပေးသည် လွန်စွာဆန်းကြယ်၏။
ကံ၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ ရုပ်နာမ်တို့၏ တည်ထောင်ဖြစ်ပွား၍ နေပုံသည် လွန်စွာဆန်းကြယ်၏။
ပုံပန်းသဏ္ဌာန်နှင့်တကွ တည်ရာဌာနအားဖြင့် ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်နေပုံသည် သာမန်လူသားတို့ ကြံစည်ဆင်ခြင်နိုင်သော အရာမဟုတ်။
ဘုရားတို့၏ ဉာဏ်တော်အရာသာ ဖြစ်သည်။
"ဒီပနီ" (၄) လောကစိန္တာ အစိန္တေယျ လောကကြီးသည် မြဲ၏၊ လောကကြီးသည် မမြဲ စသည်ဖြင့် ဆယ်ပါးအပြားရှိသည့် ဒိဋ္ဌိစိန္တာကို လောကစိန္တာ ဟု ဆိုသည်။
ဤကျမ်း၌ ဆိုလတ္တံ့သည့် လောကစိန္တာသည် ဒိဋ္ဌိစိန္တာကို ဆိုလိုသည်မဟုတ်ဘဲ တန်ခိုးအဘိညာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသည့် ရဟန်း, ပုဏ္ဏားတို့သည်လည်းကောင်း၊ ထိုရဟန်း ပုဏ္ဏားတို့၏ သိဿာနုသိဿ တပည့်အစဉ်အဆက်တို့သည်လည်းကောင်း, အဋ္ဌက ဝါမက စသော ရသေ့တို့သည်လည်းကောင်း ကြံစည်စီရင်အပ်ကုန်သော ဝိဇ္ဇာဌာနနှင့် ထိုမှတစ်ပါးကုန်သော ဒေဒင်္ဂမန္တင်္ဂတို့ကို လောကစိန္တာဟူ၍ ဆိုသည်။
ဗေဒင် ဆေးဝါး မန္တရားတို့ကို လောကစိန္တာဟူ၍ ဆိုလိုသည်။
"ဒီပနီ" လောကစိန္တာတန်ခိုးနှင့် ပြည့်စုံ၍ စိတ်ကြံတိုင်းပြီးမြောက်အောင်မြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်တစ်ချက် ညှို့လိုက်ရုံမျှဖြင့် နာဠန္ဒမြို့ကြီးတစ်ခုလုံးကို ပြာဖြစ်အောင် စွမ်းနိုင်သည် ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် မဇ္ဈိမဏ္ဏာသ၊ ဥပါလိသုတ်၌ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
လောကစိန္တာသည်လည်း သာမညလူသားတို့ ကြံစည်နိုင်သည့်အရာမဟုတ်၊ လောကစိန္တာလမ်းတွင် ဆုံးခန်းတိုင်အောင် ပေါက်မြောက်အောင်မြင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အရာသာ ဖြစ်သည်။
လောကစိန္တာသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ဤကဲ့သို့ အစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံကြောင်း, ဤမျှလောက် တန်ခိုးရှိကြောင်းကို သာမန်လူသားတို့ မကြံစည်ထိုက်ချေ။
ကြံစည်ပါက စိတ်ပင်ပန်းရုံမျှသာ ဖြစ်လေရာသည်။
"ဒီပနီ" အနှစ်ချုပ် အစိန္တေယျကြီးလေးပါးတို့တွင် ဗုဒ္ဓဝိသယသည် အကြီးကျယ်ဆုံးဖြစ်၏။
ထို့အောက်တွင်မှ ဣဒ္ဓိဝိသယသည် ကြီးကျယ်၏။
ထို့အောက်တွင်မှ ကမ္မဝိပါကဇိဒ္ဓိသည် ကြီးကျယ်၏။
"ဒီပနီ" ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ။
ဦးသန်းထွတ် (၁၉၃၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး စာပေပညာရှင် ဖြစ်သည်။
ဘဝအကျဉ်း အဖ ဦးသာဆင်၊ အမိ ဒေါ်ငွေဥ တို့မှ ၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ မဟာပညာရေးဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်းက ဆရာကြီးဦးဘ အထိမ်းအမှတ် အကောင်းဆုံး မဟာပညာရေးဘွဲ့ ကျမ်းပြုသူဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ် အငြိမ်းစားယူသည် အထိ အထက်တန်းပြဆရာ၊ ဆရာအတတ်သင်လက်ထောက်ကထိက၊ ပညာရေးတက္ကသိုလ် သင်ပြနည်းဌာန၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက၊ တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာတတ်မြောက်ရေးကောမတီ၊ သက်ကြီးစာပဒေသာ ပြုစုရေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး၊ ပညာလောကစာစောင် စာတည်းအဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာစာသင်ရိုးအဖွဲ့ဝင်၊ နိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိသာသနာ့တက္ကသိုလ်များအုပ်ချုပ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ဝင်၊ မဂ်လာဗျူဟာ အသင်းချုပ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားပညာရေးမဂ္ဂဇင်းများကို လေ့လာခြင်း ဖြင့် ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ပခုက္ကူဦးအုံးဖေဆု သုတေသနစာပေ ပထမဆုရခဲ့သည်။
ရေးသားသော စာအုပ်များ ခေါင်းစဉ်ထုတ်ဝေနှစ်ထုတ်ဝေသူမှတ်ချက်ပထမပုံနှိပ် မြန်မာသင်ပုန်းကြီးနှင့် အစောဆုံး မြန်မာဖတ်စာ စာတမ်း၁၉၈၀ပညာမင်းကြီး စည်သူ ဦးကောင်းနှင့် ပညာမင်းကြီး စည်သူ ဒေါက်တာဦးဘတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ သုတေသနစာတမ်း၁၉၉၁အမျိုးသားပညာရေး မဂ္ဂဇင်းများကို လေ့လာချက် သုတေသနစာတမ်း၁၉၉၆ဒေါ်ထူးထူးအောင်နှင့် တွဲ၍မြန်မာ့ရိုးရာ စကားပုံပုံပြင်များ၁၉၉၇တပည့်နှင့်ဆရာ ရေနှင့်ကြာ၁၉၉၉ကမ္ဘာကျော်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ စကားအဆိုအမိန့်များ၁၉၉၉မြန်မာနိုင်ငံ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းပညာရေး သမိုင်း၁၉၈၀မြန်မာစာ သင်ကြားရေးနှင်းဆီဝတ်မှုန်သိပ္ပံမောင်ဝနှင့် ခေတ်စမ်းစာပေစစ်ပြီးစ စာပေလှုပ်ရှားမှုဝေလွင်လွင်သီတာရေစင်သီရိဂေဟာ သက်ကြီးစာစဉ်များမြန်မာ ကလေးကဗျာစာတမ်း၁၉၇၉ ကျမ်းကိုး သန်းထွတ်၊ ဦး။
ပါမောက္ခ (ငြိမ်း) ပညာရေးတက္ကသိုလ်။
မြန်မာစာသင်ကြားရေး (အထက်တန်း)။
ရန်ကုန်၊ ဦးမောင်ကလေး သောကြာစာပေတိုက်၊ ၂၀၀၃။
(ပညာတန်ဆောင်အထူးစာစဉ်) ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
IMSL (International Mathematics and Statistics Library) သည် ဂဏန်းသင်္ချာ တွက်ချက်ရေးအတွက် ဆော့ဖ်ဝဲလ် လိုင်ဘရီ အစုအဝေး ဖြစ်သည်။
IMSL ကို C, Java, [C# | C#.NET]] နှင် Fortran ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား များတွင် ရရှိနိုင်သည်။
IMSL Libraries ကို Visual Numerics Inc. မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဦးဖိုးလတ် (၁၂၅၈ - ၁၃၂၇) right|200px ဦးဖိုးလတ်ကို ကြည့်မြင်တိုင် တဘက်ကမ်း အေးရွာတွင် ၁၂၅၈-ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် ကွယ်လွန်သူ အမျိုးသား ပညာဝန် ဦးဖိုးကျားနှင့် အလွန် ခင်မင်ရင်းနှီးပြီး မြန်မာ စာပေနှင့် မြန်မာမှုကို ကျောင်းသားဘဝ ကတည်းက အထူး လိုက်စားခဲ့သူ ဖြစ်လေသည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသား သပိတ်ကြီး ပေါ်လာသော အခါ ဦးဖိုးလတ်၊ ဦးဖိုးကျား၊ ဦးမြင့်ဆွေ (နေရှင်နယ်) တို့သည် ဂျပ်ဆင် ကောလိပ်ဘက်မှ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် သပိတ်မှောက် ကောင်စီတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ထိုသို့ သပိတ်ကြီးကို အကြောင်းပြု၍ အမျိုးသားကျောင်းများ ပေါ်ပေါက် ခဲ့လေသည်။
အမျိုးသားကျောင်းများကို စတင် တည်ထောင်သူ လေးဦးတွင် တစ်ဦး အပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။
ထို့ပြင် ပထမဦးဆုံး အမျိုးသားကျောင်း (မြို့မအမျိုးသားကျောင်း) ၏ ပထမဦးဆုံးသော ကျောင်းအုပ်လည်း ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် ရန်ကုန် အမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ် လုပ်ပြီးနောက် မအူပင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့များရှိ အမျိုးသားကျောင်းများတွင် ကျောင်းအုပ် လုပ်နေစဉ် ဘီအေ စာမေးပွဲကို အလွတ်ပညာသင် အနေဖြင့် ဝင်ရောက် ဖြေဆိုရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဘီစီအက်(စ်) မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ထမ်းစာမေးပွဲကို ဝင်ရောက် ဖြေဆိုရာ ဒုတိယ အဆင့်ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အစိုးရဘက်တွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းရာ မြို့အုပ်၊ ဝန်ထောက်၊ အရေးပိုင်၊ ညွှန်ကြားရေးဝန်၊ အတွင်းဝန် စသည်ဖြင့် ရာထူး အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့် ခန်ထားခြင်း ခံခဲ့ရလေသည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် အရာရှိ အလုပ်ဖြင့် လုပ်ကိုင် နေရသော်လည်း ဂုဏ်၊ ပကာသဏ ထားတတ်သူ တစ်ယောက် မဟုတ်ပေ။
သူ့မှာ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခု ရှိသည်။
ယင်းရည်ရွယ်ချက်ကား မြန်မာစာပေနှင့် မြန်မာမှုကို လိုက်စားကာ အကျိုးဆောင်လိုခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အစိုးရ အလုပ်တာဝန် များပြားနေသည့် ကြားမှပင် သူဝါသနာပါသော သုတေသန လုပ်ငန်းများကို အပင်ပန်းခံ ရှာဖွေပြီး ရရှိသော သုတေသန ရှာဖွေချက်များကို မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးအဖြစ် ရေးသားတင်ပြခဲ့လေသည်။
ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်းတွင် ဦးဖိုးလတ်၏ ဆောင်းပါး အများအပြားကို တွေ့မြင်ရလေသည်။
ထို့ပြင် စာအုပ်စာတမ်းများနှင့် ကျမ်းများ ရေးသားပြုစု၍လည်း တင်ပြခဲ့ပေသေးသည်။
ကျောင်းသား ဘဝက သင်အံ လေ့ကျက် ခဲ့ရသော ‘သီချင်းပဒေသာ’ စာအုပ်မှာ ဦးဖိုးလတ် စုဆောင်း စီစဉ်ခဲ့သော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ‘နောက်တွေ့ ရှေးသီချင်းကြီးများ’ မှာလည်း ဦးဖိုးလတ် စုဆောင်း ထုတ်ဝေသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ယင်းစာအုပ်တွင် ကျွန်တော်တို့ မတွေ့၊ မမြင်၊ မဖတ်ရှုရသေးသော သီချင်းကြီး ၃၅ ပုဒ်ကိုလည်း တွေ့မြင်ရပေသည်။
ဦးဖိုးလတ် ကျောက်ဆည်၌ အလုပ်ဝတ္တရားနှင့် ရှိစဉ် သူ၏ သုတေသန ပြုစု ရှာဖွေရာမှ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ပိဋိကတ်တိုက် စာပေထဲမှ တွေ့မြင်ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် သထုံ၌ အရေးပိုင် ဘဝနှင့် ‘ဓမ္မပဒ’ ကျမ်းကို မြန်မာပြန်ဆို ထုတ်ဝေ ခဲ့သေးသည်။
အတွင်းဝန် ဘဝ၌ ရှိစဉ်ကလည်း ‘အာသောက ကျောက်စာ’ ကို မြန်မာပြန်ဆို ထုတ်ဝေ ခဲ့သေးသည်။
မြန်မာစာ စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံကို ရဲဝံ့စွာ ဦးစွာ ဦးဆောင် ရေးသားခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် ယဉ်ကျေးမှု ဌာန အတွင်းဝန်ဘဝမှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီးနောက် သုတေသန လုပ်ငန်းရပ်များကို မနားမနေ ကြိုးစား လုပ်ဆောင်ကာ ‘မြန်မာအစ ဘယ်ကလဲ’ စာအုပ်ကို ရေးသားပြီး ‘မြန်မာ ဝေါဟာရ ဇာစ်မြစ်ရှာ ကျမ်းသုံးစောင်’၊ ‘ရှေးခတ် မြန်မာ ရာဇဝင်နှင့် ယဉ်ကျေးမှု သုတေသနကျမ်း’ များလည်း ရေးသား ပြုစုပြီး ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
ဦးဖိုးလတ်သည် သုတေသန ပြုချက်များကို ထပ်မံ ရှာဖွေနေရာမှ ၁၃၂၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ဝ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
ပြုစုရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ မြန်မာစကား အဖွင့်ကျမ်း သုံးတွဲ၊(ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ၊ ဖြည့်စွက်တွဲ) မြန်မာလအမည်များ၊ မြန်မာနေ့နှင့် နှစ်အမည်များ၊ ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုသုတေသန၊ အာသောကကျောက်စာများ၊ မြန်မာလိုဓမ္မပဒ၊ ကမ္မ၊ မနုဿပဋိသန္ဓေ၊ လူနှင့်သူ၏ခန္ဓာများ၊ ဇောတိဘုံ(ကာမဒေဝလောက)၊ ဒေဝဋ္ဌာန်ဘုံ(ဗြဟ္မာဘုံ၊ မနလောက)၊ ဆရာအသျင်၏ခြေတော်ရင်း၌၊ သီချင်းပဒေသာ(ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ၊ ဖြည့်စွက်တွဲ)၊ နောက်တွေ့ ရှေးသီချင်းကြီးများ)၊ မြန်မာအစ ဘယ်ကလဲ စသည်တို့ပင် ဖြစ်လေသည်။
မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ် တည်းဖြတ်ခဲ့သော စာအုပ်များ သုတေသနအဘိဓာန် ဦးကြော့နှင့် တောင်တွင်းစာဆိုကဗျာများ စာဆိုတော်ကြီးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်ဦးဖိုးလတ်၏ မြန်မာလအမည်များစာအုပ်နောက်ဖုံးမှ ကျမ်းကိုး မင်းယုဝေ၏ ‘စာလေက လူလောက’၊ မျက်နှာ ၂၂၂ မှ ၂၂၇။
thumb| မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းသား စည်းရုံးရေး ခေါင်းဆောင် (လင်းခေး) ဦးထွန်းမြင့် ထွန်းမြင့် (လင်းခေး) (၁၉ဝ၃- ၁၉၇၆ )သည် သမိုင်းဝင် ပင်လုံစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်များတွင် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဦးထွန်းမြင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ပထမ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရေးတွင် ပြည်နယ် ခေါင်းဆောင် တဦးအဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တိုင်ပြည်ပြု လွှတ်တော် (ပါလီမန်စနစ်) တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် ရှမ်းပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ စက်မှုလက်မှု ဝန်ကြီး၊ သတ္တုတွင်းဌာန ဝန်ကြီး၊ ပြည်ထောင်စုဘဏ် ဒါရိုက်တာ အဖွဲ့ဝင် လူကြီး တဦးအဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သမဝါယမ လုပ်ငန်းများတွင်၎င်း၊ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးတွင်၎င်း စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော သီရိပျံချီဘွဲ့ရ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ (လင်းခေး) ဦးထွန်းမြင့်ကို ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အဘ ဦးကျော်စိန်၊ အမိ ဒေါ်စောလုံ တို့မှ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း မောက်မယ်မြို့နယ်၌ မွေးဖွားသည်။
ဦးထွန်းမြင့်သည် ၁၉၂ဝ ခုနှစ်၊ ပထမ ကျောင်းသား သပိတ် အရေးတွင် သပိတ်မှောက် ကျောင်းသားတဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြေပိုင်ရှင်နှင့် ဆန်ကုန်သည် မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်သော်လည်း မိမိပိုင် လယ်ဧက ၃၈၅ ဧကကို လက်ရှိ လုပ်ကိုင်နေသော လုပ်သားများအား လယ်သီးစားခ မယူဘဲ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
ဗာဂျီးနီးယားဆေး ဦးထွန်းမြင့်သည် ပထမဆုံး ဗာဂျီးနီးယားဆေး ကိုယ်ပိုင် စိုက်ပျိုးပြီး ပေါင်းတင်ခြင်း လုပ်ငန်းကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဦးစွာ တီထွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တဦး ဖြစ်သည်။
တီထွင်သည့် အလျောက်လည်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဘလူးဘင် ဆေးတံ သောက်ဆေး ထုတ်လုပ် ရောင်းချပြီး ယင်းလုပ်ငန်းများကို ဆေးလုပ်ငန်း သမဝါယမ အသင်းအား ဖွဲ့စည်း လုပ်ကိုင်စေရန် လွှဲပြောင်း ပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့ပုံ ဦးထွန်းမြင့်သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင်သာ မကဘဲ၊ လူမှုရေး ကိစ္စရပ်များတွင်လည်း စာမတတ်သူ ပပျောက်ရေး အတွက် သက်ကြီး သင်တန်း ဖွင့်လှစ်ပေးခြင်း၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ ခုနှစ်အတွင်း မောက်မယ်နယ် ကျေးရွာများတွင် ပြည်သူ့ ကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်မှု စနစ်များကို တီထွင် ဖွဲ့စည်းပေးခြင်း၊ လုပ်ငန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ် စေခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် အာရှ လူငယ် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့ လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် (ရပလ) ဒုဥက္ကဋ္ဌနှင့် ရပလ၏ တာဝန် ပေးချက်အရ ပင်လုံစာချုပ်ကို ဖြစ်မြောက်အောင် ဦးစီးဆောင်ရွက် လက်မှတ်ထိုးခဲ့သူ ပုဂ္ဂိုလ်များတွင် တဦးအပါဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဦးမြနှင့် သားများ ကုမ္ပဏီ၏ လင်ကွန်းဆေးတံ သောက်ဆေး လုပ်ငန်း ကျွမ်းကျင်မှု အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် လင်းခေး သမဝါယမ ဆေးလုပ်ငန်း အသင်း၏ အကြံပေး တာဝန်ခံ အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဦးထွန်းမြင့်သည် လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီပွားရေး အုပ်ချုပ်ရေး စသော ကိစ္စရပ်များတွင်လည်း အရေးအသား ကောင်းသူတဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဗာဂျီနီယားဆေး ပေါင်းတင်ခြင်း ပညာရပ်နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် စာစောင်ကို ဦးစီး ထုတ်ဝေ ပေးခဲ့ဖြင့်လည်း သီရိပျံချီဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ဦးထွန်းမြင့်သည် တော်လှန်ရေး ကောင်စီ လက်ထက်တွင် ပထမ အကြိမ် ပါတီ ညီလာခံမှ ပါတီ လုပ်ငန်း စိစစ်ရေး ကော်မတီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအကြိမ် ပါတီ ညီလာခံတွင်လည်း ပါတီ လုပ်ငန်း စိစစ်ရေး ကော်မတီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဆက်လက် ထပ်မံ ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်သည်။
ယင်းအပြင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရေး ကော်မရှင်၊ အရေးပေါ် ပါတီ ညီလာခံနှင့် ဒုတိအကြိမ် ပါတီ ညီလာခံ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်၊ ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒယူပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မရှင် အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် ဦးထွန်းမြင့်သည် ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ပွဲ ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လင်းခေးမြို့နယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။
ယင်းနောက် ဗဟို နိုင်ငံတော် ကောင်စီဝင် အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
ဘဝနိဂုံး ဦးထွန်းမြင့်တွင် ဇနီး ဒေါ်သန်းခင်နှင့် သား ၃ ယောက်၊ သမီး ၇ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ အသက် ၇၃ နှစ် အရွယ်တွင် မိမိ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန် သွားရှာသည်။
ရွှေဥဩရဲ့ ‘တချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ’ စာအုပ် (စပယ်ဦး စာပေ)၂ဝဝ၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(တတိယ အကြိမ်) ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ။
ဦးဂမ္ဘီရ (ခ) အရှင်ဂမ္ဘီရ သည်၂ဝဝရ ခုနှစ် ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးဟု အမည်တွင်သောသံဃာ့လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သဖြင့် စစ်အာဏာပိုင်များ၏ အင်းစိန်ထောင်တွင်း ကြည့်မြင်တိုင် တရားရုံးက ပြီးခဲ့သည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သာသနာ ညှိုးနွမ်းစေသည့် ပြစ်မှုနှင့် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုကို နှောင့်ယှက်မှု အပါအဝင် အမှုတွဲ ၃ မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁၂ နှစ် စတင်ချမှတ်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၇၉-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁၉)ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ကိုင်းလယ်ကျေးရွာ၊ အဖ ဦးမင်းလွင် နှင့် အမိဒေါ်ရေး တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်တွင် ငါးယောက်မြောက် သားဖြစ်သည်။
အသက်(၅)နှစ် အရွယ်တွင် ပေါက်မြို့၊ အောင်တံခွန်ရပ်၊ အမှတ်(၄)မူလတန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။
သူငယ်တန်းမှ စတုထ္တတန်းအထိ အတန်းစဉ် ပထမရကာ ဆရာမကြီး၏ ချစ်ခင်မှုကို အထူးခံရသူ ဖြစ်သည်။
ကလေးစစ်သား ၁၉၈၈-ခုနှစ်တွင် အရေးအခင်းဖြစ်၍ ကျောင်းများ ၂-နှစ် ပိတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ မိဘများ၏ အုပ်ထိန်းမှု ကင်းလွတ် သွားခြင်းကြောင့်၎င်း အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ဆိုးပေလေလွင့် ခဲ့သေးသည်။
အသက်၁၂-နှစ်အရွယ် ၅-တန်း ကျောင်းသားဘဝတွင် ကလေးစစ်သားဖြစ်ခဲ့သည်။
မိဘပုံရိပ် ဖခင်မှာ စစ်မှုထမ်းဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆယ်နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ဖူးသည်။
မဟုတ်မခံစိတ်ရှိပြီး အများအတွက် အနစ်နာခံလိုစိတ်များရှိ၍ ထိုစိတ်များကြောင့် အထက်လူကြီးများနှင့် မတည့်ကာ တပ်မှ ထွက်ခဲ့ရသည်။
တပ်မှ ထွက်ပြီးနောက် ဒေါ်ရေးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ ကုန်ရောင်းကုန်ဝယ်အဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။
မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ရေးမှာ ကျောင်းဆရာမဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး တာဝန်ကျရာ ပေါက်မြို့နယ် သပွတ်စုကျေးရွာ၊ ကိုင်းလယ်ကျေးရွာတို့တွင် ၁၃-နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၈၃-ခုနှစ်တွင် ပေါက်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
၁၉၈၈-ခုနှစ် အရေးအခင်းဖြစ်သောအခါ ပေါက်မြို့နယ် သပိတ်ခေါင်းဆောင်၊ NLDအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး တသီးပုဂ္ဂလအမတ်အဖြစ် ရပ်ရွာလူထု၏ ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။
၂၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း ကမာရွတ်မြို့နယ်က စွဲဆိုထားသည့် မှုခင်းပုဒ်မ ၉ ခု၊ အလုံမြို့နယ်က စွဲဆိုထားသော ပုဒ်မ ၄ ခုတို့ဖြင့် ထပ်တိုးထောင်ဒဏ် ၅၆ နှစ်ဖြင့် စုစုပေါင်း ၆၈ နှစ်ကိုစစ်ကိုင်းတိုင်း ခန္တီးအကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဒဏ် ၆၈ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။
သူ့ကို အာဏာပိုင်များက လိုက်လံဖမ်းဆီးသဖြင့် တိမ်းရှောင်ပုန်းအောင်းနေစဉ် ၂ဝဝရ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း စဥ့်ကိုင်မြို့၌ အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။