kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သို့ရာတွင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်တွင်းစစ်ဒဏ်ကြောင့် ဦးသော်၏ ပန်းကန်စက်မှာ ထပ်မံ အဖျက်အဆီးခံရပြန်သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးကာစ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ မေလအတွင်း ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု တိုက်ပွဲများ မြန်မာပြည်အနှံ့ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ ရန်ကုန်မြို့မှအပ မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးနီးပါး KNDO (The Karen National Defense Organization) များ လက်ဝယ်သို့ ကျရောက်နေသောအချိန်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ကေအင်ဒီအိုအဖွဲ့တို့ အပြန်အလှန်တိုက်ပွဲများ အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရာ အင်းစိန် ခဝဲခြံနှင့် လွန်စွာ နီးကပ်လျက်ရှိသော ဦးသော်၏ ပန်းကန်စက် (ယခု-မရမ်းကုန်းမြို့နယ်သမိုင်းမြို့သစ် မီးရထားဘူတာရုံအနီး) မှာ မြန်မာ့တပ်မတော် (ရေ) ၏ ဘိုဖာအမြှောက် နှင့် ဗုံးဒဏ်များကြောင့် ရစရာမရှိအောင် ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။
ဦးသော်၏ ပန်းကန်စက်အဖျက်အဆီးခံရခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထိုစဉ်က နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာများတွင် အထင်အရှား ပါရှိပြီးဖြစ်သည်။
ဦးသော်ကိုယ်တိုင် ထပ်မံငွေစိုက်ထုတ်ကြိုးစားဦးစီး၍ စက်ကို ပြန်လည် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တိုင် လုပ်ငန်း အောင်မြင်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ထိုစဉ်က အစိုးရ၏ အခွန်ကောက်နှုန်းများကြောင့် ဂျပန် ပန်းကန်ပြားများကို မယှဉ်ပြိုင်နိုင်တော့ချေ။
နောက်ဆုံး ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စက်ရုံ ရပ်နားခဲ့ရသည်။
၁၉၅၆-၅၇ တွင် ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေ သင်္ဂဟများနှင့်အတူ ပြန်လည် လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့သည်။
လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သူဌေးဦးသော်သည် ငယ်ရွယ်စဉ် ဟင်္သာတ၊ ဇီးကုန်း၊ ရန်ကုန် (သမိုင်း) တွင် နေစဉ်ကပင် လူမှုရေး၊ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ် လုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားကျောင်းများ တည်ထောင်ရေးတွင်လည်း ငွေကြေးမတည် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန် မြို့မအမျိုးသားကျောင်းကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူများအနက် ပန်းကန်စက် ဦးသော်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဇီးကုန်း အမျိုးသားကျောင်းကို ငွေတစ်ထောင် မတည်၍ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ် အသက် ၂၅ နှစ် အရွယ်တွင် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး၏ ထောက်ခံဆန္ဒမဲဖြင့် သမာဓိမြို့ဝန် (Chief Magistrate) အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ ရဲတပ်ဗိုလ်ချုပ် ဆာမောင်ကြီး၊ ဆာဦးသွင်၊ မြို့မ ဦးဘလွင်၊ တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးသိမ်းမောင် (ဖိနပ်-သိမ်းမောင်)၊ မြို့မကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဒေါက်တာသိန်းမောင် တို့နှင့် ရင်းနှီးသည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ဦးဘစီကို အကြောင်းပြု၍ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး သာယာဝတီခရိုင်မြောက်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ကာ လွှတ်တော်အမတ်၊ ဒိုင်အာခီခေတ် ဥပဒေပြုကောင်စီဝင်အမတ်၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရ ရာဇဝတ်တရားသူကြီး (first class) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် မြို့မအထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ဝင် လူကြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝအသင်း နာယက၊ ပေါင်းတည်၊ ပြည်ခရိုင်အသင်းများ၏ နာယက၊ အမျိုးသားနေ့ ရွှေရတုသဘင် ကျင်းပရေး ကော်မတီ နာယက စသည့် တာဝန် အမျိုးမျိုးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဂျီစီဘီအေ ခေါင်းဆောင် သမာဓိမြို့ဝန် ပန်းကန်စက် ဦးသော် ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိဆောင်းပါးကို ဦးသော်၏မြေးအရင်း မြန်မာ့သမိုင်းပညာရှင် မြို့မ-မြင့်ကြွယ် ကိုယ်တိုင်စတင်ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ အားထားယုံကြည်ခြင်းကိုခံယူရရှိခြင်း၊ အမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ သစ္စာသမာဓိနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၊ အဂတိတရားလေးပါး မလိုက်စားခြင်း စသည့်ဂုဏ်ပုဒ်များ ထင်ရှားလေသည်။
ပန်းကန်စက်ဦးသော်သည် ပန်းကန်စက်တည်ထောင်ခြင်း၊ အမျိုးသားကျောင်းများဖွင့်လှစ်ခြင်း စသော ကိစ္စများသာမက မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု အမျိုးသားရေးကိစ္စများတွင်လည်း လျှို့ဝှက်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် သခင်အောင်ဆန်းအား ကာကွယ်ရေးဥပဒေနှင့် ဖမ်းဆီးရန် ဟင်္သာတရာဇဝတ်ဝန် ဇေဗီးယား (Xavier) က ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခဲ့ရာ သခင်အောင်ဆန်းသည် ဗြိတိသျှအစိုးရ၏အဖမ်းမခံလိုပဲ ပုန်းလျှိုးဝှက်လျှိုးနေခဲ့ရသည်။
သခင်အောင်ဆန်းအား ပန်းကန်စက်ဦးသော်က သူ၏ရန်ကုန်မြို့ သမိုင်း (မရမ်းကုန်းမြို့နယ်) ပန်းကန်စက်ဝင်းနှင့်နေအိမ်တွင် လျှို့ဝှက်စွာနေထိုင်ခိုလုံခွင့်ပြုခဲ့သည်။
စားရေးသောက်ရေး နေထိုင်ရေးအတွက် အစအလယ်ဆုံး စီစဉ်ပေးခဲ့ရဖူးသည်။
၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက် တရုတ်နိုင်ငံ Amoy မြို့ (ယခု Xiamen မြို့) Kulangsu Island သို့ ဟိုင်လီ (Hai Lee) သင်္ဘောဖြင့် ထွက်ခွာသည့်အချိန်အထိ ကူညီပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က သခင်အောင်ဆန်းမှာ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးသာဖြစ်၍ ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးမရသေးပါ။
မြန်မာ့တပ်မတော်၊ ရဲဘော်သုံးကျိပ်လည်း ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း မရှိသေးသော အချိန်ကာလဖြစ်သည်။
တရုတ်ပြည် အမွိုင်မြို့တွင် သောင်တင်နေသော သခင်အောင်ဆန်းနှင့် သခင်လှမြိုင်တို့ကို ဂျပန်ပြည်သို့သွားရောက်နိုင်ရေးအတွက် ဗိုလ်မှူးကြီး ဆူဇူကီးနှင့် ဆက်သွယ်ပေးရာတွင်လည်းကောင်း၊ သခင်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သော မြန်မာလူငယ်များ (နောင်အခါ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ) ဂျပန်ပြည်သို့ သွားရောက်စစ်ပညာသင်ယူရေးကိစ္စတွင်လည်းကောင်း မြို့မဆရာကြီး ဒေါက်တာသိန်းမောင်လည်း အဓိကနေရာမှ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ဖူးသည်။
(သခင်အောင်ဆန်း အတွက်သာမက တပ်မတော်တည်ထောင်ရေးရဲဘော်သုံးကျိပ် ဖွဲ့စည်းရေးတွင်လည်း ပန်းကန်စက်ဦးသော်၊ ဆရာကြီးဒေါက်တာသိန်းမောင် စသော မြို့မဟောင်းများက အတတ်နိုင်ဆုံး ကူညီပေးခဲ့ဖူးသည်။
) ဘွဲ့တံဆိပ်များ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးဆောင်ဘွဲ့ (တီ၊ ပီ၊ အက်စ်)၊ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) များ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဦးသော်သည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အင်းလျားလမ်း အမှတ် ၇၄ (စီ) နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဆက်စပ်လေ့လာရန် ဝန်ကြီးဗိုလ်ချုပ် မဟာသီဟသူရ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် ဒေါ်အမာ (ခေါ်) ဒေါ်မြင့်မြင့်ဝင်း မြို့မ-မြင့်ကြွယ် မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝအသင်း မှတ်စုများ ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ Category:မြန်မာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ။
အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အမြင့်မားဆုံးသော ဆုတံဆိပ် ဖြစ်သည်။
တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ နိုင်ငံတော် အကျိုးအတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်လွှတ်စွန့်စား တိုက်ခိုက်သော စစ်သည်များကိုသာ ချီးမြှင့်လေ့ ရှိသည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ အောက်ပါစွမ်းရည်သတ္တိအရည်အချင်းတစ်ရပ်ရပ်နှင့် ပြည်စုံသော တပ်အဖွဲ့အစည်းအလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ တပ်မတော်သားတစ်ဦးချင်းအလိုက်သော်လည်းကောင်း အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည် - လတ်တလောဖြစ်ပေါ်နေသော ကြီးမားသည့် စစ်ရေးအခက်အခဲ အကျဉ်းအကျပ်ကြောင့် အထူးနစ်နာထိခိုက်ဆုံးရှုံးရမည့် ထူးကဲသောအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရသော အခြေအနေမျိုးသို့ ဆိုက်ရောက်နေစဉ် တပ်အဖွဲ့အစည်း၏ စစ်ရေးအကျိုးငှာ မိမိအသက်ကို ပဓာနမထားဘဲစံတင်ထိုက် သည့် ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ဂုဏ်ယူထိုက်သည့် စွန့်စားခြင်းမျိုးတို့ဖြင့် တာဝန်ကို ရဲဝံ့စွန့်စားစွာ တစ်ဦးတည်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ရန်သူနှင့်ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရာ၌ မိမိအသက် ဘေးအန္တရာယ်ကို အလျဉ်းမငဲ့ကွက်ဘဲ မိမိထမ်းဆောင် ရမည့်တာဝန်ကိုခိုင်မြဲသောစိတ်ဓာတ်၊ မဆုတ်မနစ်သော ရဲစွမ်းသတ္တိတို့ဖြင့် ဂုဏ်ယူထိုက်သည့် ထူးကဲစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြစ်ခြင်း၊ မိမိအသက် ဘေးရန်အန္တရာယ်နှင့်တကွ အခြားသောကျရောက်နိုင်သည့် ဘေးရန်အန္တရာယ်များကို လျစ်လျူရှု၍ နိုင်ငံတော်၏ စစ်ရေးအကျိုးငှာ ရဲဝံ့စွန့်စားစွာ သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြုထိုက်သည့် တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြစ်ခြင်း၊ ရန်သူနှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်စဉ်အတွင်း တပ်အဖွဲ့အစည်းအလိုက် ကြီးမားသောထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှု အန္တရာယ်နှင့် တွေ့ကြုံရမည့် စစ်ရေးအခြေအနေမျိုးသို့ ဆိုက်ရောက်နေစဉ်တပ်အဖွဲ့အစည်းအလိုက် သက်ဆိုင်ရာ တပ်မတော်သားများက မိမိတို့၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ဥပေက္ခာပြု၍ထူးကဲမြင့်မားသော စိတ်ဓာတ်တို့ဖြင့် ရဲဝံ့စွန့်စားတိုက်ခိုက်ကြခြင်း၊ တပ်အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အသက်ဘေးအန္တရာယ်ကို လုံးဝမငဲ့ကွက်ဘဲ ပေးအပ်သည့် တာဝန်ကို ထူးကဲမြင့်မားသော ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ကြံ့ခိုင်သောစိတ်ဓာတ်တို့ဖြင့် ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြုထိုက်သည့် တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြစ်ခြင်း။
ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူများ thumb|အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့တံဆိပ် ဓာတ်ပုံ ယနေ့အထိ အောင်ဆန်းသူရိယ ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော စစ်သည် ၆ ဦးသာ ရှိသေးသည်။
၎င်းတို့မှာ - ဗိုလ်မှူး အောင်ဆန်းသူရိယ အေးချို တပ်သား အောင်ဆန်းသူရိယ လှသောင်း အရပ်သား အောင်ဆန်းသူရိယ စောဘရီ တပ်သား အောင်ဆန်းသူရိယ စောမြင့် တပ်သား အောင်ဆန်းသူရိယ ဆာ့ခ်ဗဟာဒူးရွိုင်း ဗိုလ်ကြီး အောင်ဆန်းသူရိယ တိုက်ချွန်း တို့ ဖြစ်သည်။
ထိုစစ်သည်များ အားလုံးထဲတွင် ဗိုလ်တိုက်ချွန်း တစ်ယောက်သာ အသက်ရှင်လျက် ဆုတံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး ကျန်စစ်သည်များမှာ တိုက်ပွဲတွင်း အသက်စွန့် တိုက်ခိုက်ပြီးမှသာ ဆုတံဆိပ်ချီးမြှင့်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ရရှိသူ ကျဆုံးစစ်သည်တော်တို့၏ အမည်စာရင်းများကို နောင်လာနောက်သားများ အမြဲအမှတ်ရနေစေရန် သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။
အခြားကြည့်ရန် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ သီရိပျံချီဘွဲ့ အလင်္ကာကျော်စွာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ။
အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် (The Asian Development Bank, ADB) သည် အာရှနိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ထူထောင်ခဲ့သည့် ဒေသတွင်း ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ဖြစ်သည်။
အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်သည် ယခင်အီးကဖီးခေါ် အာရှနှင့် အရှေ့ဖျားဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင် (ယခု အက်စကက် ခေါ် အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင်) ၏စီမံကိန်းများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့၌ ကျင်းပသော အာရှနှင့် အရှေ့ဖျားဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင် အစည်းအဝေးက အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် ဖွင့်လှစ်ရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သဖြင့် ယင်းနေ့မှာပင် ဘဏ်ဖွဲ့စည်းရေးစာချုပ်ကို ၂၁ နိုင်ငံက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် သတ်မှတ်ထားသော နိုင်ငံအရေအတွက် ပြည့်စုံသဖြင့် ဘဏ်လုပ်ငန်း ကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြသည်။
အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် တည်ထောင်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာအာရှနှင့် အရှေ့ဖျားဒေသရှိ နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရန်နှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ရင်းနှီးမြှပ်နှံခြင်း၊ ငွေကြေးအကူအညီပေးခြင်း၊ ငွေချေးငှားငြင်း၊ ကျွမ်းကျင်မှုအကူအညီပေးခြင်းနှင့် အခြားအကူအညီပေးခြင်း အမျိုးမျိုးတို့ကို ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။
စီးပွားတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ်များကို အထိရောက်ဆုံး ဆောင်ရွက်ရေးသည် အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်၏ အဓိကဦးစားပေး လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်၏ အဓိက စည်းကမ်းချက်များမှာ အီးကဖီး (အက်စက်) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံး နှင့် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသရှိ အခြားနိုင်ငံများလည်း အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်နိုင်ခွင့်ရှိသည်။
ငွေချေးငှား လိုသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းသို့မဟုတ် ပုပ္ပလိကလုပ်ငန်းများသည် ဘဏ်မှချေးငွေများကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ အာမခံစာချုပ်များဖြင့် အရင်းအနှီးများ ထည့်ဝင်၍ဖြစ်စေ၊ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အခြားစာချုပ်များဖြင့် ဖြစ်စေ အကူအညီရရှိနိုင်သည်။
ဘဏ်ချေးငွေများ၏ အတိုးနှုန်းမှာ ကော်မရှင်ငွေ အပါအဝင် တစ်နှစ်လျှင် ငါးရာခိုင်နှုန်းမှ ခြောက်ရာခိုင်နှုန်း အထိဖြစ်သည်။
နှစ်ရှည်ချေးငွေ၊ အထူးချေးငွေနှင့် အတိုးနှုန်းနည်းသော ချေးငွေများဟူ၍ ကန့်သတ်ထားသည်။
ငွေချေးငှားသော နိုင်ငံများသည် ဘဏ်မှ ချေးငွေဖြင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများထံမှသာ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရမည် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဘဏ်အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိုင်းမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ပါဝင်သည့်အုပ် ချုပ်ရေးမှူး ဘုတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဘုတ်အဖွဲ့က ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးနှင့် အဖွဲ့ဝင် ၁ဝ ဦး ပါဝင်သော ညွှန်ကြားရေးမှူးများအဖွဲ့ကို ရွေးချယ်ရသည်။
ဥက္ကဋ္ဌ၏ သက်တမ်းသည် ငါးနှစ်ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ဝင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ၁ဝ ဦးကို အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်းရှိ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ခုနှစ် နိုင်ငံနှင့် ပြင်ပဒေသရှိ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံတို့မှ တစ်ဦးကျစီ ရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်၏ လုပ်ငန်းတည်နေရာသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) thumb|အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်၏ရုံးချုပ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်တွင် အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသနိုင်ငံများနှင့် အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသပြင်ပမှ နိုင်ငံများပါဝင်ကြပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၆၇ နိုင်ငံ ရှိသည်။
အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၄၈ နိုင်ငံ နှင့် ပြင်ပနိုင်ငံ ၁၉ နိုင်ငံ တို့ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ အဖွဲ့ဝင်သည့်နှစ် ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၉ ၁၉၇၀ ၁၉၇၁ ၁၉၇၂ ၁၉၇၃ ၁၉၇၃ ၁၉၇၃ ၁၉၇၄ ၁၉၇၆ ၁၉၇၈ ၁၉၈၁ ၁၉၈၂ ၁၉၈၆ ၁၉၉၀ ၁၉၉၀ ၁၉၉၁ ၁၉၉၁ ၁၉၉၃ ၁၉၉၄ ၁၉၉၄ ၁၉၉၅ ၁၉၉၈ ၁၉၉၉ ၂၀၀၀ ၂၀၀၂ ၂၀၀၃ ၂၀၀၅ ၂၀၀၆ ၂၀၀၇ နိုင်ငံ အဖွဲ့ဝင်သည့်နှစ် ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၆ ၁၉၆၇ ၁၉၇၀ ၁၉၈၆ ၁၉၉၁ ၂၀၀၂ ၂၀၀၃ ၂၀၀၆ ကိုးကား Category:ဘဏ်။
မြနန်းနွယ် သည် ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင်စေတီတော် တွင် တည်ရှိသည်။
https://www.gomyanmartours.com/botahtaung-pagoda/ သူမအား တစ်ထီးတစ်နန်းဖြင့် ကျောင်းဆောင်ဆောက်ကာ ထားရှိထားပြီး ဘုရားဒါယကာမကြီးတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊သိုက်နန်းရှင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း သက်ဝင် ယုံကြည်ကြ၍ လူသိများသည်။
ထိုင်းလူမျိုးများအကြားလည်း ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။
https://www.irrawaddy.com/lifestyle/thais-find-spiritual-home-yangon.html ရုပ်တုနားကပ်ပြီး တီးတိုးဆုတောင်းသည့် လူသိများသော အပြုအမှုတစ်ခုကိုလည်း ခံယူရသည်။
https://www.youtube.com/watch?v=oadNU80XWB0 ငယ်ဘဝ မြနန်းနွယ်ကို ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မိုးကုတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူမသည် စော်ဘွား၏သားမြေးဖြစ်ပြီး ချမ်းသာနှင့် နန်းခမ်းတို့၏သမီးဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉ ၂၆ ခုနှစ်တွင် B.A ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
မိုးကုတ်မြို့မှ ဂုဏ်သရေရှိသူများသည် သူမအား လက်ထပ်ချင်သော်လည်း ငြင်းပယ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
ငယ်ငယ်ကတည်းက အသားမစားဟုလည်းဆိုကြသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ အိပ်မက်ထဲတွင် အဖြူရောင် ဝတ်စုံဝတ် အဘိုးကြီး က သူမအား သာသနာပြုအဖြစ် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သင့်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဗိုလ်တထောင်ဘုရားလမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ဗိုလ်တထောင်ဘုရားကို နေ့စဉ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
အစိမ်းရောင်အဝတ်အစားကို အမြဲဝတ်ဆင်ထားသည်ဟုလည်းပြောကြသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်အား ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းအပါအဝင် ဘာသာရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်လှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။
http://www.myanmarlits.com/blog/a-spirit-at-the-harbour-of-yangon-mya-nan-nwe ကွဲပြားသည့် မှတ်တမ်းအချို့ မြနန်းနွယ်ရုပ်တု thumb|မြနန်းနွယ်ကျောင်းဆောင်၌ အစ်မတော်မြနန်းနွယ် ၏ (၁၁၅) နှစ်မြောက် မွေးနေ့မင်္ဂလာကျင်းပပုံ ယနေ့ခေတ်တွင် ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်‎သမိုင်းနှင့် မြနန်းနွယ်၏ သမိုင်းစဉ်သည်လည်း ယှဉ်လျက် ပါလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
အချို့က မြနန်းနွယ်သည် သိုက်နန်းရှင်ဖြစ်သည် ဟု ဆို၏။
အချို့က မြနန်းနွယ် သည် သိုက်ချုပ် ဟုပင်ဆို၏။
သိုက်နှင့် ဆက်နွယ်သူများ သိုက်ကြိုးဖြတ် လိုသူများက မြနန်းနွယ်ထံသို့ အရောက်သွားကြသည်။
မြနန်းနွယ် နတ်နန်းတွင် ပွဲထိုးခြင်း၊ ပုဝါအဝတ်အထည် လှူခြင်းများနှင့် ပူဇော်ပသကာ ဆုတောင်းကြသည်။
အမ မြနန်းနွယ် ဟာ လူအများကို အကျိုးဩဇာသက်ရောက်မှု ကြီးမားသည်။
ရန်ကုန်အနှံ့တွင် မြနန်းနွယ်နှင့် မြနန်းနွယ် အဆက်အနွယ်တို့က မင်းမူနေသည်မှာ အမှန်ပင်။
မြနန်းနွယ်တို့ ညီအစ်မ သုံးဖော်ဟု တချို့က ပြောကြသည်။
တချို့က မြနန်းနွယ်တွင် ညီအစ်မနှစ်ဖော် ရှိသည်ဟု ပြောကြသည်။
အချို့က မြနန်းနွယ် သည် ရှမ်းပြည်မှ ရောက်လာရဟုပြော၏။
တချို့က မြနန်းနွယ် ဆိုတာ သိုက်နန်းက လူ့ပြည်ကို အလည်လာသူဟု ပြော၏။
မြနန်းနွယ်အား ဗိုလ်တထောင်ဆံတော်ဦးစေတီတော်တွင်သာမဟုတ်၊ လှိုင်သာယာရှိ ရှေးဟောင်းရွှေရင်အေး စေတီတော်၌ လည်းကောင်း၊ အောင်မြေသာယာရွှေစေတီတွင် လည်းကောင်း၊ သန်လျင်မြို့ရှိ မွေ့လွန်းရှင်စေတီတော်တွင်လည်းကောင်း မြနန်းနွယ်နတ်နန်း တွေ့ရှိရသည်။
ယုံကြည်ပသခြင်း မြနန်းနွယ်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မိုးကုတ်မြို့တွင် နာတာရှည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်း မြနန်းနွယ်သည် ယုံကြည်ပသခံရသူတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်အရောက်တွင် သူမ၏ ဘုရားကန်တော့်နေဟန်ရုပ်တုကို ထိုစဉ်ကာလ လက်ထက်က ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်၏ ဂေါပကတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးအောင်ဆုက ကြီးကြပ်ထုလုပ်ခဲ့သည်။
သူမ၏ အကြောင်းအားလည်း စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
စာအုပ်ထဲတွင် သူမပိုင်ဆိုင်သော ကျောက်မျက်ရတနာများအား စေတီတော်အတွက် ရက်ရောစွာလှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
http://www.myanmarbookshop.com/MyanmarBooks/BookDetails/13051 ထိုနောက်ပိုင်းမှ စပြီး မြနန်းနွယ်သည် ပူဇော်ပသမှုကို ခံယူသူဖြစ်လာခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ပညာရေးကိစ္စပိုင်း တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲဖြေဆိုခံနီးအချိန်တွင် ကန်တော့ပွဲများ လာရောက်ထိုးသူ အထူးများပြားသည်။
http://burmese.dvb.no/archives/316309အရောင်းအဝယ်အလုပ်အကိုင်၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စများ၊သိုက်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စများ အပြင် အိမ်ထောင်ပြု သားမွေး အတွက်လည်း ကန့်တော့ပွဲထိုးကြသည်။
https://www.duwun.com.mm/article/tkuiltnsaempe-nilalui-ntnnetmwa-peepu-ak-puima-id12326ဝါတွင်း(၃)လကာလရောက်တိုင်း သူမကို သီလရှင်ဝတ်ပေးကြသည်။
https://www.framekung.com/myanmar-trip-from-yangon-to-mandalay-ep-1.html/mya-nan-nwe-angel-of-whispers နှစ်စဉ် မွေးနေ့ရောက်တိုင်း မွေးနေ့ပွဲလည်းကျင်းပပေးကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေတို့အရ ၃၁ ဘုံ တွင်ပါရှိသည့် အောက်ဆုံးဘုံဖြစ်သော အထပ်၈-ထပ်နှင့် အခြံအရံငရဲငယ် ၁၆-ထပ်ပါရှိသည့် နိရယ(ငရဲ)တွင် ငရဲကြီးရှစ်ထပ်သည် ဒုက္ခဆင်းရဲတို့ခံစားရာ အောက်ဆုံးဘုံဖြစ်သည်။
`နိရယ´ကို `နိ+အယ´ဟု ပုဒ်ခွဲရသည်။
သဉ္စိုဝ်း ငရဲ သဉ္စိုဝ်း ငရဲ (Sañjīva) - အကုလိုလ်ကံ မကုန်သေးသမျှ တစ်ခါတည်း သေကျေပျောက်ပျက်မသွားဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ အသက်ရှင်လျှက် ငရဲထိန်းတို့၏ ခုတ်ဖြတ်မှုကိုသာ ပြင်းစွာခံကြရရှာသော ငရဲ လူ့ဘုံ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
ကာလသုတ် ငရဲ ကာလသုတ် ငရဲ (Kālasūtra) - ငရဲသားတို့ကို ငရဲထိန်းတို့က သားကောင်ကို ခွေးတွေလိုက်သလို အတင်းလိုက်ကြပြီး မောဟိုက်သွားသည့်အခါ သစ်တုံးကြီးကို သစ်ရွေသမားတို့က ခုတ်ရွေကြသကဲ့သို့ ကျကျနန မျဉ်းကြိုးချ၍ ပက်လက်တစ်မျိုး၊ မှောက်လျက်တစ်မျိုး၊ ဝဲယာတစ်မျိုး၊ ရှေ့နောက်တစ်မျိုးအားဖြင့် အကုလိုလ်ကံ မကုန်သေးသ၍ လွတ်ခွင့်မရနိုင်ကြဘဲ အမျိုးမျိုးခုတ်ရွေခံကြရသော ငရဲ သဉ္စိုဝ်း ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
သင်္ဃာတ ငရဲ သင်္ဃာတ ငရဲ (Saṃghāta) - အောက်မြေအပြင်တွင် မီးလျှံများထလျှက် အထူ ၉-ယူဇနာရှိသော သံမြေပြင်ကြီးဖြစ်၌ ငရဲသားတို့သည် ထန်းပင်ငုတ်လေးတွေစိုက်ထားသကဲ့သို့ ခါးထိအောင်စိုက်ထားခြင်းခံရပြီး အရှေ့အရပ်မှလာသော သံတောင်ကြီးက စားမည်ဝါးမည်ဆိုနေသလို တဒိန်းဒိန်း တခြိမ်းခြိမ်းမြည်ဟီးလျက် ကြိတ်ကာကြိတ်ကာ အနောက်အရပ်သို့သွားပြီးနောက် တောင်အရပ်မှ သံတောင်ကြီးက ထိုနည်းအတိုင်းပင် ကြိတ်ကာကြိတ်ကာမြောက်အရပ်သို့ သွားပြီးလျှင် အနောက်အရပ်သို့ ရောက်ပြီးသော သံတောင်ကြီးကလည်း အရှေ့အရပ်သို့ ကြိတ်ကာကြိတ်ကာ ပြန်၍လာခြင်းဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာမှသံတောင်တွေ သန်းဥတုတ်သလို ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေခြင်းခံရသော်လည်း အကုသိုလ်ကံ မကုန်သမျှငုတ်စုစု ပေါ်ထွက်လျက် ဆက်ကာဆက်ကာ အကြိတ်ခံရရှာသော ငရဲ ကာလသုတ် ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
ရောရုဝ ငရဲ ရောရုဝ ငရဲ (Raurava) - မီးတောက်တို့သည် တဝုန်းဝုန်းထလျက် ငရဲသို့ကျရောက်သူတို့၏ ဒွါရ (၉) ပေါက်မှ အတင်းဝင်ရောက်လောင်ကျွမ်းသဖြင့် အလွန်အားငယ်စွာ တစာစာအော်ကြရရှာပြီး ပြင်းစွာငိုကြွေးခြင်းဖြင့် မီးတောက်မီးလျှံ အလောင်ခံနေကြရသော ငရဲ သင်္ဃာတ ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
မဟာရောရုဝ ငရဲ မဟာရောရုဝ ငရဲ (Mahāraurava) - မီးခိုးများ ငရဲတစ်လုံးခုံး ဖုံးလွမ်းနေပြီး ငရဲသို့ကျရောက်သူတို့ကို မီးခိုးများက အတွင်းအပြင်အတင်းဝင်၍ နှူးနှပ်ကြသောကြောင့် ငရဲသူ ငရဲသားတို့မှာ ဘာမှမတတ်နိုင်ကြတော့ပဲ သနားစဖွယ် အားငယ်စွာ အော်နေကြရရှာသော ငရဲ ရောရုဝ ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
တာပန ငရဲ တာပန ငရဲ (Tapana) - ငရဲသို့ကျရောက်သော သတ္တဝါများကို ထန်းလုံးလောက်ကြီးမား၍ မီးလျှံထသော သံတံကျင်၌ မလှုပ်နိုင်အောင် စိုက်ထားပြီးလျှင် ထိုသံတံမှ ထွက်သော မီးလျှံတို့က အမြဲပူလောင်စေတတ်သော ငရဲ မဟာရောရုဝ ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
မဟာတာပန ငရဲ မဟာတာပန ငရဲ (Pratāpana) - မီးလျှံထနေသော သံတောင်ကြီးနှင့် ထိုသံတောင်၏အောက်ခြေ၌ သံတံကျင်များ စိုက်ထူထားပြီး ငရဲသူ ငရဲသားများကို ငရဲထိန်းများက သံတောင်ပေါ်သို့ မတက်တက်အောင် ရိုက်နှက်၍ တင်ကြပြီး သံတောင်ပေါ်သို့ ရောက်သောအခါ ကံကြမ္မာအလျောက် လေမုန်တိုင်းပေါ်ပေါက်၍ ထိုလေမုန်တိုင်းက တောင်ခြေ၌ရှိသော တံကျင်ပေါ်ရောက်အောင် တိုက်လွှင့်ချလိုက်သဖြင့် တံကျင်အဖျား၌ ကားခနဲ စူးဝင်ခြင်းခံကြရရှာသော ငရဲ တာပန ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
အဝီစိ ငရဲ အဝီစိ ငရဲ (Avici) - အဝီစိ ဆိုသည်မှာ `အကြားမရှိ´ ဟုအဓိပွါယ်ရသည်။
အဝီဇိမှာ ငရဲခံနေရတဲ့ ငရဲသားတွေဟာ အလွန်များသဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အကြားမရှိအောင် ပူးကပ်နေကြရသည်။
မီးတောက်မီးလျှံများ အကြားမရှိပဲ ငရဲတစ်ခုလုံး မီးလျှံများ ဆက်နေပြီး ငရဲသားချင်းလည်း ဝါးကျည်တောက်အတွင်း မုန်ညှင်းစေ့ကလေးတွေ ပြည့်ကျပ်နေသကဲ့သို့ အကြားမရှိ ပြည့်ကျပ်နေအောင် ဆင်းရဲဒုက္ခ အကြားအရှိ၊ ဒုက္ခမှ လွတ်ကင်း၍ ချမ်းသာခွင့် လုံးဝမရနိုင်ဘဲ မီးလျှံ၊ သတ္တဝါ၊ ဆင်းရဲခြင်း ဤဒုက္ခသုံးမျိုးတို့ဆက်စပ်နေသော အဝီစိငရဲ ဖြစ်သည်။
ငရဲကျရာတွင် အဝီစိကိုတန်းကျသူ နည်း၏။
ကံကြီးထိုက်သူတွေလောက်သာ တန်းကျသည်။
မဟာတာပန ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
မောင်ဝိဇ္ဖာ “ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း” ဦးမြတ်ကျော်(မြန်မာစာကော်မရှင်)“၃၁ဘုံခရီးသည်” ကျမ်းကိုး Category:၃၁-ဘုံ Category:အပါယ် လေးဘုံ။
အမေဇုံမြစ်ဝ အမေဇုံမြစ်သည် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေစီးဆင်းမှု ပမာဏ အကြီးမားဆုံး မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
Tom Sterling: Der Amazonas. Time-Life Bücher 1979, 8th German Printing, p. 19 အမေဇုံမြစ်သည် ၆၈၀၀ ကီလိုမီတာ (၄၂၀၀ မိုင်) ခန့်ရှည်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံး မြစ်ဖြစ်သည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ပီရူးနိုင်ငံနှင့် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံများကို ဖြတ်သန်း စီးဆင်းလျက် ရှိသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်၏ အကြီးဆုံးမြစ်ဖြစ်သော အမေဇုံမြစ်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးမြစ်ဟုလည်း ဆိုနိုင်ပေသည်။
ထိုမြစ်ကြီးလောက် ရေလုံးထုထည်ကြီးမားသောမြစ်၊ ရေဆင်းဒေသကျယ်ပြန့်သောမြစ် ကမ္ဘာပေါ်၌မရှိချေ။
အမေဇုံမြစ်အတွင်း စီးဆင်းသောရေလုံးထုထည်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံမှ နိုင်းမြစ်၊ မြောက်အမေရိကတိုက်မှ မစ္စစ္စပီမြစ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ ယန်စီမြစ်တည်းဟူသော မြစ်ကြီးသုံးသွယ်၏ စုပေါင်းရေလုံးထုထည်ထက်ပင် ကြီးမားသေးသည်။
မြစ်အလျားတွင် မစ်စစ်စပီ-မီဇူးရီ မြစ်စဉ်စုနှင့် နိုင်းမြစ်တို့သာလျှင် အမေဇုံမြစ်ထက် ပို၍ရှည်လျားသည်။
အာဖရိကတိုက်မှ ကွန်ဂိုမြစ်သည် အမေဇုံနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်ဟု ဆိုရစေကာမူ ရေဆင်းဒေသအကျယ်အပြန့်၌ အမေဇုံက ကွန်ဂိုထက် ထက်ဝက်ခန့်ပို၍ကျယ်ဝန်းသည်။
အမေဇုံ၏ရေဆင်းဒေသသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ခြောက်ပုံငါးပုံခန့်ရှိလေသည်။
အမေဇုံမြစ်သည် တောင်အမေရိကတိုက်ကို အရှေ့မှ အနောက်သို့ဖြတ်သန်းလျက် လတ္တီတွဒ်မျဉ်းကြောင်းတစ်ခုတည်း အတွင်း၌တည်ရှိပေရာ အခြားကမ္ဘာ့မြစ်ကြီးများ၌ တွေ့ရခဲသော အချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မြစ်အလျားသည် မိုင်ပေါင်း ၃,၉ဝဝ ကျော်ရှိ၍ မြစ်ဝသည် မိုင် ၁၅ဝ ခန့်ကျယ်သည်။
မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်တွင်လည်း အချို့အရပ်၌ မြစ်ဝှမ်းအလွန်ကျယ်၍ ကမ်းတစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက်ပင် မမြင်နိုင်ဘဲ ပင်လယ်ကြီးတမျှကျယ်ပြန့်သော ရေပြင်ကျယ်ကြီးဖြစ်နေပေသည်။
အမေဇုံမြစ်သည် မာရာနွန်မြစ်နှင့် အူးကာယားလီမြစ် တို့ ပေါင်းဆုံရာမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မာရာနွန်မြစ်သည် ပီရူးနိုင်ငံ လီမာမြို့အနီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေမှ မိုင် ၆ဝ ခန့် သာကွာဝေးသော အန်းဒီးတောင်တန်း၌ မြစ်ဖျားခံ၍ ပီးရူးနိုင်ငံအတွင်းရှိ အီကီးတိုးမြို့၏ အထက်နားတွင် အူးကာယားလီမြစ် နှင့်ပေါင်းဆုံပြီးလျှင် အမေဇုံမြစ်အဖြစ်စီးဆင်းသည်။
ယင်းသို့ စီးဆင်းရာ၌ ဘရာဇီးနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း အပူပိုင်းသစ်တောများကို ဖြတ်၍ အရှေ့ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းရာ အမေဇုံမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ကျွန်းတစ်ကျွန်းဖြစ်သော မားရဇိုးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်မှနေ၍ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်၌ မြစ်ကြီးမြစ်ငယ် စုစုပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်ခန့်သည် အမေဇုံမြစ်မကြီးထဲသို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံကြသည်။
ထိုမြစ်ကြီး၏ မြစ်လက်တက်အချို့သည် မိုင် ၁ယဝဝဝ ခန့်ပင် ရှည်လျားကြသည်။
အမေဇုံ၏မြစ်လက်တက်များအနက် ထင်ရှားသောမြစ်ကြီးများမှာ ဇူးရူးယာမြစ်၊ ဇပူးရမြစ်၊ နေးဂရိုးမြစ်၊ မဒီးရမြစ်၊ တပတော့မြစ်၊ ပူးရူးမြစ်၊ ရှင်းဂူးမြစ် စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
အမေဇုံမြစ်သည် မြေနိမ့်မြေပြန့်တစ်လျှောက် စီးဆင်းသဖြင့် ရေစီးနှေးသည်။
ရေစီးနှေးလှသဖြင့် အချို့နေရာတွင် မြစ်ကြီးတစ်မြစ် စီးဆင်းနေသည်ဟုမထင်ရဘဲ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ရေအိုင်ကြီးတစ်ခုသဖွယ် ထင်မြင်ရလောက်အောင်ပင် ရေငြိမ်နေသကဲ့သို့ရှိသည်။
ယင်းသည် ခြောက်သွေ့သောရာသီတွင် တစ်နာရီလျှင် တစ်မိုင်ခွဲနှုန်းစီး၍ မိုးကာလရေများချိန်တွင်ပင် သုံးမိုင်နှုန်းမျှသာစီးလေသည်။
ပီရူးနိုင်ငံမှ စီးလာ၍ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင်းသို့ဝင်သည့်နေရာ၌ မြေပြင်သည် ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ပေ ၃ဝဝ ခန့်သာ မြင့်သည်။
အတ္တလန္တိတ်ကမ်းခြေမှ မိုင် ၁ဝဝဝ ဝေး၍ ဘရာဇီးနိုင်ငံအတွင်းရှိ မနော့မြို့တွင် မြေပြင်သည် ၁၃၅ ပေမျှသာ မြင့်တော့သည်။
လပြည့်နေ့တိုင်း ပင်လယ်မှဒီရေသည် အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် မြစ်ဝတွင်းသို့ ဆန်တက်ဝင်ရောက်လာလေရာ အထက်မှ အောက်သို့ စုန်ဆင်းလာသော ရေစီးနှင့်တွေ့သောအခါ ပေ ၃ဝ ခန့်မြင့်မားသော ဒီဗိုးခေါ်လှိုင်းတံပိုးများသည် ရေတံတိုင်းကြီးသဖွယ် မြင့်မောက်ဖြစ်ပေါ်၍ မြစ်ဝမှ မိုင် ၄ဝဝ ခန့်အတွင်းရေစီးသည် ရေစုန်မဟုတ်တော့ဘဲ ရေဆန်ဖြစ်သွားသည်။
ဒီဗိုးတက်လာ၍ မြည်ဟီးသည့်အသံများကို ငါးမိုင်ခန့်ဝေးသောအရပ်မှပင် ကြားကြရသည်။
အမေဇုံမြစ်ရိုးတစ်လျှောက်၌ နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့သည် အချိန်မှန်ဖြစ်တတ်သော ဒီဗိုးတက်ခြင်းနှင့် ဇွန်လတွင် အထက်အညာမှ ရေတိုး၍ မြစ်ရေလျှံခြင်းတို့ကို သိနားလည်နေကြသဖြင့် ထိုအချိန်အခါများတွင် ဘေးလွတ်ရာအရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြပြီးလျှင် အန္တရာယ်ကင်းလောက်သည့်အခါမှ မိမိတို့နေရပ်သို့ ပြန်လာလေ့ရှိကြသည်။
ထိုအင်ဒီးယန်းများက ဒီဗိုးတက်ခြင်းကို ပိုရိုရော့ကာဟုခေါ်သည်။
အီကီတိုးမြို့မှ အတ္တလန္တိတ်ကမ်းခြေအထိ မိုင် ၂ဝဝဝ ကျော်ခန့် မြစ်အလျားအတွင်း၌ မိုးရာသီတွင် အမေဇုံမြစ်၏ ပျမ်းမျှရေအတိမ်အနက်မှာ ပေ ၁၂ဝ မှ ၁၅ဝ ခန့်ဖြစ်သည်။
မိုးရေကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပင်လယ်ဒီရေတက်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ သဲသောင်များနေရာပြောင်းပေါ်ထွန်းတတ်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေအတိမ်အနက် အမျိုးမျိုးဖြစ်ပေါ်သည်။
အမ္မဇုန်၏ သင်္ဘောဆိပ်မြို့ကြီးဖြစ်သော မနော့မြို့တွင် တစ်ရာသီ၌ သုံးပေမျှသာရေနက်သော်လည်း နောက်တစ်ရာသီတွင် ၇၅ ပေခန့် ရေနက်ပြန်သည်။
ယင်းသို့ ရေအတိမ်အနက်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲမှုကြောင့် မီးသင်္ဘောများမှ ကုန်တင်ကုန်ချအတွက် ရေပေါ်ဆိပ်ခံဘောတံတားများကို အသုံးပြုရလေသည်။
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများသည် ဒီဗိုးတက်ချိန်နှင့် မကြုံကြိုက်စေရန် မားရဇိုးကျွန်းတောင်ဘက်နှင့် ပါရာမြစ်ခေါ် ရေလက်ကြားတစ်ခုအတွင်းမှနေ၍ အမေဇုံမြစ်ဝအတွင်းသို့ဝင်ပြီးလျှင် ပင်လယ်ဝမှ မိုင် ၁ဝဝဝ ကျော်ခန့်ဝေးသော မနော့သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့အထိ ရေနည်းသည့်အချိန်၌ပင် ဆန်တက်နိုင်ကြသည်။
အခြား သင်္ဘောကြီးငယ်တို့မှာမူ အီကီတိုးမြို့၏ အထက်အထိ ဆန်တက်နိုင်ကြသည်။
အမေဇုံမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင်မိုးကောင်းလှသည်။
ထို့ကြောင့် နိုဝင်ဘာလမှ မေလအထိ မြစ်ရေလျှံတတ်သည်။
မြေနိမ့်မြေပြန့်ဒေသဖြစ်သဖြင့် လျှံသောမြစ်ရေတို့သည် မြစ်ကမ်းဘေးရှိ သစ်တောများအတွင်းသို့ မိုင်ပေါင်းများစွာစီးဝင်သည်။
အချို့နေရာများတွင် ကမ်းပါးစောက်များရှိသဖြင့် ထိုအရပ်ရှိ မြို့ရွာများမှာ ရေဘေးမှကင်းလွတ်ကြလေသည်။
အမေဇုံမြစ်တွင် ငါးအမျိုးပေါင်း ၇၅ဝ ထက်မနည်းရှိသည်။
မြစ်ဝေလငါးဟုခေါ်သော ငါးကြီးတစ်မျိုးသည် တစ်ကောင်လျှင် အလေး ပေါင် ၄ဝဝ ကျော်ရှိ၍ ကမ္ဘာပေါ်၌အကြီးဆုံးသော ရေချိုငါးမျိုးဖြစ်သည်။
ငါးအမျိုးမျိုးအပြင် ကမ္ဘာလိပ်ကြီးများနှင့် မိကျောင်းအမျိုးမျိုးတို့လည်း ပေါများလှသည်။
မြစ်ကမ်းဘေးတစ်လျှောက် သစ်တောများအတွင်းဝယ် အသွေးအရောင်စုံလင်သော်လည်း အသံမသာယာသော ကျေးငှက်သာရကာအမျိုးမျိုး၊ မရေမတွက်နိုင်အောင် များပြားလှသော မျောက်အမျိုးမျိုးတို့ကို တွေ့ရသည်။
တောနက်ပိုင်းတွင်မူ ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်များနှင့် ခြင် ယင် မှက်တို့ ထူပြောလှပေသည်။
ကိုလံဘတ်နှင့်အတူ မြေသစ်ရေသစ်ရှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် လိုက်ပါခဲ့ဖူးသူ စပိန်လူမျိုး ယားနျတ်ပင်ထုန်သည် ခရစ် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်၌ အမေဇုံမြစ်ဝသို့ရောက်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ဒီဗိုးတက်ချိန်နှင့်ကြုံသဖြင့် မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ဝင်ရောက်စူးစမ်းလေ့လာမှု မပြုနိုင်ခဲ့ချေ။
နှစ်များမကြာမီပင် စပိန်လူမျိုး ဖရန်စစ္စကိုပီဇာရိုး၏ မြေသစ်ရေသစ်ရှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဖရန်စစ္စကို အိုးရေလယားနားသည် ပီဇာရိုးနှင့်အတူ တောင်အမေရိကတိုက်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ရာမှ ၁၅ဝ၄ ခုနှစ်တွင် အမေဇုံမြစ်ကို အန်ဒီးတောင်တန်းမှသည် မြစ်ဝတိုင်အောင် စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။
အမေဇုံမြစ်ဟုခေါ်တွင်ခဲ့ရခြင်း အကြောင်းမှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။