kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရှေးမြန်မာမင်းတို့လက်ထက်၌ စစ်ဘက်ရာထူးများကို ခန့်ထားစီရင်စေသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
စစ်ဘက်ရာထူးများ တပ်ဖွဲ့ပုံကို အမျိုးမျိုးတွေ့ရသည်။
ဆင်ဖြူများရှင်လက်ထက် ဇင်းမယ်သို့ချီရာတွင် - လူ ၁၀ လျှင် အကြပ် ၁ အကြပ် ၁၀ လျှင် တပ်မှူး ၁ တပ်မှူး ၁၀ လျှင် စစ်ကဲ ၁ စစ်ကဲ ၁၀ လျှင် တပ်မင်း ၁ ခန့်သည်။
လက်ဝဲနော်ရထာ။
"ဇင်းမယ်ချီအရေးတော်ပုံ"။
"... လူဆယ်ယောက်လျှင် တကြပ်၊ ဆယ်ကြပ်ကို တပ်မှူးတယောက်၊ ဆယ်တပ်မှူးကို စစ်ကဲတယောက်၊ စစ်ကဲဆယ်ယောက်ကို တပ်မင်းတယောက်စီ ခန့်၍ ..." ထိုသင်းဖွဲ့ပုံအရ တပ် ၁ တပ်တွင် လူ ၁၁၀ ရှိကြောင်း သိရ၏။
အလောင်းမင်းတရားလက်ထက် စုဖွဲ့ပုံမှာ - လူ ၁၀ လျှင် အကြပ် ၁ အကြပ် ၁၀ လျှင် အမတ် ၁ အမတ် ၁၀ လျှင် တပ်မှူး ၁ တပ်မှူး ၁၀ လျှင် ဗိုလ် ၁ ဗိုလ် ၁၀ လျှင် နတ်ရှင် ၁ နတ်ရှင်မှာ အလောင်းမင်းတရားကို ရည်၏။
လက်ဝဲသုန္ဒရ။
"နန္ဒိသေနပျို့"။
"... ရဲမက်ပေါင်းမြောက် တကျိပ်ယောက်မူ တယောက်တည်းအပ် အကြပ်တသီး တင်တံ့ပြီးမှ အကြီးရွေးယူ အကြပ်လူတွင် အုပ်သူအမတ် တယောက်မှတ်၍ အမတ်ဆယ်ဦး တတပ်မှူးတည့် တပ်မှူးဆယ်ကို ဗိုလ်တဗိုလ်တည့် ဆယ်ဗိုလ်တွင်ချုပ် နတ်ရှင်အုပ်မှ ..." အထက်ဖွဲ့စည်းပုံအရ တပ် ၁ တပ်တွင် လူ ၁,၁၁၁ မျှ ဖြစ်နေ၏။
ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် - လူ ၁၀ လျှင် အကြပ် ၁ အကြပ် ၁၀ လျှင် သွေးသောက် ၁ သွေးသောက် ၁၀ လျှင် တပ်မှူး ၁ သတ်မှတ်ကာ တပ်မှူးများအနက်မှ တဦးကို တပ်ဗိုလ်ခန့်၍ စစ်ကဲ ၂၊ နားခံ ၂၊ တပ်ရေး ၂ တွဲဖက်စေကြောင်း မုံရွေးဆရာတော် ရေးသည်။
မုံရွေးဆရာတော်။
"ကုသပျို့သစ်"။
"... ဆယ်ယောက်တကြပ် ဆယ်ကြပ်ရှိလျှင် သွေးသောက်တင်မှ အားအင်တောင်လောက် ဆယ်သွေးသောက်ကို တယောက်တပ်မှူး ရာထူးသီးသန့် တပ်ဗိုလ်ခန့်၍ သက်စွန့်ဝံ့ရဲ စစ်ကဲဘယ်ညာ တဲယာနာခံ စီမံစုဝေး တပ်ရေးနှစ်ယောက် ခန့်မြှောက်မလပ် ဗိုလ်တတပ်ရံ တစံတနည်း ဖွဲ့စုစည်း၍ ..." တပ် ၁ တပ်လျှင် အထက်နည်း ၁,၁၁၁ ဖြစ်သည်။
သို့သော် မဟာဗန္ဓုလထုတ်ပြန်သော အမိန့်တော်ဆင့်စာတွင်မူ လူ ၅ လျှင် အိုးစား ၁ အိုးစား ၂ လျှင် အကြပ် ၁ အကြပ် ၅ လျှင် သွေးသောက် ၁ သွေးသောက် ၂ လျှင် တပ်မှူး ၁ တပ်မှူး ၅ လျှင် ဗိုလ် ၁ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ပါသည်။
ဦးတင်။
"မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း"၊ စတုတ္ထတွဲ။
စာ ၂၃၈။
"... တပ်စည်းကြပ်သည့်ကာလ ၅ ယောက်ကို တအိုးစားဖွဲ့ ... ၂ အိုးစားလျှင် အကြပ် ၁။
... ၅ ကြပ်လျှင် တသွေးသောက် အုပ်ကွပ်ခန့်ထား။
၂ သွေးသောက်လျှင် တပ်မှူး ၁ အုပ်ကွပ်ခန့်ထား။
၅ တပ်မှူးလျှင် ဗိုလ် ၁ အုပ်ကွပ်ခန့်ထား ..." အင်အားမှာ တပ် ၁ တပ်လျှင် ၁၁၁ သာ ရှိ၏။
ထောင်သင်းမှူးကြီး ထောင်သင်းမှူး ၁၀ ယောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်ပြီး လက်အောက်တွင် လူ ၁၁,၃၂၀ ရှိသည်။
ထောင်သင်းမှူး ဗိုလ် ၂ ယောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်ပြီး လက်အောက်တွင် လူ ၁,၁၃၂ ရှိသည်။
ဗိုလ် တပ်မှူး ၅ ယောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်ပြီး လက်အောက်တွင် လူ ၅၆၅ ရှိသည်။
၅ ယောက်လျှင် တဗိုလ်ထားသော်လည်း အင်အားနည်းသော ကင်းထားတပ် ကုလားပျိုတပ် စသော တပ်များတွင် တပ်မှူး ၁ ယောက် ၂ ယောက်သာ ရှိသော်လည်း ဗိုလ်ခန့်သည့် ချွင်းချက်ရှိ၏။
၎င်းအပြင် တပ်ရေး (တပ်စာရေး) ၁၊ နားခံ ၁ တွဲခန့်သဖြင့် တပ်တခုတွင် ဗိုလ်အပါအဝင် လူ ၅၆၈ ရှိသည်ဟု တွက်ရ၏။
သို့သော် ငါးရာတပ်သာ ခေါ်သည်။
စစ်ပြင်သော် ဗိုလ်မှာ ရွှေထီးအလယ်လေးသစ်လှပ် ရသည်။
ရွှေထီးပိန်းရသည်လည်း ရှိ၏။
တပ်ဗိုလ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တပ်မင်းကလေးဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။
တပ်မှူး တပ်မှူး သည် သွေးသောက် ၂ ယောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်ပြီး လက်အောက်တွင် လူ ၁၁၂ ရှိသည်။
မင်းသားငယ်များ ဆွေတော်မျိုးတော်များကို မြင်းတပ်တွင် ဤရာထူးဖြင့် စပေးလေ့ ရှိ၏။
မြင်းမှူးမင်းသား ခေါ်သည်။
ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ပုံနှိပ်တိုက်။
သွေးသောက်ကြီး သွောက်ကြီး ဟူ၍ အတိုကောက်ရေးလေ့ရှိသော သွေးသောက်ကြီးသည် အကြပ် ၅ ယောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်ပြီး လက်အောက်တွင် လူ ၅၅ ရှိသည်။
စစ်ပြင်သော် သွောက်ကြီးမှာ ထီးနီ ၁၊ ငွေဓား ၁ ရ၏။
တပ်ချီလျှင် မြင်းစီး၍ လိုက်ရသည်။
အကြပ် ၂ အိုးစားခေါ် လူ ၁၀ ကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်သည်။
စစ်ပြင်သော် အကြပ်ကို ဆော်မောင်းတခု ထုတ်ပေး၏။
အိုးစားကြီး ကျန်တပ်သား ၄ ယောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသူကို အိုးစားကြီး ခေါ်သည်။
တပ်သား တပ်သားသည် သင်းဖွဲ့ရာတွင် အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။
တပ်သား ၅ ယောက်ကို ပေါင်းကာ တအိုးစား ဖွဲ့သည်။
တပ်သားဖြစ်ရန် ကာယဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်မှာ မျက်စေ့ မှုန် မွဲ တိမ် မျက်ခမ်းစပ် မရှိခြင်း၊ ပန်းနာ မရှိခြင်း၊ ဒူလာအားကြီးမှု မရှိခြင်း၊ ကြက် ဝက် မှင်တက်ရောဂါ (ကြက်ရူးပြန် ဝက်ရူးပြန်) မရှိခြင်း၊ ခြေသိမ်လက်သိမ် မဖြစ်ခြင်း၊ ကိုယ်ထက် ဒူးရှည်ပေါင်ရှည် မဖြစ်ခြင်း၊ အိပ်ရာယောင်ယမ်း မဖြစ်ခြင်း၊ အသက် ၂၀-၅၀ ကြား ဖြစ်ခြင်းတို့တည်း။
စစ်ဘက်ရာထူးဝင် အခေါ်အဝေါ်များ တပ်မင်း စစ်မက်ဖြစ်ပွားသောအခါ ဆင့်ဆိုသောအင်အားနှင့်အတူ ချီလာရသော မြို့စားနယ်စား စော်ဘွားတို့ကို တပ်မင်း ခေါ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဆင်ဖြူများရှင်လက်ထက်တွင် ပိဿလောက်မြို့အား လုပ်ကြံမည်ဟူ၍ လင်းဇင်းမင်း ချီလာသည်ကို ကြားလျှင် တပ် ၆ တပ် စီရင်သည်။
ယင်းတပ်တို့မှာ မိုးညှင်းစော်ဘွားတပ်၊ မိုးကောင်းစော်ဘွားတပ်၊ မိုးမိတ်စော်ဘွားတပ်၊ အုန်းဘောင်စော်ဘွားတပ်၊ ညောင်ရွှေစော်ဘွားတပ်၊ မိုးနဲစော်ဘွားတပ်တို့ ဖြစ်ပြီး တပ်တခုစီတွင် ဆင် ၁၀၀၊ မြင်း ၁၀၀၀၊ စစ်သည်သူရဲ ၁၀၀၀၀ ပါသည်။
မှန်နန်းမဟာရာဇဝင် ယင်းသို့ စီရင်၍လာသော စော်ဘွားတို့ကို တပ်မင်း ခေါ်ရ၏။
တပ်ပေါင်းစား တပ်မင်း၏လက်အောက်ခံတပ်အဖြစ် ပါဝင်သော တပ်ပေါင်းတို့ကို ခေါင်းဆောင်သည့် မြို့စားငယ်စော်ဘွားငယ်တို့ကို တပ်ပေါင်းစား ခေါ်သည်။
ဗိုလ်မှူး မြန်မာနယ်တွင် မြို့ဝန်မြို့စားများ ထားကာ အုပ်ချုပ်ပြီး ရှမ်းနယ်တွင် စော်ဘွားတို့ ကြီးမှူးသည်။
သို့သော် စော်ဘွားတို့အထက်တွင် မြန်မာအရာရှိကြီးတဦး ခန့်ထားတတ်သည်။
ယင်းရာထူးကို ဗိုလ်မှူး ခေါ်၏။
"မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း"၊ ဒုတိယတွဲ။
အခန်းငယ် ၂၃၂။
"... စော်ဘွားများအထက်က ဗိုလ်မှူးခေါ်သော အရာရှိကြီးများ သီးခြားရပ်တန့် အုပ်ချုပ်ရမြဲ ဖြစ်သည် ..." ရှမ်းနယ် စစ်ကဲများအပေါ်၌လည်း ဗိုလ်မှူး ၁ ဦးခန့်ကာ အုပ်ချုပ်ပြီး မင်းညီမင်းသား ဝန်ကြီးဝန်ထောက်တို့ကို ခန့်လေ့ရှိသည်။
စစ်ကဲ ဗိုလ်သော်လည်းကောင်း၊ ဝင်းမှူးသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ထောက်သော်လည်းကောင်း၊ တပ်ရုံးရှိရာမြို့များသို့ သွားရောက်အုပ်ချုပ်ရပါက ထိုအရာရှိကို စစ်ကဲ ခေါ်သည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းနယ် ၌ တပ်ရုံး ၃၊ ဗမာနယ်တွင် တပ်ရုံး ၁၀ ခွဲခြားအုပ်ချုပ်သဖြင့် စစ်ကဲ ၁၃ ယောက် ရှိသည်။
ဗဟိုပုံနှိပ်တိုက်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်(三国時代) ()ဆိုသည် ဂိုဂူလျော၊ ပက်ကျဲ၊ ရှီလာဟူ၍ ပြည်ထောင် ၃ ခု ကွဲခဲ့သည့်ကာလကို ရည်ညွှန်းသည်။
Peterson, Mark, 1946- (2010). A brief history of Korea. ISBN 978-1-78785-286-0. ဂိုဂူလျောသည် နောက်အခါ ဂိုလျောဟူ၍ ဖြစ်လာပြီး ယနေ့ ကိုရီးယားဟူသော ဝေါဟာရ၏ အရင်းတည်ရာလည်း ဖြစ်သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅၇ နှစ်မှ ခရစ်တော်ပေါ်ပြီး ၆၆၈ ခုအထိဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေါ်သော်လည်း မြောက်ပိုင်း မန်ချူးရီးယားအနီးတွင် ဒုံယီ၊ တောင်ပိုင်း၌ အုတ်ဂျို၊ ဘူယို စသော အင်အားကောင်းသော ပြည်ထောင်ငယ်တို့အပြင် အခြား ခွဲထွက်ပြည်ထောင် ၇၈ ခုမျှ ရှိခဲ့သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်တွင် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အပြင် မန်ချူးရီးယား၏တဝက်မျှကိုပင် ပိုင်သည်။
Kotkin, Stephen; Wolff, David (2015-03-04). Rediscovering Russia in Asia: Siberia and the Russian Far East: Siberia and the Russian Far East. Routledge. ISBN 9781317461296. တောင်ပိုင်းရှိ ပတ်ဂျီနှင့် ရှီလာတို့မှာ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တောင်ပိုင်းနှင့် တမ္မနာ (ယနေ့ ဂျယ်ဂျူးကျွန်း) တို့ကို အုပ်ချုပ်ပြီး ဂိုဂူလျောမှာ လျောင်ဒုံကျွန်းဆွယ်၊ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် မန်ချူးရီးယားမြေတို့ကို ပိုင်သည်။
၇ ရာစုတွင် တရုပ်မှ ထန်မင်းဆက်အကူအညီဖြင့် ရှီလာသည် ပတ်ဂျီနှင့် ဂိုဂူလျောတို့ကို အောင်နိုင်ကာ ကိုရီးယားပြည်ကို တစုတစည်းတည်းဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
တပြည်လုံးကို ရပြီးနောက် ထန်မင်းဆက်က စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးဖြင့် အုပ်ချုပ်ရာ ရှီလာပြည်က ပြန်တွန်းလှန်သဖြင့် ရှီလာ-တန်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ရှီလာတပ်များက ၆၇၆ ခုတွင် အပြီးတိုင် တွန်းလှန်နိုင်သဖြင့် နှောင်းကာလကို ပေါင်းစည်းသောရှီလာပြည် သို့မဟုတ် ရှီလာခေတ်နှောင်း (၆၆၈-၉၃၅) ဟု ခေါ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
thumb|ဂျဲဂျူကျွန်းအား ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံဖြင့် မြင်ရစဉ် ဂျဲဂျူကျွန်း(済州岛) () သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
ဂျဲဂျူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပြည်နယ်တွင် ရှိပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ၁၈၃၃.၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်သည်။
“120417(조간)_2012년도_지적통계연보_발간(지적기획과1)” (HWP). April 16, 2012. The total area of the Jeju Special Self-Governing Province is 1,849 km. တောင်ကိုရီးယားမြေ၏ ၂% မျှ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ စစ်တမ်းအရ လူဦးရေ ၆၇၀,၀၀၀ မျှ နေထိုင်သည်။
Ministry of Public Administration and Security, September 30, 2020. At the end of September 2020, the total resident registration population of Jeju Special Self-Governing Province is 672,948, of which 4,000 reside in attached books such as Chuja Islands and Udo Island. ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အစွန် ကိုရီးယားရေလက်ကြားတွင် ရှိပြီး (တောင်)ဂျိုလာပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်တွင် ဖြစ်သည်။
ဂျဲဂျူပြည်နယ်ရှိ ဂျဲဂျူကျွန်းသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ တခုတည်းသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပြည်နယ်လည်း ဖြစ်၏။
လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂ သန်းခန့်က မီးတောင်ပေါက်ကာ ဖြစ်လာသောကျွန်းဖြစ်သည်။
"Jeju Island". Business Traveller. February 2011. ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်လည်း ဖြစ်သည်။
"UNESCO names World Heritage sites". BBC News. June 28, 2007. ကျွန်းပေါ်၌ ရာသီဥတုမျှတပြီး ဆောင်းကာလ၌ပင် ၀ ဒီဂရီဆဲလစီးယပ်အောက် မကျ‌ပေ။
ဂျဲဂျူကျွန်းသည် ကျော်ကြားသော အားလပ်ရက်အပန်းဖြေရာဖြစ်ပြီး ကျွန်း၏စီးပွားရေးတွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းကလည်း အတော်အသင့် ထောက်ပံ့နေသည်။
သိင်္ဃသူ ဟူသည်မှာ ရှေးမြန်မာမင်းလက်ထက် မင်းသားတို့ကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသော ဘွဲ့အမည်တခု ဖြစ်သည်။
ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်ပုံ သိင်္ဃသူ သည် သိင်္ဃ နှင့် သူရ ဟူသော ပါဠိဝေါဟာရ ၂ ခုကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သိင်္ဃ သည် သီဟကို မြန်မာမှုပြုခြင်းဖြစ်ပြီး ရဲရင့်ခြင်းဟု အနက်ရသည်။
မဟာဇေယသင်္ခယာ။
"ဝေါဟာရလီနတ္တဒီပနီ"။
ဟံသာဝတီစာပုံနှိပ်တိုက်။
၁၉၆၃၊ ဇူလိုင်။
စာ ၃၂၂။
"... မိဿသိင်္ဃဓနုမာသေ ဟူ၍ ဗေဒင်ကျမ်းတွင် ဟအက္ခရာ ဃပြုကြောင်း ..." သူရ သည်လည်း အနက်တူသော စကားလုံးပင် ဖြစ်၏။
အချို့သူတို့မှာ သိခါ မှဖြစ်သော သိင်္ခနှင့် လွဲကာ သိင်္ခသူ ဟု ရေးတတ်၏။
သိခါမှာ ဦးစွန် သို့ သျှောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။
ဦးဟုတ်စိန်။
"ပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်"။
ပိဋကဗျူဟာအဖွဲ့။
စာ ၁၀၃၃။
သိင်္ခသူရေးက သျှောင်ဖြင့်ရဲရင့်သူဟု မရမကအနက်ယူသော် သင့်နိုင်သည်။
သိင်္ဃသူဘွဲ့ခံများ သိင်္ဃသူ (ကျစွာမင်း သား) အစောဆုံးတွေ့ရသော သိင်္ဃသူဘွဲ့ခံမှာ ကျစွာမင်း၏ သားတော်တပါး ဖြစ်သည်။
သူ၏သမီး ရေးထိုးသော သိင်္ဃသူ့သမီးကျောက်စာမှာ ဆုတောင်းပုံလှသဖြင့် ထင်ရှား၏။
သိင်္ဃသူ (တောင်တွင်း သီဟပတေ့ သား) တောင်တွင်း သီဟပတေ့ သား စောနှောင်းသည်လည်း သိင်္ဃသူဘွဲ့ ခံသည်။
ဖခင်ရှိစဉ် စကုကိုစား၍ သိင်္ဃသူဘွဲ့ခံသော်လည်း မည်သူပေးကြောင်း မသိရ။
"မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး"၊ ဆဋ္ဌမတွဲ၊ တတိယအကြိမ်။
၁၉၉၂၊ ဒီဇင်ဘာ။
စာ ၃၉၈။
"ထိုအခါ ငနွယ်ကုန်စား ဘယကျော်သူ ခြားနားလေ၏။
တောင်တွင်းကြီးစား သီဟပတေ့လည်း ခြားနားလေ၏။
စကုစား သိင်္ဂသူလည်း ခြားနားလေ၏။
..." သိင်္ဃသူ (စကုစား သိင်္ဃသူ သား) သိင်္ဃသူငယ်ဟု ရာဇဝင်များတွင် ရေးခြင်းခံရသူမှာ အထက် သိင်္ဃသူ စောနှောင်း သား ဖြစ်၏။
မင်းကြီးစွာ၏ သမီးနှင့်လက်ထပ်သူဖြစ်၍ ဤဘွဲ့ကို မင်းကြီးစွာပေးကြောင်း ယုံကြည်ရသည်။
အဲလ်ဘာ့တပ်စ် မာ့ဂ်နပ်စ် (သို့) အယ်လ်ဘာ့တွတ်စ် မာ့ဂ်နွတ်စ် ( (c. 1200 – 15 November 1280) သည် ဂျာမန် ကတ်သလစ် စိန့်ဒါမီနီကန်ဂိုဏ်းဝင် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါး၊ ဒဿနပညာရှင်၊ သိပ္ပံဆရာ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်း၏ သူတော်စင်အဖြစ် ချီးမြှောက်ခံရသူ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကြီးကျယ်သော သူတော်စင် အဲလ်ဘာ့တပ်စ် (Saint Albert the Great) (သို့) ကိုလုံးမြို့မှ အဲလ်ဘာ့ (Albert of Cologne) ဟူ၍လည်း သိရှိကြသည်။
၎င်း၏ အသက်ရှင်နေထိုင်ခဲ့သော သက်တမ်းအတွင်း Doctor universalis နှင့် Doctor expertus ဟူ၍လည်းကောင်း အသက်ကြီးပိုင်းတွင် မာ့ဂ်နပ်စ် (Magnus) တပ်၍လည်းကောင်း သိရှိကြလေသည်။
James A. Weisheipl နှင့် Joachim R. Söder တို့ကဲ့သို့ ပညာရှင်များက ၎င်းကို အလယ်ခေတ်တွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ဂျာမန် ဒဿနပညာရှင်၊ (ခရစ်ယာန်)ဘာသာရေးပညာရှင်ဟု ညွှန်းဆိုခဲ့ကြသည်။
Joachim R. Söder, "Albert der Grosse – ein staunen- erregendes Wunder," Wort und Antwort 41 (2000): 145; J.A. Weisheipl, "Albertus Magnus," Joseph Strayer ed., Dictionary of the Middle Ages 1 (New York: Scribner, 1982) 129. ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက ၎င်းကို "Doctor of the Church" ဘွဲ့ရ (၃၆ ဦးထဲက) တစ်ယောက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၂၈၀ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် ဒဿနပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင်များ။
ရော်ဂျာ ဘေကန် (, ;"Bacon" entry in Collins English Dictionary. (သို့) , Rogerus ဟုလည်းသိရှိ; ) သည် အလယ်ခေတ် အင်္ဂလိပ် ဒဿနပညာရှင်၊ စိန့်ဖရန်စစ်ဂိုဏ်းဝင် ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်၍ အခြေစိုက်ဒဿန (ကိုယ်တွေ့မျက်မြင်)မှတစ်ဆင့် သဘာဝတရားကို လေးနက်စွာလေ့လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၎င်းကို ခရစ်ယာန်ဝါဒကို အကျိုးပြုသဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရသော ဒေါက်တာ မစ်ရာဘစ်လစ် (Doctor Mirabilis) အဖြစ်လည်း သိရှိကြသည်။
ခေတ်သစ်အစပိုင်းတွင် ၎င်းကို စုန်း (မှော်/စုန်းပညာတတ်သူ) ဟု ယူဆခဲ့ကြပြီး စက်ယန္တရား (သို့) အောက်လမ်းပညာဖြင့် လုပ်ဆောင်ထားသည့် ကြေးစက်ရုပ် (brazen head) ဇာတ်လမ်းဖြင့် အဓိက ထင်ပေါ်ခဲ့သူဖြစ်လေသည်။
ရံခါတွင် ဘေကန်ကို (အဓိကအားဖြင့် ၁၉ ရာစုမှစတင်ကာ) ခေတ်သစ် သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းကို ဥရောပသားများ၌ အစောဆုံးထောက်ခံအားပေးသူများထဲကတစ်ဦးဟူ၍ ဂုဏ်ပြုကြသည်။
ဘေကန်သည် အီဘင်း အယ်လ်ဟေးသမ် (Ibn al-Haytham) ၏ အခြေစိုက်ဒဿနအား အရစ္စတိုတယ်ရေးသည်ဟုဆိုနိုင်သော စာပေများကို စူးစမ်းရာ၌ အသုံးချခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ခန့်မှန်းခဲ့မည့် ရလဒ်များနှင့် ၎င်းတွေ့ရှိရသော ရလဒ်များသည် မတူညီသောအခါ ထိုသို့ ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် စစ်ဆေးစမ်းသပ်မှု၏ အရေးပါမှုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
၎င်း၏ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လက်ရာများသည် ဘုံသဒ္ဒါ (universal grammar) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြမှု အစောပိုင်းကျခြင်းကြောင့် အရေးပါ၍ ကောင်းမွန်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြ၏။
ခရစ်ယာန်ရိုးရာစဉ်လာကျမ်းစာများမှ ရရှိသော စမ်းသပ်မှုဆိုင်ရာ အသိပညာ ဗဟုသုတများစွာဖြင့် ဘေကန်သည် အမှန်စင်စစ် အလယ်ခေတ်၏ အတွေးခေါ်သမားဖြစ်သည်ဟု ၂၁ ရာစု ပြန်လည်အကဲခတ်ဆန်းစစ်ခြင်းများက ဆိုသည်။
အလယ်ခေတ် တက္ကသိုလ်များ၏ သင်ရိုးကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကာ ထိုခေတ်၏ တက္ကသိုလ် ရိုးရာသင်ရိုးများထဲသို့ 'အလင်းနှင့်အမြင်ဆိုင်ရာပညာရပ်' (optics) ကို ထည့်သွင်းသည့် အချိန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘေကန်၏ ပဓာနလက်ရာ အိုပပ်စ် မာဂျပ်စ် (Opus Majus) ကို ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ တောင်းဆိုမှုဖြင့် ၁၂၆၇ တွင် ရောမရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်း ကလဲမန့်ဆီသို့ ပို့ပေးခဲ့ရသည်။
ယမ်းမှုန့်သည် တရုတ်ပြည်တွင် စတင်တည်ထွင်ခဲ့သော်လည်း ဥရောပ၌ ထိုဖော်မြူလာကို ပထမဆုံး မှတ်တမ်းပြုခဲ့သူမှာ ဘေကန်ပင်ဖြစ်လေသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် ဒဿနပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင်များ။
ဗိုလ်မှူးကြီး ငွိအန့်ထိုင်နမ်း ( ) သည် ဗီယက်နမ်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အရာရှိတဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ဗီယက်တယ်လုပ်ငန်းစု၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသည်။
သက်မွေးလမ်းကြောင်း ငွိအန့်ထိုင်နမ်းသည် ဗီယက်တယ်ကို ၂၀၀၄ ခုတွင် စတင်ဝင်ရောက်ပြီး ဗီယက်တယ်၏ ပထမမျိုးဆက် ကွန်ယက်နည်းပညာရှင်များအနက် တဦးဖြစ်သည်။
စစ်တပ်သုံး ဖိုင်ဘာကြိုးများချသည့် စီမံကိန်းတွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်ရသည်။
နောက် ဗီယက်တယ်ထုတ်လွှင့်မှုကုမ္ပဏီ (Viettel Transmission Company) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။
နောက် ဗီယက်တယ်လုပ်ငန်းစု စီမံကိန်းဌာနမှူး၊ ဗီယက်တယ်ကွန်ယက်ကော်ပိုရေးရှင်း (Viettel Network Corporation) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ရာထူးများကို ထမ်းဆောင်သည်။
ငွိအန့်ထိုင်နမ်း၏စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထင်ရှားစေသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗီယက်တယ်၏လုပ်ငန်းခွဲ မိုင်တယ်ကို ပထမ ၃-လပတ်အတွင်း သုံးစွဲသူ ၃ သန်းရအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းတည်း။
ယင်းပမာဏမှာ ကမ္ဘာ့တယ်လီကွန်းလုပ်ငန်းတွင် စံချိန်တင်သော တိုးတက်မှုရလဒ်ဖြစ်၏။
Saw Yi Nanda. "MyTel aims to double subscribers ". Myanmar Times. 2019-02-14. ၂၀၁၈ ခုတွင် ဗီယက်တယ်လုပ်ငန်းစု၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ယူရသည်။
၎င်းတာဝန်ဖြင့် လူ့စွမ်းအားရင်းမြစ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးရန်၊ ကော်ပိုရိတ်သုံးစွဲသူများ တိုးတက်ရန်၊ ကွန်ယက်လုံခြုံရေး ကောင်းမွန်ရန် လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။
Thứ San. "CEO Mytel được bình chọn là CEO của năm". Phapluat. 2019-05-22. ဆုတံဆိပ်များ နာမည်ကြီးသည်ဆိုသော တယ်လီကွန်းအေးရှားမှ တနှစ်တာအတွက်အကောင်းဆုံးအမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဆုကို ၂၀၁၉ ခုတွင် ရသည်။
"Former Mytel head wins industry recognition ". Myanmar Times. 2019-05-29. ကိုးကား။
သိုးတို့၏ဆိတ်ငြိမ်မှု () သည် ၁၉၉၁ ခုထွက် အမေရိကန် စိတ်ပညာဆိုင်ရာ ဘယာနကဇာတ်ကား ဖြစ်ပြီး ဂျိုနသန်ဒမ်မီ ရိုက်ကူးသည်။
ဇာတ်ညွှန်းကို တတ်တော်လီရေးပြီး စာရေးဆရာ သောမတ် ဟားရစ်၏ ၁၉၈၈ ခုထွက်ဝတ္ထုကို ဇာတ်အိမ်ယူသည်။
ဇာတ်ကားတွင် ဂျိုဒီဖော်စတာက မိန်းကလေးများကိုသတ်ကာ အရေခွံခွါတတ်သည့် စိတ္တဇလူသတ်သမား ကျွဲကြီးဘီ (တတ်လဗိုင်း) ကို လိုက်ဖမ်းသော အက်ဘီအိုင်သင်တန်းသား ကလဲရိုက်စတာလင်အဖြစ် ပါဝင်သည်။
ထိုသူကိုဖမ်းရန် စိတ်ရောဂါကုဆရာဝန်အဖြစ်မှ လူသားစား စိတ္တဇလူသတ်ကောင်အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားသည့် ထောင်ကျနေသော ဒေါက်တာ ဟန်နီဘယ်လက်တာ (အန်တိုနီဟော့ပကင်း) ထံမှ အကြံဉာဏ်ယူသည်။
ဤဇာတ်ကားကို ၁၉၉၁ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင် ရုံတင်ကာ တကမ္ဘာလုံးအတွက် ဒေါ်လာ ၂၇၂.၇ သန်း ရခဲ့ပြီး ကုန်ကျစရိတ်မှာ ၁၉ သန်းသာ ရှိသဖြင့် ၁၉၉၁ ခုတွင် ပဉ္စမမြောက် အမြတ်အစွန်းအများဆုံးဇာတ်ကား ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
မစ္စတာဘုရင်မ (အင်္ဂလိပ်: Mr. Queen ၊ ဟန်းဂု: 철인왕후) Shin Hye-sun နှင့် Kim Jung-hyun တို့သရုပ်ဆောင်ထားသောတောင်ကိုရီးယားတီဗီဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။
ဒီဇင်ဘာ ၁၂၊ ၂၀၂၀၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ မှ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ အထိ tvN မှာထုတ်လွှင့်ပြသမှာပါ။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း လက်ရှိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရဲ့ အိမ်ပြာတော်မှာအလုပ်လုပ်နေတဲ့ နာမည်ကြီးစားဖိုမှူးဖြစ်တဲ့ ဂျန်ဘုံဟွမ်ဟာ သူ့ဘဝကိုသာသာယာယာနဲ့ဖြတ်သန်းနေရသူပါ။
အရည်အချင်းရှိသူဖြစ်တာကြောင့် မနာလိုမုန်းတီးခံရပြီး ချောက်ချခံလိုက်ရပါတယ်။
အဲ့လိုနဲ့ ထွက်ပြေးရာကနေ ရေထဲက ခုန်ချတဲ့အချိန်မှာ ဟိုဘက်ခေတ် ဂျိုဆွန်း ၁၈၅၁ ခုနှစ်က မင်း​ကြီးချောလ်ဂျုံး ဆီကအချစ်မခံရဘဲ မနက်ဖြန်ဆို မိဖုရားတင်မြောက်ခံရမယ့် ဂင်ဆိုယုံးကလည်း ရေထဲကို ခုန်ချသတ်သေတာနဲ့ ကွက်တိဖြစ်နေပါတယ်။
ဒီလိုနဲ့ ဂျန်ဘုံဟွမ်ရဲ့ဝိညာဉ်ဟာ မိဖုရားဖြစ်မယ့် ဂင်ဆိုယုံးရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ဝင်ရောက်တဲ့အချိန်မှစပြီး ဘုရင်​ချောဂျုံးနဲ့ အချစ်ဇာတ်လမ်းစတင်ပါတော့တယ်။
ထိုအချိန်မှာ ဘုရင်ဖြစ်သူ ချောလ်ဂျုံးဆိုတာကတော့ သစ်ခုတ်သမားကနေ တစ်နေ့တစ်ညတည်း အမည်ခံဘုရင်ဖြစ်လာသူပါ။
သူက ဘုရင်သာဖြစ်နေပေမယ့် အာဏာမရှိဘဲ သူ့မိဘတွေကို သတ်သွားတဲ့သူတွေ အန်ဒုံဂင်မျိုးနွယ်စုကို မကျေမနပ်ဖြစ်နေတာပါ။
အနာဂတ်ကဖြစ်တဲ့အရာတွေကိုအကုန်သိတဲ့ ဂျန်ဘုံဟွမ်က သမိုင်းခေတ်ကိုရောက်သွားပြီး ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဘုရင်ချောဂျုံးနဲ့ အန်ဒုံဂင်မျိုးနွယ်စုတွေကို ဘယ်လိုတိုက်ခိုက်မလဲဆိုတာကို ကြည့်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဇာတ်လမ်းက မိန်းကလေးခန္ဓာကိုယ်ဖြစ်သော်လည်း ဒီဘက်ခေတ်က ယောကျ်ားလေးဝိညာဉ်နဲ့ ဟိုဘက်ခေတ်က မင်းကြီးနဲ့ အချစ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်တာကြောင့် လူတော်တော်များများက BL လို့သတ်မှတ်ထားကြပါတယ်။
thumb|လီအွန်ဂျူး (၂၀၀၄) လီအွန်ဂျူး ( ၁၉၈၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ - ၂၀၀၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂) သည် တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။
လူကြိုက်များသော ရဲဘော်ရဲဘက် (၂၀၀၄) နှင့် ဖြောင့်ချက်ပေးစာ (၂၀၀၄) ဇာတ်ကားတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်တွင် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သွား၏။
"Korean movie actress found dead". 24 February 2005 – via bbc.co.uk. ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ၁၉၈၀ ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် (မြောက်)ဂျောင်လာပြည်နယ်၊ ဂန်းဆန်မြို့တွင် မွေးသည်။
ငယ်စဉ်က စန္ဒရားတီးသင်ခဲ့ပြီး သရုပ်ဆောင်ဖြစ်ရန် စိတ်ကူးမရှိခဲ့။
၁၉၉၀ နှစ်များကာလတွင် ဆိုးသို့ပြောင်းလာပြီးနောက် အထက်တန်းဆက်တက်စဉ် ကျောင်းဝတ်စုံဖြင့် ဓာတ်ပုံမိုဒယ်လုပ်ရာမှ လူသိများလာသည်။
"Top Actress's Suicide Shocks Nation". The Chosun Ilbo. 2 February 2005. အနုပညာလမ်းကြောင်း ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများတွင်ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းခံရရာ ပထမဆုံးဇာတ်ကားမှာ ၁၉၉၉ ခုထွက် ရောင်စုံထရောက်ငါး ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် ပတ်ချောင်ဝန်၏ ညီမအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။
Lee, Yong-sung (22 February 2005). "Actress Lee Eun-joo Commits Suicide". The Korea Times. ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် စပါရသော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာ ဟွန်ဆန်းဆူ၏ သူ့ရည်းစားတွေကြောင့်အဝတ်မဲ့သွားတဲ့အပျိုလေး ဖြစ်၏။
၎င်းနောက် သရုပ်ဆောင် လီဗြောင်ဟွန်၏ ၂၀၀၁ ခုထွက် နာမည်ကြီးဇာတ်ကား ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် တွင် သရုပ်ဆောင်သည်။
Paquet, Darcy. "Actors and Actresses of Korean Cinema: Lee Eun-ju". နောက်ဇာတ်ကားများမှာ လူကြိုက်နည်း၏။
၂၀၀၄ ခုထွက် ကိုရီးယားစစ်ပွဲအကြောင်းရိုက်ကူးသည့် ရဲဘော်ရဲဘက် ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သည်။
ထိုကားမှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ပင် ပေါက်သော ဇာတ်ကားတည်း။
"The Chosun Ilbo (English Edition): Daily News from Korea - Taegukgi Premiers in Japan". English.chosun.com. ထိုနှစ်တွင်ပင် နာမည်ကြီး ရုပ်သံဇာတ်လမ်း မီးငှက် တွင် ပါဝင်သည်။
နောက်တနှစ်၌ ဒါရိုက်တာ ဒန်နီယယ်ဘွန်း၏ ဖြောင့်ချက်ပေးစာ ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်သည်။
ဤဇာတ်ကားကို ဘူဆန်နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ပွဲပိတ်ဇာတ်ကားအဖြစ် ပြသခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဒန်ကွက်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရပြီးမကြာမီ ၂၀၀၅ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် ဆောင်နမ်မြို့၊ ဘန်ဒန်ရပ်ရှိ တိုက်ခန်းတွင် မိမိကိုယ်ကို ကြိုးဆွဲချကာ အဆုံးစီရင်သွားသည်။
ဖြောင့်ချက်ပေးစာ ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သော ဝတ်လစ်စားလစ်ဇာတ်ကွက်များကြောင့် အိပ်မပျော်ဖြစ်ကာ စိတ်ကျရောဂါခံစားနေရကြောင်း မိသားစုက ဆို၏။
Khang Hyun-sung in Seoul (2014-03-31). "Remorseful actress commits suicide over sexy film role | South China Morning Post". Scmp.com. ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၈၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ဒါနီယယ် ဇဲနတ် () သည် ဂျာမန် သမားတော်၊ အဂ္ဂိရတ်၊ ဓာတုဗေဒကဲ့သို့သော ပညာရပ်ဆိုင်ရာစာပေအများအပြားရေးသားသူတစ်ဦးဖြစ်၍ ဗစ်တန်ဘာ့ဂ် တက္ကသိုလ် (Wittenberg) တွင် ဆေးပညာ ပါမောက္ခတစ်ဦးအဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထမ်းရွက်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ဒါနီယယ် ဇဲနတ်ကို ၁၅၇၂ တွင် ဘရဲဆလောင် (Breslau; ယခု ပိုလန်ရှိ ဗရော့စဝ(ဖ်)မြို့ (Wrocław)) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မြို့သည် ထိုအချိန်က ဟဘ်စဘာ့ဂ် မင်းဆက်အောက်တွင်ဖြစ်၏။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဖိနပ်ချုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဗစ်တန်ဘာ့ဂ် တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ကာ ၁၅၉၈ တွင် မဟာဘွဲ့၊ ၁၆၀၁ တွင် ဆေးပညာဘွဲ့တို့ ရရှိခဲ့သည်။
အစောပိုင်းလက်ရာအဖြစ် အဂ္ဂိရတ်သီအိုရီ ရှောင်ရှားခြင်းနှင့် အရစ္စတိုယ်ဝါဒ လက်ခံခြင်း တို့ကို ဖော်ထုတ်သရုပ်ပြခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ဆေးပညာဘွဲ့ရရှိပြီး ဆယ်နှစ်အတွင်း၌ သတ္တုများတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ အသွင်ပြောင်းခြင်း၊ စမ်းသပ်ခြင်း အယူအဆကို လက်ခံခဲ့လေသည်။
အဂ္ဂိရတ်နှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ကျမ်းအများအပြား ထုတ်ဝေခဲ့၍ အချို့ကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်းများ၊ ဘာသာပြန်ခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။
ဗစ်တန်ဘာ့ဂ် တက္ကသိုလ် ဆေးပညာမဟာဌာနတွင် ဌာနမှူးအဖြစ် ခြောက်ကြိမ်တိုင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အထက်တန်းလွှာ၊ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ၏ သမားတော်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဗစ်တန်ဘာ့ဂ်မြို့၌ပင် ၁၆၃၇ ၌ ပလိပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျာမန် ဓာတုဗေဒပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် စာရေးဆရာများ။
thumb|Geberi philosophi ac alchimistae maximi de alchimia libri tres ဟူသော စာအုပ်၊ ၁၅၃၁၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ သမိုင်းအဖွဲ့အစည်း။
thumb|Geberis philosophi perspicacissimi, summa perfectionis magisterii ဟူသော စာအုပ်၊ ၁၅၄၂ ဆူဒို ဂျီဘာ () သည် ၁၃-၁၄ ရာစုသက်တမ်းရှိ အဂ္ဂိရတ်ဆိုင်ရာ လက်တင်ဘာသာစာပေ အစုအဝေးများကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်၍ ထိုစာပေများကို အစ္စလာမ်ရွှေခေတ်အတွင်းက ဂျဲ့ဘား အီဘင်း ဟိုင်းယန် ရေးသားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဆူဒို ဂျီဘာဆိုသည်မှာ ဂျီဘာ အတု ဟုအနက်ရသည်။
ဤစာပေအစုအဝေးများထဲက အရေးကြီးဆုံးလက်ရာမှာ Summa perfectionis magisterii (တစ်ဖက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်ပြည့်စုံခြင်း၏ အထွတ်အထိပ်) ဖြစ်၍ ၁၃၁၀ မတိုင်မီက ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်တန်ရာရှိကာ ရံခါတွင် ထိုစာရေးသူသည် "တာရန်တိုမြို့က ပေါလ်"ဟု ဖော်ပြကြ၏။
ထိုလက်ရာသည် အဂ္ဂိရတ်ပညာနှင့် သတ္တုဗေဒနယ်ပယ်တို့၌ အလယ်ခေတ်နှောင်း ဥရောပတွင် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည့် စာပေဖြစ်သည်။
ဂျဲ့ဘား အီဘင်း ဟိုင်းယန်၏ သမိုင်းကြောင်းစစ်မှန်မှုသည် မေးခွန်းထုတ်ဖွယ်ရှိပြီး အစ္စလာမ်စာပေအများစုကို ၎င်းရေးသာပြုစုသည်ဟု ဆိုထားသည်မှာ ကလောင်အမည်ဝှက်များသာဖြစ်သည်။
အဂ္ဂိရတ်သမိုင်းဆရာတို့၏ အစောပိုင်း အစ္စလာမ် အဂ္ဂိရတ်စာပေများကို Corpus Jabirianum (သို့) Jabirian Corpus ဟု ညွှန်းကြသည်မှု ပုံမှန်အလေ့အထဖြစ်၍ နှောင်းပိုင်း ၁၃-၁၄ ရာစု လက်တင်စာစုများကိုလည်း Pseudo-Geber'' ဟု ညွှန်းကြပြီး ထိုဆူဒို ဂျီဘာဆိုသည့် ဝေါဟာရကို မာဆယ်လင် ဘဲတာလို (Marcellin Berthelot) က တည်ထွင်ခဲ့သည်။
ဆူဒို ဂျီဘာ ပြဿနာသည် အစ္စလာမ်နှင့် လက်တင်စာစုနှစ်ခုကြား ဖြစ်နိုင်သောပတ်သက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ရာ ဤပြဿနာကို ကာလရှည်ကြာ ငြင်းခုံဆွေးနွေးခဲ့ကြလေသည်။
ယခု၌မူ လက်တင် ဆူဒို ဂျီဘာ စာစု၏ အချို့အပိုင်းများသည် မိုဟာမက် အီဘင်း ဇာကာရီးယာ အယ်လ် ရာဇီ ကဲ့သို့သော အစောပိုင်း အစ္စလာမ် စာရေးဆရာများ၏ စာပေအပေါ်တွင် အခြေခံသည်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။
ဆုန်းဂျွံ(; ၁၈၇၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက် ~ ၁၉၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်)သည် ကိုရီးယားဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်၏ ဒုတိယမြောက် ဧကရာဇ် ဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားသမိုင်း၏ နောက်ဆုံး ဘုရင်မင်းမြတ်(နန်းစံနှစ် : ၁၉၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် ~ ၁၉၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်) ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဂိုဂျုံးမင်းကြီးနှင့် မြောင်ဆောင်မိဖုရားကြီးတို့၏ ဒုတိယသားဖြစ်ပြီး အသက် ၂ နှစ်အရွယ် ၁၈၇၆ ခုတွင် အိမ်ရှေ့စံအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။
အသက် ၈ နှစ်အရွယ် ၁၈၈၂ ခုတွင် မင်ဆန်းမြောင်နှင့် လက်ထပ်ပေးရာ ထိုမိန်းမငယ်မှာ နောက် ဆန်းမြောင်ဟိုမိဖုရားကြီး ဖြစ်လာသည်။
ဆန်းမြောင်ဟိုမှာ မြောင်ဆောင်မိဖုရားကြီးကို ဂျပန်စစ်တပ်လက်မှ ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းရင်း စိတ်ပင်ပန်းမှုများကြောင့် အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် ၁၉၀၄ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်တွင် ကံကုန်သည်။
ကိုရီးယားအင်ပါယာကို ၁၈၉၇ ခုတွင် တည်ထောင်သည့်အခါလည်း ဆွန်းဂျုံးသည် အိမ်ရှေ့စံအဖြစ် ဆက်ခံသည်။
၁၉o၀ ပြည့်တွင် အသက် ၄ နှစ်အရွယ် ယွန်ဂျောင်ဆန်းနှင့် စုံဖက်၏။
၁၉၀၇ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရားအဖြစ် မြှောက်သည်။
မင်းပြုသည့်ကာလ ၁၉၀၇ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်တွင် ဂျပန်တို့က ဂိုဂျုံးမင်းကြီးကို နန်းစွန့်စေကာ ဆွန်းဂျုံးကို ကိုရီးယားအင်ပါယာ၏ ဧကရာဇ်အဖြစ် တင်မြှောက်သည်။
မင်းဖြစ်လာသော်လည်း ဂျပန်အစိုးရ၏ဩဇာမှာ ပိုကြီးခြင်းကြောင့် အကန့်အသတ် များစွာရှိသည်။
နန်းတက်ပြီးသည်နှင့် ၁၉၀၇ ဂျပန်-ကိုရီးယားသဘောတူစာချုပ်တွင် လက်မှတ်ထိုးရသည်။
ယင်းတွင် အုပ်ချုပ်မှုကိစ္စများကို ဂျပန်တို့က ကြီးကြပ်ကန့်သတ်နိုင်သည်သာမက ဂျပန်ဝန်ကြီးတို့ကိုလည်း အစိုးရအဖွဲ့တွင် ထည့်ထားခွင့်ပြုရသည်။
『고종시대사 6』(History of Gojong's Period 6) : 국사편찬위원회(National History Compilation Committee), 1969, 635p. ၁၉၀၉ ခုတွင် မန်ချူးရီးယားအရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုရီးယားနှင့် ရုရှားအကြားရှိ မကျေမလည်မှုများကို ဝင်ညှိရန် ဂျပန်အစိုးရက ဌာနေဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် အီတိုဟီရိုဘူမိကို စေလွှတ်သည်။
သို့သော် အီတိုကို ဟာဘင်မြို့၌ ကိုရီးယားမျိုးချစ်တပ်တို့က လုပ်ကြံလိုက်ရာ ၁၉၁၀ ပြည့်တွင် ဂျပန်တို့ ကိုရီးယားသို့ ကျူးကျော်လာတော့၏။
ကိုရီးယားအစိုးရအဖွဲ့တွင်လည်း ဆောင်းဘျန်ဂျွန်နှင့် လီဝန်ယောင်းကဲ့သို့ ဂျပန်လိုလားသူများရှိရာ ၁၉၁၀ ပြည့်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် ဂျပန်-ကိုရီးယားပိုင်နယ်ပေါင်းခြင်းသဘောတူစာချုပ်ဖြင့် ကိုရီးယားမှာ ဂျပန်လက်အောက်ခံ ဖြစ်သွားသည်။
Rhee, Song Nai. Beautiful as the Rainbow: Nashimoto Masako, a Japanese Princess against All ... p. 100. ဆွန်းဂျုံးသည် ဘုရင်အဖြစ် ဆက်ရှိနေသော်လည်း အုပ်ချုပ်မှုအာဏာအားလုံးကို ဂျပန်တို့မှ စီမံကာ ရုပ်ပြဘုရင်အဖြစ် ၃ နှစ်ကြာ ဆက်နေရ၏။
တရားဝင်စာချုပ်အရမူ သက်တမ်း ၅၁၉ နှစ်ရှိခဲ့သော ဂျိုဆွန်းမင်းဆက်မှ ကိုရီးယားအင်ပါယာသည် ၁၉၁၀ ပြည့်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်ကပင် နိဠိတံခဲ့လေပြီ။
"::: Cultural Heritage, the source for Koreans' Strength and Dream ::: ". Cultural Heritage Administration of Korea. စာချုပ်အရ ဆန်းဂျုံးအပါအဝင် မင်းမိသားစုသည် ချန်းဒုက်ဂွန်နန်းတော်အပြင်သို့ ထွက်ခွင့်မရတော့ပေ။
"Emperor Sunjong of Korea ". Asian History. အစိုးရအဖွဲ့၌လည်း ဂျပန်ဝန်ကြီးများနှင့် ဂျပန်လိုလားသူများသာ ကျန်သဖြင့် မည်သို့မျှ မစီမံနိုင်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၂၆ ခု၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက်တွင် ချန်းဒုက်ဂွန်၌ပင် လွန်သည်။
နမ်ယန်ဂျူရှိ ယူရင်သင်္ချိုင်းတော်၌ သူ့မိဖုရား ၂ ပါးနှင့်အတူ မြှုပ်ထားသည်။
နိုင်ငံတော်ဈာပနကို ၁၉၂၆ ခု၊ ဇွန်လ ၁၀ ရက်တွင် ကျင်းပရာ နောက် ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရေးအတွက် ဇွန်-၁၀ အရေးအခင်းဟူ၍ ဖြစ်လာအောင် အစပြုပေးနိုင်ခဲ့သည်။
သားသမီးမရှိ။
Yunghui Yi Cheok, Emperor Sunjong. Korea's Last Emperor's Goodbye: Korea Annexed by Japan. 1915. ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၈၇၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၆ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:ဂျိုဆောန်။
ဟာသကား ဆိုသည်မှာ ရုပ်ရှင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ရွှင်မြူးစေရန် ဇောင်းပေးရိုက်ကူးသည်။