kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းမှာ ဂရင်းကိုမိုရီ၊ အန်ဂျူ အန်၊ မိုဟီလီနှင့် မာယော့တီးကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။
ထိုကျွန်းများသည် မီးတောင် တန်းများပင် ဖြစ်သည်။
ဂရင်းကိုမိုရီ ကျွန်းပေါ်ရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သော ကာသလာတောင်သည် ပေပေါင်း ၈၃ဝဝ မြင့်ပြီး မီးရှင်တောင်ဖြစ်သည်။
ကိုမိုရို ကျွန်းစု၏ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းမှာ ၈၆၃ စတုရန်းမိုင်ရှိပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေ ၃ဝဝ,ဝဝဝ ခန့် နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။
ကျွန်းသူကျွန်းသား အများစုသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အစိတ်အပိုင်း အားလုံးတွင် နေထိုင်ကြသည့် မွတ်ဆလင် လူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။
အစ္စလာမ်ဘာသာနှင့် ခရစ်ယန်ဘာသာကို အများအားဖြင့် ကိုးကွယ်ကြသည်။
မာယော့တီး ကျွန်းပေါ်တွင် နေထိုင်သူ အများစုသည် ခရစ်ယန်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြပြီး ကျန်ကျွန်းများပေါ်မှ ကျွန်းသူ ကျွန်းသားများသည် အများအားဖြင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
မာလာဂါစီ ဘာသာစကား ကို သုံးစွဲကြသည်။
ဂရင်းကိုမိုရို ကျွန်းပေါ်ရှိ မိုရိုနီမြို့သည် ကိုမိုရိုကျွန်းစု၏ မြို့တော်ပင် ဖြစ်သည်။
ကိုမိုရိုကျွန်းစု၏ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေးမှာ ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သည့် ၃၆ဝ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသော မော်တော်ကားလမ်း ရှိသည်။
မက်ဒါဂက်စကာ နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော အမြဲတမ်း လေကြောင်းလမ်း ရှိသည်။
ကိုမိုရိုကျွန်းစု၏ အဓိက စီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်သည်။
အုန်းသီး၊ လေးညှင်းပွင့်၊ ဗင်နီလာ သစ်ခွမွှေးပင်၊ ကာဖီ၊ ဆန်စပါး၊ ကြံ၊ ပီလောပီနံ၊ ရေမွှေး ထုတ်လုပ်ရာတွင် သုံးသည့် အသီးနှင့် အပင်များကို အဓိက စိုက်ပျိုးသည်။
သဘာဝပေါက်ပင်များ အဖြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်၊ အုန်း၊ အပူပိုင်း သစ်မာနှင့် ပလောပီနံတို့ ပေါက်ရောက်သည်။
ကိုမိုရိုကျွန်းစုကို ၁၅ဝ၃ ခုနှစ်လောက်တွင် ပေါ်တူကီလူမျိုးများ စတင် တွေ့ရှိ ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၅၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်လူမျိုးများ စတင် ဝင်ရောက် လာသည်။
၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းအားလုံးကို ပြင်သစ်စောင့်ရှောက်ခံ နယ်မြေ အဖြစ်၎င်း၊ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ကိုလိုနီနယ်အဖြစ်၎င်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၁၂ ခုနှစ် မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ မက်ဒါဂက်စကာကျွန်းနှင့် ပူးပေါင်း အုပ်ချုပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ရရှိသော ပြင်သစ်ပင်လယ်ခြား နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဂရင်းကိုမိုရို၊ အန်ဂျူအန်နှင့် မိုဟီလီကျွန်း တို့က လွတ်လပ်ရေးပေးရန် ဆန္ဒပေး စကားကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
သို့သော် မာယော့တီးကျွန်းမှ ခရစ်ယန် ၆၈% က ယင်းကမ်းလှမ်းချက်ကို ကန့်ကွက်ဆန္ဒမဲ ပေးခဲ့ ကြသည်။
၁၉၇၅ ခု ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကိုမိုရို ဥပဒေပြု လွှတ်တော်က တဘက်သတ် လွတ်လပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။
မာယော့တီးကျွန်းသည် ပြင်သစ်ထိန်းသိမ်းမှု အောက်တွင် ဆက်လက် နေထိုင်ရန် ဆန္ဒပေး ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်အမှုထမ်း အားလုံးကို နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုစာချုပ် မရှိတော့သဖြင့် အမိနိုင်ငံရင်းသို့ ပြန်ပို့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကိုမိုရို အာဏာပိုင်များက ကြေညာခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးစ ကိုမိုရိုကျွန်း၏ စီးပွားရေးသည် များစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ အရေးပေါ် အကူအညီ တောင်းခံချက်အရ ဩစတြေးလီးယား နိုင်ငံမှ ဆန်တန် ၂,၅ဝဝ နျင့် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ စီမံကိန်းမှ ၈၁၄,၅ဝဝ ဒေါ်လာ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
အမျိုးသား တော်လှန်ရေးကောင်စီနှင့် အမျိုးသား အမှုဆောင် ကောင်စီတို့သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ တွင် မစ္စတာအလီဆွိုင်း လီယာအား ရွေးချယ်ကာ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် သမ္မတ မစ္စတာအလီဆွိုင်းလီယာသည် ဝန်ကြီးဌာနများ ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းရန်၊ ဖြုတ်သင့်သော ဌာနနှင့် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများကို ဖြုတ်ရန် စီစဉ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ စည်းမျဉ်းသစ် ရေးဆွဲ၍ ပြည်သူ့ထံ ချပြ ဆန္ဒခံယူရန်လည်း ဆောင်ရွက်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကိုးကား Category:ကျွန်းများ။
အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာအတွင်း မိုဇမ်ဗစ် ရေလက်ကြားမက်ဒါဂက်စကာကျွန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် အာဖရိကအရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းခြေအနီးရှိ ကိုမိုရိုကျွန်းစု သမ္မတ နိုင်ငံတွင် ၁၉၇၇ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေ ၃၇ဝ,ဝဝဝ ရှိသည်။
ကိုမိုရိုကျွန်းစုနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၈၆၃ စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ ဂရင်းကိုမိုရို ကျွန်းပေါ်ရှိ မိုရိုနီမြို့ဖြစ်သည်။
ကိုမိုရိုကျွန်းစု သမ္မတနိုင်ငံတွင် ၁၉၇၈-ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ညွှန်ကြားမှု အဖွဲ့က သမ္မတ အလီဆွိုင်းလီယာအား ဖြုတ်ချ၍ အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီး လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပစ္စည်းများ လွတ်လပ်စွာ သုံးစွဲခွင့်များ ပါဝင်သော ယခင်အစိုးရလက်ထက်က ဆုံးရှုံးခဲ့သည့်အခွင့်အရေးများကို ပြန်လည်ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု အစိုးရသစ်အဖွဲ့ကထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့လေသည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲဖြစ်သူ အဗ္ဗဒူလာဟီမိုဟာ မက်လက်သို့ စစ်ညွှန်ကြားရေးအဖွဲ့က အာဏာလွှဲအပ်ပေးခဲ့သည်။
ကိုမိုရိုကျွန်းစုတွင်လစ်ဗရယ် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို ကျင့်သုံးမည်။
ဒီမိုကရေစီအဆောက်အအုံများ ပြန်လည်ထူထောင်ကာ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း လုပ်ငန်းများပြန်လည် ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု အစိုးရ သစ်ကကြေညာချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်လိုက်အပြီးတွင် ကျွန်းစုတွင်ပါဝင်သော မိုဟီလီကျွန်းနှင့် အန်ဂျူအန်ကျွန်းတို့သည် အစိုးရသစ်နှင့် ပူးပေါင်းလိုက်ကြသည်။
ရာထူးမှ ဖြုတ်ချခြင်းခံရသော ကိုမိုရိုကျွန်းစု သမ္မတနိုင်ငံအကြီးအကဲ အလီဆွိုင်းလီယာသည် ထိန်းသိမ်းထားရာမှထွက်ပြေးရန် ကြံစည်မှုဖြင့် ပစ်သတ်ခံလိုက်ရလေသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် ကိုမိုရိုကျွန်းစုနိုင်ငံတို့သည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်ဆက်ဆံမှု ပြန်လည်ထူ ထောင်ကြမည်ဟုဆုံးဖြတ်လိုက်ကြသည်။
နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ကိုမိုရိုနိုင်ငံလက်ရှိ အာဏာရ နိုင်ငံရေး စစ်ဖက်ဆိုင်ရာညွှန်ကြားရေးအဖွဲ့ ပူးတွဲသဘာပတိများဖြစ်ကြသော အာမက်အဗ္ဗ ဒူလာနှင့် မိုဟာမက် အာမက်တို့သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ၁၉၇၈ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ဝ ရက်နေ့က သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။
ကွယ်လွန်သူသမ္မတ အလီဆွိုင်းလီက ၎င်းအား ရာထူးမှဖယ်ရှားအာဏာမယူမီ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အတွင်းက အာမက် အဗ္ဗဒူလာက ကိုမိုရိုကျွန်းစုနိုင်ငံအား တစ်ဖက်သတ် လွတ်လပ်ရေးကြေညာပြီးနောက် ပြင်သစ်နှင့် ကိုမိုနိုင်ငံတို့မှာ သံတမန် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့ရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကိုမိုရိုနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ။
ဋီကာကျော် ကျမ်းသည် သီဟိုဠ်ကျွန်း ပရက္ကမဗာဟုမင်း လက်ထက်တွင် သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာဆရာ ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့်ဖြစ်သော အရှင်သုမင်္ဂလသာမိမထေရ် ပြုစုစီရင်သော ကျမ်းဖြစ်၏။
ဋီကာကျော်ဟူသောပုဒ်၌ ဋီကာဟူသော စကား သည် တစ်ပုဒ်၊ ကျော်ဟူသော စကားသည် တစ်ပုဒ်ဖြစ်၏။
ဋီကာသည် ပါဠိစကားဖြစ်၏။
ဋီကီယတိ ဇနီယတိ အဋ္ဌကထာ ယအေတ္ထာဧတာယာတိ ဋီကာဟူသော ဝိဂြိုဟ်အရ၊ အဋ္ဌကထာ ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်အသွယ်သွယ်ကို သိသာထင်ရှားအောင် အကျယ်တဝင့်ဖွင့်ဆို ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဋီကာမည်၏။
ပါဠိတော်၏ အဖွင့်ကျမ်းသည် အဋ္ဌကထာမည်၏။
အဋ္ဌကထာ ၏ အဖွင့်ကျမ်းသည် ဋီကာမည်၏။
ဋီကျမ်းသည်လည်း ပိဋက သုံးပုံ အစုံအလင် များစွာပင်ရှိလေသည်။
ဤဋီကာကျော် ကျမ်းကား အဘိဓမ္မာ ၇ ကျမ်းမှ လာရှိ သော စိတ် စေတသိက်စသော တရားတို့ကို အကျဉ်းချုံး၍ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ ရေးသားအပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟမည် သော သင်္ဂြိုဟ်လက်သန်း အဋ္ဌကထာကျမ်းကို ဖွင့်ဆိုသောကျမ်း ဖြစ်၏။
ကျော်ဟူသော စကားမှာ ကျော်စောထင်ရှားသော အနက် ရှိသော မြန်မာစကားဖြစ်၏။
ဋီကာအများနှင့်တကွ လက်သန်း အဋ္ဌကထာ မည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၊ ဋီကာဟောင်း၊ သင်္ခေပ ဝဏ္ဏနာ ဋီကာများရှိပါလျက်နှင့် အခြား ဋီကာများကို ကျော်သဒ္ဒါတပ်၍မခေါ်ဆိုဘဲ၊ ဤဋီကာကိုသာ ကျော်ဘွဲ့တပ်ကာ ဋီကာကျော်ဟု အဘယ့်ကြောင့်ခေါ်ဆိုရပါ သနည်းဟူမူ၊ ယခုအဆိုလတ္တံ့သော အကြောင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်၏။
အရှင်သုမင်္ဂလာသာမိ မထေရ်၏ ဋီကာကျမ်းသည် မြန်မာ နိုင်ငံသို့ အစဉ်အားဖြင့်ရောက်လာရာ၊ ဆရာစဉ်ဆက် သင်ကြား ပို့ချကြသောအခါ၊ စာသင်ငယ်အများသိနားလည်ရန် ပေါ်လွင် ထင်ရှားသော အနက်အဓိပ္ပာယ် ရှိသောကြောင့် 'ဋီကာလှ'ဟု ရှေးဦးစွာတွင်၏။
သက္ကရာဇ် ၈ဝ၄ ခုနှစ် ရတနာပူရ အင်းဝနေပြည်တော် နရပတိမင်းလက်ထက် နန်းစံခြောက်နှစ်မြောက်တွင် ပင်းယ မြို့တော်တောင်လက် စကားအင်းရွာဇာတိ အရိယဝံသမည်သော အရှင်သည် မိန်းမကိုယ်ဝန် ဆောင်တရွက်မျှလောက်သော သဒ္ဒါကြီး၊ သဒ္ဒါငယ်၊ သင်္ဂြိုဟ်၊ အဘိဓာန်၊ ဆန်း၊ အလင်္ကာ စသော ကျမ်းစာများကို နှုတ်အရအာဂုံ လုံးစုံတျက်တျက် ကောင်းစွာဆောင်ရွက်နိုင်ပါလျက် ပိဋကအရာ လိမ်မာတတ် မြောက် ဉာဏ်အမြင်ပေါက်မှု မရှိပါ၍၊ စိတ်ပျက်နွမ်းလျ၊ လက်မှိုင်ချ၍နေလေ၏။
ထိုနောက်၌မူ၊ စစ်ကိုင်းတောင် ရေငုံ ချောင်ဆရာတော်၏ သင်းပျံ့ မွှေးကြူ၊ သူမတူတန်၊ ကျန်းဂန်ကျ န၊ တတ်တော်မူလှသော သတင်းထူးကို ကြားသိရ၍၊ အရိယ ဝံသအရှင်သည် ယင်းဆရာတော်ထံ နည်းခံသင်ယူရန် အခွင့် ကောင်းကို ဝပ်စင်းတောင်းယူ၍၊ ဤဋီကာကျမ်းကို ကျမ်းထွက်၊ ကျမ်းတက်၊ သံဝဏ္ဏနာဆက္က၊ အချက်ကျန၊ နယစုံစွာပို့ချသင် ကြားတော်မူလေသည်။
ထိုအခါမှ ဋီကာကျမ်းဦးအစ၊ ရတနတ္တ ယမဏာမအဖွင့်ပလ္လင်တို့မျှဖြင့်၊ ပညာမျက်စိအလင်းကို ရရှိ သဖြင့်၊ ကဝိမုံသောက် ပေါက်အာဇာနည် ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ် ကျော်မြတ် ဖြစ်ရသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ 'ကျော်ရော့ဟဲ့ဋီကာ' ဆိုသော ဆရာတော်အစဉ်အဆက်တို့၏ စကားအရ၊ ဋီကာလှ အမည်ပျောက်၍၊ ဋီကာကျော် ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားကျော် စောလာသည်မှာ ယခုတိုင်အောင်ပင်ဖြစ်၏။
အရှင်အရိယဝံသ မထေရ်လည်း ထိုဋီကာကျော်၏အဖွင့် မဏိသာရမဉ္စူသာ မည်သော ကျမ်းကို ရေးသားစီရင်တော်မူခဲ့ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စာပေ။
ကုသိနာရုံ (Kushinagar, Kusinagar သို့မဟုတ် Kusinara )မှာ ရှေးယခင်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဇ္ဈိမ ဒေသရှိ ပြည်ကြီး ၂ဝ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာ ဘုရားသခင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံယူခဲ့သော နေရာဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဝါဒီများ အသိများကြသည်။
ထိုပြည်မှာ ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရှိ နီပေါနိုင်ငံနှင့် ဂင်္ဂါမြစ်တို့၏အကြားတွင်တည်ရှိ၍၊ ယခုအခါ ယူပိနယ်၊ ဂိုရက်ပူခရိုင်၌ ကသိယဟု အမည်တွင်သည်။
လူမှုပထဝီ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းအရာ ကုသိနာရုံရှိ လူဦးရေမှာ ၁၇,၉၈၃ ယောက်Census of India: Population Finder, http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/View_Village_Population.aspx?pcaid=1249&category=N.P. နှင့် အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၂၄၅၄ ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားဦးရေ ၅၂ % (၉၄၀၈ ဦး) နှင့် အမျိုးသမီးဦးရေ ၄၈ % (၈၅၇၅ ဦး) ဖြစ်သည်။
ကုသိနာရုံ၏ ပျမ်းမျှ စာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာ ၇၄ % ဖြစ်ကာ အမျိုးသားစာတတ်မြောက်နှုန်း ၈၆ % နှင့် အမျိုးသမီးစာတတ်မြောက်နှုန်း ၆၁% ဖြစ်သည်။
ကုသိနာရုံရှိ လူဦးရေ၏ ၁၁ % မှာ အသက် ၁၀ နှစ်အောက်များ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဘုရားရှင်သည် သက်တော် (၈ဝ)တွင် ဝေသာလီမြို့၌ အာယုသင်္ခါရ လွှတ်တော်မူပြီးနောက် ဘဏ္ဍရွာ၊ ဟတ္ထိရွာ၊ အမ္ဗရွာ၊ ဇမ္ဗုရွာ၊ ဘောဂမြို့၊ ပါဝါမြို့များသို့ အစဉ်အတိုင်း ကြွတော်မူခဲ့ပြီး ပါဝါမြို့၌ ပန်းထိမ်သည် စုန္ဒကပ်လှူသောဆွမ်းကို နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတော်မူခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် သွေးဝမ်းသွန်ရောဂါကို ပြင်းပြစွာခံစားနေရစဉ်၌ပင် ပါဝါမြို့မှတစ်ဆင့် လမ်းခရီးတွင် (၂၅)ကြိမ်တိုင်တိုင် ရပ်နား၍ ကုသိနာရုံမြို့ မလ္လမင်းတို့၏ အင်ကြင်းဥယျာဉ်တွင်းသို့ တပည့်သံဃာများ ခြံရံလျက် ဆိုက်ရောက်လာသည်။
ဖွား၊ ပွင့်၊ ဟော၊ စံ သံဝေဇနိယ လေးဌာနကို ဟောကြားတော်မူပြီး အရှင်အာနန္ဒာအား တရားပြ၍ အားပေးစကားပြောကြားတော်မူခဲ့သည်။
အတိတ်ဘဝက စကြဝတေးမင်း အဖြစ်ဖြင့် ကုသိနာရုံ၌ ထီးနန်းစိုးစံခဲ့သော အကြောင်းအရာတို့ကို မဟာသုဒဿနသုတ်အဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးသာဝကဖြစ်သော သုဘဒ္ဒပရဗိုဇ်ကို ချေချွတ်တော်မူခဲ့ကာ သာဝကအပေါင်းတို့အား နောက်ဆုံးဩဝါဒပေးပြီး ဆိုက်ရောက်သည့် ည၏အလွန် မိုးသောက်ယံတွင် မလ္လမင်းတို့ ခင်းကျင်း ထားအပ်သော ညောင်စောင်းသလွန်ပေါ်၌ ဈာန်သမာပတ်ကို့ကို အပြန်ပြန်အလှန်လှန် ဝင်စားပြီးသည်၏နောက်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူသည်။
ကုသိနာရုံပြည်ပ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည့်အကြောင်းကို ဦးပုည၏သာသနာလျှောက်စာတမ်းတွင် ကောဇာတရာ့လေး ဆဲ့ရှစ်၊ သက္ကရာဇ်ယုဂ၊ ကဆုန်လအချိန်တွင်၊ ကုသိန္နာရုံရဂုံဂနိုင်၊ အင်ကြင်းမြိုင်၌၊ သုံးဆိုင်ဘုမ္မိ၊ ဓိပတိရာဇာ၊ ထွတ်သကျာသည်၊ အနုပါဒိသိသ်၊ တိတ်ဆိတ်ဥပါဒါန်၊ မကျန်ကုန်စင်၊ နိဗ္ဗာန်ဝင်၍၊ သဘင်ပွဲကြီးသိမ်းပါသည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားရေးသားသော ခုနစ်နေ့ဘုရားရှိခိုးတွင် ရာလေးဆယ့်ရှစ်၊ သက္ကရာဇ်ဝယ်၊ နယ်မလ္လတိုင်း၊ စံနှိုင်းမယုတ်၊ ကုဿိနာရုံ၊ အင်ကြင်းစုံ၌၊ ကဆုန်လပြည့်၊ အင်္ဂါနေ့ဝယ်၊ ချမ်းမြေ့နိဗ္ဗူ၊ စံတော်မူသည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားခဲ့ကြလေသည်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူခဲ့သောနေရာတွင် ယခုအခါ ထူပါရုံစေတီနှင့် လျောင်းတော်မူရုပ်ပွားတော်များကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
ကုသိနာရုံပြည်သို့ နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ဗုဒ္ဓဝါဒီအများအပြား ဘုရားဖူးသွားရောက်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) မဟာပရိနိဗ္ဗာန်စေတီတော် 250px|မဟာပရိနိဗ္ဗာန်စေတီတော်နှင့် ပရိနိဗ္ဗာန်ဘုရားကျောင်း ပရိနိဗ္ဗာန်စေတီနှင့် ဘုရားကျောင်းမှာ ယခင်က ဆူးခြုံနွယ်ထူထပ်သော တောအုပ်ထဲတွင် ပေ ၄၀ ခန့်မြင့်သော အုတ်တောင်ပူစာအနေဖြင့် တည်ရှိနေခဲ့သည်။
၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သူ အီး၊ ဘူချာနန် သည် ကသိယ သို့ ဆန်းစစ်လေ့လာမှုများအတွက် လာရောက်စဉ် အိတ်ချ်၊ အိတ်ချ်၊ ဝီလ်ဆင်မှ ကသိယနှင့် ကုသိနာရုံတို့မှာ အတူတူဖြစ်ကြောင်း တင်ပြခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသန ဆန်းစစ်လေ့လာရေးအဖွဲ့ တည်ထောင်သူ အလက်ဇန်းဒါး ကန်နင်ဟမ် က ထိုနေရာသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူရာ နေရာဖြစ်ကြောင်း အဆိုပြုခဲ့သည်။
နှစ်ဆယ်ရာစု အစောပိုင်းခန့်တွင် ဂျေ၊ ပီအိတ်ချ်၊ ဗိုဂယ် ဦးဆောင်၍ ရှာဖွေတူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
J. Ph. Vogel, "Some Buddhist Monasteries in Ancient India," Journal of the Ceylon branch of the Royal Asiatic Society 1 (1950): pp. 27-32 သူသည် ၁၉၀၄-၅၊ ၁၉၀၅-၆ နှင့် ၁၉၀၆-၇ နှစ်များအတွင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနလုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်လမ်းညွှန်ခဲ့ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အခြားနေရာများ 250px|ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာနေရာ အင်္ဂါရစေတီတော်သည် ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ကလာပ်တော် တေဇောဓာတ်လောင်ကျွမ်းရာနေရာရှိ စေတီဖြစ်သည်။
ဒေါဏပုဏ္ဏားကြီးက ဘုရားရှင်၏ ဓာတ်တော်များကို ရှစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့အား အညီအမျှ ခွဲဝေပေးခဲ့သောနေရာမှာ ယခင်က အထိမ်းအမှတ်တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် မထင်ရှားသော်လည်း ယခုအခါ ထိုနေရာကို ပိုင်ဆိုင်သူသည် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာတစ်ဦးဖြစ်သဖြင့် တခမ်းတနား ပူဇော်ထားသည်။
ကကုဓာမြစ်မှာ ဘုရားရှင်နောက်ဆုံး ရေသုံးသပ်တော်မူသော မြစ်ဖြစ်သည်။
မြစ်ဟုဆိုသော်လည်း ချောင်းကျဉ်းလေးမျှသာဖြစ်သည်။
ချောင်းကမ်းနံဘေးတွင် ကုသိနာရုံဆရာတော်ကြီးက ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ လာရောက်တည်ထားခဲ့သည်။
ဘုရားရှင်နောက်ဆုံးရေကြည်တော် သောက်သုံးတော်မူခဲ့ရာဌာနတွင် အုတ်တိုက်ငယ်တစ်ခုရှိပြီး အတွင်း၌ ကျောက်ဆင်းတုတော်တစ်ဆူရှိသည်။
ဆင်းတုတော်၏ရှေ့၌ ခါးစောင်းခန့်နက်သော အနိမ့်ပိုင်းပြုလုပ်ထားသည်။
အေဒီ ၇ ရာစုနှစ်၏ လက်ရာဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ေအာင္သိဒၶိ: ဗုဒၶဂယာ သံေဝဇနိယေလးဌာနဘုရားဖူးခရီးစဥ္ ၇ ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကုသိနာရုံ တရားဝင် ဓာတ်ပုံများ Entry on Kusinara (Kushinagar) in the Dictionary of Pali Proper Names ကုသိနာရုံ စေတီများနှင့် အကြွင်းအကျန်များ ဓာတ်ပုံ ကုသိနာရုံ ဓာတ်ပုံများ ကုသိနာရုံ ခရီးသွားလမ်းညွှန် ကုသိနာရုံ ဓာတ်ပုံများ Category:ဥတ္တရပဒေသပြည်နယ်ရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွတ်အမြတ်နေရာများ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားဖူးခရီး။
thumb|အိမ်ထဲတွင် အလှဆင်ထားသော ခရစ်စ္စမတ် သစ်ပင် ဒီဇင်ဘာလ ဆိုလျှင် ခရစ္စမတ်ပွဲအတွက် အိမ်တွေမှာ အလှဆင်နေကြပါပြီ။
ခရစ်စမတ် အလှဆင်ခြင်း အလေ့အထက ၁၆ရာစု တည်းက ဂျာမနီနိုင်ငံမှ စတင်ခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီ အချိန်တုန်းက ခရစ္စမတ်နေ့မှာ တည်ခင်းတဲ့ အစားအစာများ ဖြစ်တဲ့ သကြားချောင်း၊ ပျားရည်ကိတ်မုန့် ၊ ခရစ္စမတ် ကန်ဒီ ချိုချဉ်များကို ခရစ္စမတ်သစ်ပင် ၊ အိမ်တံခါးဝ စတာတွေမှာ အလှဆင် ပြင်ဆင် လေ့ရှိ ခဲ့ကြပါတယ်။
၁၈ ရာစုမှာတော့ ခရစ္စမတ် အလှဆင်ခြင်းက ပိုမို ခေတ်စားလာပြီး တောက်ပြောင်သော စက္ကူများ၊ ရောင်စုံ စက္ကူများနဲ့ အလှဆင်ကြပြီး ချိုချဉ် သကြားလုံးများ ၊ ကိတ်မုန့်များ ၊ စပျစ်သီးခြောက်များ နဲ့ သစ်သီးများကိုလည်း ပါဝင် ထည့်သွင်းကာ အလှဆင်လေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။
ယနေ့ခေတ်အချိန်မှာတော့ ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့ ပစ္စည်းများ အများအပြားရှိပြီး လူတစ်ဦးရဲ့ အကြိုက်ပေါ်မူတည်ပြီး အလှဆင်ယင်လေ့ ရှိကြပါတယ်။
ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့ ပစ္စည်းများကတော့ အိန်ဂျယ် ၊ ခရစ္စမတ် ဘောလုံးများ ၊ ခရစ္စမတ် ဖယောင်းတိုင်များ ၊ ပြောင်လက်တောက်ပနေသော စက္ကူရောင်စုံကြိုးများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ခရစ္စမတ် သစ်ပင်ငယ်လေးများ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ကြပါတယ်။
ခရစ္စမတ်အိန်ဂျယ်ရုပ်ကလေးများကို ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတာ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက ဖြစ်ပြီး ယနေ့အချိန်ထိ ဆက်လက်ကျယ်ပြန့်စွာ အလှဆင်နေကြပါတယ်။
အိန်ဂျယ်များက ခရစ်ယာန်ဘာသာနဲ့ အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသလို အခြားသော ဘာသာများဖြစ်ကြတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ ၊ ဂျူး ဘာသာများမှာလည်း သက်ဆိုင်ရာ နတ်သမီး အိန်ဂျယ်များ ရှိကြပါတယ်။
အိန်ဂျယ်များကို တမန်တော်များအဖြစ်ဖြင့်လည်း သိကြပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ခန့်မှ စလို့ ဖန်ဘောလုံးများကို ခရစ္စမတ် အလှဆင် ဘော်လုံးများ အဖြစ် အသုံးပြု အလှဆင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒီနေ့ခေတ်မှာ တော့ ဂျာမဏီနိုင်ငံမှ စတင်တီထွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ တောက်ပတဲ့ ပလပ်စတစ် ရောင်စုံ ဘော်လုံးများကို ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့အခါမှာ အသုံးပြု နေကြပါတယ်။
ခရစ္စမတ် ထင်းရှုးပင်မှာ ခရစ်စမတ် ဖယောင်းတိုင်များ ထည့်သွင်း အလှဆင်ခြင်းဟာ ၁၆ ရာစုကတည်းကပင်ဖြစ်ပါတယ်။
ခရစ္စမတ် သစ်ပင်ကို ဝယ်ယူလာပြီး အိမ်မှာ စတင် အလှဆင်ချိန်မှာ ခရစ္စမတ် ဖယောင်းတိုင်များကိုပါ တစ်ချိန်တည်း အလှဆင်ခြင်း အကြောင်းရင်းကတော့ ခရစ္စမတ်ဖယောင်းတိုင်များက ဘဝရဲ့ ပျော်ရွှင်ခြင်း အလင်းရောင် အဖြစ် ကိုယ်စားပြုသလို ပြီးပြည့်စုံသော ခရစ္စမတ် အဖြစ်လည်း ကိုယ်စားပြုခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။
၁၆၁၀ ခုနှစ်မှာ ဂျာမဏီနိုင်ငံကနေ စတင်တီထွင်ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ငွေအစစ်နဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ Tinsel များကို ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုကြပါတယ်။
ငွေ အချပ်လိုက်ကို စက်ဖြင့် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ အစင်းများအဖြစ်ရအောင်ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပန်းကုံးသဖွယ်ပြုလုပ်ကာ အလှဆင်ကြပါတယ်။
ငွေသားအစစ်နဲ့ပြုလုပ်ခြင်းက ရေရှည်မှာ တောက်ပမှု လျော့နည်းလာပြီး မလှတော့တဲ့အတွက် နောက်ပိုင်းမှာ ငွေအစား အခြား ပစ္စည်းများနဲ့ အစားထိုး ပြုလုပ် အလှဆင်ကြပါတယ်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် မိသားစုများမှာ ခရစ္စမတ် အလှဆင်ခြင်းဟာ မျိုးဆက် တစ်ဆက်မှ တစ်ဆက်သို့ ကူးပြောင်း လက်ဆင့်ကမ်း ကြပါတယ်။
နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်းမှာ ခရစ္စမတ် အလှဆင် ပစ္စည်းများကို အသစ်ဝယ်ယူကာ အရောင်မှိန်ဖျော့သွားသော ၊ တောက်ပမှု မရှိတော့သော ယခင်နှစ်မှ အလှဆင် ပစ္စည်းများနေရာမှာ အစားထိုးကာ သစ်လွင်သော ခံစားမှုများကို ပေးစွမ်း နိုင်အောင် ပြင်ဆင်လေ့ရှိကြပါတယ်။
ခရစ္စမတ် အလှဆင်ခြင်းများ မပြုလုပ်ဘဲ ခရစ်စမတ်ဆိုတာ ရောက်မလာနိုင်သလိုပါပဲ။
နှစ်စဉ် ဒီဇင်ဘာလရောက်တိုင်း နှင်းဖွေးဖွေးနဲ့ ဆောင်းချမ်းညများမှာ တောက်ပနေသော ခရစ္စမတ် ထင်းရူးပင်နားမှာ ဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်ကာ မိသားစု ချမ်းမြေ့ပျော်ရွှင်ကြသည်မှာ ကြည်နူးစရာ မြင်ကွင်း တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတော့တယ်။
တောမီး လောင်နေပုံ တောမီးသည် ခြောက်သွေ့သော သစ်တောဒေသ သို့မဟုတ် ကျေးလက်ဒေသ တောပိုင်းတွင် လောင်ကျွမ်းသည့် မီးဖြစ်သည်။
Federal Fire and Aviation Operations Action Plan, 4. အခြားမီးဘေးနှင့် ကွဲပြားချက်မှာ တောမီးသည် အတိုင်းအတာ ကြီးမားပြီး အနီးဝန်းကျင်သို့ အလျင်အမြန် ကူးစက်လောင်ကျွမ်းနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဦးတည်ရာအရပ်ကို ခန့်မှန်းရခက်သလို လမ်းများ၊ မြစ်ချောင်းများကို ခုန်ကျော်ကာ လောင်ကျွမ်းလေ့ရှိသည်။
တောမီး၏ ထူးခြားချက်ကို မီးလောင်ကျွမ်းရသည့် အကြောင်းအရင်း၊ ကူးစက်သည့် အရှိန်၊ မီးလောင်ကျွမ်းသည့် ဧရိယာအတွင်းရှိ မီးလောင်ကျွမ်းနိုင်သော အရာဝတ္ထုများ၊ မိုးလေဝသအခြေအနေ စသည့် အချက်များပေါ် မူတည်၍ သတ်မှတ်သည်။
alt=A daytime fire engulfing large trees|right|A wildfire in California on September 5, 2008 တောမီး ဖြစ်ပွားသော စိုက်ခင်းများပေါ် မူတည်၍ တောမီးကို ရှပ်ပြေးမီး(brush fire)၊ ချုံပုတ်မီး(bush fire)၊ ကန္တရမီး (desert fire)၊ တောအုပ်မီး (forest fire)၊ မြက်ရိုင်းမီး (grass fire)၊ တောင်ကုန်းမီး (hill fire)၊ သစ်ဆွေးမီး (peat fire)၊ စိုက်ခင်းမီး (vegetation fire)နှင့် မြက်ခင်းပြင်မီး (veld fire)ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်သည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ် သန်း ၄၂၀ မှ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပင်များ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အချိန်မှ စ၍ တောမီးဟူ၍ စတင် ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ကျောက်ဖြစ် ရုပ်ကြွင်း မီးသင့်ကျောက်များက ညွှန်ပြနေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သက်ရှိသမိုင်း တလျှောက်တွင် တောမီး ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် ဇီဝစနစ်၏ သစ်ပင်ပန်းမန်များနှင့် တောကောင်များအပေါ် ကြီးမားသော ဆင့်ကဲ ပြောင်းလဲမှု အကျိုး သက်ရောက်မည်ကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
ကမ္ဘာကြီးသည် ကာဘွန်ကြွယ်ဝသော အပင်များ၊ ခြောက်သွေ့သော ဥတုများ၊ လေထဲရှိ အောက်ဆီဂျင်များနှင့် ကျယ်ပြန့်သော လျှပ်စီးများနှင့် မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် နဂိုကတည်းကပင် လောင်ကျွမ်းလွယ်သော ဂြိုဟ်ကြီး တလုံး ဖြစ်နေသည်။
တောမီးများသည် သဘောသဘာဝကပင် လောင်ကျွမ်းပစ်သော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိပြီး၊ လောင်ကျွမ်းနိုင်သော အရာဝတ္ထု ရှိပါက လောင်ကျွမ်းသည်။
တောမီးများသည် လူ့အသက်နှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ဆုံးရှုံးစေနိုင်သော်လည်း၊ မီး‌တွင်း ပါဝင်သော သီးပင်စားပင်၊ သတ္တဝါနှင့် ဇီဝစနစ်အပေါ် ကောင်းကျိုးများစွာ ရှိသည်။
အပင်မျိုးစိတ် များစွာသည် မျိုးပွားရန်နှင့် ကြီးထွားရန်အတွက် မီး၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို မှီခိုနေရသည်။
သို့သော် တောမီး လောင်လေ့ မရှိသော နေရာတွင် လောင်ပါက ဇီဝ အကျိုးသက်ရောက်မှု မခံစားရချေ။
တောမီးသည် လောင်စာများ ရှိနေခြင်းနှင့် ရာသီဥတုကလည်း ကူပံ့ခြင်း ရှိလျှင် လောင်ကျွမ်းမှု ပိုမို ဆိုးရွားတတ်သည်။
Graham, et al., 12, 36 National Wildfire Coordinating Group Communicator's Guide For Wildland Fire Management, 4-6. တောမီးကို တားဆီးခြင်း၊ ထောက်လှမ်းခြင်းနှင့် နှိပ်ကွပ်ခြင်း နည်းဗျူဟာတို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ပြောင်းလဲလာသော်လည်း မဆုံးနိုင်သော ဇာတ်မျောကြီး ဖြစ်လျက် ရှိသည်။
တွေ့ရအများဆုံးနှင့် အကုန်အကျ အသက်သာဆုံး နည်းလမ်း တခုမှာ ထိန်းချုပ်၍ လောင်ကျွမ်းမှု (controlled burning) ဖြစ်ပြီး၊ တောမီး လောင်ကျွမ်းရမည့် အရာပမာဏ နည်းနည်းသာ ရရှိအောင် လျှော့ချပေးခြင်း၊ နည်းနည်းသာ လောင်ကျွမ်းခွင့် ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
Interagency Strategy for the Implementation of the Federal Wildland Fire Policy, entire textNational Wildfire Coordinating Group Communicator's Guide For Wildland Fire Management, entire text ကိုးကား Category:တောမီးများ။
ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လူထုဆန္ဒခံယူပွဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အခန်း(၄)အရ ဖွဲ့စည်း ထူထောင်ထားသည့် ဥပဒေပြု ဌာနဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ရုံးအဆောက်အဦးမှာ မြို့တော် နေပြည်တော်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီသမ္မတဟု တာဝန်ယူ၍ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ယာယီသမ္မတ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့် အခွင့်အာဏာနှင့် လျှော်ညီမှု မရှိပဲ နိုင်ငံတော်အား အရေးအပေါ်အခြေနေအဖြစ် တစ်နှစ်ကြေညာခဲ့ပြီး ဥပဒေပြုမှုအာဏာ အပါအဝင် အာဏာသုံးရပ်စလုံးကို ၎င်းက တပ်မတော်ကာကွယ်‌ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား မှ ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုအရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ပြည့်လုခါနီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်​ဆွေက ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးခေါ်ယူ၍ သက်တမ်း ၆ လထပ်မံ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် အောက်ပါ လွှတ်တော် ၂ ရပ် ပါဝင်သည်။
ကိုယ်စားလှယ် ၂၂၄ ဦးပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၄၄၀ ဦးပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် လွှတ်တော်အကြီးအကဲ ဖွဲ့စည်းပုံအရ လွှတ်တော် သက်တမ်း၏ ပထမ ၃၀ လ တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုဥက္ကဋ္ဌမှာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကနှင့် ဒုနာယက လည်း ဖြစ်သည်။
ကျန်ရှိသက်တမ်းတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုဥက္ကဋ္ဌတို့ က နာယကနှင့် ဒုနာယကအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် နာယက သည် နာယက တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နိုင်စွမ်းမရှိသည့်အခါ ဒုတိယနာယကသည် နာယကတာဝန်ကို ယာယီ ထမ်းဆောင်ရမည်။
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အဓိကတာဝန်မှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ရှိ ​ရွေး​ကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ (၁၆၈ ဦး)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရှိ ​ရွေး​ကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ (၃၃၀ ဦး) နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်မှ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ (၁၆၆ ဦး) သီးခြားစီ ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေး အဖွဲ့များမှ ရွေးချယ်ထားသော ဒုတိယသမ္မတ​လောင်း ၃ ဦးအနက် တစ်ဦးကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်ရှိသည်။
၂၀၁၁ -၂၀၁၅ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမဆုံးအကြိမ် အစည်းအဝေးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးသိန်းစိန်အား ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အတည်ပြုပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြောက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ သမ္မတများမှာ အမျိုးသား လွှတ်တော်မှ အမည်တင်သွင်းသည့် ရှမ်းလူမျိုး ဒေါက်တာ စိုင်းမောက်ခမ်းနှင့် စစ်တပ် ကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့မှ အမည်တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း တင်အောင်မြင့်ဦးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
Burma ex-Prime Minster Thein Sein named new president နောက်ပိုင်းတွင် ဒုတိယသမ္မတ(၁)ဖြစ်သူ သီဟသူရတင်အောင်မြင့်ဦး နုတ်ထွက်သွားသဖြင့် တပ်မတော်အစုအဖွဲ့မှ တင်သွင်းသော ရေတပ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဦးဉာဏ်ထွန်းမှာ ဒုသမ္မတအသစ်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၆ - ၂၀၂၀ ၂၀၁၅အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် ဦးထင်ကျော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ၊ တပ်မတော်သားအစုအဖွဲ့မှ ဒုသမ္မတလောင်း ဦးမြင့်ဆွေတို့ကို အသီးသီး အမည်စာရင်းတင်သွင်းကြသည်။
၎င်းတို့အနက် ဦးထင်ကျော်က မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဦးမြင့်ဆွေက ဒုတိယမဲအများဆုံးဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူက ဒုတိယသမ္မတ(၂) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၈ မတ်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးထင်ကျော်နုတ်ထွက်ပြီးနောက် လွှတ်တော်သည် သမ္မတအသစ်ရွေးချယ်ရာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့မှ တင်သွင်းသော ဦးဝင်းမြင့်က မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတအသစ်ဖြစ်လာသည်။
ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦးမြင့်ဆွေနှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂)အဖြစ် ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူတို့က ဆက်လက်အရွေးချယ်ခံရသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ ဝက်ဘ်စာမျက်နှာ (စမ်းသပ်) ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုဌာနတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်၏ အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမတ် ၂၂၄ ဦး ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၁၆၈ ဦးမှာ လူထုမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက် ထားသူများဖြစ်ကာ ကျန် ၅၆ ဦးမှာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်မှ အမည်တင်သွင်းထားသည့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သည်။
လူထုရွေးကောက်တင်မြှောက်ပုံမှာ ပြည်နယ်(သို့)တိုင်းဒေသကြီး တစ်ခုစီမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၂ ဦးစီ အချိုးကျနှုန်းဖြင့် သက်ဆိုင်ရာပြည်နယ် (သို့) တိုင်းဒေသကြီးများတွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ သတ်မှတ်ထားသည့် မဲဆန္ဒနယ်များမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၁၄ ခုတို့မှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၆၈ ဦး (၁၄×၁၂) တင်မြှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ သက်တမ်းမှာ ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပသည့် နေ့မှစ၍ ၅ နှစ် ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌမှာ လစ်လပ်​နေသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်ရှိ လူထုမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ကိုယ်စားလှယ်များသည် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဒုတိယသမ္မတ တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသည်။
တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မှ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် သမ္မတရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းကာ ၎င်းတို့နှစ်သက်ရာ ဒုတိယသမ္မတ ၁ ဦးကို ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေများ အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၄၃ အရ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက ၈.၃.၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ဥပဒေအမှတ် (၄/၂၀၁၀) ဖြင့် ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်။
ယင်းဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ၁၈.၁၀.၂၀၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၉) ဖြင့် “အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ” အဖြစ် ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၉) ဖြင့် အောက်ပါပုဒ်မများကို ပြင်ဆင်/ဖြည့်စွက် ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့ကြောင်းတွေ့ရပါသည် - (က) ပုဒ်မ ၇၄၊ ပုဒ်မခွဲ (က) (ခ) ပုဒ်မ ၈၈။