kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တွေးခေါ်ဆက်စပ်မှုကို ထိုသို့ လေ့လာကြည့်ကြရာတွင် - စည်းချပ် စနစ်အတိုင်း စနစ်တကျ ဆက်စပ်တွေးကြည့်ခြင်း ဖြစ်လျှင် စည်းချပ် တွေးစစ်နည်း (formal logic) ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အရပ်သုံး စကား၏ ဆင်ခြင်မှုတို့သာ အားပြု၍ ဆက်စပ်တွေးကြည့်ခြင်း ဖြစ်လျှင် ကဗျာလွတ် တွေးစစ်နည်း (infromal logic) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ဒဿနိကဗေဒ၏ (အကောင်း-အဆိုး ဗေဒ၊ သဘာဝတရား ဗေဒ ကဲ့သို့သော) အခြား ကိုင်းဖြာကဏ္ဍကြီးများအတွင်း တွေးခေါ်ထုတ်ထားသော ကောက်ချက် (conclusion) တို့၏ မှန်ကန်မှုကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်လိုလာလျှင်၊ ထိုကောက်ချက်များ ရရှိလာအောင် အသုံးပြုခဲ့သည့် တွေးစဉ်(argument)များ၏ တွင်းပိုင်းဆက်စပ်မှုကို လိုက်လံတွေးစစ်သည့် လုပ်ငန်းများလည်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ယုတ္တိဗေဒ ဟု ခေါ်နိုင်ပါသည်။
အလွယ်အားဖြင့်လျှင်၊ စဉ်းစားခြင်းအကြောင်းကို ပြန်လည်စဉ်းစားယူကာ လေ့လာသည့် ဒဿနိကဗေဒ ကဏ္ဍခွဲ ဖြစ်တော့၏။
စည်းချပ် တွေးစစ်နည်း (Formal Logic) စည်းချပ်တွေးစစ်နည်း (formal logic) သည် ပညာရပ်သုံး သတ်မှတ်ချက်တို့ဖြင့် အားပြုတွေးခေါ်ခြင်း ဖြစ်၍ အောက်ပါ အဓိပ္ပါယ်ကိုယ်စီနှင့် သင်္ကေတများ သာဓကအဖြစ် ပါဝင်သည်။
ကို AND ဟု ဖတ်ပြီး နှစ်ခုစလုံး မှန်ရမည် သို့ ဖြစ်ရမည် ဟု ဆိုလိုသည်။
ကို OR ဟု ဖတ်ပြီး နှစ်ခုထဲမှ အနည်းဆုံး တစ်ခု မှန်ရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။
သည် အဓိပ္ပာယ် ရသည် သို့ မဟုတ် အကယ်၍ ... ဖြစ်သောကြောင့် ဟု ဆိုလိုသည်။
ကို NOT ဟု ဖတ်ပြီး ဆန့်ကျင်ဘက် သို့မဟုတ် ဤသို့သော ကိစ္စမဟုတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
( နှင့် ) စသည့် ကွင်းစကွင်းပိတ်များကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ရန် သို့မဟုတ် အရင်လုပ်ရန်ကိစ္စအတွက် သုံးသည်။
ကွင်းထဲမှ အဖြေကို အရင်ရှာပြီးမှ ကွင်းအပြင်ဘက်မှ အဖြေကို ရှာရမည် ဖြစ်သည်။
ယုတ္တိဗေဒ၏ သင်္ကေတများကို အသုံးပြု၍ ယခင် ဥပမာကို ပြန်ရေးပြရမည် ဆိုလျှင် အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။
ယေဘူယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
ဤ စည်းချပ်ယုတ္တိဗေဒ (ခေါ်) စည်းချပ်တွေးစစ်နည်းတွင် ဆင်ခြင်နည်း အသွင်ကွဲ အမျိုးမျိုးမှာလည်း အခြေခံလေ့လာဖွယ် ဖြစ်သည်။
အကိုးအကား Category:ဒဿနိကဗေဒ Category:ယုတ္တိဗေဒ။
thumb| ဦးဝိစာရ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနည်းတူ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် အသက်ကို စွန့်လွှတ်စတေးသွားကြသည့် အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်များထဲတွင် ဆရာတော် အသျှင် ဦးဝိစာရ ကိုယ်တော်လည်း ပါဝင်လေသည်။
ဆရာတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် စစ်ကြိုခေတ် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့စဉ် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တိုက်ပွဲတွင် အဖိနှိပ် အချုပ်ချယ်ခံ ဘ၀နှင့် ထောင်အတွင်း ရက်ပေါင်း (၁၆၆)ရက် အစာငတ်ခံကာ ပြည်သူလူထုအား နယ်ချဲ့ကျွန်သဘောက်ဘ၀မှ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အသက်အသေခံကာ တိုက်ပွဲဝင်သွားခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ ရှေးမြန်မာဘုရင် ဧကရာဇ်မင်းတို့ လက်ထက်အခါက ထီးဆောင်း၊ နန်းရန်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သော ဥဇ္ဇေနီပြည် နောင်အခါတွင် သလ္လာ၀တီပြည်ကို အစွဲပြု၍ သလ္လာဝတီ မည်သောချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းခြေတွင် အစဉ် အဆက် မြို့စား ရွာစားခန့်၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော၊ မုံရွာခရိုင် ချောင်းဦးမြို့အပိုင် (ယခင် အမြင့်မြို့အပိုင်) အမြင့် တောင်ဘက်၊ အနိမ့်ကိုးရွာ အပါအဝင်ဖြစ်သော ကမ်းနိမ့်ရွာ(ယခု သုံးပန်လှရွာ)တွင် ဥပကာဂုဏ်နှင့် ကုံလုံပြည့်စုံသော ခမည်းတော် ကျောင်းဒါယကာကြီး ဦးပြား၊ မယ်တော် ကျောင်းအမကြီး ဒေါ်ဇလပ်တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၅၀)ပြည့်နှစ်၊ နှောင်းတန်ခူးလပြည့်ကျော် (၁၀)ရက် (ခရစ် ၁၈၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ဦးဝိစာရလောင်းလျာမှာ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။
မွေးချင်းသုံးယောက်မှာ - မဖွားသိုက် မောင်လှကျော် မောင်သာပုံ တို့ဖြစ်သည်။
ဦးဝိစာရလောင်းလျာ မောင်လှကျော်အား ငယ်စဉ်က အင်းနားရွာ ဆရာတော် အသျှင်စန္ဒိမာကျောင်းတွင် ပညာသင်ရန် အပ်နှံထားသည်။
(၁၂)နှစ်သားအရွယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးစံအတိုင်း ရှင်ပြု၍ သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။
ဘွဲ့တော်မှာ ဗုဒ္ဒဟူးသားဖြစ်၍ သျှင်ဝိစာရ ဖြစ်သည်။
မောင်လှကျော်ခေါ် သျှင်ဝိစာရသည် ငယ်စဉ်ကပင် အခြားကလေးများနှင့်မတူ တစ်မူကွဲပြားသည်။
သူ့တွင် ပါလာသော ဗီဇမှာ မဟုတ်မခံချင်စိတ်ရှိသည်။
မတရားမှုကို မနှစ်သက်သည့် ဗီဇပါလာသူလေးဖြစ်သည်။
သူ့ထက် ငယ်သူ အားနွဲ့သူများကို ထောက်ထား ငဲ့ညှာတတ်သောဗီဇ သူ့တွင်ပါသည်။
ကြီးနိုင်ငယ်ညှဉ်းသော အပြုအမူများကို သူ အလွန်မုန်းတီးစက်ဆုပ်သည်။
သူ့စိတ်တွင် ဘာမဆို သူများထက် သာလိုသောစိတ် အမြဲရှိသည်။
ဇွတ်ဇွဲကြီး၍၊ ဇွတ်တရွတ်လည်းနိုင်လှသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သျှင်ဝိစာရမှာ လက်ရေးလက်သားလှသည်။
ဉာဏ်ကောင်း၍ ပညာလိုလားသူလေးဖြစ်သည်။
သွက်လက်ချက် ချာသည်။
လက်ရေးလက်သားကောင်းသူများမှာ စိတ်ရှည်ရှည် ထားတတ်သူများ ဖြစ်တတ်ကြသည်။
ယင်းအချက်များ ကြောင့်ပင် ဆရာတော် ဦးစန္ဒိမာသည် ရှင်ဝိစာရအား အချစ်ပိုခဲ့သည်။
သို့နှင့် သာမဏေအဖြစ် (၄)ဝါအထိနေခဲ့ပြီးနောက် ရှင်လိန်ပြန်ကာ မိဘများနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့သည်။
ရှင်လူထွက်ပြီးနောက် မောင်လှကျော်သည် လူပျိုပေါက်အရွယ်သို့ ရောက်လာသဖြင့် ရပ်ရွာကိစ္စများကို တတ်အားသရွေ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သူသည် မည်သူ့ကိုမဆို ကူညီရိုင်းပင်းတတ်သည်။
လုပ်အားပေးစရာရှိလျှင် စိတ်ရောကိုယ်ပါ ကိုယ်ဖိရင်ဖိ လုပ်ကိုင်ပေးတတ်သောကြောင့် လူချစ်လူခင် ပေါများသည်။
အပေါင်းအသင်း ကျယ်ပြန့်သည်။
လူသိ များသောကြောင့် ထိုစဉ်က သူ့ရပ်ရွာတွင် ကာလသားခေါင်း (လူငယ်ခေါင်းဆောင်) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကာလသားခေါင်း မောင်လှကျော်ဆိုလျှင် မသိသူ ရှားလှသည်။
ထို့နောက် အသက် (၁၈)နှစ်အရွယ်တွင် မိဘများက မောင်လှကျော်အား ကမ်းနိမ့်ရွာမြောက်ဘက်ရှိ ရွှေလေးရွာမှ(ရွှေလှေရွာ)ဦးရွှေမှော်၊ ဒေါ်မယ်ပေါတို့၏သမီး မယ်ဉာဏ်နှင့် နှစ်ဖက်မိဘများ၏ သဘောတူညီချက်အရ လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
မယ်ဉာဏ်နှင့် သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
အမည်မှာ မဖွားရန် ဖြစ်သည်။