kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နှောင်းတမြေ့မြေ့ ဇာတ်ကား၌ ဇာတ်ဝင် နောက်ခံ တေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သော ပန်းဦးပန်မယ့်သူ သီချင်းကို စတင် သီဆို ခဲ့ရာမှ စ၍ တေးဂီတလောကသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် နောက်ခံတေးများ၊ တိပ်ခွေ စီးရီးများ၊ ရေဒီယို တေးများ စသည်ဖြင့် သီဆိုခဲ့ရာ တေးသီချင်း ပုဒ်ရေပေါင်း ၂ဝဝဝ ကျော် သီဆိုပြီး ဖြစ်သည်။
၁၉၉၅−ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဟောင်ကောင်၊ မကာအို နိုင်ငံများရှိ ဆရာဝန်များ ငွေရတု သဘင်မှ ဖိတ်ကြားသဖြင့် မြန်မာ့ တေးသီချင်းများ သွားရောက် ဖျော်ဖြေခွင့် ရခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် ဂီတထက် စာပေကို အလေးထား ဆောင်ရွက်ရင်း ဇနီးသည် ဒေါ်အေးအေးမေ (အေးဘုံ)၊ သားသမီးများ ဖြစ်သော စိုးအိမ်သူ၊ ဖိုးသောကြာ၊ ထိန်ထိန်သာ၊ ထိပ်ထား ဟူသော သားသမီး လေးယောက်နှင့်အတူ သင်္ကန်းကျွန်းမြို့နယ် သာဓုရုပ်ရှင်ခြံတွင် နေထိုင်သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၁၀-ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ ည (၉) နာရီအချိန် ရန်ကုန်မြို့ သုခကမ္ဘာဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်မှာ အသက် (၆၀) နှစ်ရှိပြီး ဇနီးသည် ဒေါ်အေးအေးမေ (ခေါ်) အေးဘုံနှင့်အတူ သမီးကြီး စိုးအိမ်သူ၊ သားလတ် ဖိုးသောကြာ၊ သားငယ် ထိန်ထိန်သာ၊ သမီးထွေး ထိပ်ထားတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကွမ်းစကား(၂)၊ သုမောင် (ဒုတိယအကြိမ်) ကလောင် အမည်ကွဲများ မဟူရာ (ကော်လံဖြည့် ကဗျာများ) ကိုရင် ဉေယျ (ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများ) မောင် ဗလ (ကလေးကဗျာများ) စိန်ခြယ် (ရုပ်ရှင်ပညာပေး ဆောင်းပါးများ) သုမောင် ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ သုမောင်၊ "မျိုးရိုးထဲမှ ဆိုးပေကြီːများ"၊ ဆွေမင်းစာပေ။
စဉ်ခေါင်းစီးထုတ်ဝေသည့် ခုနှစ်မှတ်ချက်၁အချစ်၁၉၇၄၂သိပ်ချစ်တယ်မဟုတ်လား၁၉၇၆၃ရှင်နေမင်းမှ ပေးသောစာ၁၉၇၆ဘာသာပြန်၄ပင်တိုင်စံ စိတ်မကောင်းပါဘူးကွယ်၁၉၇၇၅အချစ်ပွင့်ကလေးများ၁၉၇၈၆အချစ်သစ်ပင်၁၉၇၈၇စာမျက်နှာ ၁၆၁၉၇၈၈အချစ် ငါမသိ၁၉၇၈၉သာဓု အင် ဆန်း(စ်)၁၉၇၈ပူးတွဲ၁၀အချစ် (၂)၁၉၇၉၁၁အချစ်စက်၁၉၇၉၁၂အချစ်၏ နောက်ဆုံးနေ့များ၁၉၇၉၁၃သူ့မောင်မှာ သူ့မောင်မှာ၁၉၇၉၁၄အချစ်နှင့် သူ၏ကိုကို၁၉၇၉၁၅ငါကွ၊ ခုဆယ်ရာထောင်သောင်းသိန်းသန်းကုဋေ၁၉၈၀ပူးတွဲ၁၆တစ်တီတူး၁၉၈၀၁၇ချစ်ချစ်ချစ် ၁−၂−၃၁၉၈၀၁၈အကယ်ဒမီ၁၉၈၀၁၉ထို့ကြောင့် အချစ်ဟုခေါ်သည်၁၉၈၁ပူးတွဲ၂၀စပယ်သုံးကုံး၁၉၈၁၂၁လ၁၉၈၁၂၂ပန်းစွယ်တော်ရွက်ကလေး၁၉၈၂ပူးတွဲ၂၃ဍရင်ကောက်နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ၁၉၈၃၂၄သာဓုနှင့် ကျွန်တော်တို့၏ဖခင်များအကြောင်း (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်)၁၉၈၄၂၅ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ် ပေးပို့ခြင်း (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်)၁၉၈၅၂၆မချစ်တတ်တာ မဟုတ်ပါ မချစ်ချင်တာပါ၁၉၈၅၂၇အချစ်လား သူဖျားနေတယ်၁၉၈၆၂၈ကမ္ဘာကြီː တုန်သွားတယ်၁၉၈၇၂၉ငှက်ကလေးတွေက မောင့်ခေါင်းပေါ်မှာ မင်းခေါင်းပေါ်မှာ၁၉၈၈၃၀သော်တာဆွေ လွမ်းတသ အမှတ်တရ၁၉၉၆ပူးတွဲ၃၁စာရေးဆရာကြီː ဦးရန်အောင် အလွမ်းပြေ၁၉၉၇၃၂မှတ်မှတ်ရရ ရှုမဝ ဝတ္ထုတိုများ၁၉၉၉ပူးတွဲ၃၃ကွမ်းစကား (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်)၁၉၉၉၃၄အေးဘုံက ပြောသည်၁၉၉၉၃၅ကွေ့မိန်းကလေး ပုံပြင်နှင့် ဘဝရသစာစုများ၁၉၉၉၃၆ပန်းယွမ်းအိမ်၂၀၀၀ပူးတွဲ၃၇နံနက်စာ ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ်၂၀၀၁၃၈တြိ၂၀၀၁ပူးတွဲ၃၉အရက်သမား အမှားတစ်ခါ (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်)၂၀၀၂၄၀သက်ကြီːရွယ်အို၂၀၀၂ပူးတွဲ၄၁၂၀ ရာစု မြန်မာဟာသဝတ္ထုတိုများ၂၀၀၃ပူးတွဲ၄၂ကြူကြူပါအောင် ရယ်သည်၄၃အရုပ်ကလေး၄၄အမှိုက်၄၅မျိုးရိုးထဲမှ ဆိုးပေကြီːများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|အမေရိကန် ရပ်ပါ ကော်ဘင် ဘလူး (2008) ကော်ဘင် ဘလူး (Corbin Bleu Reivers), သည် အမေရိကန် ရပ် အဆိုတော်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး သူ၏ ဂီတပုံစံကြောင့် နာမည်ကျော်ကားလာခဲ့သည်။
http://www.relatemag.com/corbin-bleu/ actor corbin bleu in relatemag.com . ကော်ဘင် ဘလူး ၏အယ်လဘမ်များ 2006-High School Musical Soundtrack 2007-Another Side http://www.amazon.com/Another-Side-Corbin-Bleu/dp/B000O1718E corbin bleu album Another Side in may 2007 2007-Jump In! Soundtrack 2007-High School Musical 2 Soundtrack 2007-Disneymania 5 2007-Disney Channel Holiday 2008-High School Musical 3: Senior Year soundtrack 2008-Radio Disney Jams 10 2008-Minutemen Soundtrack 2008-Bedtime Stories 2009-Hannah Montana 3 2009-Disney Channel Playlist 2009-Speed of Light http://www.disneysociety.com/2008/11/17/corbin-bleu-to-release-new-album-speed-of-light/ corbin bleu in speed-of-light album new 2009 အကိုးအကား www.imdb.com/name/nm0088298 ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
မြန်မာ့ ဗန်တိုပညာ 35px|မြန်မာ့ သိုင်းဗန်တို၊ဗန်ရှည် ကစားခြင်းသည် သိုင်းပညာ၏ ကဏ္ဍတရပ်ဖြစ်၍ ရန်သူကို ခုခံတိုက်ခိုက်နည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဗန်တိုသည် လက်နက်မဲ့ ကာကွယ် ခုခံတိုက်ခိုက်နည်းဖြစ်၍၊ မိမိကို ရန်ပြုလာသူအား လက်ထဲတွင် မည်သည့် လက်နက် အရာဝတ္ထု တခုခုကိုမျှ မကိုင်မသုံးဘဲ ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်၍ ဗန်တိုဟုခေါ်သည်။
ဗန်တိုပညာသည် အပျော့ဗန်တိုနှင့် အမာ ဗန်တို ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်။
အပျော့ ဗန်တိုသည် မိမိကိုယ်ကို အထိမခံဘဲ ရှောင်တိမ်းကာတုံ့ပြန်စေသည့် နည်းကို အပျော့ဗန်တို ဟုခေါ်သည်။
အမာဗန်တိုသည် အခုခေတ်တွင် မြန်မာ့ လက်ဝှေ့ ဟုခေါ်သည်။
၎င်းမှာ အကွဲကွဲ အပြဲပြဲ မတွန့်ဆုတ်ဘဲ ခံနိုင်ရည်၊ ပညာချင်း ယှဉ်ပြိုင်ပြီး တိုက်ခိုက်နည်းဖြစ်သည်။
ဗန်တိုသည် သိုင်းပညာရပ် တစ်ခုသာမက အတွေးအခေါ်၊ လောကီပညာများပါ ပေါင်းစပ်ပါဝင်သည်။
ဗန်တို၏ မူလအနက်မှာ ရှေးကျသော ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး "မိမိကိုယ်ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကာလကြာသော် "မိမိကိုယ်ကို ကျင့်ကြံကာကွယ်ခြင်း" ဟူ၍ ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဗန်တိုပညာတည်ရှိပုံ ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ကစားခြင်း အလေ့အထသည် ၈ရာစုခန့်က မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာသည်ဟု အထောက်အထားများကဆိုသည်။
ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ကစားခြင်း အတတ်သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ စတင်သည်ဟု အချို့ကဆိုသည်။
တချို့ကမူ ခရစ်နှစ် ၃၀၀အတွင်းတွင် တောင်ပိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံများမှ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုမှတဆင့် မြန်မာ၊ယိုးဒယား၊ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဂျပန် စသော နိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်ဟု အထောက်အထားဖြင့် တင်ပြကြသည်။
ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ကစားခြင်း အလေ့အထသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဂျပန်နိုင်ငံထက် အရောက်နောက်မကျကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိရပေသည်။
ဗန်တို၊ ဗန်ရှည်တတ်လျှင် မိမိထက် အင်အား ဗလ သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ လက်နက်သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ တယောက်ထက်များသည့် ရန်သူကိုလည်းဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ခုခံကာကွယ်နိုင်သည်။
ဗန်တိုတတ်လျှင် ဗန်ရှည်တတ်ရသည်။
ဗန်ရှည်တတ်လျှင် ဗန်တိုတတ်ရသည်။
တမျိုးတတ်လျှင် ပညာမစုံသေး။
၂မျိုးစလုံးတတ်မှ စွယ်စုံတတ်သည်ဟု ခေါ်ကြသည်။
မြန်မာတို့၏ အမွေ ဗန်တို၊ဗန်ရှည် ပညာကို ရှေးက စစ်ပွဲများတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး တိုင်းပြည်ကာကွယ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
သရေခေတ္တရာ၊ ဗိဿနိုး၊ ဟန်လင်း၊ ပုဂံ၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ သမိုင်းတလျှောက် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးအတွက် အသုံးပြုခဲ့ရာမှ တည်ရှိပြန့်ပွားခဲ့သည်။
ပုဂံခေတ်တွင် အရည်းကြီးတို့၏ ပွဲကျောင်းများကြောင့် ပိုမိုထွန်းကားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီ နယ်ချဲ့ လက်အောက် ကျွန်သဘောက် ဘဝတွင် နယ်ချဲ့သည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ လူမှုရေး၊ ဘာသာရေး၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုများကို ချုပ်ချယ်ကန့်သတ်ပြီး အမျိုးပျောက်အောင် လုပ်ခဲ့ရာ ဗန်တိုပညာသင်ကြားလိုက်စားသူများကို သူပုန်ဟု သတ်မှတ်ကာ ကလိမ်ကကျစ်ဉာဏ်နှင့် နှိပ်ကွပ်ခဲ့မှုကြောင့် ဗန်တိုပညာသည် ပျောက်ကွယ်လုမတတ် မှေးမှိန်ခဲ့ရသည်။
သို့သော်လည်း မြန်မာလူမျိုး ပညာရှိများက လျှို့ဝှက်စွာ ပညာဖြန့်ဖြူးပေးသောကြောင့် ရွက်ပုံးသီး ပညာရှင်များပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာမှ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် မြန်မာအစိုးရက ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးမှုကြောင့် ဗန်တို ပညာသည် ပြန်လည် ထွန်းကားလာသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ကစားနည်း ဗန်တို၏ အစွမ်းနှင့် ခံယူချက်များ ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် အတတ်ပညာ၌ ရန်သူကို တချက်တည်းနှင့် မေ့လဲသွားအောင်သော်လည်းကောင်း၊ အရိုးအဆစ်များ ကျိုးပဲ့သွားပြီး မလှုပ်နိုင်၊ မထနိုင်အောင်သော်လည်းကောင်း၊ ပြုလုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော နည်းများလည်း ပါဝင်သည်။
အချို့နည်းများသည် ရန်ပြုလာသူ တဖက်သား၏ အသက်ကိုပင် စိုးရိမ်ရသည်အထိ ဒဏ်ခတ်နိုင်သော နည်းများဖြစ်သည်။
မသမာသူများ လက်ထဲသို့ ဤပညာရောက်ရှိသွားကာ မတရား အသုံးချပစ်ကြလျှင် သင်ပေးသူရော အသုံးချသူပါ အပြစ်မကင်းပေ။
150px|ကင်းမြှီးကောက် အဝိုက် ထိုကြောင့် ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ဆရာကြီးများသည် သူတို့၏ ပညာများကို များစွာ လျှို့ဝှက်ကြ၏။
တန်ဖိုးထားကြသည်။
တပည့်ခံမည့် သူ၏ အကျင့်စာရိတ္တ၊ မျိုးရိုးတို့ကို ကြည့်ပြီးမှ သင်ပေးလေ့ရှိသည်။
မိမိသားသမီးပင် ဖြစ်စေကာမူ အကျင့်စာရိတ္တ မကောင်းက ဤပညာကို သင်မပေးကြချေ။
ဗန်တိုပညာရပ်တွင် သင်ကြားပြသရာ ကျောင်း အမျိုးမျိုးပေါ် မူတည်၍ ကစားဟန်လည်း ကွဲပြားခြားနားကြသည်။
ရှေးခေတ်က ဤပညာ သင်ကြားမည့်သူများသည် ဥပုသ်သီလများ ရက်ရှည်စောင့်ကြရသည့်အပြင်၊ ကန်တော့ပွဲ အုန်းပွဲများပေး၍ ကတိသစ္စာ ဝန်ခံချက်များကို ပြုကြရသည်။
စွန်လက်သီး အသုံးများသော ကတိ သစ္စာ ၃ချက်မှာ (၁) အနန္တော အနန္တငါးပါးအား ဤပညာဖြင့် မပြစ်မှားပါ၊ (၂) မိမိကို မျက်ရည်ပေါက်ကြီ:ငယ် ၃ကြိမ် ၃ခါကျအောင် မပြုမူပါဘဲလျှက် ဤပညာဖြင့် မတုံ့ပြန်ပါ။
(၃) သေရေ သေရက်သောက်စားခြင်းနှင့် သူတပါး သားမယားအား ပစ်မှား ကျူးလွန်ခြင်း မပြုပါဟု ဖြစ်သည်။
150px|ကျားကြီး တံမျက်လှဲ ကျားကြီး လက်သီး ယခုအချိန်အထိ အထက်ပါ ကတိသစ္စာ ၃ချက် ပေးဆိုမှ ပညာသင်ပေးကြသည့် ဆရာ အတော်များများ ရှိပေသည်။
အလေ့အကျင့် နှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ အခြား ပညာရပ်များနည်းတူ ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ပညာသည်လည်း ကျွမ်းကျင်သည်ထက် ကျွမ်းကျင်လာစေရန် အလေ့အကျင့် များစွာ လိုအပ်သည်။
အလေ့အကျင့် များလေလေ ကျွမ်းကျင်လေလေဖြစ်သည်။
အလေ့အကျင့်ယူရာ၌ တဦးနှင့် တဦး ရန်သူလို သဘောထား၍ ခုခံကာကွယ်ကြလျှင်၎င်း၊ တိုက်ခိုက်ရိုက်နှက်ကြလျှင်၎င်း၊ တဦးမဟုတ် တဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာအနာတရ ခံကြရတတ်သည်။
အပျော်ကစားသည့် စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အလေ့အကျင့်ယူကြမှာသာ အချင်းချင်း အထိအခိုက်မရှိဘဲ စိတ်ချမ်းမြေ့ ပျော်ရွှင်ကြမည်ဖြစ်သည်။
စိတ်ချမ်းမြေ့ ပျော်ရွှင်စရာကောင်းမှလည်း အလေ့အကျင့်ကို ခုံမင်နှစ်သက်လာကြမည်။
www.wikimyanmar.co.cc မြန်မာ့ စွယ်စုံးကျမ်း အတွဲ၁ အပိုင်း(၈) နိုင်ငံတကာမှ မြန်မာ့ ဗန်တိုပညာ အမေရိကန် နိုင်ငံ၌လည်း မြန်မာ့ ရိုးရာသိုင်း လေ့ကျင့်ရေး ကျောင်းများ ရှိသည်။
မြန်မာ့ ဗန်ဒို ကိုယ်ခံပညာသည် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ၁၉၆ဝ ခုနှစ်လောက်တွင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဆရာကြီး ဒေါက်တာ မောင်ကြီး က ဝါရှင်တန်မြို့တော်၌ ဟံသာဝတီ ဗန်ဒိုစံနစ်ကို စတင်ပညာကို သင်ကြား ပေးခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
ဗန်ဒိုပညာကို အိုဟိုင်းအိုး၊ အနောက် ဗာဂျီးနီးယား၊ ဝါရှင်တန် ဒီစီ၊ နယူးယောက် တဝိုက်နဲ့ အခြားပြည်နယ် အချို့မှာ သင်ကြားနိုင်သည့် သင်တန်းကျောင်းတွေ ရှိသည်ဟု သိရသည်။
အမေရိကန် ဗန်ဒို သင်တန်းကျောင်း တွေမှာ ဗန်ဒိုရဲ့ အခြေခံ ကျင့်စဉ်တွေနဲ့ အဓိက ပုံစံ ၉မျိုးဖြစ်တဲ့ Bull, Boar, Cobra, Viper, Python, Panther, Tiger, Scorpion နဲ့ Eagle ပုံစံတို့ကိုလည်း အထူးပြု သင်နိုင်ပါကြသည်။
မြန်မာ့ကိုယ်ခံ ပညာများမှာ လက်ဝှေ့၊ နဘမ်း၊ သိုင်းပြောင်းပြန်၊ ဘုန်းကြီးသိုင်း (ပွဲကျောင်း) စသည်ဖြင့် ရှိပါသေးတယ်၊ အမေရိကန် မှာတော့ ဗန်ဒိုအပြင် ဂေါ်ရခါး ဓားကောက် နှင့် တိုက်ခိုက်နည်းကိုပါ ထည့်သွင်း လေ့ကျင့်နိုင်သည်။
အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဂေါ်ရခါး ဓားကောက်နဲ့ ဆင်တူတဲ့ ဓားမြှောင်ပုံမျိုး မြန်မာ စတိုင်လ် ၌ ရှိသည်။
သို့သော် ဗြိတိသျှ စစ်တပ်သည် ဗန်ဒိုကို စစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်ရေး ပညာအဖြစ် လေ့ကျင့် ခဲ့ပြီး ဂေါ်ရခါး လူမျိုး အရာရှိတွေက ဦးဆောင်ပြီး စံနစ်တကျ ဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဂေါ်ရခါး ဓားကောက်ပညာ သည် အင်တာနေရှင်နယ် ဗန်ဒို လေ့ကျင့်ရေးအခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။
ထို့အပြင် အခြား ဗန်တိုသင်တန်းကျောင်းများမှာ Greater Hartford Bando ကျောင်း၊ မြောက်-ဗာဂျီးနီးယားကျောင်း၊ နယူးအင်္ဂလန် ဗန်ဒို ကလပ် စသည်ဖြင့် ရှိသည်။
ပြင်သစ်ပြည် ၌လည်း ဗန်ဒိုကို အတော်လေ့လာ သင်ယူ ကြတယ်လို့ သိရလေသည်။
အခြားနိုင်ငံအတော်များများ သည် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်ပြီး နိုင်ငံတကာအဖွဲ့ ဖွဲ့ထားကြသည်။
အချို့မှာ သီးခြားပုံစံနဲ့ သင်ကြားခြင်းများရှိကြသည်ဟုသိရသည်။
http://www.peoplemediavoice.com/edu-article/anniversity-of-bando-tai-pinyar-in-usa.html ကိုးကား Category:မြန်မာ့ရိုးရာ ကစားနည်း Category:ကိုယ်ခံပညာ။
thumb|မုန့်လင်မယား မုန့်လင်မယားမုန့်သည် မြန်မာ့ရိုးရာမုန့် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မော်လမြိုင်ဘက်တွင် မုန့်အုပ်ကလေး ဟုခေါ်သည်။
လိုအပ်ပစ္စည်း ဆန်မှုန့်ညက်၊ ရေ၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ စားတော်ပဲပြုတ်၊ ငုံးဥ၊ ဆား၊ သကြား၊ ဟင်းခတ်မှုန့်အနည်းငယ်၊ ဆီတို့ ဖြစ်သည်။
မုန့်လင်မယား လုပ်ပုံလုပ်နည်း ဆန်မှုန့် လက်ဖက်ရည်ပန်းကန်လုံး တစ်လုံးထည့်လျှင် ရေလက်ဖက်ရည်ပန်းကန်လုံး တစ်လုံးခွဲကနေ နှစ်လုံးထိ ထည့်ပြီး ဆန်မှုန့်များ အားလုံး ပျော်ဝင်သွားအောင် မုန့်သားအပျော့အမာ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက်ပေါ် မူတည်၍ ဖျော်ပေးပါ။
ပြီးလျှင် ချင်းကို ခြစ်ပြီး ချင်းရည်ကို မုန့်နှစ်ရည်ထဲ ညှစ်ထည့်ပေးပါ။
ကြက်သွန်မြိတ်လေးတွေကို ရိတ်ရိတ်ပါအောင် လှီးထည့်ပေးပါ။
ဆား၊ သကြား၊ ဟင်းခတ်မှုန့် အနည်းငယ်တို့ထည့်ပြီး အားလုံးသမအောင် မွှေခေါက်ပေးထားပါ။
ငုံးဥလေးများ အသင့်ထားပေးထားပါ။
ဆီကို ပန်းကန်လုံးလေး တစ်လုံးထဲ ထည့်ပေးထားပါ။
ပြီးလျှင် ဆီစုပ်တံလေးပါ ထားပေးထားပါ။
(တချို့ကလည်း မုန့်ရည်ဖျော်တဲ့အထဲမှာ အုန်းနို့ရည်ပါထည့်ပြီး လုပ်တတ်ပါသေးသည်။
) အားလုံးအသင့်ဖြစ်ပြီဆိုလျှင် မုန့်မကပ်ရအောင်လို့ မုန့်လုပ်မယ့်အိုးကို ဆီနဲ့ အရင် သုပ်လိမ်းပေးပါ။
မုန့်အိုးပူလာပြီဆိုလျှင် မုန့်ရည်တွေကို အိုးထဲကနေ မွှေခပ်ပြီး မုန့်အိုးလေးထဲ တစ်ခွက်ချင်းဖြည့်ပေးပါ။
ပြီးလျှင် ငုံးဥ၊ ပဲပြုတ် ထည့်ပေးပါ။
မီးအပူရှိန်နှင့် အောက်က မုန့်သားကျက်လို့ ကြွတက်လာပြီဆိုရင်တော့ ဇွန်းလေးနဲ့ မုန့်တွေ ခွာယူပြီး ဟိုဘက်ကို လှန်ပေးလိုက်ပါ။
အဲ့ဒီလိုနဲ့ မုန့်တွေ ကျက်လာတဲ့အခါ မုန့်နှစ်ခုကို တစ်ခုပေါင်းပြီး အပေါ်ကနေ ထပ်ပေးလိုက်တော့ ပူပူနွေးနွေးနဲ့ အရသာရှိတဲ့ မုန့်လင်မယားလေး ရပါပြီ။
မုန့်တစ်ခါကျက်သွားပြီးတိုင်း မုန့်ခွက်လေးတွေကို ဆီလေးသုပ်လိုက်၊ ပြီးတော့ မုန့်ရည် ထပ်ဖြည့်ပြီး ဆက်လုပ်ပေးပါ။
ကြိုက်တတ်မယ်ဆိုရင်တော့ နှမ်းလှော်လေးကို ဆားလေးနည်းနည်းနဲ့ထောင်းပြီးဖြူးစားပါ။
ပိုပြီး အရသာရှိပြီး မွှေးသည်။
မြန်မာပြည်တွင် နေရာအနှံ့မှာ ဝယ်စားလို့ရသည်။
ဂျပန်မုန့်လင်မယား (တာကိုယာကိ) thumb|ဂျပန်မုန့်လင်မယား တာကိုယာကိ လိုအပ်တာတွေက မုန့်နှစ်အတွက် တိုကိုယာကိအမှုန့်ထုပ်၊ ကြက်ဥ၊ ရေဘဝဲ၊ ကွန်းညခု (Konyaku) (မြန်မာလို ဝဥနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင် တုန်တုန်တုန်တုန် အတုံးလေးတွေ)၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ အချဉ်စိမ်ထားပြီးသားအနီရောင် ချင်းလေးတွေ၊ Dashi လို့ခေါ်တဲ့ ငါးအမှုန့်တစ်မျိုး၊ ပြီးတော့ Moyonnaise၊ ပြီးတော့၊ ပြီးတော့ Takoyaki အချိုရည်၊ ရေညှိမှုန့်အထုပ်။
မုန့်ရည်အတွက် အမှုန့်ကို ရေနဲ့အရင်ဖျော်၊ ပြီးတော့ ကြက်ဥခေါက်ထည့်ရပါမယ်။
မုန့်နှစ်တွေ သေချာကြေအောင် ခေါက်ပေးပါ။
ရေဘဝဲကို သန့်စင်အောင်ဆေးပြီး ပြုတ်၊ ပြီးတော့ မထူမပါးလေးတွေ လှီးပါ။
ကွန်းညခုကိုလည်း ခပ်သေးသေး အတုံးလေးတွေဖြစ်အောင် တုံးပါ။
ဂေါ်ဖီထုပ်ကို ရေဆေးပြီး ပါးပါးလေးတွေဖြစ်အောင် လှီးပါ။
ကြက်သွန်မြိတ်တွေကို ရေဆေး၊ ပြီးတော့ အမြစ်လေးတွေ ပါတဲ့ဘက်ကို ညီအောင်စီပြီးတော့ သားရေကွင်းနဲ့ချည်၊ ရေခါလိုက်၊ ပြီးတော့မှ ခပ်ပါးပါးလေးတွေ လှီးထားလိုက်ပါ။
ချင်းအနီရောင်လေးတွေကို ရေစစ်ထားလိုက်ပါ။
အားလုံးအဆင်သင့်ဖြစ်ပြီဆိုရင် မုန့်လုပ်မယ့်အိုးလေးကို ပလပ်ထိုးလိုက်ပြီး အိုးပူလာတဲ့အထိစောင့်၊ အိုးပူလာပြီဆိုရင်တော့ အိုးကို ဆီလေးသုပ်၊ ပြီးတော့မှ အိုးထဲက အခွက်လေးထဲကို မုန့်နှစ်လေးတွေ လိုက်ဖြည့်ထည့်၊ ပြီးတော့မှ ရေဘဝဲထည့်၊ ကွန်းညခုထည့်၊ ဂျင်းထည့်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်ဖတ်လေးတွေထည့်၊ ကြက်သွန်မြိတ်လေးတွေ ဖြူးပေးလိုက်ပါ။
၂ မိနစ်လောက် တုတ်ချောင်းလေးတွေနဲ့ ဟိုဘက်လှန်ပေးလိုက်၊ ခဏလောက်နေရင် ဒီဘက်ပြန်လှန်လိုက်ပါ ကျက်သွားပြီ။
ပန်းကန်ထဲကို အဲ့ဒီမုန့်လုံးလေးကို ထည့်၊ ပြီးတော့မှ အပေါ်ကနေ Takoyaki အချိုရည်လေး ဆမ်း၊ Moyonnaise လေးဆမ်း၊ ငါး Dashi လေးထည့်၊ ပြီးတော့မှ အပေါ်ဆုံးကနေ ရေညှိမှုန့်လေးဖြူးလိုက်ရင်တော့ အဆင်သင့်စားသုံးနိုင်တဲ့ တာကိုယာကိ ပူပူမွှေးမွှေးချိုချိုလေး ရပါပြီ။
မေတ္တာရပ်ဝန်း မီးဖိုဆောင် ဘလောက် ကိုးကား Category:အစားအစာ။
thumb|မရွေးမုန့် မရွေးမုန့်သည် မန်ချူးလူမျိုးတို့ နတ်ဘုရားများအား ပူဇော်ဆက်ကပ်ရာ ရိုးရာအချိုပွဲ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မန်ချူးဘာသာအားဖြင့် ‘ဆချီမာ’ ဟုခေါ်သည်။
‘ဆချီ’ဆိုသည်မှာ လှီးခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ‘မာ’ဆိုသည်မှာ မုန့်လုပ်သည့် နည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မန်ချူးတို့ တရုတ်ပြည်ကို သိမ်းပိုက် အုပ်စိုးခဲ့ပြီးနောက် ပေကျင်းမြို့တွင် စတင် လူကြိုက်များလာရာမှ တရုတ်တပြည်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။
မရွေးမုန့်သည် ကြွပ်ကြွပ်ရွရွရှိပြီး ရနံ့သင်းသင်းလေးရှိသောကြောင့် မန်ချူးခေတ် (ချင်းမင်းဆက်) မှစ၍ ယနေ့ထိတိုင် လူအများ နှစ်သက်သည့် မုန့်ပဲသွားရည်စာ တစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။
မိုးညှင်းစလုံ (ခေါ်) မိုးညှင်းစော်ဘွားစဝ်လုံသည် အေဒီ(၁၅၂၇-၁၅၄၃) ခုနှစ်၌ အင်းဝတွင် မင်းပြုသော သိုဟန်ဘွား၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။
မိုးညှင်းမြို့ (မိုင်းယန်း)သည် မွန်ဂိုတို့ လက်ထက် ၁၂၈၉-ခုနှစ်မှစ၍ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။
တရုတ်မင်မင်းခေတ် (၁၄၀၃) ခုနှစ်တွင် ရှေးဦးစွာ ဖော်ပြထား၏။
ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ် နှစ်သွယ်အကြားတွင် ကျယ်ဝန်းလှသော နယ်ကြီး တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
အေဒီ ၁၄၁၆-ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းနှင့် ကလေးမြို့တို့ စစ်ဖြစ်ကြရာ မင်းကြီးစွာစော်ကဲက နှစ်နယ်လုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)၊ ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၆။
အေဒီ ၁၅၀၄-ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းစလုံသည် ဆင်မြင်း အလုံးအရင်းနှင့် ဒီပဲယင်းမြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ တော်မူသည်။
ကုလား(ဦး)၊ မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၁၁၅-၁၁၆။
အေဒီ ၁၅၂၃-ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းစလုံသည် မင်းကင်းမြို့ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်သည်။
အင်းဝဘုရင်ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိ တို့လည်း မြေတူးသို့ ချီတက်၍ ခုခံတော်မူသည်။
နရပတိတို့ မခုခံနိုင်၍ မြေတူးမြို့ကို မိုးညှင်းစလုံ ရလေသည်။
အေဒီ ၁၅၂၄-ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းပိုက်ပြန်သည်။
ကုလား(ဦး)၊ မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယအုပ်၊ နှာ-၁၂၀။
မိုးညှင်းစလုံသည် မြေဒူးနယ်၊ ဒီပဲယင်း၊ စည်ပုတ္တရာ စသည်တို့နှင့် အင်းဝနေပြည်တော် အစွန်အဖျားကို ထိပါးဖန်များခဲ့ရုံမက သက္ကရာဇ် ၈၈၆ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းသို့ချီလာ၍ ကျောင်းကန်အိမ်ရာတို့ကို မီးတိုက်ကာ ဧရာဝတီအနောက်တစ်လွှား မြို့ရွာများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူသည်မှာ သရက်မြို့သို့ တိုင်လေသည်။
အင်းဝဘုရင်ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိသည် အုန်းပေါင်ခွန်မိန်းငယ်နှင့် ပူးပေါင်း၍ ခုခံသည်။
မခံနိုင်သဖြင့် ယခု မေမြို့အနီး ဆင်ခေါင်း၊ ဝက်ဝံသို့ ဆုတ်ရလေရာ အင်းဝတွင် သတိုးမင်းစောအား ထားခဲ့၍ ဆင်ကောင်း၊ မြင်းကောင်းများ ယူကာ စစ်ကိုင်းဘက်သို့ ကူး၍ မိုးညှင်းပြန်လေသည်။
သို့ရာတွင် သတိုးမင်းစောသည် အင်းဝတွင်ရှိသော အကြီးအကဲတို့ကိုယူ၍ ပြည်သို့ပြန်ရာ ရွှေနန်းကြော့ရှင်နှင့် အုန်းပေါင်ခွန်မိန်းငယ်တို့သည် အင်းဝသို့ပြန်၍ အင်အား ထူထောင်ပြန်သည်။
တောင်ငူဘုရင် မဟာသီရိဇေယျသူရလည်း အင်းဝကို မိုးညှင်းရှမ်းများ တိုက်ခိုက်ကြောင်း ကြားသိလေလျှင် အင်းဝနယ် တောင်ဘက်တလွှား မြို့ရွာတို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ လေသည်။
ထိုအကြောင်းကို ကြားသော မိုးညှင်းစလုံသည် သက္ကရာဇ် ၈၈၈ ခုနှစ်(AD၁၅၂၇)တွင် သား သိုဟန်ဘွားနှင့်အတူ အလုံးအရင်းကြီးစွာနှင့် အင်းဝသို့ ချီလာပြန်သည်။
(၈၉၄)-ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းစော်ဘွား စလုံသည် အင်းဝသို့ ဆင်းလာကာ သားတော်သိုဟန်ဘွားအားခေါ်၍ ပြည်သို့ချီတက်သည်။
အရှင်သုခမိန္ဒ(တန့်ယန်း)၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ၏ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ၊ နှာ-၁၅၆၊ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်းဝမင်းဆက် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
ရစ်သမ် အန် ဘလူးစ် (rhythm and blues) ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ် ကာလများအတွင်း အာဖရိကနွယ်ဖွား အမေရိကန်များအကြား စတင်ပေါက်ဖွားကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာတဝန်း ရေပန်းစားလာသည့် ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ ဟန်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အတိုကောက်အားဖြင့် အာရ်အန်ဘီ (R&B) ဟု အခေါ်များသည်။
The new blue music: changes in rhythm & blues, 1950-1999, p.172 ထိုခေတ်ထိုအခါက မြို့ပြနေ အာဖရိကနွယ်ဖွား အမေရိကန်များအကြား လူကြိုက်များသည့် ‘အာဘိန်း (urbane)၊ ရော့ခင်း (rocking)၊ ဂျက်ဇ် (jazz) ဂီတ’ များကိုအရင်းခံကာ အဆက်မပြတ်သည့် စည်းချက်ပြင်းပြင်းများပါဝင်သော ဂီတဟန်သစ်တစ်မျိုးကို ဖော်ပြရန်အတွက် တေးသံသွင်းကုမ္ပဏီများက ‘ရစ်သမ် အန် ဘလူးစ်’ ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
R&B စကားစုသည် ကာလရွေ့လျော၍ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ပြောင်းလဲမှုထဲတွင် တစ်ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
၁၉၅၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် အစောပိုင်းတွင် Rhythum and Blues ကို Blues တေးဂီတ အသံသွင်း ကဏ္ဍအတွက် မကြာခဏ အသုံးချခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၀ အစပိုင်း၌ R&B၏ ဂီတ စတိုင်လ်သည် Rock "N" Roll တေးဂီတ ဖွံ့ဖြိုးရန်အတွက် အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
R&Bတေးဂီတသည် အီလက်ထရစ် Blue( gospel, soul musicsကဲ့သို့သော)ဂီတပုံစံများ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ခဲ့သည်။
၎င်းမှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာကာ ၎င်းဂီတကို ရည်ညွှန်းရန် အတွက် အသုံးပြုလာခဲ့သည်။
၁၉၇၀ခုနှစ်တွင် R&B သည် Funk နှင့် Soulတေးအမျိုးအစား အတွက် ခြုံငုံပြောဆို သုံးနှုံးလာကြသည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် R&B ၏ စတိုင်လ်အသစ်ဖြစ်ပြီး Contemporary R&B ဟု လူသိများသော တေးဂီတ တစ်ခုပုံစံအဖြစ်သို့ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
right|ထုတ်လုပ်ခြင်း သံသရာစက်ဝိုင်း ထုတ်လုပ်မှု (သို့) ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ပစ္စည်း၊ စက်ကိရိယာ၊ နှင့် အလုပ်သမားများကို အသုံးပြု၍ အရာဝတ္ထုများအား ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းချရန် သို့မဟုတ် အသုံးပြုရန် အတွက်သုံးနှုံးသည်။
ရှေးယခင်က လူသားတို့သည် လက်ဖြင့် ပြုလုပ်လာခဲ့ရာမှ ယနေ့ခေတ်တွင် အဆင့်မြင့် နည်းပညာများ၊ ကွန်ပျူတာ နည်းပညာများအထိတိုးတက်၍ ကုန်ပစ္စည်းများအား ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်း ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းစကားစုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများအတွက်လည်း ခေါ်ဆိုအသုံးပြုနိုင်သည်။
စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ ကုန်ကြမ်းများမှ အကောင်းဆုံးသောအဆင့်မြင့် ကုန်ချောအဖြစ်ထိ ရောက်ရှိလာစေရန် ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဥပမာအနေဖြင့် အုန်းသီး၏အခွံများမှ ခြေသုတ်ခုံ ကဲ့သို့သော၊ ကြိုး ကဲ့သို့သော အိမ်သုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဖြစ်ထိ ရောက်ရှိလာအောင် လက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ စက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ပြီး ကုန်တိုက်များတွင် သိုလှောင်ခြင်း၊ ထိုမှတဆင့် လက်လီ၊ လက်ကားရောင်းချနိုင်သော ကုန်သည်ကြီးများထံသို့ ရောင်းချခြင်း၊ ၎င်းကုန်သည်ကြီးများမှ တဆင့် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဝယ်ယူစားသုံးသော ပြည်သူများ၊ စားသုံးသူများထံ ရောက်အောင် ရောင်းချခြင်းများကို စက်မှုလက်မှု ထုပ်ကုန်လုပ်ငန်းဟုခေါ်သည်။
ဒေါက်တာ ထင်အောင် (၁၈ မေ ၁၉၀၈ – ၁၀ မေ ၁၉၇၈) သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု နှင့် မြန်မာ့သမိုင်းပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော် စာရေးဆရာလည်း ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ အဆင့်မြင့်ပညာရေးအသင်း (The Association of Southeast Asian Institutions of Higher Learning) ကို ၁၉၅၆တွင် တည်ထောင်သူတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၀၈ ခု၊ မေလ ၁၈ ရက်တွင် ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့၌ မွေးသည်။
မိဘများမှာ အရေးပိုင် ဦးဖိန်းနှင့် ဒေါ်မိမိ တို့ ဖြစ်သည်။
"ဒေါက်တာထင်အောင်၏ ဘဝနှင့်စာပေ"။
အတွေးအမြင် မဂ္ဂဇင်း၊ စဉ် ၁၇၅။
ဒေါင်းစာပေ၊ ရန်ကုန်။
၂၀၀၅၊ နိုဝင်ဘာ။
စာ ၉၇။
မွေးချင်း ၇ ယောက်အနက် ပဉ္စမမြောက် ဖြစ်သည်။
အစ်ကိုအကြီးဆုံးမှာ ၁၉၄ရ ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်း ‌နှင့်အတူ လန်ဒန်မြို့သို့ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆွေး‌နွေးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ အိုင်စီအက်စ် ဦးတင်ထွဋ် ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ၁၉၂၃ ခုတွင် စိန့်ပေါကျောင်းမှ အထက်တန်းအောင်သည်။
မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးရသည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တက်သည်။
ဥပစာတန်းတွင် ရာဇဝင် (ယခု သမိုင်း) ကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။
ထိုစဉ် ပါမောက္ခမှာ ဒီဂျီအီးဟော (Daniel George Edward Hall) ဖြစ်သည်။
သမိုင်းသင်သော်လည်း မြန်မာသမိုင်းအား နှိပ်ချပြောဆိုလေ့ရှိရာ မောင်ထင်အောင်နှင့် မကြာမကြာ ပဋိပက္ခဖြစ်ရသည်။
ဝိဇ္ဇာတန်းရောက်သော် ဆရာနှင့်အဆင်မပြေမှုက အဟန့်အတားဖြစ်မည်စိုး၍ သမိုင်းဂုဏ်ထူးတန်း မတက်တော့။
၁၉၂၈ ခုတွင် အင်္ဂလိပ်စာဂုဏ်ထူးတန်းဖြင့် ဘွဲ့ရသည်။
ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့ရေးရာ ဥပဒေဘွဲ့၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေမဟာဘွဲ့ကို ရယူသည်။
၁၉၃၃ ခုတွင် ဒဗ္ဗလင်ရှိ ထရီနတီကောလိပ်မှ စာပေဆိုင်ရာပါရဂူဘွဲ့ ရသည်။
ထို ဘွဲ့ယူကျမ်းကို ၁၉၃၇ ခုတွင် အောက်စဖို့ပုံနှိပ်တိုက်မှ မြန်မာပြဇာတ်များ အမည်ဖြင့်စာအုပ်ထုတ်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှုများ ဦးဖိုးကျားနှင့် သိကျွမ်းကာ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီ အကျိုးဆောင် (အတွင်းရေးမှူး) အဖြစ် လွတ်လပ်ရေးရသည့် ၁၉၄၈ အထိ ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၃၆ ခု၊ ဒုတိယကျောင်းသားသပိတ် ပေါ်လာသော် ရန်ကုန်မြို့မိမြို့ဖများက မြို့မတိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်း တွင် အမျိုးသားတက္ကသိုလ် (ညကျောင်း) ဖွင့်ရာ ဒေါက်တာထင်အောင်က အင်္ဂလိပ်စာနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာရပ်များ ပို့ချသည်။
အခြားကထိကများမှာ ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ ဦးဖိုးကျား၊ သူရိယ ဦးလှဖေ၊ ဦးဖိုးစိန်၊ ဦးထွန်းညို၊ ဦးအောင်လှ (သင်္ချာပါမောက္ခ၊ မြို့မကျောင်းအုပ်ကြီး) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် နီပွန်-မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှုအသင်း နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း တို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း (စာပေဗိမာန်) အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းရာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်သည်။
သုတေသနအသင်းနှင့် သမိုင်းကော်မရှင်တို့တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သေးသည်။
၁၉၅၈ ခုရောက်သော် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဒုတိယအဓိပတိ ဖြစ်လာသည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပါရဂူဘွဲ့ရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်လာသည့်အခါ အစ်ကိုများ (ဝတ်လုံ ဦးကျော်မြင့်နှင့် ဦးမြင့်သိန်း) တို့ထံ အလုပ်သင်ရှေ့နေ ဝင်သည်။
နောင်သော် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာန၌ လက်ထောက်ကထိက ဖြစ်လာသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် အဖြစ် ၁၉၄၆ ခုမှ ၁၉၅၈ ခုအထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်ရဲ့ အမြုတေ ရတနာ - BBC News မြန်မာ ၁၉၅၉ ခုနစ်ကနေ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ သီရိလင်္ကာသို့ မြန်မာသံအမတ် အဖြစ် သွားသည်။
၁၉၆၃ တွင် အငြိမ်းစားယူတော့သည်။
နောင်းပိုင်းတွင် ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်နှင့် ဝိတ်ဖောရပ်တက္ကသိုလ် (Wake Forest University) တို့တွင် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ မြန်မာအစိုးရက စည်သူဘွဲ့၊ သီရိလင်္ကာနှင့် အမေရိကန်တက္ကသိုလ်များက ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့များ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၈ ခု၊ မေလ ၁၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ တိမ်းပါးသည်။
ဇနီး ဒေါ်တင်လှ သာ ကျန်ရစ်သည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ မောင်ထင်အောင် ကလောင်အမည်ဖြင့် အောက်ပါစာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည် - စာအုပ်အမည်ထုတ်ဝေသူထုတ်ဝေနှစ်မှတ်ချက်Burmese Monk's TalesColumbia University Press1966Episties Written on Eve of Anglo-Burmese WarMartinus Nijhoff1967The Stricken Peacock: An Account of Anglo-Burmese Relations 1752-1948Martinus Nijhoff1965အောင်သန်း (မန္တလေး) က ညောင်ရမ်းအလွန် အမည်ဖြင့် မြန်မာပြန်Lord Randolph Churchill and the Dancing Peacock: British Conquest of Burma 1885Ramesh Jain for Manohar Publications National Library Board of Singapore1990Folk Tales of BurmaSterling Publishers1976Burmese History before 1287: A Defence of the ChroniclesOxford University Press1970အောင်သန်း(မန္တလေး) က ပုဂံမပျက်မီက မြန်မာ့သမိုင်း အမည်ဖြင့် မြန်မာပြန်Thirty Burmese TalesOxford University Press1970Folk Elements in Burmese BuddhismOxford University Press1962Burmese DramaOxford University Press1937Burmese Folk TalesOxford University Press1948Burmese Drama: A Study, with translations, of Burmese PlaysOxford University Press1956Burmese Law TalesOxford University Press1962ဦးအောင်ကျော်စိန်က မြန်မာ့တရားဥပဒေ အမည်ဖြင့် မြန်မာပြန်A Kingdom Lost for a Drop of Honey: And Other Burmese FolktalesParent's Magazine Press1968with Helen G. Trager A Kingdom Lost for a Drop of Honey @ Google BooksA History of BurmaColumbia University Press1967 ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၇၈ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင် အန်ထော်နီလောရင့် ဒီ လဗွိုင်စီယာ( )သည် ခေတ်သစ်ဓာတုဗေဒ၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူဖြစ်သည်။
ဓာတုဗေဒပညာရပ်မှာ စုစုစည်းစည်းမရှိသေး။
ပညာရှင်များက တစ်စစီ ရှာဖွေထားကြသည့် အဆင့်သာရှိသေးသည်။
၎င်းသည် ဓာတုဗေဒနှင့် ဇီဝဗေဒပညာသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့်ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ခေတ်သစ် ဓာတုဗေဒဖခင်ကြီးဟူ၍ အမည်တွင်ခဲ့သူ သိပ္ပံပါရဂူကြီး လဗွာစီယေကို ၁၇၄၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပါရစ်မြို့တော် ၌ ဖွားမြင်ခဲ့၏။
သူ၏ဖခင်မှာ ရှေ့နေတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်၊ လဗွာစီယေသည် ဖခင်၏ ခြေရာအတိုင်း ဥပဒေပညာကို သင်ကြားခဲ့သော်လည်း သိပ္ပံပညာတွင်သာ ဝါသနာထုံခဲ့၏။
ပထမဆုံးသူ၏ အမည်သည် ၁၇၆၆ ခုနှစ်၌ ပါရစ်မြို့တော်ကို မီးထွန်းညှိရန် အကောင်းဆုံးသော နည်းလမ်းအကြောင်း ရေးသားရသော စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုကို ဆွတ်ခဲ့ရာမှ စတင်၍ ထင်ပေါ် လာခဲ့လေသည်။
လဗွာစီယေသည် ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာ၊ နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရပ်များကို အလွန်နှစ်သက်သဖြင့် အထူး လေ့လာခဲ့သည့်ပြင် အခြားသော ပညာရပ်များကိုလည်း အလွတ်မပေးဘဲ လေ့လာခဲ့ပေသည်။