kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယင်းသို့ ဖော်ပြထားသည့် အတိုင်းပင် ထိုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတော် တစ်ဝန်းလုံးရှိ စာသင်ကျောင်းများ အစိုးရရုံးများနှင့် စာပုံနှိပ်တိုက် ဟူသမျှတို့တွင် ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို လက်စွဲပြု၍ ထားခဲ့ကြရလေသည်။
ထိုကဲ့သို့သော အချိန်၊ ထိုကဲ့သို့သော ခေတ်သမယတွင် ထိုမျှလောက် ခေတ်မီသော ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သော ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်းအား သဲကုန်းမြို့၊ ကာသိင်္ဂါရွာသား လယ်သမားကြီး ဦးအာကြီးနှင့် ဆင်မြီးဆွဲရွာသူ ဒေါ်ပိုတို့က ၁၂၂၃-ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဖွားမြင်သောအခါ ဆင်မြီးဆွဲရွာဟောင်း၌ပင် နေကြသည်။
ဦးကျော်ထွန်း ငယ်စဉ်က ဆင်မြီးဆွဲမြို့၏ အရှေ့ဘက်ရှိ မြင်းဏီကျောင်း ဆရာတော် ဦးနန္ဒဝန်ထံတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရွှေတောင်မြို့ ဗိုလ်ရုံကျောင်း ဆရာတော် ဦးကဝိထံသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ခဲ့သည်။
ထိုဆရာတော် ဦးကဝိမှာ ကျီးသဲလေးထပ် ဆရာတော်၏ တပည့် ဖြစ်လေသည်။
ထိုမှတဆင့် မန္တလေးမြို့သို့ တက်၍ ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ မြန်မာဘာသာ ကိုးတန်း အောင်မြင်သည်။
ခုနှစ်တန်း ဆရာဖြစ် အီးဒီစီ (E.D.C.) လက်မှတ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
သို့နှင့် ဆင်မြီးဆွဲသို့ ပြန်ကာ ဆင်မြီးဆွဲ မူလရွာဟောင်းတွင် စာသင်ကျောင်းဖွင့်၍ သင်ကြားခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က အလွတ်သင် ကျောင်းသာလျှင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ ဦးကျော်ထွန်းမှာ ရွာသာယာကြီးသူ မစိုးမယ်နှင့် အကြောင်းဖက် ပေါင်းဖက်ခဲ့သည်။
စာသင်ကျောင်းကို ဆင်မြီးဆွဲရွာမှ တဖန် ဈေးဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ ဖွင့်လစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ပြည်မြို့မှ ပညာဝန်ထောက် ဦးဘိုးမောင်တို့က အားပေး ကူညီသဖြင့် အစိုးရကျောင်း အဖြစ် အသိမှတ်ပြုကာ ပထမတန်း၊ ဒုတိယတန်း၊ တတိယတန်း အထိ ပညာသင်ခွင့် ရခဲ့လေသည်။
နောင်တွင် စတုတ္ထတန်း အထိပင် သင်ကြား၍ သူ၏ ကျောင်းသားများကို စတုတ္ထတန်း အစိုးရစာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်စေရာ အများအပြား အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ကျောင်းဆရာ ဘဝမှပင်လျှင် မြန်မာသတ်ပုံကျမ်း တစောင် ရေးသားပြုစုရန် အကြံပေါက်သဖြင့် ပြည်ရွှေတောင်၊ ကျီးသဲ၊ သရက်၊ အောင်လံ၊ မင်းဘူး၊ မကွေး စသော မြို့များသို့ သွားရောက်ကာ ရှေးခေတ်က ရေးသားခဲ့သော သက်ပုံသတ်ညွှန်းများ အားလုံးပင် ပေစာပုရပိုက် စာဖြင့်သာ ရေးသားထား ရှိလေသည်။
စုဆောင်းရရှိသော သတ်ပုံကျမ်းများ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ကဝိမဏ္ဍနီသတ်ပုံ အက္ခရသမ္ဓေဓသတ်ပုံ ဝဏ္ဏဗောဓန သတ်အင်း စွယ်စုံကျော်ထင် သတ်ပုံ မြန်မာလေခဒီမနီသတ်ပုံ သဒ္ဒါနုသာရီသတ်ပုံ ကဗျာသာရတ္ထသတ်ပုံ ဆကာရန္တသတ်ပုံ မြတ်ရွှေဘွားစုံချီသတ်ပုံ တုလွှတ်ပရမေချီသတ်ပုံ လီခနုရာသီသတ်ပုံ ပင်ရဏ်ဂဏ္ဍိသတ်ပုံ အမုစန္ဒာသတ်ပုံ မှန်စီသတ်ပုံ ငါးမည်ရွှေကြာချီသတ်ပုံ ဦးဩသတ်ပုံလင်္ကာ သက်ထူးကဗျာဆဲ့ခြောက်ပိုဒ် အဟုန်းပြင်းပြင်းချီသတ်ပုံ သံခေပသတ်ပုံ မြန်မာသံယောဂဒီပနီ ဂဗေလသတ်ညွှန်း တွင်းသင်းသတ်ညွှန်း မုံရွေးဆရာတော်သတ်ညွှန်း ဝိဘဇ္ဈဋ္ဌပိတခွဲထားသတ်ညွှန်း ဟူ၍ ဖြစ်လေသည်။
ထိုသတ်ပုံကျမ်းများကို အခြေပြု၍ ရေးထုံးကို ညွှန်ပြရန်အတွက် ကိုးကားသော ပျို့၊ ကဗျာလင်္ကာနှင့် သဒ္ဒါကျမ်းများပါ စုစုပေါင်း ကျမ်း ၈ဝ ကို အားကိုး၍ ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ရေးသားလေသည်။
'က' ကြီးအက္ခရာမှ အစ 'အ' အက္ခရာသို့တိုင် အခန်းပေါင်း (၂၄) ခန်း ခွဲ၍ အသတ် ၁၂ ပါး၊ သတ်ပုံနှင့်တကွ ယပင့် ရရစ် သုံးပုံများပါ မကျန် အက္ခရာစဉ် ညွှန်းကာ ရေးသားထားလေသည်။
သတ်ပုံ အနေနှင့် လည်းကောင်း၊ ကျမ်းကိုး အနေနှင့် လည်းကောင်း အထက်ပါစာရင်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဦးကျော်ထွန်း၏ သတ်ပုံပြုစုမှုမှာ သာမည ဖြစ်ကတတ်ဆန်း မဟုတ်ဘဲ၊ သုတေသန မျက်စိနှင့် ကြည့်ပါက လွန်စွာ ချီးကျူးဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း သိသာနိုင်သည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ယင်းသို့ ရေးသား စီရင်ပြီးသောအခါ ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာခဲ့၍ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် ပုံနှိပ်တိုက်သို့ ဆက်သွယ်ကာ စာအုပ် ဖြစ်မြောက်ရေးကို ကြိုးပမ်းလေသည်။
ထိုစာအုပ်အတွက် ဦးကျော်ထွန်းမှာ ဉာဏ်ပူဇော်ခ ဟူ၍ မယ်မယ်ရရ မရှိဘဲ စာအုပ် အချို့သာရ၍ ရန်ကုန် အသွားအပြန် ခရီးစရိတ်သက်သာမျှသာ ရခဲ့သည်ဟု သိရပေသည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ဇနီးဒေါ်စိုးမယ်နှင့် သမီးကြီး မအုန်းခင်၊ သား ကိုလှမောင်၊ ကိုလှဟန်၊ သမီး မဖွားမျှင်၊ သား မောင်စံရွှေ တို့ကို ဖွားမြင်သည်။
ထို့နောက် ဇနီးဒေါ်စိုးမယ်သည် အနိစ္စရောက်ရာ ဦးကျော်ထွန်းသည် အသက် ၅၂ နှစ်အရွယ် သက္ဗရာဇ် ၁၂၇၅ ခုနှစ်တွင် မှော်ကန်ရွာမှ ဒေါ်စောကြီး (ခေါ်) ဒေါ်အေးမေနှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင် ဆက်ခဲ့လေသည်။
ဒေါ်စောကြီးမှာ စာရေးဆရာ ဦးအောင်သိန်း (သုခမိန်) ၏ကြီးဒေါ် (၎င်းအဖေ၏ အစ်မ) ဖြစ်လေသည်။
ဒေါ်စောကြီးမှ သမီး မသိန်းတင်ကို ဖွားသည်။
မသိန်းတင် ကိုယ်ဝန် ၆ လလောက်ရသည့် အချိန် ၁၂၇၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် (ခရစ် ၁၉၃၁ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်) စနေနေ့တွင် ဦးကျော်ထွန်း ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သွားလေသည်။
ဦးကျော်ထွန်း၏ သမီး မသိန်းတင်၊ မြေး မြင့်မြင့်နှင့် မြမြတို့ကို ဖွားမြင်ရာ ယခုပြည်မြို့၌ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ကျီးသဲလေးထပ် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ မြေးတပည့် ဖြစ်သည့်အတိုင်း ထက်မြက်သော ပညာဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသည့် အလျောက် အညတရ ကျောင်းဆရာကလေး ဘဝနှင့် မထင်မရှားသော မြို့ငယ်လေး တခုမှနေ၍ မြန်မာစာပေလောက၌ နှစ်ပေါင်း ၄ဝ ကျော် လက်ကိုင်ပြုရသော ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ရေးသား ပြုစုသွားနိုင်ခဲ့ သဖြင့် ပူဇာစပူဇနေယျာနံဆိုသည့် အတိုင်း ဂုဏ်ပြု ချီးကျူးထိုက်လေသည်။
အားမာန်သစ် စာပေမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေတဲ့ သန်းဝင်လှိုင် ရေးသားပြုစုတဲ့ 'အကျော်ဇေယျ စာဆိုတော်များ' စာအုပ်မှ ကိုးကား ဦးအောင်သိန်း (သုခမိန်)၊ ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်း၊ ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း၊ (၁၉၆၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ)၊ စာ ၄၁၊ ၄၅။
တေးရေး မြင့်မိုးအောင် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
တေးရေး မြင့်မိုးအောင် သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဂီတလောကသို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နာမည်ကျော်တေးသံရှင်များအတွက် တေးသီချင်းများစွာရေးသားခဲ့သည့်အပြင် ရုပ်ရှင်ဗွီဒီယို သီချင်း၊ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲသီချင်းနဲ့ ကြော်ငြာ သီချင်းများစွာကိုလည်း ရေးသားဖန်တီးထုတ်လုပ်ခဲ့ပါသည်။
Melody World , အိပ်မက်ဆုံရာ ၊ ရာသက်ပန် အစရှိသော သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲများတွင်လည်း အကဲဖြတ်ဒိုင်အဖြစ် အချိန်ကြာမြင့်စွာဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး Living Songs , Fashion Music Festival , Forever Music Tribute အစရှိသော ရုပ်သံဂီတ အစီအစဉ်များတွင်လည်း Director , Producer , Music Producer အဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ စီစဉ်ထုတ်လုပ်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။
၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာလ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော အာဆီယံ ၁ဝ နိုင်ငံ အမျိုးသား သီချင်း (Anthem) ပြိုင်ပွဲတွင် ကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သော "When We Are One" သီချင်းနှင့် ဆန်ခါတင်အဆင့် အထိ ပါဝင် အရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း တေးရေးဆရာ ကဗျာဆရာ မြင့်မိုးအောင်အား ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကြည်လှိုင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်လေးမြင့်တို့က ဟင်္သာတမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
၅ နှစ် အရွယ် ကျောင်းနေချိန်မှ စပြီး ပုသိမ်မြို့မှာ နေထိုင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ အထိ ပုသိမ် အထက (၂)၊ ၁၉၈၂ အထိ ပုသိမ် ဒေသကောလိပ်၊ ၁၉၈၅ မှာ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်မှ ဝါဏိဇ္ဇဗေဒ (B.Eco.) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
အနုပညာ လုပ်ကိုင်ခြင်း ဂစ်တာ တီးနည်း အမျိုးမျိုးနှင့် ဂီတသင်္ကေတ ဖတ်နည်းတို့ကို စနစ်တကျ လေ့လာ သင်ကြား တတ်မြောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ပိုပိုနှင့် တွဲဖက်၍ "Black River" Guitar Sketches နှင့် "Untitled" ဂီတာတီးခတ်ခြင်း ပွဲများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ် မှ ၁၉၉၂ ခုနှစ် အထိ ဇာတိမြေ ပုသိမ်မြို့တွင် ဂစ်တာသင်တန်း ဖွင့်လှစ် ပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ကဗျာများကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်မှစ၍ တေးရေးဆရာအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၃ - ၉၄ တွင် အဆိုတော်သစ် ထက်နိုင်ကျော်၏ ခေါင်းစဉ် သီချင်း "အားလုံးထက် အချစ်ကို လိုတယ်" ဟူသည့် သီချင်း အပါအဝင် ကော်ပီတေးသီချင်း ၅ ပုဒ် စတင် ရေးသားကာ ဂီတလောကသို့ အခြေချခဲ့သည်။
၁၉၉၃ တွင် ထူးအိမ်သင် ၏ စကားလုံး မရှိတဲ့ ကောင်းကင် အယ်လ်ဘမ်ကို တစ်ဦးတည်း သီချင်းများ ရေးရင်း ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တေရေး ဆရာဘဝကို ခံယူ အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ပိုပိုနှင့် တွဲဖက်၍ "ကမ္ဘာဦး ဂီတ - Primitive Pieces" ဂီတစီးရီးနှင့် "Solid Concepts" တကိုယ်တော်ဂီတရှိုးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် "အမဲလိုက်အက - Predatory Dance" ကဗျာစာအုပ်ကို မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ဂျပန် သုံးဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
Bec-Tero ၏ London Music အတွက် ချစ်သော ကမ္ဘာမြေ သီချင်းအယ်လ်ဘမ်ကို ဦးစီး စီစဉ် (Produce) လုပ်ကိုင် ထုတ်လုပ်ရာမှ တေးရေး ရွှေဂျော်ဂျော်နဲ့ ပူးတွဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အမြဲစိမ်း အချစ် အမည်ရ 20 Year Before သီချင်းများချည်း ပါဝင်တဲ့ အယ်လ်ဘမ်ကိုလည်း သီချင်း တစ်ပုဒ်မှလွဲ၍ အားလုံး တကိုယ်တော် ရေးသား ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
သီးခြား ဝါသနာမှာ ကဗျာရေးခြင်း၊ Installation Art နှင့် ဗီဒီယို ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလထုတ် GEM (General English Magazine) မဂ္ဂဇင်းမှာ ဖော်ပြပါရှိခဲ့တဲ့ ငါး အမည်ရ ကဗျာဖြင့် လပွတ္တာမြို့နယ်က စီစဉ် ချီးမြှင့်သော 'ရသကမ်းခြေ' ဟေမန္တ ကဗျာဆုကို ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မြင့်မိုးအောင်သည် ဂီတလောက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အားသွန်ခွန်စိုက်ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး သိသာထင်ရှားသော အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော မူပိုင်ခွင့်စုပေါင်းစီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့ (Collective Management Organization) ဖြစ်သော မြန်မာတေးသီချင်းမူပိုင်ရှင်များအသင်း (Myanmar Performance Rights Organization - MPRO) ကို အခြားသော နာမည်ကျော်တေးရေးဆရာ များစွာနှင့်အတူ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မြင့်မိုးအောင်လက်ထက်တွင် MPRO အနေဖြင့် အာရှပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ ဂီတမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့ (APMA - Asian Pacific Music Association) အဖွဲ့နှင့် နှစ်ဦးသဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး၍ အာရှ - ပစိဖိတ်ဒေသ၏ မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရသည်။
မူပိုင်ခွင့် ဥပဒေရေးဆွဲခြင်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဥပဒေများ ချမှတ်ရာတွင်လည်း ပါဝင်ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မြင့်မိုးအောင်သည် (Myanmar Performance Rights Organization - MPRO) မှ တရားဝင် အနားယူခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် "လူသေအော်သံ - Scream of the Dead" ကဗျာအား ပိုပို (Art) နှင့် စိုးနိုင် (Sculptures) တို့ဖြင့် ရေးသားခဲ့ပြီး "ဖန်ခွက်အလွတ် - Empty Glass & Landscape Drama" ကဗျာများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
မြင့်မိုးအောင်သည် ဂီတလောကတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားရုံသာမက အခြားသော အနုပညာနယ်ပယ်များဖြစ်သည့် ကဗျာ၊ ရုပ်ရှင်၊ ထုတ်လုပ်ရေး၊ ပန်းချီ စသည့် အခန်းကဏ္ဍများတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၎င်း၏ "အမဲလိုက်အက" ကဗျာစာအုပ်သည် Masterpiece တစ်ခုအဖြစ် ဝေဖန်သူများက မှတ်ချက်ပြုခဲ့ကြသည်။
ထို့ပြင် မြင့်မိုးအောင်သည် သမိုင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားများမှတဆင့် ၎င်း၏ ဘဝတလျှောက် နှစ်ပေါင်း (၂၀) ကျော်မျှကြာအောင်ပင် မြန်မာနိုင်ငံ စတင်မဖြစ်ပေါ်မီ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် မှီတင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဟောင်းပျူလူမျိုးတို့၏ ဂီတတူရိယာများ၊ ပျူ တေးသီချင်းများအား ကြိုးပမ်းအားထုတ်၍ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
အစပိုင်းတွင် ၎င်းတစ်ဦးတည်း လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက် နေရာမှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် New Age Myanmar Cultural Foundation ကို ဂီတပညာရှင်များ၊ တူရိယာ ထုတ်လုပ်သူ ပညာရှင်များ၊ အခြားသော နယ်ပယ်အစုံမှ ပညာရှင်များစွာဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ယခင်ကတည်းက စမ်းသပ် သုတေသနပြုလုပ်ထားသော ပျူတူရိယာများ အချောသတ်ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လုပ်ဆောင်စဉ် ကာလအတွင်းတွင် Goethe Institute ဖြင့် စီမံချက်နှစ်ခုကို လက်တွဲလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပျူသမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုစာအုပ်တို့ကိုလည်း နောင်လာနောင်သားများ လေ့လာသိရှိနိုင်စေရန် ရေးသားပြုစုလျက်ရှိသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်ထားသော ပျူခေတ်တူရိယာများဖြင့် တေးသီချင်းများ ဖန်တီးပြုလုပ်ခြင်း၊ စမ်းသပ်တီးခတ်ခြင်း၊ အသံသွင်းခြင်း၊ ဗွီဒီယိုများ၊ အင်တာဗျူးရိုက်ကူးရေးများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပျူခေတ်တူရိယာတို့ဖြင့် ရှေးခေတ် သီချင်းကြီး၊ မဟာဂီတမှအစ ယခုခေတ် Electro Music အထိ အသုံးပြုစေနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြင့်မိုးအောင်သည် Music Theory နှင့် ဂီတကို ကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်သူတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး တေးသီချင်းများကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ရေးစပ်ဖန်တီးနိုင်ရုံမျှမက ထင်ရှားသော အမှတ်ရဖွယ်ရာ တေးသီချင်းလက်ရာများစွာကိုလည်း ဖန်တီးရေးသားခဲ့သည်။
ဂီတလောကရှိ အဆိုရှင်များဖြစ်သည့် ဇော်ဝင်းထွဋ်၊ လေးဖြူ၊ အငဲ၊ မျိုးကြီး၊ ဝိုင်ဝိုင်း၊ ဇော်ပိုင်၊ တင်ဇာမော်၊ ဖြူဖြူကျော်သိန်း တို့မှအစ ယခုခေတ် လူငယ်အဆိုရှင်များဖြစ်သည့် ဖြိုးပြည့်စုံ၊ ဂျူဝယ်လ်၊ NJ၊ ကိုထက် (Ko Htett) တို့ခေတ်အထိ တေးသီချင်းများစွာကို ဖန်တီးရေးသားနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။
မြင့်မိုးအောင် သည် အခြားသော တေးရေးဆရာများနှင့်လည်း ပေါင်းစပ်မှုများပြုလုပ်ကာ တေးသီချင်းများကို ဖန်တီးရေးသားလေ့ရှိသည်။
ထူးခြားသော ပေါင်းစပ်မှုတစ်ခုမှာ တေးရေးဆရာ "ကိုညွှန့်ဝေ" နှင့် ပေါင်းစပ်၍ ခေတ်ဟောင်း ခေတ်သစ် ပေါင်းစပ်မှုအဖြစ် "ပင်တိုင်စံအတွက် အချစ်ရဲ့ အလင်းရောင်" ဟူသော တေးသီချင်းကိုလည်း ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
မြင့်မိုးအောင်သည် ယခုအခါ Tribute Records - Record Label မှတဆင့် ၎င်း၏ တေးသီချင်းများကို ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိလျက်ရှိသည်။
Myint Moe Aung Official YouTube Channel တွင်လည်း ၎င်းကိုယ်တိုင်ရေးသားဖန်တီးထားခဲ့သော တေးသီချင်းများကို ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိလျက်ရှိသည်။
အနီးစပ်ဆုံး ထင်ရှားသော တေးသီချင်းမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကထွက်ရှိခဲ့သော "ဒေါင်းယာဉ်ပျံမှာ ရေးတဲ့စာ" တေးသီချင်း ဖြစ်သည်။
"ဒေါင်းယာဉ်ပျံ ဘုံနံဘေးမှာ စာရေးလို့ထားချင်တယ်" ဟူသော ဒရမ်မာစီးရီး၏ ဇာတ်ဝင်တေးသီချင်း လည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် တေးရေးများ၏ Publishing Royalty မူပိုင်ကြေးများအား အပြည့်အဝရရှိစေနိုင်ရန်နှင့် ကာကွယ်ပေးနိုင်ရန်အတွက် Imagine Music Publishing (IMP) ကုမ္ပဏီကိုလည်း ဂီတမူပိုင်ခွင့် နားလည်တတ်ကျွမ်းသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပေါင်းစပ်၍ စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ပြီး Chief Executive Officer (CEO) အဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မူပိုင်ခွင့်နှင့်ပတ်သက်သော မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတလောကဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၊ (၁) ရက်နေ့တွင် "မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့" (Music Copyright Myanmar - MCM) အဖွဲ့အား နာမည်ကျော် တေးရေးများ၊ တေးဆို/တေးရေး (Singer/Songwriter) များ၊ အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်များဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအား ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။
ရေးသားခဲ့သော ထင်ရှားသည့် တေးသီချင်းများ တုနှိုင်းမဲ့ရတနာ စကားလုံးမရှိတဲ့ကောင်းကင် လေလွင့်ခြင်းလမ်းမများ အပြာရောင်ည ကြိုးမဲ့စွန် နူးညံ့တဲ့အမိန့်တော်အတိုင်း ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ကြာဖြူတစ်ပွင့် သီချင်းမဲ့ ဂစ်တာ ဒေါင်းယာဉ်ပျံမှာ ရေးတဲ့စာ အဖြူရောင် သက္ကရာဇ် နှင့် တေးသီချင်းပေါင်း များစွာ ကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ Category:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ။
မောင်လင်းယုန် (ရှမ်းပြည်) (၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၃–၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆) သည် ဓနုလူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးမြင့်ဦး ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း၊ လွယ်မွေမြို့၌ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ကုန်သည် ဦးဘစိမ်းနှင့် အမိ ဒေါ်သန်းတင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ကိုးယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် မူလတန်းမှ အထက်တန်း အထိ တောင်ကြီးမြို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆရာအတတ်သင် သိပ္ပံကျောင်းတွင် အလယ်တန်း ဆရာဖြစ် လက်မှတ် ရခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းတွင် ဆရာဖြစ် တက်ရောက်ရင်းနှင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ၁၀ တန်း အောင်ခဲ့သည်။
ပင်းတယမြို့တွင် အလယ်တန်းဆရာ အဖြစ် တနှစ် သွားရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ဘာသာရပ်ကို တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် BA (IR) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေး ဌာနတွင် တနှစ်ခွဲကျော် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဆိုဗီယက် သံရုံး သတင်း ဖြန့်ချိရေး ဌာနတွင် ဘာသာပြန် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သံရုံးတာဝန် ထမ်းဆောင်နေစဉ် အတွင်း စနေ၊ တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် လူငယ် စာရေးဆရာများအား ကမ္ဘာ့စာပေများ၊ ကဗျာများကို ဘာသာပြန်ဆိုနည်း သင်ကြားပေးသည်။
ဂန္ဓဝင်ပန်းခင်း အမည်ဖြင့် စာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဝတ္ထုတို၊ ရှည်၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများ၊ ပြဇာတ်ကို ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားစဉ် ကတည်းက စတင် ရေးသားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ၊ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီတို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ရှိစဉ်အတွင်း အဏုမြူစစ် ဆန့်ကျင်ရေး၊ စစ်မုန်းသူ ကဗျာများ၊ မြကျွန်းသာ ကဗျာများ၊ ချယ်ရီပွင့်လျာ ကဗျာများ၊ ရှမ်းရိုးမ ကဗျာများကို စုပေါင်း ရေးသားခဲ့သည်။
သံရုံးတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် အတွင်း ဂီတကောင်စီနှင့် ထုတ်သည့် ဂီတာပဒေသာ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂီတ သတင်းစဉ် ဂျာနယ်တို့ကို ဦးစီး နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက် ပေးခဲ့သည်။
ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းတွင် နာယက လုပ်ခဲ့သည်။
ဆောင်းပါးအပုဒ် ၁၀၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုတို ၃၀ ခန့်၊ ကဗျာအပုဒ် ၅၀၀ ကျော်ခန့်၊ ပြဇာတ်အပုဒ် ၃၀ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။
စစ်မုန်းသူ ကဗျာများထဲမှ ကေသီလှိုင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သော "သံသယ" ကဗျာအား ၁၀ တန်း ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်တွင် ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။
အသုံးပြုခဲ့သော ကလောင်အမည်ခွဲများမှ တောင်ကြီးမြင့်ဦး၊ တောင်ကြီးမြင့်ဝေ၊ မြင့်ဝေ၊ မြတ်မွန်ဦး၊ သက်နိုင်ဦး၊ သက်မွန်ဦး၊ ကေသီလှိုင်၊ နှင့် လင်းယုန် ပျို (ရှမ်းပြည်) တို့ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေး ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အင်းစိန်ထောင်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၈၈ တော်လှန်ရေး နှင့် ပတ်သက်၍ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ် အင်းစိန်ထောင်၊ တောင်ငူထောင်တို့တွင် အထိန်းသိမ်း ခံခဲ့ရသည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ စွမ်းသူအားမာန် (ဘာသာပြန်) ၁၉၆၇ အားသစ် အင်သစ် မာန်သစ် (ပြဇာတ်ပေါင်းချုပ်) ၁၉၆၉ ပွင့်ဦးမြေခကြွေလွင့်ရလေပြီ (ပြဇာတ်ရှည်) ၁၉၇၂ (ထရန်ဒင်ဗန်) ငုရင်းဗန်ထရိုင်း (ဘာသာပြန်) ၁၉၇၆ ဘဝနိဂုံး ၂၀၁၆ ​ခု​နှစ် ​ဖေ​ဖော်​ဝါ​ရီ​လ ၂၆ ​ရက် ​နေ့​လည် ၂ နာရီ ၁၈ မိနစ်တွင်​ ဝိတိုရိယဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်​လွန်​ခဲ့​သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ကဗျာဆရာကြီး ညွန့်ဝေ (ကသာ) ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးသိန်းညွန့် ဖြစ်သည်။
အဖ ဦးလေးမောင် (သစ်ကုန်သည်) နှင့် အမိ ဒေါ်အိမ်တို့၏ တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။
တောင်တွင်းကြီး ဇာတိ ဖြစ်သော်လည်း ဖခင် အခြေချရာ ကသာမြို့၌ ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက် (၁၂၊ ၈၊ ၁၉၃၂) သောကြာနေ့ဖြစ်သည်။
ကသာမြို့တွင် အထက်တန်း ပညာ သင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန် တက္ဗသိုလ် ဆေးပညာ မဟာဌာနမှ M.B.B.S. ဘွဲ့ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
အထက်တန်း ကျောင်းသား ဘဝမှ စ၍ ကဗျာအထုံ စွဲခဲ့ပြီး ကဗျာများ စပ်ဆိုလာရာ အသက် တဆယ့်လေးနှစ် အရွယ် သတ္တမတန်း ကျောင်းသားဘဝတွင် ညွန့်ဝေ (ကသာ) အမည်ဖြင့် မနှင်းဆီ ကဗျာမှာ ပထဆုံး ပုံနှိပ်ကဗျာ အဖြစ် ပါရှိခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်သော အခါ ဆေးကျောင်း တဖက်ဖြင့် ကဗျာများ ဆက်တိုက် ရေးသားခဲ့သည်။
ကလောင်စုံ၊ ပဒေသာ၊ သွေးတောက်၊ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆိုးမားဆက်မွမ်၏ စာပေအမြင် ဆောင်းပါးများကို တနှစ်ကျော် ဆက်တိုက် လစဉ် ရေးသားခဲ့သည်။
ဆေးသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း၊ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်း၊ တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းတို့တွင်လည်း ကဗျာများ၊ ဆောင်းပါးများနှင့် ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။
ဆေးပညာပေး ဆောင်းပါးများကို စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
ဆရာဝန်ဘဝ အတွေ့အကြုံ အသိပညာများကို အခြေခံသော သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဆောင်းပါး ပေါင်းချုပ်နှင့် "ဇော" ပညာပေး ဝတ္ထုရှည်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆေးကျောင်းသား ဘဝ၊ ဆရာဝန် ဘဝ အတွေ့အမြင်များသည်ပင် ညွန့်ဝေ (ကသာ) ၏ ခံစားမှု ကဗျာများစွာကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြား ပညာတော်သင် အဖြစ် မျက်နှာ မေးရိုး ခွဲစိတ်မှုနှင့် အစားထိုး ပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု ဘာသာရပ်ကို လေ့လာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အတိုင်ပင်ခံ ဆရာဝန်ကြီး၊ ကထိက ဌာနမှူးနှင့် ပါမောက္ခ ဌာနမှူး ရာထူး တာဝန် အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
ဆေးပညာ လေ့လာ ဆည်းပူးရေး ခရီး အနေဖြင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ ပြင်သစ်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ စင်ကာပူတို့တွင် သွားရောက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ အစားထိုး ခွဲစိတ်မှု ဆရာဝန်များ အသင်း၏ အဝေးရောက် ဂုဏ်ထူးဆောင် အသင်းဝင် အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
ဆေးပညာ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း အခြား တဖက်မှလည်း စာပေကဗျာများကို ဆက်လက်လိုက်စား ရေးသားခဲ့သည်။
စာပေ ခရီးအဖြစ် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်သို့ စာရေးဆရာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား စာပေ ကဗျာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဝေဝေလွင် ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။
ယခုတိုင် ကလောင်နှင့် ခွဲစိတ်ဓားကို ပြိုင်တူ ကိုင်ဆွဲဆဲ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ဆေးပညာရှင် အဖွဲ့ အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စ၍ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆု၊ ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ စာပေဆု၊ အမျိုးသားဆောင်ပုဒ် စာပေဆုနှင့် တပ်မတော်နေ့ ကဗျာပြိုင်ပွဲ အကဲဖြတ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ယနေ့တိုင် ရွေးချယ်ရေး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။
ဆိုးမားဆက်မွမ်၏ စာပေအမြင် ဆောင်းပါးများ ၁၉၅၆ ၂။
သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဆေးပညာ ၁၉၆၇ ၃။
ဇော ၄။
စိတ်ပြတင်း ကဗျာများ ၁၉၉၂ ၅။
ရင်မှဆင်းသော မြစ်တစင်း ၁၉၉၈ ၆။
ဆေးပညာဆိုင်ရာ သုတေသန ၂၀၀၂ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumb|၂၀၀၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့က လော့စ်အိန်ဂျယ်လစ်မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ (၈) ကြိမ်မြောက် စာပေ ဟောပြောပွဲတွင် ဆရာ မောင်သာရ ဟောပြောနေစဉ်။
(ဓာတ်ပုံ - မိုးမခ) မောင်သာရ (၁၉၃၁-၂၀၁၆)၏ အမည်ရင်း သိန်းလွင် ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၁ ခုနှစ် မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း မရှိပေ။
ဇာတိမှာ မန္တလေးဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားခိုက်မှာ မိဘများ အိမ်ထောင်ပျက်ခဲ့ပြီး မိခင် ကျောင်းဆရာမ၊ အဒေါ်ကျောင်းအုပ် ဆရာမနှင့် ဖွားအေတို့၏ အုပ်ထိန်းမှုအောက်တွင် ဗိုင်းကောင်းကျောက်ဖိ ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
အသက် ၁၆ နှစ် မပြည့်မှီမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင် ဆယ်တန်း စာမေးပွဲကို တနိုင်ငံလုံးမှာ သင်္ချာ ပထမ ရပြီး အောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် အသက်မပြည့်သေးသည့်အတွက် တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် မရခဲ့ပါ။
နောက်တစ်နှစ်တွင်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင် ပညာတော်သင် စရိတ်ဖြင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် စတက်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပြီး မန္တလေးကို သူပုန်သိမ်းခဲ့သဖြင့် ကျောင်းတွေအားလုံး ပိတ်ခဲ့ရသည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်မြို့ရွှေတိဂုံ အလယ်ပစ္စယံ အနောက်တောင်ထောင့် ဇရပ်တဆောင်တွင် ပြည်လုံးကျွတ်ကျောင်းသားညီလာခံကြီးက စတင်မွေးဖွား ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် (ဗကသများ အဖွဲ့ချုပ် - ABFSU) တွင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေးဗျူရို အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ၊ တိုးတက်သော ကျောင်းသားအင်အားစု၊ ဗဟိုကလပ်စည်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတပ်ဦးခေါင်းဆောင်ဘဝဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်စဉ် ဖဆပလအစိုးရက ပုဒ်မ (၅) နဲ့ ဖမ်းဆီးပြီး ၁၉၅၃ မှ ၁၉၅၅ အထိ ထောင်သွင်းအကျဉ်းချထားခဲ့သည်။
ထိုစဉ် တက္ကသိုလ်မှ ရာသက်ပန် ကျောင်းထုတ်ပစ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ထောင်မှ လွတ်လာပြီးနောက်ပိုင်း ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းမှာ "ညှာရွှေတခက် ကြွေရက်စော" ဝတ္ထုရှည်ဖြင့် စာပေနယ်ထဲ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး နိုင်ငံရေးသမားများနှင့်အတူ စာရေးဆရာများ ဖြစ်ကြသော ဗန်းမော်တင်အောင်၊ သခင်မြသန်းနှင့် မြသန်းတင့် တို့ကိုပါ ဖမ်းဆီးပြီး ကိုကိုးကျွန်း (တကျွန်းအကျဉ်းထောင်) ပို့သည့်အခါ အထက်အဖွဲ့အစည်း၏ ညွှန်ကြားချက်အရ တိမ်းရှောင် ပုန်းအောင်းနေခဲ့သည်။
ထို့နောက် အကြောင်းကြောင်းကြောင့် နိုင်ငံရေးကို စိတ်ကုန်စွန့်လွှတ်ပြီး စာပေနယ်ထဲ၌သာ ကျင်လည်နေခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ခုနှစ်တွင် "မတ်တပ်ရပ်လို့ လမ်းမှာငို" ဝတ္ထုဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆုရခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံကြီးအထိ ကိုယ်ပိုင် လစဉ်ထုတ် "သာရ" မဂ္ဂဇင်း အပါအဝင် စာရေးသမျှနှင့် ရေးခွင့်အားလုံးအပိတ်ခံရချိန်အထိ လုံးချင်း စာအုပ်ပေါင်း ၆ဝ နှင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၃၀ဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။
တချို့ကို နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ဘာသာပြန်ဆို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
တချို့ကို ပြည်တွင်း၌ ရုပ်ရှင် ရိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ဇူလိုင်လတွင် တိုင်းပြည်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နီဗားဒါး၊ လပ်စ်ဗေးဂတ်စ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
အာအက်ဖ်အေ (RFA လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ) မှ အပတ်စဉ်ပုံမှန် အနုပညာနှင့် စာပေဆောင်းပါးများ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဝတ္ထုဇာတ်လမ်း ရေးသားခြင်းများ ပြတ်တောက်နေသဖြင့် ၂၀၀၉၊ မတ်လက နှလုံးခွဲစိတ် ကုသမှုခံယူပြီး ကျန်းမာရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသော ဆရာမောင်သာရအား တဖန် ပြန်လည်ရေးသားရန် မိုးမခက မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ရာ၊ ဆရာက ရံဖန်ရံခါ ရေးဖြစ်သော ဝတ္ထုများကို ပရိသတ်နှင့် မျှဝေပေးမည်ဟု အဖြေပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ဩဂုတ် ၆ ရက်နေ့က မိုးမခ ကွန်ရက် စာမျက်နှာမှ မောင်သာရ၏ သမီးမှာ စာရေးဆရာမ ဖြိုးသာရ‎ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ကွယ်လွန်သည်။
မောင်သာရ ဝတ္ထုရှည် စာရင်း မျိုးမမ ပကာသနီ လမ်း၌တွေ့သော သစ်ပင်တပင် လှသည်၊ လွယ်သည်၊ သို့သော် လည်သည် ချစ်သူကနေ့၊ ကိုယ်က ည မောင်သိန်းလွင်၏ မစန်းစန်းဝင့် ထဘီကျွတ်၍ လွှတ်လိုက်မည် တယောက်မျက်နှာ တယောက်ကြည့်ကာ မြည်းတကောင်နှင့် သားအဖနှစ်ယောက် မကူးသောငါး၊ မနားသော ငှက် မတ်တပ်ရပ်လို့ လမ်းမှာငို ရွှေစော်နံ ပြန်လိုက်ဦး ပြီးတော့….လူကိုပါယူသည် ကတ္တီပါဖိနပ်စီး ရွှေထီးဆောင်း အရုပ်မျက်နှာ ပန်းမျက်နှာ သူ့အယင်က တယောက်၊ သူက တစ်ယောက် ပြန်မပြောရင် ပြောချင်တယ် အထက်တဝက် အောက်တဝက် စီးပလေစေ မောင်မသုတ်နဲ့ အသနက်မ အောင်လံကြီးထူ ကျဉ်တုပ်ခံဝံ့ မခံဝံ့ အမေက ငယ်သေးတယ်တဲ့ရှင် ရင်ခုန်သံ နည်းနည်းမြန်သည် (ပ၊ဒု) ခါးတကယ်မတို့ခင်က ယားတယ်လို့တွန့် ဝဋ်လိုက်တတ်တယ် မောင်မောင်သတိထား ယုန်နှင့်အတူပြေး၊ ခွေးနှင့်အတူလိုက် ရှင်ဘုရင်နဲ့ညားရင် မိဖုရား ဂူတဂူထဲ ခြင်္သေ့နှစ်ကောင် ကြောင်ကို ဘယ်သူ ခြူဆွဲပေးမလဲ မငိုရဘူး မရယ်ရဘူး မနှတ်လောက်တော့ တဆယ်ချေး ပြောပြန်ရင်လဲ မောင်သာရ လွန်ရာကျမယ် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် မကြုံကြိုက်လို (ပ၊ဒု) နက်ဖြန်မှဖြစ်မှာ လာမပြောနဲ့ မချစ်ပြန်ရင်လဲ အားနာစရာ သုမနကျောမှာ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ဇီးကွက်ရုပ် အသည်းနှလုံး ရွာငယ် ဇနပုဒ် မီးကလေး မှိတ်တုပ် ( မိုးမိုး အင်းလျား၏ ပန်းရိုင်းတရာနှင့် ပူးတွဲ) လှမျက်ခြယ် ရာ့သက်ဝယ်ဘယ်မမုန်းပြီဘု နောက်ဆုံးတော့ ကျော်ဟိန်းက ကျော်ဟိန်းပါပဲ ငရုတ်မှန်လျှင် စပ်ရမည် (မစန္ဒာ၏ မစပ်သောငရုပ်နှင့်ပူးတွဲ) မောင် ….သူက ဘယ်သူလဲဟင် ပုစွန်တောင် ကြည့်မြင်တိုင်သူနဲ့ မန္တလေး မြို့တော်သူ ပြုံးတတ်တယ် ခေါင်းညိတ်တတ်တယ် တို့ဘက်က ကြည့်တော့ သူရဲကောင်း၊ သူတို့ဘက်က ကြည့်တော့ သစ္စာဖောက် မနိုင်၍ သည်းခံရခြင်းသည် လည်းကောင်း လေတိုက်လို့ သစ်ပင်လှုပ်တာ၊ သစ်ပင်လှုပ်လို့ လေတိုက်တာ ကောင်းပြီဆို ခံရပြီသာမှတ် ဝက်လူးကျေးရွာသွား တောလား မိန်းမရှားသလား ဟုတ်စ ကျောက်စရစ်တော မာခေါင်ခေါင်မှာ အတောင်ကျွတ်သော ကြိုးကြာရေရှာ၍ မရသကဲ့သို့ မုန့်လုံးစက္ကူကပ် ဇာတ်လမ်း အိပ်ကောင်းခြင်းလည်း မအိပ်ရ (နုနုရည် အင်းဝ ၏ တက်ကျိုးတော့ လက်ထိုးလှော်မယ် နှင့် ပူးတွဲ) လက်ညှိုးညွန်ရာ လိုရာဖြစ်စေ ဘိုကေတစ်ထောင်မှာ တယောက်လောက်တော့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
တယော ကိုတင်ရီ (၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂–၆ မတ်၂၀၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဂီတပညာရှင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်၌ သံစုံတီးဝိုင်းဖြစ်ရေးကို ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၄၂ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် ဦးလှမြင့်၊ ဒေါ်တင်ညွှန့်တို့မှ မွေးသည်။
မွေးချင်း ၅ ဦး ရှိသည်။
နာရီပြင်ဆရာ မိဘမှ မွေးဖွားသော်လည်း ထူးထူးခြားခြား တေးဂီတကို ဝါသနာ ထုံသည်။
ကလေးအရွယ်တွင် မိဘ ၂ ပါးနှင့် အတူ ဓနုဖြူမှ ရန်ကုန်မြို့ ကပ္ပလီကွက်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ မိဘ ၂ ပါးသည်လည်း ဆင်းဆင်းရဲရဲဖြင့် ကြုံရာကျပန်း လုပ်ကိုင် စားသောက် ခဲ့ကြရသည်။
ကလေး အရွယ်သာ ရှိသေးသော ကိုတင်ရီကိုလည်း ကျောင်းမထားနိုင်ဘဲ၊ သေစာ ရှင်စာ ဖတ်တတ်ရုံသာ ပညာ သင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ကိုတင်ရီလည်း ဆင်းရဲစွာ ရုန်းကန် နေရရှာသည့် မိဘ ၂ ပါး အခြေအနေကို မကြည့်ရက်သဖြင့်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် မြေပဲဆားလှော်၊ ပြောင်းဖူးပြုတ်တို့ကို လည်ရောင်းခဲ့ပြီး၊ ညနေပိုင်းထုတ် ကြယ်နီ သတင်းစာကိုလည်း မြို့ထဲ လိုက်လည် ရောင်းခဲ့ရသည်။
ဂီတဗီဇ ပါရှိသော ကိုတင်ရီသည် ရပ်ကွက် အတွင်းမှ မယ်ဒလင် ဆရာနောက် တကောက်ကောက် လိုက်ကာ မယ်ဒလင်တီး သင်ခဲ့သည်။
ထိုဆရာ၏ အကြံပေး တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ၁၉၆ဝ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၈ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန် ပန်တျာကျောင်းသို့ တက်ရောက် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ပန်တျာကျောင်းတွင် စတိုင်ပင် (ပညာသင် ထောက်ပံ့ကြေး) ၅ဝ ကျပ် ရရှိသဖြင့်၊ ကိုယ်ဝါသနာ ပါသော ဂီတ ပညာရပ်ကို သင်ယူနိုင်ခဲ့သလို၊ မိဘများကိုလည်း စတိုင်ပင်ကနေ ပြန်လည် ထောက်ပံ့ ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
တယောကိုတင်ရီသည် ပန်တျာကျောင်း၌ တယော ဦးရှုမောင်၊ ဂီတာ ဦးစိမ်းမောင်၊ ရကန် ဦးတင်၊ မြန်မာညွှန့် ဦးချစ်မောင်၊ ဂီတသင်္ကတ ဦးစောသာထာ၊ အဆို ဦးဘသက် စသည့် ဆရာများထံတွင် ဂီတ ပညာရပ်များ ဆည်းပူ လေ့လာခဲ့သည်။