kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဤအောင်မြင်မှုများသည် ဇီဒန်းအဖို့ ၂၀၁၇၌ အကောင်းဆုံး ဖီဖာအမျိုးသား နည်းပြ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရစေသည်။
သို့သော် ၂၀၁၈ မေလ၌ နုတ်ထွက်ခဲ့၏။
၎င်းထွက်ခွာပြီး အသင်း၏ ဆိုးရွားသော ရလဒ်များကြောင့် ၂၀၁၉ ၌ အသင်းသို့ တဖန်ပြန်လာခဲ့ကာ လာလီဂါဖလားတစ်ကြိမ်၊ စူပါကိုပါ ဒီ အက်စပဲန်ညာဖလားတစ်ကြိမ် ရရှိစေခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမားများ။
ဝက်ဖြစ်မှတော့ မစင်မကြောက် သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက် ဝက်ဘဝသို့ ရောက်လာမှ မစင်ကို ရွံရှာနေ၍ မဖြစ်နိုင်တော့သကဲ့သို့ နိမ့်ကျသော ဘဝသို့ ကျရောက်လာမှ နိမ့်ကျသည်ဟု ယူဆကြသော အရာများကို ရှောင်ရှား၍ မဖြစ်နိုင်ချေ။
"ဝက်ဖြစ်မှတော့ မစင်ကြောက်နေလို့ မဖြစ်ဘူးလေ။
လူအလျှော့ခံရပြီး အလုပ်ပြတ်သွားတုန်း အလုပ်တစ်ခုခု ထပ်ရတာကပဲ တော်လှပြီ။
" [၁၃၃၂] သွေး၊ ၂၉၀။
ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် (၁၉ ဩဂုတ် ၁၉၆၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ ဆရာဝန်၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ဒဂုံမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်အရွေးခံခဲ့သော လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူမသည် ရွှေငွေကျောက်မျက်ရတနာကုမ္ပဏီများ ပိုင်ဆိုင်သော အမျိုးသမီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ (People’s Pioneer Party) မှာ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် တည်ထောင်သူအဖြစ်ပါဝင်သည့် ပါတီလည်းဖြစ်သည်။
ပါတီမှ ထွက်ခွင့်ရပြီးနောက် ပါတီသစ်ဖြင့် နိုင်ငံရေးဆက်လုပ်မည်ဟု NLD အမတ်ဆို | Myanmar NOWသူမသည် ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဝင်း နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့ တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်ကို မိုးကုတ်မြို့၌ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ် သို့တက်ရောက်ပြီး ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) မှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
ကျောက်မျက်ရတနာ လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သက်သက်ခိုင်သည် စီးပွားစီမံမဟာဘွဲ့ (Master of Business Administration) ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှလည်းကောင်း နန့်ယန်းတက္ကသိုလ်မှလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မင်နီဆိုးတားမြို့၌ အခြေစိုက်သည့် အငြင်းပွားဖွယ် အွန်လိုင်းဖြင့်လည်ပတ်သော အကျိုးမြတ်ရယူ၍ဘွဲ့ပေးသော ဝေါ့လ်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့စီမံနှင့် ခေါင်းဆောင်မှုဘာသာရပ် (Public Management and Leadership) ဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှတဆင့် နိုင်ငံရေးလောက သို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒဂုံမြို့နယ်မှ အနိုင်ရပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စတင်ဝင်ရောက်စဉ်ကပင် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိစ္စများ ကို စဉ်ဆက်မပြတ်ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
အောင်မြင်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စီမံခန့်ခွဲရေးရာများ ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍတွင် ရာထူးပေးခံရမည်ဟု အထူးရေပန်းစားခဲ့သည်။
သို့သော် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်၏ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှုများကို လူသိရှင်ကြားဝေဖန်မှုများကြောင့် ပါတီတွင်း တာဝန်များ ရပ်ဆိုင်းခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၆ တွင် သက်သက်ခိုင်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့က အဆောက်အဦဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာမှုမရှိသည့် အထပ်မြင့်ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းအခု (၂၀၀) ကျော်ကို ရပ်ဆိုင်းသည့်ကြေညာချက်ကို ဝေဖန်ခဲ့၏။
သက်သက်ခိုင်ကိုယ်တိုင်သည် ဗဟန်းမြို့နယ်ရှိ အထပ်မြင့်ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးဖြစ်နေသောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ထွက်လာပြီးနောက် ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
မဲဆန္ဒနယ်၏ ၇.၀၃ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သော ၄၉၃၄မဲသာ ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဒေါ်မေဝင်းမြင့်အား ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီမှ ဖွဲ့စည်းသော စစ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
ထိုဝန်ကြီးရာထူးရယူမှုအား အကြီးအကျယ်ဝေဖန်ခံခဲ့ရ၍ စစ်ကောင်စီ၏တောင်းဆိုမှုကို ဆောင်ရွက်သည့်အတွက် သာကူး (turncoat) တစ်ဦးအဖြစ် ပုံရိပ်ကို ပိုမိုထင်ဟပ်စေခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အင်တာနက်သုံးစွဲသူများက တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် သူမ၏ ကျောက်မျက်ရတနာလုပ်ငန်းများကို အများပြည်သူက ဝယ်ယူခြင်းမရှိစေရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြ၏။
သူမသည် ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ် ခံရသည်။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ သက်သက်ခိုင်သည် ၎င်းတို့၏ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီတွင် အမျိုးသားရေးအစွန်းရောက်အဖွဲ့ဝင်များကို ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ရန်ရွေးချယ်မှုများအပြင် အမျိုးသားရေးအစွန်းရောက်ဝါဒီ ဝီရသူ (မစိုးရိမ်) ဦးဆောင်သည့် မဘသအဖွဲ့နှင့် ရင်းနှီးသည့်ဆက်ဆံရေးများကြောင့် အငြင်းပွားဖွယ်များဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
သူမ၏ပါတီတွင် မဘသအဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး ဆယ်ဦးခန့်ရှိသည်ဟုဆိုသည်။
မှတ်ပုံတင်ထားသော ပါတီ (၉၅) ခုမှ ပါတီ (၃၄) ခုက မြန်မာစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အတွက် အငြင်းပွားဖွယ်တွေ့ဆုံရာတွင်လည်း သက်သက်ခိုင်သည် ပါဝင်ခဲ့၏။
ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု မရှိကြောင်းကိုလည်း ငြင်းဆိုခဲ့ကာ စစ်တပ်နှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ပြောဆိုမှု၊ စစ်တပ်ကိုထောက်ခံမှု စသည်တို့အပေါ်၌ ဝေဖန်ခြင်းခံရသည်။
၂၀၂၀ ဩဂုတ်လ၌ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော အဆိုတော်ယုန်လေး၏ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လုပ်ကြံရာတွင် စစ်တပ်က ကယ်တင်ရှင်လုပ်သည့် ဂီတဗီဒီယိုအပေါ် အများပြည်သူက ဝေဖန်ရှုတ်ချသော်လည်း သက်သက်ခိုင်က ချီးကျူးထောမနာပြုခဲ့သည့်အတွက် ထပ်မံဝေဖန်ခံရပြန်သည်။
ထိုဗီဒီယိုသည် စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ပုံစံတစ်ခုအဖြစ် အလွန်တရာဝေဖန်ခံခဲ့ရကာ စစ်တပ်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်ဖြစ်သော ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနှင့် ဆက်စပ်သော ဆိုရှယ်မီဒီယာစာမျက်နှာများက အားပေးအားမြှောက် မြှင့်တင်ပေးခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါဗီဒီယိုနှင့်ပတ်သက်၍ သက်သက်ခိုင်က ယုန်လေး၏ အားထုတ်မှုများကို လေးစားကြောင်းနှင့် ၎င်းကိုကျေးဇူးတင်ကြောင်းလည်း ဆိုခဲ့၏။
ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ၎င်းကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် သီရိပျံချီဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
W သို့မဟုတ် w သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ၂၃-ခုမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဒဗ္ဗလျူ () ဟူ၍ အသံထွက်သည်။
"W", Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); 'W", Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993) Merriam Webster အခြားအသုံးများ ဓာတုဗေဒတွင် 'W'သည် တန်စတင်(Tungsten)၏ သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။
တန်စတင်၏ ဂျာမန်အမည်ဖြစ်သော ဝူဖရမ်(Wolfram)၏ ပထမအက္ခရာ 'W'ကို ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာဟစ်ဟော့သည် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အအောင်မြင်ဆုံးဂီတအမျိုးအစားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ရန်ကုန် နှင့် မန္တလေးရှိ မြို့ပြလူငယ်များအကြားတွင် လူကြိုက်အများဆုံးဂီတပုံစံတစ်ခုအဖြစ် ရှင်သန်လျက်ရှိသည်။
ပထမမျိုးဆက် သက္ကရာဇ်အားဖြင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလအထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရော့ခ်အန်ရိုး ဂီတအမျိုးအစားသာ ကြီးစိုးနေခဲ့သည်။
၁၉၈၀ခုနှစ်များတွင် ရပ်အဆိုတော် မျိုးကျော့မြိုင် နှင့်အတူ မြန်မာဟစ်ဟော့ဂီတ စတင်ပေါက်ဖွားလာခဲ့သော်လည်း ယင်းအချိန်က သီချင်းများသည် ပုံမှန်သမားရိုးကျ ဟစ်ဟော့သီချင်းဆိုသည်ထက် တီးလုံးပေါ်တွင် အလွတ်သဘောအားဖြင့် ရပ်ရွတ်နေခြင်းသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် အက်ဆစ် ဟုအမည်ရသော ရန်ကုန်အခြေစိုက် အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးပါဝင်သည့် အဆိုတော်အဖွဲ့မှ ရန်ကုန်ရှိ နိုက်ကလပ်များတွင် ခေတ်ဟောင်းဟစ်ဟော့ဂီတကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့နေလူငယ်များကြားတွင် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။
အက်ဆစ်သည် ၎င်းတို့၏ ပွဲဦးထွက်တေးသီချင်းအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သည့် စတင်ခြင်းကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကို မြန်မာဟစ်ဟော့ဂီတ၏ ရှေ့ပြေးဦးဆောင်များအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
အက်ဆစ်အဖွဲ့၏ အောင်မြင်မှုသည် ယခု မြန်မာဟစ်ဟော့ဂီတ၏ ပထမမျိုးဆက်ဟု အသိအမှတ်ပြုထားကြသော ဘာဘူနှင့် သားစိုး တို့ပါဝင်သည့် သီအိုရီအဖွဲ့၊ ကျော်သူစိုးနှင့် လင်းလင်းတို့ပါဝင်သည့် အန်အက်စ်အဖွဲ့၊ တူးဘစ်အဖွဲ့ အစရှိသည့် အခြားဟစ်ဟော့အဆိုတော်များနှင့် အဖွဲ့များကိုပါ ဟစ်ဟော့ဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်လာရန် ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ပထမမျိုးဆက် ဟစ်ဟော့အဆိုတော်အများစုသည် ခေတ်ဟောင်းဟစ်ဟော့ဂီတကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုအချိန်က ဟစ်ဟော့ဂီတသည် မြန်မာလူထုအတွက် အသစ်အဆန်းဖြစ်နေခဲ့သည့်အတွက် လူထုက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လက်မခံခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ပရိသတ်၏လက်ခံအားပေးမှုကို ပိုမိုရရှိရန်အတွက် စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်တို့ကဲ့သို့သော အချို့သော ပထမမျိုးဆက်အဆိုတော်များသည် ဟစ်ဟော့ဂီတကို ပေါ့ပ်ဂီတနှင့် ရောစပ်ဖျော်ဖြေခဲ့ကြပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာဟစ်ဟော့ဂီတသည် စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်အားဖြင့်လည်း ပိုမိုအောင်မြင်လာခဲ့သည်။
ဒုတိယမျိုးဆက် အက်ဆစ်အဖွဲ့၏ ထိုးဖောက်အောင်မြင်မှုအပြီးတွင် နိုင်းမီလီမီတာ ဟူသောအဖွဲ့သည် မြန်မာဟစ်ဟော့ကို ပုံစံအသစ်၊ အဆင့်အတန်းအသစ်တစ်ခုဆီသို့ ပြောင်းလဲဖန်တီးခဲ့သည်။
ယင်းအဖွဲ့၏ မြေအောက်ဂီတအဖြစ် ဖန်တီးလှုပ်ရှားမှုများသည် လူငယ်ထုအကြားတွင် ပျံ့နှံ့ကျော်ကြားခဲ့သော်လည်း ထိုအချိန်က မြန်မာဆင်ဆာဘုတ်အဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ သီချင်းအများစုကို ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခွင့်မပေးဘဲ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ခဲ့သောကြောင့် နိုင်းမီလီမီတာဟူသောအမည်ဖြင့် တေးသီချင်းအယ်လ်ဘမ်ထွက်ရှိလာခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအဖွဲ့၏ နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဆင်ဆာဘုတ်အဖွဲ့က နိုင်းမီလီမီတာဟူသော အမည်နာမကိုပင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
အခြားသော ထင်ရှားကျော်ကြားသည့်အဖွဲ့များမှာ ပရောဂျက်ဝမ်း၊ ဗျောက်အိုး၊ အိတ်ဇမ်ပယ်၊ အွန်ထရက်ခ် နှင့် ဆိုင်ကလုန်း တို့ဖြစ်ကြသည်။
အမ်အိတ်ချ်အေ (မြန်မာဟစ်ဟော့အစည်းအရုံး) ဟူသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို မြန်မာမြေအောက်ဟစ်ဟော့ဂီတလောက၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် လူငယ်အများအပြားသည် ယင်းအဖွဲ့တွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့အနက်မှ ဂျေမီ၊ ဘစ်ဝိုင်၊ ဂျီတုန်း၊ ကြက်ဖ၊ ရသ၊ သုတအေးနှင့် အခြားသော စံထားလောက်သည့် ဟစ်ဟော့အဆိုတော်များ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
တတိယမျိုးဆက် ၂၀၀၆ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်ပြီး ဂျောက်ဂျက်နှင့် ကျော်ထွဋ်ဆွေတို့ကဲ့သို့သော ဟစ်ဟော့အဆိုတော်အသစ်များက ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ တတိယမျိုးဆက်ဟု ကြွေးကြော်ခံယူကာ လှုပ်ရှားလာခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့နှစ်ဦးက အာဘွိုင်း၊ ထိန်ဝင်း၊ လွှမ်းပိုင်တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဗွီအိုင်ပီ (ရော့ခ်စတား) ဟူသော အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလများတွင် အခြားသော တတိယမျိုးဆက်အဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ နမူနာတေးသီချင်းအယ်လ်ဘမ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဆက်နွယ်မှုများ ဟစ်ဟော့အဆိုတော်အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ သီချင်းစာသားများကြောင့် အစိုးရ၊ အထူးသဖြင့် စစ်အစိုးရ၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ခေါ်ယူစစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည်။
အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးလူငယ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သော မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအစည်းအရုံး၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့်အတွက် ဟစ်ဟော့အဆိုတော်ဇေယျာသော်သည် အကျဉ်းထောင်တွင် ၆နှစ်တာနေထိုင်ခဲ့ရပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
အဆိုပါအစည်းအရုံးဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ၎င်း၏သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ရန်ရန်ချမ်းသည်လည်း ယာယီထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
http://www.mizzima.com/news/inside-burma/1512-detained-hip-hop-singer-yan-yan-chan-released.html နိုင်းမီလီမီတာအဖွဲ့ကိုလည်း ၎င်းတို့၏ ဖျော်ဖြေပွဲတစ်ခုတွင် နမူနာတေးသီချင်းအယ်လ်ဘမ်များဖြန့်ဝေခဲ့သည့်အတွက် ယင်းအမည်နာမဆက်လက်အသုံးပြုခွင့်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ဆိုင်ကလုန်းအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သူ အဆိုတော်ဂျီတုန်းသည်လည်း ဂီတဖျော်ဖြေပွဲတစ်ခုတွင် ဖျော်ဖြေနေစဉ်အတွင်း စစ်ဆေးမေးမြန်းရန်အတွက် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်း ခံခဲ့ရဖူးသည်။
ကိုးကားချက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ဂီတ ကဏ္ဍ:ဟစ်ဟော့ဂီတ။
ရော်နယ်လ်ဒို အဖြစ်အသိများသော ရိုနာဒူ လူဝိစ် နာဇားယု(ရု) ဂျိ လီမ() သည် ၁၉၇၆ စက်တင်ဘာ ၁၈According to Ronaldo: The Journey of a Genius (2005) by James Mosley, Ronaldo was born on 18 September, but was registered on 22 September တွင် မွေးဖွားခဲ့ကာ ဘရာဇီးလူမျိုး ဘောလုံးသမားဟောင်းတစ်ဦး (တိုက်စစ်မှူး) ဖြစ်သည်။
စပိန် လာ လီဂါ ကလပ် Real Valladolid အသင်းပိုင်ရှင်၊ ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ပေါ်တူဂီဘာသာစကား O Fenômeno (အံ့ဖွယ်ပုဂ္ဂိုလ် - Phenomenon) ဟူ၍ အမည်တစ်မျိုးဖြင့် ထင်ရှားလူသိများကာ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံး ကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် ယူဆကြသည်။
တိုက်စစ်မှူးဆိုသည့် အနေအထားတစ်ရပ်ဆီသို့ အမြင်ရှုထောင့်သစ်တစ်မျိုး ဆောင်ယူပေးခဲ့သူ စွယ်စုံရ တိုက်စစ်မှူး ရော်နယ်လ်ဒိုသည် ၎င်း၏နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သော တိုက်စစ်မျိုးဆက်တစ်ခုအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုခဲ့လေသည်။
ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်မှုများ၌ ဖီဖာ၏တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံးဘောလုံးသမားဆု သုံးကြိမ်၊ ဘောလောန် ဒေါရ် (ရွှေဘောလုံးဆု) နှစ်ကြိမ်ပါဝင်သည်။
၎င်း၏ ကစားသမားအစကို Cruzeiro အသင်း၌ စတင်ခဲ့၍ ပီအက်စ်ဗီ သို့ ၁၉၉၄တွင် ပြောင်းရွှေ့သည်။
ဘာစီလိုနာ သို့ ၁၉၉၆ ၌ ထိုစဉ်က စံချိန်တင်ဈေးဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကာ အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်တွင် ၁၉၉၆-အကောင်းဆုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သောကြောင့် ယင်းဆုရှင်များအနက် အသက်ငယ်ဆုံး ကစားသမားဖြစ်သည်။
၁၉၉၇တွင် အင်တာမီလန်က ထပ်မံ၍ စံချိန်တင်ဈေးဖြင့် ခေါ်ယူခဲ့သည်။
ထိုသို့ စံချိန်တင်ဈေးနှစ်ရပ်ကို ချိုးနိုင်သော ပထမပုဂ္ဂိုလ်မှာ မာရာဒိုနာ ဖြစ်၍ ရော်နယ်လ်ဒိုသည် ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာသည်။
အသက် (၂၁)အရွယ်၌ ၁၉၉၇-ဘောလောန် ဒေါရ် (ရွှေဘေယလုံးဆု) ရရှိခဲ့ကာ ထိုဆု၏ အသက်ငယ်ဆုံး လက်ခံရရှိသူဖြစ်လာခဲ့သည်။
(၂၃) နှစ်ခန့်တွင် ကလပ်အသင်းနှင့် နိုင်ငံအသင်းအတွက် ဂိုးပေါင်း (၂၀၀) ကျော်သွင်းယူပြီး ဖြစ်လေသည်။
သို့ရာတွင် ဒူးဒဏ်ရာများနှင့် (ဒဏ်ရာအတွက်)ပြန်လည်အားဖြည့်ခြင်းများနောက် သုံးနှစ်ကြာကြာခန့် ဘောလုံးလောကတွင် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ကစားမှု မရှိသလောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရေအား မဿရစ်ဿ် (ရီးယဲလ် မဒရစ်)သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၂၀၀၂-၀၃ လာ လီဂါ ဖလားရရှိခဲ့သည်။
နောက်ထပ်ဒဏ်ရာ ဒဏ်ချက်များကို ခံစားခဲ့ရပြီး ၂၀၁၁တွင် အနားမယူမီ အေစီမီလန်နှင့် ကရင်သီယန်စ်ကလပ် (Corinthians)များတွင် ကစားခဲ့သေးသည်။
ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းအတွက် (၉၈)ပွဲ ကစားခဲ့ပြီး (၆၂)ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။
ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ပီလီ၏နောက် ဒုတိယနေရာတွင်ရှိ၏။
၁၉၉၄ အနိုင်ရ ဘရာဇီးဘောလုံးအသင်းအတွက် အသက် (၁၇)အရွယ်ဖြင့် အငယ်ဆုံးအသငါးသားဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလား ၌ ဖီဖာရွှေဘောလုံးရရှိခဲ့ကာ ဘရာဇီးအသင်းကို ဗိုလ်လုပွဲအထိ ခေါ်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့၏။
သို့သော်လည်း နောက်ဆုံးပွဲစဉ်မတိုင်မီ နာရီပိုင်းအလိုကစ၍ ကြွက်သားပြဿနာ ခံစားခဲ့ရသည်။
၂၀၀၂-ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ရှေ့တန်းအတွဲသုံးဦး ရော်နယ်လ်ဒင်ညို (ဘရာဇီးသုံး ပေါ်တူဂီဘာသာစကား - ရော်နယ်ဂျင်ညူ) ၊ ရီဗယ်လ်ဒို တို့နှင့် အတူ ကျော်ကြားသော ကစားသမားဖြစ်၏။
ဗိုလ်လုပွဲ၌ နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ပွဲစဉ်တစ်လျှောက် သွင်းဂိုးအများဆုံးဖြင့် ရွှေဖိနပ်ဆုရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ၎င်း၏ ကမ္ဘာ့ဖလား ဂိုးအရေအတွက် (၁၅)ဂိုး ရရှိခဲ့သဖြင့် ထိုအချိန်က စံချိန်တစ်ရပ်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ တွင် ကိုပါအမေရိကပြိုင်ပွဲ၌ ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ကိုပါအမေရိကပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထပ်တန်းဂိုးသွင်းရှင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
၎င်းကစားသက်တမ်းအတွင်း ဈေးကွက်ဖြန့်ကျက်ပေးနိုင်သော ကစားသူတစ်ဦးဖြစ်ကာ ပထမဆုံးရ'နိုက်ကီ မာခယူရီယယ်လ်-R9- ဘွတ်ဖိနပ်များ' (Nike Mercurial) ကို ၁၉၉၈တွင် ရော်နယ်လ်ဒိုအတွက် ဝန်ဆောင်ခ (ပွဲခ) ပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ပီလီရွေးချယ်သော သက်ရှိထင်ရှား ကြီးကျယ်သော ကစားသမား 'ဖီဖာ၁၀၀' တွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ ၎င်းကို ဘရာဇီး ဘောလုံးပြတိုက်၊ အီတလီ၊ အင်တာမီလန်၊ မဿရစ်ဿ် (မဒရစ်) ထင်ရှားကျော်ကြားသူများဂုဏ်ပြုမှု(Hall of fame) အသီးသီးတွင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရသည်။
အနားယူပြီးနောက် ကုလ၏ ဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ် စေတနာ့သံတမန်အဖြစ် ၂၀၀၀ ၌ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် သံတမန်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။
စပိန်ကလပ် Real Valladolid ၏ ရှယ်ယာ ၅၁% ကိုဝယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၈ စက်တင်ဘာတွင် ရှယ်ယာအများစုပိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
thumb|ဘဲမဲ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘဲ ကဏ္ဍ:ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များ။
ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အိပ်မက်အသင်း () သည် ဖီဖာက စိတ်ကူးယဉ်အိပ်မက်အသင်းတစ်သင်းအား ရွေးချယ်ရန် အင်တာနက်မှ ပရိသတ်မဲများကို ကောက်ယူပြီး သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် 'ထိပ်တန်းကြယ်ပွင့်' (all-star) အသင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
FIFA DREAM TEAM: Maradona voted top player . Reuters. 10 June 2002. အာဂျင်တီးနားသား မာရာဒိုနာက မဲအများဆုံးရရှိခဲ့သည်။
မဲကောက်ခံမှုကို ဖီဖာ၏ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ် "www.FIFAworldcup.com" တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကာ လူတစ်သန်း ငါးသိန်းကျော် မဲပေးခဲ့ရာ မာရာဒိုနာက ၁၁၁,၀၃၅ မဲရရှိသည်။
ဘရာဇီးသား ပီလီက ၁၀၇,၅၃၉ မဲ၊ ပြင်သစ်သား ဇီနဒင် ဇီဒန်းက ၈၀,၅၂၇ မဲဖြင့် တတိယနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ကစားသူ (၁၁)ယောက်ကို ဂိုးသမား (၁)ဦး၊ နောက်ခံလူ (၃)ဦး၊ အလယ်တန်းလူ (၄)ဦး၊ တိုက်စစ်မှူး (၃)ဦးဖြင့် ပိုင်းခြားထားကာ ကစားကွက်တည်ဆောက်ပုံမှာ '၃-၄-၃' ပုံစံဖြစ်သည်။
thumb|၃-၄-၃ ကစားကွက်ပုံစံ ကစားသူအမည်ကစားသူ တည်နေရာပါဝင်ကစားခဲ့သော ကမ္ဘာ့ဖလား ခုနှစ်များလက်ဗ် ယဲ့ရှင်ဂိုးသမား၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပါးအိုးလို မာလ်ဒိနီဘယ်ခြမ်းနှင့် ဗဟို ခံစစ်မှူး၁၉၉၀၊ ၁၉၉၄၊ ၁၉၉၈၊ ၂၀၀၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားဖရန့်တ်စ် ဘက်ကင်ဘောင်ဝါဗဟို ခံစစ်မှူး၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀၊ ၁၉၇၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားရော်ဘတ်တို ကားလို့စ်ဘယ်ခြမ်း ခံစစ်မှူး၁၉၉၈၊ ၂၀၀၂၊ ၂၀၀၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားရော်ဘက်တိုး ဘာဂျို (ဘက်ဂီယို)နောက်ချန် (သို့) အလယ်တန်း တိုက်စစ်မှူး၁၉၉၀၊ ၁၉၉၄၊ ၁၉၉၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားဇီနဒင် ဇီဒန်းအလယ်တန်း တိုက်စစ်မှူး၁၉၉၈၊ ၂၀၀၂၊ ၂၀၀၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားမိရှဲ ပလတ်တီးနီကွင်းလယ်ဖန်တီးရှင် ၁၉၇၈၊ ၁၉၈၂၊ ၁၉၈၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားဒီယေဂို မာရာဒိုနာနောက်ချန် (သို့) အလယ်တန်း တိုက်စစ်မှူး၁၉၈၂၊ ၁၉၈၆၊ ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၄ [[[ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]]ရိုမာရီယိုတိုက်စစ်မှူး၁၉၉၀၊ ၁၉၉၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားယိုဟန်း ခရပ်ဖ်ရှေ့တန်း (သို့) အလယ်တန်း တိုက်စစ်မှူး၁၉၇၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပီလီရှေ့တန်း (သို့) အလယ်တန်း တိုက်စစ်မှူး၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဖလား။
ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက်အသင်း () သည် ၁၉၉၄တွင် ဖီဖာအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သော စိတ်ကူးယဉ် ဘောလုံးအသင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
World All-Time Teams ကစားသူ (၁၁)ဦးပါဝင်ကာ ဂိုးသမား(၁)ဦး၊ နောက်ခံလူ (၄)ဦး၊ အလယ်တန်း (၃)ဦး၊ ရှေ့တန်း (၃)ဦးတို့ပါဝင်သည်။
__NOTOC__ ကစားသည့်နေရာကစားသူအမည်ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သော ခုနှစ်များဂိုးသမားလက်ဗ် ယဲ့ရှင် (၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ခံစစ် (စွယ်)ဒီဂျားမား ဆန်းတို့စ် (၁၉၅၄၊ ၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ခံစစ် (ဗဟို)ဖရန့်တ်စ် ဘက်ကင်ဘောင်ဝါ(၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀၊ ၁၉၇၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ခံစစ် (ဗဟို)ဘော်ဘီ မော(၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ခံစစ် (စွယ်)ပါးဝစ်လ် ဘရိုက်နာ(၁၉၇၄၊ ၁၉၈၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)အလယ်တန်းယိုဟန်း ခရပ်ဖ် (၁၉၇၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)အလယ်တန်းမိရှဲ ပလတ်တီးနီ(၁၉၇၈၊ ၁၉၈၂၊ ၁၉၈၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)အလယ်တန်းဘော်ဘီ ချားလ်တန်(၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ရှေ့တန်းဂါဟင်ရှာ (၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ရှေ့တန်းပီလီ(၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား)ရှေ့တန်းဖဲရန့်တ်စ် ပုရှ်ကာ့ရှ် (၁၉၅၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား) (၁၉၆၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဖလား။
လူခါး သည် အမျိုးသားစာပေဆုရ မြန်မာ စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး စာရေးဆရာလူခါးကို အဖ တောင်သူကြီးဦးစိုးဆင့်၊ အမိ ဒေါ်မြအုန်းတို က မကွေးတိုင်း၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ အိုင်တိုကျေးရွာတွင် (၁၉၈၃) ခုနှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မောင်နှမငါးယောက်တွင် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်သည်။
အိုင်တိုရွာ မူလတန်းကျောင်းတွင် သူငယ်တန်း တစ်နှစ်သာတက်ရောက်ဖူးခဲ့ပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဝါးခယ်မမြို့နယ်၊ ချွန်းစုအုပ်စု၊ လမုတန်းကျေးရွာတွင် မိခင်ဘက်မှ ဆွေမျိုးတော်စပ်သူ ဘကြီးဘုန်းကြီး၏ကျောင်း၌ နေထိုင်ရင်း လမုတန်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပထမတန်းမှ စတုတ္ထတန်းအောင်မြင်သည်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ပဉ္စမတန်းမှ ဆဋ္ဌမတန်းအထိကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တောင်တွင်းကြီးမြို့၊ အုန်းတောရပ်ကွက်၊ အုန်းတော အ.လ.က (၃) တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး သတ္တမတန်းမှ နဝမတန်းအထိကို တောင်တွင်းကြီးမြို့ အ.ထ.က (၂) (ငါးဆင့်) ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
နဝမတန်းတက်နေစဉ် ပညာရေးတစ်ပိုင်းတစ်စဖြင့် ကျောင်းမှထွက်ကာ မိဘများနှင့်အတူ မိရိုးဖလာ တောင်သူအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
တောင်သူအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေရင်း ကျောင်းပြန်တက်ချင်သော ဆန္ဒရှိလာသဖြင့် ကျောင်းသုံးနှစ်နားပြီး၊ နဝမတန်းမှပင် ပြန်လည်၍ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြို့သစ်မြို့၊ အ.ထ.က(၁)တွင်ကျောင်းပညာကို ပြန်လည်သင်ယူခဲ့သည်။
မြို့သစ်မြို့ အ.ထ.က မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲကို (၂၀ဝ၃ -၂၀ဝ၄) ပညာသင်နှစ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မကွေးအဝေးသင် တက္ကသိုလ်တွင် ပထမနှစ်(အင်္ဂလိပ်စာ)မေဂျာဖြင့် ကျောင်းပညာသင်ယူခဲ့သေးသော်လည်း စာမေးပွဲမဖြေဖြစ်ဘဲ ပထမနှစ်ဖြင့်ပင် ကျောင်းပညာရေး ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း (၂၀ဝ၆) ခုနှစ်မှ စတင်၍ စာပေအတိုအစများကို စမ်းသပ်ရေးသားရင်း စာဖတ်ခြင်းကို တစိုက်မတ်မတ်လုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအဖြစ် လေးနှစ်ခန့်သွားရောက်နေထိုင်လုပ်ကိုင်ရင်း စာရေးသားခဲ့သည်။
မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေသော စာပွင့်လွှာရသစုံမဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း မလေးရှားတွင် ထုတ်ဝေသော အပြင်စီးမဂ္ဂဇင်း၊ လမ်းသစ်ဂျာနယ်၊ စာပွင့်လွှာမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ကဗျာများ၊ ဝတ္ထုတိုများ၊ ဆောင်းပါးများ၊ ပန်းချီသရုပ်ဖော်ပုံများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ဆရာမောင်မောင်စနေ၊ ဆရာမြေလတ်မောင်မြင့်သူ၊ ဆရာမင်းချမ်းမွန်တို့ဦးစီးသော ရယ်စရာမဂ္ဂဇင်း၊ ပြုံးစရာမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အတွင်းကဗျာများ၊ အဖွင့်ကဗျာများ ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ဆရာမ မသီတာ(စမ်းချောင်း) ဦးစီးသော ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက်(teen) မဂ္ဂဇင်းတွင် ဝတ္ထုတိုများ၊ ကဗျာရှည်များ ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။
ဆရာဦးဝင်းသူရဦးစီးသော မဟေသီမဂ္ဂဇင်း ဖူးသစ်ဖွဲ့သီကဏ္ဍ၊ ဆရာဦးဝင်းငြိမ်း စီစဉ်တည်းဖြတ်သော ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း ရွှေအသစ် ကဏ္ဍတို့မှတဆင့် ပြည်တွင်းစာပေလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ပေဖူးလွှာမဂ္ဂဇင်း၊ ကလျာမဂ္ဂဇင်း၊ စတိုင်လ်သစ်မဂ္ဂဇင်း၊ ရုပ်ရှင်တေးကဗျာမဂ္ဂဇင်း၊ Faces (မုခ) မဂ္ဂဇင်းတို့တွင်လည်း ဝတ္ထုတိုများရေးသားခဲ့သည်။
(၂၀ဝ၉) ခုနှစ် လမ်းသစ်ဂျာနယ် (မလေးရှား) တွင် ဖော်ပြခံရသော ဂျိုဟိုးဆောင်(ကဗျာ)သည် စာရေးဆရာလူခါး၏ ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာမူဖြစ်သည်။
(၂၀ဝ၈) ခုနှစ်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်းမှ ကျင်းပသည့် ဝတ္ထုတိုပြိုင်ပွဲတွင် ဆင်းရဲသားတို့ဥစ္စာ ဝတ္ထုတိုဖြင့် ပထမဆုရခဲ့သည်။
(၂ဝ၁၂) ခုနစ်တွင် "ပင်လယ်နဲ့ ပတ်သတ်နေတဲ့ ရွက်တွေ" အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ကဗျာဆရာ လင်းလက်တာရာ၊ ရာဇာမျိုး(အင်းကုန်း)တို့နှင့်အတူ သုံးယောက်ပေါင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
(၂ဝ၁၃) ခုနစ်တွင် "အက္ခရာလမ်း" အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ကဗျာဆရာ လင်းလက်တာရာ၊ ဆူးရဲ၊ စစ်နိုင်၊ ထွန်းလင်းသစ်(ကန့်ဘလူ)၊ လင်းဝေအိမ်၊ အဂ္ဂလင်း၊ မောင်ရေချမ်းတို့နှင့်အတူ ရှစ်ယောက်ပေါင်း၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
(၂၀၁၄) ခုနှစ် ဇူလိုင်လထုတ် TREASURE LAND မဂ္ဂဇင်းပါ ဝါးဖောင်မျှောတဲ့ည ဝတ္တုတိုအား ဂျာမန်ဘာသာဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းခံရသည်။
(၂၀၁၅) ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လထုတ် ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်းပါ တံဆိပ်ပျောက်ကြသူများ ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာရေးသူများ၏ ရသစာဖတ်ဝိုင်းမှ ပေးအပ်သော စိတ်ကြိုက်ရသစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော ကဗျာခံစားမှု ဆောင်းပါးပြိုင်ပွဲတွင် ဂန္ထဝင်စာရေးဆရာကြီး မင်းသုဝဏ်၏ ဖိုးမောင်လာပြီ ကဗျာခံစားမှု ဆောင်းပါးဖြင့် မြနဒီစာပေဆုရရှိခဲ့သည်။
(၂၀၁၇) ခုနှစ်တွင် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော မြန်မာပြည်အပြင်ဘက် ပင်ကိုရေးလုံးချင်းဝတ္ထုရှည်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေ(ဝတ္ထုရှည်)ဆု ရရှိခဲ့သည်။
(၂၀၁၈) ခုနှစ်တွင် ကျွန်တော်မရေးရသေးသည့် လူကြိုက်များဦးမည့်ဝတ္ထုနှင့် ပင်ကိုရေးမဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်ကို အညာနေစာပေမှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
(၂၀၁၉) ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျပန်နောက်ခံလုံးချင်းဝတ္ထုရှည်ဖြစ်သော ဆာကူရာထက်လှပါစေ စာအုပ်အား အညာနေ စာပေမှပင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။
(၂၀၂၀) ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဒုတိယမြောက် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဖြစ်သော မန္တလေးက လာတဲ့လူ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်စာအုပ်အား ဇလပ်နီစာပေတိုက်မှ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ်ဇူလိုင်လ(၁)ရက် နေ့တွင်ပဉ္စမမြောက်စာအုပ်ဖြစ်သော မာရီယာ (ဝတ္ထုရှည်) စာအုပ်ကို ဇလပ်နီစာပေမှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင်”အင်ဂျလီ နာဂျိုလီဖတ်ဖို့ ငါ့ဒိုင်ယာရီ” ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ်စာအုပ်ကို ပန်းဆက်လမ်း စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် “ဦးအောင်သင်းကိုမော့ကြည့်ခြင်း” စာအုပ်ကို စာရိပ်မြိုင် စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကဗျာရှည် (၁၂) ပုဒ်ပါဝင်သော ငါတို့အကြောင်း ကဗျာစာအုပ်ကို အညာနေစာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မိသားစု ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
အနုပညာ ဘာသာရပ်များဆိုသည်မှာ လူ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၌တွေ့ရှိရသော စိတ်ကူးဉာဏ်စွမ်းဖြင့် ရသမျိုးစုံဖြစ်ပေါ်အောင် ဖန်တီးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော သီအိုရီ၊ လက်တွေ့အသုံးချမှုနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါပညာရပ်များသည် ကျွမ်းကျင်မှုများနှင့် စိတ်ကူးဉာဏ်ကောင်းများကို အသုံးချကာ အရာဝတ္ထုများ၊ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်များနှင့် အတွေ့အကြုံများကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။
အနုပညာ ဘာသာရပ်များခေါင်းစဉ်အောက်တွင် (ဗိသုကာပညာ၊ ကြွေထည်မြေထည်အတတ်(ceramics)၊ ပန်းချီ(drawing and painting)၊ ပန်းပု၊ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခြင်းပညာ(filmmaking)၊ ဓာတ်ပုံပညာ(photography) တို့ ပါဝင်သော) အမြင်ဆိုင်ရာ အနုပညာများ၊ (ဝတ္ထု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ကဗျာ၊ စကားပြေဖန်တီးခြင်းတို့ ပါဝင်သော) စာပေပညာရပ်များ၊ (အက၊ အဆို၊ ပြဇာတ်တို့ ပါဝင်သော) သရုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ပညာရပ်များ၊ (ချက်ပြုတ်ခြင်း၊ ချောကလက်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဝိုင်ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သော) ချက်နည်းပြုတ်နည်းဆိုင်ရာ အတတ်ပညာများလည်း ပါဝင်သည်။
အမျိုးအစားခွဲခြားပုံ အလယ်ခေတ်တွင် ဘက်စုံဝိဇ္ဇာ(liberal arts)ကို တက္ကသိုလ်များတွင် သဒ္ဒါ၊ စကားပြောပညာ(Rhetoric)နှင့် ယုတ္တိဗေဒ(logic)တို့ပါဝင်သော အခြေခံသင်ရိုးညွှန်းတမ်းဖြစ်သည့် တြစ်ဗွီယမ်(Trivium)အဖြစ်သင်ကြားသည်။
ထို့နောက် သင်္ချာ-အနုပညာ(mathematical arts)အဖြစ် ဂဏန်းသင်္ချာ၊ ဂျီဩမေတြီ၊ ဂီတပညာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒ ဘာသာရပ်များကို အဆင့်မြင့်သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ကွာဒြစ်ဗွီယမ်(Quadrivium)တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
အတတ်ပညာကျွမ်းကျင်မှုတို့၌ အနုပညာဆန်ခြင်း မဆန်ခြင်း ခေတ်ပေါ်ခွဲခြားမှုသည် ဉာဏ်သစ် အရေးတော်ပုံ(Renaissance)ကာလမတိုင်မီက မရှိသေးပေ။
လက်ရှိခေတ် တက္ကသိုလ်လောကတွင် အနုပညာ ဘာသာရပ်များကို လူမှုရေးရာ ဘာသာရပ်များ(humanities)၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပေါင်းယူခဲ့ကြသည်။
ပန်းချီ၊ ဗိသုကာပညာ၊ ပန်းပု၊ စာပေပညာ၊ ဂီတပညာ၊ သရုပ်ဆောင်ခြင်း(performing)နှင့် ရုပ်ရှင်ပညာတို့ကို အနုပညာ ဘာသာရပ် ၇-ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
တချို့ကလည်း စာပေပညာ၊ ပန်းချီ၊ ပန်းပုနှင့် ဂီတပညာတို့ကို အဓိကအနုပညာ ၄-ရပ်အဖြစ် ယူကြပြီး၊ ကျန်သည့်ပညာများကို တစ်ဆင့်ဆင်းသက်လာသည့်ပညာရပ်အဖြစ် ယူကြသည်။
ပြဇာတ်သည် စာပေနှင့် သရုပ်ဆောင်ခြင်းကို ပေါင်းစပ်လျှင်ရသည်၊ အကသည် ဂီတကို လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်၊ သီချင်းသည် စာပေနှင့် အသံကိုပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော အချက်များကို ပြ၍ ရှင်းသည်။
မှတ်စုများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အနုပညာ။
လက်ဗ် အီဗန်းနိုဗစ်ချ် ယဲ့ရှင် (; ) သည် အမည်ပြောင်အားဖြင့် ပင့်ကူနက် (သို့) ကျားသစ်နက် ဟုထင်ရှားပြီး“Bullet maker to Ballon d'Or: The man who reinvented goalkeeping”. BBC. Retrieved 7 June 2018 ဆိုဗိယက် ဘောလုံးသမားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အားကစားသမိုင်း၌ အကြီးအကျယ်ဆုံး ဂိုးဖမ်းသူအဖြစ် အများက သတ်မှတ်ယူဆကြသည်။
ကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းခြင်း၊ နေရာယူမှန်ကန်ခြင်း၊ အရပ်အမောင်း၊ ရဲရင့်မှု၊ ဂိုးတိုင်ဝတွင် အဟန့်ကောင်းခြင်းနှင့် ခုန်ပြန်ကျော်လွှား တုံ့ပြန် ကာကွယ်မှုများကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
FIFA. Retrieved 23 November 2013"Euro 1960: Lev Yashin leads Soviets to glory in France". BBC. Retrieved 21 May 2014 (ယခင်) ဆိုဗိယင်ယူနီယံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ၏ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌတစ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယဲ့ရှင်သည် ခုခံကာကွယ်မှုအပိုင်း၌ ၎င်း၏အခွင့်အာဏာကို ကောင်းစွာ ပြဿနာယူစေခြင်းဖြင့် ဂိုးဖမ်းသူတစ်ဦး၏ အနေအထားကို တော်လှန်သည့်အတွက် ဂုဏ်ပြုမှုရရှိခဲ့လေသည်။
ရှေ့သို့တက်၍ ဖြတ်ပို့ဘောများကို ဖမ်းယူခြင်း၊ ဘောလုံးချီ၍ ရှေ့သို့လာနေသော တိုက်စစ်မှူးများကို ပြေးလွှားရင်ဆိုင်ခြင်းများပြုလုပ်သကဲ့သို့ ဂိုးသမားများ၏ ဂိုးပေါက်ဝတွင် မိနစ် (၉၀)လုံး ရပ်၍ စောင့်ကြပ်နေရစဉ် အသင့် ချက်ခြင်းတုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စောင့်စားလျှက် ဂိုးပေါက်ဝမှ အော်ဟစ်နေခြင်းများလည်း ဆောင်ရွက်တတ်သည်။
Lomas, Mark (29 April 2010) ESPN. Retrieved 21 May 2014 ၎င်း၏ ကစားမှုများသည် ၁၉၅၈ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကမ္ဘာအနှံ့က ပရိသတ်ကို မ​ေ့မရအောင် စွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ကာ ထိုနှစ်ကမ္ဘာ့ဖလားသည် နိုင်ငံတကာတွင် ပထမဆုံး ရုပ်သံလွှင်းခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
အပြင်ပန်အားဖြင့် အနက်ရောင်ကို ခြေဆုံးခေါင်းဆုံး ဝတ်ဆင် (အမှန်တကယ်မှာ နက်ပြာခပ်ရင့်ရင့်) ထားသောကြောင့် အမည်ပြောင် 'ပင့်ကူနက်' ဟူ၍တွင်ကာ ထိုအမည်သည်လည်း ၎င်း၏ ရေပန်းစားမှုကို ပိုမြှင့်တင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။