kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သမိုင်း ဦးဥတ္တမ၏ မူရင်းလူအမည်မှာ အေမောင် ဖြစ်ပြီး ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွန်ပြည်နယ်ရေးမြို့နယ် မောကနင်ကျေးရွာ အဖဦးငိုအမိဒေါ်ထောစုသားသမီး ၁၃ ယောက်မှ အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
အသက် ၁၈ နှစ်တွင်မြန်မာနိုင်ငံမှဘွဲ့ရပြီးနောက် ကလဲဆ့ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ရှင်သာမဏေဝတ်ပြီး ပါဠိလေ့လာသင်ယူခဲ့ကာ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ပရိယတ္တိပိဋကတ်စာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။
မော်လမြိုင်ခရိုင်သထုံမြို့ဆုကာရီဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်နည်းလေ့လာခဲ့သည်။
ဝိပဿနာဘာဝနာဗဟုသုတနှင့် စွမ်းရည်မပြည့်စုံမီအထိဖြစ်သည်။
ဖော့တာကွန်း၌လည်းကောင်း၊ ထို့အပြင်မြန်မာနိုင်ငံရှိ နေရာအနှံ့အပြားတွင်လည်း တောရဆောက်တည် တရားအားထုတ်ခဲ့သည်။
မွန်ဆရာတော်ဦးဥတ္တမသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ပထမဆုံးအကြိမ်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မယ်ဟောင်ဆောင်၊ တာ့ခ်၊ ချင်းရိုင်၊ နန်၊ ကန်ချနဘူရီ သို့မတက်မီ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ချင်း ဆွမ် ပြည်နယ် စွန်တော့ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း တွင် သီတင်းသုံးခဲသည်။
ထိုအချိန်က မြန်မာနိုင်ငံရှိနိုင်ငံရေးဖြစ်ရပ်များကြောင့်ဖြစ်သည် ထို့နောက်မွန်ဆရာတော်ဦးဥတ္တမသည်စံခလဘူရီခရိုင် ၊ ပီလော့ခရိုင်၊ အစ်လ်ကျေးရွာတွင်ထိုင်းနိုင်ငံသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ကန်ချနဘူရီခရိုင် လပ်ဘူရီ ပြည်နယ် ၊ ဖိုးထာရန်ခရိုင်၊ ကော့ဘုန်းတော်ကြီကျောင်း၌နေစဉ်စံခလဘူရီတွင်သူ၏ ကျောင်းဟောင်းမှမွန်လူမျိုးများရှိသည်ဟုတစ်စုံတစ်ယောက်က သတင်းပို့ခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံသို့ပြောင်းရွှေ့အခြေချခဲ့သည်ထိုအခါ သူ့ကိုသွားရောက်ကြည့်ရှုရန်ဖိတ်ခေါ်ချင်တယ် သူသည်မောကနင်၊ ကျောက်ကလေးနှင့်မော်လမြိုင်မှပြောင်းရွှေ့လာသောသူမွန်လူမျိုးများနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးမွန်လူမျိုးများကိုဝေါင်းကလန်ကျေးရွာတွင်နေထိုင်ရန်ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။
စံခလဘူရီရှိမွန်အသိုင်းအဝိုင်း၏မူလအစဖြစ်သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မွန်ဆရာတော်ဦးဥတ္တမသည် ကရင်နှင့်မွန်တို့နှင့် ပူးပေါင်းစေခဲ့သည်။
အတူတူဝေါင်းဝီဝေကာရာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတည်ဆောက်ရန် ဘုန်းကြီးတစ်ပါးအနေနှင့် ရပ်တည်ပြီးသို့သော်ရွာသူရွာသားများကယေဘုယျအားဖြင့်၎င်းကိုခေါ်ကြသည်မှာ မွန်ဆရာတော် ဦးဥတ္တမဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဟုသာလူသိများသည့်ဧရိယာတွင်မြင့်မားသောတောင်ကုန်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည် ဆမ်ဆွမ်မြစ်များအတူတကွစီးဆင်းသည် စောကလင်မြစ်ဟုအဆိုပါအမည်အားသုံးစွဲဖို့သာသနာရေးဦးစီးဌာနအနေဖြင့်ခွင့်ပြုချက်ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင်လက်ခံရရှိက မဟာဖိုးဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဒေသပေးသောနာမည်မှာ ဝေါင်းဝီဝေကာရာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဖြစ်ပြီး စေတီတော်ကိုဗုဒ္ဓဂါယာထံမှအိန္ဒိယပုံစံဆောက်လုပ်ရေးကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင်ပြီးစီးခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေးဌာနမှ ဆုသီတာဆည်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၂၅၂၇ ခုနှစ်တွင် ရေစုဆောင်းသောအခါ ခေါင်လန်ဆည်မှရေသည် မွန်ကျေးရွာအပါအဝင် ခရိုင်အဟောင်းကို ရေလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့်ဘုန်းတော်ကြီးသည် လက်ရှိတောင်ပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
မွန်ဆရာတော် ဦးဥတ္တမဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဧရိယာရှိ အိမ်ခြေ ၁၀၀၀ ခန့်ရှိသောလူများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ပြောင်းရွှေ့ရန်အစိုးရကကူညီခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံကို ရေအောက်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းစံခလဘူရီ'''ဟုလူသိများသည်။
ဆပ်ကပ်ခံခဲ့ရသော ဆုတံဆိပ်ဘွဲ့တော်များ သာသနာရေးအုပ်ချုပ်မှုတံဆိပ်တော် (မြို့နယ်အဆင့်) ထေရသမာဂမကမ္မကာရ (ဝိနိစ္ဆယဌာန)ဘွဲ့တော်ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณสักดิ์, เล่ม 86, ตอนที่ 118 ฉบับพิเศษ, 31 ธันวาคม 2512, หน้า 7 ရာဇဂုရုဂဏဝါစကဘွဲ့တော် ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณสักดิ์, เล่ม 98, ตอนที่ 206 ฉบับพิเศษ, 17 ธันวาคม 2524, หน้า 4 ရာဇဂုရုဥတ္တမဂဏဝါစကဘွဲ့တော် ဂုရုသာမိဥတ္တမသံဝရထေရဘွဲ့တော် ဂုရုသာမိရာဇဥတ္တမမင်္ဂလဗဟလနရာဒရမဟာဂဏိဿရပဝရသံဃာရာမဂါမဝါသီဘွဲ့တော် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ သာသနာပိုင်မှ အက္ခရပဏ္ဍိတဘွဲ့တော် မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဘွဲ့တော်ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณสักดิ์ , เล่ม 108, ตอนที่ 213 ฉบับพิเศษ, 6 ธันวาคม 2534, หน้า 4 ပျံလွန်တော်မူခြင်း မွန်ဆရာတော် ဦးဥတ္တမသည် စီလိလပ် ဆေးရုံ ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်မှစ၍ ကျောက်ကပ်၊ နှလုံးရောဂါ၊ အဆုတ်ရောဂါဖြင့် သတိလစ်နေပြီး ပြင်းထန်သောရောဂါကူးစက်မှုမဖြစ်ပွားမချင်း ၁ နှစ်ကျော် မျက်လုံးကိုမဖွင့်နိုင်ခဲ့ပါ။
အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ သက်တော် ၉၇ နှစ်အရွယ် နံနက် ၇.၂၂ နာရီတွင် အဆုတ်ရောင်ရောဂါမှ သွေးစီးဆင်းမှုကူးစက်ခြင်းဖြင့် ပျံလွန်တော်မူသည်။
ကိုးကား အခြားရင်းမြစ်များ စံခလဘူရီရေအောက်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း မွန်ဆရာတော် ဦးဥတ္တမထိုင်းရာမာန်သို့ ကဏ္ဍ:မွန်မျိုးနွယ်စု ကဏ္ဍ:ထိုင်းမွန်မျိုးနွယ်စု ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
ရွှေကျင်သာသနာပိုင် ဝါဆိုဆရာတော် အဖြစ် လူသိများသော အရှင် အဂ္ဃိယသည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်၍ စုဒ္ဒသမ (၁၄ ပါးမြောက်) ရွှေကျင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
ထေရုပ္ပတ္တိအကျဉ်း ငယ်စဉ်ဘဝ ဆရာတော်လောင်းလျာကို ၁၉၁၇ ဧပြီ ၉ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် - ၁၂၇၉ ခုနှစ် ဦး တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းယဉ်ရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည် မိဘများမှာ ဦးပုကြီးနှင့် ဒေါ်တွယ်မိ တို့ဖြစ်၍ မွေးချင်း ၁ဝ ယောက်အနက် ၅ ယောက်မြောက် သားဖြစ်ကာ ငယ်နာမည်မှာ မောင်အောင်ဆန်းဖြစ်သည်။
၁၉၂၈ အသက် (၁၁)နှစ်အရွယ်တွင် ဦးလေးတော်စပ်သူ ရွှေကျင်သာသနာပိုင် စံကင်းဆရာတော်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရှင်သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၆ တွင် စံကင်းဆရာတော်ထံပါး၌ပင် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ခံယူသည်။
ဆရာတော်သည် မဟာဝိဟာရကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကေသရ၊ ရွှေကျင်သာသနာပိုင် စံကင်းဆရာတော်၊ ကန်ကြီးကုန်းရွာဦးကျောင်း ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တရေဝတ၊ သဗြူးဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ အမရပူရမြို့မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်အရှင်ဇနကာဘိဝံသ၊ မန္တလေးစည်ရှင်ဆရာတော်၊ မင်းကွန်းရန်ကင်းချောင်းဆရာတော်တို့ထံ၌ပရိယတ္တိစာပေများကိုသင်ယူခဲ့သည်။
သာသနဓဇသိရီပဝရဓမ္မာစရိယဘွဲ့ကိုရရှိတော်မူခဲ့သည်။
သာသနာဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုများ ဆရာတော်သည် မန္တလေးမြို့ ပါဠိပထမပြန်စာမေးပွဲနှင့် ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲတို့၏ ကြီးကြပ်ရေးဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ် ဂိုဏ်းပေါင်းစုံသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးတွင် သံဃသမ္မုတိရသံဃာ့ကိုယ်စားလှယ်လည်း ဖြစ်၏။
နိုင်ငံတော် ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင်နှင့် ဒုတိယအကြိမ်နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့ကာ နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယ ဆရာတော်ကြီးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရွှေကျင်နိကာယ သာသနာပိုင် ၁၃၁၄ ခုနှစ် အဋ္ဌမအကြိမ် ရွှေကျင်ဂိုဏ်းလုံးကျွတ်အစည်းအဝေးတွင် ရွှေကျင်နိကာယ ဂိုဏ်းလုံးဝန်ဆောင်နာယက အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တင်မြှောက်ရွေးချယ်ခံရရသည်။
ဒွါဒသမအကြိမ်အစည်းအဝေးတွင်အကျိုးတော်ဆောင်ချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ပန္နရသမအကြိမ်တွင် ဥပဥက္ကဋ္ဌဆရာတော်အဖြစ်လည်းကောင်း ရွေးချယ်ခံခဲ့ရ၏။
၁၃၆၅ ခုနှစ် ရွှေကျင်ဂိုဏ်းလုံးကျွတ်အစည်းအဝေးမှ အရှင် အဂ္ဃိယကို ရွှေကျင်နိကာယအဓိပတိဥက္ကဋ္ဌ၊ မဟာနာယက ဓမ္မသေနာပတိ စုဒ္ဒသမရွှေကျင်သာသနာပိုင် အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
ဆရာတော်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ ဇယမေဒနီဝါဆိုကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း ရွှေကျင်သာသနာပိုင်ဖြစ်သော အရှင် အဂ္ဃိယသည် ၂၀၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄၊ သက်တော် (၁၀၀) ဝါတော် (၈၁) အရောက်၌ ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
အန္တိမအဂ္ဂိဈာပန အခမ်းအနားကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ တွင် မန္တလေးမြို့ရှိ ရွှေမန်းတောင် အားကစားကွင်း၌ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဈာပနာအခမ်းအနားသို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အဆင့်၊ တိုင်းအဆင့် ထိပ်တန်း ပုဂ္ဂိုလ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်များ နိုင်ငံတော်မှ ဆရာတော်ကြီးကို သက္ကရာဇ် (၂၀၀၀) တွင် သာသနာဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးဘွဲ့တံဆိပ်ဖြစ်သော အဘိဓဇ မဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ချီးမြင့်ခဲ့၍ ၂၀၀၄ ၌ အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘွဲ့တံဆိပ် ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၂၀၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၃ တွင် ထိုင်နိုင်ငံ၏ သံဃရာဇာဖြစ်သော မဟာချူလာလောင်ကွန်းဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်က စုဒ္ဒသမရွှေကျင်သာသနာပိုင် ဝါဆိုဆရာတော်ကို "ပညာပါရဂူဘွဲ့" အား ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်သာသနာပိုင်များ။
မောင်ခွေးဖို့ ကဗျာများ ()(မောင်ခွေးဖို့ ကလေးကဗျာများဟုလည်း ခေါ်)သည် ဆရာကြီး မင်းသုဝဏ် ရေးဖွဲ့သော ကလေးများအတွက် ကဗျာစာအုပ် ဖြစ်သည်။
ပန်းချီဆရာကြီး ဦးဘဉာဏ်က သရုပ်ဖော်ပုံများ ရေးဆွဲသည်။
ကဗျာ ၁၃ ပုဒ် ပါဝင်ပြီး၊ အချို့ကဗျာများကို ဂီတသံစဉ်ပါ ထည့်ထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း မင်းသုဝဏ်သည် ၁၉၃၁ တွင် ပထမနှစ် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း ဖြေဆိုပြီးနောက် ဇာတိမြို့ဖြစ်သော ကွမ်းခြံကုန်းသို့ ပြန်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ယင်းကာလ ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ်ကြောင့် မိဘများမှာ စီးပွားရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့၌ အမျိုးသား ကျောင်းဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်သည်။
ယင်းကာလ၌ အမျိုးသားပညာရေးက ထုတ်ပြန်သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းရောက်ရှိလာခဒ့၏။
ထိုအထဲတွင် ကလေးငယ်များအား ပျော်ရွှင်စေရန်၊ မျိုးချစ်စိတ် ရှိစေရန်၊ ပညာလိုလားစေရန်တို့အတွက် ကလေးသီချင်းများ သင်ကြားစေရန်ဖြစ်ကာ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ (သို့) မြန်မာ (သို့) အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားဖြင့် သင်ကြားပေးရန်ဟု ပါဝင်သည်။
ထိုစဉ်က အစဉ်သင့် သင်ကြားပေးရန် သင့်လျော်သည့် ကလေးသီချင်းများ မရှိဟု ဆိုသည်။
​ဆရာမင်းသုဝဏ် ကျောင်းမှ အိမ်ပြန်ရောက်သောအခါ ကလေးသီချင်းများသင်ရန်သာ ကြံစည်စိတ်ကူးနေ၏။
ခြံဝင်းရှေ့မှ ကလေးတစ်သိုက်တို့၏ ကဗျာလိုလို စာလိုလို ရေရွတ်သံများကြားခဲ့ရပြီးနောက် ရှေးဟောင်းနှောင်းဖြစ် ငယ်စဉ်ဘဝအကြောင်းများကို စဉ်းစားရင်း 'သပြေသီးကောက်' နှင့် 'ဥပုပ်စောင့်' ကဗျာနှစ်ပုဒ်ကို ၁၉၃၁ ဇွန်လ ၁၁ ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
နောက်တစ်ရက်တွင် 'ရွှေဥဩ' ကဗျာ ကို ရေးသားခဲ့၍ နှစ်ရက်ခန့်အကြာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခရုလုံး၊ ပိုးစုန်းကြူး၊ သဘက်ဆေး နှင့် တောက်တဲ့ စသည့် ကဗျာ လေးပုဒ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကာလအနည်းငယ်ကြာသောအခါ အခြေနေအရ တက္ကသိုလ်ပြန်လည်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ရေးသားပြီးခဲ့သော ကလေးကဗျာ (၇) ပုဒ်ကို 'မောင်ထွေးဖို့' ဟူသော အမည်ဖြင့် တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းသို့ ပို့ခဲ့ပြီး ၁၉၃၂ ဖေဖော်ဝါရီ တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
ကလောင်အမည်ကို 'မြဝတ်ရည် ဟံသာကျေး' ဟု ယူခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံး ပိဋကတ်တိုက်မှူး ဦးခင်ဇော် (ကေ) က ဆရာမင်းသုဝဏ်၏ ကလေးကဗျာများကို စိတ်ဝင်စား၍ သူ၏ စီစဉ်မှုဖြင့် မင်းသုဝဏ်ရေးခဲ့သော ကလေးကဗျာ (၁၃) ပုဒ်ကို ဦးခင်ဇော်ကိုယ်တိုင် ဂီတသင်္ကေတဖြင့် ဖန်တီးခဲ့သည်။
ထို့နောက် စာအုပ်ထုတ်ရန် စီစဉ်သောအခါ ဦးခင်ဇော်နှင့် ရင်းနှီးသော ပန်းချီ ဦးဘဉာဏ်က သရုပ်ဖော်ပန်းချီများ ရေးဆွဲသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ပါမောက္ခလုစ် နှင့် ဦးခင်ဇော်တို့က ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ဆရာ မင်းသုဝဏ်၏ 'မောင်ခွေးဖို့ ကဗျာများ' သည် 'မောင်ထွေးဖို့ကဗျာများ' စာအုပ်အဖြစ် ၁၉၄၀ တွင် ထွက်ရှိလာသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး အသင်းက တာဝန်ယူကာ အမေရိကန် သာသနာပြုအဖွဲ့ (ABM) က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
ထုတ်ဝေမှုများ ပထမဆုံးစာအုပ်ကို ၁၉၄၀ တွင် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆ တွင် ရှုမဝတိုက်က တတိယကြိမ် ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၈၆ ဒီဇင်ဘာတွင် မြစ်မခဒယ်ဒီတာအဖွဲ့မှ စီစဉ်ပြီး၊ လောကစာပေတိုက်က အုပ်ရေ ၃၀၀၀ ဖြင့် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး သရုပ်ဖော်ပန်းချီမှာ ဦးဘကြည် ဖြစ်သည်။
မင်းသုဝဏ် အသက် ၉၃ နှစ်(၁၉၀၉ ခုနှစ်)တွင် ရှုမဝတိုက်က ထုတ်ဖူးသော စာအုပ်ကို မူရင်းမပျက် စာပေလောကတိုက်က ပြန်ထုတ်ဝေသည်။
ခေါင်းစဉ်များ ရှုမဝတိုက်ထုတ် တွင် ပါရှိသော ၁၃ ပုဒ်မှာ သပြေသီးကောက် (သံစဉ်ပါ) ဥပုသ်စောင့် (သံစဉ်ပါ) တောက်တဲ့ ပိုးစုန်းကြူး ရွှေခဲကြက်တူရွေး မာရ်နတ်သား ပုခက်လွှဲချင်း (သံစဉ်ပါ) (လောကစာပေထုတ်တွင် အိပ်ပါလူလေးဟု ပြောင်းထား) ပန်းသည် (သံစဉ်ပါ) ဝင်္ကပါ (သံစဉ်ပါ) လူကလေးရဲ့ အမှတ်အသား (သံစဉ်ပါ) ကြွက်ကလေး (သံစဉ်ပါ) သဘက်ဆေး တူတူရေဝါး တို့ဖြစ်သည်။
လောကစာပေတိုက်ထုတ် ထပ်တိုးကဗျာများမှာ ရွှေဥဩ ရွှေဇယ်ပွဲ ကြာဆစ်ကြိုး နွေဦးမြိုင်လယ် ယီးလေလေး ဖြစ်ရလေ ရေပေါက်ရေစက် နက္ခတ်ပွဲ ဆန်လုံးညို မြင်းပျံ သူတို့ရွာ ပျားနှင့် ပန်း တောင်ခိုးနှင့်တိမ် ကျွဲလိုက်မောင်ထွေး လယ်စောင့်တဲ ခရုလုံး သဘာဝ၏ပရိယာယ် ဖားတလက် ရှဉ့်တိုင်းပြည် ပြုံးချိုချို ထုပ်ဆီးတမ်း ရေကြက်မ မသူဇာနှင့် ကိုသာဝိုက် ပေါက်ပင် ရွှေကြိုးကြာ စည်းရိုးထဲမှာရွာ စည်းရိုးထဲမှာရွာ (ချဲ့ထွင်ကဗျာ) ခရီးသည် စာပို့သမား သူ့မှာတမ်း ယောက်ဖခွေးခေါ် ဖိုးမောင် လာပြီ စုစုပေါင်း ၄၅ ပုဒ်ရှိပြီး၊ ထပ်တိုးကဗျာများမှာ မဂ္ဂဇင်းများမှ ပြန်လည်စုဆောင်း ဖော်ပြထားပြီး၊ စုစည်းနေသည်ကပင် ၁၀ နှစ်ခန့် ကြာသွားသည်ဟု မင်းယုဝေက ဆိုသည်။
အမွေအနှစ် မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများအောင်မြင်သောအခါ အေဝမ်း ကုမ္ပဏီဖြသ့် ဓာတ်ပြားထုတ်ဝေခဲ့ရာ ဓာတ်ပြား (၂)ချပ်ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၃၅ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကလေးစာအုပ်ပြပွဲသို့ ပြသခဲ့ရာ နိုင်ငံပေါင်း (၅၀) ကျော်မှ စာအုပ်များနှင့် အတူqပြသနိုင်ခဲ့ပြီး စိတ်ဝင်စားမှု ခံခဲ့ရသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာအုပ်များ။
thumb|မြန်မာ့ရိုးရာဇရပ်ကို ရုပ်ပုံဆွဲထားခြင်း ဇရပ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျေးရွာများ၌ နေရာအနှံ့နီးပါးတွင် တွေ့ရသည့် အဆောက်အဦတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းကို ခရီးသွားများအတွက် အမိုးအကာအဖြစ် ဆောက်လုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ရပ်ရေးရွာရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရာတွင်လည်း ထိုဇရပ်တွင်ပင် ရွာသူရွာသားတို့သည် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ကြသည်။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ရဟန်းများသည် ဇရပ်တွင် နေထိုင်ကာ ဥပုသ်သီတင်း ဆောက်တည်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များ၏ အနီးတွင် ဇရပ်များ တစ်ခုသို့မဟုတ်တစ်ခုထက်ပို၍ တည်ရှိလေ့ရှိသည်။
ဇရပ်အလှူ ပြုလုပ်သူများသည် ဇရပ်ကို လမ်းမများတွင် ဆောက်လုပ်ကြပြီး ခရီသွားလာသူများ မောပန်းသည့်အခါ နားနေရန်နှင့် သောက်သုံးရန်အတွက်လည်း ရေချမ်းစင်ကို ထားရှိကြသည်။
ဇရပ်တစ်ခုတည်ဆောက်ရာတွင် လုပ်အားပေးမှုများ၊ ငွေကြေးနှင့် အလုပ်သမား စသည်တို့ကို ဒါနအဖြစ်ပါဝင်ကာ ဆောင်ရွက်ကြသည။
ဇရပ်များကို တည်ဆောက်ရာတွင် ကိုယ်ပိုင်အိမ်အများစု တည်ဆောက်ခြင်းထက် အချိန်ကြာလေ့ရှိပြီး ငွေကုန်ကြေးကျလည်း ပိုများလေ့ရှိသည်။
လုပ်အားသည် ဒေသတွင်းရှိ လုပ်အားပေးမှုဖြင့် ဇရပ်ကို တည်ဆောက်ကြပြီး ငွေကြေးမှာမူ ဒေသတွင်း သို့မဟုတ် တရပ်တကြေးမှ အလှူငွေဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြလေ့ရှိသည်။
as seen at Google Books thumb|ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သုဓမ္မာဇရပ် အချိန်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သော ဇရပ်များတွင် အင်္ဂါရပ်အစိတ်အပိုင်းများကို တိုးချဲ့လာကြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဇီဝိတဒါနသံဃာ့ဆေးရုံသည် ဇရပ်ကို ဆေးကုရာနေရာအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ။
300px|တရားအားထုတ်ရာအဆောက်အဦကို နေဝင်ချိန် မြင်တွေ့ရပုံ စပရစ်ရော့တရားစင်တာ (စပရစ်ရော့’ ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိ) သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Woodacre ရှိ တရားစင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤတရားစင်တာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်များ၊ ဝိပဿနာတရားတော်များအကြောင်း သင်ကြားပြသပေးသည်။
Van Biema, David, "Buddhism in America," Time Magazine, October 13, 1997 ၎င်းကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Lattin, Don, "Shangri-la In Marin," San Francisco Chronicle, January 30, 1991, B3 တရားစင်တာသို့ တစ်နှစ်လျှင် လာရောက်သူ ခန့်မှန်းခြေ ၄၀၀၀၀ ရှိသည်။
ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုခရိုနီကယ် (San Francisco Chronicle) က ဤတရားစင်တားအား “ဘေးဒေသ၏ အကောင်းဆုံးသော ဗုဒ္ဓဘာသာတရားစင်တာတစ်ခု” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
သမိုင်း ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဝိပဿနာတရားစင်တာ (Insight Mediation Society, IMS) ကို မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဘာရီ (Barre) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
IMS ကို အာရှတိုက်တွင် သွားရောက်ကာ လေ့ကျင့်သင်ယူခဲ့သည့် အနောက်တိုင်းဝိပဿနာတရားပြဆရာများဖြစ်ကြသည့် ဂျက်ကွန်ဖီး၊ ဂျိုးဆက်ဂိုးစတိန်း၊ ဂျိန်းဘရတ်နှင့် ရှာရွန်ဆာ့ဘတ်တို့က တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Otaganonta, Wipawee,"Taking the high road back home," Bangkok Post, March 31, 1993 IMS ကို တည်ထောင်၍ ဆယ်နှစ်ကြာ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဖီးသည် သူ၏ မိသားစုနှင့်အတူ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
Thompson, Keith,"Spirit Rock," Pacific Sun, October 7–13, 1998, p 13-15 သူသည် San Anselmo ရှိ သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အိမ်တွင် တနင်္လာနေ့ညပိုင်းတရားစခန်းကို စတင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဤတရားစခန်းသည် ဆေးကုခန်းတစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်၊ ထို့နောက်တွင် ဒေသရှိ ချတ်ကျောင်းတစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြန်သည်။
Hamburg,Laura, "The Dharma Bums Grow Up," San Francisco Chronicle, March 3, 2000 ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တရားအားထုတ်သည့် တပည့်နှင့် ဆရာများ အုပ်စုသည် ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုပင်လယ်အော်ဒေသ (San Francisco Bay Area) တွင် အနောက်ပိုင်းဝိပဿနာတရား (Insight Meditation West) အဖြစ် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မြေနေရာရရှိရန်နှင့် အနောက်ပိုင်းဝိပဿနာတရားစင်တာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုအုပ်စုတွင် ကွန်ဖီး၊ James Baraz, Sylvia Boorstein နှင့် Anna Douglas တို့ ပါဝင်သည်။
and Anna Douglas . တည်ထောင်ခဲသူနှင့် ပထမဆုံးသော အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ Lloyd Burton ဖြစ်သည်။
Lloyd Burton သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဒန်ဗာ (Denver) ၏ ဝိပဿနာတရားအဖွဲ့အစည်း (Insight Meditation Community) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Articles of Incorporation, Insight Meditation West. On file at Spirit Rock Meditation Center. ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အမည်နာမမသိရှိရသည့် လှူဒါန်းသူတစ်ဦး၏ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းမှုဖြင့် San Geronimo လွင်ပြင် ၄၁၂ ဧကရှိသည့် မြေရိုင်းကို The Nature Conservancy ထံမှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။
ထိုနေရာသည် ဆန်ဖရစ်ဆစ္စကိုမြို့မှ မြောက်ဘက် တစ်နာရီခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
Cohen, Ronnie, "View from the Dharma Seat," Pacific Sun, November 28 – December 4, 2008, p 13 -15ထိုနေရာတွင် တရားစင်တာကို ထာဝရတည်ထောင်သွားရန်အတွက် ဝယ်ယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ယာယီအခန်းငယ်များဖြင့် တရားအားထုတ်ရာခန်းမ၊ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးခန်းနှင့် စောင့်ရှောက်မှုနေရာ စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အတည်တကျ အစားထိုးတည်ဆောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုတည်ဆောက်မှုများတွင် တရားအားထုတ်ရာစင်တာအသစ်၊ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဆောက်အဦတို့သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
တရားရိပ်သာစင်တာကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
စင်တာ၏ အဓိကမြနေရောကို Open Space Easement က ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။
သင်ကြားပြသမှုများ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဝိပဿနာတရား လေ့ကျင့်အားထုတ်မှုကို အဓိကထား သင်ကြားပေးသည်။
သင်ကြားပေးမှုများတွင် နေ့စဉ် နေထိုင်မှုဘဝ၌ တရားဓမ္မနှင့်အတူ နေထိုင်နိုင်အောင် ဗုဒ္ဓစာပေများမှ ဂေါတမဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့သည့် တရားများ သင်ကြားပေးပြီး စိတ်ကို ငြိမ်သက်အောင် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းကို အဓိကထား သင်ကြားသည်။
တရားအားထုတ်သည့် ပုံစံသည် Thai Forest Tradition (ထိုင်းတောရ) မှ ပုံစံများအတိုင်း တရားထိုင်ခြင်း၊ စင်္ကြံလျှောက်ခြင်း၊ တရားပြဆရာများနှင့်အတူ တွေ့ဆုံခြင်း၊ ဝစီပိတ်ကျင့်ကာ တရားအပေါ် အာရုံစူးစိုက်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။
ဝိပဿနာတရားသင်ကြားအားထုတ်မှများအပြင် ဤတရားစင်တာတွင် ဇင်, တိဘက်, nondual traditions များမှ ဆရာများလည်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဧည့်ဆရာများအဖြစ် သင်ကြားပြသပေးသည်။
ထိုကဲ့သို့ လာရောက်ကာ သင်ကြားပြသပေးသည့် ဆရာများတွင် 14th Dalai Lama, Thích Nhất Hạnh, , Preah Maha Ghosananda, Anagarika Munindra, Kalu Rinpoche, Ram Dass, Pema Chödrön, Tsoknyi Rinpoche, Huston Smith, Adyashanti, Tara Brach, Alice Walker, Zoketsu Norman Fischerနှင့် အခြားသောဆရာများလည်း ပါဝင်သည်။
အစီအစဉ် သင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တရားစင်တာတွင် တစ်နေကုန်တရားအားထုတ်မှု၌ မတူညီကွဲပြားကို အားပေးရန် သီးခြားအစီအစဉ်များ ထားရှိသည်။
ဤအစီအစဉ်များတွင် သံဃာနှင့် အသက်ကြီးသူများ၊ ငယ်ရွယ်သူများ၊ LGBT-IQ အဖွဲ့အစည်း၊ အမျိုးသမီးများ အသားအရောင်ကွဲပြားမှုများ စသည်တို့၏ တစ်သားတည်းဖြစ်မှုကို ရည်ညွှန်းသည်။
သင်တန်များတွင် သင်ကြားပြသပေးသည်မှာ ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် တွေ့ကြုံနေရသည့် ပြဿနာများဖြစ်သည့် မူးယစ်ဆေးစွဲမှုပြဿနာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သောကများ ဖြစ်နေမှု ပြဿနာများကို ဗုဒ္ဓဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် တရားတော်များဖြင့် သင်ကြားပြသပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
တရားစင်တာသည် တရားသင်တန်းများနှင့် တရားအားထုတ်မှုများ ပြုလုပ်ရန်မတတ်နိုင်သူများကို စကောလားပေးမှုများလည်း ရှိသည်။
အဖွဲ့အစည်း စင်တာသည် သင်တန်းများ၊ တရားအားထုတ်မှုများသည် အခမဲ့ဖြစ်ပြီး လှူဒါန်းမှုများဖြင့် လည်ပတ်နေသည်။
အခကြေးငွေဖြင့် ခန့်အပ်ထားသည့် ဝန်ထမ်းများသည် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့်အတူ တစ်နေ့ပြီးတစ်နေ့ တရားစင်တာ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောက်လျက် ရှိသည်။
အမြဲတမ်းသင်ကြားပြသပေးသည့် ဆရာများကိုမူ တပည့်သင်တန်းသားများ၏ လှူဒါန်းမှုဖြင့် ထောက်ပံ့ကြသည်။
တရားရိပ်သာ၏ စီမံခန့်ခွဲသူများအတွက်မူ စေတနာအလျောက် လှူဒါန်းသည့် ဒါနမှတစ်ဆင့် သူတို့အား ထောက်ပံ့ကြသည်။
အမြဲတမ်းမဟုတ်သည့် တရားအားထုတ်သူများ, ကာလရှည် တရားအားထုတ်သူများ, ပွဲများနှင့် သင်တန်းဆရာများကိုမူ တရားစင်တာအား လာရောက်သူများက အခကြေးငွေ ပေးကြရသည်။
တရားစင်တာ၏ အစီအစဉ်တို့ကို ရွေးချယ်ထားသည့် ဆရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဆရာများကောင်စီက စီမံလျက် ရှိသည်။
စေတနာ့ဝန်ထမ်းအုပ်ချုပ်သူအဖွဲ့ကိုမူ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဆရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၎င်းသည် တရားစင်တာ၏ အဓိကကျသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချကြသည်။
အဖွဲ့၏ အလုပ်များကို ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်များက ထောက်ပံ့ကြသည်။
လက်ရှိ စင်တာ၏ တရားပြဆရာများမှာ (၂၀၁၇ ခုနှစ်အရ) Ajahn Amaro, Ayya Anandabodhi; Sally Armstrong; Guy Armstrong; James Baraz; Sylvia Boorstein; Eugene Cash; Debra Chamberlin-Taylor; Howard Cohn; Mark Coleman; Dana DePalma; Anna Douglas; Andrea Fella; Anushka Fernandopulle; Gil Fronsdal; Robert Hall; Will Kabat-Zinn; Jack Kornfield; Phillip Moffitt; Wes Nisker; Mary Grace Orr; Sharda Rogell; Donald Rothberg; Tempel Smith; John Travis; Spring Washam; Julie Wester; Diana Winston; and Larry Yang. Spirit Rock is training a new group of teachers who will graduate in September, 2020 including: Alisa Dennis, Amana Bremby Johnson, Cara Lai Fitz Gibbon, Carol Cano, Dawn Mauricio, Gulwinder Singh, James Lowe, JD Doyle, Jeff Haozous, Kaira Lingo, Kate Johnson, Katy Wiss, Konda Mason, Leslie Booker, Louije Kim, Noliwe Alexander, Pawan Bareja, Rachel Lewis, Solwazi Johnson, Teresa Abdala-Romano and Victoria Cary တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တရားစင်တာ၏ ဆရာအတော်များများသည် ဒါနအနေဖြင့် သင်ကြားခြင်း, သို့မဟုတ် ညွှန်ကြားမှုအဖွဲ့တွင် အလုပ်များ လုပ်ဆောင်ကြပြီး ထိုသူများသည် East Bay Meditation Center in Oakland, California,[18] the Modesto Almond Blossom Sangha in Modesto, California,[20] Insight Meditation Society in Barre, Massachusetts, Insight Meditation Center in Redwood City, California, Mountain Stream Meditation Center in Nevada City, California, and Aloka Vihara စသည်တို့တွင် တရားပြဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ပိုမိုဖတ်ရှုရန် Gil Fronsdal, "Insight Meditation in the United States: Life, Liberty, and the Pursuit of Happiness" from Charles S. Prebish and Kenneth K. Tanaka, "The Faces of Buddhism in America" , Chapter 9, Copyright 1998, The Regents of the University of California, Walt Opie, Tending the Garden of the Dharma for 25 Years: An Interview with Jack Kornfield in Spirit Rock News & Schedule of Events, January - April 2013, p3-5, ကိုးကား။
ရှာရွန်ဆာ့ဘတ် (၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ဖွား) သည် နယူးယောက်တိုင်း၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး စာရေးဆရာနှင့် New York Times Best Seller List 3/13/10 အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဗုဒ္ဓဝိပဿနာတရားပြဆရာမတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ဂျိုးဆက်ဂိုးစတိန်း၊ ဂျက်ကွန်ဖီးတို့နှင့်အတူ ပူးတွဲကာ ဝိပဿနာတရားအဖွဲ့ (Insight Mediation Society) ကို မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ Barre (ဘာရီ) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သူမသည် ဝိပဿနာနှင့် မေတ္တာတရားတို့အပေါ် အလေးထားကာ အားထုတ်ခဲ့ပြီး သူမသည် ဆယ်စုနှစ်သုံးခုကျော် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း တရားအားထုတ်မှုများကို ဦးဆောင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုတရားအားထုတ်သည့် နည်းလမ်းအားလုံးသည် ထေရဝါဒတရားတော်လာ နည်းလမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။
သူမ၏ စာအုပ်များတွင် Lovingkindness: The Revolutionary Art of Happiness (1995), A Heart as Wide as the World (1999), Real Happiness - The Power of Meditation: A 28-Day Program (2010) စသည်တို့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် နယူးယောက်တိုင်း၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် Real Happiness at Work စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
ဘဝအစောပိုင်း ဂျူးမိသားစုမှ နယူးယောက်မြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
သူမ လေးနှစ်သမီးအရွယ်က မိဘနှစ်ပါးသည် ကွာရှင်းပြတ်စဲခဲ့ကြသဖြင့် သူမ၏ ဘဝအစောပိုင်းကာလသည် အခက်အခဲများ ရှိခဲ့သည်။
သူမ၏ ဖခင်သည် မိသားစုကို ခွဲခွာသွားခဲ့သည်။
အသက်ကိုးနှစ်အရွယ်တွင် မိခင်ဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ၏ မိဘများနှင့်အတူ သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။
သူမ ၁၁ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဖခင်ဖြစ်သူသည် ဆေးအလွန်အကျွံသောက်သုံးသဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးရုံတင်ခဲ့သည်။
သူသည် မသေဆုံးခင်အချိန်အထိတိုင်အောင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ရှိခဲ့သည်။
အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်အထိ ရှာရွန်သည် မတူညီသည့်မိသားစု ငါးခုတွင် အသက်ရှင်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ရှာရွန်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျန်းမာရေး အရေးပေါ် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး အသေးစိတ်ကိုမူ မသိရပေ။
၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ State University of New York, Buffalo ၏ ဒုတိယနှစ်ကျောင်းသူဘဝတွင် သူမသည် အာဆီယံဖီလိုဆိုဖီ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာသင်တန်းတစ်ခုနှင့် ကြုံကြိုက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းနှစ်တွင် သူမသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ လွတ်လပ်စွာလေ့လာရန် ခရီးထွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဗုဒ္ဓဂါယာ၌ ပထမဆုံးတရားစခန်းတစ်ခုကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
နောက်နှစ်များစွာတွင် သူမသည် ဆရာကြီးဦးဂိုအင်ကာ အပါအဝင် ဆရာများစွာနှင့် လေ့လာအားထုတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သို့ ပြန်လာခဲ့ကာ သူမသည် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်းကို သင်ကြားပြသခဲ့သည်။
အသက်မွေးမှု သူမသည် ဒိပမားAmy Schmidt, Dipa Ma: The Life and Legacy of a Buddhist Master. (USA); (Europe), p. 9., Anagarika Munindra, ဆရာတော်ဦးပဏ္ဍိတနှင့် အခြားသော အာဆီယံရှိ ဆရာများထံတွင် တပည့်ခံကာ လေ့ကျင့်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဂျက်ကွန်ဖီး၊ ဂျိုးဆက်ဂိုးစတိန်းတို့နှင့်အတူ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဘာရီတွင် ဝိပဿနာတရားအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သူမနှင့် ဂျိုးဆက်ဂိုးစတိန်းတို့သည် ဝိပဿနာတရားအဖွဲ့ ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကိုးနှစ်ကြာပြီးနောက်တွင် တောရကယ်ဆယ်ရေးစခန်း (Forest Retreat Refuge) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ယနေ့အချိန်တွင် သူမသည် ဝိပဿနာတရားပျံ့ပွားမှု၏ ထင်ရှားသည့် တရားပြဆရာမတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
Lenore Friedman က သူမနှင့်အတူတွေ့ဆုံ၍ စေ့စေ့စပ်စပ်ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အင်တာဗျူးမှ အကြောင်းအရာများသည် Meetings with Remarkable Women: Buddhist Teachers in America စာအုပ်တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။
(၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် Boston:Shambhala သည် စိစစ်တည်းဖြတ်ပြီး အဆင့်မြှင့်တင်၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ISBN 1-57062-474-7) ထူးချွန်မှုများ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သူမအား “အနောက်နိုင်ငံများသို့ တရားပျံ့ပွားရေးတွင် ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သည့် ဆောက်ရွက်ခဲ့သူ” အဖြစ် နယူးယောက်အိုးပင်းစင်တာက သတ်မှတ်ကာဂုဏ်ပြုဆုပေးခဲ့သည်။