kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြတ်စွာဘုရားလည်း ပြာသာဒ်ယာဉ်ပျံ ၅ဝဝ တွင် ရဟန္တာငါးရာတို့အား အခြွေအရံပြုလျက် လိုက်ပါစေပြီး ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကျောင်းတော်သို့ ကြွလာတော်မူခဲ့သည်။
ဂန္ဓာရုံကျောင်းတော်၌ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး သီတင်းသုံးနေတော်မူပြီးလျှင် ရောက်လာကုန်သော ပရိသတ်တို့အား စရိုက်နှင့်လျော်စွာ ဒေသနာရေအေး တိုက်ကျွေးတော်မူလေသည်။
ထို့နောက် ဆွမ်းခံကြွတော်မူရာ နမ္မဒါမြစ်နားသို့ ရောက်တော်မူသည်။
ထိုမြစ်၌နေသော နမ္မဒါနဂါးမင်းက ဘုရားသခင်အား ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရန် တစ်စုံတစ်ရာကို ပေးသနားတော်မူခဲ့ပါရန် လျှောက်ထားသည့်အတွက် ခြေတော်ရာပါဒစေတီကို တည်ထားတော်မူခဲ့သည်။
ထိုစက်တော်ရာကို အောက်စက်တော်ရာဟုခေါ်သည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် သစ္စဗန္ဓတောင်ထိပ်သို့ ကြွရောက်တော်မူပြန်ရာ သစ္စဗန္ဓရသေ့ လျှောက်ထားတောင်းပန်ချက် အရ စက်တော်ရာပါဒစေတီတစ်ဆူကို ချတော်မူခဲ့ပြန်သည်။
ဤဒုတိယခြေတော်ရာကို အထက်စက်တော်ရာဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) နောက်ပိုင်းကျောင်းတော်ရာမှာ မဟာပုဏ္ဏထေရ်၏ အဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် ကွယ်ပျောက်ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
သာသနာတော် ခေတ္တခဏကွယ်ပခဲ့သော် အဖိုးထိုက်တန်သော စန္ဒကူးသားဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ကျောင်းတော်ကြီးအား သတ္တဝါများ လောဘ၊ မောဟ၊ ဒေါသ ဖုံးလွှမ်းကာ ဖျက်ဆီးယူငင်သုံးစွဲမိလျှင် အပါယ်လားကြမည်စိုးသဖြင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
သာဝတ္တိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ မြတ်စွာဘုရား ပြန်ကြွသွားတော်မူပြီး နောက်ကာလများတွင် မဟာပုဏ္ဏမထေရ်သည် ထိုကျောင်းတော်၌နေခဲ့ရလျက် ဘုရားရှင်အား အစဉ်ထာဝရသတိရ၍ ကြည်ညိုမှုပွားများရန် ရည်သန်လျက် 'မြတ်စွာဘုရား ကိန်းဝပ်တော်မူရာ သရက္ခန်ဂန္ဓာရုံ ကျောင်းတော်ရာ' ဟု ကမ္ပည်းကျောက်စာ ရေးထိုးထားတော်မူခဲ့လေသည်။
ထိုကာလမှနောက် ပုဂံပြည် အလောင်းစည်သူမင်းကြီးလက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ကန်၊ ချောင်း၊ ဆည်မြောင်း အသစ်အဟောင်း စုပေါင်းပြုပြင်၊ တိုင်းခွင်လှည့်လည်ခိုက်ကြုံ သည်နှင့် ဤလယ်ကိုင်းရှိ မပင်စယဆည်ကိုလည်း ပြန်လည်ဆည်ဖို့တော်မူလေသည်။
ဤသို့ ဆည်တော်ကိုပြုပြင်၍ မြောင်းတာအသစ်ကိုလည်း တူးဖော်မှု ဆက်လက်၍ပြုကြရာ မြောင်းတာတော်တစ်သောင်း အဆုံး၌ ကျောက်ထပ် မြက်နွယ်တို့ ဖုံးလွှမ်းနေသည်ကို ရှင်းလင်းလေလျှင် ညီညွတ်သောမြေပြင်ကုန်းမှ သခင်မဟာ ပုဏ္ဏမထေရ် ရေးထိုးခဲ့သော ကမ္ပည်းကျောက်စာကို တွေ့ရှိရလျှင် အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားသခင်ကို ဖူးတွေ့ရသကဲ့သို့ များစွာဝမ်းမြောက်တော်မူလှ၍ ထိုကမ္ပည်းကျောက်စာနေရာ၌ မုခ်ထွတ် လေးမျက်နှာရှိသော စေတီတော်၊ ကျောင်း၊ သိမ်၊ စင်္ကြံစသည့် လေးဌာနတို့ကို တည်ထားဆောက်လုပ်တော်မူခဲ့သည်။
ဤကား ကျောင်းတော်ရာနေရာ၌ ပထမဆုံးစေတီ တည်ထားခြင်းပေတည်း။
ထို့နောက် မင်းအဆက်ဆက်တို့သည် အကြိမ်ကြိမ် ထပ်ဆင့် မွမ်းမံပြင်ဆင်တော်မူခဲ့ကြသည်။
ကျောင်းတော်ရာနေရာတွင် ပုဂံခေတ်ဦးကာလ ၁၀၉၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စေတီတော် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်တွင် ကျောင်းတော်ရာစေတီ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးလျက်ရှိရာ ၁၇၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အသစ်ထပ်မံပြုပြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဘကြီးတော်လက်ထက် ၁၈၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ထပ်မံပြုပြင်ခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ၁၈၇၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့ (မြန်မာ ၁၂၃၈ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၆ ရက်)တွင် မိုးလေသည်းထန်မှုကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရာ လယ်ကိုင်းမြို့ဇေယျဘုမ္မိ ဂိုဏ်း ထောက်ကြီး ဆရာတော်ဦးဘယသာမိ မေတ္တာစာရေးသွင်းချက်အရ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အမိန့်တော်နှင့် အဂ္ဂမဟာ သေနာပတိ ဘွဲ့ခံလယ်ကိုင်းမြို့စား ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းအား ကြီးကြပ်ပြင်ဆင်စေခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်ရာဆရာတော် ဦးသုမနနှင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင် ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့၍ ဖောင်းရစ်တော် ၁၈ လုံးမျှ အပြီး ထီးတော်မတင်ရသေးမီ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံရလေသည်။
၁၂၄၂ ခုနှစ်တွင် သီပေါမင်းတရားသည် ကင်းဝန်မင်းကြီးကိုပင် ထပ်မံစေလွှတ်၍ စေတီတော်ကို အပြီးသတ်စေပြီးလျှင် ထီးတော်တင်ရလေသည်။
ဘုရားပွဲတော် ထိုကျောင်းတော်ရာ စေတီတော်မြတ်တွင် ယခင်က တစ်နှစ်လျှင် ပွဲတော်နှစ်ကြိမ် ခင်းကျင်းပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် တပေါင်းလပြည့်နေ့ကစ၍ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၈ ရက်နေ့ထိ တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ်သာ ပွဲတော်ခင်းကျင်းပြုလုပ်တော့သည်။
ကျောင်းတော်ရာ ရှေ့မုန်းမြစ်ကွေ့၌ တွေ့ရသော ငါးရာ တစ်ထောင်ကောင်ရေဖွဲ့စည်း အုပ်လိုက်ကြီးရှိသော ငထွေခေါ်သည့် ငါးများကို ဘုရားငါးခေါ်ကြသည်။
ထိုငါးများသည် နှစ်စဉ်ဝါဆိုလပြည့်နေ့ (ဝါထပ်သော ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်နေ့)တွင် ရောက်လာကာ ဘုရားအနီး မုန်းမြစ်ထဲ၌ စုဝေးနေကြပြီးနောက် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်နေ့တွင် နှစ်စဉ်မှန်မှန်ပြန်ကြသည်။
ထိုငါးများကို ဖမ်းဆီးစားသောက်သူများသည် ဝမ်းသွားသွေးအန် အသေမြန်ကြ၍ ယင်းတို့အား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မည်ကြံလျှင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့အား အိပ်မက်ပေး၍ လိုက်အပို့ခိုင်းခြင်းဖြင့် သေဘေးမှလွတ်မြောက်အောင် ကြံဆောင်နိုင်ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ထိုငါးများသည် စန္ဒကူးသစ်များ သင်္ဘောဖြင့် သယ်ဆောင်လာကြစဉ် ငါးအသွင် ပြောင်းလဲလိုက်ပါလာကြသည့် အစောင့်ဘီလူးများ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်စာရင်းဝင် အဆောက်အဦးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ ရုံးစိုက်ရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမကို မြန်မာဗိသုကာပညာရှင် စည်သူဦးတင်က ပုံစံရေးဆွဲကာ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၆ ခုနှစ် မေလတွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ရှေးက ရန်ကုန်မြူနီစီပယ် ကော်ပိုရေးရှင်း အဆောက်အအုံ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌများကို ၁၉၃၄ ခုမှစ၍ မြို့တော်ဝန်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
မဟာ ဗန္ဓုလပန်းခြံရှေ့ရှိ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ တည်ဆောက်ရေးအတွက် ၉ အောက်တိုတာ ၁၉၂၈ တွင် ရစ်ပွန်ဟော၌ ကျင်းပသည့် မြူနီစီပယ်အစည်းအဝေးက ဆုံးဖြတ်သည်။
ကော်မရှင်နာ မင်းကြီးက အင်ဂျင်နီယာဘရေး၏ ပုံစံကို ပြသရာ မြန်မာမဆန်သဖြင့် ဦးဘဘေက ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၉ အစည်းအဝေးတွင် အင်ဂျင်နီယာ စည်သူ ဦးတင် အားပုံစံရေးဆွဲ တွက်ချက် တင်ပြရန် တာဝန် ပေးအပ်သည်။
သဘောတူညီ၍ ၁၉၃၄ ဧပြီတွင် စတင် တည်ဆောက်သည်။
ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ (Yangon City Development Committee၊ အတိုကောက် YCDC)သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့ပြမြူနီစပါယ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
ကော်မတီရုံးနှင့် ဌာနပေါင်း ၂၀ ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားကာ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမတွင် ရုံးစိုက်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌသည် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
သမိုင်းကြောင်း ရန်ကုန်မြို့သည် ပုဂံမင်းလက်ထက် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၂ ခု ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီနယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရမှ Town Magistrate ခေါ် မြို့ဝန်တစ်ဦး ခန့်အပ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးကို စတင်ခဲ့သည်။
၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်မြူနီစပါယ် အက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး အဖွဲ့ဝင် ၃၂ ဦးပါဝင်သည့်အဖွဲ့ဖြင့် မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်မြူနီစပါယ် အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းပြီး ထိုအက်ဥပဒေအရ ယခင်မြူနီစပါယ်အဖွဲ့ဝင်လူကြီးများကို လူမျိုးစုအလိုက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပြီး မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုအဖွဲ့ကို မြူနီစပါယ်ကော်ပိုရေးရှင်းဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီတက်လာပြီးနောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ယခင်မြူနီစပါယ်အဖွဲ့ကို မြူနီစပါယ်ကော်မတီအဖြစ် ရန်ကုန်တိုင်း လုံခြုံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီမှ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ မြို့နယ်လုံခြုံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်မှုကော်မတီမှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြေညာစာဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော် မြူနီစပါယ်ကော်မတီကို ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ဟု အစားထိုးခေါ်ဝေါ်စေခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၃၊ ပုဒ်မ ၃၉ အရ ရန်ကုန်တိုင်းပြည်သူ့ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌမှ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ (မြို့တော်ဝန်) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၅ ဖြင့် စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ယင်းဥပဒေ အခန်း ၂ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ပုဒ်မ ၃ ပါ အပ်နှင်းထားသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအရ နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် အမိန့်ကြေညာစာအမှတ် ၃၈/၈၅ ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုအမိန့်ကြေညာစာအရ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီအဖြစ် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနက သီးခြားကော်မတီအဆင့် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီခေတ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် အမိန့်အမှတ် ၄၇/၂၀၂၁ အားဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီကို အောက်ပါ အတိုင်း ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
(၁) ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြို့တော်ဝန် (၂) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယမြို့တော်ဝန် (၃) အဖွဲ့ဝင် (၄) ဦး (၄) အတွင်းရေးမှူး ဌာနများ ကော်မတီရုံး စီမံရေးရာဌာန ဘတ်ဂျက်နှင့်ငွေစာရင်းဌာန ရာပြတ်ဌာန ဈေးများနှင့်ကုန်စည်ပွဲရုံများဌာန တိရစ္ဆာန်ဆေးကုနှင့် ထုတ်လုပ်‌ရေး ဌာန မြိုပြပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သန့်ရှင်းရေးဌာန အင်ဂျင်နီယာဌာန (အဆောက်အအုံ) အင်ဂျင်နီယာဌာန (လမ်းနှင့်တံတား) အင်ဂျင်နီယာဌာန (ရေနှင့်သန့်ရှင်းမှု) အင်ဂျင်နီယာဌာနအ(ရေစီး ရေ လာ စီမံခန့်ခွဲမှု) ယာဉ်ယန္တရား စီမံခန့်ခွဲ‌ရေး နှင့် ထိန်းသိမ်း‌ရေး ဌာန ပန်းဥယျာဉ်နှင့်အားကစားကွင်းများဌာန လုံခြုံရေးနှင့်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဌာန မြို့ပြစီမံကိန်းဌာန မြို့ပြမြေစီမံခန့်ခွဲမှုဌာန ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာန ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်ပြန်ကြားရေးဌာန ရန်ကုန်မြို့တော်ဘဏ်လီမိတက် မြို့တော်ဂေါက်ကွင်း ကိုးကား Category:ရန်ကုန်မြို့ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
ရွှေဥဒေါင်းတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ် နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်တို့နှင့် ဆက်စပ်တည်ရှိသည်။
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော တည်ထောင်ရသည့် ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်၊ ဒေသခံများ၏ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို ထောက်ပံပေးနိုင်စေရန်၊ ဆင်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို ခိုးယူသတ်ဖြတ်ခြင်းကာကွယ်ရန်၊ တောင်ယာစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပိုမိုတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၃°၀၁'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆°၁၃'၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ် နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်တို့နှင့် ဆက်စပ် တည်ရှိပြီး ၃၂၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
စတင်တည်ထောင်သည့်ခုနှစ်မှာ ၁၉၂၇ခုနှစ်(မူကွဲ ၁၉၁၈ ခုနှစ်) ဖြစ်သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ သစ်တောအမျိုးအစားမှာ အမြဲစိမ်းတော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး၊ ရွက်ကြွေတောများလည်း ရှိသည်။
ဆင်၊ ပြောင် (Gaur)၊ ဆတ်၊ စိုင်(Banteng)၊ ဝက်ဝံ၊ ဆီးရိုးတောဆိတ်(Serow Deer) များ ကျကစားနေထိုင်ကြသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ သစ်ထုတ်လုပ်ခြင်းများ၊ ကျောက်ထူးခြင်းနှင့် ရွှေကျင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ၊ ရှားပါးတိရစ္ဆာန်များကို အမဲလိုက်ခြင်းများ၊ ရှားပါးအပင်များကို စုဆောင်းခြင်းများနှင့် မြို့ပြဧရိယာ တိုးချဲ့ခြင်းတို့သည် အဆိုပါ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ ခြိမ်းခြောက်နေသော အန္တရာယ်များဖြစ်သည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ သတ္တဗေဒဌာနမှ ဆင်ရိုင်းများ(Elephas maximus)တို့၏ ကျတ်စားရာနေရာများနှင့် ပျံနှံတည်ရှိမှုကို လေ့လာနေလျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) MYANMAR: COMBATING ILLEGAL WILDLIFE TRAFFICKING AND ILLEGAL LOGGING (DEC 2013 - JAN 2014) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး Category:ရှမ်းပြည်နယ်။
တနင်္သာရီ သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
တနင်္သာရီ တောင်တန်း ပေါ်တွင်တည်ရှိပြီး၊ မြောက်ဘက် တနင်္သာရီ အမျိုးသားဥယျာဉ် မှ ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်မျဉ်း၊ Kaeng Krachan National Park၊ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ထိစပ်နေသည်။
အပူပိုင်းမိုးသစ်တောများနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၄°၃၆'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၈°၁၇'၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၆၉၉.၉၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ဖြစ်သည်။
စတင်တည်ထောင်သည် ခုနှစ်မှာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ၏ ၇၅% ကို အမြဲစိမ်းတောများဖုံးလွှမ်းထားပြီး ရွက်ကြွေတော(ဝါး) အမျိုးအစားလည်းရှိသည်။
အာရှဆင် ကျက်စား နေထိုင်နေကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံရော မြန်မာနိုင်ငံရောပါ အန္တရာယ်ရှိတဲ့မျိုးစိတ်ဖြစ်သော တောင်ငုံးရင်မည်း သို့မဟုတ် ဂါးနီးတောင်ငုံးများကို အများအပြားတွေ့ရှိနိုင်သည်။
တကမ္ဘာလုံးခြိမ်းခြောက်ခံနေရသော နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၇၀ နီးပါးလည်းရှိသည်။
စစ်ဆေးဆဲ နို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ငှက်များ၊ အပင်များလည်းရှိနေပါသေးသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ အဓိကခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ ရွေ့ပြောင်းတောင်ယာများဖြစ်ပြီး၊ တရားမဝင်အမဲလိုက်မှု၊ သစ်ခိုးထုတ်မှုများလည်း ကြုံနေရသည်။
အခြားအန္တရာယ်များ တောမီးများလောင်ကျွမ်းမှုနှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကြောင့် ဧရာမမြေပြိုမှုများဖြစ်သည်။
ထိုပြင့် ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ အပြင်ဘက်က ရော်ဘာစိုက်ခင်းများတိုးချဲ့လာမှုကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရသေးသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ သုတေသနလုပ်ငန်းများ သစ်တောတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)မှ ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေရှိ ဝန်ထမ်းများနှင့် ပူပေါင်း၍ လူမှုစီးပွားရေးအခြေအနေနှင့် ပန်းများကို လေ့လာလျက်ရှိပြီး၊ NWCD မှ နို့တိုက်သတ္တဝါနှင့် ငှက်များအကြောင်း၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားသိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ တွားသွားသတ္တဝါများနှင့် ငါးများအကြောင်း လေ့လာခဲ့ကြသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ဤသဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ၌ ခရီးသွားလှည့်လည်သူများအား သွားလာခွင့်မပြုပါ။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Myanmar Herpetological Survey Project Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး။
တောင်ကြီးငှက်ဘေးမဲ့တောကို ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဌာနေငှက်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ခြောက်သွေ့တောင်ပေါ်တော ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာရန် ရည်ရွယ်သည်။
တောင်ထိပ်ပေါ်၌ ရွှေဘုန်းပွင့် စေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိရာ နှစ်စဉ် တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံပွဲတော်၌ ဘုရားဖူးများ များစွာဖူးမြော် ကြည်ညိုလေ့ရှိသည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၀°၄၃'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၀၅'၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
၁၆.၀၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ သစ်တောအမျိုးအစားများမှာ တောင်ပေါ်တော၊ ထင်းရှူးတော၊ စိုစွတ်တော အမျိုးအစားများဖြစ်ကြသည်။
အဓိက သစ်ပင်အမျိုးအစားများမှာ ထင်းရှူး(Pinus species)၊ချယ်ရီ(Betula alnoides)၊ ဝက်သစ်ချ(Quercus semiserrata)၊ Laukya(Schima khassina)၊ဇီးဖြူ(Emblica offinalis)တို့ဖြစ်သည်။
တောင်ကြီးငှက်ဘေးမဲ့တောအတွင်း၌ ဌာနေငှက်များစုံ ပေါကြွယ်ဝကြသော်လည်း သေချာပြုစုထားသော စာရင်းဇယားကား မရှိချေ။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ တောမီးများ လောင်ကျွမ်းမှု၊ သစ်ခုတ်ခြင်းများ(ထင်းအဖြစ်သုံးရန်နှင့် ထင်းရှူးဆီထုတ်ရန်)၊ တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့ပြလူနေဧရိယာတိုးချဲ့လာမှုတို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ရုံမျှသာမက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များရောင်းချရာ စီးပွားရေးမြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် သင့်တင့်မျှတသောရာသီဥတုလည်းရှိသည်ဖြစ်ရာ အပန်းဖြေခရီးနှင့် ဘုရားဖူးခရီးစဉ်များစွာ လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။
တောင်ကြီးငှက်ဘေးမဲ့တောတွင်လည်း (က)ခြောက်သွေ့တောင်ပေါ်တော ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း (ခ) ဌာနေငှက်မျိုးစိတ်များစွာကို ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ခြင်း (ဂ) ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ၏ သဘာဝအလှအပ ဒေသများကိုလည်း ခံစားနိုင်ခြင်း တို့ကို ရရှိနိုင်သည်။
ပြည်တွင်းခရီးသွားများသည် ဘုရားဖူးအဖြစ်သာ လာရောက်လေ့ရှိကြပြီး နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများသည် ထိုအနီအနားတွင်ရှိသော အင်းလေးကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော၊ နှင့် ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော များကို လေ့လာရေးအဖြစ် သွားရောက်လေ့ရှိကြသည်။
ကိုးကား ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ရှမ်းပြည်နယ်။
သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ငပုတောမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၅°၅၁'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄°၁၆'၊ငပုတောမြို့နယ်၊ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိပြီး ၀.၈၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ရွက်ကြွေတောနှင့် အမြဲစိမ်းတော သစ်တောအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
လိပ်လောင်း(Olive ridley sea turtle)၊ ပြင်သာလိပ်(Green sea turtle)၊ လိပ်ခွေး(Loggerhead sea turtle)၊ လိပ်စောင်းလျား(Leatherback sea turtle)၊ လိပ်စွန်(Hawksbill sea turtle) များ ကျတ်စားနေထိုင်ကြသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-ပုသိမ် ကားဖြင် (၁၂၀)မိုင် ပုသိမ်-ငပုတော ကားဖြင် (၂၁)မိုင် ငပုတော-ဟိုင်းကြီးကျွန်း ရေလမ်း(၄၀)မိုင် ဟိုင်းကြီး-သမီးလှကျွန်း ရေလမ်း(၇)မိုင် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သောအခွင့်အလမ်းများ ဒီရေတောများ၏ ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း ရေပျော်ငှက်များ၊ ကုန်းတွင်းပိုင်းဌာနေငှက်များ၊ ရာသီအလိုက် ရွေ့ပြောင်းလှုပ်ရှားသော ဆောင်းခိုငှက်များကို လေ့လာကြည့်ရှုနိုင်ခြင်း ပင်လယ်လိပ်ကြီးများ ဥ ဥချခြင်းကို လေ့လာနိုင်ခြင်း ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး။
thumb|ဝက်သည်းကန် ဝက်သည်းကန် ငှက်ဘေးမဲ့တော သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စလင်းမြို့နယ် တွင်တည်ရှိသည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၀°၃၄'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄°၃၈'၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စလင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်း ၄.၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ရွက်ကြွေတော၊ ခြောက်သွေ့တော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး၊ ရေပျော်ငှက်မျိုးစိတ်များကို ကျတ်စားနေထိုင်ကြသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသာအန္တရာယ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရွှေစက်တော် - စလင်းကားဖြင့် (၄၀)မိုင် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သောအခွင့်အလမ်းများ ရေပျော်ငှက်များနှင့် ဆောင်းခိုငှက်များ ကျတ်စားနေထိုင်မှုကိုလေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ရေတိမ်ဒေသဂေဟစနစ်ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန ဝက်သည်းကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး။
ဘွမ်ဖာဘွမ် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောသည် ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဘွမ်ဖာဘွမ်တောင်၏ ပတ်လည်နေရာဒေသများကို ဘေးမဲ့တောအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
တည်ထောင်သည့်ခုနှစ်နှင့် အမိန့်အမှတ် - ၉-၈-၂၀၀၄ (၄၀/၂၀၀၄) တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၆°၃၁'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၂၃'၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အကျယ်အဝန်း စတုရန်းကီလိုမီတာ ၁၈၅၄,၄၃ ကျယ်ဝန်းသည်။
( ၄၅၈၂၄၀.၀၀ ဧက၊ ၇၁၆.၀၀ စတုရန်းမိုင်) သဘာဝရင်းမြစ်များ သစ်တောအမျိုးအစားများမှာ အမြဲစိမ်းတော၊ တောင်ပေါ်တော၊ ထင်းရှူးတောများ ဖြစ်ကြသည်။
အာရှဆင်၊ ပြောင်(Gaur)၊ ဆီးရိုးတောဆိတ်(Serow)၊ သမင်မျိုးစိတ်များ၊ အင်းကျား(Clouded Leopard)၊ အာရှရွှေကြောင်(Asiatic Golden Cat)၊ ရွှေရောင် ခွေးအ(Golden Jackal)၊ တောင်ဆိတ်နီ(Red goral)၊ ကျားသစ်၊ ငှက်မျိုးစိတ်များ ကျက်စားနေထိုင်ကြသည်။
ဆင်၊ ပြောင်၊ တောဆိတ်၊ သမင်၊ အင်းကျား၊ ခွေးအ၊ တောင်ဆိတ်၊ ကျားသစ်၊ ငှက်မျိုးများ။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ကချင်ပြည်နယ်။
ဖုန်ကန်ရာဇီ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောသည် မချမ်းဘောမြို့၊ ပူတာအိုမြို့နှင့် နောင်မွန်းမြို့နယ်များအတွင်း ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၇°၃၈'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၁၆'၊မချမ်းဘောမြို့၊ ပူတာအိုမြို့နှင့် နောင်မွန်းမြို့နယ်များအတွင်း ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
စတုရန်းကီလိုမီတာ ၂၇၀၃.၉၅ ကျယ်ဝန်းပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ တောင်ပေါ်တော(ထင်းရှူး)၊ ရွက်ကြွေတော၊Alpine Shrubs၊Mountainous Temperate Forest သစ်တောအမျိုးအစားများ ပေါက်ရောက်ကြသည်။
ချေ၊ (ဂျီ)၊ မျောက်လွှဲကျော်မျက်ခုံးဖြူ(Eastern Hoolock Gibbon)၊တောင်ဆိတ်နီ(Red Goral)၊မြွေပါ(Small Asian Mongoose)၊ တောခွေးနှင့် ငှက်မျိုးစိတ်တချို့ ကျက်စားနေထိုင်ကြသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-မြစ်ကြီးနား လေယာဉ်ဖြင့် (၁)နာရီ မြစ်ကြီးနား-ပူတာအို လေယာဉ်ဖြင့် (၂၅)မိနစ် ပူတာအို- ရှန်ဂေါင်းရွာ ကားဖြင့်(၂၀)မိနစ် ရှန်ဂေါင်းရွာ- ဖုန်ကန်ရာဇီတောင် ခြေလျင် (၃)ညအိပ်ခရီး ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သောအခွင့်အလမ်းများ ငှက်မျိုးစိတ်(၃၇၀)မျိုး၊ လိပ်ပြာမျိုးစိတ်(၃၆၀)မျိုး၊ ကုန်းနေရေနေနှင့် တွားသွားသတ္တဝါ (၈၂)မျိုးတို့အား လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ဆောင်းကာလ ဆီးနှင်းဖုံးတောင်ပေါ် သဘာဝရှုခင်း၊ သဘာဝတောင်ပေါ် ထင်းရှူးတော၊ တောင်ဇလပ်တောများတွင် လေ့လာခံစားနိုင်ခြင်း၊ တောတွင်း ဖောင်စီး ခရီးကြမ်းသွားလာခံစားနိုင်ခြင်း၊ ဖုန်ကန်ရာဇီဒေသ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲလေ့လာနိုင်ခြင်းနှင့် သုတေသနပြုနိုင်ခြင်း။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန ဖုန်ကန်ရာဇီ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ကချင်ပြည်နယ်။
thumb|အင်းတော်ကြီး ဘေးမဲ့တော အင်းတော်ကြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောသည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ် မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အင်းတော်ကြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောသည် Important Bird Area (IBA) ဖြစ်ပြီး အာဆီယံ အမွေအနှစ်ဥယျာဉ်လည်းဖြစ်သည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၅°၅၁'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄°၁၆'၊ ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး အကျယ်အဝန်းမှာ ၈၁၄.၉၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၁၄.၆၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံ အမွေအနှစ်ဥယျာဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အင်းတော်ကြီးအိုင်အပါအဝင် ဆက်စပ် သစ်တောကြိုးဝိုင်း ၅ ခု၊ စုစုပေါင်းဧရိယာ ၂၀၁,၃၈၉ ဧက (၈၁,၄၉၉ ဟက်တာ)ကို အင်းတော်ကြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောအဖြစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ဘေးမဲ့တော၏ ၅၀%သည် ရွက်ကြွေတောများ ဖုံးလွှမ်းထားပြီး ၃၀%ကို wetland(စိမ့်မြေတော) များက ဖုံးလွှမ်းထားသည်။
အခြားသစ်တောအမျိုးအစားများမှာ အမြဲစိမ်းတော(Riverine)၊ ရွက်ကြွေတော(ဝါး)၊ တောင်ပေါ်တော(ထင်းရှူး) ဖြစ်သည်။
စာရင်းဇယားများအရ (၁၆၅)မျိုးသော သစ်ပင်နှင့် ဆေးဘက်ဝင်သစ်ပင်မျိုးစိတ်များ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါ(၃၈)မျိုး၊ ငှက်မျိုးစိတ်(၄၄၈)မျိုး၊ တွားသွားသတ္တဝါ (၄၁)မျိုး၊ ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ (၃၄)နှင့် လိပ်ပြာအမျိုးပေါင်း(၅၀) ကျော် ရှိသည်။
ပျက်သုန်းလုနီးအန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်နေရသော White-rumped vulture(Gyps bengalensis)နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာတွေ့ရသော အန္တရာယ်ရှိမျိုးစိတ် ဖြစ်သော နဖားကြူး(Crypsirina cucullata) တို့အပါအဝင် ငှက်မျိုးစိတ် (၁၀)မျိုး ရှိနေသောကြောင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Important Bird Area (IBA) အဖြစ်သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ တရားမဝင်အမဲလိုက်ခြင်းများ၊ ရှားပါးအပင်များကို စုဆောင်းခြင်းများ၊ သစ်ခိုးထုတ်ခြင်း၊ ရေလုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုနှင့် ရွှေကျင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ အစရှိသော အရာများက ဘေးမဲ့တောကို ထိုးနှက်နေကြပါသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ၂၀၀၉ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ခုနှစ်အတွင်း ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲနှင့် သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးအသင်း(BANCA) မှ Gibbon project: evaluation of the status of Hoolock Gibbon လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ နှစ်စဉ် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံခြားသားခရီးသည်များစွာလည်ပတ်လေ့ရှိသည်။
အင်းတော်ကြီးအိုင်၏အလယ်တွင် ရွှေမဉ္ဇူဘုရား တည်ရှိနေသဖြင့် မြန်မာပြည်၌ အသွားများသော နေရာထဲက တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-မြစ်ကြီးနား လေယာဉ်ဖြင့် (၁)နာရီ မြစ်ကြီးနား-အင်းတော်ကြီး ကားဖြင့် (၇၀)မိုင် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သောအခွင့်အလမ်းများ ကချင်ပြည်နယ်၏တန်ခိုးကြီး ရေလယ်ရွှေမဉ္ဇူဘုရား ဖူးမြင်ခွင့် ရရှိခြင်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ၏ အကြီးဆုံး ကုန်းတွင်းရေအိုင်ကြီး တစ်ခုကို ရှုမြင်ခံစားနိုင်ခြင်း၊ ရေတိမ်ဒေသ ဂေဟစနစ်ကိုလေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ဆောင်းခိုငှက်များကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ သဘာဝ သစ်တော ကြိုးဝိုင်းကြီးများ၏ သားငှက် တိရစ္ဆာန်၊ သစ်ပင်၊ ပန်းမာန်မျိုးစုံတို့ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ဒေသခံ ရှမ်း၊ ကချင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံနှင့် လူနေမှုစနစ်ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန အင်းတော်ကြီး ဘေးမဲ့တော Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ကချင်ပြည်နယ် ကဏ္ဍ:အာဆီယံအမွေအနှစ်ဥယျာဉ်များ။
သင်္ချာအခြေခံ (Foundations of mathematics) ဟူသည် သင်္ချာပညာရပ်၏ အထိုင်အုတ်မြစ်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ယုတ္တိဗေဒနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် အက်ဆီယမ်စနစ်တစ်ခု (axiom system) အတွင်း သဟဇာတဖြစ်မှု (consistency) ရှိ/မရှိ နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှု (completeness) ရှိ/မရှိ လေ့လာခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
သင်္ချာ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ပတ်သက်သည့် အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ သီအိုရီ သဘောတရားများ၊ ၎င်းတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ စသည်တို့ကိုလည်း လေ့လာလေ့ရှိသည်။
မှတ်စု (Notes) အညွှန်း (Citations) ကျမ်းကိုး/အကိုးအကား (References) Category:သင်္ချာ။
ကဟီးလူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောသည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်မြို့နှင့် ဘားအံမြို့နယ်များအတွင်း ဖားပွန်မှ ကမာကောင်းသို့သွားသောလမ်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဘေးမဲ့တောဧရိယာအတွင်း ချောင်းနှစ်စင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေပြီး နှစ်စဉ်မိုးရေချိန်သည် ၃,၈၀၀ မီလီမီတာ ခန့်ရှိသည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၇°၂၃'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၃၀'၊ ဖာပွန်မြို့နှင့် ဘားအံမြို့နယ် ကရင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
စတင်တည်ထောင်သည်ခုနှစ်မှာ ၁၉၂၈ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ဧရိယာ အကျယ်အဝန်း ၁၆၀.၅၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ကဟီးလူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ အဓိကသစ်တော အမျိုးအစားမှာ ရွက်ကြွေတော(အပေါ်ပိုင်း) ဖြစ်ပြီးပြီး၊ ငှက်မျိုးစိတ်များစွာ ( တောကြက်(jungle fowl)၊ ကြက်တူရွေး၊ သာလိကာ၊ အောက်ချင်းငှက်၊ သစ်တောက်ငှက်၊ ချိုး၊ ခါ၊ တစ်တီတူး၊ လင်းမြီးဆွဲငှက်(Drongo)၊ စွန်ငှက်၊ ဇီးကွက်) နေထိုင်ကြသည်။
ထို့ပြင် မျောက်များ၊ ချေ၊ (ဂျီ) များလည်းရှိသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသာ အန္တရာယ်များ ရွေ့ပြောင်းတောင်ယာများကြောင့် နှစ်ရှည်ပင်များခုတ်လှဲခြင်းခံရပြီး အမဲလိုက်ခြင်းများလည်းရှိနေသည်။
ထို့ပြင် မြိုင်ကြီးငူမှ ၃၃ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ဆည်တည်ဆောက်ရန် လျာထားစီမံကိန်းရှိရာ အကယ်၍ အကောင်အထည်ဖော် ပြီးမြောက်နိုင်ပါက ကဟီးလူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ မြေနေရာအချို့ ရေလွှမ်းဖွယ်ရှိသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်း များကို ပြုလုပ်ရန်ရှိသော်လည်း အကောင်ထည်မဖော်နိုင်သေးပေ။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ကရင်ပြည်နယ်။
ကေလာသ တောရိုင်းတိစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောသည်မွန်ပြည်နယ်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ဧရိယာသည် ၂၄ စတုရန်းကီလိုမီတာသာ ရှိပြီး လမ်းမြေများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
ဒေသခံများကို လယ်ယာလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခွင့်နှင့် ကျွန်းသစ်နှင့် သစ်ထုတ်ကုန်မှတပါး အခြားသစ်များကို သုံးစွဲခွင့်ပြုထားသည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၇°၁၃'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၀၇'၊ ဘီလင်းမြို့၊ မွန်ပြည်နယ်တွင်ရှိသည်။
၂၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းပြီး စတင်တည်ထောင်သည့် ခုနှစ်မှာ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဖြစ်သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ရွက်ကြွေတော နှင့် အမြဲစိမ်းတော အမျိုးအစားများဟာ ကေလာသဘေးမဲ့တော၏ သစ်တောအမျိုးအစားများဖြစ်ကြသည်။