kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နဲစီ ခေါ် လော့ခ်နက်စ် သတ္တဝါကြီး () သည် စကော့ရိုးရာပုံပြင်များထဲက သတ္တဝါတစ်ကောင်ဖြစ်ပြီး စကော့တလန်ကုန်းပြင်မြင့် လော့ခ်နက်စ်ရေအိုင်ကြီးတွင် နေထိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
များသောအားဖြင့် ကြီးမားရှည်လျားသော လည်ပင်း၊ ရေပေါ်တွင် ငေါထွက်နေသော အဖုတစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပို၍ ရှိသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
၁၉၃၃ တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတိပြုမိခဲ့ကြသည်မှစ၍ ခေတ်ပေါ်လူကြိုက်များသော စိတ်ဝင်စားမှု၊ ယုံကြည်မှုတို့သည်ကား အမျိုးမျိုးပင်ဖြစ်၏။
အငြင်းပွားဖွယ် ဓာတ်ပုံများ၊ အသံလှိုင်း (ဆိုနာ) တိုင်းတာဖတ်ရှုခြင်းများစွာနှင့်အတူ ဤသတ္တဝါ၏ တည်ရှိခြင်းဆိုင်ရာ သက်သေအထောက်အထားများသည် ပုံပြင်ဆန်ဆန်ပင်ဖြစ်လေသည်။
သိပ္ပံဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းက ဤလော့ခ်နက်စ်သတ္တါကြီးကို သာမန်အရာဝတ္ထုကို ပုံပန်းလွဲမှားဖော်ပြချက်၊ လိုချင်တောင့်တမိသော စိတ်ကူး(တွေးခြင်း) ၊ ထွင်လုံးများအဖြစ်သာ ယူဆကြပေသည်။
သိပ္ပံအတုအယောင်နယ်ပယ်၊ ခိုင်မာမှုမရှိသော ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ ရှာဖွေခြင်းဆိုင်ရာ အဖွဲ့အချို့က ဤသတ္တဝါအပေါ်၌ အလေးပေး ရေးသား/တင်ပြကြလေသည်။
ဆောင်းဦးရာသီလယ်ပွဲတော် (simplified Chinese: 中秋节; traditional Chinese: 中秋節) သည် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ လူအများ ဆင်နွှဲကြသည့် ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤပွဲတော်ကို "လပွဲတော်" သို့မဟုတ် "လကိတ်မုန့်ပွဲတော်" ဟု ခေါ်ကြသည်။
ဤပွဲတော်သည် တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ပြီးပါက ဒုတိယမြောက်အရေးအကြီးဆုံး အားလပ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤပွဲတော်၏ သမိုင်းကြောင်းသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၃၀၀၀ ကာလက ဖြစ်သည်။
တရုတ်အင်ပါယာအုပ်ချုပ်သူများသည် သီးနှံများအထွက်တိုးစေရန်အတွက် လမင်းထံ ဆုတောင်းပသမှုများ ပြုလုပ်ရာမှ ဖြစ်လာသည်။
ပွဲတော်ကို တရုတ်ပြက္ခဒိန်၏ ၈ လပိုင်း ၁၅ ရက်နေ့ လပြည့်ရက် ညအခါတွင် ကျင်းပကြသည်။
ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်ဖြင့်ဆိုပါက စက်တင်ဘာလလယ်မှသည် အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းအချိန် ဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တွင် လသည် အတောက်ပဆုံးနှင့် အရွယ်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်ဟု တရုတ်တို့က ယုံကြည်ကြသည်။
ထိုအချိန်သည် ဆောင်းဦးရာသီအလယ်ကာလဖြစ်ပြီး သီးနှံများ ရိတ်သိမ်းချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်လျက်ရှိသည်။
အရွယ်အစားနှင့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိသည့် မီးအိမ်များကို သယ်ဆောင်ခြင်း၊ ပြသထားခြင်းများဖြင့် အထိမ်းအမှတ်မီးအိမ်အဖြစ် ပြုလုပ်ကြသည်။
ထိုမီးရောင်သည် လူအများအား ကောင်းသောထမြောက်အောင်မြင်ခြင်းလမ်းကြောင်းဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးခြင်းနှင့်ကောင်းသော ကံကြမ္မာများကို ရရှိနိုင်သည်။
ပွဲတော်ကာလတွင် မြေပဲချိုများ၊ ကြက်ဥနှစ်များ၊ အသားများနှင့် ကြာစေ့နှစ်များပါဝင်သည့် မုန့်ချိုများကို စားကြသည်။
ပြင်ပလင့်များ San Francisco Chinatown Autumn Moon Festival at Sumiyoshi-taisha, Osaka, Japan ကိုးကား ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဆောင်းဦးရာသီပွဲတော်များ။
၂၃ ဇူလိုင် ရေကန် သို့မဟုတ် ဘန့်ဟဇီကန် () သည် ဘန့်ဟဇီဆိပ်ကမ်းနှင့် ဘန့်ဟဇီမြို့အလယ်အကြားတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းကန်သည် ဧရိယာ အားဖြင့် ခန့်မှန်းခြေ ၁၀၀ ဟက်တာ (၁၀၀၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာခန့်) ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:လစ်ဗျားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
၂၀၂၁ ဟေတီငလျင် သည် ဟစ်ပန်ယိုလာကျွန်းရှိ ကာရစ်ဘီယံနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော ဟေတီနိုင်ငံ၏ တီဘာရွန်ကျွန်းဆွယ်ပိုင်းကို ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင်ဖြစ်၍ ပြင်းအားမှာ ၇.၂ မဂ္ဂနီကျူရှိကာ ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၄ တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။
မြို့တော် ပေါ့တ်-အို-ပရင့်စ် ၏ အနောက်ဘက် ခန့်၊ ပဲတစ်တ်-ထရို-ဒီ-နစ်ပဲဇ် ဒေသအပိုင်းအနီးတွင် မြေအောက်အနက် ၌ ဗဟိုချက်ပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။
အစောပိုင်းတွင် ဟေတီကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ဆူနာမီဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ဟု သတိပေးခဲ့သော်လည်း မကြာမီ ထိုသတိပေးထုတ်ပြန်လျက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့၏ "တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငလျင်များကို ချက်ချင်းအကဲဖြတ်မှု"ဝန်ဆောင်အဖွဲ့ (PAGER) က သေကျေမှုနှုန်းမြင့်မား၍ ကျယ်ပြန့်သည့် ကပ်ဆိုးဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၅ အထိ အနည်းဆုံး အဆောက်အအုံ ၈၃,၀၀၀ (သို့) ယင်းထက်ပို၍ ပျက်စီးထိခိုက်ခဲ့ကာ သေဆုံးမှု အရေအတွက်မှာ ၁၉၄၁ ဦးအထိရှိပြီဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ တွင် ဖြစ်ပွားသော သေကျေမှုအများဆုံး သဘာဝကပ်ဆိုး၊ သေကျေမှုအများဆုံး ငလျင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်လေသည်။
ငလျင်အကြောင်းအရာ အမေရိကန် ဘူမိတိုင်းတာရေးအဖွဲ့အရ ငလျင်သည် အန်းရစ်ကွီလို-ပလန်တင် ဂါးဒန်း ပြတ်ရွေ့ဇုံ (Enriquillo–Plantain Garden fault zone) တွင် ကျောက်လွှာနှစ်ချပ် ထက်အောက်စောင်း၍ ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ရွေ့လျားခြင်း (oblique-reverse) ၏ ရလဒ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပြတ်ရွေ့ကြောသည် ဘေးတိုက်ရေပြင်ညီပြတ်ရွေ့ဖြစ်၍ ထိုပြတ်ရွေ့သည် ဂိုနေ့ဗ် မိုက်ခရိုကျောက်လွှာချပ် (Gonave Microplate) မှ ကာရစ်ဘီယံကျောက်လွှာချပ်ကို ကွဲကွာသွားစေ၏။
ဘယ်ဖက်သို့ ဘေးတိုက်ရေပြင်ညီပြတ်ရွေ့(ရွေ့လျားခြင်း)သည် ၁၇၅၁ နှင့် ၁၇၇၀ ဟေတီငလျင်များ၏ အရင်းအမြစ်ဟု ယူဆကြ၍ ထိုငလျင်များသည် ပေါ့တ်-အို-ပရင့်စ် မြို့တော်ကို အကြီးကျယ် ဖျက်ဆီးခဲ့လေသည်။
မကြာသေးမီကလည်း ဤဘူမိအသွင်အပြင်ကြောင့် ၂၀၁၀ ဟေတီငလျင် ကိုဖြစ်ပေါ်စေခဲ့၍ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ နှင့် ၃၁၆,၀၀၀ တို့ကြား အရေအတွက်ကို သေကြေစေခဲ့သည်။
ငလျင်ပြင်းအားသည် လေးကေးဒေသတွင် MMI စကေး ၇ ၊ မြို့တော်တွင် MMI စကေး ၆ အထိရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဂျမေကာနိုင်ငံတွင်လည်း ငလျင်ဒဏ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားမိကြ၍ ဂျမေကာနိုင်ငံ၏မြို့တော် ကင်းစတန်တွင် MMI စကေး ၄ အထိရောက်ရှိသည်။
ဆူနာမီသတိပေးချက်ကို ဟေတီအတွက် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သော်လည်း ထိုနေ့တွင်ပင် ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
နောက်ဆက်တွဲငလျင်များ အဓိကငလျင်ကြီးပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြရာ၌ အပြင်းဆုံးသည် ၅.၈ မဂ္ဂနီကျု ဖြစ်၍ တီဘာရွန်ကျွန်းဆွယ်၏ အနောက်ဘက် ၆၅ ကီလိုမီတာ ဝေးသောနေရာကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။
+2021 Haiti earthquake sequence (only earthquakes with magnitudes 5.0 or greater)Date and time (UTC)LocationMMMIRef2021-08-14 12:29:0813 km SSE of Petit Trou de Nippes7.2VIII2021-08-14 12:49:3320 km WNW of Cavaillon5.2V2021-08-14 16:08:0310 km NW of Baradères5.1VII2021-08-14 17:05:192 km ESE of Baradères5.2VII2021-08-14 18:11:1012 km NNE of Baradères5.1III2021-08-15 02:37:5311 km NW of Petit Trou de Nippes5.0III2021-08-15 03:20:4512 km NNE of Chardonnière5.8VII ထိခိုက်မှုပျက်စီးမှုများ ဟေတီ၏ တတိယအကြီးဆုံး လေးကေးမြို့သည် ငလျင်ဗဟိုချက်နှင့် အနီးဆုံးဖြစ်ရာ ပြည်သူပိုင်အဆောက်အဦများ၊ ဝတ်ပြရှိခိုးကျောင်းတော်များ၊ နေအိမ်များအပါအဝင် ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အလွန်များပြားခဲ့၏။
ဟေတီမြို့တော်ကာကွယ်ရေး အေဂျင်စီအရဆိုလျှင် အနည်းဆုံးနေအိမ် ၃၇,၃၀၀ (သို) ယင်းအရေအတွက်၏ အထက် လုံးဝပျက်စီးပြီး နေအိမ် ၄၆,၀၀၀ ထိခိုက်မှုရှိခဲ့သည်။
ပြင်းထန်စွာပျက်စီး၊ ပြိုလဲခဲ့သည့်အထဲတွင် ဟိုတယ်အမြောက်အမြားလည်းပါဝင်သည်။
ဘာသာရေးအဆောက်အဦ ၁၉၀၇ တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ကာ သမိုင်းဝင်အထင်ကရနေရာဖြစ်သည့်၊ လေး အန်ဂလာယစ် (Les Anglais) မြို့၏ "Immaculee Conception" ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည် ပြိုလဲခဲ့ရသည်။
လူအများဝတ်ပြုနေစဉ် လှုပ်ခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက်မျက်နှာစာ ပြိုလဲမှုသည် အသက် ၃ နှစ် နှင့် ၂၄ နှစ်ကြားရှိ လူပေါင်း ၁၇ ဦးကို သေကျေစေခဲ့ပြီး အုတ်ပုံအောက်ပိတ်မိနေသော နှစ်ဦးကို ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
လေးကေးမြို့ အပြင်ရှိ တွိုင်ရာခ် (Toirac) ရွာ၌ "St. Famille du Toirac" ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ပြိုကျမှု ကြောင့် ဈာပနပွဲရှိ လူ ၂၀ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
သေကြေမှုများ ဟေတီ ဝန်ကြီးချုပ် အေရီယယ်လ် ဟန်နရီက ထိုသို့ သေကျေ၊ ပျက်စီး၊ ထိခိုက်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ရသည်။
အနည်းဆုံ ၁,၉၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ရ၏။
လေးကေးရှိ "Hôtel Le Manguier" ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ကာ (လေးကေးမြို့တော်ဝန်ဟောင်း)အထက်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦး အပါအဝင် လူအချို့သေကျေခဲ့ကြသည်။
ကတ်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးနေအိမ်အပိုင်းများ ပြိုကျမှုကြောင့် ဘုန်တော်ကြီးတစ်ပါးနှင့် အလုပ်သမားနှစ်ဦး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သေဆုံးအရေအတွက်အပြင် အနည်းဆုံး ၉,၉၁၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး အများအပြားလည်း ပျောက်ဆုံးလျက် ရှိသည်။
ကယ်ဆယ်မှု 230px|Debris from a building strewn on the ground following the earthquake ဟေတီရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအသင်းများ၊ ကျန်းမာရေးဌာနလုပ်သားများကို စေတနာ့ဝန်ထမ်းများက လာရောက်ပူးပေါင်း ကူညီခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံခြားမှ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့များ၊ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ အခြားစေတနာ့ဝန်ထမ်း အဖွဲ့အစည်းများက ကူညီရှာဖွေ ကယ်ဆည်ထူထောင်ရေးအတွက် အလုပ်သမားများ၊ ထောက်ပံ့ပစ္စည်းများ၊ ကိရိယာတန်ဆာပလာများကို ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။
တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများ ပြည်တွင်း ဟေတီဝန်ကြီးချုပ်အရ ငလျင်လှုတ်ခတ်မှုပြီးနောက် ဒေသဆိုင်ရာဆေးရုံများ၌ ဒဏ်ရာရလူများကို လက်ခံရန်ပင် နေရာမရှိခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် ဝန်ကြီးချုပ်က ချက်ချင်းပင် နိုင်ငံတော်၏ အရေးပေါ်အခြေအနေကို တစ်လကာလသတ်မှတ် ကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကုလသမဂ္ဂ၊ ကနေဒါ၊ အာဂျင်တီးနား၊ မက္ကဆီကို၊ ပီရူး၊ ချီလီနှင် ဗင်နီဇွဲလား၊ အီကွေဒေါနိုင်ငံများက ကူညီခဲ့ကြသည်။
အခြားကြည့်ရန် ၂၀၁၀ ဟေတီငလျင် ကိုးကား ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဟေတီနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ငလျင်များ။
နာဆီ တင်းဘဲသည် ပူပူလေးသုံးဆောင်ရသော အင်ဒိုနီးရှားအစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ငှက်ပျောဖက်ဖြင့် ထုပ်ထားသော ထမင်းပါဝင်သည်။
ဤအစားအစာမှာ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၏ ဆွန်ဒန်ရိုးရာအစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ထမင်းပူမှ အပူသည် ငှက်ပျောဖက်နှင့် ထုပ်သောအခါတွင် တမူထူးခြားသော မွှေးသောရနံ့ထွက်ပေါ်လာသည်။
၎င်းသည် ငှက်ပျော်ဖက်အတွင်း ဖိသိပ်ပြီး လိပ်၍ထုပ်သော လွန်တောင်းပြုလုပ်ပုံနှင့် တူညီပြီး ကြက်ကြော်၊ အမ်ပဲ ဂီဘု (အမဲကြော်)၊ ဂျမ်ဘဲ ရိုတီ (ငါးပိကောင်)၊ တာဟူး ဂိုရင်း၊ တန်ပေး၊ ဘဲဥဆားငန်၊ ဆာယု အာဆမ်၊ လာလက်နှင့် ဆမ်ဘဲတို့စသော အရံဟင်းလျာအမျိုးမျိုးဖြင့်တွဲဖက် သုံးဆောင်လေ့ရှိသည်။
နာဆီ တင်းဘဲသည် နောက်ပိုင်းတွင် နာဆီ ဘာကာဟုသော ဟင်းလျာတစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ။
ဟက္ကိံဒီ ဟီချီလမ္မာ (၁၉၆၂ ဇွန် ၄ ဘွား) သည် ဇမ်ဘီယားနိုင်ငံသား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုတွင် ဇမ်ဘီးယားသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။
ယခင်ရွေးကောက်ပွဲ ၅ ခု (၂၀၀၆, ၂၀၀၈, ၂၀၁၁, ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆) တို့တွင် ဝင်ပြိုင်ဖူးပြီး ယခုမှ နိုင်ခြင်းတည်း။
Foundation, Thomson Reuters. "Zambian opposition leader Hakainde Hichilema wins presidential election ". news.trust.org. Retrieved 16 August 2021. မဲအရေအတွက်၏ ၅၉% ရကာ ၂၀၂၁ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခြင်းဖြစ်၏။
Mfula, Chris (16 August 2021). "Zambian opposition leader Hakainde Hichilema wins landslide in presidential election". Reuters. Retrieved 16 August 2021. ဟီချီလမ္မာသည် ၂၀၀၆ ကတည်းကပင် အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပေါင်းစည်းပါတီ (United Party for National Development) ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
အလီယာ မူဟမ္မက် ဘိက္ကာ ( ၊ ၁၉၅၂ - ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၃) သည် အီရတ်နိုင်ငံသား စာကြည့်တိုက်မှူးဖြစ်ပြီး ဘာဆာမြို့၊ အဲလဘာဆာ ဗဟိုစာကြည့်တိုက်၏ စာကြည့်တိုက်မှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။
အီရတ်စစ်ပွဲအတွင်း ခန့်မှန်း စာအုပ် ၃၀၀၀၀ နီးပါးကို မပျက်စီးမဆုံးရှုံးအောင် ကာကွယ်ခဲ့ပြီး ၎င်းစာအုပ်များအနက် ၁၃၀၀ ပြည့်ဝန်းကျင်က ရေးသားခဲ့သော မိုဟာမက်၏ထေရုပ္ပတ္တိလည်း အဝင်အပါဖြစ်၏။
"After the War: The Librarian; Books Spirited to Safety Before Iraq Library Fire". The New York Times. 27 July 2003. Retrieved 8 March 2013. ကိုးကား။
နာဆီ ဘာကာ(အင်ဒိုနီးရှားဘာသာဖြင့် "ကင်ထားသော သို့မဟုတ် မီးအုံးထားသော ထမင်း")မှာ ထမင်းအား ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် ထည့်လိုသောပစ္စည်းများအား ငှက်ပျောဖက်အတွင်း ထုပ်ကာ လီဒီ ဆမတ်(အုန်းရွက်အလယ်ကြောဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သေးငယ်သော တုတ်ချောင်း)ဖြင့် မပြေအောင်ထိန်းထားပြီး မီးသွေးမီးပေါ်တွင် တင်၍ ကင်ထားသော ဟင်းလျာကို ရည်ညွှန်းသည်။
ငှက်ပျောရွက်ကင်မှထွက်လာသော အနံ့သည် ထမင်းပေါ်တွင် မွှေးကြိုင်သော အနံ့ဖြစ်လာစေသည်။
စားသုံးမည့်အခါတွင် ငှက်ပျောဖက်ထုပ်အား ဖြေ၍ သုံးဆောင်ရသည်။
ဤအစားအစာမှာ ၂၀၀၀ ခုနှစ်များဝန်းကျင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသော အင်ဒိုနီးရှားအစားအစာဖြစ်ပြီး ငှက်ပျောဖက်ဖြင့် ထုပ်သော ထမင်းဖြစ်သည့် နာဆီ တင်းဘဲမှ ဆင်းသက်လာဟု ယူဆနိုင်သည်။
ကြက်ကျော်၊ အမ်ပဲ ဂီဘု (အမဲကြော်)၊ ငါးပါးနီ၊ ပီဒါငါး (peda fish)၊ နို့ငါး (milkfish)၊ ငါးပိကောင်၊ ပုဇွန်ဆိတ်၊ မှို၊ တန်ပေး၊ တို့ဖူး၊ ဘဲဥဆားငန် အစရှိသော ပါဝင်သည့် အမယ်များအပေါ်မူတည်ပြီး နာဆီ ဘာကာအမျိုးမျိုးရှိသည်။
ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ။
တတိယမြောက် ပေါ မစ်ချယ် ( ၊ ၁၉၅၆ နိုဝင်ဘာ ၁၄ - ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၅) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး မီရှီဂန်ပြည်နယ်၏ ကွန်ဂရက်ဒိစတြိတ်(၁၀) တွင် အောက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းသည်။
၂၀၁၆ ခုတွင် စ အရွေးခံရပြီး ၂၀၁၉ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် ၂၀၂၀ အတွက် ထပ်အရွေးမခံတော့ဟု ကြေညာသည်။
ရီပဗ္ဗလစ်ကန်ပါတီဝင်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပါတီမှ ထွက်ကာ တသီးပုဂ္ဂလအဖြစ် ရွေးချယ်ခံမည်ဟု လူထုအားအသိပေးသည်။
"READ: Rep. Paul Mitchell's letter quitting the GOP, fearing 'long-term harm to our democracy' with its support for Trump's actions". CNN. Retrieved December 14, 2020. ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ။
thumb မိုဟာမက် အက်ရှရက် ဂါနီ အာမက်ဇိုင်( ၊ ၁၉၄၉ မေ ၁၉ ဘွား) သည် အာဖဂန်နိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ စီးပွားရေးပညာရှင်၊ ပညာရေးနယ်ပယ်သားဖြစ်ပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်၏သမ္မတအဖြစ် ၂၀၁၄ စက်တင်ဘာလမှ ၂၀၂၁ ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ထမ်းသည်။
၂၀၂၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် တာလီဘန်တို့က အာဖဂန်နစ္စတန်ကို ထိန်းချုပ်လိုက်သည်၌ နိုင်ငံမှ တိမ်းရှောင်ရ၏။
၂၀၁၄ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်တွင် ပထမဆုံး ရွေးကောက်ခံရပြီး ၂၀၁၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ် ရွေးခံရသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်တွင် မဲစာရင်းကိစ္စများပြီး၌ နောက်တကြိမ် ၂၀၂၀ ပြည့်၊ မတ်လ ၉ ရက်တွင် ကျမ်းကျိန်သည်။
Mashal, Mujib (18 February 2020). "After 5-Month Delay, Ashraf Ghani Is Named Winner of Afghan Election". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 18 February 2020."Ghani named winner of disputed Afghan poll, rival also claims victory". Reuters. 19 February 2020. Retrieved 19 February 2020. ဒုတိယ ၅-နှစ်သက်တမ်းကို ၂၀၂၀ ပြည့်၊ မတ်လ ၉ ရက်က စတင်ထမ်းဆောင်၏။
"Amid Controversy, Ghani Takes Oath of Office". TOLOnews. Retrieved 9 March 2020. ဂါနီသည် ယခင်က ကဘူးတက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်၊ နောက် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဖူးသည်။
အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ၂၀၀၂ ခုတွင် မပြန်လာမီက မနုဿဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် နာမည်ကျော်တက္ကသိုလ်များ (အထူးသဖြင့် ဂျွန်ဟော့ပကင်းတက္ကသိုလ်) တွင် စာပို့ချသည်။
နောက် ကမ္ဘာ့ဘဏ်တွင် အလုပ်ဝင်သည်။
အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ပြန်လာပြီးနောက် ၂၀၀၂ ခု၊ ဇူလိုင်လမှ ၂၀၀၄ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းသည်။
တာလီဘန်အစိုးရကြောင့် ချည့်နဲ့နေသော စီးပွားရေးကို ပြန်လည်တည့်မတ်ရန် အားထုတ်၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသားများ။
နမ်တါရွန် () သည် တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး နာမည်ကြီး ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသားများ၏ ငယ်ဘဝနေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော Beautiful World ဖြင့်လည်း လူသိများသည်။
ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် Boys over Flowers, ဖီနိုချီအို၊ အစောင့်အရှောက်၊ အထီးကျန်နတ်ကြီး၊ Rain or Shine၊ The King in Love၊ While you were Sleeping၊ Come and Hug Me၊ Radio Romance၊ Start-up နှင့် Doom at Your Serviceတို့တွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်နှင့် လူငယ်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရိုက်ကူးခြင်း ရုပ်ရှင် ခုနှစ် ​ခေါင်းစဉ်​နေရာ မှတ်ချက် ၂၀၁၃ No Breathing Jung Woo-sang (young) ၂၀၁၄ Kundo: Age of the Rampant Jo Yoon (young) ၂၀၁၅ Chronicle of a Blood Merchant Heo Il-rak ၂၀၂၁ The 8th Night Cheong-seok Netflix film Sinkhole Seung-tae ဇာတ်လမ်းတွဲ ခုနှစ် ​ခေါင်းစဉ် ထုတ်လုပ်​ရေး​နေရာ မှတ်ချက် ၂၀၀၉ Boys Over Flowers KBS2 Yoon Ji-hoo (young) The Partner Lee Tae-jo (young) Soul MBC Kim Yoon-oh (young) Hero Choi Han-kyul ၂၀၁၀ A Man Called God Choi Kang-ta (young) Dong Yi Prince Eun-pyung Cameo Home Sweet Home Lee Min-jo ၂၀၁၁ Gyebaek Gyo-ki (young) Living in Style SBS Na Hwa-sung You're Here, You're Here, You're Really Here MBN Ko Chan-young (young) Saving Mrs. Go Bong-Shil TV Chosun Choi Seung-yoon ၂၀၁၂ Love Again JTBC Jin-ho The Chaser SBS Kang Min-sung The King's Doctor MBC Lee Sung-ha (young) ၂၀၁၃ Ugly AlertSBS Kong Hyun-suk (young) The Suspicious Housekeeper Eun Sae-kyul ၂၀၁၄ Three Days Han Tae-kyung (young) Big Man KBS2 Kang Dong-suk (young) Pinocchio SBS Ki Ha-myung (young) / Choi Dal-po ၂၀၁၅ Heart to Heart tvN Go Yi-seok (young) Splendid Politics MBC Lee Duk-hyung (young) Six Flying Dragons SBS Lee Bang-won (young / episodes 1–4) / Prince Lee Do (ep. 50) ၂၀၁၆ Memory tvN Park Jung-woo Mirror of the Witch JTBC Heo Jun's disciple Cameo (ep. 20) Entourage tvN Wang-hoCameo (ep. 6) အစောင့်အရှောက်၊ အထီးကျန်နတ်ကြီး Kim Soo-bok Cameo (episodes 1, 4) 2017 Bad Thief, Good Thief MBC Jang Min-jae (young) The King in Love Wang Won (young) မင်းတို့အိပ်ပျော်နေခဲ့တုန်းက SBS Jung Jae-chan (young) Rain or Shine JTBC Lee Kang-doo (young) ၂၀၁၈Radio Romance KBS2 Ji Soo-ho (young)Come and Hug Me MBCChae Do-jin (young)Where Stars LandSBSLee Soo-yeon (young)၂၀၁၉Goodbye My Life InsurancetvNMin-jae Beautiful WorldJTBCPark Sun-hoဟိုတယ် ဒယ်လူနာtvN​ရေတွင်း​စောင့်နတ် Cameo (episodes 9, 10)When the Devil Calls Your NameRyu (young) ၂၀၂၀ A Piece of Your MindMoon Ha-won (young) Start-UpHan Ji-pyeong (young) Private LivesJTBCKim Jae Wook (young) ၂၀၂၁ Doom at Your Service tvN Park Young / Young Prince episodes 5, 6, 7, 10, 12, 15, 16 The Great Shaman Ga Doo-shim KakaoTV Na Woo-soo ၂၀၂၂ Monstrous TVING Han Do-kyung The Sound of Magic Netflix Rieul (young) MV ခုနှစ်သီချင်း​ခေါင်းစဉ်အဆို​တော် ၂၀၀၉ "I Cry" Rizi ၂၀၁၆ "You're So Fine" CNBLUE "Glory Days" ဆုများ ခုနှစ် ဆု ကဏ္ဍ ဆန်ခါတင်ဇာတ်လမ်း ရလဒ် Ref. ၂၀၁၄ 4th APAN Star Awards Best Young Actor Pinocchio ၂၀၁၇ 36th MBC Drama Awards Best Young Actor The King in Love 25th SBS Drama Awards Youth Acting Award While You Were Sleeping ၂၀၁၈ 32nd KBS Drama Awards Best Young Actor Radio Romance ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၀၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
တာဟူး အီဆီ(တို့ဟူးအဆာသွပ်)အား bird's eye chili နှင့် တည့်ခင်းထားပုံ တာဟူး ဂိုရင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ၊ မလေးရှားအစားအစာနှင့် စင်ကာပူအစားအစာမှ မည်သို့သော တို့ဟူးကြော်အမျိုးအစားကိုမဆို ခေါ်သော ယေဘုယျအမည်ဖြစ်သည်။
ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ခြင်း thumb|အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် ကြော်နေသော တို့ဟူးအား တွေ့ရပုံ ချက်ပြုတ်ပုံမှာ တို့ဟူးအား ရွှေညိုရောင်သန်းလာသည်အထိ အကျတ်ကြော်ခြင်းဖြစ်သည်။
အများစုတည့်ခင်းသည့်ပုံစံမှာ ကြော်ထားသော တို့ဟူးအား ကန့်လန့်ဖြတ်တစ်ဝက်စီလှီးဖြတ်၍ ပန်းကန်ပြားတွင် ပဲပင်ပေါက်၊ သခွားသီးနှင့် ကြက်သွန်မိတ်တို့ ဖြူး၍ ပြင်ဆင်သည်။
ဆော့စ်မှာ ကြက်သွန်မိတ်၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်သီးတောင့်၊ ငါးပိ၊ ပဲငံပြာရည်နှင့် မန်ကျည်းသီးနှစ်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဆော့အပြစ်ဖြစ်သည်။
ယဉ်ကျေးမှုမူလအစ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မလေးဘာသာတွင် တာဟူးမှာ 'တို့ဟူး'နှင့် ဂိုရင်းမှာ 'အကြော်'ကို ရည်ညွှန်းသည်။
တို့ဟူး၏ မူလအစမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့အခြေချလာသော တရုတ်လူမျိုးများမှ ယူဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာရှယဉ်ကျေးမှုတွင် တို့ဟူးကြော်ကို ကျယ်ပြန့်စွာ စားသုံးခြင်း ရှိပြီး အနောက်တိုင်းအသီးအရွက်စားသမားများ၏ အဓိကဟင်းအဖြစ်လည်း တွေ့ရသည်။
အမျိုးကွဲများ thumb|အရံဟင်းများနှင့် တန်ဆာဆင်မွမ်းမံမှုတို့မပါပဲ ထမင်းဖြူပေါ်မှ 'တာဟူး ဂိုရင်း'ကြီးသပ်သပ် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တာဟူး ဂိုရင်းအား အကြွပ်ကြော်(Deep fried)နှင့် အကျတ်ကြော်(Mildly fried)၊ ဆီ သို့မဟုတ် ထောပတ်ဖြင့်ကြော်ခြင်းဟူ၍ တွေ့နိုင်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တာဟူး ဂိုရင်းအား ဆမ်ဘဲတွင် ကဲဂျပ် မန်နစ်(ပဲငံပြာရည်အချို)ထည့်ထားသည့် ဆမ်ဘဲ ကဲဂျပ်ကို ငရုတ်သီးတောင့်နှင့် ကြက်သွန်မြိတ်တို့ လှီးထားသည်တို့ထည့်ပြီး သုံးဆောင်သည်။
အချို့သော ပုံစံကွဲများတွင် ငရုတ်သီးအစား မြေပဲဆော့ကို အသုံးပြုသည်။
အချို့သော ပုံစံကွဲများမှာ- တာဟူး အီဆီ() - အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် လူသိများသော တာဟူး ဂိုရင်း၏ ပုံစံကွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တို့ဟူးတွင် ပဲပင်ပေါက်၊ မုန်လာဥနီးနှင့် တခါတရံတွင် အသားနုပ်နုပ်စင်းတို့ဖြင့် အဆာသွပ်ပြီး ထောပတ်ဆီထဲတွင် ရဲကျတ်နေအောင် ကြော်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤအစားအစာကို ဂိုရင်ဂန်(အင်ဒိုနီးရှား လမ်းဘေးအကြော်ဆိုင်)များတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
၎င်းကို ဂျာဘိုင် ရာဝိ(bird's eye chili)နှင့် တွဲဖက်စားသုံးသည်။
တာဟူး ဆူမဲ့ဒန်း - ဤအမည်မှာ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၊ ဆူမဲ့ဒန်းမြို့အား အစွဲပြုခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဆူမီဒန်းမြို့ရှိ တရုတ်ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများမှစ၍ တာဟူး ဘွန်ကန် တို့ဟူးဆိုင်အား စွန့်ဦးဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Tahu Bunkeng the pioneer of Tahu Sumedang တာဟူး ဂီဂျဲရော့ - တို့ဟူးကြော်ကို အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၊ ချီရီဘွန်းမြို့မှ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ချိုစပ်အရသာ ငရုတ်ဆော့ကျဲကို ကြက်သွန်မိတ်နှင့် ငရုတ်သီးတောင့်တို့ ထည့်၍ စားသုံးခြင်းဖြစ်သည်။
တာဟူး တိုဂီ - တို့ဟူးတုံးများကို ပဲပင်ပေါက်နှင့် မွှေကြော်ခြင်းဖြစ်သည်။
တာဟူး ဂျန်ပေါ() - တို့ဟူးကြော်အား အမဲသားတုံး၊ အသီးအရွက်၊ ပဲပင်ပေါက်နှင့် ခေါက်ဆွဲ သို့မဟုတ် ဆန်ကြာဇံဖြင့် ရော၍ အသားပြုတ်ရည်ကြည်တွင် ထည့်၍ သုံးဆောင်သော အစားအစာဖြစ်သည်။
ဤဟင်းသည် အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ်၏ မြို့များဖြစ်သော မာလန်းမြို့၊ ဆူရဘာယာမြို့နှင့် လာမွန်ဂန်မြို့တို့တွင် လူသိများသော ဟင်းလျာတစ်ခုဖြစ်သည်။
တာဟူး ဂူတင်() - တို့ဟူးကြော်အား ချို၍ စပ်သော မြေပဲဆော့အပစ်တွင် ထည့်၍ ပြင်ဆင်သော ဟင်းလျာဖြစ်ပြီး အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ်၊ ဆူရဘူယာမြို့မှ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သော ဟင်းလျာဖြစ်သည်။
တာဟူး တဲလုရ်() - တို့ဟူးကြော်အား ကြက်ဥလိပ်၊ ပဲပင်ပေါက်၊ မြေပဲ၊ လွန်တောင်းဆန်ကိတ်နှင့်အတူ ချိုချဉ်သော ပဲငံပြာရည်ဆော့အရည်ကျဲဖြင့် တည့်ခင်းသည်။
ဤဟင်းသည်လည်း အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ်၊ ဆာရဘာယာမြို့မှ အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တာဟူး ဘူလတ်() - တာဆီမာလာယမြို့မှပြုလုပ်သော တို့ဟူးကြော်ပုံစံသစ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
တို့ဟူးကို အမွှေးအကြိုင်တို့ဖြင့်ရော၍ လုံးပြီးနောက် ဟင်းချက်ဆီတွင် ရဲနေအောင် ကြော်ခြင်းဖြစ်သည်။
ကုပတ် တာဟူး() - တို့ဟူးကြော်အား ကဲတုပတ် ဆန်ကိတ်၊ ပဲပင်ပေါက်နှင့်ရောကာ အချို၍ စပ်သော မြေပဲဆော့အပစ်ဖြင့် တည့်ခင်းပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဂျာဗားကျွန်းတွင် လူသိများသော ဟင်းလျာတစ်မျိုးဖြစ်သည့်အပြင် ကူနင်ဂန်၊ မဂဲလန်၊ ဆိုလိုနှင့် ဆာရဘူယာဒေသများမှ ပေါ်ထွက်လာသည့် အကျော်ကြားဆုံးသော ပုံစံကွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ Indonesian stuffed tofu (tahu isi) recipe from SBS Australia ကဏ္ဍ:မလေးရှား အစားအစာ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ ကဏ္ဍ:စင်ကာပူ အစားအစာ။
thumb| ငွိအန့်ကျိုင်းထီး ငွိအန့်ကျိုင်းထီး (၁၉၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ - ၂၀၀၇ ဇွန် ၂၃) သည် ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (တောင်ဗီယက်နမ်) ၏ စစ်တပ်မှ အရာရှိတဦးဖြစ်သည်။
Sullivan, Patricia (2007-06-27). "South Vietnamese Gen. Nguyen Chanh Thi". Washington Post. Retrieved 2009-10-11. ၁၉၆၀ ကာလများတွင် မကြာခဏ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ၁၉၆၄-၆၆ ကာလ အာဏာသိမ်းအစိုးရအဖွဲ့တွင် အရေးပါသောရာထူးများ၌ နေရာရခြင်းကြောင့်၎င်း၊ လူသိများသည်။
ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ လေတပ်ခေါင်းဆောင်ရာထူးဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ယူသည့် ငုယင်ကောင်ကြည်နှင့် အာဏာလုရာတွင် ရှုံးနိမ့်ကာ အမေရိကန်သို့ ထွက်ပြေးရ၏။
ထီးသည် ပြင်သစ်စစ်တပ်သို့ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် စဝင်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၌ ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနားဒေသသို့ ဂျပန်တို့ ကျူးကျော်သည့်အခါ အဖမ်းခံရ၏။
လအတန်ကြာပြီးနောက် လွတ်လာသည်။
နောက် ပြင်သစ်ကို ကျောထောက်နောက်ခံပြုသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဗီယက်နမ်အမျိုးသားစစ်တပ်သို့ ဝင်သည်။
၁၉၅၅ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် ယင်းတပ်မှာ ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံစစ်တပ် ဖြစ်လာပြီး နိုင်ငံသည်လည်း ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟု အမည်ပြောင်းသည်။
နာမည်ကြီးသောင်းကျန်းသူ ဘင်ဆုယင်အဖွဲ့အား နှိပ်နင်းသည့် ၁၉၅၅ ဆိုင်ဂုံတိုက်ပွဲတွင် နောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာမည့် ငိုဒင်ဒျံလက်အောက်၌ လေထီးစစ်သားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့၏။
ဒျံမှာ ထီးအား သဘောတွေ့ကာ "ငါ့ကောင်" ဟု သုံးနှုန်းပြီး လေတပ်ကို အမိန့်ပေးစေသည်။
၁၉၆၀ ပြည့်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စစ်ဘက်ရေးရာတွင် နှောင့်ယှက်သည်ဟု အကြောင်းပြကာ ထီးက လေတပ်စစ်သားများဖြင့် ဒျံထံမှ အာဏာသိမ်းသည်။
အာဏာသိမ်းမှုမှာ အောင်မြင်လုဖြစ်ခဲ့သော်လည်း သူ့အားထောက်ခံသူများက လာမကယ်မီအထိ ဒျံက မျှော်လင့်ချက်မှားများပေးကာ အချိန်ဆွဲသောကြောင့် အာဏာသိမ်းမှု မအောင်မြင်။
ထီးက ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ပြေးပြီး ၁၉၆၃ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ၌ ဒျံအား ရာထူးမှချကာ ကွပ်သည်နောက် ထိုမှ ပြန်လာ၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၂၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၇ ကွယ်လွန်သူများ။
မောင်ချောနွယ် (၁၅ အောက်တိုဘာလ ၁၉၄၉–၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၂) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ဘဝအစောပိုင်းကာလများကို ရန်ကုန်မြို့၏အနောက်မြောက်အရပ် မိုင် ၁၆၀ ခန့်ဝေးသော ပြည်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူသည် နယ်ပိုင်ကြီး ဦးကျော်မြင့် ဖြစ်ပြီး၊ မိခင်မှာ မင်းကတော် ဒေါ်သန်းသန်းဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ မောင်ထင်ဝင်း‌ကျော် ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း(၅) ဦးအနက် သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း ဘွဲ့ရသည်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
မိသားစု ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်မြင့်မြင့်စိန် (ခေါ်) မမမြင့် နှင့်အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး သားသမီး (၃) ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၆၇-၆၈ ကာလများတွင် မောင်ချောနွယ်သည် လေးလုံးစပ်ကဗျာများကို စတင်ရေးသား၍ ရုပ်ရှင်ပဒေသာ၊ လျှို့ဝှက်သည်းဖို စသည့်မဂ္ဂဇင်းများတွင်ပေးပို့ခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၇၀ နှစ်များတွင် ကဗျာဆရာများနှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် ရန်ကုန်မြို့သို့ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ သွားရောက်ခဲ့လေသည်။
မောင်ချောနွယ် သည်မြန်မာ့မော်ဒန်ကဗျာ သို့မဟုတ် မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်ကဗျာ အရွေ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး အောင်ချိမ့်၊ ဖော်ဝေး တို့နှင့် တွဲဖက်၍ (၃) ဦးရေးသားခဲ့သော သစ်ရွက်အသေများပေါ်က ရက်စက်သော ဂီတမှာ အထူးထင်ရှားသော ကဗျာစာအုပ်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်ကဗျာရေစီးကြောင်းတွင် အရေးပါဆုံးကဗျာဆရာအဖြစ် ဝေဖန်ရေးသမားများနှင့် ကဗျာချစ်သူများက တညီတညွတ်တည်းသတ်မှတ်ခြင်းခံရသူလည်းဖြစ်သည်။
ကဗျာဆရာကြီး မောင်ချောနွယ် ကွယ်လွန်ခြင်း ၁၆ နှစ်ပြည့်အခမ်းအနား၊ Yangon Book Plaza မောင်ချောနွယ်သည် သီချင်းများကိုလည်းရေးစပ်ခဲ့ဖူးသူဖြစ်လေသည်။
၁၉၈၀ ပြည့်ဝန်းကျင်တွင် ခင်ဝမ်း၊ ကိုနေဝင်း တို့နှင့်အတူ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်သီချင်းများရေးစပ်ဖူးသည်။
ထို့နောက်တွင် နှစ်ပါးခွင်သီချင်းများကို မန္တလေး သိန်းဇော် အတွက်ရေးစပ်ပေးဖူးသည်။
၁၉၉၁၊ ၁၉၉၂ ကာလများတွင်ဇာတ်မင်းသား မိုးဝင်းအတွက် နှစ်ပါးသွားသီချင်းများ၊ စတေ့ချ်ရှိုးသီချင်းများရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
ဤကိစ္စနှင့်ပက်သက်၍ "သီချင်းကအသံထွက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတော့သူလည်းကဗျာပါပဲ။
ကဗျာမှာအသံရှိတယ်၊ သီချင်းမှာလည်းအသံရှိတယ်" ဟု အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင်ဖြေဆိုခဲ့ဖူးသည်။
မောင်ချောနွယ်သို့အင်တာဗျူး - ဟိန်းလတ်၊ လှကျော်နေ၊ မောင်သင်းခိုင် မြန်မာပြည်အနှံ့ ခရီးထွက်ပြီး ကဗျာရေးခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် မောင်ချောနွယ် ကဗျာများတွင် မြို့၊ရွာ၊ နေရာတွေ နှင့်ပတ်သက်၍ ရေးဖွဲ့ထားခဲ့ခြင်းများရှိသည်။
၎င်းတို့ထဲ၌ "ဆတ်သွား" ကဗျာနှင့် "ပြည်" ဆိုသည့် ကဗျာများမှာ ထင်ရှားသည်။
တော်လှန်သောကဗျာများကိုရေးသားရာတွင် ၁၉၆၉ ဒီဇင်ဘာလတွင် သမဂ္ဂစာပေမှ ထုတ်ဝေသော တော်လှန်ကဗျာစာအုပ်မှာရေးသားသည့် "ကြွေတာကိုက ပွင့်ခြင်းပဲ" ဆိုသည့်ကဗျာမှာ ထင်ရှားသည်။
ထို့နောက်တွင် "စက်ရုပ်လို မလှုပ်ရှားချင်ပါဘူး မုသားနိုင်ငံမှာ အပြန်တရာသေပါစေ အမှန်အတွက် တိုက်ပွဲဝင်မယ်" စသည်ဖြင့် တော်လှန်သောကဗျာများအား သူ၏လက်ရာဖြစ်သော ရေခဲပန်းနု တွင်တွေ့ရသည်။
ရေးသားခဲ့သော ကဗျာစာအုပ်များ မောင်ချောနွယ်သည် ကဗျာပုဒ်ရေ ရာပေါင်းများစွာရေးသားခဲ့ပြီး ကဗျာလုံးချင်းစာအုပ်ဆယ်အုပ်ကျော်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၎င်းတို့ထဲမှ (၁) သစ်ရွက်အသေများပေါ်က ရက်စက်သောဂီတ ကို အောင်ချိမ့်၊ ဖော်ဝေး တို့နှင့်တွဲ၍လည်းကောင်း၊ (၂) သမိုင်းဖတ်စာ ကို အောင်ချိမ့် နှင့်တွဲ၍လည်းကောင်း (၃) ရထား၊ (၄) မောင်ချောနွယ်အတု (၅) လူကြိုက်နည်းတဲ့ကောင် (၆) ညီမလေး မမမြင့် (၇) ငှက်ဆိတ်တဲ့ သစ်စည်း (၈) မောင်ချောနွယ်ဆန်သွားသောနေ့များ စသည့်ကဗျာများကို ဖန်တီးထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ခေတ်ပေါ်ကဗျာဆရာ မောင်ချောနွယ်သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
နှစ်စဉ် သူကွယ်လွန်သည့်နှစ်ပတ်လည်အဖြစ် ကဗျာဆရာများက အမှတ်တရပွဲများကျင်းပလေ့ရှိသည်။
မောင်ချောနွယ်အမှတ်တရနှင့်ပက်သက်၍ စကျင်ကျောက်သားပေါ်တွင် အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း သူ၏ ကဗျာစာသားရေးထွင်း၍ လွမ်းမောဖွယ်ရာမှတ်တိုင်အဖြစ် ပြည်မြို့ရွှေဆံတော် စေတီအနီးတွင် ထားရှိထားသည်။