kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရှိဇုခိရှိမြို့ (雫石町 ရှိဇုခိရှိ − ချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၆၇၀၄ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၂၇.၄ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၆၀၈.၈၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ယာဟဘမြို့ (矢巾町 ယာဟဘ − ချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၂၇၂၉၃ ဦး ရှိသည်။
အိမ်ထောင်စုဦးရေ ၁၀၁၃၁ စု ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၄၀၅.၄ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၆၇.၂၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ယာမဒမြို့ (山田町 ယာမဒ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၆၁၃၆ ဦး ရှိသည်။
အိမ်ထောင်စုဦးရေ ၆၆၈၈ စု ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၆၁.၄ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၂၆၂.၈၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
နိရှိဝါဂါမြို့ (西和賀町 နိရှိဝါဂါ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၅၇၄၆ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၉.၇၃ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၅၉၀.၈၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဆုမိတမြို့ (住田町 ဆုမိတ − ချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၅၇၃၃ ဦး ရှိသည်။
အိမ်ထောင်စုဦးရေ ၂၂၁၈ စု ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၃၃၄.၈၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ခုဇုမခိမြို့ (葛 巻 町 ခုဇုမခိ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၆၁၄၉ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄.၁ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၄၃၆.၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
အိုးအိမြို့ (大井町 အိုးအိ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၇၅၄၉ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၂၂၀ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၄.၄၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
နခိုင်မြို့ (中井町 နခိုင် − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၉၈၇၁ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၄၉၃ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၂၀.၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
အိုးအိဆိုမြို့ (大磯町 အိုးအိဆို − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၃၂၇၈၆ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၉၁၀ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၇.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဟယာမမြို့ (葉山町 ခရုမိုင် − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
ခါနာဂါဝါခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၃၂၃၈၅ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၉၂၀ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၇.၀၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
မာနဇုရိမြို့ (真鶴町 မာနဇုရိ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၇၉၂၆ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၁၃၀ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၇.၀၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
နိနိုမိယမြို့ (二宮町 နိနိုမိယ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၂၉၃၅၀ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၃၂၃၀ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၉.၀၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ခိုင်ဆဲမြို့ (開成町 ခိုင်ဆဲ − မချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၆၅၆၇ ဦး ရှိသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၂၅၃၀ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၆.၅၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
Deforested .နွေရာသီတွင်ကလောမြို့အနီးရှမ်းတောင်တန်းများ၌ သစ်တောများရှင်းလင်းထားသည်ကိုတွေေ့ရစဉ်။
ပြင်ဦးလွင်အနီးနားရှိ အနီးစခန်း မတ်လ ၂၀၁၁ ငလျင်ကြောတည်နေရာ ရှမ်းရိုးမ (ရှမ်းတောင်တန်းဟုလည်း သိကြသည်။
) သည် ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတစ်လျှောက် သွယ်တန်းတည်ရှိနေသည့် တောင်တန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုဒေသတစ်ခုလုံးသည် များစွာသော တောင်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး သေးငယ်သည့် လွင်ပြင်ငယ်ကလေးများသည် ထိုတောင်များကို ခြားနားထားကြသည်။
အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ လွိုင်လန်းတောင် တောင်ဖြစ်ပြီး အမြင့်မှာ ၂၆၇၃ မီတာ ရှိသည်။
Loi Leng, Myanmar အခြားသောတောင်များမှာ ၂၅၆၅ မီတာအမြင့်ရှိသည့် မွန့်လင့်ရှန်းတောင်၊ Mong Ling Shan, Myanmar ၂၅၆၅ မီတာမြင့်သည့် ဒိုင်အင်သနွန် (Doi Inthanon) နှင့် ၂၅၆၃ မီတာမြင့်သည့် လွိုင်ပန့်နာအို (Loi Pangnao) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
တောင်များအားလုံးသည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ မြင့်မားသော တောင်ထိပ်ဖျားရှိသည့် တောင်များတွင် ပါဝင်သည်။
Loi Pangnao (mountain) - Region: Shan State, Myanmar ပထဝီဝင် ရှမ်းတောင်တန်းဧရိယာသည် တောင်စဉ်တောင်တန်းများ၊ လွင်ပြင်များနှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ဟု သိကြသည့် အနည်းငယ် ညီညာသော နေရာများ ပေါင်းစပ်တည်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နီလာ၊ ပတ္တမြားနှင့် အခြားသော ကျောက်များ အဓိကထွက်ရှိရာ ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ခဲ၊ ငွေ၊ သွပ် အစရှိသည့် သတ္ထုတွင်းထွက်များလည်း ထွက်ရှိသည်။
Encyclopædia Britannica, 1988, volume 10, page 694 သမိုင်း ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်တွင် ရှမ်းတောင်တန်းသည် အဓိက အရေးပါခဲ့သည်။
ပြင်ဦးလွင်မြို့ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် မေမြို့ ဟု သိကြသည်။
) ရှမ်းတောင်တန်း၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ထားသည့် မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မီတာ ၁၀၀၀ အထက်တွင် တည်ရှိပြီး မန္တလေးမြို့မှ သွားပါက တစ်နာရီခွဲ ကြာမြင့်သည်။
ပြင်ဦးလွင်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပူပြင်းသည့် နွေရာသီကို ခိုလှုံရောင်ရှားရာ မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပြင်ဦးလွင်မြို့သည် ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ် တည်ရှိသဖြင့် အထူးကျော်ကြားသည်။
ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် ကိုလိုနီခေတ်က ဗိသုကာလက်ရာများကို မြင်တွေ့နိုင်ပေသည်။
ရှမ်းတောင်တန်းဒေသရှိ အင်းလေးကန်သည်လည်း နိုင်ငံခြားခရီးသွားများ၏ စိတ်ဝင်တစား လာရောက်လည်ပတ်ကြသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
Encyclopædia Britannica - Burma. Part 3 ရုပ်ပုံများ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ။
ကချင်တောင်တန်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းအကျဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိပြီး နက်ရှိုင်းသည့် တောများ တည်ရှိသည်။
တောင်တန်းများသည် များသောအားဖြင့် မြောက်/တောင် သွယ်တန်းနေကြသည်။
ဘမ်းပဘမ်းတောင် (Bumhpa Bum) တောင်သည် ၃၄၁၁ မီတာ (၁၁၁၉၁ ပေ) မြင့်ပြီး အမြင့်ဆုံးနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုတောင်သည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ မြင့်မားသည့် တောင်ထိပ်ရှိသည့် တောင်များတွင် ပါဝင်သည်။
Bumhpa Bum, Myanmar ပထဝီအနေအထား ကချင်တောင်တန်းသည်ဒေသသည် ၁၉၁၇၇ စတုရန်းမိုင် (၄၉၆၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။
တောင်တန်းများ ပါဝင်ပေါင်းစပ်တည်ရှိပြီး အများစုသည် မြောက် နှင့် တောင်သို့ သွယ်တန်းနေသည်။
ထို့အပြင် လွင်ပြင်များလည်း ရှိပြီး ဧရာဝတီမြစ်သို့ ဦးတည်နေသည်။
မက်ဂေါ်လီ () သည် ကိုရီးယားတို့၏ ရိုးရာယမကာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အရောင်မှာ နို့ဖျော့ရောင် (ထန်းရည်နှင့် အရောင်တူ) ဖြစ်သည်။
အနည်ထိုင်လျှင်မူ အဖြူဘက်သန်းသည်။
ပျစ်သယောင်ရှိပြီး အချိုစွက်သည့် ခါးသက်သက် စိမ်ရည်မှ ရှတတအရသာကို ခံစားနိုင်သည်။
အယ်ကိုဟောပမာဏ (၆) ရာခိုင်နှုန်းမှ (၉) ရာခိုင်နှုန်းသာ ပါဝင်သည့်အတွက် ပွဲလမ်းသဘင်သောက် ယမကာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် မက်ကောလီအား အရက်ကဲ့သို့ ချက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဝိုင်ကဲ့သို့ ပုလင်းထဲထည့်ကာ စိမ်ရည်ခံသည်။
သို့သော်လည်း တာရှည်မခံသည့်အတွက် ရောင်းတန်းဝင်စိမ်ရည်များကိုမူ ဓာတ်ကူများ၊ အရသာမှုန့်များထည့်ကာ ချက်လုပ်ကြသည်။
ဝေါဟာရ ဖြစ်လာပုံ မောကောလီ အား မက် (အကြမ်း)၊ ဂေါ်လီ (ဇကာတိုက်၊ စစ်ထား) ဟူသည့် ဝေါဟာရများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
"သောက်နိုင်ရုံစစ်ထားသည့် စိမ်ရည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
သူ၏အရောင်ကြောင့် တက်ဂျူ () (ဝိုင်အနောက်) ဟု ခေါ်ကြသည်။
တောင်သူလယ်လုပ်များအကြား အသောက်များသဖြင့် နန်ဂျူ () (လယ်သမားဝိုင်) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း ကိုရီးယား ယမကာသမိုင်းတွင် အစောဆုံးဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်မပေါ်မီ (၁) ရာစုမှ ခရစ်တော်ဖွားအပြီး (၇) ရာစုအကြား၊ သုံးပြည်ထောင်လက်ထက်ကတည်းက စခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒုံမြောင်မင်းလက်ထက်တွင် သောက်သုံးကြောင်း (၁၃) ရာစုထုတ် ဂေါ်ယောင် ကိုရီးယားစာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်ကြားတွင် အသောက်များခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ကျော်ကာလတွင် ပြည်ပမှသွင်းသည့် ယမကာများကြောင့် လူကြိုက်နည်းလာသည်။
ရိက္ခာအခက်အခဲကြောင့် အစိုးရမှလည်း ဆန်ရာရှင်ကို လျှော့ချထားသည်ကလည်း တစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေးကောင်းကျိုးအပြင် ယမကာအာနိသင်နည်းသော မက်ဂေါ်လီမှာ (၂၁) ရာစုတွင် မြို့ပြလူငယ်များအကြား ပြန်လည်ခေတ်စားလာသည်။
(၇၅၀) မီလီလီတာ ရှိသော မက်ဂေါ်လီတစ်ပုလင်းမှာ ဈေးနှုန်းအားဖြင့် ဝမ် (၁၂၀၀) ဝန်းကျင်သာ ရှိသည်။
ယခုအခါ ဓာတုဆေးမသုံးသည့် သဘာဝအတိုင်းထုတ်လုပ်သည့် မက်ဂေါ်လီများ ရလာပြီ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်ထုတ် စာရင်းအရ တောင်ကိုရီးယားတွင် မက်ဂေါ်လီချက်သည့် အသေးစားလုပ်ငန်း (၇၀၀) ခန့် ရှိသည်။
စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ခြင်း thumb|ရောင်းတန်းရှိ မက်ဂေါ်လီ ပုလင်းများ ရေနှင့်၊ အက်စပါတမီ ကဲ့သို့သော ဓာတ်ပေါင်းပစ္စည်းများထည့်ကာ တာရှည်ခံအောင် ပြုလုပ်ကြသည်။
အသီးအရသာ၊ ဂျင်ဆင်းအရသာတို့ဖြင့် ရနိုင်သည်။
သောက်သုံးခြင်း thumb|ပန်းကန်လုံးထဲထည့်ထားသည့် မက်ဂေါ်လီ ပန်းကန်လုံးတွင်ဖြစ်စေ၊ ပုလင်းထဲတွင်ဖြစ်စေ အအေးခံကာ သောက်လေ့ရှိသည်။
အချိန်အတန်ကြာထားပါက အနှစ်များအောက်တွင် ထိုင်တတ်သဖြင့် ပန်းကန်လုံးတွင်ထည့်ပါက မသောက်မီ ယောက်ဖြင့်မွှေ၍၊ ပုလင်းထဲထည့်ထားပါက မသောက်မီ အထက်အောက်လှုပ်ပေးရသည်။
ရေခဲ၊ သရက်သီး၊ နာနတ်သီးတို့နှင့်ရောကာ ကော့တေးလုပ်လေ့ ရှိသည်။
ဆိုဒါနှင့်ရောသည့် မက်ဂေါ်လီကို မက်ကဆာ ဟု ခေါ်သည်။
ပျားရည်နှင့်စပ်က ခူမက်ဂေါ်လီ ဟု အမည်ရသည်။
အသွင်တူ ယမကာများ အနည်းငယ်ပျစ်ပြီး ဆန်စေ့များ ဖယ်မထားသည့် ဒေါင်ဒေါင်ဂျူ မှာ မက်ဂေါ်လီနှင့် ဆင်တူသည်။
အီဝါဂျူ မှာ ပိုပျစ်သည့်အတွက် ဇွန်းဖြင့်စားကြသည်။
နဂရရာဇသီမာမြို့ (Nakhon Ratchasima) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အီဆန်ဒေသ၏ အဓိက မြို့ကြီးလေးမြို့မှ တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
big four of Isanဟု လူသိများကြသည်။
ကိုရတ် korat ဟုလည်း အများကခေါ်ကြသည်။
နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်နှင့် မောင်နဂရရာဇသီမာခရိုင်တို့၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။
နဂရရာဇသီမာ မက်ထရိုပိုလစ်တန်၏ အဓိကနေရာလည်းဖြစ်သည်။
ကိုရတ် ကုန်းပြင်မြင့်၏ အနောက်ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းတွင် ယခင်က လာအိုတိုင်းပြည်နှင့် ဆိုင်ယမ်တိုင်းပြည်တို့၏ နယ်နိမိတ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရာ လည်းဖြစ်သည်။
လာအိုစကားပြောကြသည့် အီဆန်တို့၏ နေရာလည်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် မြို့၏ တည်နေရာမှာ တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြို့၏ မြူနီစီပယ် ဧရိယာတွင် လူဦးရေ ၁၄၂၆၄၅ ဦး ရှိသည်။
အမည်နာမ ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များက ယနေ့ခေတ် နဂရရာဇသီမာ၏ အနောက်ဘက် ၃၂ ကီလိုမီတာ အကွာရှိ ဆန်နိုအမ် ခရိုင်တွင် သီမာ (သိမ်) နှင့် ကိုရတ်ခပူရ ဆိုသော မြို့၂မြို့ တည်ရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
ထိုအမည်များမှ နာမည်ယူထားကြခြင်းများလည်း ဖြစ်သည်။
မြို့ကို ခိုရတ် (Thai: โคราช) အဖြစ် လူသိများကြပြီး ရှေးခမာတို့၏ အတိုကောက် နာမည် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း 250px|thumbnail|left| ၁၄ ရာစုနှစ်များ မတိုင်မီက နဂရရာဇသီမာဒေသများသည် ခမာလူမျိုးတို့၏ လက်အောက်တွင် တည်ရှိသည်။
ခမာဘာသာစကားအရ Nokor Reach Seyma သို့မဟုတ် Nokor Reach Boreiနှင့် Koreach.ဟု သိကြသည်။
၁၇ ရာစုနှစ်တွင် အယုဒ္ဓယဘုရင် နရီလက်ထက်၌ ထိုဒေသအနီးတွင် မြို့သစ်တည်စေပြီး အယုဒ္ဓယ၏ အရှေ့မြောက် မျက်နှာစာအတွက် ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်စေခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ သမိုင်းများ၌ နခွန် ရတ်ချာစီမာကို အယုဒ္ဓယ၏ ဒုတိယ အဆင့်ရှိ မြို့အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြင့် အယုဒ္ဓယ ပြိုကွဲခဲ့ပြီး ဘိုရိုမကော့ဘုရင်၏ သားတော်တစ်ပါးမှ ခိုရတ်နှင့် အခြား အရှေ့ဘက်ဒေသများကို စိုးစံရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
သို့သော် သွန်ဘူရီ နိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်သူ ဘုရင်သက်ဆင်မှ သူ၏ ဗိုလ် ၂ ဦးဖြစ်သူ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်ဖြစ်သော သွန်ဒေါင်း နှင့် ဘွန်မတို့ကို သွားရောက် သိမ်းပိုက်ခိုင်းလေသည်။
မင်းသားကို ဖမ်းဆီးရမိပြီး ၁၇၆၈ တွင် ကွပ်မျက်လိုက်လေသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် သွန်ဒေါင်းမှာ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်မင်းဆက်ဖြစ်သော ရာမမင်းဆက်၏ ပထမမြောက် ရာမဘုရင်ဖြစ်လာသည်။
ခိုရတ်မြို့မှာ ၎င်း၏ နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် မဟာဗျူဟာမြောက် တည်ရှိမှုကြောင့် လာအိုနှင့် ခမာတို့၏ နယ်မြေများကို စောင့်ကြည့်ရန် တည်ရှိသည်။
နဂရရာဇသီမာ ဘူတာရုံ ရထားလမ်း ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် ဗီယင်ကျန်းဘုရင် အန်နိုဗောင်က ဆိုင်ယမ်တို့ အင်အားနည်းနေသည်ကို အခွင့်ကောင်းယူကာ ခိုရတ်မြို့ကို ရာမ ၃ ဘုရင် လက်အတွင်းမှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က လက်ထောက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ အမျိုးသမီးဖြစ်သူ လေဒီမို၏ စွမ်းဆောင်ချက်များကြောင့် မြို့လယ်ခေါင်တွင် ရုပ်တုထား၍ ဂုဏ်ပြုခံခဲ့ရသည်။
မြို့၏ အရှေ့ဘက်မြို့ရိုးဟောင်းကို ပြင်သစ်အင်ဂျင်နီယာ တစ်ဦးမှ ပုံစံရေးဆွဲ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုသူမှာ နရီဘုရင်၏ နရီမဟာရာဇာနန်းတော်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း မွန်သွန်အုပ်ချုပ်မှု ပြန်လည်ပြုပြင်ရေးတွင်လည်း နဂရရာဇသီမာမြို့မှာ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး ကဏ္ဍတွင် အရေးပါခဲ့သည်။
၁၉၀၀ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဆိုင်ယမ် တော်ဝင်နိုင်ငံ ရထားလမ်းစီမံကိန်းများအရ နဂရရာဇသီမာနှင့် ဘန်ကောက်ဆက်သွယ်သော ရထားလိုင်းအတွက် နဂရရာဇသီမာမြို့မှာ လမ်းဆုံးဘူတာ ဖြစ်လာသည်။
၁၉၃၂ ထိုင်းတော်လှန်ရေးအရ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ် ချုပ်ငြိမ်းခဲ့ရသည်။
၁၉၃၃ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှုအတွက် နဂရရာဇသီမာမြို့မှာ ဌာနချုပ်ဖြစ်လာသည်။
၁၉၆၂ မှ ၁၉၇၆ အထိ ဗီယက်နမ်စစ်အတွင်း ကိုရတ်တော်ဝင်လေကြောင်းလိုင်းဌာနချုပ်မှာ ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ်၊ အမေရိကန်လေတပ်၊ နယူးဇီလန် တော်ဝင်လေတပ်များ ဆင်းသက်ရာ နေရာဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၀ နှင့် ၁၉၉၀ အစောပိုင်းကာလများအတွင်း လေဆိပ်မှာ အရပ်ဘက်လေဆိပ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် နဂရရာဇသီမာလေဆိပ် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၃ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆိုးရွားဆုံး ဟိုတယ်မတော်တဆမှုဖြစ်သည့် တော်ဝင် ပလာဇာ ဟိုတယ် ပြိုကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၃၇ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။
ရာသီဥတု နဂရရာဇသီမာဒေသတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ရာသီ ၃ ခုရှိသည်။
နွေရာသီမှာ ဖေဖော်ဝါရီလမှ မေလအထိ၊ မိုးရာသီမှာ မေလမှ အောက်တိုဘာလအထိ၊ ဆောင်းရာသီမှာ အောက်တိုဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီတွင် ကိုရတ်ဒေသ၏ အနိမ့်ဆုံး အပူချိန်မှာ နှင့် ကျေးလက်ဒေသတွင် အထိ ကျဆင်းတတ်သည်။
စီးပွားရေး နဂရရာဇသီမာဒေသ၏ စီးပွားရေးမှာ အစဉ်အလာအရ စိုက်ပျိုးရေးပေါ်တွင် မှီခိုနေသည်။
အီဆန်ဒေသ၏ စပါး၊အုံး (tapioca)နှင့် သကြားထုတ်လုပ်ရာ အဓိကနေရာဖြစ်သည်။
အီဆန်ဒေသသည် ၎င်းကုန်စည်များအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ထုတ်ကုန်အပိုင်းတွင် တစ်ဝက်မျှအထိ ထုတ်လုပ်ရာဒေသဖြစ်သည်။
ထိုထုတ်ကုန် ၃ မျိုးသည် အီဆန်ဒေသတွင်း ၇၀၀၀၀၀ မိသားစုကို အလုပ်အကိုင် အခင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။
ထို့အပြင် နခွန် ရတ်ချာစီမာမှာ Seagate Technology၏ disk drives ထုတ်လုပ်ရာ ၂ မြို့မှ တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ထိုလုပ်ငန်းသည် နခွန် ရတ်ချာစီမာ၌ အလုပ်သမားပေါင်း ၁၂၁၀၀ကို အလုပ်အကိုင်ပေးနိုင်သည်။
လက်လီ ရောင်းဝယ်ရေး နခွန် ရတ်ချာစီမာမှာ အီဆန်ဒေသ အတွက်သာမက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် လာအိုနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အတွက်ပါ စီးပွားရေး အချက်အချာ နေရာ ဖြစ်လာသည်။
ဘန်ကောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ကုန်တိုက် ၃ ခုလုံးမှာ မြို့၏ ဈေးအကြီးဆုံး ဆိုင်များတွင် ရင်းနှီးမြှပ်နှံထားသည်။
၂၀၁၇ နောက်ပိုင်းတွင် စတုရန်းမီတာ ၁ သန်းရှိသော လက်လီအရောင်းနေရာကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ပို့ဆောင် ဆက်သွယ်ရေး 250px|thumbnail|left| လေကြောင်း နဂရရာဇသီမာလေဆိပ်သည် မြို့၏ အရှေ့ဘက် ၂၆ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
လက်ရှိ အချိန်တွင် ဘန်ကောက်-ဒွန်မောင်းနှင့် ချင်းမိုင်သို့ လေကြောင်းခရီးစဉ်များ ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ခရာဘီနှင့် ဟတ်ယိုင်သို့ ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်၊ ဆိုးလ်-အင်ချွန်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ မြို့ တစ်ခုခုသို့ နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်အဖြစ် တိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
ရထားလမ်း နခွန် ရတ်ချာစီမာမြို့သည် အရှေ့မြောက်ပိုင်း ရထားလမ်းပိုင်းဖြစ်သော ဘန်ကောက်နှင့် အုဘွန် ရတ်ချသနီမြို့နှင့် နွိုင်ခိုင်မြို့ တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော ရထားလမ်းပိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
မြို့တွင် အဓိက ဘူတာရုံ နှစ်ရုံရှိသည်။
မွတ်ခမွန်ထရီလမ်းပေါတွင် နဂရရာဇသီမာ ဘူတာရုံနှင့် ဝက်အာရာစရစ်လမ်းပေါ်တွင် သနွန်ချီရလမ်းဆုံ ဘူတာရုံတို့ တည်ရှိသည်။
နဂရရာဇသီမာ ဘူတာရုံမှာ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ကပင် ခိုရတ် ဘူတာရုံအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ချူလာလောင်ကွန်းဘုရင်မှ ဘန်ကောက်မှ နဂရရာဇသီမာ လမ်းကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ထိုဘူတာရုံမှာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အုဘွန် ရတ်ချသနီမြို့ရှိ သချန် ဘူတာရုံ မဖွင့်မီ အထိ နှစ်ပေါင်း ၂၀ မက ရထားလမ်းဆုံး ဘူတာဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ခိုရတ် ဘူတာရုံမှ နဂရရာဇသီမာ ဘူတာရုံအဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗုံးထိမှန်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မူလ သစ်သားဆောင် နေရာတွင် အသစ်ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ၆၀ ကီလိုမီတာ အရှည်ရှိသော ကိုရတ်-ခွန်ခမ် ၂ လမ်းသွား မီးရထားလမ်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကားလမ်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဓိက အဝေးပြေးလမ်းမ လေးခုမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သော ထိုင်းအဝေးပြေးလမ်းမ၂ သည် နဂရရာဇသီမာမြို့ အနီးက ဖြတ်သွားသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဘန်ကောက်မြို့နှင့် နဂရရာဇသီမာမြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ပေးမည့် ကားလမ်းမတစ်ခုကို ဖောက်လုပ်နေပြီး ၂၅၀ ကီလိုမီတာခရီးကို ၂ နာရီအထိ လျော့ချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ကိုရတ်မြို့လယ်ရှိ လေဒီမို၏ ရုပ်တု တက္ကသိုလ်များ နဂရရာဇသီမာမြို့ ဧရိယာအတွင်း တက္ကသိုလ် ၄ ခုရှိသည်။
ဆူရနရီ နည်းပညာတက္ကသိုလ် နဂရရာဇသီမာ ရာဂျာဘတ် တက္ကသိုလ် ရာဇမင်္ဂလ အီဆန် နည်းပညာတက္ကသိုလ် ဗွန်ချဗာလစ်ခူ တက္ကသိုလ် ကျောင်းများ နဂရရာဇသီမာ စိန့်မေရီ ကောလိပ် ဆူရာသမ် ပီတစ်ကျောင်း ရတ်ချ်ဆီမာကျောင်း ဆူရာနရီ ဝတ်သရကျောင်း အမှတ် (၂) ဆူရနရီ နဂရရာဇသီမာကျောင်း ဘွန်ဝပ်သနာကျောင်း စိန့်မေရီ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးကောလိပ် နဂရရာဇသီမာ Assumptionကျောင်း မာရီ ဗစ်သရကျောင်း-နဂရရာဇသီမာ ဆာရာဆတ် ဝီတေ့ နဂရရာဇသီမာ ကိုရတ်ပစ်တရာခွန် နဂရရာဇသီမာကျောင်း နိုင်ငံတကာကျောင်းများ အန်ဂလို စင်ကာပူ နိုင်ငံတကာကျောင်း (ကိုရတ် နယ်မြေ) ဆေးရုံများ ဘန်ကောက် - ရတ်ချစီမာ ဆေးရုံ Fort Suranaree Hospital Saint Mary's Hospital Korat Memorial Hospital Bangkok-Ratchasima Hospital Po-Pat Hospital Po-Pat 2 Hospital Maharat Nakhon Ratchasima Hospital The Golden Gate Hospital အားကစား 250px| နှစ် (၈၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အားကစားကွင်း နှစ် (၈၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အားကစားကွင်းမှာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ သက်တော်၈၀ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အားကစား အဆောက်အဦးများတွင် အဓိက အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၂၀၀၇ နဂရရာဇသီမာပွဲတော်အတွက် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဘုရင်ကြီး ဘူမိဗလအတုလျတေဇ၏ နှစ် ၈၀ ပြည့် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမည်ပေးခဲ့သည်။
ထိုကွင်းမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမတန်း ဘောလုံးလိဂ်ဖြစ်သော ထိုင်း ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နေသည့် နဂရရာဇသီမာ ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းအဖြစ်လည်း အသုံးပြုသည်။
ထိုကွင်းမှာ ပရိသတ် ၂၄၆၄၁ ဝင်ဆံ့သည်။
ထိုင်း ဘောလီဘော လိဂ်၏ လေးထပ်ကွမ်း ချန်ပီယံဖြစ်သော Nakhon Ratchasima the Mall နှင့် ထိုင်း အမျိုးသမီး ဘောလီဘောလိဂ်၏ သုံးထပ်ကွမ်း ချန်ပီယံ Nakhon Ratchasima the Mallတို့မှာ နဂရရာဇသီမာမြို့မှ ဖြစ်သည်။
မီဒီယာ ကဏ္ဍ နဂရရာဇသီမာမြို့၏ နေ့စဉ်သတင်းစာမှာ ကိုရတ်နေ့စဉ် ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်စာဖြင့် ရေးသားထုတ်ဝေသော ကိုရတ်ပို့စ်မှာ တစ်လတစ်ခါ ထုတ်ဝေသည်။
ကိုရတ်ပို့စ်မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝက်ဆိုဒ်နှင့် လူမုကွန်ယက် စာမျက်နှာ ရှိပြီး ပွဲများ၊ အစားအသောက်များ၊ အားကစားနှင့် ဒေသတွင်း ဝန်ဆောင်မှုများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိသည်။
"Expats in Korat / Nakhon Ratchasima"သည် လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် လွန်စွာ စည်ကားလှသော အဖွဲ့ဖြစ်ကာ နဂရရာဇသီမာ၏ နေ့စဉ်ဘဝများနှင့် ပက်သက်၍ ဆွေးနွေးလေ့ ရှိကြသည်။
ခဲကြယ် ဆိုသည်မှာ အခြားသောကြယ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ခဲနှင့် bismuth ပေါများပြီး သတ္တုဓာတ်နည်းပါးသည့် ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
400px|၁၈၈၂ခုနှစ်က တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် တော်ဝင်နန်းတော်ဝင်းအတွင်းရှိ ကျကရီမဟာပြာသာဒ် တော်ဝင်နန်းတော် (Grand Palace) ()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တွင် တည်ရှိသော အဆောက်အဦးများဖြစ်သည်။
ထိုနေရာမှာ ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ဘုရင်မင်းဆက်ဖြစ်သော ရာမမင်းဆက်တို့ စိုးစံရာ တော်ဝင်နန်းတော်ဖြစ်သည်။
၁၇၈၂ခုနှစ်ကပင် စိုးစံခဲ့ကြသည်မှာ ယနေ့တိုင်ဖြစ်သည်။
ရာမဘုရင်၉ဖြစ်သော ဘူမိဗလအတုလျတေဇသည် အစ်ကိုတော် ရာမဘုရင်၈ နတ်ရွာစံပြီးနောက် ဒူဆစ်နန်းတော်အတွင်းရှိ ချီသရာလဒါနန်းတော်သို့ ပြောင်းကာ စံတော်မူခဲ့ပြီး သားတော်ဘုရင် ဝသိလာလောင်ကွန်းသည်လည်း ဒူဆစ်နန်းတော်အတွင်းရှိ အဖွန်ဆသန်နန်းတော်တွင် စံတော်မူသည်။
သို့သော် တော်ဝင်နန်းတော်ကို တော်ဝင် အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများအတွက် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။
ဤနန်းတော်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြား ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ရာ အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။
နန်းတော်ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ၁၇၈၂ခုနှစ် မေလ၆ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ချက္ကရီမင်းဆက်၏ တည်ထောင်သူဘုရင် ချူလာလော့ (ရာမ ၁)မှ မြို့တော်ကို သွန်ဘူရီမြို့မှ ဘန်ကောက်မြို့သို့ ပြောင်းစဉ် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ဆက်ခံသော ရာမဘုရင်များ၏ စိုးစံမှုများအတွင်း နောက်ထပ် အဆောက်အဦးများစွာကို ထပ်မံဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ရာမ၅ဘုရင် ချူလာလောင်ကွန်းလက်ထက်တွင် ဖြစ်သည်။
၁၉၂၅ခုနှစ်တွင် ဘုရင်၊တော်ဝင်မိသားစုနှင့် အစိုးရအနေဖြင့် တော်ဝင်နန်းတော်တွင် အမြဲတမ်း မနေကြတော့ဘဲ အခြား နန်းတော်များသို့ ပြောင်းကာ စိုးစံခဲ့သည်။
၁၉၃၂ခုနှစ်တွင် သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ် တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် အစိုးရ ရုံးဌာနများအားလုံး တော်ဝင်နန်းတော်မှ အခြားနေရာများသို့ ပြောင်းခဲ့ကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် နန်းတော်မှာ ထောင့်မှန်စတုဂံပုံဖြစ်ကာ ကျယ်ဝန်းပြီး မြို့ရိုးဖြင့် ကာရံထားသည်။
ကျောက်ဖယားမြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိပြီး ယနေ့ခေတ် ဖရာနခွန် ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်ဘက်တွင် စနာလောင်လမ်းနှင့် နဖရာလန်လမ်း၊ အနောက်ဘက်တွင် မဟာရာဇာလမ်း၊အရှေ့ဘက်တွင် စနိုင်ချန်လမ်း၊တောင်ဘက်တွင် ထိုင်းဝမ်လမ်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
နန်းတော်မှာ အဆောက်အဦးကြီး တစ်ခုထဲဖြင့် မဟုတ်ဘဲ အဆောက်အဦးပေါင်းများစွာဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။
အဆောင်များ၊ ခန်းမများ၊ ဥယျာဉ်များ တည်ရှိသည်။
နန်းတော်ကို အပိုင်းပေါင်းများစွာ ခွဲခြားထားသည်။
မြဘုရား အပြင်ပိုင်း (အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ) အလယ်ပိုင်း (ဖရာမဟာ မွန်သီယတ် အဆေက်အဦးများ) အတွင်းပိုင်းနှင့် ဆီဝလိုင် ဥယျာဉ် တို့ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် တော်ဝင်နန်းတော်မှာ အများပြည်သူအတွက် ပြတိုက်အဖြစ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖွင့်လှစ်ထား သကဲ့သို့ တော်ဝင် ရုံးများမှာ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း တော်ဝင်နန်းတော် တည်ဆောက်ခြင်းကို ၁၇၈၂ခုနှစ် မေလ ၆ရက်နေ့တွင် ဘုရင် ချူလာလော့၏ အမိန့်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သွန်ဘူရီဘုရင် တက်ဆင်လက်ထက် ပုန်ကန်မှုများဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ဗိုလ်မှူး ချူလာလော့မှာ ကမ္ဘောဒီးယားတိုင်းပြည်သို့ စစ်ချီတက်နေချိန်ဖြစ်သည်။
ဆိုင်ယမ်တို့၏ မြို့တော် ပုန်ကန်ခံနေရကြောင်း ကြားလျှင် ချက်ချင်း မြို့တော်သို့ပြန်လာကာ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဘုရင်တက်စင်ကို ကွပ်မျက်ကာ မိမိကိုယ်တိုင် ဘုရင်အဖြစ် ကြေညာပြီး ချက္ကရီမင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Nidhi Eoseewong. (1986). Thai politics in the reign of the King of Thon Buri. Bangkok : Arts & Culture Publishing House. pp. 575.ထို့အပြင် မြို့တော်ကိုလည်း သွန်ဘူရီမှ ပြောင်းရန် ကြံရွယ်တော်မူခဲ့သည်။
ဘန်ကောက်မြို့ရှိ နန်းတော်အသစ်မှာ ထောင့်မှန် စတုဂံပုံဖြစ်သည်။
ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ပြဿနာကြောင့် နန်းတော်ကို မူလက သစ်သားများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သစ်သားအကာများဖြင့်ပင် ကာထားသည်။
၁၇၈၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ရက်နေ့တွင် သွန်ဘူရီမှ ကျောက်ဖယားမြစ်ကိုဖြတ်၍ နန်းတော်အသစ်သို့ ထွက်တော်မူလေသည်။
၃ရက်အကြာ ၁၃ရက်နေ့တွင် ဘိသိက်ခံတော်မူပြီး ရက်သာကိုဆင်တိုင်းပြည်၏ ပထမဆုံးမင်းအဖြစ် ခံယူတော်မူသည်။
နှစ် အနည်းငယ်အကြာတွင် သစ်သားများကို အစားထိုးခြင်း၊မြို့ရိုးများ၊ ခံတပ်များ၊ တံခါးပေါက်များ၊ ပုလ္လင် ခန်းမများ၊ တော်ဝင် ခန်းမဆောင်များ ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုအထဲတွင် မြဘုရား စံကျောင်းတော် တည်ဆောက်ခြင်းလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
နန်းတော် ပြုပြင်ရေးအတွက် ကုန်ပစ္စည်းများ ရှာဖွေရန် ရာမ၁ဘုရင်သည် မြန်မာတို့ကြောင့်လပျက်စီးခဲ့ရသော အယုဒ္ဓယ မြို့တော်ဟောင်းသို့ သူ၏ လူများကို စေလွှတ်တော်မူခဲ့သည်။
မြို့တော်ဟောင်းရှိ အဆောင်များ၊နံရံများကို ဖျက်သိမ်းကာ ရသမျှ အုတ်များကို ယူခဲ့ကြသည်။
စေတီများကိုတော့ ထားခဲ့ကြသည်။
ထိုမှ ရရှိသော အုတ်များဖြင့် ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သည်။
အပြီးသတ် တည်ဆောက်မှုပြီးနောက် ၁၇၈၅ခုနှစ်တွင် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာဖြင့် နန်းသိမ်းပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။
တော်ဝင်နန်းတော်၏ ပုံစံမှာ အယုဒ္ဓယနန်းတော်၏ တည်ဆောက်မှုအတိုင်း အတုယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
နန်းတော်နှစ်ခုလုံးမှာ မြစ်ကမ်းဘေးတွင် ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
တော်ဝင်နန်းတော်၏ မြောက်ဘက်တွင် သွန်ဖရာမန် (စနမ်လောင်)ဟုခေါ်သော ရင်ပြင်ကျယ် တစ်ခုရှိသည်။
တော်ဝင်အခမ်းအနားများနှင့် ချီတက်ပွဲများအတွက် အသုံးပြုသော ရင်ပြင်ဖြစ်သည်။
ထိုအတိုင်းပင် အယုဒ္ဓယမြို့ဟောင်း၌ ရှိခဲ့သည်။
300px|၁၈၈၀ခုနှစ်များဆီက တော်ဝင်နန်းတော် တော်ဝင်နန်းတော်ကို အဓိကအားဖြင့် အပိုင်းလေးပိုင်း ပိုင်းထားသည်။
၎င်းတို့ကို များစွာသော နံရံများနှင့် ဂိတ်များက ပိုင်းခြားထားသည်။
အပြင်ပိုင်း အလယ်ပိုင်း အတွင်းပိုင်း မြဘုရားအပိုင်း တို့ဖြစ်သည်။
အပိုင်းအားလုံး၏ လုပ်ငန်းများကို ဓလေ့များနှင့် ဥပဒေများဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။
အပြင်ပိုင်းမှာ နန်းတော်၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
တော်ဝင်ရုံးများနှင့် ယခင်က ဝန်ကြီးဌာနရုံးများအတွင်း ဖြစ်သည်။
အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် မြဘုရားနှင့် စံကျောင်းတော်တည်ရှိသည်။
Toအလယ်ပိုင်းမှာ ဘုရင်၏ ပုလ္လင်ခန်းမတည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်အစွန်းပိုင်းရှိ အလယ်ပိုင်းမှာ ဘုရင်၏ မိဖုရားများနေထိုင်ရာ အမျိုးသမီး သီးသန့်အဆောင်ဖြစ်သည်။
ရာမ၂ဘုရင်လက်ထက်တွင် နန်းတော်ကို တောင်ဘက်သို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
ဤသို့တိုးချဲ့ခြင်းဖြင့် နန်းတော်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ မှ သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
အသစ်တိုးချဲ့ထားမှုများနှင့် သင့်လျော်အောင် မြို့ရိုး၊ တံခါး အသစ်များပါ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
အယုဒ္ဓယနန်းတော်အတိုင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ရာမ၄ဘုရင်လက်ထက်တွင် Phra Boromma Maha Ratcha Wang သို့မဟုတ် 'Grand Palace' အဖြစ် တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းများတွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဤပြောင်းလဲမှုကို ၁၈၅၁ခုနှစ်တွင် ဥပရာဇာ တင်မြှောက်ခြင်းတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၎င်းနာမည်ကို ဥပရာဇာ၏ နန်းတော်ဖြစ်သောFront Palace|အရှေ့နန်းတော်သို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုနန်းတော်ကို Phra Bovorn Ratcha Wang () သို့မဟုတ် 'glorious' (; Bovorn)ဟု ခေါ်တွင်သည်။
พระบรมมหาราชวัง at the Thai Wikipedia (Thai). သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ်တစ်လျောက်လုံး ၁၇၈၂ခုနှစ်မှ ၁၉၃၂ခုနှစ်အတွင်း နန်းတော်မှာ နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘုရင်၏ စံမြန်းရာနေရာဖြစ်၍ အစိုးရ၏ ရုံးစိုက်ရာနေရာလည်းဖြစ်ကာ အစောင့်များ၊ ကျွန်များ၊ မောင်းမမိဿံ မိဖုရားများ၊ မင်းညီမင်းသားများ၊ ဝန်ကြီးများ စသည့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော လူများဖြင့် ပြည့်နေခဲ့သည်။
၁၉၂၀နှစ်များတွင် အခြားနေရာများ၌ ဘုရင်အတွက် နန်းတော်အသစ်များ ထပ်မံ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုအထဲတွင် ပို၍ ခေတ်မီလာသော ဒူဆစ်နန်းတော်လည်းပါဝင်သည်။
၎င်းကို ၁၉၀၃ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖရာထိုင်း နန်းတော်ကို ၁၉၀၉ခုနှစ်တွင် တညဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ဆောက်လုပ်ခြင်းများက တော်ဝင်နန်းတော်ကို အဓိကကျသော နန်းတော်အဖြစ် ပို၍ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။
၁၉၂၅ခုနှစ်တွင် နန်းတော်မှ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းခြင်းများ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
ဆိုင်ယမ်တိုင်းပြည်၏ ဗဟိုအာဏာ ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ တိုးပွားလာပြီး နောက်ဆုံးတွင် နန်းတော်ပြင်ပသို့ ပြောင်းခဲ့ကြသည်။
သို့သော် တော်ဝင်နန်းတော်မှာ နိုင်ငံတော်နှင့် တော်ဝင်အခမ်းအနားများ ကျင်းပရာ တရားဝင်နန်းတော်အဖြစ် ကျန်ရှိခဲ့ပေသေးသည်။
သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ်မှာ ၁၉၃၂တော်လှန်ရေးတွက် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် တော်ဝင်နန်းတော်မှာ ဘုရင်များ၏ တော်ဝင်အခမ်းအနားများ ကျင်းပရာနေရာဖြစ်သကဲ့သို့ နန်းတော်၏ တချို့နေရာများမှာ နိုင်ငံခြား ခရီးသွားများအား ဆွဲဆောင်ရန် အဓိကနေရာဖြစ်သည်။
မြဘုရား မြဘုရား မှာ တော်ဝင်နန်းတော်အတွင်း တည်ရှိသည်။
ဆူခိုထိုင်းနှင့် အုဒ္ဓယ ခေတ်ကာလများကကဲ့သို့ပင် ဘုရားကျောင်းဝင်းမှာ လူများနေထိုင်ရာနေရာနှင့် ပိုင်းခြားထားသည်။
ဘုရားကို လေးဖက်လေးတန် တံတိုင်းများ ကာရံထားသည်။
Wat|ဝပ်ဝပ်ဖရာခေါ် ဘုရားဝင်းမြေပုံ အပြင်ပိုင်း thumb| တော်ဝင်နန်းတော်၏ အပြင်ပိုင်း သည် နန်းတော်၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
မြဘုရားမှာ ဘယ်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး များစွာသော အများပြည်သူဆိုင်ရာအဆောက်အဦးများမှာ ညာဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုထဲတွင် တော်ဝင်နန်းတော်၏ သတင်းအချက်အလက်စင်တာနှင့် ဌာနချုပ်အပြင် တော်ဝင်အိမ်တော်များထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့လည်း တည်ရှိသည်။