kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆေးဖက်ပစ္စည်းများကို အပင်များမှသာမက တွင်းထွက် ပစ္စည်းနှင့် တိရစ္ဆာန်လောကမှလည်း ရနိုင်ပေသည်။
ယခုခေတ် ဆေးဆရာများ အသုံးပြုလျက်ရှိသော ဆေးဖက်ပစ္စည်းပေါင်းမှာ တစ်သိန်းမကရှိရာ၊ အကျိုးသက်ရောက်ပုံကိုလိုက်၍ ဝမ်းသွား ဆေး၊ ကိုယ်ပူကျဆေး၊ အပုပ်နိုင်ဆေး၊ ပိုးမျိုးဖျက်ဆေး၊ အချုပ် သတ္တိ၊ မေ့ဆေး၊ ထုံဆေး စသည်ဖြင့် အမျိုးအစားအမျိုးမျိုးခွဲ ခြားထားသည်။
နာကျင်ခြင်းကို သက်သာစေ၍၊ ခေါင်းကိုက် ဆေးအဖြစ် ကျော်ကြားသည့်အက်စပီရင်ဆေးမှာ အနာသက်သာ ဆေးစာရင်းတွင်ပါဝင်၍၊ အဖျားတားဆေးအဖြစ်နှင့်လည်း အသုံးပြုကြ၏။
ကိုကင်းမှာ ထိုင်းဆေးမျိုးတွင်ပါဝင်၍၊ ကလိုရို ဖောင်းမှာ မေ့ဆေး ထုံဆေးမျိုးတွင်ပါဝင်၍၊ ကလိုရိုဖောင်းမှာ မေ့ဆေး ထုံဆေးစသည်ဖြင့် အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးခွဲခြားထား သည်။
နာကျင်ခြင်းကို သက်သာစေ၍၊ ခေါင်းကိုက်ဆေးအဖြစ် ကျော်ကြားသည့် အက်စပီရင်ဆေးမှာ အနာသက်သာဆေးစာရင်း တွင်ပါဝင်၍၊ အဖျားတားဆေးအဖြစ်နှင့်လည်း အသုံးပြုကြ၏။
ကိုကင်းမှာ ထိုင်းဆေးမျိုးတွင် ကလိုရိုဖောင်းမှာ မေ့ဆေး ထုံဆေးမျိုးဖြစ်၏။
အရက်နှင် စတြစ်ကနင်းခေါ် ဆေးတို့မှာ အားကြွဆေးမျိုးတွင်ပါဝင်၏။
အက်ဒရီနယ်လင်ခေါ် ဆေးမှာ အလွန်ကောင်းသော သွေးတိတ်ဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်၍၊ ထိုဆေးကို နွား၏ကျောက်ကပ် အထက်ဖက်ရှိ အကျိတ်အိတ်မှ ထုတ်ယူရရှိ လေသည်။
သိပ္ပံပညာ ထွန်းကားလာသောအခါ၊ သိပ္ပံပညာရှင်များ သည် ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာမှ ဆေးဖက်ဝင်သော ပစ္စည်း အများကို ဖော်ထုတ်နိုင်လာကြသည်။
ရောဂါပိုးသတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြသော ကာဗောလစ်အက်ဆစ်မှာ ကျောက်မီးသွေးမှ ရရှိခြင်းဖြစ်၍၊ ယခုအခါ အများသုံးလျက်ရှိသော ကာဗောလစ်ဆပ်ပြာသည် ထိုအက်ဆစ်ဖြင့် ချက်လုပ်ထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဖီနောသဲလင်း အက်ဆစ်တန်နီလိုက်နှင့် တကွ အခြားဆေးဖက်ပေါင်းများစွာကိုလည်း ကျောက်မီးသွေး ကတ္တရာမှ ရနိုင်ပေသေးသည်။
ယခုအခါ ခေတ်မီလျင်မြန်သော လမ်းပန်းခရီးအဆက် အသွယ်များ ရှိနေပြီဖြစ်၍၊ ဆေးဖက်ပစ္စည်းများကို ရှာဖွေဝယ် ယူရသည့်အလုပ်မှာ မခက်ခဲတော့ချေ။
ရှေးကမူ သွားရေးလာ ရေး ခက်ခဲမှုကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ ဆေးဖက်ပစ္စည်းများ ရောင်း ချသောဌာနများ ရှားပါးမှုကြောင့်တစ်ကြောင်း ဆေးဆရာနှင့် တကွ ဘယဆေး လုပ်ငန်းသမားတို့သည် တောတောင်အထပ် ထပ်နှင့် ရေမြေရပ်ခြားဒေသများသို့ တစ်ပင်တပန်းသွားလာ၍ ဆေးဖက်ဝင်သည့် သစ်မြစ်သစ်ဖုသစ်ဥသစ်ခေါက်တို့ကို ရှာဖွေ ကြရလေသည်။
ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် အရေးကြီးသော ဆေးဖက်ပစ္စည်းသစ် များကို အတော်အတန်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့်အနက် အထူးသဖြင့် ဆာလဖိုနမိုက်ခေါ် ဆာလဖာဆေးစုကို တွေ့ရှိရခြင်းမှာ အရေး အကြီးဆုံးဖြစ်၏။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ကြီးအတွင်းက ကွီနိုင်ကို လိုသလောက်မရနိုင်ခဲ့သဖြင့် ဓာတု ဗေဒနည်းဖြင့် ဆေးတစ်မျိုးကို အစားထိုးဖော်စပ်ရန် ကြိုးစား ခဲ့ရာမှ မက်ပါကရင်ခေါ်ဆေးတမျိုးပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပေသည်။
ဤဆေးကို ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှသိပ္ပံပါရဂူများက စတင် တွေ့ရှိအသုံးချခဲ့ကြ၏။
မက်ပါကရင်သည် ငှက်ဖျားရောဂါကို ကာကွယ်ရာ၌ ကွီနိုင်ထက်ပင် သုံးဆခန့်ပို၍အာနိသင်ရှိသည်။
မက်ပါကရင်နှင့်အတူပေါ်သော အလွန်ကောင်းသည့်ပိုးသတ်ဆေး တစ်မျိုးမှာ ဒီ၊ ဒီ၊ တီ (ဒိုင်ကလိုရို ဒိုင်ဖိနိုင် ထရိုင် ကလိုရို အက်သိန်း)ခေါ် ဆေးဖြစ်၏။
ငှက်ဖျားရောဂါအတွက် ကွီနိုင်နှင့် မက်ပါကရင်တို့ထက် သာလွန်ကောင်းမွန်သော ဆေးကို ရှာကြံ ပြန်ရာ၊ ဒေါက်တာကတ်၊ ဒေါက်တာဒေဗီနှင့် မစ္စတာရို့တို့သည် ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ပယ်လျူဒရင်ကိုတွေ့ရှိကြပြန်သည်။
လူသိများသော အခြားဆေးတစ်မျိုးမှာ အမ်၊ ဘီဆေးများ ဖြစ်၍၊ အမ်၊ ဘီ ဟူသော စကားမှာ မေယာနှင့် ဗေကာဟူ သောအမည်ကို အတိုကောက်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဆာလဖို နမိုက်ဆေးမျိုးတွင် ကမ္ဘာကျော် အမ်၊ ဘီ ၆၉၃ မှာတန်ခိုးအာနိ သင် အထူးကဲဆုံးနှင့် လူသုံးအများဆုံးဖြစ်၏။
ဤဆေးမှာ သာမန်အဖျား ရောဂါမှစ၍ တိုက်ဖွိုက်အူရောင်ဖျားရောဂါ အထိ ရေလဲအမျိုးမျိုးနှင့် အသုံးပြုနိုင်သည်။
အမ်၊ ဘီ ၇၆ဝ မှာ အနာစိမ်းများ မယဉ်းစေရန်နှင့် အဆိပ်အတောက်မဖြစ်စေရန် ကာကွယ်ရာ၌ အသုံးဝင်သည်။
ဂိုနိုညောင်းကျ ခေါ် ညောင်းကျ ရောဂါ၊ နျူမိုးနီးယားခေါ် အဆုတ်ရောင်နာရောဂါ စသည်တို့ အတွက် အခြား အမ်၊ ဘီ ဆေးစွမ်းကောင်းများလည်း ရှိသေး သည်။
သိပ္ပံပညာတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အမျိုးမျိုးသော ရောဂါတို့အတွက် ထူးကဲသောဆေးနှင့် ဆေးဖက်ပစ္စည်းများကို တစ်ဖြည်းဖြည်း ထပ်မံရှာဖွေ တွေ့ရှိနိုင်စရာအကြောင်း ရှိပေ သည်။
နေအိမ်တိုက်တာအဆောက်အအုံများကို ဆေးသုတ်ခြင်း၊ အရောင်ခြယ်ခြင်းမှာ လှပတင့်တယ်ရန်အတွက်သာမဟုတ်၊ ပျက်စီးယိုယွင်းလွယ်ခြင်းမှလည်း ကာကွယ်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။
သစ်ထည်၊ သံထည်စသည့် ပစ္စည်းတို့မှာ ဤကဲ့သို့ဆေးသုတ်၍ ကာကွယ်ထားခြင်းမရှိလျှင် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် ဆွေးမြေ့ ပျက်စီး လွယ်လေသည်။
ထို့ပြင် ဆေးသုတ်ထားခြင်းဖြင့် နေအိမ် အဆောက်အအုံမှာ အလင်းရောင်ပိုမိုရရှိကာ စိတ်ကြည် နူးဖွယ် ရာဖြစ်စေသည်။
သင်္ဘောဆေးဟုခေါ်သော သုတ်ဆေးမှာ သံချေးမတက်စေ သောဆေး၊ မီးခံဆေးစသည်ဖြင့် အမျိုးများပြားသည်။
အချို့ သင်္ဘောကြီးတို့ဝမ်းများနှင့် ဧရာများတွင် ရေညိ|နှင့် ပိုးစသည် တို့မတွယ်ကပ် မပေါက်ရောက်နိုင်အောင်သုတ်ရသော ဆေးများ လည်းရှိလေသည်။
ထိုအရောင်ဆေးများတွင် ဆီဆေး၊ ရေဆေး ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။
ဆီဆေးမှာ ပိုက်ဆံဆီ၊ အရပ် ခေါ် ငါးကြေး ဆီ၊ တာရပင်ဆီစသည့် ဆီများဖြင့် ဖော်စပ်ရ၍၊ ရေဆေးမှာ ရေဖြင့်ဖော်စပ်ပြီးသုတ်ရလေသည်။
ဆေးမှုန့်ကလေးများ၏ အရောင်အလိုက် အရောင်အမျိုး မျိုးဖော်စပ်ရရှိသည်။
ထိုအရောင်ဆေးမှုန့်ကလေးများမှာ သတ္တု အမျိုးမျိုး၊ အရိုး၊ မြေကြီးအအစားစား စသည်တို့ကို နုလှစွာ သော အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ဆန်ခါနှင့် စစ်ချထားခြင်းဖြစ်၍၊ အချို့ မှာ ဓာတုဗေဒနည်းအရ ဖော်စပ်ထားသော အရောင်ဆေးမှုန့်များ ဖြစ်လေသည်။
ဆေးအဖြူရောင်အတွက် ခဲဖြူ သို့မဟုတ် သွပ် အောက်ဆိုက် ဓာတ်သတ္တုများဖြင့် ပြုလုပ်၍၊ အနက်ရောင်ကို ကျပ်ခိုး၊ ခဲပုပ်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ရလေသည်။
အဝါရောင်ကို လက်ကရိုမိတ်နှင့် မြေဝါဆေးမြေတမျိုးမှ ရရှိလေသည်။
အစိမ်း ရောင်ကို ကရုမ်ခေါ် သတ္တုတစ်မျိုးမှ၎င်း၊ အဝါနှင့်အပြာရောင် ရောစပ်၍၎င်း ရရှိလေသည်။
ကိုဗော့ခေါ် အပြာရောင်သတ္တုမှ အပြာရောင်ရရှိ၍၊ သံနှင့်ခဲသတ္တုတို့မှ အနီရောင်ရရှိလေသည်။
ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်နှင့် မဲနည်ပင်စသော အပင်များမှလည်း ဆေး ရောင်များရရှိနိုင်သော်လည်း၊ အဆောက်အအုံများ သုတ်ရန် ဆေးပြုလုပ်ဖို့ရန်မှာကား၊ စရိတ်ကြီးလေးလှသည်။
နေအိမ်သုတ်ရန်ဆေးများတွင် ခဲ၊ သွပ်၊ တိုင်တေးနီယမ် အောက်ဆိုက် စသည့်သတ္တုများ ရောစပ်ပါရှိသည့် ဆေးများကို အသုံးပြုသင့်၍၊ သံထည်များ သံချေးမတက်စေရန် ခဲနီ သို့မဟုတ် ခဲနှင့် သွပ်ကရိုမိတ် စသည့် သတ္တုများပါသည့် ဆေးများကို အသုံးပြုရသည်။
ထိုဆေးများကို ပိုက်ဆံဆီစသည်တို့ဖြင့် ခပ်ပျစ်ပျစ် ဖော် စပ်၍သုတ်လျှင် ဆေးအရောင်အတိုင်း စွဲကပ်၍ကျန်ခဲ့လေသည်။
သစ်သားပြင်ရှိ အပေါက်ကလေးများ ပိတ်သွားအောင် ပထမ သုတ်ရသော ဆေးမျိုးလည်းရှိလေသည်။
ယခုအခါ ပိုက်ဆံဆီဖြင့် အသင့်ရောစပ်ထားပြီးနောက်၊ တာရပင်ဆီအနည်းငယ်ထည့်ကာ ဖော်စပ်သော ဆီဆေးများကို အသုံးများသည်။
သုတ်ထားသောဆေး ကြာရှည်ခံမခံမှာ ရောစပ်သောဆီ၏ အမျိုးအစားနှင့် အချိုးအစားပေါ်တွင် တည်လေသည်။
ဆေးသုတ်လိုက်လျှင် တစ်ဖြည်းဖြည်းသွေ့၍ ဆေးအိပ်သွားစေရန် အဖျော်ပစ္စည်းတစ်မျိုး ထည့်ပေးရသည်။
ဆေးသုတ်လိုက်လျှင် ထိုပစ္စည်းမှာ အခိုးအငွေ့ဖြစ်သွား၍၊ သုတ်ထားသော ဆေးအနှစ်တို့သည် စိုနေရာမှ စေးကပ်ကပ် အဖြစ်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းရောက်ကာ ဆေးအိပ်သွားသောအခါ၌ တောက်ပချောမွှတ်သော ဆေးသားအဖြစ် ကျန်ခဲ့လေသည်။
အရောင်တဖိတ်ဖိတ်နှင့် အရိပ်ထင်နေသော မော်တော်ကား များကို သုတ်သည့် ဆေးမျိုးတွင်ကား၊ လျင်မြန်စွာ ဆေးအိပ် သွားစေတတ်သော ဆဲလျူလို့ ဆေးများကို အသုံးပြုကြသည်။
ငွေကုန်သက်သာစေရန် ဆေးရောစပ်ရာ၌ ပိုက်ဆံဆီအစား ပဲဗိစပ်ဆီကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပေါက်သော သစ်ပင်တစ်မျိုးမှရသော ရှမ်းဆီ ကိုလည်း သုတ်ထားသည့် ဆေးလျင်မြန်စွာ တင်းမာလာစေရန် အသုံးပြုကြသည်။
ဆေးများမသုတ်မီ အောက်ခံအကြမ်းတထပ် သုတ်ရသည်။
အောက်ခံအဖြစ်သုတ်ရသောဆေးမှာ ခဲဖြူဆေး သို့မဟုတ် ခဲနီ ဆေးဖြစ်၍၊ ထိုဆေးကို ခပ်ပါးပါးတစ်ထပ်သုတ်ပြီးမှ အလိုရှိရာ အရောင်ဆေးကို သုတ်ရသည်။
ထိုကဲ့သို့သုတ်ရာတွင် ဆေးသား ညီညီနှင့် ကြာရှည်ခံစေလိုလျှင် ဆေးအထပ်ထပ်သုတ်ပေးရလေ သည်။
နှစ်ချို့ဆေးများမှာ ကြာလျှင် အက်ကြောင်းလိုက်ကာ အမှုန့်များဖြစ်၍ ကွာတတ်သည်။
အကောင်းဆုံးဆေးမှာ လေးငါးနှစ်ခံ၍ အရောင်မပျက်ဘဲ၊ ဆေးအနည်းငယ်မျှသာ ကွာသည်။
ဆေးမှုန့်အမျိုးအစား၊ ဖျော်စပ်ပုံအချိုးအစားအလိုက် ဆေးများသည် အဆောက်အအုံ၊ အရာဝတ္တုများ သံချေးတက် ခြင်း၊ ဆွေးမြေ့ပျက်စီးခြင်းတို့မှ ကာကွယ်လေသည်။
အကောင်း စားဆေးများမှာ ပိုက်ဆံဆီ သို့မဟုတ် ရှမ်းဆီကို တာရပင်ဆီ အနည်းငယ်ဖြင့် အရည်ကျဲစေပြီးနောက်၊ သစ်ပင်စေးနှင့်ရော၍ ထားသောဆီဖြင့်ဖျော်ထားသည့် ဆေးများဖြစ်လေသည်။
အရောင်ဖျော့လိုလျှင် ဆေးအရောင်အမျိုးမျိုးကို အဖြူ ရောင်ဆေးဖြင့် ရောစပ်နိုင်သည်။
မီးခိုးရောင်ကို အလိုရှိလျှင် အနက်ရောင်ဆေးနှင့် အဖြူရောင်ဆေးကို ရောစပ်နိုင်သည်။
အဝါရောင်ဆေးနှင့် အဖြူရောင်ဆေးကို ရောစပ်လျှင် အဝါနု ရောင်ရရှိနိုင်သည်။
အဖြူရောင်ဆေး၌ အဝါဆေးရည်အနည်း ငယ်မျှရောလိုက်လျှင် မလိုင်နှစ်အရောင်ရသည်။
ရွှေရောင်၊ ငွေရောင်၊ ဒန်ရောင်၊ ကြေးနီရောင်ဆေးများ ကား အပူခံနိုင်၍၊ ရေဒီယိတ်တာခေါ် အပူ ဓာတ်ပေး ကရိယာ၊ ရေနွေးပိုက်လုံးများစသည်တို့၌ အသုံးပြုလေသည်။
ထိုအရောင် ဆေးများ သုတ်ထားသည့် အတွက်ကြောင့်သာလျှင် သင်္ဘောကြီး များ၊ တံတားကြီးများသည် သံချေးတက်ခြင်း၊ ဟောင်းနွမ်းဆွေး မြေ့၊ ပျက်ဆီးယိုယွင်းခြင်း မဖြစ်နိုင်ကြပေ။
ကျောက်ဂွမ်း၊ လက်ချား၊ ဆိုဒီယမ် တန်းစတိတ်တို့ပါဝင်သော ဆေးများ သုတ်ထားလျှင် သစ်သားထည်တို့မှာ မီးမလောင်နိုင်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အလှဆင်ခြင်း အနုပညာများ။
thumb|Cascabela thevetia ဆယ့်နှစ်ရာသီပင်ကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် 'သီဗက်ရှာ ပီရူးဗီအားနာ'(Thevetia peruviana; ယခုအခါတွင် Cascabela thevetiaGovaerts, R., Goyder, D. & Leeuwenberg, A. (2019). World Checklist of Apocynaceae. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet; http://wcsp.science.kew.org/ Retrieved 20 December 2019) ဟု ခေါ်သည်။
မျိုးရင်းမှာ 'အဲ့ပေါ့ဆီနေစီအီး'(Apocynaceae) ဖြစ် သည်။
ထိုအပင်ကို မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းအရပ်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။
ဆယ့်နှစ်ရာသီပင်သည် လှပသော ချုံပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။
အရွက်သည် သေးသွယ်ရှည်လျား၏။
အပွင့်သည် ဖယောင်းကဲ့သို့ ချောမွှတ်၍ အဝါရောင်ရှိသည်။
အနံ့သင်း သည်။
အကိုင်းအရွက်ပင်စည်တို့ကို ချိုးဖဲ့ကြည့်လျှင် အဖြူစေး ထွက်သည်။
အသီး၌ အစေ့များပါရှိသည်။
ထိုအစေ့များမှ မီးလောင်သော အဆီတစ်မျိုးကိုရသည်။
ထိုအဆီသည် ဆေးဖက်ဝင်သည်။
ဆယ့်နှစ်ရာသီပင်အခေါက်မှ 'သက်ဗီတင်'(thevetin) ခေါ် ပြင်းသော အဆိပ်တစ်မျိုးကိုရသည်။
ယင်းကို အစွမ်းထက်သော အဖျားဖြတ်ဆေးဖော်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။
မြန်မာ့အစဉ်အလာပွဲတော်များ ဆယ့်နှစ်လ ဆယ့်နှစ်ရာသီအတွက် မြန်မာ့ပွဲတော် ဆယ့်နှစ်မျိုးရှိသည်။
ဆယ့်နှစ်ရာသီပွဲတော်ကို ရှေးခေတ်မှစ၍ မင်းမိဘုရားနှစ်ပါးအမှူးပြုလျက် အစဉ်တစိုက် ကျင်းပလာခဲ့ရာ၊ အချို့ပွဲတော်များသည် ယခုအခါတိုင်အောင် ခေတ်စားဆဲပင်ဖြစ်၏။
အချို့မှာမူကား တိမ်ကောပပျောက်ကြ လေပြီ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် ပင်လတ်မျိုး ဖြစ်၏။
ပေ ၂၀ ခန့် ထိမြင့်၏။
အခေါက်ထူသည်။
အခေါက်အညိုရောင် ပေါ်တွင် အဖြူကွက်များရှိ၏။
အရွက် အကိုင်းထိပ်ဘက်တွင် စုပြုံ၍ ရွက်လွှဲထွက်သည်။
ရွက်ပြား ကျဉ်း ၍ သေးသွယ်ပြီး ကြိုးပြား သေး ပုံရှိသည်။
ထိပ်နှင့် အရင်းပိုင်း ချွန်သည်။
ရွက်ညှာ အလွန်တိုသည်။
ရွက်ပြား ပြောင်ချောပြီး ရွက်လယ်ကြော ထင်ရှား၍ ရွက်နားညီသည်။
အပွင့် အဝါရောင်ရှိ၍ ခေါင်းလောင်းပုံ ဖြစ်သည်။
ဝတ်ဆံ များ ပွင့်ချပ်များတွင် ကပ်နေ၏။
အမွေးနု ကလေးများလည်း ရှိ၏။
ပွင့်ဖတ်ပြွန်ပိုင်း စိမ်းဝါရောင် ရှိ၏။
အသီး အချင်း ၁၁/၂ လက်မခန့် ရှိ၏။
အတွဲလိုက် သီး၏။
ပြောင်ချော ၍ တောက်ပပြီး အစိမ်းရောင် ရှိသည်။
အလယ်တွင် လုံးဝိုင်း ၍ ထိပ်နှစ်ဖက်သို့ ချွန်သွယ် သွားသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အပွင့် ၊ အရွက် ၊ အမြစ် ၊ အခေါက်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဖန် ၊ စပ် ၊ ခါး သောအရသာ ရှိ၏။
ပူသောသတ္တိ ရှိ၏။
လေကိုနိုင်၏။
ယားနာ ၊ အရေပြားနာ ၊ အနာပေါက်ခြင်းတို့ကို ပျောက်စေသည်။
အဖျားရောဂါ ၊ နူနာ ၊ မြင်းသရိုက်နာတို့ကို နိုင်၏။
၎င်းချည်း သက်သက် စားသုံးလျှင် အဆိပ်ဖြစ်စေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အပွင့် နှင့် အရွက် ၁။
အပွင့် သို့မဟုတ် အရွက်ကို ရေနှင့် နယ်ပြီး ၎င်းရေကို သံလွင်ဆီနှင့် ဆီသက်သက် ကျန်အောင် ချက်၍ ယားနာ ၊ အရေပြားနာများကို လိမ်းပေးက ပျောက်ကင်း၏။
အရွက်ကို ပြုတ်၍ ကြိတ်ပြီး ဆီနှင့် ရောလိမ်းပါက အဆစ် အမျက် ကိုက်ခဲခြင်း ပျောက်၏။
အမြစ်ကို သွေး၍ မုန်ညင်းဆီနှင့် ရောချက်လိမ်းလျှင် အရေပြားနာ ပျောက်စေ၏။
အမြစ်ကို ရေနှင့် သွေးလိမ်းလျှင် ပွေးနာပျောက်၏။
အဖျားကျဆေးအဖြစ် လည်းကောင်း ၊ အပူလောင်ခြင်းနှင့် ပွေး ၊ ယားနာများအတွက် လည်းကောင်း သုံး၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=49 ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော အပင်များ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော ပွဲတော်များကို ဒေသန္တရပွဲတော်၊ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော် ဟု အုပ်စုကြီး နှစ်ခု ခွဲနိုင်ပါသည်။
ဒေသန္တရပွဲတော် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် မကျင်းပပဲ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသတွင်သာ ကျင်းပသော ပွဲတော် များစွာ ရှိသည်။
ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားပွဲ ၊ တောင်ပြုံးပွဲ ၊ ရွှေစက်တော်ဘုရားပွဲ များမှာ နာမည်ကြီး ဒေသန္တရပွဲတော်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆယ့်နှစ်လ ဆယ့်နှစ်ရာသီအတွက် အမျိုးသား ပွဲတော်ဆယ့်နှစ်မျိုး ဆယ့်နှစ်စားရှိလေသည်။
ဤကိုရည်၍၊ ဘိုးတော် ဘုရားလက်ထက်အခါက အမတ်သရေသင်္ခယာသည် သာဓိနပျို့ အပိုဒ် ၃ဝ တွင် ဤသို့အကျဉ်းချုပ် ဖွဲ့ဆိုလေသည်။
သင်္ကြန်တာကူး (၁)၊ နှစ်ဦးညောင်ရေ (၂)၊ စာပလွေခင်း (၃)၊ ပဉ္စင်းတော်ခံ (၄)၊ စာရေးတံနှင့်(၅)၊မြစ်ယံပွဲကြီး (၆)၊ ဆီမီးထွန်းချိန် (၇)၊ ကထိန် (၈)၊ နတ်ကျင်း (၉) မြင်းခင်း (၁ဝ)၊ ထွက်ဝင်၊ သဘင်မီးဖုံး (၁၁)၊ ဂူလုံးသဲပုံ (၁၂)၊စေ့စုံစီလျဉ် ဤသို့ယှဉ်သား၊ လစဉ်စမြဲ ဆဲ့နှစ်ပွဲ။
တန်ခူးမိဿတ် သင်္ကြန်မှတ် ရင်ခတ်ကန့်ကော်ပန်း။
ကဆုန်ပြိဿာ စကားဝါ နွေခါညောင်ရေသွန်း။
နယုန်မေထုန် မြတ်လေးငုံ အာဂုမ်စာပြန်ခန်း။
ဝါဆိုပုန်းညက် ကရကဋ် ဝါကပ်ရှင်ရဟန်း။
ဝါခေါင်သိဟ်မှာ ပန်းခတ္တာ သံဃာစာရေးတန်း။
ကန်တော်သလင်း ယင်းမာသင်း မြစ်တွင်းလှေစီတန်း။
သီတင်းကျွတ်တူ မီးထွန်းလှူ ကြာဖြူကြာနီပန်း။
တန်ဆောင်ဗြိစ္ဆာ ကထိန်လျာ ရွှေဝါခဝဲပန်း။
ဓနုနတ္တော် နတ်ပွဲပျော် ပန်းတော်သဇင်လန်း။
မကာရ်းပြာသို ပန်းခွာညို လူဗိုလ်မြင်းခင်းတန်း။
တပို့တွဲကုံ ပေါက်လဲငုံ မီးပုံယာဂုဆွမ်း။
တပေါင်းမိန်မည် သရဖီ စေတီသဲပုံမှန်း။
သင်္ကြန်ပွဲတော် တန်ခူးလ မိဿရာသီတွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပ သည်။
နှစ်သစ်ကူးပွဲဖြစ်သော ဤပွဲတော်အတွင်း၌ မြန်မာလူမျိုး တို့သည် နံ့သာရည်ဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး သွန်းလောင်းပျော်မြူး လေ့ရှိပုံကို အင်းဝမြို့ဘွဲ့ ဆဲ့နှစ်ရာသီလူးတားတွင် ဤသို့ဖွဲ့ဆို ထားချက် ရှိလေသည်။
တောင်လေသုတ်ဖြူး၊ လတန်ခူးမူမြူးတူးပျော်ရွှင်၊ တာသဘင်ဝယ်ဆင်ယင်တုပ၊ လွရရွတည့်။
ငြိမ့်မျှစောင်းငြင်း၊ အဲသီချင်းနှင့်ထုံသင်းနံ့သာ၊ ရေသီတာဝယ်စမ္ပာကရမက်၊ ပန်းပေါင်းဖက်၍ရွှေခွက်အပြည့်၊ မွှေးမျိုးထည့်မှလည်လှည့်ဆူလှယ်၊ တင့်စံပယ်လျက်ပြုံးရယ်ရွှင်အား၊ စံပျော်ပါးသည်ကစားထုံရည် ဖျန်းထည့်လေ။
မိဿရာသီ- တန်ခူးလသည်၊ အတာ သ ​ြင်္ကန်ရေလောင်းပွဲ ကျင်းပ၍ ရင်ခတ်ပန်း, ကံ့ကော်ပန်းတို့သည် ရာသီပန်းများ ဖြစ်သည် သင်္ကြန်မိုး၏အစွမ်းဖြင့်ရွှေဝါရောင်ပန်းပိတောက်များဝေဝေဆာဆာပွင့်သည်၊ စိတြနက္ခတ်နှင့်စန်းယှဉ်ပြည့်သည်၊၊ တံငါတာရာထွန်း၍၊ ရာသီရုပ်ကား ဆိတ်သတ္တဝါဖြစ်၏၊ Moe Htet Kyaw (astrology) ညောင်ရေသွန်းပွဲတော် ကဆုန်လ ပြိဿရာသီတွင် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကို ကျင်းပသည်။
ဤပွဲတော်သည်ကား ရေပြတ်၍ ခြောက်သွေ့နေ သော ဘုရားပွင့်ရာ ဗောဓိညောင်ပင်ကို ရေသွန်းလောင်းပူဇော် သော ပွဲတော်ဖြစ်လေသည်။
ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်အကြောင်းကို ရှေးစာဆိုတို့သည် နှစ်နှစ်သက်သက် ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်။
အနောက် ဘက် လွန်မင်းလက်ထက်က မင်းဇေယရန္တမိတ် ဖွဲ့ဆိုပုံမှာကား။
ကဆုန်တွင်လည်းပြာစင်ညက်ဖြူ၊ ရွှေပြည်သူတို့သင်းမြူကြိုင်စွာ၊ ရေနံ့သာဝယ်ရင်းမာကွမ်းဘူး၊ စကားဦးနှင့်ထွန်းမြူးလျှံမောင်း၊ မွေတော်ပေါင်းကိုပျံ့လှောင်းကြိုင်ရွှင်း၊ အဲသီချင်းနှင့်ပြန်တင်းရည်စောင်း၊ အဆောင်ဆောင်သည်ခါညောင်မသွန်း လှည့်လေလော။
သူ၍ဖြစ်လေသည်။
ကဆုန် လသည် (၁) အလောင်းတော် သုမေဓါသည် ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားထံ နိယတဗျာဒိတ်ခံယူသော လ ဖြစ်သည်။
(၂) အလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ဖွားမြင်တော်မူသော လ ဖြစ်သည်။
(၃) တောထွက်တော်မူသော လ ​ဖြစ်သည် (နာနာဆန္ဒပျို့) (၄) သစ္စာလေးပါးနှင့်တကွ ဘုရားအဖြစ်ကို ရယူသော လ ဖြစ်သည်။
(၅) ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူသော လ ဖြစ်သည်။
(၆) ဗောဓိပင်မြတ်ကို ညောင်ရေဓာတ်သွန်းလောင်းသော လ ဖြစ်သည်။
(၇) စံကားပန်းပွင့်သော လ ဖြစ်သည်။
(၈) ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် စန်းယှဉ်၍ ပြည့်သော လ ဖြစ်သည်။
(၉) တံငါတာရာ ထွန်းသော လ ဖြစ်၍ သက္ကဋ နက္ခတ္တဒီပနီအလို ဆင်တာရာထွန်းသော လ ဖြစ်သည်။
(၁၀) နေ့နာရီ ၃၂၊ ညနာရီ ၂၈-ရှိ၍ ညတာတိုသော လ ဖြစ်သည်။
(၁၁) ရက်စုံသတ်သော လ ဖြစ်သည်။
(၁၂) နဂါးဦးခေါင်း အနောက် မြောက်မှာ ဝမ်းပြင် တောင်ခွင်ကျောသား မြီးကားအရှေ့သို့ထားသော လ ဖြစ်သည်။
(၁၃) စနေ ကြာသပတေး ရက်ရာဇာ၊ ဗုဒ္ဓဟူး သောကြာ ပြဿဒါးဖြစ်သော လ ဖြစ်သည်။
(၁၄) နှစ်ဖဝါးဖြင့် မွန်းတည့်သော လ ဖြစ်သည်။
(၁၅) ပြိဿရာသီ မည်သော လ ဖြစ်သည်။
(၁၆) ဖွားဘက်တော် ၇-ပါး မွေးဖွားဖြစ်ပေါ်သော လ ဖြစ်သည်။
တောထွက်ကြောင်းနှစ်မူကွဲရာ အောက်ပါ နာနာဆန္ဒပျို့အရ ပြလိုက်သည်၊ အကျယ်ကို စံပြမြန်မာအဘိဓာန် ၌ က-ပိုင်းမှာကြည့်ပါ။
ရွှေနန်းတော်ထက်၊ လရက်လှည့်ပြောင်း၊ နှစ်ပေါင်းဆယ့်သုံး၊ ပွားပြုံးတေဇာ၊ အာကာလန်းလူ၊ စံတော်မူ၍၊ တွက်ယူပြဲ့ပြဲ့၊ ကိုးဆယ့်ခုနစ် (၉၇)၊ သက္ကရာဇ်ကျ၊ ကဆုန်လတွင်၊ ပြည့်ထစန္ဒာ၊ သန်းခေါင်ခါ၌၊ လေးဖြာ နိမိတ်၊ သံဝေဟိတ်ကြောင့်၊ ရွှင်စိတ်နှစ်သက်၊ တောသို့ထွက်သော်၊ (မုံရွေး) Moe Htet kyaw (astrology ) စာပြန်ပွဲတော် နယုန်လ မေထုန်ရာသီတွင် စာပေကျမ်းဂန်သင်ကြား နေကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ စာပြန်ရသော စာပြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပ သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင်ကျင်းပသော စာပြန်ပွဲတော် တစ်ခုအကြောင်းကို ကုန်းဘောင်ဆင်မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရလေသည်။
နယုန်လဆန်း ရှစ်ရက်နေ့ကစ၍ ဝါဆိုလဆန်းရှစ်ရက်နေ့ တိုင် မန္တလေးတောင်၏အနီး၊ သုဓမ္မာစရပ်တော်နှင့် စန္ဒာ မုနိဘုရားပြင်ယံရှိ စရပ်တော်များတွင် ဝဲယာခွဲ၍၊ တံဆိပ် တော်ရ မရ ဆရာတော်သံဃာတော်တို့ ကြပ်မလျက် ပထမကျော်တစ်၊ ပထမကြီးတစ်ကျိပ်ကိုး၊ ပထမလတ် ပထမငယ် စသော အတန်းအဆင့်ရှိသည့် ပထမစာတော် ပြန်ပဉ္စင်းလောင်းတော် ရှင်လောင်းတော် ဦးရေတစ်ထောင် တို့ တစ်လတိုင်တိုင် ပထမစာတော်ပြန်ဆိုမြဲပြန်ဆိုကြရ သည်။
ပထမစာတော်ပြန်ဆိုသူတို့မှာ ပထမကျော်နှင့် ပထမကြီးများမှာ ပတ္တမြားနားတောင်း၊ ပတ္တမြားလက် ကောက်၊ ပုတီး၊ လက်စွပ်၊ စလွယ်ဆင်ယင်၍၊ ရွှေထီးလေးချက် ဆောင်းမိုး၍၊ လူဆွဲရွှေရထားတော်ထက် စီးရ သည်။
အဆောင်အရွက်စုံကိုင် နောက်လိုက်နောက်ပါလူ နှစ်ကျိပ်တို့က ဝတ်ကောင်းဝတ်သန့်နှင့် လိုက်ကြရသည်။
ပထမစာတော်ပြန်မည့်သူတို့ကို ရှေ့တော်သို့သွင်း ဝတ်ဆင် ရန် ရွှေကျင်ခတ်ခေါင်းပေါင်း၊ လွန်းများ ပုဆိုး၊ ဖဲပုဆိုး၊ ပိုးပုဆိုး၊ အင်္ကျီ၊ ပုဝါများကို တစ်ယောက်လျှင်ငါးလဲကျစီ နှင့် မုံ့ဘိုးငွေတစ်ရာကျစီ အောက်ခံထား၍၊ အထက်ကိုစာဝါနိမ့်မြင့်အလျှောက် တိုးတက်ချီးမြှင့်သနားတော်မြတ်ခံ ရသည်။
ဤစဉ်အခါ ရွှေမြို့တော်လေးပြင်ရှိ ကျောင်းတိုက် တော်ဟူသမျှက ပထမစာတော်ပြန် အသီးအသီးထွက်ကြ သောကြောင့် ရွှေထီးရောင် ရွှေရထားရောင်တို့သည် ထိန် ပြောင်ဝင်းလက်၍ တစ်တိုက်နှင့်တစ်တိုက် တရောတရှက် တည်း ရှုမငြီးအောင် ရှိသောဟူ၏။
ပထမပြန်စာမေးပွဲ။
မေထုန်ရာသီ- နယုန်လ၊ စာပွဲသဘင် ကျင်းပ၍ မဟာသမယအခါတော် ဖြစ်သည်။
စပယ်ပန်း, မြတ်လေးပန်းတို့သည် ရာသီပန်းများ ဖြစ်သည်၊၊ ဇေဋ္ဌနက္ခတ်နှင့်စန်းယှဉ်ပြည့်၍ မြင်းတာရာထွန်းကာ၊ ရာသီရုပ်ကား အပျိုနှင့်လူပျိုယှဉ်တွဲနေပုံ ဖြစ်၏။
Moe Htet kyaw (astrology) ပဉ္စင်းခံပွဲ ဝါဆိုလ ကရကဋ်ရာသီတွင် 'နရိန္ဒာလဲ၊ ညာတောင် နတ်နှင့်၊ ဖိုလ်မြတ်ကယ်နိဗ္ဗူ၊ အောင်ဆုယူလို့၊ ရှစ်ဖြူရိပ်စံ၊ ပဉ္စင်းတော်ခံသောအခါ၊ ရေလျှံတဲ့ဝါဆိုမှာ၊ ပုန်းညက်ညိုမာလာ မင်းက၊ သင်းလှတယ်လေး' ဟူသော ရှေးလွှမ်းချင်းနှင့်အညီ ပဉ္စင်းခံပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ဘကြီးတော်မင်း တရား ပဉ္စင်းခံပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်ကို ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရလေသည်။
ဝါဆိုလဆန်းတစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့ ပထမပဉ္စင်းလောင်း တစ်ဆယ်၊ သာမဏေလောင်းတစ်ဆယ့်နှစ်တို့ကို အတွင်း တော်သို့သွင်းပြီးလျှင်၊ အရှင်မိဘုရားခေါင်ကြီးနှင့် ရေစက် သွန်းတော်မူ၍၊ ပဉ္စင်းသာမဏေပြုတော်မူသည်။
ပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးနှင့်တကွ ရဟန်းတို့အသုံးအဆောင်နှင့် စပ်သည်ကို လည်း အစေ့အစုံလှူတော်မူသည်။
ထို့ပြင်လည်း သက် တော်စေ့ပဉ္စင်း သာမဏေ သုံးဆဲ့ခုနစ်ပါးပြုတော်မူသည်။
စာရေးတံပွဲ ဝါခေါင်လ သိဟ်ရာသီတွင် ရဟန်းသံဃာတို့အား ဆွမ်းခဲဘွယ်တို့ကို၎င်း၊ ရဟန်းအသုံးအဆောင်တို့ကို၎င်း စာရေး တံမဲချ၍ လှူဒါန်းရသော စာရေးတံပွဲကို ကျင်းပကြလေသည်။
ဘကြီးတော်မင်းတရား လက်ထက် စာရေးတံပွဲကျင်းပပုံကို ထို ရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရလေသည်။
ဝါခေါင်လပြည့်ကျော်ရှစ်ရက်နေ့ ဂါမဝါသီပုဂ္ဂိုလ်၊ အရည ဝါသီပုဂ္ဂိုလ်၊ အရိယာသံဃာတော် အပေါင်းတို့အား ပရိက္ခရာရှစ်ပါးနှင့်တကွ ရဟန်းတို့အသုံးအဆောင်နှင့်စပ် သည်ကို အစေ့အစုံဆွဲ၍ ပဒေသာပင်ရေနှစ်ရာ့ခြောက်ဆယ် (၂၆ဝ)ကို အတွင်းတော်သို့သွင်းပြီးလျှင်၊ အရှင်မိဘုရား ခေါင်ကြီးနှင့်တကွ ရေစက်သွန်းချတော်မူ၍၊သဘာကဘတ် စာရေးတံဆွမ်းလှူတော်မူသည်။
လှေပြိုင်ပွဲ တော်သလင်းလ ကန်ရာသီတွင် မိုးလေကင်းရှင်း၍ လှိုင်းလေ ငြိမ်သက်သောကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်း၌ လှေ ပြိုင်ပွဲများကို ကျင်းပကြရိုးဖြစ်လေသည်။
သီပေါမင်းတရား လက်ထက် လှေပွဲသဘင်ကျင်းပပုံကို ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရလေသည်။
ယင်းသည့် လဆန်းတစ်ဆယ့်တစ်ရက်နေ့ နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲ ရေသဘင်ပွဲတော်ပြုလုပ်ရန် မှူးတော်မတ်တော် အရာရှိတို့ ရွှေမြို့တော်အနောက်မျက်နှာ ဧရာဝတီမြစ်ဆိပ်သို့ထွက်လာကြပြီးလျှင် လှေချလွှတ်ရန် သမ္ဗန်ကိုဝန်ထောက်ဝက်မစွတ် မြို့စား မင်းကြီးမင်းထင်မဟာစည်သူ သွားရောက်ဘက်စပ် ချထားရသည်။
ပထမလှေ ရှေ့ဖျားတွဲဘက်မရှိ၍ စုန်သွား စေရသည်။
ပြီးလျှင် လက်ရွှေးကြီး၊ လက်သစ်၊ လှော် ကားတော်ကြီးနှစ်စင်း၊ ၎င်းနောက် ပြည်လုံးအံ့နှင့်ရွေးကြီး တွဲဘက်ပြိုင်ဆိုင်စေရသည်။
ပြီးလျှင် လှော်ကားတော်စင်း ရေတစ်ဆယ့်နှစ်၊ ပြီးလျှင် ပုလိပ်ရွှေခဲ၊ အစေခံတောင်လုံး၊ ပွဲတိုင်းကျော်၊ ထွက်တိုင်းရစေသော လှော်လှေတော်စင်းရေ နှစ်ဆဲ့နှစ်၊ ပြီးလျှင် ရွှေတုံး၊ မင်းစံ၊ တောင်လုံးမှိုင်း၊ ရွှေ လောင်းကြီး၊ ယင်ပုံ၊ မင်္ဂလာရန်နင်း၊ ခိုတောင်ရွှေခဲစသော ခတ်လှေတော်နှစ်ဆဲ့ ရှစ်စင်း၊ ပြီးလျှင် သုံးလူ့တောက်ပ၊ သုံးလူ့ပူဇော်စသော လောင်းတော်စင်းရေနှစ်ဆဲ့ကိုး၊ ပြီးလျှင် သေနတ်အစုအမှုထမ်းတို့ရဲလှေ စင်းရေလေးဆဲ့ ငါး၊ ပြီးလျှင် မှူးတော်မတ်တော်တို့ လှော်ကားချင်း ပြိုင် ဆိုင်ရသည်။
၎င်းလဆန်း တစ်ဆယ့်သုံးရက်နေ့ ပင်လယ် သွား စကြာယာဉ်ပျံသင်္ဘောတော်၊ ဧရာဝတီမြစ်သွားရတနာယာဉ်သာ၊ ရတနာယာဉ်ပျံ၊ စကြာရန်လွှင့်စသော သင်္ဘောတော်စင်းရေ နှစ်ဆဲ့နှစ်ကို တွဲဘက်ပြိုင်ဆိုင်ရ သည်။
ပြီးလျှင် အထက်နေ့က() ခိုတောင်ရွှေခဲ ခတ်လှေ တော်နှင့် မင်္ဂလာရန်နင်း ခတ်လှေတော် ပြိုင်ဆိုင်ရာ၊ မင်္ဂလာရန်နင်း ရှုံးနိမ့်သည်ကို စိတ်မကြေ ထပ်မံပြိုင် ဆိုင်ရန် အမိန့်တော်မြတ်ခံပြီးဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ ၎င်းလှေ တော်နှစ်စင်း ပြိုင်ဆိုင်ကြရာ၊ မင်္ဂလာရန်နင်းနိုင်၍၊ ပန်းရ သည်။
ပြီးလျှင် ရေသဘင်ပွဲတော်သိမ်းသည်။
မီးထွန်းပွဲ သီတင်းကျွတ်လ တူရာသီတွင် မြတ်စွာဘုရားသခင် နတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်ခဲ့ဘူးသည်ကို အကြောင်းပြု၍ မီးစောင်း တန်း မီးမြင့်မိုများထွန်းညှိကာ မီးပွဲသဘင်ကို ဆင်ယင်ကျင်းပ ကြရိုးဖြစ်လေသည်။
သီပေါမင်းတရားလက်ထက် မီးထွန်းပွဲ သဘင် ကျင်းပပုံအကြောင်းတစ်ရပ်ကို ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရပေသည်။
ရှို့လွှတ်မြဲ မီးမျိုးစုံများကို မဟာလောကမာရဇိန်ဘုရား၊ မာန်အောင်ရတနာဘုရား.နှစ်ဆူမှာ ခွဲဝေရှို့ လွှတ်ပူဇော် ရသည်။
.နှစ်စဉ်ထွန်းလင်းပူဇော်မြဲ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာန ပြင် အရှင်နှစ်ပါး နံတော်သင့်.ဘုရားများပါ စုစုတစ် ဆယ့် ရှစ်ဌာနဘုရားများမှာ.မီးစောင်းတန်း ထွန်းလင်းပူ ဇော်ရာ မှူးကြီးမတ်ကြီးတို့နှင့် မှူးတော်မတ်တော်အရာရှိ တို့ ခွဲဝေသွားရောက်ကြီးကြပ် ပွဲသဘင်ခင်းကျင်း ထွန်း လင်းပူဇော်ရသည်။
တစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနများသို့ မီးထွန်းလင်း လမ်းလျှောက် တီးမှုတ်ထမ်းရွက်စေရန် သေနတ်၊ အမြောက်၊ ဝင်း၊ ဒိုင်း၊ လှေ၊ ဘောင်၊ ရပ်ကွက်များက အသီးသီးထွက်သည့် အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ ပုံထောင်၊ မောင်း၊ တီးမှုတ်သူတို့ကို တစ်ကိုယ်လျှင် ငွေဒင်္ဂါးငါးပြားကျ သနားတော်မူသည်။
ယင်းသည့်နေ့ ရွှေနန်းတော် မြေနန်း တော်တောင်ဘက်တွင် တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနဝင်္ကပါ၊ စိကြ နန္ဒာဝင်္ကပါများကို လုပ်ဆောင်ရသည်။
.လပြည့်ကျော် ခုနှစ်ရက်န့ မြေနန်းတော်တောင်ဘက် သောဠ သဝင်္ကပါ ကို ပြီးပြေအောင်လုပ်ဆာင်၍ မီးထွန်းလင်းစေပြီးလျှင် အရှင်နှစ်ပါးထွက်စံတော်သည်။
တန်ဆောင်တိုင်ပွဲ တန်ဆောင်မုန်းလ ဗြိစ္ဆရာသီတွင် ကထိန်သင်္ကန်းကပ် လှူပွဲ၊ ဆီမီးတန်ဆောင်ထွန်းညှိပွဲ၊ မသိုးသင်္ကန်း ရက်လုပ်ပွဲတို့ ကို ကျင်းပရိုး ဖြစ်လေသည်။
ဘကြီးတော်မင်းတရားလက်ထက် ကျင်းပသော ကထိန်နှင့် ဆီမီးတန်ဆောင်ပွဲတို့အကြောင်းကို ထို ရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေရလေသည်။
တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့ အနောက် အတွင်းတော်မှာ ကထိန်သင်္ကန်းရက်လုပ်စေ၍ ဘုရား စေတီပုထိုးများမှာ လှူတော်မူသည်။
အရညဝါသီပုဂ္ဂိုလ်၊ ဂါမဝါသီပုဂ္ဂိုလ်၊ အရိယာ သံဃာတော်မြတ်တို့အားလည်း ကထိန်သင်္ကန်း ခုနှစ်ရာ့ ခုနှစ်ဆဲ့ ခုနှစ် (၇၇၇) တို့ကို အရှင်မိဘုရားခေါင်ကြီးနှင့် ရေစက်သွန်းတော်မူ၍ ကပ်လှူ တော်မူသည်။
တန်ဆောင်မုန်းလ ရက်သုံးဆယ် လုံးလည်း ရွှေမြို့တော်နှင့်တကွ ပြည်တွင်းပြည်ပ၊ လက်တွင်းလက်ပ၊ လမ်းသေးလမ်းမများကို တန်ဆာဆင်စေပြီးလျှင် ရွှေနန်း တော်မှစ၍ ပြည်အလုံးကြတ္တိကာသဘင် ကောင်းကင်ဆီမီး တို့ဖြင့် ညှိထွန်းပူဇော်ကြရသည်။
တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် ကျော်ရှစ်ရက်နေ့ ဘုရားစေတီပုထိုးများမှာ ဆီမီးတန် ဆောင်တိုင် အတောင်နှစ်ဆယ်၊ နှစ်ဆဲ့ငါးတောင်၊ သုံးဆယ်၊ တိုင်ပေါင်းရှစ်ဆယ် ညှိထွန်း ပူဇော်တော်မူ သည်။
သီပေါမင်းတရားလက်ထက် မသိုးသင်္ကန်းပွဲတော် ကျင်းပ ပြုလုပ်ပုံကို ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့ တွေ့ရလေသည်။
ယင်းသည့်လဆန်းတစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့.အနောက်စမုတ်တော်ဦးပွဲကြည့်စံနန်းတော်သို့ အရှင်နှစ်ပါး ထွက်စံတော် မူ၍ ဝါကောက်ရန် ညဉ့်နှစ်ချက်တီးအချိန်မတိုင်မီအတွင်းပွဲသဘင်စုံများကို ကျင်းပစေပြီးလျှင် ညဉ့်နှစ်ချက်တီး ပဟိုရ်တော်သံ ကြားသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မျိုးစေ့ကြဲ မြေ|ာက်၊ ပင်ရောက်ပွင့်သီး၊ လုံးကြီးဝါပေါက်၊ ကောက် ယူမဆိတ်၊ အကြိတ်အဘန်၊ ပြန်လှန်တုံ့ပယ်၊ ရှယ်ခြင်း ရက်ခြင်း၊ ဆိုးခြင်းစုံလင်၊ အစီရင်တို့ကို အင်္သာကူး ပြောင်း၊ ဟောင်းခြင်းသိုးခြင်းမရှိစေရ။
ကတော်မယားတို့ တစ်ဦးထက် တစ်ဦးသာအောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ် ပြိုင်ဆိုင်ရက်လုပ်ကြရသည်။
မသိုးသင်္ကန်းတော် ကြီးကြပ် ရက်လုပ်သည့် ကတော်မယားတို့ကိုလည်း ပုဝါအုပ်၊ ပိတ် အုပ်၊ သက္ကလတ်ခြုံထည်များ သနားတော်မူ၍ ဦးစွာပြီးသူ ကို ရွှေဘလားသနားတော်မူသည်။
မြင်းစုကြီးဝန်မယားမှာ ချည်ခင်ကို နေအိမ်ကဆောင်ယူလာ၍ ထည့်သွင်းရက်လုပ် ရန် ဝှက်ထားသည်ကို တွေ့မိသောကြောင့် ရွှေနန်းတော်ကို လှည့်၍ ဒိုးပတ်နှင့်ကရသည်။
ထိုပွဲများအပြင် ရှင်မာလဲပွဲကိုလည်း ကျင်းပတတ်သေး ကြောင်းဖြင့် ပုဂံဝန်ထောက်မင်းဦးတင်က မြန်မာမင်း အုပ်ချုပ် ပုံစာတမ်း၊ ပထမအုပ်၊ မျက်နှာ ၂၃၈ တွင် 'ကာကသတ္တဝါ၊ တာရာထိန်ဆဲ၊ ကထိန်ပွဲလျှင်၊ ရှင်မာလဲပွဲ၊ တန်ဆောင်ပွဲက၊ ပွဲ ကြီးသုံးဖြာ၊ ကြုံကြိုက်ပါလိမ့်'ဟု ဖွဲ့ဆိုခဲ့သည်။
ရှင်မာလဲပွဲ သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း ကုရာဒဇနပုဒ်တွင် သီတင်းသုံးသော ရှင်မာလဲမထေရ်ကိုအကြောင်းပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ပေါရာ ဏဒီပနီကျမ်း၊ ဒုတိယတွဲတွင် ပါရှိလေသည်။
တစ်ခါသော် ရှင်မာလဲ မထေရ်သည် တာဝတိံသာနတ်ပြည် စူဠာမဏိစေတီ တော်ကို အဖူးအမြော်သွားရာတွင် အရိမေတ္တေယျ အလောင်း တော်နတ်သားနှင့်ဆုံမိသည်။
ထိုအခါ အလောင်းတော်နတ်သား က တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်တိုင် ရောက်သည့်အခါတိုင်း ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကို လူအပေါင်းတို့အား ဟောကြားပါရန် လျှောက်ထားတောင်းပန်လိုက်သဖြင့် ရှင်မာလဲမထေရ်သည် တန်ဆောင် မုန်းလပြည့်နေ့တို့တွင် ဝေဿန္တရာဇာတ်တော်ကို ဟောကြားလေသည်။
ထို့ကြောင့် ရှင်မာလဲပွဲအခါ၌ ဂါထာ တစ်ထောင်ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော် ကြီးကို ဟောပြောရသည်။
လှော်ကားတော်ပုံပြု၍ လှော်ကား ထက်တွင် အသီးတစ်ထောင်၊ အပွင့်တစ်ထောင်၊ ထမင်းဆုပ် တစ်ထောင်၊ ဆီမီးတစ်ထောင်စသည်တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ရ လေသည်။
စာဆိုတော်ပွဲ နတ်တော်လ ဓနုရာသီတွင် မဟာပိန္နဲနတ် ပူဇော်ပွဲကို ကျင်းပရိုးထုံးစံရှိသည်။
ထို့ကြောင့် အင်းဝမြို့ဘွဲ့ ဆဲ့နှစ်ရာသီ လူးတားတွင် 'ဂမုန်းအင်နှင့်၊ သဇင်ပွင့်ပေါ်၊ လနတ္တော်ကား၊ ပူဇော်ကြီးစွာ၊ မင်းဆရာတို့၊ မဟာ ပိန္နဲ'ဟု စပ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် လည်း ဘကြီးတော် မင်းတရားလက်ထက်က မဟာပိန္နဲပွဲ ဆင်ယင်ကြောင်းကို ဤသို့ မှတ်တမ်းတင်ထားလျက်ရှိလေ သည်။
နတ္တော်လဆန်းတစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့ မဟာပိန္နဲနတ်ကို ရထားတင်၍ ဗလိနတ်စာပေးတော်မူ၏။
မြင်းခင်းပွဲ ပြာသိုလ မကာရရာသီတွင် သေနင်္ဂဗျူဟာ အခမ်း အနားတစ်ရပ်ဖြစ်သော မြင်းခင်းပွဲ ဆင်ခင်းပွဲတို့ကို ဆင်ယင် ကျင်းပရိုးရှိလေသည်။
သီပေါမင်းတရားလက်ထက် ဆင်ခင်း မြင်းခင်း စက်သွင်းသဘင်တော် ကျင်းပပုံကို ထိုရာဇဝင်တော် ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရလေသည်။
မြေနန်းတော် လက်ဝဲဘက်တွင် အမြင့် တစ်ဆယ့်ငါး တောင်ကစ၍ နှစ်ဆယ်၊ နှစ်ဆဲ့ငါးတောင်၊ သုံးဆယ်၊ ငါးဆယ်၊ အနောက်ကအရှေ့သို့ အတည့်အတန်း စက်တိုင် ငါးစိုက်ထူပြီးလျှင်.မင်းညီ မင်းသား၊ ဝန်ကြီး၊ အတွင်း ဝန်၊ ဝင်းတော်မှူး၊ မှူးတော်မတ်တော်၊ လက်သုံးတော်၊ လက်စွဲတော်တို့ သနားတော်မြတ်ခံရသည့် မျဉ်း၊ မောက် တို၊ စစ်ဝတ်တန်ဆာ ဆင်ယင်ပြီးလျှင် မြင်းကြိုးကစုံများ ကိုစီးနင်း၍ တစ်ကိုယ်လျှင် ဆယ်ခေါက်ကျ လှံလျင် ဆယ်စင်းစီကုန်အောင် ထိုးကြရသည်။
. စက်စွဲသည့် မင်းညီ မင်းသား၊ မှူးတော် မတ်တော်၊ လက်သုံးတော်၊ လက်စွဲတော်တို့မှာ တစ်လက်စွဲလျှင် ငွေပွင့်ထိုး ပန်းပုဝါ တစ်၊ သဇင်ပန်းခိုင် တစ်စီ သနားတော်မူသည်။