kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ခြွ ခြွ - (ကြွအောင် ~ -) ခြွေ ခြွေ - (ကြွေအောင် ~ -) ခြွေချ - ခြွေဆွတ် - ခြွေရံသင်းပင်း ခြွေရွေ - ဆွတ်ခြွေ - ၊ တောင်းဆုခြွေ - ၊ မိန့်ခွန်းခြွေ - ၊ အခြွေအရံ။
ခြွင်း ခြွင်း - (ကြွင်းအောင် ~ -) ခြွင်းချက် ခြွင်းချန် - ကိုးကား Category:မြန်မာအက္ခရာ။
right|500px စ (အသံထွက် စလုံး)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် ဆဋ္ဌမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
right|500px ဆ (အသံထွက် ဆလိမ်)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် သတ္တမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဇ (အသံထွက် ဇကွဲ)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် အဋ္ဌမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ညသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် ဒသမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
တ (အသံထွက် တဝမ်းပူ) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ခြောက်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ထ သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ခုနစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဓသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ကိုးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
န (အသံထွက် နငယ်)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ပ (အသံထွက် ပစောက်) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်တစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဖသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဘသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်လေးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
မသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ငါးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ယသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ခြောက်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ရသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
လသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ရှစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဝသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ကိုးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
သသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် သုံးဆယ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နောက်ဆုံးဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အချို့သော ဂုဏ်ရည်ပြနာမဝိသေသနများရှေ့တွင် အ ထည့်၍ စိတ္တဇနာမ်အဖြစ် ပြောင်းလဲ သုံးစွဲသည်။
ဥပမာ - ( အပူ၊ အချို၊ အလို၊ အစို၊ အညို စသည်ဖြင့်) ပါဋ္ဌိ ဘာသာစကား မှ မြန်မာဘာသာစကားသို့မွေးစားထားသော စကားလုံးများတွင် ' အ' သည် အငြင်းသဘောကိုဆောင်သည်။
"အ" အက္ခရာ Category:မြန်မာအက္ခရာ။
right|500px ဂ (အသံထွက် ဂငယ်) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ သုံးဆယ့်သုံးလုံးအနက် တတိယမြောက် ဗျည်းအက္ခရာဖြစ်သည်။
right|500px င သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် ပဉ္စမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
မောင်သည် မြန်မာလူငယ်အမည် ရှေ့တွင် အသုံးပြုသော စကားလုံး တစ်မျိုး (မြန်မာတို့သည် စကားပြော ယဉ်ကျေးစေရန်အတွက် အမည်ရှေ့၌ အခြားစကားလုံးများလည်း ထည့်သုံးသေးသည်) ဖြစ်သည်။
လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ အမည် အဖြစ်လည်း သုံးသည်။
မောင်ဟူသော စကားလုံးသည် အဓိပ္ပာယ်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
ဤနေရာတွင် အမည်အသုံးပြုပုံကို ရှင်းပြမည်ဖြစ်သည်။
လူငယ်များအား ချစ်ခင်လေးစားသော အားဖြင့် အမည်၏ရှေ့၌ မောင်ဟူ၍တပ်ကာခေါ်ဆိုကြသည်။
ဥပမာအနေဖြင့် လူငယ်ကလေး၏ အမည်သည် ရဲသွင်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် မောင်တပ်၍ ခေါ်ဆိုသောအခါ မောင်ရဲသွင် ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ချစ်သူမိန်းကလေးများ၊ အိမ်ထောင်ရှင်မများက ၎င်းတို့ချစ်သော ချစ်သူယောက်ျားလေး(သို့မဟုတ်) လင်တော်မောင်အား မောင် ဟူ၍ ချစ်စနိုးခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့၏ အမည်ရှေ့၌ Mr. ၊ Mrs စသော စကားလုံးများကဲ့သို့ ပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် မြန်မာစကားသည်ကား ပို၍ပင် အမျိုးများသေးသည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် ကိုကို ညီညီ Category:မြန်မာဝေါဟာရများ။
upright|thumb|ကလေးငယ်အား ပွေ့ချီထားသော အမျိုးသမီးတစ်ဦး (၁၉၀၀-၁၉၂၀ ခန့်) မိခင် မေမေ၊ အမေနှင့် မအေသ‌ည် ကလေးတစ်ဦး၏ အမ (female) မိဘတစ်ပါးဖြစ်သည်။
မွေးမိခင်၊ မွေးသမိခင်၊ နို့တိုက်မိခင်နှင့် အမိဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
သူကိုယ်တိုင် မွေးဖွားမှုပေးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ သူမ၏ သွေးသားနွယ်ဖွား ဟုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ ကလေးတစ်ဦးအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ အငှားကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းအတွက် သူမ၏ မျိုးဥအား မျိုးအောင်စေရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား မိခင်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
ဇီဝဗေဒမိခင်တစ်ဦးသည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးဥလှူဒါန်းခြင်းဖြင့် မွေးကင်းစကလေးအား ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းအတွက် အမျိုးသမီးမျိုးရိုးဗီဇပံ့ပိုးပေးသူဖြစ်သည်။
အရင်းအနှီးရှိသော မိခင်တစ်ဦးသည် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ကဲ့သို့သော သူမမှ ကြီးပြင်းလာခြင်းမရှိသော ကလေးအား တရားဥပဒေအရ တာဝန်ဝတ္တရားရှိနိုင်သည်။
မွေးစားမိခင်သည် မွေးစားခြင်း၏တရားဝင်လုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့် ကလေး၏မိဘဖြစ်လာသော အမျိုးသမီးဖြစ်သည်။
နို့တိုက်မိခင်သည် ကလေးတစ်ဦးနှင့် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲသော်လည်း ခိုင်မာမှုမရှိသော အမျိုးသမီးဖြစ်သည်။
မိထွေးသည် အရင်းမဟုတ်သော အမျိုးသမီးမိဘတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကလေး၏ယခင်မိဘနှင့်လက်ထပ်ပြီး မိသားစုယူနစ်တစ်ခုဖွဲ့စည်းနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ကလေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မိဘတစ်ဦး၏တရားဝင်အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်များမရှိပေ။
ဖခင်သည် မိခင်တစ်ဦး၏ အမျိုးသား အဆင့်တူ ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ရှိနေသည့် အမျိုးသမီးများကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ သို့မဟုတ် မိခင်လောင်းအဖြစ် ရည်ညွှန်းနိုင်သော်လည်း ယင်းကဲ့သို့သော အခေါ်အဝေါ်များသည် (ဇီဝဗေဒ) ဖခင်များ သို့မဟုတ် မွေးစားမိဘများအတွက် အလွယ်တကူ အသုံးပြုမှုနည်းပါးသည်။
မိခင်တစ်ဦးဖြစ်လာခြင်းဖြစ်စဉ်ကို " matrescence" ဟုခေါ်သည်။
ဒေါ်သည် မြန်မာအမျိုးသမီးအမည်ရှေ့မှ လေးစားသမှုဖြင့် တပ်၍ခေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဓလေ့တွင် မစ္စက် (Mrs) နှင့် အဓိပ္ပာယ်တူသည်။
ဗသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်သုံးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
နိဟွန်းဂေါ့ 200px|ဂျပန်အက္ခရာများ ဂျပန်ဘာသာစကား(နိဟွန်း-ဂို "Nihon-go" သို့ နစ်ပွန်ဂေါ့ "Nippon-go")(日本語) သည် အရှေ့အာရှရှိ ကျွန်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေးသားပြောဆို အသုံးပြုသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။
တူညီသောဘာသာစကားမိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသည့် တားကစ်ချ်၊ မွန်ဂိုလီယမ်း နှင့် ဂျပန်ဘာသာစကားတို့၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည် အော်တာအစ်ဘာသာစကားဖြစ်သည်ဟု သီအိုရီအရ သိရှိရသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် အစောဆုံး မှတ်တမ်းကို တရုတ်လူမျိုးတို့၏ စာရွက်စာတမ်းများမှ တဆင့် တွေ့ရသည်။
ထိုမှတ်တမ်းများထဲမှ တစ်ခု၏ အဆိုအရ ဂျပန်တွင် အလွန်သေးငယ်သော နိုင်ငံပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိပြီး စစ်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိကာ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရင်မ အုပ်ချုပ်ပြီး ခိုင်မာတောင့်တင်းသော နိုင်ငံ တစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ရခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်။
ဂျပန်တို့သည် ၅ရာစု နှင့် ၆ရာစု လွန်ပြီးနောက်တွင် သူတို့ဘာသာ စတင်၍ သမိုင်းရေးသားလာခဲ့ကြသည်။
ကိုရီးယား နှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ လူတို့က ဂျပန်တို့အား တရုတ်စာရေးနည်း စနစ်ကို သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် စကားလုံးများ၏ အစီအစဉ်သည်အလွန်အရေးပါသည်။
ဥပမာအနေဖြင့် "Is it?" နှင့် "It is" ဝါကျ၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ကွဲပြားခြားနားသည်။
ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် စကားလုံး၏နောက်ဆုံးတွင် ထပ်မံပေါင်းထည့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် များပြားလှသော ထိုကွဲပြားမှုများကို ပြုလုပ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဂျပန်စကားလုံးများတွင် ကိုယ်ခန္ဓာ(Body)ဟုခေါ်သည့် တိုင်(stem) ရှိပြီး အစိတ်အပိုင်းများပေါင်းထည့်ခြင်း(နောက်ဆက်တွဲများ-suffix)ရှိသည်။
နောက်ဆက်တွဲအားပြောင်းလဲပေးခြင်းဖြင့် စကားလုံး၏အဓိပ္ပာယ်ကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် သရ အက္ခရာ ၅မျိုး(a,i,u,e,o)ရှိပြီး တစ်မျိုးစီတွင် အတိုအရှည်မတူသည့် အသံနှစ်မျိုးရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ ah, ee, oo, eh, နှင့် o တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုသို့ သရအက္ခရာ၏အရှည်ကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်အား ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်:ojisan (おじさん, ဦးလေး) and ojiisan (おじいさん, အဘိုး)။
ထို့အပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာရှိ "L" နှင့်တူသည့် အသံထွက်တစ်မျိုး ရှိသည့်အပြင် ယင်းသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ "R" အသံထွက်နှင့် တူနေပြန်သည်။
ထို့ကြောင့် ယင်းစကားလုံးအသံထွက်သည် ဂျပန်လူမျိုးအများစုအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားလေ့လာရာတွင် "L" and "R" အသံထွက်ခက်ခဲစေသည့် အကြောင်းအချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် မရှိသော အသံထွက်တစ်ခုဖြစ်သည့် Tsu (つ) ဆိုသည့်စကားသည် ဂျပန်ဘာသာတွင်ရှိသည်။
၎င်းအသံထွက်အား "tsunami" (つなみ) ဟူသည့် စကားလုံးတွင် တွေ့ရနိုင်ပြီး ၎င်းစကားလုံးမှာ ထူးခြားသည့်ရာသီ သို့မဟုတ် မြေငလျင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကြီးမားသည့် ပင်လယ်လှိုင်းကြီးများအားရည်ညွှန်းသည့် ဂျပန်စကားလုံး ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် ကြိယာသည် ဝါကျတစ်ခု၏ နောက်ဆုံးတွင်သာ ရှိပြီး ကတ္တား (ပြုလုပ်သူ) သည် အစတွင်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
များစွာသော ဝါကျများတွင် ကတ္တားမရှိချေ။
နားထောင်သူသည် ဝါကျတွင် ပါဝင်သည့် ကြိယာပုံစံနှင့် စကားအရှေ့အနောက် အစီအစဉ်ကို စဉ်းစားသုံးသပ်ကာ မည့်သည်အရာသည် ကတ္တား( ပြုလုပ်သူ)ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
ဂျပန်အခေါ် နိဟွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဂျပန်ဘာသာစကားကို နိဟွန်ဂေါ့ (日本語) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ဂေါ့ ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘာသာစကားဖြစ်သည်။
နိဟွန်းဆိုသည့်စကားလုံးအား ပုံမှန်စကားလုံးအဖြစ်အသုံးပြုနေချိန်၌ တစ်ခါတရံတွင် နိပွန်ဆိုသည့် စကားလုံးနှင့် နိပွန်ဂေါ့ဆိုသည့် စကားလုံးတို့ကို အသုံးပြုကြပြီး ယင်းစကားနှစ်လုံးအား မျိုးချစ်စိတ်ပိုရှိသည်ဟု တွေးထင်ကြသည်။
ခန်ဂျီစကားလုံး၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာများ အဓိပ္ပာယ်မှာ "နေအမျိုးအနွယ်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျပန်နိုင်ငံသည်အရှေ့ဘက်အစွန်းပိုင်းတွင်ရှိပြီး နေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတည်ရှိရာဘက်မှ ထွက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ဂျပန်နိုင်ငံအား "နေထွက်ရာ တိုင်းပြည် (Land of the Rising Sun)"ဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
Japanese language - Simple English Wikipedia, the free encyclopedia ဗျည်းသရအက္ခရာများ ဂျပန်စာသင်ပုန်းကြီးကို ဂျပန်ဘာသာအားဖြင့် ဂေါ်ဂျူးအွန်း( Gojuu-on )ဟု ခေါ်ကာ အသံပေါင်း ၅၀ ဟု ဆိုလိုသည်။
မြန်မာ၌ ဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
ဗျည်းများ အ ကော်လံ အိ ကော်လံ အု ကော်လံ အဲ ကော်လံ အို့ ကော်လံ အ တန်း အ(A) အိ(I) အု(U) အဲ့(E) အို့(O) က သို့ ခ တန်း(K) က/ ခ(KA) ကိ/ ခိ(KI) ကု ခု(KU) ကဲ့/ ခဲ့(KE) ကို့/ ခို့(KO) စ သို့ ဆ တန်း(S) စ/ ဆ(SA) ရှိ(SHI) စု/ ဆု(SU) စဲ့/ ဆဲ့(SE) စို/ ဆို(SO) တ တန်း(T) တ(TA) ချိ(CHI) ဆွတ်(TSU) တဲ့(TE) တို(TO) န တန်း(N) န(NA) နိ(NI) နု(NU) နဲ(NE) နို(NO) ဟ တန်း(H) ဟ(HA) ဟိ(HI) ဖု(FU) ဟဲယ်(HE) ဟို(HO) မ တန်း(M) မ(MA) မိ(MI) မု(MU) မဲ(ME) မို့/ မော့(MO) ယ တန်း(Y) ယ(YA) - ယု(YU) - ယို/ ယော်(YO) ရ တန်း(R)(လျှာလိပ်သံ) ရ(RA) ရိ(RI) ရု(RU) ရဲယ်(RE) ရို(RO) ဝ တန်း(W) ဝ(WA) - အို့/ ဝို့(WO) - အွန်း(-N) ဖြည့်စွက်အသံများ စကားလုံးတလုံး၏ ဒုတိယအသံအနေဖြင့် လာပါက ငသံဖြင့် ဖတ် ဂ(GA) ဂိ(GI) ဂု(GU) ဂဲယ်(GE) ဂို/ဂေါ်(GO) စမှ ပြောင်းလဲလာ ဇ(ZA) ဂျိ(JI) ဇု(ZU) ဇဲ့(ZE) ဇို့/ဇော့(ZO) တမှ ပြောင်းလဲလာ ဒ(DA) ဂျိ(JI) ဇု(ZU) ဒဲ့(DE) ဒို့/ဒေါ့(DO) ဟမှ ပြောင်းလဲလာ ဘ(BA) ဘိ(BI) ဘု(BU) ဘဲ့(BE) ဘို့/ဘော(BO) ဘကို အသံပြန်ဖော့ ပ(PA) ပိ(PI) ပု(PU) ပဲ့(PE) ပို့/ပေါ့(PO) ဝေါဟာရမိတ်ဆက် ဂျပန်စာ ရိုမာဂျိ မြန်မာအသံထွက် ပုဒ် အဓိပ္ပာယ် Watashi ဝတရှိ N ကျနော် Watakushi ဝတခုရှိ N ကျမ Anata အာနတာ N နင်/ရှင် Kare ခါ့ရေ N သူ Kanojo ခါနို့ဂျော့ N သူမ Chichi Otoosan ချိချိအိုတိုးစန် N ဖခင်အဖေ HahaOkaasan ဟဟအိုခါးစန် N မိခင်အမေ Oni Oniisan အိုနိ အိုနီးစန် N အစ်ကို Otooto Otootosan အိုတိုးတို အိုတိုးတိုစန် N ညီ / မောင် Ane Oneesan အာ့နဲယ်အိုနဲစန် N အစ်မ Imooto Imootosan အီမိုးတို အီမိုးတိုစန် N ညီမ / နှမ Ookii အိုးခီး ADJ ကြီးသော Chisai ချီးစိုင်း ADJ ငယ်သော Taberu တာ့ဘဲ့ရု V စားသည် Totemo တိုတဲ့မို့ ADV အလွန် သဒ္ဒါမိတ်ဆက် မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် အချို့သော နေရာမှလွဲ၍ အလွန်ဆင်တူသည်။
ကတ္တား ကံ ကြိယာ ဝတရှိ ဝ(ကျနော် က) အာနတာ င(ခင်ဗျား ကို) စုခိ ဒက်စ်။
(သဘောကျပါတယ်။
) Watashi ha anata ga suki desu. မြန်မာ၌ ကတ္တား၊ ကံ၊ ကြိယာနောက်ဆက် ရှိသလို ဂျပန်ဘာသာ၌လည်း နောက်ဆက်ရှိသည်။
ပိုများ၍ အတန်ငယ် ရှုပ်ထွေးသည်သာ ရှိလေသည်။
နာမဝိသေသန(ကေးယောရှိ) ၂ မျိုးရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ အိဖြင့်ဆုံးသော နာမဝိသေသန(အိကေးယောရှိ)နှင့် နဖြင့်ဆုံးသော နာမဝိသေသန(နကေးယောရှိ)တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဥပမာ- နာမဝိသေသန နာမ် အိဖြင့်ဆုံးသော အိုအိရှီး ဂေါ်ဟန်း အရသာရှိသော ထမင်း နဖြင့်ဆုံးသော ခီရဲအိ-န အွန်းနနောဟီတို လှပသော မိန်းကလေး ပိုင်ဆိုင်မှုကို ပြလိုသောအခါ နော့/နို့(no)ကို ခံသုံးရသည်။
ဥပမာ - ခါ့နို့ဂျော့ နော့ ဟွန်း(Kanojo no hon) = သူမ ၏ စာအုပ်။
ဂဏန်း သည် သင်္ကေတ တစ်ခုဖြစ်ပြီ ဂဏန်းများကို ကိုယ်စားပြု၏ "၁" ပေါင်းစပ်မှုပြုလုပ်ကာ "၁၅" ကိုလုပ်နိုင်သည်။
{| class="wikitable" |- | ဟိန္ဒူတိုမှ‌ရေးက အာရပ်တိုမှ ပြင်ဆင်ခဲသည် ဂဏန်း || 0 || 1 || 2 || 3 || 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9 |- | မြန်မာဂဏန်း || ၀ || ၁ || ၂ || ၃ || ၄ || ၅ || ၆ || ၇ || ၈ || ၉ |- | ရှမ်းဂဏန်း || ႐ || ႑ || ႒ || ႓ || ႔ || ႕ || ႖ || ႗ || ႘ || ႙ |- | Tai Laing ဂဏန်း || ꧰ || ꧱ || ꧲ || ꧳ || ꧴ || ꧵ || ꧶ || ꧷ || ꧸ || ꧹|} Category:သင်္ချာ။
ဝန်ကြီးချုပ်သည် ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံများတွင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။
စနစ်အတော်များများတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ရှိ အခြားဝန်ကြီးများကို ရွေးချယ်နိုင်သလို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။
အစိုးရအတွင်း ဝန်ကြီးများအား ဌာနတစ်ခုမှ အခြားဌာနသို့လည်း ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်နိုင်သည်။
စနစ်အများစုတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏ သဘာပတိ သို့မဟုတ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
သမ္မတနှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံများတွင်မူ ဝန်ကြီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက ချမှတ်ထားသော မူဝါဒများ၊ လမ်းစဉ်များအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရသည့် အရာရှိဖြစ်သည်။
ဌာနေ (ဇာတိမြေ) ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ဦး၏ မွေးဖွားရာ နေရာ၊ မွေးရပ်နေရာ ဖြစ်သည်။
ယင်းနေရာကို ပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်၊ မွေးရက်တို့နှင့် တကွ တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းများတွင် တွဲဖက် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
ဓူဝံကြယ် () ကို အယ်လ်ဖာ ယူမီ (α UMi)၊ အယ်လ်ဖာ အာဆာမိုင်နောရစ် (α Ursae Minoris) စသော အမည်များဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြပြီး အများအားဖြင့် မြောက်ဘက်ကြယ် (Northern Star) သို့ ဝင်ရိုးစွန်းကြယ်(Pole Star) စသည့် အမည်များဖြင့် လူသိများကာ တစ်ခါတစ်ရံတွင် လမ်းပြကြယ် (Lodestar) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဓူဝံကြယ်သည် အာရှာ မိုင်နာ (Ursa Minor) ကြယ်အစုအဝေးတွင် အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။
မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကောင်းကင်နှင့် အနီးစပ်ဆုံးကြယ်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကြယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဓူဝံကြယ် ကို မြောက်အရပ်ညွန်ပြရာ ကြယ်ဟု အများသိကြသော ခုနှစ်စင်ကြယ် အသေး၏ အတောက်ပဆုံး ကြယ်ဖြစ်သည်။
၎င်း ဓူဝံကြယ်သည် ကမ္ဘာ၏ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း တွင် တည်ရှိပြီး မြောက်အရပ်ကို အမြဲ ညွန်ပြပေးသည်။
ဓူဝံကြယ်သည် ကမ္ဘာမှ အလင်းနှစ် ၄၃၀ ခန့်ကွာဝေးသည်။
၎င်းသည် ကြယ်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပဲ ကြယ်စု ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် နေဒြပ်ထု ၏ခြောက်ဆ ရှိသော F7 အလင်းရောင် အဆင့်ရှိ α UMi A ကြယ်သည် supergiant တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကြယ်ငယ်နှစ်ခုမှာ နေထုထည်၏ ၁.၅ ဆရှိ သော α UMi B နှင့် α UMi Ab တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အပြင် ခွဲထွက်နေသော UMi C နှင့် UMi D လည်းပါရှိသည်။
မကြာသေးမှီကမှ လေ့လာတွေ့ရှိချက်အရ ဓူဝံကြယ်သည် A နှင့်F ကြယ်အမျိုးအစားရှိ မပီပြင်သော open cluster အနွယ်ဝင်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကြယ်သုံးလုံး စနစ်များ Category:အာရှာ မိုင်နာ (ကြယ်စုတန်း)။
မြန်မာနိုင်ငံ()၊ တရားဝင်အားဖြင့် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်()သည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
အနောက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ‌အရှေ့နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် လာအိုနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်ပြီး တောင်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကပ္ပလီပင်လယ်နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ တည်ရှိသည်။
နိုင်ငံ၏မြို့တော်မှာ နေပြည်တော်ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးမြို့တော်မှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိအစောဆုံးသော အခြေချမှုများသည် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများနှင့် မွန်ဘုရင့်နိုင်ငံများ၌ဖြစ်ကြသည်။
အေဒီ ၉ရာစုခန့်တွင် မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ဧရာဝတီမြစ်အနီး၌ ပုဂံပြည်ကိုတည်ထောင်ခဲ့ကြရာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာဘာသာစကားစသည်တို့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော် ပုဂံပြည်သည် မွန်ဂိုကျူးကျော်စစ်ကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
၁၆ ရာစု‌တွင် ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် တောင်ငူအင်ပါယာပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှသမိုင်း၏ အကြီးဆုံးအင်ပါယာအဖြစ် ခေတ္တရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉ ရာစုတွင် တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် ကုန်းဘောင်အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒေသများကိုပါမက အာသံနှင့် မဏိပူရဒေသများကိုပါ အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှအင်ပါယာသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကျူးကျော်စစ်များဆင်နွှဲပြီး သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန်တို့ကခေတ္တသိမ်းပိုက်ထားခဲ့ပြီး မဟာမိတ်နိုင်ငံတို့က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှတို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးကိုရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် သမိုင်းသည် ယနေ့တိုင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော မငြိမ်သက်မှုများနှင့် ပဋိပက္ခများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီအောက်တွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းသည် နှစ်နှစ်အကြာတွင် အမည်ခံ ပါတီစုံစနစ်သို့ ကူးပြောင်းရေးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော်လည်း၊ နိုင်ငံ၏ အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီသည် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး ယနေ့ထက်တိုင် နိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံသည် များပြားလှသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြား တိုင်းရင်းသား ပဋိပက္ခများဖြင့် ကွဲခြမ်းလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့အရှည်ကြာဆုံး ပြည်တွင်းစစ်များထဲမှ တစ်ခုကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ကုလသမဂ္ဂနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများစွာတို့က နိုင်ငံအတွင်း စဉ်ဆက်မပြတ်နှင့် စနစ်တကျ ဖြစ်ပေါ်နေသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို အစီရင်ခံခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရကို တရားဝင် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး အမည်ခံ အရပ်သားအစိုးရတစ်ရပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ရာ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး တိုးတက်လာပြီး စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ သက်သာလာခဲ့သော်လည်း၊ အထူးသဖြင့် ရိုဟင်ဂျာ ပဋိပက္ခနှင့် ဆက်စပ်၍ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများအပေါ် နိုင်ငံ၏ဆက်ဆံမှုသည် နိုင်ငံတကာ တင်းမာမှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု၏ ရင်းမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပါတီက လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးတွင် အများစုအနိုင်ရခဲ့သော ၂၀၂၀ မြန်မာအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် တပ်မတော်က စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် အာဏာကို တစ်ဖန်ပြန်လည် သိမ်းယူခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုတ်ချခဲ့သော အဆိုပါအာဏာသိမ်းမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေသော ကျယ်ပြန့်သည့် ဆန္ဒပြမှုများဆီသို့ ဦးတည်စေခဲ့ပြီး စစ်တပ်၏ ပြင်းထန်သော နိုင်ငံရေးအရ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြည်တွင်းစစ် ပိုမိုကြီးထွားလာမှုတို့ဖြင့် အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။
တပ်မတော်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လူထုမြင်ကွင်းမှ ဖယ်ရှားရန် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး၊ အဂတိလိုက်စားမှုမှသည် ကိုဗစ်-၁၉ စည်းကမ်းများ ချိုးဖောက်မှုအထိ ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်၊ သူမအပေါ် စွဲဆိုထားသော စွဲချက်အားလုံးမှာ လွတ်လပ်သော လေ့လာသူများအဆိုအရ "နိုင်ငံရေးအရ လှုံ့ဆော်မှု" များသာ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု၊ အာဆီယံနှင့် ဘင်းမ်စတက်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သော်လည်း၊ တစ်ချိန်က ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့ဝင် မဟုတ်ပေ။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့၏ ဆွေးနွေးဘက်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံသည် ကျောက်စိမ်း၊ ကျောက်မျက် ရတနာ၊ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ကျွန်းသစ်နှင့် အခြားသော သတ္တုများကဲ့သို့သော သဘာဝ သယံဇာတများဖြင့် အလွန်ကြွယ်ဝပြီး၊ မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲရှိ အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အမြင့်ဆုံး နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် အလားအလာရှိသော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။
Vakulchuk, Roman; Kyaw Kyaw Hlaing; Edward Ziwa Naing; Indra Overland; Beni Suryadi and Sanjayan Velautham (2017). Myanmar's Attractiveness for Investment in the Energy Sector. A Comparative International Perspective. Norwegian Institute of International Affairs (NUPI) and Myanmar Institute of Strategic and International Studies (MISIS) Report. p. 8. သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသည် မတည်ငြိမ်မှု၊ နိုင်ငံရေးအကြမ်းဖက်မှု၊ အဂတိလိုက်စားမှု၊ ညံ့ဖျင်းသော အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အလေးမထားသည့် ကိုလိုနီခေတ်၏ ခေါင်းပုံဖြတ်အမြတ်ထုတ်မှု သမိုင်းရှည်တို့ဖြင့် ကာလကြာရှည်စွာ ခံစားခဲ့ရသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ ဂျီဒီပီ (nominal) မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၆.၇ ဘီလီယံရှိပြီး ဂျီဒီပီ (PPP) မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂၁.၅ ဘီလီယံ ရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝင်ငွေကွာဟမှုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ စီးပွားရေး၏ ကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းကို စစ်အစိုးရ၏ ခရိုနီများက ထိန်းချုပ်ထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် လူ ၆၀၀,၀၀၀ ကျော် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရပြီး၊ လူသုံးသန်းကျော်မှာ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများ အရေးတကြီး လိုအပ်လျက်ရှိသည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအထိ ဒုက္ခသည်များနှင့် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများအဖြစ် ရေတွက်ထားသူ ၁.၃ သန်းကျော်နှင့် ပြည်တွင်း၌ နေရပ်စွန့်ခွာရသူ ၃.၅ သန်း ရှိသည်။
ဝေါဟာရဗေဒ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရက အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် (‌Burma) ဘားမားကို မြန်မာဟု ပြောင်းလဲရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
အနောက်နိုင်ငံများက စစ်အစိုးရကို လက်မခံသည့်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် နိုင်ငံအမည်အား တရားဝင်ပြောင်းလဲရန် လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု ယူဆကြသည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် မြန်မာဘာသာဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဟု လက်ခံသုံးစွဲသော်လည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ဘားမားဟု ဆက်လက်သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သုံးနှုန်းသည့်အခါ သုံးစွဲသူအလိုက် "ဘားမား"သို့မဟုတ် "မြန်မာ"ကို ရွေးချယ်သုံးစွဲကြပြီး နည်းပညာအားဖြင့် အပြန်အလှန် ဖလှယ်သုံးစွဲနိုင်သော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသည်။
နိုင်ငံပြင်ပ သတင်းဌာနကြီးများ ဖြစ်သည့် ဘီ⁠ဘီစီ (BBC)၊ ဝေါလ်စထရိဂျာနယ် (Wall Street Journal) နှင့် ဖိုင်နင်းရှယ်တိုင်မ်း (Financial Times) တို့အပြင် အမေရိကန်နှင့် ဂရိတ်ဗြိတိန်အစိုးရများကပါ မြန်မာနိုင်ငံကို ဘားမားဟု ဆက်လက်ခေါ်ဝေါ်လျက်ရှိပြီး စီအင်အင် (CNN)၊ အီကော်နော်မစ် (The Economist)၊ နှင့် နယူးယောက်တိုင်မ်း (New York Times) တို့ကမူ မြန်မာဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကို တိုင်းပြည်အဖြစ်လည်း ‌‌ကောင်း၊ Burmese ဟူသည့် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးကို နာမဝိသေသနအဖြစ်လည်းကောင်း လက်ခံကျင့်သုံးနေပြီဖြစ်သည်။
ဂရိတ်ဗြိတိန်၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဩစတြေးလျနှင့် အမေရိကအစိုးရများသည် ဘားမား (Burma) ကို ဆက်လက်အသုံးပြုကြသည်။
သို့သော် ဥရောပသမဂ္ဂသည် ဘားမား/မြန်မာ (Burma/Myanmar) နှစ်မျိုးလုံးကို တွဲသုံးသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာဟု မသုံးဘဲ ၎င်းတို့ထုံးတမ်းအခေါ်အဝေါ်အတိုင်း မြန်တျန့် (缅甸) ဟုသုံးသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား မြန်မာ (ミャンマー) ဟုခေါ်သော်လည်း မြန်မာလူမျိုးများအား ဘားမိစ် (Burmese) (ビルマ人) ဟု ဆက်လက်သုံးစွဲသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံအများစုကဲ့သို့ပင် ယခင်သုံးစွဲနေကျ ဘာသာပြန်ကိုသုံးပြီး မြန်မာပြည်ကို ဗိရ်မနီ (Birmanie) ဟုခေါ်ကြသည်။
Should it be Burma or Myanmar?, BBC News ၂၀၁၅ ခုနှစ် အစိုးရအသစ်တက်လာပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြည်တွင်းအခြေစိုက် နိုင်ငံခြား သံရုံးအသီးသီးမှ သံအမတ်ကြီးများ၊ စစ်သံမှူးများ နှင့် ကောင်စစ်ဝန်များကို နေပြည်တော်တွင် တွေ့ဆုံကာ မြန်မာ ဟုခေါ်ခေါ် ဗမာ ဟုခေါ်ခေါ် အရေးမကြီးကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
South China Morning Post, "What's in a name? Not much, according to Aung San Suu Kyi, who tells diplomats they can use Myanmar or Burma", Saturday, 23 April 2016 သမိုင်း လူသားတို့အစပြုရာ လူသားတို့၏ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် အတွင်း လူသားဖြစ်လာမည့်လူတူ ပရိုင်းမိတ်များကို ဂန့်ဂေါမြို့နယ် ကျောမြို့ အနီး ပုံတောင် ပုံညာ တောင်တန်းများ တွင် စတင်တွေ့ရှိရာမှ မြန်မာနိုင်ငံ အခြားဒေသများတွင်ပါ ထပ်မံ တွေ့ရှိလာကြရခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာတွင် လူသားတို့ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံနေရာမှ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာ သိရှိကြပြီးဖြစ်သည်။
နှစ်သန်း လေးဆယ် သက်တမ်းရှိ လူတူပရိုင်းမိတ်တို့ တွေ့ရှိမှုကြောင့် လူတူပရိုင်းမိတ်မှ တဆင့်ဖြစ်ပေါ် တိုးတက်လာသည့် ကမ္ဘာတွင် အစောဆုံးသော ရှေးဦးလူသား မျိုးနွယ်တို့သည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူသားတို့ စတင် အချေခြ နေထိုင်နေခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း သန်းချီရှိနေပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။
ခေတ်ဦး လူတူပရိုင်းမိတ် များ တွေ့ရှိမှုနှင့် ဆက်စပ် စဉ်းစားနိုင်သည်မှ ကျောက်ခေတ် ဂူနံရံပန်းချီလက်ရာများ ရှိရာ ရှမ်းပြည်နယ် ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ပြဒါးလင်းလိုဏ်ဂူအမှတ် (၁) နှင့် အမှတ် (၂)၊ ကမ်းပါးနီလိုဏ်ဂူ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ လွယ်ဝန်းဂူ၊ ကျောက်ခေတ်လက်နက်ပစ္စည်းများ တွေ့ရှိရာ တောင်ကြီး အေးသာယာရှိ မုံတဝလိုဏ်ဂူ နှင့် ကလောမြို့နယ် မြင်းမထိ လိုဏ်ဂူ စသည့် အထောက်အထားများ ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ကျောက်ခေတ် အထောက်အထားများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သူများသည် လူသားအဆင့် မရောက်မီ ပရိုင်းမိတ်အဆင့်မှာပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ကမ္ဘာ့ ပထမဆုံး လူသားများအဖြစ် တိုးတက်ရောက်ရှိလာကာ ကျောက်ခေတ်၊ ကြေးခေတ်၊ ပျူခေတ်၊ ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် နေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း အခိုင်အမာ ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းမှ မွန်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြပြီး ဘီစီ ၉၀၀ ခန့် တွင် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းပင်လယ်နှင့် နီးရာ၊ မူလ နေထိုင်သူ မြန်မာလူမျိုးများ နည်းပါးရာ နေရာများတွင် ဝင်ရောက်နေထိုင်ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။
မွန်လူမျိုးများသည်လည်း အခြားသော အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်း လူမျိုးများနည်းတူ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို အစောဆုံး ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် လူမျိုးဖြစ်သည်ဟုယူဆရသည်။
ပျူခေတ် (ဘီစီ ၂၀၀၀ - အေဒီ ၇ ရာစု) ပျူခေတ်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတလျှောက် ပျူခေတ်မြို့ပြ၊ တိုင်းနိုင်ငံများကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
အင်အားအတောင့်တင်းဆုံးပျူခေတ်နိုင်ငံာ်မှာ သရေခေတ္တရာဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပျူလူမျိုးများသည် ၆၅၆ ခုနှစ်ခန့်တွင် တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် သရေခေတ္တရာကို စွန့်ခွာပြီး မြောက်ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြကာ ပုဂံဒေသတွင် မြို့ပြများ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
ပုဂံခေတ် (၁၀၄၄-၁၂၈၇) thumb|ပုဂံမြို့ဟောင်းရှိ ပုဂံခေတ်မှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ပျူ မြို့ပြများမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများ နှင့် မြန်မာလူမျိုးများသည် ၇ ရာစုနှစ်ခန့်မှစ၍ ပုဂံဒေသ အနီးတဝိုက်တွင် အခြေချခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၈၄၉ ခုနှစ်ခန့်တွင် ပုဂံကို အခြေပြု၍ အင်အားတောင့်တင်းသည့် မင်းနေပြည်တော်တစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
အနော်ရထာမင်းတရားကြီး (၁၀၄၄ - ၁၀၇၇) နန်းတက်ခဲ့သည့်ကာလက ဗမာလူမျိုးများ၏ ဩဇာမှာ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံတစ်လွှားသက်ရောက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
၁⁠၁၀၀-ခုနှစ်တွင်မူ အရှေ့တောင်အာရှတိုက်၏ ဒေသအတော်များ⁠များကို ပုဂံမင်းနေပြည်တော်မှ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းကို အများက ပထမမြန်မာအင်ပါယာအဖြစ်လက်ခံကြသည်။
၁၂၀၀ ခုနှစ်အနှောင်းပိုင်းကာလတွင် ကူဗလိုင်ခန် ဦးဆောင်သော မွန်ဂိုတို့က ပုဂံနေပြည်တော်အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။
ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ခေတ် (၁၂၈၇-၁၅၃၁) သို့သော် ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာများသည် အင်းဝဒေသတွင် မိမိတို့၏ မင်းနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ရွှေရောင်လွှမ်းသော ခေတ်တစ်ခုကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ၁၅၂၇ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းများက အင်းဝကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြသည်။
တစ်ချိန်တည်းတွင် မွန်တို့သည် ပဲခူးကို အခြေပြုပြီးအဓိကကျသော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် ဘာသာရေး ဗဟိုအချက်အချာအဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်ခဲ့သည်။
တောင်ငူခေတ် (၁၅၃၁-၁၇၅၂) အင်းဝမှ ထွက်‌ပြေးခဲ့ကြသော ဗမာများသည် ၁၅၃၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူ၌ တောင်ငူမင်းနေပြည်တော်ကို တပင်ရွှေထီးလက်အောက်တွင် ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
သူသည် မြန်မာနိုင်ငံကို စည်းရုံးပြီး ဒုတိယမြန်မာအင်ပါယာကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဥရောပတိုက်သားများ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် တောင်ငူမင်းနေပြည်တော်သည်လည်းကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုချက်အချာဖြစ်လာသည်။
ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီးသည် မဏိပူရ၊ ဇင်းမယ်နှင့် အယုဓျာတို့အား သိမ်းသွင်း၍ နိုင်ငံတော်ကြီးအား ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း အတွင်းပုန်ကန်မှုများနှင့် သိမ်းပိုက်နယ်‌မြေများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် လိုအပ်သော ဘုရင်မြစ်များ ချို့တဲ့မှုကြောင့်တောင်ငူနေပြည်တော်ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ပေါ်တူဂီများအား တိုက်ထုတ်ခဲ့သော အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် ၁၆၁၃ ခုနှစ်တွင် မင်းဆက်သစ်တစ်ခုကို အင်းဝတွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။