kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
NUGအစိုးရနှင့်ဆက်ဆံရေး KIA သည် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အား တိုက်ခိုက်လာခဲ့သည်မှာ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် ၁၉၆၁ ကတည်းကပင်ဖြစ်သည်။
KIA သည် NUG အစိုးရနှင့် အာဏာသိမ်းမှုစတင်ချိန်ကတည်းကပင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများရှိခဲ့သည်။
NUG နှင့် စစ်ရေးသာမကပဲ နိုင်ငံရေးတွင်းလည်း အားတတ်သရော ကူညီပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။
NUG ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော PDF များအား စစ်သင်တန်းပေးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခြင်း၊ လက်နက်ခဲယမ်းများတပ်ဆင်ခြင်း၊ ကူညီထောက်ပံ့ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
KIA သည် NUG အစိုးရ၏ မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အတွက် အရေးကြီးသော အခန်းတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လှုပ်ရှားနေပါသည်။
KIA သည် ၀၃၀၇ စစ်ဆင်ရေးဟု အမည်တွင်သော စစ်ဆင်ရေးတွင် NUG အစိုးရ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော PDF များနှင့် ပူးပေါင်းကာ တပ်မတော်၏ တပ်စခန်းများ၊ ဗျူဟာကုန်း ၅၀ ကျော်ကို အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
တပ်ဖွဲ့ခွဲများ KIA သည် တပ်မဟာ ၁၀ ခုဖြင့် လှုပ်ရှားနေသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။
တပ်မဟာ တစ်ခုတွင် စစ်သည်အင်အား ၁၂၀၀ အထက် ၁၈၀၀ အောက်ဖြစ်ပြီး တပ်ရင်းအင်အားမှာ ၂၅၀ အထက် ၄၀၀ အောက်ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်တွင် KIA သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တပ်မဟာ (၁၁) ကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တပ်မဟာများ တပ်မဟာ (၁) ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ပူတာအို အမှတ် (၂) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှ တနိုင်းဒေသ အမှတ် (၃) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ဗန်မော်ခရိုင် အမှတ် (၄) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ရှမ်းမြောက် အနောက်ဘက် အမှတ် (၅) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ဝိုင်းမော် အနီးနှင့် ဌာနချုပ်အနီး အမှတ် (၆) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ရှ​မ်းမြောက် အမှတ် (၇) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ပန်းဝါ အမှတ် (၈) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ မိုးကောင်း၊ မိုးညင်း အမှတ် (၉) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ဖားကန့် အမှတ် (၁၀) တပ်မဟာ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ရှေ့ရှမ်းမြောက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ။
thumbnail|150px|မော်ရိုကိုနိုင်ငံမှ လွဲ၍ အခြားအာဖရိကနိုင်ငံများ အားလုံးသည် အာဖရိကသမဂ္ဂတွင် ပါဝင်သည်။
အာဖရိကသမဂ္ဂ သည် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၅၃ နိုင်ငံပါဝင်သည်။
ဒါဘန် တွင် ၂၀၀၂ ဇူလိုင် က ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အာဖရိက ညီညွတ်ရေး အဖွဲ့ နှင့် အာဖရိက စီးပွားရေး ပူပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဖွဲ့တို့ကို အစားထိုး ဖွဲ့စည်း ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာဖရိကသမဂ္ဂ သည် ငွေကြေးတစ်မျိုးတည်းသာ သုံးစွဲရန်၊ ပေါင်းစည်းထားသော ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ တစ်ခု ထားရှိရန် နှင့် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ့ ခေါင်းဆောင်များ ကက်ဘိနက် တစ်ခုဖွဲ့စည်းရန် ရည်မှန်းထားသည်။
အဖွဲ့၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အာဖရိကတိုက်၏ ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေး နှင့် တည်ငြိမ်သော စီးပွားရေး၊ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်းအကြား ပဋိပက္ခ ပပျောက်စေရေး၊ ဘုံဈေးကွက်၏ အကျိုးခံစားစေရေး တို့ဖြစ်သည်။
အခြားကြည့်ရန် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့ အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် အာဆီယံ ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂ နေတိုးအဖွဲ့ ပြင်ပလင့်ခ်များ Official site Category:အာဖရိကတိုက်။
အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် (Arab League) သည် တရားဝင်အမည်အရ အာရပ်နိုင်ငံများအဖွဲ့ချုပ် (League of Arab States) ဟု ခေါ်ပြီး အာဖရိကမြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်တောင်အာရှမှ နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအများစုမှာ အာရပ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုကြပြီး၊ အဖွဲ့၏ရည်မှန်းချက်မှာ အာရပ်နိုင်ငံများအကြား သွေးစည်းညီညွတ်ရေး ဖြစ်စေခြင်းနှင့် ပြဿနာများကို ပူးပေါင်းဖြေရှင်းခြင်းဖြစ်သည်။
အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ "အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ဆက်ဆံရေး ပိုမိုနီးကပ်စေရန်နှင့် ၎င်းတို့အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရန်၊ ၎င်းတို့၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် အာရပ်နိုင်ငံများ၏ရေးရာများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို ယေဘုယျအားဖြင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်" ဖြစ်သည်။
သို့သော် အဖွဲ့ချုပ်သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဆင့်မှာ နှိုင်းယှဉ်ပါက နည်းပါးခဲ့သည်။
အဖွဲ့ချုပ်က တရားဝင်အဖြစ် မဖော်ပြထားသော်လည်း ရုံးသုံးစာရွက်စာတမ်းများတွင် အာရပ်ဘာသာစကားကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်၊ လက်ဘနွန်၊ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ်၊ ယေမင်နှင့် ထရန်စ်ဂျော်ဒန် (ယနေ့ဂျော်ဒန်) တို့ဖြင့် အလက်ဇန္ဒားသဘောတူညီချက်အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယခုအချိန်တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၂၂ နိုင်ငံရှိပြီး၊ အစ္စရေး၊ အီရီထရီယာနှင့် ချဒ်မှအပ အာရပ်ဘာသာစကားကို တရားဝင်အသုံးပြုသည့် နိုင်ငံများအားလုံးပါဝင်သည်။
အဖွဲ့၏ ဌာနချုပ်ကို ကိုင်ရိုမြို့တွင် တည်ထားပြီး၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော ကောင်စီက လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည်။
ယင်းကောင်စီအောက်တွင် နိုင်ငံရေးကော်မတီအပါအဝင် ကော်မတီအမျိုးမျိုးရှိသည်။
အဖွဲ့၏အဓိကတာဝန်မှာ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကိစ္စရပ်များတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့၏ နောက်ဆုံးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော ပယ်လက်စတိုင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ပါဝင်သော ၇ နိုင်ငံအပြင် နောက်ပိုင်းတွင် အယ်လဂျီးရီးယား၊ ဗာရိန်း၊ ကူဝိတ်၊ လစ်ဗျ၊ မိုရော့ကို၊ အိုမန်၊ ကတ်တာ၊ တောင်ယေမင်၊ မြောက်ယေမင်၊ ဆိုမာလီ၊ ဆူဒန်၊ တျူနစ်ဇီးယား၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနှင့် မော်ရီတေးနီးယားတို့ ပါဝင်လာသည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် အာရပ်ဘာသာစကားကို အမျိုးသားဘာသာအဖြစ် ပြောဆိုသုံးစွဲကြပြီး၊ အာရပ်လူမျိုးများသည် တူညီသော ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများကို ဝေမျှထားသည်။
လက်ဗနွန်မှအပ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအများစုသည် အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသည်။
ထို့အပြင် ကိုလိုနီဘဝမှ လွတ်မြောက်လာသည့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။
ဤတူညီမှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ညီညွတ်ရေးတည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သို့သော် အဖွဲ့အတွင်း၌ လည်း သဘောကွဲမှုများ ပေါ်ပေါက်လေ့ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီဂျစ်နှင့် အစ္စရေးတို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုကြောင့် အီဂျစ်ကို အဖွဲ့မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး၊ ဌာနချုပ်ကိုလည်း တျူနစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်အတွင်း အယ်လဂျီးရီးယား၊ လစ်ဗျ၊ တောင်ယေမင်၊ ဆီးရီးယားနှင့် ပယ်လက်စတိုင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့တို့က အီဂျစ်နှင့် ဆက်ဆံရေး ဖြတ်တောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
အဖွဲ့သည် အာရပ်ပြဿနာများဖြေရှင်းရေးအတွက် ထိပ်သီးညီလာခံများ ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး၊ သဘောကွဲမှုများကြောင့် အချို့သောအဖွဲ့ဝင်များက သပိတ်မှောက်မှုများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ထိုသို့ သဘောကွဲမှုများ ရှိနေသော်လည်း အဇ္ဇရီယယ်နှင့် စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားသည့်အခါတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက ညီညွတ်စွာ တုံ့ပြန်လေ့ရှိသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၈၁) အဖွဲ့ဝင်များ thumb|right အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် ပဋိညာဉ်စာချုပ် (Charter of the Arab League) ကို အာရပ်နိုင်ငံများအဖွဲ့ချုပ်၏ သဘောတူစာချုပ် (Pact of the League of Arab States) ဟုလည်း လူသိများသည်။
၎င်းသည် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော စာချုပ် (founding treaty) ဖြစ်သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုချမှတ်ခဲ့ပြီး (Adopted in 1945)၊ "အာရပ်နိုင်ငံများအဖွဲ့ချုပ်တွင် ဤသဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသော လွတ်လပ်သည့် အာရပ်နိုင်ငံများ ပါဝင်ရမည်" ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင်ခုနစ်နိုင်ငံ (seven members) ရှိခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၌ အဖွဲ့ဝင် ၂၂ နိုင်ငံ (22 members) ရှိပြီး အာဖရိကနိုင်ငံ ၈ နိုင်ငံ (8 African countries) လည်း ပါဝင်သည်။
ထို့အပြင် လေ့လာသူနိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံ (7 observer states) လည်း ရှိပါသည်။
(မှတ်ချက်- အောက်ဖော်ပြပါ လေ့လာသူနိုင်ငံများအား အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၏ ရွေးချယ်ထားသော အစည်းအဝေးအချို့သို့ တက်ရောက်ရန် ဖိတ်ကြားထားသော်လည်း မဲပေးခွင့် မရှိပါ)။
အခြားကြည့်ရန် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့ အာဖရိကသမဂ္ဂ အာဆီယံ ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂ နေတိုးအဖွဲ့ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှအခြေစိုက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:အာဖရိကအခြေစိုက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ။
|ထရန်စစ်စတာများ (အထက်မှ အောက်): TO-3, TO-126, TO-92, SOT-23 ထရန်စစ်စတာ ဆိုသည်မှာ အီလက်ထရွန်းနစ် ဆစ်ဂနယ် နှင့် ပါဝါတို့ကို ချဲ့ထွင်ပေးနိုင်သည့် ကိရိယာနှင့် အဖွင့်အပိတ် လုပ်ပေးနိုင်သည့် တပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်း အမျိုးအစား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၎င်း၏ တည်ဆောက်မှုထဲတွင် တပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ ပါဝင်ပြီး ပြင်ပ ပတ်လမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် အတွက် အနည်းဆုံး ခြေထောက် ၃ ချောင်း ပါရှိသည်။
ထရန်စစ်စတာ၏ ခြေထောက်တစ်စုံသို့ ဗို့အား (သို့မဟုတ်) လျှပ်စီး ပေးပို့ခြင်းအားဖြင့် အခြား ခြေထောက် တစ်စုံတွင် စီးဆင်းနေသော လျှပ်စီးလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
ထိန်းချုပ်ထားသော အထွက် လျှပ်စီးသည် အဝင် လျှပ်စီးထက် ပိုများလေ့ ရှိသဖြင့် ထရန်စစ်စတာကို ပါဝါ ချဲ့ထွင်ပေးသော ကိရိယာ အဖြစ် ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ် အခါတွင် ထရန်စစ်စတာ များကို တစ်ခုချင်း တွေ့နိုင်သကဲ့သို့ အိုင်စီပတ်လမ်းများ အတွင်း မြှုပ်နှံ ထည့်သွင်းထားခြင်း လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ထရန်စစ်စတာသည် ခေတ်သစ် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများ၏ အခြေခံ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် အီလက်ထရွန်းနစ် စနစ်များတွင် နေရာ အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။
၎င်းကို စတင် တွေ့ရှိခဲ့ချိန် ၁၉၅၀ ခုနှစ် မှစ၍ ထရန်စစ်စတာကြောင့် အီလက်ထရွန်းနစ် နယ်ပယ် တစ်ခေတ်ဆန်းခဲ့ပြီး ပိုမိုသေးငယ်ပြီး တန်ဖိုးနည်းသော ရေဒီယို၊ ဂဏန်းတွက်စက်၊ ကွန်ပျူတာ နှင့် အခြားသော ကိရိယာများကို ထုတ်လုပ် လာနိုင်ခဲ့သည်။
thumbnail|right|သူရ မချစ်ပို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ဦးတည်းသော ‘သူရ’ဘွဲ့ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီး တစ်ဦးဖြစ်သူ သူရမချစ်ပို ကို ၁၉၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မောင်လေး တစ်ဦးမှာ ဘီအီးတပ်ထဲသို့ ဝင်သွားသည်ဟု ကြားသိရသဖြင့် လိုက်ရှာရင်း မေမြို့ (ယခုပြင်ဦးလွင်မြို့) ရှိ ဦးကြွယ်၊ ဒေါပုတို့အိမ်တွင် နေဖြစ်သွားသည်။
ထို့နောက် ဦးကြွယ်တို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးသော ဘီအီးတပ်မှ တပ်ကြပ်လှမောင်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။
တပ်ကြပ်လှမောင်မှာ တပ်တွင်း၌ စားရေးသောက်ရေးကို တာဝန်ယူရသောကြောင့် ထမင်းချက်လှမောင်ဟု လူသိများသည်။
မချစ်ပိုသည် ထားဝယ်သူပီပီ စကားပြောလျှင် အသံဝဲဝဲလေးနှင့် ချစ်စရာကောင်းလှသည်။
အသားကမဖြူ မညို၊ မျက်နှာက လေးထောင့်စပ်စပ်၊ အရပ်အမောင်းက ငါးပေသုံးလက်မခန့်ရှိသည်။
စကားပြော လျှင် ခပ်ပြတ်ပြတ်ပြောတတ်၍ လုပ်စရာရှိလျှင်လည်း ပြတ်ပြတ်သားသား လုပ်တတ်သည်။
မချစ်ပို၏ ယောက်ျားဖြစ်သူ တပ်ကြပ်လှမောင်သည် ထမင်းချက် တာဝန်ယူထားသော်လည်း အခြေအနေပေးလျှင် တိုက်ခိုက်သည့်အဖွဲ့ထဲ ပါသွားပြန်သည်။
ထိုစဉ်က အင်ဂျင်နီယာ အဖွဲ့များက ဘီအီးကုန်းတွင်အခြေစိုက်ပြီး ကေအင်ဒီအိုတပ်ဖွဲ့များက လေ့ကျင့်ရေး တပ်ကုန်းမှ နေ၍ ရင်ဆိုင်ထားသည်။
မချစ်ပိုသည် ကေအင်ဒီအို များ တပ်စွဲထားသော လေ့ကျင့်ရေး တပ်ကုန်း၊ ဆေးတပ်ကုန်း များသို့ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဝင်ရောက်ကာ ရန်သူသတင်းကို တပ်မတော်သို့ ထောက်လှမ်းပေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် တစ်ခါတစ်ရံ ရန်သူ အဖွဲ့ငယ် သုံးလေးဦးနှင့် တွေ့၍ အခွင့်သာသည့်အခါတွင် လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် ထုလာခဲ့သည်။
ထို့နောက် မချစ်ပိုသည် ရဲဘော်များနှင့် အတူပူးပေါင်း၍ ညတိုက်ပွဲများဆင်နွဲခဲ့သည်။
ယင်းနောက် မကြာမီမှာပင် ရန်သူနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိသော အမျိုးသမီး တစ်ဦး၏ လက်ထောက်ချမှုကြောင့် မချစ်ပို၏ လှုပ်ရှားများကို ရန်သူအဖွဲ့က သိရှိကာ အဖမ်းခံရသည်။
ထို့နောက် အမျိုးမျိုး စစ်ဆေး၍ ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ် လိုက်ကြသည်။
ဤသို့ဖြင့် မချစ်ပိုသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၈) ရက်နေ့ အသက် ( ၄၂ )နှစ်အရွယ်တွင် ကျဆုံးသွားခဲ့ရရှာသည်။
မချစ်ပို ကျဆုံးသော နေ့ရက်သည် မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ တပ်များက မန္တလေးမြို့ ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ပြီး ဖြစ်၍ မြို့သိမ်းအောင်ပွဲအခမ်းအနားပြုလုပ်သောနေ့ နှင့် တိုက်ဆိုင်ခဲ့လေသည်။
thumb|သူရမချစ်ပို အုတ်ဂူ၊ အာဇာနည်လမ်း၊ ထုံးဘို၊ ရပ်ကွက်ကြီး(၁) ပြင်ဦးလွင်မြို့။
မချစ်ပို ၏ အလောင်းကို သုံးလေးရက် အကြာတွင် ပြန်ဖော်သောအခါ ပုတ်သိုးနံစော်ခြင်းမရှိဟု ဆိုသည်။
ထို့နောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် မချစ်ပို ၏ ရုပ်အလောင်းကို စစ်အခမ်းအနားဖြင့် ပြင်ဦးလွင် မြို့ ထုံးဘိုရပ်တွင် ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည်။
ဂုဏ်ပြုခြင်း (၁၉၅၀)ပြည့်နှစ် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ဒုတိယ နှစ်ပတ်လည် (၁၉၅၀ပြည့် ဇန်နဝါရီ ၄ရက်) နေ့တွင် မချစ်ပို ၏ စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်မှု များကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်က သူရ ဘွဲ့ကို ထိုက်တန်စွာ ဂုဏ်ပြု ချီးမြှင့် ခဲ့လေသည်။
http://www.fifthwavenews.com/fwn/3319 သူရ မချစ်ပို သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ဦးတည်းသော သူရဘွဲ့ရ အမျိုးသမီး အဖြစ် ယနေ့တိုင် ရပ်တည်ဆဲ ဖြစ်သည်။
ဒီနေ့ခေတ်တွင် သူရမချစ်ပို၏ အမည်အား သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။
သူမ၏ဇာတိ ထားဝယ်ခရိုင် လောင်းလုံးမြို့နယ် သောကြာပြင်ပန်းခြံ၌ သူရမချစ်ပို ရုပ်တု ထွင်းထုထားရှိသည်။
မချစ်ပို၏ အာဇာနည်စိတ်ဓာတ်ကို အောက်မေ့သတိရသော အားဖြင့် သူရ မချစ်ပို၏ နှစ် ၁၁၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ပွဲကို ပြင်ဦးလွင်မြို့ ၌ ပြင်ဦးလွင် မြို့နယ် စာရေးဆရာ အသင်းက ဦးဆောင်၍ ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီလ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
https://burma.irrawaddy.com/news/2018/01/07/149218.html ကိုးကား ခင်မောင်နိုင် (ဘီအီး) ပြင်ဦးလွင် မှ သူရမချစ်ပို မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ (၁၃-၃-၉၅) ၊ စာ-၆ Category:မြန်မာ့ တပ်မတော် သူရဲကောင်းများ။
ကုသိုလ်ကမ္မပထ တရား ဆယ်ပါး ၁။
ဒါန - သဒ္ဓါကြည်ဖြူပေးလှူရခြင်း။
(နှမြောတွန့်တိုမှုမရှိခြင်း) ၂။
သီလ - ကာယ၊ ဝစီ ထိုနှစ်လီသော ဒုစရိုက်ကို မလိုက် ပယ်ကြဉ်ရခြင်း။
(စောင့်ထိမ်းနိုင်မှု) ၃။
ဘာဝနာ - သမထ၊ ဝိပဿနာ ထိုနှစ်ဖြာကို လေ့လာ ပွားများရခြင်း။
(သတိရှိမှုနှင့်ပွားများနိုင်မှု) ၄။
အပစာယန - ရတနာသုံးပါး နှင့် ဆရာသမား မိဘ စသောသူများကို ရိုသေရခြင်း။
(အတ္တထောင်လွှားမှုကင်းခြင်း) ၅။
ဝေယျာဝစ္စ - ကုသိုလ်ဖြစ်ဖွယ် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ကို သယ်ပိုးဆောင်ရွက်ရခြင်း။
(မာနကင်းသော လုပ်ငန်းဆောင်တာ) ၆။
ပတ္တိ ဒါန - မိမိပြုထားသော ကောင်းမှုအစုစုကို အမျှပေးဝေ မျှဝေခံစားစေခြင်း။
(ဝန်တိုကင်းသော ပေးကမ်းစွန့်ကြဲမှု) ၇။
ပတ္တနုမောဒန - သူတပါးပြုသော မြတ်ကောင်းမှုကို သာဓုခေါ် ကောင်းချီးပေး ဝမ်းမြောက်ရခြင်း။
(မနာလိုရှင်းသောဝမ်းမြောက်မှု) ၈။
ဓမ္မသာဝန - ဘုရားစကား မြတ်တရားကို နာကြားဆည်းပူးအပ်ခြင်း။
(တရားဓမ္မ ပညာလေ့လာဆည်းပူးလိုစိတ်) ၉။
ဓမ္မဒေသနာ - ဘုရားစကား မြတ်တရားကို ဟောကြား ပွားများအပ်ခြင်း။
(တရားဓမ္မ ပညာပျံ့ပွားစေလိုစိတ်) ၁၀။
ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ - နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကောင်းသော အယူကို ဖြောင့်မတ်စွာယူခြင်း။
(ရိုးရှင်းသောခံယူချက်) Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ပါဠိ မြန်မာ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်များ ပါဠိအဘိဓာန်တွေနဲ့ပတ်သက်ရင် ယနေ့ခေတ်မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ထဲမှာတော့ သက္ကရာဇ် ၁၁၀၈မှာ ထွက်ရှိတဲ့ ပဌမကျော်အောင်စံထားဆရာတော်ရဲ့ အဘိဓာန်နိသျဖြစ်ပြီး ဒီကျမ်းဟာ သက္ကရာဇ် ၇၁၄(ပင်းယခေတ် သီဟသူမင်းလက်ထက်) က စတုရင်္ဂဗလ အမတ်ကြီးရဲ့ အဘိဓာန်ဋီကာကို မှီတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
ဒီကြားမှာ ထွက်ရှိတာတွေရှိပေမဲ့ ( သက္ကရာဇ် ၈၀၄ ဝက်ကြီးအင်း တက်နွယ်ကျောင်းကျောက်စာမူမှာ အလှူစာရင်းမှာ အဘိဓာန်နိဿရေည် လှူတယ်ပါလို့) မတွေ့နိုင်ခဲ့ပါဘူး။
သံတော်ဆင့် ဦးချိန်က အဲဒါကိုဘဲပြုပြင်ပြီး နိသျသစ်နာမည်တတ်လိုက်ပါတယ်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၈၇မှာ အဘယာရာမဆရာတော်က ပြုပြင်ဖြည့်စွက်ပြီး သက္ကရာဇ်၁၂၁၁ ရောက်မှ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်မှာ မောင်းထောင်ဆရာတော်က အဘိဓာန်ဋီကာနိသျ သစ်အဖြစ်ထွက်ရှိပြီးမှသာ ပုံနှိပ်မူအဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဆိုလိုတာက နောက်လူကပြင်တိုင်း နိသျသစ်ဖြစ် မူလဟာ နိသျဟောင်းအနေနဲ့ကျန်ရင်း တိုးတိုးသွားတာ ပြောင်းပြောင်းသွားတာပါ။
အဲဒီနောက် တကယ်အက္ခရာစဉ်ရာမှာခေတ်မှီပြီး ပါဠိမြန်မာအဘိဓာန်ကျမ်းတစ်ကျမ်း အဖြစ်ကိုတော့ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆(၁၉၁၄) မှ လယ်တီပဏ္ဍိတ က ပါဠိအဘိဓာန်ချုပ်အနေနဲ့ ထွက်မှ ရရှိလာပါတယ်။
သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇မှာ မော်လမြိုင်တောင်ပေါက်ဆရာတော်ကလည်း နိသျသစ်ကိုထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။
၁၈၈၁ မှာ Pali Text Society ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ပါဝင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတွေဖြစ်တဲ့ Prof. Vincent Fausboll က ၁၈၅၅ မှာ ဓမ္မပဒ၊ ၁၈၇၇ မှာ ဇတ်အဋ္ဌကထာ (၆)အုပ်စုံ Hermann Oldenberg က ၁၈၇၉ မှာ ဝိနည်း စတာတွေကို ပါဠိတော်နဲ့ ဘာသာပြန်ထုတ်ဝေလာကြသလို ၁၈၇၅မှာ R.C Childers က ပါဠိ အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ထွက်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီလိုနဲ့ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာသုံးပါဠိစာပေတွေများလာလေလေ လက်ရှိအဘိဓာန်ဟာ လုံလောက်မှု့မရှိတာကြောင့် ထိုစဉ်က ကမ္ဘာကျော်ခဲ့တဲ့ မုံရွာ လယ်တီဆရာတော်ကြီးကို ပြုစုဖို့စာဖြင့်တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။
ဆရာတော်ကြီးက လက်ခံတော်မူပြီး မန္တလေးမြို့မစိုးရိမ် ဆရာတော်အစရှိသည့် ၎င်းအပါအဝင် ဆရာတော်ကြီး (၁၄) ပါး နှင့် အရည်အချင်းပြည့်ဝသည့် သံဃာ (၃၀ဝ) တို့ စတင်ဖွဲ့စည်းလုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ သက္ကရာဇ်၁၂၉၄ အရောက်တွင် သဒ္ဒတ္တရတနာဝလိမဟာပါဠိအဘိဓာန်အမည်တွင်သည့် ပါဠိပုဒ်ကိုမူတည်ပြီးပါဠိဖြင့်ဖွင့်သော ကျမ်းကြီး အတွဲ (၁) အပိုင်း (၄)ပိုင်း စတင်ထွက်ရှိလာပါတယ်။
ပုဒ်ဖွင့် အဆင့်လွန်ပြုစုထားတာကြောင့် ပါဠိစွယ်စုံကျမ်းသဖွယ် ကမ္ဘာက အသုံးပြုခဲ့နိုင်ပါတယ်။
သက္ကရာဇ်၁၃၀၁ မှာ ပဌမကျော် အရှင်တေဇဝန္တာဘိဝံသ ရဲ့ ပုဒ် ၂၀ဝ၀ဝ ခန့်ပါ မြန်မာ-ပါဠိ အဘိဓာန်ထွက်ပေါ်လာပြီး စစ်ကြီးအတွင်း စာချနားစဉ် မန္တလေးဝိသုဒ္ဓါရုံ မှာ စည်ရှင်ဆရာတော်ကြီးက ပုဒ်များသာမက မာဂဒ၊သက္ကတ ကျမ်းဂန်များ မွေနှောက်၍ ပုဒ်၊ပါဌ်၊အနက်၊အဆုံးအဖြတ်များပါသော အဘိဓာန်ကြီးကို ပြုစုခဲ့လို့ သက္ကရာဇ်၁၃၁၅-၁၃၁၈ တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
၎င်းပိဋကအဘိဓာန်ထွက်၍ မကြာမီတွင်ဘဲ ၁၉၅၄-၁၉၅၉ နှစ်များတွင် အတွဲ ၄ တွဲ ပုဒ် ၅၀ဝ၀ဝ ကျော်ပါသည့် ခေတ်မှီပုံစံ အဘိဓာန်ကို ဦးဟုတ်စိန် က စာမျက်နှာ ၁၁၈၀ ဖြင့် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ ပြီး သဒ္ဒါဆိုင်ရာများပါပါဝင်သောကြောင့် ပါဠိကိုခေတ်မှီနည်းဖြင့်လေ့လာသူတို့အတွက် အားကိုးထိုက်သောကျမ်းဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
ဤသို့သော ပုဒ်ကျမ်းများအပြင် အရင်းအမြစ် ဓာတ်များဖြင့်စီရင် ထားသော ဓာတ်အဘိဓာန်များလည်း ရတနာပုံခေတ်မှသည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာခေတ်တိုင် ပေါ်ထွက်ခဲ့ကြပါသေးတယ်။
၁၉၂၁-၁၉၂၅ အတွင်း PTS အသင်းကြီးကလည်း ပါဠိ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကြီးထွက်ပေါ်လာနိုင်ခဲ့ပြီး၎င်းနှင့်ရှေးမနှေင်းပင် ဒိန်းမတ် သိပ္ပံနှင့်စာပေအသင်းက A Critical Pali Dictionary ကို ပိုမိုလေးလံပြည့်စုံစွာထွက်လာနိုင်ပါတယ် သို့သော်လည်း ၁၉၆၂ တိုင် အတွဲနှစ်တွဲသာထုတ်ဝေပြီးစီးခဲ့သည်။
ယင်းသို့ အရင်းအမြစ်များထက် အညွန်းပြည့်စုံမှု့ ကိုပဓာနထားပြီး PTS အသင်းကြီးက pali Tipitakam concordance စတင်ထုတ်ဝေ နိုင်ခဲ့သည်။
အခြားအဘိဓာန်အချို့ သီဟိုတွင်ထွက်ခဲ့ပြီး Dictionary of Pali Proper names မှာ ထင်ရှားပါတယ်။
ပါဠိဘာသာလေ့လာမှု့ဟာ လူပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးမျိုး ကိုလိုက်ပြီး ကွဲပြားနေပါတယ်။
တချို့က မသိတဲ့ပုဒ်အနက် သိရတာနဲ့ကျေနပ်ပေမဲ့ တချို့ကတော့ ပုဒ်အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည့် ဓာတ်ခွဲပုံ၊ ဝိဂြိုဟ်၊ ဝစနတ္တ တိုကိုပါလေ့လာလိုကြသူတွေရှိပါတယ်။
နောက် တချို့က လည်း ခိုင်လုံသည့် သဒ္ဒါကျမ်းအကိုးအကားတွေ ပုဒ်တွေနိုင်မည့် ကျမ်းစာပါအကိုးအကားနေရာတွေ သိချင်တာတွေ၇ှိနေကြပါသေးတယ်။
ဒါအပြင် ပုဒ်တစ်ခု ချင်းစီရဲ့ နေရာအလိုက်ကွဲပြားတဲ့ အဓိပ္ပာယ် အယူအဆ အသုံး တင်ပြပုံ ကွဲလွဲပုံတွေ စုစည်းနှိုင်းယှဉ်တာကို သိလိုတာတွေလည်းရှိပါတယ်။
ဒါကြောင့်ဒီလိုအပ်နေတဲ့ အဘိဓာန်ကြီးတစ်ခုပေါ်ထွက်လာဖို့ သင်္ဂါယနာတင်မတိုင်မီကတည်းက လိုအပ်ချက်အရ နိုင်ငံတော်ဦးဆောင်မှု့နဲ့စတင်ခဲ့ကြရပါတယ်။
မဟာစည်ဆရာတော်အပါအဝင် သံဃာတော်ကြီးတွေနဲ့ ဦးဖေမောင်တင်၊ ဦးလူဖေဝင်း၊ ဦးဝန်၊ ဦးသိန်းဟန် စတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်များစွာပါ ပါဝင်တဲ့ အဖွဲ့ စံသတ်မှတ်ချင်းကို သက္ကရာဇ် ၁၃၃၂ ကပင် စတင်ခဲ့ပြီး မစိုးရိမ်ဆရာတော် တိပိဋက မင်းကွန်းဆရာတော် စတာတွေကို လိုက်လဲတွေ့ဆုံပြီး ပြည်တွင်းတက္ကသိုလ်များ သာမက အောက်စဖို့ စသော ပြည်ပတက္ကသိုလ် များတိုင် သွားရောက်လေ့လာပြီး စနစ်ကို စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။
ကျမ်းဂန်အားလုံးမှ ပုဒ်အစုံကို လိုအပ်ချက်အားလုံး စံမှီပြည့်စုံတဲ့ ကမ္ဘာအဆင့်မှီ ကျမ်းကြီးဖြစ်ဖို့ အားထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။
ပါဠိတော်နဲ့ညီမညီ၊ အဋ္ဌကထာနှင့်ဟတ်မဟတ်၊ ဋီကာနှင့်စပ်မစပ် တို့အပြင် သဒ္ဒါနည်းကျမကျ၊ ဆန်းနည်းကိုက်မကိုက်၊ အလင်္ကာဂုဏ် မြောက်မမြောက်၊ သံဝဏ္ဏနာဆက္က တွင် မည်သည့် သံဝဏ္ဏနာ၊ နေတ္တိအကောက်ဖြင့်မည်သည့် ဟာရ နယ သာသနပဋ္ဌန စသည် တို့ပါစိစစ်ပြီး မြန်မာစာဖက်တွင် လည်း လိုအပ်ချက်များစွာသတ်မှတ်ဆောင်ရွက်စေခဲ့ပါတယ်။
ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်နဲ့အပြိုင် တိပိဋက ပါဠိမြန်မာအဘိဓာန်ကြီးကိုစတင်ပြုစုခဲ့ပါတယ်။
အခုလို တိပိဋက ပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်ကြီး ပြုစုစဉ်အကြိုအဖြစ် ပါဠိပဒ ကျမ်းညွန်း (၄)တွဲ မှာ သုံးတွဲ ကို စာမျက်နှာ (၂၃၄၈) တည်ပုဒ် (၇၁၂၄) နဲ့ ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။
နှစ်ပေါင်း ၆၀တိုင် တစ်နိုင်ငံလုံးက အားထည့်ပြုစုခဲ့လို့ အတွဲ (၁၉) တွဲ အုပ်ရေ (၂၀) ကျော် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပေမဲ့ အားလုံးမပြီးပြတ်သေးဘဲ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ကြဆဲဖြစ်ပါတယ်။
ရန်ကုန်ကမ္ဘာအေး က ဇဗ္ဗူဒီပအဖွဲ့ဟာ အတွဲ ၁၊၂၊၃၊၄(က) ကိုတာဝန်ယူ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး စာမျက်နှာ (၃၆၅၀) တည်ပုဒ်ပေါင်း (၃၄၅၈၉) ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။
မန္တလေး က မစိုရိမ်အဖွဲ့ဟာ အတွဲ ၄(ခ)၊ ၅၊ ၆၊ ၁၅၊၁၆ ကိုတာဝန်ယူ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး စာမျက်နှာ (၄၁၉၀) တည်ပုဒ် (၄၅၈၃၂ )ပြီးစီးထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၄(ဂ) စာမျက်နှာ (၇၈၀) ကို ရိုက်နှိပ် နေပါပြီ မန္တလေး က ဝိသုဒ္ဒါရုံ အဖွဲ့ဟာ အတွဲ ၇၊ ၈၊ ၁၃၊ ၁၄ ကိုတာဝန်ယူ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး စာမျက်နှာ (၃၂၅၈) တည်ပုဒ် (၂၅၇၃၃) ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။
မန္တလေး က ဘုရားကြီး အဖွဲ့ဟာ အတွဲ ၁၇၊ ၁၈၊ ၁၉ ၊၂၀ ကိုတာဝန်ယူ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး စာမျက်နှာ (၂၆၅၀) တည်ပုဒ် (၂၃၆၀ဝ) ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။
ပခုက္ကူ အဖွဲ့ဟာ အတွဲ ၉၊ ၁၀၊ ၁၁၊ ၁၂ ကိုတာဝန်ယူ ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး စာမျက်နှာ (၃၅၃၉) တည်ပုဒ် (၂၆၈၅၈) ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။
မစိုးရိမ်၊ဝိသုဒ္ဒါရုံ၊ဘုရားကြီး ကျောင်းတိုက်တွေမှာ အဘိဓာန်ကျမ်းပြု သီခြားနေရာတွေမှာ ပညာရှင်ရဟန်းတော်တွေ ယနေ့တိုင် အမျိုး၊ဘာသာ၊သာသနာ အတွက် ဆက်လက် ကျမ်းပြုနေကြဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီကျမ်းကြီးကိုမူတည်ပြီး တိပိဋက ပါဠိ အင်္ဂလိပ် ကို ဆက်လက်ပြုစုဖို့ ကြိုးစားကြပေမဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်ကာလ အကုန်မှာ ရပ်သွားခဲ့ပါတယ်။
အခုလို ကျမ်းပြု၊စာချ၊စာသင် ဓမ္မကထိကတွေအတွက် အကျိုးများတဲ့ တိပိ အဘိဓာန်ကြီးကို ဗုဒ္ဒစေတမန်အဖွဲ့က scan ဆွဲပြီး softcopy အနေနဲ့ ထုတ်ဝေပြီး တတ်နိုင်သလောက်လှူတန်းခဲ့ကြပါတယ်။
အာလုံးအစုံမပြီးစီးခင်မှာပင် အုပ်(၂၀) ပုဒ်ရေ (၁၅၆၇၀၂) ရှိနေ ပြီး လိုအပ်ချက်တွေကကို ဦးဟုတ်စိန်နှင့် အခြားအဘိဓာန်များမှယူပြီး ဓာတ်အဘိဓာန်များပါထည့်သွင်းကာ နောက်ထပ်ပုဒ် (၆၀ဝ၀ဝ)ကျော်ဆောင်းပြီး ပါဠိ၊မြန်မာ၊အင်္ဂလိပ်၊ ဓာတ်၊အညွန်းများပါ တဲ့ စုပေါင်း Program ကို အိပ်ဆောင်တိပိဋက မှာ ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။
ဆဋ္ဌမူကျမ်းအားလုံးကို မူရင်းစာမျက်နှာအလိုက်ကြည့်နိုင် ညွန်းနိုင်ပြီး စာလုံးတိုင်းကို အဘိဓာန်မှာကြည့်နိုင် ခြင်း တန်ဘိုးရဲ့ အဓိက ဇာတ်ဆောင်ဟာ ဒီအဘိဓာန်ကြီးရဲ့အရှိန်အဝါကြောင့် သာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလောက် ပညာရှင်များ ကြိုးစားထားတဲ့ ရလဒ်ကို အများ လွယ်ကူစွာသုံးနိုင်ဖို့ ကြိုးစားရင်း ဖြစ်လာတာပါ။
ပါဠိတော်မှာပါသမျှ ပုဒ်ကို မူရင်း အဓိပ္ပာယ်ပြထားတဲ့ အဘိဓာန်အစွမ်းကြောင့် တွေ့သမျှကျမ်း ထဲက စာလုံးတိုင်းကို ပုဒ်ခွဲပြီး အဘိဓာန်ရှာတယ့်စနစ်ထည့်ထားတာကြောင့် မြင်သမျှပါဠိကို အဓိပ္ပာယ်ထုတ်နိုင်တဲ့စက်ဖြစ်သွားပြီး မြင်သမျှပါဠိ ကို ဘယ်ကျမ်းမှာ ဘယ်စာမျက်မှာမှာ ဘယ်လို ရှိတယ်ဆိုတာပါ ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ စက် ဖြစ်သွားခြင်း ဟာ နောက်နောင် ဒီလိုကျမ်းပြုတွေအတွက် ပိုမိုထိရောက်လျင်မြန်စုံလင်လာစေမဲ့ အထောက်အကူပြန်ဖြစ်လာပါတယ်။
ICT နဲ့ပတ်သက်ရင် မန္တလေးသံဃာတော်တွေ မရပ်ပါဘူး မဟာဂန္တာရုံ၊သီတဂူ၊နိုင်ငံတော်ပရိရတ္တိ၊စစ်ကိုင်း စတဲ့ နေရာတွေမှာ ခေတ်မှီ ICT tool တွေ သုံးရင် သာသနာတော်အတွက်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ချီတက်ကြဆဲပါ။
ပြည်ပရောက် သံဃာတွေအတွက် ကျမ်းပေါင်းများစွာ ကိုင် သွားလာဖို့ ခက်ချိန်မှာ အခုဆိုရင် laptop နဲ့ palm နဲ့ သွားလာလေ့လာနိုင်တာ သံဃာတော်တွေဘဲ ကြိုးစားခဲ့ကြတာပါ။
နောက်ပိုင်းမှာ နိဿယတွေကနေ ဘာသာပြန်ဖို့ကြိုးစားပြီးနိဿယတွေစုနေတဲ့ ဗုဒ္ဒစေတမံ ရဲ့ အစီအစဉ်တွေကို ဆက်လက်တင်ပြပါဦးမယ်။
https://www.facebook.com/note.php?note_id=424083127802 ကိုးကား Category:မြန်မာအဘိဓာန်များ။
300px|သေမင်းတမန် ရထားလမ်းအစ ၁၉၄၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ မှ စတင်၍ ဂျပန် တပ်မတော် က ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ယိုးဒယား − မြန်မာ မီးရထားလမ်း ကြီးသည် လူသားများစွာ အသက် စတေး ခဲ့ရသည့် အတွက် သေမင်းတမန် ရထားလမ်း အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် မြန်မာ တိုင်းရင်းသား ၈၀၀၀၀ ကျော်၊ မဟာမိတ် တပ်သား ၁၀၀၀၀ ကျော် တို့ အသက် ဆုံးရှုံး ခဲ့ကြသည်။
ရထားလမ်း ဖောက်လုပ် ပြီးစီးသည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို ၂၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၃ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားနေစဉ် ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ မော်လမြိုင်မြို့နှင့် ၃၅မိုင်အကွာ သံဖြူဇရပ်မှ ယိုးဒယားနယ်စပ်ရှိ ပေ(၈၅၀)ခန့် မြင့်သောဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းကို ဖြတ်လျက် ကန်ချနာဘူရီမှ ကွီနွိုင်းမြစ်ဝှမ်းကိုဆင်ပြီး ဘန်ပေါင်းရှိ ဘန်ကောက်-စင်ကာပူ မီးရထားလမ်းဖြင့် ချိတ်ဆက်မည့် လမ်းပိုင်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
မော်လမြိုင်မှ ယိုးဒယားကို ဖြတ်၍ တောင်ပိုင်း အင်ဒိုချိုင်းနားရှိ မဲခေါင်မြစ်သို့ ရထားများ ခုတ်မောင်းရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပစ္စည်းများကို ထိုတိုင်းပြည်သို့ လည်းကောင်း ရထားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ သယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်ရေး ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဂျပန်တို့သည် မော်လမြိုင်ဘူတာရှိ လူစီရထားတွဲများ၌ပင် မော်လမြိုင်-ဖနွန်းပင် ဟုစာတမ်းများ ရေးထိုး၍ မော်လမြိုင်မှယိုးဒယားအား ဖြတ်သန်း၍ တောင်ပိုင်း အင်ဒိုချိုင်းနားရှိ မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းသို့ ရထားခုတ်မောင်းရန် အသင့်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါ လမ်းပိုင်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် ဂျပန်တို့သည် ဩစတြလျီးယား၊ ဒတ်ချ်၊ ဗြိတိလျှနှင့် အမေရိကန် စစ်သုံ့ပန်းများစွာကိုလည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ အတင်းအဓမ္မချွေးတပ် ခေါ်ယူခဲ့ကြသည့် လူကြီးလူငယ်များစွာကို လည်းကောင်း လမ်းဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံ စွန့်ခွာစဉ် ၁၉၄၀-၄၁ခုနှစ် စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားသံလမ်း ၂၈၅၂မိုင်ရှိသည့်အနက် ဂျပန်တို့သည်သံလမ်းမိုင် ၃၀၀ခန့် ဖြုတ်ယူ၍ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယင်းတို့အနက် မိုင်၁၅၀ မျှရှည်လျားသော ရန်ကုန်-တောင်ငူ ဒွေးလမ်းမှ ဖြုတ်ယူသွားခြင်းဖြစ်သည်။
ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် စစ်ကြီးအတွင်းဖြစ်၍ ဆေးဝါးအပါအဝင် ပစ္စည်းပစ္စယများ ရှားပါး၍လည်းကောင်း၊ တောင်တူ ငှက်ဖျားကြီးသော ဒေသဖြစ်၍လည်းကောင်း၊ လုပ်ကိုင်ရသော အလုပ်သမားများမှာ ခွန်အားနှင့်အလုပ် မမျှတကြဘဲ နားချိန်မရ၊ အလုပ်နှင့် လက်နှင့် မပြတ်ရအာင် လုပ်ကိုင်ကြရ၍လည်းကောင်း ငှက်ဖျားဝင်ကာ အသက်ပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ သံဖြူဇရပ်မှ ၂၆၇မိုင်ကွာရှိသော ယိုးဒယားပြည် ဘန်ပေါင်းသို့ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပြီးစီးသွားသော်လည်း စစ်ကြီးပြီးဆုံးသွားသဖြင့် မူလရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း ရထားပြေးဆွဲခြင်း မပြုခဲ့ရပေ။
ထိုလမ်းပိုင်းတွင် လူပေါင်းများစွာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရုံသာမက မီးရထားဌာနပိုင် ပစ္စည်းအများအပြားလည်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
စစ်ကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ယိုးဒယားဘက်ခြမ်းရှိ သံလမ်းနှင့်ပစ္စည်းများကို ယိုးဒယားအစိုးရအား ရောင်းချလိုက်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တန်းဖိုးငွေကျပ် ၅၁,၂၅၀/- သာလျှင် ရရှိခဲ့သည်။
စာရင်းချုပ်သော် မီးရထားဌာနပိုင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု အဝဝ၏ တန်းဖိုး ၅၁ရာခိုင်နှုန်းမှာ ပျက်စီးခြင်း ၊ ဖြုတ်ယူသွားခြင်းများ ခံခဲ့ရသည်။
နှစ်တရာပြည့် မီးရထား ၊ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ၊ စာ-၇၁/၇၅ ၊ ၁၉၇၇ခုနှစ် 300px|မြန်မာ တိုင်းရင်းသား များ နှင့် စစ်သုံ့ပန်း မဟာမိတ် တပ်သားများ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်နေစဉ်က သံဖြူဇရပ် မှ ဘန်ပေါင်သို့ သေမင်းတမန် ရထားလမ်း သည် မြန်မာပြည် ဘက်ခြမ်း တွင် သံဖြူဇရပ်မြို့ မှ စတင်ခဲ့သည်။
ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြား ကိုဖြတ်လျက် ယိုးဒယားနိုင်ငံ ဘန်ပေါင်(Ban Pong) မြို့သို့ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ဘန်ပေါင် ရှိ ဘန်ကောက် - စင်္ကာပူ မီးရထားလမ်း နှင့် ဆက်သွယ်ရန် ဖြစ်သည်။
မိုင် ၂၅၀ ကျော် ရှည်လျားပြီး လမ်းခုလပ် ကွေးမြစ်ပေါ် ၌ တံတား တစ်စင်း ကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တံတား ဆောက်လုပ်ရာ တွင် မြန်မာ တိုင်းရင်းသားများ သာမက စစ်သုံ့ပန်း အဖြစ် ဖမ်းဆီးထားသော မဟာမိတ်တပ်သား အများအပြားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ရေး ပစ္စည်းများ ဗြိတိသျှ တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်တွင် သံလမ်းမိုင် စုစုပေါင်း (၂၈၅၂) မိုင် ရှိသည့် အနက် ဂျပန်တို့က သံလမ်းမိုင် (၃၀၀)ခန့် ကို ဖြုတ်ယူ၍ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
သံလမ်း မိုင်(၁၅၀)မိုင်ခန့် ကို ရန်ကုန် နှင့် တောင်ငူ အကြား ဒွေးလမ်း မှ လည်းကောင်း၊ ကျန်သံလမ်း (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို တံတားဦး-မြင်းခြံလမ်းပိုင်းနှင့် အခြားလမ်းပိုင်းများမှ လည်းကောင်း ဖြုတ်ယူ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ ယိုးဒယား မြန်မာ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အတွက် အဓိက ရည်ရွယ်ချက်(၄)ရပ်ရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ လက်ရှိ တိုက်ခိုက်နေသော မဟာအာရှ စစ်ပွဲကြီး တွင် ဂျပန် တို့ အောင်နိုင်ရေး အတွက် အထူး အရေးကြီးသော လက်နက် ခဲယမ်းမီး ကျောက်များ ကို အမြန်ဆုံး သယ်ယူ ပို့ဆောင်နိုင်ရေး၊ မြန်မာ့ ထွက်ကုန် ဝင်ကုန်များကို အမြန်ဆုံး သယ်ယူ ပို့ဆောင် ရောင်းဝယ်နိုင်ရေး၊ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် အခြားနိုင်ငံ များ လွယ်ကူစွာ မဟာမိတ် ချစ်ကြည်မှု ပြုလုပ်နိုင်ရေး၊ စစ်ဒဏ်ကြောင့် မြန်မာလူမျိုးများ ဆင်းရဲ ကျပ်တည်းလျက် ရှိရာ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ် ပြီးစီးပါက မြန်မာပြည် ချမ်းသာ လာစေရေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ယင်း ရည်ရွယ်ချက်များ အတိုင်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အတွက် ဝန်ကြီးချုပ်၏ အတွင်းဝန် ဦးဘစော ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပါဝင်သော ယိုးဒယား မြန်မာ မီးရထား လမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အတွက် အလုပ်သမား စုဆောင်း စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အလုပ်သမားစုဆောင်းရေး ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အတွက် လိုအပ်သည့် အလုပ်သမားများ ကို ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အဖွဲ့က တိုက်ရိုက်ခေါ်ယူ ငှားရမ်းခဲ့၏။