kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဧကရာဇ်ပွင့်ကိုလည်း အခြောက်လှန်း၍ ပြုတ်ပြီးလျှင် သုတ်စားရသည်။
ရုက္ခဗေဒ မျိုးစဉ် ဧကရာဇ်ပင်သည် ပေါ်လီမိုနီအေလီး မျိုးစဉ်တွင် ဗစ်ဂနိုနီအေဆီအီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပျဉ်းတော်သိမ်သည် အပွင့် ပွင့်သည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည့်ပြင် ဩစတေးလျတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မျိုရင်း Rutaceae တွင် ပါဝင်သည့် မျိုးရင်းခွဲ အမြဲစိမ်းအပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် Aurantioideae ၏ မျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းအပင်အား အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အမည်၊ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်းကို N.L. Birman က ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် အပင် အပင် ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၁၀ ကျော်ထိ မြင့် တတ်သည်။
အကိုင်း များ ဖြာ၍ ထွက်သည်။
ပင်စည် ညိုခြောက် ခြောက်ရောင် ရှိ၍ အနည်းငယ် ကြမ်းသည်။
အရွက် ရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
အလျား ၈ လက်မ ခန့် ထိ ရှည်သည်။
ရွက်မြွှာ များ အချို့ ရွက်ဆိုင် ၊ အချို့ ရွက်လွှဲ ထွက်ပြီး ၁၅-၁၇ ရွက် ထိ ပါရှိသည်။
လှံစွပ် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။
ရွက်ရင်း ရွဲ့စောင်း ၍ အနည်းငယ် ဝိုင်းပြီး ရွက်ဖျား သွယ်သည်။
ရွက်ညှာ တိုသည်။
ရွက်ပြား ချော၍ ရွက်နား ၌ မထင်ရှားသော ခွေးသွားစိပ် သို့မဟုတ် ထစ်ကလေး များ ရှိသည်။
ရွက်လယ် ကြောသာ ထင်ရှား၏။
အရွက် နုစဉ်တွင် အညိုရောင် ရှိသည်။
တန်ခူး ကဆုန်လ များတွင် ပွင့်သည်။
အသီး လုံး ဝိုင်း၍ ပန်းရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပေါ်တွင် အမည်းစက် ကလေးများ ရှိ၏။
အတွင်း၌ အစိမ်းရောင် အစေ့ တစ်စေ့သာ ပါရှိသည်။
ဝါခေါင်၊ တော်သလင်း တွင် သီးမှည့်၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား တွင် ပေါက်ရောက် သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလိုအရ ပျဉ်းတော်သိမ် သည် ခါးသက်သက် ရှိ၏။
အပူကို ငြိမ်း စေ၏။
ဆီးကို ရွှင်စေ၍ အစာကို ကြေစေ၏။
နူနာ ၊ သွေးဖောက် ပြန်ရောဂါ၊ အဆိပ်သင့် နာတို့ ကို နိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ ပျဉ်းတော်သိမ် ရွက်ကို ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင် အဖြစ် သုံးသည်။
၎င်း အရွက်ကို များစွာ စားခြင်းဖြင့် ဝမ်းကို သက်စေသည်။
နို့ရည် ထဲတွင် ၎င်း အရွက် ကို ထည့်ကျို သောက်ပါက အဆိပ်ကို ပြယ်စေ သည်။
ပျဉ်းတော်သိမ် ရွက်ကို သွေးဆေး၊ လေလေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြု၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=135 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် နှစ်ကြာခံမြေတွင် ဖြန့်သွား၍ ပေါက်သော နွယ်ပင်ရှည်မျိုးဖြစ်သည်။
ပင်စည် ခရမ်းညိုရောင် ရှိ၍ သုံးထောင့်ပုံ ဖြစ်ပြီး လိမ်နေသည်။
ထောင့်များ ပေါ်တွင် အတောင် ပါရှိ၏။
အခက် အလက် များစွာရှိ၍ အပင်ငယ်တွင် အမွေးနုကလေးများဖြင့် ဖုံးအုပ်နေသည်။
အရွက် ပင်စည်၏ တစ်ဖက်တည်းမှ လိမ်ထွက်သည်။
ရွက်ပြားကြီး၍ နှလုံးပုံရှိသည်။
ရွက်ရင်းတွင် ညီညာသော အဝိုက်ကြီးများ ရှိပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။
ရွက်ကြောထင်ရှား၍ ရွက်နား လှိုင်း အနည်းငယ် တွန့်သည်။
ရွက်ပြားချောသည်။
ရွက်ညှာအလွန်ရှည်၍ အလယ်တွင် မြောင်းတိမ် ကလေးပါရှိ၏။
အပွင့် ပွင့်ညှာတံ တစ်ခုတွင် အပွင့် ၁ ပွင့် မှ ၇ ပွင့် ထိ ပါရှိ၏။
အဖြူရောင် ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။
ပွင့်ချပ်သည် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံဖြစ်သည်။
အတွင်း ၃ ဖတ် ၊ အပြင် ၂ ဖတ်ရှိသည်။
အသီး ကြီး၍ လုံးဝိုင်းသည်။
အစေ့ ၄ စေ့ပါသည်။
ပြောင်ချောသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အပင် နှင့် အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ချို၏ ၊ ခါး၏။
ဖန်၏ ၊ ပူသောသတ္တိရှိ၏။
လေကို ထုတ်စေတတ်၏။
လေနာ ၊ နူနာတို့ကို ပျောက်စေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အပင် ၁။
အညွန့်ကို ကြက်ရိုးနှင့်သော် လည်းကောင်း ၊ တင်ကျီးရိုးနှင့် သော် လည်းကောင်း ဟင်းချိုချက်သောက်ပါက ဆီးအောင့် ဆီးချုပ်ရောဂါနှင့် အခြား ဆီးနှင့် ပတ်သက်သောရောဂါများ ပျောက်၏။
အေးအောင်ပြုသော ဆေးဘက်တွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ကျောက်တည် ရောဂါ အတွက် ယင်းကြိတ်ညှစ်ရည် ကို နွားနို့ သကြားနှင့်ရော၍ သောက်ရ၏။
မျက်စိရောဂါနှင့် လေနာ ၊ ရင်ဘတ်နာရောဂါအတွက် လည်း ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။
ဝမ်းသက်ဆေးအဖြစ် အမြစ်ခေါက်ကို ကြိတ်၍ နို့နှင့် သောက်ရ၏။
နူနာ ၊ ဖျဉ်းစွဲနာ ၊ ဒူလာရောဂါများအတွက် ချင်း ၊ ငရုတ်ကောင်း တို့နှင့်ဆေးဖော်စပ်၍ စားသုံးရ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=83 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
အမရပူရမြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမရပူရခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၄ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁ရက်၊ခရစ်နှစ် ၁၇၈၂ခု၊ အောက်တိုဘာလ၁၁ရက်နေ့တွင် ဗဒုံမင်းသည် တောင်သမန်အင်း၊ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်၊ရွှေတချောင်းနှင့် တက်သေးအင်း၊ အောင်ပင်လယ်ကန် ဝိုင်းရံလျက် ထီးပေါင်းကားအရပ်၌ မြို့တော်တည်သောနှစ်ကို အင်းအိုင်ဝိုက်လည် အမရတည် ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၅၄မိနစ်နှင့် ၂၂ဒီဂရီ ၄၆မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၀၀မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၀၃မိနစ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၁၄မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၅.၇၁မိုင်ရှိပြီး ၈၀.၁၁စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် အမရပူရမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်နှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊တောင်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ခြား၍ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ခြား၍ တံတားဦးမြို့နယ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်ခြား၍ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊မြောက်ဘက်တွင် ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။
အမရပူရမြို့နယ်တွင် အမရပူရမြို့နှင့် မြစ်ငယ်မြို့ဟု ထားရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် အမရပူရမြို့နယ်သည် မြေပြန့်လွင်ပြင်ဖြစ်ကာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ၂၅၀အထက်တွင်ရှိသည်။
မြို့နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းသည် ကုန်းမြင့်ပိုင်းဖြစ်ကာ အနောက်ဘက်နှင့်တောင်ဘက်သည် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ ဆုံရာဒေသဖြစ်၍ အနောက်တောင်ဘက်တွင် နှစ်စဉ် ရေဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။
ဤမြို့နယ်သည် မြစ်၊ချောင်းများ ပေါများသည်။
ထင်ရှားသော မြစ်များမှ အရှေ့နှင့်အနောက် စီးဆင်းနေသော ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်နှင့် မြောက်မှတောင် စီးဆင်းနေသော ဧရာဝတီမြစ်တို့ဖြစ်သည်။
လူဦးရေ အမရပူရမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထို့နောက် ချင်း၊ရှမ်း၊ရခိုင်၊ကရင်၊ကချင် လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ဟိန္ဒူ၊ခရစ်ယာန်နှင့် အခြားကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
စီးပွားရေး အမရပူရမြို့နယ်သည် မန္တလေးမြို့ရှိ စီးပွားရေး အသင့်အတင့်ဖွံ့ဖြိုးသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်းရှိ ပြည်သူလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ယက္ကန်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သည်။
အမရပူရမြို့နယ်မှ ချိတ်လုံချည်သည် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
စပါး၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ချည်မျှင်ရှည်ဝါတို့ စိုက်ပျိုးသည်။
နိုင်ငံတော်ပိုင် မြစ်ငယ်မီးရထားတွဲစက်ရုံနှင့် သစ်ခွဲစက်တို့ တည်ရှိသည်။
သစ်ခွဲ အလုပ်ရုံ၂ရုံလည်းရှိသည်။
thumb|ယက္ကန်းလုပ်ငန်း ဈေးများ သိမ်ကြီးဈေး နန်းရတနာဈေး မြစ်ငယ်ဈေး ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး အမရပူရမြို့နယ်အတွင်းရှိ အမရပူရမြို့တွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေး ပြည်ထောင်စုလမ်း၊စစ်ကိုင်း-မန္တလေးလမ်းများသည် ဤမြို့နယ်အတွင်းမှ ဖြတ်သွားသည်။
ပညာရေး အဆင့်မြင့်ပညာ အမရပူရမြို့နယ်အတွင်းတွင် ရတနာပုံတက္ကသိုလ် ဆေးဝါးတက္ကသိုလ် မန္တလာတက္ကသိုလ် ဆောင်းဒါးယက္ကန်း အသက်မွေးသိပ္ပံ တို့တည်ရှိသည်။
အခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၆ကျောင်းရှိသည်။
အထက မြစ်ငယ် အထက ပလစ-၂ အထက ၁ အထက ၂ အထက ရွှေကြက်ယက် အထက တမုတ်ဆိုး အထက (ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ကုက္ကို အလက (ထ(ခွဲ)) ရေကြည်ပေါက် အလက (ထ(ခွဲ)) လိပ်ဆံခွန် အလက (ထ(ခွဲ)) ကြည်မြင့်တိုင် အလက (ထ(ခွဲ)) ယန္တရား အလက မှန်တန်း အလက ကင်းဘက် အလက တလင်းကြီး အလက ဆောက်တောဝ (တောင်) အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၈၈ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာရေး ဆေးရုံများ ပြည်သူ့ဆေးရုံ မန္တလေး စိတ္တဇရောဂါကုဆေးရုံ ရဲလွန်းကျော် တလင်းကြီး တမုတ်ဆိုး ထင်ရှားသောနေရာများ ဘာသာရေး စွယ်တော်မြတ်စေတီ တောင်မင်းကြီး ရွှေဂူကြီး ကျောက်တော်ကြီးဘုရား ပုထိုးတော်ကြီး ရွှေကြက်ယက် ရွှေကြက်ကျ စန္ဒာမုနိဘုရား ဝေရောစနကျောက်စိမ်းစေတီ သံသေကပ်ကျော်ဘုရား မဟာဂန္ဓာရုံ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗားကရာကျောင်း အခြား တောင်သမန်အင်း ဦးပိန်တံတား သပြေတန်းခံတပ် ဆောင်းဒါးယက္ကန်းသိပ္ပံ ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ‎။
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အပင်အမြဲ စိမ်းလန်း ပြီး သန်မာသော အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်သည်။
ပေ ၂၀ ထိ မြင့် တက်နိုင်သည်။
အကိုင်းများ တောင့်တင်း ပြီး အပေါ်သို့ ထောင်မတ်နေသည်။
အရွက် ၃ ရွက် ပတ်လည်ထွက်သည်။
လှံစွပ်ပုံရှိ၏။
အရင်းအဖျား နှစ်ဖက်ချွန်သည်။
ရွက်ပြားထူ၍ ကျဉ်းပြီးသားရေကဲ့သို့ ပြောင်ချောနေသည်။
ရွက်လယ်ကြော အလွန်မာသည်။
အပွင့် ကြီး၍ ခေါင်းလောင်းပုံ ရှိသည်။
အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင် ကြက်သွေးရောင် ရှိသည်။
ချိုသော အနံ့ရှိ၍ အပွင့်များ အကိုင်းဖျား၌ အဆုပ် လိုက်ပွင့်သည်။
တန်ခူးလ မှ နယုန်လအတွင်း ပွင့်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများမှာ အမြစ် နှင့် အရွက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်၏။
အပူပိုင်း၊ အပူသမပိုင်း ရာသီဥတု နှစ်မျိုးလုံး၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။
သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သော်လည်း အလှပင်အဖြစ် စိုက်ပျိုး ကြသည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင်မှာ မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အမြစ်သည် ခါးသောသတ္တိ ရှိ၏။
အားကို ဖြစ်စေသည်။
အလွန် အဆိပ် များသောကြောင့် မြွေဆိပ်နှင့် အခြား ပြင်းသော အဆိပ်များကို နိုင်၏။
နူနာ၊ ပွေးနာ နှင့် နာကျင်ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့ ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။
အထူးမှတ်ရန်မှာ..သောက်ဆေး အဖြစ် လုံး၀မသုံးရပေ။
ပြင်ပ လိမ်းဆေး အဖြစ်သာ သုံးနိုင်၏။
အဆိပ်ပင် ဖြစ်သည်။
အမြစ်အသုံးပြုပုံ ၁။
အမြစ်မှုန့်ကို ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပါက ကင်ဆာနာ၊ ပြည်တည် အနာများ နှင့် နူနာရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။
ဖျားသော သူကိုနားတွင် လိမ်းပေးပါက အဖျားပျောက်ကင်း၏။
အဆိပ်ကို ပြယ်စေသဖြင့် ကင်းကိုက်၊ မြွေကိုက်သော နေရာများတွင် အမှုန့် ပြု လိမ်းပေးပါက ပျောက်ကင်း၏။
အမြစ်မှုန့် ဖြင့် ခေါင်းကို ပွတ်ပေးပါက ခေါင်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။
အမြစ်ခေါက် မှုန့်ကို ပွေးနာနှင့် အခြားအရေပြားပေါ်ဖြစ်သော ယားနာများတွင် အသုံးပြု နိုင်သည်။
အရွက်ကို အမှုန့်ပြု၍ ယားနာ၊ ပွေးနာ များတွင်လည်းကောင်း၊ ပြုတ်ရည်ကို အရောင်ကျစေရန် လည်းကောင်း လိမ်းပေးလျှင် ပျောက်ကင်း၏။
အရွက်ကို အရည်ညှစ်၍ မြွေကိုက်ရာတွင် အနည်းငယ် လိမ်းပေးပါက မြွေဆိပ်ပျောက်ကင်း ၏။
အခြား အဆိပ် ပြင်းသောအကောင်များ ကိုက်ရာတွင် လည်းအသုံးပြု နိုင်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=133 Oleander shrub, Morocco ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်ပင်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ။
ရေပတ်လည်ဝန်းရံလျက် ရှိသော ကုန်းမြေအစိတ်အပိုင်းကို ကျွန်းဟုခေါ်သော်လည်း အလွန်သေးငယ်သည့် ကုန်းမြေကို ကျွန်းငယ်ဟုခေါ်ကြသည်။
ဂရီးလန့် (Greenland)သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကျွန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဩစတေးလျနိုင်ငံသည်လည်း ကျွန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျွန်းပိုင်သောနိုင်ငံ မြောက်မြားစွာရှိသည်။
ဟီရွန်ကျွန်း၊ ဩစတေးလျနိုင်ငံ Category:ပထဝီဝင်။
ဧယင်ကျူးခြင်း ဧယင်ကျူးခြင်းဆိုသည်မှာ ဘုန်းကြီးပျံ၊ ဘုရင်နတ်ရွာစံတို့တွင် အလောင်းသိပ်သီချင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
thumb|မွန်ပြည်နယ်၊ ဖားအောက်ကျေးရွာတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လောင်တိုက် ခေါ် ဘုန်းကြီးပျံ ယာယီပြဿဒ် လောင်တိုက်ဆိုသည်မှာ ဘုန်းကြီးပျံများတွင် အခေါင်းအားမီးရှို့ရန်သုံးသော အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။
အမြဲတမ်းအဆောက်အဦးမဟုတ်ပဲ သစ်၊ ဝါးတို့ဖြင့်ယာယီဆောက်လုပ်သောအဆောက်အအုံမြင့်မြင့်ဖြစ်သည်။
ရောင်စုံဆေးရေးပြီးအလှဆင်လေ့ရှိကြသည်။
ဘုန်းကြီးအခေါင်းအားလောင်တိုက်၏ထိပ်ဆုံးအမြင့်ဆုံးနေရာသို့ ပန်းရထားဖြင့်ပို့ပြီး လောင်စာများပုံကာမီးကျည်ဖြင့် သို့မဟုတ် လူဖြင့် သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဖြင့်မီးရှို့ရသည်။
မီးစတင်ရှို့ပြီးနောက် မီးရှုးမီးပန်းများ၊ ဒုံးပျံများလွှတ်ခြင်း၊ ဗျောက်အိုးများဖောက်ခြင်းတို့ပြုလုပ်ကြသည်။
'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)'၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုသည်၊ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၈ စက်တင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ် ထုတ်ကနေ "သခင် လှကွန်း (မိုးညို) (၁၉၂၂)" ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်းနဲ့ စာစုစာရင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
သခင်လှကွန်း(မိုးညို) (၁၉၂၂-၂၀၁၁) စာရေးဆရာ မိုးညို၊ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေ၊ လေထီးရဲဘော်ဟောင်း right|thumb|သခင် လှကွန်း (မိုးညို) (၁၉၂၂) အမည်ရင်း - ဦးလှကွန်း မိဘအမည် - ဦးဘအေး + ဒေါ်ကြည် မွေးသက္ကရာဇ် - ၃ဝ - ၈ - ၁၉၂၂ မွေးဖွားရာ ဒေသ - ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြစ်ခြေမြို့နယ်၊ ရေနံချပ်ကျေးရွာ ကလောင် အမည်ခွဲများ - မိုးညို ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် သခင်လှကွန်းကို ပခုက္ကခရိုင်၊ မြစ်ခြေမြို့နယ်၊ ရေနံချပ် ကျေးရွာ၌ ၁၂၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၉ ရက် (၃ဝ - ၈ - ၁၉၂၂) တွင် ဖခင် ဦးဘအေး၊ အမိ ဒေါ်ကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်အမည် မောင်လှကွန်း (ဗိုလ်စိန်မောင်) ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်- မြန်မာ ဆယ်တန်း အလွတ် ပညာသင်ကျောင်းများနှင့် ရေနံချောင်းမြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၃၉-ခုမှစ၍ တို့ဗမာအစည်းအရုံး မြို့နယ်ခေါင်းဆောင် သခင်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
၁၉၄၁-ခု နောက်ပိုင်း ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် စတင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၁၉၄၂-ခုတွင် ဘီအိုင်အေ တပ်သို့ ဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၄-ခုကုန်ခါနီးတွင် အိန္ဒိယပြည်သို့ လျှို့ဝှက် သွားရောက်ကာ ရဲဘော်သိန်းဖေမြင့်၏ အစီအစဉ်ဖြင့် ဗြိတိသျှ မဟာမိတ်တပ်မတော် ဦးစီးဌာနချုပ်က ဖွင့်လှစ်ပေးသော ပြောက်ကျားတပ်မှူးစစ်သင်တန်းနှင့် လေထီးဆင်းသင်တန်း ပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၅-ခု ဧပြီ (၉) ရက်နေ့တွင် လေထီးဆင်းတပ်မှူးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တပ်ကုန်းမြို့အနောက်ဘက်၌ လေထီးဆင်းခဲ့သည်။
ပါလာသော လက်နက်စုံ (၄၀၀) ဖြင့် ဂျပန်များအား PBF ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဇွန်လ (၃) ရက်နေ့မှစ၍ စစ်ကြီးပြီးဆုံးသည်အထိ ဖြူး-ကျွဲပွဲဒေသတွင် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်။
သခင်လှကွန်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် စစ်သင်တန်းတက်ရောက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို လေထီးနှင့် ပြန်ရောက်လာကာ ပြောက်ကျားစစ်သည်အဖြစ် ဖက်ဆစ်ဂျပန်ကို တော်လှန်ခဲ့သည်။
စစ်ကြီးပြီးသောအခါ ပြည်သူ့အာဏာဂျာနယ်၌ လက်ထောက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဘာသာပြန်အဖွဲ့အကြီးအကဲ (တောတွင်း)။
၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်မှာ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အနေနှင့် တောခိုခဲ့သည်။
သခင်လှကွန်းသည် ဗကပ ဥက္ကဋ္ဌ သခင်သန်းထွန်း၏ မွေးစားသားလို့ လူသိများတဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
သခင်လှကွန်းသည် တောတွင်းမှာရှိနေစဉ် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွက် လက်ဝဲစာပေတွေကို စံတင့် ရှမ်းပြည် နှင့်အတူ ဘာသာပြန်ဌာနမှာ တာဝန်ခံအဖြစ် လုပ်ခဲ့သေးသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကနေ အလင်းဝင်ခဲ့ပြီးနောက်မှာ လုပ်သားပြည်သူနေ့စဉ် သတင်းဌာနမှာ နိုင်ငံခြားသတင်း အယ်ဒီတာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနှင့် ထုတ်ဝေသော ဂါဒီယန်းသတင်းစာတွင် ဒုတိယ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်မှာ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ်နှင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ "မိုညို" ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ "ရှုပ်ထွေးပွေလီ တရုတ်ပြည်" (Rubing Clique in Kuomintang) ဘာသာပြန်၊ "လူသားမျိုးနွယ်များ" (Race of Mankind) ဘာသာပြန်(၁၉၆၇)၊ "ဟိုချီမင်း" ဘာသာပြန်၊ "ကမ္ဘာ့ရေးရာ မြန်မာ့အမြင် (၁) နှင့် (၂)"၊ ဆောင်းပါးများ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
"ကွန်မြူနစ်နေ့စဉ်" သတင်းစာတွင် နိုင်ငံခြား သတင်းအယ်ဒီတာ၊ "Union Express" အင်္ဂလိပ် သတင်းစာတွင် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ၊ "အမျိုးသား သတင်းစာ" တွင် နိုင်ငံခြားသတင်း အယ်ဒီတာ၊ "နိုင်ငံသစ်သတင်းစာ"၊ "လုပ်သားပြည်သူ့ နေ့စဉ်" တွင် နိုင်ငံခြား သတင်းအယ်ဒီတာ၊ "The Guardian Daily" တွင် ဒုတိယ အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
"လုပ်သားပြည်သူ့ နေ့စဉ်" နှင့် "ကြေးမုံ သတင်းစာ" တို့တွင် "မိုးညို" အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးပုဒ်ရေ ၂ဝဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။
"ချယ်ရီ" မဂ္ဂဇင်းနှင့် "သောင်းပြောင်းထွေလာ" မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးများ၊ "မိုး" ဂျာနယ်တွင် "မိုးည" လစဉ် ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၂-ခုမှစ၍ အလင်းဝင်ပြီးနောက် သတင်းစာဆရာဖြစ်လာသည်။
၁၉၆၃-ခုမှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် နိုင်ငံခြားသတင်းအယ်ဒီတာနေရာမှ စတင်ကာ အယ်ဒီတာ ချုပ်ဖြစ်လာသည်အထိ (၁၃) နှစ်ကြာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပြည်ထဲရေးဌာန လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းကော်မတီ၏ ဆပ်ကော်မတီဝင်။
လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်) ချီးမြင့်ခံယူရရှိခဲ့သည်။
ဆောင်းပါးပေါင်း ပုဒ်ရေ (၂၀၀) ကျော်နှင့် ဝတ္ထုတို/ရှည်များ၊ ၁၉၄၅ -ခုနှစ်နောက်ပိုင်း၌ “မိုးညို“ အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
ဘာသာပြန် (၆) အုပ်၊ ပင်ကိုရေး (၂) အုပ်ရေးသားခဲ့ပြီး မိုးဂျာနယ်နှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းများတွင်လည်း ရေးသားခဲ့သည်။
(၂၀၁၀) မတ်လ နောက်ဆုံးထုတ် စာအုပ်မှာ “စစ်ရေးတာဝန်ခရီးမှ ပုံရိပ်များ“ စာအုပ်ဖြစ်သည်။
မိသားစု ဇနီး ဒေါ်ခင်ဆွေ (၁၉၉၃- ကွယ်လွန်) နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သားသမီး (၅) ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
အမှတ်(၄ဝ)၊ ရန်ကင်းလမ်း၊ မြေနီကုန်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်တွင် နေထိုင်သည်။
ဘဝနိဂုံး သခင်လှကွန်းသည် ၂၀၁၁-ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့ မနက် ၆ နာရီခွဲ၊ ရန်ကုန်မြို့ မြေနီကုန်း ရန်ကင်းလမ်းနေအိမ်မှာ လူကြီးရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်သွားသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၉၀) ရှိပြီဖြစ်သည်။
ကြေးမုံသတင်းစာ(၅.၁၂.၂၀၁၁) သခင်လှကွန်း ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ လူသားမျိုးနွယ်များ (ဘာသာပြန်) ၁၉၆၇ ဟိုချီမင်း (ဘာသာပြန်) ၁၉၆၇ ကမ္ဘာ့ရေးရာ မြန်မာ့အမြင် (၁) ၁၉၆၅ ကမ္ဘာ့ရေးရာ မြန်မာ့အမြင် (၂) ၁၉၆၈ ရှုပ်ထွေးပွေလီ တရုတ်ပြည် - ကိုးကား Category:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ။
သခင်ထိန်ဝင်းသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တွင်သာမက စာပေနှင့် ဘာသာရေးနယ်ပယ်များ၌ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး သခင်ထိန်ဝင်းကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၄ ရက်၊ စနေနေ့ (ခရစ်နှစ် ၁၉၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်) ည ၇ နာရီခွဲတွင် မြောင်းမြခရိုင်၊ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်၊ ကျိုက်ပိရွာတစ်ဖက်ကမ်းရှိ သောင်တန်းကျေးရွာ၌ ဖခင် မြေတိုင်းစာရေးကြီး ဦးကျော်ဟန်နှင့် မိခင် ဒေါ်မေသန်းတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၅ ဦးအနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်ပြီး၊ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ဗလနှင့် မြို့မ ကိုသန်းတင်တို့၏ အစ်ကိုလည်း ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ၇ တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ပဉ္စမတန်းစာမေးပွဲ မဖြေဆိုမီ ဖခင်ဖြစ်သူ လပွတ္တာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ရသဖြင့် လပွတ္တာမြို့ မြန်မာစာသင်ကျောင်း၌ ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
လပွတ္တာမြို့တွင် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မထူထောင်ဖူးသေးသော 'သုသုဗောဓက' စာဖတ်အသင်းကို ကူလီအခစားလုပ်ရင်း ကြိုးစားထူထောင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် လပွတ္တာမြို့၌ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်မြောက်ရေးကိုလည်း ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် လပွတ္တာမြို့နယ်၊ ကံဘက်ရွာ၌လည်း 'ကုသလဝသီ' စာဖတ်အသင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများနှင့် အသိမိတ်ဆွေမရှိသော ဧည့်သည်များ၏ နာရေးကိစ္စများကို တွင်းတူးမြေမြှုပ်သည်အထိ ကူညီခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဆရာ ဒဂုန်နတ်ရှင်၏ အကူအညီဖြင့် ဦးဗဂျီငို စတင်တည်ထောင်ထုတ်ဝေသော တိုးတက်ရေးမဂ္ဂဇင်းတိုက်တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ်နှင့် ၁၉၃၈ ခုနှစ် ရေနံမြေသပိတ်တို့၌ ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး အဖမ်းခံခဲ့ရသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ ယူနီယမ်ဂျက်အလံနှင့် ၁၉၃၅ ခုနှစ် ဗြိတိသျှပြဋ္ဌာန်း အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေစာအုပ်ကို ဆန့်ကျင်မီးရှို့ကန့်ကွက်ပွဲ၌ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု၊ ဗိုလ်လင်္ကျာ ဦးလှဖေ၊ ဦးထွန်းအုံ၊ ဦးထွန်းအေးတို့နှင့်အတူ သခင်ထိန်ဝင်းနှင့် ဒေါ်ခင်မျိုးချစ် (မခင်မြ) တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ၌ ရန်ပုံငွေရှာဖွေပေးခြင်းနှင့် လူငယ်များ စုဆောင်းပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဦးဘဂျမ်း (ပုဂံ) နှင့် ပူးပေါင်း၍ အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
စာပေနှင့် ဘာသာရေးလုပ်ငန်းများ သခင်ထိန်ဝင်းသည် ကိုလိုနီခေတ်က မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည့် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်၏ ဖြန့်ချိရေးအပိုင်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားကြီး သခင်ချန်ထွန်းက ပြောပြခဲ့သည်။
"အင်္ဂလိပ်ခေတ်တုန်းက နဂါးနီစာအုပ်တိုက် ဦးနုတို့ ဘာတို့နဲ့အတူတူ ထောင်ပြီးတော့ သူက အဲဒီစာအုပ်ဖြန့်ချိရေးပဲ လုပ်တယ်၊ သခင်ထိန်ဝင်းက။
" ဟု သခင်ချန်ထွန်းက ဆိုခဲ့ပြီး ရန်ကုန်ဘူတာကြီးမှ အဖမ်းခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပုံကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟကျမ်းကို ရိုက်နှိပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။
စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရား၏ အမေးအဖြေစာအုပ်များကိုလည်း ရိုက်နှိပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် လောကုတ္တရာအတွက် ထူးခြားသော အတွေ့အကြုံများ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အမရပူရ၊ မဟာဂန္ဓရုံဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသနှင့် စတင်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး စတွေ့ချိန်မှာပင် အနာဂတ်သာသနာရေးအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ရာမှ ထိုဆွေးနွေးမှုကို ဆရာတော်က အနာဂတ်သာသနာရေးကျမ်းအဖြစ် ရေးသားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် သခင်ထိန်ဝင်းသည် "ဗုဒ္ဓ လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ကျေးဇူးရှင် (ကိုယ်ကျင့်ဗုဒ္ဓဝင်) ကျမ်းစာ" ကို မြန်မာပြည်သားများသာမက ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားများကိုပါ သိရှိစေလိုသောဆန္ဒဖြင့် ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင် ရေးသားပြီးသော စာမူများကို ဆရာကြီး ဦးလှမောင်အား ဘာသာပြန်ဆိုပူဇော်စေခဲ့သည်။
ထို့နောက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်စာမူများကို ဆရာ ဦးခင်မောင်လတ်အား ပြန်လည်ဖတ်ရှုပေးရန် တောင်းပန်ခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာမူရင်းနှင့် ပူးတွဲဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ကုသလဝသီ ပုံနှိပ်တိုက် တည်ထောင်ခြင်း ၁၉၅၄ တွင် ကုသလဝသီ စာပုံနှိပ်တိုက်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၀ ပြည့်မှစ၍ ၁၉၆၃ ဒီဇင်ဘာလ အထိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာအုပ်များ ရိုက်ကူး ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ကုသလဝသီ စာပုံနှိပ်တိုက် မှ ရိုက်ကူးဖြန့်ချိပြီးသော ကျမ်းစာများမှာ - ၁။
စွန်းလွန်းဆရာတော် အမေးအဖြေ ၁၃၁၁ (၁၉၄၉ ပထမအကြိမ်၊ ၎င်းနောက် အကြိမ်ကြိမ်ရိုက်နှိပ်လှူဒါန်းခဲ့) ၂။
အရှင်ဇနကာဘိဝံသဆရာတော်၏ ဗြဟ္မစာလ သုတ် မြန်မာပြန် ၃။
ပိဠိကတ်တော်သင်ရိုးအုပ်၂၀ ကို သန့်ရှင်းအောင် တည်းဖြတ်သုတ်သင်ပြီး သင်္ဂါယနာတင်အဖွဲ့သို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟောင်း ဦးနုမှတဆင့် လှူဒါန်းခဲ့ ၄။
ပိဠိကတ်တော်များကို ဆရာဦးအောင်မိုး အကူအညီဖြင့် မြန်မာပြန်ဆိုခဲ့ရာ ဒိဃနိကာယ်၊ မဇ္စိုမနိကာယ်အထိပြီး ၅။
အတုမဲ့ချမ်းသာ ၆။
မဟာဂန္ခာရုံဆရာတော်၏ သဂြိုဟ်ဘာသာဌီကာ ရ။
တရားဥပဒေတော်ကြီး ၈။
သမညဖလသုတ် မြန်မာပြန် ၉။
ဟိတောပဒေသ ပုံပြင် ၁၀။
ဇနီးမောင်နှံ ရာသက်ပန် ၁၁။
ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟကျမ်း ၁၂။
မင်္ဂလာပုံပြင် ၁၃။
ကလေး ဗုဒ္ဓဝင် ၁၄။
ကမ္မဌာန်းဘာသာဋီကာ ၁၅။
ဘာသာသွေး ၁၆။
မြန်မာ့မျက်ပွင့် ရွာဓလေ့ လူ့ဓလေ့ ၁၇။
စာဓလေ့ ၁၈။
ရုပ်စုံ ဗုဒ္ဓသာသနာဝင် ၁၉။
ဓမ္မဝိနယပြန်တမ်း ၂၀။
မနောမယိဒ္ဓိကြေးမုံ ၂၁။
ရတနာ့ဂုဏ်ရည် ၂၂။
ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ ၂၃။
အနာဂတ်သာသနာ ၂၄။
မူလတန်းဘာသာရေး ၂၅။
ဗုဒ္ဓနည်းဖြင့်ထူထောင်ကြစို့ စာတမ်းများ ၂၆။
ရွှေကျင်နိကာယသာသနာဝင် ၂၇။
ယောကီပါရဂူကျမ်း တို့ဖြစ်ကြပါသည်။
နောက်ပိုင်းဘဝ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၁၀၇ စိန်ဂျွန်းလမ်းရှိ နေအိမ်၌ တော်လှန်ရေးအစိုးရ၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ၄ နှစ်ကြာ ထောင်တွင်းနေထိုင်ခဲ့ရပြီးနောက် ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမနှင့် သာသနာတော်၏ တန်ဖိုးကို ပိုမိုနားလည်သိရှိကာ ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကိုလည်း ပိုမိုသဘောပေါက်နားလည်လာခဲ့သည်။
ထိုကာလများတွင် "ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ မြန်မာပြည်ကို ထူထောင်ခြင်းသာလျှင် အချမ်းသာဆုံး လူမျိုး၊ အချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံတော် ဖြစ်နိုင်မည်။
ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ဗုဒ္ဓဝါဒ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို စနစ်ကျကျ နားလည်ကျင့်သုံးလျှင် မုချ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် ချမ်းသာစွာ ရှိလိမ့်မည်ဟု ပိုမိုခိုင်မြဲစွာ ယုံကြည်လာခဲ့သည်" ဟု ၎င်းက ခံယူခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အမရပူရ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်အား ပဋ္ဌာန်းတရားတော် ဟောကြားပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ဆရာတော်က ၁၇ ရက်တိတိ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကို ဟောကြားပေးခဲ့သဖြင့် သာသနာတော်အတွက် အလွန်ကြီးကျယ်သော ကျေးဇူးတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အတူ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင်ပင် သရိုက်ရွာ ဘုရားနှင့် ရဟန္တာသိမ်ကို ပြုပြင်ရန် ဆရာတော်နှင့် တိုင်ပင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး၊ ကျုံမငေးရှိ ၎င်း၏နေအိမ်ကို ရောင်းချ၍ ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်မှ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ခုနှစ် တောင်သလင်းလဆန်း ၉ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် သာသနာ့ဝန်ဆောင် ကျောင်းတိုက် တည်ထောင်ရန် မြေစတင်ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက် (ကဆုန်လပြည့်၊ သောကြာနေ့) တွင် သာသနာ့ဝန်ဆောင် ကျောင်းတိုက်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့၌ သာမဏေကျော် စာတော်ပြန်ပွဲများ နှစ်စဉ်ကျင်းပနိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သူများထဲမှ တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး၊ ရှင်သာမဏေဓမ္မဗိမာန် သာသနာ့ဝန်ဆောင်အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သူများထဲမှ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ဘ၀နိဂုံး သခင်ထိန်ဝင်းသည် ၂၀-၅-၂၀၁၀ ကြာသပတေး ည ၁၀:၃၀ တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အာရှတော်ဝင် အထူးကုဆေးခန်း၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
ကိုးကား စာပေနှင့် ဘာသာရေး နယ်ပယ်တွင် ထင်ရှားသော သခင်ထိန်ဝင်း ကွယ်လွန်။
သခင်ထိန်ဝင်း (သို့မဟုတ်) ဘဘ ဦးထိန်ဝင်း သို့မဟုတ် သာသနာစိတ်ဖြင့် နိုင်ငံရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ။
ဝါရင့် နိုင်ငံရေးသမားကြီး နောက်တဦး ကွယ်လွန်ပြန်။
ဘ ဦးထိန်ဝင်း - သခင်ထိန်ဝင်း (၁၉၁၂ - ၂၀၁၀) ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း၊ (ဈာပန မှတ်တမ်းမှ ကူးယူတင်ပြပါသည် - မိုးမခ)၊ ဇွန် ၂၊ ၂၀၁၀။
နိုင်ရွှေကျင် (၁ မတ် ၁၉၁၃ – ၇ မတ် ၂၀၀၃) ကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘားအံမြို့နယ်၊ ကော့နှပ်အနီးရှိ ပတ်ကဒေါကျေးရွာတွင် အဖ နိုင်ရွှေပေါင်၊ အမိ မိရွှေမိတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ နိုင်ဘလွင် ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ၁ဝ ဦး အနက် သားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
မူလတန်း ပညာကို မွေးရပ် ဇာတိတွင် သင်ကြားခဲ့ပြီး အထက်တန်း ပညာ အောင်မြင်သည် အထိ ပြည်မြို့တွင် ဆည်းပူးခဲ့ကာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပစာတန်းကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကျောင်းမှ ထွက်ပြီး အစိုးရ အတွင်းဝန်များရုံးတွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးတွင် ဒု-ဗိုလ် အဆင့်အထိ အင်္ဂလိပ် စစ်တပ်တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် သထုံမြို့နယ် ဖဆပလ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ထို့နောက် သထုံခရိုင် တောင်သူလယ်သမားထု ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်များ ယူခဲ့သည်။
မွန်လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် (Mon Freedom League) တည်ထောင်ရာမှာ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုအကြောင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး နိုင်ရွှေကျင်က "မွန်တွေ အခွင့်အရေး တောင်းတဲ့ အချိန်မှာ မွန်သီးခြား အခွင့်အရေး လိုချင်လို့ ဖဆပလမှ ထွက်ပြီး မွန်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့သည်" ဟု 'ဒေါင်းအိုးဝေ' စာစောင်က တွေ့ဆုံ မေးမြန်းရာမှာ ပြောကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၇ မွန် လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေသော တနင်္သာရီ သတင်းစာ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မွန်လူမျိုးတို့၏ ဖဆပလ အစိုးရထံ တောင်းဆို တင်ပြချက် (၇) ရပ်ကို ဦးဆောင်၍ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုထံ သွားရောက် တွေ့ဆုံ တင်ပြခြင်း၊ မွန်ပြည်နယ် ဖော်ထုတ်ရေး ကိစ္စများနှင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင် လပြည့်နေ့မှာ မွန်လူငယ်တွေက လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို စခဲ့ရာ မွန်မြေအောက် တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ဖဆပလ အစိုးရက ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
မန္တလေးထောင်၊ ရွှေဘိုထောင်တို့တွင် သုံးနှစ် ထောင်ချ ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာသော အခါ ရန်ကုန်မြို့တွင် ခြေချုပ် တနှစ် ကျခံ နေရစဉ် ရေကြောင်းလမ်းမှ တဆင့် မွန် တော်လှန်ရေး နယ်မြေသို့ သွားရောက် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် မွန် ပြည်သူ့ တပ်ဦး (Mon People Front, MPF) အဖွဲ့တွင် ဗဟိုကော်မတီဝင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဌာန တာဝန်ခံ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်အောင်ထွန်း ဦးဆောင်သည့် မွန်တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်း မွန်ပြည်သူ့ တပ်ပေါင်းစု (ခ) မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦးကို ဖွဲ့စည်း ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ တပ်ဦး ဗဟို အလုပ်မှုဆောင် တဦး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဖဆပလ အစိုးရနှင့် စေ့စပ် ဆွေးနွေးပြီး ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်တွင် မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦး၊ Mon People Front (MPF) ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ နိုင်အောင်ထွန်းသည် အင်အား ၁,ဝဝဝ ကျော်နှင့် အတူ လက်နက်ချကာ ဥပဒေဘောင် အတွင်းသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် မွန် ပြည်သူ့ တပ်ဦး ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ ဗဟို ဌာနချုပ် ရှိရာ ပဲခူးရိုးမသို့ ရောက်ရှိနေသော နိုင်ရွှေကျင်နှင့် မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦး၏ လက်နက်ကိုင် အင်အား အနည်းငယ်သာ တောတွင်း၌ ကျန်ရစ်ခဲ့ရာ၊ နိုင်ရွှေကျင်သည် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ၏ ထောက်ခံ ပံ့ပိုးပေးမှုဖြင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အင်အားများကို စုစည်းပြီး ၁၉၅၈ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (New Mon State Party) ဟု အမည်ပြောင်းကာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို ဆက်လက် ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
၁၉၆၂ - ၆၃ ခုနှစ်၊ အာဏာသိမ်း တော်လှန်ရေး စစ်ကောင်စီနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများတွင် မဒညတ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ သုံးပါတီ (ဗကပ၊ ကရင်၊ မွန်) ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တွင် လည်းကောင်း မွန်ပြည်သစ် ပါတီ ကိုယ်စား ဦးဆောင် ပါဝင် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။