kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်ဖျား စစ်လျင် စစ်၏ ရင်ဝ စစ်၏ ပခုံး စစ်၏ နံပါး စစ်၏ ဝမ်း စစ်၏ ကျောက်ကုန်း(ကျောကုန်း) စစ်ခံတပ် တို့ဖြစ်သည်။
စစ်ချီခြင်း(၄)ပါး စစ်ချီစစ်ရေး ပြနည်းမျိုး ၄-ပါး။
သမကဒဏ္ဍဗျူဟာ- ရှားလှင်ကန်ကဲ့သို့ အစီအရီ စစ်ဖျား စစ်ရင်းတညီတည်း တန်းခွဲတန်းပြောင်းပြု၍ချီခြင်း၊ ၂။
ပါသာဒိကဗျူဟာ- ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သကဲ့သို့ အထပ်ထပ် နောက်အားကြီး၍ချီခြင်း၊ ၃။
စင်္ကောဋက ဗျူဟာ- ပန်းပုံတောင်းကဲ့သို့ စစ်ဖျားကြီး၍ နောက်စစ် တရွေ့ရွေ့ ချီခြင်း၊ ၄။
ဒိင်္ဂဗျူဟာ- မရိုးစည်ကဲ့သို့ စစ်ရင်း စစ်ဖျားသေး၍ စစ်လယ်အားကြီးကြီးချီခြင်း။
စစ်ကပ်ခြင်း(၂)ပါး ၁။
စန္ဒကဗျူဟာ- လမင်းကို ကြယ်နက္ခတ်ခြံရံသကဲ့သို့၊ မင်း စစ်သူကြီးကို အလယ်ကထား၍ ကပ်ခြင်း။
ပဘင်္ကရဗျူဟာ- နေမင်းကဲ့သို့ ကြယ်နက္ခတ်မရံဘဲမင်း စစ်သူကြီးတို့ ရှေ့တည်၍ကပ်ခြင်း။
စစ်ထိုးခြင်း(၆)ပါး ဇာတက အဋ္ဌကထာ ဒု-အုပ်။
၃၆၃။
စစ်တက်စစ်ချီ စစ်ရေးခင်းနည်း ၃-ပါး။
ပဒုမဗျူဟာ- ပဒုမ္မာကြာပွင့်ချပ်ကဲ့သို့ အထပ်ထပ်လှည့်၍စစ်ဆင်ခြင်း၊ ၂။
စက္က ဗျူဟာ- စက်ဝန်း စက်ဝိုင်းလချမ်း ပ, စောက် သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့စစ်ဆင်ခြင်း၊ ၃။
သကဋဗျူဟာ- လှည်းဦးကင်းကဲ့သို့ အလယ်ရှူး၍ ဝဲ, ယာတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆင်ခြင်း။
လောကဗျူဟာကျမ်းမှာ အကျယ်ရှု။
ဒိဇာဒိပဗျူဟာ- ဂဠုန်တောင်ဖြန့်သကဲ့သို့ စစ်ဆင်စစ်ထိုးနည်း၊ ၂။
ဝါရိဝေဂဗျူဟာ- ရေအယဉ်စီးဆင်းသကဲ့သို့ စစ်ဖြန့်ကာ နောက်မဆုတ်ဘဲစစ်ထိုးနည်း၊ ၃။
ဥသဘဗျူဟာ- နွားလားဥသဘကဲ့သို့ အော်ဟစ်ခြိမ်းချောက်ကာ ဟန်ရေးပြ၍ အပြင်းအထန် စစ်ထိုးနည်း၊ ၄။
ဓနုက ဗျူဟာ- တင်ထားသော လေးညှို့ကဲ့သို့ ပစောက် လရေး ကွေးပုံ စစ်ထိုးနည်း၊ ၅။
မကာရဗျူဟာ- မကာရ်းကွက်ကဲ့သို့ အထပ်ထပ် စစ်ထိုးနည်း၊ ၆။
ဘုဇကဗျူဟာ- မြွေတွားသကဲ့သို့ ကောက်တကျစ် စစ်ထိုးနည်း။
စစ်ခံခြင်း(၆)ပါး သူထိုးလာသောစစ်ကိုကြည့်၍ သင့်သလိုခံတိုက်ရမည်ဟု လောကဗျူဟာကျမ်း၌ပြ၏။
နဒီစရဗျူဟာ- ရင်ပေါင်တန်း၍ တံတားပမာခံခြင်း၊ ၂။
ဝိစ္ဆိကဗျူဟာ- ကင်းမြီးကောက်လက်သကဲ့သို့အလယ်ပင်းစေပြီးလျှင် ဝဲယာထောင်၍ခံခြင်း၊ ၃။
သကဋဗျူဟာ- လှည်းဦးကင်းကဲ့သို့ ဝဲယာထား၍ ရှေ့တပ်လွန်ခံခြင်း၊ ၄။
မဓုဝတ္တနဗျူဟာ- ပျားအုံကဲ့သို့ တဝန်းတစုတည်းခံခြင်း၊ ၅။
စင်္ကပါဒဗျူဟာ- ကျီးခြေကဲ့သို့ရှေ့ ၃-တပ်၊ နောက် ၁-တပ်၊ အလယ်၌ မင်းစစ်သူကြီးနေ၍ ခံခြင်း၊ ၆။
ဥဒ္ဓနဗျူဟာ- ခုံလောက်ကဲ့သို့ ၃-တပ် ဆိုင်ခံခြင်း။
စစ်ဖျက်ခြင်း(၆)ပါး (၁) ကင်းမလက်ထောင်ခံခြင်း၊ ရင်ဘောင်တန်းခံခြင်းကို ရေအလျဉ်ဆင်းထိုးစစ်ဖြင့် တိုက်ဖျက်ခြင်း။
(၂) လှည်းဦးကင်း စစ်ခံခြင်းကို ဂဠုန်တောင်ထိုးစစ်ဆင်၍ တိုက်ဖျက်ခြင်း။
(၃) ကျီးခြေစစ်ခံခြင်းကို မကန်းကွက်ထိုးစစ်ဖြင့် တိုက်ဖျက်ခြင်း။
(၄) ခုံလောက်စစ်ခံခြင်းကို နွားလားဥဿဘထိုးစစ်ဖြင့် တိုက်ဖျက်ခြင်း။
(၅) ပျားလပို့စစ်ခံခြင်းကို လေးညှိုးဖျန်းထိုးစစ်၊ မြွေတွားထိုးစစ်ဖြင့် တိုက်ဖျက်ခြင်း။
စစ်ပြန်ခြင်း(၆)ပါး (၁) အဂ္ဂိ ဇာလ ဗျူဟာ မီးတောက်မီးလျှံကဲ့သို့ ထင်ထင်ရှားရှား ဝါးမျိုဖျက်ဆီး၍ဆုတ်ပြန်ခြင်း၊ (၂) အမာဝါသီ ဗျူဟာ- လကွယ်သကဲ့သို့ မသိမသာဆုတ်ပြန်ခြင်း၊ (၃) သီဟဂတိ ဗျူဟာ-ခြင်္သေ့သွားသကဲ့သို့ ရဲရဲတင်းတင်း ရှေ့တက် နောက်ဆုတ်ပြန်ခြင်း၊ (၄) သတ္ထနာဒိ ဗျူဟာ လက်နက်သံပေးဟစ်ကြွေးကြိမ်းမောင်း၍ ပြန်ခြင်း၊ (၅) မဂ္ဂဆိန္န ဗျူဟာ- လမ်း တံတားတို့ကို ဖျက်၍ပြန်ခြင်း၊ (၆) စိရတ္တ ဗျူဟာ- ကြာမြင့် ဖြေးနှေးစွာနေ၍ပြန်ခြင်း။
မေမြို့မိုးကြည် ၏ မြန်မာ့ စစ်ပညာ (ဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်၊၁၉၆၄၊ဖေဖော်ဝါရီလ) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ပညာ သင်ကြားရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
ဒေါက်တာကျော်စိန် ကို အဖ ဦးစိန်ခိုင်၊ အမိ ဒေါ်သက်တို့ မှ ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပဲခူးမြို့ အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်မြင်သည်။
တက္ကသိုလ် ပညာသင်ဆု (Collegiate Scholarship) ရရှိခဲ့။
၁၉၅၃ ဥပစာတန်း၌ သာဒိုးအောင်ဆု၊ ၁၉၅၄ ဝိဇ္ဇာတန်း၌ သဘာဝ သတ္တဗေဒ အသင်း ဆုများ ရရှိခဲ့။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မဟာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (စိတ်ပညာ) တို့ကို ရရှိ ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်မြို့ ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D) ရရှိ ခဲ့သည်။
စာပေပို့ချခြင်း ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် စိတ်ပညာ ဌာနတွင် နည်းပြ ဆရာ (၁၉၅၄)၊ လက်ထောက် ကထိက (၁၉၅၇)၊ ကထိက (၁၉၆၇)၊ ပါမောက္ခ (၁၉၇၇) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် (၁၉၈၃)၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် (၁၉၈၅)၊ ပညာရေး ဝန်ကြီး (၁၉၈၈) စသည်ဖြင့် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ရှုမဝ၊ ငွေတာရီ စသော မဂ္ဂဇင်းများတွင် စိတ်ပညာ ဆောင်းပါးများ ရေးသား ခဲ့သည်။
ပညာ ပဒေသာ စာစောင်၊ ပညာ လောက စာစောင် တို့တွင်လည်း စိတ်ပညာ ဆောင်းပါးများ ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် စာပေဗိမာန်စာမူဆု သုတ ပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ) ပထမဆုကို သင့်ဘဝတွက်တာ အသုံးချ စိတ်ပညာဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် စာပေဗိမာန် စာမူဆု လူငယ် စာပေ ပထမဆုကို လူငယ် လမ်းညွှန်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ရှင်သန် ထက်မြက်ရေး စာပေပြိုင်ပွဲ ကျမ်းစာမူ ဒုတိယဆုကို တို့ချစ်သည့် တို့နိုင်ငံတော်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် စာမူဆု သုတ ပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ) ပထမဆုကို ဇော်ဋီကာ ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စိတ်ပညာ သမိုင်းကျမ်းဖြင့် ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ ကျမ်းစာမူ ပထမဆု ရရှိ ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ကျော်စိန်သည် အမှတ် (၃၄/ဘီ) ကုန်းမြင့်ရိပ်သာလမ်း ခုနစ်မိုင်ခွဲ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဒေါက်တာ ကျော်စိန် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များ ခေတ်သစ် စိတ်ပညာ (ဒုတိယနှစ် အတွက် တက္ကသိုလ်များ စာအုပ်ပြုစု ထုတ်ဝေရေး ကော်မတီ) - ၁၉၆၉ ခုနှစ် စိတ်ပညာ ရှုထောင့် အထွေထွေ (ဦးဖေချစ်၊ စိတ်ပညာနှင့် တွဲဖက်၍) - ၁၉၆၈ ခုနှစ် သင့်ဘဝအတွက် အသုံးချ စိတ်ပညာ - ၁၉၇၆ ခုနှစ် စိတ်ပညာ ဆောင်းပါး ပေါင်းချုပ် - ၁၉၉၇ ခုနှစ် စိတ်ပညာနှင့် ဆောင်းပါး အထွေထွေ - ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇော်ဋီကာ (ဆရာ ဇော်ဂျီ စာပေ အတ္ထုပ္ပတ္တိ) ၃ တွဲ - ၁၉၉၇ ခုနှစ် တို့ချစ်သည့် တို့နိုင်ငံတော် - ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဖခင်ဘဝ ဇာတ်လမ်းစုံ - ၂ဝဝ၂ ခုနှစ် လူငယ် လမ်းညွှန် - ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဘဝဟန် ပေါင်းသင်းရခက်သူတို့နှင့်အဆင်ပြေစွာ ဆက်ဆံနည်းများ ဆက်သွယ်မှုစိတ်ပညာနှင့် အတွေးမျှင်စာတန်းများ စိတ်ပညာသမိုင်း အထွေထွေ စိတ် ပညာ (တက္ကသိုလ် ကျောင်းသုံး စာအုပ်)စာ - ၁၁၂၊ ဆက်သွယ်မှု စိတ် ပညာနှင့် အတွေးမျှင် စာတမ်းများ၊ ကျော်စိန်၊ ဒေါက်တာ၊ နှင်းဦးလွင် စာပေ၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်။
ဆက်ဆံရေး စိတ် ပညာ (တက္ကသိုလ် ကျောင်းသုံး စာအုပ်) စိတ် ပညာ ဂိုဏ်းကွဲများ (တက္ကသိုလ် ကျောင်းသုံး စာအုပ်)စာ - ၁၁၂၊ ဆက်သွယ်မှု စိတ် ပညာနှင့် အတွေးမျှင် စာတမ်းများ၊ ကျော်စိန်၊ ဒေါက်တာ၊ နှင်းဦးလွင် စာပေ၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်။
အသုံးချ စိတ် ပညာ (တက္ကသိုလ် ကျောင်းသုံး စာအုပ်)စာ - ၁၁၂၊ ဆက်သွယ်မှု စိတ် ပညာနှင့် အတွေးမျှင် စာတမ်းများ၊ ကျော်စိန်၊ ဒေါက်တာ၊ နှင်းဦးလွင် စာပေ၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်။
ဒေါက်တာ ကျော်စိန် မြန်မာပြန်ဆို ခဲ့သော စာအုပ်များ သင့်ရင်သွေး မိမိကိုယ်ကိုမိမိ ယုံကြည်မှု ပျိုးထောင်ရေး - ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် သင်သိလိုသမျှ စိုးရိမ်သောကအကြောင်း - ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း' (ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်)၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(ပထမ အကြိမ်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စိတ်ပညာ ဘာသာရပ် ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၃ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦး (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၄ မွေးဖွား)သည် မြန်မာဆရာဝန် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး စွယ်စုံမီဒီယာကုမ္ပဏီ တည်ထောင်သူ နှင့် မြန်မာတိုင်းမ် ပိုင်ရှင်ဟောင်း ဖြစ်သည်။
သူသည် သုတစွယ်စုံစာပေဆုကို နှစ်စဉ်ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ပေးနေသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းမီဒီယာကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။
ပညာရေး ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦးသည် ငယ်စဉ်က လေးထပ်ကွမ်း လူရည်ချွန် တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် ပညာသင်ဆု ရရှိခဲ့ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် ဆရာဝန်ဘွဲ့ကို ဆေးပညာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင် ရရှိခဲ့သည်။
ဆေးပညာ မဟာသိပ္ပံ (ပြည်သူ့ ကျန်းမာရေး) ဘွဲ့ကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေး စာရင်းအင်းပညာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် ထပ်မံ ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦး သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန တွင် အလုပ်ဝင်သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် အထိ ကျန်းမာရေး ပညာဌာနတွင် လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ဝန်ထမ်းဘဝ ကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
စာပေရေးရာ သူသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှစ၍ စာပေနယ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ယနေ့ အထိ စာနယ်ဇင်း မျိုးစုံတွင် ကလောင် အမည် ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦး အပြင် တင်ထွန်းဦး (ဆေး-၂)၊ တင်မင်းထွန်း၊ မိုးဦးထွန်း၊ အာရောဂျံ၊ သုတမောင်၊ နေမျိုးလင်း၊ ထွန်းဝင်းလတ်၊ ဇေထက် စသည့် ကလောင်ခွဲ များဖြင့် ကျန်းမာရေး၊ အားကစားနှင့် သုတ ပညာပေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားသည်။
ဆောင်းပါး (၁၁ဝဝ) ကျော်နှင့် လုံးချင်း စာအုပ် (၃၃) အုပ် အထိ ရေးသား ပြုစုခဲ့၏။
လစဉ်ထုတ် သုတစွယ်စုံ မဂ္ဂဇင်း၊ အာရောဂျံ ကျန်းမာရေး မဂ္ဂဇင်း၊ အပတ်စဉ်ထုတ် ပြည်မြန်မာ သတင်းဂျာနယ်၊ သုတ စွယ်စုံ စာအုပ်တိုက် တို့၏ စာတည်းချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ မြန်မာ့အသံ မှတ်ဖွယ်မှတ်ရာ သုတအဖြာဖြာ အစီအစဉ် တွင် အပတ်စဉ် အသံလွှင့် ဟောပြောခဲ့သည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ် နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုများ အတွက် ရုပ်ရှင် အဆင့်အတန်း မြှင့်တင်ရေး အကဲဖြတ်အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သူသည် ထိုလုပ်ငန်းများအပြင် မြန်မာတိုင်းမ် ၏ ရှယ်ယာထက်ဝက်ကျော် ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလများတွင် မြန်မာတိုင်းမ် ၏ စီအီးအို အသစ် ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် တွင် ၎င်း၏ ရှယ်ယာအားလုံးကို ဦးသိန်းထွန်း ထံ လွှဲပြောင်းရောင်းချပေးခြင်းဖြင့် မြန်မာတိုင်းမ် မှ စွန့်ခွာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ဒေါက်တာတင်ထွန်းဦးသည် အထွထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀ တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ကိုယ်စားပြုပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦး အနေဖြင့် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင် ခဲ့သည်။
ပြိုင်ဖက် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ မှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးအောင်ဇင် ကို မဲရလဒ် ၉၀ မဲ အကွာ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
သတင်းမီဒီယာကောင်စီ သူသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းမီဒီယာကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ရရှိသောဆုများ ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦး သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်စာမူဆုကို ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်ကျန်းမာရေး စာမူဖြင့် ပထမဆု ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မူးယစ် ဆေးဝါးနှင့် အေအိုင်ဒီအက်စ် စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အားလုံး ကျန်းမာ ပြည်သာယာ စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း အမျိုးသား စာပေဆု များ အသီးသီး ရရှိခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် တွင် သုတပဒေသာ (အသုံးချသိပ္ပံ) ဆု ဖြင့် တတိယမြောက် အမျိုးသားစာပေဆု ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် သိပ္ပကျော်စွာဘွဲ့အား အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။
မိသားစု ဇနီးမှာ ဒေါက်တာခင်မိုးမိုးဖြစ်ပြီး သုတစွယ်စုံစာအုပ်တိုက်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးလည်းဖြစ်သည်။
သမီး ၄ဦး ရှိကာ ၂ဦးမှာ ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြသည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များ ကောင်းကျိုးမပေး မူးယစ်ဆေး - ၁၉၇၉ ခုနှစ် ကိုယ်စိတ်ကျန်းမာ သင့်ခန္ဓာ - ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် ကျန်းမာရေး ပြဿနာ အဖြေလွှာ - ၁၉၈၂ ခုနှစ် ခုခံအား ကျဆင်းမှု ကူးစက် ရောဂါ (အေအိုင်ဒီအက်စ်) - ၁၉၈၉ ခုနှစ် စာအုပ် စာနယ်ဇင်း စာကြည့်တိုက်နှင့် မြန်မာစာပေ - ၁၉၉၉ ခုနှစ် စိတ်နှင့် သင့်ကျန်းမာရေး - ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဆရာဝန်နှင့် သူ့လူနာများ (လက်ရွေးစင် ဆေးပညာပေး ဝတ္ထုတိုများ ) - ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဆဝါဒီမြို့တော် (ခရီးသွား ဆောင်းပါးရှည်) - ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ဉာဏ်စမ်း သုတအမှတ် (၁) - ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဉာဏ်စမ်း သုတအမှတ် (၂) - ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဉာဏ်စမ်း သုတအမှတ် (၃) - ၁၉၉၅ ခုနှစ် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်ကျန်းမာရေး - ၁၉၇၈ ခုနှစ် မူးယစ် ဆေးဝါးနှင့် အေအိုင်ဒီအက်စ် - ၁၉၉၁ ခုနှစ် မြန်မာပြည် တောင်ဘက်စွန်းနှင့် ရွှေကျွန်းသို့ (ခရီးသွား ဆောင်းပါးရှည်) - ၁၉၈၁ ခုနှစ် မှုခင်းဆိုင်ရာ ဆေးပညာ - ၁၉၈၂ ခုနှစ် မှတ်ဖွယ်မှတ်ရာ ဆေးပညာ - ၁၉၈၉ ခုနှစ် လူကောင်းလူတော် တို့ရည်မျှော် - ၁၉၈၇ ခုနှစ် လူတိုင်းအတွက် စိတ်ဝင်စားစရာ ဆေးပညာ - ၁၉၈၈ ခုနှစ် သုတအံ့ဖွယ် အသွယ်သွယ် - ၁၉၈၃ ခုနှစ် သက်ရှည်ကျန်းမာ ဆေးပညာ - ၁၉၈၈ ခုနှစ် အသက်ရှည်ရာ အနာမဲ့ကြောင်း - ၁၉၈ဝ ခုနှစ် အားလုံးကျန်းမာ ပြည်မြန်မာ - ၁၉၈၆ ခုနှစ် အားလုံးကျန်းမာ ပြည်သာယာ - ၁၉၈၇ ခုနှစ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဒေါက်တာမောင်မောင် (၁၉၂၅ - ၁၉၉၄) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် ဥပဒေ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ သတ္တမမြောက် သမ္မတ အဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၉-ရက်မှ ၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈-ရက်အထိ တစ်လသာ သမ္မတတာဝန် ထမ်းဆောင်လိုက်ရသူ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမားတစ်ယောက် အဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆို ရေးသားပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ ယေးလ်တက္ကသိုလ် နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပဒေကထိက၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
http://www.austlii.edu.au/au/journals/SCULawRw/2000/4.pdf ငယ်စဉ်ဘဝ ၁၉၂၅-ခု၊ ဇန်နဝါရီလ(၃၁)ရက်တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
အဖမှာ အထက်တန်းရှေ့နေ ဦးဆင့်၊ အမိမှာ ဒေါ်အေးတင် ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင် မမွေးဖွားမီ မိခင်ဒေါ်အေးတင်မှ သားတစ်ယောက်မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း တစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ထိုကြောင့်ဒေါက်တာမောင်မောင် မွေးဖွားလာသောအခါ မိဘများပျော်ရွှင်ခဲ့ကြသည်။
သားဦးကလေးကဲ့သို့ ငယ်ငယ်နှင့် ကွယ်လွန်မည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။
သို့ဖြစ်၍ ပုခက်အတွင်း၌ပင် သင်္ကန်းဆည်းပေးခြင်းခံရသူဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်အနက် တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။
အစ်မနှစ်ယောက်၊ နှမ လေးယောက်ရှိသည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင် ရေး သက်ရှိရာဇဝင် စာအုပ် ပညာသင်ဘဝ မန္တလေးမြို့ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ကင်းထောက်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဝံပုလွေမှ ကင်းထောက်လူငယ်၊ နောက်ပိုင်းတွင် ရိုဗာစကောက်ကြီးဖြစ်လာသည်။
အထက်မြန်မာပြည်စကောက်မင်းကြီးသည် ဦးလှကြီးဖြစ်သည်။
အားလပ်ချိန်များတွင် ဦးလှကြီးရုံးတွင် အလံအချက်ပြခြင်း၊ ကြေးနန်းဖြင့်အချက်ပြခြင်းတို့ကို လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။
ကျောင်းပိတ်ရက်များတွင် တောထွက်စခန်းချသည်။
ရေကူးတံဆိပ်၊ ထမင်းချက်တံဆိပ် မျိုးစုံရရှိခဲ့သည်။
မိဘများသည် သားကို ဘီစီအက်ဖြစ်စေချင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူသည် သားဖြစ်သူအား “ပညာရေး၊ အိမ်ထောင်ဘက်ရွေးချယ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်ရွေးချယ်ရေးတို့တွင် ဖခင်၏ဆုံးဖြတ်မှုအတိုင်း လိုက်နာရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ကျန်ကိစ္စများအားလုံး မိမိဘာသာလွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်လုပ်ကို နိုင်ကြောင်း” ပြောပြခဲ့သည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်၊ သားမောင်စစ်သည်သို့။
(ရန်ကုန်၊ ပုဂံစာအုပ်တိုက်၊ ၁၉၇၃) စာ ၃၇။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသားသပိတ်တွင် မန္တလေးကျောင်းတိုက်မှ အများစုပါဝင်ခဲ့ သည်။
အိမ်တော်ရာဘုရား၊ စကြာသီဟဘုရားတွင် သပိတ်စခန်းချသည်။
ရန်ကုန်တွင် အတွင်းဝန်ရုံးများကို သပိတ်တားသော ကျောင်းသားများအား ပုလိပ်တို့က ရိုက်နှက်ကြသည်။
ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော် ကျဆုံးခဲ့၍ အာဇာနည် ဗိုလ်အောင်ကျော်ဖြစ်လာသည်။
ဗိုလ်အောင်ကျော်နှင့် အာဇာနည် ၁၇ ဦးကျဆုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးတွင် ရဟန်းပျိုများက အမျိုးသမီးများအား အင်္ကျီပါး မဝတ်ကြရန် ဆော်ဩကြသည်။
နိုင်ငံခြားမှတင်သွင်းသော ဝိုင်စများကို သပိတ်မှောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဆော်ဩဆုံးမ၍ မရသောသူများအား ကြိမ်ဆောင်၍ဆုံးမသည်။
ကတ်ကြေးဖြင့် အင်္ကျီကိုကိုက်ဖြတ်ပစ်သည်။
ယောက်ျားလေး များထံမှ ဘိုကေကိုအလှူခံကြသည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်လည်း မိခင်အတွက် ဈေးဝယ်ထွက်စဉ် သံဃာတော်များနှင့်တွေ့ပြီး ကိုလိုနီစနစ်ဆိုး၏အမွေဆိုးဖြစ်သော ခေါင်းပေါ်မှ အင်္ဂလိပ်ဆံတောက်ကို ရိတ်ခြင်း ခံခဲ့ရဘူးသည်။
ဤနည်းဖြင့် ၁၃ဝဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံကြီးပြီးဆုံးခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ဗုဒ္ဓသာသနာ့နုဂ္ဂဟကျောင်းမှ ၁ဝ တန်းအောင်မြင်ပြီး မန္တလေးဥပစာကောလိပ်သိပ္ပံတန်းသို့ တက်ရောက် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အသက်ငယ်နေသဖြင့် ကျောင်းတက်ခွင့်မရဘဲ ကျောင်းအုပ်ကြီး မစ္စတာမာရှယ်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အတန်းတက်ခဲ့ရသည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၄၆ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်စာဂုဏ်ထူးဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိသည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်သို့ သတင်းဖြန့်ချိရေးပညာဖြင့် ပညာတော်သင်စေလွှတ်ခြင်းခံရသည်။
ဒေါက်တာမောင် နိုင်ငံခြားသို့ ထွက်ခွာမည့် အချိန်ကာလသည် တိုင်းပြည်မငြိမ်မသက်ဖြစ်၍ ရောင်စုံသောင်းကျန်းသူများ ဆူပူလှုပ်ရှား နေသည့်အချိန်ဖြစ်သဖြင့် တပ်မတော်သို့ ပြန်လည်အမှုထမ်းဆောင်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အထက်လူကြီးများ၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ပညာတော်သင်ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။
ပညာတော်သင်စေလွှတ်သည့် ဘာသာရပ်များကိုသင်ကြားရင်း ဝတ်လုံပညာကိုလည်း ဆည်းပူးခဲ့ သည်။
နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက်တွင် ဟော်လန်နိုင်ငံသို့သွားရောက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပညာကိုသင်ယူခဲ့သည်။
လန်ဒန်မြို့တွင် ခြိုးခြံချွေတာစွာနေထိုင်ရင်း ဝတ်လုံပညာကို လင်းကွန်းအင်း Lincoln's Inn ၌ ညနေပိုင်းတက်ခဲ့သည်။
ဥပဒေစာအုပ်များသည် တန်ဖိုးကြီးမားသဖြင့် တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက် များတွင် သွားရောက်ဖတ်ရှုကာ မှတ်စုထုတ်ခဲ့ရသည်။
တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်များသည် ညသန်းခေါင်အချိန်အထိ ဖွင့်ကြောင်းသိရှိရသည်။
ကားခသက်သာရန် ကျောင်းသို့ အသွား/အပြန် လမ်းလျှောက်ခဲ့သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် မဂ္ဂဇင်းတိုက်များသို့ ဆောင်းပါးများပို့ခဲ့သည်။
မန္တလေးအိမ်မှ ဂျသူးအကြောင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ရေးခဲ့ရာ ဆယ်ပေါင်ရဘူးကြောင်းသိရှိရသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့၌ ဥပဒေအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေး၊ ပြန်ကြားရေးပညာများကို လေ့လာဆည်းပူးသည်။
ဟော်လန်နိုင်ငံရှိ Academy of International Law မှ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ဒီပလိုမာရရှိသည်။
Utrecht တက္ကသိုလ်မှ ကျော်ကြားသောဥပဒေပညာရှင် ပါမောက္ခ ဗာဇီး Prof. J. H. W. Verzijl ထံတွင် ဒေါက်တာဘွဲ့ အတွက်ကျမ်းပြုခွင့်ရသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့လင်းကွန်းအင်း မှ Barrister-At-Law ဝတ်လုံအဖြစ်ခံယူသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ဟော်လန်နိုင်ငံ Utrecht တက္ကသိုလ်မှ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေဘာသာရပ်ဖြင့် ဥပဒေပါရဂူ L. L. D (Doctor of Law)ဘွဲ့ရရှိသည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ အမေရိကန်နိုင်ငံ Yale ယေးလ်တက္ကသိုလ်၌ ကထိကအဖြစ် စာပေပို့ချရင်းကျမ်းပြုကာ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေ ဘာသာရပ်အတွက် ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ရရှိသည်။
လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(ဘီ-ဒီ-အေ) ထောက်ပံ့ရေးတပ်ရင်းသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။
တပ်ကြပ်အဆင့်ရရှိပြီးနောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင်ဂျပန်ခေတ် မင်္ဂလာဒုံ စစ်တက္ကသိုလ် စတုတ္ထပတ်ဗိုလ်သင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်သင်တန်းဆင်းခဲ့သည်။
ဗိုလ်မင်းညို။
ဂျပန်ခေတ်စစ်တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်၊ ပုဂံစာအုပ်တိုက်၊ ၁၉၆၉) စာ ၃၄ဝ။
စစ်ဝန်ကြီးရုံး စစ်ပညာဌာနကြီးတွင် ဗိုလ်လေးအဆင့်ဖြင့် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ဟင်္သာတခရိုင်၊ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် တိုင်း(၁)ဌာနချုပ်၊ ပဲနွယ်ကုန်းတို့၌ တပ်များသိမ်းသည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလမှစ၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနနည်းပြအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ ပြန်ကြားရေးဌာန၊ နယူးတိုင်းအော့ဖ်ဘားမား သတင်းစာအယ်ဒီတာအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသားပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ၁၉၄၈ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းမှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ အထိ မြန်မာနိုင်ငံမီးရထားဌာန လက်ထောက် အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်များ ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၅၃-၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင်အစိုးရရှေ့နေအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ဥပဒေပညာကို ဆည်းပူး လေ့လာခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေသတင်းထောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈-ခုနှစ်တွင် လက်ထောက်ရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် ကုလသမဂ္ဂသို့စေလွှတ်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသို့ဝင်ခဲ့ပြီး ဟာမာမတ်စုမြို့ရှိ ဗိုလ်မိုးကြိုးနှင့်သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။
၁၉၆ဝ-ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် လက်ထောက်ရှေ့နေချုပ်အဖြစ်မှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပဒေကထိက တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းပါတီ အမြုတေပါတီ ကာလ တွင် ပညာရေးရာကော်မတီဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ် ပထမအကြိမ်ပါတီညီလာခံတွင် ပါတီစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းသောအဖွဲ့ဝင် ၉၇ ဦးပါဝင်သည့် နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေသစ်(မူကြမ်း)ရေးဆွဲရေးကော်မရှင်တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ တော်လှန်ရေး အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် ဒုတိယအကြိမ်ပါတီညီလာခံ၊ တတိယအကြိမ်ပါတီ ညီလာခံနှင့် စတုတ္ထအကြိမ်ပါတီညီလာခံတို့တွင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်အဖြစ် သုံးကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးချယ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် ပထမအကြိမ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့ကောင်စီအဆင့်ဆင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် အမရပူရမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂)မှ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့်ပြည်သူ့ကောင်စီ အဆင့်ဆင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲနှင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ စတုတ္ထအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့်ပြည်သူ့ကောင်စီ အဆင့်ဆင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲများတွင် မန္တလေးအရှေ့မြောက် မြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁)မှ လည်းကောင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ရွေးခံရပြီး သက်ဆိုင်ရာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစည်းအဝေးများက နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်အဖြစ်ရွေးချယ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ဥပဒေအကျိုးဆောင်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ ၁၁ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေးကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက် ၈ : ၃ဝ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမ၌ကျင်းပခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးတွင် ဒေါက်တာမောင်မောင်အား မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၈၈ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ ၊ နံနက် ၁ဝ : ၁၅ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမ၌ စတုတ္ထအကြိမ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်အရေးပေါ် အစည်းအဝေးကျင်းပခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် မန္တလေးတိုင်း၊ မန္တလေးအရှေ့မြောက်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၁)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ မောင်မောင်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်းများ ဒေါက်တောမောင်မောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်ကချီးမြှင့်သည့် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ဒုတိယအဆင့်)ကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်ကပေးအပ်သည့်တာဝန်များကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သည့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်)ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်းရရှိသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဒေါက်တာမောင်မောင်အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော သရေစည်သူဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ပြည်ပခရီးများ ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် နိုင်ငံတာဝန်များထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း အင်္ဂလန်၊ ဟော်လန်၊ ပြင်သစ်၊ အမေရိကန်၊ အစ္စရေး၊ အီဂျစ်၊ လက်ဘနွန်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ၊ ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ စင်ကာပူ၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဂျာမနီ၊ တရုတ်၊ လာအို၊ ကိုရီးယား၊ ကနေဒါ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ပါကစ္စတန်၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ဩစတြေးလျ စသည့်နိုင်ငံများသို့ တာဝန်ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့သည်။
မိသားစု ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဟင်္သာတမြို့နေ ပါလီမန် အမတ်ဦးသန်းတင်၊ဒေါ်ကျင်မြတို့၏ သမီးဒေါ်ခင်မြင့်နှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။
သားသမီး ခုနစ်ဦးထွန်းကားခဲ့ရာ သားသမီးများသည်စစ်မှုထမ်း အင်ဂျင်နီယာ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်း၊ ဌာနဆိုင်ရာ အရာထမ်း စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတော်တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ့တာဝန်များကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သော နိုင်ငံတော်သမ္မတ(အငြိမ်းစား) ဒေါက်တာ မောင်မောင်သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့၌ အမှတ် (၁၆)၊ မေခလမ်း၊ မရမ်းကုန်း၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်ခင်မြင့်နှင့် သားသုံးဦး၊ သမီးလေးဦး မြေး ၁၀ ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်သူ(ငြိမ်း) (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး)+ ဒေါ်လဲ့လဲ့ကြည်၊ ဦးအောင်နိုင်+ဒေါ်သဇင်ဌေး၊ ဦးသောင်းဦး+ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဦး၊ ဦးလှိုင်ထွဋ်+ဒေါ်ယဉ်ယဉ်အေး၊ ဦးဝင်းမောင်+ ဒေါ်စင်သီတာ၊ ဦးအောင်ရွှေဦး၊+ ဒေါ်ခင်သီတာတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ ဒေါက်တာမောင်မောင်သည် မြန်မာဘာသာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတို့ဖြင့် စာပေရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်အချို့မှာ သွေးနီ(၁၉၄၆)၊ သက်ရှိရာဇဝင် (၁၉၅၆)၊ တို့ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ(၁၉၅၉)၊ နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှု ပြည်ထောင်စုနှင့် ဦးစော (၁၉၆၅)၊ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခရီးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း(၁၉၆၉)၊ သားမောင်စစ်သည်သို့(၁၉၇၂)၊ တရားဥပဒေအထွေထွေ ဗဟုသုတ(၁၉၇၄) ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း သားသမီးများသို့(၁၉၈၇) စာအုပ်တို့ဖြစ်သည်။
ထိုစာအုပ်များအနက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခရီးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း(၁၉၆၉)စာအုပ်သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေဆု (နိုင်ငံရေးစာပေ) ရရှိသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သောစာအုပ်အချို့မှာ The Forgotten Amrmy (1946). Burma's Teething Time(1949). London Diary (1952). Grim War Against KMT (1953). Burma in the Family of Nations (1956). Burma's Constitution(1959). A Trail in Burma (1960). Aung San of Burma (1961). Law and Custom in Burma and the Burmese Family (1961). Burma and General Ne Win(1969). To A Soldier Son (1972) Note on A Book of English Verse for Matriculation Students. စာအုပ်တို့ဖြစ်သည် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ Category:မြန်မာ တရားသူကြီးများ ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ ကဏ္ဍ:၁၉၂၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၄ ကွယ်လွန်သူများ။
၁၉၄၄ - ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၁)ရက် သောကြာနေ့တွင် မကွေးမြို့နယ်၊ မိကျောင်းရဲတိုက်နယ်၌ အဖ-ဦးအေး မောင်၊ အမိ-ဒေါ်မြသန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၄၉ - ၅၉ - မကွေးမြို့နယ်၊ မိကျောင်းရဲအထက်တန်းကျောင်းတွင် (၁၀)တန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့ သည်။
၁၉၆၀ - ၆၂ - မကွေးဥပစာကောလိပ်တွင် ဥပစာ(ခ)တန်းအထိ ဆက်လတ်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၂ - ၆၄ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့အထိ ဆက်လက်သင်ယူခဲ့။
၁၉၆၄ - ၆၆ - ပညာရေးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်B.E.D ဘွဲ့ရရှိ။
၁၉၆၆ - ၆၇ - လမ်းမတော် အထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၁)တွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်။
၁၉၆၇ - ၇၁ - တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် မော်စကို တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခွင့်ရခဲ့ပြီး ပညာရေး စိတ်ပညာဘာသာရပ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ရခဲ့သည်။
၁၉၇၂ - ၇၈ - ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးစိတ်ပညာဌာနတွင် နည်းပြ။
လက်ထောက်ကထိက တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့။
၁၉၇၆ - ၇၇ - ၎င်းနှစ်အတွင်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် တွဲဖက်ပြီး ဒေသကောလိပ်များ ဖွင့်လှစ်ရေးလုပ်ငန်း များ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့။
၁၉၇၈ - ၈၆ - ထားဝယ်ကောလိပ်တွင် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်။
၁၉၈၆ - ၈၇ - ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးစိတ်ပညာဌာနတွင်ကထိက။
၁၉၈၇ - ၉၆ - ပညာရေးစိတ်ပညာဌာန-ပါမောက္ခ။
၁၉၉၃ - ယူနီဆက်အတွက်မိဘနှင့်ကလေးသူငယ်များ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအတွက်(လသားမှ ၅-နှစ်အထိ)လက်စွဲစာစောင်ထွက်။
၁၉၉၄ - ယူနီဆက်မှပင် ရေပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးနှင့် တစ်ကိုယ်ရေကျန်းမာရေး(ဆရာလမ်းညွှန်) စာအုပ် ထွက်။
၁၉၉၅ - ခေတ်အမြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အမေးအဖြေများ စာအုပ်(မင်္ဂလာရောင်ခြည်စာပေ)မှထွက်။
၁၉၉၆ - ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်မှ ဗုဒ္ဓနည်းကျ စိတ်ထားလေ့ကျင့်ပျိုးထောင်မှု စာအုပ်ထွက်။
သင့်ဘဝစာပေမှ သင့်ကလေး လူတော်လူကောင်းဖြစ်အောင် စာအုပ်ထွက်။
သားဖွားဆရာမများအတွက် အခြေခံဆက်သွယ်ရေး ကျွမ်းကျင်မှုများ(လက်စွဲစာစောင်)၊ ရှေ့သို့တက်လှမ်း ဘဝအောင်ပန်း စသော စာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၇ - ပညာရေးဌာနမှ လုပ်သက်(၃၀)ပြည့် အငြိမ်းစားယူ။
ကလေးသူငယ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းအတွက် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ကလေးသူငယ်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့(U.K)တွင် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်။
၁၉၉၇ - နုနယ်စဉ်က အစပျိုးကြ(ကလေးသူငယ်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့U.K)။
သောမတ်စ်ကို သင်ကြားခြင်း (U.K)။
ပျော်ရွှင်ကြည်နူးစရာ ကလေးကစားစရာ အရုပ်များ။