kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အော်တို စကော်ဇနီပါဝင်သည့် နာဇီလေထီးတပ်သားများက မူဆိုလီနီအား အချုပ်မှ ကယ်တင်ခဲ့ပြီးနောက် အီတလီနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ဖွဲ့စည်းသော ‘ဖက်ဆစ်သမ္မတ’အစိုးရ၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြှောက်လေသည်။
သို့သော် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မူဆိုလီနီနှင့် သူ၏ဇနီးတို့သည် အရေးမလှသဖြင့် နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားနေခိုက် နောက်ဖွဲ့သည့် အီတာလျံအစိုးရလူများက ကိုးမိုအိုင်အနီးရှိ ရွာတရွာတွင် မူဆိုလီနီတို့ကို ဖမ်းမိပြီးနောက် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အဆုံးစီရင်လိုက်ကြလေသည်။
ဆေးပညာသမိုင်းတွင် အထူးချွန်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြသော ပြင်သစ်လူမျိုး ဇီဝဗေဒပညာရှင် လူးဝစ္စ ပါစတာအား ၁၈၂၂က ပြင်သစ်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းရှိ ဒိုးလ်(Dole) တွင်ဖွားမြင်သည်။
ပါရီကောလိပ်တွင် သိပ္ပံကျောင်းသားအဖြစ် ပညာသင်ယူသည်။
များစွာထူးချွန်မည့် အနေအထားမရှိလှသဖြင့် ပါမောက္ခကပင် သာမန်အလယ်အလတ်စား ကျောင်းသားဟုသတ်မှတ် ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၈၄၇တွင် ဒေါက်တာဘွဲ့ရလျှင် အများမှင်တက်လောက်သည့် သုသေတနပြုချက်များကို စတင်ပြုလုပ်သည်။
ထိုစဉ်က အသက် ၂၆နှစ်အရွယ် ပါစတာ၏ တာတာရစ်အက်ဆစ် နှင့်ပက်သက်သည့် ဖော်ထုတ်ချက်ကြောင့် လူအများ၏ အသိအမှတ်ပြုခံပြီး နာမည်ကျော်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
ထိုနောက် အချဉ်ဖောက်ခြင်းနှင့် ပက်သက်၍ သုသေတနပြုလုပ်ရှာဖွေရာ အလွန်သေးငယ်သည့် အဏုဇီဝရုပ်ရှိသော ပိုးမွှားငယ်လေးများကြောင့် ဖြစ်သည်ကို နားလည်လာပြီး ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ပြသခဲ့သည်။
ထိုသို့ပိုးမွှားများအထဲမှ မလိုလားအပ်သည့် ပိုးမွှားများ ပါဝင်လာပြီး လူနှင့် တိရစ္ဆာန်များအား အန္တရာယ်ပေးခြင်း အကြောင်းကိုပါ တစ်ဆက်တည်း ဖော်ထုတ်လိုက်နိုင်သည်။
ရောဂါပိုးမွှားများကြောင့် ရောဂါဖြစ်သည်မှာ မှန်လျှင် ရောဂါပိုးအား တားဆီး၍ ရောဂါကာကွယ်ခြင်းမှာလည်း ဖြစ်နိုင်သည့် အနေအထား ယုတ္တိတန်မှုကြောင့် ရောဂါပိုးမွှားများ လူ့ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်နိုင်စေရန် ကာကွယ်မည့် နည်းလမ်းများကို ပါစတာတစ်ယောက် ဆက်လက်၍ ရှာဖွေတော့သည်။
သို့ဖြင့် အနာအား ပိုးမဝင်စေရန် စနစ်တကျ သန့်ရှင်းသောနည်းလမ်းများ(antiseptic) ကိုဖော်ထုတ်သည်။
အသက် ၅၅နှစ်တွင် ပါစတာသည် ထောင့်သန်းရောဂါ(Antharax) အားလေ့လာပြီး ရောဂါပိုးကြောင့်ဖြစ်သည့် အချက်ကို ဖော်ထုတ်ပြသခဲ့သည်။
ထိုနောက်တွင် အားနည်းသည့် ထောင့်သန်းပိုးအား နွားတစ်ကောင်ကိုယ်တွင်း ထည့်၍ ရောဂါဝေဒနာ မပြင်းထန်သည့် အဖြစ်ကိုရပြီးနောက်တွင် သေစေလောက်သည့် ထောင့်သန်းရောဂါ ထိုနွားတွင် ထပ်မံမဖြစ်ပွားတော့ကြောင်းကို ပြသ၍ ရောဂါကာကွယ်နည်းကိုပါ ဖော်ထုတ်လိုက်သည်။
ထိုမှအစပြု၍ ပါစတာ၏ နည်းလမ်းကိုလိုက်ကာ အခြားကူးစက်ရောဂါများအတွက်လည်း အလားတူ ကာကွယ်ဆေးများကို ဖော်ထုတ်ကြသည်။
ပါစတာသည် ခွေးရူးရောဂါ (Rabies) နှင့် ပက်သက်၍ ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်ပေးခြင်းကြောင့်လည်း ကျော်ဇောသည်။
ထိုနည်းအတိုင်း နောင်းခေတ် ပညာရှင်တို့အနေဖြင့် အူရောင်ငန်းဖျားရောဂါ(Typhus)၊ ပိုလီယိုရောဂါ (poliomyelitis) အစရှိသည့် ရောဂါမျိုးများကိုပင် ကာကွယ်လာနိုင်သည်။
၁၈၉၅ခုနှစ်၊ ပါရီမြို့အနီးတွင် ဆေးပညာရှင်၊ ဇီဝဗေဒပညာရှင်၊ သုတေသီ လူးဝစ္စ ပါစတာကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား ကျော်စွာ ၁၀၀ - ဒေါက်တာသန်းထွန်း Category:နိုင်ငံတကာ ဆေးပညာရှင်များ။
သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသားသည် သရေခေတ္တရာပြည်ကြီး၏နောက်ဆုံးမင်းဆက် သုပညာနာဂရဆိန္နမင်းနှင့် တူတော်စပ်လေသည်။
သရေခေတ္တရာပြည်ကြီးပျက်ပြီးနောက် ထိုပြည်ကြီးမှ ပြည်သူအများသည်ယုန်လွှတ်ကျွန်း၌စုရုံးကာ ရွာများတည်၍ နေထိုင်ကြလေသည်။
သာသနာသက္ကရာဇ် ၆၂၄ အား ဒေါဒေါရသိကိန်းနှင့် ၂-ကြွင်းထားခဲ့သော ဖြိုခွင်းသက္ကရာဇ် ၂၉-နှစ်တွင် သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် ပုဂံမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
ဂီတစာဆို ယုဝစိုးမြင့် ရေး၊ ကူနီနန်းမှ ပခန်းကျော် နှင့် နတ်သမိုင်းစစ်တမ်းများ၊ ၁၉၈၇-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ၊ စာ- ၁၂ ပုဂံ(၁၉)ရွာ ရွာများသည်ကား ﻿﻿-﻿ ညောင်ဦး၊ နဂစို၊ နဂါးဘို(မှန်နန်း) မန်ကျည်း(မန်ကျည်းကြီး)၊ တူးတည်း၊ ကျောက်စကား၊ ဘုတ်သဲတိမ်၊ကုတ်ကဲသိမ်(မှန်နန်း) ညောင်ဝန်း၊ အနုရာဓ၊ တန်းဆောင်းကွန်း/တဆောင်ကွန်း ရွာမုန်း၊ ကြင်လို၊ ကုက္ကို၊ တောင်ပတစ်၊ မြေခဲတွင်း၊ ရွာပုံ/ နဂါးကြစ်၊ သရက်ရ၊ စဉ့်ကူး၊ အုံးမျှား(မှန်နန်း) ယုန်လွှတ် နှင့် ရွာစိုက် ဟူသည့်ရွာများ ဖြစ်သည်။
ထို(၁၉)ရွာ၌ သူကြီးတစ်ဦးစီ အုပ်ချုပ်စေပြီး သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသား သက္ကရာဇ်၂၉ခု၊ ခရစ်နှစ်အေဒီ၁၀၇တွင် ယုန်လွှတ်ကျွန်း၌မင်းပြုပြီး ပထမပုဂံကိုထူထောင်ခဲ့လေသည်။
သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားသောအဖြစ်အပျက်များမှာ သတ္တဝါကြီးလေးကောင်၊ မိန်းမပျိုခုနစ်ဦး တို့ဖြစ်သည်။
သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းကြီးသည် ပျူစောထီးကို သမီးတော် သီရိစန္ဒာဒေဝီနှင့် ထိမ်းမြားပေး၍ အိမ်ရှေ့အရာအပ်နှင်းပြီးနောက် ၃-နှစ်ကာလ သက္ကရာဇ် ၇၄-ခုနှစ်၊ အိမ်နိမ့်စံ ၃၃-နှစ်၊ မင်းစည်းစိမ် ၄၅-နှစ်၊ သက်တော် ၇၇-နှစ်တွင် နတ်ရွာစံတော်မူလေသည်။
"ပုဂံမင်းဆက်များရာဇဝင်"- တက္ကသိုလ်မောင်သုလှိုင် ကိုးကား Category:ပုဂံခေတ် Category:ပုဂံမင်းဆက်။
2019 ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ငွေကြေးဖောင်းပွခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အချိန်ကာလ တစ်ခုအတွင်း ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုတို့၏ယေဘူယျ ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ယေဘူယျ ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာသောအခါတွင် ငွေကြေးပမာဏ တစ်ခုသည် ပို၍နည်းသော ကုန်စည်များနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကိုသာ ဝယ်ယူနိုင်ပေတော့မည်။
ကုန်ဈေးနှုန်းတက်၍ ငွေ၏ဝယ်အား လျော့ပါးသွားရသည့်အခါ ငွေတန်ဖိုးကျလာသည်။
ထိုအခါ ငွေထုထည်၏ တန်ဖိုးသည် ကျစ်လျစ်သိပ်သည်းစွာ တန်ဖိုးမရှိတော့ဘဲ သူသည်သာ ဖောင်းပွလျက် တန်ဖိုးက မူကား နည်းပါးနေသည့် သဘောဖြင့် တင်စား၍ သုံးသည်။
ငွေများများနှင့် ပစ္စည်းနည်းနည်း ဝယ်နိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
စစ်ပြီးကာလ၌ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်းများစွာသည် လုပ်ခနှုန်းတက်ခြင်း၊ ကုန်ပစ္စည်းထွက် ဆုတ်ယုတ်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ငွေကြေးဖောင်းပွခြင်း ဖြစ်ခဲ့ကြရ၍ နည်းအမျိုးမျိုးနှင့် ဖြေရှင်းကြရသည်။
ကုန်ဈေးနှုန်းများမှာ စစ်မဖြစ်မီကထက် များစွာ တက်ကျန်ခဲ့လေသည်။
နိုင်ငံတိုင်းသည် မိမိတို့ငွေတန်ဖိုး ကျစ်လျစ်မြင့်တက်အောင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကို အားသွန်ကြိုးစားကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘောဂဗေဒ။
ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ငွေကျုံ့ခြင်း ဆိုသည်မှာ ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုတို့၏ ယေဘူယျ တန်ဖိုးများ လျော့ကျလာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
နှစ်စဉ် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းသည် သုည ရာခိုင်နှုန်း အောက်သို့ ကျဆင်းပါက ငွေကျုံ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။
အမေရိကန်ရုပ်ရှင်လောက ဟောလိဝုဒ်၏ ဂန္ထဝင်မင်းသမီးကြီး အဲလစ်ဇ်ဘက်သ်ရို့စ်မွန်တေလာ (အဲလစ်ဇ်ဘက်သ်တေလာ)ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့၊ ဟမ်းစတက်ဂါးဒင်း၌ ဖခင် ဖရန်စစ်လန်းတေလာနှင့် မိခင် ဆာရာဗွိုင်လာတို့ကမွေးဖွားသည်။
ဖခင်နှင့်မိခင်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ ဖြစ်သော်လည်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေနေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်သောအခါ အမေရိကန်နိုင်ငံ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ဖခင်သည် ပန်းချီပြခန်းပိုင်ရှင်ဖြစ်ပြီး မိခင်သည် ပြဇာတ်မင်းသမီးဟောင်းဖြစ်သည်။
လစ်ဇ်၏အစ်ကိုမှာ ဟောင်းဝဒ်တေလာဖြစ်သည်။
ငယ်ရွယ်စဉ် ကလေးဘဝကတည်းက အများနှင့်မတူ အသွင်အပြင် ကွာခြား လှပသည့်လစ်ဇ်ကို ယူနီဗာဆယ်လ် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီမှ ခုနစ်နှစ်အတွက် သဘောတူ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သောကြောင့် ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် There’s one Born Every Minute ရုပ်ရှင်တွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
တစ်နှစ်အကြာတွင် ယူနီဗာဆယ်လ်နှင့် လမ်းခွဲခဲ့ပြီး MGM ကုမ္ပဏီမှ အင်္ဂလိပ်ကလေး သရုပ်ဆောင်ဇာတ်ရုပ်အတွက် လစ်ဇ်ကိုလက်ခံခဲ့၍ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် Lassie Come Home ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
လစ်ဇ်ကို၎င်းအသက် ၁၂ အရွယ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော National Velvet ဇာတ်ကားမှစ၍ လူသိများခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော Little Women ရုပ်ရှင်တွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့ပြီး Conspirator ဇာတ်ကားမှစ၍ လူကြီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ လေးနှစ်ဆက်တိုက် အော်စကာဆု ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရိုက်ကူးသော Butterfield 8 ဇာတ်ကားတွင် အပျော်မယ်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထူးချွန်ခဲ့၍ အော်စကာဆုရရှိခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ဟောလိဝုဒ်၏ အအောင်မြင်ဆုံး အနုပညာရှင်များစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အနုပညာကြေးအမြင့်ဆုံးမင်းသမီးအဖြစ် ရုပ်ရှင်တစ်ကားလျှင် ဒေါ်လာတစ်သန်းရရှိခဲ့သည်။
20th Century Foxရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီအတွက်မင်းသားရစ်ချက်ဘာတန်နှင့်တွဲဖက်၍ ကလီယိုပါထရာရုပ်ရှင်ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်ခဲ့သည်။
၎င်းရုပ်ရှင်မှာ အထူးအောင်မြင်ခဲ့၍ အနုပညာကြေးအဖြစ် ဒေါ်လာ ၇သန်းရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ် အသက် ၂၇ နှစ်တွင်ခရစ်ယာန်ဘာသာမှ ဂျူးဘာသာသို့ ကူးပြောင်းကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် မင်းသားရစ်ချက်ဘာတန်နှင့်ပင် Who's Afraid of Virginia Woolf? ရုပ်ရှင်ကိုရိုက်ကူးခဲ့ရာ ပညာတတ် ပါမောက္ခတစ်ဦး၏ပေါ့သွမ်းသောဇနီးသည်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထူးချွန်ခဲ့၍ အော်စကာဆုရရှိခဲ့ပြန်သည်။
လစ်ဇ်သည် ရုပ်ရှင်ကားများ၊ ပြဇာတ်များအပြင် ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲများကိုလည်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ခဲ့သော The Flintstones ဇာတ်ကားမှာ စ်ဇ်နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်ကားများလက်ခံရိုက်ကူးခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
လစ်ဇ်သည်အေအိုင်ဒီအက်စ်ရောဂါသုတေသနရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရာတွင် ဒေါ်လာသန်း ၂၀၀ကျော်ရရှိသည်အထိ ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ပြီး လူမှုရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ခဲ့ရာတွင် ထူးချွန်ခဲ့၍ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် Jean Herscholt Humanitarian ဆုနှင့် အမေရိကန်သမ္မတကချီးမြှင့်သော Presidential Citizens Medal ဆုတို့အပြင်အခြားဆုများစွာကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားမြို့တော်ဝန် ဟောင်းမင်းသားကြီးအာနိုးကလည်း ပြည်နယ်၏ ဂုဏ်ဆောင်သူအမျိုးသမီးအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပြည်မှ ချီးမြှင့်သည့် Legion of Honour ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင်မကြီးကပေးအပ်သော Dame Commander of the Order of the British Empire ဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
လစ်ဇ်သည် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများနှင့်အနုပညာ လုပ်ငန်းများတွင် ထူးချွန်၍ဆုများစွာရရှိခဲ့ရုံသာမက ခရမ်းပြာရောင် မျက်လုံးများနှင့် ထူခြားသောလှပမှုကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်ဖက်များခဲ့ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ဖက်များကပေးခဲ့သောအဖိုးတန် လက်ဝတ်ရတနာများနှင့် လက်ဆောင်များ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့်လည်း လူသိများထင်ရှားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လစ်ဇ်သည် အမျိုးသားခုနစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ရှစ်ကြိမ်ပြုခဲ့သည်။
ပဉ္စမနှင့်ဆဋ္ဌမမြောက် ခင်ပွန်းအဖြစ် မင်းသားရစ်ချက်ဘာတန်ကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ်လက်ထပ်ခဲ့သည်။
လစ်ဇ်သည် ခင်ပွန်းသည်များပေးသော ရှားပါးအဖိုးတန်သည့် လက်ဝတ်ရတနာများအပြင် လန်ဒန်၊ဟာဝိုင်အီနှင့် Palm Springs တို့တွင် အိမ်ကြီးများကိုပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် The Elizabeth Collection လက်ဝတ်ရတနာအရောင်းဆိုင်နှင့် နာမည်ကျော်ရေမွှေးတံဆိပ်များဖြစ်သည့် White Diamonds, Passion, Passion For Men တို့ကိုလည်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချဆဲဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ပိုင်ဆိုင်မှုစုစုပေါင်းမှာ သန်း ၆၀၀ မှ ၁၀၀၀ အထိဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
အဲလစ်ဇ်ဘက်သ်တေလာသည် အသက် ၇၉ နှစ်အရွယ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက် နံနက် ၁နာရီ ၂၈ မိနစ်တွင် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့ Cedars-Sinai ဆေးရုံတွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မကွယ်လွန်မီတွင် ဆေးရုံသို့အကြိမ်ပေါင်းများစွာတက်ခဲ့ရပြီး ခွဲစိတ်မှုပေါင်းမျိုးစုံပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
လစ်ဇ်ကိုမတ်လ ၂၄ ရက်တွင်လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့ Forest Lawn သုသာန်တွင်၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က ကွယ်လွန်ခဲ့သော မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်၏အုတ်ဂူနှင့်ကပ်လျက် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။
အသုဘအခမ်းအနားသို့ အရင်းနှီးဆုံးမိတ်ဆွေ ၄၀ ခန့်သာတက်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သား ၂ ဦး၊ သမီး ၂ ဦး၊ မြေး ၁၀ဦး နှင့် မြစ် ၄ ဦးကျန်ရစ်သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၂) ဘဝ အဲလိဇဘက် တေလာကို အမေရိကန်လူမျိုး မိဘနှစ်ပါးမှ လန်ဒန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူမ၏ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စတင်ချိန်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။
သူမသည် ချောမောလှပသော ကလေး တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး အသက် ၁၀ နှစ်မှစ၍ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်မှာ လက်ဆီ၏ အိမ်အပြန် (Lassie Come Home) (၁၉၄၂) ခုနှစ် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယရုပ်ရှင်မှာ National Velvet (၁၉၄၄) ဖြစ်သည်။
သူမသည် ဆယ်ကျော်သက် အရွယ်တွင် ဇာတ်ပို့နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လူငယ် သရုပ်ဆောင် အဖြစ်သို့ အလွယ်တကူ ကူးပြောင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး အဓိက သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည် ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးသော A Place in the Sun ဇာတ်ကား ဖြစ်ပြီး မောင်ဂိုမာရီ ကလစ်ဖ်နှင့် အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း ရုပ်ရှင်များတွင် တောက်လျှောက် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများမှာ The Father of the Bride (၁၉၅၁)၊ Ivanhoe (၁၉၅၂)၊ Elephant Walk (၁၉၅၄)၊ Rhapsody (၁၉၅၄)၊ Giant (၁၉၅၆)၊ Raintree County (၁၉၅၇)၊ Cat on a Hot Tin Roof (၁၉၅၈) ၊ Suddenly last Summer (၁၉၅၉)၊ Butterfield 8 (၁၉၆၀) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
left| ကလီယိုပတ်ထရာ ဇာတ်ကားမှ ဘာတွန်နှင့် တေလာ ၁၉၆၃ တွင် သူမသည် ကလီယိုပတ်ထရာ ဇာတ်ကားတွင် ဦးဆောင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ တွင် သူမ၏ ပဉ္စမမြောက် ခင်ပွန်း ဖြစ်လာမည့် ရစ်ချက်ဘာတွန်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
သူတို့နှစ်ဦးသည် ရုပ်ရှင် အတော်များများတွင် အတူတကွ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ The V.I.P's (၁၉၆၃)၊ The Sandpiper (၁၉၆၅)၊ Who's afraid of Virginia Woolf ? (၁၉၆၆)၊ The Taming of the Shrew (၁၉၆၇)၊ Boom (၁၉၆၈) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
သူမသည် Secret Ceremony (၁၉၆၉)၊ X, Y and Zee (၁၉၇၂) နှင့် Ash Wednesday (၁၉၇၃) တို့တွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သူမသည် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် အကယ်ဒမီဆု နှစ်ခု ရရှိခဲ့သည်။
ပထမတစ်ခုမှာ Butterfield 8 တွင် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်ခုမှာ Who's Afraid of Virginia Woolf? တွင် ဖြစ်သည်။
သူမ၏ နာမကျန်း ဖြစ်မှု အမျိုးမျိုးနှင့် လူသိများသူတို့နှင့် လက်ထပ်ခြင်းများကြောင့် သတင်းစာ ခေါင်းစဉ်များမှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟူ၍ မရှိသလောက် ပင် ဖြစ်သည်။
သူမနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သော ထင်ရှားကျော်ကြားသူများမျာ နစ်ကီဟီလ်တန် (Nicky Hilton) ၊ မိုက်ကယ်လ် ဝိုင်းလ်ဒင်း (Michael Wilding) ၊ မိုက်တော့ဒ် (Mike Todd) ၊ အယ်ဒီ ဖစ်ရှာ (Eddie Fisher) ၊ ရစ်ချက်ဘာတွန် (Richard Burton) (နှစ်ကြိမ်) နှင့် ဂျွန်ဝါနာ (John Warner) တို့ဖြစ်သည်။
မိုက်ကယ်လ် ဝိုင်းလ်ဒင်းနှင့် သားနှစ်ယောက် ရခဲ့ပြီး မိုက်တော့ဒ်နှင့် သမီးတစ်ယောက် ရခဲ့သည်။
ရစ်ချက်ဘာတွန်နှင့် လက်ထပ်ထားစဉ် သမီးတစ်ယောက်လည်း မွေးစားခဲ့သည်။
သူမ၏ ဘဝနှောင်းပိုင်းများတွင် အေအိုင်ဒီအက်စ် ရောဂါအတွက် ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရေးကို အလေးပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သေဆုံးခြင်း အဲလိဇဘက် တေလာသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့တွင် အသက် ၇၉ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အင်ပိုင်ယာစတိတ် အဆောက်အဦးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်မြို့တွင် ရှိသော ၁၀၂ ထပ်မြင့်သည့် ထင်ရှားသည့် အဆောက်အဦးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖစ်အဲဗင်းနျူး လမ်း နှင့် ဝက်စ် သာတီဖိုး လမ်း ဆုံရာတွင် ရှိသည်။
၎င်းသည် ၁၂၅၀ ပေမြင့်သည်။
အဆောက်အဦး၏ အမည်မှာ နယူးယောက်ပြည်နယ်အား တင်စားခေါ်ဝေါ်သည့် နယူးယောက် အင်ပိုင်ယာစတိတ် ဆိုသော စကားကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို အဆောက်အဦးသည် ကမ္ဘာ့ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာအောင် စံချိန်တင်ထားနိုင်ခဲ့သည်။
စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှ ဝေါလ်ထရိတ်စင်တာ၏ မြောက်ဘက် တာဝါပြီးဆုံးသည့် ၁၉၇၂ ခုနှစ် အထိပင် ဖြစ်သည်။
ဝေါလ်ထရိတ်စင်တာ ပြိုကျပြီးသည့် အခါတွင် အင်ပိုင်ယာ စတိတ် အဆောက်အဦးသည် နယူးယောက်မြို့၏ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြန်သည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက် (Aegithina tiphia) သည် အမည်လှသလောက် အသံသာသော ရွှေပြည်စိုးငှက်ကို အတွေ့အမြင်ရ နည်းသော်လည်း စာဆိုတို့ဖွဲ့နွဲ့ ဖော်ပြဖန်များသဖြင့် လူသိများလျက်ရှိသည်။
ပါဏဗေဒ အမည်အားဖြင့် ရွှေပြည်စိုးငှက်ကို အီဂျီသီးနားတိုင်ဖီယား ဟုခေါ်၍ အီဂျီ သီနီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှဒေသများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက်သည် ငှက်အငယ်စားဖြစ်၍ အလျား ငါးလက်မခွဲခန့်သာ ရှိသည်။
မိတ်လိုက်ချိန်၌ ငှက်ဖို၏ ကိုယ်အထက်ပိုင်းသည် ချောမွတ်မည်းနက်လျက်ရှိသည်။
အချို့ငှက်များသည် တင်ပါးမှလွဲ၍ တစ်ကိုယ်လုံး ချောမွတ် မည်းနက်နေ၍ အချို့တွင်မူ အတောင်၊ အမြီးနှင့် အမောက်၊ လည်ပင်းနှင့် ကျောရိုးပိုင်းရှိ အမွှေးအတောင် အနည်းငယ်လောက်သာ မည်းနက်နေတတ်သည်။
ရွှေပြည်စိုး၏ အစာသည် ပိုးမွှားများပင် ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက်၏အော်မြည်သံမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်၍ သာယာလှပေသည်။
ကြားရသူတို့အား ကြည်နူးစေသည်။
ဧပြီလမှ ဇွန်လအတွင်းကာလ၌ ရွှေပြည်စိုးငှက်ငယ်များ ပေါက်ဖွားသည်။
သားငယ်များပေါက်သည့် အချိန်၌ ရွှေပြည်စိုးငှက်သည် ကောင်းကင်ထက်သို့ တင့်တယ်စွာ ပျံတက်၍ အတောင်များကို ဖြန့်ကာ အသံရှည်ဆွဲ၍ ဆင်းသက်လာတတ်သည်။
နားသည့်နေရာသို့ ရောက်သောအခါ ဥဒေါင်းငှက်ကဲ့သို့ တောင်ပံချ၍ အမြီးဖြန့်ကာ သာယာစွာ တွန်ကျူးလေသည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက် တစ်မြုံလျှင် နှစ်ဥမှ လေးဥအထိ ရှိသည်။
ဥသည် ကြက်ဥပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ ချောမွတ်သော ဥခွံအဖြူတွင် အနီမှတ်ကလေးများ၊ အကြောင်းအစင်းများကို တွေ့ရသည်။
ဥ၏အရွယ်မှာ ပျမ်းမျှအလျား ဝ.၆၉ လက်မနှင့် ဗြက် ဝ.၅၅ လက်မ ရှိသည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက်ကို ဥယျာဉ်ပန်းခြံများရှိ ပန်းရုံပန်းချုံများ၌ တွေ့ရတတ်သည်။
များသောအားဖြင့် သစ်ပင်ထိပ်ဖျား၌ အသိုက်လုပ်နေတတ်သည်။
ရွာစွန်ရွာနား၊ တောစပ်ချုံပုတ်၊ လယ်ကွင်း စသည့်နေရာများသို့လည်း ရောက်ပေါက်လာတတ်သည်။
ယင်းတို့၏ အသိုက်များကို ချုံများ သစ်ပင်များမှ အလျားလိုက်၊ သို့မဟုတ် ဒေါင်လိုက် ဖြာထွက်နေသော အကိုင်းအခက်များတွင် မြက်ဖြင့် အလွန်သပ်ယပ်စွာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။
အသိုက်အပြင်ဘက်မှလည်း ပင့်ကူမြှေးတို့ဖြင့် ရစ်ပတ်ထားလေသည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက်များ နှစ်ကောင်ထက်ပို၍ စုရုံးနေသည်ကို မတွေ့ရချေ။
တစ်ကောင်ချင်းသော်လည်းကောင်း၊ စုံတွဲသော်လည်းကောင်း တစ်ပင်မှ တစ်ပင်၊ တစ်ချုံမှတစ်ချုံ ခုန်ပေါက်ပျံသန်း၍ ပုန်းလျှိုးနေထိုင်တတ်သည်။
အသံကြားမှသာ ယင်းတို့ရှိကြောင်း သိရသည်။
ရွှေပြည်စိုးငှက်များကို အရှေ့ဘက်နိုင်ငံများတွင် အနှံ့ အပြား တွေ့ကြရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း မြစ်ကြီးနားမြို့မှ တောင်ဘက် မြေပြင်ဒေသအတွင်း အနှံ့အပြား ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် အပူပိုင်းဒေသ၌ ပိုမိုတွေ့ရသည်။
မြောက်ဘက် တောင်ကုန်းဒေသ၌မူ မရှိချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ဆိုရိုး ရွှေပြည်စိုး သည် ရှေးဆိုရိုးဖြစ်သော မသူတော်ခုနစ်ပါး ဟုခေါ်သည့် တိရစ္ဆာန် ခုနစ်မျိုးတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ပြခန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ။
ရွှေလင်းယုန်သည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင်နေထိုင်သော လင်းယုန်ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာတဝှမ်း နေရာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရှိရသော လင်းယုန်မျိုးစိတ်လည်းဖြစ်သည်။
အခြားသော လင်းယုန်ငှက်အားလုံးကဲ့သို့ပင် ရွှေလင်းယုန်သည်လည်း အက်ဆစ်ပီတြီဒီး မျိုးရင်းဝင်ပင်ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ လူသိများကျော်ကြားသော သားရဲငှက်များထဲမှ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ရွှေလင်းယုန်များ၏ အမွေးအတောင်သည် အညိုရင့်ရောင်ရှိပြီး လည်ကုပ်တွင် ရွှေညိုရောင်အမွေးအတောင်များရှိသည်။
ရွှေလင်းယုန် မျိုးစိတ်၏ အရွယ်မရောက်သေးသော လင်းယုန်ငယ်များတွင် များသောအားဖြင့် အမြီးပေါ်၌ အဖြူရောင်ပါရှိပြီး တောင်ပံပေါ်တွင်လည်း အဖြူရောင် အမှတ်အသားများပါရှိတတ်သည်။
thumb|ရွှေလင်းယုန်၏ ခြေထောက်နှင့် ခြေသည်းအတက်များကို နမူနာရေးဆွဲဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း ရွှေလင်းယုန်များသည် ၎င်းတို့၏ သွက်လက်မှု၊ အရှိန်အဟုန်တို့နှင့် ကြီးမားချွန်ထက်သည့် ခြေသည်းအတက်များကို ပေါင်းစပ်ကာ သားကောင်အမျိုးမျိုးကို အမဲလိုက်ဖမ်းယူနိုင်စွမ်းရှိကြသည်။
ရွှေလင်းယုန်များ အစာအာဟာရအလို့ငှါ အမဲလိုက်လေ့ရှိသည့် အဓိကအစာဖြစ်သော သားကောင်များမှာ ယုန်များ၊ ရှဉ့်များဖြစ်ကြပြီး အခြားသော အလတ်စားနှင့် အငယ်စား နို့တိုက်သတ္တဝါများနှင့် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများကိုလည်း အမဲလိုက်လေ့ရှိသည်။
တောင်ပံခတ်နေစဉ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ။
thumb| Actitis hypoleucos ရွှံ့နွံရေညှောင့်ငှက် (ခေါ်) ခြေစိမ်းကလေးငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ အတွေ့ရနည်းသည်။
ဆောင်းဥတု၌သာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကျက်စားသော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
အလျား ၉ လက်မခန့်ရှိသည်။
ကျောမှာ မွဲပြာရောင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကျောဘက်နောက်ပိုင်းနှင့် ဖင်ပိုင်းမှာမူ ဖြူသည်။
ဝမ်းပိုင်းတစ်လျှောက်လုံး အဖြူသန့်သန့် ရှိသည်။
နှုတ်သီးနှင့် ခြေတံရှည်လျား သေးသွယ်သည်။
ခြေစိမ်းကလေးငှက်သည် ရေအိုင်နှင့် ရွှံ့ညွန်များတွင်၎င်း၊ ပင်လယ်ကမ်းစပ် လတာပြင်တွင်၎င်း၊ အုပ်သင်းဖွဲ့ကာ အစာ ရှာဖွေလေ့ရှိသည်။
အစာစားစဉ် နှုတ်သီးကို ရမ်းလေ့ရှိသည်။
အော်သံမှာ စူးရှပြတ်သား၏။
အရွယ်ငယ်သည်မှတစ်ပါး အသွင်သဏ္ဌာန်အားဖြင့် ခြေစိမ်းငှက်နှင့် အလွန်တူသောကြောင့် ခြေစိမ်းကလေးဟု တွင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
ဝန်လူငှက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ။
thumb| Haliaeetus leucoryphus ဝန်ပိုငှက် () ဆိုသည် Pelecanidae မျိုးရင်းမှ ဆင်းသက်လာသည့် ကြီးမားသော ရေငှက်များ၏ မျိုးစုအမည်ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့၏ ထူးခြားသည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာမှာ သားကောင်ဖမ်းရန်နှင့် ရေစုပ်ယူသောက်သုံးရန်တို့အတွက် ရှည်လျားသောနှုတ်သီးချွန်ကြီး တစ်ခုနှင့် လည်ချောင်းအိတ်ကြီး တစ်ခု ပါရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည် ဝန်ပိုညို နှင့် ပီရူး ဝန်ပိုငှက်များမှလွဲ၍ ကျန်မျိုးစိတ်အများစုမှာ အရောင်ဖျော့ဖျော့ အမွေးများရှိသည်။
သားပေါက်ချိန်မတိုင်မီတွင် ဝန်ပိုငှက်များအားလုံးသည် နှုတ်သီးများ၊ လည်အိတ်များနှင့် မျက်နှာပြင်တို့၏ အရောင်များသည် ပို၍တောက်ပလာလေ့ရှိသည်။
ရှင်သန်ဆဲ ဝန်ပိုငှက်မျိုးစိတ် ရှစ်မျိုးမှာ သမပိုင်းဒေသမှ အပူပိုင်းဇုံအထိ တကမ္ဘာလုံးအနှံ့ ကျယ်ပြန့်စွာ ကျက်စားကြသော်လည်း။
၎င်းတို့သည် တောင်အမေရိကတိုက်အတွင်းပိုင်းမှ ဝင်ရိုးစွန်းဒေသများနှင့် ကမ်းဝေးပိုင်း သမုဒ္ဒရာရေပြင်ဒေသများတွင်မူ မတွေ့ရပေ။
ပါဏဗေဒအလိုအရ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း မျိုးရင်း Pelecanidae စက္ကဝက် () - Pelecanus onocrotalus ပန်းရောင် ဝန်ပိုငှက် () - Pelecanus rufescens ဝံပိုငှက် () - Pelecanus philippensis ငှက်ကြီးဝန်ပို () - Pelecanus crispus ဩစတေးလျ ငှက်ကြီးဝန်ပို () - Pelecanus conspicillatus အမေရိကန် ဝန်ပိုဖြူ () - Pelecanus erythrorhynchos ဝန်ပိုညို () - Pelecanus occidentalis ပီရူး ဝန်ပိုငှက် () - Pelecanus thagus Cladogram based on Hackett et al. (2008). ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ငှက်များ။
ဘေဘီလုံရှိ မိုးပျံဥယျာဉ်ကို သရုပ်ဖော် ရေးဆွဲထားသောပုံ ဘေဘီလုံရှိ မိုးပျံဥယျာဉ်သည် မူလပထမ ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်များ တွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
၎င်းကို ရှေးခေတ် မြို့ပြနိုင်ငံ တစ်ခု ဖြစ်သော ဘေဘီလုံ မြို့တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံ ဘာဘေး ဒေသ (Babil ) ရှိ အယ်လ်ဟေလာ(Al Hillah)အနီးတွင် ရှိသည်။
တစ်ခါတရံတွင် ဒဏ္ဍာရီလာ ဘုရင်မ ဆယ်မီးရာမစ်စ် ကို အစွဲပြု၍ ဆယ်မီးရာမစ်စ် ၏ မိုးပျံဥယျာဉ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ဥယျာဉ်ကို ဘေဘီလုံဘုရင် နီဘူချတ်ဒ်နက်ဇာ ၂ က ဘီစီ ၆၀၀ ခန့်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်. သူသည် အိမ်ကို လွမ်းဆွတ်တသနေသည့် သူ၏ ဇနီး မီဒီယာ ဒေသသူ အမီတစ် ကို နှစ်သိမ့်ရန် အတွက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
သူမသည် သူမဒေသရှိ သစ်ပင်များနှင့် ရနံ့မွေးသော ပန်းပင်များကို လွမ်းဆွတ်နေသည့် အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဥယျာဉ်သည် ဘီစီ ၂ရာစု နောက်ပိုင်း မြေငလျင် အချို့ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
စိမ်းလန်းစိုပြေနေသော ဥယျာဉ်အကြောင်းကို ဂရိ သမိုင်းပညာရှင်များ ဖြစ်သည့် စထရာဘိုနှင့် ဒိုင်အိုဒိုးရပ်စ် စီးကူးလပ်စ်တို့က အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။
အငြိမ်းစားဗိုလ်ကြီး သူရ၊ အောင်ဆန်းသူရိယ တိုက်ချွန်းကို ချင်းပြည်နယ်၊ လွီဗန်းရွာတွင် ၁၉၂၃ ခုနှစ်၌ အဘ ဦးထန်ရေး၊ အမိဒေါ်နိုင်ဟိုက်တို့က မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့၌ အလယ်တန်းအဆင့် အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်မှုထမ်းခြင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတိသျှတပ်များ ဆုတ်ခွာချိန် ၁၉၄၁ -၄၂ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ လိုက်ပါသွားခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ -၄၄ တွင် ဗြိတိသျှတပ်များ မြန်မာပြည်သိမ်း တိုက်ပွဲဆင်နွဲသော အခါ တော်လှန်ရေးတာဝန်ကို ယူလျက် စက်မဲ့လေယာဉ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ လေထီးတပ်သား အဖြစ်လည်းကောင်း မြန်မာမြောက်ပိုင်း ဒေသများတွင် စွန့်စွန့်စားစား တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် အတူ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်လာပြီး စစ်ရေး တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ရေး တာဝန်များကို သက်စွန့်ဆံဖျား ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် ဗြိတိသျှ တပ်မတော်က စစ်မှုထမ်းကောင်းဆု (Burma Gallantry Medal) ( ဘီဂျီအမ် ) တံဆိပ်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း တာဝန်များ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင်လည်းကောင်း တပ်မတော်တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာသော ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု အရေးအခင်းများတွင် တပ်ကြပ်ကြီး၊ ဒုဗိုလ်၊ ဗိုလ်ကြီး ဟူသော ရာထူးအဆင့်ဆင့်ဖြင့် ပါဝင်တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ဆင်ခြေဖုံးရှိ သမိုင်း၊ ကြို့ကုန်း၊ အင်းစိန်၊ စော်ဘွားကြီးကုန်းဒေသများရှိ သောင်းကျန်းသူများ အခိုင်အမာတပ်စွဲထားသော နေရာများကို အမှတ် ( ၁ ) ချင်းသေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းမှ တပ်ကြပ်ကြီးတိုက်ချွန်း ခေါင်းဆောင်သော တပ်စုသည် အသက်ကို ပဓာနမထားဘဲ စွန့်စွန့်စားစား တိုက်ခိုက်၍ သောင်းကျန်းသူစခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်၌ ကျူးကျော်သူ တရုတ်ဖြူတပ်များကို တပ်မတော်က ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တွန်းလှန် ဖြိုခွင်းရာတွင် ဗိုလ်ကြီး တိုက်ချွန်းပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
အင်းစိန်တစ်ဝိုက်တိုက်ပွဲများတွင် ဗိုလ်တိုက်ချွန်း၏ သက်စွန့်ဆံဖျား တာဝန်ထမ်းဆောင်၍ နိုင်ငံတော်၏ ရန်သူများကို ချေမှုန်းနှိမ်နင်း နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရက ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် သူရဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခဲပြီး တစ်ဖန် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ( ၄ ) ရက် လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ကြေညာသောအခါ ဗိုလ်တိုက်ချွန်းအား သူရသတ္တိဆိုင်ရာ ဘွဲ့များတွင် အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်သော အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြန်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပသော ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှင့်သည့် အခမ်းအနားတွင် ဗိုလ်တိုက်ချွန်းအား နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးက ရွှေချိန်နှစ်ကျပ်သား ရှိသော အောင်ဆန်းသူရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ချီးမြှင့်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားဘဝ ဗိုလ်ကြီးသူရ၊ အောင်ဆန်းသူရိယ တိုက်ချွန်းသည် နိုင်ငံ့တာဝန်များကို ကျေပြွန်စွာ ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး မတူပီမြို့တွင်ပြန်လည်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၇၂ - ၇၄ ခုနှစ်တွင် မတူပီမြို့နယ် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၄ -၇၇ ခုနှစ်တွင် မတူပီမြို့နယ် သမဝါယမ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့ကောင်စီ အဆင့်ဆင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲများ ကျင်းပသောအခါ အငြိမ်းစားဗိုလ်ကြီး ဦးတိုက်ချွန်းသည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မတူပီမြို့နယ် လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေး အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ် စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘွဲ့ရရှိပုံအကျဉ်း ၁၉၄၉ ခု ဧပြီလတွင် အင်းစိန်မြို့ကို အခိုင်အမာစိုးမိုးထားသည့် ကေအင်ဒီအို သောင်းကျန်းသူများအား ဗမာ့တပ်မတော်က တိုက်ထုတ်ချေမှုန်းရာတွင် ၁၆-၄-၄၉ နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အမှတ်(၁) ချင်းသေနတ်ကိုင်တပ်ရင်း စစ်မျက်နှာရှိ တပ်ခွဲတခွဲအား ရန်သူတို့၏ ဝိုင်းဝန်းပစ်ခတ်ခြင်းကို ခံနေရစဉ် ဗိုလ်တိုက်ချွန်းသည် ရန်သူများအတွင်းဝင်ရောက်ကာ အများအပြားကျဆုံးအောင် သူရသတ္တိပြောင်မြောက်စွာ တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သည့် သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဗိုလ်တိုက်ချွန်းသည် ယင်းသို့ စံတင်လောက်သည့် ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ဂုဏ်ပြုလောက်သည့် စွန့်စားခြင်းတို့ဖြင့် ၁၀-၄-၄၉ နေ့ စော်ဘွားကြီးကုန်းတိုက်ပွဲတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၆-၄-၄၉ နေ့ ဦးစက်ကိန်ကျောင်း တိုက်ပွဲတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈-၄-၄၉ နေ့ ရန်သူ့ခံကတုတ်ကိုချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ရာတွင်လည်းကောင်း အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ ရဲဝံစွန့်စားစွာ တာဝန်ထမ်းရွက်ခဲ့သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်၏ အမြင့်ဆုံးစွမ်းရည်ဘွဲ့ဖြစ်သော အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို ချီးမြင့်ခံရသူဖြစ်သည်။
mmcybermedia.com [16] ဘဝနိဂုံး အငြိမ်းစားဗိုလ်ကြီး သူရ အောင်ဆန်းသူရိယ တိုက်ချွန်းသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ( ၁၈ ) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ပထမဇနီး ဒေါ်ဘောင်ချေးနှင့် ဒုတိယဇနီး ဒေါ်ကွမ်းခမ် နှင့် သားသမီးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
တက်ကသိုလ်စိန်တင်၊ အောင်ဆန်း သူရိယ တိုက်ချွန်း၊ ၂၀⁠၀၃။
ကျမ်းကိုး Category:အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ရရှိသူများ Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ။
ကွန်အယ်လ်ရှိုကာဖာ၏ မြေအောက်သင်္ချိုင်း (The Catacombs of Kom el Shoqafa) သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့ တွင် ရှိသော သမိုင်းဝင်ရှေးဟောင်းသုတေသန နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အလယ်ခေတ်၏ အံဖွယ် ခုနစ်ခုတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ထိုသင်္ချိုင်းတွင် အလက်ဇန္ဒရီးယား မြို့သားတို့၏ ဂူများ၊ ရုပ်တုများ၊ ဖာရိုးနစ် အသုဘ အခမ်းအနားမှ ဟယ်လင်နှင့် အစောပိုင်း အင်ပီရီယယ် ရောမတို့ လွှမ်းမိုးမှုများ ပါဝင်သော သမိုင်းဝင် ပစ္စည်းများ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကွန်အယ်လ် ရှိုကာဖာ၏ မြေအောက် သင်္ချိုင်းတွင် ရောမ၊ ဂရိ နှင့် အီဂျစ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ ရောယှက်နေသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
အချို့ ရုပ်တုများမှာ အီဂျစ်ပြည်သား စတိုင်လ် ဖြစ်သော်လည်း ရောမတို့၏ အဝတ်အစားနှင့် ဆံပင်ပုံစံတို့ ရှိကြသည်။