kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လူ့ပြည်တွင် ‘ပဘဿရ’ အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်မည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ‘ကစ္စာန’ အမည်ဖြင့် ပုဏ္ဏားဖြစ်ကာ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းပြုလိမ့်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သာဂတထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
အရှင်သာဂတထေရ် သည် ထိုအချိန်က ‘သောဘိတ’ အမည်ရသည့် ပုဏ္ဏားဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောအခါ ပုဏ္ဏားသည် တပည့်တို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ရှိရာသို့ သွားတော်မူ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပုဏ္ဏားအား တရားဟောကြားတော်မူ၏။
ထို့နောက် ပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထို့အခါပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ပုဏ္ဏားအား ရွှင်လန်းစွာ ငါဘုရားကို ချီးမွမ်းသည့်အကျိုးကြောင့် “အာယုကပ်တစ်သိန်းတို့ပတ်လုံး နတ်ပြည်၌ ဖြစ်မည်။
ထို့နောက် တုသိတာနတ်ပြည်မှ လွန်ခဲ့ပါက ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်တွင် ‘သာဂတ’ အမည်ဖြင့် တပည့်သာဝက ဖြစ်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သာဂတထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ကုဏ္ဍဓာနထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ဤမထေရ်သည် အသိတိမဟာသာဝက (= ၈၀-သော တပည့်ကြီး)များတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၃၂။
ပဌမသလာကဂ္ဂါဟဧတဒဂ်ရ = ရှေးဦးစွာ စာရေးတံခဲကို ယူသူများတွင် အမြတ်ဆုံးဟု ချီးကျူးခံရသော မထေရ်ဖြစ်သည်။
အံ၊၁၊၂၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၃။
ရှေးဘဝက ဆုတောင်း လွန်ခဲ့သော ဘဝတစ်ခု၌ အရှင်ကုဏ္ဍဓာနမထေရ်သည် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် အမျိုးကောင်းသား ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။
ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာကြားရင်း မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းတစ်ပါးကို စာရေးတံမဲကို ရှေးဦးစွာ ရယူသော ရဟန်းတို့တွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ်ဘွဲ့ ချီးမြှောက်သည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ထိုရာထူးကို ရရှိရန် ဆုတောင်းခဲ့ပါသည်။
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလည်း ဤအမျိုးကောင်းသား၏ ဆုတောင်း ပြည့်မည်ဟု ဗျာဒိတ်ပေးခဲ့ပါသည်။
မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံ ဘုမ္မစိုးနတ်ဘဝတွင် ကဿပမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်၌ သူငယ်ချင်း ရဟန်းနှစ်ပါး၏ ချစ်ကြည်မှုကို စုံစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် မာယာ သုံးကာ စိတ်ဝမ်းကွဲအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။
ဝဋ်လည်ခြင်း သာဝတ္ထိပြည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်၊ ငယ်မည်မှာ “ဓာန”ဖြစ်သည်၊ အရွယ်ရောက်၍ လူလားမြောက်သောအခါ ဘုရားသခင်၏တရားတော်ကို နာကြားရ၍ “သဒ္ဓါပဗ္ဗဇ္ဇိတ” ရဟန်းအဖြစ်ကို ခံယူခဲ့သည်။
ရဟန်းပြုပြီးနောက် မထေရ်သည် ရွာသို့ ဆွမ်းခံဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ ကျောင်းသို့ ပြန်ကြွသည်ဖြစ်စေ တန်ဆာဆင်ထားသော မိန်းမရုပ်တစ်ရုပ်က အမြဲ နောက်က လိုက်နေခဲ့သည်။
မထေရ်ကိုယ်တိုင် မမြင်ရသော်လည်း သူတစ်ပါးက မြင်ကြသောကြောင့် ကဲ့ရဲ့ ပြောင်လှောင်ခြင်းကို ခံရပါသည်။
ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ကုဏ္ဍဓာန ဟုတွင်တွင် ကျော်ကြားခဲ့ပါသည်။
သာမဏေနှင့် ရဟန်းငယ်များက “ဓနော ကောဏ္ဍော(ကုဏ္ဍော?) ဇာတော (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၆။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၆။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၁။
ကေဏ္ဍော (ကုဏ္ဍော?) ဇာတောတိ ဓုတ္တော ဇာတော။
အံ၊ဋီ၊၁၊၁၇၆။
) ရှင်ဓာန-ဟာမိန်းမကြူးသည်၊ မိန်းမလိုက်စားသည်ဟု ဝိုင်းဝန်း၍ ပျက်ရယ်ပြောင်လှောင်မှု ပြုကြသည်။
ထိုပျက်ရယ် ပြောင်လှောင်မှုကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကောဏ္ဍ = (ကုဏ္ဍ?) ဟူသော အမည်နှင့် ငယ်မည် “ဓာန”ကို ပေါင်း၍ ကောဏ္ဍဓာန = ကုဏ္ဍဓာန-ဟု အမည်တွင်သည်။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၃-၂၀၈။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၆-၈၃။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၇၊ ၅၂။
) ကောသလမင်းကြီး၏ စုံစမ်းခြင်း ကောသလမင်းကြီးသည် မထေရ်အကြောင်းကို ကြားသိတော်မူ၍ စုံစမ်း စစ်ဆေးစေခဲ့ပါသည်။
ကိုယ်တော်တိုင်လည်း မထေရ်ထံ သွားရောက် စုံစမ်းတော်မူသောအခါ ထိုမိန်းမရုပ်သည် မထေရ်၏ ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိပါက်ရုပ်သာဖြစ်ကြောင်း သိတော်မူပါသည်။
ထို့နောက် မင်းကြီးသည် မထေရ်အား ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့် ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး မထေရ်သည် တရားအားထုတ်၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူကာ ဝဋ်ကြွေးမှ လွတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အရှင်ကုဏ္ဍဓာန မထေရ်အကြောင်း ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
(အပ၊၁၊၁၀၀) (အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၅) ဘဝဇာတ်ကြောင်း သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရား၏ ပုထိုးစေတီရှေ့တွင် ဆန်းကြယ်သည့် ပုဆိုးတို့ကို ချိတ်ဆွဲကာ အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ်သည် ပဒေသာပင်ကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် ဖြစ်သောဘဝတိုင်းတွင် ပဒေသာပင်တို့သည် အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ်၏ အိမ်တံခါးတွင် တင့်တယ်လျက် ရှိ၏။
ထို့ပြင် ပရိသတ်အားလုံးတို့သည် ထိုပဒေသာပင်မှ ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ရ၏။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ခုနစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည့် သုစေဠ အမည်ရှိသည့် စကြဝတေးမင်း ရှစ်ကြိမ်တိုင် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် ပဒေသာပင် အလှူပြုခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ် သည် အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝမကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဓမ္မစက္ကိကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူစဉ် အခါက ဖြစ်၏။
အရှင်ဓမ္မစက္ကိကထေရ် သည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ နေရာတော်မြတ်ရှေ့မှောက်တွင် ခြင်္သေ့ရုပ်တပ်ထားသည့် တရားစကြာကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် အကျိုးကျေးဇူးကြောင့် တူရိယာ၊ အခြံအရံတို့ဖြင့် အခါခပ်သိမ်း နေခဲ့ရ၏။
ထို့ပြင် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ တစ်ဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် သဟဿရာဇ ဟူသောအမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ရှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင်တရားစကြာကို အလှူပြုခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အရှင်ဓမ္မစက္ကိကထေရ် သည် အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝမကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဓမ္မစက္ကိကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်အာယာဂဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း သိခီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် သိခီမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူစဉ် အခါက ဖြစ်၏။
ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသောအခါ အရှင်အာယာဂဒါယကထေရ် သည် ပုထိုးစေတီကို ရှိခိုး၏။
ထို့နောက် ဆွမ်းစားကျောင်းဆောင်ကို ပြုလုပ်လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း အရှင်အာယာဂဒါယကထေရ်သည် ရှစ်ကမ္ဘာတို့ပတ်လုံး လူ့ဘဝနှင့် မရောပြွမ်းဘဲ နတ်ပြည်၌ နေခဲ့ရ၏။
ကျန်သောဘဝတို့တွင်မူ လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝတို့တွင် ကျင်လည်ခဲ့ရ၏။
ထို့ပြင် စကြမင်းအဖြစ် အကြိမ်သုံးဆယ် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ဆွမ်းစားကျောင်းဆောင်ကို အလှူပြုခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အရှင်လသုဏဒါယကထေရ် သည် အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝမကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အာယာဂဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်အဓိမုတ္တထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အတ္ထဒဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် အတ္ထဒဿီမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူစဉ် အခါက ဖြစ်၏။
အရှင်အဓိမုတ္တထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးချိန်တွင် ရဟန်းသံဃာကို ဆွမ်းလုပ်ကျွေးလှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ တစ်ထောင့်ရှစ်ရာသော ကမ္ဘာထက်တွင် ဆွမ်းအလှူပြုခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အရှင်အဓိမုတ္တထေရ် သည် အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝမကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ထို့ပြင် ဖြစ်သောဘဝတို့တိုင်းတွင်လည်း သတ္တဝါတို့ကို ဂုဏ်အားဖြင့် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့ခြင်း အကျိုးကျေးဇူးများ ခံစားခဲ့ရသည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အဓိမုတ္တထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်မောဃရာဇထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ဧတဒဂ်ရ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
အရှင်မောဃရာဇထေရ် သည် လမ်းခရီး၌ ကြွတော်မူ၏။
ထိုအချိန်တွင် အရှင်မောဃရာဇထေရ်သည် တပည့်တို့ဖြင့် အိမ်မှ ထွက်ခဲ့ရာ မြတ်စွာဘုရားအား တွေ့မြင်၏။
ထိုနောက် မြတ်စွာဘုရားအား ကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် ရှိခိုးကာ မြတ်စွာဘုရားအား ချီးမွမ်းပြောဆို၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား ပျားရည်အိုးကို လက်ဖြင့် ဆပ်ကပ်လှူဒါန်း၏။
ထိုနောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုပျားရည်အား ဘုဉ်းပေးတော်မူ၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးနောက် “အကြင်သူသည် ကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် ဘုရားကို ချီးမွမ်း၏။
ထို့သို့ ကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် ချီးမွမ်းသောစိတ်၏ ကြည်လင်ခြင်းကြောင့် အပါယ်လေးပါးသို့ မရောက်နိုင်။
နတ်မင်းအဖြစ် တစ်ဆယ့်လေးကြိမ်၊ ဧကရာဇ်မင်းအဖြစ် အကြိမ်ရှစ်ရာ ဖြစ်မည်။
စကြဝတေးမင်းအဖြစ် အကြိမ်ငါးရာ၊ ပဒေသရာဇ်မင်းအဖြစ်ကိုမူ မရေတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်မည်။
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဗေဒင်သုံးပုံကို တစ်ဖက်ကမ်းခတ်တတ်မြောက်သော ရသေ့ဖြစ်ပြီး ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် မောဃရာဇ ဟူသောအမည်ဖြင့် ရဟန်းပြုမည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မောဃရာဇထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
မြတ်ဗုဒ္ဓခေတ်တွင် ခေါင်းပါးသည့်အဝတ်အထည်များကို သုံးဆောင်ရာ၌ နှစ်သက်သည့် မထေရ်မြတ်တစ်ပါး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
သာဝတ္ထိပြည်သား ဖြစ်သည်။
ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်ပညာ ကြီးမားသည်။
ထိုဉာဏ်ပညာကို အကြောင်းပြု၍ မာန်မာနထောင်လွှားသည့်သူဖြစ်သည်။
သူ့နာမည်ကား မောဃရာဇ ဖြစ်သည်။
သူသည် ထိုခေတ်က နာမည်ကျော် ပုဏ္ဏားကြီးဖြစ်သည့် ဗာ၀ရီပုဏ္ဏားကြီး၏ ထင်ရှားသည့် တပည့်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
သူ့ဘ၀ ဇာတ်ကြောင်းကို လေ့လာသည့်အခါ တစ်ယောက်တည်းကျင်လည်မှုမျိုး သိပ်မရှိဘဲ၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သံသရာ ကျင်လည်ခဲ့ကြောင်းကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မိမိသိလိုသည့် အမေးပုစ္ဆာအား မေးမြန်းပြီးနောက် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ အဖြေပြီးဆုံးသည့်အခါ တပည့်(၁၀၀၀၀)နှင့်အတူ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နောင်တွင် သာသနာတော်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ လူခစီ၀ရဓာရီ-ခေါင်းပါးညံ့ဖျင်းသည် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆင်မြန်း ဝတ်ရုံသောအရာ၌ အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ်ရာထူးကို ထားရှိတော်မူခဲ့သည်။
အရှင်မြတ်လျောင်းလျာသည် ပဒုမုတ္တိုရ်မြတ်စွာဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် ဟံသာ၀တီပြည်၌ အမျိုးကောင်း သားဖြစ်ခဲ့သည်။
တစ်ရက်၌ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏တရားတော်ကို နာကြားနေစဉ် မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတော်တစ်ပါးအား အဝတ်အထည်၊ ချည်၊ ဆိုးရည်အားဖြင့် သုံးပါးစုံ ခေါင်းပါးညံ့ဖျင်းမှုရှိသည့် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆင်မြန်းဝတ်ရုံ ကြသော ရဟန်းတို့အနက် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို ချီးမြှင့်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုမထေရ်ကို အားကျ လျက် အဓိကာရကောင်းမှု ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုပြီးလျှင် လူခစီ၀ရဓာရီအရာ၌ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို ဆုတောင်း တော်မူခဲ့သည်။
ထိုကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် နတ်ပြည် လူ့ပြန်တို့၌ ကျင်လည်ခဲ့ရပြီး ကဿပဘုရားရှင်လက်ထက် တွင် ကဋ္ဌဝါဟနမြို့၌ အမတ်အမျိုး၌ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ထိုမောဃရာဇမထေရ်၏ အကြောင်းကိုပြောဆိုရာတွင် ဗာ၀ရီပုဏ္ဏားကြီး၏ အကြောင်းကို ပြောဆိုမှ လုံလောက်ပေလိမ့်မည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ထိုပုဏ္ဏားကြီး၏ တပည့်အဖြစ် သံသရာကို အတူယှဉ်တွဲကာ ကျင်လည်ခဲ့သည်။
ပါရမီဖြည့်ကျင့်ခဲ့ကြသည်။
ဤကဲ့သို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အတူတကွ ရှင်သန်နေထိုင်လျက် ပါရမီဖြည့်ကျင့်မှု သံသရာကျင်လည်မှုများကို မာဃလုလင်တို့၊ မဟာကပ္ပိနမင်းတို့လို အဖွဲ့လိုက်ကျင်မှုများလည်း တွေ့ရသည်။
ယခုလည်း ဗာ၀ရီရသေ့ကြီး၏ တပည့်အဖြစ် အဖွဲ့လိုက် ကျင်လည်ခဲ့ သည့်အတွက် သူတို့၏အကြောင်းကို ပြောပြဖို့ လိုအပ်ပေလိမ့်မည်။
ကဿပမြတ်ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ် မပွင့်ထွန်းခင်အချိန်၊ ဗာရာဏသီပြည်၌ လက်သမားအလုပ်၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သည့် ဆရာကြီးတစ်ယောက် ရှိသည်။
သူ့တွင် နာမည်ကျော်တပည့်ကြီး (၁၆)ယောက်တို့ ရှိသည်။
ထို(၁၆)တို့တွင် မောဃရာဇလျောင်းလျာသည်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ထိုတပည့်ကြီး (၁၆)တို့သည်လည်း တစ်ယောက်တစ်ယောက်လျှင် တပည့်ပေါင်း(၁၀၀၀)စီ ရှိသည်။
သို့အတွက် သူတို့အဖွဲ့သည် လူပေါင်း(၁၆၀၁၇) ယောက်ရှိသည့် အင်အားကြီးမားသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
သူတို့သည် ညီညွတ်သည်။
မနာလိုဝန်တိုမှုများ မရှိကြ။
စုစုစည်းစည်းဖြင့် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်တတ်ကြသည်။
အဖွဲ့အစည်းများ၏ အားကျအတုယူစရာ ကောင်းသည့် အချက်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
သူတို့အဖွဲ့သည် ဗာရာဏသီတောအုပ်တွင် ပရိဘောဂလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်လျက် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုကြသည်။
ပရိဘောဂပစ္စည်းမျိုးစုံကို တောတွင်ပြုလုပ်ကြပြီး ထိုပစ္စည်းများဖြင့် ဗာရာဏသီမင်းအား အလိုရှိပါက ဘုံအဆင့်ဆင့်ပြာသာဒ်တို့ကို တပ်ဆင်ဆောက်လုပ်ပေးကြရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
ဗာရာဏသီမင်း အလိုမရှိပါက ထိုပရိဘောဂပစ္စည်းတို့ကို ထုခွဲရောင်းချပြီး သားမယားကျွေးမွေးမှုကို ပြုလုပ်ကြရန်ဖြစ်သည်။
ထိုလက်သမား ဆရာကြီးသည် အခြားအခြားသော တပည့်များထက် လက်သမားအတတ်ကို ဆန်းစစ်လေ့လာ၊ တီထွင်လေ့ရှိသည်။
တစ်နေ့တွင် ဂဠုန်ငှက်ရုပ်ကြီးတစ်ခု ပြုလုပ်ခိုင်းသည်။
ထိုငှက်ရုပ်ကြီးထဲတွင် ယန္တရားများတပ်ဆင်သည်။
ယန္တရားကို ဖွင့်ကာ အထက်ကောင်းကင်တွင် ပျံသန်းနိုင်သည့် ဂဠုန်ပျံစက်ရုပ်ကြီးကို ဖန်တီးသည်။
ယခုခေတ်တွင် လေယာဉ် ပျံလိုမျိုး ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
တစ်ရက်တွင် ဆရာကြီးတို့သည် မိမိတို့၏ ဂဠုန်ပျံယာဉ်များဖြင့် ဟိမဝန္တာအနီးရှိမြို့တစ်မြို့ကို ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြသည်။
ဆရာကြီးအား မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်လိုက်ကြသည်။
ဂဠုန်ပျံစက်ရုပ်တို့၏ အရှင်သခင် ဖြစ်သောကြောင့် ထိုမင်းကို 'ကဋ္ဌဝါဟနမင်း'ဟု ခေါ်တွင်ကြသည်။
ထိုမင်းအုပ်ချုပ်သည့် တိုင်းပြည်ကိုလည်း ကဋ္ဌဝါဟနပြည်၊ ကဋ္ဌဝါဟနမြို့ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
သူတို့သည် တရားသဖြင့် တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ် ကြသည်။
တိုင်းသူပြည်သားတို့သည်လည်း ထိုမင်းတို့အား နှစ်သက်မြတ်နိုးကြသည်။
အခွန်ဘဏ္ဍာတို့ကိုလည်း ဆက်သကြသည်။
ထို့နောက် ဗာရာဏသီမင်းနှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်ကာ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများအသီးသီး ဆက်သ ကြသည်။
ထိုစဉ် ဗာရာဏသီမင်းအနေဖြင့် ကဋ္ဌဝါဟနမင်းတို့ထက် သာလွန်ကောင်းမွန်သည့် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ကို ဆက်သွင်းလိုက်ကြသည်။
ယင်းကား ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးတို့သည် လောက၌ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်တော်မူနေပြီဆိုသည့် သတင်းစားလက်ဆောင် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ လောက၌ဘုရားပွင့်တော်မူသည့် အကြောင်းကို ကြားသိရသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ဘုရားအား ဖူးတွေ့လိုစိတ်ဖြစ်သည်။
တရားတော်ကို နာယူလိုစိတ် ဖြစ်ကြသည်။
သို့အတွက် မင်းကြီးသည် ထိုဘုရားပွင့် မပွင့်အကြောင်းကို သေချာစွာစုံစမ်းရန်အတွက် အမတ်တို့ကို စေလွှတ်ကာ စုံစမ်းခိုင်းလေသည်။
ထိုအခါ တပည့်ကြီး(၁၆)ယောက်နှင့်အတူ တစ်သောင်းခြောက်ယောက်သော အမတ်တို့သည် မင်းကြီးအား အကျိုးအကြောင်းပြောခဲ့ကာ စုံစမ်းရန် ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
မြတ်သောမင်းကြီး၊ လောကမှာတကယ်ပဲ မြတ်ဗုဒ္ဓ ထင်ရှားပွင့်တော်မူခဲ့မယ်ဆိုရင်၊ အကျွန်ုပ်တို့ ဒီနေရာကို ပြန်မလာတော့ပါ။
ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်ထံမှာ ရှင်ရဟန်းပြုကြပါမည်။
အကယ်၍ မပွင့်ထွန်းခဲ့လျှင်တော့ အသင်မင်းကြီးထံသို့ အကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ပြန်လာခဲ့ကြပါမည်ဟု ဆိုကာ ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ် ကဋ္ဌဝါဟနမင်းသည် မိမိ၏တူအရင်းဖြစ်သူအား အမှန်တကယ် မဇ္ဈိမတိုင်းမှာ ဘုရားပွင့်တယ်ဆိုရင် ငါ့ကိုပြန်လာပြီးတော့ လျှောက်ထားပါဦးဆိုပြီး မှာလိုက်သည်။
မဇ္ဈိမတိုင်း၌ အမှန်ပင် ကဿပဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူခဲ့ပေသည်။
သို့သော် အလာကောင်းသော်လည်း အခါနှောင်းသွားခဲ့လေပြီ။
သူတို့မရောက်ခင်အချိန်တွင်းမှာပင် ဘုရားရှင်သည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူသွားခဲ့သည်။
ထိုစဉ် မထေရ်ကြီးများသည် အမတ်တို့အား သရဏဂုံ၌ တည်ရန်၊ ငါးပါးသီလ စောင့်ထိန်းရန်၊ ရှစ်ပါးသီလကိုလည်း ဥပုသ်နေ့များ၌ စောင့်ထိန်းရန်။
အလှူဒါနကိုလည်း ပေးလှူကြရန်။
ကိုယ်တိုင်လည်း သာသနာ့ဝန်ထမ်းရှင်ရဟန်း ပြုကြပြီး တရားဘာ၀နာ အားထုတ်ရန်အတွက် မိန့်တော်မူလေသည်။
အမတ်အားလုံးတို့သည် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ကဋ္ဌဝါဟနမင်း၏ တူကတော့ မင်းကြီးအား ပြန်လည်ပြီးတော့ လျှောက်ထားရန် အတွက် ရဟန်းမပြုဘဲ ရှိခဲ့သည်။
တူဖြစ်သူသည် ပိဋကတ်သုံးပုံဆောင် ရဟန်းတော်တစ်ပါးနှင့်တကွ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ ပရိဘောဂများကိုဆောင်ယူခဲ့ပြီး ကဋ္ဌဝါဟနအရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
ဦးရီတော်မင်းကြီးထံရောက်စဉ် အကျိုးအကြောင်းများကို လျှောက်ထားပြီး စေတီတည်ထားလျက် မထေရ်မြတ်အတွက် ကျောင်းသင်္ခန်းဆောက် လုပ်လှူဒါန်းကာ ဒါန သီလ ဘာ၀နာစသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်လျက် ကွန်လွန်ခဲ့ပြီး ကာမာ၀စရ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရဟန်းပြုခဲ့သော အမတ်များသည်လည်း ပျံလွန်တော်မူကြပြီးသည့်နောက် ထိုနတ်ပြည်၌ပင် ကဋ္ဌဝါဟနနတ်မင်းကြီး၏ အခြံအရံများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုဘ၀မှစုတေ၍ ဂေါတဗုဒ္ဓမပွင့်သေးခင် ပသေနဒိကောလမင်း၏ ခမည်းတော် မဟာကောသလမင်းကြီး၏ ပုရောဟိတ်ကြီး၏ သားဖြစ်သည့် ဗာ၀ရီထံတွင် တပည့်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုဗာ၀ရီပုဏ္ဏားကြီးသည် မဟာပုရိသလက္ခဏာ ကြီးသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်သည်။
ဗာ၀ရီပုဏ္ဏားထံ၌ အတိတ်ဘ၀တွင် အတူကျင်လည်ခဲ့သူ တပည့်ပေါင်း တစ်သောင်းခြောက်ထောင်တို့သည်လည်း ရသေ့ကြီး၏ထံတွင် တပည့်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
ထို(၁၆)ယောက် သော တပည့်တို့သည်ကား (၁)အဇိတလုလင် (၂) တိဿမေတ္တယျလုလင် (၃) ပုဏ္ဏကလုလင်၊ (၄) မေတ္တဂူလုလင်၊ (၅) ဓောတကလုလင် (၆)ဥပသီ၀လုလင် (၇)နန္ဒလုလင် (၈) ဟေမကလုလင် (၉) တောဒေယျလုလင် (၁၀) ကပ္ပလုလင် (၁၁)ဇတုကဏ္ဏီလုလင် (၁၂) ဘဒြာဝုဓလုလင် (၁၃) ဥဒယလုလင် (၁၄) ပေါသာလလုလင် (၁၅) မောဃရာဇလုလင် (၁၆)ပိင်္ဂိလုလင်တို့ဖြစ်သည်။
ထို(၁၆)ယောက်တို့တွင် (၁၅)ယောက်မြောက် လုလင်သည် အရှင်မောဃရာဇမထေရ်လောင်း ဖြစ်လာမည့်သူဖြစ်သည်။
မဟာကောသလမင်း နတ်ရွာစံသည့်အခါ သားတော် ပသေနဒိကောသသည် မင်းဖြစ်လာသည်။
ဗာ၀ရီဆရာ ကြီးသည် ထိုကောသလမင်းလက်ထက်တွင်လည်း မင်း၏အတိုင်ပင်ခံ ပုရောဟိတ်ဆရာကြီးပင် ဖြစ်သည်။
နောက် တွင် တပည့်များနှင့်တူ ရသေ့ရဟန်းပြုခဲ့သည်။
မင်းကြီး၏ဥယျာဉ်တွင်သာ သီတင်းသုံးနေထိုင်ကြသည်။
ထိုမှနောက် တောအရပ်ဆီသို့ ထွက်လာခဲ့သည်။
မိမိတို့နေထိုင်မည့်မြေနေရာအား ကောသလမင်းထည့်ပေးလိုက်သည့် ငွေအသပြာ များဖြင့် ဝယ်ယူကာ ကျောင်းသင်္ခန်းများ ဆောက်လုပ်ကာ နေတော်မူခဲ့သည်။
ထိုနေရာသို့ အခြားအခြားသော လူသားများလာရောက်နေထိုင်ကာ ရွာကြီးတစ်ရွာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုရွာတွင်နေထိုင်ကြသည့် လူသားများသည် ရသေ့ကြီးအား အခွန်ဘဏ္ဍာများ ဆက်သကြသည်။
ထိုအခွန်ဘဏ္ဍာများကို ရသေ့ကြီးသည် ဆင်းရဲသူများအား လှူဒါန်းမှုပြုသည်။
တစ်နေ့တွင် ဇူဇကာပုဏ္ဏားတို့၏ အမျိုးအနွယ်မှဖြစ်သော ပုဏ္ဏားတစ်ယောက် ဗာ၀ရီရသေ့ကြီးထံသို့ လာရောက်၍ လိမ်ညာကာ အသပြာတို့ကို အလှူခံသည်။
မရသည့်အခါ အမျိုးမျိုးခြိမ်း ခြောက်သည်။
ထိုခြိမ်းခြောက်မှုတွင် ရသေ့ကြီး၏ ဦးခေါင်းကွဲမည်ဆိုသည့် ခြိမ်းခြောက်သံကို ဟုတ်ခဲ့သည်ရှိ သော်ဆိုပြီး ရသေ့ကြီး တုန်လှုပ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ဘ၀ဟောင်း၌ အမိဖြစ်ခဲ့သည့်နတ်သမီး၏ ဖြေသိမ့်မှုဖြင့် နောက်ဆုံး မြတ်ဗုဒ္ဓထံတွင် ရောက်ရှိကာ ခေါင်းဆောင်(၁၆)တို့၏ ပုစ္ဆာများဖြင့် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ ပြန်လည်ဖြေဆိုသည့် အခါ နောက်ပါတပည့်များနှင့်အတူ ရဟန္တာ များဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုပုစ္ဆာများသည် သုတ္တနိပါတ ပါဠိတော်၊ ပါရာယနဝဂ်အနေဖြင့် လာရှိသည်။
ထိုတွင် (၁၅)ယောက်မြောက်ဖြစ်သော မောဃရာဇလုလင်၏ အမေးအား မြတ်ဗုဒ္ဓပြန်လည်ဖြေဆိုထားသည့် စကားကိုသာ ဤနေရာနှင့်သက်ဆိုင်သည့်အတွက် အကျဉ်းဖော်ပြပေအံ့။
အရှင်ဘုရားတပည့်တော်သည်၊ မြတ်စွာဘုရားကို ရှေးပိုင်းတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် မေးမြန်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း အရှင်ဘုရားသည် တပည့်တော်၏အမေးကို ပယ်ချခဲ့သည်။
ယခုအခါ သုံးကြိမ်မြောက် တပည့်တော် မေးလျှောက်လိုသည်ဘုရား။
လူနတ်ဆရာတို့၏ အရှင်သခင်ဖြစ်သည့် အရှင်ဘုရား၏ အယူဝါဒကို တပည့်တော် မသိရိုး အမှန်ပါဘုရား။
သေခြင်းတရားမှလွတ်အောင် သင်္ခါရလောကကို အဘယ်သို့ ရှုရပါမည်နည်း ဘုရား ဟု မေးလျှောက်တော်မူသည်။
သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ခွါ၍ သင်္ခါရတရားတို့ကို အနတ္တဟူ၍၊ သုညဟူ၍ ရှုမှတ်ရမည်။
ထိုသို့ရှုမှတ်မှုများ လာသည်ရှိသော် သေခြင်းတရားကို လွန်မြောက်နိုင်ပေ၏။
အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်လျှင် သေခြင်းတရားကို လွန် မြောက်နိုင်ပေသည် ဟု ပြန်လည်မိန့်တော်မူလိုက်သည်။
တရားဂါထာအဆုံး၌ မောဃရာဇလုလင်သည် ရှေ့လုလင် များနည်းတူ မိမိ၏တပည့်(၁၀၀၀)တို့နှင့်တကွ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်တော်မူလေသည်။
ထို့နောက် လူခစီ၀ရဓရ=ခေါင်းပါးညံ့ဖျင်းသော သင်္ကန်းကိုဆင်မြန်းဝတ်ရုံ သုံးဆောင်သောအရာ၌ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး၌ ထားအပ် လေသည်။
ကိုးကား အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ၊ သုတ္တနိပါအဋ္ဌကထာ(ပါရာယနဝဂ်) ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
Kyoto's Gozan no Okuribi bonfire lit during the Obon festival (video) Neighborhood Bon Odori festival in Adachi-ku, Tokyo (2014) right|An Obon offering အိုဘွန်း (お盆) သို့မဟုတ် ဘွန်း (盆) သည် ဂျပန်တို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးစံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဘိုးဘေးဘီဘင်တစ်ဦး၏ စိတ်ဝိညာဉ်ကို အရိုအသေပြုသည့် အလေ့အထတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဆက်နွယ်သည့်အလေ့အထသည် မိသားစုဝင်များပြန်လည်တွေ့ဆုံသည့် အလေ့အထတစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် လူအများသည် ဘိုးဘေးဘီဘင် မိသားစုများတို့ နေထိုင်ရာနေရာများသို့ ပြန်လာကြပြီး လည်ပတ်ခြင်း၊ အုတ်ဂူများအား သန့်ရှင်းခြင်းကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ထိုအချိန်တွင် သေဆုံးပြီးသည့် ဘိုးဘေးတို့၏ ဝိညာဉ်သည် အိမ်သူအိမ်သားများထံ ပြန်လည်လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဤအလေ့အထသည် ဂျပန်တွင် ကျင်းပဖြစ်တည်လာခဲ့သည်မှာ နှစ် ၅၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်ကာ ကျင်းပရာတွင် ဘွန်းအကလည်း ပါဝင်သည်။
ဘွန်းပွဲတော်ကို သုံးရက်ကြာ ကျင်းပကြသည်။
ကျင်းပရာတွင် ဂျပန်၏ နေရာဒေသကွဲပြားမှုကိုလိုက်ကာ စတင်ကျင်းပသည့်နေ့ရက်သည် ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။
မဲအိဂျိခေတ် ( Meiji era) တွင် lunar ပြက္ခဒိန်မှ Gregorian ပြက္ခဒိန်သို့ ပြောင်းလဲလိုက်သည့်အခါ ဂျပန်တွင် နေရာဒေသအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့သော သက်ရောက်မှုကြောင့် ဂျပန်တွင် ဘွန်းပွဲတော်ကို ကျင်းပသည့်အချိန်မှာ တူညီမနေဘဲ သုံးမျိုးဖြစ်နေသည်။
ခုနစ်လပိုင်းတွင် ကျင်းပသည့် ရှိချိဂဆွတ်ဘွန်း သည် solar ပြက္ခဒိန်အပေါ် အခြေခံထားပြီး ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဂျပန်၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများ (တိုကျို၊ ယိုကိုဟားမား ကဲ့သို့သော ကန်တိုးဒေသ နှင့် တိုးဟိုခုဒေသ) တွင် ကျင်းပကြသည်။
ထိုတစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် ချူးဂန်းတွင်လည်း ကျင်းပသည်။
ရှစ်လပိုင်းတွင် ကျင်းပသည့် ဟချိဂဆွတ်ဘွန်း သည် lunar ပြက္ခဒိန်အပေါ် အခြေခံထားသည်။
ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ဂျပန်တွင်အများဆုံးကျင်းပပြုလုပ်မှု အများဆုံးကာလလည်း ဖြစ်သည်။
ခရူးဘွန်း (ဘွန်းပွဲတော်ဟောင်း) သည် lunar ပြက္ခဒိန်ကို အခြေခံကာ ခုနစ်လမြောက်လ၏ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။
ခရူးဘွန်းကို ကန်တိုးဒေသမြောက်ပိုင်း၊ ချူးဂိုခုဒေသ၊ ရှိခိုခို နှင့် အိုခိနာဝါစီရင်စုတို့တွင် ကျင်းပကြသည်။
ထိုကျင်းပသည့် ရက်သုံးရက်ကို တရားဝင်ရုံးပိတ်ရက်များအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသော်လည်း ထိုရက်တွင် လူအများသည် ထုံးစံနှင့်အညီ ခွင့်ယူကြသည်။
Bon A-B-C, 2002, Bonodori.net, Japan, http://www.bonodori.net/E/sekai/bonabc3.HTML . ဇာစ်မြစ် ဘွန်းအက ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ တွင် အိုဆာကာရှိ အိမဇုမူလတန်းကျောင်းတွင် ဘွန်းအက ကနေသူများ ဘွန်းအိုဒိုရိ () သည် ဘွန်းအကဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။
ဘွန်းပွဲတော်တွင် ကသည့် အကတစ်မျိုး ဖြစ်၏။
နဂိုကတည်းက နန်းဘုဆွတ်ရိုးရာအကကို သေဆုံးပြီးသောသူတို့၏ ဝိညာဉ်များကို ကြိုဆိုရန် ကကြသည်။
ဒေသတစ်ခုနှင့် တစ်ခုသည် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ပုံစံမှာမူ မတူကွဲပြားကြသည်။
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် ဒေသအကတစ်ခု ရှိပြီး မတူကွဲပြားသည့် ဂီတများလည်း ရှိ၏။
ထိုဂီတသည် သီချင်းဖြစ်ပြီး ဘွန်းပွဲတော်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည့် သီချင်းများနှင့် ဒေသ မင်ယိုးရိုးရာသီချင်းများ ဖြစ်သည်။
ဘွန်းအကသည်လည်း ကပြကြသည့် ပုံစံနှင့် သီချင်းသည် ဒေသတစ်ခုနှင့် တစ်ခုတွင် မတူကြပေ။
ဟိုးခိုင်ဒိုတွင် ရိုးရာသီချင်း “ဆိုရန်ဘူရှိ” ကို သိကြသည်။
“တိုကျိုအွန်ဒို” ဟု သိကြသည့် သီချင်းသည် ဂျပန်၏ မြို့တော်အမည်ကို ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။
“ဂူဂျိုအိုဒိုရိ” သည် ဂိဖုစီရင်စုရှိ ဂူဂျိုးတွင် ညဘက်အကအဖြစ် လူသိများကြသည်။
“ဂိုးရှူးအွန်ဒို” သည် ရှိဂစီရင်စုမှ ရိုးရာသီချင်း ဖြစ်၏။
ခန်ဆိုင်ဧရိယာရှိ ဒေသခံများသည် “ခဝချိအွန်ဒို” သီချင်းကို အသိအမှတ်ပြု လက်ခံကြ၏။
“အဝအိုဒိုရိ” အမည်ရသည့် သီချင်းမှာမူ ရှိခိုခု၏ တိုခုရှိမားတွင် အလွန်ကျော်ကြားသည်။
ခဂိုရှိမားတွင်မူ “အိုဟရဘုရှိ” သီချင်းကို ကြားနိုင်ပေသည်။
ဘွန်းအကသည် ဒေသတစ်ခုချင်းပေါ်မူတည်၍ တင်ဆက်ပုံ ကွဲပြားမှု ရှိ၏။
မြင့်မားသော သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ငြမ်းစင်ကို စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်လှည့်ပတ်ကာ လူအများသည် ပါဝင်ကပြကြသည်။
ထိုငြမ်းစင်သည် ယဂုရ ဟု ခေါ်သည်။
ယဂုရသည် အဆိုတော်များ၊ ဘွန်းဂီတနှင့် ဂီတပညာရှင်များအတွက် စင်မြင့် ဖြစ်၏။
အချို့သော ကပြမှုများသည် နာရီလက်တံအတို်င်း ယဂုရကို လှည့်လည်ကာ ကကြသည်။
အချို့မှာမူ နာရီလက်တံပြောင်းပြန် လှည့်လည်ကာ ကပြကြသည်။
အချို့သော ကပြမှုများတွင်မူ ကနေစဉ်အတွင်း ပြောင်းပြန်လှည့်လည်ကြသည်လည်း ရှိ၏။
သို့သော် အများစုမှာမူ ဤသို့ ပြောင်းပြန်ကမှု မရှိပေ။
ကပြရာတွင်လည်း လူများသည် ယဂုရကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ကာ တိုးသွားခြင်း၊ နောက်ဆုတ်ခြင်းများလည်း ပါဝင်ကြ၏။
အချို့သော ကပြမှုများဖြစ်သည့် ခရိုရှိမအိုဟရအကနှင့် တိုခုရှိမအဝအိုဒိုရိတို့သည် မြို၏ လမ်းများပေါ်တွင် မျဉ်းဖြောင့်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ကပြကြသည်။
ဒေသတစ်ခု၏ အကသည် ထိုဒေသ၏ သမိုင်းနှင့် ထူးခြားမှုများကို သရုပ်ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဥပမာတစ်ခု အနေဖြင့် တန်ခိုးဘုရှိ (မီးသွေးမိုင်းတူးသီချင်း) ဖြင့် ခရူရှုတွင့် မိုင်းတူးသမားများ၏ လှုပ်ရှားမှုများ(တူးခြင်း၊ လှည်းတွန်းခြင်း၊ လက်ဆွဲမီးအိမ် ဆွဲခြင်း….စသဖြင့်) ကို ပြသကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ပင် တံငါသည်များ၏ အကြောင်းကို ပြသကပြကြသည်များလည်း ရှိ၏။
ကပြသူအားလုံးသည် အစဉ်အတိုင်း ညီညာစွာဖြင့် တူညီသောအကကို ကကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပြင်ပတွင် ကျင်းပမှုများ အာဂျင်တီးနား ဘရာဇီး တရုတ် ကိုရီးယား မလေးရှား အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါ 250px|Even Ke'ei, a remote place, on the western side of Hawaii, comes alive when bon dance is held under the monkey pod tree of the Buddhist mission & cemetery every August. ထိုင်ဝမ် ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ နေ့ထူးနေ့မြတ်များ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပွဲတော်များ Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ။
မန်ရှူးကျမ်း (သို့မဟုတ်) နန်စောနိုင်ငံဦးဆောင်းကျမ်းကို အန်းနမ်နယ် နယ်မှူးချုပ် ချိုက်ယှီ၏ အတွင်းရေးမှူး ဖန်ချော့က ရေးသားခဲ့သည်။
ကျမ်းပြုသူ ဖန်ချော့သည် ခရစ်နှစ် ၈၆၂ ခုနှစ်တွင် နယ်မှူးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူ ချိုက်ယှီနှင့်အတူ အန်းနမ်နယ် ကျီ-ယောင်ကျီ (ယခု ဟနွိုင်ဒေသ) သို့ ရောက်လာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က နန်စောမင်း ရှိလုန်သည် အန်းနမ်နယ် ကျီ-ယောင်ကျီ ဒေသကို တတိယအကြိမ် ချင်းနင်းဝင်ရောက်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်လည်းဖြစ်သည်။
ထန်မင်းဆက် တရုတ်နိုင်ငံပိုင်နက်ဖြစ်သော အန်းနမ်နယ်သည် နန်စောတို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ခံနေရကြောင်း ဖန်ချော့က ကောင်းစွာသတိပြုမိခဲ့သည်။
ကျီ-ယောက်ကျီသို့ ရောက်ပြီးနောက် နန်စောတို့နှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာ၊ အချက်အလက်များကို စုံစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၈၆၃ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်တွင် နန်စောက အလုံးအရင်းနှင့် တိုက်ခိုက်လာရာ၊ နယ်မှူးချုပ် ချိုက်ယှီသည် မိသားစုနှင့် အချွေအရံ စုစုပေါင်း ခုနှစ်ဆယ်ကျော်နှင့်အတူ ကျဆုံးခဲ့သည်။
ဖန်ချော့၏ သားအကြီး ဖန်ထောင်းသည်လည်း မိသားစုနှင့် အိမ်စေများ စုစုပေါင်း တစ်ဆယ့်လေးဦးနှင့်အတူ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
ဖန်ချော့ကမူ ညာဘက်လက်ကောက်ဝတ်တွင် မြှားထိခဲ့သော်လည်း တစ်ဖက်ကမ်းသို့ရောက်အောင် ရေကူးနိုင်ခဲ့သဖြင့် လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းပိုင်းသို့ ပြန်ရောက်လာသောအခါ ဖန်ချော့သည် နန်စောတို့နှင့် သက်ဆိုင်သောအချက်အလက်များကို စုဆောင်းလေ့လာခဲ့ပြန်သည်။
အခန်းဆယ်ခန်းပါဝင်သော မန်ရှူးကျမ်းကို ပြုစုရေးသားပြီး ဧကရာဇ် ယိကျုန်းထံ တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ကျမ်းပြုရခြင်းအကြောင်းအရင်း မန်ရှူးကျမ်းကို ပြုစုခဲ့ရသည့် အဓိကအကြောင်းအရင်းမှာ ထန်မင်းဆက် တရုတ်နိုင်ငံအား အနှောက်အယှက်ပေးခဲ့သော၊ ဆက်လက်၍ ခြိမ်းခြောက်မှုလည်း ရှိနေမည်ဖြစ်သည့် နန်စောတို့အကြောင်းကို ဗဟိုအစိုးရအရာရှိများ သိရှိထားရန်ဖြစ်သည်။
မိမိသိရှိခဲ့သော အကြောင်းအရာများအပြင် ၊ ပုဂ္ဂလိက မှတ်တမ်းမှတ်ရာ များစွာကို ဖတ်ရှုလေ့လာခဲ့ကြောင်း၊ နန်စော၏ နယ်မြေဖြစ်သော ယူနန်နယ်သို့ ဝင်ထွက်လေ့ရှိသော ကုန်သည် အစရှိသောပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ယူနန်နယ်အကြောင်းကို သိကျွမ်းသူများမှ မေးမြန်းစုံစမ်းခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်း၏ကျမ်းကို လေ့လာလျှင် ထင်လင်းစွာ သိမြင်နိုင်သည်။
ဖန်ချော့၏ မှတ်တမ်းသည်ရာနှုန်းပြည့် စုံလင်သည်၊ ချွင်းချက်မရှိ မှန်ကန်သည်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း၊ စုဆောင်းထားသော အချက်အလက်များသည် သမိုင်းတန်ဖိုး အလွန်ကြီးမားကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိသည်။
ပျူနိုင်ငံတော်အကြောင်း ယူနန်နယ်အတွင်း အခြေအနေကို မေးမြန်းစုံစမ်းယင်း ယူနန်နယ်နှင့်နယ်မြေဆက်စပ်သော ပျူနိုင်ငံ အကြောင်းလည်း ပါလာသည်။
ပျူတို့အကြောင်းကိုဖော်ပြသော သီးသန့်အပိုင်းတစ်ပိုင်း ရှိသော်လည်း၊ ယူနန်နယ် အတွင်းအကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် နယ်စပ်အကြောင်းကို ဖော်ပြလာသောအခါ၊ ပျူတို့နယ်မြေနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက် ထိုထိုဤဤ မသိမသာ ပါရှိလာကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
မန်ရှုကျမ်းသည် မင်(င်)မင်းဆက် ခေတ်ဦးအထိ၊ အဆင့်ဆင့် ရေးကူးလာခဲ့ရာ ပေါ့ပေါ့တန်တန် ရေးကူးခဲ့သူ၏ လက်ချက်ကြောင့်၊ အမှားအယွင်း အတော်များများ ပါရှိလာခဲ့သည်။
ကျမ်းပြုသူ မူရင်းထဲမှာ အမှားအယွင်းရှိသည် မှန်သော်လည်း၊ နှောင်းခေတ်ရေးကူးသူတို့၏ ပေါ့ဆမှုကြောင့် ဖြစ်လာသော အမှားအယွင်း သာ၍ များပြားသည်။
ကံအားလျော်စွာ ရှေးဟောင်းမြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်ဘက်မှာစာလုံးအမှား၊ စာကြောင်းအမှား အတော်နည်းပါးကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ပျူနိုင်ငံတော်အကြောင်း ကောက်နှုတ်ချက်များ (ဦးရည်စိန်၏ မန်ရှူးကျမ်းလာပျူနိုင်ငံစာတမ်းမှ) ဦးရည်စိန်၏ မန်ရှူးကျမ်းလာပျူနိုင်ငံ စာတမ်းမှ ပျူနိုင်ငံတော်နှင့် ပတ်သက်သည့် အချက် ၆ ချက်ကို ကောက်နှုတ်တင်ပြထားသည်။
ဦးရည်စိန်၏ သုံးသပ်ချက်များလည်း ပါဝင်သည်။
ကောက်နှုတ်ချက် ၁ မန်ရှုကျမ်း အခန်း-၁၀ (နန်စောနှင့် နယ်မြေဆက်စပ်သော နိုင်ငံများအကြောင်း)တွင် ပျူနိုင်ငံကို အောက်ပါ အတိုင်း ဖော်ပြထား၏။
ပျူနိုင်ငံ(၏ မြို့တော်)သည် အရိုင်းတို့၏ ယွန်ချန်း(င်) မြို့ တောင်ဘက် ခရီးထောက် ခုနစ်ဆယ့်ငါးရက် (ခုနစ်ဆယ့်ငါးရက် သွားရသောခရီး) အကွာတွင်တည်ရှိ၏။