kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆိုးစရာတိုးသာ၍ ဖြစ်တတ်သတဲ့ ထောင်ရာဆယ် ရှစ်ဂဏန်းတွင်မှ၊ ညစ်ငြမ်းစွာ ပရမ်းပတာဖြစ်ခဲ့၊ ဆန်းစစ်ခါပြန်လို့တွက်လိုက်လျှင်၊ စပါးဆန် စားရန်ခက်မည့်ပြင်၊ အများကံကို တရာဉာဏ်နှင့် တွက်ကြတော့၊ ဒါးလှံချက်မလွတ်ချေ။
ကိုးဆယ်ကျော် ကိုးဆယ်ရှစ်မှလ၊ လယ်မဇ္ဈေသည်နှစ်ခု၊ မယ်နုတောင်ညာပျော်နှင့်၊ ဘကြီးတော် ကုန်းဘောင်မင်းရယ်တို့၊ နောင်ရင်းညီ စစ်အထိုးတွင်မှ၊ ခေတ်ဆိုးပုံမြို့တကာကြောက်ကြရ၊ ထိုနောက်တခါပေါ်တဲ့၊ နှစ်ရာကျော် ရှစ်အစွန်းတွင်ဖြင့်၊ ကုန်းဘောင်မှာ ဘုန်းရောင်နွမ်းခဲ့၊ တောင်နန်းတည်အမွေခံ၍၊ ပြည်ပုဂံအမြစ်ရင်းပေမို့၊ ရှစ်စင်းပြိုင်ထီးဖြူလှစ်၊ မင်းဖြစ်ခဲ့ပေ။
တစ်တဆယ် ရှစ်သွယ်မြောက်တော့၊ အနောက်မှာ ကြည်ရောင်မီးရယ်တို့၊ ပြည်ကြီး လောင်ကမန်းပါ့၊ တောင်နန်းမှာ ပဟိုရ်ထူ၍ခခဲ့၊ ပုရပြည် တည်အဟောင်းငယ်က၊ ရွှေ့ပြောင်းကာ ပြည်ပျက်ငြားသော်ကြောင့်၊ အစားအစာကွယ်တဲပြင်၊ ခုနှစ်ဆယ် ရှစ်အစွန်း၊ မြင်ကွန်းရန်မငြိမ်းခဲ့၊ ပတိမ်းမှာ စစ်မအေးလို့၊ နှစ်လေးဆယ်ခုနစ်စွန်း၊ လွန်လွန်းစွာ၊ တချီလောပုံက၊ သီပေါစံ နေနွယ်မြစ်တို့၊ မထိန်းနိုင် ဒယိမ်းဒယိုင်ဖြစ်ပြန်ရ၊ ကိန်းရှစ်ကြောင့် ကမ္ဘာဝေ၊ သတ္တဝါတွေ ညစ်ငြူး။
၁၂၆၈ မှာတော့၊ လူစစ်သည်မဆိုထားနှင့်တော့၊ သိကြားဣန္ဒုရာဇ်ကယ်က၊ နတ်စစ်သည် ဗိုလ်ခြေနှင့် ရောက်သော်လဲ၊ အမြောက်တွေ စိန်တွေဗုံးငယ်နှင့်၊ ဘိလပ်စံတပ်ခံလို့ မှုန်းနိုင်ငဲ့၊ ကံဘုန်းရှိန် သမ္ဘာကြီးပေမဲ့၊ ကာဆီးနိုင်ပါ့မလားရယ်လို့၊ ဗျာများကာ စိတ်မှာညစ်မိတော့၊ အမျိုးတရာလူ တိုးကာချစ်ကြပါ့၊ ပုထိုးဘဂဝါဂူ ကိုးရာမလဲမလစ်ကြနှင့်၊ ဆိုးစရာနမူ တိုးသာ၍ ဖြစ်တတ်သတဲ့၊ ကိုးရှစ်အကူး။
၁၁၉၈ − ၉၉ = ဘကြီးတော်နှင့် သာယာဝတီမင်းတို့ ထီးနန်းလုပွဲ ဖြစ်ခဲ့၏။
၁၂၀၈ − ၀၉ = ပြည်မင်းသား ပုန်ကန်မှု ဖြစ်ခဲ့၏။
၁၂၂၈ − ၂၉ = မြင်းကွန်းမင်းသား ပုန်ကန်၍ အိမ်ရှေ့စံကနောင်မင်းသားကြီး ကျဆုံးခဲ့၏။
၁၂၄၇ = သီပေါမင်းအား အင်္ဂလိပ်တို့ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့၏။
စနေကြယ်နေကွယ် မိုက်ပါလိမ့် ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ၁၂၆၉ ခုနှစ် ဂြိုဟ်အသွားအလာတို၏ အကျိုးအပြစ်တို့ကို စိစစ်၍၊ စနေကြယ် နေကွယ်မည့်အကြောင်း ဖွဲ့ဆိုအပ်သော ဆေးတံတို ၆၉ တဘောင်သံချို ဖြစ်သည်။
စနေကြယ်နေကွယ် မိုက်ပါလိမ့် မန္တလာဇေယျဘုံနှိုက်၊ နေနှစ်စုံ ရောင်ဟုန်ပခဲ့လျှင်၊ မှောင်ကျလာ လကွက်ရက်ကဲ့သို့၊ နွယ်ဆက်မှန် မြန်မာမျိုးတို့ကို၊ အရိုးကို အရွက်ဖုံးသော်ကြောင့်၊ ဆုံးရလျက် လွန်နစ်နာ။
နန်းတည်ရာ မန်းပြည်သားတွေဘို့၊ စကားအလွန်ကြွယ်၍၊ အလွဲရယ် အချော်ချော်နှင့်၊ သူမလျော် လူပေါ်မိုးခိုက်မို့၊ ညှိုးလိုက်လှပါ။
နတ်စက်ရောင်ဆရာတော်နှင့်၊ ပုဏ္ဏားကျော် ဇာဂရုတို့၊ ၉ − ခုသွယ် −ခြောက်ဆယ်သက္ကရာဇ်မှာတော့၊ အသစ်သာသနာမို့၊ ဒါယကာ နရာ့ဖျားကိုလ၊ သိကြားပါကူညီ၍၊ မြို့တည်မည် တဘောင်သိုက်ရယ်နှင့်၊ တွက်လိုက်လျှင် တယ်မလိုဘု၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုဘာပ၊ ကိုယ့်တာကိုယ်သာချုပ်ကြတော့၊ ကိန်းဗုဒ္ဓလောင်းရာဇာ၊ ပေါ်လာလိမ့်မလွဲ။
ချမ်းသာရန် မြတ်လောင်းတော်အခြေမှန်တဲ့၊ မင်းဝေဿန်အခေါင်စစ်မှာဖြင့်၊ နှစ်နှစ်ကျော်ကျော်လိုတော့၊ တရားကိုယ်ကျင့်သီလရယ်နှင့်၊ ဒါနလက်ကိုင်ထားကြမှ၊ ဘုရားရှင်သာသနာ၌၊ ဒါယကာ ကြာကြာဖြင့် မဝေးပြီဘု၊ ဆေးတံတို (၆၉)၊ တေးရိုးတဘောင်သံနှင့်၊ နှစ်စောင်မှန် − ၂ − ဘန်သိုက်ရယ်က၊ သောနဝါ ကောဇာဆိုက်လျှင်ဖြင့်၊ စနေကြယ် နေကွယ်လို့ မိုက်ပါလိမ့်၊ ကိန်းဆိုက်မဲ့ပွဲ။
မူကွဲ မန္တလာ ဇေယျဘုံက၊ နေနှစ်စုံ အရောင်ပခဲ့လျှင်၊ မှောင်ကျကာ လကွယ်ရက်ကဲ့သို့၊ ကွယ်ပျက်ပြန် မြန်လူမျိုးတို့၊ အရိုးကို အရွက်ဖုံးသော်ကြောင့်၊ ရှုံးရချက်အမှုနာ။
တပြည်လာ တရပ်သားတို့၊ တရားနာ အသိနဲသော်ကြောင့်၊ အမှားကို ဖိ၍ဖိ၍ကဲခဲ့၊ အလွဲချော်ချော်နှင့်၊ မသူတော် လူပေါ်ပေါင်းတာကြောင့်၊ စောင်းခဲ့ပေါ့ စာရိတ္တာ။
နတ်စက်ရောင် ဆရာတော်နှင့်၊ ပုဏ္ဏားကျော်ဇာဂရုတို့က၊ ကိုး ခု ရောက် ခြောက်ဆယ်မှာ၊ သာသနာမြတ်ထီး။
တရာဇာ ဒါယကာနရဖျားကိုလ၊ သိကြားပါကူညီ၍၊ မြို့တည်မည်တဘောင်သိုက်ကယ်နှင့်၊ တွက်လိုက်လျှင်တယ်မကွာဘု၊ နယ်နဂရာ၊ မြန်မာအေးစေဘို့၊ ဆေးတံကို ခြောက်ဆယ်ကိုး၊ တေးရိုးကတဘောင်သံနှင့်၊ နှစ်စောင်မှန် ယခင်သိုက်ကယ်က၊ သောနုဝါ ကောဇာဆိုက်ခဲ့လျှင်၊ စနေကြယ်ကို နေကွယ်လို့ မိုက်ပါလိမ့်မကွယ်၊ ကိန်းကြုံဆိုက်နိုး။
ခက်ဆစ် မန္တလာ = မန္တလေးနေပြည်တော်။
ဇေယျာတုံ = ဇေယျဘူတိ (ဝါ) အောင်မြေ။
နေနှစ်စုံ = မင်းမိဖုရားနှစ်ပါး။
စာရိတ္တ = ကိုယ်ကျင့်တရား။
တရာဇာ = တဦးတည်းသောမင်း။
နရဖျား = လူတို့၏ အထွတ်အထိပ်ဖျားဖြစ်သောမင်း။
နဂရာ = မြို့။
သောနဝါ = ၁၂၆၉ ခုနှစ်ကို ဆိုလိုသည်။
အမ်ပီယာ () ဆိုသည်မှာ လျှပ်စီးအားဆိုင်ရာ ရူပဗေဒဘာသာရပ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား စီးဆင်းနှုန်း တိုင်းတာဖော်ပြသည့် ယူနစ်အသုံးအနှုန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လျှပ်စီးလမ်းကြောင်းတစ်ခုပေါ်ရှိ ကန့်လန့်ဖြတ် ဧရိယာသတ်မှတ်ချက် တစ်နေရာအား တစ်စက္ကန့်အချိန်အတောအတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားခဲ့သော အီလက်ထရွန် အရေအတွက် (အငယ်ဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်သတ္တိ ယူနစ်ကလေးများ အရေအတွက်) ကို ဖော်ပြခြင်းဟုလည်း နားလည်နိုင်သည်။
မျက်မှောက်ခေတ် ရူပဗေဒဆိုင်ရာပညာရပ်များနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့်သက်ဆိုင်သော ပညာရပ်များအကြားတွင်သာမက အများပြည်သူအချို့ပင် သိနားလည် သုံးစွဲလျက် ရှိသော လျှပ်စီးကြောင်း အမ်ပီယာ ဟူသည့် ဝေါဟာရသည် အင်ဒရီး မယ်ရီ အမ်ပီယာအား ဂုဏ်ပြု မှည့်ခေါ်ထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
1820 တွင် ဒိန်းမတ်ပြည်မှ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခကြီး ဟန်ဩစတက် ( Hans Oersted ) သည် အီတလီနိုင်ငံသား တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခကြီး ဖြစ်သည့် အလက်ဇန္ဒရို ဗိုလ်လတာ ( Alexandero Volta ) ၏ ဓာတုဗေဒ Battery အိုးအကြောင်းကို ရှင်းပြနေစဉ် မမျှော်လင့်သည့် ထူးခြားသော အဖြစ်တခုကို အံဩစွာ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။
ယင်းမှာ သံလိုက်အိမ်မြှောင်ငယ်တခုသည် မထင်မှတ်ပဲ လျှပ်စစ်စီးနေသော ဝါယာကြိုးအောက်သို့ ရောက်ရှိနေခဲ့ပါတယ် ထူးခြားမှမှာ သံလိုက်အိမ်မြှောင်ငယ်သည် ကမ္ဘာ့ မြောက်နှင့် တောင် ဝင်ရိုးစွန်းများ ဘက်သို့လှည့်နေရမယ့် အစား ဝါယာကြိုးငယ်နှင့် မျဉ်းပြိုင် တန်းနေသည်ကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။
သံလိုက်အိမ်မြှောင်ပေါ်ရှိ ဝါယာကြိုးသည် ဗိုလ်လတာ၏ လျှပ်စစ် Battery နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့်အတွတ် ဓာတ်အားစီးဆင်းလျက်ရှိနေပါတယ် ဓာတ်အားစီးဆင်းနေသည့်ဝါယာကြိုးတလျှောက်တွင် သံလိုက်စက်ကွင်းဖြစ်ပေါ်နေ၍ ယင်းသံလိုက်စက်ကွင်း၏ လွှမ်းမိုးမှု့ကြောင့် သံလိုက်အိမ်မြှောင်သည်လည်း ဝါယာကြိုးငယ်နှင့် မျဉ်းပြိုင်ဖြစ်နေခြင်းပါ။
သို့သော် ဟတ်ဩစတတ်သည် မိမိတွေ့ရှိမှု့အပေါ် မည်သို့ အဓိပ္ပာယ်ဆောင်သည်၊ မည်သည့် အတွတ်ကြောင့်ဖြစ်သည်ကို တွေးခေါ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်း သိပ္ပံလောက တခုလုံးကို အသိပေးခဲ့ပါတယ်။
နောင် ၁၁ နှစ် ကြာပြီးနောက် ပြင်သစ် ရူပဗေဒပညာရှင် ( 1777 - 1838 ) Andre Ampere သည် ဟန်ဩစတတ်၏ တွေ့ရှိချက်ကို သုတေသနလုပ်၍ ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ဝါယာကြိုး တပင်ကို ခွေပြီး ဝါယာခွေ၏ အလယ်တွင် အပ်တချောင်းကို သွင်းထားပါတယ် ဝါယာကြိုးကို လျှပ်စစ်ဓာတ်လွှတ်ပေးသည့်အခါတွင် မကြုံဖူးသော အင်အားကောင်းသည့် သံလိုက်ကိုရရှိကြောင်းတွေ့ခဲ့ရပါတယ် Andre Ampere သည် လျှပ်စစ်သံလိုက်ကို ပထမဆုံး ဖန်တီးလိုက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ် ဝါယာကြိုး၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှိသော သံလိုက်စက်ကွင်းနယ်ပယ်သည် ဝါယာကြိုးကို ဝိုင်းထားသည့် စက်ကွင်းဖြစ်သည့်အကြောင်းကို ပထမဆုံး စတင်တွေ့ရှိသူပင် ဖြစ်ပါတယ် သူ့ကို ဂုဏ်ပြူသောအားဖြင့် လျှပ်စီးကြောင်း Electron ဖြတ်သန်းစီးဆင်းမှု့ ကို Ampere ( အမ်ပီယာ ) ဟုခေါ်ဆိုထားခြင်းပင်ဖြစ်ပါတယ်။
1 Ampere = အမှတ်တခုအတွင်း Electron အလုံးရေစီးဆင်းမှု့ 6.24 x 10^ 18 လျှပ်စစ်သင်္ကေတ အမ်ပီယာကို (I) သို့မဟုတ် (Anp) ဟုသတ်မှတ်သည်။
အုမ်း (; သင်္ကေတ Ω) သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ခုခံအား ယူနစ်အတိုင်းအတာ ဖြစ်ပြီး ဂျာမန်ရူပဗေဒပညာရှင် ဂျော့ ဆိုင်မွန် အုမ်း ကို အစွဲပြုကာ အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝပ် (; သင်္ကေတ W) သည် ဗို့အား (Volt) နှင့် အမ်ပီယာ (Ampere) မြှောက်၍ ရသောကိန်း၊ သို့မဟုတ် ဖယောင်းတိုင် မီးလင်းအား ဖြစ်သည်။
၁ ဝပ်သည် 1 kg⋅m2⋅s−3 နှင့် ညီမျှသည်။
Bureau international des poids et mesures, Le Système international d’unités (SI) / The International System of Units (SI), 9th ed. (Sèvres: 2019), ISBN 978‑92‑822‑2272‑0, §2.3.4, Table 4. ကိုးကား Category:အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ။
အမှတ်(၃)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်အတွင်း အခြေစိုက်ပြီး လက်အောက်ခံ လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်ရင်းများကို ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြန့်ခွဲထားရှိသည်။
လက်ရှိ ဌာနချုပ်မှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး (ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအပတ်စဉ်-၈၁) ဖြစ်သည်။
စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၀၃။
နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကိန်း ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ၁၂၈၈ ခုနှစ် ဂြိုဟ်အသွားအလာတို့၏ အကျိုးအပြစ်ကို ဖွဲ့ဆို ရေးသားအပ်သော ရှစ်ကျိန်းကိန်း မထွက်သေးကြောင်း သံချို ဖြစ်သည်။
နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကိန်း နိမိတ်ကယ်အလာနှင့်၊ အတိတ်ပါအနာဂတ်တို့၊ စာစပ်ပုံအလုံနယ်က၊ ယုံစဘွယ် ဩဘာကောင်းသည်ဟု၊ ရွာမောင်းထောင်ဆရာလှငယ်က၊ နှုတ်လျှာထုတ်ခါတလျှင်ဖြင့်၊ လာကြသူ လေးစတု အကွက်ရယ်က၊ ရေးရှုကျက် မူလက္ခံ။
ကျေးတောရွာ အရွာရွာသို့၊ အဖြာဖြာ စာလွှာစုံသည့်ပြင်၊ ရတနာပုံ မန်းမြေတလျှောက်တွင်မှ၊ ခန်းပေါက်စုံ လက္ခံရှိကြတယ်၊ ပဏ္ဍိတာဆရာလှငယ်က၊ ပါပကုန် သူရဇ္ဇောတဲ့၊ နှစ်ဟောပုံ သိုက်အဟောင်းရယ်နှင့်၊ ဓာတ်ကုန်ပြီဇာတ်စုံမပြောင်းချေဘု၊ ကြုံကောင်းပင်ကြုံလို့တွေ့မှာလ၊ အောက်မေ့ကြပြန်။
ပြည်တော်နော် မြှော်ခေါ်စောင့်တော့၊ အဖြောင့်စာ စာညွှန်က၊ ထောင့်နှစ်ရာလွန် ဤသက္ကရာဇ်၊ အသစ်ကိုလွန်ကြည်ညို၍၊ ဖြစ်လိုလျှင် ရှစ်ဆိုတဲ့ရှစ်ပါဘဲ၊ ထိုနှစ်မှာ ဘာသံမှမကြားပြီဘု၊ ကံထားရာ ဖြစ်စေတော့ရယ်လို့၊ အားလျှော့၍ ပြည်နိုင်ငံ၊ မှိုင်ပြန်ကြစိတ်ပူဆွေး။
ဘုရားရှင် စိန္တေယျော်၏၊ တရားတော် သက်သေနှင့်၊ ထောက်သည့်ပြင်၊ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် မျက်မြင်ဖြစ်ပါပေါ့၊ စင်စစ်တကယ်ရှာတော့၊ ဖြစ်လာလျှင် ပျက်စမြဲပ၊ ခက်ခဲပြီစိတ်သာချလို့၊ နိစ္စပင်မထင်ပါနှင့်၊ မြင်မြင်ရာသင်္ခါရောမို့၊ ဗြဟ္မဏာဆရာတို့ဟောခဲ့၊ စာလောကီ ဉာဏ်တဉာဏ်နှင့်၊ မှန်မမှန်ကြံဖန်လို့ စိတ်ပါတော့၊ ပဋိသန္ဓေခသူတို့၊ မမွေးခင်တွေးထင်ကြသော်လဲ၊ မိန်းမပါလူယောက်ျားတို့၊ ပေါက်ဖွားမြင်ပြင်သို့ကျခါမှ၊ မြင်ရလျှင် အမှန်သိလေသို့၊ ဉာဏ်ကြီးရှင်မောင်းထောင်သားငယ်က၊ စကားသည်တွင်သိမ်းခဲ့ပ၊ မှတ်စရာအဌ်နဝါထိ မငြိမ်းပေဘု၊ နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကျိန်းရယ်ကကွယ်၊ ကိန်းမထွက်သေး။
နိမိတ် = တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ရန်အတွက် ထူးထူးခြားခြား ပေါ်လာတတ်သောအကြောင်း။
အတိတ် = ယခင်ကဖြစ်ခဲ့သော အကြောင်း။
အနာဂတ် = နောင်ဖြစ်ရန်အကြောင်း။
လေးစတု = အရပ်လေးမျက်နှာ။
ပါပကုန် = ပါပဓာတ်သက်ကုန်ပြီ။
သူရဇ္ဇော = သူရဇ္ဇဓာတ်သက်ဆန်းပြီ။
နိစ္စ = မြဲသည်။
သင်္ခါရော = သင်္ခါရ ဖြစ်တတ်ပျက်တတ်သော တရား။
အဌ်နဝါ = ရှစ်ခုကိုးခုနှစ်။
ဘက်ထရီ သည် ပြင်ပချိတ်ဆက်မှုခလုတ်ခုံ (ခေါင်း/ငုတ်) များဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ ဆဲလ်တစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပို၍ပါဝင်နေသော လျှပ်စစ်စွမ်းအား ထုတ်ပေးသည့် ရင်းမြစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဓာတ်မီး၊ လက်ကိုင်ဖုန်း၊ လျှပ်စစ်ကား စသည့် လျှပ်စစ်သုံး ပစ္စည်းများကို စွမ်းအားပေးရန်အတွက်ဖြစ်၏။
ဘက်ထရီတစ်လုံးသည် လျှပ်စစ်ဓာတ် ထောက်ပံ့ပေးသောအခါ အပေါင်းငုတ်ကို ကတ်သုတ်ဟု ခေါ်၍ အနှုတ်ငုတ်ကို အန်းနုတ်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဘက်ထရီကို မြန်မာစကားဖြင့် ဓာတ်အိုးဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ကာ အတောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ သေးငယ်သော ဘက်ထရီများကို ဓာတ်ခဲ (dry cell) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဘက်ထရီမှ စီးဆင်းသော လျှပ်စီးကြောင်းသည် ဒီစီ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြစ်သည်။
၎င်း (+) နှင့် (-) ကို သတ္တုကြိုး တစ်ချောင်းဖြင့် ပူးထိ ခပ်ကြည့်လိုက်ပါက မီးပွင့်ထွက်လာသည်ကို တွေ့ရမည်။
အမှန်မှာ အဖိုနှင့် အမ ဆန့်ကျင်ဘက်ခြင်း ထိတွေ့မှုကြောင့် လျှပ်စီးကြောင်းကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများ ဓာတ်အိုးအတွင်း၌ ခဲပြား (Plate) နှင့် အက်ဆစ်ရည် တို့ပါဝင်သည်။
သည်ကပ်အနိုင်ကျော်တော့ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ၁၂၈၉ ခုနှစ်အတွင်း စနေ နှင့် ရာဟုဂြိုဟ် အသွားအလာတို့၏ အကျိုးအပြစ်ကို ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသည့် စနေ − ရာဟုဖွဲ့ သံချို ဖြစ်သည်။
သည်ကပ်အနိုင်ကျော်တော့ ထောင့်နှစ်ရာရှစ်ဆဲ့ကိုးမှာတော့၊ ဆိုးလိုက်ပုံအခြေဆိုရလျှင်၊ စနေဂြိုဟ်ရာဟုမင်းရယ်က၊ အတင်းကွယ်ဘေးရန်ပြုချေတော့၊ ကိန်းယခုကြုံပြန်လာ။
အပြစ်ရှိစရာဆိုးမှဖြင့်မချွင်းပြီဘု၊ မဇ္ဈိမာ ကိုးရာအတွင်းမှာလ၊ သူတင်းလျှင်ငါမာမည်ဟု၊ ရာဇာတွေပါဝါလုပ်ပါလို့၊ အားထုတ်ကာစစ်ဆင်ထိုးကြလိမ့်၊ ဆိုးလိုက်မည့်သည်အခါ။
ထိုသည့်ပြင်ဂန္ဓာလရာဇ်မှာလ၊ ရန်စစ်သည်သူပုန်ထပါလို့၊ ကြုံရလေသည်ခေတ်တွင်းမှာဖြင့်၊ ရန်ချင်းရန်ပွေလို့ထပ်ကရော၊ သည်ကပ်အနိုင်ကျော်ရအောင်၊ တူပျော်ပျော်ကျင့်သီလရယ်နှင့်၊ ပွားလိုက်ကြဘာဝနာ၊ သည်အခါခေတ်ဆိုး။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွေနှင့်၊ မြန်မာပြေချန်လို့ ကြွင်းတန်ငဲ့၊ ကျမ်းရင်းစာဆိုမဖြင့် စနေဂြိုဟ်ရာဟုနင်းတာက၊ မဇ္ဈိမနယ်အတွင်းရယ်နှင့်၊ တရုပ်ပြည်မချန်ချွင်းပြီကဘု၊ အတင်းကွယ်သည်အခါဆော်တော့၊ ပြည်နဂရာမော် − မငြိမ်သက်ဘို့အပိုင်းမှာကွယ်၊ ရိုင်းချက်တမျိုး။
မဇ္ဈိမ = မဇ္ဈိမတိုက်၊ အိန္ဒိယပြည်။
ကိုးရာအတွင်း = ယူဇနာ အဝန်းကိုးရာရှိသော အိန္ဒိယပြည်အတွင်း။
ဂန္ဓာလရာဇ် = ဂန္ဓာလရာဇ်၊ တရုတ်ပြည်။
ဗျိုင်းနှစ်ကောင် တိုင်းတောင်လုကြ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ သောနှင့်အဋ္ဌ၊ နဝတိုင်အောင်၊ မီသို့လောင်အံ့ ဟူသော ရှေးတဘောင်အရ ၆ ခု၊ ၈ ခု၊ ၉ ခု၊ ဂြိုဟ်အသွားအလာတို့၏ အကျိုးအပြစ်တို့ကို သိုက်သမိုင်းအရ ဖွဲ့ဆိုရေးသားထားသော ဗျိုင်းနှစ်ကောင် တိုင်းဘောင်လုကိန်း သံချို ဖြစ်သည်။
ဗျိုင်းနှစ်ကောင် တိုင်းတောင်လုကြ အတိတ်ရှေးရယ်က၊ ဟိတ်ပေးရာ သိုက်သမိုင်းရယ်နှင့်၊ ဆိုက်ဆိုင်းကာဖီလာဆုံတော့၊ ပြည်ရတနာပုံမြန်မာတစုရယ်တို့၊ ဗျိုင်းနှစ်ကောင် တိုင်ဘောင်လုရှာကြ၊ ကိန်း ယခုကြုံလာသည်။
သတိထားကြတော့၊ ဘုရားရယ်ဓမ္မခန်နှင့်၊ မြတ်သံဃာ ရတနာကြီးကိုလှ၊ ခိုမှီးကာမပြတ်စောကြတော့၊ အတ္တော ဆိုလိုရာသိစေဘို့၊ ပါဠိအခြေခံတဲ့ပြင်၊ အနက်ပြန်ဖော်မပြပြီဘု၊ အဇဋာ အာကာသကိုလ၊ မြှော်ဆကာပညာရှိလျှင်ဖြင့်၊ ထင်ရာကိုမြင်တာနှင့်သိပါလိမ့်၊ လေးထိလှုပြီ။
ပါပဂြိုဟ် ထိုနှစ်ခုကိုလ၊ ဗိုလ်ထုရယ်မြောက်အမြားရယ်နှင့်၊ နဂါးတွေရေမှာစံကြတော့၊ သေလာယံ ဗွေအထက်ဆီက၊ မြေပျက်အောင် ကြွက်အပေါင်းရယ်တို့၊ ပေါင်းရှစ်လီဗိုလ်ခြေနှင့်၊ မူပွေအောင်မွေမဲ့ ကိန်းဟာမို့၊ ရှောင်တိမ်းကာ ပညာနှင့်သိကြတော့၊ ပြေးစရာမြေမရှိမှာကြောင့်၊ ပြည်ကြီးသူ မြောက်အမြားရယ်တို့၊ မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံမတော့၊ အရိုးပုံတောင်လောက်နီးလိမ့်မတဲ့၊ အပြီးသတ်ကိမ်းမဟီ ငြိမ်းပြီလို့ မထင်သေး။
သောအဋ္ဌနဝတိုင်အောင်၊ လောင်လိမ့်မည် ထိန်ထိန်ပြောင်၊ ကမ္ဘာမီးရယ်က၊ ဖိစီးကာ ပျက်ပြိုပြန်းကြတော့၊ သုံးလူ့သျှင်သာသနာက၊ မှေးရောင်ဝါတခဏကိန်းရယ်နှင့်၊ ခေတ်သိမ်းမည် သည်အခါမျှော်ကြတော့၊ မောင်းထောင်ခေါ်ကျော်ဆရာကဝိရယ်က၊ သတ္တဝါတွေဘယာအခြေသိစေဘို့ကွယ်၊ နှိုးသတိပေး။
အတ္တော = ဆိုလိုရင်းအနက်သဘော။
အဇဋာ = ထက်ကောင်းကင်။
သေလာယံ = ကျောက်တောင်ထိပ်အထက်မှ၊ ဤတွင်အချို့စာမူ၌ ဝေဟာယံအထက်ဟု ရှိသည်။
ဝေဟာယံဆိုလျှင် အထက်ကောင်းကင်မှဟု အနက်ရသည်။
ကိန်းမဟီ = ကြီးသောကိန်း၊ ကိန်းကြီး။
ကျွန်းပင်မောင်နှမသည် (၃၇)မင်း နတ်စာရင်းတွင် မပါသော နတ်ဖြစ်သည်။
မိုးမိတ်စော်ဘွားကြီး၏ သားသမီးများဖြစ်သည်ဟု သူတို့ နတ်ချင်းမှာ ဆိုသည်။
(တချို့က တူ/တူမဟု ပြောကြသည်။
) သည်မောင်နှမသည် အင်းရွာတိုက်နယ် ရွှေလီမြစ် တွင်းဝယ် ရေချိုးနေရာမှ ကျွန်းပင်လဲပြီး ဖိမိ၍ သေရာက နတ်ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
ဒိုးပင်ရွာနှင့် ဝက်ကူးရွာကြားမှာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ကျွန်းပင်ကြီးများသည် ဧရာဝတီမြစ်စဉ်မှာ မျောပါလာပြီး သည်ကျွန်းပင်တွေပေါ်၌ နတ်မောင်နှမ ပါလာကြသည်။
မိုးမိတ်စေတီတော်ကြီးမှာ ဆွေဘုရား၊ မျိုးဘုရားဖြစ်၍ ထိုဘုရားအနီးကမ်းစပ်သို့ ဝင်၍ ကပ်သည်။
ဝက်ကူးရွာမှာ ကျွန်းပင်အစား စိုက်ထားရသည်ဆိုသည်။
(မောင်နှမ နှစ်ယောက်နှင့်အတူ အထိန်းတော် ပေါပေါကြီး ဆိုသူလည်း ပါလာသေးသည်။
နောက် ယောင်ပဆည်ရွာမှာ နေရစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
) ရေမျောကမ်းတင်နေသော ကျွန်းပင်ကြီးကို အိပ်မက်အရ မင်းကွန်းတောင်ရိုး အနောက်ဘက်တွင် တောရဆောက်တည်နေသည့် အုတ်ချပ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးက နေစရာနတ်ကွန်းကလေး လုပ်ပေးရန် တပည့်များအား အမိန့်ပေးသဖြင့် တပင်တိုင် နန်းကလေး လုပ်ပေးရာမှ ဆက်လက်ကိုးကွယ်နေကြသည်။
အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပထမဦးဆုံးနတ်ပွဲ ဖြစ်ပြီး နတ်ပွဲအစ ရွှေကျွန်းပင်က ဟု ဆိုကြလေသည်။
မင်းကွန်းဘိုးဘွားရိပ်သာအကြောင်းသိကောင်းစရာ စာအုပ်မှ ၊ စာ-၃၆ ရွှေကျွန်းပင် နတ်နန်းသည် မင်းကွန်းဒေသ၊ မိုးမိတ်ကုန်းမြေ၏ မြောက်ဘက်ကပ်ရပ် စစ်ကိုင်း-မင်းကွန်း ကားလမ်းမဘေး၌ တည်ရှိသည်။
နတ်ပွဲကို ဝါခေါင်လဆန်း (၁)ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး လဆန်း(၆)ရက်နေ့အထိ (၆)ရက်တိုင် ကျင်းပသည်။
(၁)ရက်နေ့မှာ နတ်နန်းဖွင့်ပွဲ (၂)ရက်နေ့တွင် ချိုးရေတော်သုံး၊ (၃)ရက်နေ့တွင် နတ်မောင်နှမ ဒန်းစီး၊ (၄)ရက်နေ့တွင် နတ်ပွဲလာ ဧည့်ပရိသတ်များ ဒန်းစီး၊ (၅)ရက်မှာ ပန်းဉယျာဉ်အတွင် နတ်မောင်နှမနှင့်အတူ သိုးဆောင်းတွေ၊ ဘောင်းဆောင်းတွေ၊ ရံရွှေတော်တွေ ဆော့ကစား၊ (၆)ရက်မှာ သ​ပြေပင်ခုတ်ဆိုပြီး အစီအစဉ်အတိုင်း ကျင်းပကြသည်။
နတ်ပွဲကို အနယ်နယ် အရပ်ရပ်က ရေလမ်း (သို့မဟုတ်) ကုန်းလမ်းမှ သွားနိုင်သည်။
ရေလမ်းခရီးဆိုလျှင် မန္တလေး ဂေါဝန်ဆိပ်မှ နေ၍ မော်တော်စီးကာ သွားနိုင်သလို ကုန်းလမ်းဆိုလျှင် စစ်ကိုင်း-မင်းကွန်းလမ်းအတိုင်း သွားနိုင်သည်။
နတ်နန်း ရွှေကျွန်းပင် နတ်နန်းသည် တစ်ထပ်သွပ်မိုး အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။
နတ်နန်းအဝင် မြောက်ဘက်တွင် ကြီးမားသော ကျွန်းပင်ကြီး ရှိသည်။
ကျွန်းပင်အောက်ခြေတွင် အုတ်ခုံပတ်ထားသည်။
ကျွန်းပင်မှ ကျွန်းပွင့်များ ပွင့်သည့်အခါ နတ်နန်းဘက်လှည့်ပြီး ပွင့်ကြသည် ဆို၏။
ရွှေကျွန်းပင် မောင် နှမတော် နန်းတော် ဟု အစိမ်းခံ ရွှေစာလုံးဖြင့် နန်းအဝင်နဖူးစည်း၌ ဆိုင်းဘုတ်တတ်ထားသည်။
နတ်နန်းအဝင် ဘေးတစ်ဘက်စီ၌ နှမတော်စီးရန် မြွေရုပ်၊ မောင်တော် စီးရန် ကျားရုပ်များ ထားရှိသည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၁၂-၈-၂၀၁၈၊ တနင်္ဂနွေနေ့ အချပ်ပို (ဃ) ကိုးကား Category:နတ် Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ပါဒနက်သန် စက်တော်ရာစေတီ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းကွန်းမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
စက်တော်ရာစေတီကို (၁၁၆၆)ခု၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် (၁၁)ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဘုရားဒါယကာမှာ ပုဂံမင်းဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးအရ ဤစက်တော်ရာကို (၁၁၅၈)ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၂)ရက် နေ့တွင် ပြည်ကြီးမွန်ရတနာရွှေဖောင်ပေါ်တွင် တင်၍ ထီးဖြူ ကနက်ကဒဏ်ဖြန့် မိုးပြီး မင်းကွန်းဖက် ယခုဘုရားတည်ထားရာနေရာတွင် တန်ဆောင်းနှင့် ထားတော်မူကြောင်း ၁၁၇၃-ခု၊ နယုန်လပြည့်ကျော် (၇)ရက်နေ့တွင် ဘုရားတည်၍ ပြီးစီးကြောင်း တွေ့ရသည်။
၁၂၁၁-ခုတွင် ယိုယွင်းဟောင်းနွမ်းသည်များကို ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ပြုပြင်ခဲ့သော စံနစ်တော်မှာ ဘုရားကျောင်းအမြင့် ၁၆-တောင်ကျော်၊ ပန်းခုံတော်မှာ ဆင်သွားဖူးတိုင်အမြင့် ၄၁-တောင် ကျော်ရှိသည်။
သာယာဝတီမင်း(ရွှေဘိုမင်း) လက်ထက်တွင် ငွေပြဿဒ်လှူဒါန်းခဲ့ဘူးသည်။
ထီးခယားသီးကစပြီး မြေသို့တိုင်အောင် ဘိုးတော်ဘုရားက တည်ပြီးစတွင် ရွှေချပူဇော်ခဲ့သေးသည်။
သာယာဝတီမင်း လက်ထက်တွင် ဗိသုကာလက်ရာမြောက်လှသော အုတ်ပြဿဒ်ပုံကို စိန်တောင်များ၊ နဂါး၊ ဂဠုန်။
ဂုမ္ဘဏ်၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗအစောင့်နတ်ရုပ်များနှင့် ပြုလုပ် တည်ဆောက် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မင်းကွန်းဘိုးဘွားရိပ်သာ အကြောင်းသိကောင်းစရာ၊ စာ-၂၈ ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ကိန်းပါပဝင်တော့မယ် ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ သတင်းစာအလို ရေးသားဖွဲ့ဆိုသော ဥရောပ ဘုရင်မကြီးအကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ကိန်းပါပဝင်တော့မယ် မန်းကနက် တွင်ဖြင့်၊ နန်းဆက်နှစ်ကြိမ်မြင်လို့၊ အတင်းပင်ပယ်လှန်၍၊ မြန်မာနိုင်ငံ စိုးပိုင်သပေတဲ့၊ နံစနေ (ထီး) ပါပတို့မှာ၊ ကြီးဒုက္ခရောက်တော့မယ်။
ပမာမှီးရလျှင်ဖြင့်၊ ပြည်ကြီးရယ် ပဉ္စာက၊ ဝိဒေဟာ မဟော်ကိုစမ်းသည့်နှယ်၊ ဉာဏ်စွမ်းရည်မတူတန်သည့်၊ ပြည်ကြီးစံ ရွတ်ရှတ်မင်းတို့ကို၊ ခင်းစပြန်တယ်။
သို့ပါသော် ရန်ခံ၍၊ တနိုင်ငံရွတ်ရှတ်မင်းတို့က၊ သေနင်္ဂါ ဗျူဟာကျင်းပါလို့၊ ဘိလပ်ပိုင်နယ်ကိုထွင်းသည့်ပြင်၊ ပါလီမန်လွှတ်တော်နင်းမည်ဟု၊ သတင်းစာသည်လိုထွက်ပြန်တော့၊ စိတ်လက်တော် နေမကြည်၍၊ ဧကရီ မာန်မချခဲ့လျှင်၊ သည်နိုင်ငံအိန္ဒိယမှာတော့၊ ကိန်းပါပဝင်တော့မယ်၊ မှန်တကယ်မလွဲ။
သိုက်အထွက်မှာတော့၊ နတ်စက်ရောင်ဆရာတော်နှင့်၊ ပုဏ္ဏားကျော်ဇာဂရုတို့က၊ (၉) ခုဝသန်ကုန်ခဲ့လျှင်၊ ပြည်ဒဂုံဟံသထီးမှာလ၊ လောဟိတံချောင်းရေစီးလိမ့်မတဲ့၊ ရပ်ကြီးစံ ကညာခင်တို့၊ ဆန်ကာတင်ချစ်လင်နှင့်မကွဲရအောင်၊ ရတနာပလ္လင်ဓမ္မရာဇ်အရှင်မှာ မြဲကြတော့ကွယ်၊ ပွဲတွေ့ နှစ်ပဲ။
မန်းကနက် = မန္တလေးနေပြည်တော်။
နန်းဆက်နှစ်ကြိမ် = မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်း။
နံစနေထီးပါပ = ပါပလူမျိုးဖြစ်သည့် စနေနံအင်္ဂလိပ်မင်း။
ဧကရီ = ဘိလပ်ခေါ် အင်္ဂလန်နိုင်ငံကို အစိုးရသည့် ဘုရင်မကြီး။
လောဟိတံ = သွေး။
ဓမ္မရာဇ် = တရားမင်း (ဝါ) မြတ်စွာဘုရား။
မယ်တော်ကြီးဘုရားသည် အမရပူရမြို့၊ ဒုတိယမြို့တည် နန်းတည် ရွှေဘိုမင်းတရားကြီး၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး၊ ပုဂံမင်း၏ မယ်တော် သီရိပဝရတိလောက မဟာရတနာ ပဒုမဒေဝီ (ကျပင်းမင်းသမီး) တည်ထားခဲ့သော စေတီဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့၊ အိမ်တော်ရာစေတီ ပုံစံအတိုင်း တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မင်းကွန်းဘိုးဘွားရိပ်သာ အကြောင်းသိကောင်းစရာ၊ စာ-၃၁ ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ရွှေမြင်တင်စေတီကို စစ်ကိုင်းတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သည့် (၁၃၇၃)-ပေမြင့်သော တောင်ထိပ်တွင် တည်ထားသော စေတီဖြစ်သည်။
ဘုရားတကာမှာ ပုဂံပြည့်ရှင် အလောင်းစည်သူမင်း ဖြစ်သည်။
အင်းဝဘုရင်များဖြစ်သည့် တရဖျားနှင့် သတိုးမင်းဖျားတို့ ကိုးကွယ်သည်။
ပတူသင်္ဃရာဇာ ပြင်ခဲ့သည်။
ဤဘုရားတွင် ပထမထွဋ်ခေါင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် ရွှေအင်ပင် ဆရာတော်ကြီးများ တောရဆောက်တည် နေခဲ့ဘူးသည်။
အချို့က ဘုရားပွဲတော်ကို "ရွှေမြင်တင်"ဘုရားဟု ခေါ်ကြသေးသည်။
မင်းကွန်းဘိုးဘွားရိပ်သာ အကြောင်းသိကောင်းစရာ၊ စာ-၃၂ ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
မိုးမိတ်ကုန်းမြေသည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်နှင့် ၎င်း၏ သာသနာ့မိခင်ကြီး ဒေါ်ဓမ္မစာရီတို့၏ ကြိုးစားမှုဖြင့် ပြန်လည်ထင်ရှားလာသော ကုန်းမြေဖြစ်သည်။
ထိုကုန်းမြေတွင် စေတီပုထိုးများနှင့် သာသနိက အဆောက်အအုံပေါင်း ၉၅-ခု ရှိသည်။
မိုးမိတ်စေတီတော်နှင့် တိပိဋကနိကာယ ကျောင်းတိုက်များကို ပို၍ လူသိများကြသည်။
မင်းကွန်းဘိုးဘွားရိပ်သာအကြောင်း သိကောင်းစရာ၊ စာ-၃၂ ကိုးကား။
NGC 7538 သည် စီဖျူး ကြယ်စုတန်းမှ နာမည်ကြီး နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၉၁၀၀ ကွာဝေးကာ နေစကြဝဠာထက် အဆပေါင်း ၂၀၀ ကြီးမားသည့် ကြယ်ပေါက်စဖြစ်သည်။
ယင်းသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ ပါဆီးယပ် ခရုပတ်လက်မောင်းနားတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား thumbnail|left|Map showing location of NGC 7538 (Roberto Mura) Category:စီဖျူး (ကြယ်စုတန်း)။
NGC 7582 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဂရပ်စ် ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။
ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၇၀ မီလီယံ ဝေးကွာပြီး အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၀၀၀၀၀ ကျယ်ဝန်းသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂရပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)။
တွေးကြောက်ဘွယ့်ကိုး ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ကိုးခုစွန်းနှစ်များတွင် ဖြစ်တတ်သည့်အကြောင်းများကို ဖွဲ့ဆိုထားသည့် သံချို ဖြစ်သည်။
တွေးကြောက်ဘွယ့်ကိုး နိမိတ်ဖြင့်ဆန်းပြန်ပေါ့၊ ဟိတ်ခန်းဘယ်လိုပုံဟု၊ အလုံးစုံဖတ်မကြားနိုင်ဘု၊ မှတ်သားရန် အခြေပြောရလျှင်၊ ငွေကောဇာ ၉ ခု အနင်းမှာလ၊ ချင်းတွင်းနယ် သလ္လာဝတီ၌၊ မွန်စွာတလီ မြစ်ရေနောက်စဉ်က၊ မီးတောက်သွင် ဘလောင်ဆူ၍၊ တောင်ငူတွင်သဝံငယ်က၊ လွန်တကယ် လောဘကြီးသော်ကြောင့်၊ သဝံကြီးမူ ခန္ဓာပျက်လို့၊ အမွန်ထီးဖြူဘမယာတက်ခဲ့၊ တိုင်းပြေပျက်မှုကြုံဟန်။
ထီးကျိုးခေါ်စည်ပါပေါလ်သော်ကြောင့်၊ အထောက်မတန်ပ၊ ခလောက်ဆန်မငြိမ်သက်သလိုပ၊ သူ့ထက်ငါဒုက္ခများလို့မို့၊ အစားအစာနှင့် အသွားအလာ အများသတ္တဝါအားလုံးမှာဖြင့်၊ နုံးလျစွာတမူကွဲစေဘို့၊ ချုံးချအောင်ပူမစဲပုံက၊ ဆူသဲအင် တောမသတ်ပါတဲ့၊ မြောစရာမှတ်ရွှေရစ်တံ။
ယခု ၉ မှာတော့၊ မူဆိုးဘယ်လိုကြုံဘို့၊ အလုံးစုံမှန်မသိပေမဲ့၊ ဉာဏ်ရှိသူကိုမလစ်စေနှင့်၊ ထိမြစ်ရေတကြိမ်နောက်ပြန်တော့၊ ငြိမ်လောက်အောင် သတိဖြင့်ထားကြတော့၊ ပိပြားရန်မလွယ်ကူဘု၊ မြန်နယ်ဇမ္ဗူ မြို့ဗဟိုရ်အနက်မှာလ၊ ရန်စွယ်ပြုကာ သို့ကလို ထွက်မည်ထင့်၊ ခုပြချက်နိမိတ်ခံ အတိတ်ကံအိုဆိုး။
အမှတ်ရှိတာမို့၊ သတ္တိငယ်တိရိယာနှင့်၊ ပညာကိုယှဉ်ကာတွဲလျှင်ဖြင့်၊ အနဲငယ်အပူလောက်ကယ်နှင့်၊ တိမ်းသွေကာ ကိန်းကြေ၍ ပျောက်ရန်ဘို့၊ တည်ဆောက်ကာ ပဉ္ဇသီနှင့်၊ အဋ္ဌင်္ဂီတရား၊ ဗြဟ္မစိုရ်နှင့် မွှေးကြမှ၊ ပလ္လင်ဝဇီရာ ပတ္တမြား ဗဟိုရ်၌ အေးမည်ပါ့၊ မောင်းထောင်ကျော်တရာ၊ နှောင်းနော် မြှော်ကာရေးခဲ့မယ်၊ တွေးကြောက်ဘွယ့်ကိုး။
နိမိတ် = တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ကြိုတင်ပြဆိုသော အရိပ်အရောင်စသည့် အဖြစ်အပျက်။
အတိတ် = ထိုနိမိတ်ကို အကြောင်းပြု၍ ရှေးကမည်သို့ရှိခဲ့၍ မည်သို့ဖြစ်သင့်သည်ဟု ကောက်ယူချက်။
သစံကြီး = တောင်ငူတွင် စတင်မင်းပြုသောမင်း၊ သစံကြီး နှင့် သစံငယ်။
ပဉ္ဇသီ = ငါးပါးသီလ။
အဋ္ဌင်္ဂီ = ရှစ်ပါးသီလ။
ပလ္လင်ဝဇီရာ = စိန် ပတ္တမြား စသည့် နဝရတ်ကိုးပါးတို့ ခြယ်လှယ်ထားသည့် ပလ္လင်ရှိရာထီးနန်း။
အန်တိုနီရို မန်နူရယ် ဒီ အိုလီဗာရီရာ ဂူတာရက်စ် ( GCL GCC (; ၁၉၄၉ ဧပြီ ၃၀ ရက်နေ့ဖွား) သည် ပေါ်တူဂီလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမား၊ သံတမန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ၏ နဝမမြောက် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသူ ဖြစ်သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဂူတာရက်စ်သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ ပေါ်တူဂီ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ ဆိုရှယ်လစ်အင်တာနေရှယ်နယ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ငတ်ကိန်းမကြုံနိုင်ပါ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ ၁၂၇၅ ခုနှစ်က သောကြာဂြိုဟ်တောက်ထွန်းသဖြင့် ၁၂၇၆ ခုနှစ်မှာ ကောင်းစားကြမည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသော သောကြာဂြိုဟ်ဖွဲ့ သံချို ဖြစ်သည်။
ငတ်ကိန်းမကြုံနိုင်ပါ နတ်ဗြဟ္မာ ဉာဏ်မဟိဒ်လိုနှင့်၊ သတ္တဝါတွေကံနိမိတ်၊ ဝေစိတ်ဖြာအတိတ်ပါပြခဲ့၊ နေမိတ္တကာ ဝိဇ္ဇာမယပ၊ ဈာနအသျှင် သောင်းခွင်ပတ်လို့၊ နက္ခတ်တွေ စနေ အင်္ဂါနှင့်၊ ဝေဟင်္ဂမာ နေမြင်လတို့၊ ဗေဒင်ဆရာ ဖွေအင်ဆ၍၊ ဟောပေကြ လေကီဉာဏ်။
အကြောင်းပြုကြတဲ့၊ ကောင်းမှုမကောင်းမှုကံနှင့်၊ ပေါင်းနှစ်ခုမှန် ထိုစေတနာကြောင့်၊ ဗိုလ်ခြေသတ္တဝါ အစာမရှာနဲ့၊ အစာရှားသူ အနေကြပ်တဲပြင်၊ အသပြာများလှူငွေရတတ်ပ၊ သတ္တဝါကံ အတတ်အမှန်သိပြီဘု၊ မြတ်စွာအရဟံ ပါဌ်လာရှိက၊ ဝိပါကံ စိန္တေယျောဟု၊ ဟောတော်မူ ဓမ္မာနှင့် တွေးကြတော့၊ အစာအရေကို တွေးယူချင့်လို့၊ ဆွေးပူခွင့်မသင့်ပြန်။
ဂုရုဂြိုဟ်ဓနုကိုပြောင်းစေတော့၊ ထက်ကောင်ကင် ဟိုအနောက်က၊ ဂြိုဟ်သောကြာ တောက်ကာထွန်းလျက်မို့၊ မြန့်ကျွန်းတောင် အခေါင်ထီးတွင်မှ တဘောင်စနည်းပင် အမြင်ဘဝေါငဲ့ပြင်၊ အတိတ်အခြေတွင် နိမိတ်အနေသဘောတို့၊ ပြန့်ပြောထူလွန်တရာဖွယ်လို့၊ ခုနစ်ဆယ်ခြောက်ခုစွန်းတွင်မှ၊ တင့်ထွန်းကာလွမ်းစရာစုမည့်ပါ့၊ ငါးခုကအမြင်မှန်၊ လင်္ကာတစီညွှန်း။
ရှေးပဝေဏီကြေးငွေရှားလို့၊ လေးပြားတန် ဆန်တတင်းမှလ၊ ထမင်းဆာသူဆာလှပေါ့၊ လူ့ရွာမှာ ယခုအခါဖြင့် မသရောနိုင်ဘု၊ ဥရောပါ ဂေါယာရပ်ကယ်နှင့်၊ သောဠဿေပြည်တကာမှ၊ ငွေအသပြာတွေ မြေအညာဆန်ခဲ့၊ ပဒေသာသဏ္ဌာန်ဝေဖြာထွန်းလျက်မို့၊ ကမ္ဘာ့ဝန်းကျင် လူခပ်သိမ်းတို့၊ ဓာတ်ကိန်းအလိုအစုံညီ၍၊ ငတ်ကိန်းကိုမကြုံပြီပ၊ လောကီအမြင် ယောဂီအသျှင်မြတ်ရယ်တို့၊ ဇောမနသီတွင် သဘောအစီအစဉ်အတတ်မှာလ၊ ကောလီအဝင် အဟောအညီအမှတ်ကယ်က၊ မပေါမတိုကို (သရော) မဆိုအပ်တယ်ဟု၊ ဆုံးဖြတ်မိန့်ခွန်း။
ဉာဏ်မဟိဒ် = ကြီးသောဉာဏ်။
နေမိတ္တကာ = နေလနက္ခတ်တာရာတို့ အကြောင်းကို ပြဆိုသည့်ကျမ်း။
ဝေဟင်္ဂမာ = ထက်ကောင်းကင်တခွင်။
ဝိပါကံ = သတ္တဝါတို့ဩ အကျိုးပေးရာကံ။
တဘောင် = ကြိုတင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော တေးကဗျာ။
စနည်း = ကြိုတင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော စကား။
ဘဝေါ = ကြိုတင်၍ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော အပြုအမူ။
သရော = ကပ်ကြီးဆိုက်ရောက်ခြင်း။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် (; အတိုကောက် UNSG သို့မဟုတ် SG) သည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ပင်မဌာနငါးခုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံး၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။
အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ကုလသမဂ္ဂ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးနှင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ကုလသမဂ္ဂ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေ၏ အခန်း ၁၅ တွင် ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်မှာ အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ် ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှတဆင့် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
နေအိမ် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ နေထိုင်ရာသည် အမှတ် ၃၊ ယောက်ရိပ်သာ / ဆက်တွန်ရပ်၊ မဟက်တန်၊ နယူးယောက်မြို့၊ နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဖြစ်သည်။
နေအိမ်သည် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် အန်း မော်ဂန် အတွက် ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂသို့ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
Teltsch, Kathleen. "Town House Offered to UN", New York Times, 15 July 1972. Accessed 27 December 2007. အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်များ စာရင်း №ပုံအထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်(မွေးဖွား–ကွယ်လွန်)ရာထူးသက်တမ်းနိုင်ငံUN ဒေသအုပ်စုနုတ်ထွက်ရခြင်း အကြောင်းရင်းကိုးကား–80pxဂေါ်လ်ဒွင်ဂျက်ဘ်(၁၉၀၀–၁၉၉၆)၂၄ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၅ – ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၆အနောက် ဥရောပနှင့် အခြားထရီဗီလီ အား တရားဝင် မရွေးချယ်ရသေးမီ ယာယီ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ခေတ္တ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁80pxထရီဗီလီ(၁၈၉၆–၁၉၆၈)80px၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၆ – ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၂အနောက် ဥရောပနှင့် အခြားနုတ်ထွက်The United Nations: Trygve Haldvan Lie (Norway). Accessed 13 December 2006.၂80pxဒက်ဟမ်းမားရှိုး(၁၉၀၅–၁၉၆၁)80px၁၀ ဧပြီ ၁၉၅၃ – ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၁အနောက် ဥရောပနှင့် အခြားကွန်ဂိုသို့ ငြိမ်းချမ်းရေးမစ်ရှင်အတွက် အသွား မြောက်ရိုဒီးရှား (ယခု ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ) တွင် လေယာဉ်ပျက်ကျပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။