kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
() အသေးဖြင့် အဂျိုင်း(လ်) () ဟုသုံးလျှင် ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးခြင်းတွင် ပြောင်းလဲရန် လွယ်ကူခြင်းနှင့် အပြောင်းအလဲ ကို လျင်မြန်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်ခြင်းတို့ကို ယေဘုယျသဘောဖြင့် ရည်ညွန်းသည်။
()အကြီးဖြင့် အဂျိုင်း(လ်) () ဟုသုံးလျှင် အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးမှု ကြေညာစာတန်း နှင့်အညီ သို့မဟုတ် အနည်းစပ်ဆုံး ကိုက်ညီသော နည်းလမ်းများဖြင့် ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးခြင်း ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
စကရမ်း နှင့် ကန်ဘမ် တို့အပါအဝင် ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးခြင်း နည်းလမ်းဘောင် အများအပြားမှာ ဤ ကြေညာစာတန်းမှ ပေါ်ထွန်းလာသော တန်ဖိုးများနှင့် နိယာမများ ကို အခြေခံကြသည်။
အဂျိုင်း(လ်) နည်းလမ်း များ နှင့် အဂျိုင်း(လ်) တန်ဖိုးများ ကို လိုက်နာခြင်း ကြောင့် ဆော့ဖ်ဝဲရ် ပညာရှင်များ နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲရ် အသင်း၊ အဖွဲ့ များ၏ အပြောင်းအလဲကို လျင်မြန်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်မှုများတိုးတက်၍ အကျိုးများကြောင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆိုရေးသားကြသည်။
သို့သော် အချို့ သုတေသနများတွင် အဂျိုင်း(လ်)နည်းကြောင့် အကျိုးများကြောင်းကို သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေအထောက်အထား မရှိဟု တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
နောက်ခံသမိုင်း အဆင့်ဆင့်နှင့် အနည်းငယ်မျှသာ ပြောင်းလဲမှုပြုသော ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးခြင်း () နည်းလမ်းများကို ၁၉၅၇ခုနှစ် ကတဲက စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဆင့်ကဲပြောင်းလဲ စီမံကိန်းခံ့ခွဲမှု () နှင့် ပြောင်းလဲလွယ်မှုကို အထူးပြုသော ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးခြင်း () နည်းတို့မှာ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
ဝေဖန်သူများက အလွန် စည်းမျဉ်းများသော၊ စီမံမှုလွန်ကဲ၍ အသေးစိတ်လွန်းသည် ဟု ဖော်ပြခံရသော နှေးကွေး လေးလံသည့် ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးခြင်း နည်းလမ်းများကို တုံ့ပြန်ချက်အဖြစ် သွက်လက်ပေါ့ပါးသော ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးခြင်း နည်းလမ်းများ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် ပြောင်းလဲပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
ပေါ်ထွန်းလာသော နည်းလမ်းများမှာ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆော့ဝဲ(ရ်) အမြန် ဖန်တီးခြင်းနည်းလမ်း ()၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပေါင်းစည်း နည်းလမ်း () နှင့် ပြောင်းလဲသော စနစ်များကို ဖန်တီးခြင်းနည်းလမ်း ()၊ ၁၉၉၅ တွင် စကရမ်း () ၊ ၁၉၉၆ တွင် ခရစ္စတယ် ကလီးယား () နှင့် အစွမ်းရောက် ဆော့ဝဲ(ရ်)ဖန်တီးခြင်းနည်းလမ်း () နှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စွမ်းဆောင်နိုင်ချက် တွန်းအားပေး ဖန်တီးခြင်းနည်းလမ်း () တို့ ဖြစ်သည်။
ထိုနည်းလမ်းများ သည် အဂျိုင်း(လ်) ကြေညာစာတန်း မထုတ်ပြန်မီ အချိန်က စတင်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် ထိုနည်းလမ်းများအားလုံးကို အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးနည်းလမ်းများ ဟု ရည်ညွန်းလေ့ရှိသည်။
ထိုနည်းလမ်းများ ပေါ်ထွန်းလာသည့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုIacocca Institute (1991). "21st Century Manufacturing Enterprise Strategy: An Industry Led View". Iacocca Institute, Lehigh University, Bethlehem, PA.၊ လေကြောင်း နှင့် အာကာသကဏ္ဍPresley, A., J. Mills and D. Liles (1995). "Agile Aerospace Manufacturing". Nepcon East 1995, Boston. များ တွင်လည်း အလားတူ အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်နေခဲ့သည်။
၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးသူ ၁၇ ယောက် သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ယူတားပြည်နယ်၊ စနိုးဘာဒ် () ရှိ အပန်းဖြေဟိုတယ် တစ်ခုတွင် သွက်လက်ပေါ့ပါးသော ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးခြင်း နည်းလမ်းများ အကြောင်းကို ဆွေးနွေးရန် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။
တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသူများတွင် ကင့် ဘက်ခ် () ၊ ဝါ့ဒ် ကန်နင်ဟမ် () ၊ ဒေ့ဖ် သောမတ်စ် () ၊ ဂျက်ဖ် ဆတ်သာလန့်ဒ် () ၊ ကန် ရွှာဘား () ၊ ဂျင်မ် ဟိုင်းစမစ်သ် () ၊ အလစ်စ်တဲရ် ကော့ခ်ဘန်း () နှင့် ရောဘတ် စီ မာတင် () တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသူများအားလုံး စုပေါင်း၍ အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးမှု ကြေညာစာတန်း () ကိုရေးသားထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။
၂၀ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ကော့ခ်ဘန်း နှင့် ဟိုင်းစမစ်သ်တို့ ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့မှ ဆော့ဖ်ဝဲရ်စီမံကိန်း ခန့်ခွဲမှုကို ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးခြင်း နည်းလမ်းများနှင့်အညီ လမ်းညွှန်မှုပြုနိုင်ရန် အတွက် စီမံကိန်း ခန့်ခွဲမှု နိယာမများ နောက်ဆက်တွဲ အဖြစ် စီမံကိန်း ခန့်ခွဲမှု လွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတန်း() ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
၂၀ဝ၉ ခုနှစ်တွင် မာတင် ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့မှ ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးခြင်း နိယာမများကို တိုးချဲ့၍ အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးခြင်းကို ပညာရှင်ကျင့်ဝတ် နှင့် သမားစဉ်အတိုင်း လမ်းညွှန်မှုပြုနိုင်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲရ် လက်မှုပညာ ကြေညာစာတန်း () ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အဂျိုင်းလ်မဟာမိတ် () မှ ပေါ့ပါး သွက်လက်သော လက်တွေ့နည်းလမ်းများ၊ ဝေါဟာရများ၊ အခြေခံများ နှင့် ထိုအချက်များကို ကမ္ဘာတဝှမ်းမှ ပေါ့ပါးသွက်လက်နည်း ကျင့်သုံးသူများ၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်များနှင့်တကွ အတွေ့အကြုံလမ်းညွှန်များကို အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲထွက်ပေါ်လာမည့် ပွင့်လင်းရင်းမြစ် () လက်စွဲအဖြစ် အဂျိုင်းလ် လက်တွေ့လမ်းညွှန် () ကိုဖန်တီးခဲ့သည်။
ထိုလမ်းညွှန်ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အဂျိုင်းလ် ဝေါဟာရများ ()ဟုအမည် ပြောင်းခဲ့သည်။
အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးမှု အတွက် ကြေညာစာတန်း အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးမှု တန်ဖိုးထားချက်များ အဂျိုင်း(လ်) ကြေညာစာတန်းကို ထောက်ခံ လက်မှတ်ရေးထိုးသူ တစ်ဆယ့်ခုနှစ်ဦးသည် သူတို့၏ ဆော့ဖ်ဝဲရ်ကို ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးခြင်း နှင့် အခြားသူများအား ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖန်တီးခြင်းတွင် ကူညီအားပေးခဲ့သော စုပေါင်း အတွေ့အကြုံများ ကို အခြေခံ၍ သူတို့၏ တန်ဖိုးထားပုံကို - ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာ ခဲ့ကြသည်။
အချုပ်သဘောမှာ လက်ဝဲဘက်တွင် ဖော်ပြထားသော အချက်များသည် လက်ယာဘက်တွင်ရှိသော အချက်များထက် ပို၍တန်ဖိုးရှိသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
စကော့တ် အမ်ဘလာ ၏ ဖွင့်ဆိုရှင်းပြချက်မှာ - အထောက်အကူကိရိယာများနှင့် နည်းစဉ်များသည် အရေးကြီးသည်။
သို့သော် ပို၍အရေးကြီးသောအချက်မှာ အရည်အချင်းရှိသောပုဂ္ဂိုလ်များ ထိရောက်ပေါက်မြောက်စွာ အတူတကွ အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက် ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
ပြည့်စုံကောင်းမွန်သော စာရွက်စာတန်းသည် ဆော့ဖ်ဝဲရ်ကို တည်ဆောက်ထားပုံ နှင့် မည်ကဲ့သို့အသုံးပြုရမည်ကို လူအများနားလည်အောင် ရှင်းလင်းသင်ပြရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။
သို့သော် ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးမှု၏ အဓိကအချက်မှာ ဆော့ဖ်ဝဲရ်ကို ဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။
စာရွက်စာတန်း ရေးရန်မဟုတ်။
စာချုပ်သည် အရေးကြီးသည်။
သို့သော် ဆော့ဖ်ဝဲရ်ကို အသုံးပြုမည့်သူများနှင့် အနီးကပ်အလုပ်လုပ်၍ သူတို့၏လိုအပ်ချက်ကို ရှာဖွေခြင်းကို စာချုပ်တစ်စောင်နှင့် အစားမထိုးနိုင်ပါ။
စီမံကိန်းတစ်ခုအတွက် အစီအစဉ်သည် အရေးကြီးသည်။
သို့သော် ထိုအစီအစဉ်သည် နည်းပညာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပြောင်းအလဲ၊ စီမံကိန်း အကျိုးလိုလားသူများ၏ ဦးစားပေးအဆင့် အပြောင်းအလဲ၊ လူအများ၏ ပြဿနာကို နားလည်ပုံနှင့် ဖြေရှင်းနည်း အပြောင်းအလဲတို့ကို နေရာမပေးနိုင်လောက်အောင် တင်းကြပ်၍ ပုံသေကားချမရှိစေရပါ။
အဂျိုင်း(လ်) ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖန်တီးမှု ဥပဒေသများ အဂျိုင်း(လ်)ကြေညာစာတန်းသည် အဂျိုင်း(လ်)ဥပဒေသ တစ်ဆယ့်နှစ်ချက် ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။
တန်ဖိုးရှိသော ဆော့ဖ်ဝဲကို ဆောလျင်စွာ နှင့် အဆက်မပြတ် ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် အသုံးပြုသူများ စိတ်ကြေနပ်မှုရသည်။
ဖန်တီးမှုအတွက် အချိန်နှောင်းနေသည့် တိုင်အောင် လိုအပ်ချက်များ ပြောင်းလဲခြင်းကို လက်ခံကြိုဆိုသည်။
အလုပ်လုပ်သော ဆော့ဖ်ဝဲကို မကြာခဏပေးအပ်သည်။
လပေါင်းများစွာ အစား ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်မျှသာ စောင့်ရသည်။
လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ဖန်တီးသူများ နေ့စဉ် နီးကပ်စွာ ပူးတွဲ အလုပ်လုပ် ကိုင်ကြသည်။
စိတ်ချရသော စိတ်အားတက်ကြွ သူများကို ဗဟိုပြု၍ စီမံကိန်းများကို ရေးဆွဲ တည်ဆောက်သည်။
မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံ၍ စကားပြောရခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ဆက်သွယ်နည်းဖြစ်သည်။
နေရာတစ်ခုထဲတွင် အတူတူ အလုပ်လုပ်ကြခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အလုပ်ပေါက်မြောက်မှု၏ အဓိက အတိုင်းအတာ သည် အလုပ်လုပ်သော ဆော့ဖ်ဝဲ ဖြစ်သည်။
ရေရှည်အလုပ်ဖြစ်သော ဖန်တီးမှုဆိုသည်မှာ အလုပ်လုပ်မှုနှုန်းကို တသမတ်တည်း ထိန်းထားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
နည်းပညာသာလွန်မှုနှင့် ဒီဇိုင်းကောင်းမွန်မှုကို အစဉ်အမြဲ ဂရုပြုသည်။
ရိုးရှင်းမှု သို့မဟုတ် အလုပ်မရှုပ်အောင် ရှင်းနိုင်သော ပညာသည် မရှိမဖြစ် အရေးပါသည်။
အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်ပုံစံများ၊ လိုအပ်သည့်အချက်များနှင့် ဒီဇိုင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် စီမံဖွဲ့စည်းသော အဖွဲ့များမှ ပေါ်ထွက်သည်။
အလုပ် ပိုမိုထိရောက်စေရန် မည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်မည်ကို အဖွဲ့သည် အချိန်တခုရောက်တိုင်း ပုံမှန်ပြန်လှန်၍ သုံးသပ်သည်။
ထို့နောက် သုံးသပ်ချက်နှင့်အညီ ပြုပြင်သည်။
ဟွန်းဘနဘူတာ (木花駅 ဟွန်းဘန- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဇခိခရိုင်၊ မိယဇခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိဘိနိုမခိဘိဘူတာ (吉備真備駅 ခိဘိနိုမခိဘိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခါယာမခရိုင်၊ ခုရရှိခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိဘိဆွတ်ဘူတာ (吉備津駅 ခိဘိဆွတ်- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခါယာမခရိုင်၊ အိုခါယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိဘဘူတာ (木場駅 ခိဘဘူတာ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိဘမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိဘိုးဂအိုခဘူတာ (希望ヶ丘駅 ခိဘိုးဂအိခ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ အဆဟိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိဘုခဝဘူတာ (貴生川駅 ခိဘုခဝ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်၊ ခိုးခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
right|ခိဘုနဲဂုချိဘူတာ ခိဘုနဲဂုချိဘူတာ (貴船口駅 ခိဘုနဲဂုချိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ကျိုတိုမြို့၊ ဆခယေားရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကလေးငယ်များ ဥဖမ်းကစားနေကြပုံ ဥဖမ်းကစားနည်း သည် မြန်မာကလေးငယ်များ ကစားကြသည် ကစားနည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ခွဲကာ ကစားရပြီး ဘောလုံးဖြင့်ပစ်ကာ ကစားရသည့် ကစားနည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
thumb| ၇၃ လမ်းသည် မန္တလေးမြို့၏ အဓိကလမ်းမကြီးများအနက်မှ တစ်လမ်းဖြစ်သည်။
ထိုလမ်းသည် မြို့၏ တောင်နှင့်မြောက်အတိုင်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။
မြောက်ဘက်ပိုင်း၏အစသည် မန္တလေးတောင်ခြေရှိ မန္တလေး-မိုးကုတ်-မြစ်ကြီးနားလမ်းမှ စတင်သည်။
တောင်ဘက်ပိုင်း၏အစသည် ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းပေါ်တွင် အဆုံးသတ်သည်။
၇၃ လမ်းသည် ၁၂ လမ်းမှ ၂၆ ဘီလမ်းအတွင်း နန်းမြို့ရိုးကို ဖြတ်၍ လည်းကောင်း၊ ၄၂ လမ်းမှ သိပ္ပံလမ်းအတွင်း မန္တလေးတက္ကသိုလ်အားလည်းကောင်း ဖြတ်သန်းသွားသည်။
၂၆ ဘီလမ်းမှ မန္တလေးတက္ကသိုလ်အထိ သိပ္ပံလမ်းအရောက်အတွင်းတွင် အဓိပတိလမ်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အရှင်နှစ်ပါး ပါတော်မူစဉ်က နန်းမြို့အတွင်းမှ ကျော်မိုးတံခါးမှထွက်၍ ဤလမ်းအတိုင်း ၃၅ လမ်းမှတစ်ဆင့် ဂေါဝိန်ဆိပ်သို့ သွားခဲ့ကြသည်။
ထင်ရှားသောနေရာများ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ် ရွှေမန်းတောင် အားကစားကွင်း မင်္ဂလာဈေး ဆေးတက္ကသိုလ် မန္တလေးတက္ကသိုလ် မန္တလာသီရိ အားကစားကွင်း မြန်မာသတင်းအချက်အလက်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ထင်ရှားသော လမ်းဆုံများ မန္တလေး-မိုးကုတ်-မြစ်ကြီးနားလမ်း ၁၂ လမ်း ၂၆ ဘီလမ်း လမ်း ၃၀ သိပ္ပံလမ်း ကိုးကား Category:မန္တလေး။
ဟာနနီး စီးဒီးစာန (, , ) ဟာ ထိုင်းလူမျိုး အမျိုးသမီးအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
အိပ်ရာပေါ်ပြုတ်ကျမျက်ရည် ().24ปีฮันนี่ ศรีอีสานลาลับจ๊อบ&จอยโชว์เสื้อผ้าแม่ฮันนี่ စတဲ့ သီချင်းများနဲ့ လူသိများခဲ့ပြီးတော့ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှာ ယဉ်မတော်တဆမှုဖြစ်ပြီး သေဆုံးသွားတာဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ပြား Nam Ta Lon Bon Tee Non (น้ำตาหล่นบนที่นอน) Won Phee Mee Rak Diew. (วอนพี่มีรักเดียว) Karasin girls don't hope. (สาวกาฬสินธุ์สิ้นหวัง) Kao Taeng Rao Trom (เขาแต่ง เราตรม) Fan Rak Fan Rai (ฝันรัก ฝันร้าย) Suay Pro Pra Daek (สวยเพราะปลาแดก) ကိုးကား Category:ထိုင်း အဆိုတော်များ Category:၁၉၇၀ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၉၂ ကွယ်လွန်သူများ။
thumb|နှင်းဆီရည်ဖြင့် လုပ်သည့် ရှာလပတ်ရည် ရှာလပတ်ရည် သည် အနောက်အာရှနှင့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် လူသောက်များပြီး သစ်သီးနှင့် ပွင့်ဖတ်တို့မှ ထုတ်သည့် ဖျော်ရည်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အရသာမှာ ချိုပြီး အအေးခံကာ သောက်လေ့ရှိသည်။
ရေနှင့် ဖျော်၍ မသောက်လိုက ခပ်ပျစ်ပျစ်လုပ်ကာ ဇွန်းနှင့် ခပ်စားနိုင်သေးသည်။
ရှာလပတ်ရည်ကို နှင်းဆီရည်၊ နှင်းဆီပွင့်ဖတ်၊ ပင်စိမ်းစေ့၊ စန္ဒကူး၊ ရှောက်သီး၊ လိမ္မော်သီး၊ သရက်သီး၊ နာနတ်သီး၊ ရှားစေ့တို့မှ ဖန်တီးပြီး မြန်မာ၌မူ ငှက်ပျောသီးမှလည်း လုပ်လေ့ရှိသည်။
အီရန်၊ အိန္ဒိယ၊ တူရကီ၊ ဘော့စနီးယား၊ အာရပ်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ပါကစ္စတန်၊ သီရိလင်္ကာနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် အိမ်၌ လုပ်သောက်သည့် အိမ်ထွက်ဖော်ရည် ဖြစ်သည်။
မူဆလင်များ ဝါရှောင်လတွင် ဝါဖြေသည့်အခါ အဓိက သောက်ကြသည်။
ပီရင် အမျိုးသားဥယျာဉ် အား မူလက ဗီရန် အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ပီရင်တောင်ကုန်းများရှိရာ နေရာဒေသ အတော်များများ ပါဝင်ကာ ဧရိယာ မျှ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံအတွင်းရှိ အမျိုးသား ဥယျာဉ် ၃ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး အခြားနှစ်ခုမှာ ရီလာ အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် ဗဟိုဘော်လကန် အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုအမျိုးသားဥယျာဉ်အား ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုစဉ်မှစ၍ အကြိမ်ကြိမ် တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် စာရင်းသွင်းခံခဲ့ရသည်။
ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံး တောင်ထိပ်နှင့် ဘော်လကန်ဒေသရှိ တတိယ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သော ဗီရန်တွင် အမြင့်ပေသည် ၉၅၀ မီတာမှ ၂၉၁၄ မီတာ အတွင်း ရှိသည်။
နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက်အကျဆုံးဒေသဖြစ်သော ဘလေဂိုဗ်ဂရဒ် ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ထိုဒေသအတွင်း ဘန်စကို၊ ဂေါ့ဆီး ဒဲလ်ချပ်၊ ကရက်စနာ၊ ရက်ဇလော့၊ ဆန်းဒန်းစကီး၊ ဆီမစ်လီ နှင့် စထရမ်ရာနီ အစရှိသော စည်ပင်သာယာ နယ်နိမိတ် ၇ ခု ပါဝင်သည်။
ထိုနယ်မြေအတွင်း လူဦးရေ ထူထပ်သော နေရာ မရှိပေ။
ပီရင်အမျိုးသား ဥယျာဉ်အတွင်း သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ နှစ်ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့မှာ ဘာယူဗီ ဒူပကီ-ဒီဇင်ဒီဇီရစ်စတာ နှင့် ယူလန် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘာယူဗီ ဒူပကီ-ဒီဇင်ဒီဇီရစ်တာသည် ဘူဂေးရီးယားတွင် အစောဆုံး သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေဖြစ်ပြီး ၁၉၃၄ တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ယူနက်စကို၏ လူနှင့် ဇီဝရပ်ဝန်း အစီအစဉ်အောက်ရှိ ကမ္ဘာ့ ဇီဝရပ်ဝန်းထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ ကွန်ယက်တွင် ပါဝင်သည်။
ဒေသတစ်ခုလုံးသည် ဥရောပ သမဂ္ဂ၏ သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသဖြစ်သော နာထရာ ၂၀၀၀ တွင် ပါဝင်သည်။
ပီရင် သည် ၎င်း၏ ရေခဲကန် ၁၁၈ ခုကြောင့် ထင်ရှားသည်။
၎င်းတို့ထဲမှ အကြီးဆုံး နှင့် အနက်ဆုံးမှာ ပိုပိုဗိုကန် ဖြစ်သည်။
ရေခဲကန်အများစုသည် ရေခဲမြစ်တိုက်စားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘဲဥပုံတောင်ကြားဝိုင်း အတွ၍်း တည်ရှိကြသည်။
ရေခဲမြစ် အသေးစား အနည်းငယ်မျှ ရှိပြီး ဗီရန်တောင်ထိပ်၏ မြောက်ဘက်ခြေရင်း စောက်အတွင်းရှိ ဂိုလီမီယာ ဘဲဥပုံတောင်ကြားဝိုင်း အတွင်းတည်ရှိသော စနီဇနီကာ မြစ် နှင့် ဘန်းစကီး ဆူဟိုဒိုမြစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဥရောပ၏ တောင်ဘက်အကျဆုံး ရေခဲမြစ်များ ဖြစ်သည်။
ပီရင်အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ပယ်လီအာတစ် သမပိုင်း ရွက်ပြန့်နှင့် ရောတော များ၏ ရိုဒုပ် တောင်ပေါ်ရောတော ကုန်းမြေ ဒေသ အတွင်း ကျရောက်သည်။
ဥယျာဉ်၏ ၅၇.၃% အား သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းနေပြီး ၎င်းတို့၏ ၉၅% မှာ ကိုနီဖာ သစ်တောများ ဖြစ်ကြသည်။
သစ်တော၏ ပျမ်းမျှ သက်တမ်းမှာ ၈၅ နှစ် ဖြစ်သည်။
ဘူဂေးရီးယား၏ အသက်အကြီးဆုံး အပင်ဖြစ်သော ဘိုင်ကူးရှပ် ထင်ရူးပင်သည် ဥယျာဉ်အတွင်း၌ ရှိသည်။
ပျမ်းမျှအသက်မှာ ၁,၃၀၀ နှစ်မျှ ရှိပြီ ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းသည် ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံကို ထူထောင်သော အေဒီ ၆၈၁ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည်။
ပီရင်အမျိုးသား ဥယျာဉ်၏ ဒေသရင်း တိရစ္ဆာန်များမှာ များပြားလှပြီး နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၄၅ မျိုး၊ ငှက်မျိုးစိတ် ၁၅၉ မျိုး၊ တွားသွား သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၁၁ မျိုး၊ ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၈ မျိုး နှင့် ငါးမျိုးစိတ် ၆ မျိုးတို့ ပါဝင်သည်။
thumb|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်​ရှေ့ရှိ လမ်း၃၀ လမ်း ၃၀သည် မန္တလေးမြို့၏ အဓိကလမ်းမကြီးများအနက်မှ တစ်လမ်းဖြစ်သည်။
ထိုလမ်းသည် မြို့၏ အရှေ့နှင့်အနောက်အတိုင်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။
အရှေ့ဘက်အပိုင်း၏ အစသည် မြို့ပတ်လမ်း (မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်လမ်း) တွင် အစပြု၍ အနောက်ဘက်အပိုင်းသည် ၈၆ လမ်းတွင် သိသာစွာ အစပြုသည်။
၇၈ လမ်းနှင့် ၇၉ လမ်းအကြားတွင် မန္တလေးဘူတာကြီး တည်ရှိသည်။
ထင်ရှားသောနေရာများ ဗထူး အားကစားကွင်း မင်္ဂလာဈေး ဆေးတက္ကသိုလ် ဗဟိုအမျိုးသမီးဆေးရုံကြီး မန္တလေးအထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီး မန္တလေးဘူတာကြီး အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော် ထင်ရှားသောလမ်းဆုံများ မြို့ပတ်လမ်း (မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်လမ်း) ၆၂ လမ်း ၇၃ လမ်း ၇၈ လမ်း လမ်း ၈၀ ၈၄ လမ်း ကိုးကား Category:မန္တလေး။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် မြင့်⁠မြင့်ခိုင်သည် (စုံထောက်) စခန်းမှူး ဦးလှဖေနှင့် ဒေါ်မြသန်းတို့၏ ရင်သွေး ရှစ်ဦးအနက် သမီးဦးဖြစ်သည်။
အရပ်အမောင်းမှာ ၅-ပေ ၂-လက်မကျော် မြင့်သည်။
ငယ်မည်မှာ မြင့်မြင့်ကြူ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူခင်သူများက ကြူကြူဟု ချစ်စနိုး ခေါ်ကြသည်။
စတင်သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားမှာ ပွင့်ချိန်တန်လျှင် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်များမှာ - သုဓမ္မစာရီရုပ်ရှင်မှ မိုးမြေမက မေတ္တာများရယ် မဉ္ဇူရုပ်ရှင်မှ မေတ္တာကိုယ်စား နှင်းပါ့မယ် ပြည်သူ့မေတ္တာရုပ်ရှင်မှ ခရီးကြမ်းနှင့် ပန်းသဇင် မြနန္ဒာရုပ်ရှင်မှ တူတူညီညီ ရီရီပြုံးပြုံး ဇေယျာရွှေပြည်ရုပ်ရှင်မှ ထိုက်ထိုက်တန်တန် ဘုန်းဝင်းရုပ်ရှင်မှ နွေဦးကာလ မြူထသောအခါ မဉ္ဇူရုပ်ရှင်မှ မုန်းပါဘူးဗျို့ ရွှေညာမောင်ရုပ်ရှင်မှ မောင်ခေါ်ရာ လိုက်ခဲ့တော့မယ် တင်ညွန့်ရုပ်ရှင်မှ တယူသန် စံပြရုပ်ရှင်မှ တကွေ့တကမ္ဘာ အောင်ရုပ်ရှင်မှ မနေ့ကတော့ ကိုယ့်ချစ်သူ နယူးဘားမားရုပ်ရှင်မှ နွေဦးအောင်ပွဲ ပန်းသာဖလင်မှ ဇာတ်ခုံပေါ် ကကြတဲ့အခါ သုဓမ္မစာရီရုပ်ရှင်မှ ချစ်လွယ်-မုန်းလွယ် ဒီအရွယ် ထင်ပေါ်စာပေ၏ ယနေ့တောက်ပနေသော ရုပ်ရှင်မင်းသားမင်းသမီးများ ကိုယ်တိုင်ဖွင့်ဟချက်များ၊ ၁၉၆၉၊ မတ်လ ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ထားထားနွယ်သည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တင်တင်ညို၏ အစ်မအရင်း ဖြစ်သည်။
ဇာတိမှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်ပြီး မွေးချင်းမောင်နှမ လေးယောက်ရှိသည့်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
နာမည်အရင်းမှာ သန်းသန်းမြင့် ဖြစ်သည်။
သန်းသန်းမြင့် အဖြစ်နှင့်ပင် ရုပ်ရှင်ထဲ စတင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် သူ၏ လက်ဦးဆရာ ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဦး ဇာတ်ကားတွင် (၈)နှစ် သမီးအရွယ်တွင် ကလေးဇာတ်လိုက်အဖြစ် စတင်၍ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တင်တင်ညိုသည် ဒေါ်မမကြီး၏ သမီးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ထားထားနွယ်၏ ညီမအရင်းဖြစ်သည်။
စဝ်စန္ဒာ (ခေါ်) စောနန်းမြစန္ဒာ သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး သမ္မတ ညောင်ရွှေစော်ဘွားကြီး စဝ်ရွှေသိုက်၏ သမီးကြီး ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်အခါက မက်သဒစ်ကျောင်း နှင့် ကွန်ဗင့်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး လန်ဒန် ကိန်းဘရစ်ချ်တွင် မနုဿဗေဒ ပညာကို လေ့လာခဲ့ရာ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ဤ၌ပင် သူမ၏ ခင်ပွန်းလောင်း ပီတာဆင်းနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့မှ ရန်ကုန်အထိ လင့်ရိုဗာကားဖြင့် စွန့်စွန့်စားစား ခရီးသွားခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ်က ဘားမားအသံလွှင့် လုပ်ငန်း(BBS)တွင် သတင်းကြေညာသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး လာအို၊ ထိုင်း၊ စင်္ကာပူ၊ ဟောင်ကောင်၊ ကနေဒါ၊ အိုမန်နိုင်ငံတို့တွင် ဂျာနယ်လစ်များအဖြစ် နှစ်ဦးစလုံး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သလို ခင်ပွန်းသည်နှင့် အတူ စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။
နိုင်ဦး (ဘာသာပြန်) လမင်းသမီး စောနန်းမြစန္ဒာ၊ The Moon Princess ၊ ၂၀၁၅၊ ဇန်နဝါရီ ပထမအကြိမ် သူမ၏ The Moon Princess စာအုပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အရောင်းရဆုံးစာအုပ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကိုမိုးအမျိုးသားဥယျာဉ် သည် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ဇမ်ဇမ်ပြည်နယ် နှင့် ဆာဗားနိ ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိသော ဇီဝရပ်ဝန်းထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ နှင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနောက်အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံးသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး နယ်မြေ ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ၁၁,၅၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာမျှ ရှိကာ စိုစွတ်သော ဂီနီဆာဗားနား ရာသီဥတုမှ ခြောက်သွေ့သော ဆူဒန်နီယန်ဇုန် အထိ တည်ရှိသည်။
ထို့သို့ မြောက်ဘက်မှတောင်ဘက် နိမ့်ဆင်းလာသော ကွဲပြားသော ရာသီဥတု အခြေအနေကြောင့် ဥယျာဉ်အတွင်း မြောက်မြားလှစွာသော နေထိုင်သူ သတ္တဝါများရှိပြီး ထင်ရှားစွာ ကွဲပြားသော သတ္တဝါများ ရှိကြသည်။
အချို့သော အပင်နှင့် သတ္တဝါမျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံး ခိုလှုံရာအဖြစ် ကွဲပြားခြားနားသော ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင် အမျိုးအစားများ၊ စင်္ကြံတောများ၊ ကိုင်းမြေမြက်တောများ၊ ထိုးထွက်နေသော ကျောက်ဆောင်များ နှင့် သစ်တောအစိတ်အပိုင်းများတွင် ရှာဖွေကျက်စားလျက်ရှိကြသည်။
ကိုမိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်အား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းသို့ မူလအစက ထည့်သွင်းခဲ့ခြင်းမှာ ကိုမိုးမြစ် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အမျိုးမျိုးကွဲပြားသော အပင်များကြောင့် ဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်စွန်းပိုင်းတွင်သာ အများအားဖြင့် တွေ့ရလေ့ရှိသော အပူပိုင်းမိုးသစ်တော၏ မထိတွေ့ရသေးသော ပတ်ဝန်းကျင်များကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကြီးမားသော မြစ်ကြီးနှစ်စင်း၏ ကြားမှ ကောင်းမွန်စွာတိုက်စားခြင်းခံထားရေသာ ဒေသဖြစ်သဖြင့် ထိုဒေသအတွင်းရှိမြေမှာ အခြားနေရာများလောက် မြေဩဇာ မပြည့်ဝသော သော်လည်း စိုစွတ်မှုကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ဇီဝမျိုးကွဲများ ပိုမိုကြွယ်ဝသော မြေအနေအထားဖြစ်သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အမဲလိုက်ခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှု မရှိခြင်း၊ ကျွဲနွားများမှ ပန်းခြံအား အလွန်အမင်း စားကျက်ပြုလုပ်ခြင်း တို့ကြောင့် စိုးရိမ်ရသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသို့ သွင်းခဲ့ပြီး ပထမ အိုင်ဗိုရီယန် ပြည်တွင်းစစ်အပြီးတွင် ပြဿနာများမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။
၄၁ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ကော်မတီ အစည်းအဝေးမှ ကိုမိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်အား စိုးရိမ်ရသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ထိုဥယျာဉ်အတွင်း ရှိသော ဒေသရင်းအပင်များနှင့် နေထိုင်သော သတ္တဝါများ အပေါ်တွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား Category:အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ဧကရာဇ် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၃၀ တွင် ဖခမည်းတော် ဧကရာဇ်အာကီဟီတိုက ထီးနန်းကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထီးနန်းကို နာရူဟီတိုက ဆက်ခံခဲ့သည်။
ဂျပန်ထီးနန်းဆက်ခံမှု စည်မျဉ်းအရ သူသည် ၁၂၆ ဦးမြောက် ဖြစ်သည်။
ကတိုးနှာ သည် နှာချေစေရန် ရှူရသော ရိုးရာဆေးမှု့န့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ရှေးက အကြောတက်ဝေဒနာရှင်များ၊ ခေါင်းမူးခေါင်းကိုက် ဝေဒနာရှင်များကို နှာချေစေလျှင် သက်သာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အနည်းငယ်​ ရှူစေရုံမျှဖြင့် နှာခေါင်းတွင်းကြွက်သားများ လှုပ်ရှားစေပြီး နှာချေပြီးသွားပါက ဝေဒနာသက်သာသည် ဟူ၍ အိမ်တိုင်းတွင် ဆောင်ထားတတ်သော ဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကတိုးဆီ၊ ကရမက်၊ ပရုတ်၊​ ငရုတ်ပွင့်၊ သစ်ကြမ်းပိုးခေါက်၊​ စန္ဒကူး စသည့် အမွှေးနံ့သာများ ဖြစ်သည်။
အဓိက ပါဝင်သည့်ရနံ့ ကတိုးနံ့ကို အစွဲပြု၍ ကတိုးနှာဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။
ကတိုးဆီ ထုတ်ယူရသည့် ကတိုးကောင်များ မျိုးသုဉ်းရှားပါးလာသည့်နောက်တွင် ကတိုးနှာဆေး ထုတ်လုပ်ရောင်းချမှုလည်း ပျောက်ကွယ်လာသည်။
​ ကတိုးရနံ့အစား ပရုတ်နံ့ပိုကဲသော တရုတ် နှင့် အနောက်တိုင်းလုပ် နှာရှူဆေးများကို အစားထိုး သုံးစွဲလာကြသည်။
ဦးစီ (၁၂၀၀ ခန့်) သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ ဦးစီသည် ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် ရွှေတိုက်အတွင်းဝန်ရာထူးဖြင့် ထမ်းရွက်ရသည့် ရွှေတိုက်အတွင်းဝန် ဦးသာ၏ သားဖြစ်သည်။
ဦးစီသည် ဘကြီးတော်ဘုရား သာယာဝတီမင်းနှင့် ပုဂံမင်းတို့လက်ထက်တွင် ဗြဲတိုက်သံတော်ဆင့်ရာထူးဖြင့် ထမ်းရွက်ခဲ့ရသည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် သံတော်ဆင့်အရာ၊ လယ်ဝန်အရာတို့ဖြင့် ထမ်းရွက်ခဲ့ရ၍ စဉ့်ကူးမြို့နှင့် ဆောမြို့များကို စားခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ဆောမြို့စားဟု တွင်ခဲ့သည်။
စာပေများ ပြုစုခြင်း ဦးစီသည် အောက်ပါစာပေများကို ပြုစုခဲ့သည်။
တေးထပ်များ၊ လေးချိုးများ၊ ဗုံကြီးသံများ၊ ဟန်ချင်းများ။
ဦးကျော်ရန် (၁၂၂၉ - ၁၂++) သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ ဦးကျော်ရန်ကို ၁၂၂၉ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၅ ရက် တနင်္လာနေ့ (၁၉ ဩဂုတ် ၁၈၆၇) တွင် သာယာဝတီခရိုင် ခုနစ်ရွာမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မိဘနှစ်ပါးမှာ ရွှေတောင်ဆရာကြီးနှင့် ဇနီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပညာရေး ငယ်စဉ်က ခုနစ်ရွာဘုန်းတော်ကြီး ဦးမာလာထံတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၂၄၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အစိုးရနော်မံကျောင်းမှ ဆရာဖြစ် အောင်ခဲ့သည်။
၁၂၅၅ ခုနှစ်အထိ ကျိုက်ထို၊ ရန်ကုန်၊ သုံးဆယ်၊ ရေကင်း၊ စစ်ကွင်း၊ ရွှေတောင်မြို့များတွင် အစိုးရလက်ထောက်ဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် ဒုတိယပညာအုပ်၊ ပညာအုပ်ရာထူးများသို့ တိုးကာ မြိတ်၊ ထားဝယ်၊ မြင်းခြံ၊ မိုးကုတ်၊ မန္တလေးမြို့များတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း တည်ထောင်ခြင်း ၁၂၆၇ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်စား ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် နေမျိုးဣန္ဒာဘိသက္ကရာဇာဘွဲ့ခံ သမားတော်ဆရာပေါကို မှီလျက် လက်ဝါးတံဆိပ်ဆေးတိုက်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မြင်းခြံမြို့တွင် ကလျာဏသင်္ဂဟအသင်းကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ဟိတကာရီသတင်းစာကို တစ်လနှစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မန္တလေးမြို့တွင် ဗေဒင်ပညာရှိ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် သူကောင်းပြုတရားသူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၂၇၂ ခုနှစ်တွင် အမှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်ရမင်းဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
အသင်းအဖွဲ့ပေါင်းများစွာတွင် ဦးစီးခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဦးကျော်ရန်သည် ဝံသာနုအအသင်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါ ရာထူးဘွဲ့ထူးများကို ဗြိတိသျှအစိုးရထံ ပြန်၌ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဦးကျော်ရန် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ကို မသိရပေ။
စာပေများ ရေးသားခြင်း ဦးကျော်ရန် ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
လထပ်ရက်ငင်အကျဉ်းတွက်ပုံကျမ်း ဆေးနည်းတိုလားကျမ်း(၄)စောင်တွဲ မြန်မာစကားပုံ(၁၀၀၀)ကျမ်း မှတ်ကြီး(၁၀၈)လုံး ဆုံးမစာ မူလပေါရာဏဒီပနီကျမ်း ဥက္ကာဥကြတ်စာတမ်း မြင်းလက္ခဏာကျမ်း သုရာမေရယပကာသနီကျမ်း မူလဆေးအဘိဓာန်ကျမ်း ဒွါဒရာသီကုထုံးဆေးကျမ်း ကိုးကား Category:မြန်မာ စာရေးဆရာများ Category:၁၈၆၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ။
ရွှေဆင်းတု (၁၀၀၀ ခန့်) သည် ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်မင်းသမီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝ ရွှေဆင်းတုကို သာလွန်မင်းတရားနှင့် မိုးနဲစော်ဘွားသမီး ငမြာကြီးကတော် ခင်သက်နှင်းတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သာလွန်မင်းသည် ၁၀၀၂ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လတွင် ရွှေဆင်းတုနှင့် မင်းရဲအောင်တင်ကို လက်ထပ်ပေးပြီးနောက် စည်ပုတ္တရာမြို့ကို အပိုင်စားပေး၍ ကွမ်းခွက်လက်ဖက်အိုး စသည်ကိုလည်း ပေးခဲ့သည်။
စာပေများ ရေးသားခြင်း ရွှေဆင်းတုသည် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် မိုးကောင်းပန်ထွာစား ခင်မျိုးမြတ်တို့၏သား မင်းရဲအောင်တင်ထံသို့ ပြန်ကြားသော လွယ်လွယ်ကူကူချီရတုပိုဒ်စုံကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကြံညှပ်မင်းသမီး (၁၁++ - ၁၂၀၃) သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ ကြံညှပ်မင်းသမီးသည် မက္ခရာမင်းသား မဟာသီရိသုဓမ္မရာဇာ၏ မျောက်သားတော် (ကြင်ယာ) ဖြစ်သည်။
သမီးတော် ပန်းတောင်းလေးမြို့စားကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ကြံညှပ်မင်းသမီးသည် ၁၂၀၂ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စာပေများ ရေးသားခြင်း ကြံညှပ်မင်းသမီးသည် ရတုပိုဒ်စုံများကို ရေးသားခဲ့သည်။
မမြကလေး (၁၁၇၁ - ၁၂၀၇) သည် ကုန်းဘောင်ခေတွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ မမြကလေးကို ၁၁၇၁ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့ တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မိဘနှစ်ပါးမျာ ပုသိမ်နယ် သာရဝေါ-ပဲ့နင်းမင်းပျံချီဘွဲ့ခံ သမိန်ထောရာဇာနှင့် မယ်အိ ဖြစ်သည်။
မမြကလေး၏ ငယ်မည်မှာ “မမြကြုတ်” ဖြစ်သည်။
သာယာဝတီမင်းသည် မြို့စားအဖြစ်ဖြင့် စံနေစဉ် မမြကလေးအား နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် ကောက်ယူခဲ့သည်။
၁၁၉၉ ခုနှစ် အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် သုရတနာစန္ဒာဒေဝီဘွဲ့ဖြင့် အနောက်နန်းတော်ကို ချီးမြှောက်ပေးအပ်ခဲ့သဖြင့် အနောက်နန်းတော်မမြလေးဟု တွင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် သမီးတော် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း မမြကလေးသည် အထင်တော်လွဲခြင်း ခံရ၍ ၁၂၁၇ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လတွင် ကွပ်မျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
စာပေများ ရေးသားပြုစုခြင်း မမြကလေးသည် ပတ်ပျိုးများ၊ တေးထပ်၊ ဒွေးချိုး၊ လေးချိုးနှင့် ဘုန်းတော်ဘွဲ့သီချင်းခံကြီးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
မမြကလေး ရေးသားခဲ့သည့် ပတ်ပျိုးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
ရှိစုံရွက်ကြာချီပတ်ပျိုး၊ ၂။
နဝရတ်ရောင်စုံချီပတ်ပျိုး၊ ၃။
ဂန္ဓမာရိပ်သာဖလ်ဂျနန်းကလေချီပတ်ပျိုး၊ ၄။
ရွှေဖီဂေါ်ဇင်ချီပတ်ပျိုး၊ ၅။
ဂန္ဓမာတောင်ချီပတ်ပျိုး၊ ၆။
ချစ်သမျှကိုချီပတ်ပျိုး။
မမိ (၁၂၂၈ - ၁၂၅+) သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းနှင့် ဗြိတိသျှအကူးကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ မမိကို သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၉ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သုံးဆယ်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးလူငယ်နှင့် ဒေါ်ရွှေမယ်တို့ ဖြစ်သည်။
စာပေများကို လေ့လာသင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ဝန်ထောင်မောင်ငွေခိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း သုံးဆယ်မြို့၌ မီးဖွားစဉ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် စာပေများ မမိသည် မေတ္တာစာများကို ရေးသားခဲ့ရာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မမိက မယ်စိန်ပေး မေတ္တာစာ၊ ၂။
ပွဲစားဦးသိုင်းက မယားပေး မေတ္တာစာ၊ ၃။
စံရွေးစစ်ကဲတော်မင်းသားများထံပေး မေတ္တာစာ၊ ၄။
မမိက မင်းလှမြို့သို့ ပန်းတောင်းမေတ္တာစာ၊ ၅။
မမိကရန်ကုန်မြို့မသိန်းသို့ပေးမေတ္တာစာ၊ ၆။
ပရိတ်ရွတ်ကြွမေတ္တာစာ၊ ၇။
မအူပင်မြို့အခွန်ဝန်မင်းကသားများထံပေးမေတ္တာစာ၊ ၈။
သာယာဝတီစာရေးကြီးက ရန်ကုန်မြို့ ဘထွေးထံပေးမေတ္တာစာ၊ ၉။
စံရွေးမြို့ကိုဘိုးမြင့်သားရှင်ပြုဘိတ်စာ၊ ၁၀။
မမိက မဖွားထူသို့ပေး မေတ္တာစာ၊ ၁၁။
မမိက မပိုးဖြူထံပေး မေတ္တာစာ၊ ၁၂။
ဥပုသ် အမများကိုပေး မေတ္တာစာ၊ ၁၃။
သမာဂီတပရိကံတေးသစ်။
စောပြည့်ညိုသည် သက္ကရာဇ် ၁၅၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီး စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည့်ရှင်မယ်သည် သက္ကရာဇ် ၈၀၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတာ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မယ်ထွားသည် သက္ကရာဇ် ၉၀၀ ခန့်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။