kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရေခူဖမ်းရာတွင် ချိတ် တစ်ချောင်း၊ လှေတစ်စင်း ရှိရုံဖြင့် ဖမ်းဆီး နိုင်သည် ဖြစ်ရာ အရင်းအနှီး နည်းပြီး အကျိုးအမြတ် များသော ကြောင့် ရေခူ ဖမ်းဆီးမှုကို ရေလုပ်သားများ အလွန် သဘောကျ ကြသည်။
ရေခူအမျိုးအစားများ မြိတ်ကျွန်းစုနှင့်ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတစ်ဝိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ရေခူ အမျိုးအစားမှာ များပြားလှသည်။
ရေနွေးဖျောရုံနှင့် တို့စရာအဖြစ် စားသုံးရသော စိမ်းစားခူခေါ် ခူဖန်ခွက်၊ တရုတ်ကာကွေးမုန့်နှင့် အလွန်တူသော ခူကာကွေး၊ အညိုရောင်ခေါင်းတွင် ရောင်စုံ အစက်အပြောက်များ ပါရှိသော ခူညို၊ ၎င်းကဲ့သို့ အနီရောင်ခေါင်းနှင့် ခူနီ၊ မုန့်ဖလောင်း (မုန့်လက်ဆောင်း) ကောင်လေးများနှင့် အလွန်တူသော ခူဖလောင်း၊ ခူမျှော့၊ ခေါင်းပိုင်း ပျော့တွဲတွဲနှင့် အမြီးရှည်လျား စေးပျစ်ပြီး ပိုက်တန်းများကို ဝင်တိုးမိလျှင် ရှင်းထုတ်၍ မကုန်နိုင်လောက်အောင် စေးကပ်လှ သောကြောင့် ရေလုပ်သားများ အလွန် စိတ်ညစ်ကြ ရသည့် ခူထမင်းပြုတ် စသည်ဖြင့် အမျိုးအမည် များပြား လှသည်။
အန္တရာယ် ပေးနိုင်သော ခူများ အမျိုးအမည်များပြားလှသော ရေခူများထဲတွင် ရေလုပ်သားများအား အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော အဆိပ်အတောက် ပြင်းသည့် ရေခူနှစ်မျိုးမှာ ခူထောင်း နှင့် ခူမီး ခေါ် ခူမီးတောက် တို့ဖြစ်သည်။
ခူထောင်း ၏ ခေါင်းပိုင်းသည် ပန်ကန်းလုံးကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ရှည်လျားသည့် အမြီးတန်း ပါရှိသည်။
အကြီးဆုံး အရွယ်အစားမှာ လက်သီးဆုပ်ခန့်ရှိ၍ အမြီးမှာ နှစ်တောင်မှ သုံးတောင်ခန့် အထိ ရှိသည်။
ထိုခူထောင်း၏ ခေါင်းပိုင်းနှင့် ထိ၍ မည်သို့မျှ မဖြစ်သော်လည်း အဆိပ်ရှိသည့် အပြီးပိုင်းနှင့် ထိလျှင်မူ မခံမရပ်နိုင်လောက်အောင် ဆိုးဝါးသော ယားယံမှုကို ခံစားရသည်။
အချိန်မီ မကုသလျှင် သုံးနာရီမှ ခြောက်နာရီလောက် အထိ ယားယံနေတတ်ပြီး နှစ်ရက်အကြာ ထိုနေရာမှ အနာများ ပေါက်လာတတ်သည်။
ထိုအနာများအား ကုသရန် ခက်ခဲ၍ ပျောက်ကင်းသွား သည့်တိုင် အမာရွတ်နေရာများသည် မူလ အရေပြားအတိုင်း ပြန်လည် မချောမွေ့တော့ပါ။
ခူထောင်း၏ အမြီး၊ သို့မဟုတ် အမြီးမျှ ထွက်သော အရည်သည် မျက်လုံးထဲသို့ ဝင်ပါက အလွန်ဆိုးဝါးသည့် ဝေဒနာကို ခံစားရမည် ဖြစ်ပြီး မိနစ်သုံးဆယ်အတွင် ကြံရည်ဖြင့် မျက်လုံးကို မဆေးကြောလျှင် မျက်လုံးကန်မည် ဖြစ်သည်။
ခူထောင်းထက် ပိုအန္တရာယ်ကြီးသည်မှာ ခူမီး ခေါ် ခူမီးတောက် ဖြစ်သည်။
ခူမီး၏ ဦးခေါင်းသည် ရှစ်မြောက် ဖန်ခွက်ပုံသဏ္ဍန် ရှိတတ်သလို ဘောလုံးကဲ့သို့ လုံးဝန်သော ပုံသဏ္ဌာန်လည်း ရှိသည်။
အရွယ်အစားမှာ အထက် ဖော်ပြပါ ခူထောင်းခန့်သာ ရှိသော်လည်း အမြီးတန်းမှာ တစ်လံကျော်သည်အထိ ရှည်လျား တတ်သည်။
ခူမီးသည် ရှစ်မြောက်ခွက်ပုံ ကြည်လင်သော ဦးခေါင်း၊ ငါးမြီးခွပုံခြေနှင့် ထိုမှထွက်သော ပန်းနုရောင် အမြီးတန်း ရှစ်ပင်ဖြင့် လွန်စွာလှပပေသည်။
ထိုကဲ့သို့ လှပသလောက် အန္တရာယ်လည်း အလွန်များ သည်။
ခူမီး၏ အပြီးတန်းနှင့် ရစ်ပတ်ခြင်း ခံရပါက ယားယံခြင်း အပြင် ဆိုးဝါးသော ပူလောင်မှုကိုပါ ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် မီးလောင်သကဲ့သို့ အဖုအပိန့်များ ပေါက်၍ ထိုမှ တဆင့် အနာဖြစ်ကာ ယင်းအနာမှ တဆင့် ကြွက်သားများ ပျက်စီးခြင်း၊ အကြောများ ရှုံတွ၍ လက်ချောင်း ခြေချောင်းများ ကွေးကောက်ခြင်း စသည်ဖြင့် ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်နက် () သည် ကုန်းတွင်းပိတ် ပင်လယ် ဖြစ်၍ ဥရောပတိုက် အရှေ့တောင်ဘက်ခြမ်း တစ်ခုလုံး၏ ဝန်းရံထားခြင်းခံရသည်။
မြေထဲပင်လယ်၊ အေဂျင်ပင်လယ် တို့မှတဆင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
စက်ကလေး (စက်သေနတ်ကလေး) သည် စက်သေနတ် အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ပစ္စတို ကျည်ဆန်များကို အသုံးပြု ပစ်ခတ်သည်။
စက်ကလေးများသည် ကွန်မန်ဒိုများ ၊ အထူးတပ်ဖွဲ့များ ၊ အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းရေး တပ်ဖွဲ့များ ၊ လေတပ်သားများ ၊ ရေတပ်သားများနှင့် သံချပ်ကာ တင့်ကား တပ်သားများအတွက် အဓိက လက်နက်များ ဖြစ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း အီတလီ ၊ ဂျာမဏီနှင့် အမေရိကန်တို့သည် ပစ္စတိုများကို တိုးတက် တီထွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၂၀ မှ ၁၉၃၀ အတွင်းတွင် အမေရိကန် ရဲများနှင့် လူဆိုးဂိုဏ်းများ အကြား တော်မီဂန်း ဟု လူသိများသည့် Thompson စက်ကလေး သည် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။
စက်ကလေးများ၏ အရွယ်အစား သေးငယ် ပေါ့ပါးခြင်းနှင့် ပစ်အား ကောင်းမွန်ခြင်းတို့ကြောင့် ပိုမို ခေတ်မှီ တိုးတက်အောင် ထုတ်လုပ်လာခဲ့ကြသည်။
စက်ကလေးများ တော်မီဂန်း စတင်းဂန်း အူဇီ ကိုးကား Category:စက်သေနတ်များ Category:သေနတ် အမျိုးအစားများ။
Redirect:စက်မှုညွှန်ကြားရေးဦးစီးဌာန။
စမ်းစမ်းနွဲ့ (သာယာဝတီ) သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထင်ရှားသော စာရေးဆရာ၊ သတင်းထောက်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၉၄ မှ ၂၀၀၁ အထိ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။
၂၀၀၁ တွင် ဦးဝင်းတင်နှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သတင်းစာလွတ်လပ်ခွင့်အရေး ထူးချွန်စွာဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် လွတ်လပ်မှု ရွှေကလောင်ဆု (Golden Pen of Freedom) ကို ဒေါ်စမ်းစမ်းနွဲ့ အားချီးမြင့်ခဲ့သည်။
အထုပ္ပတ္တိ ဒေါ်စမ်းစမ်းနွဲ့ကို သာယာဝတီမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သတင်းထောက်ပညာကို ပြည့်ပြည့်ဝဝ ဆည်းပူးသော မြန်မာ့အမျိုးသမီးများထဲက တစ်ဦးဖြစ်၍ "ဂီတပဒေသာ" နှင့် "အိပ်မက်ဖြူ" တို့တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ မှစ၍ ယနေ့အထိ ဝတ္ထုရှည် (၁၂) အုပ်ကျော်နှင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်း (၅၀၀) ကျော်တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
Alone in the Wind and the Rain၊ ခေါက်ထီးလေးမလုံ့တလုံနှင့် မဟူရာအကျဉ်းထောင် စသည်တို့သည် ထင်ရှား၏။
၁၉၉၄ အောက်တိုဘာ ၆ တွင် သမီးဖြစ်သူနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်စေရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ အန္တရာယ်ရှိသော သတင်းအချက်လက်များ ထုတ်ဝေမှု စသည့်စွဲချက်များဖြင့် အရေးယူခဲ့ကြသည်။
အကျဉ်းထောင်တွင် ခုနစ်နှစ်ကျရောက်ခဲ့၍ ထိုအရေးပေါ်ဥပဒေအရ အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်ဖြစ်သည်။
၁၉၉၃ တွင် ပြင်သစ်သတင်းထောက်များကို ဘက်လိုက်သော အမြင်များ ပြောဆိုဖြန့်ဖြူးခြင်းအတွက် နောက်ထပ် သုံးနှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကုလမှလွှတ်ထားသော အထူးသတင်းထောက်ကို လူ့အခွင့်ရေးဆိုင်ရာ သတင်းများ ထောက်ပံ့ခြင်းဖြင့်လည်း စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။
အကျဉ်းကျစဉ် ဆိုးရွားသည့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများခံစားခဲ့ရပေသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာရေး အဖွဲ့က သူမကို ယုံကြည်ချက်ကြောင့် အကျဉ်းကျသူအဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
အကျဉ်းခံသက်တမ်း (၁၀)နှစ်မှ ခုနှစ်နှစ်ကို ကျခံခဲ့ရပြီးနောက် ၂၀၀၁ ဇူလိုင်တွင် အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လွတ်မြောက်လာခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာခွင့်မပေးခဲ့ချေ။
ဒေါ်စမ်းစမ်းနွဲ့သည် သူမ၏ လုပ်ဆောင်မှု၊ စာပေလက်ရာများအတွက် ဆုတံဆိပ်များစွာရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ၌ PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award နှင့် နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့ဆိုင်ရာ-ပြင်သစ်ဖောင်ဒေးရှင်းဆုကို ၁၉၉၉ တွင် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၁ ၌ သူမနှင့် ဦးဝင်းတင်ကို ပူးတွဲ၍ ကမ္ဘာ့သတင်းစာအဖွဲ့၏ လွတ်လပ်မှု ရွှေကလောင်ဆု ကို ချီးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။
စာပေလက်ရာများ ခေါက်ထီးကလေးမလုံ့တလုံ မဟူရာအကျဉ်းထောင် ကေသွယ်အဏုမြူ ကိုကိုကံရာဇာ တစ်ကောင်တည်းပဲ ဒါပေမယ့်ခြင်္သေ့ နေပန်းပွင့်တို့၏အပြာရောင်စာမျက်နှာသစ် သတ္တိရှိရင်မြေကြီးနင်းကြည့်ပါလား ပုလဲသီတကွဲစီ တခါတုန်းကတော့မဟေသီ နှင်းဆီကြေးမုံ စကားမပြောနဲ့တဲ့မောင် ကမ္ဘာကြီးနဲ့ကိုင်ပေါက်မယ် ရွက်လွှင့်ရေဆန်-၇၅ စိန်မရှား မြမရှားအလွန်ပင်များပါရဲ့ နှစ်ဆယ်ရာစုငြိမ်းငြိမ်းနု သာယာဝတီရင်ပြင်နီ (ကဗျာစာအုပ်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ရုပ်ရှင်ပညာ (Cinematography) ရုပ်ရှင် ဖြစ်ရန် ဓာတ်ပုံ များ ရိုက်ကူးသောအခါ အလင်းအမှောင် နှင့် ကင်မရာ ပါဝင်သည့် ရုပ်ရှင် ရိုက်နည်းစဉ် ပညာဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်ပညာ သည် ဓာတ်ပုံရိုက်ပညာ နှင့် အလွန်ပင်နီးစပ်ပြီး ရုပ်ရှင်ပညာ တွင် ကင်မရာနှင့် ရိုက်ကွင်းတို့က လှုပ်ရှားမှုများ အပိုပါလာသည်။
ရုပ်ရှင်ပညာ အခြေခံများ အနုပညာ ဖြစ်သော ရုပ်ရှင်ပညာသည် များစွာသော အခြေခံများ ကြွယ်ဝစွာရှိသည်။
ဖလင် ရွေးချယ်ခြင်း ရုပ်ရှင်ပညာ အခြေခံကို ဖလင်လိပ်များ သို့မဟုတ် ဒစ်ဂျစ်တယ် ကင်မရာများတွင် ပုံယူ စန်စာ (imaging sensor) များမှစတင်နိူင်သည်။
ဖလင်ဆေးခန်း ဖလင်ဆေးခန်းသည်လည်း ပုံထုတ်ကောင်းရန် များစွာမူတည်သည်။
ဖစ်တာ မှုန်ဝါးရန်၊ အရောင်ထဲ့ရန် စသည့်အတွက် ဖစ်တာများသုံးပြီး ဇာတ်ဝင်ခမ်းများတွင် အကြီးအကျယ်သုံးကြရသည်။
မှန်ဘီလူး Category:အနုပညာ Category:နည်းပညာ။
မိုင်ရိုဂလိုဗင်၏ သုံးဖက်မြင် တည်ဆောက်ပုံကို ဖော်ပြသော ပုံ။
အယ်လ်ဖာ ဟီးလစ်များကို အရောင်ဖြင့် ပြထားသည်။
ဤပရိုတိန်းသည် X-ray ပုံဆောင်ခဲ နည်းပညာ ဖြင့် ပဋ္ဌမဆုံး တည်ဆောက်ပုံကို သိရခြင်းဖြစ်သည် ပရိုတိန်းသည် အမီနို အက်စစ် များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဩဂန်းနစ် ဒြပ်ပေါင်း ဖြစ်သည်။
ကြိုးတချောင်းသဖွယ် ချိတ်ဆက်ထားသည့် အမိုင်နို အက်ဆစ်များသည် ရှည်လျားလွန်းသဖြင့် ခွေလိပ်ကာ လုံးထွေးနေသည်။
ပေါ်လီမာအတွင်းရှိ အမိုင်နို အက်ဆစ်များတွင် ကာဗောက်ဆိုင်း (carboxyl) အုပ်စုနှင့် အမီနို (amino) အုပ်စုများအကြား ပက်တိုက်စည်း (peptide bond) များဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
ပရိုတိန်းတမျိုးအား ဖွဲ့စည်းရာတွင် အမီနို အက်စစ်များအား မည်ကဲ့သို့သော အစီအစဉ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ပေးရမည်ကို မျိုးဗီဇခေါ် ဂျီး (Gene) များတွင် သုံးလုံးတတွဲ မျိုးဗီဇသင်္ကေတ (genetic code) များဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။
Ridley, M. (2006). Genome. New York, NY: Harper Perennial. ISBN 0-06-019497-9 ပရိုတိန်းဖွဲ့စည်းရာ၌ စံ အမီနို အက်ဆစ် အမျိုး ၂၀ ရှိသည်။
ထိုစံအပြင် အခြားဘေ့စ် အကြွင်းအကျန်များသည် ယင်းပရိုတိန်း ဖွဲ့စည်းပုံကို မွမ်းမံပေးကာ ပရိုတိန်း၏ ရုပ်သတ္တိ၊ ဓာတ်သတ္တိ၊ ခွေလိပ်မှု၊ တည်ငြိမ်မှုကို ပြောင်းလဲပေးသည်။
ပရိုတိန်းများသည်လည်း အချင်းချင်း ပူးတွဲကာ တည်ငြိမ်သည့် အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်လာကာ သတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းတမျိုးကို လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်သည်။
အခြား ကြီးမားသည့် ဇီဝမော်လီကျူးများကဲ့သို့ ပရိုတိန်းသည် သက်ရှိများအတွက် အရေးပါသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး ဆဲလ်တခု အသက်ရှင်ရေးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက် ကြသည်။
ပရိုတိန်း အတော်များများသည် အင်ဇိုင်းများ ဖြစ်ကြပြီး ဇီဝဓာတ်ပြုများ ပိုမိုမြန်ဆန် တွင်ကျယ်စေသည့် ဓာတ်ကူပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။
ပရိုတိန်းများသည်လည်း သတ္တဝါများအတွက် အရေးပါသည့် အဟာရဓာတ်တမျိုး ဖြစ်သည်။
သတ္တဝါများသည် အသက်ရှင် နေထိုင်ရန်အတွက် အရေးပါသည့် အမိုင်နို အက်ဆစ် အမျိုး ၂၀ စလုံးကို ကိုယ်တိုင် မထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့် ပရိုတိန်းများကို အားထားရသည်။
အစာချေဖျက်သည့် ဖြစ်စဉ်အတွင်း သတ္တဝါများသည် မိမိတို့ စားသုံးသည့် ပရိုတိန်များကို အမိုင်နို အက်ဆစ်များ အဖြစ် ပြိုကွဲသွားစေကာ ဇီဝတွင်း ဖြစ်ပျက်မှုတွင် အသုံးချသည်။
ပရိုတိန်းပေါင်းစပ်ခြင်း left|ပရိုတိန်းဖွဲ့စည်းရာတွင် အမိုင်နို အက်ဆစ်များအား မည်သည့် အစီအစဉ်ဖြင့် တွဲချိတ်ရမည်ကို မျိုးဗီဇ (gene) တခုမှ ဒီအန်အေစဉ်တန်းတွင် ဗီဇသင်္ကေတများဖြင့် ရေးမှတ်ထားသည်။
မျိုးရိုးဗီဇတွင် ပါဝင်သည့် အချက်အလက်များအရ အမိုင်နို အက်ဆစ်များကို စီတန်းချိတ်တွဲကာ ပရိုတိန်းကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းသည်။
ပရိုတိန်းတိုင်းကို ၎င်းတို့၏ သီးသန့် အမိုင်နိုအက်ဆစ် စဉ်တန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဗီဇသင်္ကေတ ဆိုသည်မှာ ကိုဒွန် (codon) ခေါ် နျူကလီရိုတိုက် သုံးလုံးတွဲ တစုံဖြစ်သည်။
သင်္ကေတတစုံစီသည် အမိုင်နို အက်ဆစ် တစ်မျိုးစီကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဥပမာအားဖြင့် AUG သည် methionine အတွက် သင်္ကေတဖြစ်သည်။
ဒီအန်အေတွင် နျူကလီရိုတိုက် ၄ မျိုးရှိသည့်အတွက် ဖြစ်နိုင်သည့် ကိုဒွန် အရေအတွက်မှာ ၆၄ မျိုး ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အချို့ အမီနို အက်ဆစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ကိုဒွန် တခုထက် မက ရှိတတ်သည်။
ဒီအန်အေမှ မျိုးဗီဇများကို ပထမဦးစွာ အမ်အာအန်အေ (messenger RNA, mRNA) အဖြစ် RNA polymerase ခေါ် ပရိုတိန်းများက ကူးပြောင်းပေးသည်။
အမ်အာအန်အေကို ပုံစံပြားအဖြစ်ထားကာ ရိုင်ဘိုစုန်းများက ပရိုတိန်းအဖြစ် ပေါင်းစပ်ယူသည်။
အမ်အာအန်အေ ပုံစံပြားမှ ပရိုတိန်း ပေါင်းစပ်ယူခြင်းကို ဘာသာပြန်ခြင်း (translation) ဟု ခေါ်သည်။
ရိုင်ဘိုစုန်းများသည် အမ်အာအန်အေပေါ်တွင် တွဲကပ်ကာ နျူကလီရိုတိုက် သုံးလုံးကို ဖတ်ယူပြီး ယင်းကိုဒွန်နှင့် တွဲဖက်သည့် အမီနို အက်ဆစ်ကို ပေါင်းစပ်ပေးသည်။
van Holde and Mathews, pp. 1002–42. ပရိုတိန်းများ၏ အရွယ်အစားသည် ယင်းတွင်ပါဝင်သည့် အမီနို အက်ဆစ် အရေအတွက်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။
စတီဗင်ဂျရတ်သည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးအားကစားသမားတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ၁၉၈၀ မေ ၃၀ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူသည် အင်္ဂလန် ပရီးမီးယားလိဂ် လီဗာပူးဘောလုံးအသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး အင်္ကျီနံပါတ် ၈ ကိုဝတ်ဆင်ကစားနေသည်။
စတီဗင်ဂျရတ်သည် အင်္ဂလန် နိုင်ငံလက်ရွေးစင်အသင်း၏ ကွင်းလယ်ကစားသမားလည်းဖြစ်ပြီး အင်္ကျီနံပါတ် ၄ ကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
သူဟာ အလယ်တန်းဗဟိုနေရာမှာ ကစားသမားဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်လေ ညာတောင်ပံ နေရာမှာလည်း ကစားနေရသူပါ။
ဆုပေါင်းများစွာကို ရရှိဖူးသော ကစားသမား တစ်ယောက်ဆိုရင်လည်း မမှားပါဘူး။
လီဗာပူး လူငယ်အသင်းကို မရောက်ခင် ငယ်စဉ်ကစားသမားဘဝ ကို ဝှစ်တန် အသင်းမှာ ကစားနေရသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ထူးဆန်းစွာပဲ သူ့အသက် ၁၇ နှစ်မှာ လီဗာပူးရဲ့ အသင်းကြီး အတွက် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။
သူရဲ့ ပထမဦးဆုံးဥရောပ ပွဲအတွေ့အကြုံကတော့ UEFA မှာ ဆယ်တာဗီဂိုနဲ့ ကန်ရတဲ့ ပွဲဖြစ်ပြီး အသင်းဖော် ရက်နက် နာသွားသော အချိန်မှာ လူစားဝင်ကစားရခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းရာသီအတွင်း လီဗာပူးဘောလုံးအသင်း အတွက် ၁၃ပွဲ ကစားပေးခဲ့သော ဘောလုံးသမားပါ။
လီဗာပူးဘောလုံးအသင်းရဲ့ အသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင်နေရာကို နည်းပြ ဟူလီယာက အောက်တိုဘာ ၂၀၀၃ မှာ ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းကိုရရှိတာပါ။
သူ့ရဲ့ နိုင်လိုဇောကြီးမှု့၊ အသင်းဖော်များအား လွမ်းမိုးနိုင်မှု့ကြောင့် အသင်းခေါင်းဆောင် လက်ပတ်ကို ရရှိခဲ့တာဟာ မှားမယ် မထင်ပါဘူး။
ပြီးနောက် ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ ကမ်းလှမ်းမှု့ကို ပယ်ချခဲ့တာဟာ သူက လီဗာပူးဘောလုံးအသင်းကို ဘယ်လောက်ချစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သူ့ရဲ့ အကြီးမားဆုံးအောင်မြင်မှု့က ချန်ပီယံလိဂ် သရဖူကို ၂၅ ရက်နေ့ မေ ၂၀၀၅ မှာ ရရှိခဲ့တာပါ။
ဒီပွဲမှာ ၃ ဂိုးပြတ် ပထမပိုင်းမှာရှုံးနှိမ့်နေပြီးမှာ ဒုတိယပိုင်း ၁၆ မိနစ်အတွင်း ခြေပဂိုး ၃ ဂိုးကို ရရှိပြီး ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်မှာ အေစီမီလန် အသင်းကို အနိုင်ရရှိပြီး လီဗာပူး သမိုင်းမှာ ၅ ကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားကို ဂျရတ်လက်ထက်မှာ ထက်ရရှိစေခဲ့တာ။
ဂိုးဧရိယာ ကိုက် ၃၀ အကွာမှ မထင်မှတ်ပဲ ကန်ချက်တွေဟာ သူရဲ့ trademark တွေဆိုရင် မမှားပါဘူး။
ခေါင်းဆောင်းကောင်း စိတ်ဓာတ် England အသင်းခေါင်းဟောင်းနှင့် Liverpool အသင်းခါင်းဆောင် စတင်ဗျင်ဂျရတ်ဟာ ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ယောက်အဖြစ် အသင်းဖော်များ၊ မန်နေဂျာများ ချီးကျူးမှုတွေကနေတဆင့် မြင်တွေ့ရသည်။
အမြဲတမ်းပြဿနာရှာတတ်တဲ့ ဆွာရက်ကတောင် ဂျရက် လို ခေါင်းတောင်ပီသတဲ့သူကို ငါ့မတွေ့ဖူးသေးဘူးလို့ သူ(စတင်ဗျင်ဂျရတ်) ကို ချီးကျူးခဲ့သည်။
စတင်ဗျင်ဂျရတ်ဟာ ခေါင်းဆောင်ကောင်းဖြစ်တာလဲဆိုရင် သူဟာ တစ်ခြားအသင်းတွေကို အမြဲတမ်းချီးကျူးတတ်သလို ကိုယ့်အသင်းကိုလည်း အမြဲတမ်းသစ္စာရှိသော ကစားသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးသူမှာရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်ကောင်းစိတ်ထားကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် (၁) စိတ်ရှည်သောသူဖြစ်ခြင်း (၂) အလုပ်တစ်ခုလုပ်ပြီဆိုရင် သေချာစဉ်းစားပြီးမှ လုပ်ခြင်း (၃) လူတိုင်းနဲ့ ပေါင်းတတ်ခြင်း(မတည့်တဲ့သူ ဆိုလို့ သူ့မှာမရှိဘူး) (၄) သူများကို ဘယ်တုန်းကမှ နိမ်ပြီး မပြောခြင်း (၅) သူမိသားစုလေးကို သာယာအောင် အမြဲလုပ်ခြင်း (၆) သစ္စရှိသောသူ ဖြစ်ခြင်း (၇) သူ့မှာရှိတဲ့ ပညာတွေကို မဝပ်ထားဘူး အမြဲတမ်းလူငယ်လေးတွေကို သင်ပြခြင်း (၈) လွယ်လွယ်နဲ့ ဇွဲမလျှော့ခြင်း(ဥပမာ-ဘောလုံးပွဲတစ်ပွဲမှာ ရှုံးသော်လည်းပဲအမြဲတမ်း ကြိုးစားသူဖြစ်ခြင်း Champion League မှာ AC Milan-Liverpool တုန်းကလည်းပဲ အမှတ်ရကြအုံးမှာပါ) ကိုးကား Category:အင်္ဂလန်ဘောလုံးသမားများ Category:လီဗာပူးဘောလုံးသမားများ Category:နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမားများ။
နှစ်စဉ် နတ်တော်လဆန်း (၁) ရက်နေ့သည် စာဆိုတော်နေ့ ဖြစ်သည်။
ယင်းစာဆိုတော်နေ့ကို ၁၃၀၆ ခုနှစ်၊ ဂျပန်ခေတ်တွင် သူကြီးဂေဇက်ဦးခင်မောင်ကဦးဆောင်၍ ဦးအုန်း‌ဖေ (ဆရာတက်တိုး ) ၊ ဦးတင်ဦး ၊ အမြတ်ခွန်မင်းကြီး ဦးယုဆိုင် ၊ ကက်သရင်း ဒေါ်ခင်ခင် ပညာရေးဝန်ကြီး ဦးလှမင်း၊ ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ ဦးသိန်းဟန်(ဇော်ဂျီ)၊ ဦးကောင်း၊သူရိယ ဦးသိမ်းမောင်၊ ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင်၊ ဇဝန၊ မြို့မဆရာဟိန် စသော မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာများအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့နှင့် စာပေဆိုင်ရာ လူကြီးများ ညှိနှိုင်း သတ်မှတ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
စာဆိုတော်နေ့ကို စာရေးဆရာများအသင်း ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် လေးနှစ်မြောက်တွင်မှ သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၃၉ ခုနှစ် မတိုင်မီက စာရေးဆရာများ အသင်းဟူ၍ မရှိသေးပဲ စာရေးဆရာအချို့ ဖွဲ့စည်းထားသော "ကလောင်အဖွဲ့" တစ်ခုသာ ရှိခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် စာရေးဆရာကြီး အိပ်၊ ဂျီ၊ ဝဲလ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလည်အပတ် ရောက်လာသောအခါ စာရေးဆရာများက စုပေါင်း၍ ကျင်းပသော ဧည့်ခံပွဲနှင့် ဆရာကြီး ပီမိုးနင်းကွယ်လွန်၍ ဈာပနကိစ္စတို့တွင် စာရေးဆရာများ စုစည်းမိကြရာမှ ဒီးဒုတ်ဦးဘချို ဦးဆောင်၍ စာရေးဆရာများ အသင်းကို ထူထောင်ကြသည်။
မူလက "မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာများ အစည်းအရုံး" ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် စာရေးဆရာများအသင်းကို ပြန်လည်စုစည်းခဲ့ပြီးလျှင် "မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာများအသင်း" ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ တစ်နေ့တွင် ဆရာတက်တိုးက အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများသည် စာပေယဉ်ကျေးမှုကို အမြတ်တနိုး တန်ဖိုးထားပုံနှင့် ထင်ရှားသော စာရေးဆရာကြီး ရှိတ်စပီးယားကို ဂုဏ်ပြုသော ရှိတ်စပီးယားပွဲတော်နေ့ကို နှစ်စဉ် ရှိတ်စပီးယား၏မွေးနေ့ဟူ၍သတ်မှတ်ထားသော ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့ တွင်ကျင်းပပုံများကို ပြောဆိုကြရာမှ မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ဦးယုဆိုင်က “သူတို့က ရှိတ်စပီးယားပွဲတော်နေ့လုပ်ကြသလို ကျွန်တော်တို့ကလည်း ဦးပုညနေ့ပွဲတော်လုပ်ကြတာပေါ့ဗျာ” ဟူ၍ စတင်အကြံပြုခဲ့ရာမှ ဦးအုန်း‌ဖေ (ဆရာတက်တိုး )မြန်မာ့အလင်းနှင့် အမြတ်ခွန်မင်းကြီး ဦးယုဆိုင်တို့၏ဆက်လက်ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ဦးပုညနေ့ပွဲတော် ကျင်းပရန် အားလုံးသဘောတူ ဆုံးဖြတ်ကြလေသည်။
ထို့နောက် ဆရာကြီးစလေဦးပုည၏မွေးနေ့ဖြစ်သော ကဆုန်လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့ကို ဦးပုညနေ့အဖြစ်သတ်မှတ်၍ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျင်းပရန် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင် ကြေညာချက်များထည့်ကာ လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည်။
ထိုနှစ် ၁၃၀၆ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း ၁၃ ရက် (၁၉၄၄ ခုနှစ် မေလ ၄ ရက်) နေ့တွင် ပထမဆုံး ဦးပုညနေ့ပွဲတော်ကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး စာဆိုတော်နေ့တွင် စာဆိုတော် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် စလေဦးပုည ၏ ဝိဇယပြဇာတ်ကို စာရေးဆရာများကိုယ်တိုင် သရုပ်ဖော် ကပြခဲ့ရာမှ နှစ်စဉ် စာဆိုတော် နေ့များတွင် စာရေးဆရာကြီး တစ်ယောက်ယောက်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကို ပြဇာတ်အဖြစ် ကပြသည့် အလေ့အထ စွဲမြဲလာခဲ့သည်။
သက်ကြီးဝါကြီး စာရေးဆရာကြီးများကို ကန်တော့ခြင်း၊ စာပေပြိုင်ပွဲများ၊ ဟောပြောပွဲများ ကျင်းပခြင်းတို့ကိုလည်း အနယ်နယ်အရပ်ရပ်တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာ့တံခွန်အသင်း၏ ဌာနခွဲကို ကွမ်းခြံကုန်းမြို့၌ ဖွင့်လှစ်ထားခဲ့သည်။
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာ့တံခွန်အသင်း၏ ဌာနခွဲသည် ၁၉၄၄ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် စာဆိုဦးပုညကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားတစ်ရပ်ကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည့်ပြင် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင်လည်း ဦးပုညနေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ကျင်းပရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့လေသည်။
ထိုအခါက ရန်ကုန်မြို့ရှိမြန်မာနိုင်ငံ ပညာ့တံခွန်အသင်းနှင့်တကွ ထိုကာလ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီး ဌာနသည် ဦးပုညနေ့ အထိမ်းအမှတ် ကျင်းပရေးကိစ္စကို အရေးယူဆောင်ရွက်သောအားဖြင့် ၁၉၄၄ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်တွင် ပညာ၊ ကျန်းမာ၊ စည်ပင်သာယာဌာနဝန်ကြီး၏ ရုံးခန်း၌ အစည်းအဝေးတစ်ရပ် ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့သည်။
ယင်းအစည်းအဝေးသို့ ပညာ၊ ကျန်းမာ၊ စည်ပင်သာယာ ဝန်ကြီး ဦးလှမင်း၊ တက္ကသိုလ် နာယကဦးဖေမောင်တင်၊ အစိုးရဝါဒ ဖြန့်ဖြူးရေးဌာနမှ ဦးဘညွန့်၊ ဦးကြီးဖေ (စေတီယင်္ဂဏ)၊ ဦးသန်းတင့် (မြန်မာ့ အလင်းသတင်းစာ)၊ ဦးတင် (ပညာ့တံခွန်အသင်း)၊ ဦးသိန်းဟန် (စာပေနှင့် စာကြည့်တိုက် ဌာနခွဲ)၊ ဦးကောင်း (ပညာရေးဌာန)၊ ဦးဟိန် (ဗမာ့ဝန်ထမ်း)၊ ဦးသိမ်းမောင် (စာရေးဆရာ အသင်း) နှင့် ဦးချစ်မောင် (ဂျာနယ်ကျော်) တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြလေသည်။
ထိုအစည်းအဝေးကဦးပုညနေ့ဟူ၍ စာဆိုတစ်ဦးတည်း ကို ဂုဏ်ပြုရည်ညွှန်းသော နေ့တစ်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကျင်းပမည့်အစား စာဆိုတော်အားလုံးကို ဂုဏ်ပြုရည်ညွှန်းသော နေ့တစ်နေ့ သတ်မှတ်သင့်ကြောင်း စာဆိုတော်နေ့သတ်မှတ်ရေး ကိစ္စကို ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
တစ်ဆက်တည်းပင် မည်သည့်ကာလ အပိုင်းအခြား ကို စာဆိုတော်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်သင့်ကြောင်း ဆွေးနွေးကြရာ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ ကိုစာဆိုတော် နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါမှစ၍ စာဆိုတော်နေ့ စတင်ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုအစည်းအဝေးမှာပင်ထိုနှစ် ၁၃ဝ၆ ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့မှစ၍စာဆိုတော်နေ့အထိမ်း အမှတ်ပွဲကျင်းပရန် ယင်း အထိမ်းအမှတ်ပွဲ အဖြစ် စာပေဟောပြောပွဲများ ကျင်းပရေးရက်သတ္တတစ်ပတ်လုံး စာပေ အကြောင်းအရာ အမျိုးမျိုးကို အသံလွှင့်ရေး ကိစ္စများကို စသည်တို့ကို စဉ်းစား ဆွေးနွေးကြသည်။
ထိုကိစ္စ များကို အသေးစိတ် ဆွေးနွေးရန် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ခေါင်းဆောင်သော နာယက အဖွဲ့နှင့် ဦးဖေမောင်တင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပါဝင်သော အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့လေသည်။
ထိုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စာဆိုတော်နေ့ အဖြစ် နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ကန်တော်ကြီးစောင်းရှိ မြိုင်ပြဇာတ်ရုံ၌ သက်ရှိစာဆိုတော်ကြီးများကို စာရေးဆရာများက လက်အုပ်ချီကန်တော့ခဲ့ကြပြီး ညနေပိုင်းတွင် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတိုက်၌ မိတ်ဆုံလက်ဖက်ရည်ပွဲ တည်ခင်းသုံးဆောင်ကာ ညပိုင်း တွင် မြိုင်ပြဇာတ်ရုံ၌ ပဒေသာကပွဲ ကပြ ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
ထိုပထမဆုံးအကြိမ် စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ် ပဒေသာကပွဲတွင် ဦးပုည၏ ဝိဇယပြဇာတ်လာ ဇာတ်ဝင်ခန်း တစ်ခန်းသည်လည်း ကပွဲအစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုဇာတ်ဝင်ခန်းကို အခြေပြု၍ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖွာရီလ တွင် ဝိဇယပြဇာတ်ကို ဇာတ်ကြီးအဖြစ် ကပြခဲ့လေသည်။
ထိုစဉ်က ဝိဇယပြဇာတ် ကပြမှု သည် နိုင်ငံရေးအရ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုံ့ဆော်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အလျောက် အောင်မြင်မှုရခဲ့လေသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင်မူ စာဆိုတော်နေ့ အခမ်းအနားကို မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်းက ကြီးမှူးကျင်း ပခဲ့သည်။
ထိုနှစ် စာဆိုတော်နေ့တွင် ပညာရှိစာဆိုအမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဦးပေါ်ဦး ပြဇာတ်ကပြခဲ့သည်။
သက်ရှိစာဆိုတော်ကြီးများကိုလည်း ကန်တော့ခဲ့ကြသည်။
နောက်နှစ်များတွင် စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများကို မြို့နယ်များ၌ပါ ကျင်းပလာခဲ့သည်။
မြို့နယ်များတွင်သတင်းထောက်များ၊ ကျောင်းဆရာများနှင့် လူငယ်အဖွဲ့အစည်း များက ကြီးမှူးကျင်းပလေ့ရှိရာ ယင်းအခမ်းအနားများတွင် စာပေပြိုင်ပွဲများ၊ စကားရည်လုပွဲများ၊ ပဒေသာကပွဲများ ထည့်သွင်းကျင်းပခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင်မူ စာရေးဆရာအသင်းကကြီးမှူး၍ စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နံနက်ပိုင်း၌ သက်ရှိ စာဆိုတော်ကြီးများကို ကန်တော့ခြင်း၊စာရေးဆရာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌက စာပေဆိုင်ရာ မိန့်ခွန်းမြွက်ကြားခြင်း၊ ညပိုင်း၌ စာပေဆိုင်ရာ ပြဇာတ် သို့မဟုတ် ပဒေသာကပွဲ ကပြလာခဲ့သည်မှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်အထိဖြစ်သည်။
၁၉၅၀ ပြည့် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် ကျင်းပသော စာဆိုတော်နေ့အခမ်းအနားကို လူထုအခမ်းအနားကြီးတစ်ခုအသွင် စတင်ကျင်းပကာ စာဆိုတော်နေ့ကို ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ နေ့တစ်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြလေသည်။
ထိုအခါမှစ၍စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်ကျင်းပရေး အစဉ်အလာသည် နိုင်ငံနှင့်အဝန်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသည်။
ထိုအခါ စာရေးဆရာများသည် ပြဇာတ်ကခြင်း၊ ပဒေသာကပွဲ ကပြခြင်းဖြင့် ပြည်သူလူထုအား စာပေအသံ လှုံ့ဆော်ပေးရုံသာမကပဲ ရှေးဦးစွာ ရန်ကုန်မြို့အတွင်း ရပ်ကွက်အသီးသီး၌ စာပေဟောပြောပွဲများ စတင်ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။
စာပေဟောပြောပွဲများကို ပြည်သူအများက လက်ခံလာသည်နှင့်အမျှ နောက်ပိုင်း စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများတွင် နိုင်ငံနှင့်အဝန်း စာပေဟောပြော ပွဲများကိုပါ ကျင်းပလာခဲ့ကြလေသည်။
စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပြဇာတ်ကပြသော အစဉ်အလာသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အဆုံး သတ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း၌ စာဆိုတော်နေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် စာပေရေးရာ စာတမ်းများ ပြုစုတင်သွင်း ဆွေးနွေးခြင်း အစဉ်အလာသည် ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့တို့၌ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး မြို့နယ်အသီးသီး၌ စာပေဟောပြောပွဲအစဉ်အလာသည် ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
ထိုအခါ စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ် ပွဲများကို နတ်တော်လဆန်း တစ်ရက်နေ့တွင်သာ ကျင်းပရုံဖြင့် မလုံလောက်တော့သည့်အလျောက် အချို့မြို့နယ်များတွင် စာဆိုတော်နေ့အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို နတ်တော်လဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ ကျင်းပပြီး စာဆိုတော် အထိမ်းအမှတ် ဟောပြောပွဲများကိုမူ စာဆိုတော်လအတွင်း အဆင်ပြေသလို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ် စာပေဟောပြောပွဲများသည် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်လွှားကျယ်ပြန့် များပြားလာခဲ့သည်။
မြို့နယ်အဆင့် စာပေဟောပြောပွဲများ၊ ကျောင်းအလိုက် စာပေဟော ပြောပွဲများ၊ လုပ်ငန်းဌာနအလိုက် စာပေဟောပြောပွဲများအပြင် ရေးသူဖတ်သူ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ စာဖတ်ပရိတ် သတ်က လက်ရှိစာပေ အခြေအနေကို စာတမ်းပြုစုဖတ်ကြားပွဲများနှင့် စာရေးဆရာများ ပြည်သူ့ဘဝလေ့လာရေး အစီအစဉ်များကိုပါ ကျင်းပပြုလုပ်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံအစိုးရပိုင်းကမူ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ် စာဆို တော်နေ့များတွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန စာပေဗိမာန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အနေနှင့် စာပေဆုနှင်းသဘင်ပွဲကျင်းပကာ ထိုဆုနှင်းသဘင်၌ အမျိုးသားစာပေဆု ရသော စာပေပညာရှင်များအား ဆုများချီမြှင့်ပြီး စာပေရေးရာမိန့်ခွန်းများ မြွက်ကြားကာ စာပေတိုးတက်ရေး ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၀ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့က ကြီးမှူးကျင်းပသည့် စတုတ္ထအကြိမ် ရန်ကုန်တိုင်း စာဆိုတော်နေ့ အခမ်းအနားနှင့် သက်ကြီးစာပေပညာရှင်များအား ပူဇော်ကန်တော့ပွဲ အခမ်းအနားကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်(၁၃၄၅ ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၁ ရက်နေ့) နံနက် ၈ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
အခမ်းအနားသို့ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသပါတီကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊ ရန်ကုန်တိုင်း ပြည်သူ့ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တိုင်းလုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေး အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အမှုဆောင် ကော်မတီ ဝင်များ၊ အကန်တော့ခံ စာပေပညာရှင်ကြီး ၁၃ ဦး၊ ကျောက်တံတားနှင့် ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်ပါတီ၊ ပြည်သူ့ကောင်စီမှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ လူထုလူတန်းစား အဖွဲ့အစည်းများမှ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ဝင်များ တက်ရောက်ကြသည်။
ယင်းအခမ်းအနားတွင် သဘာပတိအဖြစ် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးထွန်းတင်(မန်းတင်)က လည်းကောင်း၊ အခမ်းအနားမှူးအဖြစ် စည်းရုံးရေးမှူး ဦးလှမြိုင် (ကိုဆောင်း) ကလည်းကောင်း ဆောင်ရွက်သည်။
အကန်တော့ခံ စာပေညာရှင်တစ်ဦးစီအား ကျပ်ငွေ ၁၅၀ တန် ပစ္စည်းများဖြင့် ကန်တော့ခဲ့ကြသည်။
စာဆိုတော်နေ့ ညနေ ၆ နာရီတွင် ၁၉၈၂ ခုနှစ် အမျိုသားစာပေဆုနှင်းပွဲကို ဂေါ်ဒဝင်လမ်း ယဉ်ကျေးမှု လဟာပြင်ဇာတ်ရုံ၌ ကျင်းပရာ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးကိုယ်စား ဒုတိယဝန်ကြီး သိုက်စိုး တက်ရောက်၍ အမှာစကား ပြောကြားပြီး ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆုရ မိုးမိုး (အင်းလျား)နှင့် ကဗျာဆုရတက်လူတို့အား ကျပ်ခြောက်ထောင် စီနှင့် ဆုလက်မှတ်များကို ချီးမြှင့်ပေးအပ်သည်။
(အမျိုးသား စာပေဆု-ရှု။
) အလားတူ စာဆိုတော်နေ့နှင့် သက်ကြီးစာပေပညာရှင် ပူဇော်ကန်တော့ပွဲ အခမ်းအနားများကို မန္တလေးမြို့တွင် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့က မန္တလေးတက္ကသိုလ် (ရတနာဘုမ္မိနယ်မြေ) အောင်ပင်လယ်ခန်းမ၌ ကျင်းပရာ အကန်တော့ခံ စာပေပညာရှင်ကြီး၊ မန္တလေးမြို့နယ်လေးခုမှ ပါတီယူနစ်ဥက္ကဋ္ဌများနှင့် မြို့နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌများ၊ လူထုလူတန်းစား အသီးသီးမှ တာဝန်ရှိသူများ၊ မြို့နယ် စာပေလုပ်သား အဖွဲ့များ စုစုပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
အလားတူ အခမ်းအနားများကို ပြည်၊ သာယာဝတီ၊ ပုသိမ်၊ လပွတ္တာနှင့် ညောင်လေးပင် မြို့နယ်များတွင်လည်း ကျင်းပကြသည်။
သက်ကြီးစာပေပညာရှင် များအား ကန်တော့ခြင်း၊ စာပေရေးရာများ ဟောပြောခြင်း၊စာပေပြိုင်ပွဲများ ပြုလုပ်၍ ဆုရရှိသူများအား ဆုချီးမြှင့်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၄ ကိုးကား Category:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ။
ATS သုံးစွဲမှုသည် ရုတ်တရက်စိတ်ရူးသွပ်ခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်နေပြီး ရူးသွပ်ခြင်းဖြစ်ပေါ်မှုသည် အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် ဆေးသုံးခြင်း၊ ATS ဆေးအလွန်သုံးစွဲခြင်း၊ နဂိုစိတ်ကျရောဂါအခံရှိခြင်း၊ အရက်စွဲခြင်း၊လူမှုရေးနယ်ပယ်တွင် ကလန်ကဆန်လုပ်လေ့ရှိသည့် အမူအကျင့်ဝေဒနာ စသည့် အခြေအနေတို့တွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံမူးယစ်ဆေးဝါး ဆန့်ကျင်ရေးအသင်း (MANA)က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရသိရသည်။
ATS ကိုအမှုန့်၊ ပုံဆောင်ခဲ၊ အရည်၊ ဆေးပြားစသော ပုံစံအမျိုးမျိုးနှင့် တွေ့ရပြီး ATS ပုံစံပေါ်မူတည်၍ မျိုချခြင်း၊ ရှူသွင်းခြင်း၊ ထိုးသွင်းခြင်းများပြုလုပ်သုံးစွဲကြကြောင်းသိရသည်။
ATSကို အာရုံမစိုက်နိုင်၊ လှုပ်ရှားမှုလွန် ဝေဒနာစုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချရန်စသည်ဖြင့် ဆေးကုသရာတွင်အသုံးပြုကြောင်းသိရသည်။
စိတ်ကြွဆေးအမျိုးအစားဖြစ်သည့် ATSသည် ဗဟိုအာရုံကြော အဖွဲ့အစည်းကို နှိုးဆွခြင်းဖြင့်ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိပုံမှန်လုပ်ငန်းရပ်များကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပေးပြီး လွန်လွန်ကဲကဲသုံးစွဲမိပါက စိတ်ကြွနေရာမှ ဆေးစွမ်းပြယ်သည့်အခါ၌ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းနှင့် တစ်ခါတစ်ရံစိတ်ခံစားမှု အပြောင်းအလဲ အလွန်မြန်ကာ ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ဖြစ်တတ်ကြောင်း သိရသည်။
ATSသုံးစွဲမှုသည် ကမ္ဘာတစ်လွှားနိုင်ငံများအားလုံးတွင်တရားမဝင်သော်လည်း ATS သုံးစွဲသူများကို ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက် စေနိုင်ကြောင်းသိရသည်။
အကြောင်းမှာ အကျဉ်းချခြင်းသည် စိတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ပေါ်ပေါက်စေခြင်း၊လူမှုပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးများ ပျက်ပြားခြင်း HIV ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရမှု အန္တရာယ် ပိုမိုကြီးမားလာခြင်း စသည်တို့ကို ဖန်တီးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။