kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ဆရာဖြစ်သောကာဠဒေဝီလရသေ့သည်ဘုရားလောင်းမင်းသားဖွားမြင်ကြောင်းကိုနတ်တို့ထံမှ ကြားသိရသဖြင့်မင်းကြီးနန်းတော်သို့ကြွလာ၏။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကိုရင်ခွင်၌ထား၍ ရသေ့အားရှိခိုးစိမ့်သောငှာ လက်နှစ်ဖက်ကိုယှက်စေသော် အလောင်းမင်းသား၏လက်ဖဝါးတော်အစုံသည် လျှပ်ခြည်စက်ကဲ့သို့ပျံတက်ကာ ရသေ့၏ဦးထိပ်ပြင်ထက်၌တည်လေ၏။
ဤကဲ့သို့အံ့ဖွယ်သရဲဖြစ်သည်ကိုမြင်ရလျှင် ရသေ့သည်ထ၍ ရှိခိုးဦးတိုက်၏။
မင်းကြီးလည်းသားတော်မြတ်ကို တုပ်ဝပ်ရိုကျိုးရှိခိုးလေသည်။
ထိုနောက် ရှင်ရသေ့က ဤမင်းသားသည်စင်စစ်လျှင်ဘုရားဖြစ်လတ္တံ့။
သို့သော် ငါမူကားမင်းသားဘုရားဖြစ်သည်ကို ဖူးမြော်ရမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူလေသည်။
အလောင်းတော်မင်းသားကိုဖွားမြင်ပြီးသည့်နောက် ငါးရက်မြောက်နေ့၌ အမည်မှည့်ရန်ရွေးချယ်ကြရာ အလုံးစုံသောလူနတ်တို့၏အလိုခပ်သိမ်းကို ပြီးငြိမ်းစေတတ်ရကား သိဒ္ဓတ္ထကုမာရဟူ၍အမည် မှည့်၏။
ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ကား မယ်တော်သိရီမဟာမာယာမိဖုရားသည်စုတေ၍ ဘုရားမယ်တော်တို့၏ဖြစ်ရာ တုသိတာနတ်ပြည်ဝယ် သန္တုဿိတအမည်ရှိသောနတ်မင်းဖြစ်လေသည်။
မယ်တော်နတ်ရွာစံပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် မိထွေးတော်မဟာပဇာပတိဂေါတမီမိဖုရားသည် သားတော်နန္ဒမင်းသားကို မွေးဖွားတော်မူ၏။
သို့သော် သားတော်နန္ဒမင်းသားကို နို့ထိန်းတို့အားအပ်၍ ဘုရားလောင်းမင်းသားကိုမူကိုယ်တိုင်နို့တိုက်၍ စောင့်ရှောက်မွေးမြူတော်မူလေသည်။
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားကိုဖွား၍ တစ်လမြောက်သောအခါ ခမည်းတော်မင်းကြီးသည် အခြံအရံတို့နှင့် လယ်ထွန်မင်္ဂလာပြုတော်မူရာတွင် မင်းသားကို ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ရင်းဝယ် ကောင်းမြတ်သောနေရာ၌ထား၏။
အထိန်းမိန်းမတို့လည်း မင်းကြီး၏လယ်ထွန်သဘင်ကို ကြည့်ရှုနေသဖြင့် မေ့လျော့နေစဉ်တွင် အလောင်းမင်းသားသည် သိပ်ထားရာမှ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေထိုင်နေတော်မူပြီးလျှင် အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းရင်း ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားတော်မူ၏။
အလောင်းမင်းသား၏ အာနုဘော်ကြောင့်ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ရိပ်သည် နံနက်မှ မွန်းစောင်းသည့်တိုင်အောင်မပြောင်းမရွှေ့ပဲ ထီးဝန်းအုပ်သကဲ့သို့ တည်နေတော့၏။
ထိုအချင်းအရာကိုမြင်သော မင်းကြီးသည် ဝမ်းမြောက်လှရကား လက်အုပ်ချီမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်တော်မူ၏။
ဤကား ခမည်းတော်၏ နှစ်ကြိမ်မြောက် ရှိခိုးခြင်းတည်း။
အလောင်းတော်မင်းသား ၁၆ နှစ်အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ ဒေဝဒဟပြည့်ရှင်သုပ္ပဗုဒ္ဓမင်း၏သမီးတော် ဘဒ္ဒကစ္စနာနှင့် ထိမ်းမြား၍ ယသောဓရာဗိမ္ဗာဒေဝီဟူသောအမည်ဖြင့် ဘိသိက်ခံကာ အဂ္ဂမဟေသီ‌နေရာထားတော်မူသည်။
ထိုနောက် ပြာဿာဒ်သုံးခုဝယ် ဥတုအလှည့်အလည်အားဖြင့် မိန်းမအခြံအရံများဖြင့်သာလျှင် ၁၃ နှစ်တိုင်တိုင် ပျော်စံတော်မူလေသည်။
မင်းသားသက်တော် နှစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်သို့ရောက်သောအခါ တစ်နေ့၌ ဥယျာဉ်တော်သို့ထွက်တော်မူရာ ဥယျာဉ်အနီးတွင် နတ်တို့က သူအိုအသွင် ဖန်ဆင်း၍ ပြသည်။
နောက်လေးလအကြာ ဥယျာဉ်တော်သို့ ထွက်ပြန်ရာ သူနာအသွင်ကို ဖန်ဆင်း၍ပြသည်။
နောက်လေးလအကြာထွက်တော်မူပြန်လျှင် သူသေအသွင်ကို ဖန်ဆင်း၍ပြသည်။
နောက်လေးလတစ်ကြိမ်တွင်လည်း ရဟန်းအသွင်ကိုဖန်ဆင်းပြ၏။
ဤသို့ သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်းတည်းဟူသော နိမိတ်လေးပါးထင်လာသည်နှင့်ကြောက်လန့်ပြီးလျှင် အလွန်သံဝေဂရှိတော်မူလေသည်။
ထိုအခိုက်တွင် ဘဒ္ဒကစ္စနာတွင်လည်း သားတော်ရာဟုလာကိုဖွားမြင်တော်မူပြန်ရာ ကျဉ်းကျပ်သော နှလုံးတော်ရှိလှသဖြင့် ထိုညဉ့်တွင်ပင် တောထွက်အံ့ဟု ကြံတော်မူ၏။
ကြံသည့်အတိုင်းသက်တော် ၂၉နှစ် မဟာသက္ကရာဇ် ၉၇ ခု ဝါဆိုလပြည့် တနင်္လာနေ့ ညဉ့်သန်းခေါင်ယံအချိန်တွင် ဖွားဖက်တော်ကဏ္ဍကမြင်းကိုစီး၍ မြို့ကထွက်သော် ငယ်ဖော်ဆန္ဒအမတ်သည်လည်း မသွားစေလို၍ တားရာ မရသဖြင့် ခရီးအစပိုင်းတွင် မြင်းမြှီးဆွဲကာ ဘုရားလောင်းတောထွက်ရာတွင် လိုက်ပါလေ၏။
တောထွက်၍ယူဇနာ ၃ဝကျော်မျှဝေးသော အနောမာမြစ်၏တစ်ဘက်ကမ်းသို့ရောက်သောအခါ ဗြဟ္မာမင်းကပရိက္ခရာရှစ်ပါး ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရာ လက်ခံပြီးလျှင် ကြာသင်္ကန်းဖြင့်ရဟန်းပြုတော်မူ၏။
ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် ဒုက္ကရစရိယာ ခြောက်နှစ်တိုင်အောင်ကျင့်တော်မူပြီးသည်၏အဆုံး၌ ဤမှာ နည်းလမ်းအမှန်မဟုတ်နိုင်ဟုသိရှိပြီး မဇ္ဈိမပဋိပဋာလမ်းစဉ်ဖြင့် ဥရုဝေလတောအနီး သေနာနိဂုံးမှ သူဌေးကြီးသေနိယ၏သမီး သုဇာတာ လှူဒါန်းသော ဃနာနို့ဆွမ်းကိုဘုဉ်းပေးပြီး တရားကျင့်ကြံရာ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၃ ခု၊ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အကုန် နေအရုဏ်တက်သည်နှင့် သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကိုရ၍ သက်တော် ၃၅နှစ်၌ ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူလေသည်။
ဘုရား၏အမျိုးအနွယ်မှာ ဂေါတမဖြစ်၍ ဘွဲ့အမည်ကား ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားတည်း။
ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးနောက် ၄၅ ဝါပတ်လုံး လူနတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့အား တရားရေအေးအမြိုက်ဆေး တိုက်ကျွေးတော်မူပြီးလျှင် သက်တော် ၈ဝ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈ခု ကဆုန်လပြည့် အင်္ဂါနေ့နံနက် မိုးသောက်ယံတွင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ရုပ်ပုံများ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
တိုင်းပြည်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသောလူဦးရေအားလုံးကို တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီ၏ အသက်၊ လူမျိုး၊ ကိုးကွယ်သည့်အယူဝါဒ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ အလုပ်အကိုင်မှအစ တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီနှင့်သက်ဆိုင်သမျှအကြောင်းအရာ အစုံအလင်မှတ်သားထားသောစာရင်းကို သန်းခေါင်စာရင်းဟု ခေါ်၏။
တစ်နည်းအားဖြင့် သန်းခေါင်စာရင်းကို လူဦးရေစာရင်းဟုလည်း ဆိုနိုင်၏။
သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရေး ဝန်ထမ်းတို့ကအိမ်များတွင်လူစုံရှိတတ်သည့်ညဉ့်အချိန်များ၌ တစ်အိမ်တက်ဆင်းလှည့်လည်ကောက် ယူခဲ့သောကြောင့် သန်းခေါင်စာရင်းဟုခေါ်တွင်ခဲ့ဟန်တူသည်။
သို့ရာတွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းမှာ တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်ကောင်းမွန်၍ လွယ်ကူမှုရှိလာသောကြောင့် ညဉ့်အချိန် တစ်အိမ် တက်ဆင်းလှည့် လည်ကောက်ယူသောစံနစ် မရှိတော့သလောက်ဖြစ်နေပေပြီ။
ယခုအခါတွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူ ရန်အတွက်ခန့်ထားသော ဝန်ထမ်းများသည် သက်ဆိုင်ရာ ကျေးရွာနယ်မြေများသို့ သွားရောက်ကာဆိုင်ရာ ရွာသူကြီးအကူအညီဖြင့် သန်းခေါင်စာရင်းကို ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းကောက် ယူမှတ်သားကြရသည်။
အိမ်တိုင်းအိမ်တိုင်းသို့ မိမိတို့၏ အမည်၊ အသက်၊ လူမျိုး၊ ကိုးကွယ်သည့်အယူဝါဒ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ အလုပ်အကိုင်မှအစ တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီနှင့် သက်ဆိုင်သမျှအကြောင်းအရာအစုံအလင်ကို ဖြေဆိုရန် မေးခွန်းပုံစံ စာရွက်များဝေငှ၍ နေထိုင်သူတို့ကထိုပုံစံများကိုဖြည့်သွင်းပေးကြရသည်။
ထိုအခါတွင်ဝန်ထမ်းက ထိုစာရင်း မှန်မမှန်ကို ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးပြီးမှ ကျေးရွာအလိုက် စာရင်းချုပ်ပြုလုပ်ရသည်။
ယင်းသို့ဝန်ထမ်းများက ကောက်ယူပေးသော စာရင်းများကို မြို့ပိုင်ရုံးမှတစ်ဖန် စစ်ဆေးပြီးလျှင်မြို့နယ်အလိုက်စာရင်းချုပ်ပြုလုပ်၍ ဆိုင်ရာနယ်ပိုင်ရုံးသို့တင်ရ၏။
နယ်ပိုင်ရုံးမှလည်းထိုအတူစစ်ဆေးကာ စာရင်းချုပ်အဆင့်ဆင့်ပြုလုပ်ရ လေသည်။
ဤသို့ဖြင့်စာရင်းကောက်ယူခြင်းပြီးစီးသောအခါ သန်းခေါင်စာရင်းစစ်ဆေးရေးအထူးအရာရှိများ ခန့်ထား၍ သေချာသည်ထက်သေချာအောင် စစ်ဆေးရပြန်သည်။
ယင်းသို့စစ်ဆေးပြီး၍ သေချာသောအခါတွင် သန်းခေါင်စာရင်းမှာ အတည်ဖြစ်သဖြင့် ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ဖြည့်စွက်ခြင်း မပြုရတော့ချေ။
သမိုင်းကြောင်း သန်ခေါင်စာရင်းယူသောစနစ်သည် ရှေးရောမတို့ ခေတ်ကပင်လျှင်ရှိခဲ့၏။
ထိုအခါကနိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတို့သည် ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် မိမိတို့၏အသက်၊ အလုပ်အကိုင်၊ သားသမီး၊ ကျေးကျွန်၊ မြေယာမှအစ အကြောင်းအရာအစုံအလင်ကို ဆင်ဆာလူကြီးများထံ သွားရောက်စာရင်းပေးကြရသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်၌ ဝီလျံ·သ·ကွန်ကားရား လက်ထက် ၁ဝ၈၆ ခုနှစ်တွင်မြေခွန်တော်နှင့်အခြား အခွန်တော်များ ကောက်ခံရေး နှင့် ဘုရင်ပိုင်မြေယာများမည်မျှရှိသည်ကို သိနိုင်ရေးအတွက် လူဦးရေနှင့် မြေယာစာရင်းများကိုကောက်ယူ ၍ ဒွမ်းစဒေး စစ်တမ်းဟူသောအမည်ဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့လေသည်။
ထိုစာရင်းမှာအင်္ဂလန်ပြည်အတွင်းရှိ လူဦးရေ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်သောမြေယာများ၊ မြင်းကျွဲနွားမှအစ သက်ရှိ သက်မဲ့ ပစ္စည်းများ၏စာရင်းဖြစ်၍ ဘုရင်သည်စာရင်းကိုကြည့်ရုံမျှဖြင့် မိမိ၏မှူးမတ်မြို့စားနယ်စားများ မည်မျှချမ်းသာကြွယ်ဝ၍ မည်မျှတန်ခိုးအာဏာရှိသည်ကိုသိနိုင်သည်။
ထိုစာရင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အချက်အလက်မှာ အတည်ဖြစ်၍ ပြုပြင်ဖြည့်စွက်ခြင်းမရှိရချေ။
ရောမခေတ်က သန်းခေါင်စာရင်းသည် ရောမအုပ်ချုပ်ရေးအရ အခွန်တော်ကောက်ခံရန်နှင့် လက်နက်ကိုင်၍ တိုက်နိုင်သည့်ဦးရေ မည်မျှရှိသည်ကို သိရန်ဖြစ်၏။
ဝီလျံဘုရင်လက်ထက်က ဒွမ်းစဒေးစစ်တမ်းမှာလည်း ထိုရည်ရွယ်ချက်နှင့်ပင်ကောက်ယူသော်လည်း ပိုမိုစုံလင်၏။
မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက် ကတည်းက သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူသည့် အစီအစဉ်များ ရှိခဲ့သည်။
သာလွန်မင်းတရားကြီးလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၉၉၉ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးပြန်လည်ထူထောင်ရန်နှင့် လူဦးရေအင်အား ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် လက်ရှိအခြေအနေမှန်ကိုသိရှိရန်အတွက် နိုင်ငံတော်လူဦးရေ၊ အိမ်ခြေ၊ မြေအကျယ်အဝန်း၊ ထွက်သည့် အသီးအနှံ၊ စီးပွားရေးအခြေအနေနှင့် ပေးဆောင်ရသည့် အခွန်အတုတ်နှုန်းတို့ကိုစစ်သည့်စစ်တမ်းတခုကောက်ယူခဲ့သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ၁၁၄၅-ခုနှစ်တွင် သာလွန်မင်းတရားလက်ထက်ကကဲ့သို့ မြို့ရွာ နယ်ပယ်လူနေအိမ်ခြေထွက်သောသီးနှံ၊ အရောင်းအဝယ်အခွန်အကောက်နှုန်း စသည်တို့ကို စစ်တမ်းထုတ်စေခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်သန်းခေါင်စာရင်းကိုအင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက်၌ ဆယ်နှစ်တစ်ကြိမ်ကောက်ယူခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် ၁၈ရ၂ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးသန်းခေါင်စာရင်းကို ကောက်ယူခဲ့၏။
ထိုနောက် ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှ စ၍ ဆယ်နှစ်တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၄၁ ခုနှစ်အထိ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် ၁၉၅၃ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိအဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရန် စီမံကိန်းချမှတ်ခဲ့၍ ပထမဆင့်အနေဖြင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင်မြို့ပေါင်း ၂၅၂မြို့၏ သန်းခေါင်စာရင်းကို ကောက်ယူခဲ့၏။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဆင့်အနေဖြင့်ကျေးရွာအုပ်စု ပေါင်း ၂၁၄၃ အုပ်စု၏ သန်းခေါင်စာရင်းကိုကောက်ယူခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုသို့အဆင့်ဆင့်ကောက်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အကျယ်အဝန်း ၃ဝ ရာခိုင်နှုန်းအတွက်ခန့်သာ ဖြစ်ခဲ့ရကား ကျန်နိုင်ငံ၏ ၇ဝ ရာခိုင်နှုန်းအကျယ်အဝန်း အတွက် သန်းခေါင်စာရင်းကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူရန်ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သော်လည်းမကောက်ယူဖြစ်ခဲ့ပေ။
ထိုသို့ကောက်ယူခဲ့သောသန်းခေါင်စာရင်းများသည် ကိုလိုနီခေတ်နှင့် အရင်းရှင်ခေတ်တို့၏အခြေ အနေများသာ ဖော်ပြသည့်စာရင်းအင်းများဖြစ်နေပြီးလျှင်လက်ရှိအခြေအနေဖြင့် မကိုက်ညီတော့သဖြင့်လက်ရှိတိုင်းပြည်၏အခြေအနေနှင့်ကိုက်ညီသော အခြေခံလူဦးရေ စာရင်းအင်းများ၊ လူမှုရေး၊စီးပွားရေး အခြေအနေကို ဖော်ပြသည့်စာရင်းအင်းများကို ကောက်ယူရန်လိုအပ်လာသည့်အတွက် ၁၉ရ၃ ခုနှစ်ဧပြီ လ ၁ ရက်နေ့မှ ၅ ရက်နေ့အတွင်းသန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခဲ့သည်။
ယင်းသည့် စစ်တမ်းများကား ယခုခေတ်သန်းခေါင်စာရင်းများပင်ဖြစ်၏။
ယခုခေတ်တိုင်အချို့လူများသည်သန်းခေါင်စာရင်းကို အခွန်တော်စည်းကြပ်ကောက်ခံရန်၊ မင်းတိုင်းကြေးခန့်ခွဲရန် သက်သက်ဟုယူဆကြကာ မိမိတို့၏အမည်စာရင်းကို မပေးသွင်းဘဲထားတတ်ကြ၏။
သို့မဟုတ် ပေးသွင်းရန် သတိမရဘဲ အမှတ်မဲ့ပင်နေတတ်ကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုသို့စာရင်းမသွင်းဘဲထားခြင်း၊ အမှတ်မဲ့နေခြင်းတို့မှာ ထိုသို့နေသူ၏အမှားသာဖြစ်၏။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူပုံနှင့် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူခြင်း၏ သဘောတို့မှာ ရှေးရှေးအခါကနှင့် မတူတော့သော ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ယခုအခါအခွန်တော်မှအစ မင်းတိုင်းကြေးများအတွက် ဆိုင်ရာဌာနအသီးသီးရှိနေသောကြောင့် သန်းခေါင်စာရင်းမှာ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အရေးကြီးသော အချက်အလက်များ အတွက်ဖြစ်လေသည်။
သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိုင်းပြည်တွင် လူဦးရေမည်မျှ၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးသူမည်မျှ၊ စာတတ်သူ မည်မျှ၊ လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်သူမည်မျှစသည်တို့ကိုသိနိုင်၍ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးတို့ကိုစီမံခန့်ခွဲရာတွင် သန်းခေါင်စာရင်းကိုအခြေပြု၍စီမံရသည်။
တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ်ရေးတွင်ပါဝင်သောဌာနတိုင်း ဌာနတိုင်း၏ အင်အားသည်တိုင်းပြည်ရှိ လူဦးရေအပေါ်တွင် အမှီပြု၍ရှိရပေသည်။
ထိုအချက်များအပြင် တိုင်းသူပြည်သားများအဖို့ အလွန်အရေးကြီးသောမဲပေးပိုင်ခွင့်ကို သန်းခေါင်စာရင်းအရသာလျှင် အတည်ပြုသောကြောင့် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းမှာ ပြည်သူလူထု၏ အကျိုးဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ရှေးရောမသန်းခေါင်စာရင်းနှင့် ဝီလျံဘုရင်၏ ဒွမ်းစဒေးစစ်တမ်းတို့၏နောက်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်၌ ၁၈ဝ၁ ခုနှစ်မှအစပြုကာ ၁ဝ နှစ်တစ်ကြိမ် သန်းခေါင်စာရင်းမှန်မှန် ကောက်ယူခဲ့၏။
၁၉၄၁ခုနှစ် တွင်ကား ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကြောင့် မကောက်ခဲ့ရချေ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်၁ရ၉ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ၁ဝ နှစ်တကြိမ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ခဲ့၏။
ရုရှနိုင်ငံတွင်လည်း၁၈၉ရ ခုနှစ်မှစ၍ သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူခဲ့လေသည်။
စစ်ကြိုခေတ်သန်းခေါင်စာရင်းသည် လူဦးရေကိုသာ အဓိကထားပြီးလျှင် စစ်ပြီးခေတ်သန်းခေါင်စာရင်းများတွင်မူ လူဦးရေအပြင် စီးပွားရေးရာ၊လူမှုရေးရာတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အချက်အလက် အများအပြားပါဝင်လေသည်။
စစ်ကြိုခေတ်သန်းခေါင်စာရင်းများကောက်ယူရာ၌ လူဦးရေတစ်ခုတည်းနှင့်စပ်လျဉ်း သည့်မေးခွန်းပေါင်း ၂ဝ ခန့်သာမေးခဲ့၍ စစ်ပြီးခေတ်သန်းခေါင်စာရင်းများကောက်ယူရာတွင်မူ လူဦးရေ၊စီးပွားရေး၊လူမှုရေးတို့နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် မေးခွန်းပေါင်း ၃ဝဝကျော်မေးမြန်းအချက်အလက်များ စုဆောင်း လာကြသဖြင့် တစ်နည်းအားဖြင့်စီးပွားရေးစစ်တမ်းဟုပင် ခေါ်ဆိုလောက်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) သန်းခေါင်စာရင်းဟူသော ဝေါဟာရမှာ ဆယ်နှစ်တစ်ကြိမ် လူဦးရေ ရေတွက်ခြင်းနှင့် လူဦးရေစာရင်းများ ကောက်ယူခြင်းကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
၁၈၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်အချိန်တွင် အောက်မြန်မာပြည်၌ ဗြိတိသျှတို့ ပထမအကြိမ် လူဦးရေစာရင်း ကောက်ယူခဲ့ရာမှ ယခုထက်တိုင် သန်းခေါင်စာရင်းဟု အမည်တွင်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ယခုခေတ် သန်းခေါင်စာရင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ လူဦးရေ ရေတွက်ခြင်းနှင့် လူတို့နှင့်ပတ်သက်သည့် ကိုယ်ရေးအကြောင်းအရာ စာရင်းအင်းများသာမက လူတို့၏ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး အကြောင်းအရာ အားလုံးကိုတစ်ကြိမ်တည်း၊ တစ်ပြိုင်တည်း ကောက်ယူသော စာရင်းကို သန်းခေါင်စာရင်းဟု ခေါ်ပေသည်။
သန်းခေါင်စာရင်းများတွင် လူဦးရေ သန်းခေါင်စာရင်း၊ အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း၊ စက်မှုလက်မှု အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း၊ စီးပွားရေး ကုန်သွယ်ရေး သန်းခေါင်စာရင်း စသည်တို့ ပါဝင်ပေသည်။
သာမန်အားဖြင့် အခြေခံ စာရင်းအင်းများသာ ပါဝင်သော သန်းခေါင်စာရင်းကြီးကို ဆယ်နှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ကောက်ယူလေ့ရှိသော်လည်း လူမှုရေး၊ စီပွားရေး အကြောင်းအရာ အရပ်ရပ်၏ အသေးစိတ် စာရင်းအင်းများကို နမူနာနည်းဖြင့် ကောက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် အပြည့်အဝ ကောက်ယူခြင်း၊ လစဉ် သို့မဟုတ် နှစ်စဉ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် စသည်ဖြင့် စာရင်းအင်းအမျိုးအစားနှင့် လုပ်ဆောင်သည့် စီမံကိန်း အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ဆောင်ရွက်ရပေသည်။
ထို့ကြောင့် သန်းခေါင်စာရင်းများမှာ လူအများထံမှ မေးမြန်းခြင်းအားဖြင့် ရယူသော အချိန်မှန်ကောက်ယူသည့် စာရင်းအင်းများနှင့် အခါအားလျော်စွာ ကောက်ယူသည့် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး စာရင်းအင်းအားလုံး ပါဝင်ပေသည်။
အရေးကြီးပုံနှင့် အသုံးဝင်ပုံ သန်းခေါင်စာရင်းသည် ပြည်သူတို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲရေး စသည့်အကြောင်းအရာ အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်ပေသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင် မည်သည့်လုပ်ငန်းကိုဆောင်ရွက်သည်ဖြစ်စေ၊ သန်းခေါင်စာရင်းနှင့် ကင်းကွာမရပေ။
သန်းခေါင်စာရင်းကို အခြေခံရမြဲ ဖြစ်ပေသည်။
တိုင်းပြည်၏ လူဦးရေ၊ ပြည်နယ်တိုင်းနှင့် ဒေသအသီးသီးအလိုက် လူဦးရေပျံ့နှံ့မှု၊ အသက်အပိုင်းအခြားအလိုက် ယောက်ျား၊ မိန်းမဦးရေ၊ ပညာသင်ကြားလျက် ရှိသူ၊ ပညာတတ်မြောက်သူ၊ အမျိုးမျိုး အစားစားသော လုပ်ငန်းများတွင် လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသူ လူဦးရေ၊ အိမ်ထောင်ရေး အခြေအနေနှင့် ကလေးမွေးဖွားမှု စသည်တို့ပါဝင်သော လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး အကြောင်းအချက်များကို တိုင်းပြည်တစ်ဝန်းလုံးအတွက် လည်းကောင်း၊ဒေသအသီးသီးအတွက် လည်းကောင်း၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ မှန်ကန်စွာ သိရှိလေ့လာနိုင်ရန် သန်းခေါင်စာရင်းများကို ကောက်ယူရပေသည်။
ထို့ပြင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများအားလုံး၏ စီးပွားရေးကို စီမံကိန်းဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရေးအတွက် သန်းခေါင်စာရင်းသည် အရေးတကြီး လိုအပ်သော ကိစ္စတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့်သန်းခေါင်စာရင်းသည် ပြည်သူ တစ်ဦးချင်းအတွက် လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်အတွက် လည်းကောင်း များစွာအရေးကြီးပေသည်။
ဘဝတစ်ခုတွင် အစဦးစွာဖြစ်ခြင်း သန္ဓေလေးမျိုးဆိုသည်မှာ သံသေဒဇ၊ ဩပပါတိက၊ အဏ္ဍဇ၊ ဂဗ္ဘသေယျက ဟူ၍လေးမျိုးဖြစ်သည်။
ထိုတွင် လူတို့သည် အမိဝမ်းတွင်း၌ ကိန်းအောင်း နေရသောကြောင့် ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေအကြောင်း အထူး လေ့လာသင့်ပေသည်။
သန္ဓေလေးမျိုး သန္ဓေဆိုသည်မှာ တစ်ဘဝနှင့် တစ်ဘဝ ဆက်စပ်ခြင်း၊တစ်နည်း ဘဝတစ်ခုတွင်အစစွာ ဖြစ်ခြင်းကိုဆိုသည်။
တရားကိုယ်မှာသက်ရှိသတ္တဝါ၏ နာမ်တရားနှင့်ရုပ်တရားပင်တည်း။
ယင်းသန္ဓေကို ပဋိသန္ဓေ ဟူ၍ပါဠိဘာသာ၌ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသေးသည်။
ထိုသန္ဓေသည် (၁)သံသေဒဇ၊ (၂) ဩပပါတိက၊ (၃) အဏ္ဍဇ၊ (၄) ဇလာဗုဇဟူ၍ လေးမျိုးဖြစ်သည်။
ဇလာဗုဇကိုအမိဝမ်းတွင်း၌ ကိန်းအောင်းနေရသောကြောင့် ဂဗ္ဘသေယျကဟုလည်းခေါ်ဆိုသည်။
သန္ဓေလေးမျိုးကိုရေးသားရာ၌ ဇလာဗုဇအစားအခေါ်များအသိများသော ဂဗ္ဘသေယျကကိုသုံးစွဲမည်။
သံသေဒဇဆိုသည်မှာ - သစ်ပင်၊ပန်းပင်၊နွယ်ပင်၊မစင်၊ကျင်ကြီး၊ကျင်ငယ်၊ရေပုပ် ရေသိုးစသောအ ညစ်အကြေး၌ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကိုဆိုသည်။
ယင်းပဋိသန္ဓေတည်နေသောပုဂ္ဂိုလ်များကား ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏား၊ ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီမအလောင်းဖြစ်သော ပဒုမာဒေဝီ၊အာသင်္ကာဒေဝီ၊ ကုမုဒမာလာတို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာပဒုမ္မာကြာတိုက်၌ပဋိသန္ဓေနေကြသည်။
ပဒုမာဒေဝီကဖွားမြင်သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအလောင်း သားငါးရာတို့တွင်လည်းမဟာပဒုမင်းသားတစ်ဦးသာ ပဒုမာဒေဝီ၏ဝမ်းတိုက်၌ ဂဗ္ဘသေယျက ပဋိသန္ဓေ တည်နေသည်။
ကြွင်းသောသားတော် လေးရာကိုးဆယ့်ကိုးဦး တို့ကား မဟာပဒုမမင်းသားကိုဖွားမြင်ရာ၌ သွေးအညစ်အကြေး၌သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
အမ္ဗပါလိကာ ပြည့်တန်ဆာမသည် သရက်ပင်၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
စိဉ္ဇမာနဝိကာသည် မန်ကျည်းပင်၌ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
တိရစ္ဆာန်တို့တွင် အချို့လိပ်ပြာတို့သည် ဣဿယမူလီပင်၌ပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
ပိုး လောက်၊ မှက်၊ ခြင်၊ ယင်စသောသတ္တဝါတို့သည် မစင်၊ ကျင်ကြီး၊ ရေပုပ်ရေသိုးစသောအညစ်အကြေး တို့၌ ပဋိသန္ဓေ တည်နေကြသည်။
ဩပပါတိက ဆိုသည်မှာဘုံ၊ဗိမာန်၊ဥယျာဉ်၊ရေကန်စသောဌာနတို့၌ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကိုဆိုသည်။
ယင်းပဋိသန္ဓေတည်နေသောပုဂ္ဂိုလ်များကား ခန္ဓာအိမ်တဖြည်းဖြည်းကြီးပွားနေရသည်မဟုတ်၊ ပဋိသန္ဓေ တည်နေသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ယောက်ျားဖြစ်လျှင် အသက်နှစ်ဆယ်၊ မိန်းမဖြစ်လျှင် တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်လူ လားမြောက်သောအရွယ်ဖြစ်လာကြသည်။
ဘုမ္မစိုးနတ်မှ ကြွင်းသောနတ်များ၊ ငရဲသူသတ္တဝါများ၊ နိဇ္ဈာမ တဏှိက ပြိတ္တာများနှင့် ကမ္ဘာဦး၌ဖြစ်သောလူစသောသတ္တဝါများမှာ ဩပပါတိက ပဋိသန္ဓေတည်နေ ကြသည်။
အဏ္ဍဇဆိုသည်မှာ ဥ၌ ဖြစ်သောပဋိသန္ဓေကိုဆိုသည်။
ယင်းပဋိသန္ဓေတည်နေသောပုဂ္ဂိုလ်များကား ဘိုးတော်အဉ္ဇနမင်းဖြိုကြွင်းသက္ကရာဇ် ၈၉ ခု၌ဥနှစ်လုံးမှပေါက်ဖွားကြသော သုဝဏ္ဏဘူမိသုဓမ္မဝတီပြည် တိဿဓမ္မသီဟရာဇာမင်းကြီးနှင့် သုဘဒ္ဒါဒေဝီဘွဲ့ခံနာဂသူ မိဖုရားကြီးတို့ကား အဘ ဝိဇ္ဇာဓိုရ်၊ အမိ နဂါးမ ဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်ဟု သထုံရာဇဝင်ပေါင်းချုပ်၌ အဆိုရှိသည်။
ကြက်၊ဘဲ၊ငှက်၊စသောကုန်း သတ္တဝါများနှင့်ငါး၊ ဖား၊ လိပ်စသောရေသတ္တဝါတို့လည်း အဏ္ဍဇပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
ဂဗ္ဘသေယျကဆိုသည်မှာ အမိဝမ်း၌ကိန်းအောင်း၍တည်ရသောပဋိသန္ဓေကိုဆိုသည်။
တည်နေသောသတ္တဝါများမှာ ဘုမ္မစိုးနတ်များ၊ နိဇ္ဈာမတဏှိကပြိတ္တာမှ တစ်ပါးသောပြိတ္တာများ၊ လူများ၊ တိရစ္ဆာန်များကား ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
အထူးအားဖြင့်ယင်းပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ (၁)အမိမှာရာသီပန်း ပွင်ပြီး၍ သားအိမ်စင်ကြယ်ခြင်း၊ (၂) အမိအဘနှစ်ဦးတို့ ပေါင်းဆုံမိခြင်း၊ (၃)ပဋိသန္ဓေနေမည့်သတ္တဝါရှေးရှု တည်ရှိခြင်း၊ ဤအင်္ဂါသုံးပါးနှင့်ပြည့်စုံမှ ပဋိသန္ဓေတည်နေနိုင်သည်။
ထိုအင်္ဂါသုံးပါးတွင်အမိအဘနှစ်ဦးတို့ပေါင်းဆုံမိခြင်း ဆိုရာ၌ ဘုရားအလောင်းပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ မယ်တော်မဟာမာယာမိဖုရားကြီးသည် ရှစ်ပါးသီလစောင့်သုံးနေသဖြင့်အမိအဘနှစ်ဦးတို့ပေါင်းဆုံမိခြင်း မရှိသည်ကိုထောက်၍၎င်း၊ တေမိယဇာတ်တော်တွင် ဘုရားအလောင်းတေမိမင်းသား ပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ မယ်တော်စန္ဒာဒေဝီမိဖုရားကြီးသည်ရှစ်ပါးသီလ စောင့်သုံးနေသဖြင့် အမိအဖနှစ်ဦးတို့ ပေါင်းဆုံမိခြင်းမရှိ သည်ကိုထောက်၍၎င်း၊ အင်္ဂါသုံးပါးမညီညွတ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေမတည်နိုင်ဟုယုံမှားသံသယဖြစ်ဖွယ် ရှိ၏။
သို့ဖြစ်ဖွယ်ရှိသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကားတည်နေနိုင်သည်သာ။
အကြောင်းကား အမိအဘနှစ်ဦးတို့ ပေါင်းဆုံမိပြီး ခုနစ်ရက်အတွင်း၊ တနည်း ၁၅ ရက်အတွင်း ပဋိသန္ဓေတည်နေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အမိအဘနှစ်ဦးတို့ပေါင်းဆုံမိခြင်းဆိုရာ၌လည်း သံဝါသပြုမှသာ ပဋိသန္ဓေတည်နေနိုင်သည် မဟုတ်။
စင်စစ်ကားအမိ၏ ချက်ကိုအဘကလက်ဖြင့်သုံးသပ်သော ကြောင့်၎င်း၊ အမိ၏ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းကို အဘကကိုင်တွယ်သုံးသပ်သောကြောင့်၎င်း၊ အမိကအဘ၏သုက်သွေးကို သောက်မျိုသောကြောင့်၎င်း၊ အဘ၏သုက်သွေးကိုအမိ၏သားအိမ်ထဲသို့ထည့်သောကြောင့်၎င်း၊ ရာဂစိတ်ဖြင့် အဘ၏အဆင်းကိုမြင်ရ သောကြောင့်၎င်း၊ အသံကိုကြားရသောကြောင့်၎င်း၊အနံ့ကိုနမ်းရှူရသောကြောင့်၎င်း၊ မိုးချုန်းသံကိုကြား ရသောကြောင့်၎င်း၊ လေအတွေ့ကိုခံယူရသောကြောင့်၎င်း ပဋိသန္ဓေတည်နေနိုင်သည်။
ဘုရားအလောင်း သုဝဏ္ဏသျှံပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ ဒုကူလရသေ့က ပါရိကာရသေ့မ၏ချက်ကိုလက်မဖြင့် သုံးသပ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
ဘုရားလောင်းကုသမင်းပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ ပုဏ္ဏားယောင်ဆောင်သောသိကြားမင်းက သီလဝတီ မိဖုရားကြီ၏ချက်ကို လက်မဖြင့်သုံးသပ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
မာတင်္ဂ ဇာတ် မဏ္ဍဗျသတို့သားသည် ပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ မာတင်္ဂရသေ့က ဒိဋ္ဌမင်္ဂလိကာ သူဌေးသမီး၏ချက်ကိုလက်မဖြင့်သုံးသပ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
ဥဇ္ဇေနီပြည် စန္ဒပဇ္ဇောတ မင်းကြီးပဋိသန္ဓေ တည်နေရာ၌ မယ်တော်မိဖုရားကြီး ဝမ်းပိုက်ပေါ် ကင်းလျှောက်သွားသောကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
ကုမာရ ကဿပမထေရ် ပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ ဥဒါယီမထေရ်က သုက်သွေးတွေပေကျံနေသော သင်းပိုင်ကိုအဖွပ်အလျှော်ခိုင်းရာ ထိုဘိက္ခုနီမသည် သင်းပိုင်၌ပေကျံနေသော သုက်သွေးအချို့ကိုမိမိ၏သားအိမ် တွင်းသို့ ထည့်၍ သုက်သွေးအချို့ကိုပါးစပ်ဖြင့်စုပ်ယူကာ မျိုချသဖြင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
မဟာရာဇဝင်ကြီး၌ ဘေဒါရီမင်းသမီးပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌ သမင်မတစ်ကောင်သည် ခေပဒူတရသေ့ကြီး၏သုက်နှင့် ရောနေသော ကျင်ငယ်ကိုသောက်သဖြင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
အလမ္ဗုသာဇာတ် ဣသသိင်္ဂရသေ့ ပဋိသန္ဓေတည်နေရာ၌လည်း သုက်သွေးနှင့်ရောသောကျင်ငယ်ကိုအမိသမင်မသောက်သော ကြောင့်ပဋိသန္ဓေ တည်နေသည်။
ထို့ပြင် ဗျိုင်းအောက်မျိုး၌ အဖိုမရှိ၊ ဗျိုင်းမတို့သည် မိုးချုန်းသံကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေ သည်။
ကြက်မတို့သည်လည်းလေအတွေ့ကြောင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေကြသည်။
အကြောင်းကားချက်ကိုလက် ဖြင့်သုံးသပ်ခြင်း၊ ဝမ်းပိုက်ပေါ်ကင်းလျှောက်သွားခြင်း၊ သုက်သွေးကိုသောက်မျိုခြင်း၊ သားအိမ်အတွင်းသို့ ထည့်ခြင်း၊အဆင်းကိုမြင်ရခြင်း၊ အသံကိုကြားရခြင်း၊ အနံ့ကိုနမ်းရှူရခြင်း၊ မိုးချုန်းသံကိုကြားရခြင်း၊၏ လေအတွေ့ကိုတွေ့ခြင်းတို့ကား မိဘနှစ်ဦးပေါင်းဆုံခြင်းသဘော ဖြစ်၍အင်္ဂါသုံးပါးညီညွတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင်လူဇာတ်ပင်ဖြစ်သော်လည်း လူမိန်းမဝမ်း၌ပဋိသန္ဓေမနေဘဲ နတ်ဘီလူးမိန်းမ တိရစ္ဆာန်မ စသည်တို့၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
သာဓကကား ပဒကုသလဇာတ်၌ဒကုသလသတို့သားသည် အဘပုဏ္ဏားဖြစ်၍ အမိအဿမုခီဘီလူးမဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်။
ကောန္တပုတ္တတိဿရဟန္တာမထေရ် နှင့် သုမိတ္တ ရဟန္တာမထေရ်ညီနောင်နှစ်ပါးသည် အဘမုဆိုးဖြစ်ကြ၍ အမိကောန္တီမည်သော ကိန္တရာမ ဝမ်း၌ပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
မဟာဝင်ဝတ္ထု၌သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင်ဇီဝဟတ္ထမင်းသားနှင့်ဒီပေလ္လာ မင်းသမီးတို့သည် အဘဝိဇယမင်းဖြစ်၍ အမိကုဝဏ္ဏမည်သော နတ်ဘီလူးမဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
ထို့ပြင်သီဟဗာဟုမင်းနှင့်နှမတော် သီဟသီဝလိတို့သည် အဖခြင်္သေ့ဖြစ်လျက် တိရစ္ဆာန်ခြင်္သေ့အဖြစ် ပဋိသန္ဓေမနေကြဘဲ အမိကေသရီမင်းသမီးဝမ်း၌ လူအဖြစ်ပဋိသန္ဓေတည်နေကြသည်။
ဂဗ္ဘသေယျက ပဋိသန္ဓေတည်နေသောသတ္တဝါတို့ဘဝ အစကား ကလလရေကြည်ဖြစ်၏။
ယင်းကလလ ရေကြည်သည် သုက်သွေးမဟုတ်။
စင်စစ်ကားအတိတ်ဘဝကပြုလုပ်ဆည်းပူး ခဲ့သောကံကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် အတူတကွဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်တရားပင်ဖြစ်သည်။
ယင်းရုပ်တရားဖြစ်သောကလလရေကြည်၏ အကြီးအငယ်ပမာဏကား ၊ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဆောင်ဆရာတို့အလို အားဖြင့် ဇာတိဥဏ္ဏာမည်သောသားကောင်၏ အမွေးတစ်ပင်ကို ဆီဝယ်ချ၍ ယင်းအမွေးဖျားတွင်ကပ်ပါလာသော ဆီပမာဏရှိ၏ဆိုသည်။
တစ်နည်း သံယုတ္တနိကာယ်ဆောင် ဆရာတို့အလိုအားဖြင့် ဇာတိဥဏ္ဏာ မည်သောသားကောင်၏ အမွေးသုံးပင်ကို ကျစ်ကာဆီဝယ်ချ၍ ယင်းအမွေးဖျားတွင် ကပ်ပါလာသော ဆီပမာဏရှိ၏ဟုဆိုသည်။
ဇာတိဥဏ္ဏာမည်သောသားမွေးကိုလည်း အချို့က ယနေ့ဖွားမြင်သောဆိတ်၏အမွေးဟု ဆိုသည်။
အချို့က ဟိမဝန္တာတော၌ရှိသောဆိတ်၏အမွေးဟုဆိုသည်။
အချို့က ဆိတ်မ၏ဝမ်းကိုခွဲ၍ ယူသောဆိတ်ကလေး၏ အမွေးဟုဆိုသည်။
မည်သို့ပင်အကြီးအငယ်ပမာဏကိုဆိုစေကာမူ ကလလရေကြည်ကား ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်၊ ဝတ္ထုဒသကကလာပ်ဟူ၍ ကလာပ်အားဖြင့် သုံးစည်း၊ ရုပ်တူပေါင်း၍ရေတွင်လျှင် ပထဝီ၊ အာပေါ၊တေဇော၊ဝါယော၊ ဝဏ္ဏ၊ဂန္ဓ၊ရသ၊ ဩဇာ၊ ဇီဝိတ၊ ကာယဒသက၊ ဘာဝ၊ ဟဒယဝတ္ထုဟူ၍ ရုပ် ၁၂ ခု၊ ကလာပ်ပြားရေတွက်လျှင် ကလာပ်တစည်း၌ ရုပ် ၁ဝခုရှိသောကြောင့် ယင်းရုပ် ၃ဝ တို့ပေါင်းစုနေသောအစိုင်အခဲပမာဏသာဖြစ်လေသည်။
ပဋိသန္ဓေတည်နေပုံကား ကလလရေကြည် တစ်သတ္တာဟ၊ အမြုပ်တစ်သတ္တာဟ၊ သားတစ် တစ်သတ္တာဟညီဝန်းသောအခဲ တစ်သတ္တာဟ၊ ခြေနှစ်ဖက်လက်နှစ်ဖက် ဦးခေါင်းခက်မငါးဖြာ တစ်သတ္တာဟ၊ (ခက်မငါးဖြာဆိုသော်လည်း ခြေချောင်း၊ လက်ချောင်း၊ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်းစသည်တို့အပြည့်အစုံ ရှိသည်မဟုတ်။
ခက်မငါးဖြာဖြစ်ပေါ်ရန် ရှေ့ပြေးအဖုငါးဖုမျှသာဖြစ်သေးသည်။
) ရင့်ကျက်တစ်သတ္တာဟ၊ ဤသို့ခြောက်သတ္တာဟ အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်သည်။
နောက်မျက်စိ တစ်သတ္တာဟ၊ နားတစ်သတ္တာဟ၊ နှာခေါင်း တစ်သတ္တာဟ၊ လျှာတစ်သတ္တာဟ၊ ဤလေး သတ္တာဟလည်း အစဉ်အတိုင်းဖြစ်သည်။
ဤသို့လျှင် ဆယ် သတ္တာဟမြောက် နှစ်လနှင့်၁ဝ ရက်ရောက်လျှင် ပဋိသန္ဓေတည်နေသောသတ္တဝါသည် ကိုယ်အင်္ဂါပြည့်စုံ သဖြင့်အကောင်အထည်ထင်ရှားလာသည်။
နောက်နှစ်လနှင့် ၁၁ ရက်မှစ၍ ၄၂ သတ္တာဟမြောက် ကိုး လနှင့် ၂၄ ရက်အတွင်းဆံပင်၊ မွေးညှင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း စသည်တို့ကားအထိုက်အလျောက်ဖြစ်လာ ကြသည်။
(အဋ္ဌကထာနည်း)။
၊၊ တစ်နည်း ကလလရေကြည် နှစ်သတ္တာဟ၊ အမြုပ် နှစ်သတ္တာဟ၊ သားတစ်နှစ်သတ္တာဟ၊ ညီဝန်းသောအခဲနှစ်သတ္တာဟ၊ ခက်မငါးဖြား နှစ်သတ္တာဟ၊ အစဉ်အတိုင်းဖြစ်သည်။
နောက်မျက်စီ တစ်သတ္တာဟ၊ နားတစ်သတ္တာဟ၊နှာခေါင်းတစ်သတ္တဟ၊ လျှာတစ်သတ္တာဟ၊ အစဉ်အတိုင်းဖြစ်ကြသည်။
ဤ သို့လျှင် ၁၄သတ္တာဟမြောက် သုံးလနှင့်ရှစ်ရက်ရောက်လျှင် ပဋိသန္ဓေတည်နေသောသတ္တဝါသည် ကိုယ်အင်္ဂါပြည့်စုံသဖြင့် အကောင်အထည်ထင်ရှားလာသည်။
နောက်သုံးလနှင့်ကိုးရက်မှစ၍ ၄၂ သတ္တာဟ မြောက် ကိုးလနှင့် ၂၄ရက်နေ့အတွင်း ဆံပင်၊ မွေးညှင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်းစသည်တို့သည် အထိုက် အလျောက်ဖြစ် ကြသည်။
(မူလဋီကာနည်း)။
၊၊ အချိန်ကာလကားလူတို့သည်များသောအားဖြင့် ၄၂ သတ္တာဟ၊ပဋိသန္ဓေတည်နေကြရသည်။
တိရစ္ဆာန်တို့တွင်ဆင်တို့သည် ၅၂ သတ္တာဟ၊ မြင်းတို့သည် ၅ဝ သတ္တာဟ၊ ခြင်္သေ့တို့သည် ၅ဝ သတ္တာဟ၊ ကိန္နရာတို့သည် လူတို့ကဲ့သို့ ၄၂သတ္တာဟ၊ နဂါးတို့လည်း ၄၂သတ္တာဟ၊ ငဠ ုန်တို့သည် ၅ဝသတ္တာဟ၊ ဘီလူးတို့လည်း ၅ဝ သတ္တာဟ၊ ကျွဲ၊ နွား၊ စိုင်၊ ဆတ်၊ ချေ၊ သမင်၊ ပြောင်၊ ကြံ့၊ ဒရယ်၊ သစ်၊ ကျားတို့သည် ၄ဝသတ္တာ ဟ၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေကြရသည်။
ထိုမှကြွင်းသောတိရစ္ဆာန်တို့အနက် အတောင်မရှိသားကောင်ဖွားမြင်သော တိရစ္ဆာန်တို့သည် ၁ရ သတ္တာဟ၊ ဥကဖွားမြင်သောတိရစ္ဆာန်တို့တွင် ခြေနှစ်ချောင်းရှိသောတိရစ္ဆာန်တို့သည် ၁၅ သတ္တာဟ၊ အ တောင်ရှိသောတိရစ္ဆာန်တို့တွင် ကြီးသောတိရစ္ဆာန်တို့သည် ၁၃ သတ္တာဟ၊ ငယ်သော တိရစ္ဆာန်တို့သည် ရှစ်သတ္တာဟပဋိသန္ဓေနေကြရ၏ဟု အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း၌အဆိုရှိသည်။
သက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို သန္ဓေလေးမျိုးနှင့်အကျဉ်းချုပ်ဝေဖန်လျှင် နတ်ဘုမ္မာ ပယ်ရှင်းလို့၊ ကြွင်း သမျှဒေဝါ။
ငရဲအောက်ရွာနှင့်နိဇ္ဈာမာ ၊၊ ၊၊ ပြိတ္တာစု၊ သွင်းမှုမှန်စွာ။
သန္ဓေမှာ ဥပပတ်သာ အမြဲ။
၊၊ ကြွင်းပြိတ္တာ ဘုမ္မာနတ်ကယ်နှင့်၊တိရစ္ဆာန် လူတစ်ရပ်ကယ်တို့၊ လေးပါးစုံ သန္ဓေကပ်သတဲ့၊ ထုံး မှတ်လို့စွဲ။
ဟုပိဋကတ်တော်နှင့်အညီ ဒုတ်လှမ်းဆရာတော် ဘုရားကြီး ရေးသားထားသောအချိုးအရ၊ ဘုမ္မစိုး နတ်မှတစ်ပါးသောနတ်များ၊ နိဇ္ဈာမတဏှိက ပြိတ္တာများနှင့် ငရဲသူငရဲသားများမှာ ဥပပတ်ပဋိသန္ဓေတစ်မျိုးဖြင့်သာ နေကြသည်။
ဘုမ္မစိုးနတ်များ၊လူများ၊တိရစ္ဆာန်များနှင့်နိဇ္ဈာမ တဏှိကပြိတ္တာမှတစ်ပါးသော ပြိတ္တာ များသည် ပဋိသန္ဓေလေးမျိုးလုံးဖြင့်နေကြသည်။
ဖွားမြင်သောအခါ သံသေဒဇ၊ ဩပါပါတိကတို့မှာ အမိဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေမနေရသဖြင့် ဖွားမြင်နေ ဖွယ်မရှိ၊ အဏ္ဍဇများမှာအမိဝမ်းမှ ဥအဖြစ်တစ်ကြိမ်၊ဥမှသားကောင်အဖြစ် တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ်ဖွားမြင်ကြသည်။
ဂ¸သေယျကတို့တွင် ပစ္ဆိမဘဝိကဖြစ်သော ဘုရားလောင်းတို့မှာ ၁ဝလစေ့လျှင် ဖွားမြင်ကြ သည်။
ဖွားမြင်သောအခါ၌လည်း မယ်တော်မတ်ရပ်၊ ခြေကစ၍ဖွားမြင်မြဲဖြစ်ကြသည်။
အခြားသူတို့မှာ များသောအားဖြင့်ခေါင်းကစ၍ဖွားမြင်ကြသည်။
တစ်ယောက်တစ်လေ ခြေကစ၍ဖွားမြင်သူလည်းရှိသေးသည်။
ယင်းကို ခြေကဖွားဟုလူထူးအနေထားကြသည်။
အကြောလွဲနေသူ၊ အဆစ်လွဲနေသူ၊အနာရောဂါရှိသူတို့ကို ခြေကဖွား နှိပ်နယ်ပေးလျှင်ပျောက်ကင်းချမ်းသာသည်ဟုအယူ ရှိကြသည်။
ပစ္ဆိမ ဘဝိကဘုရားလောင်းမှတစ်ပါးသော သူတို့မှာ ကား အချို့ခုနစ်လ၊ အချို့ကိုးလ၊ အချို့ဆယ် လ၊ အချို့၁၁လ စသည်ဖြင့်ဖွားမြင်ကြသည်။
ခုနစ်လဖြင့်ဖွားမြင်သောသူငယ်မှာ အမိ၏သားအိမ်လမ်း ကျဉ်းသော်လည်း ကိုယ်သဏ္ဌာန်သေးငယ်၍ အလွယ်နှင့်ဖွားမြင်နိုင်သောကြောင့် အသက်ချမ်းသာတတ် သည်။
ရှစ်လဖြင့်ဖွားမြင်သောသူငယ်မှာ သားအိမ်လမ်းကလည်းကျဉ်း၊ ကိုယ်သဏ္ဌာန်ကလည်းကြီး ထွားနေသဖြင့် ခက်ခက်ခဲခဲဖွားမြင်ရသောကြောင့် အသက်မချမ်းသာဖြစ်တတ်သည်။
ကိုးလ ၁ဝလ ဖြင့်ဖွားမြင်သောသူငယ်တို့မှာ ဖွားရိုးဖွားစဉ်ဖြစ်သော ကြောင့်အသက်ချမ်းသာကြသည်။
သိန္ဓုနယ် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ပါကစ္စတန်ပြည်နယ်တွင်တည်ရှိ၍ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း အောက်ပိုင်းမှ နယ်ကြီးဖြစ်သည်။
ယခင်ကဘုံဘိုင်ပြည်နယ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ဘူးသောနယ်ပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်မှစ၍ သိန္ဓုနယ်သည် သီးခြားဘုရင်ခံအုပ်ချုပ်သော ပြည်နယ်တစ်နယ်ဖြစ်လာသည်။
၁၉၄ရ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနှင့်ပါကစ္စတန်ဟူ၍ ဓနသဟာယနိုင်ငံနှစ်ခု ကွဲသောအခါ သိန္ဓုနယ်သည်ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအပါအဝင် နယ်တစ်နယ်ဖြစ်လာလေသည်။
သိန္ဓုနယ်မြေသည် အိန္ဒုမြစ်ဝကျွန်းပေါ်အတွင်း များသောအားဖြင့် ကျရောက်လျက် နုံးတင်မြေ များဖြစ်၍ မြေဩဇာထက်သန်သည်။
အနောက်ဘက်ပိုင်းသည် တောင်ကုန်းထူထပ်၏။
အရှေ့ဘက်အစွန်တွင်ကားသာ သဲကန္တာရ၏ အနောက်ဘက်စွန်းတည်ရှိသည်။
စပါးသည်ထိုနယ်၏အဓိကသီးနှံဖြစ်၍ အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
နယ်လူဦးရေ၏ ၄ဝ ရာနှုန်းသည်လယ်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သူများဖြစ်၏။
စပါးမှတစ်ပါး တောင်ပိုင်း၌နှမ်းကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။