kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
​နောက်ဆုံး အ​ရေး​ပေါ်အ​ခြေအ​နေမှာ အဘီစစ်လက်ထက် ၂၀၁၀ခုနှစ်က အစိုးရဆန့်ကျင်​ရေးများကို ဖြိုခွဲရာတွင်ဖြစ်သည်။
ယင်လက်က ဤသည်မှာ ​ရေကြီးမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် နည်းလမ်း​ကောင်းမဟုတ်​ကြောင်းဆိုကာ အ​ရေး​ပေါ်အ​ခြေအ​နေ​ကြေညာရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ထိုအစား ၂၀၀၇ခုနှစ် သဘာဝ​ဘေးကာကွယ်​ရေးနှင့် ​လျှော့ချ​ရေးအက်ဥပ​ဒေကို ထပ်မံမွမ်းမံခြင်းဖြင့် ​ရေကြီးမှုကာကွယ်​ရေးအတွင်း သူ၏အစိုးရကို ပို၍ အာဏာရ​စေသည်။
thumb|ဂျာမနီ စီးပွား​ရေးဝန်ကြီးနှင့် မြူးနစ်မြို့တွင် ​တွေ့ဆုံစဉ် ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ၂၀၁၃ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၉ရက်​နေ့တွင် လက်ရှိပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ​မေလ ၇ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေ တရားရုံးမှ သူ့ကို ဝန်ကြီးချုပ်​နေရာမှ ဖြုတ်ချခဲ့သည်​သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ၂၀၁၄အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
A few weeks after Yingluck was impeached, the military coup of 2014 occurred. ၂၀၁၄ခုနှစ် တရားရင်ဆိုင်ခြင်း ၂၀၀၇ဖွဲ့စည်းပုံအ​​ခြေခံဥပ​​ဒေကို အ​ခြေခံကာ တာဝန်ရှိသူများကို အာဏာအလွဲသုံးစားမှု၊​ပေါ့​လျော့မှုဖြင့် စွဲချက်တင် ​ထောင်ချနိုင်သည်။
ဆန်စပါး​ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် သူ့ကို အဂတိတိုက်ဖျက်​ရေး​အေဂျင်စီမှ စပါးအ​ပေါင်ခံမှုနှင့် ပက်သက်၍ စစ်​ဆေးခဲ့သည်။
သူ၏ ဝန်ကြီး​ဟောင်း၂ဦးကိုလည်း စစ်​ဆေးကာ ဆယ်စုနှစ်ကြာ ​ထောင်ချခဲ့သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် ​မေလ၈ရက်​နေ့တွင် အမျိုးသားအဂတိတိုက်ဖျက်​ရေး​ကော်မရှင်မှ ဆန်စပါးကိစ္စတွင် အကျင့်ပျက်ခြစားသည်ဟုဆိုက စွဲချက်တင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၂၈ရက်​နေ့တွင် ထိုင်းဥပ​ဒေပြုလွှတ်​တော်မှ သက်​သေ ၇၂ဦးကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
၂၀၁၅ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ရက်​နေ့တွင် ပထမဆုံးကြားနာမှုကို စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၅ရက်​နေ့တွင် ယင်လပ်ကို အမှုစစ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ဩဂုတ်၂၅ရက်​​နေ့တွင် အမိန့်ချမည့်ရက်မတိုင်မီတွင် ယင်လပ်မှာ ​ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
ထို့​နောက် ဖမ်းဆီးဝရမ်းထုတ်ခံရပြီး သူ၏ပိုင်ဆိုင်​ငွေ ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။
.သူ့ကို ​ထောက်ခံသူ ၃၀၀၀က တရားရုံးပြင်ပတွင် စု​ဝေးခဲ့ကြသည်။
သတင်းများအရ ယင်လပ်သည် နိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်​ပြေးတိမ်း​ရှောင်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပါတီတွင်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများအရ ယင်လပ်မှာ တစ်ပတ်မတိုင်ခင်က ဒူဘိုင်းသို့ ထွက်ခွာသွား​ကြောင်း သိခဲ့ရသည်။
​နောက်ဆုံးအမိန့်ချချက်ကို ၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ သို့ ​ပြောင်းခဲ့သည်။
၂၇.၉.၂၀၁၇တွင် သူ့အ​နေဖြင့် ဆန်စပါး​ထောက်ပံ့ခြင်းအစီအစဉ်တွင် အပြစ်ရှိ​ကြောင်းနှင့် ​ထောင်ငါးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။
ယင်လပ်၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်များကို စစ်အစိုးရမှ ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီး ​ကောလဟာလသတင်းများအရ သူသည် လန်ဒန်တွင် ​ရောက်ရှိ​နေပြီး ဗြိတိသျှနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို ကိုင်​ဆောင်​နေသည်။
https://www.bangkokpost.com/news/politics/1372495/pm-mum-on-yingluck-uk-passport-talkသူမ၏ လူမှုကွန်ယက်တွင် ၂၀၁၇ခုနှစ် ဩဂုတ်၂၄ရက်​နေ့တွင် ​နောက်ဆုံး ​ရေးသားခဲ့ပြီး သူ၏​မွေး​နေ့ဖြစ်​သော ၂၀၁၈ခုနှစ် ဇွန်လ၂၁ရက်​နေ့တွင်မှ ပြန်လည်ထွက်​ပေါ်လာခဲ့သည်။
တရားဝင်ခရီးစဉ်များ သူ၏ဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းအတွင်း နိုင်ငံ​ပေါင်း၄၀​ကျော်ကို သွားလာခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ယင်းနိုင်ငံများအကြား ချစ်ကြည်​ရေးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်များထဲတွင် ကုန်သွယ်​ရေးတိုးမြှင့်ခြင်း၊ပြည်ပပို့ကုန်ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု တိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ​ရေအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲ​ရေးတို့လည်း ပါဝင်သည်။
​မြောက်အ​မေရိက စဉ်နိုင်ငံ/နယ်​မြေမှတ်ချက်၁သမ္မတ အိုဘားမားနှင့် လုံခြုံ​ရေး​စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရန် Asia စဉ်နိုင်ငံ/နယ်​မြေမှတ်ချက်၁သမ္မတနိုင်ငံ​နေ့အခမ်းအနားနင့် အာဆီယံ-အိန္ဒိယ ကား​စီတန်း​မောင်းခြင်းပွဲတက်​ရောက်ရန်၂ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်နှင့်​တွေ့ခဲ့၃သမ္မတ ပင်ကွမ်ဟီး၏ ကျမ်းကျိန်ပွဲတက်​ရောက်ရန်၄အမြန်ရထားလမ်းတည်​ဆောက်ခြင်းများ ​​ဆွေး​​နွေးခြင်း၊ကုန်သွယ်​ရေး၊စီးပွား​ရေးများ လက်မှတ်​ရေးထိုးခြင်း၅ကိုယ်ပိုင်အခန်းကဏ္ဍများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ​ဆွေး​နွေးခြင်း၊၆ကုန်သွယ်​ရေးပူး​ပေါင်းစာချုပ် လက်မှတ်ထိုးရန်၇၇ကြိမ်​မြောက် စီဒီအစည်းအ​​ဝေး တက်ရန်၈ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း၉​ရေအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲခြင်း ​လေ့လာခြင်း၁၀ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း11ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း12ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း13ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း14ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း ဥ​ရောပ စဉ်နိုင်ငံ/နယ်​မြေမှတ်ချက်၁၂၃၄၅၆၇၈၉၁၀၁၁ အာဖရိက စဉ်နိုင်ငံ/နယ်​မြေမှတ်ချက်၁၂၃၄ အာရှ-ပစိဖိတ် စဉ်နိုင်ငံ/နယ်​မြေမှတ်ချက်၁ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း၂ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း၃ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း အာဆီယံ စဉ်နိုင်ငံ/နယ်​မြေမှတ်ချက်၁ချစ်ကြည်​ရေးခရီးသွား​ရောက်ခြင်း၂၃၄၅၆၇၈၉ ဆုများ ​​တော်ဝင်ဆုတံဆိပ်များ 80px Dame Grand Cordon (Special Class) of the Most Exalted Order of the White Elephant: ၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ 80px Dame Grand Cordon (Special Class) of the Most Noble Order of the Crown of Thailand: ၂၀ မတ် ၂၀၁၂ 80px The Boy Scout Citation Medal (First Class) ထိုင်း လုပ်အား​ပေးတပ် Volunteer Defense Corps General of Volunteer Defense Corps (Thailand) : ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၁ ကိုးကား Category:ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်များ။
thumb|ဝင်ဆာရဲတိုက်ကို အဝင်လမ်းမှ မြင်ရပုံ ဝင်ဆာ ရဲတိုက်သည် အလယ်ခေတ် မှ ရဲတိုက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ် ကောင်တီ တစ်ခုဖြစ်သော ဘက်ခ်ရှိုင်းယား ရှိ တော်ဝင် နေအိမ် ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှ တော်ဝင်မိသားစု နှင့် ဆက်နွယ်နေမှု နှင့် ၎င်း၏ ဗိသုကာ လက်ရာ ဆန်းကြယ်မှုတို့ကြောင့် ထင်ရှားသည်။
မူလ ရဲတိုက်ကို နော်မန်တို့၏ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှု အပြီးတွင် အောင်နိုင်သူ ဝီလီယံက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ပထမ ဟင်နရီ ဘုရင် လက်ထက်မှ စ၍ ထိုရဲတိုက်ကို ဘုရင်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ဥရောပတွင် အကြာဆုံး အသုံးပြုခဲ့သည့် နန်းတော် တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
စိန်လုံကဘား ကချင်ပြည်နယ် အတွင်းရှိမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ဗန်းမော်မြို့ အရှေ့စူးစူး ၂၆ မိုင်ခန့်အရပ် တွင် တည်ရှိသည်။
ပေ ၆ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော တောင်တန်းကြီးပေါ်တွင်နေ၍ ရာသီဥတုမှာ ချမ်းအေးလှသည်။
ကချင်တောင်တန်းများရှိ စော်ဘွားများအား ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ်ရသော တောင်တန်းဝန်ထောက် ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
ဗန်းမော်မြို့သို့ နွားဝန်တင် လားဝန်တင်များနှင့်သာ ကူးသန်းသွားလာကြသည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက်ကမ မကြာမကြာပုန်ကန်ထကြွတတ်သော ကချင်လူမျိုးများအား စောင့်ကြပ်ရန် စစ်ပုလိပ်တပ်ခွဲတစ်ခုကို ချထားခဲ့ဖူးသည်။
ယခုအခါမူ ကချင်ပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စုအတွင်း၌ ပါဝင် နေသဖြင့် အေးချမ်းစွာရှိပေသည်။
စိန်လုံကဘားမြို့တွင် အစိုးရ မူလတန်း လွန်ကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိသည်။
စုန်းမကြီးများပုံ သရုပ်ဖော် မြန်မာတို့၏ ရှေးဟောင်းအယူ၌ စုန်းဟူသည် အရောင် အဝါတောက်ပ၍၊ လူကို ဖမ်းစားနိုင်သော တန်ခိုးရှိသည်ဟု ယုံမှတ်ကြသည်။
စုန်းဟူသော ဝေါဟာရမှာ ဇုဏှဟူသော ပါဠိ သဒ္ဒါမှ ပျက်၍၊ ဇုန်း၊ စုန်းဟူ၍ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲလာသည် ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆကြသည်။
လောကီအင်္ဂုတ္တိုရ်ကျမ်းရင်းကြီးအရ စုန်းမျိုးခုနစ်ပါးရှိသည် ဟုဆိုသည်။
ယင်းတို့ကား ခြေစုန်း၊ ခေါင်းစုန်း၊ ကိုယ်စုန်း၊ မောက်လုံးစုန်း၊ မောက်ပြားစုန်း၊ အိန့်ကလိန့်စုန်း၊ ကဝေ မြောက်စုန်းဟူ၍ ခုနစ်မျိုးတည်း။
(၁) ခြေစုန်းသည် သစ်သီး သစ်ပွင့်ကိုသာစား၍၊ ခြေကိုသော်လည်းကောင်း၊ ခြေရာကိုသော်လည်းကောင်း ကိုယ်တိုင်ကိုင်ရမှ ဖမ်းစားနိုင်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ယင်းကို ရွာသူဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
(၂) ခေါင်းစုန်းသည် သစ်သီးမှည့် အချို အချဉ်ကိုစား၍၊ အရိပ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ခြေရာကိုသော်လည်းကောင်း ကိုယ်တိုင်ထိရမှ ဖမ်းစားနိုင်သည်။
ယင်းကို နဖားတပ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
(၃) ကိုယ်စုန်းသည် မစင်ချေးခြောက်ကိုသာ စား၍၊ ခြေရာကိုတိုင်ထိရမှ ဖမ်းစားနိုင်သည်။
ယင်းကို ဆင်ကွပ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
(၄) မောက်လုံးစုန်းသည် အသွေး အသား အရေကိုစား၍၊ ကိုယ်တိုင်မြင်ရ ထိရနမ်းရှုပ်ရမှ ဖမ်းစားနိုင်သည်။
ယင်းကို စုန်းဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
(၅) မောက်ပြားစုန်းကား အအူအသည်းအမြစ်ကိုစား၍ မောက်လုံးစုန်းကဲ့သို့ပင်၊ ကိုယ်တိုင်မြင်ရ ထိရ နမ်းရှုပ်ရမှသာ ဖမ်းစားနိုင်သည်။
ယင်းကို ရွာသမီးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
(၆) အိန့်တလိန့်စုန်းသည် အကြော်အလှော် အဆိမ့်အအိမ့်တို့ကိုစား၍ အမည်နာမကို သိရမှ၊ မိမိလက်အောက်ရှိ ၃၇ မင်းနတ်တို့ကို စေပါးခိုင်းခန့် ဖမ်းစားနိုင်သည်။
ယင်းကို ဇော်ဂနီ ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
(၇) ကဝေမြောက်စုန်းကား လူသွေး လူသားလူရိုးတို့ကိုစား၍၊ အမည်နာမကိုသိရမှ၊ မိမိလက်အောက် နတ်တို့ကို စေပါးခိုင်းခန့် ဖမ်းစား နိုင်သည်။
ယင်းကို ကဝေဟုလည်းခေါ်ကြသည်။
ခြေစုန်း၊ ခေါင်းစုန်း၊ ကိုယ်စုန်း သုံးယောက်တို့သည် လူကိုသေအောင် မဖမ်းစားနိုင်။
ကျန်လေးယောက်သော စုန်းတို့သာလျှင် လူကို သေအောင် ဖမ်းစားနိုင်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ကဝေသာရကျမ်းအလို၌ ခြေစုန်း၊ ခေါင်းစုန်း၊ ကိုယ်စုန်း၊ မောက်လုံးစုန်း၊ မောက်ပြားစုန်းတို့သည် ယင်းတို့၏ ကိုးကွယ်ရာနတ် အထူးမရှိခြင်းကြောင့် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဖမ်းစားကြရသည်။
အိန့်တလိန့်စုန်းနှင့် ကဝေမြောက်စုန်းတို့၌မူ အထူးကိုးကွယ်သော နတ်များရှိခြင်းကြောင့် ယင်းနတ်တို့ကို စေစား၍ ဖမ်းစားနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
အချို့သော ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အလို၌ ဇော်ဂနီကို စုန်း ဟူ၍မပြချေ။
မိစ္ဆာနတ်စိမ်းဟုသာ ဆိုကြ၏။
ကဝေသာရကျမ်းအလို၊ ဇော်ဂနီဟူရာ၌ (၁) ဒေဝဇော်ဂနီ၊ အောက်တန်းနတ်ဆိုး နတ်ယုတ်များ၊ (၂) ဗျဂ္ဃဇော်ဂနီ၊ ကျားနှင့်ယှဉ်သော နတ်စိမ်း များ၊ (၃) ယက္ခဇော်ဂနီ၊ ဘီလူး၊ သရဲ၊ ဖုတ်၊ ပြိတ္တာများ၊ (၄) ဣန္ဒဇော်ဂနီ၊ အထက်ပါဇော်ဂနီတို့ကို အစိုးရသော နတ်စိမ်းများ ဟူ၍ ဇော်ဂနီလေးမျိုးရှိ၏။
ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သဘာဝဓမ္မတို့ကို လူတို့ကိုကောင်းစွာမ သိရှိကြရသေးသောခေတ်တွင် ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ အယူသည်းခြင်း၊ ဆင်ခြင်တုံတရား ကင်းမဲ့ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လူတို့သည် စုန်းကဝေ စသည်တို့၌ ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
အသိတရား မဖွံဖြိုးသေးသော ခေတ်၌ မြန်မာနိုင်ငံ၌သာမက၊ ယနေ့ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းမြင့်သည်ဆိုသော နိုင်ငံကြီးများ၌ပင်လျှင် စုန်းအတတ်ကို ယုံကြည်ခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
စုန်းအတတ်နှင့်စပ်လျဉ်းသော အနောက်နိုင်ငံအယူအဆ ဗဟုသုတတို့ကို အောက်တွင် ဆက်လက်၍ ဖော်ပြလိုက်သည်။
ရှေးရောမခေတ်မတိုင်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာကစ၍ အီဂျစ်ပြည်တွင် စုန်းအတတ်သည် ခေတ်စားခဲ့သည်။
ရောမ ဥပဒေများတွင် စုန်းအတတ်သည် ခေတ်စားခဲ့သည်။
ရောမ ဥပဒေများတွင် စုန်းအတတ်ကို တတ်သူတို့အား ရာဇဝတ်ပြစ်မှု ကျူးလွန်သူဟူ၍ ပညတ်ထားသည်။
စုန်းကဝေတို့သည် လူကိုသာမက၊ လူတို့ပိုင်ဆိုင်သော ကျွဲ၊ နွား၊ လယ်ယာ၊ ချောင်းမြောင်းတို့ကိုလည်း ပြုစားတတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကလေးများကိုလည်း ဖမ်းစားတတ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
စုန်းမတို့သည် ရေကြီးရအောင်သော်လည်းကောင်း၊ မိုးခေါင်၊ စပါးသီးနှံ ပျက်စီးရအောင်သော်လည်းကောင်း၊ လူကိုတိရစ္ဆာန်ဖြစ်အောင်သော်လည်းကောင်း ဖန်တီးနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
ထို့ကြောင့် ရောမဥပဒေတွင် ကောက်ပဲသီးနှံများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဘုရားဝတ်ကျောင်းမှ ပစ္စည်းများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လူသေအလောင်းကို တူးဖော်ခြင်း၊ ရုပ်တုများ ပြုလုပ်ခြင်းစသော စုန်းပညာနှင့်မကင်းသည့် လုပ်ငန်းများကို အရေးယူ တားမြစ်ထားပေသည်။
ထို့ပြင် အရပ်သူ အရပ်သားတို့မှာလည်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက် ရုတ်တစ်ရက်နာမကျန်းရှိ၍ သေလတ်သော် စုန်း ပြုစားခြင်းကြောင့်ဟု ယူမှတ်ကြသည်။
စုန်းပြုစားသူတို့သည် မိမိတို့က ပြုစားလိုသူ၏ ရုပ်ပုံ အတုကို ဖယောင်းဖြင့်ထုလုပ်၍ ဆေးဝါးမန္တရားဖြင့် စီရင်ကြသည်ဟုဆိုသည်။
အချို့ကား ပြုစားခြင်းခံရမည့်သူ၏ လက်သည်း၊ ခြေသည်း၊ ဆံပင်၊ အဝတ်အစား စသည်တို့ကိုရလျှင် ပြုစားနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
ထို့ကြောင့် အလွန်ရှေးကျသော လူတို့သည် လူပြုစားခံရမည်ကိုကြောက်ရွံ့၍၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်းနှင့် ဖြတ်ပြီးသော ဆံပင်တို့ကို ကောင်းစွာသိမ်း ဆည်းထားတတ်ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံ အယူအဆအရဆိုလျှင်၊ စေတန်ခေါ် နတ်ဆိုးကြီးသည် စုန်းအတတ်ကိုပေးသူဖြစ်လေရာ စုန်းအတတ်ကိုတတ်သူသည် စေတန် န်အား ဝိညာဉ်ကို ပေးအပ်ထားရသူဟု ဆိုလေသည်။
စုန်းကဝေတို့သည် တိရစ္ဆာန်အသွင်ကိုယူကာ လူနှင့်လည်း ရောနှော နေထိုင်တတ်ကြသည်။
မိစ္ဆာနတ်တို့နှင့်လည်း ရောနှောနေထိုင်တတ်ကြသည်။
စုန်းကဝေတို့၌ မိစ္ဆာနတ်နှင့်ရသော သားသမီးများ ရှိတတ်သည်။
ထို့ကြောင့် လူမိန်းမက ဘီလူးကိုမွေးသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုမွေးသော ဘီလူးမှာ မိစ္ဆာနတ်တို့နှင့်ရသော သားသမီး ဖြစ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် စုန်းမများသည် မိမိတို့၏ကိုယ်ပေါ်တွင် ဖားပြုပ်နှင့် ယုန်ခြေထောက် အရုပ်များကို ဆေးထိုးထားလေ့ရှိသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် ၁၅ ရာစုနှင့် ၁၇ ရာစုနှစ်လောက်မှစ၍ ၁၉ ရာစုနှစ်တိုင်အောင် စုန်းကဝေတို့ကို ရာဇဝတ်မှု ကျူးကျော် သူဟူ၍ ကားစင်တွင်သတ်ရန် အပြစ်ဒဏ်ပေးသည့်ထုံးတမ်းနှင့် ဥပဒေများရှိခဲ့သည်။
သမိုင်းဆရာတို့က ခရစ် ၁၄၈၄ ခုမှ ၁၇၈၂ ခုနှစ်အတွင်း စုန်းဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ခရစ်ယာန် ဝတ်ကျောင်းတော်၌ စီရင်ခဲ့သည်မှာ သုံးသိန်းနီးပါးမျှရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်နှင့် အီတလီနိုင်ငံတို့တွင် စုန်းများကို ဝတ်ကျောင်းများ၌ စီရင်လေ့ရှိ၏။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ကား စုန်းတို့ကို ဆေးလမ်မြို့၌ ပျူရီတန် ဂိုဏ်းဝင်တို့က စီရင်ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံတို့၏ အယူအဆ၌ စုန်းဟုတ်သည်၊ မဟုတ်သည်ကို အပ်ဖြင့်ထိုး၍စမ်းက သိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
စုန်းဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ စုန်း၏ ကိုယ်၌ အပ်ရာအပေါက်ထင်စေကာမူ နာကျင်ခြင်းမရှိဟုဆိုသည်။
ရှေးကအင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် မကောင်းဆိုးရွား ပူးကပ်ခြင်းရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
တစ်ရံရော အခါက ကလေးများတက်၍ ပါးစပ်မှ တွယ်အပ်များကို အန် ထုတ်သည်ဟု သတင်းဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူအများသည် ထိုကလေးတို့ကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုခဲ့ကြ၏။
ထိုကလေးများသည် 'ဆက်တန်'ဟူ၍ မိစ္ဆာနတ်၏ အမည်ကိုကား မဆိုနိုင်သည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ထို့ကြောင့်လူတို့က ဆက်တန်နတ် ပူးနေသည်ဟု ယူဆကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံများ၌ စုန်းအတတ်သည် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ မထွန်းကားမီ ရှေးဂရိနှင့်ရောမတို့လက်ထက်က ပေါ်ပေါက်လာပြီးလျှင် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ ထွန်းကားလာသောအခါ ပပျောက်သွားသည်။
စုန်းကဝေအတတ်မှာ အသိအလိမ္မာ အလွန်နည်းကြသေးသော ရှေးလူရိုင်းများခေတ်က စတင်ပေါ်ခဲ့ပေသည်။
ထိုစဉ်က လူများမှာ ဗဟုသုတနည်း၍ ဆင်ခြင်ဝေဖန်နိုင်သည့် အရည်အချင်းများ မရှိဘဲ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ အယူသည်းခြင်းစသော စိတ်ဓာတ်များသာ လွှမ်းမိုးနေကြသည်။
သူတို့၏စိတ်၌ လငပုပ်ဖမ်းခြင်း၊ နေကြတ်ခြင်းစသည် တို့ကိုပင် မကောင်းဆိုးရွားတို့က လုပ်သည်ဟု ယုံကြည်နေကြသည်။
ဂါထာမန္တရားတို့ကို အလွန် ယုံကြည်ကြသည်။
ဆေးဝါးများ မရှိသေးသောခေတ် ဖြစ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက် နေထိုင်မကောင်းလျှင် မန်းမှုတ်ခြင်းဖြင့် ကုစားကြ၏။
လူရိုင်းတို့၏စိတ်၌ ကမ္ဘာကြီးသည် နှစ်ခြမ်းကွဲလျက် တစ်ဖက်၌ လူကောင်း သူကောင်းများရှိ၍ အခြားတစ်ယောက် နာဖျားလျှင်လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခရောက်လျှင် လည်းကောင်း မကောင်းဆိုးရွားများက လုပ်သည်ဟု ယူဆ၍၊ ထိုမကောင်းဆိုးရွားများထွက်အောင် ကြိုးစား၍ ဂါထာမန္တရားများကို ရွတ်ဖတ်လေ့ရှိကြ၏။
ယခုအခါ စုန်းအတတ်ကို မှန်သောအယူမဟုတ်ဟု ယူဆလာကြသည်။
မှန်သောအယူကို လေးလေးနက်နက် ယုံကြည်ကြသောသူများမှာ စုန်းအတတ်ကို လုံးဝမယုံကြည်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အယူသည်းမှု။
thumb|ဘရစ်ချ်လမ်းကို ချက်စတာရိုး နှင့် စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်းတို့နှင့် အတူ တွေ့ရပုံ ချက်စတာမြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ချက်ရှိုင်းယားတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဒီးမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ ဝေလနိုင်ငံ ၏ နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သည်။
လူဦးရေ ၇၇၀၄၀ ဦးရှိပြီး ချက်ရှိုင်းယား နှင့် ချက်ရှိုင်းယား အနောက်ပိုင်း ဒေသတွင် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်သည်။
ချက်စတာမြို့အား ၁၅၄၁ ခုနှစ်တွင် မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
စံကျောင်းဆရာတော် ရှင်ဝါယာမ (၁၈၇၄ – ၁၉၄၇) ငယ်ဘဝ ညောင်တုန်းမြို့၊ ရွှေဟင်္သာတောရကျောင်းဆရာတော်ဘုရားသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၅ ခုနှစ် တစ်ပေါင်းလဆန်း ၁ဝ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နံနက် ၄ နာရီ အချိန်တွင် ပဲခူးမြို့၊ ကျောက်တန်းရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
ခမည်းတော် လှေသူကြီး ဦးအောင်လှ၊ မယ်တော် ဒေါ်အောင်တို့၏ သားသမီးရှစ်ယောက် အနက် သတ္တမသားရတနာဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ မောင်ဉာဏ် ဖြစ်လေသည်။
အသက် ၇ နှစ်အရွယ်၌ ကျောက်တန်းရွာဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းတွင် သင်ပုန်းကြီး၊ မင်္ဂလသုတ်၊ နမက္ကာရ၊ ပရိတ်ကြီး စသည်တို့ကို သင်ယူခဲ့ပြီးနောက် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် မိဘများက ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်ရှိ အစိုးရအင်္ဂလိပ်ကျောင်း၌ အပ်နှံကာ ပညာသင်ကြားစေလေသည်။
၁၇ နှစ်သို့ရောက်သောအခါ ရှင်ရဟန်းပြုလိုသော နေက္ခမ္မဇ္ဈာသယဓာတ် ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ကျောက်တန်း ရွာ၊ ရွာလယ်ကျောင်း၌ မိဘများ၏ ခွင့်ပြုချက်အရ ရှင်သာမဏေပြုခဲ့လေသည်။
ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်ဝါယာမ ဖြစ်လေသည်။
ရှင်သာမဏေဘဝ သာမဏေ ရှင်ဝါယာမသည် ရန်ကုန်မြို့ ကျောင်းတော်ရာ ရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ် သတင်းများကို ကြားရသဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ချဉ်းကပ်၍ ပညာသင်ယူလိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာသောကြောင့် ဆရာ ဘုန်းတော်ကြီးထံ ချည်းကပ်၍ ပညာသင်ယူလိုစိတ် ပေါ်ပေါက် လာသောကြောင့် ဆရာဘုန်းတော်ကြီးအား ခွင့်တောင်းပြီးလျှင်၊ ကျောင်းတော်ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ပညာရင်နို့ သောက်စို့ရန် ချဉ်းကပ်ခဲ့လေသည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ကျောင်းတော်ရာ ရွှေကျင်တိုက်၊ ပထမယွန်းကျောင်းဆရာတော် အရှင်ဇောတ ထံတွင် စာပေသင်ကြားတော်မူခဲ့လေသည်။
သာမဏေ ရှင်ဝါယာမသည် ၁၂၅၅ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆို လဆန်း ၁၃ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ညနေ ၃ နာရီ အချိန်တွင် ရန်ကုန် မြို့ ကျောင်းတော်ရာ၊ ရွှေကျင်တိုက်၊ ခဏ္ဍသိမ်၌ ကျောင်းတော်ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍၊ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။
ရဟန်းဘဝ ရဟန်းတော် ဦးဝါယာမသည် မူလပင်ကိုကပင် ဇဝန ပဋိဘာန်ထက်မြက်သော ဉာဏ်ပညာရှိခြင်း၊ လုံ့လ ဝိရိယ ကောင်းခြင်း စသောကောင်းသောဂုဏ်အင်္ဂါများနှင့် ပြည့်စုံလာ သည့်အထဲတွင် ကျောင်းတော်ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးကဲ့သို့သော ဆရာသမားကောင်းကို မှီဝဲဆည်းကပ်ရပြန်သဖြင့်၊ ရဟန်းလေးဝါအရတွင်ပင် ဂဏဝါစက စာချအဖြစ်ဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ချီးမြှောက်ခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်။
ကျောင်းတော်ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ၁၂၆၂ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့တွင် ညောင်တုန်းမြို့သို့ ကြွရောက်၍၊ ရွှေဟင်္သာတောရကျောင်းတိုက်ကို တည်ထောင်သော အခါ၊ ငယ်တပည့်ရင်းဖြစ်သော ပရိယတ်ဖက်၌ ကျွမ်းကျင်သူ ဦးဝါယာမကို တစ်ပါတည်းခေါ်ယူခဲ့ပြီးလျှင် တိုက်အုပ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှောက်ကာ၊ သံဃာတော်များကို အုပ်ချုပ်စေ၍ စာပေ ပို့ချစေခဲ့၏ တိုက်အုပ်ဆရာတော် တိုက်အုပ်ဆရာတော် ဦးဝါယာမသည် မြန်မာစာပေ၊ ပါဠိစာပေများ၌သာ ကျွမ်းကျင်တော်မူသည်မဟုတ်၊ သက္ကဋစာပေ၊ ဟင်ဒီစာပေစသော ဘာသန္တရစာပေတို့၌လည်း တတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်တော်မူသည်။
တိုက်အုပ်ဆရာတော် ဦးဝါယာမသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ တိုက်အုပ်အဖြစ်ဖြင့် သံဃာများကို အုပ်ချုပ်၍ စာပေပို့ချလာခဲ့ရာ ရဟန်းသိက္ခာ ၁၈ ဝါအရတွင် ကျောင်းတော်ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံမှ စံကျောင်း ဆရာတော်ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းကို ခံရပြီး၊ ရွှေဟင်္သာတောရ ကျောင်းတိုက်ကြီးကိုလည်း လွှဲအပ်ခြင်းကို ခံတော်မူရလေသည်။
စံကျောင်းဆရာတော် စံကျောင်းဆရာတော်သည် ၁၂၈၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေကျင်နိကာယ ဥပဒေပြု ဂဏပါလကအဖြစ်၊ ၁၂၄၉ ခုနှစ်တွင်ရွှေကျင်နိကာယ မဟာနာယက အဖြစ်၊ ၁၂၉၇ ခုနှစ်တွင် နယ်လှည့်သာသနာပြု အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းကို ခံရလျက်၊ ၁၂၉၉ ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ခံယူရရှိပြီးနောက်၊ ၁၃ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ရွှေကျင်နိကာယ တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယကအဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းကို ခံယူရလေသည်။
ဆရာတော်သည် သံဃာတော်များကို စာပေပို့ချခြင်းဖြင့် သာသနာ့တာဝန်ကို မအားလပ်အောင်ထမ်းဆောင်နေရင်းလူများအတွက် ကျေးဇူးများလှသော ကံ ဉာဏ် ဝိရိယအဖွင့်ကျမ်း၊ မင်္ဂလာအဖွင့်ကျမ်း၊ သမ္ပဒါအဖွင့်ကျမ်း၊ မေတ္တာအဖွင့် ကျမ်း၊ အပရိဟာနိယအဖွင့်ကျမ်း၊ လောကီနီတိအဖွင့်ကျမ်း စသော ကျမ်းစာတို့ကို ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့လေသည်။
ထိုကျမ်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံလူထုအား များစွာကျေးဇူးပြုသော ကျမ်းများ ဖြစ်၍ လူကြိုက်များလှပေသည်။
ပဋိပတ်နှင့်စပ်၍လည်း ကျမ်းဂန်မတတ်သော ရဟန်းရှင်လူတို့ ကျင့်စဉ်လမ်းများ တိမ်းပါးချွတ်ချော်မှု မရှိစေရန်ရည်သန်၍ ကမ္မဋ္ဌာနဝိနစ္ဆယ၊ စေတိယဝိနိစ္ဆယ၊ ပရိဝါသမာနတ္ထာဒိဝိနိစ္ဆယ စသော အဆုံးအဖြတ်ကျမ်းတို့ကိုလည်း ပြုစုတော်မူခဲ့သေးသည်။
ထိုမျှသာမက ဆရာတော်သည် အလင်္ကာနိဿယသစ်နှင့် မာဂဓမြန်မာ အဘိဓာန်ကျမ်းကြီးကိုလည်း ရေးသားပြုစုတော် မူခဲ့လေသည်။
အဘိဓာန်ကျမ်းကြီးမှာ စာအုပ်အဖြစ်သို့ ယနေ့ အထိ မရောက်သေးသော်လည်း၊ အလင်္ကာနိဿယကျမ်းကိုကား အကြိမ်ကြိမ်ပင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်လေသည်။
ထိုအလင်္ကာ နိဿယကျမ်းမှာ အထက်တန်းစားစာသင်သားများ၊ စာချဘုန်း ကြီးများနှင့် စာရေးဆရာများ လက်မလွှတ်နိုင်သော ကျမ်းကြီးဖြစ်သည်။
မာဂဓသက္ကဋကျမ်းဂန်အရပ်ရပ်ကို အထပ်ထပ် မွှေနှောက်၍ စုံလင်စွာရေးသားထားသဖြင့် အလင်္ကာနှင့်ပတ်သက်၍ လွန်စွာကျေးဇူးများသော ကျမ်းကောင်းကျမ်းမြတ်ဖြစ်ပေသည်။
ဤသို့လျှင် လောကအကျိုးသာသနာအကျိုးတို့ကို သည်ပိုးဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သော စံကျောင်းဆရာတော်ဘုရားသည် ၁၃ဝ၉ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်၊ စနေနေ့ နံနက် ၄ နာရီ၊ မိနစ် ၂ဝ အချိန်တွင် ဇီဝိတိန္ဒြေချုပ်ငြိမ်း၍၊ ယခုဘဝ ခန္ဓာဇာတ်ကို ရုပ်သိမ်းတော်မူလေသတည်း။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
စံတုတ်၊ ဦး (အီနောင်) မင်းတုန်းဘုရင်နှင့် သီပေါဘုရင်တို့လက်ထက်က၊ ရာမ အီနောင်စသည့် အတွင်းတော်၌ ကပြရသော ဇာတ်တော်ကြီး တို့တွင် အီနောင်မင်းသား အခန်းမှပါဝင်ကပြရသော ဇာတ် မင်းသား ဦးစံတုတ်သည် အီနောင်ဦးစံတုတ်ဟူ၍ ကျော်စော သည်။
ရုပ်သဏ္ဌာန်မှာ သီပေါဘုရင်နှင့်တူသည် ဟုဆိုကြသည်။
ဦးစံတုတ်သည် ယိုးဒယားဇာတ်ကြီး အတီး၊ အက၊ အဆိုတို့ကို သူတစ်ထူးထက် ဝိဇ္ဇာဓိုရ် နေသူဖြစ်၍၊ သဘင်မျိုးရိုးအတိုင်း အချိုးအစားကျကျ ကြီးပွားလာသူဖြစ်သည့်အပြင်၊ ရုပ်ဆင်း သဏ္ဌာန် ကြန်အင်္ဂါမှာလည်း မွန်ရည်လှပ၍ အသံအင်္ဂါမှာလည်း ပြည့်စုံသဖြင့် လက်ရွေးစင် သဘင်သည်တို့သာလျှင် ပါဝင်ကပြ ရမြဲဖြစ်သော နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးတို့တွင် သဘင်ဝန်၏ ရွေးချယ်ချက်ဖြင့် ပါဝင်ကပြရသည်။
ထိုသို့ အတွင်းတော်တွင် ပါဝင်ကပြရသည့် လက်ရွေးစင် ဇာတ်မင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သော ကြောင့်လည်း မင်းမိန်းမပိုင်းတွင် လူချစ်လူခင်ပေါများလှသဖြင့်၊ ရွှေနန်းတော်ပေါ်သို့ ဆုတော်ခံဝင်ရသောအခါများတွင် မောင်စံတုတ်၏ ပကတိမျက်နှာကို မိန်းမပရိသတ်အား ဖော်ပြ ခြင်းမပြုရ၊ မျက်နှာကိုပုဝါအုပ်၍ အခစားဝင်ရသည်ဟု ဆိုလေ သည်။
ဦးစံတုတ်သည် ကပြရာ၌ မတ်တတ်ရပ်ရင်းမှ ဘေးသို့ နောက်ပြန် စောင်းငဲ့ညွတ်၍ကရာ၊ သရဖူနှင့် မြေထိကြောင်း ဆိုကြသည်။
ဦးစံတုတ် ကပြပုံသည် အလွန်ညက်၍ ဦးစံတုတ် နောက်၌ ဦးစိန်အုပ် တစ်ဦးသာ ထိုသို့ ကပြနိုင်ကြောင်း ပြော ကြလေသည်။
ဦးစံတုတ်သည် လူကြမ်းဦးကြွင်း၊ ဆိုင်းဆရာ စိန်ဗေဒါစသော သဘင်သည်ကြီးများနှင့်အတူ ဦးစိန်အုပ်တည် ထောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကြီးတွင်ပါဝင်ကာ ၁၂၆၃ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန် မြို့ လျှော်တန်းဇာတ်ရုံကြီးတွင် အီနောင်ဇာတ်တော်ကြီးကို ၄၅ ရက်တိတိ ခင်းကျင်း ကပြခဲ့လေသည်။
ဦးဖိုးစိန်နာမည်တက်စ အခါက ဦးဖိုးစိန်သည် ဦးစံတုတ်ကို ဖက်ပြိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ဦးစံတုတ်သည် ထီးမီနန်းမီဖြစ်၍ သူ၏ ဇာတ်တော်ကြီးအဖွဲ့က သာ မူမှန်အတိုင်းကပြနိုင်သည်။
ဦးဖိုးစိန်ကမူ ရှေးမူများကို တစ်နည်းတစ်ဖုံပြောင်းလဲကာ အသစ်အဆန်းထွင်၍ ကပြသည် ဟုဆိုလေသည်။
စံပါသည် အပင်၏ အနှစ်ဖြစ်၍ အနံ့သင်းသည်။
အသား မှာ စိမ်းဝါသည်။
နံ့သာမျိုး ၅ ပါးတွင် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ် သည်။
ဗိန်းတောဆေးကျမ်းများအရ စံပါသည် သွေး၊ လေ၊ သလိပ်၊ သည်းခြေတို့ကို နိုင်သည်။
အပူကို ငြိမ်းစေသည်ဟုဆို သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဒရပ်နယ်၌ စံပါ အမြောက်အမြားထွက် သည်။
စံပါသည် နံ့သာမျိုး ၅ ပါးတွင် ပါဝင်သော်လည်း အခြားနံ့သာမျိုးများကဲ့သို့ တစ်ဦးချင်း အနေနှင့် သုံးလေ့မရှိဘဲ၊ အခြားနံ့သာမျိုး ၄ ပါးနှင့်အတူရော၍ အသုံးပြုကြသည်။
စံပါ ကို စမ္ပာဟူ၍ ရေးသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
စမ်း ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ Category:BotUpload။
စိမ်းစားဥများ စိမ်းစားဥကို ပဲစိမ်းစား သို့မဟုတ် ပဲစိမ်းစားဥဟူ၍ ခေါ်သည်။
ပဲမြစ်များရရှိသော ပဲစောင်းလျားပင်ကဲ့သို့ စိမ်းစားဥပင်သည် ဥအတွက်စိုက်ပျိုးသော ပဲပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် စိမ်းစားဥပင်ကို ပက်ခီရီဇပ် အင်ဂူး လေတပ် ဟု ခေါ်သည်။
ယင်း၏မျိုးရင်းမှာ လီဂူမီနိုးစီးဖြစ်သည်။
စိမ်းစားဥကို အစိမ်းလိုက်ဖြစ်စေ၊ ကြော်ချက်၍ဖြစ်စေ၊ စားလေ့ရှိကြသည်။
စိမ်းစားဥပင်ကို ဆောင်းအခါတွင် နုံးမြေရှိသော အရပ်ဒေသတိုင်း၌ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
ကိုင်းမြေတွင် စိုက်ပျိုးသောအခါ မြေကြီးကို ကောင်းစွာညက်လာစေရန် ထွန်ယက်ပြီး နောက် ထယ်ကြောင်းပေး၍ အစေ့များကို ခပ်ထူထူစိုက်ပျိုးရသည်။
တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၂ တင်းခန့်လိုသည်။
မျိုးစေ့ချပြီးနောက်၊ မျိုးစေ့များကို မြေကြီးဖုံးသွားစေရန် ကျမ်းတုံး ရိုက် ပေးရသည်။
အပင်ကလေးများ ပေါက်လာပြီးနောက် အမြင့် ၆ လက်မ မှ ၈ လက်မခန့်ကြီးလာသောအခါ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကို ၆ လက်မခန့်ကွာစေရန်ကြားမှ အပင်ပိုများကို နုတ်ပစ်ရ သည်။
သီးတောင့်များသီးသည်။
ထိုသီးတောင့် တို့အထဲမှမျိုးစေ့များကို ရရှိသည်။
စိမ်းစားဥကို စားရသော်လည်း၊ အပင်ကို လူနှင့်တိရစ္ဆာန်များစားလျှင် အဆိပ်တောက်၍ သေတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
စိမ်းစားဥပင်များ နွယ်တတ်ရန်စင်ကိုအထူးပြုလုပ်ပေးဖို့ မလိုချေ။
ယင်းတို့နှင့်အတူ ပြောင်းဖူးစေ့များကို ကြဲထားလျှင်၊ ပြောင်းဖူးပင်များ ကြီးမြင့်လာသောအခါ ပဲပင်နွယ်တက်ရန် စင်သဖွယ်ဖြစ်လာနိုင်သည်။
ထိုနည်းမှာ စရိတ်အကုန်အကျ နည်းသည့်ပြင် ခရီးလည်းရောက်ပေသည်။
ထိုအပင်ကလေးများ ပေါက်လာပြီးနောက် ၂ ကြိမ်၊ ၃ ကြိမ်မျှ ပေါက်တူးဖြင့် မြေဆွခြင်း၊ ပေါင်းသင်ခြင်းပြုလုပ်ပေးရသည်။
ဥများ ကောင်းစွာကြီးထွားရန်အတွက် ၅ လမှ ၆ လ အထိ အချိန်ကြာသည်။
အပင်အို၍ ညှိုးကျလာသောအခါမှာမှ ဥများကို တူးဖော်ရသည်။
စိမ်းစားဥသည် အရည်ရွှမ်း၍၊ စား လျှင် ရေငတ်ပြေသည်။
တစ်ဧကလျှင် ပိဿာပေါင်း ၂ဝဝဝ မှ ၈ဝဝဝ အထိထွက်နိုင်သည်။
ဥယျာဉ်ထဲတွင် မျိုးစေ့များစိုက်ပျိုးသောအခါ ၂ တောင်မှ ၂ တောင်တစ်ထွာကျယ်သော ​ပေါင် များပေါ်တွင် ကန့်လန့်ဖြတ်ဖြစ်စေ၊ အလျားလိုက်ဖြစ်စေ၊ လက်ဖြင့် သို့မဟုတ် တုတ်ဖြင့် တစ်လက်မကွာသည့် ကျင်းကလေးများတွင် အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးရသည်။
အတန်းများကို သုံး လက်မစီ ခွာထားလေ့ရှိသည်။
စိမ်းစားဥပင်များကို မျိုးစေ့အလို့ငှာ ရှမ်းပြည်ကုန်းမြေမြင့်များ၌ ဆောင်းရာသီတွင် စိုက်ကြသည်။
ထိုသို့ စိုက်ပျိုးရာမှ ရရှိသောမျိုးစေ့များကို မြန်မာနိုင်ငံလွင်ပြင်အရပ်များရှိ လယ်ယာ များသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ။
စုံပတတ်ပင်(,)(စုံပဒတ်၊ စုံဗဒတ်၊ စုံဗလ)သည် ပိန္နဲပင်နှင့်တူသော်လည်း ပိန္နဲပင်အောက် နိမ့်၍ ပင်လုံးငယ်သည်။
စုံပတတ်သီးမှာ အရှည်တစ်ပေခန့်ရှိ၍ လုံးပတ် ၂ ထွာခန့်ရှိသည်။
ပိန္နဲသီးနှင့်တူသော်လည်း စူးရှသော ဆူးများ မရှိချေ။
အခွံ၌ အကွက်များရှိသည်။
ပိန္နဲသီးကဲ့သို့ပင် အထဲ၌ ရွှေဝါရောင်အမြွာများရှိသည်။
အရသာချို၍ အနံ့စူး သည်။
ပူသောသတ္တိ အနည်းငယ်ရှိသည်။
ထိုအသီးများကို စုံပတတ်၊ စုံကဒတ်၊ စွန်မတတ်၊ စုံတတ် စသည်ဖြင့် ခေါ်ကြ သည်။
တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တစ်ရပ်နှင့်တစ်ရပ် အခေါ်အဝေါ်ချင်း မတူပေ။
ဥတုဘောဇနသင်္ဂဟကျမ်း၌ ပိန္နဲသီးနှင့် ဩဇာဓာတ် ချင်းတူသည်ဟုဆို၏။
၁၅ ရာစုနှစ်အတွင်း ဥရောပတိုက်၍ ခရစ်ယန်သာသနာ့ အရေးပုံ ပေါ်ပေါက်နေစဉ်၊ ဂျာမနီမှ မာတင်လူသာနှင့် ပြင်သစ်မှ ဂျွန်ကယ်လဗင်တို့နည်းတူ၊ ဆွစ်ဇာလန်မှ ဦးရစ်စွင်ဂလီသည် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
စွင်ဂလီသည် ခရစ် ၁၄၈၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ တွင် ဆွစ်ဇာလန်ပြည် စိန်ဂေါမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က ဗန်း၊ ဗီယင်းနား၊ ဗားလမြို့များတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးလျှင်၊ ဗားလတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရခဲ့၏။
၁၅ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂလားရူး နယ်ပ သင်းအုပ်ဘုန်းကြီးဖြစ်လာသည်။
ဂလားရူးနယ်မှ စစ်သားများသည် အီတလီသို့ စစ်ချီရသောအခါ၊ စွင်ဂလီသည် သင်းအုပ်အဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါသွားခဲ့ရသည်။
စစ်ချီရာမှ အပြန် တွင် ဆွစ်ဇာလန်စစ်တပ်များကို ဥရောပစစ်မက်ရေးရာတို့၌ ကြေးတပ်များအနေနှင့် အသုံးပြုခြင်းကို ပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်သည်။
သို့ရာတွင် သူ၏ ဟောပြောရေးသားမှုတို့မှာ နိုင်ငံရေး ဆန်သောကြောင့် လူအများ၏ထောက်ခံမှုကိုမရချေ။
ထို့ကြောင့် ဂလားရူးမှ ထွက်ခွာလာ၍၊ အိုင်ဇီဒင်တွင် ၁၅၁၆ ခုနှစ်၌ နေထိုင်ပြီးလျှင်၊ ဇူးရစ်သို့ ၁၅၁၈ ခုနှစ်၌ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
၁၅၁၉ ခုနှစ်တွင် သာသနာပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးတရားကို စ၍ ဟောသည်။
သို့သော် စွင်ဂလီသည် မာတင်လူသာနှင့် သဘောထားကွဲလွဲသည်။
၁၅၂၉ ခုနှစ်တွင် ယင်းသဘောထားကွဲလွဲချက် တို့ကို စေ့စပ်ရန် မားဗုမြို့ကွန်ဖရင့်ကို ကျင်းပခဲ့သော်လည်း၊ စွင်ဂလီသည် မာတင်လူသာနှင့် မပူးပေါင်းဘဲ၊ ကယ်လဗင်နှင့်သာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လေသည်။
၁၅၃၁ ခုနှစ်တွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာ သဘောကွဲလွဲမှုများ ပြင်းထန်လာရာ၊ စွင်ဂလီသည် မိမိကိုယ်တိုင်ဦးစီး၍ ရောမကက်သလစ်တို့ကို တိုက်လေသည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက် နေ့တွင် ကပ္ပယ်တိုက်ပွဲ၌ စွင်ဂလီကျဆုံးလေသည်။
စွင်ဂလီကျဆုံးရာအရပ်၌ ကျောက်တုံး တစ်ခုပေါ်တွင် 'ရန်သူသည် ရုပ်ခန္ဓာကို သတ်နိုင်သော်လည်း၊ နာမ်ခန္ဓာကို မသတ်နိုင်'ဟု ကမ္ပည်းထိုးထားသည်ကို ယနေ့တိုင်တွေ့နိုင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ‎။
စွံပလွံပင်ပေါ်မှ အသီးများ စွန်ပလွံပင်သည် အုန်းပင် ထန်းပင်မျိုးတို့တွင် ပါဝင်၍၊ ရာသီဥတု ပူပြင်းခြောက်သွေ့ လွန်းသောအရပ်တွင် ပေါက် ရောက်သည်။
ထို့ကြောင့် ရှေးပဝေသဏီမှစ၍၊ တူးမြောင်းများဖြင့် ရေသွင်း စိုက်ပျိုးနိုင်သော အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်ရှိ သဲကန္တာရအရပ်များတွင် စွန်ပလွံပင်ကို အထူး တစ်လည် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
ရှေးရှေးကစ၍ ထိုအရပ်ဒေသများတွင်နေထိုင်ကြသူတို့သည် စွန်ပလွံသီးကိုနေ့စဉ်စားသုံးရန်အစာအဖြစ် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
စွန်ပလွံသား ကိုလည်း အခြားသစ်သား များနည်းတူ အမျိုးမျိုး အသုံးချခဲ့ကြသည်။
ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် စွန်ပလွံပင်များသည် အပန်းဖြေရန် အရိပ်ကောင်းပေးကြပေသည်။
အာရေဗျသဲကန္တာရနှင့် ဆဟားရား သဲကန္တာရများတွင်ရှိသော အိုအေးစစ် ခေါ် စိမ့်စမ်းပေါ်ထွက်ရာ ကန္တာရရိပ်သားများ၌ စွန်ပလွံပင်များ ကို စိုက်ပျိုးနိုင်၍သာ လူများ နေထိုင်နိုင်ပေသည်။
အီဂျစ်တစ် နိုင်ငံတည်း၌ စွန်ပလွံပေါင်း ၅ သိန်းကျော်မျှရှိသည်။
စွန်ပလွံပင်သည် လှပတင့်တယ်သော သစ်ပင်မျိုးဖြစ် သည်။
ပင်စည်မှာ ဖြောင့်မတ်ရှည်လျား၍ အပင်ထိပ်မှာသာ အရွက်များဝေဆာလေသည်။
ပင်စည်အမြင့် ပေ ၆ဝ မှ ပေ ၈ဝ အထိရှိသည်။
ပင်စည်၏ အခေါက်သည် ကြမ်းထော်သည်။
ငှက်တောင်သဖွယ်ဖြစ်သော အရွက်များသည် အလျား ၁ဝပေမှ ပေ ၂ဝ အထိ ရှိသည်။