kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သို့ရာ တွင် အရှေ့မြောက်ဘက်ဒေသရှိ ပင်လယ်နီ တစ်လျှောက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ ဒါးဖူးနယ်တွင် တောင်ထူထပ်၏။
ယင်းနယ် ကြီးကို စီရင်အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ပြည်နယ် ၈ ခုခွဲထားခဲ့လေ သည်။
ခါတွမ်းမြို့အပြင် အခြားမြို့ကြီး ၇ မြို့ရှိရာ၊ ဆူဒန် မြို့နှင့် ဆွားကင်မြို့တို့မှာ ပင်လယ်နီကမ်းခြေရှိ သင်္ဘောဆိပ်မြို့ များဖြစ်ကြလေသည်။
ရှေးအခါက ယင်းနယ်ကို အီဂျစ်ဘုရင်ခံချုပ် မဟာမက် အလီ(ခရစ် ၁၈၂ဝ-၂၂ ခုနှစ်)၏သားတော်ဟူစိန်က တိုက်ခိုက် သိမ်းယူခဲ့ရာ ၁၈၈၂ ခုနှစ်အထိ အမည်အားဖြင့် အီဂျစ်တို့၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့လေသည်။
၁၈၈၃ ခုနှစ်၌ မာဒီခေါင်း ဆောင်သော အယူသည်းဆူဒန်နယ်သားတို့ ပုန်ကန်ထကြွ ခဲ့သည်တွင် အီဂျစ်တပ်များ အရေးနိမ့်ခဲ့သဖြင့် သူပုန်တို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့လေသည်။
၁၈၉၆-၉၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဗိုလ်ချုပ် ကစ်ချနာက အောင်မြင်စွာစစ်ဆင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် သူပုန်အရေး အေးငြိမ်းခဲ့၍၊ နိုင်းမြစ်ဝှမ်း အထက်ပိုင်းမှာ ပြင်သစ်တို့ လွှမ်းမိုးမည့်ဘေးမှ လွတ်မြောက်ခဲ့၏။
၁၈၉၉ ခုနှစ်မှစ၍ အင်္ဂလိပ်နှင့် အီဂျစ်အစိုးရ တို့ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့လေသည်။
၁၈၉၉ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၃၆ ခုနှစ်များတွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော စာချုပ်များအရ ယင်းအင်္ဂလိုအီဂျစ်ရှင် ဆူဒန်နယ်ကို အင်္ဂလိပ် နှင့် အီဂျစ်အစိုးအရတို့ ပူးတွဲရွေးချယ်သော ဘုရင်ခံချုပ်တစ်ဦး သည် အင်္ဂလိပ်နှင့် အီဂျစ်အစိုးရတို့ကိုယ်စား အုပ်ချုပ်ခဲ့လေ သည်။
သူ့အား အတိုင်ပင်ခံကောင်စီအဖွဲ့က ကူညီခဲ့၏။
ဗြိတိသျှ၊ အီဂျစ်နှင် ဆူဒန်လူမျိုးတို့ပါဝင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ထမ်းအဖွဲ့ရှိခဲ့၏။
၁၉၅၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက် နေ့တွင် ဗြိတိသျှနှင့် အီဂျစ်တို့ချုပ်ဆိုခဲ့သော စာချုပ်သစ်တွင် ဆူဒန်နယ်သားတို့သည် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့် ရစိမ့်မည်ဟု ကတိပြုထားခဲ့၏။
သို့သော် လုံးဝလွတ်လပ်ရေးရသည့်အချိန်ထိ အချုပ်အချာအာဏာကို လက်ရှိ အာဏာပိုင်တို့ကပင် ထိန်း သိမ်းပေးရမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ယင်းစာချုပ်အရပင်လျှင် ရွေးကောက်ပွဲ ကြီးကြပ်ရန် ကြားနေကော်မစ်ရှင်အဖွဲ့တဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။
အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကာကွယ်ရေး စသည်တို့တွင် ဆူဒန်နယ်သား အရာရှိများကို အစားထိုးခန့်ထားရေးအတွက် လည်း ကော်မတီအဖွဲ့တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ဟောင်းကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ရွေးကောက်ပွဲကြီး ကြပ် ရေးကော်မစ်ရှင်အဖြွ့သည် ဥပဒေပြုအောက်လွှတ်တော်နှင့် အထက်လွှတ်တော်တို့ကို ဖွဲ့စည်းပေးရန် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ထိုတာဝန်ယူချက်အရ အမတ် ၉၇ ဦးပါဝင်သော အောက် လွှတ်တော်နှင့် ရွေးကောက် တင်မြေ|ာက်သော အမတ် ၃ဝ၊ ဘုရင်ခံခန့်ထားသည့် အမတ် ၂ဝ ပါဝင်သော အထက် လွှတ် တော်တို့ကို ဖွဲ့စည်းရန်အလို့ငှာ၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဒိဖင်ဘာလတွင် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုအခါ လွှတ်တော်နှစ်ရပ် စလုံးတွင် အမျိုးသား ယူနီယန်နစ်ပါတီသည် လူများစုအဖြစ် ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့လေသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ ဘုရင်ခံမင်းကြီးသည် ပါလီမန်လွှတ်တော်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။
အမျိုးသား ယူနီယန်နစ်ပါတီခေါင်းဆောင် ဆယက် အစ္စမေ အယ် အဇာရီကိုလည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင် မြောက်ခဲ့၏။
၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအမှု ထမ်း အရာထမ်းတို့အား လျော်ကြေးပေးပြီးသား မှုထမ်းရာထမ်း တို့နေရာတွင် ဆူဒန်အမှုထမ်းအရာထမ်းတို့ကို အစားထိုးလေ သည်။
ဆူဒန်တိုင်းရင်းသားတို့ကိုလည်း ကာကွယ်ရေး တပ်မ တော်များတွင် ခန့်အပ်စေသော စီမံကိန်းအရ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ စစ်ဦးစီးဗိုလ်ချုပ်သည် ဆူဒန်တိုင်းရင်းသားဗိုလ်ချုပ်အား ရာထူးလွှဲပြောင်းပေးရသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့သို့ ရောက်သောအခါ၌မူ ကား၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့စွဲပါ ဗြိတိသျှ တို့၏ ကတိစာချုပ်အတိုင်း၊ ဆူဒန်နယ်သည် လွတ်လပ်သော ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတ နိုင်ငံအဖြစ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသောအခါ၊ ယခင် ကရှိရင်းစွဲ ဗြိတိသျှဘုရင်ခံချုပ် ရာထူးကို ပယ်ဖျက်၍၊ နိုင်ငံ တော်ဦးစီးအနေဖြင့် အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးပါရှိသော နိုင်ငံကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းလိုက်လေသည်။
အစ္စမေ အဇာရီကား ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဖြင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရလသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဆူဒန်နိုင်ငံ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:စစ်အာဏာရှင်စနစ်များ။
လေယာဉ်၏ အမြန်နှုန်း အသံ၏ အလျင်နီးပါးဖြစ်လာစဉ် ရေငွေ့များစုစည်းမှုကြောင့် လေယာဉ်ဝန်းကျင်တွင် တိမ်တိုက်ငယ် ဖြစ်ထွန်းလာသည်။
ဆူပါဆွန်းနစ် ဆူပါဆွန်းနစ်ဆိုသည်မှာ အသံထက်မြန်သော အလျင်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ လေ့လာသော ပညာကို ဆိုလိုသည်။
ထိုဝေါဟာရ သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက အလွန်လျင်မြန်သော လေယာဉ်များ၊ ဒုံးပျံများပေါ်ပေါက်လာသောအခါ အထူးခေတ် စားလာသော ဝေါဟာရဖြစ်၏။
အသံ၏ အလျင်သည် သာမန်အခြေ၌ ပင်လယ်ပြင်တွင် တစ်စက္ကန့်လျှင် ပေ ၁၁ဝဝ (ဝါ) တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၇၆ဝ နီးပါးမျှရှိသည်။
ကျည်ဆန်နှင့် ဒုံးပျံတို့သည် ထိုအလျင်ထက် ပို၍ မြန်ကြသည်။
သို့သော် မည်သည့်လေယာဉ်မှ ထိုအလျင် ဖြင့် မပျံစွမ်းနိုင်ချေ။
တစ်နာရီမိုင် ၇၆ဝ နှုန်းသို့မရောက်မီပင် လေယာဉ်၏အရှေ့၌ လေသည် ပြင်းထန်စွာလှုပ်ရှားလာသည်။
ထိုလေ၏ လှုပ်ရှားခြင်းသည် သာမန်လေယာဉ်ပျံကို ဖျက်ဆီး နိုင်လောက်အောင်ပင် ပြင်းထန်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် ထိုအခက်အခဲကို ကျော်လွန်နိုင် အောင် သုတေသနများပြားစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လေ လှုပ်ရှားပုံ ပြဿနာကို လုံးဝမဖြေရှင်းနိုင်ကြသေးပေ။
သိပ္ပံပညာ ရှင်တို့က ထိုလေလှုပ်ရှားသော ကိစ္စသည် အသံ၏အလျင်သို့ မရောက်မီကလေးနှင့် အသံ၏အလျင်ကို ကျော်ရုံကလေး၌ သာလျှင် ဖြစ်ပျက်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အဆိုရှိသည်မှာ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လေယာဉ်ပျံသည် လေလှုပ်ရှားသော ဒဏ် ကို ခံနိုင်လျှင် တစ်နာရီမိုင် ၇၆ဝ နှုန်းကျော်လွန်သောအခါ၊ လေလှုပ်ရှားသော အနှောင့်အရှက်မှာ နည်းပါးသွား၍၊ သာမန် အတိုင်း တစ်ဖန်ပျံသန်းနိုင်သည်။
လေယာဉ်ပျံသည် ကမ္ဘာမြေ သို့ပြန်လာရန် အလျင်ကို လျှော့လိုက်သောအခါ၌ တစ်ဖန် လေလှုပ်ရှားသော အနှောင့်အရှက်ပေါ်လာပြန်သည်ဟု ဆိုလေ သည်။
ထိုအဆိုကို မူတည်ကာ သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် အလွန့် အလွန်မြင့်သော နေရာတို့၌ အသံထက်မြန်သော အလျင်နှင့် ပျံသန်းနိုင်သည့် ဒုံးပျံ၊ လေယာဉ်များကို ကြံစည်၍ဆောက် လုပ်ကြသည်။
ထိုဒုံးပျံ၊ လေယာဉ်တို့သည် မြေဆွဲအားထက် ၁၈ ဆပို၍ကြီးသော ဒဏ်အားကို ခံနိုင်အောင်ပင် ခိုင်ခံ့ကြ သည်ဟုဆိုလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အသံ။
ဆူမတြာကျွန်းသည် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် အနောက်ဘက်အကျဆုံး ကျွန်းဖြစ်၍၊ စတုရန်မိုင် ၁၆၆၇၈၉ မိုင်ခန့် ကျယ်ပြန့်ပြီးလျှင် လူဦးရေ ၇၈၄၁၁၇၅ ယောက်ခန့်ရှိ၏။
ဝေါဟာရ ဇာစ်မြစ် thumb| ဆူမတြာ ဟူသော အမည်ဖြင့် မထင်ရှားမီက ၎င်းဒေသကို ဂျမ်ဘီတွင် နန်းစိုက်သော ရှေးဟောင်း မလာယု ဘုရင့်နိုင်ငံကို အစွဲပြု၍ မီလာယု (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် မလေးဟုလည်း သုံးနှုန်း) ဟု ရည်ညွှန်းသုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။
မလာယု ဟူသောအမည်သည် ၁၄ ရာစုတွင် ဆူမတြား အမည်နှင့် အစားထိုးမခံရမီကာလများမှ ကမ္ပည်းများနှင့် တရုတ်ရာဇဝင်များအပါအဝင်အစောပိုင်းသမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင်ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဆူမာတြာကျွန်းကို ရှေးယခင်က ၎င်းကျွန်း၏ ကုန်းမြင့်ဒေသများတွင် တွေ့ရှိရသည့် ရွှေသိုက်များကြောင့် သက္ကတဘာသာဖြင့် "ရွှေကျွန်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော 'သုဝဏ္ဏဒီပ' () နှင့် "ရွှေပြည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော 'သုဝဏ္ဏဘူမိ''' () ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ဟိန္ဒူဘာသာ၏ ဂန္ထဝင်လက်ရာ ကျမ်းတစ်ဆူဖြစ်သော ရာမာယဏ ဇာတ်တော်''တွင် သုဝဏ္ဏဒွီပ (Suwarnadwipa) ကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် ဆူမတြာ (Sumatra) ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သမိုင်းသုတေသီများက သုံးသပ်ထားသည်။
သမိုင်းပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ ထိုဇာတ်တော်သည် အိန္ဒိယနှင့် အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းစုများ၏ဆက်ဆံရေးကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ပထမဦးဆုံးသော အထောက်အထားတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ဆူမတြာကျွန်း တစ်ကျွန်းလုံးသည် လှပစိမ်းလန်းသော အုန်း၊ ထန်း၊ ဓနိစသော အပင်မျိုးတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိ၏။
မျောက်၊ ဆင်၊ ကြံ့နှင့် တောဝက်စသော သားကောင်များလည်းရှိသည်။
မြင့်မားသော တောင်တန်းများ၌ ယခုထက်တိုင် အငွေ့တစ်လူလူတက်နေသော မီးတောင်များရှိသည်။
တောင်များ၏အနောက်ဘက်သည် မတ်စောက်၍ အရှေ့ဘက်ဆင်ခြေလျှောတွင် မြစ်ငယ်၊ ချောင်းငယ်များ စီးဆင်းလျက်ရှိ၏။
မြေဩဇာထက်သန်ကောင်းမွန်သဖြင့် သကြား၊ ဆန်စပါး၊ ကော်ဖီ၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ဆေးရွက်များကို နိုင်ငံခြားသို့တင်ပို့ရန် များစွာ စိုက်ပျိုးကြ၏။
ဆူမတြားကျွန်းတွင် သံ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ သံဖြူ၊ ရေနံ၊ ကြေးဝါနှင့် ရွှေများကို တွေ့ရှိရသည်။
ဆူမတြားကျွန်းရှိ လူမျိုးများမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်၍ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုး ပြောဆိုကြ၏။
တိုင်းရင်းသားများသည် အများအားဖြင့် လယ်ယာကိုင်းကျွန်းကိုမှီခို၍ အသက်မွေးမြူကြသည်၊ အချို့တိုင်းရင်းသားများမှာမူ ယနေ့တိုင် မယဉ်ကျေးသေးဘဲ၊ လူရိုင်းဘဝဖြင့်သာ တောတောင်များကို မှီတင်း နေထိုင်လျက်ရှိကြ၏။
ရှေးအခါက ဟိန္ဒူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးရာဖြစ်ခဲ့၍၊ ထိုရှေးအယူဝါဒဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံပျက်များကို အချို့နေရာ များတွင် တွေ့ရ၏။
သို့ရာတွင် ၁၃ ရာစုနှစ်များအတွင်း၌ မွတ်စလင်တို့ လွှမ်းမိုးလာရာ၊ ယနေ့တိုင် တိုင်းရင်းသားများစွာတို့သည် မွတ်စလင်များဖြစ်ကြသည်။
ထို့နောက် ပေါ်တူဂီတို့က ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်၍၊ ၁၆ ရာစုနှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ပေါ်တူဂီတို့အား ဒပ်ချလူမျိုးတို့က တိုက်ခိုက်မောင်းထုတ်လိုက်ပြီးလျှင် ဒပ်ချလူမျိုးပိုင်ကျွန်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဆူမတြားကျွန်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း ဂျပန်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။
ပါးဒန်း၊ မယ်ဒန်မြို့နှင့် ပါလင်ဗန်းမြို့ကြီးများသည် မီးရထားအဆက်အသွယ်ရှိ၍ ထင်ရှားသောမြို့ကြီးများဖြစ်၏။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဆူမတြာကျွန်းအပါအဝင် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုများကို စုပေါင်း၍၊ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
သို့ဖြင့် ဒပ်ချ်တို့နှင့် အချင်းများခဲ့ရာ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်မှ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
ဆူမာချီယန်။
ဆူမာချီယန်သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ကျော်က စ၍ ယနေ့တိုင်အောင် ထင်ရှားလျက်ရှိသော တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်း သုတေသီပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်းကို မော်ကွန်း တင်ရာဖြစ်သော ဆူမာချီယန်စီရင်ရေးသားသည့် 'ရှီချီ'ခေါ် ကျမ်းမှာ ယနေ့တိုင် သမိုင်းပညာရှင်တို့ မှီငြမ်း ပြုရာကျမ်းကြီး ဖြစ်လေသည်။
ဆူမာချီယန်သည် ဝူးဧကရာဇ်မင်းလက်ထက် ဘီစီ ၁၄ဝ နှင့် ၁၃၅ ခုနှစ်တို့တွင် ထင်ရှားခဲ့သော နန်းတွင်းမော်ကွန်း ထိန်း သမိုင်းပညာရှင် ဆူမာတ်၏ သားဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၁၄၅ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဖွားရာဒေသမှာ ယန်စီ (မြစ်ဝါ) မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ လွန်းမင်းတောင်၏ တောင်ဘက် တွင်ရှိသော ရွာကလေးဖြစ်သည်။
ယခုခေတ်၌ ထိုရွာကလေး မှာ ချီချွန်ရွာဟု အမည်တွင်၍၊ ရှင်စီခရိုင်၊ ဟန်ချင်မြို့နယ် အပိုင်၌ တည်ရှိသည်။
ဘုရင့်အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်စဉ်၊ ဆူမာတန်သည် ဗေဒင် နက္ခတ်တို့ကိုလေ့လာခြင်း၊ ပြက္ခဒိန်တော် ပြုစုခြင်းနှင့် ရာဇဝင် ရေးရာ မှတ်တမ်းများကို စုဆောင်းသိမ်းဆည်းခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရသည်။
ထိုစဉ်တွင် သူသည်ရာဇဝင်ကျမ်းတစ်စောင် ရေးသားပြုစုခဲ့ရန်ကြံစည်မိ၏။
ဘီစီ ၁ဝ၁ ခုနှစ် သေဆုံးခါနီးအချိန်တွင်မှ သူ၏သား ဆူမာ ချီယန်အား သူ၏ဆန္ဒဖြစ်သော ရာဇဝင်ကျမ်းပြုစုရေးကို ကြိုးစားပြီးမြောက်စေလိုကြောင်းဖြင့် မှာကြားသွားလေသည်။
ဤတွင် ဆူမာချီယန်လည်း သူ၏ ဖခင် စုဆောင်းမှတ်သား ရှာဖွေထားခဲ့သော ရာဇဝင်ရေးရာအချက်အလက်များကို အမွေအနှစ်အဖြစ်ရရှိလိုက်လေသည်။
ဆူမာချီယန်သည် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် သူ၏ ဇာတိ ဖြစ်သော ရွာကလေးကိုစွန့်ကာ၊ ချန်ဂန်(ယခုစီအန်း)မြို့တော်သို့ စာပေသင်ကြားရန်ထွက်လာခဲ့၏။
သူ၏ သင်ဆရာများကား တုံချုံရှူးနှင့် ကွန်အန်ကူအိုတို့ဖြစ်ကြလေသည်။
အသက် ၂ဝ အရွယ်အထိ ဆူမာချီယန်သည် ကွန်ဖူးဇီး၏ ဂန္ထဝင်စာပေကြီး များကို လေ့လာခဲ့၏။
ထို့နောက် ရှေးဟောင်းနှင့် ခေတ်သစ် ရာဇဝင်ရေးရာ မှတ်တမ်းများကို စနစ်တကျ လေ့လာသည်။
ထိုအခါမှစ၍ သူသည် တရုတ်နိုင်ငံကြီးကို အနှံ့အပြား သွားလာလှည့်လည်ကာ၊ ရာဇဝင် ရေးရာဗဟုသုတများကို ရှာမှီး၏။
သုတေသနအမှုများပြု၏။
တိမ်မြုပ်နေသော ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်များကို ဖော်ထုတ်မှတ်သား၏။
ထို့နောက် သူ့ဖခင်၏ နန်းတွင်းမင်းမှုထမ်းရာထူးကို ဆက် လက်ထမ်း ဆောင်ရလေသည်။
ဘီစီ ၉၈ ခုနှစ် အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဆူမာ ချီယန်သည် မတရားပြုမူခြင်းခံရသည်ဟု သူထင်မြင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖက်မှ ဝင်ရောက် ပြောဆိုမိသောကြောင့် ဧကရာဇ် ဝူးက အမျက်တော်ရှကာ၊ သင်းကွပ်ဆုံးမခြင်းကိုခံခဲ့ရလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် သူသည် ရှီချီခေါ် ရာဇဝင်မှတ်တမ်းကျမ်းကြီးကို ပြုစုရေးသားလာခဲ့သည်မှာ ၇ နှစ်ပင်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်၏။
ထို့ ကြောင့် ဆူမာချီယန်သည် သူ၏ရာဇဝင် မှတ်တမ်း ကျမ်းကြီး ကို ပြီးစီးအောင် ပြုစုချင်သော စိတ်ဆန္ဒကြောင့်သာ သူ့ကိုယ် သူ သတ်မသေခဲ့ဘဲ၊ ဆိုးရွားခံပြင်းလှသော မင်းပြစ်မင်းဒဏ်ကို ကြိတ်မှိတ်၍ ခံယူခဲ့လေသည်။
ဘီစီ ၉၃ ခုနှစ် အသက် ၅၃ နှစ်သို့ ရောက်သောအခါတွင်ကား ဆူမာချီယန်သည် ရာဇဝင် မှတ်တမ်းကျမ်းကြီးကို အကြမ်းပြုစုပြီးစီးသွား ခဲ့လေသည်။
ဆူမာချီယန်၏ ရှီချီကျမ်းသည် အပိုင်းကြီး ၅ ပိုင်း၊ အခန်းငယ်ပေါင်း ၁၃ဝ မျှဖြင့် ဖွဲ့ထားသော ကျမ်းကြီးဖြစ်၏။
ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီလာ မင်းဝါမင်းလက်ထက်မှ ဘီစီ ၁ဝ၄- ၁ဝ၁ ခုနှစ်တိုင် ချူးခေတ် (ဧကရာဇ်ဝူးလက်ထက်)အထိ နှစ် ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်မျှသောကာလအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရာဇဝင်ရေးရာ အဖြစ်အပျက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထား၏။
ရှီချီကျမ်းရေးသားပြုစုပုံကို ရောမ၊ ခေါမရာဇဝင်ကျမ်း များနှင့် နှိုင်းယှဉ်သော် ရှီချီကျမ်းကပိုမို၍ ကျယ်ဝန်းပြည့်စုံ ကောင်းမွန်သည်။
ဆူမာချီယန်သည် တရုတ်လူမျိုးတို့ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲဖြစ်သော ပြက္ခဒိန်ကို ပြုပြင်ပေးခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ မှတ်တမ်းရေးသားသူများ Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ။
ဆူးကောက်ပင် (Caesalpinia crista) ဆူးကောက်ပင်သည် ဆူးရှိသော ချုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'ဆက်ဇယ်ပင်နီးယားနျူးဂါး'(Caesalpinia nuga; ယခုအခါတွင် Caesalpinia cristaCaesalpinia nuga (L.) W.T.Aiton (Plants of the World Online, Kew Science). Retrieved 5 February 2020)ဟုခေါ် သည်။
မျိုးရင်းမှာ 'လီဂူမီနိုးစီး'(Leguminosae၊ သို့မဟုတ် Fabaceae)ဖြစ်သည်။
ပင်စည်နှင့် အကိုင်း အခက်များသည် ချောမွတ်၏။
အရွယ်သည် အလျားလက်မဝက် မှ ၂ ၁/၄ လက်မအထိရှိသည်။
မေလမှ အောက်တိုဘာလ အတွင်း အပွင့်ပွင့်တတ်သည်။
ပွင့်ည|ာမှာ ၃ လက်မမှာ ၄ လက်မအထိ ရှည်သည်။
အပွင့်အရောင်ဝါသည်။
အနီရောင် အနားရှိသော အပွင့်များလည်းရှိသည်။
ဆူးကောက်သီးသည် ငှက်ပျောဖူးပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ထိပ်ဖျား ချွန်သည်။
အသီးထဲ၌ အစေ့များရှိသည် အစေ့များသည် အသီး ၏ ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်းပြားသည်။
ဆူးကောက်ပင်များကို ရခိုင် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် တွေ့ရသည်။
ကပ္ပလီကျွန်း၌လည်း တွေ့ရသည်။
ဆူးကောက် အသီးနှင့် ဆူးကောက်ရိုးများကို ထုထောင်း၍ ငါးဖမ်းရာတွင် အဆိပ်အဖြစ်အသုံးပြုတတ်ကြသည်။
ဆူးကောက်နက် (Capparis sepiaria) ဆူးကောက်နက်ဟုခေါ်သော အပင်တစ်မျိုးလည်းရှိသေး သည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ထိုအပင်ကို 'ကက်ပါးရစ် ဆက်ပီးအားရီးယား'(Capparis sepiaria)ဟု ခေါ်သည်။
မျိုးရင်းမှာ 'ကက်ပါရီဒေးစီ အီး'(Capparidaceae)ဖြစ်သည်။
ချုံပင် သို့မဟုတ် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍၊ ခြောက် သွေ့သောဒေသတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ဆူးကောက်နက်အမြစ်ကို အဖျားဖြတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုတတ်ကြသည်။
စိန့်အိုက်ဗ်မြို့ စိန့်အိုက်ဗ်မြို့ (St Ives) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကွန်ဝေါလ်ကောင်တီတွင် ရှိသော ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့တစ်မြို့ နှင့် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
စိန့်အိုက်ဗ်မြို့သည် ဆဲလ်တစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ပင်န်ဇန့်မြို့ ၏ မြောက်ဘက်၊ ကင်မ်ဘွန်းမြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ရှေးယခင် အချိန်များက စီးပွားဖြစ် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း ကျဆင်းလာပြီးနောက် ယခုအခါတွင် အပန်းဖြေစခန်းမြို့ အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။
စိန့်အိုက်ဗ်မြို့သည် တော်ဝင်ကြေညာချက်ဖြင့် ၁၆၃၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အနုပညာရှင် အများအပြား ရှိခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် အကောင်းဆုံး ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ဆူးလေပင်ကို 'တရိုင်ဗျူလပ် တာရက်စတြစ်'ဟု ခေါ်သည်။
မျိုးရင်းမှာ 'ဇိုင်ဂိုဖိုင်လေးစီအီး' ဖြစ်သည်။
ထိုအပင်သည် လမ်းဘေးနှင့်လယ်မြေယာမြေများတွင် တွေ့ရတတ်သော တစ်နှစ်ခံ သို့မဟုတ် နှစ်ကြာခံ ပေါင်းပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
အမွေးထူသည်။
မြေပေါ်တွင်လဲ၍ ပေါက်တတ် သည်။
အရွက်များသည် ငှက်မွေးသဏ္ဌာန် ဆိုင်ပေါက်တတ်၍ တစ်ရွက်နှင့် တစ်ရွက်မတူကြပေ။
စက်တင်ဘာလမှ မတ်လ အတွင်း အပွင့်ပွင့်၏။
ဝါသော ပွင့်ဖတ်များရှိသည်။
ဒါဝန့်မြစ်ကို ဖြတ်၍ မြင်ရသော ချက်ဝေါ့သ် စံအိမ်။
အထက်တွင် အမဲလိုက် မျှော်စင်ကို တွေ့နိုင်သည်။
ချက်ဝေါ့သ်စံအိမ် (Chatsworth House) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ မြောက်ဒါဘီရှိုင်းယား တွင် တည်ရှိပြီး ဘိတ်ဝဲလ်မြို့ ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃.၅မိုင် အကွာ နှင့် ချက်စတာဖီးမြို့၏ အနောက်ဘက် ၉ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဒီဗွန်ရှိုင်းယားနယ်စား၏ ရုံးထိုင်ရာ နေရာဖြစ်ပြီး သူ၏မိသားစုဖြစ်သော ကာဗန်ဒစ်ချ် မိသားစု၏ နေအိမ်လည်းဖြစ်သည်။
၁၅၄၉ ခုနှစ် ကတည်းက စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဒါးဝန့်မြစ်၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိသော ချက်ဝေါ့သ်စံအိမ်သည် ဒါဝန့်တောင်ကြားနှင့် ဝိုင်း(Wye ) တောင်ကြားကို ပိုင်းခြားထားသော တောင်ကုန်းနိမ့်များ အပေါ်မှ စီးမိုးလျက် ရှိသည်။
အလွန်ကျယ်ပြန့်သော ဥယျာဉ်မြေပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် သစ်တော နှင့် ကျောက်တုံးထူထပ်သော တောင်ကုန်းများရှိသည်။
တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ပန်းချီကားများ၊ ပရိဘောဂများ၊ ၁၈၀၀ ခုနှစ် မတိုင်မီက ပန်းချီလက်ရာများ၊ နီယိုကလပ်စစ်ကယ် ပန်းပုရုပ်များ၊ စာအုပ်များ နှင့် အခြားလက်မှုပစ္စည်းများကို စုစည်းထားရာ နေရာဖြစ်သည်။
ချက်ဝေါ့သ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ နှစ်သက်စရာ အကောင်းဆုံး ကျေးလက်နေအိမ် အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဆေးဒန်းရွှေဝါတွင်းထွက်။
ဆေးဒန်း(Arsenic trisulfide)သည် စိန်သတ္တုနှင့် ကန့်ရောစပ်သော စိန်သတ္တု ရိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဆေးဒန်းတွင် ဆေးဒန်းရွှေဝါ၊ ဆေးဒန်း နီဟူ၍ ဆေးဒန်းအမျိုးကွဲများရှိသည်။
ဓာတုဗေဒ အလိုအားဖြင့် ဆေးဒန်းသည် အာစနစ် ဆာလဖိုက်(ဒ) ဖြစ်၍၊ ယင်းကို အင်္ဂလိပ်လို 'အောပီမင့်'၊ တစ်နည်း၊ အာစနစ်အဝါဟူ၍ ခေါ် သည်။
ဆေးဒန်းကို သဘာဝအလျောက် မြေတွင်းမှ တူးယူရနိုင် သည့်အပြင် ဓာတ်တို့ကိုရောစပ်၍လည်း စီမံယူနိုင်သည်။
ဆေးဒန်းရွှေဝါကို အာစနစ် တြိုင်ဆာလဖိုက် (ဒ) ဟူ၍ ၎င်း၊ အာစနစ်ယပ် ဆာလဖိုက်(ဒ)ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆာလဖို အာစနီ ယပ် အင်ဟိုင်ဒြိုက်ဟူ၍လည်းကောင်း အမျိုးမျိုးခေါ်ကြ၏။
ဆေးဒန်း ရွှေဝါ၌ အာစနစ်ရာခိုင်နှုန်း ၆၁ ပါရှိသည်။
သဘာဝအလျောက် အတုံးအခဲများဖြစ်သည်။
အခြားဆေးဒန်းတစ်မျိုးမှာ ဆေးဒန်း နီဖြစ်၍၊ ယင်းကို အာစနစ် ဒိုင်ဆာလဖိုက်(ဒ)ဟူ၍ ခေါ်သည်။
ဆေးဒန်းနီ၌ အာစနစ်ရာခိုင်နှုန်း ၇၁.၁ ပါရှိသည်။
သဘာဝ အလျောက် ပုံဆောင်ခဲ (ခရစ္စတယ်) ကလေးများဖြစ်၏။
ဆေးဒန်းနီသတ္တု ရိုင်းကို 'ရီအဲလဂါး (Realgar)'ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
ဆေးဒန်းကို ရှေးအခါကတည်းကပင် ဆိုးဆေးပြုလုပ်ရာ ၌၎င်း၊ ဆေးဝါးဖော်စပ်ရာ၌၎င်း အသုံးချခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါ သားရေနယ်လုပ်ငန်း၊ အထည်ဆေးဆိုးလုပ်ငန်း၊ ပန်းရိုက် လုပ်ငန်း၊ ရာဘာချက်လုပ်ငန်းများ၌ အသုံးချကြသည်။
တရုတ် နိုင်ငံတွင် ဆေးဒန်းကို တက်ဖျား ကျဖျားကုသရာ၌ သုံးခဲ့ကြ၍၊ တူရကီ နိုင်ငံတွင် သားရေအမွေးချွတ်ရာ၌ သုံးခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဂ္ဂိရတ်ထိုးရာ၌၎င်း၊ ဆေးဝါးဖော်စပ် ရာ၌ ၎င်း ဆေးဒန်းကိုအသုံးချကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အာဆင်းနစ် ဒြပ်ပေါင်းများ။
ဆေးပေးပညာနှင့် ခွဲစိတ်ပညာ ဆေးပညာသည် အလွန်အရေးကြီးသော ပညာတစ်ရပ်ဖြစ် သည်။
ချမ်းသာသုခနှင့် စိတ်ပျော်ရွှင်မှုရအောင် ဆေးပညာရပ် ကထူးကဲစွာ စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်ပေသည်။
ဆေးပညာသည် ရောဂါဝေဒနာများကို ကာကွယ်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ကုစားရန်သော် ၎င်း၊ သက်သာစေရန်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ပေးနိုင်သော ပညာရပ် ဖြစ်လေသည်။
ဆေးကုသနည်း အမျိုးမျိုး အချို့ရောဂါတို့ကို ကုသရာတွင် လူနာကိုဆေးတိုက်၍ ကုသကြရ၏။
ထိုဆေးများသည် ကိုယ်ခန္ဓာတွင်းရှိ မူလဆဲများ ကို မပျက်စီးစေဘဲ၊ လူနာ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ရောဂါပိုးများကိုသာ သုတ်သင်ရှင်းလင်းပေးသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ငှက်ဖျားရောဂါ ဖြစ်သောအခါ ကွီနိုင်ကိုစားသုံးကြ၏။
ကွီနိုင်သည် ငှက်ဖျား ရောဂါပိုးများကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းပေးနိုင်သဖြင့် ငှက်ဖျား ရောဂါအတွက် ဆေးဖြစ်သည်။
ဒစ်ဖသီးရီးယား ဆုံဆို့နာကဲ့သို့ ရောဂါများတွင် ရောဂါပိုးများ ကြောင့်ဖြစ်သော အဆိပ်ကိုပြယ်စေရန် အန်တီတော့ဆင် အဆိပ် ဖြေဆေးကို အသုံးပြုကြသည်။
အချို့ ရောဂါများသည် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ဓာတ်ပစ္စည်းတစ်ခုခုချို့တဲ့သောကြောင့်ဖြစ်ရသဖြင့် ထိုလိုသော ဓာတ်ပစ္စည်းများကို လူနာအား စားသုံးစေ၍ ရောဂါကို ကုစားကြရသည်။
ဤနည်းဖြင့်ကုသရာ ၌ အသုံးပြုသောဆေးများမှာ ယခုအခါ တစ်ဖြည်းဖြည်းတိုး တက်များပြားလာရကား နောင်အခါ အလွန်ကျေးဇူးများဖွယ်ရာအကြောင်းရှိပေသည်။
အချို့ရောဂါ များသည် သင့်တော်သောအစာကို မစားရသောကြောင့် ဖြစ်တတ်၍၊ ထိုရောဂါများကို ကုသရာတွင် အစာကိုတော်သင ့်အောင်ပြောင်းပေးရုံဖြင့် ရောဂါဝေဒနာပျောက်ကင်းသွားနိုင်ပေသည်။
ထိုရောဂါများကိုကုသရာတွင် ဗိတာမင်ဓာတ်တို့သည် ကောင်းသောအထောက်အပံ့များဖြစ်လေသည်။
ဗိလတ်တုတ်ကွေးဖားကဲ့သို့ ရောဂါမျိုးကို ကုသရာတွင် လူနာသည် အိပ်ရာမှမထဘဲ အနား ယူနေရသည်။
ဤသို့အနားယူနေခိုက် ကိုယ်ခန္ဓာသည်ချွတ်ယွင်း ချက်များကို အလိုအလျောက် ပြုပြင်ပေးလေသည်။
တစ်ခါ တစ်ရံ ဣရိယာပုတ်မျှတစ်မှုမရှိသဖြင့် အချို့ရောဂါများ စွဲကပ် တတ်သည်။
ထိုရောဂါမျိုးကို ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လေ့ကျင့် ခန်းများ ပြုလုပ်ပေးရုံဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။
'စိတ်ထောင်းလျှင် ကိုယ်ကြေသည်'ဟူသော မြန်မာစကား ပုံအရ လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာတွင် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်ရသော ရောဂါများ လည်းရှိသည်။
ထိုရောဂါများမှာ စိတ်ပူပန်ခြင်း၊ နဗ်ကြောများ၌ ထိခိုက်ခြင်း၊ ထိတ်လန့်ခြင်း၊ ရောဂါမရှိဘဲ ရောဂါရှိသည်ဟု စိတ်၌စွဲမြဲစွာ ယုံကြည်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို ရောဂါများကို ကုသရာတွင် ဆိုင်ကီအက်ထရီ ကုထုံးကုနည်းကို အသုံးပြုကြရ၏။
အဆစ်များကို နှိပ်နယ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကျင်လျင်စွာကိုင်တွယ်လှုပ်ရှားပေးခြင်း စသည်တို့သည် သွေး သို့မဟုတ် လင့် (သားနံရည်)ကို မှန်မှန် လှုပ်ရှားသွားလာစေသောကြောင့် အချို့ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ အချို့ရောဂါများကို ကုသရာတွင် အိပ်စရေးရောင်ခြည်ကို၎င်း၊ ရေဒီယမ်ကို၎င်း အသုံးပြုကြရသည်။
ခွဲစိတ်ကုသရာ၌ မေ့ဆေးသည် များစွာအထောက်အပံ့ပြုသဖြင့် ယခုအခါ ခွဲစိတ်ကုသခြင်း အတတ်ပညာသည် အံ့မခန်းအောင်တိုးတက် လျက်ရှိပေသည်။
ခွဲစိတ်ကုသနည်းတွင် ရောဂါဖြစ်နေသည့် ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ် အပိုင်းများကို ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း၊ သွေးကြောလေ ကြောတို့ကို ခွဲ၍ဆေးကြောပစ်ခြင်း၊ နေရာလွဲနေသော အစိတ် အပိုင်းများကို နေရာတကျဖြစ်အောင် ပြုပြင်ပေးခြင်းစသည်တို့ ပါဝင်လေသည်။
အနာရောဂါများစွာတို့၏ ဇာစ်မြစ်အကြောင်းကို လွန်ခဲ့ သည့် ၇၅ နှစ်ခန့်အတွင်းလောက်ကျမှ အသေအချာသိရှိခဲ့ကြ လေသည်။
ထိုသို့သိရှိခဲ့ကြသော ရောဂါများအနက် ရောဂါပိုး ကြောင့်ဖြစ်သည့်အနာ ရောဂါများသည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်၏။
ထိုရောဂါများသည် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ဗက်တီးရီးယားခေါ် အလွန် သေးငယ်သောအပင် သို့မဟုတ် သတ္တဝါများပေါက်ပွားလာ ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို လူဝီ ပါးစတား အမည် ရှိသော ပြင်သစ်ဓာတုဗေဒပညာရှင်ကြီးက တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ဒစ်ဖသီးရီးယား ရောဂါ၊ တိုက်ဖွိုက်အူ ရောင်ဖျား၊ တီဗီရောဂါနှင့် အခြားကူးစက်သည့်ရောဂါများမှာ ရောဂါပိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ဆေးကုသရာတွင် အနာမသိ ဆေးမရှိဟူသော စကား အတိုင်း ဆရာဝန်တို့၏ပထမဆုံး အရေးကြီးသောလုပ်ငန်းမှာ ရောဂါကိုသိရအောင်ရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။
ဤသို့သိရှိရန်အတွက် ဆရာဝန်သည် အနာရောဂါတို့၏ သဘောနှင့်လက္ခဏာများ ကိုသိရပေမည်။
ထိုသို့သိရှိရန် အနာတမီ၊ ဖီဇီဩလိုဂျီနှင့် ရောဂါဗေဒ (ပသော လိုဂျီ)တွင် များစွာကျွမ်းကျင်ရပေမည်။
ကာယဗေဒ (အနာတမီ)မှာ ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းဆောက်တည်ပုံ အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်းသော ပညာဖြစ်သည်။
ခန္ဓာကိစ္စဗေဒ (ဖီဇီဩလိုဂျီ)မှာ ကိုယ်ခန္ဓာမည်ကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်ပုံအကြောင်း နှင့်စပ်လျဉ်းသော ပညာဖြစ်သည်။
ရောဂါဗေဒမှာ အနာရောဂါ ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ပြောင်းလဲမှုရှိပုံ၊ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ရောဂါ ဖိစီးနှိပ်စက်ပုံ အကြောင်းနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပညာဖြစ်လေသည်။
ဤပညာရပ်များကို တတ်မြောက်သူသည် လူနာ၏ အကြောင်း ကို သိသောအခါ၊ မိမိနှစ်ရှည်လများ ဆည်းပူးခဲ့သော ဗဟု သုတဖြင့် ရောဂါ၏ဇစ်မြစ်ကို ရှာဖွေနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များသည် မိမိထံသို့ ဆေးကုသရန် ရောက်ရှိလာသော လူနာများအား ရှေးကခံစားခဲ့ရသည့် ရောဂါဝေဒနာများ အကြောင်းနှင့် လူနာ၏ အလေ့အထ၊ အလုပ်အကိုင်၊ နေထိုင် စားသောက်ပုံအခြေအနေတို့ကို မေးမြန်းလေသည်။
လူနာများ ကလည်း ရှေးကဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် ရောဂါများသည် ယခုလက်ရှိ ခံစားနေရသောရောဂါနှင့် မည်သို့မျှမသက် ဆိုင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆရာဝန်သည် ရောဂါနှင့် မပတ်သက်သော အချက်အလက် များကို စပ်စပ်စုစု သိလိုသည်ဟူ၍လည်းကောင်း သဘောမထားဘဲ၊ မေးသမျှကို ခရေစေ့တွင်းကျ ဖြေကြားသင့်ပေသည်။
သို့မှသာ လျှင် ဆရာဝန်သည် အနာရောဂါကိုသိရှိလာသောအခါ ပျောက် ကင်းနိုင်သောရောဂါဖြစ်လျှင် ပျောက်ကင်းအောင် ဆေးဝါးတိုက် ကျွေးခြင်း၊ မပျောက်ကင်းနိုင်သော ရောဂါမျိုးဖြစ်လျှင်လည်း ဝေဒနာခံစားမှုနည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင်ကုသပေးခြင်း စသည် တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပေသည်။
အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ကုထုံးကုနည်းတို့ကို ကျွန်ုပ် တို့သည် သိပ္ပံပညာ တိုးတက်ထွန်းကားလာမှုကြောင့် တွေ့ရှိခဲ့ ခြင်းဖြစ်ပေသည်။
ဤကုထုံး ကုနည်းများကို ဆေးအတတ်ပညာ တွင် တစိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့် အကျုံးဝင်လျက်ရှိ၏။
စနစ် တကျသင်ကြား တတ်မြောက်လာကြသည့် ဆေးသမားဟူသရွေ့ တို့သည် ရောဂါသည်တစ်ဦးကို ကုသရာတွင် ကျေနပ်ဖွယ် ကောင်သောနည်းရှိလျှင် ထိုနည်းဖြင့် အမြဲတမ်းကုသလေ့ရှိကြ သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဆေးသမားတိုင်းသည် ဒစ်ဖသီးရီးယား ရောဂါကို အန်တီတော့ဆင် အဆိပ်ဖြေဆေး ထိုးပေး၍၎င်း၊ အရိုးကျိုးသွားသည်ကို အရိုးဆက်ပေး၍၎င်း၊ မျက်လုံးအပြင် မှန်ဖောက်ပြန်ခြင်းခေါ် မျက်စိရောဂါကို ဆလင်ဒါပုံမျက်မှန်တပ် ပေး၍၎င်း၊ ကုသပေးပေလိမ့်မည်။
ရောဂါ၏ ဇာစ်မြစ်နှင့် ရောဂါကုထုံးကို မသိသည့်ရောဂါမျိုးတွင်သာ ဆေးသမားတို့ သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အယူအဆချင်း ကွဲလွဲတတ်ကြလေ သည်။
ဆေးပညာကို လူတို့လိုက်စားခဲ့ကြသည်မှာ ရှေးသမိုင်း မတင်မီ ခေတ်ကပင်ဖြစ်၏။
ရှေးအခါက လူရိုင်းတို့၏ အကြီး အကဲလုပ်သူများသည် ဆေးဆရာများပင် ဖြစ်ကြသည်။
ရှေးလူရိုင်းတို့၏ အယူအဆအားဖြင့် အနာရောဂါဟူသည် မကောင်းသော နတ်မိစ္ဆာတို့၏ ဖမ်းစားမှုကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထို့ကြောင့် အနာရောဂါဖြစ်သောအခါ ပျောက် ကင်းချမ်းသာအောင်ဂါထာမန္တရားများကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ် ခြင်း၊ နတ်များအား အမျိုးမျိုးပူဇော်ပသခြင်း၊ နတ်ပွဲကျင်းပ ခြင်းစသည်တို့ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
အနာရောဂါမှ ပျောက် ကင်းချမ်းသာရာရကြသော ရောဂါသည်များသည် နတ်များမ၍ ရောဂါပျောက်ကင်းသည်ဟု ယုံကြည်ပြီးလျှင် နတ်များကို ကိုး ကွယ်ပသကြလေသ်၊ ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးနှင့် ဂရိလူမျိုးတို့သည် ရောဂါ ပျောက်ကင်းအောင် နတ်များကို ပုူဇော်ပသခဲ့ကြသည်။
'ဆေးပညာ၏ ဖခင်'ဟု အမည်တွင်ခဲ့သော ဟစ်ပေါ့ ကရာတီဆိုသူသည် ဘီစီ ၄၆ဝ ကပေါ်ထွန်းခဲ့၏။
ထိုဆရာကြီး သည် အနာရောဂါနှင့် ရောဂါလက္ခဏာတို့မှာ ဆက်စပ်လျက်ရှိ သည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုခေတ်က ရောဂါ၏ဇာစ်မြစ်ကို မည်သို့မျှ မသိခဲ့ကြချေ။
ထို့ကြောင့် ထိုခေတ်က ဆေးသမား အမည်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်များတွင် ကုထုံးကုနည်း အမျိုးမျိုးပေါ်ပေါက် ခဲ့သည်မှာ အံ့ဩစရာမဟုတ်ချေ။
ဤသို့ကုထုံးကွဲလွဲမှုကို ရှေး ခေတ်မှ အလယ်ခေတ်၊ အလယ်ခေတ်မှ ယခုခေတ်သို့တိုင် အောင် တွေ့ရှိနိုင်လေသည်။
ကုထုံးအမျိုးမျိုးတွင် အယ်လိုပက် (ပဋိကုနည်း)၊ ဟိုမီယိုပက်(အနုကုနည်း)၊ ဩစတီယိုပက်နှင့် ကိုင်ရိုပရတ်တစ်ဟူသော ကုထုံးလေးမျိုးမှာ ထင်ရှားလေသည်။
အယ်လိုပက်ကုနည်းမှာ ရောဂါဖြစ်သည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သော လက္ခဏာနှင့် မတူသည့် လက္ခဏာကို ဆေးများဖြင့်ဖန်တီး၍ ကုယူသောနည်းဖြစ်သည်။
ဟိုမီယိုပက် ကုနည်းတွင် ရောဂါ၏ လက္ခဏာနှင့် ဆင်တူသောလက္ခဏာကို ဆေးများဖြင့်ဖန်တီး၍ ကုယူသော နည်းဖြစ်သည်။
ဩစတီယိုပက် ကုထုံးကို လိုက်နာ ကြသည့် ဆရာများက ရောဂါသည် အရိုးအနေအထား ပုံပျက်၍ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။
ကိုင်ရိုပရက် တစ်ဆရာတို့၏ သဘောအရမူကား၊ ကျောရိုးဆစ် (ဗာတီဗရာ)များ နေရာပျက် ပြီးလျှင်၊ နဗ်ကြောများတွင် သာမန်ဖိနှိပ်အားထက် ပို၍များသွား စေသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။
ဆေးပညာမှာ အလွန်အဖိုးတန်သော ပညာရပ်တစ်ခုဖြစ် ရာ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ဆေးဆရာဖြစ်လိုသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက်သက်သက် ဆေး ဆရာဘဝကို လိုလားသလော၊ သို့မဟုတ် လူသတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို ကယ်ဆယ်စောင့်ရှောက်လိုသော အာသီသကြောင့် လောဟု မိမိကိုယ်ကိုမိမိ ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့လိုပေသည်။
လုပ်ငန်း ၏တန်ဖိုးကို လေးစားနှစ်ခြိုက်သောအားဖြင့်သာ ဆေးပညာကို လိုက်စားသင့်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဆေးပညာ။
အချို့သောသစ်စေ့၊ သစ်မြစ်နှင့် သစ်ခေါက်များသည် ရောဂါဘယကင်း စေသော ဆေးဖက်ဝင်ပစ္စည်းများဖြစ်ကြောင်း ကို ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် လူတို့သိခဲ့ကြသည်။
တောင် အမေရိကတိုက်ရှိ အမ္မဇုန်မြစ်ဝှမ်း တစ်လျှောက်၌ပေါက်သည့် စင်ကိုးနားခေါ်အပင်တစ်မျိုးမှ သစ်ခေါက်သည် ငှက်ဖျားရောဂါ အတွက် အသုံးဝင်ကြောင်းကို သိခဲကြသဖြင့်၊ ထိုသစ်ခေါက် များကို ဝေးလံစွာ သွားရောက်ရှာဖွေ၍ ခုတ်ယူကြရ၏။
ယခု အခါ ကွီနိုင်ဟု လူသိများသော ငှက်ဖျားဆေးမှာ အဆိုပါစင်ကို နား သစ်ခေါက်မှ ပြုလုပ်ယူခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထုံဆေးအဖြစ် အသုံးပြုရသော ကိုကင်းခေါ်ဆေးကို တောင်အမေရိကတိုက် မှာပင် ပေါက်သည့် ကိုကာခေါ်အပင်ပုမျိုး၏ အရွက်များမှ ထုတ်ယူရန်ရှိ၏။
ဂမ်းထရက် ဂါကန်ခေါ် ဆေးဖက်ဝင်သည့် သစ်စေးတစ်မျိုးကို အာရေဗျနှင့် ပါးရှားနိုင်ငံရှိ တောင်ကုန်းများ ပေါ်၌ ပေါက်သောအပင်မျိုးမှရ၏။
ဘိန်းသီးမှရသော ဘိန်း သည်လည်း ဆေးဖက်ဝင်သည့်ပစ္စည်းတစ်မျိုးပင်ဖြစ်၏။
သို့ရာ တွင် ဘိန်းရှူခြင်း၊ ဘိန်းစားခြင်း၊ ကိုကင်းပွတ်ခြင်း စသည့် အလေ့ဆိုးများရှိခြင်းကြောင့်၊ အချို့သော ဆေးဖက်ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရောင်းချရေးကိစ္စကို နိုင်ငံတစ်ရာရှိ အစိုးရအသီးသီးက အထူးကြပ်မဂရုစိုက်ကြရလေသည်။
လေးညင်း၊ သစ်ကြံပိုး၊ ပရုတ်စသည်တို့မှာလည်း ဆေးဖက်ဝင်သည့် ပစ္စည်းများပင် ဖြစ်လေသည်။
အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံများမှလည်း ဆေးဖက် ပစ္စည်းအမျိုးပေါင်းများစွာကို ရှေးကစ၍ ရှာဖွေရရှိခဲ့ကြလေ သည်။