kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စတုရန်းပေ သည် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ယူကေ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ဟောင်ကောင်တွင် အသုံးပြုသည်။
စတုရန်းပေကို အိမ်မြေခြံမြေ အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။
စတုရန်း ကီလိုမီတာ သည် ဧရိယာ သို့မဟုတ် မျက်နှာပြင် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်သည်။
သင်္ကေတမှာ km2 ဖြစ်သည်။
၁ စတုရန်း ကီလိုမီတာသည်- ၁၀၀၀,၀၀၀ စတုရန်း မီတာ (m2) ၁၀၀ ဟက်တာ (ha) နှင့်ညီမျှသည်။
စတုရန်း မီတာ သည် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ m2 ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
SI prefixes applied မြှောက်ဖော်ကိန်း နာမည် သင်္ကေတ မြှောက်ဖော်ကိန်း နာမည် သင်္ကေတ100 square metre (centiare)m2100 square metre (centiare)m2102 square decametre (are) dam210−2 square decimetre dm2104 square hectometre (ဟက်တာ) hm2 10−4 square centimetre cm2106 စတုရန်း ကီလိုမီတာ km210−6 square millimetre mm21012 square megametre Mm210−12 square micrometre μm21018 square gigametre Gm210−18 square nanometre nm21024 square terametre Tm210−24 square picometre pm21030 square petametre Pm210−30 square femtometre fm21036 square exametre Em210−36 square attometre am21042 square zettametre Zm210−42 square zeptometre zm21048 square yottametre Ym210−48 square yoctometre ym2 ကိုးကား Category:ဧရိယာ၏ ယူနစ်များ။
thumb|Cygnus cygnus, the :en:whooper swan, is the type species of the genus Cygnus. တိရစ္ဆာန်ဗေဒနှင့်ဆိုင်သော အမည်ပေးစနစ် (zoological nomenclature) တွင် အမျိုးအစား မျိုးစိတ် ဆိုသည်မှာ မျိုးစု သို့မဟုတ် မျိုးစုအသေးတို့၏အမည်သည် မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းနည်းအရ အမြဲတမ်း ဆက်နွယ်နေသော မျိုးစိတ်အမည်ကို ဆိုလိုသည်။
ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ အမည်ပေးစနစ် (botanical nomenclature) တွင်မူ အမည်ပေးစနစ်ဥပဒေအောက်တွင် သမားရိုးကျ အမည်ပေးစနစ် မရှိပေ။
တခါတရံ တိရစ္ဆာန်ဗေဒဆိုင်ရာ အမည်ပေးစနစ်မှ ငှားယူသုံးစွဲသည်။
ဘက်တီးရီးယားဗေဒ (Bacteriology) တွင် အမျိုးအစား မျိုးစိတ်တခုသည် မျိုးစုတခုချင်းစီအတွက် စာရင်းသွင်းထားသည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရန် အမျိုးအစား မျိုးစု ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း (ဇီဝဗေဒ)။
thumb|A female :en:mallard (Anas platyrhynchos) and her clutch of ducklings. :en:Anas is the type genus for the family :en:Anatidae. ဇီဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းစနစ်တွင် အမျိုးအစား မျိုးစု ဆိုသည်မှာ ဇီဝဗေဒ မျိုးရင်းနှင့် မျိုးရင်း၏ မူလဇာတိတို့ကို သတ်မှတ်သည့် မျိုးစုတခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း (ဇီဝဗေဒ)။
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အလံသည် ထယ်ဂုဂ်ဂီ()ဖြစ်ကာ အဖြူရောင်နောက်ခံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် အနီနှင့် မဲနယ်ပြာရောင် ထယ်ဂုဂ်စက်ဝိုင်းနှင့် အနက်ရောင် ထရိုင်ဂရမ် လေးခုဖြစ်သည့် ဂေါန်၊ ဂွန်၊ ဂမ်နှင့် ရီလေးခုဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်အလံများ။
thumb|တစ်ဦးချင်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း။
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း ( လက်တင် tortus မှသည် လိမ် ရန်၊ ညှင်းဆဲခြင်း) သည် တစ်စုံတစ်ဦးအား ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာများ ကို တစ်စုံတစ်ဦးအား ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်သူ၏ ဆန္ဒအချို့ကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန်အတွက် သို့မဟုတ် ကျူးလွန်ခံရသူထံမှ တစ်စုံတစ်ရာ တွန်းအားပေးလုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် သိရှိပြီး ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်မှု ဖြစ်သည်။
နာကျင်စေမှု သို့မဟုတ် နာကျင်စေမှုတို့ကို မသိလိုက်ဘဲ သို့မဟုတ် ပေါ့ဆစွာ ကျူးလွန်သည့် အကျင့်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းဟု မယူဆပါ။
ရှေးခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ သမိုင်းတစ်လျှောက် လူတစ်ဦးချင်း၊ အုပ်စုများနှင့် ပြည်နယ်များက ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းခံရပြီး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုပုံစံများသည် မိနစ်အနည်းငယ်မှ ရက်ပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုကြာသည့်အချိန်အတွင်း အလွန်ကွဲပြားနိုင်သည်။
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ရသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် ပြစ်ဒဏ် ၊ ကလဲ့စားချေခြင်း ၊ ငွေညှစ်ခြင်း ၊ စည်းရုံးခြင်း ၊ နိုင်ငံရေး ပြန်လည်ပညာပေးခြင်း ၊ ဟန့် တားခြင်း ၊ အကျပ်ကိုင်ခံရသူ သို့မဟုတ် ပြင်ပ အဖွဲ့အစည်းအား စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း ၊ အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူရန် သို့မဟုတ် မှားယွင်းသည်ဖြစ်စေ ဝန်ခံခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ကို ဝမ်းနည်းကြေကွဲ စေသော စိတ်ကျေနပ်မှု ဖြစ်စေရုံမျှမက ပါဝင်ပါသည်။
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် စောင့်ကြည့်ခြင်း။
တနည်းအားဖြင့် အချို့သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ပုံစံများသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှုကို ထိခိုက်စေရန် သို့မဟုတ် တူညီသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှုကို ရရှိချိန်တွင် ဖြစ်နိုင်သမျှ အနည်းငယ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှု သို့မဟုတ် အထောက်အထားများကို ချန်ထားရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူသည် သားကောင်အား သတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရစေခြင်း သို့မဟုတ် မပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုသည် တ မင်သေစေ ခြင်းနှင့် ကြီးလေးသော ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း ပုံစံအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်ပေါ် မူတည်၍ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသက်ဆုံးရှုံးစေသည့် နှိပ်စက်မှုပုံစံကိုပင် ကျူးလွန်ခံရသူအား တတ်နိုင်သမျှ ဝေဒနာခံစားခွင့်ပြုရန် (ဥပမာ- တစ်ဝက်တစ်ပျက် ကြိုးဆွဲချ )။
အခြားကိစ္စများတွင်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူသည် သားကောင်၏အခြေအနေကို လျစ်လျူရှုထားနိုင်သည်။
thumb|နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု ပိုများလာသည်။
နိုင်ငံအချို့က နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းကို တားမြစ်ထားသော်လည်း နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် နိုင်ငံအများစု၏ ပြည်တွင်းဥပဒေများ အောက်တွင် တားမြစ်ထားသည်။
ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တရားမဝင်နှင့် ကဲ့ရဲ့ရှုံ့ချမှုများရှိသော်လည်း မည်သည့်အရာသည် အတိအကျဖြစ်ပြီး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသေးကြောင်း ငြင်းခုံနေကြဆဲဖြစ်သည်။
၎င်းသည် လူ့အခွင့်အရေးကို ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက် ပြီး လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိ (သို့သော်လည်း တရားမဝင်) အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း အပိုဒ် ၅ တွင် ကြေညာ ထားသည်။
1949 ခုနှစ် ဂျီနီဗာ သဘောတူညီချက်များ နှင့် 1977 ခုနှစ် ဇွန်လ 8 ရက်နေ့ ၏ ထပ်လောင်း သဘောတူညီချက်များ I နှင့် II တို့သည် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ များတွင် ဖမ်းဆီးခံရသူများအား ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း မပြုရန် တရားဝင် သဘောတူညီ ခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံတကာပဲဖြစ်ဖြစ် ပြည်တွင်းမှာပဲဖြစ်ဖြစ်။
နိုင်ငံပေါင်း 163 ပါဝင်သော ကုလသမဂ္ဂ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ဆန့်ကျင်ရေး ကွန်ဗင်းရှင်း တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံများအတွက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။
နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနှင့် အလားတူ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုတို့သည် အကျင့်ပျက်သည့်အပြင် လက်တွေ့မကျကြောင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုမှရရှိသော အချက်အလက်များသည် အခြားနည်းများဖြင့်ရရှိသည်ထက် များစွာယုံကြည်စိတ်ချရမှုနည်းပါးသည်ဟု အမျိုးသားနှင့်နိုင်ငံတကာဥပဒေဆိုင်ရာ တားမြစ်ချက်များမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ဤတွေ့ရှိချက်များနှင့် နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်များ ရှိသော်လည်း၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို စောင့်ကြည့်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ (ဥပမာ- အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ ၊ ညှဉ်း ပန်းနှိပ်စက်ခံရမှုမှ လွတ်မြောက်ရေး စသည် ဖြင့်) သည် ပြည်နယ်များမှ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုမှုကို အစီရင်ခံသည်။
ကမ္ဘာ့ဒေသများစွာတွင် Amnesty International ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လက်ရှိတွင် အနည်းဆုံး ကမ္ဘာ့အစိုးရ ၈၁ ခုသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ကျင့်သုံးကြပြီး အချို့မှာ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။
A fire hydrant marked as 3-inch လက်မ (သင်္ကေတ: in ) သည် အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ အင်ပါယာသုံးယူနစ်နှင့် အမေရိကန်အတိုင်းအတာယူနစ်တွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
၁ လက်မသည် ပေ သို့မဟုတ် ကိုက်နှင့် ညီမျှသည်။
လက်မသည် မက်ထရစ်သုံးအတိုင်းအတာစနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ၂၅.၄ မီလီမီတာနှင့် အတိအကျ ညီမျှသည်။
လက်မ သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ လက်တွင် တည်ရှိသော ပထမဆုံးလက်ချောင်းတခုဖြစ်သည်။
လက်မသည် လက်ညိုး (index finger) ဘေးတွင် တည်ရှိပြီး အခြား လက်ချောင်းများနှင့် မတူဘဲ တမူထူးခြားသည့် လက်ချောင်းဖြစ်သည်။
လူပုဂ္ဂိုလ်တဦးသည် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ တည်နေရာပုံစံ (anatomical position) အရ ရပ်နေပါက (လက်ဖဝါးသည် ရှေ့သို့ မျက်နှာမူထား) လက်မသည် အပြင်ဘက်အကျဆုံး လက်ချောင်းဖြစ်သည်။
စင်တီမီတာ သည် အလျားကိုတိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသော အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ၁ မီတာ၏ ၁၀၀ ပုံ ၁ ပုံဖြစ်သည်။
စင်တီမီတာကို အခြားအတိုင်းအတာယူနစ်များဖြစ်ကြသော မီလီ၊ ကီလို ကဲ့သို့ပင် လက်တွေ့နယ်ပယ်တွင် အသုံးကျယ်လျက်ရှိသည်။
၁ စင်တီမီတာသည် အရွယ်ရောက်ပြီး လူတယောက်၏ လက်သည်းအကျယ်နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ညီမျှသည်။
လက်မ ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
အတိုင်းအတာ လက်မ - အတိုင်းအတာယူနစ် ခန္ဓာဗေဒ လက်မ (ခန္ဓာဗေဒ) - လက်တွင်ရှိသော လက်ချောင်း နေရာဒေသ လက်မ (ရခိုင်)ရွာ၊ မင်းပြားမြို့နယ် လက်မ (ကုလား)ရွာ - မင်းပြားမြို့နယ် လက်မ (ကုလား)ရွာ၊ ရွှေတမာ - မင်းပြားမြို့နယ် လက်မ (ရခိုင်)ရွာ၊ ရွှေတမာ - မင်းပြားမြို့နယ်။
ဒေါက်တာတင်ဝင်း (၁၉၆၁-၂၀၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံးတည်ထောင်ခဲ့သော ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များထဲတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည့် ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်လီမိတက် ၏ ဥက္ကဋ္ဌhttps://www.firstprivatebank.com.mm/about.html/pages.php?pagename=ပထမ ပုဂ္ဂလိကဘဏ် ( ဖေဖော်ဝါရီ၂၀၂၂-ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခု၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသူလည်းဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဒေါက်တာတင်ဝင်းကို ဖခင် ဦးမောင်သီ၊မိခင် ဒေါ်တင်ရွှေတို့က ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၆ရက်တွင် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဗမာ-ကချင်-ရှမ်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ၅ယောက်တွင် စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်သည်။
၁၉၈၀ခုနှစ်တွင် ဟိုပင်(အ-ထ-က)မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး မြစ်ကြီးနားဒေသကောလိပ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် မှ ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင် ဝါဏိဇ္ဇဗေဒဘွဲ့ B.Com ကိုလည်းကောင်း၊၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ဝါဏိဇ္ဇဗေဒ(ဂုဏ်ထူးဘွဲ့) B.Com (Hons)ကိုလည်းကောင်း၊၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် မဟာဝါဏိဇ္ဇဗေဒဘွဲ့ M.Com ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
ယင်းနောက် Keio University Japan မှနေ၍ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊မိထ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် တာဝန်အဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ဒေါက်တာတင်ဝင်းသည် ၂၀၁၄ မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခချုပ်၊ ၂၀၁၈ မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခြင်း ၎င်းသည် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလထဲ ကျင်းပသည့် ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်လီမိတက်၏ (၁၀) ကြိမ်မြောက် အထူးအစည်းအဝေးနှင့် အကြိမ် (၃၀) မြောက် နှစ်ပတ်လည်အထွေထွေအစည်းအဝေးတဆင့်ယင်းဘဏ်၏ ဒုတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ရက် တွင် ပြုလုပ်သည့် (၁၁)ကြိမ်မြောက် အထူးအစည်းအဝေးနှင့်(၃၁)ကြိမ်မြောက် နှစ်ပါတ်လည် အထွေထွေအစည်းအဝေး တွင် ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ၎င်းသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ကာ သားတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဒေါက်တာတင်ဝင်း သည် ၂၀၂၃ မေလ၃၁ရက် မနက် ၄နာရီ ၁၉မိနစ်တွင် ၉၆ပါး ဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ Category:မြန်မာ စီးပွားရေး ပညာရှင်များ Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ။
ဘလူးဂါ ဝေလငါး (Delphinapterus leucas) သည် အာတိတ်ဒေသတွင် နေထိုင်ကျက်စားသော စီတက်ဆီယာတမျိုးဖြစ်သည်။
ယင်းသည် Delphinapterus မျိုးစု၏ တခုတည်းသော အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်း Monodontidae တွင် narwhal ဆိုသော ဝေလငါးတမျိုးနှင့် အဖွဲ့ဝင်အတူတူဖြစ်သည်။
ဘလူးဂါ ဝေလငါး၏ တမူထူးခြားသော အဖြူရောင်ကြောင့် ဝေလငါးဖြူ ဟုလည်း လူသိများကြသည်။
ဘလူးဂါ ဝေလငါးသည် အခြားသော စီတက်ဆီယာများနှင့် ခန္ဓာဗေဒနှင့် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ သွင်ပြင်လက္ခာအရ ကွဲပြားပြီး အာတိတ်ဒေသတွင် လိုက်လျောညီထွေ ကျင်လည်ကျက်စားတတ်သည်။
ထူးခြားချက်များထဲတွင် တကိုယ်လုံး အဖြူရောင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ကျောတောင်ပံ (dorsal fin) မပါရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းကဲ့သို့ ကျောတောင်ပံ မပါရှိခြင်းသည် ဘလူးဂါ ဝေလငါးများကို ရေခဲအောက်တွင် အလွယ်တကူ ကူးခတ်သွားလာနိုင်စေလေသည်။
ဘလူးဂါ ဝေလငါး၏ အရွယ်အစားသည် လင်းပိုင်နှင့် ဝေလငါးတို့ကြား၌ ရှိသည်။
အထီးသည် အရှည် နှင့် အလေးချိန် အထိ ကြီးထွားသည်။
ဘလူးဂါ ဝေလငါး၏ အကြားအာရုံသည် အလွန်ကောင်းပြီး ပဲတင်ထပ်သံကိုအသုံးပြု၍ ရေခဲချပ်ပြားကြားရှိ လေရှူစရာ အခေါင်းပေါက်များကို ရှာဖွေစေနိုင်သည်။
ပျမ်းမျှ အကောင် ၁၀ ခန့် အုပ်စုဖွဲ့နေတတ်ပြီး နွေရာသီတွင် အကောင် ၁၀၀ နှင့် ထောင်ချီသည့်အထိလည်း အုပ်စုဖွဲ့တတ်ကြသည်။
အများစုသည် အာတိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် ပင်လယ်များ၌ နေထိုင်ကြပြီး တကမ္ဘာလုံးရှိ အကောင်ရေမှာ ၂၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ရေကူးရာတွင် နှေးကွေးကြသော်လည်း အထိ ရေအောက်သို့ ဆင်းနိုင်သည်။
ဘလူးဂါ ဝေလငါးကို မြောက်အမေရိက၊ ဥရောပနှင့် အာရှရှိ ငါးပြတိုက်များ၊ လင်းပိုင်လှောင်ကန်များတွင် အများဆုံး လှောင်ပိတ်ခံရသည့် စီတက်ဆီယမ်များအဖြစ် မြင်တွေ့ရသည်။
ဘလူးဂါ ဝေလငါးများ၏ ပြုံးရွှင်သောမျက်နှာပုံစံနှင့် ဆက်သွယ်သော အလေ့အထများကြောင့် နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော တိရစ္ဆာန်ဟု ယူဆကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
ဆဗန်တီ ပါဘို (ဧပြီလ ၂၀ ရက် ၁၉၅၅ တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ စတော့ဟုမ်းမြို့၌ မွေးဖွား) သည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် မျိုရိုးဗီဇနယ်ပယ်တွင် အထူးပြုလေ့လာသည့် ဆွီဒင်လူမျိုး မျိုးရိုးဗီဇပညာရှင်ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း​​မှတစ်ဆင့်မျိုးရိုး​ဗီဇကိုလေ့လာသည့်ပညာ ​(Paleogenetics) ကို တည်ထောင်သူ တစ်ဦးအဖြစ်ထင်ရှားသည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ လိ(ပ်)ဇစ်ရှိ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် မနုဿဗေဒအတွက် မက်ဇ်ပလင့်အဖွဲ့၊ မျိုးရိုးဗီဇဌာန၏ ဒါရိုက်တာဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက လိ(ပ်)ဇစ်တက္ကသိုလ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် သူသည် တက္ကသိုလ်တွင် မော်လီကျူးဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် ဇီဝဗေဒကို သင်ကြားပေးနေသည်။
သူသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုကီနာဝါသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်၏ တွဲဖက်ပါမောက္ခလည်းဖြစ်သည်။
"မျိုးသုဉ်းသွားသော ဟိုမီနင်(hominins) မျိုးရိုးဗီဇများနှင့် လူသားတို့၏ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်သော တွေ့ရှိမှု" များကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဇီဝကမ္မဗေဒ သို့မဟုတ် ဆေးပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
thumb|အံစာတုံးကိုအသုံးပြု၍ သက်တမ်းဝက်ကို ကျောင်းသင်ခန်းစာ လက်တွေ့လေ့ကျင့်ခန်းတွင် သင်ကြားနေပုံ သက်တမ်းဝက် (သင်္ကေတ t1⁄2) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတခု၏ ပမာဏသည် ယင်း၏ ကနဦးတန်ဖိုးမှ ထက်ဝက် လျော့ကျရန် လိုအပ်သော အချိန်ပမာဏဖြစ်သည်။
သက်တမ်းဝက်ဆိုသောစကားလုံးကို နယူးကလိယား ရူပဗေဒတွင် အက်တမ်တခု၏ သက်တမ်းမည်မျှ ရှည်ကြာသည် သို့မဟုတ် အက်တမ်တခုသည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်ပြီး ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ပြိုကွဲမှုဖြစ်ရန် မည်မျှရှည်ကြာသည်ဆိုသည်ကို ဖော်ပြရာ၌ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
မူလအခေါ်အဝေါ်မှာ သက်တမ်းဝက် ကာလ (half-life period) ဖြစ်ပြီး အားနပ်စ် ရူသာဖို့ဒ်က ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် သက်တမ်းဝက်ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
John Ayto, 20th Century Words (1989), Cambridge University Press. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု။
ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင် The following is a list of all ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင် from the founding of each pageant until now. ခုနှစ် ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ် မြန်မာ မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲ မြို့နယ် ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမောင် မြန်မာ မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲ မြို့နယ် ၂၀၂၂ ၂၀၁၉ Evelyn (အယ်ဗလင်း) ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ် အမရပူရ ၂၀၁၉ အမရပူရ ကောင်းထက်စံ ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမောင် ပြည် ၂၀၁၉ ပြည် ၂၀၁၈ Naw Du Du — Thu Ra Nyi Nyi — ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ။
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက် ညတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် မြန်မာ တပ်မတော် (လေ)မှလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပစ်မှတ်သည် ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ တပ်မဟာ ၉ နယ်မြေ အနန့်ပါ ဒေသအတွင်း၌ ပစ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
လေဟာပြင်ဖျော်ဖြေပွဲတစ်ခုကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် KIO မှ အရာရှိများနှင့် ဂီတဖျော်ဖြေသူများ အပါအဝင် အရပ်သား ၈၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။
ဖြစ်ပွားမှု ဖားကန့်မြို့နယ် အနန့်ပါ၌ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် ည ၈ နာရီအချိန်ခန့်တွင် တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းမှ ၃ စင်း ပျံသန်းခဲ့ပြီး ဗုံး ၄ လုံး ကျဲချထိမှန်ခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်သက်သေများ၏ အဆိုအရ သိရသည်။
အဆိုပါ ဂျက်လေယာဉ်များသည် Yak 130 တိုက်လေယာဉ်/လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်အများစုဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် အမှတ် ၆၂ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်စုနှင့်အတူ တပ်ဖြန့်ချထားသော မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် မှ ပျံသန်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
တိုက်ခိုက်ခံရချိန်တွင် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ KIO က ကျင်းပသည့် တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ၏ တောက်ပသော မီးရောင်များက နေရာပြသနေသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဖျော်ဖြေပွဲသည် KIO တည်ထောင်ခြင်း (၆၂) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားအတွက် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်း စာရင်းများအရ သေဆုံးသူဦးရေမှာ ၈၀ ကျော်ရှိပြီး အများစုမှာ အခမ်းအနားသို့ လာရောက်ကြသည့် အရပ်သားများဖြစ်ပြီး နာမည်ကြီး ကချင် ထင်ရှားသူများနှင့် အဆိုတော်များ ပါဝင်သည်။
ထို့အပြင် ကေအိုင်အို အဆင့်မြင့် အရာရှိများနှင့် တပ်သားများလည်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
ဒဏ်ရာရသူမှာ ၁၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။
ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း လေးခုမှ ချမှတ်ထားသော ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု စည်းမျဉ်းများဖြင့် ကချင်စစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်းကိုသာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း စစ်အစိုးရက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
အရပ်သားသေဆုံးမှုနှင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများသည် သတင်းမှားများနှင့် မဟုတ်မမှန် သတင်းများအပေါ် အခြေခံသည်ဟု ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သူ ဒါဇင်များစွာအနက် သရုပ်ဆောင် လထော်ဇောင်ဒင်၊ အဆိုတော် အော်ရာလီ၊ အဆိုတော် ဂလောင်ယော်လွင်၊ စန္ဒယားဆရာ ကိုကင်းတို့ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။
KIO နှစ်ပတ်လည်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပရိသတ်များအား ဖျော်ဖြေရန် အဆိုတော် ၉ ဦးအား ဖိတ်ကြားထားခဲ့ကြောင်း ကချင်သတင်းအဖွဲ့ (KNG) က ပြောသည်။
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲသို့ တက်ရောက်လာကြသည့် အရပ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ယင်းသည် ပြည်တွင်းစစ် စတင်ချိန်မှစ၍ အရပ်သားများ အသေအပျောက် အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စင်မြင့်အနီးတွင် ဗုံးတစ်လုံး ကျရောက်ခဲ့ပြီး ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သူ သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် ဖားကန့် နှင့် မြစ်ကြီးနားမြို့ များသို့ ဒဏ်ရာရသူများကို ခေါ်ဆောင်လာသည့် ကားများကို ကန်ဆီးရွာ လုံခြုံရေးဂိတ်တွင် တားဆီးခဲ့သည်။
တုံ့ပြန်မှုများ နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု လက်နက်မဲ့ အရပ်သားများအပေါ် အင်အား အလွန်အကျွံ အချိုးအစား မညီမျှစွာ အသုံးပြုမှုအတွက် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌ ပရက်ဆိုခွန် က လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု နှင့် မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော အင်းစိန် အကျဉ်းထောင် ဗုံးခွဲမှု အပြီး ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြသော ကြေညာချက်တစောင်ကို အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
သူသည် နှိုးဆော်သံဖြင့် စောင့်ကြည့်နေပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို ချုပ်ထိန်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းဝန် Matsuno Hirokazu က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် အကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ကို တောင်းဆိုသည့် ကြေညာချက်တွင် အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။
အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ချက်ချင်းပြုလုပ်ရန် ဩစတြေးလျလွှတ်တော်အမတ် Zoe Daniel က တောင်းဆိုလိုက်သည်။
ပြည်တွင်းတုံ့ပြန်မှု KIA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့သည် တပ်မတော်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ရသူများကို သတိရစေရန် အလံတိုင်တစ်ဝက်တွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။
KIA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဂွမ်မော် က တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ထံ ရည်ရွယ်ထားသည့် တရားဝင်စာတစ်စောင်တွင် “အားလုံးရဲ့ ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုနဲ့ မျက်ရည်တွေဟာ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ ရင်းနှီးမှုတွေ ဖြစ်လာမှာပါ” ဟု ဆိုထားသည်။
အခြားကြည့်ရန် မိုဆို လူသတ်ပွဲ ၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း။
ဆရာကြီး အဏ္ဏဝါစိုးမိုးသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ဂွ မြို့နယ်၊ကျိန္တလီရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း သင်္ဘောသားတစ်ဦးဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာတွင် သင်္ဘောတို့၏ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အဖြစ်အပျက်များကို ဝတ္ထုတိုများ၊ သရော်စာများ၊ ဘာသာပြန်စာအုပ်များ များစွာ ရေးသားခဲ့သည်။
ဆရာကြီး၏ လက်ရာများတွင် သတင်းစာအဟောင်းနှင့်မီးချောင်းအကျွမ်း (၁၉၈၀) သည် ပထမဆုံးလက်ရာဖြစ်ပြီး "အဏ္ဏဝါခရီးသည်၊ ပင်လယ်ပျော်ကြီး၊ သင်္ဘောသား၏ ဂန္ထဝင်ကလဲ့စား၊ သင်္ဘောသားလောက၏ မှုခင်းများ၊ အိုပယ်ကြီး၏ နောက်ဆုံးနေ့များ စသည့် စာအုပ်များအပြင် သရော်စာများသည်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဆရာကြီးအဏ္ဏဝါစိုးမိုးသည် ကွယ်လွန် ချိန်တွင် အသက် ၈၁နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များပေါ်ပြူလာဟာသစာစုများby အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ဒုက္ခရသဝတ္ထုတိုများby အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ဆုတောင်းမဆုံးစေနဲ့စောကလျာby အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ဟီးဟီးဟားဟားမော်တော်ကားby အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | မဖြူတုတ်တို-့အကြောင်းနှင့်by အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ပျားတစ်စက်by အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ပန်းပန်မှနန်းဆန်တော့သည်by အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ပင်လယ်ပျော်ကြီးby အဏ္ဏဝါစိုးမိုး | ကိုးကား။
"ဆွားအ်" သည် ချင်တွယ်သော ခွက်တခုဖြစ်လေသည်။
၎င်း၏ ဗဟုဝုဇ် ကိန်းမှာ "အပ်ဆ်ဝါးအ်" ဖြစ်လေသည်။
ဤ ချင်ခွက် ကို ရောင်းဝယ်ရာတွင် တိုင်းတာရန်အသုံးပြုလေသည်။
ဖေကဟ်ပညာရှင်များထံတွင် ဆားအ်နှင့် ပတ်သက်၍ အတိုင်းအတာ သတ်မှတ်ရာ၌ ကွဲလွဲချက်များ ရှိလေသည်။
ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည် အိုလမာ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ တစ် ဆွားအ်သည် ၂ပိဿာ ၂၀သါးနှင့် ညီမျှလေသည်။
ချားလ် မက်ဆီယာ (; 26 June 1730 – 12 April 1817) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သည်။
သူသည် မက်ဆီယာ အရာဝတ္တုများ ဟု သိကြသည့် နက်ဗျူလာ ၁၁၀ ခု၊ ကြယ်အစုအဖွဲ့များပါဝင်သော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ စာရင်းတခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မက်ဆီယာသည် ကောင်းကင်ယံ၌ အမြဲတမ်းတည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများနှင့် တခါတရံပေါ်လာတတ်သည့် အရာဝတ္ထုများကို နက္ခတ္တဗေဒ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများအား ကွဲပြားသိရှိစေရန် ရည်ရွယ်၍ ယင်းအရာဝတ္ထုများကို မှတ်တမ်းတင်ပြုစုခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၁၂ ယောက်တွင် မက်ဆီယာသည် ၁၀ ယောက်မြောက်သားဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ လော်ရိန်းဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူ၏ အကိုနှင့် အစ်မများ ၆ ယောက်သည် ငယ်ငယ်က ဆုံးပါးသွားခဲ့ပြီး သူ့ဖခင်မှာ ၁၇၄၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးပါးခဲ့သည်။
ချားလ် မက်ဆီယာ၏ နက္ခတ္တဗေဒအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုမှာ ၁၇၄၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်လာခဲ့သော ကြယ်တံခွန်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
မက်ဆီယာသည် ကြယ်တံခွန်ပေါင်း ၁၃ ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
သူ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ယင်းအချိန်အခါက ပြင်သစ်ဘုရင် ၁၅ယောက်မြောက် လူးဝစ်က ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် Ferret of Comets ဟူသော နာမည်ပြောင် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ။
ကန္တာရငုပင် (Senna polyphylla) (Desert cassia) သည် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှ ၇ ပေမှ ၁၀ ပေအထိ ကြီးထွားတတ်သည်။
အရွက်များမှာ ဘဲဥပုံစံရှိပြီး ၃/၈ လက်မခန့် ရှည်လျားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှုသည် ၁၈၂၄ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ခုနှစ်အထိ တည်တံ့ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့သည် အောင်မြင်သော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများကို သုံးကြိမ်ဆင်နွှဲပြီးနောက် မြန်မာပြည်အမည်ဖြင့် အိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအနေဖြင့် သွပ်သွင်းခံရာမှ နောင်တွင် သီးခြားကိုလိုနီအဖြစ် ရောက်ရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ထိုဒေသကို ဗြိတိသျှမြန်မာပြည်(ဗြိတိသျှဘားမား)ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ပြီး တရားဝင်အမည်မှာ မြန်မာပြည်ဖြစ်သည်။
Burmese part of the Proclamation of annexation of Burma into British Empire in published in Mandalay on 4 January 1886 ဗြိတိသျှတို့သည် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီအပါအဝင် မြန်မာနယ်မြေအချို့အား ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီးတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး အောက်မြန်မာပြည်အား ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီးတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထိုနယ်မြေများအား ဗြိတိသျှတို့က ကော်မရှင်နာချုပ်(ကော်မရှင်နာမင်းကြီး)အုပ်ချုပ်သည့် ပြည်နယ်အဖြစ် ၁၈၆၂ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၈၈၅ခုနှစ်၊ တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်အပြီးတွင် အထက်မြန်မာပြည်အား သိမ်းပိုက်ပြီး‌ နောက်နှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာပြည်နယ်အား သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၈၉၇ခုနှစ်တွင် လက်ထောက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး(ဒုတိယဘုရင်ခံချုပ်)မှ အုပ်ချုပ်သော ပြည်နယ်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်အား ဗြိတိသျှအိန္ဒိယမှ ခွဲထုတ်ကာ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံများ၏ အတွင်းရေးမှူး၏ လက်အောက်ခံ မြန်မာရုံးမှ အုပ်ချုပ်သည့်သီးသန့်တော်ဝင်ကိုလိုနီအဖြစ်ထားရှိချိန်အထိ တည်တံ့ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးသည် ဂျပန်တို့က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းသိမ်းပိုက်ထားချိန်တွင် ပြိကွဲပျက်စီးခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးမှ ၁၉၄၈ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ၄ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်အား တခါတရံတွင် စကော့တလန်ကိုလိုနီဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စကော့တလန်လူမျိုးများက မြန်မာပြည်အား သိမ်းပိုက်ရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရာတွင် များစွာပါဝင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အထူးထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဆာဂျိမ်းစ်စကော့ဖြစ်ပြီး သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော မြန်မာပြည်နယ်အား အိန္ဒိယအထက်တန်းလွှာများနှင့်အတူ အုပ်ချုပ်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အချို့သမိုင်းပညာရှင်များကမူ ဤအဖြစ်အပျက်အား ပူးတွဲကိုလိုနီပြုခြင်းဟု ခေါ်ကြသည်။
နောက်ခံသမိုင်း ကုန်းဘောင်မင်းဆက်နှင့် ဗြိတိသျှတို့ရောက်ရှိလာခြင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးမင်းဆက်ဖြစ်သော ကုန်းဘောင်မင်းဆက်တွင် အလောင်းဘုရားနှင့် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတို့သည် ကျယ်ဝန်း၍ အင်အား တောင့်တင်းသော တတိယ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဘကြီးတော်မင်း လက်ထက်တွင် ဗြိတိသျှများသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်ကိုနယ်ချဲ့၍ သိမ်းပိုက်ပြီးဖြစ်ရာ နယ်စပ်ဒေသများတွင် မြန်မာတို့ နှင့် ထိတွေ့လာရပြီ ဖြစ်သည်။
သို့နှင့် ၁၈၂၁ ခုနှစ် အာသံအရေးအခင်းတွင် မြန်မာများနှင့် ဗြိတိသျှတို့ သည် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရသည်။
ထိုစဉ်က မဏိပူရပြည်၊ အာသံပြည်နှင့် အက္ကပတ်ပြည်တို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်၏လက်အောက်ခံ လက်နက် နိုင်ငံများဖြစ်ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသောနယ်များ ဖြစ်သည်။
၁၈၁၆ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ်၊ ၁၈၁၈ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် အာသံတွင် ထောင်ထားပုန်ကန်မှုများ ဖြစ် ပေါ်ခဲ့ရာ မြန်မာတပ်များက ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးအတွက် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်း ပေးခဲ့ရသည်။
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည် မြန်မာတို့ နန်းတင်ပေးခဲ့သော စန္ဒရကန္တရှိန်ကို လက်နက်များရောင်းချခဲ့သည်သာမက ကုလားစစ်ပါရီ များကို စေလွှတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကူညီခဲ့သည်။
မင်းကြီးမဟာဗန္ဓုလသည် အမရပူရမြို့တော်မှ အာသံပြည် ဇူရဟတ်မြို့အထိ မိုင်ပေါင်း ၁၁၀၀ မျှ ချီတက်၍ သူပုန်များကို နှိမ်နင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။
စန္ဒရကန္တရှိန် သည် ကုလားစစ်ပါရီများအပါအဝင် စစ်သည်အင်အား သုံးသောင်းကျော်ဖြင့် ခုခံခဲ့သည်။
မဟာဗန္ဓုလ၏ တပ်အင်အားမှာ ဂျိန်ဖော့ရဲမက်တော် ၁၀၀၀ အပါအဝင် စစ်သည် ၅၀၀၀ သာ ပါဝင်သော်လည်း အာသံအရေးအခင်းတွင် စန္ဒရကန္တ ရှိန်၏တပ်ကြီးကို အောင်မြင်စွာ နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာဘုရင်အား ပုန်ကန်ထကြွသည့် ရခိုင်မှ ချင်းပြန်နှင့် နောက်လိုက်များ ဘင်္ဂလားနယ်ထဲသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံသည်ကစ၍ မြန်မာတပ်များနှင့် ဗြိတိသျှ တို့ မကြာခဏ အချင်းများလာကြရသည်။
ဗြိတိသျှတို့သည် ချင်းပြန်နှင့် နောက်လိုက်များအား ဘင်္ဂလားနယ်ထဲတွင် ခိုလှုံခွင့်ပေး၍ ကူညီထောက်ပံ့နေကြသည်ဟု မြန်မာတို့က မကြာခဏ စွပ်စွဲသည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းကို ဗြိတိသျှတို့က ယင်းတို့၏ပိုင်နက်အဖြစ် တပ်စွဲလာခဲ့သောအခါတွင်ကား မြန်မာတပ်များသည် နယ်စပ်ကိုဖြတ်ကျော်၍ တိုက်ခိုက်တော့သည်။
မြန်မာတပ်များသည် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှတို့အနေနှင့်ကား စစ်ဖြစ်ရန် အကြောင်းပြချက်များ လုံလောက်သွားပြီဖြစ်သော ကြောင့် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်တွင် စစ်ဖြစ်ပွား ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာလိုက်တော့သည်။
ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲသည် ၁၈၂၄ ခုနှစ် မှ ၁၈၂၆ ခုနှစ်အထိ နှစ်နှစ်တာကာလမျှ ကြာမြင့်ခဲ့သော ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင် စစ်ပွဲကြီးတစ်ပွဲပင် ဖြစ်သည်။