kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဆေးခါးကြီးရည်တွင် ဆီးဖြူ၊ ဖန်ခါး၊ သစ်ဆိမ့် ၃ မျိုး အမှုန့်ပြု ထည့်သောက်ပါက သွေးဖျဉ်း၊ လေဖျဉ်း၊ နူနာ၊ ခေါင်းကိုက် နှင့် ဇက်ထိုး မူးဝေသော ရောဂါများ ပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=134 ကိုးကား ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
လက်ထုတ်ကြီးပင်၏ ဇီဝဗေဒအမည်မှာ Holarrhena pubescens Wall. ex G.Don ဖြစ်သည်။
Holarrhena antidysenterica (G.Don) Wall. ex A.DC. ဟုလည်းခေါ်သည်။
Apocynaceae မျိုးရင်းဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် အပင် ရွက်ကြွေ ပင်လတ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၁၀-၁၅ ပေထိ မြင့်သည်။
အပင် အရွယ် လိုက်၍ အခေါက် အချို့ ပါးပြီး အချို့ ထူ၏။
အနည်းငယ် ကြမ်းပြီး မီးခိုးနုရောင် အပေါ်တွင် ဖြူပြာရောင် အကွက်ငယ် ကလေးများ ရှိသည်။
အကိုင်း အခက် များစွာ ဖြာသည်။
တစ်ပင်လုံး မှ အဖြူရောင် အစေးများ ထွက်သည်။
အရွက် ရွက်ဆိုင် ထွက်၏။
ဘဲဥ ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၍ ရွက်ရင်း အနည်းငယ် ဝိုင်းပြီး ရွက်ထိပ်ဖျား ချွန်သည်။
ရွက်ကြော ထင်ရှားသည်။
ရွက်အပေါ် မျက်နှာပြင် နူးညံ့ပြီး အောက်မျက်နှာပြင်၌ အမွေးနု များ ရှိသည်။
အရွက်မှ အစေး ထွက်သည်။
အပွင့် ပန်းခိုင်ပေါ်တွင် အဖြူရောင် စံပယ်ပွင့် ကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်သော ပန်းပွင့် ကလေး များပွင့်သည်။
ပွင့်ဖတ် ၅ ဖတ်ရှိ၍ ပွင့်ညှာ ရှည်သည်။
အသီး ၁ ပေ ကျော်ကျော် ထိရှည်၏။
အညှာတွင် အသီးတောင့် ၂ တောင့် တွဲလျက် ထွက်၏။
အခွံ အနီရောင် သမ်း၏။
အသီးရှိ အစေ့များ ခါးသော အရသာ ရှိသည်။
လက်ထုတ်ကြီးပင်၏အခေါက်၊ အမြစ်များကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
မြန်မာ နိုင်ငံ နေရာ အနှံ့ အပြား၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ လက်ထုတ်ကြီး ခေါက်သည် ဖန်၏။
စပ်၏။
ခြောက်သွေ့၏။
ရောဂါပိုး တို့ကို နိုင်၏။
လက်ထုတ်ဆံ သည်ခါး၏။
ကလေးများ ဝမ်းပျက်၊ ဝမ်းသွား၊ အဖျား ရောဂါ တို့ကို ကာကွယ် နိုင်၏။
အစာကို ကြေညက်စေ၏။
အရေပြား ရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေ၏။
အပွင့်သည် ခါး၏။
လေကို ဖြစ်စေ၏။
လေ၊ သလိပ်၊ သည်းခြေ၊ နူနာ၊ပိုးနာ တို့ကို နိုင်၏။
အခေါက် လက်ထုတ်ခေါက် ကို အတွင်းလိပ်ခေါင်း နှင့်စပ်လျဉ်း သည့် သွေးယို သွေးကျ ရောဂါပျောက်ဆေး အဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။
လက်ထုတ်ကြီး အခါးခေါက်ကို ဒိန်ချဉ်ရည် နှင့် သွေးသောက်သော် ကျောက်တည် ရောဂါ ပျောက်၏။
အမြစ်ခေါက်ကို အမှုန့်ပြု၍ ရေနှင့် မွှေပြီး အဝတ်နှင့် စစ်၍ သောက်သော် အဖျား ပျောက်၏။
အခေါက် ပြုတ်ရည်တွင် ဆားနှင့် ရှိန်းခို အနည်းငယ် ထည့်သောက်ပါက လေထိုး လေအောင့် ပျောက်၏။
အခေါက်ကို နွားနို့ နှင့်ကြိတ်သောက် ပါက ဆီးချုပ် ဆီးအောင့် ရောဂါ ပျောက်၏။
အခေါက်ကို အမှုန့်ပြု၍ နားတွင်းသို့ အနည်းငယ် ထည့်ပြီး နောက် အရွက်ကြိတ်ညှစ် ရည်ကို နားတွင်းသို့ ခတ်ပေးက နားကိုက် နားပြည်ယို သောရောဂါ ပျောက်၏။
အခေါက် ကို လှော်၍ အမှုန့်ပြုပြီး ပျားရည် ထောပတ်တို့ နှင့် ရော၍ သုံးဆောင်ပါက အကြော ရောင်ရောဂါ ပျောက်၏။
အခေါက်ကို အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ပျားရည်နှင့် ရောသောက်သော် ဝမ်းကိုက်ရောဂါ၊ သွေးဝမ်းသွား ရောဂါနှင့် ကာလဝမ်း ရောဂါ များ ပျောက်၏။
အမြစ် လက်ထုတ်မြစ်ဖြင့် ဖော်စပ်သော လျက်ဆားကို မီးယပ် ရောဂါ၊ ဝမ်းရောဂါ၊ ဝမ်းကိုက်၊ သွေးအန် သွေးကျ ရောဂါ ပျောက်ဆေး အဖြစ် အသုံးပြု၏။
လက်ထုတ်ကြီး မြစ်ကို ရေနွေးနှင့် သွေး၍ တစ်နေ့ ၂ ကြိမ်ကျ သောက်သော် ဝမ်းဗိုက် ဖောရောင်ခြင်း ပျောက်၏။
ကျောက်သွေး ဝမ်းကျလျှင် လက်ထုတ်ကြီး မြစ်ကို အရက်နှင့် သွေး၍ ဆားအနည်းငယ် ခတ်သောက်လျှင် ပျောက်၏။
ကျောက်ပေါက်၍ လည်ချောင်းနာ လျှင် လက်ထုတ်ကြီး အမြစ်ခေါက် ကို ဆားနှင့် ကြိတ်၍ ငုံရ၏။
အမြစ်ကို သွေး၍ သိန္ဓောဆား အနည်းငယ် ထည့်ပြီး နွားကျင်ငယ် ရေဖြင့် လိမ်းပေးသော် အနာ မီးလျှံ အနာစက် များ ပျောက်၏။
လက်ထုတ်ကြီး မြစ်နှင့် ဇဝက်သာကို အမှုန့်ပြု၍ နွားနို့ သို့မဟုတ် ဆန်ဆေးရည် နှင့် သောက်သော် ကျောက်တည် ရောဂါ ပျောက်၏။
အမြစ်ကို ရေနှင့် သွေးပြီး အိပ်မွေ့သီး အနည်းငယ် ထည့်သောက်သော် သန်ကျ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=131 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : -တစ်နှစ်ခံပင်ပျော့မျိုးဖြစ်သည်။
ရွက်လွှဲထွက်ပြီး ရှည်မျောမျောပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
ရွက်နားတွင် သေးငယ်သောဆူးသွားများရှိသည်။
ပန်းခိုင်သည် ထိပ်ထွက်ပန်းခိုင်ဖြစ်ပြီး ပြွန်ပုံသဏ္ဌာန်လိမ္မော်ဝါရောင်ပန်းများ ပွင့်သည်။
အပင် - ပင်ငယ်ပင်ပျော့မျိုးဖြစ်၍ ၁-၃ ပေ မြင့်သည်။
ပင်စည် ထောင်မတ်၍ ပြောင်ချောသော်လည်း ဆူးများရှိသည်။
ရှည်လျားသော လှံသွားပုံဖြစ်၍ ရွက်ထိပ်ချွန်ပြီး ရွက်ရင်းသွယ်သည်။
အနားများတွင် သေးငယ်သော ဆူးပါသည့် ခွေးသွားစိပ်များ ရှိသည်။
အပွင့် -ပန်းခိုင်၏ထိပ်တွင် စုပြုံ၍ ပွင့်၏။
အပွင့်သေးငယ်၍ လိမ္မော်ရောင်သမ်းသော အနီရောင်ဖြစ်သည်။
အရွက်နှင့်တူသော ပွင့်ခံရွက်များဖြင့်ဝန်းရံထားသည်။
ဆူးရှိ ဆူးမဲ့ ၂ မျိုးရှိ၏။
အသီး - သေးငယ်သည်။
လေးမြှောင့်ရှိသည်။
အမြစ် - ရေသောက်မြစ် တုတ်ခိုင်ပြီး ဘေးမြစ်များ သေးငယ်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်၊ အပွင့် ၊ အမြစ်၊ အစေ့။
(အပွင့်အား ကုံကုမံအတုအဖြစ် အသုံးပြုကြ၏။
) မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးပင်အဖြစ် ပေါက်ရောက်သည်။
စိုက်ပျိုးပုံ- (က) မြေပြုပြင်ခြင်း။
စိုက်ခင်းမြေအား မှုန့်ညက်အောင် ကောင်းစွာ ပြုပြင်၍ အကျယ် ၄ ပေ ၊ အလျားပေ ၂၀ ရှိ ဘောင်များပြုလုပ်ပြီး မြေဆွေးများကို ၂ လက်မခန့် ထူအောင်ချ၍ အောက်ခံမြေနှင့် မွှေထားပေးရမည်။
တော်သလင်း၊ နတ်တော်လများတွင် အစေ့မှ တိုက်ရိုက် ချ၍ စိုက်ပျိုးသည်။
ပြုပြင်ပြီးဘောင်များပေါ်တွင် တစ်တန်းနှင့် တစ်တန်း ၉ လက်မခြား မြောင်းတိမ်များပြုလုပ်၍ မျိုးစေ့များချကာ မြေဖြင့်ပါးပါး ဖြူး၍ ဖုံးပေးရမည်။
နွားချေးမြေ များများ ဖြူးပေးရန်လိုသည်။
တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၄ လက်မ ခြား၍ ထားရမည်။
ပေါင်းလိုက်ခြင်း၊ ရေလောင်းခြင်းကို လိုအပ်သလို ပြုလုပ်ပေးရမည်။
(ဃ)ဆွတ်ခူးခြင်း။
စိုက်ချိန်မှ ရက်ပေါင်း ၄၅-၆၀ အကြာတွင် ဆွတ်ခူးနိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အစေ့သည် ချိုအေး၏။
၊ လေသလိပ်ကို ကင်းဝေးစေသည်။
အရွက်သည် ပူ၏၊ ခါး၏၊ ချို၏။
ဝမ်းသက်စေ၏၊ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ သည်းခြေကို ဖြစ်စေ၏။
သလိပ်ကို ပယ်၏။
အသုံးပြုပုံ-အရွက် ၁။
အရွက်ကို ချဉ်ရည်ဟင်း ချက်စားခြင်းဖြင့် ဆီးကိုရွှင်စေပြီး ခွန်အားကို တိုးပွားစေ၏။
အပွင့်ကို ကြိတ်၍ သောက်ပါက မြွေဆိပ်၊ ကင်းဆိပ်ကို ပြယ်စေ၏။
အပွင့်ခြောက်ကို အမှုန့်ပြုစားသုံးပါက အသားဝါရောဂါ ပျောက်၏။
အပွင့်ကိုကြိတ်၍ သကြားနှင့် ရောသောက်ပါက လိပ်ခေါင်းနှင့် ကျောက်တည်ရောဂါ ပျောက်သည်။
အပွင့်ပြုတ်ရည်ကို နှာရောင်၊ ကြွက်သားရောင်ခြင်း၊ အဆစ်နာခြင်း အတွက် သုံးသည်။
အပွင့်ကို ဒန်းကြီးရွက်နှင့် ရောကြိတ်ပြီး ခြေ၊ လက်ဖဝါးတို့၌ လိမ်းက ကျောက်ရောဂါ ပျောက်၏။
ဆီးရွှင်ဆေး အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ဆူးပန်းစေ့နှင့် ဆူးဖြူခေါက်တို့ကို အညီအမျှစီယူ၍ မီးရှို့ပြာချ ပြီးနောက် ယင်းပြာကို စပယ်ဆီနှင့်ရော၍ ဆံပင်၌ လိမ်းလျှင် ဆံပင်များ နူးညံ့ပျော့ပျောင်း၍ ဆံပင်အလွန် ကောင်းလာစေသည်။
အစေ့ကို အမှုန့်ပြု၍ နွားနို့နှင့်သောက်ပါက အရူးရောဂါ ၊ လေဖောက်ပြန်သောရောဂါ ၊ ယားနာ ပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=130 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် နှစ်ကြာခံ ပင်ပျော့ ၊ နွယ်ယောင် ပင်ယောင် မျိုး ဖြစ်သည်။
အထက်ဘက်သို့ ကိုင်းဖြာသည်။
အဆစ်များရှိသည်။
၂ ပေ မှ ၃ ပေထိ မြင့်သည်။
ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်ရင်းသို့ သွယ်သွား၏။
ရွက်ညှာသည် ပင်စည်ကို ကုပ်ထား၏။
ရွက်ညှာရင်းနှင့် အရွက်အပေါ် မျက်နှာပြင်ရှိ အကြောများ အနီရောင် ရှိသည်။
ရွက်နားလှိုင်းတွန့် ရှိသည်။
အပွင့် အပွင့်သည် ၁/၄ လက်မခန့် အရွယ်ထိရှည်၍ အနီရင့်ရောင် ရှိသည်။
ထိပ်ဖျားထွက် သို့မဟုတ် ကြားထွက် ရှည်လျားသော ပွင့်ညှာမဲ့ တစ်ပင်တိုင် ပန်းခိုင်ဖြစ်ပြီး အဆုပ်လိုက်ပွင့်သည်။
ပွင့်ချပ် တွင် အမွေးနုများရှိသည်။
တန်ခူးလမှ တော်သလင်းလအထိ ပွင့်ကြသည်။
အမြစ် အမြစ်သေးသွယ်၍ ရှည်လျားသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : ပဉ္စငါးပါး ၊ အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်းဒေသနှင့် အလွန်အေးသော ဒေသများမှ အပ သစ်တော ကြီး များအောက် စိမ်းစိုသောဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ သဘာဝပေါက်ပင် ဖြစ်သည်။
အချို့မှာ ဆေးဝါးအဖြစ် သုံးရန်အတွက် ခြံစည်းရိုးများတွင် စိုက်ပျိုးထားလေ့ ရှိသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ကန့်ချုပ်နီသည် ပူစပ်သော အရသာရှိ၍ အစာကို ကြေညက်စေသည်။
ကန့်ချုပ်နီအမြစ်သည် အားကောင်းသော သလိပ်ရွှင်ဆေး ဖြစ်ပြီး လူကို ဝဖြိုးစေ၍ နှုတ်ကို မြိန်စေသည်။
ကန့်ချုပ်နီပင်သည် အရွယ်တင်စေ၍ အသက်ကို ရှည်စေသည်။
အပင်ကို အရည်ရအောင် ကြိတ်ပြီး မျက်စိနာအတွက်သုံးသည်။
ဝဲနာများနှင့် ခရုသင်းနာများကို သုတ်လိမ်းက ပျောက်ကင်းသည်။
လူပျိုနာ ၊ ကုဋ္ဌနူနာ ရောဂါနှင့် မီးယပ်ရောဂါများအတွက် သုံးသည်။
၎င်းကိုကြိတ်၍ နူးညံ့သောဆီနှင့် ရောနယ်ပြီး လိမ်းက အဆစ်အမျက် ကိုက်ခြင်းနှင့် လေငန်းရောဂါ ပျောက်၏။
အစာမကြေရောဂါ ၊ ဒူလာ မြင်းသရိုက်ရောဂါ ၊ အစိမ်း ဖောရောဂါ ၊ အရေပြား ရောဂါများ ကုသရာ တွင်လည်း ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=128 ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိသော အပင်များ။
Pyrethrum; Dancing Daisy (ဆေးဂန္ဓမာ) Botany Term : Chrysanthemum cinerariaefolium Vis & Bocc Species/Family : Compositae thumb|ဆေးဂန္ဓမာ ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် နှစ်ရှည်ခံပင်ဖြစ်၍ ၁၅ လက်မ ၄၀ လက်မထိ မြင့်သည်။
ပင်စည် ပျော့၏။
အပင်ရင်းမှ အကိုင်းပွား၏။
အပင်အုံ ၁၂ လက်မ ၁၅ လက်မ ထိ ကျယ်၏။
သက်တမ်း ၃-၆ နှစ်ထိ ရှိသည်။
အရွက် ကြီး၏။
ရွက်ရိုးတံများ ရှည်သည်။
အရွက်များအောက်ဘက်၌ ငွေရောင် ရှိသည်။
ရွက်နား အဟိုက် အတွန့် များစွာရှိ၍ ရွက်ပြားကြီးလာသည်နှင့် အမျှ ရွက်ရင်းပိုင်းကျယ်လာပြီး ရွက်ထိပ်သို့ ကျဉ်းမြောင်းသွား၏။
အပွင့် ပွင့်တံများပေါ်၌ အမွေးတိုကလေးများ ရှိသည်။
အပွင့် အပြာနုရောင် ရှိသည်။
သေးငယ်သော ပန်းပွင့်ကလေးများ ပန်းခိုင်ထိပ်တွင် စုပေါင်း၍ ပန်းပွင့်တစ်ပွင့် တည်းကဲ့သို့ ပွင့်၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်၊ အပွင့် နှင့် ပဉ္စငါးပါး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : သမပိုင်း ရာသီဥတုမျိုးကို နှစ်သက်၍ အမြင့်ပေ ၃၅၀၀ မှ ၇၀၀၀ အထိ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
ချင်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကိုးကန့်ဒေသ၊ ၀ဒေသ၊ နာဂတောင်တန်း၊ မိုးကုတ်၊ ကျပ်ပြင်နှင့် ပြင်ဦးလွင် စသည်တို့တွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။
စိုက်ပျိုးပင်အဖြစ် ပေါက်ရောက်၏။
အစေ့မှ ပျိုးထောင်၍လည်းကောင်း ၊ သားတက်များကို ခွဲစိုက်၍လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးနိုင်၏။
သားတက်ပွား၍ စိုက်ပါက အစေ့မှစိုက်ခြင်းထက် အပင်စောစွာ ပွင့်သည်။
အစေ့မှ ပျိုးထောင်စိုက်ပျိုးရာ၌ အမြင့် ၁ ပေ၊ အကျယ် ၄ ပေ၊အရှည် ၂၅ ပေ ရှိ ပျိုးဘောင်များတွင် ပျိုးထောင်ပြီး မစိုက်မီ ကြိုတင်၍ ရေလောင်းပေးရ၏။
ပျိုးဘောင်တစ်ခုတွင် မျိုးစေ့ နို့ဆီဘူး တစ်ဘူးခန့်အား သဲနှင့်ရော၍ ပက်ပေးရ၏။
အပေါ်မှ နွားချေးမှုန့် သို့မဟုတ် သစ်ဆွေးမှုန့်များနှင့် ဆန်ခါချ၍ ဖုံးပေးရ၏။
ပျိုးထောင်ပြီး ၁၅ ရက်မှ ၂၁ ရက်အကြာ အပင်ပေါက်၏။
(ခ)စိုက်ပျိုးခြင်း။
ပျိုးပင်များ တစ်လသားအရွယ် အပင်အမြင့် ၄ လက်မခန့်တွင် စိုက်ခင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ စိုက်ပျိုးနိုင်၏။
ပျိုးပင်များ တစ်တန်းနှင့် တစ်တန်း ၁ ပေ ခွာ၍ တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၁ ပေ ခွာ စိုက်ရသည်။
ညနေပိုင်း သို့မဟုတ် မိုးအုံ့နေချိန်များ၌သာ ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးသင့်၏။
သားတက်များကို ခွဲ၍ စိုက်ပါက ၄ ပွင့်ဆိုင် စိုက်ခြင်းက ၅ ပွင့်ဆိုင် စိုက်ခြင်းထက် ပို၍ ကြီးထွားသည်။
ဤနည်းဖြင့် ရာသီမရွေး စိုက်နိုင်သော်လည်း မိုးဦးကျတွင် စတင်စိုက်ပျိုးလျှင် ပိုကောင်း၏။
တောင်ပေါ် တောင်စောင်းဒေသများ အနေနှင့် လှေကားထစ်များ ဖော်၍ အကျယ် ၃ ပေ၊ အရှည် မြေအနေအထားကို လိုက်၍ လိုသလောက် ထားကာ စိုက်နိုင်၏။
(ဂ)ထိန်းသိမ်းပြုစုခြင်း။
ပေါင်းရှင်းပေးခြင်း၊ မြေဆွပေးခြင်း၊ ရေလောင်းပေးခြင်းနှင့် လိုအပ်ပါက မြေဩဇာ ကျွေးပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ရ၏။
ရေမဝပ်ရန် ရေထုတ်မြောင်းများ လည်း ပြုလုပ်ပေးရ၏။
(ဃ)ရိတ်သိမ်းဆွတ်ခူးခြင်း-- အပွင့်များ အားလုံးပွင့်အောင် မစောင့်ဘဲ ၃ ပုံ ၂ ပုံ ပွင့်လျှင် ဆွတ်ခူးရ၏။
ပွင့်ခါစ ပန်းပွင့်သည် ပိုမို၍ အာနိသင် ထက်မြက်သဖြင့် အစေ့များ မရင့်မီ အပွင့်များကို ဆွတ်ခူးရသည်။
အပွင့်များ ဆွတ်ခူးရာ၌ ၂ ပတ် ၊ ၃ ပတ်ခြား၍ ခူးပေးရသည်။
ဆောင်းနှင့်နွေ မျိုးစေ့များသည် မိုးရာသီတွင်ရသည့် မျိုးစေ့ထက် ပို၍ ကောင်း၏။
(င)ထုတ်လုပ်ခြင်း--ဆွတ်ခူးပြီး အပွင့်များကို နေရောင်ခြည်ရသော ဒေသများ၌ အရိပ်ထဲတွင် နေ့အခါ၌ ဖြန့်၍ လေဖြင့် အခြောက်ခံပြီး နေရောင်ခြည်မရသော ဒေသများ၌ ဆေးပေါင်းဖိုကဲ့သို့ အပူငွေ့ပေး၍ ခြောက်သွေ့စေသော နည်းကိုသုံးကာ အခြောက်ခံ ထုတ်လုပ်သည်။
အပွင့်များကို ခြောက်၍ ကျွတ်သွားသည် အထိ အခြောက်မခံ သင့်ပေ။
လက်နှင့် ဆုပ်ကြည့်လျှင် ကျိုးမသွားဘဲ စေးကပ်ကပ်နေသော အခြေအနေတွင် ပလတ်စတစ်အိတ် ထဲသို့ထည့်၍ ခြောက်သွေ့သော နေရာ၌ သိုလှောင်ထားရမည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်--မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ စပ်သောအရသာ ရှိ၍ အေးသော သတ္တိရှိ၏။
သွေး၊ လေ၊ သည်းခြေ တို့ကို နိုင်၏။
အရွက်ကို ငရုတ်ကောင်းနှင့် ရောကြိတ်သောက်သော် ဆီးအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏။
ပါးစပ်ကွဲ၊ ညောင်းကျ၊ သွေးအန် သွေးကျရောဂါ တို့ကို ကုသရာ၌ အသုံးပြု၏။
အပွင့်နှင့် ပဉ္စငါးပါး-- ၁။
ခြင်ဆေး၊ ပိုးသတ်ဆေး အဖြစ် အသုံးပြု၏။
အပွင့်မှ ထုတ်ယူရရှိသော ဆေးရည်သည် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ရောဂါကို ဖြစ်စေတတ်သည့် ခြင်များကို အထိရောက်ဆုံး နှိမ်နင်းနိုင်ကြောင်း သိရသည်။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=127 ကိုးကား Category:အပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ကျေးလက်တောရွာနှင့် မြို့ဆင်ခြေဖုံးလမ်းဘေးများ၊ မြေရိုင်းဖုန်းဆိုး များ၌ အလေ့ကျပေါက်နေသော သင်္ဘောမဲဇလီပင်ကို မြင်ဖူးတွေ့ဖူးသူများပေလိမ့်မည်။
ယင်းကို မဲဇလီကြီးဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မဲဇလီခါးဟူ၍လည်းကောင်းခေါ်ဝေါ်ကြ သေးသည်။
သင်္ဘောမဲဇလီပင်သည် အပူပိုင်းဇုန်ဒေသ၌ ပေါက်ရောက်သော အပင်မျိုးဖြစ်ပြီးလျှင် ရှင်သန်လွယ်သဖြင့် ထိုဒေသများ၌ အနှံ့အပြားတွေ့ကြရသည်။
နှစ်ကြာခံ အပင်မျိုးဟု ဆိုရသော်လည်း အပင်သက်တိုသောအပင်မျိုးဖြစ်သည်။
သို့သော် တခါပေါက်မိလျှင်ထိုနေရာတဝိုက်၌ အစေ့ကျရာမှ ပြန်၍ပေါက်သဖြင့် မျိုးအဆက်မပြတ်နိုင်တော့ချေ။
သင်္ဘောမဲဇလီသည်လီဂူမီနိုးစီးမျိုးရင်း(Leguminosae; ယခုအခါတွင် Fabaceae)ဝင်ဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ကက်ဆီယာအလာတာ(Cassia alata; ယခုအခါတွင် Senna alata) ဟုခေါ်သည်။
ခြုံပင်မျိုးဖြစ်၍ ငါးပေမှခြောက်ပေကျော်ခန့်အထိ အမြင့်ရှိနိုင်သည်။
အရွက်များသည်ထိပ် ရွက်မြွှာ မပါသော (ငှက်မွှေးရွက်မြွှာစုံ) ရွက်ပေါင်းဖြစ်သည်။
ရွက်လက်များသည် တစ်ပေကျော်ခန့်ရှည်၍ ဆိုင်လျက်ထွက်သော ရွက်မြွှာများသည် လေးလက်မမှ ငါးလက်မခန့်အရှည်ရှိပြီးလျှင် အရင်းအဖျား ဝိုင်းသည်။
ရွက်မြွှာများတွင်အကြောများထင်ရှား၍ ရွက် ကြောပြိုင်ဖြစ်လေသည်။
ရွက်လက်ရိုးတံ နှင့်ရွက်မြွှာ ရွက်ညှာတို့သည် နီဝါဝါအရောင်မျိုးရှိလေသည်။
စက်တင်ဘာလခန့်မှစ၍ အဖူးတံ၊ အပွင့်တံများ ထွက်စပြုသည်။
အပွင့်တံများသည် အကိုင်းများ ၏ အဖျား၌ ထောင်၍ ထွက်ကြသည်။
တောက်ပသော အဝါရောင်၊ သို့မဟုတ် လိမ်မော်ရောင် တပင်တိုင် ပန်းခိုင်မျိုးဖြစ်၍ ခြောက်လက်မခန့်ရှည်သည်။
အပွင့်များ၌ပွင့်ညှာမရှိဘဲ၊ ပွင့်တံ၏ ပတ်လည်တလျှောက်ကပ်၍ ပွင့်ကြရာ အရင်းပိုင်းမှ အပွင့်တို့သည်ရင့်သည်။
အဖျားပိုင်းသည် အပွင့်နုများနှင့်အဖူး များဖြစ်လေသည်။
သင်္ဘောမဲဇလီသီးသည် အသီးတောင့်ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ မဲဇလီခါး၊ သို့မဟုတ် သင်္ဘောမဲဇလီရွက်သည် ခါး၏။
သည်းခြေနာကို ငြိမ်းစေတတ်၏။
သွေးကိုသက်စေ၍ လေကို ပျက်စေတတ်၏ဟုဆိုသည်။
ထို့ပြင် အရေပြားရောဂါများ အတွက်လည်း ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟုဆိုကြသည်။
ပွေးပေါက်သော် အရွက်ရင့်များဖြင့် ပွတ်တိုက်ပေးကပျောက်ကင်းနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ဝမ်းချုပ်လျှင် အရွက်အနုများကိုလည်းကောင်း အဖူးအပွင့်များကိုလည်းကောင်း ပြုတ်၍တို့စားကြသည်။
ဟင်းချိုဟင်းခါး ချက်၍လည်းစားသုံးကြသည်။
သုပ်၍လည်း စားကြသည်။
အရွက်နုများကို နေလှန်း၍ လက်ဖက်ခြောက်အကြမ်း ကဲ့သို့လည်း သုံးစွဲကြသည်။
အဖူးအပွင့်များကို အခြောက်လှန်း ပြီးသော် အမှုန့်ထောင်း၍ ဝမ်းနှုတ်ဆေးတလက်ကဲ့သို့လည်း သုံးစွဲကြလေသည်။
အိန္ဒိယဆေးကျမ်းများအလိုမှာ အရွက်နုနှင့် အပွင့်ပြုတ်ရည်သည် ရေယုန်နှင့်အခြားအရေပြား ရောဂါများ အတွက်လည်းကောင်း၊ ကာလသားရောဂါနှင့်စပ်လျဉ်းသော အနာရောဂါများအတွက်လည်းကောင်း၊ အဆိပ်ရှိသော ပိုးမွှားကိုက်လျှင်လည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်သော ဆေးတလက်ဟုဆိုသည်။
အားတိုးဆေးရည်တစ်မျိုးအဖြစ် လည်း သောက်သုံးနိုင်သည်။
ထို့ပြင်ဝမ်းနှုတ်ဆေး၊ သလိပ်ရွှင်ဆေး၊သန်ချဆေးနှင့်ချုပ်ဆေးအဖြစ်လည်း သုံးနိုင်သည်။
အရွက်စိမ်းလတ်လတ်ဆတ်ဆတ်များကို အရည်ညှစ်၍ သံပရာရည်နှင့်ရောတိုက်လျှင် ကလေးများအတွက် သန်ချဆေးတလက်ဖြစ်သည်။
အစေ့များသည်လည်း အရေပြား ရောဂါများအတွက် ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟုဆိုလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ပုံသဏ္ဌာန် : ချုံပင်ငယ်၊ ပင်ပျော့မျိုးဖြစ်၍ အကိုင်းဖျာထွက်သည်။
ငှက်မွေးရွက် ပေါင်းဖြစ်၍ ရွက်မွှာများ (၇) စုံမှ (၈) စုံ အထိရှိပြီး ရွက်ဆိုင်ထွက် သည်။
ရွက်ထိပ်နှင့် ရွက်ရင်းသည် လုံးဝိုင်းသည်။
အရွက်များသည် ပြောင်ချောသည်။
အဆုံးမရှိပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။
အဝါရောင်အပွင့်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပွင့်သည်။
အသီးတောင့်ဖြစ်၍ ပြားချပ်သည်။
အစေ့သည် လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။
အပင် ပင်လတ် မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၁၀ ပေခန့်ထိ ရှိသည်။
အကိုင်း အသင့် အတင့် များသည်။
ပင်စည် စိမ်း၍ ချောမွေ့၏။
အရွက် ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
ရွက်ညှာ တုတ်ကာ အလယ်တွင် မြောင်းပါရှိသည်။
ရွက်မြွှာများ မျက်နှာ ချင်းဆိုင် ထွက်သည်။
အရွက် အောက်ဘက်ရှိ ရွက်မြွှာ များမှာ သေးငယ်၍ ရှည်မျောမျောပုံ ရှိပြီး ထိပ်ဘက်ရှိ ရွက်မြွှာများ ထိပ်ပိုင်း ကျယ်၍ အရင်းသို့ ရှူးသွား၏။
ရွက်ပြား ချော၍ ရွက်နား ညီသည်။
အပွင့် အခိုင်လိုက် ပွင့်ပြီး လိမ္မော်ဝါရောင် ရှိသည်။
ပွင့်ဖတ်ရှိ အကြောများ ထင်ရှားသည်။
အသီး အက်ကွဲသီး ဖြစ်သည်။
သီးတောင့် ဖြောင့်ပြီး ပြောင်ချော သည်။
အစေ့ ၅၀ ကျော် ပါသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ်၊ အပွင့်၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ သင်္ဘောမဲဇလီ အစေ့သည် ဖန်၏။
လေကို ပယ်တတ်၏။
ယားယံခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ပန်းနာ၊ပွေးနာ၊ အရေပြား ရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။
ရောဂါ ဖြစ်စေတတ်သော ပိုးကို သေစေနိုင်၏။
ပဉ္စငါးပါးသည် ဝမ်းသက် စေ၍ သလိပ်ကို ပယ်၏။
ဆီးများ စေ၏။
နူနာ ကို ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။
လက်ချားမှုန့် နှင့် ဖန်ခါးသီးမှုန့် ကို မဲဇလီမြစ် သွေးရည်နှင့် ဖျော်လိမ်းက ပွေးနာ ပျောက်၏။
အပွင့်ကို ညက်ညက် ကြိတ်၍ လိမ်းသော် အရေပြား ရောဂါ ပျောက်၏။
အရွက်မှုန့်ကို ပျားရည်နှင့် တေ၍ လျက်သော် သွေးသား စင်ကြယ်၍ အသား အရေ ၀ဖြိုးပြီး အားအင် တိုးစေ၏။
အရွက်ဖြင့် ပွေး၊ ဝဲ၊ နှင်းခူ စသော အရေပြား ရောဂါ များကို နေ့၌ ၂ ကြိမ် မှန်မှန် ရက်အတန် ကြာ ပွတ်ပေးသော် ပျောက်၏။
အရွက်ကို ကြိတ်၍ အဆိပ် ရှိသော သတ္တဝါ များကိုက်သော နေရာသို့ အုံပေးသော် အဆိပ် ပြေ၏။
အရွက် ကြိတ်ညှစ်ရည် ဖြင့် လူပျိုနာ များပေါ်တွင် လိမ်းပေးက ပျောက်၏။
အရွက် ကိုကျကျ ပြုတ်၍ ခပ်နွေးနွေး အုံပေးသော် ခံတွင်း၌ အနာ အဖုများ ပေါက်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း များပျောက်၏။
၎င်းအရွက် နှင့် မုရားကြီး ရွက်ရော၍ မြုံ့ခြင်း၊ အရည်ကို မျိုပေးခြင်းဖြင့် ချောင်းခြောက် ရောဂါ ပျောက်၏။
အရွက်ကို သံပရာရည်နှင့် ကြိတ်၍ လိမ်းခြင်း၊ ယင်းပြုတ်ရည် နှင့် ဖန်ရည် ဆေးပေးခြင်း ဖြင့် နှင်းခူကြီးနာ ပျောက်၏။
အရွက်ကို ထောင်း၍ တမာရွက်ရည် နှင့် လိမ်းကျံ ပေးသော် ဝဲနာ၊နူနာ များ ပျောက်ကင်း၏။
အဖူးနှင့် အရွက်ကို ပြုတ်သောက် ပါက အသက်ရှူ ပြွန်ချောင်း ရောင်သော ရောဂါနှင့် ပန်းနာ ရောဂါကို သက်သာစေ၍ ဝမ်းကို သက်စေပြီး ဆီးကို များစေသည်။
သလိပ် ကိုလည်း ကျစေ နိုင်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=126 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
Rhoeo discolor Hance (မီးကွင်းဂမုန်း) Botany Term : Rhoeo discolor Hance Species/Family : Commelinaceae thumb|မီးကွင်းဂမုန်း ပုံသဏ္ဌာန် နှစ်ရှည်ခံ အရည်ရွှမ်းသော ပင်ပျော့မျိုး ဖြစ်သည်။
ပင်စည်ကို အရွက် များက ဖုံးအုပ်နေသည်။
အရွက်များ တစ်ရွက် နှင့်တစ်ရွက် ထပ် လျက်ထွက်သည်။
ရှည်မျော၍ ထိပ်ချွန်သည်။
အပေါ် မျက်နှာပြင်သည် အစိမ်းရောင် ရှိပြီး အောက်မျက်နှာ ပြင်၌ မရမ်းရောင် ရှိသည်။
အရွက် မျက်နှာပြင်များမှာ ပြောင်ချော၍ အသား ထူသည်။
ပန်းခိုင်သည် အဆုံးရှိ ကြားထွက် ပန်းခိုင်ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင် အပွင့် ကလေးများ ပွင့်သည်။
အပင် ပင်ပျော့ ပင်ငယ် တစ် မျိုး ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၂ ပေ ထိ ရှိတတ်၏။
အရွက်များ တစ်ရွက် နှင့် တစ်ရွက် ထပ်လျက် ဝေဆာစွာ ထွက်ပြီး အရွက်များ ရင့်၍ ကျသွားသော အခါ ပင်စည် ပေါ် လာသည်။
အုံလိုက်ရုံလိုက်ရှိသည်။
ယင်းကို စိုက်ပျိုးထားလျှင် မီးကွင်းသည်ဟုဆိုသည်။
အရွက် အရွက် ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၍ နာနတ် ရွက်ကဲ့သို့ ရွက်ထိပ်ဘက်သို့ ကျဉ်းမြောင်းချွန်ထက် သွားသည်။
အရွက်အပေါ် မျက်နှာပြင် အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိ၍ အောက် မျက်နှာပြင် မရမ်းစေ့ ရောင် ရှိသည်။
ရွက်နား ညီပြီး ကြက်သွေး ရောင်ရှိသည်။
အရွက် ပြောင်ချော ၍ အသားထူ သည်။
အရည်ရွှမ်း သည်။
ရွက်ပြား ပြန့် ပြူး ခြင်း မရှိ။
မြောင်း ကဲ့သို့ ခွက်နေ၏။
အပွင့် သေးငယ် ၍ တစ်ပွင့် ချင်း ပွင့် ၏။
အဖြူ ရောင် ရှိသည်။
ပုခက် ကဲ့သို့ ပွင့်ဖတ် ဖြင့် ဖုံးနေ၏။
နယုန် ၊ဝါဆိုလ များ တွင် ပွင့်၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ အရိုး ၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အရိုး အရွက် အရိုး အရွက် တို့ကို ထုထောင်း ၍ သုံးခွက် တစ်ခွက် တင် ကျို ချက်ပြီး ရရှိသော အရည်ကို ဒိုပါလာ သကြား အနည်းငယ် ခတ်သောက်သော် သွေးအန် ရောဂါ ပျောက်၏။
တစ်ကြိမ်လျှင် ကြွေဇွန်း တစ်ဇွန်း ခန့် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် သောက်ရ၏။
နားပြည်ယို ရောဂါ များအတွက် အရွက်ကို မီးကင် ပြီး နားတွင်း သို့ အရည်ညှစ် ထည့်ပေး ခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း၏။
အရွက်ကို သင့်ရုံ သုပ်စား ခြင်း ၊ တို့စား ခြင်း တို့ဖြင့် ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။
သွေး ဝမ်း ဆင်းလျှင် အရွက်ရည် ကိုညှစ် ၍ ကြွေဇွန်း တစ်ဇွန်း ခန့် သောက်ပေး ခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း ၏။
မီးလောင် အပူလောင် ခြင်း ဖြစ်သော် မီးကွင်း ဂမုန်း အရွက်နုကို သကြား အနည်းငယ် ရောပြီး ထုထောင်း ကြိတ် ခြေ၍ လိမ်းပေး ရ၏။
မီးကွင်း ဂမုန်းကို ထောင်း၍ ရသော အရည်နှင့် သကြား အနည်းငယ် ရောပြီး ဇွန်းသေး တစ်ဇွန်းခန့် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် သောက်သော် သလိပ်ကပ် ချောင်းဆိုး ရောဂါ ပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=124 နှာခေါင်းသွေးလျှံဖြစ်လာပါက မီးကွင်းဂမုန်းပင်ကို ရေစင်အောင်ဆေးကာထောင်း၍ ၎င်းအဖတ်ကို နှာခေါင်းပေါ် အုံပေးပါက နှာခေါင်းသွေးတိတ်စေသည်။
ဆီးရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် ဆီးကျောက်ရောဂါများအတွက် မီးကွင်းဂမုန်းကို ရေ ၃ ခွက် ၁ ခွက်တင် ကျို၍ သကြားအနည်းငယ်နှင့် သောက်ပေးပါက ဆီးရောဂါအမျ်ိုးမျိုးကို သက်သာပျောက်ကင်းစေသည်။
မီးကွင်းဂမုန်း၏ အရွက်သန့်သန့်ကို အရည်ညစ်ယူ၍ ကိုက်နေသော နားကို ခပ်ပေးပါက နားကိုက်၊ နားပြည်ယိုရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
မီးကွင်းဂမုန်း၏ သတ္ထုရည်ကို သောက်ပေးပါက ဝမ်းကိုက်၊ ဝမ်းဖော၊ ဝမ်းယောင်ရောဂါကို သက်သာပျောက်ကင်းစေသည်။
အရွက်နုကို ပဲလှော်ထောင်းအမှုန့်နှင့် ရော၍ သုပ်စားနိုင်သည်။
ချောင်းဆို သလိပ်ကပ်ဖြစ်ပါက မီးကွင်းဂမုန်းအရွက်ကိုထောင်း၍ အရည်ညစ်ယူကာ ၎င်းဆေးရည်ကို သကြားခဲ၏ အမှုန့်နှင့် ရောသောက်ပေးလျှင် ချောင်းဆိုး သလိပ်ကပ်များ ပျောက်ကင်းစေသည်။
သွေးကင်ဆာဖြစ်နေလျှင် မီးကွင်းဂမုန်း၏ ပင်စည်နှင့်အရွက်တို့ကို ရေစင်အောင်ဆေးကာ ကြိတ်၍ အရည်ညစ်ယူကာ ၅ မိနစ်ခန့် အပူပေး(ကျို၍) ခဏအအေးခံကာ ထမင်းစားဇွန်းဖြင့် မနက်တစ်ဇွန်း၊ ညတစ်ဇွန်း သောက်နိုင်သည်။
တစ်ပတ်ကို ၃ ရက်ဖြင့် တစ်လလောက် သောက်ပါက ကင်ဆာဆဲလ်များကို လျှော့ချပေးစေနိုင်သည်။
အစွမ်းသတ္တိ ဤဂမုန်းစိုက်ထားသည့် အိမ်တအိမ်မှာ သုံးကြိမ်လုံး မီးကွင်းခဲ့သည်။
ဟင်းနုနွယ်ဆူးပေါက်ပင် (Amaranthus spinosus) သည် အာရန်သကီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်spiny amaranth, prickly amaranth သို့မဟုတ် thorny amaranth ဟုခေါ်ကြသည်။
ယင်းအပင်သည် မူလက အမေရိကဒေသတွင် အရင်းခံသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများ၌ မဖိတ်ခေါ်ပဲရောက်ရှိလာသော ပေါင်းမြက်များအဖြစ်လည်းကောင်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဆိပ်ရှိသော ပေါင်းမြက်အဖြစ်လည်းကောင်း တွေ့ရတတ်သည်။
အာရှတိုက်တွင်ကား ဆန်၊စပါးစိုက်ပျိုးရေးအတွက် အဓိကပေါင်းမြက်အဖြစ်တွေ့ရှိနေရသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် အပင် ဆူးရှိသော အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ထောင်မတ်၍ ပေါက်သည်။
ပင်စည် နှင့် အကိုင်း များတွင် မြောင်းပါ ရှိ၏။
၁ ပေ မှ ၅ ပေ ထိ မြင့်သည်။
ပင်စည်နှင့် အကိုင်း ကြားများမှ ဖြောင့်၍ မာသော ဆူးများထွက်သည်။
အလျား ၁၁/၂ လက်မ မှ ၄ လက်မ ထိရှည်၏။
အရွက်ပျော့ပျောင်း နူးညံ့ပြီး ရွက်ညှာ ရှည်သည်။
ဟင်းနုနယ်ဆူးပေါက် အပွင့် ပွင့်ညှာ မဲ့ပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။
ပန်းခိုင်ပေါ် တွင် အစိမ်းရောင် သမ်းသော အဖြူပွင့်များ များပြားစွာပွင့်သည်။
မိုးဦးကျ ကဆုန် ၊ နယုန်လတွင် ပွင့်သည်။
တွေ့နိုင်သောနေရာများ မြန်မာ နိုင်ငံ ဒေသ အနှံ့အပြား တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဟင်းနုနယ် ဆူးပေါက်သည် အေး၏ ၊ ဆီးဝမ်းကို ရွှင်စေ၏။
သားအိမ် ကိုက်ခဲခြင်းကို ပျောက်စေ၏။
နို့ရည်ကို ပွားများ စေ၍ သားအိမ်ကို အထူးအားပေး ၏ ၊ အဆိပ်ကိုပယ်တတ်၏။
သွေးယိုစီး ခြင်းကို တားမြစ် တတ်၏။
ရင်၌ ထိုးကျင်ခြင်း နှင့် မီးယပ်လွန်ခြင်း ကို လည်း ပျောက်ကင်းစေ နိုင်သော ဂုဏ်ရှိ၏။
အသုံးပြုပုံ ပဉ္စငါးပါး ပဉ္စငါးပါး ကြိတ်ညှစ်ရည်ကို သောက်ခြင်းဖြင့် မြွေဆိပ် ကို ပြေစေနိုင်သည်။
ပဉ္စငါးပါး ပြုတ်၍ သောက်သော် ကိုယ်ဝန် ပျက်ခြင်း မှ ကင်းဝေး၏။
အရွက် အရွက် ကို ညက်ညက်ကြိတ်၍ နှာခေါင်း မှ စပြီး မျက်နှာ အထက်ပိုင်း သို့ လိမ်းကျံ ပေးသော် နှာခေါင်း သွေးလျှံသွေးကျ ပျောက်၏။
အရွက်ကို ဟင်းချက်စား က ဆီးအောင့် ကျောက်တည်ရောဂါ ပျောက်၏။
အရွက်ညှစ်ရည်ကို ပျားရည်နှင့် ရောလျက် သော် သွေးအန် သွေးကျ ရောဂါ ၊ မီးယပ် သွေးလွန် ခြင်း ၊ မီးယပ်ဖြူ ဆင်း ခြင်း၊ ညောင်းကျခြင်း နှင့် အနာ အဖု အပိမ့် များ ပေါက်ခြင်း ပျောက်၏။
အမြစ် အမြစ်ကို ရေနှင့် သွေး၍ ကင်းကိုက်ရာသို့ လိမ်းပေးသော် ကင်းဆိပ် ပြေ၏။
သွေးစုနာ ပေါ်သို့ လိမ်းပေးလျှင် လည်း ပျောက်ကင်း ၏။
အမြစ်ကို သွေး၍ လိမ်းခြင်း ၊ ကြိတ်၍ အုံပေးခြင်းဖြင့် အကြောတက်ရောဂါ ပျောက်၏။
အမြစ်ကို ရေနှင့်သွေး ၍ စစ်ပြီး နံနက်တစ်ကြိမ် ၊ ညတစ်ကြိမ် သောက်က မီးယပ် လွန်ခြင်း ပျောက်၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=122 ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရွက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ပုံသဏ္ဌာန် : အခက်အလက်များပြားသောနွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက်မှာ အရင်း၌ အဝိုက်သေးငယ်ပြီး ထိပ်ချွန်သည်။
ပွင့်စတွင်ဖြူပြီး တဖြည်းဖြည်း ပန်းရင့်ရောင် ပြောင်းသွားသည်။
ပွင့်ချပ်ပြွန်ရှည်သည်။
အပွင့်မှာရနံ့သင်းသည်။
အသီးမှာသေးငယ်ပြီး အစေ့မှာ တစ်စေ့ သာရှိသည်။
အစေ့မှာ အနက်ရောင်ဖြစ်သည်။
အပင် နွယ်ပင် ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။
ပင်စည် အခေါက် အပွေး အနည်းငယ် ရှိ၍ ညိုဝါ ရောင် ရှိ၏။
အခက် အလက် များစွာ ဖြာ၏။
အရွက် ရွက်ဆိုင် နီးပါး ထွက်သည်။
ရွက်ထိပ် ချွန့်သည်။
ရွက်ရင်း အဝိုက် သေး ငယ်သည်။
ရွက်ညှာ ရင်း မာသည်။
ရွက်နား ညီ၍ လှိုင်း တွန့် အနည်း ငယ်ရှိသည်။
အပွင့် အရောင် ပြောက်ကျား ရှိ၏။
ပွင့်စ ၌ အဖြူ ရောင် ရှိသော် လည်း တဖြည်း ဖြည်း နီရဲသော အရောင် သို့ ပြောင်းသွား ၏။
ပွင့်ညှာ တံရှည် သည်။
အနံ့ သင်း၏။
တပေါင်း လမှ ဝါဆို လ အထိ ပွင့်သည်။
ထောင့် ၅ ခု ပါသည်။
အစေ့ တစ်စေ့တည်းပါ၍ အနက်ရောင် ရှိသည်။
နယုန်လ ၊ဝါဆိုလ တွင်သီး သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အစေ့ ၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ ပူအိုက် စွတ်စို သော ဒေသတွင် ပေါက်ရောက် သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြား ၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
ဥယျာဉ် များ ၊ ပန်းခြံများ ၌ လည်း အလှ စိုက်ပျိုး ကြ၏။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ထားဝယ်မှိုင်း သည် ခါးသက်သော အရသာ ရှိ ၏။
ဝမ်းကိုက် ရောဂါ ကို နိုင်၏။
၎င်းအစေ့ ၂-၃ စေ့ကို ကြိတ်၍ ပျားရည်နှင့် ရောပြီး စားသုံးပါက သန်ကောင်များ သေကြေ ကျဆင်း လာမည်။
အလွန် ပြင်းထန်စွာ ဖျားနာ လျက် ဝမ်းသွားသော အခါ အစေ့ကို ကြိတ်၍ စားခြင်း ဖြင့် ပျောက်ကင်း စေ၏။
ဝမ်းကိုက်သောအခါ (ချွဲသက်သက် ဖြစ်စေ ၊ သွေးစ သွေးန များဖြင့် ရောပြွမ်း ၍ ဖြစ်စေ) ၎င်း အရွက်ကို ရေနွေး ဖြော၍ သုပ်စားပါက ရက်အနည်းငယ် အတွင်း ပျောက်ကင်း၏။
လေထိုး ခြင်း ၊အစာ မကြေခြင်း အတွက် ၎င်း အရွက် ကို ပြုတ်သောက် က ပျောက်ကင်း ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=121 ထားဝယ်မှိုင်းပင်ကို ဆေးဘက်ဝင်အပင်အဖြစ်သိထားကြသည်။
ရနံ့သင်းပျံ့စွာမွှေးသော ထားဝယ်မှိုင်းပန်းများသည် အခြားပန်းများနှင့်မတူဘဲ တမူထူးခြားပါသည်။
ပန်းပွင့်သည် ပွင့်စတွင် အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး တစ်နေ့တည်းမှာပင် ပန်းရောင် သို့ပြောင်းလဲကာ နေ့မွန်းလွဲချိန်နှင့် ညနေခင်းမှာတော့ အနီရောင်အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Quisqualis Indica ဖြစ်သည်။
ထားဝယ်မှိုင်းပင်သည် နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်ပြီး မြေဆီလွှာမရွေးပေါက်ရောက်နိုင်သည်။
နေရောင်ခြည်ကိုနှစ်သက်ပြီး အချို့သော အိမ်ခြံဝင်းများတွင် ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ပန်းရုံများအပေါ်သို့ နွယ်တက်လျက်လှပစွာဖူးပွင့်နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။
အချို့ကလည်း အိမ်ခြံစည်းရိုးအဖြစ်စိုက်ပျိုးကြသည်။
ရေအသင့်အတင့်လောင်းရန်သာလိုအပ်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် ရေအနည်းငယ်သာလောင်းရသည်။
မူလဇာတိ ထားဝယ်မှိုင်းပင်၏ မူလဇာတိနေရာမှာ အာရှတိုက်နှင့် နယူးဂီနီဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများအပြားတွေ့ရှိရသည်။
ရန်ကုန်မြို့နှင့်အနီးတဝိုက်နေရာများတွင် အလေ့ကျပေါက်ပင်အဖြစ်တွေ့ရှိရသည်။
ထားဝယ်မှိုင်းပင်၏ အရွက်များသည် အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီးအရွက်တစ်ရွက်စီသည် ၃.၅ စင်တီမီတာမှ ၁၅ စင်တီမီတာအထိရှည်လျားပြီး ၁.၅ စင်တီမီတာမှ ၅.၅ စင်တီမီတာအထိ ကျယ်ပြန့်ပါသည်။