kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်(စနစ်ဟောင်း)အချိန်ကာလတွင် ဗြိတိသျှတို့၏ စနစ်အတိုင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းကို စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ကသာခရိုင် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်၊ အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်နှင့် နာဂတောင်တန်းခရိုင်ဟူ၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပြီး ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီး၊ ရာဘက်ခရိုင်တရားမနှင့် ရာဘက်စက်ရှင်တရားသူကြီး၊ နယ်ပိုင်တရားမနှင့် ရာဘက်ရာဇဝတ်တရားသူကြီး၊ မြို့နယ်တရားမနှင့် ရာဘက်ရာဇဝတ်တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်၍ တရားမမှုများနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို စစ်ဆေးကြားနာခဲ့သည်။
နာဂတောင်တန်းခရိုင်အတွက် ခရိုင်ဝန်အား စက်ရှင်တရားသူကြီးအာဏာပေးအပ်ပြီး လူသတ်မှုကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှုကြီးများကို ကြားနာစစ်ဆေးစေခဲ့သည်။
ယခင် စစ်ကိုင်းတိုင်းတရားရုံးသည် စစ်ကိုင်းမြို့၊ ပိုးတန်းရပ်ကွက်တွင်တည်ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းအေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီလက်ထက် ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးအား မုံရွာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏မြို့တော် ထားဝယ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်အဆောက်အဦကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးခင်ဇော်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်နှင့် ထားဝယ်မြို့နယ်တရားရုံး အဆောက်အဦသစ်ကို ထားဝယ်ခရိုင်တရားရုံးနှင့် မြေကွက်ချင်းထိစပ်နေသော (၃) ဧက အကျယ်အဝန်းရှိ မြေကွက်ပေါ်တွင်တည်ဆောက်ထားသည်။
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဆောက်အဦကို ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ယခင်က ပဲခူးတိုင်းတရားရုံးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၁ခုနှစ်၊ မတ်လမှစ၍ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့၌ မြို့မြေကွက်စာရင်းတွင် စက်ရှင်ရုံးမြေနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ရရှိခဲ့ပြီး တိုင်းမင်းကြီးရုံးအဖြစ် ဖွင့်လှစ်အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ထိ မကွေးတိုင်းတရားရုံးအဖြစ်ဖွဲ့စည်း၍ တိုင်းတရားသူကြီးအဖွဲ့မှ ရုံးထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ မကွေးတိုင်းတရားရုံး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှ ယနေ့အထိ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်၍ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်နှင့် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများ ရုံးထိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
အဆိုပါအဆောက်အဦကို ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိဖွင့်လှစ်အသုံးပြုလျက်ရှိသော မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် အဆောက်အဦမှာ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိသည့်ကာလမှ ၁၉၆၂ခုနှစ် တော်လှန်ရေးအစိုးရမတိုင်မီကာလအထိ ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံး၊ မန္တလေးတိုင်းတရားရုံးအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။
မွန်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဆောက်အဦကို မော်လမြိုင်မြို့၊ ပန်းဘဲတန်းရပ်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် အသုံးပြုနေသည့် အဆောက်အဦကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြောင်း ဆောက်လုပ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း၏ မှတ်တမ်းများအရ သိရှိရသည်။
နယ်ချဲ့လက်အောက်ရောက် အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၈၆၄ ခုနှစ်၌ မှတ်တမ်းရုံး Recorder’s Court အဖြစ် မော်လမြိုင်မြို့၌ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မှတ်တမ်းရုံးသည် မော်လမြိုင်မြို့ တရားသူကြီးရုံးဖြစ်လာသည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ် မတိုင်မီအချိန်မှစပြီး မော်လမြိုင်မြို့ တရားသူကြီးရုံးအဖြစ်မှ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ တရားရုံးချုပ် လက်အောက်ခံ အယူခံမှုများကို ကြားနာစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသော တနင်္သာရီတိုင်း၏ တိုင်းနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံး ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ ကျိုက္ခမီ၊ သံလွင်ခရိုင် ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မော်လမြိုင်၊ ကော်သူးလေခရိုင်- ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့ပြီး အထူးတရားသူကြီး အဖြစ် စစ်ဆေးစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ငွေကျပ် ၅၀၀၀/-အထက် တန်ဘိုးရှိသည့် တရားမမှုများကို ကြားနာစစ်ဆေးရသော ရုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကုန်အထိ တိုင်းပြည်သူ့တရားရုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီးသည့် ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂)ရက်နေ့မှစ၍ မြို့နယ်ပေါင်း (၁၀)မြို့နယ်ကို စုစည်းထားသည့် မွန်ပြည်နယ် တရားရုံးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံအရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် တရားရုံးများတွင် ဒုတိယအမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်ပြီး တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အဆင့်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံး ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမတိုင်မီ အချိန်ထိ စစ်တွေမြို့တွင် ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီး (District and Sessions Judge)ကလည်းကောင်း၊ ခရိုင်မြို့များဖြစ်ကြသည့် ကျောက်ဖြူနှင့် သံတွဲမြို့များ၌ ရာဇဝတ် ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီး (Additional District and Sessions Judge)များက လည်းကောင်း၊ မြို့နယ်များတွင် မြို့နယ်တရားမတရားသူကြီး (Township Judge)၊ မြို့နယ် ရာဇဝတ်တရားသူကြီး (Township Magistrate)များက တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြည်နယ်တရားရုံးကို စစ်တွေမြို့တွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်(၁၇)ခုတွင် မြို့နယ်တရားရုံးများကိုလည်းကောင်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်တရားရုံးတွင် ပြည်နယ်ပြည်သူ့တရားသူကြီးအဖွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ မြို့နယ်တရားရုံးများတွင် မြို့နယ်ပြည်သူ့တရားသူကြီးအဖွဲ့ကိုလည်းကောင်း ဖွဲ့စည်း၍ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ နောက်ပိုင်း တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်တွင် ပြည်နယ်အဆင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တရားရုံးကိုလည်းကောင်း၊ ခရိုင်အဆင့်တွင် ခရိုင်တရားရုံး(၄)ရုံးကို လည်း ကောင်း၊ မြို့နယ်အဆင့်တွင် မြို့နယ်တရားရုံး(၁၇)ရုံးကိုလည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပြည်နယ်တရားရုံးတွင် ပြည်နယ်တရားသူကြီး၊ တွဲဖက်ပြည်နယ်တရားသူကြီး၊ ခရိုင်တရားရုံး များတွင် ခရိုင်တရားသူကြီး၊ ဒုတိယခရိုင်တရားသူကြီး၊ မြို့နယ်တရားရုံးများတွင် မြို့နယ် တရားသူကြီး၊ တွဲဖက်မြို့နယ်တရားသူကြီး၊ ဒုတိယမြို့နယ်တရားသူကြီးအဖြစ် ရာထူးအဆင့် အလိုက် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးပြီး တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဤအဆောက်အအုံကို ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးပြီး စုစုပေါင်းကုန်ကျငွေရူပီး နှစ်ဆယ့်လေးသိန်းခွဲ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ရှိ အမွေအနှစ်အဆောက်အအုံဖြစ်သည့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်တွင် အထိမ်းအမှတ် အပြာရောင်ကမ္ဗည်းပြား (Blue Plaque) တပ်ဆင်ခြင်းအခမ်းအနားကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ က်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၏ ပင်မအဆောက်အအုံမှာ စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး အဆောင်ကြီး (၄)ဆောင်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ အလယ်ဗဟိုတွင် မြက်ခင်းပါရှိသည့် ပန်းခြံတစ်ခုရှိသည်။
အဆောက်အအုံအမြင့်မှာ ၇၀ ပေရှိပြီး သုံးထပ်အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။
မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်းဘက်ရှိ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် အဆောက်အအုံ အတွင်းသို့ဝင်သည် ပင်မဝင်ပေါက် (Main Entrance) ၏ အပေါ်တည့်တည့်တွင် ၁၃၃ ပေ၊ ၆ လက်မ အမြင့်ရှိသော နာရီစင်ကို ဆောက်လုပ် ထားရှိသည်။
ဤအဆောက်အအုံကို လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကိုလိုနီခေတ်တွင် တရားလွှတ်တော် (High Court) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် တရားလွှတ်တော်ချုပ် (Supreme Court) နှင့် တရားလွှတ်တော် (High Court) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်တွင် တရားရုံးချုပ် (Chief Court)အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်တွင် ဗဟိုတရားရုံး( Central Court) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် (Yangon Region High Court) အဖြစ်လည်းကောင်း ခေတ်အဆက်ဆက် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် ရှမ်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့၊ သစ်တောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ရုံး အဆောက်အဦသည် နှစ်ထပ်တိုက်၊ ပျဉ်ခင်း၊ သွပ်မိုးအဆောက်အဦ ( အလျား ၁၀၀ ပေ _ အနံ ၄၈ ပေ ) ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တရားရုံး (တောင်ပိုင်း)အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ရာမှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက်မှ ရှမ်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ရန် အတွက် အမှတ်(၉၅၆) စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာတပ်ခွဲမှ အကြီးစားပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် ပုသိမ်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး မြေအမျိုးအစားမှာ မြူနီစီပါယ်မြေဖြစ်၍ ဧရာဝတီတိုင်းမင်းကြီးရုံး နှင့် စက်ရှင်မင်းကြီးရုံး အမည်ပေါက်ပြီး မြေဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ (၃.၅၄၀) ဧက ရှိသည်။
ဧရာဝတီတိုင်း‌ဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် အဆောက်အအုံမှာ (၂) ထပ် အဆောက်အအုံ ဖြစ်ပြီး အလျား ၂၀၀ ပေ၊ အနံ ၉၅ ပေ၊ အမြင့် ၄၀ ပေ ရှိသည်။
ဤအဆောက်အအုံမှာ ယခင် အင်္ဂလိပ်ခေတ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မြန်မာဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းပြည်သူ့ကောင်စီအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းပြည်သူ့ကောင်စီတရားသူကြီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌတို့ ရုံးထိုင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အဆောက်အအုံအပေါ်ထပ်၌ ဧရာဝတီတိုင်းတရားရုံးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အဆောက်အအုံအောက်ထပ်တွင် ပုသိမ်ခရိုင်တရားရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း ရုံးဖွင့်လှစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ မှစတင်၍ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ http://kachin.hc.gov.mm http://kayah.hc.gov.mm http://kayin.hc.gov.mm http://chin.hc.gov.mm http://sagaing.hc.gov.mm http://tanintharyi.hc.gov.mm http://bago.hc.gov.mm http://magway.hc.gov.mm http://mandalay.hc.gov.mm http://Mon.hc.gov.mm http://rakhine.hc.gov.mm http://yangon.hc.gov.mm http://shan.hc.gov.mm http://ayeyarwady.hc.gov.mm ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး Category:တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်များ။
ရာဇပဝိဓာဌိတမဟာသီမာရာမရာဇဝရဝိဟာရ ()ဘွဲ့အပြည့်ရှိ ရာဇပဝိဓာဌိတကျောင်းတော်သည် ဘန်ကောက်မြို့၌ရှိသောတော်ဝင်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် စုဠာလင်္ကရဏဘုရင် (ပဉ္စမရာမ) လက်ထက်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
လက်ရှိဆရာတော်သည် ထိုင်းနိင်ငံသာသနာပိုင်အရိယဝံသဂတဉာဏဖြစ်သည်။
ဗိသုကာပုံစံ ကျောင်းတော်အတွင်း The temple features a unique layout, with its wiharn and ubosot joined by a circular courtyard, at the center of which stands a gilded chedi. The golden chedi (43m high) is covered with orange-coloured tiles and on top of the chedi, there is a golden ball. There is a relic of Buddha inside and the chedi was built in Sri Lankan style.Liedtke 2011, p. 57 The ordination hall has 10 door panels and 28 window panels each decorated with gilded black lacquer on the inside.Spooner 2011, p. 96 The interior of the temple or bod, is inspired by gilded Italian architecture that Rama V saw on a visit to Europe. The entrance doors are 3m high and are decorated with inlaid mother-of-pearl, which represents various medals and decorations. The drum tower is a two-storeyed one with hectogonal spires decorated with Benjarong ceramic nagas and Erawan heads. တော်ဝင်သင်္ချိုင်း ကျောင်းတော်အာရာမ်အနောက်ဘက်အစွန်ရှိ၌ တော်ဝင်သင်္ချိုင်းတွင် တော်ဝင်မိသားစုနှင့် စုဠာလင်္ကရဏမိသားစုအထိမ်းအမှတ်များရှိသည်။
အထိမ်းအမှတ်များရှိသည့်အနက် ရောင်းစီဝဎနာ (Rangsi Vadhana) အထိမ်းအမှတ်တွင် မဟီတလ အတုလျေတေဇ၊ သိရီနဂရိန္ဒြာ၊ ကလျာဏိဝဎနာတို့၏ပြာတော်များပါရှိသည်။
ကျောင်းအာရာမ်တွင်း၌ ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ စေတီများ နှင့် ခမာမျက်နှာမျှော်စင်များစွာလည်းရှိသည်။
ဓာတ်ပုံများ မှတ်စုများ ကိုးကား External links ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
လင်္ကာကျောင်း (အင်္ဂလိပ်: Wat Langka၊ ခမာအသံထွက်: ဝပ်လင်္ကာ) သည်ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဖနွမ်းပင်မြို့တွင်တည်ရှိသောကျောင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
ဥဏ္ဏာလောမကျောင်း (၊ Wat Ounalom, Wat Unnalom) သည် ကမ္ဘောဒီးယားနန်းတော်အနား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဖနွမ်းပင်မြို့၊ Sisowath Quayတွင်တည်ရှိသောကျောင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘောဒီးယား၏ မဟာနိကာယဂိုဏ်းကျောင်းချုပ်ဖြစ်သည့်အတွက် ဖနွမ်းပင်မြို့၏အရေးကြီးဆုံးကျောင်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားဗုဒ္ဓဘာသာ၏ဗဟိုဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၁၄၄၃ ခုနှစ်တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးကျောင်းဆောင် ၄၄ ဆောင်ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၎င်းသည် Khmer Rougeကာလအတွင်းပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်ထူထောင်ခဲ့သည်။
ဥဏ္ဏလုံမွေးရှင်ဓာတ်တော်နှင့် ပါဠိကျောက်စာတို့ကို အဓိကစေတီ၌ ဌာပနာသည်။
ဗျုပ္ပတ် ဥဏ္ဏာလောမသည် မြတ်စွာဘုရားမျက်ခုံးတော်ကြားရှိသည့်အမွှေးတော် ခေါ်သည့် ဥဏ္ဏလုံအဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။
ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
သီတဂူဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ် တွင်တည်ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာပြုတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီတဂူဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်များ၏ အဓိပတိ သီတဂူဆရာတော် ဒေါက်တာဉာဏိဿရမှ တည်ထောင်ကာ ၂၀၀၉ ဩဂုတ်လ ၅ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁ ဝါခေါင်လပြည့်) တွင်စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သီတဂူဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) သည် မန္တလေးမြို့မြောက်ဘက်၊ မန္တလေးတောင် ခါးပန်းအလယ်တွင်တည်ရှိသည်။
ဤတက္ကသိုလ်ကို ဒေါက်တာ အရှင်ဝေဠုရိယဉာဏလင်္ကာရက ကျောင်းအုပ်အဖြစ် စတင်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဒီပလိုမာတန်း၊ ဘီအေတန်း၊ အမ်အေတန်းများကို ဖွင့်လှစ်၍ သင်ကြားလျက်ရှိသည်။
Sitagu Buddhist Academy Mandalay သမိုင်းကြောင်း သီတဂူဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) ကို မန္တလေးမြို့၊ ဝါးတန်းရပ်နေ ဦးအေးမောင်တို့မိသားစုက စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြ၍ ၁၉၈၉ တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ဩဂုတ်လ ၅ တွင် သီတဂူဆရာတော်အား လှူဒါန်းခဲ့ကြ၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ။
ဒိဂဝပိ သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်တော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အမ်ပါရာခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ဘီစီအီး ၃ ရာစုအချိန်များက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။
ရေလှောင်တမံများသည် ရှေးခေတ်ကာလ သီရိလင်္ကာ၏ လူနေထိုင်မှုရှိ ရေစွမ်းအားအသုံးချမှုအတွက် အရေးပါသည်။
မြို့ပြများ၊ ကျောင်းတော်များကို ရေလှောင်တမံများ၏ ပတ်လည်တွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ဒိဂပဝိသည် မြတ်စွာဘုရား ကြွတော်မူခဲ့သည့်နေရာ ဖြစ်သည်ဟု စာပေကျမ်းဂန်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ထို့အပြင် ဒေသ၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်င်ရာသမိုင်းတွင်လည်း အရေးပါသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဟတ်ကာလူမျိုး (; ) သည် ဟန်တရုတ် အုပ်စုဝင် ဖြစ်သည်။
ဟတ်ကာတို့သည် တရုတ်ပြည်မကြီး (အင်္ဂလိပ်: Mainland China)၏ အောက်ဖော်ပြပါဒေသတွင် အများစု နေထိုင်ကြသည် - ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东) ၊ ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建) ၊ ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西) ၊ ကွမ်စီ ပြည်နယ် Guangxi - (广西) ၊ စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川) ၊ ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南) ၊ ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江) ၊ ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州) ၊ ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)။
သညာအမှတ် ဟတ်ကာ () ဆိုသည်မှာ ဧည့်သည်ဖြစ်သည်။
ဟတ်ကာတို့သည် မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင် ရှေးဘိုးဘွားများထက် အများအပြား တိုးတက်လာခဲ့သည်။
ဟတ်ကာလူမျိုးနှင့် ဟတ်ကာစကားတို့သည် ဟတ်ကာ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အထူးအားဖြင့် ဟတ်ကာတို့၏ မူလချက်မြှုပ်နှင့် ဆက်နွယ်နိုင်သည့် မြောက်ပိုင်းဒေသမှာ ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南) ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北) တို့မှ လက်ရှိနေထိုင်လျက်ရှိသောတောင်ပိုင်းဒေသသို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
ထို့မှတဖန် ကမ္ဘာ့တဝန်းသို့ ဆက်လက်ရွေ့ပြောင်းသွားကြသည်။
ကမ္ဘာ့တဝန်းလုံး၌ တရုတ်ရွေ့ပြောင်းရပ်ဝန်းအုပ်စုဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ရာ ဟတ်ကာရပ်ဝန်းအုပ်စုရှိ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ (၈၀) သန်း နှင့် (၁၂၀) သန်းကြား ရှိနိုင်သည်။
တရုတ် အလယ်ပိုင်း မှ တောင်ပိုင်း သို့ ဟတ်ကာတို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ချိန် ထက်စော၍ ရောက်ရှိနေသော တခြားဟန်တရုတ်အုပ်စုဝင်တို့၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့် စကားသည် ဟတ်ကာ၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စကားသည် အထူးခြားနားသည်။
ဩဇာသက်ရောက်မှု ၁၉၈၄ ခုနစ် မှစတင်၍ ခေတ်သစ် တရုတ်ပြည်သူသမ္မတနိုင်ငံပုံဖော်လာကြသော အစိုးရအဖွဲ့နှင့် တပ်မတော် တို့ကို ဦးဆောင်နေသူအများအပြားသည် ဟတ်ကာလူမျိုးစုဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ပေါ်လစ်ဗျူရို နှင့် အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်များ၏ ထက်ဝက်ကျော်ပါဝင်သည်။
right| စုန့်ညီအစ်မသုံးဖော် ဓာတ်ပုံ A photograph of the three Soong sisters together. ရုံးသုံးစကား ၁၉ ရာစု ကာလ၌ ဟတ်ကာစကား ကို နိင်ငံတော်စကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး တရုတ်ပြည်၏ သုံးပုံတစ်ပုံအကျယ်အဝန်းရှိသော မဟာငြိမ်းချမ်းသောကောင်းကင်နိုင်ငံတော် Taiping Heavenly Kingdom ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
ဟတ်ကာစကားသည် ထိုင်ဝမ်၏ တရားဝင်ရုံးသုံးစကားများအနက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ 450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ ပြည်နယ် အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽) ဖူကျန့်ပြည်နယ် - Fujian (福建) ကန်းစုပြည်နယ် - Gansu (甘肃) ကွမ်တုန်းပြည်နယ် - Guangdong (广东) ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ်]] - Guizhou (贵州) ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南) ဟိုပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北) ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် | Heilongjiang (黑龙江) ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南) ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北) ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南) ကျန်းစူး ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏) ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西) ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林) လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁) ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海) ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东) ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川) ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南) ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江) ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ Autonomous regions (自治区) ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | Guangxi (广西壮族自治区) အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | Inner Mongolia (内蒙古自治区) နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | Ningxia (宁夏回族自治区) ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | Xinjiang (新疆维吾尔自治区) တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ| Tibet (西藏自治区) မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေး Municipalities (直辖市) ပေကျင်း မြို့ | Beijing |北京市 ချုံချင့် မြို့ | Chongqing (重庆市) ရှန်ဟိုင်း မြို့ | Shanghai (上海市) ထျန်းကျင်း မြို့ | Tianjin (天津市) အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ Special Administrative Regions (特别行政区) ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | Hong Kong (香港特別行政區) မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | Macau (澳門特別行政區) တရုတ်ဗဟိုလွင်ပြင် thumbnail|250px|Central China region. thumbnail|250px|Green = Rise of Central China Plan တရုတ်ဗဟိုဒေသ'Central China' () သည် အချက်အချာ​နေရာဖြစ်ပြီး ရော​ထွေးနေသော ယဉ်ကျေးမှုများရှိသည့်ဒေသဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်မှုနယ်မြေဒေသအရ ပါဝင်သည့် ပြည်နယ်များ provinces မှာ ဟေနန် Henan , ဟူပေ Hubei ဟူနန် Hunan တို့ဖြစ်ပြီး ကွမ်ရှီး Jiangxi ၏ နယ်မြေ အချို့ပါဝင်သည်။
တရုတ် တောင်ဗဟိုဒေသကို နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ People's Republic of Chinaအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်၌ စီမံကိန်း Rise of Central China Plan ကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီ State Council of the People's Republic of China အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် ဗဟိုဒေသကို ဝန်းရံလျက်ရှိသော ဆန်းရှီး Shanxi, အန်ဟွေ့Anhuiစသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးဗဟိုဒေသလည်း ပါဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။
. Administrative divisions GBGB/T 2260 codes for the provinces of ChinaISO №ISO 3166-2:CN (ISO 3166-2 codes for the provinces of China)ProvinceChinese_NameCapitalPopulationDensityArea Abbreviation/Symbol |} ကိုးကား Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ။
ယတလဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Hambantota ခရိုင်တွင်တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
စေတီတော်သည် ဘီစီ ၃ ရာစုက တည်ခဲ့ပြီး Deberawewa တွင် တည်ရှိသည်။
စေတီတော်ကို ကြီးများသည့် ကျောက်ချပ်ပြားကြီးပေါ်တွင် တည်ထားပြီး ဝန်းရံထားသည့် နံရံတွင်လည်း ဆင်ဦးခေါင်းပုံများ ထွင်းထုထားသည်။
Tissamaharama , Sri Lanka Heritages.com ထို့အပြင် ကျုံးတစ်ခုနှင့် ကြီးမားသည့် ကြောက်ကျောက်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂၃၀၀ အကြာက ဘုရင် ယတလတိဿ (Yatala Thissa) က စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
သို့သော်လည်း အချို့ကမူ စေတီတော်ကို ယတလတိဿ ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဘုရင် Mahanaga တည်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Kawantissa-Master of Stratergy , The nation အမျိုးမျိုးသော စာပေကျမ်းဂန်တို့၌ စေတီတော်ကို မနိစေတီတော် (Mani Chethiya) နှင့် ယတ္တလယ (Yattalaya) ဟု ဖော်ပြထားကြသည်။
စေတီတော်တွင် မည်သည့်အရာများ ဌာပနာထားသည်ကို မသိရှိရပေ။
သို့သော်လည်း များစွာသော ဓာတ်တော်ကြုတ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ဤစေတီတော်ကို ဘုရင် Ruhuna က သီရိလင်္ကာ၏ ပထမဆုံးရဟန္တာဖြစ်သည့် Arittha Thero ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ထို့အပြင် ဤစေတီတော်သည် Ruhuna ဘုရင့်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးတည်ခဲ့သည် စေတီတော်လည်း ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
စေတီတော်ကို ပြုပြင်မွမ်းမံမှု လုပ်ငန်းများကို အေဒီ ၁၈၈၃ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ပြင်ဆင်မှုသည် ပြီးစီးသည်အထိ ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
စေတီတော်တည်ဆောက်ရာတွင် မတူညီသည့် အဆင့်များကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် ဖွင့်ထားသည့် နေရာကို ပြင်ဆင်ထားသည့် စေတီတော်ကို ချန်ထားခဲ့သည်။
Tissamaharama Yatala Dagaba, www.lankalibrary.com ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
စည်သူပေါဝရာဇမဟာဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Hambantota ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
Katharagama မြို့မှ အရှေ့ဘက် ၁၈ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကို ဘီစီ ၂ ရာစုက တည်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ယလအမျိုးသားဥယျဉ် (Yala National Park) သို့ သွားရာလမ်းဖြစ်သည့် Tissamaharama-Yodhakandiya လမ်းတစ်လျှောက် ၁၈ မိုင်ခန့်သွားပါက ဤဝိဟာရသို့ ရောက်ရှိမည် ဖြစ်သည်။
စည်သူပေါဝဟူသည့် စကားသည် "Chiththala Pabbatha" ဟူသည့် စကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး ငြိမ်သက်သော စိတ်၏ တောင်ကုန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကျောင်းတော်သည်ရှေးဟောင်းကျောင်းဖြစ်ပြီး သမိုင်းကြောင်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၂၂၀၀ ကျော် ကြာမြင့်ပြီ ဖြစ်သည်။
ဘုရားဖူးသူများ၏ ဝတ်ပြုရာနေရာဖြစ်ရုံသာမက ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာပညာများသင်ကြားရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
အနုရာဒပူရခေတ် ပန်းချီများ၊ ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်အပျက်အစီးများ၊ ဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်များ၊ ကျောင်းဆောင်များ၊ လုံးဝန်းသည့် ဓာတ်တော်တိုက်များသည် ကျောင်းတော်ဥပစာတွင် ပြန့်ကြဲတည်ရှိနေကြသည်။
လက်ရှိ ဝိဟာရ၏ အုပ်ချုပ်သူအကြီးအကဲမှာ ရဟန်းတော် Metaramba Hemarathana Nayake Thera ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Sithulpawwa ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
တိဿဝေဝ သည် တိဿမဟာရာမတွင် တည်ရှိသည့် ရေလှောင်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်ကို ဘီစီ ၃ ရာစုက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
Ruhuna ၏ ဘုရင် Mahanaga သို့မဟုတ် သူ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူ Yatala Tissa သည် ကန်ကို လယ်ကွင်းများကို ရေပေးဝေရန်နှင့် တိဿမဟာရမမြို့ကို ရေထောက်ပံ့နိုင်ရန် တူးဖော်ခဲ့သည်။
ကန်ကို ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
တောင်ဘက်ရှိ ရေကာတာတွင် Tissa-Kataragama လမ်း (B464) တည်ရှိပြီး အရိပ်ရစေရန်အတွက် ဗြိတိသျှတို့က အိန္ဒိယမိုးရာသီပင်များကို အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးထားခဲ့ကြသည်။
The Rough Guide to Sri Lanka, Gavin Thomas, Rough Guides, 2012, p. 185. Bats on the western side of Tissa Wewa ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
150px|ဂေါတမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ရက်ဝေဟီရရာဇမဟာဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ပိုင်းစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။
၎င်းကို Devanampiya Tissa (307BC-267BC) ဘုရင်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော်သည် ဂေါတမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ခုတည်ရှိသည့်အတွက် ထင်ရှားသည်။
တစ်ခုသည် ကျောက်ဆောင်တွင် ထွင်းထုထားပြီး တစ်ခုသည် ဝိဟာရအတွင်းထဲတွင် တည်ရှိသည်။
ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ၏ အကိုင်းတစ်ခုမှ စိုက်ပျိုးထားသည့် ဗောဓိပင်တစ်ပင်လည်း တည်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ။
Hakka people are widely remembered for building walled villages to defend themselves during Punti-Hakka Clan Wars. Hakka culture () refers to the culture created by Hakka people, a Han Chinese Subgroup| ဟန်တရုတ်အုပ်စု, across Asia. It encompasses the shared language, various art forms, food culture, folklore, and traditional customs. Hakka culture stemmed from the culture of Ancient Han Chinese, who migrated from တရုတ်ပြည် အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင် to what is modern day's တရုတ်ပြည် တောင်ပိုင်း during the 6th to 13th century, and intermixed with local non-Han ethnic groups such as the Miao people|မြောင်. It has also been influenced by the cultures of surrounding Han Chinese groups, such as the Cantonese| လက်တို and the Hoklo| လက်ရှည်. Having historically lived in the mountains of Southern China and being minority groups in many of the surrounding Chinese provinces, Hakka have developed a culture characterized by reservedness, stability, and frugality.Jian-xin, Z. H. O. U. (2005). Ethnic Identity, Culture Consciousness and Hakka Culture [J]. Journal of Guangxi University For Nationalities (Philosophy and Social Science Edition), 2.Deng-qiu, C. A. I. (2004). On Pluralism of the Formation of the Hakka Culture [J]. Journal of Sanming College, 3, 015. ကိုးကား *။
ပိဒုရန်ဂလဝိဟာရ () သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မတေးခရိုင် (Matale)၊ ပိဒုရန်ဂလရွာတွင်တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ကြီးမားသည့် ကျောက်ဆောက်ကြီးတွင် တည်ဆောက်ထားပြီး ပိဒုရန်ဂလဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဤကျောင်းတော်သည် သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် သိဂိရိယ (Sigiriya) မှ မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဝေါဟာရ ပိဒုရန်ဂလ ဟူသည့် အမည်သည် သီရိလင်္ကာဘာသာစကား ပိဒု+ရန်+ဂိုဒ ဟူသည်မှ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ “လှူဒါန်းသည့် ရွှေချောင်းများ” ဟူ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
သမိုင်း ဤဝိဟာရသည် ဘီစီ ၁ ရာစုနှင့် ၂ ရာစုအချိန်များက ရှိခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ထိုအချိန်များမှ စတင်ကာ ပိဒုရန်ဂလကို ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ဘုရင် Kashyapa (473 - 495 AC) လက်ထက်တွင် ထင်ရှားသည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
right|thumb| ရှေးခေတ်ကျမ်းစာများတွင် မင်းသား Kashyapa သည် သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ မင်းကြီး Dhatusena ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူ၏ ဖအေတူမအေကွဲ အစ်ကိုဖြစ်သူ Mugalan ၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုမှ ရှောင်ရှား၇န်အတွက် ပိုမိုလုပ်ခြုံသည့်နေရာကို ရှာဖွေရန် သိရိဂိယ သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။
ဘုရင် Kashyapa ရောက်ရှိသောအခါ ရဟန်းများက သူ့အား အနီးအနားရှိ ပိဒုရန်ဂလသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်စေခဲ့သည်။
မင်းကြီး Kashyapa သည် သတိသံဝေဂရသည့်အနေဖြင့် ကျောင်းတော်ကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ကာ ထိုနေရာကိုလည်း အရေးပါထင်ရှားသည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းတော် ကျောင်းတော်သည် ရိုးရာအဆောက်အဦ ငါးခုပါဝင်သည့် panchavasa ဖြစ်သည်။
ထိုအဆောက်အဦးငါးခုတွင် ရှေးဟောင်းစေတီတော်၊ စည်းဝေးခန်း၊ တရားဟောရာခန်းမ၊ ဗောဓိဂရ၊ ရုပ်ပွားတော်သီတင်းသုံးရာအခန်း၊ သံဃာ့ရာမ (ရဟန်းများ နေရာအဆောက်အဦ) နှင့် အစွန်းကျသည့်နေရာတွင် ကျောက်စာများပါဝင်သည့် ဂူများ စသည်တို့ ရှိကြသည်။
ဆိုးဖက်ဂျ် (solfège- ၊"Solfège". Lexico UK Dictionary. Oxford University Press. ၊ ) သို့မဟုတ် ဆိုဖက်ဂျီယို (solfeggio ၊ ) ဆိုသည်မှာ ဂီတနုတ်များကို သင်ကြားပေးသောနည်းလမ်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဆို-ဖာ (sol-fa၊ solfa၊ solfeo) ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုကြသည်။
ဆိုးဖက်ဂျ်သည် solmization ခေါ် ဂီတနုတ်များကိုအသံထွက်ဖြင့် မှတ်သားခြင်းနည်းလမ်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဂီတစကေး (music scale) ၌ရှိကြသောနုတ်များကိုမှတ်သားနိုင်ရန်အတွက် နုတ်တစ်ခုစီကိုအသံထွက်များဖြင့် အမည်ပေးထားသည်။
အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ငံများ၏ မှတ်သားမှုမှာ "ဒို၊ ရေ၊ မီ၊ ဖာ၊ ဆို၊ လာ၊ တီ" (do၊ re၊ mi၊ fa၊ so(l)၊ la၊ si (သို့မဟုတ် ti)) ဟူ၍ဖြစ်သည်။