kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ ဗြိတိသျှခေတ်က ကျောက်စာဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သော ချားဒူရွိုင်ဆဲလ်က ဘုရားသုံးဆူနှင့် နန္ဒမညာ ဂူဘုရားအတွင်းမှ ပန်းချီများသည် အရည်းကြီး ရဟန်းတို့နှင့်လည်း​ကောင်း၊ တန္တရအယူဝါဒနှင့်လည်း​ကောင်း သက်ဆိုင်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။
နန္ဒမညာ ဂူဘုရားအပြင်ဘက် မျက်နှာစာရှိ အင်္ဂတေပန်းတော့ လက်ရာ အနည်းငယ်သာ ကျန်တော့သည်။
တောင်လေးလုံးကျောင်းတိုက် အမရပူရမြို့၊ တောင်သမန်အင်းစပ်ရှိ ထင်ရှားသော ကျောင်းတိုက်တစ်ခု အမည်။
တောင်သမန်အင်း၏ အနောက်မြောက်အရပ်၊ ဦးပိန်တံတား၏ အနောက်ဘက်ထိပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ ထင်ရှားသော သူဌေးဘုရား တည်ရှိပြီး နီမောင် အမှတ်တရသစ်ပင်၊ ညိုမြ အမှတ်တရသစ်ပင်၊ တက္ကသိုလ်မောင်စောလွင် အမှတ်တရသစ်ပင်များ တည်ရှိသည်။
ကာတစ်တိုက် အင်္ဂလိပ်ခေတ် မန္တလေးတွင် ထင်ရှားသော ဘယဆေးတိုက်ကြီး ဖြစ်သည်။
ကာတစ်နှင့် ကုမ္ပဏီ(CURTICS & Co)မှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၂၆-ဘီလမ်း မြောက်ဘက်၊ ၈၃-လမ်း အနောက်ဘက်ထောင့်တွင် တည်ရှိသည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် အင်္ဂလိပ်ဆေးများ၊ ဆေးပစ္စည်း နှင့် ဆေးခန်း ဖွင့် ပါသည်၊ ဆရာ ဝန် များ မှာ GR Chauhan နှင့် MM Chauhan တို့ ဖြစ် ပါ သည်။
မောင်ကိုကို (အမရပူရ) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမရပူရမြို့၊ ရွှေခဲကျေးရွာမှ စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မောင်ကိုကို (အမရပူရ)သည် ၁၉၅၁-ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀-ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကျော်အေး၊ အမိ ဒေါ်လှမြိုင်တို့က အမရပူရအရှေ့ ယက္ကန်းတော်ရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ကိုကို ပင်ဖြစ်သည်။
၁၉၇၅-ခုတွင် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ B.Econ စီးပွားရေးဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။
၁၉၇၄-ခုနှစ် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆည်တိုင်ကျေးရွာ လူမှုစီးပွား ဆောင်းပါးဖြင့် စာပေလောကသို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၅ အထိ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၅ မှ ၁၉၉၇ အထိ ဓန စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျက်နှာဖုံးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
မူလကလောင်အမည် ကိုကို(အမရပူရ)ဖြင့် ချစ်ပန်းပွင့်တွေ ဝေစီမှာလားနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ(၁၉၈၉)၊ အုပ်စိုးခိုင် အမည်ဖြင့် စီးပွားရေးမှော်အောင်သူ စွန်းဦးတီထွင် မြန်မာလူငယ်များ(၁၉၉၇)တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
"ငှက်ပြာလေးနဲ့ ကျွန်တော်" ဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်မှာ အထူးထင်ရှားသည်။
"တို့ဘုရားကို တို့ဖူးပြီ" နှင့် "ဘာကိုမှ မကြောက်သူများ" စာအုပ်များဖြင့် ၂၀၁၂-ခုနှစ် နှင့် ၂၀၁၃-ခု တို့အတွက် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိခဲ့သည်။
မောင်ကိုကို (အမရပူရ) ရေးသော ခေတ်ပြိုင်ပန်းချီဆရာများ၊ ၂၀၁၅၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ-၆ စာပေလက်ရာများ ချစ်ပန်းပွင့်တွေ ဝေစီမှာလားနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ (၁၉၈၉)၊ စီးပွားရေးမှော်အောင်သူ စွန်းဦးတီထွင် မြန်မာလူငယ်များ (၁၉၉၇)၊ အသည်းနာ ကမ္ဘာမကြေ၊ ငှက်ပြာလေးနဲ့ ကျွန်တော်၊ ဘာကိုမှ မကြောက်သူများ၊ တို့ဘုရားကို တို့ဖူးပြီ၊ ခေတ်ပြိုင်ပန်းချီဆရာများ၊ ယခုအခါ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း မြို့နယ်၌ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
thumbnail|နဂါးဆေးလိပ်တိုက် ကိုလိုနီခေတ်နှောင်းပိုင်းမှ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ခေတ်ဦးအထိ မန္တလေးမြို့မှ အထူးထင်ရှား ကျော်စောခဲ့သည့် နဂါးတံဆိပ် ဆေးပေါ့လိပ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
၁၉၃၈-ခုတွင် နဂါးဒေါ်ဦးနှင့် ခင်ပွန်း ဦးထွန်းချွန်တို့မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
နဂါးရုပ် ဒီဇိုင်းကို ပန်းချီ ဦးခင်မောင်(ဘဏ်)က ရေးဆွဲခဲ့သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် နဂါးဆေးပေါ့လိပ်သည် လက်နှင့်လိပ်သည့် ဆေးလိပ်ခုံများထဲတွင် ပထမဆုံး နိုင်ငံအနှံ့ ဖြန့်ချိနိုင်သူ ဖြစ်သည်။
ဆေးလိပ်ခုံပေါင်း(၂၇)ခုံ၊ ဆေးလိပ်သမ(၅၅၀၀)နှင့် တစ်နေ့ကို အလိပ်ရေ ၂၇သိန်းခွဲ လိပ်နိုင်သည်။
(​ဘိုဘိုလန်းစင်) ကိုးကား Category:မန္တလေး။
နဂါးဒေါ်ဦး(၁၉၁၀-၁၉၉၅) မန္တလေးမြို့မှ ထင်ရှားသော နဂါးဆေးလိပ်လုပ်ငန်းပိုင်ရှင် ဘုရားအမ၊ ကျောင်းအမကြီး(၂၇ ဧပြီ ၁၉၁၀ မွေး-၁၁ ဇူလိုင် ၁၉၉၅ ကွယ်လွန်) ဖြစ်သည်။
၁၉၁၀-ခု၊ ဧပြီလ (၂၇)ရက်နေ့တွင် အဖဦးထင်၊ အမိ ဒေါ်စုတို့က မန္တလေး၊ ဂုန္တန်ရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း - မွေးချင်း ၁၂ ယောက်ရှိပြီး သမီးဦးဖြစ်သည်။
လူထုဒေါ်အမာ၏ အစ်မအရင်းဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မန္တလေး၊ ဘီတီအင်ကျောင်း(ခ)ဗုဒ္ဓသာသနနုဂ္ဂဟမိန်းကလေးကျောင်း၌ ပညာဆည်းပူးသည်။
၁၉၂၁ အမျိုးသမီးနေရှင်နယ်ကျောင်း စဖွင့်သောအခါ ပြောင်းရွှေ့ သင်ယူသည်။
သို့သော် သုံးနှစ်မပြည့်မီ နေရှင်နယ်ကျောင်း ပျက်သုဉ်းသွား၍ အေဘီအမ်ကျောင်းသို့ ထပ်ပြောင်းသည်။
ထိုခေတ်ကာလက မြန်မာအမျိုးသမီးများ အတန်းကျောင်း ပညာသင်ကြားခြင်းကို အားပေးလေ့ မရှိသောကြောင့် ဒေါ်ဦးမှာလည်း ၁၉၂၇၊ ခုနစ်တန်း အရောက်တွင် ကျောင်းထွက်လိုက်ရသည်။
စာ-၁၅၃၊ ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား အမျိုးသမီးများ၊ တင်နိုင်တိုး၊ ၂၀၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ၊ မဇ္ဈိမစာပေ ၁၉၂၉-ခုတွင် မြင်းမူမှ ဝါစက်ပိုင်ရှင်ဦးထွန်းချွန်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။
ထို့နောက် မန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ၊ ၁၉၃၈-ခုတွင် နဂါးဆေးလိပ်အား တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မန္တလေးတွင်သာမက ပြင်ဦးလွင်၊ မတ္တရာ စသည့် အနီးဝန်းကျင်မြို့များသို့ပါ ဖြန့်ချိသည်။
တွင်ကျယ်လာသောအခါ ရန်ကုန်သို့ပါ ပို့ပေးရသည်။
၁၉၄၅-ခုတွင် ခင်ပွန်းသေဆုံးသောအခါ နိုင်ငံအနှံ့ ဖြန့်ချိရေးကို ဦးစီးဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရ တက်စကာလမှ လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်လယ်လောက်အထိ ဆေးလိပ် အအောင်မြင်ဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ ဆေးလိပ်ခုံ ၂၇ ခုံခန့်မှ လုပ်သား ၅၆၀၀ ခန့် ရှိခဲ့သည် ဆို၏။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် အပြိုင် ဆေးလိပ်ခုံများ ပေါ်လာသောကြောင့် လုပ်ငန်း ကျဆင်းလာသည်။
အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မာသိင်္ဂီဘွဲ့ကို ပထမဆုံးရရှိခဲ့သည်။
မန္တလေး ၈၄-လမ်း၊ လက်ဆည်ကန်ရပ်၊ အနောက်ယပ်ဝင်းပေါက် နေအိမ်တွင် ၁၉၉၅-ခု၊ ဇူလိုင်လ (၁၁)ရက်တွင် ၈၅ နှစ်အရွယ်၌ ကွယ်လွန်သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ Category:ပထမ မြန်မာများ။
thumb|လေးမျက်နှာဂူဘုရား စေတီပုထိုးအမှတ်=၄၄၇/၂၇၁−က လေးမျက်နှာဂူဘုရားသည် ထီးလိုမင်းလိုမင်း(၁၂၁၁-၁၂၃၄) လက်ထက် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် အမတ်ကြီး အနန္တသူရမောင်နှံတို့ တည်ထားသော ကောင်းမှုကုသိုလ် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံဒေသ၊ မင်းနန်သူရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
လေးမျက်နှာဘုရားကျောက်စာအကျဉ်း လေးမျက်နှာဘုရားတည်ဆောက်ရာ ပါဝင်သော ဌာပနာအသီးသီးကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိရသည်။
တန်တိုင်းတွင်းနှိုက်ကား ကလသာအိုး အယောင်နှင့်တူသော တင့်တယ်စွာသော စင်္ကြံထက်ဂူလေးတည်၏။
ဂူထာပနသော အခါနှိုက်ကား သရီရ ဓာတ်တော် ထည့်သော စန္ဒကူးကြုတ်။
ထိုအပကား ဖန်ပြုသောကြုတ်။
ထိုအပကား စန္ဒကူးနီပြုသော ကြုတ်။
ထိုအပကာ ရွှေပြုသော။
ထိုအပကား ငွေပြုသော။
ထိုအပကား ရွှေမူရွေ့ရတနာတိ အမျက်ခတ်သော။
ထိုအပကား ဆင်စွယ်ပြုသော။
ထိုအပကား ကြေးနီပြုသော။
ထိုအပကား ကျောက်ပြုသောပုထိုး။
ထိုတွင် ထည့်ပါသော ရွှေစမခန်၊ ငွေစမခန်၊ ရွှေပေါက်ပေါက်၊ ငွေပေါက်ပေါက်၊ ရွှေတန်ဆောင်၊ ငွေတန်ဆောင်တို့ဖြင့် ပူဇော်ရွေ့ထည့်လိုက်၏။
ကျောက်ပုထိုးကိုကား ဆေးရေးရွေ့ ကြေးခြည်နှင့် ခက်၏။
အထွက်ကား ရွှေထွတ်ပြု၏။
အထွတ်ထက်ကား ရွှေထီးဆောက်၏။
ရွှေထီးကိုကား ပုလဲသန္တာဆွဲ၏။
စသည်ဖြင့် လေးမျက်နှာဘုရား တည်ဆောက်ရာ ဌာပနာပုံအသေးစိတ်ကို တွေ့ရသည်။
အနန္တသူရ မောင်နှံတို့သည် "အတို့စကြဝဠာစသော အတိုင်းမသိသော စကြဝဠာနှိုက်နေသော လူနတ်သတ္တဝါခပ်သိမ်း တို့အကြွင်းမဲ့သဖြင့် သံသရာဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ခဲ့၍ ဆင်းရဲမဲ့သော နိဗ္ဗာန်ပြည်သို့ ရောက်စေချင်သော ကြောင့် ငါလည်း သိစပ်မြင်နှံ့သော သဗ္ဗညုတဉာဏ် ဘုရားဆုကို လိုချင်သောကြောင့်" ဤလေးမျက်နှာ ဘုရားတည်ကြောင်း ဆုတောင်းသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ ဗိသုကာလက်ရာများ ဤလေးမျက်နှာဂူဘုရားအတွင်း၌ ဘုရားဆင်းတု လေးဆူ တည်ထားသည်။
ဂူအရံ၌လည်း ဘုရားဆင်းတုများ တည်ထားသည်။
ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်လည်း အတင့်အတယ်ရေးသည်။
လေးမျက်နှာဘုရားသည် အရှေ့မုခ်ပြု ဂူဘုရားဖြစ်သည်။
အုတ်တံတိုင်းနှစ်ထပ်ရံ၍ အုတ်ခုံအမြင့်ပေါ်၌ ဂူဘုရားတည်ထားသည်။
ပန္နက်သည် စတုရန်းပုံဖြစ်၍ မုခ်လေးမျက်နှာ ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်မုခ်သည် အဓိကဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။
အထက်၌ ပစ္စယာများ၊ ထောင့်များတွင် စေတီငယ်များ၊ ကွမ်းတောင်အထွတ်၌ ထီးတပ်ဆင်ထားသည်။
ဂူအတွင်းနံရံပေါင်းကူးတို့တွင် ဆေးရေးပန်းချီများ မင်စာများ ရှိသည်။
ခပ်များများမှာ ထုံးသုတ်ပစ်ခြင်းကြောင့် ပျက်ဆီးသွားသည်။
ဗုဒ္ဓဝင်ဆိုင်ရာ လက်ရာများမှာ အလွန်ကောင်းမွန်၍ နှမြောဖွယ်ဖြစ်သည်။
လေးမျက်နှာဘုရား ပတ်ဝန်းကျင်၌ ပုဂံခေတ် အုတ်ကျောင်းကြီးများ၊ ဓမ္မသာအုတ်ဇရပ်များ၊ လေးထောင့်ရေကန်၊ ရေတွင်းများကို တွေ့နိုင်ပေသေးသည်။
ဝါးတန်း ဦးကျော်(၁၉၁၂-၁၉၈၄) မန္တလေးမြို့ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးလောကတွင် ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၁၂-ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးစာ၊ အမိ ဒေါ်အေးရင်တို့က မန္တလေး၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများရှိစဉ်ကတည်းကပင် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၊ တောင်ဝိုင်းကြီးတောရ မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက် စတုပစ္စယာ ကျောင်းဒကာအဖြစ် ရွှေကျင်သာသနာ ဝိနည်းစာပြန်ပွဲများ ဖြစ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁-ခုတွင် မန္တလေး အနောက်မြောက်မြို့နယ်၊ ဖဆပလ(သန့်ရှင်း) အမတ်အဖြစ် နှစ်ကြိမ် ရွေးခံခဲ့ရသည်။
၁၉၆၁-ခုတွင် ပိဋကတ်တော် ပြန့်ပွားရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အိမ်တော်ရာဘုရား မြောက်မုခ်၊ မန္တလေးတောင် ရေစစ်ကန် (၂၁)လုံး၊ မဟာမုနိ မြောက်ဆောင်းတန်း စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ (၄၀)ကျော် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဇနီးသည်မှာ ဒေါ်သန်းရင် ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်းသော သမီးမှာ စိန်စိန်ရင် ဖြစ်သည်။
၁၉၈၄-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၄)ရက်နေ့တွင် မန္တလေး၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဦးကျော်(လက်ဖက်) မန္တလေးမြို့ရှိ မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်ကြီးအား တစ်ဦးတည်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည့် လက်ဖက်ကုန်သည်၊ ဆားကုန်သည်ကြီး ဖြစ်သည်။
မန္တလေးတောင်ဘက် ဆယ်မိုင်ခန့် အကွာ မြစ်ငယ်တံတားအနောက်ဘက် မြို့ပြင်ကြီးရွာ ဇာတိဖြစ်၍ ဖခင်မှာ လက်ဖက်ခြောက်သည် ဦးသက်ရှည် ဖြစ်သည်။
ဖခင်နှင့်အတူ မန္တလေး ပွဲကုန်းအရပ်တွင် လက်ဖက်ခြောက်လုပ်ငန်းပွဲရုံကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၉-ခုနှစ်တွင် မြို့တော်ဝန် ဦးပေစိ၏ မစိုးရိမ်ဥယျာဉ်နေရာအား ဝယ်ယူ၍ မြို့ပြင်ကြီး ဆရာတော်အား ကျောင်းဆောက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဦးကျော်(ဟင်္သာပြဒါး) မန္တလေးမြို့တွင် ဟင်္သာပြဒါးလုပ်ငန်းဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။
အဖ ဦးရွှန်း၊ အမိ ဇရပ်အမကြီး ဒေါ်မိန်းကလေးတို့က မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဟင်္သာပြဒါးလုပ်ငန်းဖြင့် စီးပွားအောင်မြင်ခဲ့ရာမှ ဟင်္သာပြဒါးဦးကျော် အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
မွေးချင်း တတိယသားဖြစ်၍ ရတနာပုံဆီစက် ဦးသိန်း၏ အစ်ကို၊ ရေတွင်းဒကာ ဦးစိုးလေး၏ညီ ဖြစ်၍ ဒါးတန်းဦးသန့်၏ ဦးကြီးတော်၏။
ဦးကျော်ငြိမ်း(ပန်းပု)၁၉၁၃-၁၉၉၈ မန္တလေးမြို့မှ ထင်ရှားသော ပန်းချီပန်းပု ပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။
၁၉၁၃-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အဖဦးဒေါန၊ အမိ ဒေါ်မိန်းကလေးတို့က မန္တလေး၊ တမ္ပဝတီ ထီးတန်းရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၂-နှစ်အရွယ်တွင် တောင်ရွာသစ် ဦးလှမောင်ထံ၌ ရုပ်လုံးပညာ၊ ၁၅-နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာဦးစောမောင်ထံ ပန်းချီပညာများ စတင်သင်ယူခဲ့သည်။
၁၆-နှစ်အရွယ်တွင် တမ္ပဝတီ ဆရာချစ်ထံ၌ ကနုတ်ပန်းချီ၊ ဒီဇိုင်းပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် အဘိုးလေးတော်စပ်သည့် တံခွန်တိုင် ဦးလှမောင်ထံ၌ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်၌ရှိသော ဗိသုကာ ဆရာဆိုင် ညီအစ်ကိုများဖြစ်သည့် ဦးသက်တင်၊ ဦးဘသင်တို့ ထံ၌ ၁၉၄၇-ခုနှစ်ထိ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ် အိမ်ထောင်ကျအပြီးတွင် ကိုယ်ပိုင် ဗိသုကာ လုပ်ငန်းကို မန္တလေး၌ စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂-ခုနှစ်၊ မန္တလေး ပန်တျာကျောင်း၌ ပန်းပုနည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းတောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄-၁၉၆၅ တွင် ပီကင်းဗဟို အနုပညာသိပ္ပံ၌ တစ်နှစ်ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၇၇-ခုနှစ်တွင် ပန်တျာကျောင်းမှ အနားယူခဲ့သည်။
၁၉၆၇-ခုနှစ်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ မွန်ထရီရယ်ပြပွဲ မြန်မာပြခန်းဆောင်၊ ၁၉၇၀-ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အိုဆာကာ ပြပွဲ မြန်မာပြခန်းဆောင်၊ ပုဂံ သီရိပစ္စယာဟိုတယ် ထမင်းစားဆောင်၊ မန္တလေး မန်းသူရိန်ခန်းမ၊ ပန်တျာကျောင်းရှေ့ရှိ စိန်ဗေဒါကြေးရုပ်တုတို့မှာ ထင်ရှားသော လက်ရာများ ဖြစ်သည်။
ဇနီးမှာ ဒေါ်ဦးဇွန်းဖြစ်၍ သားတစ်ယောက်ရှိရာ ဦးဝင်းမောင်(တမ္ပဝတီ) ဖြစ်သည်။
မစိုးရိမ်တိုက်(တိုက်သစ်) မန္တလေးမြို့မှ ထင်ရှားသော ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ကြီး ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၉-ခန့်က လက်ဖက်သူဌေးကြီး ဦးသက်ရှည်နှင့် သား ဦးကျော်(လက်ဖက်)တို့ကမြို့တော်ဝန် ဦးပေစိ၏ မစိုးရိမ်ဥယျာဉ်နေရာအား ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ရေကန်ကို မြေဖို့၍ မြို့ပြင်ကြီး ဆရာတော်အား ကျောင်းဆောက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၀ တွင် အခန်း(၈)ခန်း၊ (၁၁)ခန်းရှိ အလယ်တိုက်ကြီး ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကျောင်းရံ (၁၆)ကျောင်းရှိသည်။
မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ ဒေးဝန်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ ၈၈-လမ်းနှင့် ၈၉-လမ်းကြား၊ ၃၆-လမ်းနှင့် ၃၈-လမ်းကြားတွင် တည်ရှိသည်။
စိုးရိမ်တိုက်(တိုက်ဟောင်း)၏ တောင်ဘက်၊ သင်္ဂဇာချောင်း တစ်ဖက်ကမ်းထိပ်၌ မစိုးရိမ်တိုက်(တိုက်သစ်)တည်ရှိသည်။
မစိုးရိမ်တိုက်သစ် သည် မစိုးရိမ်တိုက်(တိုက်ဟောင်း)၏ တောင်ဘက်၊ သင်္ဂဇာချောင်း တစ်ဖက်ကမ်းထိပ်၌ တည်ရှိသည်။
မန္တလေးမြို့၌ အကြီးဆုံးသော ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ကြီးဖြစ်ကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင်လည်း စာသင်သားသံဃာအများဆုံးသောကျောင်းတိုက် ဖြစ်သည်။
ယခုလက်ရှိတွင် ဦးဆောင်နာယကဆရာတော် (၂၃)ပါးဖြင့် စီးမံအုပ်ချုပ်ကာ နေ့စဉ် ပိဋကတ်စာပေများကို သင်ကြားပို့ချလည်ပတ်လျက်ရှိသော ကျောင်းတိုက်ကြီး ဖြစ်လေသည်။
နာယကစာချဆရာတော်များနှင့် စာသင်သားသံဃာတော်များသည် ကျောင်းတိုက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံစည်းမျဉ်းဥပဒေများကို လေးစားလိုက်နာကြရ၏/ နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် ကိုးကား Category:မန္တလေး ကဏ္ဍ:ဘုန်းကြီးကျောင်းများ။
မုန့်ဖက်ထုပ် မုန့်ဖက်ထုပ်ကို အထက်အညာ ဒေသများက ဌာပနာထုပ် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကောက်ညှင်းမုန့်တွင် အုန်းသီး၊ သကြား(သို့မဟုတ်) ထန်းလျက် စသည်တို့ ဌာပနာ၍ ငှက်ပေျာဖက်(သို့မဟုတ်)ပေါက်ဖက် စသည်တို့ဖြင့် ထုပ်၍ ပေါင်းထားသော စားသောက်ဖွယ် မြန်မာရိုးရာ မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် ကိုးကား။
တဝဂူဘုရား မန္တလေးမြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သည်။
အင်းဝခေတ်၊ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ (၁၅၀၁-၁၅၂၇)လက်ထက် ဆင်ဖြူတော် လျောင်းစက်ရာတွင် တည်သောဘုရား ဖြစ်သည်။
ဆင်ဖြူတော်သည် မြောက်သို့လှည့်၍ အိပ်စက်ရာမှာ မုခ်ပေါက်လှည့်တည်ခဲ့ရာ မုခ်ပေါက်တစ်ပေါက် သာရှိ၍ တဝဂူဘုရားဟု တွင်ခဲ့သည်။
သီပေါမင်းက ပြုပြင်ကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး နတ်တော်လတွင် ဘုရားပွဲရှိသည်။
၈၂-လမ်း၊ လမ်း-၂၀ ထောင့်၊ ပုလဲငွေရောင် အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန် thumb| ၈၂-လမ်း၊ လမ်း-၂၀ ထောင့်၊ ပုလဲငွေရောင်အရပ် တဝဂူဘုရား (မန္တလေး) ကိုးကား Category:မန္တလေး Category:မန္တလေးမြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့သည် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ကဲ့သို့ပင် ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ်ဝင်တို့၏ နေ့ထူးနေ့မြတ် တစ်နေ့ပင် ဖြစ်သည်။
အကြောင်းမှာ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့၌ ကျင်းပလေ့ ရှိသော တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော်သည် ဘုရားရှင်အား ဆီမီးထွန်းညှိ ပူဇော်သည့် ပွဲတော် ဖြစ်သကဲ့သို့ ကထိန်သင်္ကန်း ကပ်လှူခွင့်ရသော နောက်ဆုံးနေ့ ဖြစ်နေသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့သည် မြတ်စွာ ဘုရားရှင်က အဇာတသတ် မင်းကြီး အမှူးပြုသော ပရိသတ်တို့အား သာမညဖလသုတ်တော် ခေါ် ရဟန်းပြုရ အကျိုးပြ တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူသော နေ့ထူးနေ့မြတ် ဖြစ်နေသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
သာမညဖလ အခါတော်နေ့ ထီးနန်းရယူ ပိုင်ဆိုင်လိုမှုတည်း ဟူသော အလို လောဘကြောင့် ဆရာမိုက်၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် မိမိ၏ မွေးဖခင်ရင်းကို သတ်မိမှားသူ အဇာတသတ်မင်းသည် မိမိအမှားကို သိမြင်ပြီး နောင်တကြီးစွာရကာ စားမဝင် အိပ်မပျော် ဖြစ်နေသည်။
ထိုသို့ ဖြစ်နေစဉ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ည၏ အေးချမ်း သာယာကြည်လင်မှုကို မြင်တွေ့ရသော အခါ ယခုလို နေ့မျိုး၌ အဘယ်သို့သော ရဟန်း သာမဏေ၊ အဘယ်သို့သော ဗြဟ္မဏတို့ထံ ဆည်းကပ်ရလျှင် ကောင်းမည်နည်းဟု တွေးတောမိကာ မင်းချင်းတို့အား ဖွင့်ဟ တိုင်ပင်မိပါသည်။
မင်းချင်းတို့ကလည်း မင်း လိုလိုက် မင်းကြိုက် ဆောင်တတ်သော အခွင့်အရေးသမားများ ပီပီ မိမိတို့ ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဆရာကြီး ခြောက်ဦးတို့အား အသီးသီး ညွှန်ပြကြရာ အဇာတသတ်မင်းက နားမဝင်ချေ။
ထိုအချိန်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သော ဆေးဆရာ ဇီဝကကမူ မည်သို့မျှ မလျှောက်တင်ဘဲ နှုတ်ဆိတ်၍ နေသည်ကို အဇာတသတ်မင်းကြီး မြင်တွေ့ရသော အခါ ဆရာ ဇီဝက အဘယ်ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေပါသနည်းဟု မေးတော်မူပါသည်။
ထိုအခါ အခွင့်ကောင်းကို စောင့်မျှော်နေသူ ဆရာ ဇီဝကသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်များကို ချီးမွမ်းကာ ဂုဏ်တော် ကိုးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အကျွန်ုပ်၏ ဆရာ ဘုရားရှင်သည် ကျွန်တော်မျိုး၏ သရက်ဥယျာဉ်၌ များစွာသော ရဟန်း ပရိသတ် ခြံရံကာ သီတင်းသုံးလျက် ရှိပါကြောင်း၊ ဘုရားရှင်အား အရှင်မင်းကြီး ဆည်း ကပ်ရပါမူ အရှင်မင်းကြီး၏ စိတ်တော်သည် ကြည်လင် အေးချမ်း လာပါလိမ့်မည်ဟု လျှောက်တင်လေသည်။
ဆေးဆရာ ဇီဝက၏ အကျိုးသင့် လျှောက်ထား တင်ပြမှုကို အဇာတသတ် မင်းကြီး ကြားရသော အခါ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်တော်မူ၍ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါ ခြံရံလျက် ကြီးကျယ် ခမ်းနားလှသော အစီအစဉ်ဖြင့် ညတွင်းချင်းပင် ဆရာ ဇီဝက၏ ဥယျာဉ်တော်သို့ ကြွချီတော်မူပါသည်။
ရဟန်းအပေါင်း ခြံရံလျက် သီတင်းသုံး နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို ဖူးတွေ့ရသော အခါ အဇာတသတ် မင်းကြီးက မေးမြန်း လျှောက်ထားသဖြင့် မြတ်စွာ ဘုရားရှင်သည် သာမညဖလ သုတ်တော်ကို ဟောကြားတော်မူသည်မှာ ခဝဲပန်း လှိုင်လှိုင်ပွင့်သော တန်ဆောင်မုန်း လပြည့် ညချမ်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ဘုရားရှင်သည် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့တွင် သာမည ဖလသုတ်တော်ကို ဟောကြားတော်မူခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ တန်ဆောင် မုန်းလပြည့်နေ့ကို သာမညဖလ အခါတော်နေ့ဟု သတ်မှတ် ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ကထိန်သင်္ကန်း တန်ဆောင်မုန်းလ၌ ကျင်းပမြဲဖြစ်သော ထင်ရှားသည့် ပွဲတော်တခုမှာ ကထိန်သင်္ကန်း ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဤတွင် 'ကထိန်' ဟူသည် 'ကထိန' ဟူသော ပါဠိဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
ကထိန်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ 'မြဲမြံခြင်း၊ ခိုင်ခံ့ခြင်း' ဖြစ်၍ ရဟန်းတော်များသည် မြဲမြံ ခိုင်ခံ့သည့် အကျိုးထူးငါးပါးကို ရရှိသောကြောင့် 'ကထိန်' ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဤတွင် အခွင့်သင့်သဖြင့် ကထိန်ခင်းရခြင်း၏ အစပထမဖြစ်ရပ်ကို အကျဉ်းချုပ်၍ တင်ပြလိုပါသေးသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ်ဝင်တို့၏ ကိုးကွယ် အားထား မှီခိုဆည်းကပ်ရာဖြစ်သော ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ်အခါက ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည်၊ အနာထပိဏ်သူဌေးကြီး ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းအပ်သော ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်က ဖြစ်သည်။
ကောသလမင်းကြီးနှင့် ညီနောင်များဖြစ်ကြသော ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီညီနောင်သုံးကျိပ်တို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားရှင်အား ဖူးမြော်ခွင့်ရရန် ပါဝေယျကတိုင်းမှ လာကြရာ လမ်းခရီး အကြားရှိ 'သာကေတမြို့' ၌ ဝါဆို ဝါကပ်ကြသည်။
သီတင်းကျွတ်၍ ခရီးဆက်လာကြရာ ဘုရားရှင် ရှေ့မှောက်အရောက်တွင် ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုထားသော သင်္ကန်းသုံးထည်စလုံး စိုစိုစွတ်စွတ် ညစ်ထေးထေး ဖြစ်နေသဖြင့် ထိုရဟန်းတို့၏ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုကို အကြောင်းပြုပြီး ကထိန်သင်္ကန်း ကပ်လှူခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ ကထိန်ခင်းရခြင်း၏ သမိုင်းအစပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
မသိုးသင်္ကန်း ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားရာ နိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် တန်ဆောင်မုန်းလတွင် ကထိန်ပွဲသာမက မသိုးသင်္ကန်း ရက်လုပ်လှူဒါန်းသည့် ပွဲတော်များကိုပါ ကျင်းပကြသည်ကို တွေ့ရသည်။
မသိုးသင်္ကန်း ဟူသည် နေ့မကူး၊ ရက်မကူးစေဘဲ တစ်ရက်အတွင်း အပြီးရက်လုပ် လှူဒါန်းရသော သင်္ကန်းဖြစ်သဖြင့် မသိုးသင်္ကန်းဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက မသိုးသင်္ကန်း ရက်လုပ်ပုံနှင့် မျက်မှောက်ခေတ် မသိုးသင်္ကန်း ရက်လုပ်ဆက်ကပ်ပုံတို့မှာ အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
သို့သော် ပြောပလောက်အောင် ကွဲပြားခြားနားမှုမျိုး မရှိသေးပါချေ။
မသိုးသင်္ကန်းကို ကထိန်ကာလဖြစ်သော သီတင်းကျွတ် လပြည့်ကျော် တစ်ရက်နေ့မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ နေ့စဉ် ရက်ဆက် ရက်လုပ်ခြင်းမရှိပါ။
ကထိန်ကာလ၏ နောက်ဆုံးနေ့ဖြစ်သော တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ မတိုင်မီ လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင်မှ စတင်ရက်လုပ်ကြပြီး လပြည့်နေ့ အရုဏ်မတက်မီ အပြီး ချုပ်လုပ်ကာ ကပ်လှူကြသည်ကို တွေ့ရသည်။
ရွှေတိဂုံစေတီတော်၊ ဗိုလ်တထောင်စေတီတော် စသော ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားများတွင် မသိုးသင်္ကန်း ရက်လုပ်ဆက်ကပ် လှူဒါန်းပွဲတော်များကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ ရှိကြသည်။
thumb220x124px|alt=#|သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်အား ဆင်နွှဲနေပုံ သီတင်းကျွတ်လတွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည် နတ်ပြည်တွင်နတ်သားဖြစ်နေသော မယ်တော်အားသွား‌ရောက်ကျေးဇူးဆပ်ကာ တရားဟောခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြု၍ မီးများထွန်းညှိကာ နတ်ပြည်၌ရှိ‌ခဲ့‌သော ဘုရားရှင်အားပူ‌ဇော်‌သောအားဖြင့် မီးထွန်းပွဲသဘင်ကို နှစ်စဉ်ဆင်ယင်ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်တွင် မီးပုံးများကိုင်ဆောင်၍ မီးကြာလှည့်ခြင်းများပြုကာ စေတီနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဓမ္မာရုံကိုလှည့်လည်ပူဇော်ခြင်း ပြုကြသည်။
ကလေးများမှာ မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ဆော့ကစားလေ့ရှိကြပြီး လူကြီးများမှာမူ မီးပုံးပျံများပစ်လွှတ်ခြင်း ဆီမီးပူဇော်ခြင်းများဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်‌တော်မြတ်ကြီးအား ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။
သီတင်းကျွတ်အခါသမယတွင် ရပ်ဝေးတွင်သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသောသူများမှာ မိဘဘိုးဘွားများရှိရာသို့ ပြန်လာ၍ ကျေးဇူးဆပ်ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသောကာလလည်းဖြစ်သည်။
ကြီးစဉ်ငယ်လိုက် ကန်တော့ခံကြရသည်။
ခွင့်လွှတ်ခြင်း ကျေးဇူးဆပ်ခြင်းတို့နှင့် ထုံမွှမ်းထားသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာ လမြတ်အခါသမယဖြစ်သည်။
သီပေါမင်းလက်ထက် မီးထွန်းပွဲ သဘင် ကျင်းပပုံအကြောင်းတစ်ရပ်ကို ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် ဤသို့တွေ့ရပေသည်။
ရှို့လွှတ်မြဲ မီးမျိုးစုံများကို မဟာလောကမာရဇိန်ဘုရား၊ မာန်အောင်ရတနာဘုရားနှစ်ဆူမှာ ခွဲဝေရှို့ လွှတ်ပူဇော် ရသည်။
နှစ်စဉ်ထွန်းလင်းပူဇော်မြဲ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာန ပြင် အရှင်နှစ်ပါး နံတော်သင့် ဘုရားများပါ စုစုတစ် ဆယ့် ရှစ်ဌာနဘုရားများမှာ မီးစောင်းတန်း ထွန်းလင်းပူ ဇော်ရာ မှူးကြီးမတ်ကြီးတို့နှင့် မှူးတော်မတ်တော်အရာရှိ တို့ ခွဲဝေသွားရောက်ကြီးကြပ် ပွဲသဘင်ခင်းကျင်း ထွန်း လင်းပူဇော်ရသည်။
လပြည့်ကျော် ခုနှစ်ရက်န့ မြေနန်းတော်တောင်ဘက် သောဠ သဝင်္ကပါ ကို ပြီးပြေအောင်လုပ်ဆာင်၍ မီးထွန်းလင်းစေပြီးလျှင် အရှင်နှစ်ပါးထွက်စံတော်သည်။
မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံမှု () သို့မဟုတ် အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှု (outercourse) ဆိုသည်မှာ များသောအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းမှုမပါဝင်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုဖြစ်သော်လည်း၊ အချို့ပုံစံများ၊ အထူးသဖြင့် အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှုဟု ခေါ်ဆိုသောအခါတွင် လက်ဖြင့်ပွတ်သပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ထိုးသွင်းသည့် အသွင်အပြင်များ ပါဝင်သည်။
၎င်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် မိန်းမကိုယ်၊ စအို သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၏ ထိုးသွင်းသည့် အသွင်အပြင်များကို ချန်လှပ်ထားသော်လည်း၊ ပွတ်တိုက်ခြင်း (frottage)၊ လက်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (manual sex)၊ အပြန်အလှန် တစ်ကိုယ်ရေ အာသာဖြေခြင်း (mutual masturbation)၊ နမ်းရှုံ့ခြင်း သို့မဟုတ် ပွေ့ဖက်ခြင်းကဲ့သို့သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာမဟုတ်သော လုပ်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။
See 272 and page 301 for two different definitions of outercourse (first of the pages for no-penetration definition; second of the pages for no-penile-penetration definition). လူများသည် လိင်မဆက်ဆံမီ နမ်းရှုပ်သုံးသပ်ခြင်း (foreplay) ပုံစံတစ်ခုအနေဖြင့် သို့မဟုတ် အဓိက သို့မဟုတ် နှစ်သက်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် အပါအဝင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ပြုလုပ်ကြသည်။
See here onwards and pages 47–49 for views on what constitutes virginity loss and therefore sexual intercourse or other sexual activity; source discusses how gay and lesbian individuals define virginity loss, and how the majority of researchers and heterosexuals define virginity loss/"technical virginity" by whether or not a person has engaged in penile-vaginal sex. အမျိုးသားနှင့်အမျိုးသမီး လိင်ကွဲစုံတွဲများသည် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်းအစား၊ အပျိုစင်ဘဝကို ထိန်းသိမ်းရန် သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်တားဆီးနည်းတစ်မျိုးအနေဖြင့် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
လိင်တူစုံတွဲများသည်လည်း အပျိုစင်ဘဝကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ အမျိုးသားချင်းချစ်သူများသည် ၎င်းကို စအိုကို ထိုးသွင်းခြင်းအစား အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
ရေယုန်၊ HPV နှင့် ပြင်ပအင်္ဂါတွင်ရှိသော သန်းကဲ့သို့သော လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ (STIs) သည် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်အင်္ဂါချင်း သို့မဟုတ် လိင်အင်္ဂါနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ချင်း ထိတွေ့သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများမှတဆင့် ကူးစက်နိုင်သော်လည်း၊ ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုလုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။
အကြောင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်မှ အရည်များ (STI ကူးစက်မှု၏ အဓိကအရင်းအမြစ်) သည် လုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း၊ အထူးသဖြင့် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော အသွင်အပြင်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဖလှယ်ရန် အလားအလာနည်းသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုများနှင့် ပြုလုပ်ကြပုံများ အထွေထွေ မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံမှု (သို့မဟုတ် အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှု) ကို များသောအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းမှုကို မပါဝင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော်လည်း၊ အချို့သော ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုများသည် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ထိုးဖောက်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်နိုင်ပြီး ထို့ကြောင့် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သေးသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် လိင်အင်္ဂါကို ပါးစပ်ဖြင့် ပွတ်သပ်ခြင်းအပြင် လိင်တံဖြင့် ပါးစပ်ကို ထိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ်ကို ပါးစပ်ဖြင့် ထိုးသွင်းခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပြီး ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည်။
ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို မိန်းမကိုယ် သို့မဟုတ် စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမဟုတ်သောကြောင့် သီးသန့်အားဖြင့် အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှုအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။
ထိုးဖောက်ခြင်း (penetration) နှင့် ထိုးဖောက်သော (penetrative) ဟူသော စကားလုံးများကို လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးဖောက်ခြင်းအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားနိုင်ပြီး၊ ဤနည်းဖြင့် အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှု၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ထိုးဖောက်သော စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းလည်း ပါဝင်ပြီး၊ အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှုဟူသောအသုံးအနှုန်းကို မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းဖြစ်သော လိင်ဆက်ဆံမှုဟူသောအသုံးအနှုန်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ထိုးဖောက်မှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုနှင့် အပြင်ပိုင်း လိင်ဆက်ဆံမှုဟူသော အသုံးအနှုန်းများကို လိင်တံဖြင့် ထိုးဖောက်မှုရှိမရှိ သို့မဟုတ် ကူးစက်နိုင်သော ခန္ဓာကိုယ်အရည်များ ဖလှယ်ခြင်းမပါဝင်သော ထိုးဖောက်မှုမရှိသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်များ ရှိမရှိအပေါ် မူတည်၍ ကန့်သတ်ထားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များလည်း ရှိသည်။
လေးနက်သော ပွတ်သပ်ခြင်း (heavy petting) ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် များသောအားဖြင့် လိင်အင်္ဂါကို အနည်းငယ် လှုံ့ဆော်ခြင်းပါဝင်သော်လည်း တိုက်ရိုက်ထိုးဖောက်သော လိင်ဆက်ဆံမှု မဟုတ်သော လိင်မဆက်ဆံမီ နမ်းရှုပ်သုံးသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုးကို လွှမ်းခြုံထားသည်။
ပွတ်တိုက်ခြင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံခံစားမှုရရှိရန် လိင်တံအချင်းချင်းပွတ်တိုက်နေသော အမျိုးသားနှစ်ဦး ပွတ်တိုက်ခြင်း (Frottage) ဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်၏ မည်သည့်အစိတ်အပိုင်းကိုမဆို၊ တင်ပါး၊ ရင်သား၊ ဝမ်းဗိုက်၊ ပေါင်၊ ခြေ၊ လက်၊ ခြေထောက်နှင့် လိင်အင်္ဂါများ အပါအဝင် အခြားသူတစ်ဦး၏ လိင်အင်္ဂါနှင့် ပွတ်တိုက်ခြင်း၏ ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
၎င်းကို အဝတ်မပါဘဲ သို့မဟုတ် အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ထားစဉ် ပြုလုပ်နိုင်ပြီး အများအားဖြင့် ခြောက်သွေ့သော လိင်ဆက်ဆံခြင်း (dry humping) သို့မဟုတ် ခြောက်သွေ့သော လိင်မှုကိစ္စ (dry sex) ဟု လူသိများသည်။
ပွတ်တိုက်ခြင်းတွင် လိင်အင်္ဂါချင်း ပွတ်တိုက်ခြင်းပါဝင်ပါက ၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံ လိင်အင်္ဂါချင်း (genito-genital) သို့မဟုတ် GG ပွတ်တိုက်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။
စုံတွဲများသည် လိင်မဆက်ဆံမီ နမ်းရှုပ်သုံးသပ်ခြင်း (foreplay) ပုံစံတစ်ခုအနေဖြင့် သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ်၊ စအို သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၏ ထိုးသွင်းသည့် အသွင်အပြင်များမပါဘဲ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျေနပ်မှုကို ရရှိရန်အတွက် ရိုးရှင်းသောနည်းလမ်းတစ်ခုအနေဖြင့် ပွတ်တိုက်ခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ၎င်းတို့၏ အပျိုစင်ဘဝကို ထိန်းသိမ်းရန် သို့မဟုတ် ပိုမိုလုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ပြုလုပ်ရန် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နည်းလမ်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
မကြာခဏဆိုသလို လူငယ်များသည် ပိုမိုထင်ရှားသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိတွေ့မှုဆိုင်ရာ ၎င်းတို့၏ အယူအဆ မသတ်မှတ်မီ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမှု၏ အစောပိုင်းအဆင့်တစ်ခုအနေဖြင့် ပွတ်တိုက်ခြင်းကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ပွတ်တိုက်ခြင်းနှင့်ဆက်စပ်သောအခြားအသုံးအနှုန်းများမှာ- Princeton rub, Ivy League rub စသည်တို့သည် ယောက်ျားချင်း ပွတ်တိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်ကြားလိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးလုံးကို ရည်ညွှန်းသော စကားအသုံးအနှုန်းများဖြစ်ပြီး၊ ဤကောလိပ်များသည် အမျိုးသားများကိုသာ လက်ခံခဲ့သော ကာလများမှ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
W. H. Auden သည် Princeton rub နှင့် Princeton first-year ဟူသောအသုံးအနှုန်းများကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရာတွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူခဲ့သည်။
ပွတ်တိုက်ခြင်း (frottage) ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် ပြင်သစ်ကြိယာ frotter (ပွတ်တိုက်ရန်) မှ ဆင်းသက်လာသည်။
frotter မှ အသုံးအနှုန်းသုံးမျိုး ဆင်းသက်လာသည်။