kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အောင်ဆန်းကွင်းကို အဓိကကွင်းဟုသတ်မှတ်ပြီး ဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲများကျင်းပနိုင်ရန် ပိုမိုခေတ်မှီစေရန် အရှေ့ဘက်ပွဲကြည့်စင်ကို တည်ဆောက်လိုက်ရ၍ အဝေးကွင်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည်။
အောင်ဆန်းကွင်းကို လေးဖက်မြင် ပွဲကြည့်စင်အဖြစ် မွမ်းမံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ ဘောလုံး သမိုင်းကြောင်း (ပထမပိုင်း) အားကစားကွင်း၏ ကြံ့ခိုင်မှု နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ကျော် ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သော အောင်ဆန်းကွင်းမှာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အားကစားကွင်းကို သက်ဆိုင်ရာဌာနများမှစစ်ဆေးရာ ၇၀ရာခိုင်နှုန်း ကြံ့ခိုင်မှုမရှိတော့ပေ။
ထို့ကြောင့် အားကစားကွင်းအား ပြန်လည်မွမ်းမံခြင်း (သို့မဟုတ်) အသစ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစားကွင်းများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသား အားကစားကွင်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းများ။
ရန်ကုန် ဘူတာကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးဘူတာရုံကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ မီးရထား၏ အဓိကမီးရထားကွန်ယက်ဖြစ်ကာ ၃,၁၂၆ မိုင် (၅.၀၃၁ ကီလိုမီတာ)ထိ ရှိကာ အထက်မြန်မာပြည်တွင် နေပြည်တော်၊ မန္တလေး၊ ရွှေဘို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တောင်ကြီး၊ကလော၊ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတွင် မော်လမြိုင်၊ ရေးတို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့မှ ပထမဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တပ်များဝင်လာစဉ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
လက်ရှိဘူတာကို ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာရိုးရာ လက်မှုအနုပညာနှင့်အညီ ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်ဖြင့် မြန်မာဗိသုကာပညာရှင် စည်သူဦးတင်မှ ပြန်လည်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ဘူတာကြီးကို ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံအဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက သတ်မှတ်ခဲ့၍ ထားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှ ခေတ်မှီမြို့တော် တည်ဆောက်ရန်အတွက် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးကို မြို့လယ်မှ ၂၀ မိုင်(၃၂ ကီလိုမီတာ) ကွာဝေးသည့် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွေ့တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။
မီးရထားလမ်းများ အောက်ပါတို့သည် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော မီးရထားလမ်းများ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ပတ် ရထား ရန်ကုန် - မန္တလေး မီးရထားလမ်း ရန်ကုန် - မော်လမြိုင် မီးရထားလမ်း ရန်ကုန် - ပုဂံ မီးရထားလမ်း ရန်ကုန် - အောင်လံ - ပုဂံ မီးရထားလမ်း ရန်ကုန် - ပြည် မီးရထားလမ်း သမိုင်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပျက်စီးသွားသော ဘူတာကြီး ရန်ကုန် ဘူတာကြီးကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့က ပထမဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု လွယ်ကူစေရန်အတွက် ရန်ကုန်မှ ပြည်မြို့သို့ ပထမဆုံး မီးရထားလမ်း တည်ဆောက်ခဲ့စဉ်က ဖြစ်သည်။
ဘူတာကြီးသည် မီးရထားဝန်း၏ တောင်ဘက်ခြမ်း Phayre Street (ယခုအခါ ပန်းဆိုးတန်းလမ်း) ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဘူတာကြီးကို ဗြိတိသျှ ဗစ်တိုးရီးယား ခေတ်ပုံစံအတိုင်း တည်ဆောက်ထားကာ လှပတင့်တယ်၍ ဂုဏ်မြင့်ဖွယ်ရာ အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးသည် ဂျပန်တို့၏ စိတ်ကြိုက်ပစ်မှတ်သဖွယ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်တို့ ဆုတ်ခွာစဉ်တွင် ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန် ဘူတာကြီးအား ပြန်လည် တည်ဆောက်ရန်အတွက် မြန်မာရိုးရာ လက်မှုပညာများတွင် အခြေခံ၍ အင်ဂျင်နီယာ ဦးလှသွင်မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သည်။
အဆောက်အဦသစ်သည် ၅၁၁၀ စတုရန်း မီတာ(၅၅၀၀ စတုရန်း ပေ) ကျယ်ဝန်းသည်။
အဆောက်အဦသစ် မြောက်ဘက်တွင် မြတ်ခင်းပြင်နှင့် ပန်းခြံများ၊ ကွင်းပြင်များ တည်ရှိသည်။
၇ မေလ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ မီးရထား အခွင့်အာဏာဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ခြင်းကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စည်သူ ဦးတင်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ် မေလတွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ မြန်မာကျပ်ငွေ ၄.၇၅ သန်း ကုန်ကျခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ဘူတာကြီး ဖွင့်ပွဲကို ဇွန်လ ၅ ရက် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ယခုအခါ ရန်ကုန် ဘူတာကြီးကို ရန်ကုန်မြို့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံများ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက် Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘူတာရုံများ Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ။
လူန ၂၇ (Luna-Resurs lander)Missions to the Moon Luna-27. The Planetary Society. သည် ရုရှား ဖက်ဒရယ် အာကာသအေဂျင်စီ၏ လကမ္ဘာသို့စေလွှတ်မည့် အာကာသယာဉ်ဖြစ်ပြီး ဥရောပ အာကာသအေဂျင်စီနှင့်ပူးပေါင်းကာ လ၏ မလေ့လာရသေးသည့်နေရာအား စူးစမ်းရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။
မန္တလာသီရိ အားကစားကွင်းသည် မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိပြီး ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
အဆိုပါအားကစားကွင်းတွင် ၂၀၁၃ ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အမျိုးသမီးဘောလုံးအားကစားပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း မန္တလာသီရိအားကစားကွင်းတည်ရှိရာနေရာသည် ၂၀၁၀ပတ်ဝန်းကျင်က လယ်ကွင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကို မြန်မာပြည်တွင် ကျင်းပရန် အတည်ပြုပြီးနောက် မန္တလေးမြို့တွင် ဘောလုံးကွင်းအသစ် တစ်ကွင်းတည်ဆောက်ရန် စတင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ (မန္တလေး)၏ တောင်ဘက်၊ ချမ်းမြသာစည် လေဆိပ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် စီမံကိန်း စတင်ခဲ့သည်။
ဤစီမံကိန်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မင်္ဂလာမန္တလေး စီမံကိန်း၊ မြန်မာသတင်းအချက်အလက်နှင့်နည်းပညာတက္ကသိုလ် စီမံကိန်းများပါ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပန္နက်ရိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အလုံးစုံပြီးမြောက်ခဲ့သည်။
မန္တလာသီရိအားကစားကွင်းနှင့်အတူ နေပြည်တော်တွင် ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်း၊ ဇေယျာသီရိအားကစားကွင်းတို့ပါ အသစ်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ဤကွင်းများအား တရုတ်နိုင်ငံမှ ပုံစံရေးဆွဲပြီး မက်စ်မြန်မာဆောက်လုပ်ရေးမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ကွင်း၃ကွင်းမှာ ပုံစံအားဖြင့် တစ်ထပ်တည်းကျလျက်ရှိသည်။
တပ်မတော်အားကစားကွင်းဖြစ်သော ဇေယျာသီရိမှာမူ အစိမ်းရောင်ဖြစ်သည်။
thumb|မန္တလာသီရိအားကစားကွင်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် အမျိုးသမီးဘောလုံးပြိုင်ပွဲများကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲပြီးနောက် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းအဖြစ် ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။
မြို့ခံဘောလုံးအသင်းဖြစ်သော ရတနာပုံဘောလုံးအသင်းမှလည်း တချို့နှစ်များတွင် အိမ်ကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
၂၀၂၀ဘောလုံးရာသီတွင် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်မှ I.S.P.E F.C၏ အိမ်ကွင်းအဖြစ်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။
မြန်မာအမျိုးသားဘောလုံးအသင်း၏ အချို့ပွဲစဉ်များ၊ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်ဘောလုံးပွဲစဉ်များ၊ တက္ကသိုလ်များ၏ အားကစားပွဲများ၊ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ အားကစားပွဲများကို ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် ကွင်းအနီး၌ ဘက်စုံသုံးအားကစားရုံ၊ရေကူးကန်၊ လက်ဝှေ့ရုံ၊စက်ဘီးစီးကွင်း၊ စကိတ်ကွင်းများ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
thumb|ဘက်စုံသုံးအားကစားရုံ အချက်အလက်များ မန္တလာသီရိကွင်းမှာ မန္တလာသီရိအားကစားရုံစုတွင် အဓိက အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။
ပွဲကြည့်စင် အဆင့် ၃ဆင့်ပါဝင်ပြီး အမြင့် ၈၁ပေမြင့်သည်။
မြက်ခင်းပြင်မှာ ၇၆၈၂၆စတုရန်းပေကျယ်သည်။
thumb|ညအချိန်​တွေ့ရစဉ် မြက်ခင်းပြင်နှင့် ပွဲကြည့်စင်ကြားတွင် အကျယ်၃၂ပေ၊အရှည် ၁၄၀၈ပေရှိသော ပြေးလမ်းပါဝင်သည်။
ကွင်း၏ အနောက်ဘက်ပွဲကြည့်စင်တွင် အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်နေရာများ၊ အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် သီးသန့်ပွဲကြည့်ခန်း၊ သတင်းမီဒီယာများအတွက်နေရာများ ပါဝင်သည်။
ကွင်း၏ တောင်ဘက်တွင် LEDဘုတ်တစ်ခုရှိသည်။
ညဘက်တွင် အလင်းရောင်ကောင်းစွာရရန် မီးဆိုင်းများနှင့် အသံစနစ်များ ကောင်းမွန်စွာ တပ်ဆင်ထားသည်။
thumb|LEDဘုတ်ဘောလုံးကွင်း၏ဘေးတွင် လေ့ကျင့်ရေးကွင်း ၇ကွင်းရှိသည်။
ပြခန်း 200px ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစားကွင်းများ။
စည်သူဦးတင် (၁၉၀၃-၁၉၆၄) သည် ကျော်ကြားသော မြန်မာ ဗိသုကာပညာရှင် အင်ဂျင်နီယာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ၊ ရန်ကုန် ဘူတာကြီး၊ အထက (၂)၊ ဒဂုံ (ယခင် မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း)အစရှိသော အဆောက်အဦတို့မှာ သူ၏ နာမည်ကျော် လက်ရာများ ဖြစ်သည်။
သူသည် မြန်မာမှုလက်ရာများဖြစ်သော ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်၊ အင်္ဂတေကနုတ်ပန်း အစရှိသည်တို့ကို အနောက်တိုင်းလက်ရာဟန်များနှင့် ပေါင်းစပ်၍ မတူညီသောဟန်များကို အသုံးပြု၍ တည်ဆောက်ရာတွင် လူသိများ ထင်ရှားလှသည်။
စည်သူဦးတင်သည်မန္တလေးနန်းတွင်းအဆက်အနွယ်များမှဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး ၁၈၉၀ပြည့်နှစ်တွင်မန္တလေးမြို့ ပုလဲငွေရောင်ရပ်တွင်ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မိဘများမှာ အင်စပက်တော်ဦးတိုးနှင့်ဒေါ်မြကြီးတို့ဖြစ်ကြကာဖခင်ဦးတိုးဘက်မှမိဘများမှာမန္တလေးနန်းတွင်းမှ မင်းမှုထမ်းများဖြစ်ကြသည်။
ဦးတိုး၏ဖခင်ဖြစ်သူဦးကြင်သည်မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်နိုင်ငံခြားပညာတော်သင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီးအိမ်ရှေ့စံကနောင်မင်းသားကြီး၏လက်ရုံးတစ်ဆူဖြစ်ကာမန္တလေးတွင်ဒင်္ဂါးစက်ရုံ အမြောက်စက်ရုံများကိုဦးစီးခဲ့သည့်မြန်မာအင်ဂျင်နီယာကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပန်းချီဆရာဗိသုကာပညာရှင် ဆရာ ခင်မောင်ရင်သည် ဦးတင်၏တူတော်စပ်ပါသည်။
[2] ကိုးကား-ဆရာတင်နိုင်တိုး ၏မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် ဗိသုကာပညာရှင် စည်သူဦးတင်စာအုပ် ယင်းကဲ့သို့အင်ဂျင်နီယာမျိုးရိုးမှဆင်းသက်လာသောဦးတင်အဖို့လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရသောအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများကိုဝါသနာပါသူဖြစ်သည်။
ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျလက်တွေ့လုပ်ရမှကျေနပ်သူဦးတင်သည်မိမိပုံစံထုတ်ရေးဆွဲခဲ့သောအဆောက်အဦးများတည်ဆောက်ရာတွင်ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျကြီးကြပ်ပေးခဲ့သည်။
စည်သူဦးတင်သည် ယခုအခါနှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်သက်တမ်းကြာမြင့်ပြီဖြစ်သော ဂျီတီအိုင်ကျောင်း(Government Technical Institute,G.T.I) အင်းစိန်မှာတက်ရောက်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အင်းစိန်ဂျီတီအိုင်ကျောင်းကြီးသည် တစ်ချိန်ကအရှေ့တောင်အာရှတိုင်းပြည်များ၏ ပိုလီတက္ကနစ်ကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။
စည်သူဦးတင်သည်မန္တလေးမြို့ အောင်မြေသာစံမြို့နယ် ၈၆လမ်းနှင့် ၂၄လမ်းထောင့်ရှိနာမည်ကျော်စိန့်ပီတာအထက်တန်းကျောင်း(ယခုအခါ မန္တလေးအမှတ်(၉)အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း)မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီးရန်ကုန်သို့ ရောက်ရှိလာကာရန်ကုန်ကောလိပ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်ကရန်ကုန်ကောလိပ်မှာကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်လက်အောက်ခံအဖြစ်ထားရှိချိန်ဖြစ်သည်။
စည်သူဦးတင်သည် ၁၉၀၉တွင်ရန်ကုန်ကောလိပ်မှပညာဆုံးခန်းတိုင်အောင်ပြီးစီးခဲ့သည်။
ဦးတင်သည်အခြားသူများကဲ့သို့ ကာလကတ္တားသို့လည်းဆက်လက်ပညာသွားရောက်မသင်ကြားလို၊ မြို့အုပ်မြို့ပိုင်၊နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်များလည်းမလုပ်လိုဘဲလက်တွေ့လုပ်ငန်းများကိုသာဝါသနာပါသူတစ်ဦးဖြစ်ပေရာကိုတင်အဖို့ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးရန်လမ်းဆုံးသွားသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။
သို့သော်ကိုတင်အတွက်အားကိုးအားထားပြုစရာအစိုးရအင်ဂျင်နီယာကျောင်းတစ်ကျောင်းရှိနေပါသေးသည်။
ထိုကျောင်းကားမြန်မာအင်ဂျင်နီယာများကိုမွေးထုတ်ပေးနေရာအင်းစိန်ဂျီတီအိုင်ကျောင်းပင်ဖြစ်သည်။
ကိုတင်တို့အင်းစိန်ဂျီတီအိုင်တွင်အဆောက်အဦးနှင့်လမ်းတံတားဘာသာရပ်များကိုသင်ယူနေချိန်တွင်မြန်မာပြည်၌အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာကျောင်းဟူ၍မရှိသေးပေ။
ထို့ကြောင့်အင်းစိန်ဂျီတီအိုင်မှကျောင်းဆင်းလာလျှင်ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာန(Public Works Department)ကဲ့သို့သောဗြိတိသျှအစိုးရဌာနများကအလုပ်သင်အင်ဂျင်နီယာများအဖြစ်ကြိုဆိုနေကြလေသည်။
ကိုတင်သည် ၁၉၁၂-၁၃ခုနှစ်တွင်အင်းစိန်ဂျီတီအိုင်မှကျောင်းပြီးခဲ့ပြီးပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနတွင်တံတားကလေးစိတ္တဇဆေးရုံစီမံကိန်းလုပ်ငန်းခွင်သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဦးတင်ကအင်းစိန်ဂျီတီအိုင်မှသင်ယူခဲ့သည့်အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များကိုလုပ်ငန်းခွင်တွင်လက်တွေ့အသုံးချသည်။
ပရိုဖိုင်း(Profile)များရိုက်သည်မှစ၍မြေကြီးလုပ်ငန်း၊အောက်ခံကွန်ကရစ်လုပ်ငန်း၊အုတ်စီလုပ်ငန်းများကိုကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်ကာစနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အရည်အချင်းထက်မြက်သောဦးတင်ကိုအိန္ဒိယသို့ပညာတော်သင်အဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ဘုံဘေမြို့ရှိ Sir JamstedJiJee Bho ကျောင်းတွင်တစ်နှစ်ကြာဗိသုကာပညာရပ်များကိုသင်ယူခဲ့သည်။
ကျောင်းတက်နေစဉ်တစ်ဖက်မှလည်းလက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်အဖြစ် MessersEreeson, Brathy & Kihib ဗိသုကာကုမ္ပဏီတွင်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကာတည်ဆောက်ဆဲဖြစ်သောအတွင်းဝန်ရုံးတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
ဦးတင်သည်အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ၁၉၂၄တွင်ပြန်လာခဲ့ပြီးနောက်ရန်ကုန်မြို့တော်မြူနီစီပယ်ရုံးကြီးတွင်အဆောက်အဦးအင်ဂျင်နီယာ (Building Engineer) အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်တစ်ဖက်မှလည်းဗိသုကာပညာရှင်အဖြစ်အထင်ကရအဆောက်အဦးအချို့ကိုပုံစံထုတ်ခြင်း၊ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်တည်ဆောက်ခြင်းတို့ကိုလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကြီးမားကျယ်ပြန့်လှသော၊မြန်မာဆန်လှသော၊ဗိသုကာလက်ရာမြောက်လှသော မြို့တော်ခန်းမကြီး၊ ခြူးပန်းခြူးနွယ်များဖြင့် မြန်မာဆန်ဆန်အလှဆင်ထားသော၊မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးဂုဏ်ယူရမည့် အဆောက်အဦးကြီးကိုတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စည်သူဦးတင်ကားရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမအဆောက်အဦးကြီးကိုသာမကရန်ကုန်မြို့မှ အခြားအထင်ကရ အဆောက်အဦးအချို့ကိုလည်းပုံစံထုတ်ကာတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စည်သူဦးတင် တည်ဆောက်ခဲ့ရသည့်အထင်ကရအဆောက်အဦးများနှင့် အကြံပြုခဲ့ရသည့်လုပ်ငန်းရပ်များမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ ရွှေတိဂုံစေတီတော်အနောက်မုခ်(နှစ်ပြားတန်ဆောင်း) ငလျင်ဒဏ်ကြောင့်ပြိုကျခဲ့ရသည့် ဆူးလေစေတီတော် အားမူလပုံစံအတိုင်းပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း ရန်ကုန်ဗဟိုမီးသတ်အဆောက်အဦး စမ်းချောင်းမြို့နယ်မီးသတ်ရုံ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဓမ္မာရုံ မြို့မအထက်တန်းကျောင်း(ယခင်)၊ (ယခု) အမှတ်(၂)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။
ရန်ကုန်ဘူတာကြီး မြန်မာ့နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဘဏ် (ရန်ကုန်) (MFTB) ကော်မာရှယ်ဘဏ်(မန္တလေး) ကောလိပ်ကျောင်းများ(မန္တလေး၊မော်လမြိုင်၊ပုသိမ်၊တောင်ကြီး) တို့ဖြစ်ကြသည်။
alt=.|ကြောင်နှင့်ကြွက်ကာတွန်း တံဆိပ် တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ ( ၊ တွမ်နှင့်ဂျယ်ရီ ဟု ရေးကြ ၊ တောင်းန် အင်န် ဂျယ်ရီ ဟု အသံထွက်ကြ ၊ ကြောင်နှင့်ကြွက် ဟု အများကသိကြ) သည် ဝီလျံ ဟန်နာ နှင့် ဂျိုးဆက်ပ် ဘာဘီရာတို့က ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးခဲ့သော အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတို စီးရီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ကြောင်ကလေး တွမ် နှင့် ကြွက်ကလေး ဂျယ်ရီတို့ နှစ်ဦးကြားမှ ရယ်စရာဟာသဖြစ်ရပ်များကို တင်ပြသော ဇာတ်မြူးစီးရီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီကို ကာတွန်းပုံစံအမျိုးမျိုး၊ ဇာတ်ကောင်အမျိုးမျိုး၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီအမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ကလေးများသာမက လူကြီးများကလည်း ကြောင် နှင့် ကြွက် ဟု နာမည်ကျော်ကြား နှစ်သက်ကြသည်။
ဇာတ်လမ်း အဆိုပါ ဇာတ်လမ်းတွဲ သည် အထင်ကရ ရန်သူ များ ၊ အိမ်ကြောင် တစ် ကောင် ( တွမ် ) နှင့် အိမ်ကြွက် တစ် ကောင် ( ဂျယ်ရီ ) တို့ အကြား ဟာသ သဘောဆောင်သောတိုက်ခိုက် မှု များ ကို ဖော်ပြ ထား သည်။
ဇာတ်လမ်းတို အများအပြား ၏ ဇာတ်လမ်း များ သည် ဂျယ်ရီ ကို ဖမ်းဆီး ရန် ကြိုးစား နေ သော တွမ် ( လူသား တစ် ဦး က မကြာခဏ စုဆောင်း ထား သော ) တွမ် အပေါ် ဗဟို ထား သော ၊ အိမ် တစ် အိမ် ၏ နောက်ခံ တွင် မကြာခဏ ချမှတ် ထား ပြီး ၊ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ် သော ရုတ်တရက် နှင့် ဖျက်ဆီး ခြင်း တို့ ဖြစ် သည်။
အဓိကအားဖြင့် ဂျယ်ရီ၏လိမ္မာပါးနပ်မှု၊ စဉ်းလဲသောစွမ်းရည်နှင့် ကံကောင်းမှုတို့ကြောင့် တွမ်သည် ဂျယ်ရီကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲသည်။
သို့သော် သူတို့သည် စစ်မှန်သောခင်မင်ရင်းနှီးမှုနှင့် တစ်ဦး၏ကောင်းကျိုးအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို အကြိမ်ကြိမ်တင်ပြခဲ့ကြသည်။
အခြား အချိန် များ တွင် ၊ ကလေး တစ် ယောက် သည် ပေါ့ဆ သော ကလေးထိန်း တစ် ဦး ၏ စောင့် ကြည့် မှု မှ လွတ်မြောက် သောအခါ ၊ တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ တို့ ကို ကလေး ကို ဖမ်းဆီး ရန် နှင့် အန္တရာယ် မှ ဝေးကွာ အောင် ထိန်းသိမ်း ရန် ၊ အလုပ်များ သော သူငယ်ချင်း များ နှင့် ကလေး စောင့် ကြည့် သူ များ အသီးသီး တွင် ၊ တူညီ သော ရည်မှန်းချက် တစ် ခု ကို လိုက်စား ရန် သူ တို့ ၏ ပြိုင်ဆိုင် မှု ကို ဘေး ဖယ်ထား ခဲ့ သည်။
သူ တို့ သည် တစ် ဦး ကို တစ် ဦး အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက် နေ သော်လည်း ၊ သူ တို့ သည် အမှန်တကယ် အန္တရာယ် ကြုံ ရ သည့် အချိန် တိုင်း တစ် ဦး ၏ အသက် ကို တစ်ဦးက ကယ်တင် ခဲ့ ကြ သည် ၊ ထူးခြား စွာ ဆိုးရွား သော နိဂုံး တစ် ခု ကို ဖော်ပြ ထား သော ၊ မောက်စ်ကီတီယာ နှစ် ဦး ၊ နှင့် မိန်းကလေး သူငယ်ချင်း များ က အရှက်ခွဲ ခံ ရ ပြီးနောက် အဆုံး တွင် ရထား လမ်း တစ် ခု ပေါ်တွင် နှစ် ဦး စလုံး ထိုင် နေ သော ၊ ဘလူး ကြောင် ဘလူး တို့ မှလွဲ၍ ဖြစ် သည်။
ကာတွန်းသည် လာလာသော ရေနွေးမီးရထား၏ လေသံဖြင့် ထွက်လာသည်။
အဆိုပါ ကာတွန်း များ သည် ဇာတ်ရုံ လှုပ်ရှား မှု တွင် တီထွင် ခဲ့ သမျှ တွင် အကြမ်းဖက် ဆုံး ကာတွန်း ဟာသ အချို့ အတွက် လူ သိ များ သည် : တွမ် သည် ဂျယ်ရီ ကို သတ် ရန် ပုဆိန် များ ၊ တူ များ ၊ သေနတ် များ ၊ မီးရှူး များ ၊ ပေါက်ကွဲ ပစ္စည်း များ ၊ ထောင်ချောက် များ နှင့် အဆိပ်အတောက် များ ကို အသုံးပြု နိုင် သည်။
ဂျယ်ရီရဲ့ လက်စားချေနည်းတွေဟာ ပိုပြီးအကြမ်းဖက်ပြီး မကြာခဏ အောင်မြင်မှုရတယ်၊ တွမ်ကို နှစ်ခြမ်းပိုင်းဖြတ်တာ၊ ခေါင်းဖြတ်တာ၊ ပြတင်းပေါက် ဒါမှမဟုတ် တံခါးထဲမှာ ခေါင်း ဒါမှမဟုတ် လက်ချောင်းတွေကို ပိတ်လိုက်တာ၊ တွမ်ရဲ့အမြီးကို ဝက်ဖယ်သံ ဒါမှမဟုတ် မုန့်ချောင်းထဲမှာ ထည့်လိုက်တာ၊ ရေခဲသေတ္တာထဲကို ကန်တာ၊ လျှပ်စစ်ဒဏ်ခံရတာ၊ တုတ်ချောင်း၊ တုတ်နဲ့ ရိုက်တာ၊ သစ်ပင်တစ်ချောင်း ဒါမှမဟုတ် လျှပ်စစ်တိုင်က သူ့ကို မြေထဲထိုးစေတာ၊ မီးရှူးမီးပန်းနဲ့ ချည်နှောင်ပြီး မီးရှို့တာ၊ စတာတွေပေါ့။
[၃] တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ သည် အလွန်အမင်း အကြမ်းဖက် မှု အဖြစ် မကြာခဏ ဝေဖန် ခံ ခဲ့ ရ စဉ် ၊ မည်သည့် ဇာတ်ကွက် တွင် မဆို သွေး သို့မဟုတ် သွေးထွက်သံယို မှု မ ရှိ ပါ။
တေးဂီတ သည် တိုတို များ တွင် အလွန် အရေးကြီး သော အခန်း ကဏ္ဍ တစ် ခု ပါဝင် သည် ၊ လှုပ်ရှား မှု ကို အလေးပေး ခြင်း ၊ ရိုးရာ အသံ သက်ရောက် မှု များ အတွက် ဖြည့်စွက် ခြင်း ၊ နှင့် ဇာတ်ကွက် များ ကို စိတ် လှုပ်ရှား မှု များ ကို ချေးငှား ပေး သည်။
ဂီတ ဒါရိုက်တာ စကော့တ် ဘရက်လေ သည် ဂျက်ဇ် ၊ ဂန္ထဝင် ၊ နှင့် ပေါ့ပ် ဂီတ တို့ ၏ အစိတ်အပိုင်း များ ကို ပေါင်းစပ် ထား သော ရှုပ်ထွေး သော တေးဂီတ များ ကို ဖန်တီး ခဲ့ သည်။
ဘရက်ဒ်လေ သည် ခေတ်သစ် ပေါ့ပ် သီချင်း များ နှင့် စိန့် လူးဝစ် တွင် မက်မီ ကဲ့သို့ အမ်ဂျီအမ် ရုပ်ရှင် များ အပါအဝင် ၊ အခြား ရုပ်ရှင် များ မှ သီချင်း များ ကို မကြာခဏ အသုံးပြု ခဲ့ သည်။
တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ သည် ဘယ်တော့မှ စကားပြော ခြင်း မ ရှိ သလောက် ဖြစ် သော်လည်း ၊ တိုတို များ တွင် အခြား ဇာတ်ကောင် များ မှ အပြန်အလှန် ပြောဆို မှု များ လည်း မကြာခဏ ရှိ ခဲ့ သည်။
ဇာတ်ကောင် ငယ် များ သည် အလားတူ ကန့်သတ် ထား ခြင်း မ ရှိ ပါ ၊ နောက်ပြီး အဓိက ဇာတ်ကောင် နှစ် ဦး သည် ရှားပါး သော အချိန် များ တွင် အင်္ဂလိပ် စကား ကို ပြောဆို ကြ သည်။
ဥပမာ၊ Mammy Two Shoes ဇာတ်ကောင်သည် သူပါရှိသည့် ကာတွန်းတိုင်းနီးပါးတွင် စာကြောင်းများပါရှိသည်။
တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ အတွက် အသုံးပြု ခဲ့ သော အသံ သက်ရောက် မှု အများစု သည် သူ တို့ ၏ အမြင့် ဆုံး ရယ်မော သံ များ နှင့် အော်ဟစ် သံ များ ဖြစ် သည်။
တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ စကားပြော နေ ခြင်း အထောက်အကူ နှင့် အသေးစား ဇာတ်ကောင် အများအပြား ပြောဆို သော်လည်း ၊ တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ တို့ ကိုယ်တိုင် ပြောဆို ခဲ သည်။
ခြွင်းချက် တစ် ခု မှာ သူ တို့ သည် တွမ် ကို အိမ် ထဲ သို့ ပြန်လာ ရန် ကြံစည် ရန် ၊ အဓိက အားဖြင့် ဂျယ်ရီ ၊ အကြိမ် များ စွာ အတိုချုပ် ပြောဆို သော အထီးကျန် ကြွက် ဖြစ် သည်။
တွမ်သည် ကြောင်မများကို ဖြားယောင်းနေစဉ် သီချင်းဆိုလေ့ရှိသည်။
ဥပမာ၊ တွမ် သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ် တိုတို Solid Serenade တွင် လူဝီ ဂျော်ဒန် ၏ " Is You Is or You Aren't My Baby " ကို သီဆို သည်။
အဆိုပါ တိုတို နှင့် ဇော့ ကြောင် တွင် ၊ တွမ် သည် ထို အချိန် က လူ ကြိုက် များ သော ခေါင်းဆောင် အမျိုးသား ၊ သရုပ်ဆောင် သူ ချားလ်စ် ဘိုရာ ကို တုပ ၍ နက်ရှိုင်း သော ၊ ပြင်သစ် လေသံ ပြင်းထန် သော အသံ တစ် ခု ကို အသုံးပြု ၍ ကြောင် အမ များ ကို ဆွဲဆောင် သည်။
ဒေါ်လာ သန်း ကြောင် ၏ အဆုံး တွင် ၊ ဂျယ်ရီ ကို ဆန့်ကျင် ရန် စတင် ပြီးနောက် သူ က ၊ " ဟေ့ ၊ ကျွန်တော် ဒေါ်လာ တစ် သန်း ကို လွှင့်ပစ် မည် ... ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် ပျော် တယ်။
" Tom and Jerry: The Magic Ring တွင် ဂျယ်ရီက သူ၏လက်စွပ်ကို ဖယ်ရှားရန် ဆိုင်ကိုရွေးချယ်သောအခါ "မဟုတ်၊ မဟုတ်၊ မဟုတ်" ဟုပြောသည်။
ကြွက် ညစာ စားပွဲ တွင် ၊ တွမ် သည် မီးဖို တစ် ခု ပေါ်တွင် မတော်တဆ ထိုင် နေ စဉ် သူ ၏ ရည်းစား တူစ် ကို စကားပြော ခဲ့ သည် : " ပြော ပါ ၊ ဘာ ချက်ပြုတ် တာ လဲ " ၊ ဟု တွတ် က " မင်း သည် ၊ မိုက်မဲ သည် " ဟု ပြန်ပြော ခဲ့ သည်။
မိန့်ခွန်း ၏ နောက်ထပ် နမူနာ တစ် ခု မှာ ခွေး နည်းပြ အပြုအမူ တစ် ခု ဖြင့် ခွေး လိမ်လည် မှု အနည်းငယ် မှတစ်ဆင့် စပိ့ခ် ကို ညွှန်ကြား သော ၊ ခိုင်မာ သော ဆာရီနက် နှင့် ဘောင် ကြောင် တွင် ဖြစ် လာ သည်။
Puss Gets the Boot တွင် ၊ တွမ် က သူ့ အမြီး ကို ဖမ်းဆီး သောအခါ ဂျယ်ရီ သည် သူ ၏ အသက် အတွက် တောင်းပန် ပြီး ဆုတောင်း ခဲ့ သည်။
ဂျယ်ရီသည် တွမ်၏နားနားတွင် အကြိမ်ကြိမ် တိုးပြောခဲ့သည်။
Love Me, Love My Mouse တွင် ၊ ဂျယ်ရီ က တူးစ် ကို " အမေမာ " ဟု ခေါ် သည်။
တွဲဖက် ဒါရိုက်တာ ဝီလီယံ ဟန်နာ သည် ဇာတ်လမ်းတွဲ မှ အ ကျော်ကြား ဆုံး အသံ သက်ရောက် မှု များ ၊ ဟန်းနာ ၏ အော်ဟစ် သံ ကို မှတ်တမ်းတင် ခြင်း ဖြင့် ဖန်တီး ခဲ့ သော တွမ် ၏ သားရေ - အဆုတ် အော်ဟစ် ခြင်း ၊ အသံ သွင်း ခြင်း ၏ အစ နှင့် အဆုံး ကို ဖယ်ရှား ခြင်း ဖြင့် ဖန်တီး ခဲ့ ပြီး ၊ အသံ သွင်း ခြင်း ၏ အ ပြင်းထန် ဆုံး အပိုင်း ၊ နှင့် ဂျယ်ရီ ၏ ကြောက်လန့် သော မျိုချ ခြင်း တို့ အပါအဝင် ၊ နှစ် ဦး စလုံး အတွက် တွန့်ချွတ် သံ ၊ အသက်ရှူရှူ ခြင်း ၊ နှင့် အခြား အသံ သက်ရောက် မှု အများစု ကို ထောက်ပံ့ ပေး ခဲ့ သည်။
တွမ် ၏ အစီအစဉ် များ ကို မ ရှောင်လွှဲ နိုင် သော ၊ တစ်စုံတစ်ရာ သော ဇာတ်လမ်း တစ် ခု သို့မဟုတ် ဖြစ်ရပ် တစ် ခု ကို မ ဖြစ် နိုင် ဟု ပြင်ပ အညွှန်း အချို့ က အခိုင်အမာ ပြောဆို သောအခါ တွမ် က ပြုလုပ် ခဲ့ သည် - ထို နေရာ တွင် ၊ အကြမ်းဖက် ခံ ရ ပြီး ရိုက်နှက် ခံ ရ သော တွမ် တစ် ယောက် ပေါ်လာ ပြီး " မင်း မ ယုံ ဘူး ! " ဟု ၊ ထို အချိန် က လူ ကြိုက် များ သော ၁၉၄၀ ခုနှစ် ရေဒီယို ပြပွဲ ကို ရည်ညွှန်း ခြင်း တစ် ခု ဖြစ် သော ၊ " မင်း မ ယုံ ပါ ဘူး ! " ဟု သံသယ ဖြစ် ဖွယ် ၊ ပဲ့တင်ထပ် သော အသံ တစ် ခု ဖြင့် ပြောကြား ခဲ့ သည်။
မောက်စ် ပြဿနာ တွင် ၊ တွမ် က ဂျယ်ရီ က ရိုက် နှက် ပြီးနောက် " မင်း မ ယုံ ဘူး " ဟု ပြော ခဲ့ သည် ၊ ပျောက်ဆုံး နေ သော ကြွက် တွင် လည်း ဖြစ် ပျက် ခဲ့ သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ် ထောင်ချောက် ဟိုက်ပီး တို တွင် ၊ တွမ် သည် ဂျယ်ရီ ကို စေလွှတ် ရန် အကြိမ်ကြိမ် မ အောင်မြင် သော ကြိုးပမ်း မှု များ နှင့် ဖြစ်စဉ် တွင် မတော်တဆ မှု အများအပြား ခံစား ခဲ့ ရ ပြီးနောက် ၊ သူ ၏ ဘွဲ့ ပေါ်တွင် " ကြွက် " ကို ဖြတ် ပြီး " ကြောင် " ဟု ရေးသား ခြင်း ဖြင့် ကြောင် သတ်ဖြတ် သူ အဖြစ် အလုပ် ပြောင်း ခဲ့ သည် ၊ ရလဒ် မှာ တွမ် သည် သူ ကိုယ်တိုင် တွန့်ဆုတ် စွာ လက်ညှိုးထိုး ခြင်း မတိုင်မီ စကားလုံး ကို အသံကျယ်ကျယ် ဖြင့် စာလုံးပေါင်း ထုတ် ခဲ့ သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ၏ ဘလူး ကြောင် ဘလူး ၊ တိုတို တစ် ခု ကို ၊ သူ တို့ သည် သူ တို့ ၏ အမျိုးသမီး သူငယ်ချင်း များ ကို ပြန်လည် ရယူ ရန် ကြိုးစား သောကြောင့် ၊ ပေါလ် ဖရီးစ် က အသံ ဖြင့် ၊ ဂျယ်ရီ က အသံလွှင့် ခဲ့ သည်။
ဂျယ်ရီ ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် အမ်ဂျီအမ် တေးဂီတ အန်ချာ အက်ဝမ် တွင် သူ ၏ သရုပ်ဆောင် နေ စဉ် အတွင်း ဆာရာ ဘာနာ က အသံ ထုတ် ခဲ့ သည်။
တွမ် နှင့် ဂျယ်ရီ : ရုပ်ရှင် သည် ပထမဆုံး ဖြစ် ပြီး ၊ ကျော်ကြား သော ကြောင် နှင့် ကြွက် နှစ် ယောက် ပုံမှန် ပြောဆို ခြင်း သို့မဟုတ် လူသား များ နားလည် နိုင် သော ဇာတ်လမ်းတွဲ ၏ အပိုင်း တစ် ခု သာ ဖြစ် သည် ကိုးကား Category:သက်ဝင်လှုပ်ရှား ဇာတ်လမ်းတွဲများ။
Redirectဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်။
Redirectဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်။
သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ဆေး ()သည် လူကိုရောဂါဖြစ်စေသော ပက်ပါလိုမားဗိုင်းရပ်စ်ပိုး (HPV ခေါ် Human papilloma virus)၏ အချို့အမျိုးအစားများကို ကာကွယ်ပေးသော ကာကွယ်ဆေးဖြစ်သည်။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." HPV ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးအမျိုးအစားပေါင်း ၂မျိုး၊ ၄မျိုးနှင့် ၉မျိုးကို ကာကွယ်ပေးသော ကာကွယ်ဆေးများရှိသည်။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." Kash, N; Lee, MA; Kollipara, R; Downing, C; Guidry, J; Tyring, SK (3 April 2015). HPV ၁၆နှင့် ၁၈ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးရှိသောကြောင့် ကာကွယ်ဆေးအားလုံးသည် ဤနှစ်မျိုးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်လေ့ရှိသည်။
ဤကာကွယ်ဆေးများသည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါကို (၇၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်၊ စအိုကင်ဆာကို (၈၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်၊ သားအိမ်လမ်းကြောင်းကင်ဆာကို (၆၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်၊ မိန်းမကိုယ်ကင်ဆာကို (၄၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် အချို့ပါးစပ်ကင်ဆာများကိုပါ ကာကွယ်နိုင်သည်။
De Vuyst, H; Clifford, GM; Nascimento, MC; Madeleine, MM; Franceschi, S (1 April 2009). Takes, RP; Wierzbicka, M; D'Souza, G; Jackowska, J; Silver, CE; Rodrigo, JP; Dikkers, FG; Olsen, KD; Rinaldo, A; Brakenhoff, RH; Ferlito, A (December 2015). Thaxton, L; Waxman, AG (May 2015). ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးအမျိုးအစားပေါင်း ၄မျိုးနှင့် ၉မျိုးကို ကာကွယ်ပေးသော ကာကွယ်ဆေးများသည် လိင်အင်္ဂါတွင်ဖြစ်သော ကြွက်နို့(genital warts)ဖြစ်ပွားမှုကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." အကုန်အကျခံနိုင်သောနိုင်ငံများတွင် ဤကာကွယ်ဆေးကို ပုံမှန်ထိုးသင့်သော ကာကွယ်ဆေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး အခြားကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများနှင့်ပါတွဲ၍ ဆောင်ရွက်ရန် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ အကြံပြုထားသည်။
ကာကွယ်ဆေးထိုးခံရသောလူ၏ အသက်ပေါ်မူတည်၍ နှစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးကြိမ်ထိုးရန်လိုအပ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် မိန်းကလေးများအသက် (၉)နှစ်မှ (၁၃)နှစ်အတွင်း ထိုးသင့်သည်။
ဤကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးလျှင် အနည်းဆုံးနောက်(၈)နှစ်အထိ ကာကွယ်မှုပေးနိုင်သည်။
ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးသော်လည်း သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါအတွက် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ပုံမှန်ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." လူထုတစ်ရပ်အတွင်းရှိ လူအများစုကို ဤကာကွယ်ဆေးပေးပါက ဆေးမထိုးရသေးသူများပါ အကျိုးရှိနိုင်သည်။
Saville, AM (30 November 2015). သို့သော်လည်း ရောဂါကူးစက်ခံရပြီးသောလူများတွင် ဤကာကွယ်ဆေးမှာ အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိတော့ပါ။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ဆေးသည် အလွန်စိတ်ချရသောဆေးဖြစ်ပြီး (၈၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်၌ ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် နာကျဉ်ခြင်းဖြစ်တတ်သည်။
ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် နီရဲခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ကိုယ်ပူခြင်းတို့လည်း ဖြစ်တတ်သည်။
ဤကာကွယ်ဆေးကြောင့် ဂီလန်ဘာရေး ရောဂါလက္ခဏာစု(Guillain-Barre syndrome) ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သက်ဆိုင်မှုမတွေ့ရပါ။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." ပထမဆုံး သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ဆေးကို (၂၀ဝ၆) ခုနှစ်တွင် စတင်ရရှိခဲ့သည်။
(၂၀၁၄)ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း(၅၈)နိုင်ငံတွင် ဤကာကွယ်ဆေးကို မိန်းကလေးများအတွက် ပုံမှန်ထိုးသင့်သော ကာကွယ်ဆေးအဖြစ်သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်သည်။
"Human papillomavirus vaccines: WHO position paper, October 2014." ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
"19th WHO Model List of Essential Medicines (April 2015)" (PDF). (၂၀၁၄)ခုနှစ် လက်ကားဈေးမှာ (၄၇)ဒေါ်လာခန့်ဖြစ်သည်။
"Vaccine, Hpv" . အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ဒေါ်လာ(၂၀ဝ)နှင့်အထက်ပေးရသည်။
Hamilton, Richart (2015). ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ဤကာကွယ်ဆေးသည် ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု မျှတမှုရှိနိုင်သည်။
Fesenfeld, M; Hutubessy, R; Jit, M (20 August 2013). ကိုးကား Category:ကာကွယ်ဆေးများ။
thumb|မြန်မာအက္ခရာ ပြောင်းလဲလာပုံ အဆင့်ဆင့် မြန်မာစာ အရေးအသား ပေါ်ပေါက်ဖြစ်ထွန်းပုံကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့ကြသော သုတေသီအားလုံးကပင် မြန်မာအရေးအသား၊ မြန်မာအက္ခရာသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်မှ အေဒီ ၃၀၀ ကျော်အထိ အိန္ဒိယဒေသတွင် ထွန်းကားခဲ့သည့် ဗြာဟ္မီအရေးအသား၌ မြစ်ဖျားခံသည်ဟု လက်ခံကြသည်။
ယင်းသို့ ပစ္စည်းအဆောက်အဦး အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အက္ခရာပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့်လည်းကောင်း တူညီဆက်နွှယ်မှုရှိခြင်းကြောင့် မြန်မာအရေးအသားသည် ဗြာဟ္မီအရေးအသား၌ မြစ်ဖျားခံသည်ဟူသော အချက်မှာ အငြင်းပွားဖွယ် မရှိပေ။
ဗြာဟ္မီမှ ဆင့်ကဲဖြစ်ထွန်းလာသော အရေးအသားများ ဗြာဟ္မီအရေးအသားကို ဘီစီ ၅ ရာစုခန့်က စတင်တွေ့ရသည်။
၎င်းသည် ဘီစီ ၃ ရာစုအတွင်း အသောကမင်းလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယတခွင်တပြင်၌ ပျံ့နှံ့ထွန်းကားခဲ့သည်။
အသောကမင်းတည်ထောင်သော မောရိယနိုင်ငံကြီးပျက်စီးပြီးနောက် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းတွင် ကုသျှာနမင်းဆက်၊ ထို့နောက် ဂုပ္တမင်းဆက်တို့ ပေါ်ပေါက်ကြီးစိုးခဲ့သည်။
ယင်းမင်းများလက်ထက် ဗြာဟ္မီအက္ခရာသည် တစတစ ပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲလာသည်။
မင်းများကိုအစွဲပြု၍ ယင်းတို့လက်ထက် အရေးအသားများကို ကုသျှာနအရေးအသား၊ ဂုပ္တအရေးအသားဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုမှတဖန် အကောက်အကွေ့များသော ကုဋိလအရေးအသား၊ နာဂစာ၊ မြို့သုံးစာဟုဆိုကြသော နာဂရီအရေးအသား၊ ရှင်းလင်းသော သျှရဒါအရေးအသား၊ ဘင်္ဂလားဒေသတစ်ခွင်တွင်သုံးသော ဘင်္ဂါလီအရေးအသားများ ဒေသအလိုက်၊ ခေတ်အလိုက် ဆင့်ပွားဖြစ်ထွန်းလာသည်။
ယင်းအရေးအသား အက္ခရာတို့သည် ကာလဒေသအလိုက် ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် တစတစ ခြားနားကွဲပြား လာခဲ့ကြသည်။
အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းတွင်မူ မောရိယနိုင်ငံကြီး ပျက်စီးပြီးနောက် အန္ဓြမင်းဆက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပလ္လဝမင်းဆက်။
ကဓမ္ဗမင်းဆက်၊ စလုကျမင်းဆက်၊ ရဋ္ဌကူဋမင်းဆက်၊ စောဠမင်းဆက် စသည်တို့ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ယင်းမင်းများအုပ်စိုးရာ ခေတ်တလျှောက်၊ အနောက်ဘက်ဒေသတွင် ထွန်းကားသည့် ပစ္ဆိမီအရေးအသား၊ အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ထွန်းကားသည့် မဓျပြဒေသျှီအရေးအသား၊ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ထွန်းကားသော ကဓမ္ဗ၊ စလုကျ၊ ရဋ္ဌကူဋစသည်တို့ အကျုံးဝင်သည့် တေလုဂူဒေသ၊ ကနဍီဒေသတို့တွင်သုံးသော တေလုဂူ ကနဍီအရေးအသား၊ ကျမ်းဂန်သုံး ဂြန္ထအရေးအသား၊ တမီလ်အရပ်ဒေသသုံး တမီလ်အရေးအသား စသည့်အရေးအသားများ ဗြာဟ္မီမှ ဆင့်ပွားဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။