kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကော်စေးကို ခွဲစိတ်ကုသ ဆိုင်ရာ အချို့သောပစ္စည်းများ၊ သွားစိုက်အံပုံများပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ကော်စေးကို စတင်သုံးစွဲလာသည်မှာ နှစ် ၁ဝဝ ခန့်မျှသာ ရှိသေးသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ၌ကား လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
ကော်စေး ရရန် ပင်စည်ကို အထစ်များထစ်၍ နို့စေးကို ခံယူရသည်။
သို့သော် ထိုနည်းမှာ နှေးကွေးပြီးလျှင် နို့စေးထွက်လည်း နည်းသည်။
အများဆုံးထွက်အောင် ပြုလုပ်သော အလွယ်ဆုံး နည်းမှာ ထိုအပင်ကို ခုတ်လှဲပြီးနောက် နို့စေးထုတ်ယူနည်းပင် ဖြစ်၏။
သို့သော် တစ်ပင်လျှင် နို့စေးအလေးချိန် ၂ ပေါင်မှ ၃ ပေါင်ခန့် အထိသာ ရသည်။
ဤကဲ့သို့ ခုတ်လှဲပစ်ခြင်းအားဖြင့် ကော်စေးပင် သစ်တောများမှာ ပြောင် တလင်းဖြစ်သွားလေ့ရှိရာ ယခုအခါ ထိုပြောင်တလင်းများတွင် အပင်သစ်များကို ထပ်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။
ကော်စေးပင်များကို တောင်အမေရိကတိုက် ဘရာဇီးနိုင်ငံ တွင်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။
ကော်စေးပင်၏အမြင့်မှာ ပေ ရဝ မှ ၁ဝဝ အတွင်းတွင် ရှိသည်။
ပင်စည်၏အချင်းမှာ ၂ ပေမှ ၃ ပေအထိရှိသည်။
အနှစ် ၃ဝ ခန့်ရှိသော အပင်ကို အရွယ် ရောက်ပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။
အရွက်များမှာ စိမ်းလဲ့လဲ့အရောင်ရှိ၍ အလျား ၆ လက်မခန့်ရှိပြီးလျှင် အနံမှာ အလယ်လောက်တွင် ၂ လက်မခန့်ရှိသည်။
ထိုအပင်မှ အဖြူရောင်အပွင့်များ ပွင့်ကြ သည်။
thumb|မြားဆိပ်ပင်၏ ပင်စည်နှင့်အခက်များကို ရှုမြင်ရသည် မြားဆိပ်ပင်များသည် အမြင်၏ပေ ၆ဝ မှ ၈ဝ ခန်၏အထိရှိသော အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၆ဝ ခန့်အတွင်း အကိုင်းအခက်အရွက်များမထွက်ဘဲ ဖြောင့်ဖြောင့် မတ်မတ် တက်သွားသော ပင်စည်ကြီးများရှိကြသည်၊ မြားဆိပ်ပင်သည် မိုရေးစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ အန်တီအေးရစ် တော့ဆီကေးရီးယား ဖြစ်သည်။
မြားဆိပ်ပင်၏ မူလပေါက်ရာဒေသည် အရှေ့အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ဂျားဗားကျွန်းဖြစ်သည်။
နောင်အခါမှ အထက်အောက် မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ကုန်းသစ်တောများ၌ အနည်းအကျဉ်းပေါက်ရောက်ကြသည်။
မြားဆိပ်ပင်သည် ယင်း၏ အခေါက်မှ ထွက်သော အဆိပ်စေးများကြောင့် လူသိများ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
အခေါက်သည် ဖြူတူတူ အရောင်ရှိ၍ တစ်လက်မခန့် ထူသည်။
အခေါက်ကို အနည်းငယ် ထွင်းဖောက်လိုက်သည့်အခါ ဝါတာတာ နို့ရည်ကဲ့သို့ အစေးများ ယိုစီးထွက်လာ၍ လေသလပ်ခံလိုက်ရာတွင် အညိုရောင်ဖြစ်လာပြီးလျင် မာသွားလေသည်။
ဤအစေးကို ငရုတ် စေ့နှင့် အခြားပစ္စည်းများဖြင့် ရောစပ်လိုက်သည့်အခါ သေလောက်သော အဆိပ်ဖြစ်လာတော့၏။
ထိုအဆိပ်သင့်သော သူသည် ပထမတွင် ဝမ်းဆင်း၍ အော့အန်ပြီးလျင် ထိုင်းမှိုင်းသွားကာ နောက် ဆုံး အကြောများဆွဲ သေဆုံးသွားလေသည်။
မြားဆိပ်ပင်ကို ခုတ်လှဲလိုက်သောအခါ၌ ဖြစ်စေ၊ အခေါက်များကို ခွာလိုက်သည့်အခါ၌ ဖြစ်စေ ယင်းမှ အန္တရာယ် ဖြစ်စေသော အခိုးအငွေ့များ ထွက်လာသည်။
ထိုအခိုးအငွေ့များကို ရှုမိပါက အရေပြားတွင် အဖုအပိန့်များ ထွက်တတ်သည်။
အပင်ကို မီးရှို့လျင် ထွက်လာသော မီးခိုးသည်လည်း ထိုနည်းတူ အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
မြားဆိပ်ပင် တစ်မျိုးမှ ဂုံနီအိတ်ကဲ့သို့သော အိတ်မျိုးကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ထိုအပင်မှ အခေါက်ကို ရေဆွတ်၍ ထုရိုက်လိုက် သောအခါ အတွင်းသားကို မဆုတ်ဘဲနှင့် ခွာထုတ်နိုင်၍ ယင်းကို ဂုံနီအိတ်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်အသုံးချနိုင်သည်။
မြားဆိပ်ပင်၏ အတွင်းခေါက်မှ လျှော်မျှင်များကို အထည်ကြမ်း ပြုလုပ်နိုင်၍ ထိုအထည်ကြမ်းကို ဆင်းရဲသား လူတန်းစားတို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်။
သို့သော် ထိုအထည်ကြမ်း ရေစိုသွားပါက ဝတ်ဆင်သူ၏ အရေပြားပေါ်တွင် မခံမရပ်နိုင်သည့် ယားနာများဖြစ် ပေါ်လာတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဂျားဗားကျွန်းမှ တိုင်းရင်းသားများသည် မြားဆိပ်ပင်မှ ထွက်သော အဆိပ်စေးကို မြားများတွင်လူး၍ ပစ်ရာတွင် အလွန်ထက်မြက်သောကြောင့် ရှေးက နိုင်ငံခြားခရီးသည်များနှင့် နယ်သစ်ရှာဖွေ သူများပင် ကြောက်ရွံ့၍ အံ့ဩကြရသည်။
ဤမျှ သတ္တိ ထက်မြက်သောကြောင့် အချို့က မြားဆိပ်ပင်အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမျိုး မျိုး ချဲ့ထွင် ပြောကြသေးသည်။
ဤသစ်ပင်၏ (၁၅)မိုင် ပတ်လည်အတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသော တိရစ္ဆာန်ဟူသမျှ သေကြရ၍ မည်သည့် အပင်မျှလည်း ထိုနေရာအတွင်း မပေါက်နိုင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြားဆိပ်ပင်ရှိရာသို့ ရာဇဝတ်ဘေး သင့်သူများကိုသာ အဆိပ်စေးထုတ်ရန် စေလွှတ်ရာ အနည်းငယ်သာ အသက်မသေဘဲ ပြန်လာကြသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယုတ္တိမတန် ဒဏ္ဍာရီတမျှ ပြောဆိုကြ၏။
စင်စစ်ကား မြားဆိပ်ပင်သည် ထိုမျှ မဆိုးရွားလှချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:သစ်ပင်များ။
thumb|ဒန့်သလွန်ပွင့် ဒန့်ဒလွန်သီး ၊ ဒန့်ဒလွန်ရွက်ကို မြန်မာလူမျိုးများက နှစ်သက်စွာ ချက်ပြုတ်စားသောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။
ဒန့်သလွန်သီးကို ချဉ်ရည်ဟင်း ချက်ပြုတ်လေ့ရှိပြီး ဒန့်သလွန်ရွက်ကို ကြော်လို့ တဖုံ၊ ဟင်းခါးရည် ချက်လို့ တမျိုး စားကြပါတယ်။
ဒန့်ဒ လွန်ရဲ့ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Moringa Oleifera ဖြစ်၍ horseradish tree, drumstick tree, Ben Oil tree ဟု အရပ်အမည်အဖြစ် ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဒန့်သလွန်ပင်၏ ဇာတိမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အပူပိုင်းဒေသနိုင်ငံများကို ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်သည်။
ယနေ့အခါတွင်မူ အာဖရိကနိုင်ငံများ ၊ တောင်အမေရိက ၊ သီရိလင်္ကာ ၊ မက်ဆီကို ၊ မလေးရှား ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့တွင် အများအပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
ဒန့်သလွန်ပင်အား နိုင်ငံအလိုက် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားအလိုက် အမည်များစွာ ရှိသော်လည်း အသီး ပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် drumstick tree လို့ လူသိများသည်။
ဒန့်သလွန်ရွက်တွင် ပိုတက်ဆီယမ်၊ သံဓာတ်၊ ပရိုတိန်း ၊ ဗီတာမင်စီ ဓာတ်များ ပါရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒန့်သလွန်ရွက်ကို ဟင်းရည်အဖြစ် သွေးတိုးရောဂါရှင်များအတွက် ချက်ပြုတ်ပေးလေ့ရှိကြပါသည်။
ဒန့်ဒလွန်ရွက်အား အရွက်ခြောက်ကို အမှုန့်ပြုလုပ်ကာ ဟင်းရည်များတွင် ထည့်၍ ချက်ပြုတ်ခြင်းများကိုလည်း နိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည် ဒန့်သလွန်သီး အသီးနုများကို ဟင်းချက်စားကြပြီး ရင့်သောအသီးမှ အစေ့များကို မြေပဲကဲ့သို့ စားကြပါတယ်။
ဒန့်သလွန်သီး အစေ့မှ ဆီ ထုတ်ယူပြီး စားသုံးဆီ ၊ စက်သုံးဆီ အဖြစ် အသုံးပြုကြပါတယ်။
ဒန့်သလွန်အပွင့်များကိုလည်း ချက်ပြုတ်စားကြပါတယ်။
ဒန့်သလွန်ပွင့်မှာ လည်းပဲ ကယ်လစီယမ်၊ သံဓာတ် ၊ ဗီတာမင် အေ ၊ ဗီတာမင် ဘီ ၊ ဗီတာမင် စီ နှင့် ပရိုတိန်းဓာတ်များ ကြွယ်ဝနေပါတယ်။
ဒန့်သလွန်ပွင့်ကို ဟင်းချက်လျှင် အရသာမှာ မှိုနှင့်ဆင်တူပါတယ်။
ဒန့်သလွန်ပင်ရဲ့ အခေါက်၊ အမြစ် ၊ အရွက် ၊ အသီး ၊ အပွင့် အားလုံးတို့ဟာ ရိုးရာတိုင်းရင်းဆေးအဖြစ် နိုင်ငံ အတော်များများမှာ အသုံးဝင်ပါတယ်။
ဒန့်သလွန်ပင်ဟာ ၁၀ မီတာခန့် မြင့်ပြီး ကိုင်းများက ကျွတ်ဆတ်ပါတယ်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာတော့ ကိုင်းဖြတ် မျိုးပွားယူကြပါတယ်။
ဇွန်လ ၊ ဇူလိုင်လ ၊ ဩဂုတ်လများတွင် ဒန့်သလွန်ကိုင်းကို ကိုင်းအရှည် ၁ မီတာမှ ၂ မီတာ အတွင်း ဖြတ်ပြီး အပင်အသစ်အဖြစ် ပြန်လည် စိုက်ပျိုးကြပါတယ်။
စိုက်ပျိုးပြီး ၆ လမှ ၈ လ အကြာမှာတော့ အသီး စတင် သီးပါပြီ။
အပင်တစ်ပင်လုံး အသုံးဝင်သော ဒန့်သလွန်ပင်မှာ အသီး ၊ အရွက် ၊ အပွင့်တို့က အရသာလည်း ရှိတာကြောင့် အမျိုးမျိုး စီမံချက်ပြုတ် စားသောက်ခြင်းဖြင့် အစာလည်းဆေး ၊ ဆေးလည်းအစာ ဖြစ်နေပါတယ်။
အပင် - ပင်လတ် မျိုးဖြစ် သည်။
အမြင့် ၂၅ ပေ အထိ မြင့်သည်။
အခေါက် ထူ၍ ချောပြီး အဖြူ စက်ကလေး များရှိသည်။
အတွင်းသား ဖြူသည်။
အရွက် - သုံးခါ ငှက်မွေး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။
ရွက်မြွှာ များ သေးငယ်၍ ဘဲဥပုံ ရှိပြီး အရင်း အနည်းငယ် သွယ်သည်။
ထိပ်ဝိုင်း သည်။
မျက်နှာ ချင်းဆိုင် ထွက်သည်။
ထိပ်ရွက် တစ်ရွက် ပါသည်။
ရွက်ပြား နူးညံ့ ချောမွေ့ ပြီး အနားညီ၏။
အပွင့် - အဖြူရောင် ရှိပြီး အနံ့ ရှိသည်။
တန်ခူး၊ ကဆုန် တွင် ပွင့်သည်။
အသီး - ရှည်လျား ၍ အစိမ်း ရင့်ရောင် ရှိပြီး အက်ကွဲသီး ဖြစ်သည်။
အမြောင်း ပါသည်။
အသီး အတွင်း တွင် အစေ့များ တန်းစီလျက် ၅-၇ စေ့ ခန့် ပါဝင် သည်။
အတွင်းသား ထူသည်။
အစေ့၌ အတောင် ပါသည်။
ကဆုန်၊ နယုန် လတွင် သီး၏။
အမြစ် - အမြစ်ခေါက် ထူသည်။
အမြစ် ဖြာသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : ပဉ္စ ငါးပါး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ဟင်းသီး ဟင်းရွက်ပင် အဖြစ် စိုက်ပျိုး ပေါက်ရောက်၏။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် - မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလို အရ ဒန့်သလွန် သည် အနည်းငယ် ချို၍ ဖန်သော အရသာ ရှိ၏။
ထက်မြက်၏။
ကြေလွယ်၏။
နှုတ်ကို မြိန်စေ၏။
ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။
လေ၊ သလိပ်၊ သည်းခြေကို နိုင်၏။
အပူနာ၊ အဖျဉ်း၊ ဂူလုံး အကြော အခြင် ၊ ရောင်ရမ်းနာ တို့ကို နိုင်၏။
မျက်စိ ကို အကျိုးပြု၏။
အသုံးပြုပုံ-' အရွက် ဒန့်ဒလွန်ရွက်၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ပတဲ ကောမြစ်၊ မိဿလင် ဟင်းခါး ချက်သောက် သော် ရာသီထိမ် ခြင်း ပျောက်၏။
ဒန့်သလွန် ရွက်ကို ၃ ခွက် တစ်ခွက်တင် ဟင်းချို အဖြစ် ပြုတ်သောက်သော် သွေးတိုး ကျ၏။
အမြစ် ဒန့်သလွန် မြစ်ကို ထုထောင်း ကြိတ်ခြေ၍ အရည်ကို ညှစ်ကာ စားပွဲဇွန်း နှင့် တစ်ဇွန်း ခန့် သောက်က အသံဝင် အသံကပ် လည်ချောင်းနာ ပျောက်၏။
ဒန့်သလွန် မြစ်နှင့် မုန်ညင်းစေ့ အမျှ ပေါင်းစပ်၍ ရောကြိတ်ပြီး ရေတွင် ၂ နာရီ ကျော်မျှ စိမ်ကာ တစ်ခါသောက် စားပွဲဇွန်း တစ်ဇွန်း တစ်နေ့ ၃ ကြိမ်သောက် က အစာ မကြေ ဝမ်းဖော ဝမ်းရောင် ပျောက်၏။
ဒန့်သလွန် မြစ်ကို သုံးခွက် တစ်ခွက်တင် ကျို၍ စားပွဲဇွန်း တစ်ဇွန်း မှန်မှန် သောက်သော် ဝမ်းတွင်း သက်တန့် ပျောက်၏။
ပန်းနာ ရောဂါ အတွက် ဒန့်သလွန် မြစ်ကို ကြိတ်၍ ရသော အရည်ကို ချင်းရေနှင့် ရောသောက် ရ၏။
ဒန့်သလွန် မြစ်မှုန့်နှင့် ပရန္နဝါ မြစ်မှုန့် ဆတူကို အုန်းနို့ ပျားရည် တို့နှင့် ရောစပ် ချက်ပြီး နံနက် ည တစ်ဇွန်း စီ သောက်သော် အားအင် ပြည့်ဖြိုး ခွန်အား တိုး၍ အသက် ရှည်စေ၏။
အမြစ် ကိုကြိတ်၍ စည်းပေးသော် ရောင်တင်းခြင်း ပျောက်၏။
အမြစ် ကြိတ်ညှစ် ရည်ကို နို့နှင့် ရောသောက်သော် ဆီးချို ရောဂါ ပျောက်၏။
အသီး ဒန့်သလွန်သီး ကို ဟင်းချက် ကျွေးက ကလေး များ သန်ကောင်၊ တုတ်ကောင် ကင်းရှင်း စေ၏။
အသီး ကို အမှုန့် ပြု သကြားနှင့် ရောသောက်သော် ဆီးများခြင်း ပျောက်၏။
အစေ့ အစေ့ သည် အဆိပ် သင့်ခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက် ရောဂါ ဖြစ်ခြင်း ကို ပျောက်ကင်းစေ တတ်၏။
အစေ့ ကို အမှုန့် ပြု၍ နား၌ ထည့်ပေးသော် နားကိုက်ခြင်း၊ နားပြည်ယို ခြင်း ပျောက်၏။
အစေ့ဆီကို အနာပေါက် နှင့် ယားနာ အမျိုးမျိုး တို့၌ သုံး၏။
အစေး အစေးကို ပါးစပ်၌ ငုံပေး သော် သွားပုပ်ခြင်း ပျောက်၏။
အပွင့် အပွင့်ကို ဖောရောင် ခြင်း၊ အဖျဉ်း ကြီးခြင်း နှင့် အကြော ရောဂါ ၊ သက်တန့် ရောဂါ၊သလိပ် ရောဂါ၊ လေဖောက် ပြန်သော ရောဂါ များအတွက် ဆေးဖော်စပ် သုံးရ၏။
အခေါက် လတ်ဆတ် သော အခေါက်ရည် ကို နား၌ ထည့်ပေး သော် နား နာကျင် ကိုက်ခဲခြင်း၊ နား ပြည်ယို ခြင်း များကို ပျောက်ကင်း စေတတ်၏။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:ဇီဝလောင်စာများ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလီ အစားအစာ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်။
စီးပွားတိုးဂမုန်း ကမ္ဘာပေါ်ရှိတိုင်းပြည် အတော်များများမှာ လေထုညစ်ညမ်းခြင်း ကိုကြုံတွေ့ နေကြရ ပါတယ်။
ခေတ်မီဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်တဲ့ ကားအိပ်ဇောမီးခိုး၊ စက်ရုံ အလုပ်ရုံများမှ မီးခိုးငွေ့များ ၊ လူဦးရေထူထပ်ခြင်းကြောင့် လျော့နည်းလာတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းမှု တွေကို နေ့စဉ်နဲ့ အမျှကြုံတွေ့နေရပါတယ်။
လေထုညစ်ညမ်းမှုကိုသက်သာလျော့ပါးစေအောင် မကြိုးစား မလုပ်ဆောင်ဘူးဆိုရင် ကျွန်မတို့တွေဟာ လေကောင်းလေသန့်ကို ရှူရှိုက်ရဖို့ အခွင့်အရေး ပိုမိုနည်းပါးလာပါလိမ့်မယ်။
အလွယ်ကူ အရှင်းလင်းဆုံးကတော့ ကျွန်မတို့ရဲ့ အိမ်ခြံဝင်းအတွင်း မြေနေရာအလွတ်များမှာ သစ်ပင် ၊ ပန်းပင်များ ပိုမို စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် လေထုတွင်းရှိကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ဓာတ်ငွေ့ကို အပင်များက စုပ်ယူပြီးအောက်စီဂျင် ဓာတ်ငွေ့ကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးစေခြင်းပါပဲ။
လေထုကိုသန့်စင်ပေးခြင်းဆိုတဲ့ သစ်ပင်များရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ကျွန်မ တို့သိရှိပြီးဖြစ်ပါတယ်။
အပင်များစွာထဲကမှ မြန်မာလူမျိုးတို့က စီးပွားတိုးဂမုန်း လို့ခေါ်ကြတဲ့ ရုက္ခဗေဒအမည် အားဖြင့် Aglaonemas လို့ခေါ်တဲ့ ဂမုန်းပင်ဟာ အခြားသောအပင်များထက် လေထုကို သန့်စင်စေတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာကို ပိုမိုလုပ်ဆောင် ပါတယ်။
အင်္ဂလိပ်အမည် Chinese Evergreen , Romano , Manila Bankok , Jungle Aglaonema , Split Milk လို့လည်းအမည်တွင်ပါသေးတယ်။
အရွက်အစိမ်းရောင်အပေါ်မှာ အဖြူရောင်အစက်အပြောက်များဟာ နွားနို့ရည်များကျဲပက်ထားသလို အသွင်ဖြစ်နေတာကြောင့် Split Milk လို့လည်းအမည်တွင်တာဖြစ်ပါတယ်။
စီးပွားတိုးဂမုန်းပင်ရဲ့ မူလဇာတိနေရာကတော့မလေးရှားနိုင်ငံရဲ့ တောနက်များဖြစ်ပြီး သစ်ပင်ကြီးများရဲ့ အရိပ်အောက်မှာ နေရောင်ခြည် အနည်းငယ်သာ ရရှိတဲ့နေရာများမှာ ပေါက်ရောက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
အလင်းရောင်အနည်းငယ်မျှသာ လိုအပ်ပြီး စိုထိုင်းမှု ကိုနှစ်သက်တဲ့ပင်ဖြစ်လို့ အိမ်ခန်းအတွင်းမှာ ရုံးခန်းအတွင်းမှာ အလှဆင်ပန်းပင် အဖြစ် စိုက်ပျိုးကြပါတယ်။
ဂရုတစိုက်ပြုစုပျိုးထောင်ဖို့မလိုတဲ့အပြင် ရေအများကြီးလောင်းပေးဖို့လည်း မလိုတဲ့အပင်မျိုးဖြစ်တဲ့အတွက် အလုပ်များတဲ့ အိမ်ရှင်မများ အကြိုက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် သုတေသနပြုလုပ်ချက်များအရ စီးပွားတိုးဂမုန်းပင်ရဲ့ အရွက်များဟာ လေထုထဲမှာ ရှိနေတဲ့ အဆိပ်များကိုဖယ်ရှားပေးတယ် ဆိုတဲ့အတွက် အိမ်ခန်း ၊ ရုံးခန်းများမှာ နှစ်နှစ်သက်သက် စိုက်ပျိုးခြင်းခံရတဲ့ ဂမုန်းပင်ပဲဖြစ်ပါတယ်။
အရွက်များဟာ ထူထဲကျယ်ပြန့်ပြီးတာရှည်ခံပါတယ်။
အရွက်တစ်ရွက်စီဟာ ၁၀ လက်မခန့် အရှည်ရှိပြီး ၅ လက်မ ခန့်အကျယ်ရှိပါတယ်။
အရွက်ရဲ့ ဘေးအနားပတ်လည်ဟာ တောက်ပတဲ့ အစိမ်းရောင်ဖြစ်ပြီးအရွက်ကြောနေရာများမှာအဖြူရောင် အစက်အပြောက်များ နဲ့ လှပတဲ့ အသွင်သဏ္ဌာန် ရှိပါတယ်။
စီးပွားတိုးဂမုန်းရဲ့ အရွက်များကို နှင်းဆီပန်းအရောင်အမျိုးမျိုး ၊ ပိန်းပန်း ၊ ဒေလီယာ ၊ ကာနေးရှင်းပန်း တို့နဲ့ ရောစပ်ပြီး အလှပန်းအိုးထိုးမယ်ဆိုရင် အင်မတန် အံ့ဩစရာ ကောင်း လောက်အောင် လှပတာကိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
စီးပွားတိုးဂမုန်းပင်ဟာ အမြင့်ပေ ၂ပေ အထိ မြင့်မားကြီးထွားနိုင်ပြီး မည်သည့် ရာသီဥတု အခြအနေမျိုးမှာမဆို ရှင်သန်နိုင်လောက်အောင် အကြမ်းခံတဲ့ အပင် အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။
အဖြူရောင် ပန်းပွင့်များပွင့်ပြီးနောက်မှာ အနီရောင်အသီးများအခိုင်လိုက်သီးပြီး ထိုအသီးများမှ မျိုးပွားပါတယ်။
ရင့်မှည့်နေတဲ့ အနီရောင် အသီးများရဲ့ မျိုးစေ့များကို စိုက်ပျိုးထားမယ်ဆိုရင် ရက်သတ္တပတ် ၅ ပတ်မှ ၆ ပတ်အတွင်း အပင်ပေါက်လာပါတယ်။
မျိုးစေ့မှ မျိုးပွားခြင်းဖြင့် အပင်ပွားသလို ကိုင်းဖြတ် စိုက်ပျိုးဖြင်းနည်းအားဖြင့်လည်း အပင်ပွား ပါတယ်။
ကိုင်းဖြတ်စဉ်မှာ စီးပွားတိုးဂမုန်းပင် ရဲ့ ပင်စည်မှထွက်လာတဲ့ အစေးများဟာ အခန့်မသင့်လျှင် လူရဲ့ အရေပြားကိုယားယံစေတတ်တာကြောင့် သတိပြု ကိုင်တွယ်ဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။
တကယ်လို့မတော်တဆ အပင်ရဲ့ အစေးများ နဲ့ ထိမိသွားတယ်ဆိုရင် ချက်ချင်းပဲ အစေးထိမိသွားတဲ့နေရာကို ဆပ်ပြာနဲ့ ရေသေချာဆေးပေးမယ်ဆိုရင် မယားယံနိုင်တော့ပါဘူး။
မြန်မာလူမျိုးများကတော့ဒီဂမုန်းပင်ကို မိမိတို့ရဲ့ နေအိမ်မှာ ၊ ရုံးခန်းမှာ စိုက်ပျိုး ထားရှိခြင်းဖြင့် စီးပွားတိုးတက်စေတယ် လာဘ်လာဘ ပွင့်လန်းစေတယ်လို့ အယူရှိကြ လို့စိုက်ပျိုး တဲ့အပြင် ကျွန်မတို့နေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိလေထုကို သန့်စင်စေတဲ့ အကျိုး ကျေးဇူးများ တဲ့အတွက် နှစ်နှစ်သက်သက် စိုက်ပျိုးကြတာဖြစ်ပါတယ်။
နေဆိပ်တက်ခြင်း (သို့) အလင်းကြောင့်ဖြစ်သော ဓာတ်မတည့်မှု () သည် အရေပြားနီမြန်း ရောင်ရမ်းနာကျဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အလင်းရောင်က ဓာတ်မတည့်စေသည့်အရာကို လှုံ့ဆော်ပေးသောကြောင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း တုံ့ပြန်မှုကို ပို၍ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
မိတ်၊ အင်ပြင်ကဲ့သို့သော အနီကွက် အစက်များကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဒုတိယအကြိမ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲ ဆက်လက် (နေဒဏ်)ကို ထိတွေ့ခြင်းများက အလင်းဆိုင်ရာ အရေပြားရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သော eczematous (အရေပြားသည် အရည်ကြည်ဖုများဖြင့် ကြမ်းတမ်း ရောင်ရမ်း၍ ယားယံခြင်း၊ သွေးထွက်ခြင်း) ကိုဖြစ်စေနိုင်သည်။
နေလောင်ခြင်းနှင့် မတူပေ။
ဖြစ်ပေါ်စေသည့်ဘအကြောင်းများ နေပူပူအောက်မှာ ကြာရှည်စွာ တည်ရှိနေပါက ခေါင်းမူးခြင်း၊ မျက်လုံးများ ပြာဝေခြင်း များဖြစ်နိုင်၍ ညဘက်တွင်လည်း အဖျားတက်နိုင်ပေသည်။
အချို့သောသူများတွင် အရေပြား ယားယံလာခြင်း ၊ အသားအရေ နီရဲလာခြင်း ၊ မီးလောင်ဖုကဲသို့ အဖုထွက်လာခြင်းများ ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းများလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းများသည် တိုက်ရိုက်ရရှိသော နေရောင်နှင့် ဓာတ်မတည့်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
နေရောင်ခြည်မှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (ultraviolet rays) သည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ လူ့အရေပြားပေါ်ကို ကျရောက်သောအခါ နေရောင်နှင့် ဓာတ်မတည့်မှုများ ခံစားရလာနိုင်သည်။
ပူပြင်းသော ရာသီ၌ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်သည် အားပြင်းပါသောကြောင့် ပါးလွှာသည့် အရေပြားရှိသူများတွင် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို ကာကွယ်နိုင်သော melanin pigment များ ပမာဏနည်းပါးသဖြင့် ထိုသူများသည် နေဆိပ်တက်ခြင်းကို ပိုမို ခံစားရနိုင်၏။
နေဆိပ်တက်ခြင်းသည် သူ့အလိုလိုဖြစ်ခြင်းအပြင် ထိတွေ့သောနေရောင်ခြည်က ဓာတုဆေးဝါးများနှင့် ဓာတ်ပြုပြီး၍လည်း ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။
ဆာလ်ဖာ ပါဝင်သော ဆေးဝါးများ ၊ သွေးတိုးအတွက် ဆေးဝါးများ ၊ ဆီးချိုရောဂါ အတွက် ဆေးသောက်သုံးနေရသူများ ၊ ပဋိသန္ဓေ တားဆေးများကို မှီဝဲနေကြသူများသည် နေဆိပ်တက်ခြင်းကို ခံစားရနိုင်ဖွယ် ရှိသည်။
ထို့အပြင် မိတ်ကပ် ၊ အရေပြား လိမ်းဆေး ၊ ကိုယ်တိုက် ဆပ်ပြာ ၊ အဝတ်လျှော်ဆပ်ပြာ ၊ ခေါင်းလျှော်ရည် စသည်များကလည်း နေရောင်ပြင်းပြင်းနဲ့ ထိတွေ့သောအခါ နေဆိပ်တက်ခြင်း ခံစားရစေ နိုင်သည်။
နေဆိပ်တက်ခြင်း လက္ခဏာများ အချို့ သောသူများတွင် သုံးစွဲသော ရေမွှေး ၊ မိတ်ကပ် စသည်များကြောင့် နေရောင်အောက်၌ အရေပြားသည် ပိုပြီး ထိခိုက်လွယ်တတ်၏။
နေရောင်အောက်၌ ကြာရှည်စွာနေလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ရေဓာတ်လျော့နည်းခြင်း ကိုခံစားစေရနိုင်ပြီး ဓာတ်ဆားများ ဆုံးရှုံးမှုကြောင့် heat stroke ၊ sun stroke ၊ heat prostration များကို ခံစားရစေနိုင်သည်။
နေဆိပ်တက်ခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်ကို ကျရောင်သော နေရောင်ပြင်းအား (intensity of sunrays) ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ နေရောင်ကို ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်း အပေါ်မူတည်၍ အနည်းနဲ့ အများဆိုသလို ပြင်းထန်နိုင်သည်။
နေဆိပ်တက်ခြင်း လက္ခဏာများမှာ : အရေပြားနီရဲခြင်း အင်ပြင်ကဲသို့ နီရဲလာခြင်း အရေပြား ယားယံခြင်း မီးလောင်ဖုကဲ့သို့ အရည်ကြည်ဖုများ ထွက်လာခြင်း ဖျားနာခြင်း ချမ်းတုန်ခြင်း ပျို့အန်ခြင်း မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း ခေါင်းမူးခြင်း ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။
တားဆီးခြင်နှင့် ကုသခြင်း နေရောင်အောက်ကို မကြာခဏ ထွက်ခြင်း၊ လက်အိပ်ကဲ့သို့သော ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေနိုင်သော ဓာတုပစ္သည်းများနှင့် ထိတွေ့မှု ရှောသ်ရှားခြင်း၊ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို ကာကွယ်နိုင်သော နေလောင်ခံပစ္စည်းသုံးစွဲခြင်းဖြင့် တားဆီးနိုင်သည်။
အရေပြားပေါ်ကို နေရောင်ခြည် ပိုမို၍ ကျရောက်လျှင် အရေပြားပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ၄ ရက်မှ ၇ ရက်ထိ နေရောင်နှင့် တစ်နေကုန် တိုက်ရိုက် ထိတွေ့လျှင် အရေပြားအတွက် စိုးရိမ်ဖွယ်အခြေနေဖြစ် လာနိုင်သည်။
အရွယ်မတိုင်မီ အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်း ၊ အရေးအကြောင်းများ ထင်ခြင်း စသည်တို့ကို နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်အဖြစ် ခံစားရစေနိုင်ပြီး အခန့်မသင့်လျှင် အရေပြားကင်ဆာ (malignant melanoma) ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ရေအေးကန်တွင် ရေစိမ်ချိုးခြင်း ၊ ရေကို လုံလောက်သော ပမာဏ သောက်ပေးခြင်း ၊ aspirin ၊ naproxen ၊ibuprofen ၊ acetaminophen တို့ကဲသို့သော ဆေးဝါးများကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့် အတိုင်း သုံးစွဲခြင်းဖြင့် နေဆိပ်တက်ခြင်းကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေနိုင်ပါတယ်။
အများအခေါ် garlic ဟူသော ကြက်သွန်ဖြူ၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Allium sativum ဖြစ်သည်။
ကြက်သွန်နီ onion ၏ မိသားစု Alliaceae ထဲတွင် ပါဝင်သော မျိုးစိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
အစိမ်းစားလျှင် ပူစပ်စပ် အရသာပြီး ချက်ပြုတ်လိုက်သောအခါတွင်မူ ချိုသော အရသာရှိသည်။
ကြက်သွန်ဖြူရဲ့ အရွက်ဖြစ်သော ကြက်သွန်မိတ် နဲ့ အဖူး အပွင့်များအားလည်း စားသုံးလို့ရနိုင်ပါသည်။
ကြက်သွန်ဖြူ အမွှာများကို အစိမ်းသော်လည်းကောင်း၊ ချက်ပြုတ်စားသော်လည်းကောင်း စားနိုင်ပြီး ဆေးဖက်ဝင်သော အပင်တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။
မချက်ပြုတ်ထားသော ကြက်သွန်ဖြူ အစိမ်းကိုစားသုံးခြင်းဖြင့် သွေးကြောများ အတွင်း သွေးခဲခြင်း နှင့် သာမန်ထက်ပိုသော သွေးပေါင်ချိန်ကို လျော့ကျစေနိုင်သည်။
သို့သော် အများအားဖြင့် ကြက်သွန်ဖြူကို ချက်ပြုတ်ပြီးမှသာလျှင် စားသုံးကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ အာဂျင်တီးနား နိုင်ငံတို့မှ သိပ္ပံပညာရှင်များက ကြက်သွန်ဖြူကို ၃ မိနစ်ထိသာ အပူပေးချက်ပြုတ်မယ်ဆိုရင် ကြက်သွန်ဖြူ အစိမ်းကဲ့သို့ပင် အာနိသင် မလျော့ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုတွေ့ရှိချက်အရ ထောင်းထားသော ကြက်သွန်ဖြူသည် ပို၍ပင် အာနိသင်ရှိပြီး ၆ မိနစ်ထိ ကြာအောင် ချက်ပြုတ်ခြင်းသည် အာနိသင်မလျော့သွားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
သို့သော်ငြားလည်း မိုက်ခရိုဝေ့ဗ်နှင့် ချက်ပြုတ်ခြင်းသည် ကြက်သွန်ဖြူရဲ့ သွေးကြောထဲမှာ သွေးခဲခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသော အာနိသင် ပျက်ပြယ်သွားစေသည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံးပေါက်ရောက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှမ်းပြည်နယ်၌ အများအပြား စိုက်ပျိုး ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးပြုပုံ ကြက်သွန်ဖြူကို ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် အဖြစ်၊ ဟင်း အနှစ်အဖြစ် ချက်ပြုတ်စားသောက်ကြပါတယ်။
ချက်ပြုတ်တဲ့ နည်းပေါ်မူတည်ပြီးတော့ အနံ့ ပြောင်းလဲသွားတတ်ပါတယ်။
ကြက်သွန်ဖြူ နုနုများကို သကြား၊ ဆား၊ ဟင်းခပ်အမွှေးအကြိုင်များဖြင့် ရောနှောကာ ၃ ပတ်မှ ၆ ပတ်ကြာအောင် အချဉ်တည်ကာ ကြက်သွန်ဖြူ သနပ်အဖြစ်လည်း ပြင်ဆင် စားသုံးကြပါတယ်။
အာရှတိုက်မှာ ကြက်သွန်မိတ်ကို သေးသေးလှီးကာ ကြက်ဥ၊ အသား၊ ဟင်းရွက်များနှင့်ရောမွှေ ကြော်ကာ ပြင်ဆင်စားသုံးလေ့ရှိကြသလို ဆန်ပြုတ်ထဲမှာလည်း ဟင်းခပ်အဖြစ် ထည့်ကာ စားသုံးကြပါတယ်။
မြန်မာလူမျိုးများကတော့ ကြက်သွန်ဖြူကြော်ထားသည့် ကြက်သွန်ကြော်ကို လက်ဖက်နှင့်တွဲဖက် စားသုံးကြသလို၊ ဟင်းများတွင် ဖြူးကာလည်း စားကြသည်။
ကြက်သွန်ဖြူ အစိမ်းကို ခေါက်ဆွဲသုပ်၊ ကြာဇံသုပ်၊ ထမင်းသုပ်၊လက်သုပ်စုံ များဖြင့် တွဲဖက်စားသုံးကြပါတယ်။
ကြက်သွန်ဖြူကို စားသုံးပါက နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ၊၊ အအေးမိခြင်း၊ ကင်ဆာရောဂါ နဲ့ ကိုလက်စထရော များခြင်း များကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။
ဒါ့အပြင် ကြက်သွန်ဖြူက သွေးထဲမှာ ရှိတဲ့ အချိုဓာတ် (သကြားဓာတ်) ကိုထိန်းညှိပေးတဲ့အတွက် ဆီးချို သွေးချိုရောဂါများ ဖြစ်ပွားခြင်းကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။
အဆီကျစေသဖြင့် နေ့စဉ်မှန်မှန် စားသုံးပါက သွေးတိုး ရောဂါ မဖြစ်စေရန်နှင့် ဖြစ်ပွားနေသော သွေးတိုး ရောဂါကို ပျောက်စေသည်။
အစားစားနေစဉ် အတူ စားသုံး၍ ဖြစ်စေ၊ အစာစားပြီး ဆေးအဖြစ် အမှုန့်ပြု စားသုံးလျှင် အစာကြေ၍ လေသက်စေနိုင်သည်။
ကလေးများ လေဆန်နာ ဖြစ်လျှင် ကြက်သွန်ဖြူ ဥတစ်လုံးကို မီးဖုတ်ကျွေးပါက ပျောက်ကင်းနိုင်သည်။
အဆုတ်နှင့် ဆိုင်သော အဆုတ် အအေးမိ၊ အဆုတ်ပွသော ရောဂါများ ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။
အအေးမိခြင်းနှင့် တုတ်ကွေး ဖျားများကိုလည်း ပျောက်စေသည်။
ကြက်သွန်ဖြူကို အဆီထုတ်၍ တိုက်ကျွေးပါက သလိပ်ရှင်စေ၊ ချောင်းဆိုး သလိပ်ကပ်ခြင်း တို့ကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
ရောဂါပိုးများ သေစေနိုင်သဖြင့် မြစ်ခြောက်နာ (ခေါ်) အဆုတ်နာ (တီဘီ) ရောဂါ များတွင် တိုက်ကျွေးနိုင်သည်။
လိမ်းဆေး အဆီအဖြစ် နှမ်းဆီနှင့် လေးညှင်းတို့နှင့် ရောစပ်၍ ကျိုချက်ပြီး လိမ်းလျှင် ကိုယ်လက် အကိုက်အခဲနှင့် နားကိုက်၊ နားပြည်ယိုခြင်းကို သက်သာ ပျောက်ကင်း နိုင်သည်။
နှလုံးနှင့် ပတ်သက်သော ရောဂါ ဝေဒနာ ရှင်များအတွက် ဆေးအနေနဲ့ သော်လည်းကောင်း၊ အစာအဟာရ အဖြစ်နှင့် သော်လည်းကောင်း မှန်မှန် စားသုံးပါက ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း နှေးကွေးပြီး တဖြည်းဖြည်း သက်သာ စေနိုင်သည်။
ကြာရှည် စားသုံးလျှင် ဆံပင်ကို နက်စေ၍ သုတ်ကို ပွားစေသည်။
မြစ်ပွားနာ (ခေါ်) ကင်ဆာ ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း နည်းစေရန် အတွက် ကြိုတင် ကာကွယ် စားသုံးနိုင်သည်။
ကြက်သွန်ဖြူ ဥတစ်လုံးကို ကြေးချိတ်ဖြင့် ဖောက်၍ ပျားရည်တွင် စိမ်ထားပြီး စားသုံးပါက အိပ်ပျော် စားဝင် အင်အား ပြည့်ဖြိုး စေနိုင်သည်။
သွေးတွင်းတွင် ရှိသော cholesterol ကို ကျစေသဖြင့် သွေးကြောကျည်း၊ နှလုံးရောဂါ များအတွက် လွန်စွာ သင့်တော်သည်။
ဒီလို အာနိသင်ပေါင်းများစွာနှင့် ဆေးဘက်ဝင်လှတဲ့ ကြက်သွန်ဖြူဟာ စားသုံးလို့လည်း အရသာ ရှိလှတာမို့ ဟင်းချက်ပြီး သော် လည်းကောင်း၊ အစိမ်းသော်လည်းကောင်း နှစ်သက်စွာ စားသုံး နေကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ပုံပန်း သွင်ပြင် အပင် - ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
၁ ပေခန့် အထိ ရှည်သည်။
ပင်စည်မှာ ဥ၏ အောက်ခြေတွင် ရှိပြီး အနည်းငယ် မာကျော၍ အဝိုင်းငယ် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၏။
ဥမှ အမြစ်များ ဖျာထွက်သည်။
အရွက် - အရွက်များ မြေပေါ်သို့ ဥထွက်သည်။
ရှည်လျား သေးသွယ်၍ ပြားချပ်သော အကြော ပြိုင်ထွက်များ ဖြစ်ပြီးလျှင် စိမ်းပြာရောင် ရှိသည်။
အပွင့် - ပန်းခိုင်မှာ လုံးဝိုင်းပြီး ပန်းပွင့်များ စုပေါင်းနေသည်။
ပြာသိုလ၊ တပို့တွဲလတွင် ပွင့်သည်။
ဥ - အဖြူရောင် ရှိပြီး သေးငယ်သည်။
ကျယ်ပြန့်သော ဘဲဥပုံ ဖြစ်သည်။
တစ်ဥတည်း (သို့) အတက်များဖြင့် စုပေါင်းနေပြီး အခွံ့ပါးဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
ကြက်သွန်ဖြူ အမွှာ ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် ပင်ပျော့ ပင်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
၁ ပေခန့်ထိ ရှည်သည်။
ပင်စည်မှာ ဥ၏ အောက်ခြေတွင်ရှိပြီး အနည်းငယ်မာကျော၍ အဝိုင်းငယ်ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။
အရွက် အရွက်များ မြေပေါ်သို့ စုထွက်သည်။
ရှည်လျား သေးသွယ်၍ ပြားချပ် သော အကြောပြိုင်ရွက်များ ဖြစ်ပြီး လျှင် စိမ်းပြာရောင်ရှိသည်။
အပွင့် ပန်းခိုင်မှာ လုံးဝိုင်း ပြီး ပန်းပွင့်များ စုပေါင်း နေသည်။
ပြာသို တပို့တွဲတွင် ပွင့်သည်။
ဥ အဖြူရောင်ရှိပြီး သေးငယ်သည်။
ကျယ်ပြန့်သော ဘဲဥပုံဖြစ်သည်။
တစ်ဥတည်း သို့မဟုတ် အတက်များဖြင့် စုပေါင်းနေပြီး အခွံပါးဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
စိုက်ပျိုးပုံ- (က) စိုက်ခင်းမြေပြုပြင်ခြင်း ထယ်နှစ်စပ်ထိုး၍ မြေညက်သည်အထိ ထွန်မွှေပေးပြီးနောက် ၄၁/၂ x ၆ ပေရှိဘောင် အကန့်များ ပြုပြင်ရမည်။
မြေဩဇာကို တစ်ဧကလျှင် နွားချေး လှည်း ၁၀ စီး ခန့် မျှတစွာ ချသင့်သည်။
(ခ) စိုက်ပျိုးခြင်း မြေပြန့်တွင် သီတင်းကျွတ်လမှ တန်ဆောင်မုန်း လအတွင်း စိုက်၍ တောင်ကုန်းဒေသတွင် တပို့တွဲမှ တပေါင်း လအတွင်း စိုက်ကြသည်။
စိုက်ပျိုးရာ၌ ဥမှ ခွဲယူရရှိသော ဖွံ့ဖြိုးသည့် အတက်ငယ်ကလေးများကို စိုက်ကွက်အကန့်များတွင် ထွန်ခြစ်ဖြင့် ၆ လက်မ အကွာ မြောင်းကလေး များဆွဲ၍ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ၃-၄ လက်မခြား စိုက်ရသည်။
(ဂ) ပြုစုခြင်း စိုက်ပြီး ပထမ နှစ်လအတွင်း ၁၅ ရက် လျှင်တစ်ကြိမ် ရေပေးသွင်းရန်လိုပြီး လက်ပေါင်း ၂ ကြိမ် မျှ လိုက်ပေးရမည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ကြက်သွန်ဥများ စတင်ကြီးထွားပြီဖြစ်၍ တစ်ပတ် သို့မဟုတ် ၁၀ ရက်လျှင် တစ်ကြိမ်ခန့် ရေပေးသွင်းရမည်။
(ဃ) ရိတ်သိမ်းခြင်း ရက်ပေါင်း ၁၂၀ ခန့်ရှိလျှင် ကြက်သွန်များ ရင့်မာစပြုပြီး ပန်းပွင့်များ ထွက်လာသည်။
သို့သော် လည်း ဥ အထွက်ကို မထိခိုက်နိုင်ချေ။
ကြက်သွန်များ မဖော်မီ မြေပွအောင် ရေသွင်း ပေးရမည်။
တူးဖော်ပြီးနောက် အစည်းများ စုပုံထားရသည်။
ထို့နောက် ဆေးကြော၍ အမြစ်ပိုင်းနှင့် အဖျားပိုင်းများ ဖြတ်တောက်က အရိပ်၌ ညီညာစွာ ဖြန့်၍ အခြောက်ခံထားရသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : ဥ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အများအပြား စိုက်ပျိုးပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ စိုက်ပျိုးပင် ဖြစ်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ကြက်သွန်ဖြူ သည် အချဉ်မှတစ်ပါး အရသာ ၅ မျိုးရှိ၏။
သွေးနှင့် သင့်၏။
ဖျားနာ၊ အရေပြားရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။
ချွေးထွက်ခြင်း၊ သုက်ပွားခြင်းကို ဖြစ်စေ၏။
ဆီးဝမ်းကို ရွှင်စေ၏။
ကာမကို အားပေး၏။
မျက်စိကို အကျိုးပြု၏။
အသက်ကိုရှည်စေ၏။
လေသလိပ်ကိုကြေစေ၍ သွေး၊ သည်းခြေကို တိုးပွားစေနိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ- ဥ ကြက်သွန်ဖြူဥ တစ်လုံး၏ အောက်ပိုင်းကို လှီး၍ ထွက်လာသော အစေးရည် နှင့် ပွေး၊ ဝဲ၊ တင်းတိပ်၊ ဝက်ခြံတို့ကို မကြာခဏ ပွတ်ပေးက ပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူကို နေ့စဉ် စားသုံး ခြင်းအားဖြင့် သွေးတိုးရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။
ကြက်သွန်ဖြူဥတစ်လုံးဥကြီး ၇ လုံးကို နွားနို့စစ်စစ် ၄၀ သားတွင် ထည့်၍ ဆူအောင် ကျိုပြီး ၁၀ မိနစ်ခန့် အအေးခံပါ။
နောက်တစ်ကြိမ်ဆူအောင် ထပ်တည်၍ သောက်ပါက သွေးတိုးရောဂါပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူ ကို အရည်ပြု၍ သောက်ခြင်း၊ စားခြင်းဖြင့် ချောင်းဆိုးရောဂါ၊ ဝမ်းဖော၊ ဝမ်းရောင်နှင့် ဝမ်းဗိုက်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော အနာရောဂါများ ပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူကို နှမ်းဆီတွင် စိမ်၍ ဆားအနည်းငယ် ထည့်ပြီး ထမင်းမစားမီ စားပါက လေရောဂါပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူ ဥတစ်လုံးကို မီးဖုတ်ကျွေးခြင်းအားဖြင့် ကလေးများ လေဆန်နာပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူအရည်ကို ရေအနည်းငယ်နှင့် သကြားရောပြီး လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဇွန်း ခန့် တိုက်ပေးက ကြက်ညှာ ချောင်းဆိုးရောဂါ ပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူဆီကို တစ်ကြိမ်လျှင် ၂ စက်မျှ တစ်နေ့သုံးကြိမ် သောက်ခြင်း၊ လည်ပင်းတွင် လိမ်းပေး ခြင်းဖြင့် လည်ပင်းကြီး ရောဂါကို ပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူရည်ကို ဆားနှင့် ရောသောက်ခြင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူကို ကြိတ်၍ နားထင်တွင် လိမ်းပေး ခြင်းဖြင့် ခေါင်းကိုက်ပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူသည် ရောဂါပိုးများကို သတ်နိုင်သော စွမ်းရည်သတ္တိရှိသဖြင့် ကြက်သွန်ဖြူကို အဆုတ် ရောဂါ၊ အရိုးထိအောင် စားတတ်သော အနာရောဂါများ ကုသရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
အကြောအခြင် ကိုက်ခဲခြင်း အတွက် ကြက်သွန်ဖြူအရည်နှင့် ပွတ်လိမ်းပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။
နှမ်းဆီ ငါးကျပ်သားတွင် ကြက်သွန်ဖြူ အနည်းငယ်၊ လေးညှင်း နှစ်ပွင့် ခန့် ထည့်ပြုတ်၍ နားတွင် ပူပူနွေးနွေး ထည့်ပေးခြင်းဖြင့် နားပြည်ယို၊ နားကိုက်၊ နားထိုင်း ပျောက်၏။
ကြက်သွန်ဖြူကို ရာသီထိမ်ခြင်း၊ အနာဝင်ခြင်း နှင့် ဒူလာရောဂါများ ကုသသော ဆေးများတွင်လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြု၏။
ကြက်သွန်ဖြူကို အမှုန့်ပြု၍ ပျားရည်နှင် စိမ်ပြီး အိပ်ရာဝင်ချိန်တွင် လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဝက်ခန့် ကို ရေတစ်ခွက်နှင့် သောက်ခြင်းဖြင့်အိပ်ပျော် စားဝင် အားအင်ပြည့်စေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အီတလီ အစားအသောက်များ။
အိုမီဂါ-၃ သည် ပင်လယ်ငါးများတွင် ပါရှိသော ဖက်တီး အက်ဆစ်(fatty acid) တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
နှလုံး ၊ ဦးနှောက် ၊ ကြွက်သားများ ကိုကျန်းမာစေသည်။
နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက သိပ္ပံပညာရှင်များက အိုမီဂါ-၃ ဟာ လူသားတို့ရဲ့ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုကြောင်း သိရှိလေ့လာ ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ကနေဒါ ၊ ဂရင်းလန်း ၊ ရုရှ နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့တွင် နေထိုင်ကြသူများသည် ဥရောပတိုက်တွင် နေထိုင်သူများထက် နှလုံးကြွက်သား ဆိုင်ရာရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ပိုနည်းသည်။
အိုမီဂါ-၃ fatty acid ကြွယ်ဝနေသော ပင်လယ်ငါးများကို အဓိကထား စားသုံးသည့် ဂျပန်လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသက်ရှည်ရှည် အနေနိုင်ဆုံးသော လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။