kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လှည်းဘီး ဂလက်ဆီ သည် နှစ်ဘက်ခုံး၊ လက်စွပ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းရှိ အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၅၀၀ အကွာ၌ တည်ရှိသည်။
ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုအရ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၅၀၀၀၀ ရှိပြီး တစ်စက္ကန့်လျင် ၂၁၇ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် Fritz Zwicky ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အလင်းနှစ် ၁၅၀၀၀၀ ကျယ်ဝန်းသောကြောင့် ယင်းသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီထက် အနည်းငယ် ပိုကြီးသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Galaxy Evolution Simulation:The Cartwheel Galaxy Cartwheel Galaxy at Constellation Guide Category:လက်စွပ်ကွင်း ဂလက်ဆီများ ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)။
အမှု—ပစ္ဆာဘတ်အခါ၌ မတိုင်ကြားဘဲ နေရာထိုင်ခုံကို ခင်း၍ ထိုင်မှု။
ထုလ္လနန္ဒာ၏ မတိုင်ကြားမှု ထုလ္လနန္ဒာသည် ပစ္ဆာဘတ်အခါ (နေလွှဲအခါ)အိမ်တို့သို့ ချဉ်းကပ်၍ ဥစ္စာရှင်တို့ကို မတိုင်ကြားဘဲ နေရာထိုင်ခုံကို ခင်း၍ ထိုင်လည်း ထိုင်၏, လျောင်းလည်း လျောင်း၏၊ ဥစ္စာရှင်တို့သည် မိမိတို့ကို ခွင့်မတောင်းဘဲ ပိုင်စိုးပိုင်နင်း လုပ်မှုကို မကျေနပ်၍ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပစ္ဆာဘတ္တံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ သာမိကေ အနာပုစ္ဆာ အာသနေ အဘိနိသီဒေယျ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် အကြင်ဘိက္ခုနီသည် ပစ္ဆာဘတ်အခါ၌ အိမ်တို့သို့ ချဉ်းကပ်၍ ဥစ္စာရှင်တို့ကို ခွင့်မပန်ဘဲ နေရာထိုင်ခုံ၌ ထိုင်မူလည်း ထိုင်အံ့၊ လျောင်းမူလည်းလျောင်းအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။
မှတ်ချက် တချို့နေရာ၌ ဆွမ်းစားပြီးလျှင် မွန်းမလွဲခင် အချိန်ကိုလည်း ပစ္ဆာဘတ် (ဆွမ်းစားပြီးနောက်)ဟု ခေါ်၏။
ဤသိက္ခာပုဒ်၌ကား (ရှေ့သိက္ခာပုဒ်ဖြင့်-အရုဏ်တက်က မွန်းတည့်အထိ ယူခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့်) မွန်းလွဲမှစ၍ နေမဝင်မီအချိန်ကို “ပစ္ဆာဘတ္တ = ဆွမ်းစားပြီးနောက်”ဟု ခေါ်သည်။
အမှု—အိမ်ရှင်ကိုခွင့်မပန်ဘဲ အိပ်ရာကို ခင်း၍ ထိုင်မှု လျောင်းမှု။
ဘိက္ခုနီအများနှင့် ပုဏ္ဏား ဘိက္ခုနီတို့သည် သာဝတ္ထိသို့ သွားကြစဉ် မိုးချုပ်မှ ရွာငယ်တစ်ရွာသို့ ရောက်ကြ၍ ပုဏ္ဏားအိမ်ဝင်ပြီးလျှင် တည်းခိုခွင့် တောင်းကြလေသည်။
ထိုအချိန်မှာ အိမ်ရှင် ပုဏ္ဏား မရှိခိုက်ဖြစ်၍ ပုဏ္ဏားမကို ခွင့်တောင်းလေရာ (သူကိုယ်တိုင် ပေးချင်ပါလျက် ခွင့်မပေးဝံ့သော) ပုဏ္ဏားမသည် “ပုဏ္ဏားလာအောင် စောင့်ကြပါ”ဟု ပြောဆိုဆိုင်းငံ့ထား၏၊ (ဤအတိုင်းဆိုလျှင် တော်ပါ သေး၏၊ သို့သော် အလိုက်မသိ အတင့်ရဲသော) ဘိက္ခုတချို့သည် အိပ်ရာ ခုတင်တို့ကို ခင်း၍ တချို့က ထိုင်နေနှင့်ကြ, တချို့ က လဲလျောင်း နေနှင့်ကြလေသည်။
အတော်ည၌မှောင်မှ ပုဏ္ဏားပြန်လာလတ်သော် ထိုဘိက္ခုနီကို ပိုင်စိုး ပိုင်နင်း နေထိုင်ပုံကိုမြင်ရ၍ သဘောမကျသော ပုဏ္ဏားသည် “ကာ ဣမာ- ဒီဟာတွေက ဘာတွေလဲ”ဟု သူပုဏ္ဏားမအား မေးလေသည်၊ “ဘိက္ခုနီများပါ အရှင်ရယ်”ဟု သူ့ပုဏ္ဏားမက ချိုချိုသာသာ ပြန်ပြောသော်လည်း သဘောမကျရင်းစွဲ ဖြစ်နေသောကြောင့် “ဒီကတုံး လင်ထောင်မတွေကို နှင်ထုတ်ကြ”ဟု သူ့အခိုင်းအစေတို့ကို ခိုင်းသဖြင့် အလိုက်သင့် ထွက်ခဲ့ကြရလေသည်၊ ထိုအကြောင်းကို သာဝတ္ထိရောက်မှ ပြန်ပြောကြသဖြင့် (အလိုက် မသိ, ပိုင်စိုးပိုင်နင်း ပြုမှုကို) ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဝိကာလေ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ သာမိကေ အနာပုစ္ဆာ သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ အဘိနိသီဒေယျ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် အကြင်ဘိက္ခုနီသည် နေလွဲအခါ၌ အိမ်တို့သို့ ချဉ်းကပ်၍ (ပေးနိုင်ခွင့် ပြုနိုင်သော) အိမ်ရှင်တို့ကို ခွင့်မပန်ဘဲ အိပ်ရာကို ကိုယ်တိုင်ခင်း၍ ဖြစ်စေ အခင်းခိုင်း၍ဖြစ်စေ ထိုင်ခြင်း-သို့မဟုတ် လည်းလျောင်းခြင်းကို ပြုအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက် အခြားနေရာ၌ မွန်းလွဲမှစ၍ အရုဏ်မတက်မီအချိန်ကို “ဝိကာလ” ဟု ယူရသော်လည်း ရှေ့သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် နေမဝင်မီအထိ ယူခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့် နေဝင်သည်မှစ၍ အရုဏ်မတက်မီကို “ဝိကာလ” ဟု ယူရသည်။
အမှု—မိမိက အကြားလွဲအမှတ်လွဲ၍ သူတစ်ပါးကို ကဲ့ရဲ့ စေမှု။
အမှုသည်—ဘဒ္ဒါကာပိလာနီ၏တပည့်မဘိက္ခုနီ။
ရှင်မဘဒ္ဒါ၏ တပည့်မ ဘဒ္ဒါကာပိလာနီ၏ တပည့်မ ဘိက္ခုနီသည် သူ၏ ဆရာမကို ကောင်းမွန်စွာ ပြုစုလုပ်ကျွေး၏၊ ဘဒ္ဒါကာပိနီ၏ ထိုတပည့်မ၏ ကောင်းမွန်စွာပြုစုဘော်ရကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ထိုတပည့်မအား သင်္ကန်းပေးမည့် အကြောင်းကိုလည်းကောင်း, အခြား ဘိက္ခုနီတို့အားပြောပြ၏၊ ထိုစကားကို တပည့်မဘိက္ခုနီသည် “ကောင်းစွာ ပြုစုဘော်မရဘူး, သူအား သင်္ကန်းမပေးတော့ဘူး”ဟု ပြောင်းပြန်ကြားသဖြင့် သူ့ဆရာ(ရှင်မဘဒ္ဒါ)အား အထင်သေး အမြင်သေး ဖြစ်အောင် “တပည့်တော်က သူ့ကိုကောင်းမွန်စွာ မပြုစုဘူးတဲ့, တပည့်တော်ကို သင်္ကန်း မပေးဘူးတဲ့”ဟု အခြားဘိက္ခုနီတို့အား ပြောလေသည်၊ ထိုသို့ သူအကြား လွှဲ၍ ဆရာမအား အပြစ်ပြောသည်ကို မခံနိုင်သော ဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဒုဂ္ဂဟိတေန ဒူပဓာရိတေန ပရံ ဥဇ္ဈာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် အကြင်ဘိက္ခုနီသည် မိမိက မှားမှား ယွင်းယွင်း ယူခြင်း, မှားမှားယွင်းယွင်း မှတ်ထားခြင်းဖြင့် (ရဟန်းဖြစ်သူ) သူတစ်ပါးကို အထင်သေး အမြင်သေးခံရအောင် အပြစ်ပြောအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
[ထိုသို့ အမှတ်လွဲ၍ သာမဏေ-လူဝတ် ကြောင်ကို အပြစ်ပြောလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။
အမှု—မိမိကိုလည်းကောင်း, သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း, ကျိန်ဆဲမှု။
အမှုသည်—စဏ္ဍကာဠီ။
စဏ္ဍကာဠီ သာဝတ္ထိမြို့၌ ဘိက္ခုနီတို့သည် မိမိ၏ သပိတ်-ပရိက္ခရာ ဘဏ္ဍာတစ်ခုခုကို မတွေ့လျှင် စဏ္ဍကာဠီကို “မမြင်မိ ဘူးလား”ဟု မေးကြကုန်၏၊ (နဂိုကပင် စိတ်ကြမ်း, နှုတ်ကြမ်း ဖြစ်နေသော) စဏ္ဍကာဠီသည် ထိုကဲ့သို့မေးသည်ကို “သူခိုး-ရိုးသည်”ဟု ထင်၍ “ငါသာ သူခိုးတဲ့လား, ငါသာ အလဇ္ဇီမ(အရှက်မရှိသူမ)တဲ့လား၊ သင်တို့ ဘဏ္ဍာကို ယူမိရိုးမှန်လျှင် ရဟန်းမ မဟုတ်ဘဲ ရှိရစေရဲ့၊ သာသနာတော်မှ လျောကျရစေရဲ့၊ (လူဖြစ်ရစေရဲ့၊) ငရဲကျရစေရဲ့၊ ငါ့ကိုမဟုတ်ဘဲနှင့် ပြောတဲ့သူလဲ ရဟန်းမ မဟုတ်ဘဲ ရှိပါစေဟယ်၊ သာသနာတော်မှ လျောကျပါစေဟယ်၊ (လူဖြစ်ပါစေဟယ်)၊ ငရဲကျပါစေဟယ်”ဟု မိမိအတွက်ရော သူ့ အတွက်ပါ ကျိန်ဆဲလေသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အတ္တာနံ ဝါ ပရံ ဝါ နိရယေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အဘိသပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် အကြင် ဘိက္ခုနီသည် မိမိကိုလည်းကောင်း, (ရဟန်း-ရဟန်းမ ဖြစ်သော) သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း, ငရဲဖြင့် ဖြစ်စေ မြတ်သော အကျင့် (သာသနာတော်) ဖြင့်ဖြစ်စေ ကျိန်ဆဲအံ့၊ ကျိန်စာဆိုအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက် လူကိုဖြစ်စေ သာမဏေကိုဖြစ်စေ ကျိန်ဆဲလျှင်လည်းကောင်း, ငရဲ ဗြဟ္မစရိယမှ တစ်ပါးသော “ခွေးဖြစ်ရစေ, ဝက်ဖြစ်ရစေ, အကန်းဖြစ်ရစေ၍၊ သူလဲ ခွေးဖြစ်ပါစေ”စသည်ဖြင့် ကျိန်ဆဲလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ ဘိက္ခုတို့မှာ ဒုက္ကဋ်ချည်းသာ။
အမှု—ရန်ဖြစ်၍ မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲကာ, ညှဉ်းဆဲကာ ငိုမှု။
စဏ္ဍကာဠီ၏ ဒေါသ စဏ္ဍကာဠီသည် အခြားဘိက္ခုနီတို့နှင့် ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်၍ (ဒေါသကြီး လွန်းလှသဖြင့်) သူ့ကိုယ်ကို ထိုးလိုက် ရိုက်လိုက်နှင့် ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ကာ ငိုသဖြင့် အခြား ဘိက္ခုနီတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အတ္တာနံ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ရောဒေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်၍ ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်၍ ငိုသော ဘိက္ခုနီအား ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက် ညှဉ်းဆဲရုံသာ ညှဉ်းဆဲ၍ မငိုလျှင်လည်းကောင်း, ငိုရုံသာငို၍ ကိုယ်ကိုမညှဉ်းဆဲ လျှင်လည်းကောင်း, ဒုက္ကဋ်အာပတ်သာ၊ ဆွေမျိုးပျက်စီးခြင်းစသည်ကြောင့် ငိုရုံသာ ငို၍ ကိုယ်ကို မညှဉ်းဆဲလျှင် အနာပတ္တိ။
အန္ဓကာရဝဂ်ပြီး၏။
အမှု—ရေလဲ မပါဘဲ ရေချိုးမှု။
ပြည့်တန်ဆာမများနှင့် အတူရေချိုးခြင်း သာဝတ္ထိမြို့၌ များစွာသောဘိက္ခုနီတို့သည် အစီရဝတီ မြစ်ထဲ၌ ပြည့်တန်ဆာမများနှင့် အတူ ရေလဲမပါဘဲ ဗလာကိုယ်ထည်းဖြင့် ရေချိုးကြလေရာ ပြည့်တန်ဆာမတို့သည် ထိုဘိက္ခုနီများကို ကြည့်၍ ခနိုးခနဲ့ ပြောကြသည်မှာ-“အရှင်မ တို့ရယ်...အရွယ်ကောင်းတုန်းမှာ မေထုန်ရှောင်တဲ့ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်နေလို့ ဘာအကျိုးရှိမှာလဲ၊ ဒီအရွယ်မှာ ကာမချမ်းသာကို ခံစားပြီး အရွယ်ကြီးမှ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကြပါလား၊ ဒီလိုဆိုလျှင် ဒီဘဝအကျိုး နောင်ဘဝအကျိုး ၂-မျိုးလုံး ပိုင်ပြီးသား ဖြစ်တာပေါ့”ဟု ခနိုးခနဲ့ ပြောကြလေသည်။
ထိုသို့ ခနိုးခနဲ့ အပြောခံရ၍ ခတ်ရှက်ရှက်နှင့် မျက်နှာပျက်ခဲ့ရသော ဘိက္ခုနီတို့သည် ကျောင်းသို့ ရောက်သောအခါ အဝတ်မပါဘဲ ရေချိုးမိလို့ ပြည့်တန်ဆာမတွေရဲ့ အခနဲ့ ခံခဲ့ရကြောင်းကို ပြောပြကြလေသော် သူတို့ကို မသနားသည့်ပြင် “အဝတ်မပါ ဗလာကိုယ်တည်းဖြင့် ရေချိုးကြရကောင်း လား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၍ တဆင့်အားဖြင့် ဘုရားကို လျှောက်ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ နဂ္ဂါ နဟာယေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် အဝတ်မပါ ဗလာကိုယ်ထည်းဖြင့် ရေချိုးသောဘိက္ခုနီအား ပါစိတ် အာပတ် သင့်၏၊ ဘိက္ခုတို့မှာ ဇန္တာဃရ (ရေချိုးအိမ်) နှင့် ရေထည်းမှာ အဝတ်မပါဘဲ ချိုးကောင်းသေး၏၊ ဘိက္ခုနီတို့ကား ထိုသို့ နေရာများ၌သော်မှ အဝတ်မပါဘဲ ချိုးကောင်း၏ဟု ခွင့်ပြုချက် မတွေ့ရ။
ကာတွန်းဆရာ လေရူး သည် ၁၉၅၂-ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၈)ရက်တွင် အဖ ဦးစိန်မောင်၊ အမိဒေါ်ခင်စိန်တို့မှ မိတ္ထီလာမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်ဇော် ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ခြောက်ဦးအနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဆရာသည် မိတ္ထီလာမြို့ အလက (၁)၊ အထက(၂) နှင့် အထက (၃)တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၇၂-ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်း စာမေးပွဲကို (ခ)အဆင့်ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင် ကာတွန်း ဝင်းမောင်ထံမှ စာပေးစာယူဖြင့် ကာတွန်းပညာကို သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၇၆-ခုနှစ်တွင် မိဘများနှင့်အတူ မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့လာခဲ့ပြီး ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇၈-ခုနှစ်တွင် "'ကျွန်တော်နှင့် သီဟဗာဟု"'အမည်ဖြင့် လုံးချင်းကာတွန်း စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ပြကာတွန်း (၇) အုပ် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် ကောင်းဇော်အမည်ဖြင့် ပန်းချီရေးဆွဲခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပ ပန်းချီပြပွဲပေါင်း (၃၃) ပွဲတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျို နိုင်ငံတကာကာတွန်းပြိုင်ပွဲတွင် ၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ ၂၀၁၆-ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၁-ခုနှစ်တို့တွင် ဆုများ ရရှိခဲ့ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဒေးဂျုံး နိုင်ငံတကာကာတွန်းပြိုင်ပွဲတွင် ဆုပေါင်း ၁၀-ဆု ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၀-ပြည့်နှစ်တွင် မန္တလေးကာတွန်းဆရာများ လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇-ခုနှစ်တွင် ကောင်းဇော် စာပေထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကာတွန်း (၃၀၀၀) ကျော် ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး (၆၀၀)ကျော် ဟာသဝတ္ထုတို လုံးချင်း (၇)အုပ် ဆောင်းပါးနှင့် ရသ ဝတ္ထုလုံးချင်း (၃)အုပ် ရေးသားခဲ့သည်။
ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ကောင်းဇော်၊ လူးရေ ဖြစ်သည်။
ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မဟာမြိုင် (၁)ရပ်ကွက်၊ အမှတ်-၅၅၊ ၆၇-လမ်း၊ ၃၈နှင့် ၃၉-လမ်းကြားတွင် နေထိုင်သည်။
ဘဝနိဂုံး ကာတွန်းဆရာ လေရူးသည် ၂၀၁၈-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၅)ရက်နေ့၌ မန္တလေးမြို့တွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၆)နှစ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီး ဒေါ်လှလှမြင့် (ခ) ဒေါ်မွှေး၊ သမီး မမို့မို့သိမ့်တို့ ကျန်ရစ်သည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်၊(၆.၇.၂၀၁၈)စာ-၅ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
right|thumb|လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရာစက်ရုံများမှ လျှပ်စစ်သယ်ယူလာခြင်း လွတ်လပ်သော အီလက်ထရွန်များ အက်တမ်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့စီးဆင်းသွားသည့်အခါ လျှပ်စီး​ကြောင်းဖြစ်​ပေါ်လာသည်။
အီလက်ထရွန်များ ​မြောက်မြားစွာစီးဆင်း​စေ​သော ပစ္စည်းကို လျှပ်ကူးပစ္စည်း (Conductor)ဟု​ခေါ်သည်။
သတ္တုနှင့်ပြုလုပ်​သော ပစ္စည်းအများစုမှာ လျှပ်ကူးပစ္စည်း​ကောင်းများဖြစ်သည်။
​ကြေးနီ၊​ငွေ၊အလူမီနီယမ်၊ဇင့်၊​ကြေးဝါနှင့်သံများ မှာလျှပ်ကူး​ကောင်းသည်။
ထိုထဲတွင် ​ကြေးနီမှာ လျှပ်ကူးပစ္စည်းပြုလုပ်ရန် လျှပ်ကူးအ​ကောင်းဆုံးနှင့် ​ဈေးအသက်သာဆုံးဖြစ်သည်။
ခုခံအားနှင့် လျှပ်ကူးအား thumb လျှပ်ကူးပစ္စည်းတစ်ခု၏ ခုခံအားမှာ ထိုပစ္စည်းကိုပြုလုပ်​သော သတ္တုနှင့် မျက်နှာပြင်အ​ပေါ်မူတည်သည်။
ထိုပစ္စည်း၏ ခုခံအားသည် မျက်နှာပြင် ကန့်လန့်ဖြတ်ဧရိယာနှင့် ​ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။
ဥပမာ-ဝါယာအထူတွင် ခုခံအားနည်းသည်။
ထိုပစ္စည်း၏ ခုခံအားမှာ အလျားနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသည်။
ဥပမာ- ရှည်လျား​သောဝါယာတွင် ခုခံအားများသည်။
မှာ အလျား၊ A မှာ ကန့်လန့်ဖြတ် ဧရိယာ၊σ မှာ လျှပ်စီးကိန်း(အပူ​လျောက်ကိန်း)၊ ρမှာ ခုခံမှုအားကိန်း (resistivity)ဖြစ်သည်။
σနှင့်ρမှာ ကိန်း​သေဖြစ်သည်။
လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ Materialρ [Ω·m] at 20°Cσ [S/m] at 20°CSilver, Ag1.59 × 10−86.30 × 107Copper, Cu1.68 × 10−85.96 × 107Aluminum, Al2.82 × 10−83.50 × 107 ​ကြေးနီသည် လျှပ်စီးကိန်းမြင့်သည်။
အပူ​ပေး၍အ​အေးခံထား​သော​ကြေးနီ (annealed copper)သည် နိုင်ငံတကာစံချိန်မီဖြစ်သည်။
၎င်း၏ လျှပ်စီးကိန်းမှာ 58 MS/mဖြစ်သည်။
​ငွေသည် ​ကြေးနီထက် လျှပ်စီးကိန်း ၆%ပိုများ​သော်လည်း စရိတ်များသဖြင့် လက်​​တွေ့တွင်အသုံးမပြု​ချေ။
သို့​သော် ဂြိုဟ်တုကဲ့သို့​သော အထူးပစ္စည်းများတွင်သုံးသည်။
အလူမီနီယမ်ဝါယာများကို လျှပ်စစ်သွယ်တန်းခြင်းနှင့် ဖြန့်ဖြူးခြင်းတွင် အသုံးများသည်။
​ကြေးနီ​အောက် ကုန်ကျမှုနည်းသည်။
ဝါယာအရွယ်အစား ဝါယာများကို ၎င်း၏ ကန့်လန့်ဖြတ် ဧရိယာ​ကို တိုင်းတာသည်။
နိုင်ငံများစွာတွင် အရွယ်အစားကို စတုရန်းမီလီမီတာဖြင့်တိုင်းသည်။
လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရာ တာဘိုင်စက် လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာသည် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ၏ ဘာသာရပ်ခွဲဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ထုတ်လွှတ်ခြင်း၊ဖြန့်ဖြူခြင်းနှင့် အသုံးချခြင်းဆိုင်ရာဘာသာရပ်နှင့်ထိုလုပ်ငန်းများနှင့်ဆိုင်​သော ပစ္စည်းများကို လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာနယ်ပယ်ဟု​ခေါ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း right|နယူး​ယောက်မြို့၏ ပထမဆုံး​ရေ​နွေး​ငွေ့တာဘိုင်ဖြင့်လည်​သော လျှပ်စစ်စက်ရုံ ပုံကြမ်း ၁၇ရာစုတွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားမှာ သိပ္ပံပညာ၏ စိတ်ဝင်စားမှုခံရ​သော ဘာသာရပ်ဖြစ်လာသည်။
​နောက် ၂ရာစုအတွင်း လျှပ်စစ်မီးသီးတီထွင်မှု၊ volraic pile (ဘက်ထရီ) တီထွင်မှု စသည့်အ​ရေးပါ​သော တီထွင်မှုများ​ပေါ်​​ပေါက်လာသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာနှင့် ပက်သက်၍ အကြီးမားဆုံးအ​ပြောင်းအလဲမှာ မိုက်ကယ်ဖာရာ​ဒေး၏​တွေ့ရှိမှုဖြစ်သည်။
၁၈၃၁ခုနှစ်တွင် Electromagnetic induction ဟု​ခေါ်​သော လျှပ်ထုတ်စက်(generator)၊transformer များအလုပ်လုပ်ပုံကိုရှင်းလင်းနိုင်မည့် နိယာမတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၈၈၁တွင် လျှပ်စစ်ပညာရှင် ၂ဦးမှ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ဂိုဒမင်းတွင် ပထမဆုံး လျှပ်စစ်ထုတ်စက်ရုံကိုတည်​ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုစက်ရုံတွင် ​ရေအားဖြင့်လည်​သောဘီး ၂ခုဖြင့် ပြန်လှန်လျှပ်စီး(​alternating current)ကိုထုတ်လုပ်ကာ လျှပ်စစ်မီးအိမ်(arc lamp) ၇ခုနှင့် Incandescent light bulb ၃၄ခုကိုလင်း​စေခဲ့သည်။
သို့​သော် ပြတ်​တောင်းပြတ်​တောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၈၈၂တွင် အက်ဒီစင်နှင့် သူ၏ကုမ္ပဏီဖြစ်​သော The Edison Electric Light Company ကနယူး​ယောက်မြို့ ၊ပုလဲလမ်းတွင် ​ရေ​နွေး​ငွေ့သုံး လျှပ်စစ်ထုတ်စက်ရုံ​ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုစက်ရုံတွင် လျှပ်ထုတ်စက်(generators)များစွာရှိပြီး သုံးစွဲသူ ၅၉​ယောက်အတွက် ​ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုစက်ရုံက တိုက်ရိုက်လျှပ်စီးကို သုံးခဲ့သည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် လန်ဒန်တွင် Lucien Gaulard နှင့် John Dixon Gibbsတို့မှ လျှပ်စစ်စနစ်တွင်သုံးနိုင်မည့် transformerကို​​ဖော်ပြခဲ့သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအား လျှပ်ထိပ်​ခေါင်းကိုဖြတ်၍ လျှပ်စစ်ထုတ်လွှတ်ရာလိုင်းများ လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ထုတ်လွှတ်ခြင်း၊ဖြန့်ဖြူခြင်းနှင့် အသုံးချခြင်းဆိုင်ရာဘာသာရပ်နှင့်ထိုလုပ်ငန်းများနှင့်ဆိုင်​သော ပစ္စည်းများပါဝင်သည်။
ထိုအထဲတွင် transformersများ၊လျှပ်ထုတ်စက်များ(generators)၊​မော်တာများစသည်တို့ပါဝင်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာများသည် လျှပ်ထိပ်​ခေါင်းကိုမဆက်ထား​သော​နေရာတွင်လည်းလုပ်ကိုင်ရသည်။
နယ်ပယ် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ​နေရာ​ရွေးချယ်ခြင်း၊ပုံစံ​ရေးဆွဲ၍တည်​ဆောက်ခြင်း၊ပစ္စည်းများတပ်ဆင်ခြင်း၊စွမ်းအင်​ပြောင်းလဲခြင်း(စွမ်းအင်တစ်ခုမှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်)တို့ပါဝင်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားထုတ်လွှတ်ခြင်းတွင် ဗို့အား​ပြောင်းလဲခြင်း၊ခွဲရုံများသို့အထိုင်ချခြင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးခြင်းတွင် ခွဲရုံများမှ မြို့၊ရွာများရှိ သုံးစွဲသူများ၏အိမ်သို့သွယ်တန်းခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
လျှပ်စစ်စနစ်ကာကွယ်​ရေးမှာ လျှပ်စစ်စနစ်၏ တစ်​နေရာရာတွင် ယိုယွင်းမှုများကို ရှာ​ဖွေ၊ပြင်ဆင်​ခြင်းများပါသည်။
စီမံကိန်းများတွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာများအ​နေဖြင့် အခြား​သောနယ်ပယ်အင်ဂျင်နီယာများ(မြို့ပြ၊စက်မှု)စသည်တို့ဖြင့်ပူးတွဲလုပ်​ဆောင်ရသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှာ လျှပ်စစ်အတည်စွမ်းအင်(electric potential energy)(သို့) အ​ရွေ့စွမ်းအင်(kinetic energy)မှ ​ပြောင်းလဲရရှိသည့်စွမ်းအင်ဖြစ်သည်။
အ​ရေးပါမှု လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှာ ​အောက်ပါအချက်များ​ကြောင့် အခြား​သော စွမ်းအင်များထက် သာလွန်​ကောင်းမွန်​နေသည်။
အဆင်​ပြေ​သော အ​နေအထား- လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှာ အလွန်အဆင်​ပြေ​သော အ​နေအထားတွင်ရှိသည်။
အခြား​သော စွမ်းအင်ပုံစံများသို့ အလွယ်တကူ​ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ဥပမာ- လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှ အပူစွမ်းအင်ကို ကူး​ပြောင်းလိုလျှင် ခုခံအားမြင့်​သော ဝါယာကြိုးကို လျှပ်စီး စီး​စေလိုက်လျှင် ရနိုင်သည်။
အပူ​ပေးစက် (heater) ကိုနမူနာကြည့်ပါ။
ထိုနည်းတူစွာ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို အလင်းစွမ်းအင် (ဥပမာ-မီးသီး)၊ စက်မှုစွမ်းအင် (ဥပမာ-လျှပ်စစ်​မော်တာ) စသည်တို့ကိုလည်း လွယ်ကူစွာ ကူး​ပြောင်းနိုင်သည်။
လွယ်ကူစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း- လျှပ်စစ်ထိန်းချုပ်ကိရိယာများသည် လွယ်ကူပြီး အဆင်​ပြေ​သော စတင်ခြင်း၊ထိန်းချုပ်ခြင်း ​ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းများရှိသည်။
ဥပမာ- လျှပ်စစ်​မော်တာတစ်ခုကို ခလုတ်တစ်ခုဖြင့် ဖွင့်နိုင်၊ပိတ်နိုင်သည်။
ထိုနည်းတူစွာပင် အမြန်နှုန်းကိုလည်း လွယ်ကူစွာ ​ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
​ရွှေ့​ပြောင်းရန် လွယ်ကူခြင်း- လျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ အခြား​သော ​ကောင်းမွန်သည့်အချက်မှာ လွယ်ကူစွာ ရွှေ့​ပြောင်းနိုင်သည်။
ရွှေ့​ပြောင်းနိုင်သည်ဆိုသည်မှာ လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ၏ အကူအညီဖြင့် တစ်​နေရာမှ တစ်​နေရာသို့ ​သွယ်တန်းနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ- မီးကြိုးသွယ်တန်းခြင်း ​ဈေးသက်သာခြင်း- လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှာ အခြား​သော စွမ်းအင်များထက် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာသည်။
ဥပမာ- စက်တစ်လုံးကို ​လောင်စာစွမ်းအင်ဖြင့် လည်ပတ်ခြင်းထက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ဖြင့် လည်ပတ်ခြင်းက ပို၍ စရိတ်သက်သာသည်။
ထို့​ကြောင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို အိမ်သုံး၊ စီးပွား​ရေးသုံး စသည်ဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။
သန့်ရှင်းခြင်း- လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့် မီးခိုးများ၊ အဆိပ်အ​တောက်ဖြစ်​စေ​သော ဓာတ်​ငွေ့များ ထွက်လာခြင်းမရှိ​ပေ။
မြင့်မား​​သော သယ်ယူ​ရေး ​ကောင်းကျိုးရရှိခြင်း- ​ယေဘုယျအားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရာစက်ရုံများသည် သုံးစွဲသူများနှင့် ​ဝေးလံ​သော ​နေရာတွင် တည်ရှိသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်ရာလိုင်းများမှတစ်ဆင့် သုံးစွဲသူများထံသို့ အဆင်​ပြေ​စွာ ​ရောက်ရှိသည်။
https://www.amazon.co.uk/Principles-Power-System-V-K-Mehta/dp/8121924960 လျှပ်စစ်စွမ်းအားထုတ်လုပ်ခြင်း လျှပ်စစ်စွမ်းအားထုတ်လုပ်ခြင်းမှာ အခြားစွမ်းအင်မှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ထုတ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားထုတ်လုပ်ခြင်း၏ အ​​ခြေခံနိယာမများကို ၁၈၂၀ခုနှစ်နှင့် ၁၈၃၀အ​စောပိုင်းကာလများက​​ မိုက်ကယ်ဖာရာ​ဒေးမှတွေ့ရှိခဲ့သည်။
သူ၏နိယာမကိုယခုတိုင်အသုံးပြု​နေ​သေးသည်။
လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုတွင် ပထမအ​ခြေခံမှာထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
အခြား​သော ထုတ်လွှတ်ခြင်း၊ဖြန့်ဖြူးခြင်း စသည်တို့လည်းရှိသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို များ​သောအားဖြင့် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရာစက်ရုံများတွင် ထုတ်လုပ်သည်။
thumb|လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို ထုတ်လွှတ်စဉ် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဆိုသည်မှာ အချိန်တစ်ခုအတွင်း လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းတစ်ခုမှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်​ပြောင်းလဲနှုန်းဖြစ်သည်။
စွမ်းအား၏SI ယူနစ်မှာ ဝပ်(ဂျိုးပါစက္ကန့်-joule per second)ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို များ​သောအားဖြင့် လျှပ်ထုတ်စက်များမှထုတ်လုပ်သည်။
သို့​သော်အခြား​သောနည်းများဖြင့်လည်းထုတ်နိုင်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို ကီလိုဝပ်နာရီ(kilowatt hour)(3.6 MJ)-လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို ကီလိုဝပ်ယူနစ်နှင့် အချိန်၏​မြှောက်လဒ်ဖြင့်​ရောင်းချသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို လျှပ်စစ်မီတာများဖြင့်တိုင်းတာသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားမှာ စွမ်းအင်​လျော့ပါးမှုကိုဖြစ်​စေ​ပြီး အခြား​သော အ​ရွေ့၊အလင်း၊အပူစွမ်းအင်များသို့​ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ချက် လျှပ်စစ်စွမ်းအားသည် အလုပ်ပြီး​မြောက်နှုန်းဖြစ်ပြီး ဝပ်ဖြင့်တိုင်းတာကာ "P"ဖြင့်သင်္ကေတပြုသည်။
လျှပ်စီး "I"မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်"Q" ကူး​လောင်းဖြင့် electric potential difference "V"ကို အချိန်"t"တွင်ဖြတ်စီးခြင်းမှ ထုတ်လုပ်​သော လျှပ်စစ်စွမ်းအား၏ ဝပ်ပမာဏမှာ ဖြစ်သည်။
Q=လျှပ်စစ်ဓာတ်(ကူး​လောင်း)(coulombs)t=အချိန်(စက္ကန့်)(seconds)I=လျှပ်စီး(အမ်ပီယာ)(amperes)V=electric potential difference(ဗို့)(volts) ရှင်းလင်းချက် thumb|Electric loadတစ်ခု လျှပ်စစ်ပစ္စည်းတစ်ခု၏ ပတ်လမ်းတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်များ electric potential differenceကိုဖြတ်၍သွားခြင်းဖြင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအားမှ အခြားစွမ်းအင်သို့​ပြောင်းနိုင်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအား၏ရှု​ထောင့်ကိုမူတည်၍ လျှပ်စစ်ပတ်လမ်း၏အစိတ်အပိုင်းများကို၂မျိုးခွဲနိုင်သည်။
Passive devices or loads:လျှပ်စစ်ဓာတ်များ potential differenceကို မြင့်ရာမှနိမ့်ရာသွားလျှင် အဖိုလျှပ်စစ်ဓာတ်များက အဖိုတိုင်မှအမတိုင်သို့သွားသည်။
တိုင်နှစ်ခုကြားတွင် ဗို့အား​ကြောင့် ဖြစ်လာ​သော အတည်စွမ်းအင်ကို အ​ရွေ့စွမ်းအင်ဖြစ်​စေသည်။
ထိုပစ္စည်းများကို passive devices or loadsဟု​ခေါ်သည်။
ဥပမာ-မီးသီး၊လျှပ်စစ်​မော်တာ၊ လျှပ်စစ်ဟိတာများဖြစ်သည်။
thumb|Power source တစ်ခု Active devices or power sources:ပြင်ပအားတစ်ခု​ကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်များ အနိမ့်အစွန်းမှ အမြင့်သို့သွားခြင်း(အဖိုဓာတ်များ အမတိုင်မှ အဖိုတိုင်သွားခြင်း)ဖြင့်အလုပ်ပြီးကာ အတည်စွမ်းအင်မှ အခြား​သော စက်မှုစွမ်းအင်၊ဓာတုစွမ်းအင်များ​ပြောင်းလဲ​သော ပစ္စည်းကို Active devices or power sourcesဟု​ခေါ်သည်။
လျှပ်ထုတ်စက်၊ဘတ်ထရီများဖြစ်သည်။
အချို့ပစ္စည်းများသည် ဗို့အားနှင့် လျှပ်စီး​ပေါ်မူတည်၍ loadလည်းဖြစ်သကဲ့သို့ power sourceလည်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ- ပြန်လည်အားသွင်းနိုင်​သော ဘတ်ထရီသည် ပတ်လမ်းတစ်ခုကိုဆက်ထားချိန်တွင် sourceဖြစ်ကာ ပြန်လည်အားသွင်းချိန်တွင် loadဖြစ်သည်။
ခုခံမှုပတ်လမ်း ခုခံမှု ကိစ္စတွင် ဂျူး​​လော (Joule's law)နှင့် အုမ်း​လော(Ohm's law)ကို ဆက်စပ်သုံးနိုင်သည်။
R=ခုခံအား ပြန်လှန်လျှပ်စီး(Alternating current) ပြန်လျှပ်စီးတွင် လျှပ်ညှို့သတ္တိ(inductance)နှင့် လျှပ်သိုသတ္တိ စွမ်းအားစီးမှု၏​နောက်ပြန်ရှိသည်။
ACလှိုင်းပုံအပြည့်ရှိ​သော စွမ်းအားစီးဆင်းမှု(ဦးတည်ချက်တစ်ခုတည်းစီးဆင်းမှု)ကိုreal powerဟု​ခေါ်သည်။
ပြန်လာ​သော စွမ်းအားကို reactive powerဟု​ခေါ်သည်။
real power "P"ကို Vp=peak voltage (volts)Ip =peak current (amperes)Vrms= root-mean-square voltage(volts)Irms= root-mean-square current (amperes)θ=phase angle between current and voltage sine waves thumb|Power triangle real power ၊ reactive powerနှင့် apparent powerတို့၏ ဆက်သွယ်မှုကို ဗက်တာတန်ဖိုးများဖြင့်​ဖော်ပြနိုင်သည်။
real powerကို ​ရေပြင်ညီဗက်တာ၊reactive powerကို ​ထောင်လိုက်ဗက်တာဖြင့်​ဖော်ပြကာ apparent powerကို​ထောင့်မှန်ခံဗက်တာဖြင့်​ဖော်ပြသည်။
ထို​ဖော်ပြချက်ကို power triangleဟု​ခေါ်သည်။
ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်အရ ထို၃ခု၏ဆက်သွယ်ချက်မှာ လျှပ်စစ်သံလိုက်နယ်ပယ် ​နေရာတစ်ခုတွင် လျှပ်စစ်စက်ကွင်းနှင့် သံလိုက်စက်ကွင်းအတူတကွဖြစ်​ပေါ်တိုင်း လျှပ်စစ်စွမ်းအားစီး​လေ့ရှိသည်။
လျှပ်စစ်စက်ရုံများ လျှပ်စစ်စက်ရုံများက လျှပ်စစ်ထုတ်ခြင်းနှင့်ပို့လွှတ်ခြင်းကိုလုပ်​ဆောင်သည်။
လျှပ်ထိပ်​ခေါင်းကိုဖြတ်၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုအပ်​သော​နေရာများသို့ပို့လွှတ်သည်။
အသုံးပြုခြင်း လျှပ်စစ်ထုတ်ရာစက်ရုံများမှ ဓာတ်အားများကို ထုတ်လွှတ်ရာလမ်းများမှတစ်ဆင့် စက်ရုံ၊အလုပ်ရုံများ၊လူ​နေရပ်ကွက်များသို့ဖြန့်ဖြူးသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စက်မှုလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးမှုသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်သုံးစွဲနိုင်မှုအ​ပေါ်လည်းမူတည်သည်။
ကူး​​လောင်း (သင်္ကေတ: C) သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်၏အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနစ်စနစ် (SI)ဖြစ်သည်။
လျှပ်စီး ၁အမ်ပီယာမှ အချိန်၁စက္ကန့်အတွင်းထုတ်​သော လျှပ်စစ်အားဖြစ်ပြီး (သင်္ကေတ: Q or q) ဖြင့်ပြသည်။
ထို့​ကြောင့် ၁ ဖာရတ်ရှိ​သော လျှပ်သိုတစ်ခုမှ potential difference ၁ဗို့ကို သက​ရောက်​သော လျှပ်စစ်အားလည်းဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် The SIစနစ် တွင် ကူး​လောင်းကို ​အမ်ပီယာနှင့် စက္ကန့်တို့၏​မြောက်လဒ်ဟုသတ်မှတ်သည်။
(: 1 C = 1 A × 1 s.) SI စနစ် ကိုးကား Category:လျှပ်စစ် Category:လျှပ်စစ်စွမ်းအား Category:အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ။
မြင်းခွာတောင်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ၊ ကန့်ဘလူခရိုင် ၊ ဝက်တိုးကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
မြင်းခွာတောင်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာဖြစ်ပြီး တောင်ပေါ်နေရာ အနှံ့တွင် မြင်းခွာရာများ တည်ရှိနေသည့်အတွက် ရှေးယခင်ကပင် မြင်းခွာတောင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
မြင်းခွာတောင်အနီးတွင် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အဓိကကျသော ရေများကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး လွှတ်ပေးနေသည့် ကင်းတပ်ရေလွှဲတမံ တစ်ခု တည်ဆောက် ထားသည်။
မြင်းခွာတောင်ပေါ်မှ ကင်းတပ်ရေလွှဲတမံ အလှရှုခင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
အလောင်းစည်သူမင်းကြီး ဖောင်စကြာဖြင့် တိုင်းခန်း လှည့်လည်ရာတွင် မြင်းခွာတောင်ပေါ်တွင် ခေတ္တစံမြန်းကာ စေတီပုထိုးများ တည်ထားတော်မူခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည်။
လက်ရှိကာလအထိ ဖောင်တော်ဦးစေတီကို ဖူးမြင်နိုင်သည်။
မြင်းခွာတောင်ပေါ်တွင် နေရာအနှံ့ မြင်းခွာများ ရှိသကဲ့သို့ လိုဏ်ဂူငယ်များလည်း ရှိသည်။
ရှေးယခင်က ထိုလိုဏ်ဂူငယ်များမှာ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဆက်စပ်ကာ လူသွားလာနိုင်သော လိုဏ်ဂူများအဖြစ် တည်ရှိပြီး လက်ရှိကာလတွင် လိုဏ်ဂူအဝများ ပိတ်သွားသည်။
လိုဏ်ဂူများအပြင် ထူးခြားသော လိုဏ်ခေါင်းငယ်များစွာ ရှိပြီး လိုဏ်ခေါင်းငယ်များအတွင်း လက်ရာမြောက် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည်။
နှစ်စဉ်တရားစခန်းများ ရှိသလို အခါကြီး ရက်ကြီးများတွင် မြင်းခွာတောင်နှင့် ကင်းတပ်ရေလွှဲတမံမှာ လူစည်ကားသော နေရာပင် ဖြစ်သည်။
မြင်းခွာတောင် မှာ သဘာဝပေါက်ပင်များ တည်ရှိပြီး တောင်တော်ပေါ်တွင် သားသတ်ခြင်း၊ တောလိုက်ခြင်း မပြုရန် တားမြစ်ထားသည်။
တောင်တော်ကို ရွှေတောင်ဦး ဆရာတော် သာသနာပြုခဲ့သည့်အတွက် ဘုရားပုထိုးများကို သပ္ပာယ်ကြည်နူးဖွယ် ဖူးမြော်နိုင်ပေသည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၆.၇.၂၀၁၈၊ စာ-၁၅ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး။
တယ်လီစကိုပီယံ သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ အသေးစား ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၈ ရာစု ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက အမည်ပေးခဲ့သည်။
ရှေးခေတ်ဂရိစကား တယ်လီစကုပ်အား လက်တင်ဘာသာမှု ပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် တယ်လီစကိုပီယံ၏ အရွယ်အစားအား Baily နှင့် Benjamin Gould တို့က လျှော့ချခဲ့သည်။
ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Telescopii ဖြစ်သည်။
Eta Telescopii နှင့် PZ Telescopii တို့သည် ငယ်ရွယ်သော ကြယ်များဖြစ်ကြသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် RR Telescopii ကြယ်သည် နိုဗာကဲ့သို့ တောက်ပခဲ့ဖူးသည်။
အမှု—အခြားသင်္ကန်းများကို အပ်နှံထားခဲ့၍ သင်းပိုင်ဧကသီ နှင့်သာ ဒေသစာရီလှည့်နေ။
အမှုသည်—ဘိက္ခုနီအများ၊ သင်္ကန်းများ မှိုတက်နေခြင်း ဘိက္ခုနီတို့မှာ သင်္ကန်း ၅-ထည် ကိုယ်ပိုင်ထားခွင့်ရှိ၏၊ တချို့ဘိက္ခုနီတို့သည် ထိုသင်္ကန်း၅ ထည်တွင် (သင်္ကန်းကြီး, ရေသနပ်, ရင်စည်းတဘက်) ၃-ထည်ကို အခြား ဘိက္ခုနီတို့ထံ အပ်နှံထားခဲ့၍ သင်းပိုင်, ဧကသီ ၂-ထည်ဖြင့်သာ ဒေသစာရီ လှည့်လည် (ခရီးသွား)ကြကုန်၏၊ အပ်နှံထားခဲ့သော သင်္ကန်းတို့ကား ဝတ်လည်းမဝတ်ရ, နေလည်း မလှမ်းရခြင်းကြောင့် အောက်စော်လည်းနံ၍ မှိုလည်းတက်နေကုန်၏၊ ထိုသင်္ကန်းတို့ကို အပ်နှံခံရသော ဘိက္ခုနီတို့သည် နေလှမ်းပေးကြရကုန်၏၊ ထိုနေလှမ်းနေကြသော ဘိက္ခုနီတို့ကို အခြား ဘိက္ခုနီတို့က မေးကြသောအခါ ခရီးသွားနေသော ဘိက္ခုနီတို့၏သင်္ကန်း ဖြစ်ကြောင်းကို ပြောပြကြသဖြင့် သင်္ကန်းရှင် ဘိက္ခုနီတို့ကို ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပဉ္စာဟိကံ သံဃာဋိစာရံ အတိက္ကာမေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန် အကြင်ဘိက္ခုနီသည် ၅-ရက်ကို သင်္ကန်းတို့၏လှည့်လည်ခြင်းကို လွန်စေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက် “သင်္ကန်းတို့၏ လှည့်လည်ခြင်း” ဟူသည် သင်္ကန်းတို့ကို အထုပ် သေတ္တာစသည်၌ ငြိမ်သက်၍ မနေစေဘဲ အနဲဆုံး ငါးရက်တစ်ကြိမ်ကျ ဝတ်သော်လည်း ဝတ်ပေးခြင်း, နေသော်လည်း လှမ်းပေးခြင်းတည်း၊ သင်္ကန်း ၅-ထည်ကို ၅-ရက်မြောက်နေ့ရောက်လျှင် ဝတ်သော်လည်းဝတ်, မဝတ်လျှင် နေလှမ်းရမည်၊ ဝတ်လဲမဝတ်, နေလဲမလှမ်းဘဲ ၅-ရက် လွန်လျှင် ပါစိတ် အာပတ်သင့်သည်’ဟူလို။
ထနော့လူမျိုးတို့သည် မွန်-ခမာအုပ်စုတွင် ပါဝင်ပြီး "ဝ-ပလောင်"အုပ်စုခွဲ သုံးမျိုးထဲမှ ရှမ်းပလောင် သွေးနှောသည့် လူမျိုးဟု ယူဆသည်။
၎င်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှမ်းပြည်နယ် တစ်ဝန်းတွင် မွန်-ခမာမျိုးနွယ်တို့ အခြေစိုက်နေထိုင်ကြရာမှ ရှမ်းတို့ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်မှုကြောင့် တောင်အရပ်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် မွန်လူမျိုးများနှင့် ကွဲပြားပြီး ရှမ်းပြည်နယ် တစ်ဝန်း ကြွင်းကျန်ရစ်သော လူမျိုးစုဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။
နေထိုင်ရာဒေသ ထနော့လူမျိုးတို့သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ကလောမြို့နယ်ရှိ တောင်ပို့လှရွာ(ထနော့ရွာ)ကို ထနော့ပင်ရင်းရွာအဖြစ် ယူဆကြသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အရှေ့နှင့် အနောက် လေးမိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး တောင်နှင့်မြောက် ငါးမိုင်ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော တောင်ပို့လှရွာသည် ထနော့လူမျိုးများ သီးသန့်နေထိုင်သော ရွာဖြစ်သည်။
ရှေးယခင်က ရွာ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် လှပသော တောင်ပို့တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။