kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အကယ်၍ ထိုသပိတ် သင်္ကန်းအရှင်(= အတ္တ) ရှိသည် ဖြစ်ပါမူ ထိုသပိတ်သင်္ကန်းတို့အား ဤသို့ ပျက်စီး ခြင်းငှာ မပေးရာ” ဟု အရှင်(= အတ္တ) မရှိ သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ “ဤသပိတ် သင်္ကန်းသည် အရှည်ခံ့သည် မဟုတ်၊ အခိုက် အတန့်မျှသာဖြစ်၏”ဟု အခိုက်အတန့်မျှသာ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် လည်းကောင်း နှလုံးသွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်အား သပိတ်သင်္ကန်း အစရှိသော သင်္ခါရတို့၌ဖြစ်သည့် လောဘကင်းပျောက်သည်။
(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၉၂။
မ၊ဋီ၊၂၊၇၄)။
လောဘကို ပယ်နိုင်သော တရားများ အပါယဂမနီယ ဖြစ်သော ကာမရာဂါနုသယ လောဘကို သောတာပတ္တိမဂ်က ပယ်သည်။
အပါယဂမနီယမဖြစ်သော ကာမရာဂါနုသယ လောဘကို အနာဂါမိမဂ်က ပယ်၍ ဘဝရာဂါနုသယာလောဘကို အရဟတ္တမဂ်က ပယ်သည်။
(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၈-၉။
အဘိ၊ဝတာရ၊၁၇၇။
လောဘနှင့်ဥပမာအထွေထွေ တဏှာသလ္လ = မြား– ဆူးငြောင့်=နှင့်တူသော တရား။
(မဟာနိ၊၂၆၆၊ ၃၂၄။
စူဠနိ၊၇၇။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၂၈။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၂၂)။
တဏှာကေတု = အလံ-တံခွန်-နှင့်တူသောတရား။
(မဟာနိ၊၂၆၊မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၇၅)။
တဏှာဂဒ္ဒုလ = ခွေးကို ချည်သော-သားရေကြိုး-တောက်-နှင့်တူသောတရား။
စူဠနိ၊၂၇၊ ၂၄၂။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၉၉။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၅)။
တဏှာဆဒန = အမိုးနှင့်တူသော တရား။
(ဥဒါန၊ ၁၇၂။
ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၃၃၃)။
တဏှာဇဋာ= ရှုပ်ထွေးသော အရာဝတ္ထုနှင့်တူသောတရား = (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၈၊ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၆။
တဏှာဇာလ = ပိုက်ကွန်နှင့်တူသောတရား။
အဘိ၊ဓ၊ ၂၁၆။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၈ ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ကပ္ပိယကောင်းတစ်ဦး၏ အလှူခံယူမှုဆိုင်ရာ တာဝန်များ မအပ်စပ်သော အကပ္ပိယဝတ္ထုများ ရဟန်းတော်တို့ မကိုင်ကောင်း မသာယာကောင်း လက်မခံကောင်းသော ရဟန်းတော်တို့နှင့် မအပ်စပ်သော လှူဖွယ်ဝတ္ထု အစုစုတို့ကို အကပ္ပိယဝတ္ထုများဟု ခေါ်သည်။
ထိုမအပ်စပ်သော အကပ္ပိယ ဝတ္ထုများမှာ ရွှေတုံး ရွှေခဲ ရွှေဒင်္ဂါး၊ ရွှေထည်ပစ္စည်း လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ငွေတုံး ငွေခဲ ငွေဒင်္ဂါး၊ ငွေထည်ပစ္စည်းများ၊ ခေတ်ကာလ အလိုက် ဈေးဝယ်သုံးစွဲ၍ ရကောင်းသော ပိုက်ဆံအမျိုးမျိုး၊ ငွေစက္ကူ အမျိုးမျိုးကို ဇာတရူပရဇတသိက္ခာပုဒ်အရ “နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထု”ဟု ခေါ်၏။
အလှူခံမိလျှင် ပယ်စွန့်ပြီး အာပတ်ကို ကုစားရမည့်ဝတ္ထုဟု ဆိုလိုသည်။
ပုလဲ၊ ပတ္တမြားစသော ရတနာများနှင့် ကျွန်မိန်းမ၊ ကျွန်ယောက်ျား၊ လယ်ယာ၊ အာရာမ်၊ ဥယျာဉ်များကို ဒုက္ကဋဝတ္ထုဟု ခေါ်၏။
အလှူခံမိလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့် သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ထိုနိဿဂ္ဂိယဝတ္ထု၊ ဒုက္ကဋဝတ္ထု (၂) မျိုးစလုံးကိုပင် မိမိ ပုဂ္ဂလိကအတွက် ဖြစ်စေ၊ မိမိဂိုဏ်း အတွက်ဖြစ်စေ၊ သံဃာတော်အတွက်ဖြစ်စေ၊ စေတီတော် အတွက်ဖြစ်စေ မိမိထံ လာရောက် အပ်နှံလှူဒါန်းလာလျှင် ပယ်ရမည်သာ ဖြစ်သည်။
ရွှေ ငွေ ရတနာခံယူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆန္ဒတော်ကို သုတ္တန်ဒေသနာတော်များတွင်လည်း တွေ့ရပါသည်၊ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ် အတိအကျ ပညတ်တော်မူပုံကို မဖော်ပြမီ သုတ္တန် ဒေသနာတော်အချို့ကို ဖော်ပြ လိုပါသည်။
သာသနာ့ဂုဏ်မှေးမှိန်စေနိုင်သည် မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရဟန်းတော်တို့အား အောက်ပါအတိုင်း မိန့်တော်မူပါသည်-“ရဟန်းတို့-တိမ်တိုက်၊ ဆီးနှင်း၊ မြူခိုး၊ ရာဟု အသူရိန်တို့သည် နေ၊ လများကို ညစ်နွမ်း စေသည့် ဘေးရန်လေးမျိုးဖြစ်သည်။
ထိုဘေးရန်များက ညစ်နွမ်းအောင်လုပ်ထားသည့် နေ၊ လများသည် မတောက်ပနိုင် မထွန်းလင်းနိုင် မတင့် တယ်နိုင်တော့ပေ။
” “ရဟန်းတို့ ထို့အတူပင် အရက်သေစာ သောက်စားခြင်း၊ မေထုန်မှီဝဲခြင်း၊ ယုတ်ညံ့သည့် အသက်မွေးမှုနှင့် အသက်မွေးခြင်း၊ ရွှေ ငွေကို ခံယူခြင်း ဤတရားလေးပါးတို့သည် ရဟန်း သူတော်ကောင်းများကို ညစ်နွမ်းစေတတ်သည့် ဘေးရန်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုဘေးရန်များကြောင့် ညစ်နွမ်းနေကြရသည့် ရဟန်းသူတော်ကောင်းများသည် ဂုဏ်အားဖြင့် မတောက်ပနိုင် မထွန်း လင်းနိုင် မတင့်တယ်နိုင်တော့ပေ။
” ရွှေငွေအပ်က ကာမဂုဏ်အပ်သည်နှင့်တူနေသည် ထို့အတူပင် မြတ်စွာဘုရားသခင်လက်ထက်က မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရင်ဗိမ္ဗိသာရ၏ မင်းနန်းတော် အတွင်း၌ ပရိသတ်များ စည်းဝေးကြကာ “ရဟန်းတော်တို့အား ရွှေ ငွေသည် အပ်စပ်သည်၊ ရဟန်းတော်များသည် ရွှေငွေကို သာယာကြသည်၊ ရွှေ ငွေကို ခံယူနေကြသည်” ဟူသောစကား ဖြစ်ပွားပေါ်ပေါက်လာသည်။
ထိုအခါ ထိုပရိသတ်ထဲတွင် ပါဝင်နေသော မဏိစူဠကအမည်ရှိ ရွာသူကြီးတစ်ဦးက “မိတ်ဆွေတို့-ဒီလို မပြောကြပါနှင့်၊ ရဟန်းတော်တို့အား ရွှေငွေ မအပ်ပါ၊ ရဟန်းတော်များသည် ရွှေငွေကို မသာယာကြပါ၊ ခံလည်း မခံယူကြပါ၊ ရဟန်းတော်များသည် ပတ္တမြား ရွှေ ငွေကို ပယ်ကြပါသည်၊ ရွှေငွေနှင့် ကင်းကင်းရှင်းရှင်းဘဲ နေကြ ပါသည်” ဤသို့ပြောဆိုကာ ကန့်ကွက်ခဲ့ပါသည်။
ပရိသတ် ကလည်း နားလည်မှု ရသွားပါသည်၊ မဏိစူဠကရွာသူကြီး၏ စကားကို လက်ခံကြပါသည်။
ထို့နောက် မဏိစူဠက ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ သွားရောက်၍ ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထားသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် မဏိစူဠက ရွာသူကြီး၏ စကားကို လက်ခံအတည်ပြုသည့်အပြင် ရွှေ ငွေ အပ်တဲ့ သူအတွက် ကာမဂုဏ်(၅) ပါးလည်း အပ်တော့မှာပေါ့၊ ကာမဂုဏ် (၅) ပါးအပ်သည် ဆိုကတည်းက ဘယ်မှာ ရဟန်းတရား အားထုတ်နိုင်ပါတော့မလဲ၊သို့သော်လည်း မြက်ကို အလိုရှိသော ရဟန်းသည် မြက်ကို ရှာနိုင်သည်၊ သစ်သားကို အလိုရှိသည့်ရဟန်းသည် သစ်သားကို ရှာနိုင်သည်၊ လုပ်အားကို အလိုရှိသည့်ရဟန်းသည် လုပ်အားပေး နိုင်သည့်ယောက်ျားကို ရှာနိုင်သည်။
“ရွာသူကြီး-မည်ကဲ့သို့သော အကြောင်းနှင့်မျှ ရွှေငွေကို သာယာနိုင်တယ်၊ ရှာနိုင်တယ်လို့ ငါဘုရား ဟောတော်မမူပေ” ဤသို့လျှင် မဏိစူဠကရွာသူကြီး၏စကားကို လက်ခံတော်မူကာ ရွှေငွေနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည့်အစုံ ဖြည့်စွက် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ရွှေငွေဆိုင်ရာ ပညတ်တော် ရွှေငွေဆိုင်ရာကို ကိုယ်တိုင်ခံယူသည် ဖြစ်စေ၊ မိမိအတွက် သူတပါးကို ခံယူခိုင်း၊ ယူလိုက်ဟု ခိုင်းသည် ဖြစ်စေ၊ တစ်ခုခုသော နေရာ၌ အပ်နှံ၍ လှူဒါန်းအပ်သောရွှေငွေကို ကိုယ်နှုတ်ဖြင့် မပယ်ဘဲ သာယာသည်ဖြစ်စေ ထိုရွှေငွေများ နိဿဂ္ဂိထိုက်၍ ရဟန်းမှာ အာပတ်သင့်သည်။
ရူပိယသိက္ခာပုဒ်တွင် ဇာတရူပအရ ရွှေတုံး ရွှေခဲ ရွှေဒင်္ဂါးများကိုလည်းကောင်း၊ ရဇတအရ ငွေတုံး ငွေခဲ ငွေဒင်္ဂါး ငွေစက္ကူ၊ ငွေအဖြစ်ဖြင့် သုံးစွဲရသော ပိုက်ဆံ အမျိုးမျိုးကိုလည်းကောင်း ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။
မယူရ-အယူမခိုင်းရ ထိုအကပ္ပိယဝတ္ထုတို့ကို မယူရသည်မှာ အလှူရှင်တို့ လှူအပ်သော ရွှေငွေကို ဖြစ်စေ၊ လမ်းလယ်၌ ဥစ္စာရှင် မရှိသော ရွှေ ငွေကို ဖြစ်စေ ကိုယ်တိုင်ယူခြင်း မပြုရဟု ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုရွှေ ငွေတို့ကို ကိုယ်တိုင်မယူဘဲ တစ်ယောက်ယောက်ကို အယူခိုင်းခြင်းမျိုးကိုလည်း မပြုရဟု ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုသို့ အယူခိုင်းရာ၌ မိမိအဖို့ အယူခိုင်းလျှင် နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ်သင့်ပါသည်၊ အခြားသီတင်းသုံးဘော် များအတွက် အယူခိုင်းလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ပါသည်။
လူများပိုင်ဆိုင်သော ရွှေ ငွေများကို “ယူလော့-သိမ်းထား လော့၊ မည်သည့်အဖိုး ပေးချေလိုက်လော့” စသည်ဖြင့် မစီမံကောင်းကြောင်း သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ၌ ဖွင့်ဆိုသည်။
အပ်နှံငွေ မိမိအနီးအပါးမျက်မှောက်၌ လာရောက်ပြီးလျှင် “ဤရွှေ ငွေသည် ဤဝတ္ထုသည် အရှင်ဘုရားဖို့ ဖြစ်ပါသည်”ဟု လျှောက်ထား၍ လှူအပ်သော ရွှေ ငွေ၊ “မည်သည့်အရပ်မှာ၊ မည်သည့်ဘဏ်တိုက်မှာ၊ သို့မဟုတ် မည်သူ့လက်မှာရှိသော ရွှေငွေများသည် အရှင့်ဖို့ ဖြစ်ပါစေ၊ အရှင့်အား လှူဒါန်းပါ၏”ဟု အဝေးအရပ်ကို ညွှန်ပြ၍ လှူအပ်သော ရွှေ ငွေ၊ဤရွှေ ငွေများကို ဥပနိက္ခိတ္တ = အပ်နှံလှူဒါန်း အပ်သော ရွှေငွေဟု ခေါ်၏။
သာယာခြင်း ထိုကဲ့သို့ လှူရာ၌ ဦးခေါင်းခါ၍ဖြစ်စေ၊ ငါတို့မှာ ရွှေ ငွေ မအပ်၊ ရွှေငွေကို ငါတို့ အလိုမရှိဟု ပြော၍ဖြစ်စေ ကိုယ်နှုတ်တစ်ခုခုဖြင့် မပယ်ရှားဘဲ စိတ်ဖြင့် လက်ခံမှုကို သာယာခြင်းဟု ခေါ်၏။
သာယာမိ၍ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်ရောက်သည်။
ရွှေငွေနှင့် ပတ်သက်၍ ကျင့်ဖွယ်ရာ သိက္ခာပုဒ်တော်တွင် “သာဒိယေယျ-သာယာ ငြားအံ့”ဟု ဟောတော်မူသဖြင့် သာယာမှ နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ်သင့်ပါသည်၊ ယခုကာလ အလှူစသည်၌ ငွေကို လှူသောအခါ ထူးထူးခြားခြား ကိုယ်နှုတ်စိတ်ဖြင့် မင်း ပယ်သာလျှင် “ငါမယူလို-ငါမသာယာ၊ ကပ္ပိယ သုံးချင်ရာ သုံးပေစေ”ဟု အမှန်စင်ကြယ်သော မသာယာသော စိတ်ဖြစ် နိုင်ပါလျှင် အာပတ်မသင့်ပါ။
ထိုငွေကို ကပ္ပိယကာရက သို့မဟုတ် ကျောင်းသား ယူလာ၍ နည်းစနစ်တကျ- အရှင်ဘုရား-မည်မျှတန်သောအပ်သောပစ္စည်းကို တပည့်တော်ထံ တောင်းတော်မူပါဟု လျှောက်လျှင် မူလက ငွေကို မသာယာခဲ့သောကြောင့် အပ်ဖွယ်ရှိပါသည်၊ ဤသို့ မလျှောက်ဘဲ ကျောင်းသား စသူတို့က ယူရုံသာယူထားလျှင် ထိုငွေနှင့်စပ်၍ ဘာမျှမအပ်တော့ပါ။
စွန့်ရခြင်းအကျိုး ထိုသို့ အလှူခံမိသောရွှေငွေများသည် နိဿဂ္ဂိပစ္စည်း များဖြစ်သွားသဖြင့် စွန့်ရပါမည်။
ထိုသို့ ရွှေငွေကို စွန့်ရာ၌ သံဃာဂိုဏ်းပုဂ္ဂိုလ် အားလုံးပင် မအပ်သောကြောင့် အခြားနိဿဂ္ဂိပစ္စည်းကဲ့သို့ သံဃာဂိုဏ်းပုဂ္ဂိုလ်အား စွန့်ခွင့်မရပါ။
သံဃာ့အလယ်တွင်- အဟံ ဘန္တေ ရူပိယံ ပဋိဂ္ဂဟသိံ၊ ဣဒံ မေ ဘန္တေ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဣမာဟံ နိဿဇ္ဇာဟု-ပါဠိလို ဆို၍ ဖြစ်စေ၊ အရှင်ဘုရား-တပည့်တော်သည် ရွှေငွေကို ခံယူမိပါပြီ၊ ဤရွှေငွေကို တပည့်တော် စွန့်ပါ၏ဟု မြန်မာလို ဆို၍ ဖြစ်စေ စွန့်ရသည်။
ထိုကဲ့သို့ စွန့်ပြီးသောအခါ လူတစ်ယောက်ယောက် လာလျှင် ဤဟာကို သိလော့ဟု ပြောရမည်။
ဤငွေဖြင့် ဘာကို ယူခဲ့ရမည်နည်းဟု ဒကာကလျှောက်လျှင် မည်သည့် ပစ္စည်းကို ယူစေလိုသည်ဟု မပြောဘဲ မည်သည့်ပစ္စည်း တော့ သံဃာမှာ အပ်တာဘဲဟု ပြောနိုင်၏။
ထိုသို့ ပြော၍ ဝယ်ယူလာလျှင် ထိုပစ္စည်းကို သံဃာအားလုံး ဝေ၍ သုံးဆောင်ကောင်း၏။
ဤသို့မှ မစွန့်လျှင် မည်သည့် ရဟန်းမျှ မအပ်တော့ပေ။
စွန့်လျှင် သံဃာများ၌ ပစ္စည်း သုံးစွဲခွင့်ရခြင်းသည် ရွှေငွေကို စွန့်ရခြင်း၏ အကျိုးဖြစ်လေသည်။
ရွှေငွေကို အလှူခံမိသော ရဟန်းမှာမူ စွန့်လိုက်သည့်အတွက် မိမိမှာအပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းခြင်းအကျိုးသာ ရှိ၏၊ ထိုစွန့်ပြီး ရွှေငွေမှ ပစ္စည်းကို ရဟန်းသာမဏေ ကပ္ပိယတို့က တဆင့်ပေးသော်လည်း မသုံးစွဲကောင်းပေ။
ထိုစွန့်ပြီး ရွှေငွေဖြင့် မျိုးစေ့ကိုဝယ်၍ စိုက်ထားအပ်သော သစ်ပင်၌သော်မှ ထိုရဟန်းမှာ အရိပ်မခိုကောင်း၊ ထိုငွေဖြင့် ဝယ်ထားအပ်သော ဆီ၊ ရေနံဆီ၊ ဖရောင်းတိုင်၊ မီးလုံးများ၏ မီးရောင်၌သော်ပင် စာမချကောင်း၊ မဖတ်ကောင်းဟု စာပေကျမ်းဂန်တွင် ပြဆိုထားလေသည်။
ဤသို့သော သံဃကိစ္စများ၌လည်း ကပ္ပိယကာရကတို့သည် ဝိနည်းအရာနားလည်မှုရှိစွာဖြင့် ဆောင်ရွက်တတ် ကြရလေသည်။
ရဟန်းကိစ္စ နှစ်ဌာနဖြစ်သော ဂန္ထဓုရ၊ ဝိပဿနာ ဓုရုတို့သည် ဧကန်မလွဲမသွေကျင့်ရမည့် တာဝန်များဖြစ် သလို ရဟန်းတော်များအဖို့ ရှောင်လွှဲမရ၊ အပ်စပ်စွာ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်သင့်သော ကိစ္စရပ်များလည်း ရှိသေးသည်။
လူ့လောကဝယ် လူရယ်လို့ ဖြစ်လာသောအခါ သဘာဝအရ ရှောင်လွှဲမရသော စားဝတ်နေရေး တာဝန်တို့ ရှိသေးသည်။
ရဟန်းတော်များအဖို့ ဆွမ်းကိစ္စ၊ ကျောင်းကိစ္စ၊ သင်္ကန်းကိစ္စ၊ ဆေးကိစ္စတို့ ရှိသေး၏။
ထိုထိုကိစ္စ ကြီးငယ်တို့သည် အသက်ရှင် လှုပ်ရှားနေမှုအတွက် မပါမပြီး အရေးကြီးသော ကိစ္စများပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုတာဝန်တို့သည် ရဟန်းတော်တစ်ပါးအဖို့ ပင်မတာဝန် နှစ်ရပ်မှ တပါး အခြားတာဝန်သစ် လုပ်ငန်းသစ်များသာ ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ထိုထိုများပြားလှသည့် ဆောင်ရွက်ဖွယ် တာဝန်တို့ကို “နဝကမ္မ” အလုပ်အကိုင်အသစ်အဆန်းများ၊ အပိုတာဝန်များဟု ဆိုကြသည်။
သင်္ကန်းဆိုး-သင်္ကန်း ဖွတ်-သင်္ကန်းချုပ်-ခေါင်းရိတ်-သပိတ်ဖုတ်-သပိတ်အိတ် ချုပ်-ကျောင်းဆောက်-ကျောင်းပြင်-ဆေးရှာ-ဆေးစပ် စသော မြတ်စွာဘုရား ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သော ရဟန်းတော်တို့နှင့် အပ်စပ်သော အလုပ်ကိစ္စများ အားလုံးသည် နဝကမ္မများ ဖြစ်ကြသည်၊ ပင်မတာဝန်ကြီးနှစ်ရပ်မှ အပိုတာဝန် အလုပ်အကိုင်အသစ်များပင် ဖြစ်သည်။
ထိုနဝကမ္မသည်လည်း သာသနာတော်ကြီ အရှည်တည်တံ့ ပြန့်ပွားထွန်းကား တိုးတက်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်သင့်သည်သာ ဖြစ်သည်။
ဆောင်ရွက်သင့် ဆောင်ရွက်ထိုက် ဆောင်ရွက်ရန် ဝိနည်းတော်က ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သော ထိုနဝကမ္မအလုပ်များအတွက် ရဟန်းဟော်တို့သည် ကြောင့်ကြစိုက်သင့်က စိုက်ရမည်သာဖြစ်ပါသည်။
နဝကမ္မအား လှူဒါန်းခြင်း ရွှေငွေကို လှူဒါန်းကြရာ၌ အပ်စပ်အောင် လှူဒါန်းတတ်ဖို့ အရေးကြီးလှပါသည်။
ဒကာလုပ်သူက အပ်စပ်အောင် လှူဒါန်းပါလျှင် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ပယ်မြစ်နေရန် မလိုတော့ပါ။
ကပ္ပိယညွှန်း၍ စီမံသုံးစွဲနိုင်ပါသည်။
ဒကာလုပ်သူက သံဃာ၊ ဂိုဏ်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သီးခြား မသုံးသပ်ဘဲ “ဤရွှေငွေများကို စေတီတော်အတွက် လှူဒါန်း ကြပါကုန်၏၊ ကျောင်းအတွက် လှူဒါန်းကြပါကုန်၏၊ နဝကမ္မအတွက် လှူဒါန်းကြပါကုန်၏”ဟု ပြောဆို လှူဒါန်းကြပါလျှင် မတားမြစ်ကောင်းကြောင်း ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုထား ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ရွှေငွေလှူဒါန်းလိုကြသော ဒကာဒကာမတို့သည် သာသနာတော်အား အထောက်အပံ့ပြုကြရာ၌ ဘုရားစေတီတော်အား လှူဒါန်းလိုပါလျှင်- “ဤရွှေငွေများကို စေတီတော်အား လှူဒါန်းပါကုန်၏ အရှင်ဘုရား”ဟု- လျှောက်ထား၍ လှူဒါန်းရပါမည်။
ကျောင်းတိုက်တာအား လှူဒါန်းလိုပါလျှင်- “ဤရွှေငွေများကို ကျောင်းအား လှူဒါန်းပါကုန်၏ အရှင်ဘုရား”ဟု- လျှောက်ထား၍ လှူဒါန်းရပါမည်။
ရဟန်းသံဃာတော်များ၏ အမှုကိစ္စသစ်အား လှူဒါန်းလိုပါလျှင်- ဤရွှေငွေများကို အရှင်ဘုရား၏ အမှုကိစ္စသစ် (နဝကမ္မ)အား လှူဒါန်းပါကုန်၏အရှင်ဘုရား”ဟု-လျှောက်ထား၍ လှူဒါန်းရပါမည်။
ထိုသို့ သာသနာတော်အား လှူဒါန်းလာသော ရွှေငွေပစ္စည်းများကို ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ်သုံးစွဲမှုကို မပြုဘဲ ကပ္ပိယကာရကညွှန်၍ ကပ္ပိယကာရကဖြင့် စီမံခန့်ခွဲ သုံးစွဲ နိုင်ပါသည်။
ကပ္ပိယညွှန်းပုံ ယခုခေတ်၌ ငွေအသုံးချမှု ကျယ်ပြန့်လာသည်။
ငွေသည် ခရီးသွားလာရေး၊ ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေး၊ လှူရေး တန်းရေး၊ သာရေး နာရေး၊ ကျန်းမာရေးတို့တွင် မပါမပြီး အရေးကြီးလာသည်၊ ရဟန်းတော်တို့သည် ငွေအလှူခံမှု-ငွေကိုင်တွယ်သုံးစွဲမှုများကို မလွှဲမရှောင်သာ ဆောင်ရွက် လာရသည့်အခါများ ရှိလာ၏။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ငွေရေး ကြေးရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဤသို့ ပညတ်တော်မူ၏။
သဒ္ဓါတရားရှိသူတို့က “ဤငွေဖြင့် ရဟန်းတော်တို့အား အပ်စပ်သော ပစ္စည်းကို ဘုန်းကြီးအား လှူပါ”ဟု မှာထား၍ ကပ္ပိယထံ ငွေကို အပ်နှံထားတတ်ကြသည်၊ ထိုသို့ အပ်ထားကြရာ၌ ထိုငွေမှ အပ်စပ်သောပစ္စည်းကို သာယာကောင်း၏၊ တောင်း ယူကောင်း၏၊ ရွှေ ငွေကိုကား မည်သည့်ပရိယာယ်နှင့်မျှ မသာယာကောင်းဟု မိန့်တော်မူ၏။
သို့ဖြစ်၍ ရွှေငွေကို အလှူခံဖွယ်ကိစ္စ ကြုံတွေ့ လာလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ကပ္ပိယညွှန်၍ ဆောင်ရွက် သင့်ပေသည်။
ကပ္ပိယကာရက ဖြစ်ထိုက်သူ သီတင်းသုံးဘော် (၅) ဦးဖြစ်သော ရဟန်း-ရဟန်းမ-သိက္ခမာန်-သာမဏေ-သာမဏေမမှ တပါး အခြားမည်သူ့ကိုမဆို ကပ္ပိယအဖြစ် ညွှန်ပြနိုင်သည်၊ ယခုခေတ်၌ ရဟန်းနှင့်သာမဏေမှတပါး အားလုံးကို ညွှန်ပြနိုင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ကပ္ပိယနှင့် ဆက်သွယ် လှူဒါန်းခြင်းသည်သာ ငွေရေး ကြေးရေးကိစ္စသည် ယခုအခါ အရေးပါသောအရာ ဖြစ်လာသည်။
ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ပစ္စည်းလေးပါးကို စာပေအဆိုအတိုင်း ထပ်တူထပ်မျှ ကျင့်သုံးဖို့ရန် ခက်ခဲလာသည်။
အကပ္ပိယဝတ္ထုဖြစ်သော ငွေသည် အစစ အရာရာ အဆင်ပြေအောင် ဖန်တီးပေးနိုင်သောအရာ ဖြစ်လာသည်။
အလှူအတန်းများတွင် အလှူငွေ၊ ဝတ္ထုငွေ၊ အနာမာသဝတ္ထု-နဝကမ္မဝတ္ထု စသောအမည်များတပ်၍ လှူဒါန်းလာကြသည်၊ ငွေဆွမ်းလောင်းမှု၊ ငွေပဒေသာပင် လှူဒါန်းမှု၊ ငွေ မှုများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လှူလာ ကြသည်။
ရဟန်းတော်များအနေနှင့်လည်း ငွေကြေးကို တိုက်ရိုက်ကိုင်ကာ သုံးစွဲမှု မပြုလုပ်ချင်သော်လည်း ခေတ် ကာလ သွားရေးလာရေး၊ ဝယ်ရေးချမ်းရေး၊ ဆွမ်းကွမ်း ဆိုင်ရာ အဖြာဖြာတွင် ငွေကြေးမပါလျှင် ကိစ္စမပြီးသဖြင့် ငွေကြေးကိစ္စ ကိုင်တွယ်နေကြရသည်။
ငွေကြေးလောင်း လှူပွဲများတွင် တိုက်ရိုက် လက်ခံမှုကို ရှောင်လွှဲလိုသည့် တချို့သော ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ယပ်တောင်နှင့် အလှူခံမှု၊ သပိတ်ဖြင့် အလှူခံမှု၊ သင်္ကန်းဖြင့်။
အိတ်ဖြင့် အလှူခံမှု စသည်ကို ပြုလုပ်လာကြရသည်။
ငွေလှူဒါန်းမှုကို တိုက်ရိုက်မပြုကောင်းဟု သဘော ပေါက်ထားကြသော အလှူရှင်များအနေဖြင့်လည်း ငွေစက္ကူများကို တိုက်ရိုက် ဆက်ကပ်မှုအစား စာအိတ်တွင်းထည့်၍ လှူဒါန်းမှု၊ စာအုပ်ကြားညှပ်၍ လှူဒါန်းမှု၊ အိတ်အမျိုးမျိုး ဖြင့်ထည့်ကာ ဖုံးဖိလှူဒါန်းမှု ပြုလာကြသည်။
ဘုရားပညတ်တော်အရ ဆိုရပါမူ မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ်၍ တိုက်ရိုက် အလှူမခံကောင်းပေ။
ငွေရေး ကြေးရေးနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် ကပ္ပိယနှင့် ဆက်သွယ် လှူဒါန်းခြင်းသည်သာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပေသည်။
ထိုအချက်ကို သာသနာပြုလိုသူတိုင်း အလေးအနက် သတိပြု သင့်ကြသည်။
ကြိုတင် သင်ယူထားပါ ငွေရေးကြေးရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ရဟန်းတော်များသည် ဝိနည်းတော် ပညတ်တော်ကို အလေးဂရုပြု သောအားဖြင့် ဝိနည်းထုံးစံကို ကြိုတင် သင်ပြကောင်းသည့် အားလျော်စွာ ကပ္ပိယကာရကများကို ကြိုတင် သင်ပြထားသင့်သည်။
ထိုကပ္ပိယကာရကတို့သည် အလှူရှင်က ငွေများကို လာရောက် လှူဒါန်းသောအခါ၌လည်းကောင်း၊ ရဟန်းတော်တို့က ငွေကို အလှူမခံ ပယ်လှန်လိုက်သော်လည်းကောင်း၊ အလှူရှင်ကိုယ်တိုင်က ဝိနည်းပညတ်တော်ကို နားလည်ပြီးဖြစ်၍ ကပ္ပိယထံ အပ်နှံသော်လည်းကောင်း ကပ္ပိယက ထိုငွေကို လက်ခံထားပြီးလျှင်- “တပည့်တော် မောင်လှထံ ၁၀၀ ကျပ်တန် အပ်စပ်သော ပစ္စည်းများကို တောင်းခံတော်မူပါ ဘုရား၊ လုံခြုံရာအရပ်ကိုလည်း ညွှန်ပြတော်မူပါ ဘုရား”ဟု လျှောက်ထားကြရသည်။
ကပ္ပိယကာရက-က ထိုသို့ လျှောက်ထားလျှင် အလှူရှင်ဒကာက အထူး လျှောက်ထားသည်ဖြစ်စေ၊ မလျှောက်ထားသည်ဖြစ်စေ ပဝါရိတ(ဖိတ်မန်သူ) ဖြစ်သွားပြီ ဖြစ်သဖြင့် ထိုငွေနှင့်တန်သလောက် အလိုရှိရာအပ်သော ပစ္စည်းများကို တောင်းကောင်း၏။
ငွေကိုလည်း မည်သည့် နေရာ၌ လုံခြုံသည်ဟု ပြောပြကောင်းလေသည်။
“မည်သည့် နေရာမှာ ထားလိုက်”ဟုကား မပြောကောင်းပေ။
ဤသို့ ကပ္ပိယကာရက ညွှန်း၍ စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းကာ အလိုရှိရာ သုံးစွဲခြင်းသည် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပညတ်တော်ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ခြင်း မည်ပေသည်၊ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ငွေရေးကြေးရေးကို အလှူခံခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ပိုမို ကောင်းမွန်လှပါသည်။
ကပ္ပိယကာရကနှင့် ဈေးဝယ်ခြင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ရွှေငွေတို့ကို လက်ခံခြင်း၊ မိမိ ကိုယ်ထိလက်ရောက် တိုက်ရိုက် လက်ခံထားသော အလှူခံထားသော ငွေဖြင့် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ကပ္ပိယကို ခိုင်း၍ဖြစ်စေ ဈေးသည် စသူတို့၏ ဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်း ဆေး ပစ္စည်းများကို လဲလှယ်ခြင်း၊ ဝယ်ယူခြင်းတို့ကို တားမြစ်တော်မူသည်။
ကယဝိက္ကယသိက္ခာပုဒ်တော်ဖြင့် ပစ္စည်းမျိုးစုံ ရောင်းခြင်းဝယ်ခြင်း အရောင်းအဝယ် အလုပ်ကို တားမြစ်တော်မူသည်။
အလိုရှိကြောင်းသာ ပြောပါ ကပ္ပိယဖြင့် ဈေးဆိုင်သို့ သွားပြီး သင်္ကန်းဝယ်ပေးပါ၊ သပိတ်ဝယ်ပေးပါဟု မပြောကောင်းပေ၊ ဤသင်္ကန်း အလိုရှိသည်၊ စာအုပ်အလိုရှိသည် စသည်ဖြင့် အလိုရှိကြောင်းကိုသာ ပြောကောင်းသည်၊ ကပ္ပိယကို ဘာဝယ်ပေးပါဟု ခိုင်းလျှင် ကိုယ်တိုင်ဝယ်သည်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်၏။
မအပ်သောလဲနည်း ဈေးသည် ... စသူတို့အထံ၌ ရှိသောပစ္စည်းကို မိမိမှာရှိသော သင်္ကန်း ဖိနပ်စသည်ဖြင့် လဲလှယ်ယူလိုလျှင် မိမိကိုယ်တိုင် “ဤသင်္ကန်းဖြင့် ထိုသပိတ်ကို ပေးပါ” ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ “ဤသင်္ကန်းကိုယူလော့၊ ထိုသပိတ်ကို ပေးလော့”ဟူ၍လည်းကောင်း ပြောဆို၍ မလဲလှယ် ကောင်းပေ။
ဤသို့ လဲလှယ်သောစကားမျိုးကို ပြော၍ကား လူ့ပစ္စည်းမှန်လျှင် မိဘပစ္စည်းကိုပင် မလဲကောင်းပေ။
အပ်သောလဲနည်း “ဈေးသည်ထံက ထိုသပိတ်ကို လိုချင်သည်၊ ဤ သင်္ကန်းဖြင့် လဲပေးစမ်း”ဟုကား ကပ္ပိယလုပ်သူကို ပြောကောင်းသည်၊ ကျောင်းသား ကပ္ပိယမရှိလျှင် မိမိကိုယ်တိုင် ဈေးဆိုင်သို့သွား၍ ဈေးသည်မှတပါး ဈေးသည်၏သားသမီး စသူကိုပင် “ငါ့မှာသင်္ကန်းရှိသည်၊ ဤသင်္ကန်းဖြင့် ထိုသပိတ်ကို လဲပေးပါ”ဟု စေခိုင်း၍ လဲကောင်း၏။
မည်သည့်နည်း နှင့်မျှ ကပ္ပိယရှာမရလျှင်သို့မဟုတ် ကပ္ပိယ မရှာလိုလျှင် ဈေးသည်ထံ သွား၍- “ငါ့မှာ ဤသင်္ကန်းရှိသည်၊ သင်္ကန်းတော့ အသုံး မကျပါ၊ သပိတ်သာ လိုပါသည်”ဟု ပြောရာ ဈေးသည်က သင်္ကန်းကိုယူ၍ သပိတ်ကိုပေးလိုက်လျှင် ထိုသပိတ် အပ်၏၊ ဤနည်းဖြင့် ဈေးသည်များထံ အပ်သောပစ္စည်းဖြင့် လဲယူ နည်းကို သတိပြုရပေမည်။
အရောင်းအဝယ်ကိစ္စကို မြတ်စွာဘုရား လိုလားတော်မမူသဖြင့် မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက် ရသောအခါ ကပ္ပိယကာရကတို့နှင့် ဈေးဝယ်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံး အပြစ်အကင်းဆုံး ဖြစ်ပေသည်။
ခိုင်းစေရာ၌ အပ် မအပ် တောင်းရမ်း စားသောက်နေသော စားကြွင်း စားနှင့် လက်သမား စသူကို မြင်၍ “ဤထမင်းကို စားပြီးလျှင် ဆိုးရည်ခေါက် ခွါပေးစမ်းလော့၊ ကျောင်းကို ပြုပြင်ပေးစမ်းလော့”စသည်ဖြင့် ခိုင်းရာ၌ အာပတ်သင့်သည်။
ထိုသို့ ခိုင်းစေသည့်အတွက် ဆိုးရည်ခေါက်စသော ပစ္စည်းတစုံတရာရလျှင် ထိုပစ္စည်းပါ စွန့်ရ၏။
ကျောင်းပြင်၊ ခေါင်းရိတ်ခိုင်းခြင်းစသည်၌ ပစ္စည်းတစုံတရာမရလျှင် အာပတ်ကိုသာ ဒေသနာပြောရမည်။
“ထမင်းကိုစားပြီးလျှင် အလုပ်လုပ်”ဟု တဆက်တည်း (တစ်ခွန်းတည်း)မပြောဘဲ- “ဤထမင်းကို စားလော့၊ ဤအလုပ်ကို လုပ်လော့”ဟု စကားနှစ်ဝါကျခွဲ၍ ပြောဆိုစေခိုင်းလျှင်မူ အပ်ပါ၏။
ပြိုင်ပွဲ အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားသည် Miss Charm၏ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲစာရင်းဖြစ်သည်။
ခုနှစ်အချိန်ပြိုင်ပွဲနေရာအိမ်ရှင်နိုင်ငံပြိုင်ပွဲဝင်Ref.၂၀၂၃၁၆ ဖေဖော်ဝါရီHoa Binh ဇာတ်ရုံ, ဟိုချီမင်းမြို့ ၃၈ အနိုင်ရရှိသူများ Miss Charm တွင်အနိုင်ရရှိသူများစာရင်း ခုနှစ်နိုင်ငံအနိုင်ရရှိသူနိုင်ငံကိုယ်စားပြုခေါင်းစဉ်ပြိုင်ပွဲနေရာပြိုင်ပွဲဝင် ၂၀၂၃ Luma Russo Miss Charm Brasil 2023 ဟိုချီမင်းမြို့, ဗီယက်နမ်၃၈ နိုင်ငံအားဖြင့် အနိုင်ရရှိမှု နိုင်ငံ/နယ်မြေ အကြိမ်ရေ ခုနှစ်များ ၁ ၂၀၂၃ အနိုင်ရရှိသူများ၏ပုံ Miss Charm တွင်Runners-Upရရှိသူများ ခုနှစ်1st Runner-Up2nd Runner-Up၂၀၂၃Annabelle McDonnellOlivia Tan References ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ။
"မီမီဝင်းဖေ"သည်ထင်ရှားသော အမျိုးသမီးတေးသံ ရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်၍ မြန်မာပညာရှိ ရွှေပြည်ဦးဘတင် ရဲ့မြေးမဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဝင်းဖေ၏ သမီးဖြစ်သည်။
၁၉၈၀ ကာလဝန်းကျင်တွင်နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သော စိန်လွင်၊ ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင်၊ မြသီတာ၊ ပုလဲ၊ ခင်နုရီ၊ ခင်မောင်ထူး၊ မေခလာ၊ အယ်လ်ခွန်းရီ၊ ထွန်းထွန်း၊ တယ်ရီ၊ ရီတာ စိုးဝင်း၊ ရှယ်လီထွား၊ မင်းမင်းလတ်၊ ဖြူသီ၊ နေနေလှိုင်းဇင်(ယမင်းကြိုင်)၊ ဘိုဘိုဟန်၊ သျှား၊ တက္ကသိုလ်အေးမောင်၊ နွဲ့ယဉ်ဝင်း၊ ကေဂျာနူး၊ တင်မိုးခိုင်၊ အောင်ကိုလတ်၊ နော်လီဇာ၊ ကံ့ကော်တော မျိုးအောင် စသည့် အနုပညာရှင်အကျော်အမော်များပါဝင်သည့် "ပလေးဘွိုင်း (PLAYBOY)" အဖွဲ့နှင့်အတူလက်တွဲကာ တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ စတိတ်ရှိုးပွဲပေါင်းများစွာကို ကျင်းပသီဆိုပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ပုလဲသည် (၁၉၈၀)ဝန်းကျင်၌ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားခဲ့သော PLAYBOY တေးဂီတအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဆိုတော်ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင်၏ ဇနီး ဖြစ်သလို ဝမ်းကွဲမောင်နှမလည်း တော်စပ်သည်။
ပုလဲ၏မွေးဖွားရာဇာတိမှာ ပြင်ဦးလွင်မြို့ဖြစ်သည်။
ပုလဲ၏အနုပညာရှင်မောင်နှမများမှာ စိန်လွင်၊ ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင်၊မြသီတာ၊ပီတာဘတူ၊တိုနီဘတူ၊ ပီတာဘသိန်း၊တင်အောင်မိုး၊နှင်းနှင်းအေး၊သန်းသန်းနွယ်၊ခင်မြတ်မူ၊တက္ကသိုလ်အေးမောင်၊ခင်နုရီတို့ဖြစ်ကြသည်။
ပုလဲသည် ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင် နှင့် ဆွေဇင်ထိုက်တို့ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသော အချစ်လှေရုပ် ရှင်ဇာတ်ကား၌ အထူးဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပုလဲသည် ရွှေပုလဲငွေပုလဲ၊ ပတ္တမြားပုလဲနီလာပုလဲစသည့် တစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင် နှင့်တွဲဖတ်၍လည်း ချစ်ရမ္မက်၊ မရဲ့မောင်လေး၊ မမသဲပညာစသည့် အယ်လ်ဘမ်များ ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပလေးဘွိုင်အဖွဲ့နှင့်တွဲဖတ်၍ ပလေးဘွိုင် ရဲ့ ပလေးဘွိုင်အမှတ်(၁)၊အမှတ်(၂) နှင့် အချစ်လှေ စသည်အယ်လ်ဘမ်များ၌လည်း တစ်ပုဒ်စနှစ်ပုဒ်စ ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။
အဆိုတော်ပုလဲသည် ယခုဩစတေးလျနိုင်ငံ၌ မိသားစုဆွေမျိုးများနှင့် အတူ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
သီဆိုခဲ့သော သီချင်းများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)။
သီဟတင်စိုး(၁၉၆၇/၆၈-၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃) သည် မြန်မာ ရုပ်ရှင်နှင့် ဗွီဒီယို ဝါရင့်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ကာ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ငရဲသား ဇာတ်ကားဖြင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (သရုပ်ဆောင်ဆုနှင့် ဒါရိုက်တာဆု)ကို ရရှိခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးဇာတ်ကားများ ရိုက်ကူး သရုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ကျော်ကြားလာသည်။
ဇနီးမှာ သရုပ်ဆောင် ဇင်မာဦး ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ (တနင်္လာ)နေ့တွင် နှလုံးဖောက်ရာ သင်္ကန်းကျွန်းဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်သော ဆေးရုံကားပေါ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၅၅ နှစ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၇၀ ဆယ်စုနှစ် မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ။
__NOTOC__ ဤသည်မှာ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိကဖြစ်ရပ်များကို ရက်စွဲများဖြင့် စုစည်းဖော်ပြထားသော အချိန်ဇယားဖြစ်သည်။
အဆိုပါအဖြစ်ရပ်များ၏ နောက်ခံအကြောင်းများအတွက် မြန်မာ့သမိုင်းကိုကြည့်ပါ။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်းကိုလည်း ကြည့်ပါ။
ယိုဒယားသည် မုတ္တမအထိ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတစ်ခုလုံး သိမ်းပိုက်။
ရခိုင်တို့သည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဆိပ်ကမ်းများကို သိမ်းပိုက်၊ ပေါ်တူဂီလူမျိုးစစ်သား ဒီဘရစ်တိုအား သန်လျင်မြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ် ၁၆၀၀ ညောင်ရမ်းမင်းသည် တောင်ငူပြည်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက် ၁၇ ရာစု ခုနှစ် ရက်စွဲ ဖြစ်ရပ် ၁၆၀၃ သန်လျင်၌ ဒီဘရစ်တိုသည် ရခိုင်ပြည်မှလွတ်လပ်ရေးကြေညာ၊ ရခိုင်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို တွန်းလှန်ခဲ့ ၁၆၀၉ ပေါ်တူဂီကြေးစား ဆေဘက်စတီရန် ဂွန်စာလေစ် တီဘောင် (Sebastian Gonzales Tibao) သည် ရခိုင်မြောက်ဘက်စွန်းရှိ ရွှန်ဒစ်ပ်ကျွန်းကို သိမ်းပိုက် ၁၆၁၃ ၂၉ မတ် အနောက်ဖက်လွန်မင်းသည် ပေါ်တူဂီလက်အောက် သန်လျင်မြို့ကိုသိမ်းပိုက် ၁၆၁၄ ဒီဇင်ဘာ အနောက်ဖက်လွန်မင်းသည် ထားဝယ်အထိ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းနှင့် လန်းနပြည်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ ၁၆၁၇ မင်းခမောင်းမှ ရွှန်ဒစ်ပ်ကျွန်းကို ပြန်လည်သိမ်းယူ၊ ဒါကာမြို့ကို ဝင်ရောက်စီးနင်း ၁၆၁၉ အင်္ဂလိပ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ ပဲခူးသို့ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစေလွှတ် ၁၆၂၅ ရခိုင်များ ဒါကာမြို့ကိုသိမ်းယူ ၁၆၂၇ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဒတ်ခ်ျအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုံးခွဲများဖွင့်လှစ် ၁၆၃၅ မြို့တော်ကို ပဲခူးမှ အင်းဝသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ ၁၆၃၈ သာလွန်မင်းမှ ဝင်ငွေဆိုင်ရာကို စစ်မေးခဲ့ ၁၆၆၀ ရခိုင်များ ဒင်္ဂါးငွေစသုံး ၁၆၅၈ မင်မင်းဆက်တရုတ်ပြည်ဧကရာဇ် ယုန်လီဧကရာဇ်စစ်ကိုင်းတွင်ခိုလှုံခဲ့ ၁၆၅၉–၁၆၆၁ မင်တပ်များ နီးစပ်ရာရှမ်းပြည်ဒေသကို သိမ်းပိုက်ပြီး အင်းဝကိုတိုက်ခိုက် ၁၆၆၂ ၁၅ ဇန်နဝါရီ ယုန်လီဧကရာဇ်သည် မန်ချူးချင်းတပ်ဖွဲ့များသို့ လက်နက်ချ လန်းနပြည်နှင့် တနင်္သာရီတို့ကို ယိုးဒယားကျူးကျော်မှု ၁၆၆၆ ဇန်နဝါရီ မဂိုအင်ပါယာ ရခိုင်တို့ကိုအနိုင်ရ၊ စစ်တကောင်းကိုသိမ်းပိုက် ၁၆၇၇ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဒတ်ခ်ျအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုံးခွဲများကိုပိတ်ခဲ့ကြ ၁၆၈၃ ဒတ်ခ်ျအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် ရခိုင်ပြည်တွင် ၎င်း၏ရုံးခွဲကိုပိတ်ခဲ့ ၁၆၈၈ ပြင်သစ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ သန်လျင်၌ ရုံးခွဲဖွင့်လှစ် ၁၈ ရာစု ခုနှစ် ရက်စွဲ ဖြစ်ရပ် ၁၇၀၉ အင်္ဂလိပ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ သန်လျင်၌ ရုံးခွဲဖွင့်လှစ် ၁၇၂၄ ကသည်းများ အထက်မြန်မာပြည်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်း ၁၇၂၇ အောက်တိုဘာ လန်နပြည်၏ပုန်ကန်မှု၊ အင်းဝ၏တိုက်ခိုက်မှု (၁၇၂၇–၁၇၂၈) နှင့် (၁၇၃၁–၁၇၃၂) တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ ၁၇၃၅ မန်ချူးတရုတ်က ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းကိုသိမ်းယူ ၁၇၄၀ ၂၉ နိုဝင်ဘာ မွန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းမှ ခွဲထွက်၍ ဟံသာဝတီနိုင်ငံကို ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့ ဟံသာဝတီသည် အင်းဝကို သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူမင်းဆက်ကို ချုပ်ငြိမ်းစေခဲ့။
ဥပသမာနုဿတိသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားတော် (၄၀) အနက် အနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း (၁၀) ပါး၏ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ နိဗ္ဗာန်၏ ငြိမ်းအေးမှု (ဥပသမ) ဂုဏ်ကို အာရုံပြု၍ ပွားများရသော ဘာဝနာတရားဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ ဓမ္မာနုဿတိ၊ သံဃာနုဿတိ၊ သီလာနုဿတိ၊ စာဂါနုဿတိ၊ ဒေဝတာနုဿတိဟူသော အနုဿတိ (၆) ပါးသည် အရိယသာဝကများအား ပြည့်စုစေနိုင်သည်သာမက၊ ဥပသမာနုဿတိလည်း အရိယပုဂ္ဂိုလ်များအား အထူးပြည့်စုံစေနိုင်သည်။
သို့သော် နိဗ္ဗာန်တရားတော်ကို လေးမြတ်ယုံကြည်၍ စိတ်ဓာတ်ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသော ပုထုဇန်ပုဂ္ဂိုလ်များသည်လည်း ဤကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများနိုင်သည်။
ကြားနာဖူးသည်၏ အစွမ်းဖြင့် နိဗ္ဗာန်၏ ဥပသမဂုဏ်၌ စိတ်ကြည်လင်မှုကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂတွင် ဖော်ပြထားသည်ဆ အနုဿတိယော ဝိယ စ အယမ္ပိ အရိယသာဝကေဿဝ ဣဇ္ဈတိ၊ ဧဝံ သန္တေပိ ဥပသမဂရုကေန ပုထုဇ္ဇနေနာပိ မနသိ ကာတဗ္ဗာ။
သုတဝသေနာပိ ဟိ ဥပသမေ စိတ္တံ ပသီဒတိ။
(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၈၆။
နိဗ္ဗာန် - အမြတ်ဆုံးတရား နိဗ္ဗာန်သည် သင်္ခတတရား (အကြောင်းတရားဖြင့် ပြုပြင်ဖြစ်ပေါ်သော တရား) နှင့် အသင်္ခတတရား (အကြောင်းတရားဖြင့် မပြုပြင်ဖြစ်ပေါ်သော တရား) အားလုံးတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင်က “ရဟန်းတို့၊ သင်္ခတ အသင်္ခတတရားတို့တွင် ရာဂနှင့်တကွသော ကိလေသာတို့၏ ကင်းပြတ်ရာ၊ ပျက်ပြယ်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်တရားသည် အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုအပ်၏” ဟု ဟောကြားတော်မူခဲ့သည် ယာဝတာ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ သင်္ခတာ ဝါ အသင်္ခတာ ဝါ ဝိရာဂေါ တေသံ ဓမ္မာနံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ မဒနိမ္မဒနော ပိပါသဝိနယော အာလယသမုဂ္ဃါတော ဝဋ္ဋုပစ္ဆေဒေါ တဏှာက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ။
(အံ၊၁၊၃၄၃။
ခု၊၁၊၂၅၄။
နိဗ္ဗာန်သည် အကြောင်းတရားဖြင့် မဖြစ်ပေါ်ဘဲ၊ နိစ္စထာဝရ (အမြဲတည်) ရှိနေသော အသင်္ခတဓာတ်ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်တော်များ မဒနိမ္မဒန= မာနစသည့် ယစ်စေတတ်သော တရားများ၏ ယစ်စေမှု ကင်းရာ။
ပိပါသဝိနယ= ကာမဂုဏ်ကို မွတ်သိပ်ဆာလောင်သော တဏှာကင်းပျောက်ရာ။
အာလယသမုဂ္ဃါတ= ကာမဂုဏ်ငါးပါးကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ရာ။
ဝဋ္ဋုပစ္ဆေဒ= ဝဋ်သုံးပါး (ကိလေသာဝဋ်၊ ကမ္မဝဋ်၊ ဝိပါကဝဋ်) ပြတ်ရာ။
တဏှာက္ခယ= တဏှာကုန်ရာ။
ဝိရာဂ= ရာဂကင်းရာ။
နိရောဓ= တဏှာချုပ်ရာ။
နိဗ္ဗာန= တဏှာမှ ထွက်မြောက်ရာ။
တိပိဋကအဘိဓာန်၌ ဖော်ပြသော နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ပုဒ်များ တိပိဋကအဘိဓာန်တွင် နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ပုဒ်များစွာကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ဥပသမာနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများရာတွင် ဤဂုဏ်ပုဒ်များကို အာရုံပြုနိုင်သည်။
အဓိကဂုဏ်ပုဒ်အချို့မှာ- ဓုဝံ= အမြဲခိုင်ခန့်သည်။
အဇရံ= အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်း မရှိရာ။
နိပ္ပပဉှံ= တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိများ မရှိရာ။
သစ္စံ= မဖောက်မပြန် မှန်ကန်သော တရား။
ပါရံ= သံသရာ၏ ဟိုဘက်ကမ်း။
သိဝံ= ကိလေသာအပူမှ ကင်းဝေးချမ်းအေးရာ။
အမတံ= သေခြင်းကင်းရာ။
ခေမံ= ဘေးရန်ကုန်ခန်းရာ။
အသင်္ခတံ= ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရဖြင့် မပြုပြင်အပ်သော တရား။
အနုတ္တရံ= အတုမဲ့လွန်မြတ်ရာ။
ဤဂုဏ်ပုဒ်များအပြင် နိဗ္ဗာနနာမာဝလိတွင် ဖော်ပြထားသော အခြားဂုဏ်ပုဒ်များကိုလည်း အာရုံပြု၍ စီးဖြန်းနိုင်သည်။
ဥပသမာနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပုံ ဥပသမာနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို အောက်ပါအဆင့်များဖြင့် ပွားများရသည်- ၁။
သမာဓိထူထောင်ခြင်း -ရှေးဦးစွာ သမာဓိကို အဆင့်ဆင့် ထူထောင်ရန် လိုအပ်သည်။
ယောဂီသည် သင်္ခါရတရားများကို လက္ခဏာယာဉ်တင်၍ ဝိပဿနာရှုပွားပြီး၊ ဖလသမာပတ်သို့ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အားထုတ်ရသည်။