kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဖိနပ်တော်၊ ကွမ်းရည်တော်၊ လက်ဖက်ရည်တော်များနှင့် တူသည်။
(၁) သူငယ်တော်သည် အနောက်ဝန်းစု အမှုထမ်း၊ အနောက်အတွင်းတော် မိဖုရားဆောင်များတွင် ရှင်းလင်း သုတ်သင်ရန် ရှိသည်များကို အနောက်ဝန်၊ အနောက်စာရေးတို့ ကြပ်မတ်၍ ရှင်းလင်း သုတ်သင်ရသူ အမှုထမ်းများ ဖြစ်သည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၁၁၅ဝ နတ်တော်လတွင် ရခိုင်မြို့၊ သံတွဲမြို့၊ ရမ်းမြဲမြို့၊ မာန်အောင်မြို့များမှ အိမ်ထောင်စု လူ ၁၁ဝ ကို အမရပူရမြို့တော်သို့ တက်နေစေ၍ စားပုံမြေတာ ပေးသနားပြီးလျှင် ယင်းလူတို့ကို သူငယ်တော် အမှုထမ်း ဖွဲ့သည်။
ထိုအခါမှ စ၍ ယင်းအမှုထမ်း ပေါ်သည်ဟု ရွှေနန်းသုံး ဝေါဟာရအဘိဓာန်တွင် ဆိုသည်။
(၂) မင်းမိဖုရား၊ မင်းသမီး၊ အပျိုတော်တို့ နေသော အဆောင်ခန်းများနှင့် သွားလမ်း လာလမ်းများမှာ သာယာ သန့်ရှင်းအောင် ဆောင်ရွက်ရသော အမှုထမ်း။
မသန့်ရှင်းသော အရာများ ရှိလျှင် သူငယ်တော်၊ သားပေါက်တော်တို့ အပေါ် အနောက်ဝန်က တိုက်ရိုက် စစ်ဆေး၍ အပြစ် ပေးနိုင်သည်ဟု မြန်မာမင်း အုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း စတုတ္ထတွဲ၊ စာအမှတ် ၄၃ က ဖော်ပြသည်။
ဗဒုံမင်း လက်ထက် ၁၁၅ဝ ပြည့်တွင်မှ ပေါ်သော အမှုထမ်းဟု မဆိုပါ။
(၃) ယင်း အဆိုအမိန့်တို့ကို လိုက်၍ ဦးသိန်းလှိုင်က သူ၏ ခေတ်ဟောင်း မြန်မာ့သမိုင်း သုတေသန အဘိဓာန်တွင် သူငယ်တော်ကို မင်းမိဖုရား အဆောင်တော်များ (အထူးသဖြင့် အိမ်သာတော်များ) ကို သန့်ရှင်း စင်ကြယ်အောင် ရှင်းလင်း သုတ်သင်ရသော အမှုထမ်းဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်။
(၄) မြန်မာ အဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်ကလည်း သူငယ်တော်သည် နန်းဆောင်တို့တွင် ကိစ္စ အသေးအဖွဲများကို ဆောင်ရွက် ပေးရသော အမှုထမ်းဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်။
အနောက်ဆောင် ဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းရေး အမှုထမ်းဟု အတိအကျ မဆိုချေ။
(၅) ယုဒသန် အဘိဓာန်က သူငယ်တော်ကို formerly a palace sweeper ဟူသော အနက် တခု ပေးသည်။
သန့်ရှင်းရေး အလုပ်သမားဟု ဆိုလိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် formerly ဆိုသော စကားအရ ရှေးအခါက သန့်ရှင်းရေး အလုပ်သမား ဖြစ်သည်။
ဆရာယုဒသန်တို့ ခေတ်တွင် မဟုတ်တော့ပြီဟု တွေးထင်ရဖွယ် ရှိသည်။
ဤအဆိုအမိန့်များ အရ သူငယ်တော်သည် အနောက်အတွင်းတော် မိဖုရား၊ မင်းသမီးများ၏ အဆောင်များတွင် သုတ်သင် ရှင်းလင်းရန် ရှိသည်များကို ရှင်းလင်း သန့်စင်ရသော အမှုထမ်း ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ယူနိုင်ပေသည်။
သို့သော် ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၁၁၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ စ၍ ယင်းအမှုထမ်း ပေါ်သည် ဆိုသော အချက်ကို အလေးအနက် စဉ်းစားရန် လိုပါမည်။
စဉ်းစားစရာ အချက်အလက်များမှာ (၁) သက္ကရာဇ် ၉၉၉ ခုတွင် သာလွန်မင်းသည် ဒိုင်း၊ လမိုင်း၊ ဝင်းတော် သူရဲ ၁၂ တပ်၊ ရွှေပန်းပန် ဝင်းတော် လေးမျက်နှာ၊ မရဘင် ကိုးသင်မှူး အစရှိသော အစု အမှုထမ်းများကို နယ်ပုံ နယ်တာနှင့် ကြိုးတိုင်းတာ၍ စားမြေ လုပ်မြေ သမုတ် ပေးချသည်။
ယင်းအမှုထမ်းများတွင် ရှေ့တော်ပြေး ဝန်းကျင် နောက်ဖွဲ့သည့် ၄ဝ တော် ကွမ်းရေကိုင် သူငယ်တော်စု နောက်တော်ပါ ကျွန်တော်ဟောင်း၊ ထီးဖြူတော်၊ ကျိုင်းတော်ထမ်း၊ ဝေါတော်၊ ထမ်းစင်တော်ထမ်း စသည်ဖြင့် တွေ့ရသည်။
(သာလွန်မင်းတရားကြီး အမိန့်တော်တမ်း၊ ဇမ္ဗဒီပ ဥဆောင်းကျမ်း၊ စာ-၆၆) (၂) မင်းတရားကြီး စာတမ်း (ပေ) တွင်လည်း သက္ကရာဇ် ၉၆၃ ခုနှစ်တွင် မင်းရာဇာကြီးသည် ပဲခူးကို ချီတက် တိုက်ခိုက် အောင်မြင်၍ အပြန်တွင် ပဲခူးမှ လက်နက်လူသူ ပစ္စည်းများ သိမ်းယူခဲ့သည်။
ယင်းသို့ သိမ်းယူ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သူများမှ ယိုးဒယား သဘင်သည် အကလေး၊ အစို့သားတို့ကို သူငယ်တော်သွေးသို့ အပ်၍ နေရာ ချထားတော်မူသည်။
(ပေ၊ ခေါကျော) ဤတွင် သူငယ်တော်၊ သူငယ်တော် အစုသည် မည်သည့် တာဝန် ဝတ္တရားကို ထမ်းဆောင်ရသည်ပင် ဖြစ်စေ ရွှေနန်းသုံး ဝေါဟာရ အဘိဓာန်တွင် ဖော်ပြသကဲ့သို့ ဗဒုံမင်း လက်ထက် ၁၁၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ ပေါ်သော အမှုထမ်းများ မဟုတ်ကြောင်း ယင်းမတိုင်မီ သက္ကရာဇ် ၉ဝဝ ကျော်ကပင် သူငယ်တော် ဟူသော ဝေါဟာရ ရှိနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
သူငယ်တော်နှင့် သူငယ်တော်စုတို့ ထမ်းဆောင်ရသည့် တာဝန်ကို လိုက်၍ အနက်နှစ်မျိုး ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။
သာလွန်မင်းတရားကြီး အမိန့်တော်တမ်း (သက္ကရာဇ် ၉၉၉) တွင် ပါသော သူငယ်တော်စုသည် နောက်ဖွဲ့သည့် ၄ဝ တော်၊ ကွမ်းရေကိုင်၊ သူငယ်တော်စု၊ ရှေ့တော်ပြေး၊ နောက်တော်ပါ ဟူသော စကား အဆက်အစပ်ကို ထောက်၍ ဘုရင်နှင့် အနီးကပ် အမှုထမ်းရသည့်သူများ ဖြစ်မည်။
အနောက်ဆောင်မှ သန့်ရှင်းရေး ဝန်ထမ်းများ မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
ရွှေနန်းတော်တွင်း ဘုရင်မင်းမြတ် အနီးအပါးတွင် ခစားထမ်းရွက်ရသော အစေအပါး၊ ဖိနပ်တော် ရွက်ရသော ကလေးငယ် အစေအပါးဟု ယူဆရသည်။
မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်က သူငယ်တော်ကို (royal page) ဟု ဖွင့်ဆိုသည်။
ယုဒသန် အဘိဓာန်ကလည်း (a personal attendant of a Sawbwa) ဟု အနက်တခု ပေးသည်။
page ကို အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်များက မင်းလုလင်၊ လက်ပါးစေ၊ လူပျိုတော်၊ လက်ပါးစေ လုလင်ဟု အနက်ဖွင့်ကြသည်။
ဤသို့ဆိုလျှင် သူငယ်တော်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ် တာဝန် ဝတ္တရားတို့ကို တွေးဆနိုင်ကြပြီဟု ယူဆပါသည်။
သူငယ်တော်ရုပ်၊ သူငယ်တော် အက မင်းရာဇာကြီး စာတမ်း (ပေ) တွင် သိမ်းဆည်း ခေါ်ယူခဲ့သူများ အနက် သဘင်သည် အကလေး အစို့သားတို့ကို သူငယ်တော်သွေးသို့ အပ်ဟု တွေ့ရသည်။
ဤသို့ဆိုလျှင် သူငယ်တော်သည် သဘင် အစုဝင် သဘင်သည် ကလေးများ ဖြစ်အံ့ထင်သည်။
ဘုရင်မင်းမြတ် အနီးတွင် အစေအပါး တောက်တိုမယ်ရ အလုပ်ကလေးများ ဆောင်ရွက်ရသူ လူငယ်ကလေးများ၏ ဆင်ယင် ထုံးဖွဲ့မှု အတိုင်း ဝတ်ဆင်၍ ကပြ အသုံးတော် ခံကြရသော ကလေးငယ်များ ဖြစ်မည်လား။
ချိုစောင်းတွင် ကြက်တောင်တဖက် တဖုတ်စည်း၍ ပါးကွက်ခြယ်၊ ပုတီးလက်ကောက်၊ ခြေချင်း၊ နားတောင်း၊ နားပန်များ ဆင်ယင်၍ ကပြသော သူငယ်တော်၊ သူငယ်တော် အကကို မြင်ဖူးကြပေမည်။
သူငယ်တော်ရုပ်၊ သူငယ်တော် အကဟု ခေါ်ဝေါ် ပြောဆိုကြသည်။
thumb|သူငယ်တော်အက နှင့် ဒိုးပတ်ဝိုင်း ယင်းသူငယ်တော်များ ကသော အကကို သူငယ်တော် အက၊ သူငယ်တော်များကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်၍ ကသော ကလေးကို သူငယ်တော်၊ သူငယ်တော် အကဟု ခေါ်သည်။
မြန်မာ အဘိဓာန် အကျဉ်းက သူငယ်တော်ရုပ်ကို ရုပ်သေး သဘင်တွင် ပါဝင်သော ကလေးငယ် အရုပ်ဟု ဖွင့်ဆိုသည်။
မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ကလည်း (puppet representing a royal page) ဟု အနက်ဖော်သည်။
ယင်းသို့ဖြစ်လျှင် သူငယ်တော်ရုပ်သည် ဘုရင့်အနီး ခစား ထမ်းရွက်ရသော အစေအပါး လူငယ်ကလေးများ ပုံဟန် ထုလုပ်သော ရုပ်သေးရုပ် ဖြစ်သည်။
ဘုရင့် အစေအပါး သူငယ်ကလေးများ ကဲ့သို့ ဝတ်စား ဆင်ယင်၍ ကသော ကလေးကို သူငယ်တော်၊ ယင်းအကကို သူငယ်တော် အကဟု ခေါ်သည်ဟု ယူဆရသည်။
သူငယ်တော်၊ သူငယ်တော် အက၊ သူငယ်ရုပ်သည် အနောက်ဆောင်တွင် သုတ်သင် ရှင်းလင်းရသော သန့်ရှင်းရေး အမှုထမ်းများနှင့် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
ရုပ်သေး သဘင်တွင် သူငယ်တော်ပုံဟန် ကလေးငယ်ရုပ်ကို သူငယ်တော်ရုပ်ဟု ခေါ်သည်။
ယင်းအရုပ် ကဟန်ကို သူငယ်တော် ကဟန်ဟု ခေါ်သည်။
သူငယ်တော်ကျွန်း ဖော်ပြပါ သူငယ်တော်၊ သူငယ်တော် အစုတို့နှင့် မည်သို့ သက်ဆိုင် ဆက်နွယ်မှု ရှိသည်၊ မရှိသည်ကို မပြောနိုင်သော သူငယ်တော်ကျွန်း ခေါ်သော ကျွန်းတကျွန်းလည်း ရှိသည်။
ဒေါက်တာရီရီက သူ၏ သုတေသန အဘိဓာန် မှတ်စုတွင် သူငယ်တော်ကျွန်းသည် ဓညဝတီကျေးရွာရှိ ကျွန်းများ အနက် ကျွန်းတကျွန်း ဖြစ်သည်ဟု လွှတ်တော် ဖြတ်စာကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြထားသည်။
သူငယ်နှင့် သူငယ်တော် သူငယ်နှင့် သူငယ်တော်ကို သတိမထားလျှင် ရောထွေး ပြောဆို မှတ်ယူမိနိုင်သည်။
သူငယ်ရုပ်နှင့် သူငယ်တော်တို့လည်း မတူပါ။
ကွဲပြားကြောင်း သတိပြုရပါမည်။
မြန်မာမင်းများ လက်ထက် ရွှေနန်းတော်ကြီး အတွင်း ပလ္လင်ကိုးခု ရှိသည်။
ရာဇပလ္လင်ရှစ်ခန်းဟု ဆိုရိုးပြုသော်လည်း သီဟာသနပလ္လင် နှစ်ခု ရှိသည်။
မြေနန်းတော်တွင် တခု၊ လွှတ်တော် ဇေတဝန်ဆောင်တွင် တခု ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ပလ္လင်ရှစ်ခန်း ကိုးရပ် ဖြစ်သည်။
ပလ္လင်တို့တွင် ခြင်္သေ့ကြီးငယ်၊ ဥဒေါင်း၊ သမင်၊ ပိတုန်း၊ ဟင်္သာ၊ စာမရီ၊ ကိန္န စသည်ဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အရုပ်များဖြင့် ခြယ်သထားသည်။
ယင်းအရုပ်များတွင် သူငယ်ရုပ်လည်း ပါဝင်သည်။
ဗဒုံမင်း (၁၇၈၂-၁၈၁၉) လက်ထက်တွင် ရွှေမြို့တော်သစ် တည်၍ ရွှေနန်းတော် အသစ်ကြီး တည်ဆောက်ရာတွင် သီဟာသန အစရှိသော ပလ္လင်တော် ကိုးရပ်ကို ဝန်ထောက် ရွှေတောင်နော်ရထာက စီစဉ်ကြီးကြပ် ဆောက်လုပ်ရသည်။
ဝန်ထောက် ရွှေတောင်နော်ရထာသည် ရွှေဘုံရွှေနန်း မင်းခမ်း အဆောင်အယောင်တော်တို့ကို ရာဇဘိသေက ကျမ်းထွက်နှင့် အညီ စနစ်ပုံတော် အတိုင်း စီရင် ဆောက်လုပ်၍ ၁၁၇၈ (၁၈၁၆) တွင် သီဟာသန စသော ရာဇပလ္လင် ကိုးရပ် လုပ်စဉ် လုပ်နည်း စာတမ်း ပေတစောင် အသေးစိတ် ရေးသား မှတ်တမ်းတင် ထားခဲ့သည်။
ယင်းစာတမ်းကို ကိုးကား၍ သူငယ်ရုပ် အကြောင်း တင်ပြပါမည်။
ပလ္လင်တို့တွင် သက်ဆိုင်ရာ အရုပ်များ အသီးသီး ပါသည်။
သူငယ်ရုပ်မှာ ပလ္လင်တိုင်းတွင် ပါသည်။
သစ်သားရုပ် ဖြစ်၏။
ပလ္လင် တရပ်လျှင် ရှစ်ရုပ်ကျရှိ၍ ပလ္လင်ကိုးရပ်တွင် သူငယ်ရုပ်ပေါင်း ရ၂ ရုပ် ရှိသည်။
ပလ္လင်ရှေ့တွင် ပလ္လင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ ရှိခိုးနေဟန် မတ်ရပ် အနေအထား ထုလုပ်ထားသည်။
ယင်းသို့ သူငယ် သဏ္ဌန် ပူဇော်နေဟန် အရုပ် ထုလုပ်သည်မှာ သူငယ်သည် တရွေ့ရွေ့ ကြီးပြင်းလာ သကဲ့သို့ ဘုန်းတော် အာဏာတော် ထပ်ဆင့်ကြီးမားလျက် ရှည်မြင့်စွာ တည်မည့် အကြောင်းကို ရည်၍ ထုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
သူငယ်ရုပ်ကို အောက်ခုံ ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထုထားသည်။
စာတမ်းတွင် ပလ္လင်ခံ သူငယ်သဏ္ဌန် သူငယ်ရုပ်ဟု ဖော်ပြသည်။
သူငယ်တော်ရုပ်ဟု မဆိုပါ။
သူငယ်ရုပ်သည် အမြင့်ခုံပါ ၁င်္ ၃ံ (တတောင်နှင့် သုံးသစ်) ရှိသည်။
အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက်ရှိ သီဟာသနပလ္လင်ကို သွားရောက်ကြည့်လျှင် သူငယ်ရုပ် ရှစ်ရုပ်ကို ပလ္လင်ရှေ့တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
သူငယ် (သို့မဟုတ်) သူငယ်ရုပ်သည် ပလ္လင်ကိုးရပ်၏ အဆင်တန်ဆာ သစ်သားရုပ်ငယ် ဖြစ်၏။
သူငယ်တော်၊ သူငယ်တော်ရုပ်များနှင့် မရောမှားစေရန် သတိချပ်ရပါမည်။
သူငယ်ရုပ်ဟုသာ ခေါ်သည်။
သူငယ်တော်ရုပ် မဟုတ်ပါ။
မကြန်(နိုင်ငံဂုဏ်ရည် မဂ္ဂဇင်း) ကိုးကား Category:ကုန်းဘောင်ခေတ် Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု Category:မြန်မာ့အနုပညာ။
တံပိုး(တူရိယာ) တံပိုး(တူရိယာ)ဆိုသည်မှာ အလွန်ရှေးကျလှသော လေမှုတ်တူရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ယင်းတူရိယာကို မြန်မာနိုင်ငံ သရေခေတ္တရာခေတ်ကပင် စတင်၍ တီးမှုတ်နေကြသည်။
တံပိုး တူရိယာမှာ ကျွဲချို၏ အလယ်တွင် ဖောက်၍ အခင်ပြားကလေးကို လိုသလို ဖိနှိပ်မှုတ်နိုင်ရန် တပ်ဆင်ထားသည်။
အသံမှာ သုံးလေးသံထွက် ခရာသံများကဲ့သို့ သာယာစူးရှသည်။
ပုဂံခေတ် စေတီပုထိုးများတွင် စည်တီးဝိုင်း၌ ထည့်သွင်း တီးမှုတ်ဟန်ကို တွေ့ရသည်။
အင်းဝခေတ် ထွက်တော်မူ စည်တီးဝိုင်း သုံးဝိုင်းရှိသည့်အနက် စည်ဝန်းတီးဝိုင်းများ၌ တံပိုးကို တွေ့နိုင်သည်။
တူရိယာ ငါးမျိုးရှိသည့်အနက် သုသိရ ဟုခေါ်သော အခေါင်းရှိ စည်မျိုးတွင် ``တံပိုးမျိုးရှစ်ပါး´´ ပါဝင်သည်။
ယင်းတို့ကား- တုလောက် ခရာကောက် ခရာမြွာ နှဲ ပြွေ ဖက်လိပ် လက်တံရှည် လက်တံတို(သို့) ချည်ချောင်း တို့ဖြစ်သည်။
ရွှေဘုံနိဒါန်း အဆိုအရမူ တံပိုးမှာ အလောင်းစည်သူလက်ထက် ဇမ္ဗူ့သပြေပင်၏ အကိုင်းအခွ အကွေးအဝိုက်ကို လေတိုး၍ မြည်သံစွဲသည်။
များသောအားဖြင့် တံပိုးကို တိရစ္ဆာန် ချိုနှင့် လုပ်ကြမှုတ်ကြပြီး ယင်းကို စစ်ချီရာ၌ သုံးကြသည်။
မောင်သိန်းနိုင်၏ မြန်မာ့ဇာတ်သဘင် သမိုင်း (၁၉၆၈-ခု၊ စာပေဗိမာန်ထုတ်) ကိုးကား Category:ယဉ်ကျေးမှု Category:အနုပညာ Category:ဂီတ Category:တူရိယာ။
မနူဟာဘုရား စေတီပုထိုးအမှတ် = ၁၂၄၀/၅၇၅ မနူဟာဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံ၊ မြင်းကပါအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
စေတီတော်သမိုင်း မနူဟာဘုရားကို ပုဂံရောက် သထုံမင်း မနူဟာမင်း(မကုတ) မှခရစ်နှစ် ၁၀၆၇ နှစ်တွင် တည်ခဲ့သော ဘုရားဖြစ်သည်။
သမိုင်းအရ မနူဟာမင်းသည် ပုဂံတွင်နေထိုင်ရာမှ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်လိုသည်ရှိသဖြင့် ဘုရားတစ်ဆူတည်ရန် အနော်ရထာအား ခွင့်တောင်းသည်။
အနော်ရထာမင်းက လှိုက်လှိုက်လဲလဲ ခွင့်ပြုသဖြင့် မိမိလက်တွင် ဝတ်သောနန်းစဉ်လက်စွပ်ကို ပုဂံသူဌေးတစ်ဦးအား ရောင်းချကာ ဘုရားကိုတည်သည်ဟု သိရသည်။
ပုဂံမြို့၊ မြင်းကပါအရပ်တွင် တည်ထားသည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ ကုလားကျောင်းခံ လိုဏ်ဂူဘုရား တည်သည်။
လိုဏ်ဂူမှာ စတုရန်းပုံနှစ်ထပ် ဆောက်ထားပြီး အပေါ်ထပ်လိုဏ်သည် အောက်ထပ်ထက်ငယ်သည်။
ပစ္စယာများအထက်၌ ဗောဓိပက္ခိယ တရား (၃၇)ပါးကို ရည်၍ စေတီငယ် (၃၇)ဆူ တည်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။
ဘုရားဂူအတွင်း၌ ရှေ့ဘက်တွင် ဘူမိဖဿမုဒြာ အနေအထားဖြင့် တင်ပျဉ်ခွေ တစ်ဆူနှင့် ဘေးတစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် အရန်ဆင်းတုတော် တစ်ဆူစီရှိ၍ ဂူပြည့်လုနီးပါး ဖြစ်သည်။
လိုဏ်ဂူ အနောက်ဘက်တွင် မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုဟန် လျောင်းတော်မူ ဆင်းတုတော်ကြီး တစ်ဆူ ရှိသည်။
ယင်းဆင်းတုတော်ကြီးများသည် အလွန်တရာ ကြီးမားတော်မူကြသည် ဖြစ်၍ ဂူအတွင်း နေရာအပြည့် ဖြစ်နေကြသည်။
ဆင်းတုတော်ကြီးများသည် မလှုပ်သာ မလှည့်သာသည့်ပမာ ကျပ်ကျပ်တည်းတည်း ဖြစ်နေသည်။
မနူဟာဘုရားအတွင်း၌ ဆင်းတုတော်ကြီးများသာလျှင် ကြီးမားသည် မဟုတ် ရှေ့ မျက်နှာစာရှိ သပိတ်မှာလည်း ဆင်းတုတော်ကြီးများနှင့် လိုက်ဖက်အောင်ပင် ကြီးမားလှပေသည်။
right မနူဟာဘုရားသည် အကျဉ်းသားအဖြစ် ပုဂံတွင်နေရသော မနူဟာမင်း၏ ကောင်းမှုတော် ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လိုဏ်ဂူအတွင်း၌ ပူဇော်ထားသော ထိုင်တော်မူ ဆင်းတုတော် သုံးဆူနှင့် လျောင်းတော်မူ ဆင်းတုတော်ကြီးမျာ၏ အလွန်တရာကြီးမားမှုကြောင့် လည်းကောင်း ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းလေ့လာတွေ့ရှိချက်များ အရမူ ယနေ့တွေ့မြင်တည်ရှိနေသော ကျဉ်းမြောင်းကျပ်တည်းသော ဘုရားကျောင်းဆောင်မှာ နဂိုမနူဟာမင်းတည်သည့် လက်ရာမျိုးမဟုတ်ကြောင်း ထပ်မံသိရှိရသည်။
(အလင်းစေတမန်မှ ကူးယူဖော်ပြသည်) မနူဟာမင်းသည် "ငါသည် သံသရာဝယ် ကျင်လည်သရွေ့ သူနိုင်မည်ကို မဖြစ်လို" ဟူ၍ ဆုတောင်းသွားကြောင်း သမိုင်းစာ၌ တွေ့ရလေသည်။
right | thumb |ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းစက်ကို သရုပ်ပြနေသော ဂူဂလီရယ်မို မာကိုနီ ရေဒီယိုကိုတည်ထွင်သူ ဂူဂလီရယ်မို မာကိုနီ (Guglielmo Marconi) အား ချမ်းသာသောမိဘနှစ်ပါးမှ အီတလီနိုင်ငံ၊ ဘိုလော့ဂ်နာမြို့တွင် ၁၈၇၄ခုနှစ်က ဖွားမြင်သည်။
ဂူလျဲမိုး မာကိုနီသည် ကြိုးမဲကြေးနန်း (ဝိုင်ယာလက်) စက်ကို ၁၈၉၅-ခုနှစ်တွင် စတင်တီထွင်နိုင်ခဲ့သော အီတလီနိုင်ငံသား ကမ္ဘာကျော် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးပင် ဖြစ်သည်။
ပထမတွင် သူသည် မိမိ၏ ဝိုင်ယာလက်သတင်းပို့ သတင်းဖမ်းစက်တို့ဖြင့် ခရီးတိုများသို့သာ အချက်ပြသတင်း ပို့နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုမှ တစ်စထက်တစ်စ ဆက်လက်ကြိုးစားခြင်းဖြင့် ခရီးဝေးသို့လည်း သတင်းပို့နိုင်ရမည်ဟု ယုံကြည်ထားသူ ဖြစ်၏။
အများကမူ မိုင်ပေါင်းရာထောင်ဝေးသော သတင်းပို့၍ ရနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ယူဆထားကြသည်။
သို့ရာတွင် မာကိုနီသည် ၁၉ဝ၁ ခုနှစ်၌ မိုင်ပေါင်း ၂ဝဝဝ မျှကျယ်ပြန့်သော အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကြီးကို ကျော်ဖြတ်ကာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှနေ၍ မြောက်အမေရိကတိုက် နျူးဖောင်းလန်းကျွန်းသို့ ဦးစွာပထမ အောင်မြင်စွာ အချက်ပြသတင်းပို့နိုင်ခြင်းဖြင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးအား အံ့ဩသွားစေခဲ့လေသည်။
ဤကဲ့သို့ ဝိုင်ယာလက်ကို လက်တွေ့အားဖြင့် အထမြောက်အောင် ကြံစည်တီထွင်နိုင်ခြင်းအတွက် မာကိုနီအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြု ထိုက်သော်လည်း၊ မာကိုနီ၌ အဓိကအားဖြင့် လက်ဦးဆရာကြီး ၃ ဦးရှိပေသည်။
၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် ဂျိမ်းကလပ် မက္ကဆွဲက လျှပ်စစ် လှိုင်းများ အကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဂျော့ဖရန်စစ် ဖစ်ဇဂျရယ်က ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ လွှင့်နိုင်ပုံကို လည်းကောင်း၊ ဟိုင်းနရစ် ရုဒေါ့ဟက်ဇက ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင်ထိုလှိုင်းများ၏ ပမာဏနှင့်အနေအထားတို့ကို လည်းကောင်း အသီးအသီးပြဆိုခဲ့ကြသည်။
မာကိုနီသည် ထိုသိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများ၏ တွေ့ရှိချက်နှင့် ယူဆချက်များကို ရှေးဦးစွာ ဝါသနာအလျောက် လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထိုနောက် ပါမောက္ခ ရီဂီ၏ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော စမ်းသပ်ချက်များကို ထပ်၍ လေ့လာပြီးလျှင် မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လဖြင့် မိမိဖာသာ လေ့လာစမ်းသပ်ရာမှာ ၁၈၉၅ ခုနှစ်၌ ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် အချက်ပြသတင်းပို့နိုင်သည့်စက်ကို အောင်မြင်စွာ စတင်တီထွင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် သူသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့သွား၍ သူ၏နည်းကို မှတ်ပုံတင်ရန်ကြိုးစားရာ မကြာမီပင် မှတ်ပုံတင်ခွင့် ရသည်။
ထိုနောက် ၁၈၉၇ ခုနှစ်၌ ပထမဆုံးဝိုင်ယာလက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်လေသည်။
မာကိုနီသည် အီတလီနိုင်ငံ ဗလုံးညား မြို့သားဖြစ်၍ ၁၈၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ဖခင်မှာအီတာလျံ လူမျိုးဖြစ်၍ မိခင်မှာ အိုင်ယာလန်သူဖြစ်သည်။
မာကိုနီးသည် အသားလတ်၍ မျက်လုံးပြာပြီးလျှင်၊ အရပ်ထောင်ထောင် မောင်းမောင်းနှင့် လူချောလူခန့် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
လူပုံပန်းမှာ အင်္ဂလိပ်နှင့်တူ၍ ဟန်အမူအရာမှာ အီတာလျံ ဆန်သည်။
အီတာလျံနှင့် အင်္ဂလိပ်ကျောင်းနှစ်မျိုးစလုံးတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့၍ ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် သိပ္ပံပညာရပ်များကို ဝါသနာကြီးစွာနှင့် ဆည်းပူး လေ့လာခဲ့လေသည်။
ပထမတွင် မာကိုနီသည် သူအောင်မြင်စွာ စတင်တီထွင်ခဲ့သည့် ဝိုင်ယာလက်စက်ဖြင့် ခရီးတစ်မိုင်ကျော်ကျော်အထိကိုသာ သတင်းပေးပို့နိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့်မနေမနား ဆက်လက်ကြိုးစားလာရာ ခရီးဝေးသည်ထက်ဝေးသည့်နေရာသို့ သတင်းပေးပို့နိုင်လေသည်။
၁၈၉၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဝိုင်ယာလက်စက်၏ အဖိုးတန်ပုံကို ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးချ ပြခဲ့လေသည်။
ထိုနေ့တွင် အင်္ဂလန်ကမ်းခြေမှ လေမုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် အိဂွတ် ဒဝင်းဆင်း အမည်ရှိ မီးပြသင်္ဘောသည် ပင်လယ် ထဲသို့လွင့်စဉ်၍ ပျက်စီးသွားလေသည်။
သို့ရာတွင် သင်္ဘောပေါ်၌ တပ်ဆင်ထားသော မာကိုနီ၏ ဝိုင်ယာလက်စက်ဖြင့် အနီးအနားရှိ သင်္ဘောများသို့ အချိန်မှီ အချက်ပြ ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့သောကြောင့်အသက်ပေါင်းများစွာ ချမ်းသာရာ ရရှိခဲ့လေသည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် တက်လှမ်းကြိုးစားရာမှ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့၌ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကိုပင် ကျော်ဖြတ်၍ သတင်းပို့နိုင်သည့်အထိ စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် အချက်ပြသတင်းပေးပို့နိုင်ခြင်းသည် နေ့အချိန်ထက် ညဉ့်အချိန်၌ ပိုမိုဝေးလံစွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်းကို မာကိုနီသည် နောက်တစ်နှစ်တွင် တွေ့ရှိပြန်လေသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့သွားသော ဖိုလဒဲလဖီးယား အမည်ရှိ သင်္ဘောပေါ်တွင် မိုင်ပေါင်း ၂၁၉၉ မိုင်ဝေးကွာသောနေရာမှ ပေးပို့လိုက်သော အချက်ပြကြေးနန်းကို မာကိုနီ ရရှိနိုင်ခဲ့လေသည်။
၁၉၁ဝ ပြည့် နှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အိုင်ယာလန်ကျွန်း၊ ကလစ်ဒင်းမြို့မှ တောင်အမေရိကတိုက်၊ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ ဗွေ့နိုဆိုင်းရက်မြို့သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ဩစတြေးလီးယားတိုက်သို့ လည်းကောင်း ဝိုင်ယာလက်သတင်းများကို ပို့နိုင်လာသည်။
၁၉ဝ၄ ခုနှစ် စောစောပိုင်းလောက်တွင် မာကိုနီသည် ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောကြီး တစ်စင်းပေါ်တွင် သတင်းဖြန့်ချိရေးဌာနတစ်ခု တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာမှအစ ယခုအခါ ကမ်းခြေမှ မိုင် ထောင်ပေါင်းများစွာဝေးသော ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများ၌ ဝိုင်ယာ လက်ဖြင့်ရရှိသော ကမ္ဘာ့သတင်းအရပ်ရပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် နေ့စဉ်သတင်းစာများ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
၁၉ဝ၇ ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ ပင်လယ်ခရီးသွား ရိုက်ကြားနိုင်သော ဝိုင်ယာလက်ကြေးနန်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ စစ်သင်္ဘောများပေါ်တွင်သာမက ခရီးသည်တင် သင်္ဘောကြီးပေါ်တွင်လည်း ဝိုင်ယာလက်စက်များ တပ်ဆင်ထားရန် အစိုးရတိုင်းက ဥပဒေပြုခဲ့လေသည်။
မာကိုနီသည် ထိုမျှနှင့် အားမရသေးဘဲ တိုးတက်ကြံစည်ပြန်ရာ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဝိုင်ယာလက်လှိုင်းများကို အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ပျံ့လွင့်စေမည့်အစား အလိုရှိသည့် အရပ်မျက်နှာတစ်ဖက်တည်းသို့ လွှင့်ပေးနိုင်သည့် နည်းကို တွေ့ရှိပြန်သည်။
ဤနည်းကို အတန်းလိုက် လှိုင်းလွှင့်နည်းဟုခေါ်၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ ဝိုင်ယာလက် အချက်ပြသတင်းပို့ရေး လုပ်ငန်းတွင် ယခုအခါ ဤနည်းကိုပင် အဓိက အသုံးချလျက်ရှိ ကြသည်။
ဤနည်းကို အခြေခံပြု၍ နှင်းတောထဲ၌ မိနေသော သင်္ဘောများအား လမ်းပြပေး နိုင်သည့် နည်းကိုလည် မာကိုနီသည် တီထွင်ခဲ့လေသည်။
ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် အချက်ပြ သတင်းပို့သည့် နည်းမှာ အချက်ပြ ကြေးနန်းရိုက်နည်းတစ်မျိုးပင်ဖြစ်ရာ ဆာအမ်ဗရိုဖလင်းမင်း တီထွင်သော ပလာပြွန်တစ်မျိုးကြောင့် နောင်သော်စကားပြော ကြေးနန်းကဲ့သို့ ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် စကားပြောနိုင်သည့်အဆင့်သို့ တိုးတက်လာပြန်သည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် ယခုအခါ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ နားသောတဆင်နေကြသော ရေဒီယိုများ ပေါက်ဖွားလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
မာကိုနီသည် အချက်ပြ ဝိုင်ယာလက် အတွက်သာမက စကားပြော ဝိုင်ယာလက်အတွက်လည်း တိုးတက်အသုံးချနိုင်သည့် နည်းအမျိုးမျိုးကို ကြံစည်တီထွင်ပေးခဲ့သေး၍ ၁၉ဝ၉ ခုနှစ်တွင် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုကြီးဖြင့်ချီးမြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။
ထိုနှစ်မှာပင် အီတလီဘုရင်ကြီးက သူ့အား အထက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြန်သည်။
၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် မာကိုနီသည် မော်တော်ကားတိုက်မိ၍ မျက်စိတစ်ဖက် ချွတ်ယွင်းသွားသည်။
သို့သော် သူသည်ရွက်လှေစီးခြင်း၊ အမဲလိုက်ခြင်း၊ မော်တော်ကားမောင်းခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း စသော မိမိဝါသနာပါသည့် အလုပ်များကိုမူ လက်မလွှတ်ခဲ့ပေ။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက သူသည် အီတာလျံ ကုန်းတပ်ရေတပ်တို့တွင် ပါဝင်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့၍ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ပါရစ်မြို့၌ ကျင်းပသော ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဖရင့်သို့ အီတလီနိုင်ငံ၏ ကိုယ်စားလှယ်တော်အဖြစ်ဖြင့် တက်ရောက်ခဲ့၏။
၁၉၂၉ ခုနှစ်၌ မားကွစ်ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြန်လေသည်။
ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်တစ်ရပ်အနေနှင့်သာမက တစ်ကမ္ဘာ လုံးအကျိုးရှိရေးအတွက် အမျိုးမျိုးအသုံးချနိုင်သော ဝိုင်ယာလက်စက်ကို တီထွင်ပေးခဲ့သည့် ဤကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံကဝိကြီးသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) လူချမ်းသာတို့ ထုံးစံအတိုင်း သားဖြစ်သူကို အိမ်၌ပင် ဆရာပင့်၍ ပညာသင်ကြားစေသည်။
အသက် ၂ဝအရွယ် ၁၈၉၄ရောက်လျှင် ယခင်နှစ်အတန်ကြာက ဟိန်းရစ်ဟော့ဇ်ဆိုသူ၏ စမ်းသပ်ချက်များကို ဖတ်ရှုမိခဲ့ရာမှ အလင်း၏အမြန်နှုံးအတိုင်း လေထုထဲရှိ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ ပျံနှံနိုင်ကြောင်းကို သိရှိခဲ့ရသည်။
ထိုကြောင့်ပင် ဝိုင်ယာကြိုးမပါဘဲ တစ်နေရာမှ အဝေးတစ်နေရာသို့ သင်္ကေတစနစ်ဖြင့် အကြောင်းအချက်များ ပေးပို့နိုင်တော့မည်ဟု စိတ်ကူးရလာပြီး စမ်းသပ်တီထွင်ရန် ကြိုးပမ်းလာသည်။
တစ်နှစ်ခန့်အကြာ ၁၈၉၅တွင် မာကိုနီအနေဖြင့် လက်တွေ့အသုံးပြုနိုင်သည့် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းစနစ်ကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ပြီဖြစ်ကာ ၁၈၉၆တွင် အင်္ဂလန်၌ လက်တွေ့ပြနိုင်သဖြင့် မူပိုင်ခွင့်အား အများက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ရသည်။
ထိုမှ ကိုယ်ပိုင် ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ကာ ၁၈၉၈တွင် သူ၏ မာကိုနီဂရမ်အား ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်နှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော်ကာ သတင်းပို့သည်။
၁၉၀ဝပြည့်နှစ်တွင် တရားဝင်မူပိုင်ခွင့်ရသည်။
၁၉၀၁တွင် အတ္တလန်တစ် သမုဒ္ဒရာအား ဖြတ်ကျော်ကာ အင်္ဂလန်မှ နယူးပါင်လင်သို့ သတင်းပို့သည်။
၁၉၀၉ခုနှစ်တွင် အက်စ်အက်စ်ရီပါပလီကန် သင်္ဘောနှစ်မြုပ်ရာ ရေဒီယိုဖြင့် သတင်းပေးပို့နိုင်သည့်အကျိုးကြောင့် လူခြောက်ယောက်သာ သေဆုံးခဲ့ရပြီး ကျန်သူများကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ထိုနှစ်အတွက် နိုဘယ်ဆု ချီးမြှင့်ခံရသူများစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် မိုင်ပေါင်း ခြောက်သောင်းကျော်ကွာဝေးသည့် အိုင်ယာလန် မှ အာဂျင်တီးနားသို့ အောင်မြင်စွာ သတင်းများပေးပို့နိုင်ခဲ့သည်။
အစပိုင်းတွင် မော့စ်ကုဒ် ခေါ် လျှို့ဝှက်သင်္ကေတများ အသုံးပြုကာ သတင်းများပေးပို့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၀၆အရောက်တွင် အသံဖြင့် သတင်းပေးပို့ခြင်းကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ အသံလွှင့်ခြင်းကို စီးပွားဖြစ်အနေဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်ကို ၁၉၂ဝကျော်တွင် စတင်သည်။
အောင်မြင်မှုကြောင့် မူပိုင်ခွင့်အတွက် တရားရုံးတက်ငြင်းခုံကြသော်လည်း ၁၉၁၄တွင် မာကိုနီသာ ဦးစွာတီထွင်သူ ဟုဆုံးဖြတ်ပေးသဖြင့် နောင်တွင် ငြင်းခုံရခြင်း မရှိတော့ပေ။
ဘဝနောက်ပိုင်းကာလများအတွင် လှိုင်းတိုနှင့် မိုက်ခရိုလှိုင်းများ၏ အရေးပါပုံများကို သုတေသနပြုခဲ့သည်။
၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် မာကိုနီတစ်ယောက် ရောမမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကျော်စွာ(၁၀၀)- ဒေါက်တာသန်းထွန်း ကျမ်းကိုး Category:ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များ Category:အီတလီ နိုဘယ်ဆုရှင်များ Category:အီတလီ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာများ Category:အီတလီလူမျိုး တီထွင်သူများ Category:ရေဒီယို စွန့်ဦးတီထွင်သူများ။
နရပတိစည်သူသည် နရသူမင်း၏ သားတော်နှစ်ပါးအနက် အငယ်ဖြစ်သည်။
မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ရေးသားထားချက် အရ ညီတော် နရပတိစည်သူ၏ ဝေဠုဝတီမိဖုရားအား နောင်တော် နရသိင်္ခမှ တပ်မက် ၍ အကောက်ကြံကာ သိမ်းပိုက်လိုမှုကြောင့် ညီတော်က မခံမရပ် နိုင်ဖြစ်ပြီး နောင်တော်အား လုပ်ကြံကာ ပုဂံထီးနန်းအား သိမ်းပိုက်သည်။
နရပတိစည်သူသည် နောင်တော်အား လုပ်ကြံ၍ နန်းတက်သည် နှင့် ၎င်း မယုံကြည် သည့် နောင်တော် ၏ မင်းမှုထမ်း ကျေးကျွန် များကို ရက်ရက် စက်စက် သုတ်သင် ကွပ်မျက်သည်။
ယင်းကွပ်မျက်သည့်အထဲတွင် အပြစ်မဲ့ပြီး ရဲရင့် တည်ကြည် သည့် ပညာ ရှိ အမတ်ကြီး အနန္တသူရိယ လည်း ပါဝင်၍ ၎င်း မယုံကြည် သူ များ အား ထပ်မံ ကွပ်မျက်ရာတွင် ယင်း၏ သစ္စာတော်ခံ အမှု ထမ်းငယ် ကျွန်ရင်း အောင်စွာငယ် ပါ ကွပ်မျက်လေသည်။
နရပတိစည်သူ သည် အာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေး ကို ကြမ်းကြမ်း တမ်းတမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားလေသည်။
နရပတိစည်သူမင်း လက်ထက် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်းမှ တဆင့်ပုဂံသို့ ရောက်ရှိလာသည့် ကဉ္စပူရိ သာသနာကို သီဟိုဠ်သာသနာ က လွှမ်းမိုးစ ပြုသည်ဟု ထေရဝါဒ သာသနာဆိုင်ရာ သုတေသီတို့က ယူဆကြသည်။
နရပတိစည်သူ၏ ကောင်းမှုတော်များထဲတွင် ပုဂံမှ ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား နှင့် စူဠာမဏိစေတီတော်သည် ထင်ရှားလေသည်။
အနန္တသူရိယ အမတ်ကြီး၏ မျက်ဖြေလင်္ကာ နှင့် ဓမ္မဝိလာသ ဓမ္မသတ် ကို အထောက်အထားပြု ၍လည်းကောင်း၊ နရပတိစည်သူမင်း လက်ထက်တွင် ကျောက်စာများတွင် မြန်မာစာ နှင့် ရေးထိုးသည်ကို တစထက်တစ တွေ့လာရ၍ လည်းကောင်း၊ မွန်နှင့် ပါဠိဘာသာများလွှမ်းမိုးမှု အောက်မှ မြန်မာစာပေသည် လွတ်မြောက်စပြုလာသည် ဟု သမိုင်းသုတေသီများက ယူဆကြလေသည်။
(မသက်ဇင် ၏ အာဏာ၊ မတူညီသောအတွေးအခေါ်၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း) စလင်းမြို့ကြွချီတော်မူလာခြင်း ကုလားကျမင်း၏ သားတော် နရပတိစည်သူ မင်းကြီးကား နောင်တော် မင်းယဉ်နရသိင်္ခလုပ်ကြံ၍ သက္ကရာဇ် (၅၂၆)ခုသော် ညီတော်နရပတိစည်သူ ရွှေဘုံရွှေနန်း တက်စံတော်မူ၏။
ထိုမင်းကြီးကား သစ္စာလည်း စောင့်၏။
မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါးနှင်လည်း ပြည့်စုံတော်မူ၏။
နောင်တော်ကို ပြစ်မှားမိ၍ ဘေးတော် အနော်ရထာစောကဲ့သို့ တောင်ဘက်မြောက်ဘက် အရှေ့အနောက်နိုင်ငံတော် အနှံ့ အစပ် မင်းမိဖုယား မောင်းမမိဿံ ခြံရံလျက် စစ်အင်္ဂါ (၄)ပါးနှင့် တင့်တယ်စံပါယ်လျှက် ရွှေဖောင်တော်စီး၍ ကန်ချောင်းဆည်မြောင်း ပြုစုတော်မူလာသော သာသနာတော်နှစ်ကား (၁၇၂၃)ခု ကောဇာသက္ကရာဇ် (၅၄၁)ခုတွင် စလင်းအရပ်သို့ဆိုက်ရောက်တော်မူ၏။
ဘောင်းလင်းမြို့၌ ဘေးတော်ကောင်းမှုတော် စောလူးဘုရား၊ ကျွဲထိရွာ၌ ပုထိုးကြီးဘုရားများကို ရှိခိုးပူဇော်တော်မူပြီးမှ ပြည်ရွာ အနေအထိုင် အရပ်လေးမျက်နှာတို့ကို လှည့်လည်၍ ကြည့်ရှုတော် မူသောအခါ ကြငှန်းနတ်မင်း ကိုတွေ့တော်မူ၍ ကုလားကျမင်းသားတော် နရတိစည်သူ ဇမ္ဗူလှည့်သွား မင်းတရားမြတ် မေးတော်မူသည်ကား ကြငှန်းနတ်မင်း ..... ငါသည်ရှေးရှေးမဆွ သံသရာက အဘယ်ဒါနကို ဥသဟမယုတ် အားထုတ်ခဲ့ဘူးသောကြောင့် ထူးမြတ်သော မင်းစည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရပါသနည်း ဟုမေးတော်မူလျှင် ကြငှန်းနတ်မင်းသည် ဤသို့ဆို၏။
ကျွန်ုပ်ထက် အသက်အရွယ်ကြီးသော ငဖြူရှင် နတ်မင်းကြီး ရှိပါလေ၏။
ထိုနတ်မင်းကို မေးတော်မူပါ ဟုမင်းကြီးအား နားတော်လျှောက်လေ၏။
မင်းကြီးလည်းထိုသို့တပြီးကား ငဖြူရှင်နတ်မင်းကြီးကို ခေါ်ယူရန် စည်သားပတ်သား အကြီးအမှူး နှစ်ယောက်တို့ကို အမိန့်တော်မူ၏။
စည်သား ပတ်သား အကြီးအမှူး နှစ်ယောက်တို့လည်း ငဖြူရှင်နတ်မင်းကြီးရှိရာ အရပ်သို့ သွား၍ခေါ်လာ၏။
ငဖြူရှင် နတ်မင်းကြီးလည်း မင်းကြီးခေါ်လျှင် လာရပေမည် ဟုဆို၍ အဆောတလျင်လာ၏။
နတ်မင်းကြီးရောက်လျှင် မင်းကြီး မိန့်တော်မူသည်ကား၊နတ်မင်းကြီး အသက်မည်မျှရှိပြီနည်း ဟုမေးတော်မူ၏။
နတ်မင်းကြီးလည်း အကျွန်ုပ်၏အသက်သည် ကကုသန်၊ဂေါဏဂုံ၊ကဿပ၊ဂေါတမမြတ်စွာစိန္တေယျာ လေးဆူကို ဆုယူပန်နတ် နှစ်သက်သဖြင့် အသင့်မှီလိုက်ပါ၏ ဆိုပြီးမှ မင်းကြီးမေးတော် မူသည်ကား နတ်မင်းကြီး အကျွန်ုပ် သည် မင်း၏ ချမ်းသာကို ရပါသောအကြောင်းကား အဘယ်ကောင်းမှုကို ပြုစုဆည်းပူးခဲ့သနည်း ဟုမေးတော်မူ၏။
နတ်မင်းကြီးလည်း ဟုတ်မှန်ရာကို အကျွန်ုပ် မဆိုလို မင်းတို့သဘောမည်သည် မနှစ်သက်သော စကားတခွန်း ထွက်လျှင် အမျက်ပဋ္ဋိဃတ်ကြီးတတ်လှ၏။
သို့ဖြစ်သောကြောင့် ဟုတ်မှန်ရာကို ကျွန်ုပ်ဆိုလို ဟုလျှောက်၏။
မင်ကြီးလည်း အကြိမ်များစွာ မေးတော်မူ၏။
နတ်မင်းကြီး အကျွန်ုပ်ကို အားမနာနှင့်၊သိမြင်တိုင်းကိုသာ မိန့်တော်မူ၊တစုံတခုသော အန္တရာယ်ကိုမျှ အကျွန်ုပ်မပြု ဟုသစ္စာ ဓိဋ္ဌာန် အမှန်ဆိုတော်မူ၏။
ထိုအခါ ငဖြူရှင်နတ်မင်းကြီး ဤသို့ဆို၏။
မင်းကြီးသည် ရှေးရှေးမဆွ သံသရာက များပြားလှသော ဒါနသီလအထူးကို ဆည်းပူးဖူးတော်မူသောကြောင့်မဟုတ်၊ ဤအရပ်ဋ္ဌာန ဤဒေသအကွက်တွင် စွမ်းအင်ဗလ ပြည့်စုံသော သုကရရာဇာ မဟာဝက်များမင်း ဖြစ်၍ ကြီးခြင်းခွန်အားဖြင့် မြေသားကို ကောက်ယက်၍ နက်စွာသော အိုင်အင်းဖြစ် လျှင်ရေတင်သဖြင့် ရှည်မြင့်စွာကာလ ဝနမိဂ သားများအားလုံး မှီဝဲရာဖြစ်၍ စင်စစ် ဤကုသိုလ်အကျိုးကြောင့် တိုးပွားခိုင်ဖြီးကြီးမြတ်သောလူစည်းစိမ်ကို ချမ်းငြိမ်းသုခ ခံစားရသည် ဟုနားတော်လျှောက်လျှင် မင်းကြီးသည် ဝမ်းမြောက်ခြင် ပြင်းစွာဖြစ်၍ အနည်းငယ်သော ဒါနသည် ဤမျှလောက်စင် စည်းစိမ်ရှင်ဖြစ်ရ၏။
ကြီးမားသော ဒါနဖြစ်မူကား၊အဘယ်မှာ လျှင်ဆိုဘွယ်ရာရှိအံ့နည်း။
စလင်းအရပ်၌ ဆည်မြောင်း ချောင်း ကန် များ တည်ဆောက်စေတော်မူခြင်း စလင်းပြည်စိုး လက်ျာခင်မွန်သည် အင်္ကျိ ရွှေဖျဉ်ဝတ်လျှက် ပက္ကလာမေးတွင်ကြိုးပတ္တများ ဘယက်ကို သွယ်တတ်သော ပက္ကဘာဆောင်း၍ ကျွန်ငယ် သဘောက် (၂၀၀)နှင့် ဆင်ဖြူကန်ရွာ အရှေ့တွင် နှစ်ထောင်မျှလောက်သော နွားကိုရူစား၍နေ၏။
ထိုအခါ ကုလားကျမင်း သားတော် နရပတိစည်သူ ဇမ္ဗူလှည့်သွား မင်းတရားကြီးသည် ငသမန်ဟူသော မင်းချင်းတစ်ယောက်ကို ခေါ်တော်မူ၍ ငသမန်ငယ်၊ နွားကျောင်းသူကြီးမင်းကို ခေါ်ချေဟု စေတော်မူ၏။
ငသမန်လည်း အဆောတလျင် သွား၍ခေါ်လေ၏။
နွားကျောင်းသူကြီးမင်း အကျွန်ုပ်တို့သခင် အရှင်မင်းကြီး ခေါ်တော်မူ၏ ဟုဆို၏။
စလင်းသူကြီး လက်ျာမွန်လည်း မင်းကြီးထံသို့ ကပ်လေ၏။
မင်းကြီးလည်း မင်းမတ်အသူနည်း ဟုမေးတော်မူ၏။
ဘုရားကျွန်တော် စလင်းပြည်စိုး လက်ျာခင်မွန် ဟုနားတော်လျှောက်၏။
မင်းကြီးလည်း ပြည်စိုးလက်ျာခင်မွန် ဤအရပ်ကို အဘယ်အရပ်ခေါ်သနည်း ဟုမေးတော်မူ၏။
ပြည်စိုးလက်ျာခင်မွန်လည်း ဤအရပ်ကို စလင်းအရပ် ခေါ်ပါသည်ဟု နားတော်လျှောက်၏။
ဤစကားကို ကြားတော်မူလျှင် အစဉ်ရှည်ကြာစွာ ပြည်ရွာဖြစ်ခြင်း အကြောင်း ကန်ချောင်း ဆည်မြောင်း တူးဖောက်လိုသော အကြံရှိသည်နှင့် နဂါးရုပ်ဖောင်တော်မှ သက်၍ သက္ကဒါန်လှေတော် တက်စီးပြီးလျင် စလင်းပြည်စိုး လက်ျာခင်မွန်ကိုလည်း သက္ကဒါန်လှေတော် တွင်တင်၍ လုပ်ခင်းဆောင်တာ လယ်ယာကန်ချောင်းဆည် မြောင်း အစဉ်ဖြစ်မည့် အရပ်ကို ပြညွှန်း ရလေ၏။
သက္ကဒါန်လှေတော် နှင့် အနောက်အရပ်သို့ လှည့်လည်ကြည့်ရှုတော် မူပြီးသော် ပေါင်းဝအရပ် တော်အုပ်၌ ဥချိုးတွန်သံ ကြားတော်မူ၏။
ဤအသံကား အဘယ်အသံနည်း ဟုမေးတော်မူ၏။