kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
'ချစ်တဲ့သူငယ်လေ၊ သူငယ်ချင်းငယ်ကောင်း ယောင်းမတို့တော်၊ မဲလည်ပင်နှင့် ဒန်းပင်နွဲ့နှောင်း၊ ယှက်ခါငယ်ပေါင်း' အစချီသုံးထောင့် အိုင်ချင်းတစ်ပုဒ်၌ 'စုန်မဲ့ဆို စုံမဲ့ရက်၊ ဆက်ဆက်မစုန်လို၊ တီးသည့်စောင်းနှင့် လောင်းသည့်ကြက်ကို ပိုက်လို့ငယ်ငို၊ မောင့်ကိုကုန်သွား၊ ထဲ့သလားတော်'ဟူ၍ ရေးသား ထားခဲ့ခြင်းဖြင့်၊ ရှေးအခါကပင် စောင်းတူရိယာများကို မင်းခမ်းမင်းနားသဘင်များတွင် တီးကြရုံသာမက၊ တောင်သူလယ်သမား ဆင်းရဲသားပိုင်းများ၌လည်း ခေတ်စားလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပေသည်။
သက္ကရာဇ် ၉၇၁ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသော တောင်ငူဘုရင် နတ်ရှင်နောင်၊ သက္ကရာဇ် ၁၁၈၁ ခုနှစ် နန်းတက်တော် မူသော ဘကြီးတော်ဘုရား၊ သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ် နန်းတက်တော်မူသော သာယာဝတီမင်းခေါ် ရွှေဘိုမင်း၊ အနောက်နန်းမတော်မမြလေး၊ မြဝတီမင်းကြီးဦးစ တို့သည် စောင်းအတီးပညာကို ကိုယ်တိုင် လေ့လာလိုက်စား ဆည်းပူးခဲ့သည်များကို အထောက်အထားပြု လျက် အင်းဝခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်အခါ၌ ရှင်ဘုရင်မှစ၍ မင်းညီမင်းသားများကိုယ်တိုင် စောင်းတီးခြင်းကို အမြတ်တနိုး လေ့လာလိုက်စားခဲ့ကြောင်း သိသာထင်ရှားပေသည်။
ရှေးအစဉ်အဆက်မှ ဆင်းသက်၍ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် မိမိတို့တီးသော စောင်းတူရိယာများကို 'ကရဝိက်သံ၊ မြခြူသံ၊ ဇီဝစိုး၊ သစ်ကနက်၊ သန်းခေါင်ကျူး၊ သန်းခေါင်မောင်း၊ စံရှား' အစရှိသည့် အမည်နာမမျိုးများ မှည့်၍ စောင်းအိုး၏ အနောက်ဘက်၌ ကမ္ပည်းစာတမ်းထိုးလေ့ရှိကြသည်။
အတွင်းတော်များ၌ စောင်းတူရိယာများကို လက်ဝဲစောင်း၊ လက်ယာ စောင်းဟူ၍ ခွဲခြားတီးကာ ဖျော်ဖြေကြရသည်။
အခေါ်အဝေါ် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၆ ရာစုနှစ်လောက်က အာရပ်လူမျိုးများ သည် စောင်းတူရိယာကို 'စက်က'ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
ထို ဝေါဟာရသည် ရှေးအကျဆုံးခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်ရုံ မျှမက၊ ယင်းဝေါဟာရမှတစ်ဆင့် စောင်းတူရိယာကို ဂရိ ဘာသာအားဖြင့် 'စန် ဘိ ကီ'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လက်တင်ဘာသာ အားဖြင့် 'စန်ဘုက'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပါးရှင်းဘာသာအားဖြင့် 'ချန်း (ခ)'ဟူ၍လည်းကောင်း ယခုအာရပ်ဘာသာအားဖြင့် 'စဲ(န်)'ဟူ၍ အသီးသီး ဆင်းသက်လာခဲ့လေသည်။
မြန်မာလူမျိုးများ၏ 'စောင်း'ဟူသော ဝေါဟာရမှာလည်း အဆိုပါအာရပ်နှင့် ပါးရှင်း ဝေါဟာရများမှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရသဖြင့် ယနေ့မြန်မာ့ စောင်းကောက်များသည် အာရပ်နှင့် ပါးရှင်းလူမျိုး များထံမှ အိန္ဒိယမှတစ်ဆင့် လက်ခံရရှိလိုက်ဟန်ရှိသည်။
မြန်မာ့စောင်း ယနေ့ မြန်မာ့စာပေကျမ်းဂန်များတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ဗေလုဝစောင်း၊ ဂုတ္တိလစောင်း၊ ဥတိန္နစောင်း၊ မင်းကုသစောင်း များသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနေသည့် မြန်မာစောင်း ကောက်မျိုးများ မဟုတ်ဘဲ၊ အိန္ဒိယပြည်တွင် ရှေးပဝေသဏီမှ ပေါ်ပေါက်ခေတ်စားလာခဲ့၍၊ ယနေ့တိုင် သုံးစွဲနေသော ကြိုး ၇-ချောင်းတပ် 'ဝီဏာ'ခေါ် အိန္ဒိယတူရိယာတစ်မျိုးပင် ဖြစ်ဟန် တူသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် ကျန်စစ်မင်းတည်ထားခဲ့သော ပုဂံအာနန္ဒာ စေတီတော်အတွင်းရှိ နံရံကပ် ကျောက်ရုပ်တုတော် များတွင် စောင်းကောက်ပုံ တစ်ပုံကို အစောဆုံး တွေ့ရှိရခြင်း အားဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်အခါကတည်းကပင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စောင်း ကောက်များ ခေတ်စားခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားပေသည်။
ယနေ့ မြန်မာ့ပန်တျာလောက၌ မြန်မာစောင်းကောက်များ တွင် ရှေးအခါက ကြိုး ၇-ချောင်းဖြင့်သာ တီးခဲ့ကြသည်ဟူ သော ယုံကြည်ချက်နှင့် ကြိုး၇-ချောင်းမှ ကြိုး ၁၃-ကြိုးတီး သော စနစ်ကို မြဝတီမင်းကြီး တီထွင်ခဲ့သည်ဟူသော ယုံကြည် ချက်နှစ်ရပ်မှာ မခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များသာဖြစ်ပေသည်။
ရှေးအခါက မြန်မာစောင်းများ၌ ကြိုး ၇-ချောင်းတပ်ဆင်၍ တီးမှုတ်ကြသည်ဟူ၍ ယုံကြည်ချက် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း အကြောင်းအရင်းမှာ ပုဂံခေတ်အခါက အိန္ဒိယပန်တျာနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အကြောင်းအရာများပါရှိသော အိန္ဒိယကျမ်းများမှ တစ်ဆင့် မြန်မာဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ဆိုကြစဉ်က 'ဝီဏာ'ခေါ် ကြိုး ၇-ချောင်းတပ် အိန္ဒိယတူရိယာ တစ်မျိုးကို 'စောင်း'ဟူ၍ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကြိုးချည်နည်း သက္ကရာဇ် ၉ဝ၄-ခုနှစ် အရှင်အဂ္ဂသမာဓိ ရေးသားတော်မူ ခဲ့သည့် နေမိဘုံခန်းပျို့၊ ဖလိကဝိမာန ဘုံခန်းအကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့ စပ်ဆိုရာ၌ 'မှုတ်တီးညှင်းစောင်း၊ ရွှေနင်းနောင်းနှင့် မိကျောင်း ပြိုင်ဆော်၊ ပြည်တော် ပုလဲ၊ အောက်ပြန်လွှဲလျက်' ဟူ၍လည်းကောင်း ပတ္တမြားဘုံခန်းအကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုရာ၌ 'သံလေးချည်ချောင်း၊ သာသည့်စောင်းနှင့်၊ မိကျောင်းညှို့လှုပ်၊ ငြင်းလက်အုပ်လည်း၊ ချုပ်ကနွဲနွဲ၊ ပုလဲအောက်ပြန်၊ ပြည်တော်လှန်လျက်၊ တစ်ဖန် နှိုင်းထောက်၊ မြင်စိုင်းကောက်၍'ဟူ၍ စပ်ဆိုသီကုံးခဲ့ခြင်းကို အထောက်အထားပြု၍၊ အင်းဝခေတ် စောင်းတူရိယာများကို ကြိုး ၁၃-ချောင်းတပ် စနစ်ဖြင့် ညှင်းလုံး၊ အောက်ပြန်၊ ပုလဲ၊ မြင်စိုင်း အစရှိသည့် သံသစ် ၇-မျိုးပြောင်းလွှဲတီးခဲ့ကြကြောင်း သိသာထင်ရှားလေသည်။
ထို့ပြင် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၅ဝဝ လောက်ကတည်းကပင် အီဂျစ်စောင်းကောက်များတွင် ကြိုး ၈-ချောင်းကို ဘွဲ့ကြိုးများဖြင့် ချည်လျက် တီးခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်တစ်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယပြည်ဘာရဟုတ်မြို့ ဘုရား ရှိခိုးကျောင်း ရုပ်လုံးတုများတွင် တွေ့ရှိရသည့် အိန္ဒိယစောင်း ကောက်များ၌ ကြိုးအများအပြားပါရှိသည်ကို တွေ့ရခြင်းအားဖြင့်၊ အိန္ဒိယစောင်းကောက်များမှာ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း နှစ် ထောင်ကျော်ကတည်းကပင် ကြိုးအများအပြားတပ်လျက် တီးခဲ့ သည်ကို တွေ့ရှိရသည်တစ်ကြောင်း၊ အာရပ်လက်အောက်ခံ အယ်လဟီးရော့နယ်၌ တွေ့ရှိသည့် ၆-ရာစုခေတ်အခါလောက် က စောင်းများ၌ ကြိုး ၁၃-ကြိုးမှ ကြိုး ၄ဝ အထိ တပ်ဆင် ထားသည်ကို သိရှိရသည့်တစ်ကြောင်းကြောင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂံခေတ်အခါလောက်ကတည်းကပင် စောင်းကောက်များ၌ ကြိုး ၁၃ ကြိုးတပ်လျက် တီးနေကြပြီဟူ၍ ယူဆရသည်။
စောင်းကောက်လက်ရုံးတွင် ကြိုးများချည်ရာ၌ ဘွဲ့ကြိုးဖြင့် လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် လက်ရုံးကိုအပေါက် ဖောက်၍ ဒလက်များ တပ်၍လည်းကောင်း ချည်ကြသည်။
ကြိုးချည်နည်းများအနက် စောင်း လက်ရုံးကြိုး လျော့မကျ စေရန် အထစ်များပြုလုပ်၍ ချည်နည်း မှာ ရှေးအကျဆုံး ချည်နည်းဖြစ်သည်။
ထိုချည်နည်းမှတစ်ဖန် ယခုမြန်မာ့ စောင်းများတွင် ဘွဲ့ကြိုးဖြင့် ဗူးလည်သီးခတ်ချည် နည်းသို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအနီးအနားတစ်ဝိုက် တိုင်းပြည်များတွင် တွေ့ရှိရသော ရှေးစောင်းကောက်များမှာ အများအားဖြင့် ဘွဲ့ကြိုးများဖြင့်သာလျှင် ချည်ကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စောင်းလက်ရုံးကို အပေါက်ဖောက်၍ ဒလက် များတပ်လျက် ကြိုးချည်ထားသည့် စောင်းမျိုး တစ်မျိုးတွေ့ရှိရ သည်။
ထိုစောင်းမျိုးကို ပဲခူးရိုးမတစ်ဝိုက်ရှိ စကောကရင် လူမျိုးများနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အချို့အရပ်ဒေသများရှိ ရှမ်းလူမျိုး များတီးကြသည်။
မြန်မာ့စောင်း အမျိုးအစားများ မြန်မာစောင်းကောက်မှာ အရွယ်အားဖြင့် နှစ်စားရှိသည်။
ယောက်ျားတီးစောင်းမှာ ကြီး၍၊ မိန်းမတီးစောင်းမှာငယ်သည်။
မြန်မာစောင်းကောက်များတွင် တပ်ဆင်ထားသောကြိုး ၁၃ကြိုးကို အထက်ဆုံးမှ အောက်ဆုံးကြိုးအထိ အသံကြီးစဉ်ငယ်လိုက် (၁)အထက်ဒုန်း (၂)နှစ်ပင်ဒုန်း (၃)သုံးပင်ဒုန်း (၄)လေးပင်ဒုန်း (၅)ငါးပင် (၆)ဒုန်းလက်ညှိုး (၇)နှစင်ဒုန်း (နှစ်ပင် ဒုန်းလက်ညှိုး (၈)သုံးပင်ဒုန်းလက်ညှိုး (၉)တျောကြိုး (၁ဝ)တျေကြိုး (၁၁) တျာကြိုး (၁၂)သံကျပ်ကြိုး (၁၃) သံဖြားကြိုးဟု ညှင်းလုံးသံစဉ်ညှိ၍ တီးသည့်အခါ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ယင်းကြိုးအခေါ်အဝေါ် များသည် ညှင်းလုံးသံစဉ်ဖြင့်ညှိထားသော အခါ၌သာ ခေါ်သော အမည်များ ဖြစ်၏။
အခြားသံစဉ်များဖြင့် ညှိသောအခါတွင် ကြိုးအခေါ်အဝေါ်များ ပြောင်းလွှဲသွားတတ်သည်။
ယခုအခါ များသောအားဖြင့် အပေါ်ဆုံးတွင် တစ်ကြိုး မှ သုံးကြိုးအထိတင်ကာ ၁၄ ကြိုးမှ ၁၆ ကြိုးအထိ တပ်၍တီးကြသည်။
ရှေးအခါက စောင်းအတီးပညာကိုသင်ကြား ရာ၌ ရှေးဦးစွာ ကြိုးရှိအသံအနေအထားနှင့် ကြိုးအတွဲအဖက် များကို လေ့လာသင်ကြားနိုင်ရန် သီချင်းအားဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့စီကုံးသော အလေ့အထမှစတင်၍၊ ကြိုးသီချင်းဟူသော သီချင်း အမျိုးအစားများ မြန်မာ့ပန်တျာလောကတွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ရလေသည်။
စောင်းကို သင်ရာတွင် အသံတူကြိုး တွဲတို့အပြင် အသံမတူဘဲတွဲဖက်ရသော ၃ ကြိုးတွဲဌာန်၊ ၄ ကြိုးတွဲဌာန်၊ ၅ ကြိုး တွဲဌာန်၊ ၇ ကြိုးတွဲဌာန်၊ ၉ ကြိုးတွဲ ဌာန်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးရှိသည့်အပြင်၊ ဒျန့်ခေါ် ကြိုးတွဲနည်းလည်း ရှိလေသည်။
စောင်း အစိတ်အပိုင်းများ စောင်းကောက်၏ သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်း ဝေါဟာရ များကို ပုံအမှတ် ၁ တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ပြုလုပ်ပုံ စောင်းအိုး စောင်းအိုးကို အများအားဖြင့် ပိတောက်အနှစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
စောင်းအိုးကို ပြုလုပ်ရာ၌ အထူ ၃ ချက်၊ အပါး ၃ ချက် ရှိရသည်။
အထူ ၃ ချက်မှာ(၁)စောင်းအိုး၏ကျော (၂)လက်ရုံး နှင့် စောင်းအိုး ဆက်ထားသည့် စောင်းဦးပိုင်း (၃)ဖလားခေါ် စောင်း၏ ပဲ့ပိုင်းတို့ဖြစ်၍၊ အပါး ၃ ချက်မှာ စောင်းဘေး နှစ် ဖက်နှင့် သမင်ရေတို့ပင်ဖြစ်လေသည်။
၊ စောင်းလက်ရုံးနှင့် စောင်းအိုးဆက်ထားသော အပိုင်းမှာ (လှေ) စံကားရွက်သဏ္ဌာန် ပြုလုပ်၍၊ စောင်း၏ ပဲ့ပိုင်းမှာ ဖလားသဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ရသည်။
ဤသည်ကိုရည်၍ ရှေးပညာရှင်တို့က 'ရှေ့စကား၊ နောက် ဖလား'ဟူ၍ ဆိုကြ၏။
လက်ရုံး လက်ရုံးထိပ်စွန်းတွင် ညောင်ရွက် ရှိရ သည်။
စောင်းလက်ရုံးကို ရှားသားဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
စောင်းလက်ရုံးပြုလုပ်ရာ၌ သစ်အကြောကိုလိုက်၍ ပြုလုပ်ကြရ ခြင်းကြောင့် (၁)သဇင်ခွေ (၂)မျောက်ထိုင် (၃)ငါးမျှားချိတ်ဟု ခေါ်သော စောင်းလက်ရုံးပုံ အမျိုးအစား ၃ မျိုးရှိသည်။
အချို့ ပညာရှင်များက ၄ မျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ယင်းတို့မှာ မျောက်ထိုင်၊ သဇင်ခွေ၊ လေးကြိုး၊ သံလျက်စွန်းဟူ၍ ဖြစ် သည်။
အချို့ပညာရှင်တို့က ငါးမျှားချိတ်ခေါ် စောင်းလက်ရုံးပုံ အစားမှန်ပြ လက်ရုံးပုံဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
စောင်းသားရေ စောင်းခွက်ကို ထွင်းပြီးလျှင်၊ စောင်းအိုးထိပ်ကို သမင်ရေ ဖြင့် အုပ်ရသည်။
စောင်းသားရေကို ပြန်လည် လျော့ကျမသွား စေရန် အများအားဖြင့် မိုးတွင်း ဝါဆို ဝါခေါင်အချိန်အခါ၌ ကျက်ကြသည်။
စောင်းကြိုး ဘွဲ့ကြိုးကို ပြုလုပ်ရာ၌ ရှာချည်ကို သုံးလွန်း တင်ကျစ်၍ အဖျားတွင်ပန်းပွားတပ်ကြသည်။
စောင်းကြိုးကို ခင်ဝါပိုးရိုင်း သို့မဟုတ် ခင်ကြီးပိုးဖြင့် စောင်းအသံ အနေ အထားအလိုက် ကြိုးလုံးအကြီးအသေးကျစ်လျက် တပ်ဆင်တီး ကြသည်။
ခင်တံ ခေါ် မှင်ရိုး ခင်တံဟုခေါ်သော မှင်ရိုးတွင် စောင်းကြိုးများတပ်ရန် အပေါက်များရှိ၏။
ထိုအပေါက်များ အကွာအဝေးအချိုးမကျ သော် စောင်းသံကိုထိခိုက်တတ်သည်။
ထို့ကြောင့် မှင်ရိုးမှာ စောင်းတွင်အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။
ခင်တံ ညံ့လျှင် စောင်းသံမကောင်း၊ ပုံလည်းမလှဖြစ်တတ်သည်။
စောင်းအိုးကောင်းပါလျှက် ခင်တံ အလှီးမကောင်း၍ အသံ အသည်ကို အခင်ဖျက်သည်ဟု ရှေးကဆိုရိုးပြုကြ၏။
အင်း နှင့် နတ်သမီးပေါက် ရှေးလူ ကြီးများက စောင်းအိုးအတွင်း၌ စောင်းနှင့်ဆိုင်ရာ အထက်အင်း များချထားတတ်သည်။
သမင်ရေကျက်ပြီးသောအခါ နတ်သမီး ပေါက်ခေါ်သော အပေါက်လေးပေါက်ကို သင်္ချာနည်းဖြင့် အချိုး ကျနေရာများတွင် နတ်ပွဲပသပြီးမှ ဖောက်လေ့ ရှိကြသည်။
ခြေခုံ စောင်းကိုသုံးချောင်းထောက်ခြေခုံတွင်တင်၍ အမြင့်မှာသာ ထားလေ့ရှိကြ၏။
စောင်းအကြောင်းကို ရှေးပညာရှင်တစ်ဦးက 'ပိတောက် ကိုတဲ့မတယ်(တည်)။
ရှားကောက်ခွေခွေနှင့်၊ သမင်ရေ အပေါ် ဖုံးပါလို့၊ ဆဲ့သုံးပင်ခင်ဝါပိုးကို၊ မှင်ရိုးမှာတွယ်။
မြီးဖျားက ပန်းပွားသွယ်၊ ခြယ်လယ် လို့စုပေါင်း။
ဒူတေးတံတျာနှင့်၊ မြည် ရှာ လပြည်စုံမက်တယ်၊ နန်းတော်ထက်စောင်း'ဟူ၍ ရေးစပ်ခဲ့ သည်။
စောင်း စကားပုံ၊ စကားထာ ရှေးအခါက 'မြေမသက်ငှက်လည်းမဟုတ်၊ ရင်ဝယ်ထားသားလည်းမဟုတ်၊ မုတ်ဆိတ်ဖွားကုလားမဟုတ်' ဟု စောင်းကို စကားထာဝှက်ကြသည်။
ပိုးသာကုန် မောင်ပုံစောင်းမတတ်၊ ကျွဲပါးစောင်းတီး၊ မလျှော့ မတင်း ‌ောင်းကြိုးညှင်း စသည့် စကားပုံများ မှာ လူသိများသည်။
စောင်းသံစဉ် စောင်းတီးရာ၌ 'ညှင်းလုံးသံစဉ်၊ အောက်ပြန်သံစဉ်၊ ပုလဲ သံစဉ်၊ မြင်စိုင်းသံစဉ်၊ ဒူရကသံစဉ်၊ ခြောက်သွယ်ညွန့်သံစဉ်၊ ပြည်တော်ပြန်သံစဉ်'ဟူ၍ သံစဉ် ၇ မျိုးခွဲခြားလျက် ကြိုးများ ကို ပြုပြင်ပြောင်းလွှဲတီးကြ၏။
ဤကဲ့သို့စောင်းများတွင် သံစဉ် ၇ မျိုးဖြင့် ခွဲခြားတီးသော အစဉ်အလာတစ်ရပ်မှာ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းလေးရာကျော်က ပေါ်ထွန်းခဲ့ကြောင်း ခိုင်မာစွာသိရှိရ သည်။
ထိုသံစဉ် ၇ မျိုးအနက် ဒူရကသံစဉ်၊ ခြောက်သွယ်ညွန့် သံစဉ်၊ ပြည်တော်ပြန် သံစဉ် ၃ မျိုးတီးသည့် အလေ့အထမှာ ကွယ်ပျောက် တိမ်ကောခဲ့လေပြီ။
သံစဉ် ၃ မျိုးတီးသည့် အလေ့ အထ ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သော်လည်း၊အဆိုပါ သံစဉ် ၃ မျိုး တီးနည်းမှာ ကျန်ရှိနေသော ညှင်းလုံး၊ အောက်ပြန်၊ ပုလဲ၊ မြင်စိုင်းသံစဉ်များ၌ တီးသည့်နည်းအတိုင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
အပေါ်ဆုံးကြိုး ကို အမှတ်စဉ် ၁ ၊ ‌အောက်ဆုံးကြိုးကို အမှတ်စဉ် ၁၆ ဟု အမှတ်အသား‌ပြုလျင် - +စောင်း သံစဉ်များကြိုးအမှတ်ပုလဲသံစဉ်ဒူကရသံစဉ်ခြောက်သွယ်ညွန့်သံစဉ်ပြည်တော်ပြန်သံစဉ်ညှှှင်းလုံးသံစဉ်အောက်ပြန်သံစဉ်မြင်စိုင်းသံစဉ်မှှှှှှှတ်ချက်၁G2၂A2၃C3၄D3၅E3၆G3၇A3၈C4၉D4၁၀E4၁၁G4၁၂A4၁၃C5၁၄D5၁၅E5၁၆G5 center|thumb|မြန်မာဂီတ သံစဉ်ခုနစ်ပါး အသံလည်ပုံ စောင်းသံစဉ်အမျိုးအစား အလိုက်သီချင်းအမျိုးအစားများ ကို ခွဲခြားသီဆိုတီးမှုတ်သော အစဉ်အလာတစ်ရပ် ရှိသည်။
ညှင်းလုံးသံစဉ်တွင် ကြိုး၊ ဘွဲ့၊ သီချင်းခံများကိုလည်းကောင်း၊ အောက် ပြန်သံစဉ်တွင် ပတ်ပျိုး၊ လေးထွေ သံကပ်၊ မြင်းခင်း၊ လောက နတ်သံ၊ နတ်ချင်းများကိုလည်းကောင်း၊ ပုလဲသံစဉ်တွင် ယိုးဒယား၊ မွန်၊ ဘောလယ်၊ ရှေးသံဆန်းများကိုလည်းကောင်း၊ မြင်စိုင်းသံစဉ်တွင် တေး ထပ်၊ ရှစ်ဆယ်ပေါ်၊ ဒိန်းသံသီချင်း များကိုလည်းကောင်း သီဆို တီးမှုတ် လေ့ရှိကြသည်။
ရှေးမြန်မာတူရိယာ များဖြစ်သော စောင်း၊ ဆိုင်း၊ ပတ္တလား၊ မိကျောင်းအစရှိသည့် တူရိယာများအနက်၊ စောင်းဖြင့်တီးသော စောင်းတီးကွက်သည် အထင်ရှားဆုံးနှင့် အခန့်ညားဆုံးတီးကွက် ဟူ၍ ရှေးမြန်မာ့ပန်တျာ လောကမှစတင်၍ အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရပေသည်။
ကိုးကား မြန်မာကျမ်းများ။
(၁)မာဃဋီကာ၊ (၂)မာဂဓအဘိဓာန်၊ (၃)ကုသပျို့၊ (၄)မဟာဇနကပျို့၊ (၅)နေမိဘုံခန်းပျို့၊ (၆)မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ မန္တလေးတိုင်း၊ ပထမတွဲ၊ (၇)ရတနသိဒ္ဓိ ပထမတွဲ၊ (၈)ကဗျာဗန္ဓသာရကျမ်း၊ (၉)ကျောင်းသုံး သီချင်း ပဒေသာဒုတိယတွဲ၊ (၁ဝ)ဂီတဥယျာဉ်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ကျမ်းများ။
(၁)ကတ်၊ဆတ်ကစရေး တူရိယာများသမိုင်း၊ (၂)ဒဗျူ၊ လင်းဒရေး ရှေးခေတ်တူရိယာ များနှင့် ပြောင်းလဲလာပုံအကြောင်း၊ (၃)စတန်းဖို့နှင့်ဖော်ဆိုက် ရေးပန်တျာသမိုင်း၊ (၄) မားဂရက်မာတင်ရေး အီးဂျစ်ခန်းနား ခဲ့ပုံ၊ (၅)ကပ္ပတိန်ဆိုင်း၏ အင်းဝရောက်သံမှတ်တမ်း၊ (၆) မာရှယ်ရေး ကရင်များအကြောင်း၊ (၇)အလိန်ဒန်နီယေလူရေး အိန္ဒိယပန်တျာနှင့် တူရိယာများ၊ (၈)ဒေဝ၊ အန်ဂါဒီ ရေး အိန္ဒိယပန်တျာ၊ (၉)ဦးခင်ဇော်ရေး မြန်မာပန်တျာနိဒါန်း၊ (၁ဝ) ေ၈ျ၊ ကွန့်စ ရေး အင်ဒိုနီးရှား၏ ယဉ်ကျေးမှုနောက်ကြောခံ၊ (၁၁)ေ၈ျ၊ ကွန့်စရေး ဂျားဗားကျွန်း၏ ပန်တျာ၊ (၁၂)ရော်လင် ဆင်ရေး အိန္ဒိယတိုင်းသား တို့၏ သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်။
(ဦးမြ) မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄)။
မြန်မာ့စောင်း (သို့မဟုတ် စောင်းကောက်) ကို အောက်ပါစာမျက်နှာတို့တွင်ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။
စောင်းကောက် ဆိုသည်မှာ မြန်မာ့တူရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဗမာ့စောင်း (ဗမာ့စောင်း (ရုပ်ရှင်) ၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၈၅ တွင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
နှစ်ကားစလုံးအား Kon Ichikawa မှရိုက်ကူးထားသည်။
The Harp of Burma (ဝတ္ထု)၊ ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုးစာရေးဆရာ Michio Takeyama မှရေးသားခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လေ့ကျင့်သင်ကြားထားသော အိမ်တွင်းမှုပညာ အရပ်ရပ်နှင့် နှံ့စပ်ကျွမ်းကျင်သူ ပျော်တော်ဆက် မိန်းကလေးဖြစ်သည်။
ဂေးရှားအစစ်မှာ စာရိတ္တ ပျက်စီးသူများ မဟုတ်ပေ။
အလွန်အဖိုးတန်သော လက်ရွေးစင် မိန်းကလေးများဖြစ်၍ အနည်းငယ်သာရှိသည်။
အသက် ၅-နှစ်အရွယ်မှ စ၍ အဆို၊ အက၊ အပျော်၊ အပြုအပြင်၊ ဧည့်ဝတ် စသည်တို့ကို အထူးလေ့ကျင့် သင်ကြားထားကြသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှု Category:ဂျပန်အနုပညာရှင်များ။
မီနာမိုတို နော့ ယိုရိုတိုမို၊ ကာမာကူရာ ရှိုးဂန်းနိတ်၏ ပထမဆုံး ရှိုးဂန်း (၁၁၉၂-၁၁၉၉) ရှိုးဂန်း(将軍|shōgun) ဆိုသည်မှာ ဂျပန် စစ်အာဏာရှင်ခေတ်က စစ်တပ်အတွင်းတွင် ရှိသော ရာထူး အဆင့်အတန်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယခုခေတ်တွင် ရာထူး အဆင့်အတန်းအားဖြင့် စစ်သေနာပတိချုပ် နှင့် ညီမျှသည်။
ရှိုးဂန်း၏ မူလ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဗိုလ်ချုပ် ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်သမိုင်း တစ်လျှောက် အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြား အမျိုးမျိုး တို့တွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဆဲအိ တိုင်းရှိုးဂန်း တို့ကို အတိုကောက် အားဖြင့်လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဆဲအိတိုင်း ရှိုးဂန်း ဆိုသည်မှာ အရှေ့ဘက်မှ အရိုင်းအစိုင်းတို့ကို အောင်နိုင်သူဟု အဓိပ္ပာယ် ရပြီး သူတို့သည် မဲအိဂျီ ဘုရင် ထံသို့ ၁၈၆၇ တွင် အာဏာစွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
နီပေါနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ နီပေါ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ (Nepali: सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल),ဖြစ်ပြီး တောင်အာရှရှိ ကုန်းတွင်းပိုင်း နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။
နီပေါနိုင်ငံသည် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေခြင်း ထိစပ်လျက်ရှိကာ တောင်ဘက်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင်မူ အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဝန်းရံထားသည်။
နီပေါနိုင်ငံသည် ၁၄၇,၁၈၁ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၅၆,၈၂၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဧရိယာအားဖြင့် နံပါတ် ၉၃ ဖြစ်သည်။
လူဦးရေမှာ သန်း ၃၀ ခန့်ရှိသည်။
နံပါတ် ၄၁ မြောက် လူဦးရေ အထူအထပ်ဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။
မြို့တော် ခတ္တမန္ဒုမြို့သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိအမြင့်ဆုံးသော တောင်ကြီး ၁၀ လုံးအနက် ၅ လုံးသည် နီပေါနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုတောင်တို့တွင် ဧဝရတ်တောင်နှင့် ကန်ချင်ဂျွန်းဂါးတောင်တို့ ပါဝင်သည်။
၁၈၅၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် နယူးဇီလန်နိုင်ငံသား (ယခုအခါ ဆာဘွဲ့ရရှိခဲ့သူ) ဒက်ဒမန်ဟစ်လာရီနှင့် နီပေါလူမျိုး တင်ဇင်နော်ကေးတို့သည် ဧဝရတ်တောင်ထွတ်ကို ရောက်အောင်တက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်နေ့၌ကား အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဒေါက်တာဒချားအက်ဗန်သည် ကန်ချင်ဂျွန်းဂါးတောင်ထွတ်ကို ရောက်အောင်တက်ခဲ့သည်။
တောင်ပိုင်း၌ ကျယ်ပြန့်၍ မြေဩဇာကောင်းမွန်ထက်သန်သော လွင်ပြင်ကြီး ရှိသဖြင့် နီပေါနိုင်ငံသည် အဓိကအားဖြင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ဆန်စပါး၊ လက်ဖက်၊ ကြံ၊ ဆေးနှင့် ဝါများကို စိုက်ပျိုးကြ၏။
အနည်းငယ်မြောက်ဘက်ကျသော အရပ်ဒေသတို့၌မူ မုယောစပါး၊ ပြောင်း၊ ဂျုံစသော ကောက်ပဲသီးနှံတို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
နီပေါနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ တောင်စောင်းများ၌ လှေခါးထစ်များသဖွယ်ပြုလုပ်ကာ တောင်ကျချောင်းများမှ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြက်ခင်းစားကျက်များရှားပါလှသော်လည်း သိုးကို အတော်အသင့် မွေးမြူကြသည်။
ထိုသိုးများမှ ရရှိသော သိုးမွေးသည် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
နီပေါနိုင်ငံရှိ တောင်စောင်းများ၌ လှေခါးထစ်များသဖွယ်ပြုလုပ်ကာ တောင်ကျချောင်းများမှ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြက်ခင်းစားကျက်များ ရှားပါးလှသော်လည်း သိုးကို အတော်အသင့်မွေးမြူကြသည်။
နီပေါနိုင်ငံရှိ တောင်စောင်းများ၌ ပေါက်ရောက်နေသော သစ်တောတို့သည် ယနေ့တိုင် လူတို့ ထုတ်လုပ်သုံးစွဲခြင်းမပြုရသေးသော သစ်တောများဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် နီပေါနိုင်ငံသည် သံ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ သွပ်စသော ဓာတ်သတ္တုများ ပေါကြွယ်လှ၏။
သို့ရာတွင် ယင်းတို့ကို ထိရောက်စွာ တူးဖော်လုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်းမရှိသေးချေ။
နီပေါနိုင်ငံတွင် ဂုန်လျှော်စက်အနည်းငယ်ရှိသည်ကလွဲ၍ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်သည်။
နီပေါနိုင်ငံ၏မြို့တော်သည် လူဦးရေ ၁၀၉,၀၀၀ ခန့်သည့် ခတ္တမန္ဒူမြို့ဖြစ်သည်။
အခြားမြို့ကြီးများမှာ ပါထန်မြို့နှင့် ဘတ်ဂါအွန်မြို့တို့ဖြစ်ကြသည်။
ခတ္တမန္ဒူမြို့တော်သို့ ခရီးသည်များသည် ခတ္တမန္ဒူတောင်ကားကို ဖြတ်၍ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
ဥမှေတီးရဟွတ်သို့သွားသော မီးရထားလမ်းဆုံ၊ ရက်ကဇောမြို့မှနေ၍ လမ်းမကြီးတစ်ခုကို ထိုတောင်ကြားတစ်လျှောက် ဖောက်လုပ်ထားသည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ရက်ကဇောမှ အမ္မလက် ဂန့်ဂျသို့ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်၌ ခတ္တမန္ဒူမြို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့ကို ဆက်သွယ်ရန် ၇၉ မိုင်ခန့်ရှည်လျားသော လမ်းမကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့လေသည်။
လူမှုရေး နီပေါနိုင်ငံသည် စစ်သားကောင်းအဖြစ် အထူးနာမည်ကျော်ကြားသော ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။
ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများမှာ လူများစုဖြစ်၍ ပူးရမ်း၊ မဂါး၊ မူးရမစ်၊ နီဝါး၊ လင်လူး၊ လက်ပချားစသည့်လူမျိုးများလည်း ရှိသေးသည်။
ဂေါ်ရခါးဆိုသောအမည်သည် ယင်းတို့မူလအစနေထိုင်ခဲ့ရာ ဂိုရက်ပူမြို့ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် လူများစုသည် ဟိန္ဒူဘာသာဝင်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး နီပေါနိုင်ငံတွင် ယင်းသို့ လူမျိုးစုအသီးသီးရှိကာ၊ နယ်ပယ်အကွဲကွဲအပြားပြား ဖြစ်နေခဲ့ရာ ၁၇၈၉ ခုနှစ်၌ဂေါ်ရခါးတို့သည် နီပေါနိုင်ငံတွင် အာဏာရှိလူများစုဖြစ်လာသည်။
၁၈၁၄ ခုနှစ်၌ ဂေါ်ရခါးတို့သည် ဗြိတိသျှတို့နှင့် စစ်ပွဲတစ်ပွဲကို တိုက်ခိုက်ခဲ့၍ ၁၈၅၄ ခုနှစ်၌ တိဗက်နိုင်ငံနှင့် ၂ နှစ်ကြာမျှ စစ်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ရလေသည်။
ထိုနောက်တွင် နီပေါနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှတို့နှင့် မဟာမိတ်အဖြစ် မြဲမြံစွာ ဆက်ဆံလာခဲ့လေသည်။
ဗြိတိသျှတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်လွှမ်းမိုးလာသောအခါ နီပေါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သည် သိသိသာသာ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံအနှံ့အပြား၌ တရားမရုံးများနှင့် ရာဇဝတ်ရုံးများကို တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်၌ ဗြိတိသျှတို့သည် နီပေါနိုင်ငံကို လုံးဝ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလေသည်။
၁၈၆၇ ခုနှစ်၌ သူကောင်းများက ဘုရင်အား အာဏာစွန့်လွှတ်စေ၍ "ရာနာ" ဆွေမျိုးစုခေါင်းဆောင်ကြီးအား အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို ပေးအပ်ကာ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည့်အချိန်မှစ၍ နီပေါနိုင်ငံ၌ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် ရာနာဆွေမျိုးစုအတွက် ရိုက်ရာခံရာထူးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဂေါ်ရခါးတပ်မတော်၏ သေနာပတိချုပ်လည်းဖြစ်၏။
ဘုရင်တို့ကား နိုင်ငံ၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည်ဟူသော အထိမ်းအမှတ်သဖွယ်မျှသာရှိလာသည်။
ယင်းသို့ ရာနာဆွေမျိုးစုသည် နီပေါနိုင်ငံတွင် အုပ်စီးကာ အုပ်ချုပ်လာခဲ့ရာ၊ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၌ စတင်ခဲ့သော တော်လှန်ရေးကြီးအပြီးတွင် ရာနာဆွေမျိုးစုသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို စွန့်လွတ်လိုက်ရလေသည်။
နီပေါဘုရင်သည်လည်း ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေအရ အုပ်ချုပ်ရသော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်လာလေသည်။
စီးပွားရေး နီပေါနိုင်ငံ၏ ထွက်ကုန်များမှာ ကောက်သီးကောက်နှံများ၊ ဂုံလျှော်၊ သစ်၊ ဆီစေ့၊ ထောပတ်၊ အာလူး၊ ဘယဆေးပင်များ၊ သားရေနှင့် ကျွဲနွားများဖြစ်၍ သွင်းကုန်များမှာ အထည်အလိပ်၊ စီးကရက်၊ ဆား၊ ဓာတ်ဆီ၊ ရေနံဆီ၊ သကြား၊ ဆေးဝါးများ၊ စက်ကိရိယာများ၊ ဖိနပ်များ၊ စက္ကူ၊ ဘိလပ်မြေ၊ သံနှင့် သံမဏိ၊ လက်ဖက်ခြောက်တို့ဖြစ်သည်။
ပညာရေး ၁၉၅၅ ခုတွင် နီပေါနိုင်ငံ၌ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကျောင်း ၁၀၂၈ ကျောင်း၊ သက္ကတစာသင်ကျောင်း ၂၄၃ကျောင်း၊ အခြေခံစာသင်ကျောင်း ၄၉ ကျောင်း၊ ဘွဲ့ရကောလိပ်ကျောင်း ၇ ကျောင်း၊ ဥပစာကောလိပ်ကျောင်း ၇ ကျောင်းနှင့် အခြားကျောင်း ၇ ကျောင်းရှိလေသည်။
နိုင်ငံတွင်းရှိ လူဦးရေ၏ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာလျှင် စာရေးစာဖတ်တတ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲခြောက် ကိုးကား Category:နီပေါနိုင်ငံ Category:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ Category:တောင်အာရှရှိ နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ Category:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ။
လင်္ကာရည်ကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကလေးအထူးကုဆရာဝန်၊ စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဒေါက်တာ ရဲမြင့်ကျော် ဖြစ်သည်။
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ မြို့မ တဲကြီးကုန်းကျေးရွာ၊ အဖဦးတင်ညွန့်၊ အမိဒေါ်မြရီ တို့မှ ၁၉၆၁-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး အ.ထ.က(၁) လမ်းမတော်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၉-ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၂) ဒေသကောလိပ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းမှ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေး အတတ်ပညာ ဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၀-မှ ၁၉၈၅ အတွင်း ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ၏ တာဝန်ခံ စာတည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း လင်္ကာရည်ကျော် အမည်ဖြင့် ဝတ္ထု၊ ကဗျာများ စတင်ရေးသားသည်။
၁၉၈၅ တွင် အမ်ဘီဘီအက်စ် ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် ၁၉၈၆-၈၇ အတွင်း ဆေးသုတေသန ဦးစီးဌာနတွင် ကွင်းဆင်းသုတေသန အရာရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ အတွင်း ဗိုလ် အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်တွင် ဆေးမှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ရှမ်းပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာများတွင် အနေကြာခဲ့သည်။
၁၉၉၀ တွင် အရပ်ဘက် တာဝန်ပြန်လည် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၉၀-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ အတွင်း သထုံမြို့နယ် ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် လက်ထောက်ဆရာဝန် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ မှ စ၍ ဘွဲ့လွန်ဆေးပညာ သင်တန်းများ ဆက်တိုက်တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၃-ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ M,Med.Sc(Paediatrics) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ အတွင်း UK နိုင်ငံသို့ ပညာတော်သင် သွားရောက်ပြီး MRCP (UK) ဘွဲ့၊ MRCPCH ဘွဲ့နှင့် DCH(Glasgow)ဘွဲ့များ ရယူခဲ့သည်။
၂၀၀၅-ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ Dr.MedSc(Paediatrics) ပါရဂူဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၆-ခုနှစ်တွင် Royal College of Physicians of Edinburgh မှ FRCP(Edin)ဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Royal College of Paediatrics and Child Health, UK မှ FRCPCH ဘွဲ့ ချီးမြှင့် ခဲ့သည်။
၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်မှ စ၍ နာမည်ရင်းဖြင့်ရေးသားသော ကလေးကျန်းမာရေးပညာ ဆောင်းပါးများဖြင့် စာပေနယ်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃-ခုနှစ်တွင် ကျော်သက်ခိုင်စာပေမှ ထုတ်ဝေသော ကျန်းမာပြည့်ကြွယ်၊ ရင်သွေးငယ် စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ထုတ်ဝေသော အင်တာဗျူး ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် ဖြစ်ပြီး ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွင် နရသူခိ သုခချမ်းသာ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိသော "အချစ်ကိုပင်လျှင် လျှပ်တပြတ်မျှသာ" ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၆-ခုနှစ်တွင် ရတနာသိုက်စာပေမှ ထုတ်ဝေသော ပထမအိပ်မက် ဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ထုတ်ဝေသော ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် စာအုပ်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် နန်းဒေဝီစာပေမှ ထုတ်ဝေသော ကလေးကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆ အမှားများ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် ဖြစ်ပြီး ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ဝတ္ထုရှည် စဆုံးဖြစ်သည်။
ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ အား ဒါရိုက်တာ စင်ယော်မောင်မောင်မှ ရုပ်ရှင်အဖြစ်ရိုက်ကူးကာ ၂၀၀၉-ခုနှစ် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (ဇာတ်ကားဆု)ကို ဇင်ယော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးမှ ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ ကို တက္ကသိုလ်များ မြန်မာစာအဖွဲ့က ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (မြန်မာစာ) အတွက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
၂ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဒုတိယမြောက် ဝတ္ထုရှည် ဒေါက်တာရွှေသွေးနှင့်မပန်းမှုံ သည်လည်း အမျိုးသား စာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၀ပြည့်နှစ်မှ စ၍ ကလေးကျန်းမာရေး ပညာပေးစာအုပ်များရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး မမွေးဖွားမီမှ အရွယ်ရောက်သည်အထိ ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်နည်းများ စာအုပ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သုတစွယ်စုံစာပေဆု ကို အသုံးချသိပ္ပံ ဘာသာရပ်ကဏ္ဍ မှရရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် အဖြစ် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် 'သား သို့ ' စာအုပ်ဖြင့် ယင်းဆုကို လူငယ်စာပေ ကဏ္ဍမှ ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။
ယခုအခါ ဆရာသည် ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်၊ တာဝန်ခံ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး၊ ကလေးဆေးရုံကြီး ရန်ကုန် တာဝန်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီး အာစီယံကလေးအထူးကုဆရာဝန်များအသင်းချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရင်း ရသ၊ သုတ နှင့် ဓမ္မစာပေများ စဉ်ဆက် မပြတ် ရေးသားလျက်ရှိသည်။
ထုတ်ဝေပြီးသောစာအုပ်များ လင်္ကာရည်ကျော် ကလောင်အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေထားသည့် စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထုရှည် ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ (၂၀၀၇၊ ၂၀၀၄) ဒေါက်တာရွှေသွေးနှင့်မပန်းမှုံ (၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၂) နေဝင်အိပ်တန်းတက် (၂၀၁၀) ချစ်စရာအိမ်ကလေး (၂၀၁၁) တိမ်တွေတောင်တွေနှင့်ခရီးသည် (၂၀၁၂) တစ်ပွင့်ကျန် (၂၀၁၂) တိမ်ညိုမှာ ငွေဇာကွပ်ကယ်နှင့် (၂၀၁၃) ပန်းဒေါင်း (၂၀၁၄) ကျောက်စရစ်ခဲကလေးများမှတစ်ဆင့် (၂၀၁၅) ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ပထမအိပ်မက်ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၇၊ ၂၀၁၀) သမားလည်ပြန်ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၉) သိင်္ဂါရအလှည့်ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၀) အမြူတေရတနာ ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၀) ဆရာ့နှလုံးသားဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၁) နေညိုကမ်းနဖူး ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၁) ဝိုးတဝါးအတွေးစများနှင့် ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၁) နှလုံးသားညာဘက် အပေါ်ခန်းဝတ္ထုတိုများ (၂၀၁၂) ဓမ္မဆောင်းပါး မင်္ဂလာရှိသော အောင်မြင်မှု ပါမောက္ခ ရဲမြင့်ကျော်(ဒေါက်တာရဲ) ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး အနေဖြင့် ထုတ်ဝေထားသော စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် ကလေးကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆမှားများ (၂၀၀၇၊ ၂၀၁၂) ရင်သွေးရတနာ ကလေးများအတွက် (၂၀၀၈) ရင်သွေးတို့ ရှင်သန်ကျန်းမာဖို့ (၂၀၀၈) စိန်တုံးကြီးများအကြောင်း (၂၀၀၉) ရှေးဦးကလေးသူနာပြုစုနည်း (၂၀၀၉) ကလေးနှလုံးရောဂါများအကြောင်း (၂၀၀၉) ဒါစိုးရိမ်စရာလားနှင့်စိုးရိမ်စရာများ (၂၀၀၉) မမွေးဖွားမီမှ အရွယ်ရောက်သည်အထိ ကလေးပြုစု စောင့်ရှောက်နည်းများ (၂၀၁၁) စာရေးဆရာ ဆရာဝန်၏ အရူးလွယ်အိတ် (၂၀၁၁) ကလေးဆရာဝန်၏ ဆရာဝန်ကလေးဘဝ အရောင်စုံအသွေးစုံ ကလေးကျန်းမာရေးဆောင်းပါးများ (၂၀၁၁) လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ကလေးကျန်းမာရေးဆောင်းပါးများ (၂၀၁၁) လူငယ်တွေဖတ်စေချင်သည့် ကျွန်တော့်ဆောင်းပါးများ (၂၀၁၂) နောက်ဆက်တွဲ ကလေးကျန်းမာရေး အယူအဆမှားများ (၂၀၁၂) တကယ်နော်ခက်သည့် အရွယ်တွေအကြောင်း (၂၀၁၂) နောက်ဆက်တွဲ ကလေးကျန်းမာရေး အယူအဆမှားများ (၂၀၁၄) ဘာသာပြန်ဆောင်းပါး ခေါင်းဆောင်ကောင်းဖြစ်မည့် စိတ်နေသဘောထား (၂၀၀၉) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကျောက်ခေတ်ဟောင်း (Paleolithic ) ကာလ ဆိုသည်မှာ သမိုင်း မတင်မီ ကာလ ဖြစ်ပြီး ရှေးအကျဆုံးသော ကျောက်လက်နက် ကိရိယာများ စတင် အသုံးပြုလာကြသည့် အချိန် ဖြစ်သည်။
ကျောက်ခေတ်ဟောင်းကာလကို ဟိုမီးနန်လူ တို့ ကျောက်လက်နက်များကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂.၆ သန်းခန့်မှ စတင် ရေတွက်ပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့် အထိ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ခေတ်ဟောင်း နောက်တွင် ကျောက်ခေတ်လယ် (Mesolithic) ဟု သတ်မှတ်သည်။
ကျောက်ခေတ်ဟောင်းနှင့် ကျောက်ခေတ်လယ်ကူးပြောင်းသည့် ကြားကာလ သည် နေရာဒေသကို လိုက်၍ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကွဲပြားခြားနားနိုင်သည်။
ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ကာလတွင် လူတို့သည် ဘန်း (bands) ဟုခေါ်သည့် အစုအဖွဲ့ အသေးစားကလေးများဖြင့် နေထိုင်လေ့ ရှိကြပြီး သစ်ဥသစ်ဖုများ ရှာဖွေခြင်း၊ တောရိုင်းကောင်များကို ရှာဖွေ အမဲလိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် အသက်ဆက် နေထိုင်ကြသည်။
Page 6–12 ကိုးကား Category:ကျောက်ခေတ် Category:သမိုင်း ကဏ္ဍ:သမိုင်းဆိုင်ရာ ခေတ်ကာလများ။