kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဥပမာအားဖြင့် ဘောလုံးကို ကန်လိုက်လျှင် ကနဦး အလျင်ရှိမနေသော ဘောလုံးကို အလျင်တစ်ခုဖြင့် စတင် ရွေ့လျားစေခြင်း ဖြစ်သဖြင့် အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration) ဖြစ်ပေါ်စေမှု မြောက်လေရာ ဘောလုံးအပေါ်ကို အားသက်ရောက်လိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အလေးချိန်သည်လည်း အားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကြမ်းပြင်၏ ထောက်ပံ့မှုသည်လည်း အားတစ်ခု ဖြစ်လေရာ ကြမ်းပြင်ပေါ် တင်ငြိမ်နေသည့် အရာဝတ္ထုမှာ အောက်သို့တိုးဝင်အား နှင့် အထက်သို့ပင့်ပံ့အား ပမာဏချင်းတူစွာ ချေဖျက်ခြင်းကြောင့် ငြိမ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
SI ယူနစ်မှာ Newton ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ (F) ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
1N သည် 1kgm/s2 နှင့်ညီသည်။
နယူတန်၏ ဒုတိယနိယာမအရ အရာဝတ္တုတစ်ခုပေါ် သက်ရောက်နေသော အား အားလုံး၏ စုစုပေါင်းရလဒ်သည် အဟုန်၏ အချိန်အလိုက်ပြောင်းလဲနှုန်းနှင့် ညီသည်ဟုဆိုသည်။
အကယ်၍ အရာဝတ္တုတစ်ခု၏ ဒြပ်ထုသည် မပြောင်းလဲဘူးဆိုပါက ထိုဥပဒေသအရ အရာဝတ္တု၏အရှိန်သည် ထိုအရာဝတ္တုအပေါ်သက်ရောက်နေသော စုစုပေါင်းအားနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျ၍ ဒြပ်ထုနှင့်တော့ ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။
အားများကို အခြေခံအားဖြင့် (၂)မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်ဆိုသော် စပရင်တခုကို ဆွဲလိုက်သည့်အခါဖြစ်စေ၊ တွန်းလှည်းတစ်ခုကို တွန်းလိုက်သည့်အခါဖြစ်စေ၊ ဘောလုံးကို ကန်လိုက်သောအခါတွင်ဖြစ်စေ မူလအနေအထားပျက်သွားကာ ရွေ့လျားမှုတစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထိုကဲ့သိုသော အားမျိုးကို ဆက်နွယ်အား(Contact Forces) ဟုခေါ်သည်။
ဤအခြေအနေတွင် အရာဝတ္တုတစ်ခုနှင့် တစ်ခုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဆက်နွယ်မှုရှိနေသည်။
နောက်ထပ်အားတစ်ခုမှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဆက်နွယ်မှုမရှိပဲ လေဟာနယ်(empty space)ကို ဖြတ်၍ သက်ရောက်သောအားကိုဆိုလိုသည်။
ထိုအားအမျိုးအစားကို Field Forces(သို့) အခြေခံအား(Fundamental Forces) ဟု လူသိများကြပြီး အမျိုးအစားလေးမျိုး ရှိသည်။
နယူတန်မတိုင်မီ အားနှင့်ပတ်သတ်သောအယူအဆများ နယူတန်၏ နိယာမများ အခြေခံအားများ လောက(universe)ထဲရှိ အခြေခံအားကြီးများ ဆိုသည်မှာ အခြေခံ သက်ရောက်မှုကြီးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် အားများကို ဆိုလိုသည်။
ဒြပ်ဆွဲအား လျှပ်စစ်သံလိုက်အား နျူကလီးယား အားအပျော့ နျူကလီးယား အားအပြင်း Category:အား Category:ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်။
အိုမာ ခေယမ် (၊ ၊ –) သည် ပါးရှန်းလူမျိုး သင်္ချာ၊ နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် ကဗျာကဝိတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မက္ကန်းနစ်ပညာရပ်၊ မြေပုံနှင့် ပထဝီဝင်၊ ဓာတ်သတ္တုဗေဒ၊ ဂီတနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာရေး သဘောတရားများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ကျမ်းပြုခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကလေးဘဝကို အာဖဂန်နစ္စတန်မြောက်ပိုင်း Balkh တွင် နေထိုင်ရင်း ရှိတ်မူဟာမက်မန်ဆူရီ၊ အီမန်မိုဝါပတ် နစ်ရှပူရီတို့ထံတွင် ပညာဆည်းပူးသည်။
Treatise on Demonstration of Problems of Algebra ကျမ်းကို ပြုစုသည်။
အိုမာ ခေယမ်၏ ပြက္ခဒိန်သည် သူ့ထက် အနှစ်ငါးရာ နောက်ကျသော ဂရီဂိုရိယံပြက္ခဒိန်ထက် ပိုတိကျသည် ဟုဆိုသည်။
ရှေးဟောင်းဂရိ အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များက နေနှစ်တစ်နှစ်တွင် (၃၆၅)ရက်ရှိ ဟုသက်မှတ်ကြသည်။
မိုဟမ္မတ် ဗင် ဂျာဘိရ် အလ်ဘသာနီ ကမိမိရှာဖွေတွေ့ရှိချက်ကိုအခြေခံ၍ဆိုသည်မှာ (၃၆၅)ရက်(၅)နာရီ(၄၆)မိနစ်နှင့်(၂၄)စက္ကန့်ရှိ၏။
အိုမရ် ခေယားမ် ၏ တွေ့ရှိချက်မှာ (၃၆၅)ရက်(၅)နာရီ(၄၉)မိနစ် ဟု ဆို၏။
ယနေ့မျက်မှောက်နည်းပညာထွန်းကားချိန်၌ နေနှစ်တစ်နှစ်တာ မှာ (၃၆၅)ရက်(၅)နာရီ(၄၈)မိနစ်နှင့်(၄၈.၇)စက္ကန့် ဟု မှတ်သားထားကြပေရာ အိုမရ်ခေယားမ် ၏တွက်ချက် ပြောဆိုမှုနှင့် ခေတ်သစ်တွက်ချက်မှု ရလဒ် တို့သည် (၁၁.၃)စက္ကန့်မျှသာ ကွာသည်ဟု တွေ့ရပေသည်။
အီရန် နေနှစ်ပြက္ကဒိန်တွင်လည်း ရက်ပို(၅)ရက်ကို (၁၂)လတွင်ခွဲထည့်ပေးပြီး (၃၀)ရက်လများနှင့်(၃၁)ရက်လများအဖြစ်ပြုပေးခဲ့၏။
နေနှစ်သည် (၃၆၅)ရက်(၆)နာရီနီးပါးရှိရာ အတိအကျခွဲနိုင်ရန် (၄)နှစ်လျင်တစ်ကြိမ် ရက်ထပ်ရက်အဖြစ်ပြုလုပ်ပြီး ထိုနှစ်တွင် လတစ်လ၌ တစ်ရက်တိုးပေးပြီး ထိုနှစ်ကို(၃၆၆)ရက် အဖြစ်သက်မှတ် ကျင့်သုံးစေခဲ့ သူမှာလည်း အုမ်မရ် ခေယားမ်သာလျင်ဖြစ်၏။
> ကဗျာဘက်တွင်လည်း အိုမာ ခေယမ်၏ Rabiayat of Omar Omar Khayyam အိုမာ ခေယမ်၏ ရူဘီယတ်ကဗျာများသည် ကမ္ဘာကျော်သည်။
အညွှန်း ကိုးကား Category:သင်္ချာ ပညာရှင်များ Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ Category:ပါရှန်း ကဗျာဆရာများ။
ရနေး ဒေကားတ် ( ၊"Descartes" entry in Collins English Dictionary, HarperCollins Publishers, 1998. ၊ - ) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး အတွေးအခေါ် နှင့် သင်္ချာ ပညာရှင် ဖြစ်သည်။
ဒေကားတ်ဟာ ခေတ်သစ်အတွေးအခေါ်ပညာများနဲ့ algebraic geometry တို့ရဲ့ founder အဖြစ်အများက သတ်မှတ်ခြင်းခံရသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒေကားတ် အသက် (၁၃) နှစ်အရွယ်မှာ ကျန်းမားရေးမကောင်းမွန်မှုကြောင့် ပြင်သစ်စစ်တပ်မှကွပ်ကဲတဲ့ စစ်ဘက်ကျောင်းမှာ တက်ရောက်ခဲ့ရပြီး သင်္ချာနဲ့ ရူပဗေဒ ဘာသာရပ်တို့ကို စိတ်ဝင် စားလာခဲ့ပါတယ်။
ဒေးကားဟာ (၂၃) နှစ်အရွယ်မှာ “Rule for the Direction of the Mind” ဆိုတဲ့ စာစောင်ကို ရေးသားနိူင်ခဲ့ပါတယ်။
စိုင်းယန့်စ်ပိုင်းနဲ့ အတွေးအခေါ်ပိုင်းအတွက် သင့်တော်တဲ့နည်လမ်းအဖြစ် သတ်မှတ် ခြင်းလည်း ခံရပါတယ်။
၁၆၃၇ ခုနှစ်မှာတော့ သူ့ရဲ့ထင်ရှားလှတဲ့ “Discourse on the Method” ဆိုတဲ့ စာစောင်ကို ရေးသားခဲ့ပြန်ပါတယ်။
၎င်းစာစောင်ဟာ ဆင်ခြင်တုံတရားကို မှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များတွင် အမှန်တရားရှာဖွေခြင်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းအပေါ် အကျယ်တဝင့်ဆွေးနွေးဖော်ပြချက်များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၎င်း စာစောင်ထဲမှ အထင်ရှားဆုံးသော စကားလုံးကတော့ “Cogito ergo sum – I think therefore I am” ဆိုတဲ့ စကား စုလေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစကားစုလေးရဲ့မြန်မာလိုအဓိပ္ပါယ်ကတော့ လူတစ်ယောက်ယောက်ကတွေးနေတယ်ဆိုရင် အဲ့လူတစ်ယောက်ယောက်ဟာ တစ်နေရာရာတည်ရှိကို တည်ရှိနေရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် “ ငါတွေးတယ် ဒါ့ကြောင့် ငါရှိတယ်” ဆိုတာ ပြောနိူင်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Principles of Philosophy ၊ Meditations on First Philosophy ဆိုတဲ့ စာအုပ်တွေပဲဖြစ်ပြီး သဘာဝတရားရဲ့နိယာမများ နဲ့ ရူပဗေဒနိယာမများအကြောင်း ရှုမြင်ချက် များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ရနေး ဒေကားတ် ဟာ Philosophy ရဲ့ ဖခင်ကြီလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိတိုင် အသုံးပြုနေရတဲ့ ဒေကားတ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုကတော့ rectangular coordinate လို့ခေါ်တဲ့ Cartesian coordinate လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
သူ့ရဲ့အမည် Descartes ကို ဂုဏ်ပြုပြီးမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒေကားတ်ဟာ အမြဲ တွေးခေါ်နေတတ်သူ ဖြစ်ပြီး အိပ်ယာပေါ်လှဲရင်း တွေးခေါ်နေရာမှ နံရံပေါ်လျောက်သွားနေတဲ့ ယင်ကောင်တစ်ကောင်ကိုမြင်ပြီး ယင်ကောင်ရဲ့တည်နေရာအတိအကျကို အခြားသူအားပြန်ပြောနိူင်ရန် ကြိုးစားရာမှ Cartesian coordinate ကို ဖော်ထုတ်နိူင်ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
Cartesian coordinate ပေါ်လာ တဲ့အခါမှာ တသီးတခြားစီရှိနေတဲ့ geometry နဲ့ algebra ကို ပေါင်းကူးတံတားထိုးနိူင်ခဲ့တော့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
မှတ်စု အညွှန်း Category:သင်္ချာ ပညာရှင်များ Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ။
ကိုကို၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း) အသက်(၈၈)နှစ် စည်သူဘွဲ့၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်)၊ ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန (ယခင်) ဝန်ကြီး (ငြိမ်း) (၁၄-၃-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ။
ကျော်ငြိမ်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း) အသက်(၈၇)နှစ်၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး(ငြိမ်း) (၃-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
တေးသံရှင် ကိုကျော်ညွန့် ဦးကျော်ညွန့်၊ အသက်(၇၅) နှစ်၊ ရေဒီယိုအဆိုတော် တေးသံရှင်ကိုကျော်ညွန့် (၂၂-၉-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ။
ကြည်အေး၊ ဦး(အေဝမ်း) အသက် (၈၆)နှစ်၊ ဂီတမှူး၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ သန်းကျော်ဌေး (၁၉-၁၁-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ခင်ခင်စိန်၊ ဒေါ် (ယုဝတီရွှေဝါစိန်) အသက် (၈၆) နှစ်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင်၊ (၁၄-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ဓညဝတီခင် (အမည်ရင်း ဒေါ်ခင်ခင်အေး) သည် အသက် ၈၃ နှစ်၊ ၂၀၁၀ မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
အသက် (၈၅) နှစ်၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့်အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန(ယခင်)ဒုတိယဝန်ကြီး (ငြိမ်း) (၃၁-၁၀-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ‎။
အသက် (၈၆) နှစ်၊ စာရေးဆရာ ခင်မောင်ညို(မန်း)၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်)၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)၊ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူ (၁-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
သမိုင်းဝင် ကော့ဂွန်းဂူ ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ကော့ဂွန်းဂူ () သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ကျောက်လိုဏ်ဂူများစွာရှိသည့်အနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပေသည်။
ကရင်ပြည်နယ်ဝန်းကျင်ရှိ သဘာဝထုံးကျောက်လိုဏ်ဂူများအတွင်း၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာကိုးကွယ်မှု အမွေအနှစ်များစွာရှိသော်လည်း ဤကော့ဂွန်းဂူသည် အထင်ရှားဆုံးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ ကျန်ရှိနေမှုအများဆုံးဖြစ်ပေသည်။
တည်နေရာ ကော့ဂွန်းဂူသည် မော်လမြိုင်မြို့မှ အထက် ၂၈မိုင်၊ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့နယ် ကော့ဂွန်းရွာရှိ ကော့ဂွန်းထုံးကျောက်တောင်တွင် တည်ရှိသည်။
ကော့ဂွန်းတောင်သည် တောင်တန်းများနှင့် တစ်ဆက်တည်းရှိသော တောင်မဟုတ်ဘဲ ထီးထီးတည်ရှိနေသော တောင်ဖြစ်သည်။
ကော့ဂွန်းတောင်သည် အရှေ့မြောက်မှ အနောက်တောင်သို့ တောင်စဉ်ငါးလုံးဖြင့် သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။
ကျောက်တောင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ၌ အမြင့်ပေ ၁,ဝဝဝ ခန့်ရှိပြီး အလျားပေ ၆,ဝဝဝခန့်ရှည်လျားသည်။
ကော့ဂွန်းတောင်တွင် ကော့ဂွန်းဂူ၊ ကျွဲဂူနှင့် ကျားဂူဟူ၍ရှိသော်လည်း ကော့ဂွန်းဂူသာလျှင် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ကော့ဂွန်းဂူသည် အလျားပေ ၁၃၀၊ အနံပေ ၇၀ နှင့် အမြင့် ၂၅ ပေရှိသည်။
တစ်ဖက်ပိတ်လိုဏ်ဂူဖြစ်ပြီး ဂူ၏အတွင်းပိုင်း အဆုံးနား တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် ဂူပေါက်ငယ်တစ်ခုစီရှိသည်။
ကော့ဂွန်းဂူအဝင်ဝသည် ကျောက်ကမ်းပါးယံ အမိုးအောက်တွင်တည်ရှိသဖြင့် မိုးဒဏ်မှလွတ်ကင်းမှုရှိသည်။
ဂူအဝသည် အရှေ့ဘက်သို့မျက်နှာမူထားခြင်းကြောင့် နေရောင်ခြည်ကောင်းစွာရရှိသဖြင့် ဂူအတွင်းတွင် စိုထိုင်းမှုနည်းပါးကာခြောက်သွေ့မှုရှိသည်။
ရှေးဟောင်းလက်ရာများ ဆင်းတုတော်များ ကော့ဂွန်းဂူရှိ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များမှာ စနစ်တကျ၊ ပုံစံကျနစွာ တည်ရှိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောက်တောင်နံရံ၏ အနေအထားနှင့် အလှူရှင်၏သဒ္ဓါစိတ်တို့အပေါ်မူတည်ပြီး တည်ရှိနေသည်။
ကျောက်တောင်နံရံများ၊ ဂူနံရံနှင့် အမိုးပိုင်းတို့တွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို မွမ်းမံတန်ဆာဆင်ယင်ကာကပ်လှူထားသည်။
ကော့ဂွန်းဂူရှိ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြားကြည့်လျှင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များ၊ ကျောက်ရုပ်ကြွများ၊ ကျောက်စာနှင့် မင်စာများဟူ၍ တွေ့ရှိရသည်။
ကော့ဂွန်းဂူရှိ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို ထိုင်တော်မူဟန်၊ ရပ်တော်မူဟန်၊ လျောင်းတော်မူဟန်နှင့် အုတ်ခွက်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ တံကဲကျောင်းဆောင်အတွင်း၌ စံပယ်နေဟန် ပုံဖော်ထားသည်။
ထိုင်တော်မူနှင့် ရပ်တော်မူဆင်းတုတော်များကို တစ်ဆူတည်းသာမကဘဲ နှစ်ဆူတွဲ၊ သုံးဆူတွဲ၊ လေးဆူတွဲ၊ ဆယ်ဆူတွဲ ပုံစံများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။
ဆင်းတုတော်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်းသင်္ကန်းရုံထားသော ဆင်းတုတော်နှင့် မကိုဋ်တန်ဆာဆင်ယင်ထားသော ဆင်းတုတော်ဟူ၍ တွေ့ရှိရသည်။
ကော့ဂွန်းဂူ၌ အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ အုတ်ခွက်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များ ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့ကို ကျောက်တောင်နံရံများ၊ ဂူနံရံနှင့် ဂူအမိုးပိုင်းတို့၌ ကပ်လှူပူဇော်ထားသည်။
ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို လေ့လာရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ အေဒီ ၁၂၄၅ မှ ၁၄၃၈ ခုနှစ်အတွင်း ထွန်းကားခဲ့သော သောက္ကတဲ (ဆူခိုထိုင်း) ခေတ်လက်ရာများနှင့် ဆင်တူသည်။
သောက္ကတဲခေတ် အနုပညာသည်လည်း ခမာနှင့် သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ)ယဉ်ကျေးမှုတို့နှင့် ရောယှက်နေသည်။
ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များတွင် တွေ့ရှိရသော မီးလျှံပုံဥဏှိဿ အမှတ်လက္ခဏာ၏မူရင်းမှာ သီဟိုဠ်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
သီဟိုဠ်၌ အေဒီ (၅) ရာစုလက်ရာ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များရှိ ဦးခေါင်းထက်တွင် ဤမီးလျှံပုံဥဏှိဿကိုယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ရှေးယခင်ကတည်းက မြန်မာ၊ သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုချင်းပါ ရောယှက်ခဲ့သည့်သဘောဖြစ်သည်။
thumb|ရှေးဟောင်းကျောက်ဆစ်ပန်းပုများ ကော့ဂွန်းဂူ၌ ကျောက်ရုပ်ကြွသုံးခုကို ယှဉ်တွဲတွေ့ရှိရပြီး နှစ်ခုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာဖြစ်ပြီးကျန်တစ်ခုမှာ ဟိန္ဒူအယူဝါဒဆိုင်ရာဖြစ်သည်။
ထူးခြားသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ရုပ်ကြွတစ်ခုရှိ ရုပ်တု၏ လက်ဝဲဘက် ဝတ်ရုံသင်္ကန်းအနားတွင် ရှေးမွန်စာ ၂၃ ကြောင်းကို ထွင်းထုထားသည်။
ညာဘက်ခြမ်း ဝတ်ရုံမှာကျိုးပဲ့ပျက်စီးနေပြီဖြစ်၍ စာကြောင်း ၃ ကြောင်းမျှသာ တွေ့ရပြီး ထင်ရှားမှုမရှိတော့ပေ။
ဟိန္ဒူအယူဝါဒဆိုင်ရာ ကျောက်ရုပ်ကြွတွင် ဣသွာရနတ်ရုပ်နှင့် ယင်းနတ်မှ ပေါက်ဖွားလာသော ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနိုးနှင့် မဟေသရ (ခေါ်) သီဝနတ်ရုပ်တို့ကို ပုံဖော်ထားသည့်အပြင် ဂနက်ရှ်ရုပ်တုကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ယခင်သုတေသနပြုချက်များအရ ဤကျောက်ရုပ်ကြွ၌ ရှေးဟောင်းမွန်ကမ္ပည်းစာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ဟု သိရှိရသည်။
ယင်းအချိန်က ဖတ်ရှုရရှိသည့်စာလုံးများကို ဒေါက်တာ ဘလက်ဒင်က ဖတ်ရှုထားရာတွင် ဝေါအ်ဗိသနု... ဒမော... ဝေါပ်မစတ် ဟူ၍သာ ဖတ်ရှုရပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ ဤဗိဿနိုး... နေသည်... ဝေါထုထွင်းသည် (ဤဗိဿနိုးနတ်ရုပ်ကို ဒုအေ်ဝါပ်မြို့၌ နေထိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ထုထွင်းသည်) ဟုဖော်ပြထားသည်။
စာအရေးအသားကို အေဒီ ၆ ရာစုအရေးအသားဟု တင်ပြထားသည်။
သို့သော် ယခုအခါ၌ယင်းစာလုံးတို့မှာ လုံးဝပျက်စီးနေပြီဖြစ်သည်။
ရုပ်ကြွများ၌တွေ့ရှိရသော အနုပညာလက်ရာဖန်တီးထားမှုတို့ကို လေ့လာကြည့်လျှင်မူ အေဒီ ၁၁ရာစု က ထုလုပ်ခဲ့ကြသည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
ကျောက်စာနှင့် မင်စာများ ကော့ဂွန်းဂူတွင် သမိုင်းအထောက်အထားများကို ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်သော ကျောက်စာနှင့် မင်စာမှတ်တမ်းများလည်းရှိသည်။
မင်စာမှတ်တမ်းများသည် အလှူပြုသူ၊ အလှူပစ္စည်းနှင့် ဆုတောင်းတို့ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည့်အပြင် လှူဒါန်းသည့် ဆင်းတုတော်အရေအတွက်များကိုပါ ဖော်ပြထားသည်။
လှူဒါန်းသည့်သက္ကရာဇ်များကို စာသားအနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဂဏန်းအနေဖြင့်လည်းကောင်း ဖော်ပြသည်။
ကော့ဂွန်းဂူ၌ တွေ့ရှိရသောကျောက်စာမှာ အခြားကျောက်စာချပ်များကဲ့သို့ ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ပြား၌ ထွင်းထုထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောက်ရုပ်ကြွရုပ်တု၏ဝတ်ရုံ၌ ထွင်းထုထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဝတ်ရုံ၏အနား၌ စာကြောင်းရေ ၂၃ ကြောင်းကို ရှေးခေတ်မွန်ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။
thumb|ရှေးမွန်ကျောက်စာ ဤကျောက်စာ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ဤဘုရားဆင်းတုတော်ကို မူးတး(မုတ္တမ) မိဖုရားဖြစ်သူ ကျွန်ုပ်သည် ဒုအေ်ဝါပ်မြို့၌ နေထိုင်ပြီး ဤဆင်းတုတော်ကိုထုထွင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဒုအေ်ဝါပ် မြို့အတွင်း၌သော်လည်းကောင်း၊ မြို့နယ်ပြင်ပ၌သော်လည်းကောင်းတည်ရှိသမျှသော မြေနှင့်ကျောက်ဆင်းတုတော်တို့ကို ကျွန်ုပ်နှင့်ကျွန်ုပ်၏တပည့်များက စွမ်းရည်ရှိ၍ ထွင်းထုခဲ့သည်။
အခြားအခြားသော ဆရာများသည် ကျောက်ဘုရားများကို ထုထွင်းနိုင်ပါစေသတည်း ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ဤကျောက်စာရှိ ရှေးမွန်အက္ခရာအရေးအသားကို လေ့လာကြည့်ပါက သထုံရွှေစာရံစေတီတော်ပရိဝုဏ်အတွင်းရှိ တရာပ်နှင့် ပဏ္ဍိတ်ခေါ် မွန်ကျောက်စာတို့၌ ပါရှိသည့်စာလုံးအချို့နှင့် တူညီပေသည်။
စာလုံးအက္ခရာပုံသဏ္ဌာန်မှာလည်း လဆန်းပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူ၍ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ပရပထုံမွန်ကျောက်စာနှင့် လော့ဗူရီမွန်ကျောက်စာများ၌ ပါရှိသော မွန်စာလုံးတို့နှင့်နီးစပ်ပေသည်။
ပြင်သစ် ပါရဂူကြီးဒေါက်တာ ဂျော့ဇေဒီက၎င်းကျောက်စာတို့ရှိ အက္ခရာအရေးအသားတို့ပေါ်မူတည်ပြီး လော့ဗူရီ မွန်ကျောက်စာကိုအေဒီ (၈) ရာစုထိုး ကျောက်စာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပရပထုံမွန်ကျောက်စာကို အေဒီ (၆) ရာစုထိုးကျောက်စာဟူ၍လည်းကောင်း ခန့်မှန်းပေးခဲ့သည်။
ဤကော့ဂွန်းဂူရှိ မွန်ကျောက်စာသည် ပရပထုံမွန်ကျောက်စာများကဲ့သို့ ရှေးမကျလှသော်လည်း ကျောက်စာအရေးအသားပုံစံအရ ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်းသထုံပြည်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် အေဒီ (၁၀၅၇) ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ကျောက်စာဖြစ်ဟန်တူသည်။
ကျောက်စာပါ မွန်အရေးအသားသည် ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏သားတော် ရာဇကုမာရ်မင်းသား ရေးထိုးခဲ့သော မြစေတီမွန်ကျောက်စာ အရေးအသားတို့နှင့်ပါ ဆင်တူသဖြင့် အေဒီ (၁၁) ရာစုက ရေးထိုးခဲ့သော ကျောက်စာဟူ၍သတ်မှတ်နိုင်ပေသည်။
သက္ကရာဇ်ပါရှိသော မင်စာများကို တင်ပြရလျှင် (၁) ၁၀၅၇ ဂိတုဖဝ်ရ၊ (၂) ဂိုန်၁၀စေဝက်တဲ၁၊ (၃)သော်ကိုပ် ပညာတိက္ခပ၊ (၄)... ရပ်သဗ္ဗညုတတဲ ၁၀၇ဖရေ၊ (၅) ဝ် ၁၁ ရာဇာဓိရာဇ် ၁၊ နိဗ္ဗာန် ၁၊ ၆ ပံင် ၁၂၀ဇိုန်ပိုန်...၊သက္ကရာဇ် (၁၀၅၇)၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၁၀) ရက်၊ တနင်္ဂေနွနေ့တွင် (အသျှင်) ပညာတိက္ခကို အမှူးပြု၍ သဗ္ဗညုတ (၁၀၇) ဆူ၊ ဖာရေဝ် (၁၁) ဆူ၊ရာဇာဓိရာဇ် (၁) ဆူ၊ နိဗ္ဗာန် (၁) ဆူ ပေါင်း (၁၂၀) ဆူ... (အမျှပေးဝေပါ၏) ဟူသောမင်စာကိုလည်းကောင်း၊ သက္ကရာဇ် (၁၁၅၇)၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် (၉)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် မိစဟ်က ဘုရား (၂၀၆) ဆူအား လှူဒါန်းပြီး အမိအဖနှင့် ဆွေမျိုး (၇) ဆက်တို့အားအမျှဝေပါသည် ဟူသော မင်စာကိုလည်းကောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အမည်းရောင်အောက်ခံဆေးသားပေါ်၌ အဖြူရောင်မင်ဖြင့် ရေးသားထားသော စာကြောင်းရေ ၃ ကြောင်းပါမင်စာကို တွေ့ရှိရသည်။
ဤမင်စာ၌ ရေးသားဖော်ပြထားသော စာအရေးအသားမှာ အလွန်ရှေးကျလှသည်။
ဖော်ပြထားသော စာသားအဓိပ္ပာယ်ကိုယနေ့ထိတိုင်အောင် ပြည့်စုံစွာဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးချေ။
မင်စာပါမူရင်းအရေးအသားကို ကူးယူတင်ပြရလျှင်အထက်ပါအတိုင်းတွေ့ရသည်။
ယခင်ပညာရှင်များ၏ လေ့လာသုံးသပ်ချက်အရ အေဒီ (၆) ရာစုတွင် ရေးထိုးခဲ့သော အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းရှိ ပလ္လဝနှင့် ကဒမ္ဗအက္ခရာအရေးအသားနှင့်တူသည့်အပြင် ၎င်းခေတ်ထိုးကမ္ဘောဒီးယား(ခမာ) ရှေးဟောင်းအက္ခရာတို့နှင့် ဆင်တူသည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။
ကော့ဂွန်းဂူသည် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များ၊ သုတေသီများ၊ သုတေသနဝါသနာရှင်များ၊ နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားဧည့်သည်များအတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်၊ အံ့အားသင့်ဖွယ်၊ လေ့လာမှတ်တမ်းပြုရန် ကောင်းသည့် ဗုဒ္ဓပြတိုက်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် ကော့ဂွန်းဂူရှိ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနက နည်းပညာများဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဥပဒေများဖြင့်လည်းကောင်း ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းထားသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ကရင်ပြည်နယ် Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိုဏ်ဂူများ။
စိုးမြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ် (ငြိမ်း) အသက် (၇၁) နှစ်၊ လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး(ငြိမ်း) (၃၁-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
သခင် စိုးမြင့် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မြောင်းမြမြို့နယ် ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကထဲတွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
သူသည် ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံ ပါတီ၊ မြောင်းမြခရိုင်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၊ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်၊ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ နှင့် ပြည်သူ့လူငယ်အဖွဲ့ အစရှိသော နိုင်ငံရေးပါတီများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံး အရေးအခင်းကာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ။
စန္ဒာအောင်သိန်း အသက် (၇၆) နှစ်၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ (၁၉-၃-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ။
စိန်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) အသက် (၈၄) နှစ်၊ ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး (ငြိမ်း) (၂၁-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွ ယ် လွန်သည်။
စိန်လှမြိုင် အသက် (၈၅) နှစ်၊ ရွာစား၊ ဆိုင်းဆရာကြီး (၁၂-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ။
စိုးမြင့်၊ အေဝမ်း - ဂီတစာဆို အေဝမ်း ဦးစိုးမြင့် စိုးမြင့်၊ ဦး (ဒူးရင်းသီး) - လူမှုထူးချွန် ဒူးရင်းသီး ဦးစိုးမြင့် စိုးမြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ် - ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြင့် (လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး(ငြိမ်း)) စိုးမြင့်၊ သခင် - သခင်စိုးမြင့် စိုးမြင့်၊ ဦး (ရွှေစကြာ) - စာရေးဆရာ ရွှေစကြာဦးစိုးမြင့် စိုးမြင့်၊ ဦး(မေတ္တာရှင် (ရွှေပြည်သာ)) - မေတ္တာရှင် (ရွှေပြည်သာ) စိုးမြင့် - မြန်မာ့ဘောလုံးရွှေခေတ် လက်ရွေးစင်နောက်တန်းခံစစ်မှူး။
ဦးစိန်လှိုင်သည် မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းနည်းပြချုပ်ဟောင်း၊ FIFA ရာပြည့်ဂုဏ်ပြုရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
(၇-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ အားကစားသမားများ။
မောင်ငြိမ်းချမ်း (၁၅ ဇွန် ၁၉၄၈–၂၉ ဇွန် ၂၀၁၀) သည် မြန်မာရုပ်ပြကာတွန်းဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး စိုင်းဗေဒါ ကာတွန်းဇာတ်ကောင်ဖြင့် လူသိများသည်။
ရုပ်ပြကာတွန်းဆရာသက်တမ်းတလျောက် ရုပ်ပြစာအုပ် ၂၂၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကိုလည်း ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
မောင်ငြိမ်းချမ်းကို တောင်ငူမြို့တွင် ဦးမောင်ပုနှင့် ဒေါ်မြရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်အမည်မှာ ညွန့်တင် ဖြစ်သည်။
အနုပညာအထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး မန္တလေး ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် အလုပ်စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ရတနာ ရေအိုင် အမည်ရှိ ပထမဆုံး ရုပ်ပြကာတွန်းစာအုပ်တွင် "မောင်ငြိမ်းချမ်း" အမည်ကို စတင်ခံယူခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ အသက် (၆၂) နှစ်အရွယ်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) မှတ်စုများ ကိုးကား Category:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ Category:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ Category:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ။
ဂီတစာဆို စန္ဒရားတင်ချိုဦး အသက် (၇၇) နှစ်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းပညာရေး ကောလိပ် ဂီတဌာန အငြိမ်းစားဌာနမှူး(၂၉-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဦးထွန်းမြိုင်(ချစ်ဒါလီ) အသက် (၈၈) နှစ်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင် (၂-၆-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ထွန်းအောင်ကျော်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း) အသက် (၉၀) ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ဒုတိယဆင့်)၊ သူရဲကောင်း မှတ်တမ်းဝင်၊ ပြည်သူ့တရားသူကြီးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်(ငြိမ်း)၊ စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး(ငြိမ်း)၊ ဂျပန်ခေတ် စစ်တက္ကသိုလ်ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၁)၊ တပ်မတော် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း အပတ်စဉ် (၂) (၁၇-၁၀-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ။
ဒေါ်နန်း(သုခုမ) အသက် (၁၀၂) နှစ်၊ (၇-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဂီတစာဆိုဦးဘသိန်း(မန္တလေး) အသက် (၁၀၀)မြန်မာနိုင်ငံဂီတ အစည်းအရုံး(ဗဟို) နာယက၊ မန္တလေးမြို့မအပျော်တမ်း တူရိယာအသင်းနာယက၊ ရွှေမန်းဆီသို့၊ ကျောင်းသွား ဖော်၊ ခါတော်ရေသဘင်၊ ပန်းပုသူဇာ၊ ပင်ကိုချော၊ သုံးရာသီစသည့် သီချင်းများအပါအဝင် သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ခန့်ရေးသားခဲ့သူ (၃၁-၁-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
) စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ‎။
မင်းဆွေ (ကာတွန်း) မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ကာတွန်းမင်းဆွေသည် မောင်စူပါ၊ ရေသူမလေးဆိုဖီယာ အစရှိသည့်ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ၏ ဖန်တီးရှင် ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းဦးမြင့်ဆွေ၏ သားဖြစ်သည်။
အသက် (၅၁) နှစ်အရွယ် (၃၀-၈-၂၀၁၀) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ‎ Category:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ။
ကရာတေးအားကစားသမား ဟူသည် ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာရပ်ကို တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ အသင်းလိုက်ဖြစ်စေ လေ့ကျင့်သူ၊ ယှဉ်ပြိုင်သူ၊ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။
ကရာတေးလက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်းပညာမှာ တိုက်ခိုက်သူ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူ (ရန်သူ) သည် မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ကရာတေး တတ်လျှင် မိမိထက် အင်အား ဗလ သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ လက်နက်သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ တယောက်ထက်များသည့် ရန်သူကိုလည်းဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ခုခံကာကွယ်တန်ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။
Ethics and Manners ဘာသာရပ်များ၊ သိပ္ပံနည်းကျသင်ရိုးညွှန်းတမ်းအချက်များ၊ သီအိုရီ နှင့် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်များ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် သက် ဆိုင်သောအတွေးအခေါ်များပါဝင်သည်။
အရေးအကြီးဆုံးအချက်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် နည်းစနစ် (morality and systematic methods of Karate) ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေးသည် အဓိက ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့်ကျင့်စဉ် သည် ကရာတေးအားကစားပညာရပ်၏ အရင်းခံ ရေသောက်မြစ်ကြီး ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မြတ်ထွန်းသည် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ စစ်ပွဲတွင် ထင်ရှားသော မြန်မာ့ မျိုးချစ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မြတ်ထွန်းအကြောင်းကို ဒါလဟိုဇီက ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စစ်သားကောင်းတစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လေးစားအပ်သည်ဟု မှတ်ချက် ရေးသားခဲ့သည်။
လက်ရုံးရည် နှလုံးရည် နှင့်ပြည့်စုံပြီး စိတ်ဓာတ်ကြံခိုင်သူဖြစ်ကာ နောက်ဆုံးအချိန်အထိ ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ရင်း တိုင်းပြည်အတွက် အသက်ပေးသွားသည့် သူရဲကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ဗိုလ်မြတ်ထွန်းသည် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ သပြူရွာသားဖြစ်သည်။
အရပ်ပု၍ အသားမည်းကာ ကြံခိုင်တောင့်တင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသည်။
ဓားခုတ်၊ လှံထိုး နှင့် မြင်းစီးခြင်းတို့ကို ငယ်စဉ်ကလည်းက ဝါသနာထုံ၍ အချိန်ရတိုင်းလေ့ကျင့်သည်။
အရွယ်ရောက်သောအခါ သာယာဝတီမင်း၊ ပြီးနောက် ပုဂံမင်းထံတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဘုရင့်လှေတပ်မတော်တွင် ပဲ့နင်းကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
သူသည် နိုင်ငံစစ်ရေး၊ စက်မှုရေး နှင့် ကာကွယ်ရေးတို့တွင် အထူးအားကိုးရသူ ဖြစ်လာသည်။
ဦးမြတ်ထွန်းသည် ပုဂံမင်းလက်ထက် တိုင်းပြည်ရေး ရှုပ်ထွေးစအချိန်တွင် ဓနုဖြူသို့ပြန်ကာ မွန်၊ မြန်မာ၊ ကရင် တိုင်းရင်းသား မျိုးချစ်များကို စုဆောင်းကာ "လေးမြို့ဝန်" ဘွဲ့ကို ခံယူသည်။
အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သား ၃ ယောက်ရှိသူဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်တို့ နှင့် တိုက်ခဲ့သောစစ်ပွဲများ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲကာလ ၁၈၅၃၊ ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်မြတ်ထွန်းဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေး အင်အားစုများနှင့် ဗြိတိသျှစစ်ဗိုလ် ဝီလျံအိပ်လော်ဘီ ဦးဆောင်သော အင်အား ၁၈၀ ခန့် ရှိ တပ်တို့သည် ဓနုဖြူအနီးတွင် ပထမအကြိမ်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ထိုတိုက်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှ တိုက်ရေယာဉ်များ အသည်းအသန်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရကာ လက်ဖတင်နင် မက်ချီစင်လည်း အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရသွားခဲ့သည်။
ဗိုလ်မြတ်ထွန်း၏ ပထမဆုံးအောင်ပွဲ ပင်ဖြစ်သည်။
ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်ကို မကျေနပ်သော အင်္ဂလိပ်တို့က ၁၈၅၃ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံစစ်ချီခဲ့ပြန်သည်။
အင်အား ၆၀၀ နီးပါးရှိသော ကြည်းရေ တပ်စုကြီးဖြင့် ဓနုဖြူမှ တစ်ဆင့် ဗိုလ်မြတ်ထွန်းတပ်စခန်းသို့ ချေမှုန်းရန်လာခဲ့သည်။
သို့သော် ဗိုလ်မြတ်ထွန်းတို့၏ ဆီးကြိုတိုက်ခိုက်မှုကိုသာ ခံလိုက်ရပြီး ကစင့်ကလျား ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြန်သည်။
တိုက်ပွဲဦးဆောင်သူ အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ် ကပ္ပတိန်လုပ်ခ်ျ အပြင် အခြား ၁၁ ယောက်လည်း ကျဆုံးသွားခဲ့ပြီး ၇၁ ယောက် ဒဏ်ရာရသွားခဲ့သည်။
စစ်သင်္ဘောတစ်စီးလည်း မီးလောင်ဆုံးရှုံးခဲ့သည့်အပြင် အမြှောက်ကြီးနှစ်လက် နှင့် ကျည်ဆန်အများအပြားကိုလည်း ဗိုလ်မြတ်ထွန်းတို့ ရရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗိုလ်မြတ်ထွန်း၏ အမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
ဗိုလ်မြတ်ထွန်းအား အင်္ဂလိပ်ဗိုလ်ချုပ် ကော်မိုဒိုလင်းဘတ်က ဆုငွေ ၂၀၀၀ ကျပ်၊ ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဆာအာသာဖယ်ယာကလည်း ဆုတော်ငွေ ၂၀၀၀ ကျပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။
နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ရှုံးခဲ့သော အင်္ဂလိပ်တို့မှာ ဗိုလ်မြတ်ထွန်းအား အထင်မသေးရဲတော့ပေ။
သို့ဖြစ်၍ တတိယအကြိမ်တွင် တိုက်ခိုက်မှုစွမ်းရည် ပြည့်၀သော ဗိုလ်မှူးချုပ် ဆာဂျွန်ချိပ်သည် နံပါတ်(၁၈) အိုင်းရစ်တပ်မှ တပ်သား(၂၀၀)၊ နံပါတ်(၅)တပ်မှ တပ်သား(၂၀၀)၊ နံပါတ်(၆၇) တပ်မှ တပ်သား(၂၀၀)၊ ဆပ္ပါမိုင်းနားတပ်မှ တပ်သား (၇၀) တို့ကို စုစည်းကာ လက်နက်အင်အား အပြည့်အစုံဖြင့် ၁၈၅၃ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်မြတ်ထွန်း၏ ဓနုဖြူခံတပ်ကို သွားရောက် တိုက်ခိုက်ကြပြန်သည်။
ထိုတိုက်ပွဲတွင်လည်း အင်္ဂလိပ်တို့ အထိနာခဲ့ရပြန်သည်။
ဗိုလ်မြတ်ထွန်း၏ သားနှစ်ယောက်ဒဏ်ရာရ၍ အဖမ်းခံခဲ့ရသလို အင်္ဂလိပ်တို့ဘက်မှလည်း အရာရှိ၊ တပ်သား ၂၅၀ ကျဆုံးကာ၊ အယောက် ၁၀၀ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် အပြီး အင်္ဂလိပ်တို့၏ အကျအဆုံးအများဆုံး တိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။
ကျဆုံးခြင်း ထိုအချိန်မှစ၍ တစ်နေရာတည်းတွင် မနေသင့်မှန်းသိသော ဗိုလ်မြတ်ထွန်းသည် ဓနုဖြူခံတပ်မှခွာကာ သာယာဝတီ၊ မိုးညို၊ ကနောင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ် တစ်ဝိုက်မှနေ၍ ဗြိတိသျှတို့ကို နည်းပေါင်းစုံနှင့်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ဂေါင်းကြီး၊ ဗိုလ်ဂေါင်းကလေး ညီအစ်ကိုတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ အင်္ဂလိပ်တို့အား ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြန်သည်။
ကရင်တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင် ဖူကံကလေး ဆိုသူနှင့် ပူပေါင်းပြီး ဟင်္သာတမြို့နယ်၊ ဒူးယားကျေးရွာအနီးတွင် ဗြိတိသျှတပ်များနှင့်တိုက်ခိုက်ရင်း တိုင်းပြည်အတွက် အသက်ပေးလှူသွားခဲ့သည်။
ဗိုလ်မြတ်ထွန်းနှင့် ပတ်သတ်၍ အင်္ဂလိပ်အရာရှိများက "မဟာဗန္ဓုလ ဝိညာဉ် ဝင်ရောက်ပူးကပ်နေသော ထက်မြက်သည့် စစ်ဗျူဟာ ကျွမ်းကျင်သူ" ဟု တလေးတစား အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား http://newsofmandalay.blogspot.com/2012/07/blog-post_8927.html သိသင့်သိစရာ သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်များစွာ - နန္ဒာမိုးကြယ် ဓနုဖြူနယ်မြေမှ နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်မြတ်ထွန်း - မောင်ယင်းမာ https://www.thutazone.net/2018/04/26/%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8-%E1%80%97%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%9C%E1%80%B9%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%91%E1%80%BC%E1%80%94/ Category:ကိုလိုနီခေတ် Category: မြန်မာ သူရဲကောင်းများ။