kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နောက်ပိုင်း ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဤကျောင်းသည် ကျိုတိုစီရင်စုအစိုးရ၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို “ကျိုတိုကိုရီးယားကျောင်းများဖောင်ဒေးရှင်း” ဟူသည့်အမည်အောက်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှ စတင်ကာ ဤကျောင်းသည် ကိုရီးယား၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျပန်ဘာသာ သုံးခုကို အဓိကထားကာ သင်ကြားသည့်ပညာရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ Educational Foundation Kyoto International School Educational Foundation Kyoto International School Educational Foundation Kyoto International School ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နိုင်ငံတကာစာသင်ကျောင်းများ။
ဟဲအိအိနဂျောဂခုအင်းတက္ကသိုလ် (平安女学院大学, Heian jogakuin daigaku) သည် ပုဂ္ဂိလိကအမျိုးသမီးကောလိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
St. Agnes' University ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသေးသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့နှင့် အိုဆာမြို့၊ တခဆွတ်ခိအရပ်တွင် ကျောင်းနယ်မြေများ တည်ရှိကြသည်။
ဤတက္ကသိုလ်၏ သမိုင်းကြောင်းသည် St. Agnes' School ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ၁၈၇၅ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လေးနှစ်ကြာသင်တန်းသင်ကြားနိုင်သည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဤတက္ကသိုလ်သည် နစ်ပွန်ဆဲခိုခိုင်ပညာရေးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တက္ကသိုလ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဆဲမဲနတ်ကျောင်း (晴明神社, Seimei-jinja) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ခမိဂယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ရှင်းတိုးနတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤနတ်ကျောင်းသည် အွန်းမယောဂျိ ဖြစ်သည့် “အဘဲနိုဆဲမဲ” ၏ အမည်ကို အစွဲပြုကာ ခေါ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဆဲမဲနတ်ကျောင်းကို ဘုရင်အိချိဂျောသည် ခန်းခိုးခေတ်ကာလ (၁၀၀၇ ခုနှစ်) ၏ လေးနှစ်မြောက်နှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဘုရင်အိချိဂျောသည် ၁၀၀၅ ခုနှစ် အဘဲနိုဆဲမဲ ဆုံးပါးပြီးနောက်တွင် အမှတ်တရနတ်ကျောင်းတစ်ခုတစ်ဆောက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
နတ်ကျောင်းကို အဘဲနိုဆဲမဲ၏ အိမ်တည်ရှိရာနေရာတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မူလအဆောက်အဦကို ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်မှု ကျောင်းတော်သို့ ဝင်ရောက်ရန်အတွက် တိုရိအိဂိတ်ပေါက်နှစ်ခု ရှိသည်။
နတ်ကျောင်းတည်ရှိရာမြေပြင်တွင် ထင်ရှားသည့် ရေတွင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် “ဆဲမဲ - အိ” တည်ရှိသည်။
၎င်းရေတွင်းမှ ရေသည် မှော်အစွမ်းတစ်စုံတရာရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
လက်ဖက်ရည်အဖျော်ဆရာဖြစ်သည့် ဆန်းနိုရိခယူး သည် ဤရေတွင်းမှရေဖြင့် နှပ်ထားသည့်လက်ဖက်ရည်ကို ပြုလုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။
မှော်အတတ်ပညာကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသည့် ထောင့်ငါးခုပါရှိသည့် ကြယ်အမှတ်အသားကို ဒေသခံများက “ဆဲမဲ - ကြယ်” ဟု သိကြသည်။
၎င်းကို ဤနတ်ကျောင်း၏ နေရာများစွာတွင် အရေးပါသည့်အမှတ်အသားတစ်ခုအဖြစ် မြင်တွေ့နိုင်သည်။
အနီးအနားရှိ တံတားတစ်ခုဖြစ်သည့် “အိချိဂျော မိဒိုရိ - ဘရှိ” သည် နတ်ကျောင်း၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းသည် လူသားများနှင့် ဝိညဉ်လောကအကြားရှိ ဂိတ်ပေါက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပွဲတော်များ ဆဲမဲပွဲတော် (晴明祭) ကို နှစ်တစ်နှစ်၏ September equinoxဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားသည့်နေ့တွင်တွင် ကျင်းပကြသည်။
ရုပ်ပုံများ ပြင်ပလင့်များ Official Site (Japanese) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နတ်ကျောင်းများ။
ကျိုတိုနိုင်ငံတကာစာသင်ကျောင်း Kyoto International School (KIS), သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် နိုင်ငံတကာကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤကျောင်းကို “ကျိုတိုခရစ်ယာန်နေ့ကျောင်း” ဟုလည်း သိကြသည်။
ကျောင်းတွင် အသက် ၃ နှစ်မှ ၁၆ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားများကို ပညာသင်ကြားပေးလျှက်ရှိသည်။
ဤကျောင်းသည် ၁၉၉၂ နှစ်ကတည်းက “အနောက်ပိုင်းစာသင်ကျောင်းများနှင့်ကောလိပ်များအဖွဲ့အစည်း” နှင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက “International Baccalaureate Organisation (IBO)” အဖွဲ့တို့၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိခဲ့သည်။
ကျောင်းကို အပိုင်းလေးခု ခွဲခြားနိုင်သည်။
၎င်းတို့မှာ အစောပိုင်းမူကြိုနှစ်များ၊ မူလတန်း၊ အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဤကျောင်းတွင် စနေနေ့များ၌ အသက် ၃ နှစ်မှ ၁၂ နှစ်အရွယ်ကျောင်းသားများအတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် ရည်ရွယ်သင်ကြားပေးသည့် အစီအစဉ်များကိုလည်း ပြုလုပ်ထားသည်။
ပြင်ပလင့်များ School website ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နိုင်ငံတကာစာသင်ကျောင်းများ။
ခိတနိုတန်းမန်းဂူး (北野天満宮, Kitano-Tenmangu) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ခမိဂယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ရှင်းတိုးနတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း နတ်ကျောင်းကို ၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗျူရိုကရက်၊ ပညာရှင်နှင့် ကဗျာဆရာဖြစ်သူ ဆဂုဝရနိုမိချိဇနဲ၏ ဒေါသဝိညာဉ်ကို နှစ်သိမ့်ရန်အတွက် ပထမဆုံးအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ဖုဂျိဝရစစ်ပွဲတွင် ရန်သူများ၏ နိုင်ငံရေးအရအသာစီးရစေရန် ဆောင်ရွက်မှုဖြင့် ပြည်နှင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကျောင်းတော်သည် ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလအစောပိုင်းအချိန်များတွင် နန်းတော်၏ အလေးထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Breen, John et al. (2000). Shinto in History: Ways of the Kami, pp. 74-75. ၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မုရခမိသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စောင့်ရှောက်သည့် နတ်ဘုရားများ (ခမိ) အတွက် အရေးပါသည့် ပွဲတော်များကို ကျင်းပရန် တမန်တော်တောများကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ထိုဘုရင့်တမန်တော်များသည် ကနဦးတွင် နတ်ကျောင်း (၁၆) ခုသို့ “ဟဲအိဟခု” ခု ခေါ်ဆိုကြသည့် လက်ဆောင်များကို ဆက်သက်ကြသည်။
၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်အိချိဂျောသည် ကျောင်းတော်နောက်ထပ် (၃) ခုကို ထပ်မံဖြည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဤကျောင်းတော်သည်လည်း ထိုစာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
Ponsonby-Fane, Studies in Shrines, p. 118.Ponsonby-Fane, Richard. (1962). Studies in Shinto and Shrines, pp. 116-117. ၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်အထိ ခိတနိုတန်းမန်းဂူးသည် “ခန်းပဲအိ-ချူးရှ” Kanpei-chūsha (官幣中社) များထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ခန်းပဲအိ-ချူးရှ ဆိုသည်မှာ အစိုးရကာ ထောက်ပံ့ပေးထားသည့် ဒုတိယအဆင့်ရှိသည့်ကျောင်းတော်များကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
Ponsonby-Fane, Richard. (1959). The Imperial House of Japan, pp. 126. တန်းဂျင်း ပြင်ပလင့်များ Kitano Tenmangū Official web page Kyoto Shimbun: Open-Air Tea Ceremony... ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နတ်ကျောင်းများ။
(က)ဝစီသုစရိတ (န) [ဝစီ + သုစရိတ။
ဝစီယာ သုစရိတံ ဝစီသုစရိကံ။
ဝစီ + ပဝတ္တ + သုစရိတ။
ဝစီတော ပဝတ္တံ သုစရိတံ ဝစီ သုရိတံ။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၃] ဝစီသုစရိုက်- ဝစီဝိညတ်–ဝစီဒါရ–နှုတ်-ဖြင့်-ကောင်းစွာ ကျင့်အပ်-ပြု အပ် (ပြောဆို) သော ကောင်းသောအကျင့်၊ (ခ) ဝစီဝိညတ်-ဝစီဒွါရ-နှုတ်-မှ ဖြစ်သော-ကောင်းစွာ ကျင့်အပ်-ကောင်း အကျင့်၊ (က) (ခ) ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ။
ဝိ၊၁၊၆။
ဒီ၊၁၊၇၈-၉။
မ၊၁၊၂၇၊ ၄၂။
သံ၊၃၊၂၃၃။
အံ၊၂၊၁၆။
ကာယသုစရိတံ ဝစီသုစရိတံ မနောသုစရိ၏။
ဣတိဝုတ်၊၂၃၃။
ဒုဋ္ဌုစရိတာနိ, ပိရူပါနိ ဝါ စရိတာနီတိ ဒုစ္စရိတာနိ။
ကာယေန ဒုစ္စရိတံ, ကာယတော ဝါ ပဝတ္တံ ဒုစ္စရိတန္တိ ကာယဒုစ္စရိတံ။
သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော။
သူဋ္ဌုစရိတာနိ သုန္ဒရာနိ ဝါ စရိတာနီတိသုစရိတာနိ။
သုန္တု စရိတာနိ, သုန္ဒရာနိ ဝါ စရိတာနိ သုစရိတာနိ။
ကာယေန သုစရိတံ, ကာယတော ဝါ ပဝတ္တံ သုစရိတံ ကာယသုစရိတံ။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၃။
ဝစီသုစရိတ (အံ၊၁၊၅၀)န္တိ တဿ (ဝစီဒုစ္စရိတဿ) ပဋိပက္ခဘူတံ စတုဗ္ဗိဓံ ကုသလကမ္မံ။
စတုဗ္ဗိဓံ ဝစီသုစရိတံ ကုသလံ ဝစီကမ္မမေဝ ဟောတိ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၈။
ဝစီသုစရိုက် ဝစီသုစရိုက်ဟူသည် မဟုတ်မမှန်ပြောဆိုခြင်း ချောပစ်ကုန်းတိုက်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်း, ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်း, ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်းဟူသော ဝစီဒုစရိုက် လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းပင်တည်း။
(အံ၊၁၊၅၀။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၊ ၂၃၅။
) တနည်း-ဝစီဒွါရ၌ ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို မလွန်ကျူးခြင်းပင်တည်း။
၎င်းသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ဝစီ ဒုစရိုက် ၄-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာနှင့် ဝစီဒုစရိုက် ၄-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်တတ်, ရှောင်ကြဉ်ကြောင်း ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဟူသော ဝိရတီစေတသိက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
(ဒီ၊၃၊၁၈၀။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၇-၈။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၈၅။
) ရနိုင်သော အကျိုးတရားများ ဝစီသုစရိုက်သည်-အလိုရှိအပ်, နှစ်သက်အပ်, စိတ်နှလုံးကို တိုးပွားစေတတ်သော အကျိုးတရားကို-ဖြစ်စေ-ပေး-နိုင်သည်။
ဝစီသုစရိုက်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် (၁) မိမိကိုယ်ကို မိမိ မစွပ်စွဲတတ်ပေ။
(၂) ပညာရှိတို့၏ ချီးမွမ်းမှုကို ခံရ၍ (၃) ကောင်းသော ကျော်စောသံ ပျံ့နှံ၍တက်သည်။
(၄) မတွေမဝေသေရပြီး။
(၅) သေပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရသည်။
(မ၊၃၊၁၁၁။
အံ၊၁၊၅၉။
အံ၊၂၊၂၃၃-၄။
)တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၈ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ။
ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်အပ်သော အကျင့်၊ ကိုယ်မှဖြစ်သော ကောင်းသော အကျင့်၊ ကာယသုစရိုတ်ကာယသုစရိတ (တိ) [ကာယ+သုစရိတ]။
(သူ့အသက်သတ်ခြင်း, သူ့ဥစ္စာခိုးယူခြင်း, မသွားလာအပ်သူ၌ မေထုန် ပြုခြင်းဟူသော ကာယဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြဉ် ခြင်းသည် ကာယသုစရိုတ်မည်၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၈)။
ကာယဒွါရ၌ ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို မလွန်ကျူးခြင်းသည် လည်းကောင်း, (သူ အသက်သတ်ခြင်းစသော) ကာယဒုစရိုက် ၃-ပါးမှ ကြဉ်ရှောင်သောသူအား ဖြစ်သော စေတနာနှင့် ဝိရတီသည်၎င်း ကာယသုစရိုတ် မည်၏ (ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၃)။
သူ့အသက် သတ်ခြင်းစသည်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို ဝါရိတ္တသီလဟု ဆိုသည်၊ ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ် စသည်နှင့် ပြည့်စုံသည်ကို စာရိတ္တသီလဟု ဆိုသည်။
ထိုသီလ ၂-မျိုးလုံးသည် ကာယသုစရိုတ် မည်၏။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၈၄။
) ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ။
ဒီ၊၃၊၉၂။
အံ၊၁၊၃၁။
အဘိ၊ဝိ၊၃၅၀။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၇၃။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၄၃။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄။
) ကာယေန သုစရိတံ ကာယတော ဝါ ပဝတ္တံ သုစရိတံ ကာယသုစရိတံ... ဣဓာပိ ပန ပညတ္တိဝသေန ကမ္မပထဝသေန စာတိ ဒုဝိဓာ ကတာ။
တတ္ထ ကာယဒွါရေ ပညတ္တသိက္ခာပဒဿ အဝီတိက္ကမော ကာယသုစရိတံ... ပါဏာတိပါတာဒီဟိ ပန ဝိရမန္တဿ ဥပ္ပန္နော တိဿော စေတနာပိ ဝိရတိယောပိ ကာယသုစရိတံ။
ကာယသုစရိတန္တိ ကာယတော ပဝတ္တံ သုဋ္ဌု စရိတံ။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၅၂။
(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၇။
)တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၅ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ။
လောကဓာတ်တစ်ခု၌ စကြဝတေးမင်း ၂-ပါး တချိန်တည်း မဖြစ်၊ တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်သည်၊ မိန်းမသည် ဘုရား၊ စကြဝတေးမင်း၊ သိကြားမင်း၊ မာရ်မင်း၊ ဗြဟ္မာကြီး မဖြစ်၊ ယောက်ျားသည်သာ ဘုရားစသည် ဖြစ်နိုင်သည်။
ကိုယ်နှုတ်စိတ်ပြစ်မှုများသည် ကောင်းကျိုးကိုမဖြစ်၊ ဆိုးကျိုးကိုသာ ဖြစ်စေသည်။
စကြာမင်း ၂-ပါး တချိန်တည်း စကြာရတနာပေါ်လာသည်မှ မကွယ်မီအတွင်းတည်း၊ စကြာမင်းနတ်ရွာစံခြင်း၊ ရသေ့ရဟန်းပြုခြင်း၊ ဤ ၂-ပါးကြောင့် ၇-ရက် ကြာလျှင် စကြာရတနာကွယ်သည်။
သူမင်းကိုယ်မင်း အငြင်းမပွားစေလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အံ့ဖွယ်ဖြစ်စေလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကျွန်းငယ် ၂-ထောင်ရံသော ၄-ကျွန်းလုံးကို အုပ်စိုးနိုင်အောင် စကြာရတနာက အာနုဘော်ကြီးသောကြောင့် လည်းကောင်း မင်း ၂-ပါး မဖြစ်ကောင်းပါ။
မိန်းမသည် ဘုရားမဖြစ် ဘုရားဖြစ်ဖို့ထား၊ ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ဆုတောင်းသော်မှ မပြည့်စုံနိုင်၊ လူသားဖြစ်ခြင်း၊ ယောက်ျားမြတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ယခုဘဝပင် အရဟတ္တဖိုလ် ရနိုင်သူဖြစ်ခြင်း၊ ဘုရားရှင်နှင့် တွေ့ဆုံဖူးမြင်ရခြင်း၊ ကံကိုယုံသူ ရသေ့ဖြစ်ခြင်း၊ ဈာန် အဘိညာဉ်ရခြင်း၊ အဓိကာရကုသိုလ်ခေါ် အသက်စွန့်လှူခြင်းဟူသော အထိကရ ကုသိုလ်ရှိခြင်း၊ ဘုရားဖြစ်လိုမှုဆန္ဒ ပြင်းပြခြင်းဟူသော အကြောင်း ၈-ပါးရှိမှ ဆုတောင်းပြည့်၍ ဗျာဒိတ်ခံနိုင်သည်ဖြစ်ရာ အခြင်းအရာ စုံလင် ဘုန်းကံရှင် ယောက်ျားသာ ဘုရားဖြစ်နိုင်သည်။
စကြဝတေးမင်း မဖြစ် မိန်းမ၌ အိမ်နှင့်ဖုံးသော အင်္ဂါဇာတ်ရှိခြင်းစသော လက္ခဏာကြီးများ မပြည့်စုံ၊ မိန်းမက စကြာမင်းဖြစ်နေလျှင် မိန်းမရတနာ ထားမရ၊ ရတနာ ၇-ပါး မပြည့်စုံ၊ လူသားအားလုံးထက် လွန်မြတ်သော ကိုယ်ခန္ဓာလည်း မိန်းမမှာ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့်တည်း။
သိကြားမင်းစသည်မဖြစ် သိကြားစသော ၃-နေရာကား မြတ်၍ ဣတ္ထိလိင်ကား ယုတ်သည်၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ပုရိသလိင်လည်း မရှိသဖြင့် ယောက်ျားသာ ဗြဟ္မာဖြစ်သည် ဟူသောစကား မှားသည်မဟုတ်ပါလော၊ မမှားပါ၊ ယောက်ျားသာ မဟာဗြဟ္မာ ဖြစ်နိုင်သည်၊ မိန်းမဈာန်ရများကား အလုပ်အကျွေးဗြဟ္မာသာ ဖြစ်နိုင်ပါ၏၊ ဗြဟ္မာများမှာ လိင် ၂-ပါးလုံး မရှိစေကာမူ ယောက်ျားသဏ္ဌာန်ကား ရှိနေ၍ ထိုစကား ပြည့်စုံလှသည်။
ပြစ်မှုနှင့်ဆိုးကျိုး တမာစေ့ စသည်များသည် အချိုသီး မသီးနိုင်သလို ပြစ်မှုများသည် ဆိုးကျိုးကိုသာ ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ ကြံမျိုးပင်စသည်များသည် အချိုရည်ကို ထုတ်ပေးနိုင်သလို ကောင်းမှုများလည်းကောင်းကျိုးကိုသာ ဖြစ်စေသည်၊ ထို့ကြောင့် “ကောင်းတာပြုမှ ကောင်းကျိုးရ၊ ဆိုးက ဆိုးကျိုးရမည်၊ မျိုးစေ့နှင့်အမျှ အသီးရ မုချတူရမည်”ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ယာဒိသံ ဝပ္ပတေ ဗီဇံ စသည်ဖြင့် ဘုရားဟောတော်မူသည်။
ကိုယ် နှုတ် စိတ် ကောင်းမှုများသည် ဆိုးကျိုးကို မဖြစ်၊ ကောင်းကျိုးကိုသာ ဖြစ်စေသည်၊ ကိုယ် နှုတ် စိတ် ပြစ်မှုသမားသေလျှင် ထိုပြစ်မှုကြောင့် နတ်ပြည်မရောက်နိုင်၊ ငရဲသို့သာရောက်နိုင်သည်၊ ကောင်းမှုရှင်သေလျှင် ထိုကောင်းမှုကြောင့် ငရဲမရောက်နိုင် နတ်ပြည်သို့သာ ရောက်နိုင်သည်ဟု ဟောတော်မူသည်။
ပြစ်မှုသမားသေလျှင် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ အားထုတ်ဆဲခဏသည် အာယူဟန သမင်္ဂီတာ၊ စေတနာသမင်္ဂီတာမည်၍ အရဟတ္တဖိုလ်မရခင် သတ္တဝါများ ပြုထားသဖြင့် အကျိုးပေးနိုင်သော ကံရှိနေချိန် ကမ္မသမင်္ဂီတာ၊ အကျိုးပေးဆဲ ခဏ ဝိပါက သမင်္ဂီတာ မည်သည်။
အရဟတ္တဖိုလ်မရခင် ငရဲသွားမည့်သူများအတွက် မီးလျှံငရဲအိုး၊ လူဖြစ်မည့်သူများအတွက် အမိဝမ်းရေ၊ နတ်ဖြစ်မည့်သူများအတွက် ပဒေသာပင် ဗိမာန် စသော ရောက်ရမည့်ဘဝဆိုင်ရာ အာရုံထင်မှုနှင့် ပြည့်စုံချိန်ကား ဥပဋ္ဌာနသမင်္ဂီတာ-ဟု သမင်္ဂီ ၅-မျိုး ရှိသည်။
ဥပဋ္ဌာန သမင်္ဂီလှုပ်ပုံ အထက် ၄-ပါး မလှုပ်ပါ၊ အာရုံထင်မှုသာ လှုပ်သည်၊ ငရဲဆိုင်ရာ ထင်ပြီးသော်လည်း နတ်ပြည်ဆိုင်ရာ ထင်နိုင်သည်။
နတ်ပြည်ထင်ပြီး ငရဲ၊ လူ ပြည် ထင်ပြီး တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထင်ပြီး လူ့ပြည် အာရုံထင်နိုင်သည်၊ ဓမ္မကထိက သောဏ အရှင်၏ ဖခင် ဦးပဉ္စင်းကြီး (လူဘဝ-သားသတ်မုဆိုး)သည် ငရဲအာရုံထင်ပြီးမှ နတ်ပြည်အာရုံ ပြောင်းထင်လာသည်။
အကုသိုလ်များ အားယူလာ သောဏာတောင်ခြေနေ အရှင်သောဏသည် ဖခင် မုဆိုးကြီးကို တရားပြမရပါ၊ မပျက်စီးရန် အရွယ်ကြီးချိန် ရဟန်းပြုပေးလိုက်သည်၊ သေခါနီး နိမိတ်ထင်လာ၍ “မောင်းပါသား၊ တောင်ခြေမှ ခွေးကြီးတွေ ကိုက်ရန်လာကုန် ပြီ”ဟု အော်ရာ “ငါ့လိုသားရဲ့ဖခင်, ဘယ်ငရဲဝင်ရမလဲ”ဟု ကြံကာ အရှင်သောဏသည် ကိုရင်များ ပန်းရှာခိုင်းပြီး စေတီယင်ပြင် ဗောဓိယင်ပြင်၌ ပန်းမွေ့ရာစီစဉ်သည်၊ ဖခင်ကို ခုတင်ဖြင့် စေတီပေါ်ထားကာ “ဤပန်းသည် ဦးပဉ္စင်းကြီး ကောင်းမှုပါ တပည့်တော်၏ ဆင်းရဲသားလက်ဆောင် အလှူပါဘုရား”ဟု လျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှိခိုး စိတ်ကို ကြည်ညိုစေပါ”ဟု သင်ပေးသည်။
အားအရှင်သောဏ အစီအစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ကြည်ညိုရာ နန္ဒဝန်စသော ဥယျာဉ်များနှင့် နတ်သမီးများ ခြံရံနေကြသလို နတ်အာရုံထင်လာသဖြင့် “သားဖယ်ကြပါ၊ ဟိုမှာ သားအမေများလာနေကြသည်”ဟု ဦးပဉ္ဇင်းကြီးပြောသည်တွင် နတ်အာရုံနိမိတ် ထင်လာကြောင်း အရှင်သောဏသိလေသည်၊ ဤသို့ အာရုံထင်မှု လှုပ်သည်၊ အာယူဟန စေတနာ၊ ကမ္မသမင်္ဂီတာ ၃-ပါးပြည့်စုံမှုကို ဒုစရိုက်ပြည့်စုံသူ ပြစ်မှုသမားဟု ဆိုသည်။
အယူအဆ ၂-မျိုး ကံအားထုတ်ချိန်၌သာ လူဆိုးအတွက် နတ်ပြည်တားသည်ဟု ဧကေဆရာများက ယူဆပြီး အပရေဆရာများကမူ အားထုတ်ထားသောကံသည် အကျိုး ပေးလှည့်ရ၊ မရ ၂-မျိုးရှိသည်၊ အကျိုးပေးလှည့်ရချိန်၌သာ အကုသိုလ်ကံသည် လူဆိုးအတွက် နတ်ပြည်တားသည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။
ပွားများလေ့လာအပ်သော တစ်ခုသော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ = (ဘုရားဂုဏ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် စင်စစ်သံသရာ ငြီးငွေ့ဖို့၊ ရမ္မက်ကင်းဖို့၊ ရာဂစသည်ချုပ်ဖို့၊ ကိလေသာငြိမ်းအေးဖို့၊ လက္ခဏာယာဉ်တင် အထူးမြင်ဖို့၊ သစ္စာ ၄-ပါး ထိုးထွင်းသိဖို့၊ နိဗ္ဗာန်မျက်မှောက်ပြုဖို့ ဖြစ်သည်။
ဓမ္မာနုဿတိ=(တရားဂုဏ်ကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် သံဃာနုဿတိ=(သံဃာ့ဂုဏ်ကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် သီလာနုဿတိ=(မိမိ၏သီလဂုဏ်ကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ခြင်း) တရားသည် စာဂါနုဿတိ=(မိမိ၏စွန့်ကြဲခြင်းဂုဏ်ကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ခြင်း) တရားသည် ဒေဝတာနုဿတိ=(နတ်တို့နှင့် တူသော မိမိ၏သဒ္ဓါ စသောဂုဏ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် အာနာပါနဿတိ=(ထွက်သက်ဝင်သက်ကို အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် မရဏဿတိ = (သေခြင်းကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် ကာယဂတာသတိ=(ဆံစသောအစုကို အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် ဥပသမာနုဿတိ=(နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်း)တရားသည် စင်စစ် နိဗ္ဗာန့်မျက်မှောက်ပြုဖို့ ဖြစ်သည်ဟု ဟောတော်မူသည်။
ဂုဏ် ၇-ပုဒ်ထုတ် ရောင်းကုန်ကို ချီးမွမ်းသော ကုန်သည်ကဲ့သို့ ဘုရားရှင်သည် လူများ အားထုတ်လိုအောင် သံသရာငြီးငွေ့ဖို့ စသောဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်း၏ ဂုဏ် ၇-ပုဒ်ကို ထုတ်ဆိုသည်။
ကုန်သည်သည် တင်လဲ ထန်းလျက် စသောကုန်များကို လှည်းဖြင့်တင်ကာ နယ်စပ် ရွာသွားပြီး အဆိပ်ဆူး ဝယ်ကြပါဆိုလျှင် ကြားသူများ ပြေးကြမည်၊ ချိုမြိန်သော စားဖွယ်ဝယ်ကြပါ၊ ဈေးချိုချို ရပါသည်ဆိုမှ လာဝယ်ကြသကဲ့သို့တည်း၊ အဆိပ်ဆူးနှင့် ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းတူ၍ ရောင်းကုန်၏ဂုဏ်နှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း၏ဂုဏ် ၇-ပုဒ် တူကြသည်။
ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း ၂-မျိုး စိတ်ရွှင်ကျိုးရှိသော ကမ္မဋ္ဌာန်း၊ ဝိပဿနာရှုကျိုး ရှိသောကမ္မဋ္ဌာန်းဟု ၂-မျိုးရှိရာ အသုဘအာရုံတခုခု ပွားများ၍ စိတ်ထိခိုက် ငြီးငွေ့ မသက်မသာဖြစ်ကာ နွားဆုံးပမာ စိတ်အစဉ် မဖြောင့်လျှင် မူလကမ္မဋ္ဌာန်းပယ်၍ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းရမည်၊ စီးဖြန်း၍ စိတ်ကြည်လင်သန့်စင်မှ မူလကမ္မဋ္ဌာန်း ပြန်၍ စီးဖြန်းရသည်။
အိမ်အတွက် သစ်ကြီးဖြတ်စဉ် အကိုင်းအခက်ဖြတ်ယင်း ပုဆိန်ပဲ့သွားရာ အားမလျှော့ပဲ ပန်းပဲဖိုသွားကာ ထက်အောင်ပြင်ပြီး ပြန်ဖြုတ်ရသကဲ့တည်း။
ဤသို့လျှင် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် စိတ်ကိုဆုံးမပြီးမှ မူလအသုဘစီးဖြန်း၊ ပဌမဈာန်ရသော် ဈာန်အင်္ဂါများ သုံးသပ်ရှုပွား အရိယာဖြစ်သွားသည်၊ ဤသို့စိတ်ရွှင်ကျိုးရှိသည်။
ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စီးဖြန်းနေစဉ် ဤသူသည် ယောက်ျား မိန်းမစသည် မည်သူနည်းဟု ဆင်ခြင်လတ်သော် “မည်သူမျှမဟုတ်၊ သတိနှင့်ယှဉ်သောစိတ်ဟုမြင်ကာ ထိုစိတ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၊ စိတ်နှင့်ယှဉ်သော ဝေဒနာစသည်တို့ကား စေတသိက်ခန္ဓာ ၃-ပါးအား လုံး နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးသာဟု နာမ်ကို ပိုင်းခြားသိသည်။
နာမ်၏မှီရာရှာသော် ဟဒယဝတ္ထု၊ ယင်း၏မှီရာကား မဟာဘုတ် ၄-ပါး၊ ဘုတ်တို့ကို မှီသည်ကား ဥပါဒါရုပ်ဟု သိမ်းဆည်းကာ အားလုံး ရူပက္ခန္ဓာပင်ဟု ရုပ်ကိုပိုင်းခြား မြင်သည်” ဤကား ရုပ် ၄၊ ဤကားနာမ်ဟု အချုပ်အားဖြင့် ရုပ်နာမ် အပြားအားဖြင့် ခန္ဓာ ၅-ပါး ယင်းတို့အားလုံး ဒုက္ခသစ္စာဟု ပိုင်းခြားသိသည်။
ဒုက္ခကို ဖြစ်ပေးသော တဏှာကား သမုဒယသစ္စာ၊ ဒုက္ခချုပ်ရာကား နိရောဓသစ္စာ နိရောဓသိကြောင်း အကျင့်ကား မဂ္ဂသစ္စာဟု ရှေ့အဖို့၌ သစ္စာလေးပါးကို ပိုင်းခြားနိုင်လျှင် အစဉ်အားဖြင့် အရိယာမြေတွင်း နင်းမိတော့သည်၊ ဤသို့လျှင် ဝိပဿနာရှုကျိုး ရှိသည်၊ အကြွင်းအနုဿတိ ၉-ပါး အလားတူပင်။
ဥပသမာနုဿတိ အစ္စန္တူပသမ - စင်စစ် ငြိမ်းအေးသောနိဗ္ဗာန်၊ ခယူပသမ- ကိလေသာကုန်၍ ငြိမ်းအေးသောမဂ်ဟု ဥပသမ ၂-မျိုးရှိရာ ယင်း ၂ မျိုးလုံးကိုပင် အာရုံပြု ပွားများရမည်။
အနုဿတိ ၁၀-ပါး ထူးခြားပုံ အာနာပါနဿတိ၊ မရဏတိ၊ ကာယဂတာသတိ(အနုမပါ)ဤ ၃-ပါးသည် ဝိပဿနာရှုကျိုးသာရှိ၍ ကြွင်း ၇-ပါးကား စိတ်ရွှင်ကျိုး၊ ဝိပဿနာရှုကျိုး ၂-မျိုးလုံးရှိသော ကမ္မဋ္ဌာန်းများဖြစ်ကြသည်။
အမှားမြင်ခြင်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတရားသည် မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဖြစ်ပြီး အကုသိုလ်တိုးပွားကြောင်း၊ မဖြစ်သေးသောကုသိုလ် မဖြစ်ကြောင်း၊ ဖြစ်ပြီးကုသိုလ် ဆုတ်ယုတ်ကြောင်းဖြစ်သည်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့်တူသော အခြားတခုသော တရားကိုမှလည်း ငါမမြင်ဟု ဟောတော်မူ၍ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူရှိသူအတွက်လည်း နည်းတူဟောတော်မူသည်။
အမှန်မြင်ခြင်း သမ္မာဒိဋ္ဌိတရား၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိအယူရှိသူအတွက် အပြန်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည်၊ (မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း စသည် ၄-ချက်)။
အကြောင်းမသင့် နှလုံးသွင်းခြင်း အယောနိသော မနသိကာရတရားသည် မဖြစ်သေးသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်ကြောင်း၊ ဖြစ်ပြီးမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ တိုးပွားကြောင်းဖြစ်သည်၊ အယောနိသော မနသိကာရနှင့်တူသော အခြားတခုသော တရားကိုမျှလည်း ငါမမြင်ဟု ဟောတော်မူ၍ အကြောင်းမသင့် နှလုံးသွင်းသူအတွက်လည်း နည်းတူ ဟောတော်မူသည်။
အကြောင်းသင့် နှလုံးသွင်းခြင်း ယောနိသော မနသိကာရတရား အကြောင်းသင့် နှလုံးသွင်းသူအတွက် မဖြစ်သေးသော သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ပြီး သမ္မာဒိဋ္ဌိတိုးပွားကြောင်း ဖြစ်သည်ဟု အပြန်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတရားသည် သတ္တဝါများ သေပြီးနောက် ငရဲရောက်ကြောင်း ဖြစ်သည်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့်တူသော အခြားတခုသော တရားကိုမျှလည်း ငါမမြင်ဟု ဟောတော်မူ၍ မိစ္ဆာ ဒိဋ္ဌိအယူရှိသူအတွက်လည်း နည်းတူဟောတော်မူသည်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိတရား သမ္မာဒိဋ္ဌိအယူရှိသူအတွက် နတ်ပြည်ဟု အပြန်ဟောတော်မူသည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယူသူအား အယူအလျောက် ပြည့်စုံစွာ ဆောက်တည်အပ်သော ကာယ, ၀စီ, မနောကံ၊ စေ့ဆော်မှုစေတနာ၊ တောင့်တမှုပတ္ထနာ၊ စိတ်ဆောက်တည်မှု ပဏိဓိ၊ ပြုပြင်မှု သင်္ခါရတို့သည် အယူယုတ်ညံ့သောကြောင့် မလိုလား မနှစ်သက်ဖို့ ဆင်းရဲ ဖို့သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ မြေစို၌ စိုက်အပ်သော တမာ ဗူးခါးမျိုးစေ့များအတွက် လောင် အပ်သော မြေဩဇာ ရေဩဇာများသည် မျိုးစေ့ ယုတ်ညံ့သောကြောင့် ခါးသက်ဖို့ရာသာ ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။
သမ္မာဒိဋ္ဌိယူသူအတွက် အယူကောင်းသောကြောင့် ချမ်းသာဖို့သာ ဖြစ်ကုန်သည်၊ ကြံမျိုစေ့ သပြက်မျိုးစေ့များအတွက် မျိုးစေ့ကောင်းသောကြောင့် ချိုမြိန်ဖို့ရာသာ ဖြစ်သကဲ့သို့တည်းဟု ဥပမာနှင့်တကွ အပြန်ဟောတော်မူသည်။
အမြင်မှား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-ပါး အချုပ်အားဖြင့်ခွဲလျှင် အဟေတုက၊ အကိရိယ၊ နတ္ထိက၊ ဒိဋ္ဌိကြီး ၃-ပါးမှာ နတ်ပြည်နှင့် မဂ် ၂-ခုလုံး တားသည်၊ အန္တဂ္ဂါဟိက ဒိဋ္ဌိ ၁၀ - ပါးသည် မဂ်ကိုသာ တား၍ နတ်ပြည်မတား၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ၂၀- ကား ၂ - မျိုးလုံးကိုပင် မတားပေ။
ဤအစီအစဉ်ကိုပယ်ကာ ဤသုတ်၌ “မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယူသူများ သေလျှင် ငရဲ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစထား၍ ဒိဋ္ဌိအားလုံး နတ်ပြည်မရောက်နိုင်၊ ငရဲသာတည်း၊ ပဲနောက်မျှ ကျောက်ခဲသော်လည်း ရေချလျှင် မပေါ် အောက်မြုပ်သကဲ့သို့ဟု မိန့်သည်။
အမြင်မှန်သမ္မာဒိဋ္ဌိ ၅ -ပါး ကမ္မဿကတ၊ ဈာန၊ ဝိပဿနာ၊ မဂ္ဂ၊ ဖလ သမ္မာဒိဋ္ဌိဟု ၅-ပါးရှိရာ ကမ္မဿကတာသမ္မာဒိဋ္ဌိသည် ဘဝကောင်းကိုရစေ၍ ဈာနသမ္မာ ဒိဋ္ဌိသည် ဗြဟ္မာ့ပြည်ရောက်စေသည်၊ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိသည် ဝဋ်ကိုဖျက်ဆီး၍ ဖလသမ္မာဒိဋ္ဌိ သည် ဘဝကို တားမြစ်သည်။
ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိသည်လည်း ပဋိသန္ဓေမယူပါ၊ “ယခုဘ၀ အရဟတ္တဖိုလ် ရလျှင်ရ၊ မရလျှင် ၇ - ဘဝမျှ အကျိုးပေးသည်”ဟု တိပိဋက စူဠာဘယထေရ် မိန့်သည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယူသူသည် လူများကို သူတော်ကောင်းတရားကင်းစေပြီး မသူတော်တရား၌ တည်စေသည်၊ ယင်းမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယူသူ တယောက် လောက၌ ပေါ်ပေါက်လာလျှင် လူများ စီးပွားချမ်းသာမဲ့ အကျိုးမဲ့ဖို့၊ နတ်လူများ စီးပွားမဲ့ ဆင်းရဲဖို့သာ ဖြစ်သည်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိယူသူသည် လူများကို မသူတော်တရား ကင်းစေပြီး သူတော်ကောင်းတရား၌ တည်စေသည်၊ ယင်း သမ္မာဒိဋ္ဌိ ယူသူတယောက် လောက၌ ပေါ်ပေါက်လာလျှင် အားလုံး ချမ်းသာဖို့ ဖြစ်သည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့်အတူ အပြစ်ကြီးလေးသော အခြားတခုသော တရားကိုမျှလည်း ငါ မမြင်၊ အပြစ်ကြီးလေးသော အကုသိုလ်ကံတို့သည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသာလျှင် လွန်ကဲခြင်း ရှိကုန်သည်။
လူများ စီးပွားချမ်းသာမဲ့ အကျိုးမဲ့ဖို့၊ နတ်လူများ စီးပွားမဲ့ ဆင်းရဲဖို့ကျင့်သော မက္ခလိဂေါသာလ-အချည်းနှီးယောက်ျားနှင့်တူသော အခြား တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမှလည်း ငါမမြင်၊ ငါးများပျက်စီးဖို့ မြစ်ဆုံ မြစ်ဝ၌ မြုံးထောင်ထားသကဲ့သို့ သတ္တဝါများ ပျက်စီးဖို့ရာ မက္ခလိဂေါသာလ အချည်းနှီးယောက်ျား လောက၌ ပေါ်လာသည်။
ဗာဟိရကသာသနာ၌ ဆရာကိုယ်တိုင် ဆောက်တည်၍ တပည့်ကိုလည်း ဆောက်တည်စေသည်၊ ဆုံးမတိုင်း ဖြစ်ဖို့ တပည့်ကလည်း ကျင့်သည်၊ ဆရာ တပည့်အားလုံး မကောင်းမှုများစွာ ဖြစ်ပွားစေကုန်သည်။
ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကား တရားကို မကောင်းသဖြင့် ဟောထားအပ်သောကြောင့်တည်း။
ဘုရားသာသနာ၌ကား ဆရာတပည့်အားလုံး ကောင်းမှုများစွာ ဖြစ်ပွားစေကုန်သည်၊ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကား တရားကို ကောင်းစွာ ဟောထားအပ်သောကြောင့်တည်း။
ဗာဟီရကသာသနာ၌ အတိုင်းအရှည်ကို အလှူရှင်က သိရမည်၊ အလှူခံက သိရန် မလို၊ တရားကို မကောင်းသဖြင့် ဟောထားအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဘုရားသာသနာ၌ အတိုင်းအရှည်ကို အလှူခံက သိရမည်၊ အလှူရှင်က သိရန်မလို၊ တရားကို ကောင်းစွာဟောထားအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဗာဟီရကသာသနာ၌ လုံ့လထက်သန်သူ ဆင်းရဲ၍ ပျင်းရှိသူ ချမ်းသာစွာ နေရသည်၊ တရားမမှန်၍ ဖြစ်သည်။
ဘုရားသာသနာ၌ ပျင်းရိသူ ဆင်းရဲစွာနေရ၍ လုံ့လထက်သန်သူ ချမ်းသာစွာနေ ရသည်။
တရားမှန်၍ ဖြစ်သည်။
အနည်းငယ်မျှသော မစင် ကျင်ငယ် တံတွေး ပြည် သွေးသည်လည်း မကောင်းသော အနံ့အသက်ရှိသကဲ့သို့ အနည်းငယ်သော ဘဝကိုလည်း ငါမချီးမွမ်း၊ အယုတ်ဆုံး လက်ဖျစ်တတီး ကာလဘဝကိုလည်း ငါမချီးမွမ်းဟု မိန့်တော်မူသည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယူသူဟူသည် တိတ္ထိဆရာကြီး ၆-ဦးနှင့် ဒေဝဒတ်အလားတူ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်သည်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိယူသူဟူရာ၌ ဘုရားမပွင့်ခင် စကြာမင်းနှင့် ဘုရားလောင်း စသည်များ၊ ဘုရားပွင့်လျှင် ဘုရားရှင်နှင့် တပည့်သာဝကများ ဖြစ်သည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အပြစ်အကြီးဆုံး ပဉ္စာနန္တရိယကံများ အပြစ်ကြီးသော်လည်း အချိန်ပိုင်းခြားရသည်၊ ကံ ၄-ပါးကိုငရဲ၊ သံဃဘေဒကကံကို ငရဲ၌ တကမ္ဘာဟု ပိုင်းခြားရ၍ အဆုံးရှိသည်၊ နိယတ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအတွက်ကား ပိုင်းခြားမရပါ၊ မှန်၏။
ဝဋ်မြစ်ဖြစ်၍ ဘဝမှ လွတ်လမ်းမရှိ၊ နားထောင်သူ တပည့်များလည်း ပျက်စီးကြရသည်။
နတ်ပြည် နှင့် မဂ် ၂-ချက်လုံး မရတော့၊ ကမ္ဘာပျက်လျှင် လူများ ဗြဟ္မာ့ပြည် ရောက်ကြရာ မိစ္ဆာယူသူကား စကြဝဠာ အပြင်ထွက်ခံရသည်၊ အပြင်စကြဝဠာပါ မီးလောင်လတ်သော် ကောင်းကင်တနေရာမှာ ခံရသည်ဟု မိန့်တော်မူကြသည်။
ဗာဟိရကသာသနာ ဘုရားစစ် တရားစစ် သံဃာစစ် မဟုတ်ပေ၊ ဆရာခိုင်းသမျှ တပည့်များ မကောင်းမှုပြုကြရာ တပည့်များနှင့်အတူ ဆရာလည်း အကုသိုလ်ဖြစ်သည်။
ဘုရားသာသနာကုသိုလ်ပြုရာ၌လည်း အကျိုးဆောင်ဆရာများ အလှူရှင်နှင့် အမျှရသည်။
အတိုင်းအရှည်ကို အလှူရှင်က သိရမည် ဗာဟိရက သာသနာ ဖြစ်သော်လည်း မလှူရဟု မဆို၊ အနည်းငယ်လှူပါ၊ အပိုလှူသော်လည်း လူစည်းစိမ်စသည် အပိုမရှိပေ၊ အလှူခံကမူ အပိစ္ဆကျင့်ဝတ်မျိုး မရှိသော သာသနာဖြစ်၍ ရသလောက်ယူ၊ သား မယား ကျွေးရမည်ဖြစ်၍ အတိုင်းအရှည် သိရန်မလို။
အတိုင်းအရှည်ကို အလှူခံက သိရမည် သာသနာတော်၌ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်သည် အလှူရှင် လှူဖွယ် မိမိစွမ်းအား တိုင်းတာတတ်ရမည်။
လှူဖွယ်များသည်၊ အလှူရှင်က နည်းနည်းလှူလိုသည်၊ နဲနဲအလှူခံပါ။
လှူဖွယ်နည်းသည်၊ အလှူရှင်များက များများလှူလိုသည်၊ နဲနဲအလှူခံပါ။
လှူဖွယ်များသည်၊ အလှူရှင်က များများလှူလိုသည်၊ မိမိစွမ်းအားသိ၍ တိုင်းတာ အလှူခံပါ။
ဤသို့အလှူခံလျှင် အပိစ္ဆအကျင့်ပြည့်၍ မဖြစ်သေးသော လာဘ်ဖြစ်၊ ဖြစ်ပြီးလာဘ် ခိုင်မာသည်၊ မကြည်ညိုသူများ ကြည်ညို၍ ကြည်ညိုပြီးသူများ တိုးကြည်ညိုသည်၊ လူများ၏ ပြယုဂ်မြင်ကွင်းသဖွယ်ဖြစ်ကာ သာသနာပြုရာ ရောက်တော့သည်။
မဖြစ်သေးသောလာဘ်ဖြစ် ရောဟဏဇနပုဒ် ကုဋမ္ဗရိယ ကျောင်းနေ ရဟန်းငယ် တပါးသည် အစာရှားပါးချိန် အလုပ်သမားအိမ်၌ ပမာဏကိုသိ၍သာ အလှူခံသည်၊ ထိုအရှင်၏ အလိုနည်းသော ဂုဏ်ကိုသိ၍ အမတ်ကြီးများက တစ်နေ့တည်းဖြင့် ဆွမ်းအိုး ၆၀-တည်ထားကြသည်။
ဖြစ်ပြီးလာဘ်ခိုင်မာ သဒ္ဓါတိဿမင်းကြီးသည် ခါသားရ၍ စားဦးစားဖျား လှူပြီးမှ စားမည်ကြံကာ ပရိဝုဏ်နေ မဟာထေရ်ကြီး၏ ဘဏ္ဍာစိုး သာမဏေအား လှူသည်၊ အနည်းငယ်သာယူသော သာမဏေ၏ အပိစ္ဆ (အလိုနည်း) သော ဂုဏ်ကို ကြည်ညို၍ ဆွမ်းအိုး ၈-လုံး လှူပြန်ရာ ဥပဇ္ဈာယ်အား လှူပါ၏ဟု ဆိုသည်၊ နောက် ၈-လုံးကို ဆရာ၊ နောက် ၈-လုံးကို ဆရာတူတပည့်၊ နောက် ၈-လုံးကို ရဟန်းသံဃာအား လှူပါ၏” ဆိုသဖြင့် နောက် ၈-လုံး ထပ်လှူမှ သည်းခံတော့သည်။
မကြည်ညိုသူများ ကြည်ညို ဒီဃမည်သောပုဏ္ဏားတစ်ဦး ပုဏ္ဏားများကိုထမင်းကျွေးရာ ထမင်းလိုက်မလောက်ဖြစ်သည် “ရဟန်းများ အလိုနည်းကြသည်”ဟူသော စကားကြား၍ တချိန်မှာ စုံစမ်းရန် ကျောင်းသွားသည်၊ သံဃာ ၃၀-ဆွမ်းဘုဉ်းပေးနေရာ၌ ထမင်း တပန်းကန်ယူ၍ သံဃထေရ်ကပ်ရာ လက်ညှိုးလှုပ်ကာ အနည်းငယ်သာ ယူသည်၊ အခြား ထေရ်များလည်း ထို့အတူသာ ယူရကား သံဃာအာလုံး လောက်သည်၊ “ငါကြားသောဂုဏ်သတင်း မှန်ကန်သည်” ဟု ကြည်ညိုကာ ငွေ ၁၀၀ဝိ စွန့်လှူ၍ ထိုကျောင်းတိုက်၌ စေတီတည်ထားသည်။
အတိုင်းအရှည် အလှူရှင်က သိရန်မလို အလှူရှင်သည် လှူဖွယ်ရှိသမျှ လှူနိုင်သည်၊ လှူခြင်းကြောင့်သာ လူ နတ် နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာ အဆင့်ဆင့်ကို မြင့်သည်ထက် မြင့်အောင် ရသည်။
လုံ့လထက်သန်သူ ဆင်းရဲစွာနေရ ဗာဟိရက သာသနာ၌ ပဉ္စာတပ စသော အကျင့်များကို ထက်သန်စွာ ကျင့်သဖြင့် မျက်မှောက်ပင် ဆင်းရဲလှတော့သည်၊ တမလွန် ၌ကား ငရဲသာတည်း။
ပျင်းရှိသူ ဆင်းရဲစွာနေရ ဘုရားသာသနာ၌ ရဟန်းပြုပြီး နှလုံးသွင်းမမှန်၊ ကျမ်းဂန်မသင်ယူ၊ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်ဝတ်၊ စေတိယင်္ဂဏဝတ် စသည်ကိုလည်း မပြု၊ လူများ၏ သဒ္ဓါ၍ လှူသောပစ္စည်းများကို မဆင်ခြင်စားသုံးကာ ချမ်းသာစွာ အိပ်သည်၊ နိုးလျှင် မသင့်ရာကိုသာ ကြံရာ သာသနာမှာ နေမရနိုင်၊ မျက်မှောက်ဆင်းရဲပြီး တမလွန်၌လည်း အပါယ်က ဆွဲမည်သာ။
ပျင်းရိသူမှ ချမ်းသာစွာ နေရမည် ဗာဟိရက သာသနာ၌ ရံခါ ပဉ္စာတပစသော အကျင့်များကျင့်၊ ရံခါ ဝတ်ကောင်းစားလှ ကျနစွာနေသူကား ပစ္စုပ္ပန်၌လည်း ချမ်းသာ၊ တမလွန်လည်း အကျင့်မပြင်း၍ ငရဲ ဆင်းရဲများစွာ မခံစားရပါ။
လုံ့လသန်မှ ချမ်းသာစံရ ဘုရားသာသနာ၌ ရဟန်းပြုပြီးချိန်မှစ၍ ဝတ်နီဗဒ်ပြု၊ ပရိယတ်သင်ယူ၊ နှလုံးသွင်းမှန်ဖြင့် ရဟန်းတရား ပွားများနိုင်ရကား စိတ်ချမ်းသာ ကြည်လင်နေသည်၊ ပစ္စုပ္ပန်ချမ်းသာကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ် မရောက်စေကာမူ ဖြစ်ရာ အသိဉာဏ်လျင်သဖြင့် ချမ်းသာပေတော့သည်။
နည်းသောမစင်ပင် အနံ့ဆိုးလှ ဘုရားရှင်သည် ရဟန်းများအား ငါ့သားတော်များဟာ ပုဂ္ဂိုလ် ၉-ဦး ငရဲ, တိရိစ္ဆာန်, ပြိတ္တာ ဘဝမှ လွတ်ကြပြီး ဤစကား ကြားပြီး “ငါတို့ ငရဲစသည် ဖြစ်လမ်းကုန်ပြီ”ဟု ထင်ကာ အထက်မဂ်ဖိုလ် အားထုတ်ဖို့ မေ့ကောင်း မေ့ကြမည်၊ သားတော်တွေကို ထိတ်လန့်စေမှဟု ကြံ၍ ထိတ်လန့် စေဖို့ ဤသုတ်ကို အတ္ထုပ္ပတ် အလျောက် ဟောသည်။
ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ ပျော်ဖွယ်ကောင်းသော အာရာမ်တောမြေ နေရာ ရေကန် အနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း ချိုင့်ဝှမ်း မြင့်မောက်သောမြေ၊ အသွားခက်သောမြစ်၊ ငုတ်ငြောင့် ရှိသောနေရာ မညီညာသော တောင်တို့သာ များသည်၊ ဤအတူပင် ကုန်းနေသော သတ္တဝါနည်း၍ ရေနေသတ္တဝါတို့သာ များသည်။
လူ့ပြည်၌ ဖြစ်သူနည်း၍ အပါယ်ဘုံသားတို့သာ များသည်။
မဇ္ဈိမဇနပုဒ်တို့၌ ဖြစ်သူနည်း၍ တိုင်းစွန်းပြည်နား ဇနပုဒ်သစ္စာ ၄-ပါး မသိကုန် လူရိုင်းများနေရာတို့၌ ဖြစ်သူ ပို၍သာ များသည်။
မထိုင်းမှိုင်း မဆွံ့အကုန်ပဲ ကောင်းဆိုးစကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကိုသာ သိကုန်သော ပညာရှင်များနည်း၍ ထိုင်းမှိုင်း ဆွံ့အ ကောင်းဆိုးစကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မသိ ပညာမဲ့သူတို့သာ များသည်။
မြတ်သော ပညာမျက်စိရှိသူများ နည်း၍ အဝိဇ္ဇာအမှောင်မိ၍ တွေဝေသူတို့သာ များသည်။
ဘုရားရှင်ကို ဖူးမြင်ရသူများ နည်း၍ မဖူးမြင်ရသူတို့သာ များသည်။
ဘုရားရှင်တရား နာကြားရသူများ နည်း၍ မကြားနာရသူတို့သာ များသည်။
ကြားနာပြီး တရားဆောင်ထားသူများနည်း၍ ဆောင်မထားသူတို့သာ များသည်။
ဆောင်ထားသော တရား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို စုံစမ်းစိစစ်သူများ နည်း၍ မစိစစ် သူတို့သာ များသည်။
ပါဠိအဋ္ဌကထာကို သိကာ တရားနှင့် အလျော်ကျင့်သူများ နည်း၍ မကျင့်သူတို့သာ များသည်။