kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လွတ်လပ်ရေးရရှိသည့် ၁၉၄၈ခုနှစ်မှစတင်ကာ နိုင်ငံရေးအယူဝါဒကွဲပြားမှုများလည်း ကြီးမားလာခဲ့ကြသည်။
ဦးနုနှင့် ကွဲပြားခဲ့သော တည်မြဲဖဆပလမှ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ဦးဗဆွေတို့နှင့် သင့်မြတ်ကြသည့် ဆိုရှယ်လစ် စစ်ဗိုလ်အချို့က အာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည်ဟု အချို့ကဆိုကြသည်။
တပ်မတော်ဘက်မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ဖေ၊ ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်မောင်၊ ဦးနုဘက်မှ ဦးအုန်းတို့က စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခဲ့ကြသည်။
စေ့စပ်မှုများအရ လွှတ်တော်များကို ဖျက်သိမ်းခြင်းမပြုရန်နှင့် ၆လအကြာတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ဦးနုမှ တောင်းဆိုကာ အာဏာလွှဲပေးခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် ၁၉၅၉ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ရက်တွင် ရှမ်းပြည်စော်ဘွား ၃၄ဦးအာဏာစွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသည်။
တောင်ကြီးမြို့တွင် သမ္မတ မန်းဝင်းမောင်၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းတို့၏ ရှေ့၌ လက်မှတ်ရေးထိုးကာ အာဏာစွန့်ခဲ့ကြပြီး ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၆၀ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင်မှ ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဦးနုကပင် ပြန်လည်အနိုင်ရကာ ပထစအစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ၂နှစ်အကြာ ၁၉၆၂ခုနှစ် မတ်လတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
အစိုးရအဖွဲ့ စဉ်အမည်ဝန်ကြီးဌာန၁ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်းဝန်ကြီးချုပ် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၂ဦးသိမ်းမောင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနဦးလွန်း​ဘော် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၃ဦးခင်မောင်ဖြူပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၄ဦးချန်ထွန်းအောင်တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၅ဦးကျော်ငြိမ်းဘဏ္ဏာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာန၆ဦးဘကြားသမဝါယမနှင့် ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရေးဝန်ကြီးဌာန၇ဦးစံညွန့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၈ဦးကာပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဝန်ကြီးဌာန၉ဦးချစ်သောင်းစက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၁၀စဝ်ဝဏ္ဏကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီး၁၁စဝ်ဟုန်ဖေရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီး၁၂ထန်လျံ ရာလ်မှုန်းချင်းဝန်ကြီး၁၃စောလှထွန်းကရင်ဝန်ကြီး၁၄ဒူးဝါးဇော်လွန်းကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီး ကိုးကား Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့။
thumb|ညှပ်ဖိနပ် (ကတ္တီပါဖိနပ်) ညှပ်ဖိနပ် သည် ကြိုးသိုင်းဖိနပ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ညှပ်ဖိနပ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာလူမျိုးများ ဝတ်ဆင်ကြသည့် ကြိုးသိုင်းဖိနပ်အားလုံးနီးပါးကို ဆိုလိုသည်။
အများဆုံး ဝတ်ဆင်ကြသည်မှာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ကာဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် မန္တလေးကတ္တီပါဖိနပ် ဖြစ်သည်။
ညှပ်ဖိနပ်ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်းမှာ ခြေမနှင့် ခြေညှိုးကြားတွင် ဖိနပ်ကြိုးကို ညှပ်ကာ ဝတ်ဆင်ရသဖြင့် "ညှပ်ဖိနပ်" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒီဇိုင်းနှင့် ပုံစံ ဤဖိနပ်သည် အလွန်ရိုးစင်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူအားလုံးနီးပါး ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ဖိနပ်တွင် ခြေဖဝါးအောက်ခံတစ်ခုကို Y သိုင်းကြိုးဖြင့် မြဲအောင်တပ်ဆင်ထားသည်။
ထိုသိုင်းကြိုးသည် ခြေမနှင့် ခြေညှိုးကြားကို ဖြတ်သန်းသွားကာ ခြေဖမိုး၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် တည်ရှိသည်။
မြန်မာ့ညှပ်ဖိနပ်များ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းသည် ကွဲပြားသည်။
ခြေဖဝါးအောက်ခံသည် မည်သည့် ဒီဇိုင်း၊ အဆင် မှ မပါရှိဘဲ ဗြောင်ပုံစံ ဖြစ်သည်။
ခြေဖဝါးအောက်ခံကို ကတ္တီပါသားဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
၎င်းကတ္တီပါသားသည် အညိုရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောင်ကို အမြဲတမ်းအသုံးပြုသည်။
သို့သော်လည်း ထိုအရောင်သည် အသုံးပြုမှုအပေါ်မူတည်ကာ ကွဲပြားနိုင်သည်။
ကတ္တီပါညှပ်ဖိနပ်များကို မင်္ဂလာဆောင်ကဲ့သို့သော အခမ်းအနားများတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။
မြန်မာ့ညှပ်ဖိနပ်များ၏ အောက်ခြေဘက်တွင် ပွတ်တိုက်မှုရှိစေရန်အတွက် ပြုလုပ်ထားမှ မရှိပေ။
ထို့အတွက်ကြောင့် ၎င်းဖိနပ်များသည် စိုစွတ်၍ ချော်နေသည့် အနေအထားမျိုးတွင် ဝတ်ဆင်ရန် မသင့်လျော်ပေ။
ညှပ်ဖိနပ်များကိုတနည်းအားဖြင့်ကတီပါဖိနပ်များဟုလည်းခေါကြသည်။
ယင်းညှပ်ဖိနပ်များကိုနေရာဒေသအသီးသီးမှာလူမျိုးမရွေးဘာသာမရွေးစီးနိုင်ပါသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု သည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မြန်မာလူမျိုးအခြေပြု နိုင်ငံအသီးသီး ခေတ်အသီးသီးမှ ပြုစု ထွန်းကားလာသည့် ထင်ရှားသည့် ယဉ်ကျေးမှုကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများသို့ သက်ရောက်လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ၏လွှမ်းမိုးမှု အထူးပင်ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်လူမျိုးများ၏ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာ လွှမ်းမိုးမှုများလည်း တွေ့နိုင်သည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှု လက်အောက်တွင် ဘာသာစကားနှင့် ပညာရေး အပါအဝင် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုများ၌ အနောက်တိုင်း လွှမ်းမိုးမှုများ များစွာမိတ်ဆက်သက်ရောက်လာခဲ့သည်။
အနုပညာ thumb|ပုဂံမှ ယွန်းထည်များ သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာ့အနုပညာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ၎င်းမူလအခြေပြုရာ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှအယူအဆများအပေါ်တွင် များစွာအခြေခံထားသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ထွန်းကားရာ ခေတ်အဆက်ဆက်အလျောက်၊ ဒေသအလျောက် မတူညီသည့်သွင်ပြင်ပုံစံများဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များစွာသည် တည်ရှိနေကြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွက်လာသည့် မန္တလေးလက်ရာပုံစံဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်နေကာ မျက်ခုံများသည် သဘာဝအတိုင်းကွေးနေခြင်း၊ နားများသည် သေးငယ်သော်လည်း သိသာထင်ရှားခြင်းနှင့် သင်္ကန်းတော်သည် အတွန့်ပုံစံဖြင့် ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာလက်မှုပညာရပ်တွင် ပန်းဆယ်မျိုး ရှိသည်။
၎င်းပန်းဆယ်မျိုးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပန်းပဲ ပန်းထိမ် ပန်းပု ပန်းချီ ပန်းယွန်း ပန်းပွတ် ပန်းတော့ ပန်းတမော့ ပန်းရန် ပန်းတဉ်း ထို့အပြင်မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာများတွင် ယက္ကန်းလုပ်ငန်း၊ အိုးလုပ်ငန်း၊ ချည်ထည်လုပ်ငန်း၊ ကျောက်မျက်ရတနာထွင်းသည့်လုပ်ငန်း၊ ရွှေမျက်ပါးခတ်သည့်လုပ်ငန်းများ ဖြစ်ကြသည်။
စေတီပုထိုးများကို များသောအားဖြင့် အုတ်များနှင့် အင်္ဂတေများဖြင့် တည်ဆောက်ထားကြသည်။
စေတီပုထိုများ၌ ရွှေဝါရောင်ထီးတော်များ ရှိကြပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းတော်များတွင် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် မုခ်ဦးများ ရှိကြသည်။
ထိုကဲ့သို့သော မြန်မာ့ဗိသုကာကို ပြာသာဒ်ဟု ခေါ်သည်။
စာပေ အက ဂီတ သီချင်း စကားပြောဆိုခြင်း အမူအရာ ဟင်းလျာ မြန်မာရိုးရာမုန့်ဟင်းခါး, ထိုးမုန့်,မုန့်လုံးရေပေါ်,ကရေကရာ,ထန်းလျက် မင်္ဂလာဆောင် နာရေး ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ ရိုးရာပွဲတော်မျာ အားကစားများ ဘောလုံး ဘောလုံးအားကစားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လူကြိုက်အများဆုံး အားကစားဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် ၁၉ ရာစုတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလားခဲ့သည်။
ဘောလုံးကဲ့သို့ပင် ခြေထောက်နှင့် ဒူးအသုံးပြုကစားသော ခြင်းလုံး ကစားခြင်းသည် ရိုးရာအားကစားနည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်ဝှေ့ လက်ဝှေ့အားကစားသည် တိုက်ခိုက်ရေးအားကစားထဲတွင် လူကြိုက်အများဆုံး အားကစားဖြစ်ပြီး။
မြန်မာရိုးရာ တိုက်ခိုက်ရေးအားကစားဖြစ်သည့် ဗန်တို၊ ဗန်ရှည်နှင့် နပန်း သည်လည်း လူကြိုက်များသည်။
ဖော်ပြထားသည် တိုက်ခိုက်ရေးအားကစားများကို မြန်မာတို့က သိုင်းဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
လှေပြိုင်ပွဲ လှေပြိုင်ပွဲများကို တော်သလင်းလတွင် ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
မြင်းခင်းသဘင် ရှေးဘုရင်များလက်ထက်က မြင်းခင်းသဘင်များကို ပြာသိုလတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ခရစ်ကတ် ဗြိတိသျှတို့အုပ်စိုးစဉ်က ခရစ်ကတ်ပြိုင်ပွဲများ ပြုလုပ်ကျင်းပခဲ့ရာ ဗမာ အမျိုးသား ခရစ်ကတ်အသင်းသည် ပထမတန်းပြိုင်ပွဲများတွင် ကစားခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် အသင်းဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း ပထမတန်းအဆင့်တွင် ရှိမနေတော့ပေ။
ဘတ်စကတ်ဘော ဘတ်စကတ်ဘောအသင်းလည်းရှိပြီး အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကစားသည်။
ရုပ်ရှင်နှင့် ဓာတ်ပုံ မြန်မာ့ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ကို ၁၉၂၀ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် လန်ဒန်မှာ မြန်မာလွတ်လပ်ရေး အတွက် မဲဆွယ်ခဲ့သူ နိုင်ငံရေးသမာ ဦးထွန်းရှိန် ဈာပနကို မှတ်တမ်းတင် ရုပ်ကူးခဲ့သည်။
၁၉၂၀ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ကာလတွင် မြန်မာ့ပိုင် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ အများအပြာရှိခဲသည်။
မြန်မာ့ပထမဆုံးသော အသံပါသည့် ရုပ်ရှင်ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မွမ်ဘိုင်းမြို့တွင် "ငွေပေးလို့မရ" အမည်ဖြစ် ထုတ်လုပ်ခဲသည်။
လူမှုရေးပြဿနာများနှင့် နိုင်ငံရေးအကြောင်းအရာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည့် ရုပ်ရှင်များသည် ၁၉၃၀ ခုနှစ်များတွင် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် အားလပ်ရပ်များ + နေ့အမည် ရက်စွဲ ကြာချိန် အကြောင်းအရာ လွတ်လပ်ရေးနေ့ ဇန်နဝါရီလ ( ၄ ) ရက် ၁ ရက် ဗြိတိသျှအင်ပါယာမှလွတ်လပ်ရေးရရှိခြင်း ပြည်ထောင်စုနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ( ၁၂ ) ရက် ၁ ရက် ပင်လုံညီလာခံကိုဂုဏ်ပြုခြင်း တောင်သူလယ်သမားနေ့ မတ်လ ( ၂ ) ရက် ၁ ရက် - တပေါင်းလပြည့်နေ့ တပေါင်းလပြည့် ၁ ရက် တပေါင်းပွဲတော် တော်လှန်ရေးနေ့ မတ် ၂၇ ၁ ရက် ဂျပန်တို့ကိုစတင်တော်လှန်ခဲ့ခြင်း မြန်မာနှစ်သစ်ကူး ရုံးပိတ်ရက်များ ၉ ရက် အကြို၊ အကျ၊ အကြတ်၊ အတက် လေးရက်နှင့် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ မေဒေးနေ့ မေ ၁ ၁ ရက် အလုပ်သမားနေ့ ကဆုန်လပြည့်နေ့ ကဆုန်လပြည့် ၁ ရက် ဂေါတမဗုဒ္ဓ ဗျာဒိတ်ရခြင်း၊ ဖွားတော်မူခြင်း၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်ခြင်း၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခြင်းတို့ဖြစ်ရာနေ့ အာဇာနည်နေ့ ဇူလိုင် ၁၉ ၁ ရက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအပါအဝင် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံခံရမှုကို အောက်မေ့ခြင်း ဝါတွင်းသုံးလ စတင်ခြင်း ဝါဆိုလပြည့် ၁ ရက် ဂေါတမဗုဒ္ဓ ပဋိသန္ဓေတည်ခြင်း၊ တောထွတ်တော်မူခြင်း၊ တရားဦးဓမ္မစကြာကို ဟောကြားတော်မူသည့်နေ့ဖြစ်ခြင်း သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ၅ ရက် မီးထွန်းပွဲတော်ကျင်းပသည်။
တန်ဆောင်တိုင်ပိတ်ရက်များ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ ၄ ရက် အမျိုးသားနေ့ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် ၁ ရက် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ ယူနီဗာစတီအက်ဥပဒေကို သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြခြင်း ခရစ္စမတ်နေ့ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ၁ ရက် ယေရှုခရစ်တော်၏မွေးနေ့ အီဒုလ်အဿွဟာနေ့ ကြေညာချက်အလိုက်ပြောင်းလဲနိုင် ၁ ရက် ဒီပါဝလီနေ့ ကြေညာချက်အလိုက်ပြောင်းလဲနိုင် ၁ ရက် ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့ ပြာသိုလဆန်း ၁ ရက် ၁ ရက် ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု။
ဇောတိဝါဒ ဆိုသည်မှာ လူသေလျှင် တဖန် ပဋိသန္ဓေမနေ၊ ဆုံးခြင်း ပျောက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဟူ၍ ယုံကြည်သောဝါဒ ဖြစ်သည်။
ဘုရားရုပ်ပွားဆင်းတု ကိုးကွယ်ခြင်း၊ ရဟန်းသံဃာတို့ကို ကိုးကွယ်ခြင်းလည်း မရှိဟု ဆိုလေသည်။
ဤကဲ့သို့သောဝါဒမျိုးကို ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်တော်အခါ၌ ဖြန့်ဖြူးဝံ့ကြသည်မှာလည်း အံ့ဩစရာပင် ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၂၅-ခုနှစ်၌ ဇောတိဝါဒ ပေါ်ပေါက်ခဲ့၍ ဆုံးမစီရင်ခဲ့သော်လည်း သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀-ပြည့်နှစ်သို့ တိုင်အောင် ဤဝါဒများ မပျောက်ကွယ်ပဲ ရှိလေသည်။
ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)၊ မြန်မာမင်းလက်ထက်တော် စာတမ်းများ၊ ၁၉၆၇၊ စက်တင်ဘာလ၊ (ပ)အကြိမ်၊ စာ- ၁၂၃ ကိုးကား Category:ဒဿနိကဗေဒ Category:ဘာသာရေး။
ဆွတ်ဗဟာဒူး သည် ဘောလုံးကစားသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘောလုံးအားကစားကဏ္ဍတွင် ထင်ရှားသော ဘောလုံးကစားသမားလည်းဖြစ်သည်။
သူသည် တပ်မတော်သား တစ်ဦးလည်းဖြစ်ကာ အမှတ် (၄) ခြေလျင်တပ်ရင်း (4th Gurakha)တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ဂေါ်ရခါးလူမျိုး ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ခုနှစ် စိန်ရတုလွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် နိုင်ငံတော်မှ ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဘဝအစနှင့် ပညာရေး ဗဟာဒူး၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဆွတ်ဗဟာဒူးသာပါး (အက်စ်ဗဟာဒူးသာပါး) ဖြစ်သည်။
ဖခင်မှာ အမ်အက်စ်သာပါးဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ အက်စ်ဒါရား ဖြစ်သည်။
၁၉၃၅ခုနှစ်တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း (၈)ဦးအနက် ၅ဦးမြောက်သားဖြစ်သည်။
ငယ်ရွယ်စဉ်က ပျော်ဘွယ်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အသက် (၈)နှစ် အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ မေမြို့ရှိ စိန်မေရီကျောင်းတွင် အဋ္ဌမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
တပ်မတော်သားဘဝ အသက် (၁၄)နှစ်အရွယ်တွင် တပ်မတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်သည် တိုင်းပြည်၌ ရောင်စုံသူပုန်များ ထကြွနေသည်။
ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု စတင်ခဲ့သည့် အချိန်တွင် ပြန်လည် တိုက်ထုတ်ရာ၌လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
အားကစားသမားဘဝ ကစားသမားဘဝအစ ဗဟာဒူးသည် ၁၉၅၀-၁၉၅၁ ကာလများတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ဘောလုံးပွဲများတွင် ခြေစွမ်းပြ ကစားခဲ့သည်။
၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်ကျင်းပသည့် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ် လက်ရွေးစင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
ထိုပွဲတွင် ဗဟာဒူးသည် ခြေစွမ်းပြခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်အသင်းသည်လည်း ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။
ထိုပြိုင်ပွဲအတောအတွင်းမှစ၍ ဗဟာဒူးသည် ပရိသတ်များအကြား ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲပြီးနောက် ရန်ကုန်ပထမတန်းတွင် ဘောလုံးကစားရန် တပ်မတော်(ကြည်း)က ခေါ်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၃ခုနှစ်မှစ၍ ဗဟာဒူးသည် နိုင်ငံလက်ရွေးစင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၃ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပသော မြန်မာ၊ သီဟိုဠ်၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန် လေးနိုင်ငံ ဖိတ်ခေါ်ပွဲတွင် ဗဟာဒူး ပါဝင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ စာမျက်နှာတွင် ခြေစွမ်းပြခဲ့သည်။
ဗဟာဒူးသည် မြန်မာအသင်းနှင့်အတူ အာရှအားကစားပွဲတော်တွင် ရွှေတံဆိပ်တစ်ခု၊ ကျွန်းဆွယ်ပြိုင်ပွဲများတွင် ရွှေတံဆိပ် ၂ခု၊ အာရှဖလားဘောလုံးပွဲတွင် ဒုတိယဆုများ ရရှိခဲ့သည်။
အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲများ ဗဟာဒူးသည် ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော မနီလာအာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာဘောလုံးအသင်းနှင့်အတူ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ထိုပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာဘောလုံးအသင်းအနေဖြင့် ရှုံးပွဲမရှိဖြင့် ကြေးတံဆိပ် ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
အကြိုဗိုလ်လုပွဲတွင် နှစ်ဖက် သရေကျနေရာမှ တောင်ကိုရီးယားမှ ပျမ်းမျှဂိုးအရေအတွက်နှင့် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်သွားခဲ့သည်။
၁၉၆၆ခုနှစ် ဘန်ကောက်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင်လည်း မြန်မာအသင်းနှင့်အတူ ဗဟာဒူး ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာအသင်းသည် ရွှေတံဆိပ် ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
ကျွန်းဆွယ်အားကစားပြိုင်ပွဲ ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှင်အဖြစ်ကျင်းပသည့် အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းဆွယ်အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲတွင် မလေးရှားအသင်းကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဗဟာဒူးမှာ ငွေတံဆိပ်သာ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ဘန်ကောက်ကျွန်းဆွယ်ပွဲတွင် တောင်ဗီယက်နမ်အား အနိုင်ရပြီး မြန်မာအသင်း ရွှေတံဆိပ် ဆွတ်ခူးခဲ့ရာတွင် ဗဟာဒူးသည် အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အာရှဖလားဘောလုံးပွဲ ၁၉၆၇မှစ၍ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော ၄ကြိမ်မြောက် အာရှဖလား ဘောလုံးပွဲကို မြန်မာအသင်းသည် ခြေစစ်ပွဲမှ စတင် ကန်ခဲ့ရာ ၁၉၆၈ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ဗိုလ်လုပွဲအထိ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်လုပွဲတွင် အိမ်ရှင် အီရန်ကို ရှုံးနိမ့်ကာ ဒုတိယဖြင့်သာ ကျေနပ်ခဲ့ရသည်။
ထိုပွဲစဉ်များတွင်လည်း ဗဟာဒူး ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြကေတု ရေး၊ နန်းဓလေ့မှတ်တမ်းများ၊ ပကြိမ်၊ ၁၉၆၆၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ စာ-၉ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာဝေါဟာရများ။
သူတပါး၏ ပုညကို မှီခိုစားသောက်သူဟု ဆိုလိုသည်။
thumb|လောက၏ ပထမဆုံးလူသားများဖြစ်သော မာလကာ့စ် နှင့် မာဂန်ဒ တို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေးနတ်ဘုရား အမီဟန်၏ ငှက်အသွင်ဖြင့် ဆိတ်ခွဲလိုက်သော ဝါးပင်မှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည့်ပုံ။
(တဂါးလော့ဂ် ဒဏ္ဍာရီ) thumb|မာရန်နောလူမျိုးများက လာနောရေအိုင်သည် မန်တပေါလီလူမျိုးစုကို ကမ္ဘာ့အလယ်ဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ရာ၌ အက်ကွဲကြောင်း (ချိုင့်ဝှမ်း) မှ ပြောင်းရွှေ့ကြသည်။
ထိုမှ ရေများဝင်၍ ရေအိုင်ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြ၏။
ဖိလစ်ပိုင် ဒဏ္ဍာရီ သည် မူရင်းဒေသခံ ဖိလစ်ပိုင်ရိုးရာဘာသာတရားများမှ ဇစ်မြစ်ခံလာသော (သို့) ထိုဘာသာတရားများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဇာတ်လမ်း၊ ပုံပြင်၊ ကဗျာလင်္ကာများ ဖြစ်ကြသည်။
တိုင်းရင်းသားတစ်စုနှင့် တစ်စုတို့၏ မတူညီကြသော ယုံကြည်မှုများလည်း ပါဝင်လေသည်။
ဤဒဏ္ဍာရီကို အမျိုးမျိုးသော ရင်းမြစ်များမှ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထား၍ မလေးနှင့် အင်ဒို ဒဏ္ဍာရီများ၊ ဟိန္ဒူ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရှင်တို၊ ခရစ်ယာန်၊ အစ္စလာမ် ဘာသာတို့၏ ရိုးရာအယူအဆများနှင့် ဆင်တူသောအပိုင်းများရှိသည်။
ဖိလိပိုင်တို့၏ ဒဏ္ဍာရီသည် ကမ္ဘာလောက၏ သဘောသဘာဝကို (ဒဏ္ဍာရီလာ) နတ်ဘုရားများ၊ သူရဲကောင်းတို့ဧ ဘဝ၊ လုပ်ဆောင်မှုမျမှတဆင့် ရှင်းလင်းပြဆိုရန် ကြိုးပမ်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ထိုသို့သော ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများသည် နှုတ်မှုရေးရာပုံစံဖြင့် မဖိုးဆက်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသယ်ဆောင်လာကြပြီး ထိုလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်းရှိ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၊ နတ်ဆရာများ၊ သက်ကြီးဝါကြီးတို့မှနေ၍ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြသည်။
ဖိလစ်ပိုင်လူမျိုးတို့၏ ဒဏ္ဍာရီများ၊ ရိုးရာဘာသာတရားများကို သမိုင်းအရ "ဘိုးဘေးဘီဘင် ဘာသာတရား" (Anitism) ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ကြလေသည်။
အခြားအသုံးပြုခဲ့ကြသည့် ဝေါဟာရများမှာ Anitismo နှင့် Anitería တို့ဖြစ်ကြကာ စပိန်ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးအများစုက နှိမ့်ချသည့်သဘောဖြင့် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
ယနေ့ခေတ်၌ တိုင်းရင်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ ထိုရိုးရာဘာသာတရားများကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးကြသည်။
တစ်ဖက်တွင် နိုင်ငံခြားမှ ဝင်ရောက်စေ့ဆော်သော ဘာသာရေးများသည် "ဘာသာပြောင်းခြင်း"၊ "လူမျိုးခြားလက်ထပ်ခြင်း"၊ "ထိုသူတို့၏ မြေယာပိုင်ဆိုင်လာခြင်း" တို့ကြောင့် ထိုဖိလစ်ပိုင်တိုင်းရင်းသားများအပေါ် နေ့စဉ်ဘဝများ၌ ဆက်လက်လွှမ်းမိုးထားလေသည်။
ထိုဘိုးဘေးဘီဘင် ရိုးရာဘာသာတရားများနှင့် ထိုဘာသာတို့၏ ရှုထောင့်အမြင်များနှင့်ပတ်သက်၍ များစွာသော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လက်ရာများရှိခဲ့ကြကာ ထိုပုံပြင်ဇာတ်လမ်းများ၊ အယူအဆများကို မနုဿဗေဒ၊ ရိုးရာစဉ်လာပုံပြင် နယ်ပယ်များရှိ ကျွမ်းကျင်သူများက မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ကဘူးလ်သည် အလွန်တရာတင်းကျပ်သော အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် တာလီဘန်တို့ လက်အောက်သို့ ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၅ တွင် ကျရောက်ခဲ့ရသည်။
အာဖဂန်အစိုးရကို ၂၀၂၁ မေတွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော တာလီဘန်တို့၏ စစ်ရေးဆိုင်ရာ အဆုံးသတ်ရလဒ်လည်းဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့၏ သမ္မတ အရှရာ့ဖ် ဂါနီသည် တိုင်းပြည်မှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ပြီး နာရီများစွာ အကြာ၌ မြို့တော်သည် သိမ်းပိုက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အမေရိကန်တပ်များ အာဖဂန်မှ ရုပ်သိမ်းခြင်း ဆောင်ရွက်နေစဉ်တွင်ပင် အာဖဂန်နိုင်ငံပြည်နယ်များ၏ မြို့တော်များ တစ်မြို့ပြီး တစ်မြို့ ကျရှုံးခဲ့ရ၍ အမေရိကန်တပ်များ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် ၂၀၂၁ ဩဂုတ်လ ၃၁ တွင် အပြီးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် တာလီဘန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် အာဖဂန်အစိုးရအရာရှိများ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးလျက် ရှိကြသည်။
သို့သော် အစိုးရအဖွဲ့၏ အကြွင်းမဲ့ အရှုံးပေးခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။
ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲအပ်ခြင်းကို တာလီဘန်များက တောင်းဆိုထား၍ အစိုးရကလည်း လိုက်နာဆောင်ရွက်မည်ဟု ကြေညာထားလေ၏။
အစိုးရက နိုင်ငံရေးအာဏာကို ယခင်ဝန်ကြီးတစ်ဦး ဦးဆောင်သော ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်း၍ လွှဲရန် တောင်းဆိုမှုပြုထားသော်လည်း တစ်ဖက်တွင် တာဘီဘန်များက ယင်းတောင်းဆိုမှုကို ငြင်းဆိုထားပြီး အာဏာကို ၎င်းတို့ဆီသို့သာ အပြည့်အဝလွှဲပေးရန် စိတ်ဆန္ဒရှိသည်။
နေတိုးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကဘူးလ်မြို့၌ တည်ရှိနေကြသေးသည်။
မှတ်စု ကိုးကား Category:၂၀၂၁ ရှိ ပဋိပက္ခများ။
လော့ခ်နက်စ် (; ) သည် ကြီးမား၊ နက်ရှိုင်းသော ရေချို လော့ခ်ရေအိုင်အမျိုးအစားဖြစ်၍ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အင်ဗားနက်စ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် အထိရှည်လျားသော စကော့တလန်ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရေအိုင်မျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် တွင် တည်ရှိသည်။
လော့ခ်နက်ရေအိုင်သည် အငြင်းပွားဖွယ် နဲဆီ (Nessie) ခေါ် လော့ခ်နက်စ် ဧရာမသတ္တဝါကြီးကို လာရောက်ကြည့်ရှုရှာဖွေခြင်းကြောင့် အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်၏။
တောင်ဘက်ဆုံးတွင် အွိုက်ခ်မြစ်နှင့် ဆက်သွယ်ထားကာ ကာလီဒိုးနီယန်တူးမြောင်းအပိုင်းမှ အွိုက်ခ်ရေအိုင်အထိ ဆက်သွယ်မှုရှိသည်။
မြောက်ဘက်ဆုံးပိုင်း၌ ဒေါ့ခ်ဖော လော့ခ်ရေအိုင်ကို စီးဆင်းသွားသည့် ဘိုနာရေလက်ကြားရှိ၍ ဒေါ့ခ်ဖောရေအိုင်မှတစ်ဆင့် နက်စ်မြစ်စီးဆင်းပြန်သည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် အင်ဗားနက်စ်မြို့ဆီသို့ ရောက်ရှိကာ အဆုံးသတ်၌ မော်ရီဖာ့သ် ပင်လယ်ဝကျဉ်းရေအိုင်၊ ထို့နောက် မြောက်ပင်လယ် (North sea) အထိ ရောက်ရှိသည်။
မြစ်များ၊ အိုင်များ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်နေသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး စကော့တလန်၏ နောက်ကျိသောရေထုနေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ကုန်းမြေ၌ သစ်ဆွေးမြေများပြားမှုကြောင့် ရေ၏ကြည်လင်နှုန်း အလွန်နိမ့်သည်။
လော့ခ် လိုမန်ရေအိုင်ပြီးနောက် စကော့တလန်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး လော့ခ်အမျိုးအစား ရေအိုင်ဖြစ်ကာ မျက်နှာပြင် အကျယ်အဝန်းမှာ ရှိလေသည်။
နက်ရှိုင်းသည့်အတွက်ကြောင့် ဗြိတိသျှကွန်းစုများတွင် ရေထုထည်အများဆုံးအိုင်လည်းဖြစ်၏။
အနက်ဆုံးနေရာသည် အထိရှိရာ စကော့တလန်တွင် ဘော့ခ် မော်ရာပြီးလျှင် ဒုတိယအနက်ဆုံးအိုင်လည်းဖြစ်၏။
၂၀၁၆ လေ့လာတိုင်းတာချက်များအရ အောက်ခြေအက်ကြောင်းတစ်ခုသည် အနက် အထိရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သို့သော် နောက်ထပ်သုတေသနများက ဤသည်မှာ အသံလှိုင်းတိုင်းတာမှု (ဆိုနာ) ၏ မူမမှန်ခြင်းဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြလေသည်။
လော့ခ်နက်စ်ရေအိုင်မှ ရေပမာဏသည် အင်္ဂလန်၊ ဝေလနယ်တို့မှ ရေအိုင်စုစုပေါင်း ရေပမာဏထက် ပိုများ၍ အင်ဗားနက်စ်မြို့ဆီမှ တောင်ဘက် ဝီလျံခံတပ်အထိ ရောက်ရှိသော ဂရိတ်ဂလန်း (တောင်ကြားဒေသ)တွင် ရေထုအကြီးဆုံး ရေအိုင်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:စကော့တလန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ()သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယအဆင့်အမြင့်ဆုံး ရာထူးဖြစ်သည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ပြီးလျှင် ဒုတိယနေရာ၌ တည်ရှိသည်။
အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်သည်။
ယခင်က ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) လည်းဖြစ်သည်။
ယခုလက်ရှိ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁အရ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ သက်တမ်းကို ကန့်သတ်ထားခြင်း မရှိပေ။
ဒုတိယ တပ်မ​တော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း +ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း စဉ် ဓာတ်ပုံ ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် တာဝန်သက်တမ်း မှတ်ချက် ၁။
120px ကြည်း ၅၁၀၇ ဗိုလ်မှူးချုပ် စောကြာဒိုး ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၈ ၂။
ကြည်း ၃၄၅၈ ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကြီး ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၃ ၄။
120px ကြည်း ၃၅၆၁ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၈ မတ် ၁၉၇၄ နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
120px ကြည်း ၅၃၂၂ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရကျော်ထင် ၈ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ ၇။
ကြည်း ၆၁၈၇ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ၁၉၈၃ – ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ ၁၀။
120px ကြည်း ၆၇၁၀ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေ ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂ ၁၁။
120 px ကြည်း ၁၆၄၈၉ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ - လက်ရှိ ဆက်စပ် ပူးတွဲတာဝန်ယူရသော ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)ရာထူး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကိုးကား တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ဒုတိယ။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (အင်္ဂလိပ်: Deputy Prime Minister of Myanmar) သည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအဖွဲ့များ၏ ဒုတိယခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းက စတင်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၄) ဦးကို ထပ်မံခန့်အပ်ခဲ့ရာ စုစုပေါင်း (၅) ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ်တစ်ဦး ထပ်မံခန့်အပ်ခဲ့သဖြင့် လက်ရှိတွင် စုစုပေါင်း (၆) ဦး ရှိပါသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၄၇ အခြေခံဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသည့် ၁၉၄၈ခုနှစ်မှ စတင်၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့များတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် အစိုးရအဖွဲ့များ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်သာဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့များ၏ ဒုတိယခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ ရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်၏ခေါင်းဆောင်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် သမ္မတကိုသာ ထားရှိခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
သို့သော် နအဖ၏ နောက်ဆုံးအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သော ပထမဦးသိန်းစိန်အစိုးရတွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် မရှိပေ။
ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်သာရှိသည်။
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းယူမှုအပြီး ၆ လအကြာတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အိမ်စောင့်အစိုးရတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးများကို ပြန်လည် ဖန်တီးခဲ့သည်။
၂၀၂၃ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၄)ဦးအား ထပ်မံခန့်အပ်ခဲ့ရာ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၅)ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အား ထပ်မံပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရာတွင် မူလအတိုင်း ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်(၅)ဦး ဆက်ထားခဲ့ပြီး ထိုထဲ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အစား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအား ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ပူးတွဲတာဝန် ပြောင်းလဲခန့်အပ်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် နစက အမိန့်အမှတ် ၅၃/၂၀၂၄ ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်အောင်အေး အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်သည်။
ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များစာရင်း ကိုးကား *။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ကာလအသီးသီးတွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် အရေးပါသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။
ဤစာရင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ၎င်းတို့၏ တာဝန်သက်တမ်းကာလနှင့် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း (၁၉၄၈-လက်ရှိ) အရောင်သင်္ကေတ Union of Burma (၁၉၄၈-၁၉၇၄) ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းနိုင်ငံရေးပါတီဝန်ကြီးချုပ်№ ပုံအမည်(မွေးဖွား-သေဆုံး) စတင် ပြီးဆုံး ကြာမြင့်ချိန်၁70pxဗိုလ် လကျာ်၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈တပ်မတော်ဦးနု၂ ဦးကျော်ငြိမ်း၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈၂ ဧပြီ ၁၉၄၉ဖဆပလ၃ ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်း၂ ဧပြီ ၁၉၄၉၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉တပ်မတော် ၄ (က)စဝ်ခွန်ချို၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈ပြင်ပဦးနု ဦးဗ​ဆွေ ၄ (ခ) ဦး ကျော်ငြိမ်း၁၉၅၆၁၉၅၈ဖဆပလ၄ (ဂ)သခင်တင်၁၉၅၆၁၉၅၈ဖဆပလ ၅70pxဦးသိမ်းမောင်၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈၁၉၅၉ပြင်ပဗိုလ်ချုပ်​နေဝင်း ၆ဦးလွန်းဘော်၁၉၅၉၁၉၆၀ပြင်ပ (၄)စဝ်ခွန်ချို၄ ဧပြီ ၁၉၆၀၂ မတ် ၁၉၆၂ပြင်ပဦးနု ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၇၄-၁၉၈၈) ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းနိုင်ငံရေးပါတီဝန်ကြီးချုပ်№ ပုံအမည်(မွေးဖွား-သေဆုံး) စတင် ပြီးဆုံး ကြာမြင့်ချိန် ၇70pxသူရ ဦး​ကျော်ထင်၁၉၈၅၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ ၃နှစ်ပြင်ပပြင်ပ ဦး​မောင်​မောင်ခ သူရဦးထွန်းတင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၈၈-၂၀၁၁) ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းနိုင်ငံရေးပါတီဝန်ကြီးချုပ်№ ပုံအမည်(မွေးဖွား-သေဆုံး) စတင် ပြီးဆုံး ကြာမြင့်ချိန် ၈ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ခင်၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၂တပ်မတော်ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ၉ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ထွန်း၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၂တပ်မတော် ၁၀ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်လှ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၈တပ်မတော် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းနိုင်ငံရေးပါတီဝန်ကြီးချုပ်№ ပုံအမည်(မွေးဖွား-သေဆုံး) စတင် ပြီးဆုံး ကြာမြင့်ချိန် ၁၁70pxဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅တပ်မတော်ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ၁၁70pxဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅တပ်မတော် ၁၁70pxဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃တပ်မတော် ၁၁ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅တပ်မတော် ၁၁ဦးဝင်းရှိန်၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅တပ်မတော် ၁၁70pxဦးသန်းဆွေ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅တပ်မတော်frameless|71x71pxဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်းအေး၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅တပ်မတော် ကိုးကား *။
ဘိုဆမ်တိကန် သည် ဂါနာနိုင်ငံအတွင်း တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော သဘာဝရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် ရှေးအခါက မျက်နှာပြင်အပေါ် အာကာသမှ အရာဝတ္ထု ပြုတ်ကျသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ကန်သည် အချင်း ၁၀.၅ ကီလိုမီတာ (၆.၅ မိုင်) ရှိသည်။
ကန်သည် Ashanti ၏ မြို့တော် ကူမဆီမှ အရှေ့တောင်ဘက် ၃၀ ကီလိုမီတာခန့် (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကန်၏ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျေးရွာ ၃၀ ခန့် တည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၇၀၀၀၀ ခန့် နေထိုင်ကြသည်။
ထိုရွာများထဲမှ ခရီးသွားများ အမြဲတမ်း နေထိုင်ကြသည့် ရွာမှာ အဘိုနိုရွာ (Abono) ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ Lake Bosomtwe Ecotourism Map and Guide (notice: "Bosomtwe" is the correct spelling according to Kumasi University) Lake Bosomtwe Drilling Project ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂါနာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
View over Lake Turkana မြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်းရေကန်များ သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ အရှေ့အာဖရိတစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်တည်နေသည့် အရှေ့အာဖရိကမြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်းဒေသရှိ ကန်များအစုအတန်း ဖြစ်သည်။
၎င်းကန်များ၏ မြောက်ဘက်တွင် မာလဝီနိုင်ငံ တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်တွင် အဖရိက၏ ရေကန်ကြီးများ တည်ရှိသည်။
ဤကန်များတွင် ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာအနေဖြင့် သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံးရေကန်များ၊ အနက်ဆုံး ကန်များ၊ ဧရိယာအားဖြင့် အကြီးဆုံးကန်များနှင့် ထုထည်အားဖြင့် အကြီးဆုံးကန်များ ပါဝင်ကြသည်။
ကန်များစွာတို့သည် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့် ကန်များဖြစ်ကြသည်။
အချို့သော ကန်များသည် အယ်ကာလိုင်း "ဆိုဒါကန်များ" ဖြစ်ကြသည်။
ဤကန်များသည် အနည်းဆုံး cichlid ငါးမျိုးစိတ် ၈၀၀ နေထိုင်ကြသဖြင့် လူသိများသည်။
နောက်ထပ် များစွာသော ငါးမျိုးစိတ်များကိုလည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် မျှော်လင့်ထားကြသေးသည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာသဘာဝထောက်ပံ့ရေး ( World Wide Fund for Nature) သည် ဤကန်များအား သက်ရှိများရှင်သန်နေထိုင်သည့် ဦးစားပေးနေရာ ၂၀၀ ( Global 200) စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
thumb ပြင်ပလင့်များ Lakes of the African Rift Valley Lakes of the Rift Valley Project Africa Rift Valley Pictures From Helicopter by Michael Poliza ကိုးကား ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ ရေကန်များ။
ပါဂါမိကျောင်းကန် သည် ဂါနာနိုင်ငံ၊ အပေါ်အထက်ပိုင်းဒေသ၊ ပါဂါမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်တွင် အနောက်အာဖရိကမိကျောင်းများ နေထိုင်ကြသည်။
တွားသွားသတ္တဝါများ၏ မျိုးစိတ်ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ဤကန်သည် ခရီးသွားများအကြားတွင် ထင်ရှားသည်။
ဤကန်သည် မိကျောင်းများအား အစာကျွေးရန်နှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ခရီးသွားများလာရောက်သည့်အရေအတွက်အပေါ် မှီခိုနေရသည်။
ဤကန်ကို "Chef pond" ဟုလည်း သိကြသေးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂါနာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။