kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Jalan Airlangga 4-6 ရှိ Campus B ဤကျောင်းဝင်းတွင် စီးပွားရေးနှင့် စီးပွားရေးဌာန (FEB)၊ ဥပဒေဌာန (FH)၊ စိတ်ပညာဌာန (FPsi)၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဌာန (FISIP)၊ ယဉ်ကျေးမှုသိပ္ပံဌာန (FIB)၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာဌာန၊ လေ့လာမှုများ (FV) နှင့် ဘွဲ့လွန်အစီအစဉ်များ (PPs) Mulyorejo ၊ East Surabaya ရှိ Campus C ဤကျောင်းဝင်းတွင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဌာန (FST)၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာန (FKM)၊ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာဌာန (FKH)၊ သူနာပြုဌာန (F.Kp)၊ ဆေးဆိုင် (FF)၊ ငါးလုပ်ငန်းနှင့် ရေကြောင်းရေးရာဌာန (FPK) နှင့် Advanced and Multidisciplinary Technology (FTMM) ၊ Banyuwangi Campus ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် သဘာဝသိပ္ပံဌာန (FIKIA) Airlangga University ၏ ကျောင်းဝင်း၊ Jalan Wijaya Kusuma No. 113 နှင့် Sobo Campus Jalan Ikan Wijinongko No.18a။
SIKIA တွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဘွဲ့၊ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာဘွဲ့နှင့် ငါးပုစွန်ဘွဲ့ ဟူ၍ လေ့လာမှုအစီအစဉ် ၃ ခုရှိသည်။
[ https://sikia.unair.ac.id/histori/ ] ဂျကာတာကျောင်းဝင်း သည် တောင်ဂျာကာတာ၊ Graha STR Kemang တွင်တည်ရှိပြီး ဥပဒေမဟာဝိဇ္ဇာ၊ Notary နှင့် ဥပဒေရေးရာသိပ္ပံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလေ့လာမှုပရိုဂရမ်များအတွက် အထူးဖွင့်ထားသည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီး မရှိကျောင်းအုပ်ကြီး ရုံးတက်ရုံးကုန်ပြီ။
ဖြစ်ပါ တယ်။
၁ပါမောက္ခ မစ္စတာ Abdoel Gaffar Pringgodigdo၁၉၅၄၁၉၆၁၂ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ Mohammad Toha Ronodipuro၁၉၆၁၁၉၆၅၃ဗိုလ်မှူးကြီး TNI (Purn.) CKH။
D-3 စာရင်းကိုင် D-3 ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဓာတ်ခွဲခန်းနည်းပညာ D-3 အင်္ဂလိပ် D-3 ဈေးကွက်စီမံခန့်ခွဲမှု D-4 ဒစ်ဂျစ်တယ်ရုံးစီမံခန့်ခွဲမှု D-4 ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု စီမံခန့်ခွဲမှု D-4 ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး D-4 ခရီးသွားနေရာများ D-4 ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံး D-4 ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းနည်းပညာ D-4 တိုင်းရင်းဆေး Advanced and Multidisciplinary Technology (FTMM) S-1 ဒေတာသိပ္ပံနည်းပညာ စက်ရုပ်နှင့် Artificial Intelligence Engineering ဘွဲ့ S-1 နည်းပညာစက်မှုလုပ်ငန်း S-1 လျှပ်စစ်ပညာရှင် နာနိုနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာသိပ္ပံဘွဲ့ ဘွဲ့လွန်အစီအစဉ်များ မှုခင်းဆေးပညာဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့များ ရဲသိပ္ပံဘာသာရပ်အတွက် မဟာဘွဲ့ S-2 ဉာဏပစ္စည်းမူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာလေ့လာမှု (HAKI) လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဘွဲ့ S-2 ဥပဒေသိပ္ပံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး (MSHP) Immunology တွင်မဟာဘွဲ့များ ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့များ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါရဂူဘွဲ့ ကျန်းမာရေးနှင့် သဘာဝသိပ္ပံကျောင်း (SIKIA) ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဘွဲ့ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာဘွဲ့ S-1 ငါးမွေးမြူရေး အရင်းအမြစ် Airlangga တက္ကသိုလ်ရှိ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များသည် ပညာရေးဝန်ထမ်းနှင့် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ပါဝင်သည်။
ပညာရေးဝန်ထမ်းတွင် အမြဲတမ်းပညာရေးဝန်ထမ်း ၁၅၂၂ ဦး ပါဝင်ပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဆင့် (PNS) ရှိသူ ၁၄၇၂ ဦး၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များနှင့် PNS ဝန်ထမ်းမဟုတ်သူ (၄၉) ဦးတို့ ပါဝင်သည်။
ထူးထူးခြားခြား ကထိကအဆင့်ဖြင့် အမြဲတမ်းမဟုတ်သော ပညာရေးဝန်ထမ်း ၂၂၃ ဦးနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ကထိက ၁၁၃ ဦးရှိသည်။
ပညာရေးကိုအခြေခံ၍ အမြဲတမ်းပညာရေးဝန်ထမ်းဦးရေ ပြန်လည်စုဆောင်းခြင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်- ဘွဲ့ကြိုပညာရေး (S-1) ဖြင့် ပညာရေးဝန်ထမ်း ၁၅၆ ဦးရှိသည်။
မာစတာ (S-2) နှင့် အထူးကျွမ်းကျင် 1 (Sp-1) ပညာအရည်အချင်း ဝန်ထမ်း ၈၈၅ ဦး ရှိပြီး၊ ပါရဂူအဆင့် (S-3) ပညာရေးဝန်ထမ်း ၄၈၁ ဦးရှိသည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းဦးရေ ၁၁၂၉ ဦး ၊ အမြဲတမ်းဝန်ထမ်းမဟုတ်သူ ၇ ဦး နှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ရာထူးရှိသူ ၈၆၆ ဦးတို့ ပါဝင်သည်။
ပညာရေးအပေါ်အခြေခံ၍ ပညာရေးဝန်ထမ်းဦးရေ ပြန်လည်စုဆောင်းခြင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မဟာဘွဲ့ (S-2) ဖြင့် ပညာရေးဝန်ထမ်း ၄၃ ဦးရှိသည်။
ဘွဲ့ကြိုပညာရေး (S-1) ဖြင့် ပညာရေးဝန်ထမ်း ၅၉၁ ဦးရှိသည်။
ဘွဲ့ကြို (S-1) အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာဖြင့် ပညာရေးဝန်ထမ်း ၃၂ ဦးရှိသည်။
ဒီပလိုမာပညာရေးအဆင့်နဲ့ ပညာရေးဝန်ထမ်း ၃၂၆ ဦးရှိပါတယ်။
အထက်တန်းကျောင်း (SMA) ပညာရေးဖြင့် ပညာရေးဝန်ထမ်း ၈၂၅ ဦးရှိသည်။
အထက်တန်းကျောင်း (SMP နှင့် SD) ထက်နည်းသော ပညာရေးအဆင့်ရှိသော ပညာရေးဝန်ထမ်း ၁၈၁ ဦးရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ Airlangga University (Unair) ၏ စီမံခန့်ခွဲရေး လှုပ်ရှားမှုများကို Surabaya၊ Campus C Mulyorejo တွင်ရှိသော Airlangga University Management Office တွင် ဗဟိုပြုပါသည်။
အထောက်အကူပြုပစ္စည်း Ulul Azmi ဗလီ (Campus C) Nuruzzaman ဗလီ (Campus B) ယောက်ျားလေးနှင့် မိန်းကလေး ကျောင်းသားအိပ်ဆောင် ကျောင်းဝင်းစာကြည့်တိုက် Airlangga ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ (ACC) Airlangga Syariah နှင့် Entrepreneurship Education Center (ASEEC) မျှော်စင် Unair Flash Bus ATM စက်များ ကျောင်းသားစင်တာ ကျောင်းသားသမဝါယမ (Kopma) Polyclinic Airlangga အချစ်ရေကန် Airlangga တက္ကသိုလ်ဆေးရုံ Unair သင်ကြားရေးကုသရေးဆေးရုံ Unair သွားနှင့်ခံတွင်းဆေးရုံ အပူပိုင်းကူးစက်ရောဂါများအတွက် Airlangga တက္ကသိုလ်ဆေးရုံ ပန်းခြံနှင့် အစားအသောက်စင်တာ Unair ကျောင်းဝင်းအတွင်း 24 နာရီ Wi-Fi Unair ဘာသာစကားစင်တာ (ASEEC အဆောက်အအုံ)၊ ပွဲကြည့်စင် (Campus B) Airlangga ဧည့်ရိပ်သာ အကွက် : ဘတ်စကတ်ဘောကွင်း ဖူဆယ်ကွင်း တင်းနစ်ကွင်း။
နောက်ခံသမိုင်း Royal weights ခေါ် တော်ဝင် အလေးရုပ်များကို အေဒီ ၁၃ ရာစုခန့်မှ စ၍ မြန်မာအင်ပါယာ အတွင်းတွင် တိရစ္ဆာန်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် အမျိုးအစား အုပ်စု ၃ မျိုး (သို့မဟုတ် ၄ မျိုး) ဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဘုရင့်နောင်၊ ရှင်စောပု စသော အမျှော်အမြင်ကြီးသော ဘုရင်များက မတူညီသော စံသတ်မှတ်ချက်များကို တန်းတူညီအောင် စံအလေးချိန် အတိအကျ သတ်မှတ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်ကို Royal Orders of Burma ခေါ် မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။
အရောင်းအဝယ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများကို ဝယ်ယူစေခြင်းဖြင့် ဘုရင့် အခွန်ဘဏ္ဍာ ရရှိရန် အလို့ငှာ ဘုရင် အသီးသီးက ထုတ်လုပ် ဖြန့်ဖြူးခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
တော်ဝင် အလေးရုပ်များကို 'ဘိန်းအလေး' (Opium Weights) များဟု မူလက အသိများခဲ့သည်။
Old Burmese weights were not opium weights. အများအားဖြင့် ဟင်္သာနှင့် ခြင်္သေ့ ပုံစံ ကြေးရုပ်များကို ၁ ပိဿာ၊ ၅၀၊ ၂၀၊ ၁၀၊ ၅၊ ၁ ကျပ်သား စသည်ဖြင့် ကြေးရုပ်များကို ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် ပြုလုပ်ရာတွင် စံအလေး အဖြစ်သတ်မှတ်၍ ချိန်တွယ် ရောင်းဝယ်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့အားလုံးသည် ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိသော အောက်ခံခုံများ ပါရှိသည်။
အခြေခံအားဖြင့် ဒဿမစကေးအရ 2 မှ 4000 ဂရမ်အထိ အလေးချိန် ရှိကြသည်။
အသုံးပြုပုံ မူလက ၎င်း ရှေးဟောင်း အလေး အရုပ်များကို အသုံးပြုပုံ ၃ နည်း ရှိခဲ့သည်။
Opium Weights around the world အလေး ချိန်တွယ်ရန် အသုံးပြုခြင်း ဗေဒင် ကိန်းခန်းအရ မိမိနေ့နံနှင့် ကိုက်ညီသည့် လာဘ်ဝင် အန္တရာယ်ကင်းစေသည့် အဆောင် အဖြစ် အသုံးပြုခြင်း ငွေကြေး အဖြစ် အလေးချိန်ဖြင့် တန်ဘိုးဖြတ်ပြီး ငွေပေးချေမှုများတွင် အသုံးပြုခြင်း ထို့ပြင် အမိုးခုံးပုံသဏ္ဌာန် စကျင်ကျောက်အလေးအကြီးစားများကို လက္ကား ရောင်းဝယ်သူများကလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။
Rare marble weights at British Museum အချို့က ယင်းကိ "ရာဇူ အလေး" ဟု ခေါ်သည်။
အလေးများကို ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရန်အတွက်သာမက ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်များအတွက်လည်း ကောင်းကင်ဘုံရှိ နတ်ဝိညာဉ်တန်ခိုးများနှင့် မြေကြီးပေါ်ရှိ ဘုရားရှင်၊ ဘုရင်တို့၏ ကိုယ်စားပြု အဆောင် အဖြစ်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်သည်။
ဘုရင် အသီးသီးက သင်္ကေတများနှင့် စာသားများ ထည့်သွင်းတတ်ပြီး နန်းတွင်းထုတ် အလေး ရုပ်များကို 'တရားဝင်' အလေးများ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် 'တော်ဝင် အလေးများ' ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
တော်ဝင်အလေးများကို သီပေါမင်း ပါတော်မူပြီး၊ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်က ထုတ်လုပ်မှုရပ်ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ယနေ့တိုင် ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြုနေကြပါသည်။
1917 ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် နှင့် ကျီယန်စု နှင့် အခြားဝေးကွာသော ဒေသများမှ လူများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း အင်းလေးကန်ရှိ ဈေးများသို့ တိရစ္ဆာန်အလေးများ အစုံအလင် အသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ရှေးရိုးစွဲ ကုန်သည်များနှင့် တိုင်းရင်းဆေးဆရာအချို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ တိရိစ္ဆာန်အလေးများကို အသုံးပြုနေကြဆဲဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်၏ အခြားနေရာများတွင် ရံဖန်ရံခါ တိရစ္ဆာန်အလေးချိန်ကို ရွာဈေးများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ရှေးဟောင်းပစ္စည်း မြတ်နိုးသူများက ယင်းတို့ကို အတိတ် အမှတ်တရ ပစ္စည်းများအဖြစ် သိမ်းထားတတ်ကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
A collection of twenty-five Burmese bronze opium weights ကမ္ဘာ့ လေလံ ဝဗ်ဆိုက်များတွင်လည်း လေလံတင် ရောင်းချနေသည်များကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။
A collection of Burmese bronze opium weights စိတ်ဝင်စားဖွယ် အွန်လိုင်း ပြခန်းများကိုလည်း ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
Antique Opium weights gallery ပုံစံအမျိုးကွဲများ သမိုင်းပညာရှင် ဆရာကြီး ဦးမောင်မောင်တင် က အလောင်းဘုရား၏ မော်ကွန်းထိမ်း ဖြစ်သူ နန္ဒဗဟု ၏ ပေစာမှတ်တမ်းများအရ သိရှိရသော မြန်မာ မင်းအဆက်ဆက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော အလေးရုပ် အမျိုးကွဲများနှင့် စုဆောင်း ရရှိသမျှ ခုနှစ် များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
Opium weight in the form of a chicken +ပုံဖော်ထားသည့် တိရိစ္ဆာန်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် ဘုရင်ကြက် ကျော်စွာငယ် ( 1350-59) မဟာသီဟသူရ ( 1468-80) အနောက်ဘက်လွန်မင်း (1605-28)ကြိုးကြာငါးစီးရှင်ကျော်စွာ (1342-50) မင်းခေါင်ကြီး (1402-21)စိုင်သတိုးမင်းဖျား (1364-68)ဆင်သိုဟံဘွား (1526-42)ဆိတ်သီဟသူ (1422-26) နရပတိကြီး (1443-69)ဇာမရီမင်းရဲကျော်စွာ (1440-43)တိုးမိုးညှင်းမင်းတရား ( 1427-40) နရပတိစည်သူ ( 1551-54) ပြည်မင်း (1661-72)တိုးမြင်းတရဖျား (1349-52) မဟာဓမ်မရာဇာဓိပတိ (1733-51)တိုးအောင်းဥဇနာ (1322-42) ရွှေတောင်တက် (136-48) ရွှေနန်းကြော့ရှင် ( 1501-26) တနင်္ဂနွေမင်း (1714-33)ဗျိုင်းတရဇျား ( 1401-02) ညောင်ရမ်းမင်း ( 1597-1605)ဗျိုင်းအောံမင်းရဲမင်းကြီး (1349)ဝံမင်းလှမင်းငယ် (1425)သာလိကာသီဟသူ (1312-22)ဟင်္သာကျေးတောင်ညို ( 1426-27) ဒုတိယမင်းခေါင် (1480-1501) မင်းရဲကျော်ခေါင် ( 1661-72) ဝမ်းပဲအင်းစံမင်း (1672-98) စနေမင်း (1698-1714)ဟင်္သာနီ ကျစွာ ( 1348-49) မင်းပြောံ (1352-54) သတိုးမင်းစော (1544-84)ဥဩမင်းကြီးစွာစော်ကဲ (1368-1401) မင်းရဲကျော်စွာ (1586-92)အောင်း သတိုးဓမ္မရာဇာ (1629-48) ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု။
ဒြပ်တသားထု မက္ကဲန်းနစ်တွင် ဟု သင်္ကေတ ပြုကြသော ကော့ချီ အားအချိုး တာအုံ (သို့) အားကြောင်းစုံ တာအုံ (အင်္ဂလိပ်: Cauchy stress tensor or just stress tensor) ဆိုသည်မှာ ဒြပ်သားထုတခုခု အထိုက်အလျောက် ပုံယွင်းသွားအောင် အားများ သက်ရောက်နေချိန်၌ ထိုဒြပ်သား၏ တနေရာရာအပေါ် ဖိ၍၊ ဆွဲ၍၊ ပွတ်၍ သက်ရောက်မိနေသည့် ထိုအားတို့၏ ဖြန့်ကျက်သက်ရောက်အသွင် အမျိုးမျိုးကို သင်္ချာသုံး ကိန်းအုံနှင့် စုစည်းဖော်ပြသည့် တာအုံ ဖြစ်သည်။
ဤ ကော့ချီ အားအချိုးတာအုံ (အားကြောင်းစုံ တာအုံ)၏ တာစ(component) များမှာ အားတို့၏ မျက်နှာပြင်အပေါ် စုစည်းမှုနှုန်းထား (stress) များ ကိုယ်စီ ဖြစ်ကြ၏၊ ဖိအား(pressure) ယူနစ် ရှိကြ၏။
ထိုတာစတစ်ခုချင်းစီကို ပုံစံဖြင့် ရေးကြသည်။
ဤတာအုံသည် ၂-ကြောင်းဆွဲ တာအုံ (rank-2 tensor) ဖြစ်၍၊ နှင့် ဟု ညွှန်းလုံး (index) ၂ခု ပါနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် - တိုင်းကြောင်း ၂ခု (2 dimensions) ရှိသော ရပ်ဝန်း (space) အဖြစ် စဉ်းစားလျှင် (မျက်နှာပြင် အကျယ်အဝန်းသဘောကို ကွက်စဉ်းစားလျှင်) ၂-တိုင်းကြောင်းတာအုံ အနေနှင့် တာစ၄ခု ဖြစ်နေမည်၊ ပြင်ပွတ် အားအချိုး (shear torsion) များချည်း အလိုလို ဖြစ်သွားလျက်။
တိုင်းကြောင်း ၃ခု (3 dimensions) ရှိသော ရပ်ဝန်း (space) အဖြစ်စဉ်းစားလျှင် (ထုထည် အကျယ်အဝန်းသဘောကို ယူစဉ်းစားလျှင်) ၂-တိုင်းကြောင်းတာအုံ အနေနှင့် တာစ၉ခု ဖြစ်နေမည်။
သင်္ချာ ပုံစံတွင် ပထမညွှန်းလုံး နေရာက "မည်သည့်ဦးတည်ဘက်သို့ သက်ရောက်နေသည့် အားကို ဆိုလိုကြောင်း" [မည်သည့် တာစ ဖြစ်ကြောင်း] ထည့်ရေးရန်၊ ဒုတိယညွှန်းလုံး နေရာက "ထိုအားက မည်သည့်လားရာအတိုင်း ဒြပ်မျက်နှာပြင်ပေါ် (ဖိ၍ဆွဲ၍လော၊ ပွတ်၍လော) သက်ရောက်နေခြင်း စုစည်းမှုနှုန်းထားကို တွက်ချက်လိုခြင်း ဖြစ်ကြောင်း" [မည်သည့် မျက်နှာပြင်အကျယ်အဝန်း ဖြစ်ကြောင်း] ထည့်ရေးရန် ဖြစ်သည်။
၃-တိုင်းကြောင်း ရပ်ဝန်း (3-Dimensional Space) အတွင်း သာမန်ရပ်ဝန်း သဘောနှင့် တွက်ချက်လျှင် တိုင်းကြောင်း ၃ခုအတွက် ကော့ချီ အားအချိုးတာအုံ (အားကြောင်းစုံ တာအုံ) မှာ ဤသို့ ဖြစ်သည်။
σ11, σ22, σ33 | များ | ပြင်ပေါ်တည့် အားစုနှုန်းထားများ (normal stresses) σ12, σ13, σ21, σ23, σ31, σ32 | များ | ပြင်ပွတ် အားစုနှုန်းထားများ (shear stresses) ကဏ္ဍ:တာအုံ ကဲလ်ကူးလပ်စ် ကဏ္ဍ:နျူတန်ပျိုးရူပဗေဒ ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ။
thumb|ဒြပ်ထုကို အမျိုးမျိုးပုံယွင်းစေသော အားစုနှုန်းထား(stress) အသွင်အမျိုးမျိုး။
ဒြပ်တသားထု မက္ကဲန်းနစ် (Continuum Mechanics) တွင် အားစုနှုန်းထား (အင်္ဂလိပ်: stress) ဆိုသည်မှာ ဒြပ်သားထု တခုခုကို အထိုက်အလျောက် အပေါ်ယွင်းစေနေသည့် အားတို့ စုစည်းသက်ရောက်နေနှုန်း အချိုးအစား ဖြစ်၍၊ ဖိအား (pressure) နှင့် ယူနစ်ချင်း တူသည်။
ဒြပ်ထု၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ထောင့်မတ်ကျလျက် ဖိခြင်းဆွဲခြင်း သက်ရောက်နေသော အားတို့ကို တွက်ကြည့်လျှင် ပြင်ပေါ်တည့် အားစုနှုန်းထား(normal stress) ဟု ခေါ်သည်။
အဆွဲအဆန့် (tension) ဖြစ်လျှင် ဒြပ်ထု၏ အလျားတမျိုးမျိုးကို ရှည်ဆံ့နေစေမည်၊ အဖိအသိပ် (compression) ဖြစ်လျှင် တိုကျုံ့နေစေမည်။
ဒြပ်ထု၏ မျက်နှာပြင်လျှောက် ပွတ်ဆွဲသည့်အလား သက်ရောက်နေသော အားတို့ကို တွက်ကြည့်လျှင် ပြင်ပွတ် အားစုနှုန်းထား (shear stress) ဟု ခေါ်သည်။
ဒြပ်ထု၏ မျက်နှာပြင်တမျိုးမျိုး၌ ထောင့်ပြောင်းလဲမှုအားဖြင့် ပုံယွင်းစေသည်။
ဒြပ်ထု၏ အလျားတလွှားကို ပတ်ခွေသည့်အလား သက်ရောက်နေသည့် အားတို့ကို တွက်ကြည့်လျှင် တလျှောက်လိမ် အားစုနှုန်းထား (torsion stress) ဟု ခေါ်သည်။
ဒြပ်ထု၏ အပြင်သား၌ ထိုတလျှောက်လားရာအတိုင်း မျဉ်းကြောင်းရှိလျှင် ထိုလမ်းကြောင်းတို့ လိမ်ကုန်သည်မျိုးကို ပုံယွင်းမှုအဖြစ် တွေ့ရမည်။
အံ့ဖွယ် - လိပ်ခုံးကျိုင်း၏ စွန့်စားခန်း ( ; အများအားဖြင့် Miraculous Ladybug သို့မဟုတ် ရိုးရိုး Miraculous ) သည် 2015 ခုနှစ် ပြင်သစ်ကာတွန်း မှော်မိန်းကလေး စူပါဟီးရိုး Thomas Astruc မှ ဖန်တီးပြီး Jeremy Zag မှ ဖန်တီးထုတ်လုပ်ထားသော ရုပ်သံစီးရီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
အဆိုပါစီးရီးကို ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီများ Zagtoon နှင့် Method Animation တို့မှ ဂျပန်စတူဒီယို Toei Animation နှင့် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများမှ ဥရောပဌာနခွဲတို့ ပူးပေါင်း၍ ထုတ်လုပ်ပါသည်။
ဇာတ်လမ်းတွဲသည် မြို့တော်ကို လူဆိုးများရန်မှကာကွယ်ရန် စူပါဟီးရိုးများဖြစ်သည့် လိပ်ခုံးကျိုင်း နှင့် ကြောင်နက်အဖြစ်အသွင်ပြောင်းသော မာရီးအီတီ ဒူးနာတာ-Cheng နှင့် Adrien Agreste တို့မှ ဆယ်ကျော်သက်နှစ်ဦးကို အာရုံစိုက်ထားသည်။
. TF1 ၏ TFOU block တွင် 2015 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 19 ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်တွင် ပွဲဦးထွက်မပြသမီ၊ [8] စီးရီးကို EBS1 တွင် 2015 ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ 1 ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယားတွင် ပထမဆုံးပြသခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာတွင်၊ ၎င်းကို အချို့နိုင်ငံများတွင် ခြွင်းချက်ဖြင့် Disney ပိုင်ဆိုင်သော ချန်နယ်များ သို့မဟုတ် Disney+ တွင် အဓိကထုတ်လွှင့်သည်။
စီးရီးသည် ရုပ်ပြစာအုပ်များ၊ ဝတ္ထုများနှင့် ဗီဒီယိုဂိမ်းများအပါအဝင် ထုတ်ကုန်အများအပြားနှင့် ဆက်စပ်နေသော မီဒီယာလုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
Ladybug & Cat Noir: The Movie ဇာတ်ကားကို ပြင်သစ်တွင် 2023 ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:စပိန်ဘာသာစကား ရင်းမြစ်များ ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ (es)။
right|တွေးစစ်သုံး သင်္တေများကို ထည့်သွင်းသုံး၍ စည်းချပ် ဘာသာစကားအတွင်း စနည်စကျ တည်ဆောက်လိုက်လျှင် သရုပ်ကျော့ ဖှော်မျူလာ (well-fromed formula) များ ရလာမည်၊ စနည်မကျလျှင်မူ သရုပ်ပျက် (nonsonse)များသာ ဖြစ်သွားမည်။
သီအိုရမ်ဆိုသည်တို့ကို သရုပ်ကျော့် ဖှော်မျူလာ (well-formed formula)တို့မှ ထပ်ဆင့် တည်ဆောက်ရ၏။
ယုတ္တိဗေဒ တွင် အသုံးပြုသော သင်္ကေတများ (အင်္ဂလိပ်: symbols) သို့မဟုတ် ယုတ္တိသင်္ကေတများ () ဆိုသည်မှာ မည်သည့် အခြင်းအရာကို ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအရာကို ဖြစ်စေ စည်းချပ်စနစ်နှင့် ရေးသားခြင်းများ၌ သုံးရန် လေ့လာသူချင်း ညှိယူသတ်မှတ်ထားသော အရေးအခြစ် ပုံပန်းများ ဖြစ်သည်။
မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊ မည်သည့်အရာ၊ မည်သည့် အဖြစ်အပျက် စသည့် အခြင်းအရာများကို အခြင်းအရာ ညွန်းလုံး (atomic formula)တို့နှင့် ကိုယ်စားပြုကြသည်။
ဖြစ်ပျက်ခြင်း-မဖြစ်ပျက်ခြင်း၊ အခြားအခြင်းအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ ပေါင်းစည်းခြင်း၊ အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ခြင်း အကျိုးရလဒ် ဖြစ်ခြင်း၊ စသည်ကို့ကိုမူ အကြောင်းအရာ သင်္ကေတ (logical connective)တို့နှင့် ကိုယ်စားပြုကြသည်။
သို့ဖြင့် အခြင်းအရာ သင်္ကေတတို့ကို ဇာတ်ကောင်သဖွယ်၊ အကြောင်းအရာ သင်္ကေတတို့ကို ဇာတ်ကောင်တို့ကြား ဆက်စပ်ပုံသဖွယ် ထားလျက် ရေးသားတွေးခေါ်ကြလျှင်၊ စည်းချပ်တွေးစစ်ဗေဒ (formal logical)၌ သင်္ချာကြားခံသဖွယ် အသုံးပြုလေ့လာကြသည့် စည်းချပ် စနစ် စည်းချပ်စနစ် (formal language)ကို ပညာရပ်သုံး ဘာသာစကား တစ်ခုအဖြစ် ရရှိပေသည်။
ကဏ္ဍ:ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အယူအဆများ။
ယခု ဖြည့်ဆွက်နေပြီ ဖြစ်သည်။
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင် သုံးသော အကြောင်းအရာ(ညွှန်း) သို့မဟုတ် တွေးစစ်(ဗေဒ)သုံး အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတ (ခေါ်) အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတ () ဆိုသည်မှာ (ပညာရပ်သုံး) စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကားအဖို့ အခြင်းအရာညွှန်း ဝေါဟာရ အစအနလေးများကို ဆိုလိုရာ အကြောင်းအဓိပ္ပါယ်အလျောက် ချိတ်ဆက် ညွှန်းလုံးဝါကျဖွဲ့ရန် လေ့လာသူချင်း ညှိယူသတ်မှတ်ထားသော သင်္ကေတများကို ခေါ်ဆိုသည်။
အသုံးအများဆုံး အကြောင်းအရာညွှန်း (အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတများ) အသုံးများသော သတ်မှတ်ထားသည့် အကြောင်းချိတ် သင်္ကတေ (logical connective) များမှာ ဤသည်တို့ ဖြစ်သည်။
"မဟုတ်" (not): , , (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး၊ ထို့ပြင် သည်လည်း အထိုက်အလျောက် အသုံးများတတ်။
"နှင့်"၊ "...လည်း ဖြစ်ပြီး" (and): , , (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး။
"သို့မဟုတ်"၊ "မဟုတ်လျှင်" (or): , (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး။
"ဖြစ်လျှင်"၊ "ဖြစ်သော်"၊ "...လျှင်" (if...then): , , , (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး၊ သည်လည်း အထိုက်အလျောက် အသုံးများတတ်။
"မှသာလျှင်" (if and only if): , , , , (ရှေ့ဆက်များ) တို့နက် iက အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး။
သာဓက အသုံးပြပုံများ (အတွေးဝါကျဖွဲ့) = မိုးရွာ = (ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေ ဟူသော အခြင်းအရာ၂ခုကို အခြင်းအရာညွှန်း ဝေါဟာရအစအနလေးများ (ဤတွင် ရိုမန်အင်္ဂလိပ်စာလုံး p နှင့် q) ဖြင့် စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကားအတွင်း သင်္ကေတပြုပြီ ဆိုပါစို။
၎င်း အခြင်းအရာညွှန်း ၂ခုကို အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတ တို့နှင့် ဝါကျဖွဲ့၍ အဓိပ္ပါယ်၊ အခြေအနေ အမျိုးမျိုး ထွက်ပေါ်လုံပုံကို ဤသို့ သာဓက ကြည့်နိုင်၏။
မိုးရွာခြင်း မဟုတ် မိုးမရွာနေ။
ဒီ၁ခု ဖြစ်မနေ။
မိုးရွာခြင်း နှင့်/...လည်းဖြစ်ပြီး (ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း မိုးလည်း ရွာနေပြီး၊ ကိုယ်လည်း အိမ်ထဲမှာပဲ နေနေ။
မိုးရွာခြင်း သို့မဟုတ် (ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း မိုး ရွာရင်ရွာ၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ် အိမ်ထဲမှာနေ။
ဒီ၂ခုလုံး ဖြစ်ရင်လည်း ဖြစ်မယ်... ၁ခုတော့ သေချာပေါက် ဖြစ်ပျက်တယ် မိုးရွာခြင်း ဖြစ်လျှင် (ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်းမိုးရွာရင်၊ ကိုယ် အိမ်ထဲပဲ နေမယ်။
မိုးရွာမရွာကို မူတည်ပြီး ကိုယ် အိမ်ထဲနေမနေ ဆုံးဖြတ်ဖြစ်ပေါ်မယ် (ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း ဖြစ်လျှင် မိုးရွာခြင်း ကိုယ် အိမ်ထဲမှာ နေရင် မိုးရွာမယ်။
မိုးရွာမရွာက အိမ်ထဲနေမနေအပေါ် မူတည်နေတယ်လို့တော့ ဒီအတွေးဝါကျက သဘောသက်ရောက်။
မိုးရွာခြင်း မှသာလျှင် (ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း မိုးရွာမှ အိမ်ထဲမှာ နေမယ်။
မိုးမရွာရင် သေချာပေါက် အပြင်ထွက်မယ်၊ အိမ်ထဲမှာမနေဘူး၊ လို့ ဆိုလို။
အကိုးအကား Category:ယုတ္တိဗေဒ။
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင် သုံးသော အခြင်းအရာ(ညွှန်း) သို့မဟုတ် ညွှန်းလုံးစ ()ဆိုသည်မှာ ထပ်မံခွဲစိတ်၍ မရတော့သော (ဖွဲ့စည်းပုံအရ အခြေခံသဲတပွင့် ဆန်သော) ညွှန်းလုံး (formula) တို့ကို ခေါ်သည်။
မြန်မာသဒ္ဒါတွင် ပင်ကိုနာမ်တခုချင်းစီ၌ အခြားသော ဝါစင်္ကများကို အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မပါရှိတော့သည့် နည်းတူ၊ စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကား (fommal language) အရ ဆိုရလျှင် အကြောင်းအရာ(ညွှန်းလုံး) တခုစီ၌ အတွင်းပိုင်း တွေးနည်းပညာရပ်သုံး ဝါစင်္ကများ ဟူ၍ မရှိတော့၊ ထပ်မံခွဲစိတ်မရအောင် အခြေခံ ပါဝင်ရာသဲတပွင့်ကျပေသည်။
သာဓကအားဖြင့် ∀x. P (x) ∧ ∃y. Q (y, f (x)) ∨ ∃z. R (z) ဟူသော ညွှန်းလုံးကြီး၌ ပါဝင်သော တို့မှာ ကိုယ်စီမှာ အခြင်းအရာ(ညွှန်းလုံးစ)များ ဖြစ်ကြသည်။
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင် သုံးသော ညွှန်းလုံး (ခေါ်) နည်းစနစ်ဝင် (သရုပ်ကျော့) ဖှော်မျူလာ () ဆိုသည်မှာ - စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကား တခုခုတွင် ပုဒ်သဖွယ် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်သည့် အခြင်းအရာညွှန်း ဝေါဟာရ အစအန တစ်ခု၊ သို့တည်းမဟုတ် တစ်ခုသဖွယ် တွဲလျက်လုပ်ဆောင်သော ထိုသို့ ဝေါဟာရ ပေါင်းတွဲလျက် တစ်ခုကို ညွှန်းသည်။
အကယ်၍ ဝေါဟာရအတွဲ ပုဒ် ဖြစ်နေလျှင် (ပိုမိုအခြေခံကျသော ဝေါဟာရ အစအနများကို အစိတ်အပိုင်းသဖွယ် စီစပ်ထားသည့် ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်နေလျှင်)၊ ဆက်စပ်စဉ်းစားမှု (reasoning) မှန်မှန်နှင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါမှ ဖှော်မျူလာ (ခေါ်) ညွှန်းလုံး မြောက်သည်၊ သရုပ်ကျော့ ဖှော်မျူလာ (မှန်ကန်အသုံးဝင်သော ညွှန်းလုံး) ဟု ခေါ်ရန်လျော်သည်။
သာဓကအားဖြင့် တွေးစစ်ဗေဒ(logic)သုံး အကြောင်းဆက် သင်္ကေတ (logical connective) တစ်ခု ဖြစ်သည့် သုံး၍ နှင့် ဟူသော ညွှန်းလုံးစ (atomic formla) ၂ခုကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် ဟူသော တွေးစစ်ဗေဒသုံး ဝေါဟာရမှာ ညွှန်းလုံး တစ်ခု ဖြစ်မြောက်ပါသည်။
နှစ်နိုင်ငံအကြား တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံမှုအား ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ရက် နေ့တွင် ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
အစ္စရေးနိုင်ငံ တဲလ်အဗီးမြို့ တွင် မြန်မာသံရုံး ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့တွင် အစ္စရေးသံရုံး ရှိသည်။
နှစ်နိုင်ငံစလုံးက သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်ပြုကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ တို့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ကြရာ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်သည့် နှစ်ချင်းတူကြသည်။
ထိုကာလမှာပင် မြန်မာနိုင်ငံက အစ္စရေးနိုင်ငံ ၏ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်မှု အပေါ် အသိအမှတ်ပြုသည့် အရှေ့တောင်အာရှ ၏ ပထမဦးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။
နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထူထောင်ကြသည်။
သံအဆက်အသွယ်ပြုပြီး ၂နှစ်အကြာ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုသည် လွတ်လပ်သော အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ ပထမဆုံးလာရောက်လည်ပတ်သည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည့် ဒေးဗစ်ဘင်ဂူရီယန် သည်လည်း ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်သမိုင်းတစ်လျှောက် အရှည်ကြာဆုံးနိုင်ငံရပ်ခြားသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ နှစ်ပတ်ကြာ လည်ပတ်ခဲ့သူ အဖြစ် သမိုင်းဝင်ခဲ့သည်။
ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု အစ္စရေး နှင့် မြန်မာတို့သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊စစ်ရေး၊ ပညာရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းများစွာသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၌ သင်ကြားရေးနှင့် ပညာသင်ဆုများ ကိုလည်း ရရှိခဲ့ကြသည်။
သံတမန်ဆက်သွယ်မှု နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ပြီးချိန်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အစ္စရေးသံအမတ် ၂၀ ဦး ကျော် နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ် ၂၀ ဦး အထိ ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား အစ္စရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာ-အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး။
တွေးစစ်ဗေဒ (Logic) တွင် တွေးစဉ် (သို့) တွေးချက် အစဉ်အတန်း (သို့) တွေးလုံးစု () ဆိုသည်မှာ - သိထားချက်များ (premises) အဖြစ် လျာထားသော တွေးလုံးစာရင်းနှင့် ၎င်းလျာထားစာရင်းကို အခြေပြုသည့် ကောက်ချက် (conlusion) အဖြစ် ဆင့်တွေးသော အဆိုပြုတွေးလုံး ဤသို့သော တွေးလုံး(တွေးချက်) အစဉ်အတန်း တွဲလျက်ပေါင်းလျက် တစ်ခုတစ်ခုကို ညွှန်းဆိုသည်။
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင်၊ တွေးစဉ်တခုခုကို သင်္ချာနည်းဖြင့် အစုတစ်ခု သဖွယ် စဉ်းစားကိုင်တွယ်လျှင် တွေးလုံးများ (premises) မှာ ၎င်း၏ အစုဝင်များ ဖြစ်နေမည်။
သိထားချက် (သို့) သိလျာချက် () ဆိုသည်မှာ တွေးစစ်ဗေဒ (Logic) ၏ တွေးစဉ် (argument) တစ်ခုအတွင်း ကောက်ချက် တခုခုကို ပုံသွင်းသက်သေပြု ပံ့ပိုးနေသည့် အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ပါဝင်သော တွေးလုံးမျိုးကို ညွှန်းသည်။
သို့ဖြင့် တွေးစဉ်က သင်္ချာနည်းဖြင့် အစုတစ်ခု ဖြစ်လျှင် တွေးလုံးများက သူ့အစုဝင်များအဖြစ် ရှိမည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးလည်း ရွာမထား" ဟူသည့် တွေးလုံးနှင့် "မြေပြင်တဝိုက် ရေစိုနေသည်" ဟူသည့် တွေးလုံးတို့ကို သိထားချက် (premise) များအဖြစ် လျာထားလျက် "တစ်စုံတဦးက ရေဖြန်းထားခြင်း ဖြစ်မည်" ဟူသော ဖြစ်တန်ကြောင်း ကောက်ချက် (conclusion) တွေးလုံး ထွက်ပေါ်သည့် တွေးစဉ်တွင်လည်း သိထားချက်များကိ ကောက်ချက်ကို ပံ့ပိုးပေးနေသည်။
တွေးလုံး (သို့) တွေးချက် () ဆိုသည်မှာ အခြင်းအရာတစ်ခုခုကို ညွှန်းဆိုသော တွေးစစ်ဗေဒ(Logic)တွင်း ထုတ်ဖော်ဝါကျများ ဖြစ်သည်။
တွေးစဉ်(Argument) အတွင်း၌ တွေးစဉ်(argument) ကို သင်္ချာနည်းဖြင့် အစုတစ်ခု သဖွယ် စဉ်းစားကိုင်တွယ်လျှင် တွေးလုံးများ (premises) မှာ ၎င်းအဖို့ အစုဝင်များ ဖြစ်နေမည်။
အခြေခံအဖြစ် အလျာခံ တွေးလုံးများကို သိထားချက်များဟု ခွဲခေါ်နိုင်သည်။
၎င်းတို့အပေါ် ဆင့်ခံမူတည်၍ တွေးထုတ်လိုက်သော တွေးလုံးကိုမူ ကောက်ချက်ဟု ခွဲခေါ်နိုင်သည်။
ကောက်ချက် () ဆိုသည်မှာ တွေးစစ်ဗေဒ(Logic)၏ တွေးစဉ်တခုခုဖြင့် (အခြားသော သိထားချက်များ အပေါ် အခြေခံကာ) ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားသည့် အဆိုပြုချက်(တွေးလုံး)ကို ညွှန်းသည်။
သို့ဖြင့် တွေးစဉ်အတွင်း၌ တွေးသူက သိထားချက်များကို တွေးလုံးအုတ်မြစ်ပြုကာ ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) အတွင်း ကောက်ချက်အမျိုးမျိုး ဆင်ခြင်နည်း အသွင်ကွဲများကို လိုက်၍ ကောက်ချက်အမျိုးမျိုးကို တွေ့ရှိရနိုင်သည်။
အကြောင်းအရင်း ကောက်ချက် ဆိုင်ရာ သိထားချက်(သိလျာချက်)များကို နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းအရင်းသဖွယ် ဖြစ်နေမည့် ကောက်ချက်မျိုးကို အကြောင်းအရင်း ကောက်ချက် (abductive conslusion) ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော်၊ သိလျာချက်များမှ ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "ရွာပြီးစမိုး အုံ့နေသည်"၊ "လမ်း ရေစိုနေသည်" ဟူသော အချက်အလက်များကို သိထားချက်များအဖြစ် လျာလိုက်၍ ("ဤသည်မှာ မိုးရွာထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်မည်"ဟု စဉ်းစားလိုက်ခြင်းဖြင့်) "မိုးရွာထားသည်" ဟူသော ကောက်ချက်ကို ထုတ်လိုက်ခြင်းသည် ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်း (Abductive Reasioning) ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စာရင်းချုပ် ကောက်ချက် တနည်းနည်းဆင်တူသော သိထားချက်(သိလျာချက်)များကို ပြန်လည် စာရင်းချုပ်ကြည့်သည့်နှယ် ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်သော အဆိုပြုချက် (တွေးလုံး)သည် စာရင်းချုပ် ကောက်ချက် (inductive conclusion) ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော်၊ သိလျာချက်များမှ စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးရွာလျှင် လမ်း-က ရေစိုသည်"၊ "မိုးရွာလျှင် လမ်း-ခ ရေစိုသည်"၊ "မိုးရွာလျှင် လမ်း-ဂ ရေစိုသည်" အစရှိသော သိလျာချက်များကို (ရှိသမျှ အတွေ့အကြုံဖြင့်) စာရင်းချုပ်ကြည့်လျက် "မိုးရွာလျှင် လမ်းတိုင်း ရေစိုသည်" ဟူသော ကောက်ချက်မျိုး ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်ခြင်းသည် စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်း (Inductive Reasoning) ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စာရင်းထုတ် ကောက်ချက် ရှိပြီးသား စာရင်းများကို ထုတ်ကြည့်သကဲ့သို့၊ မိမိ၏ စာရင်းရှိ သိထားချက်များကို (သင်္ချာဆန်ဆန်) တွေးစစ်သုံး သင်္ကေတများအဖြစ် ကြည့်ပြီးနောက် သိထားချက်တစ်ခုရှိ ညွှန်းလုံး နှင့် အခြားတစ်ခုရှိ ညွှန်းလုံးတို့ အချင်းချင်း မည်သူက မည်သူ၏ အစုဝင်၊ အစုပိုင်း သဖွယ် ရှိနေသေးလော စသည့် ဆက်စပ်ပုံများကို ဆက်လက်ထောက်ထားလျက် စာရင်းထုတ် ကောက်ချက် (deductive conclusion) များကိုလည်း ဆက်စပ်တွေးထုတ်နိုင်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော်၊ သိလျာချက်များမှ စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးရွာလျှင် လမ်းတိုင်း ရေစိုသည်" ဟူသော အချက်နှင့် "ဤအရာက လမ်း ဖြစ်သည်" ဟူသော မိမိ၏ စာရင်းရှိပြီး သိလျာချက်ချင်း ယှဉ်ထပ်ဆက်စပ်၍ "မိုးရွာလျှင် ဤအရာလည်း (လမ်းတစ်ခုအဖြစ်) ရေစိုမည်သာ" ဟု ကောက်ချက် ထုတ်ကြည့်ခြင်းသည် စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်း (Deductive Reasioning) ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အကြောင်းသင့် ဆင်ခြင်မှု () ဆိုသည်မှာ ကောက်ချက်တခုခုထံသို့ တွေးစစ်ဗေဒ(Logic)အားဖြင့် မှန်ကန်စနစ်ကျစွာ ရောက်ရှိအောင် အားထုတ်ခြင်း အတွေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) ဆန်ဆန် ဆိုရလျှင်၊ ယခု ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်မည့် ကောက်ချက်က ယခင်သိလျာချက်များ၏ အကြောင်းအရင်း ဖြစ်နေမည်လော၊ ထိုသိလျာချက်များကို စာရင်းချုပ်ကြည့်ခြင်းလော၊ စသည့် သိထားချက်-ကောက်ချက်ကြား သက်ဆိုင်ဆက်စပ်ပုံများမှာ အသုံးပြုလိုက်သော ဆင်ခြင်နည်း အသွင်ကွဲများအပေါ် မူတည်နေပေသည်။
သိထားချက်(သိလျာချက်)များကို အတွေးအုတ်မြစ်ပြု၍ ကောက်ချက်တွေးလုံး တခုခုကို ၎င်းတို့ထံမှ စနစ်တကျ တွေးထုတ်ကြည့်ခြင်း ဖြစ်သော အကြောင်းသင့် ဆင်ခြင်မှု (logical reasoning) ၏ အတွေ့များသည့် အသွင်ကွဲများမှာ ဤသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်း (Abductive Reasoning) ကောက်ချက်တခုခုကို ဆိုင်ရာသိထားချက်များမှ ဤ ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားလျှင် - ထိုကောက်ချက်က ထိုသိထားချက် (အားလုံး သို့မဟုတ် အချို့) ကို နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည့် အကြောင်းအရင်း (cause) ဖြစ်သည်။