kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အာဟာရများ ချို့တဲ့ခြင်း ပိုလျှံခြင်း အစာစွမ်းအင် ဆာလောင်ခြင်း၊အသားအရေနှင့်အားအင်ယုတ်လျော့ခြင်း အဝလွန်ရောဂါ ဆီးချို၊ နှလုံး ရောဂါ ကစီဓာတ်ရိုးရိုး မရှိ ဆီးချို ၊ အဝလွန်ရောဂါကစီဓာတ်အစုံ မရှိအဝလွန်ရောဂါ ပြည့်ဝအဆီ ကာမဆန္ဒဟော်မုန်းလျော့ နည်းခြင်း နှလုံး ရောဂါ ကူးဟြေင်းအဆီ မရှိ နှလုံး ရောဂါ မပြည့်ဝအဆီ မရှိ အဝလွန်ရောဂါ အဆီ ဆီတွင်ပျော်ဝင်သည့် ဗိုက်တာမင်များကို မစုပ်ယူနိုင်ခြင်း၊ ယုန်ကဲ့သို့အဆီဓာတ် နည်းသည့်အသားများအလွန်အကျွံစားမိ၍ အသားဓာတ် အဆိပ်သင့်ခြင်း (အသားဓာတ် စားသုံးမှုများခဲ့လျှင်) နှလုံး ရောဂါ (အချို့မှဟြေသည်) အိုမီဂါ ၃ အဆီ နှလုံး ရောဂါ သွေးယိုဆင်းခြင်း ၊ သွေးထွက်ခြင်း အိုမီဂါ ၆ အဆီ မရှိ နှလုံး ရောဂါ၊ ကင်ဆာရောဂါ ကိုလက်စထရောအဆီ မရှိ နှလုံး ရောဂါ အသားဓာတ် အသားဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ဓာတ် အလွန်အမင်း ယုန်ကဲ့သို့အဆီဓာတ် နည်းသည့်အသားများအလွန်အကျွံစားမိ၍ အသားဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ကလေးငယ်များတွင် အဖြစ်များသော အဟာရချို့ တဲ့ ခြင်း အဆိပ်သင့်ခြင်း ဆားဓာတ် ဆားဓာတ်လျော့ခြင်း ဆားဓာတ်များခြင်း ၊ သွေးတိုး သံဓာတ် သွေးအားနည်းခြင်း အသည်းကျုံ့ ခြင်း ၊ နှလုံးရောဂါ အိုင်အိုဒင်း လည်ပင်ကြီးရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းသည့်ရောဂါ အိုင်အိုဒင်းအဆိပ်သင့်ခြင်း (လည်ပင်ကြီးရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းသည့်ရောဂါ) ဗီတာမင် A မျက်လုံးခြောက်သွေ့ခြင်း ၊ ညဘက်မမြင်ခြင်း ၊ယောက်ျားဆန္ဒအား ဟော်မုန်းလျော့နည်းခြင်း ဗီတာမင် A များသည့်ရောဂါ (အသည်းကျုံ့ ခြင်း ၊ ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း) ဗီတာမင် B1 ထုံနာကျင်နာ ဗီတာမင် B2 အရေပြားကွဲခြင်းနှင့် မျက်လုံးသွေးခြည်ဥ ခြင်း ဗီတာမင် B3 (နိုင်ရာစင်) ဗီတာမင် B3 (နိုင်ရာစင်) ချို့တဲ့သည့်ရောဂါ အစာမချေဖျက်နိုင်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ခြင်း ၊ မွေးရာပါချို့ယွင်းခြင်း ဗီတာမင်B12 သွေးအားနည်းခြင်း ဗီတာမင်C သွားဖုံးယောင်ခြင်း ဝမ်းလျှောပြီး ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း ဗီတာမင် D ဗီတာမင် D ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသော အရိုးပျော့ရောဂါ ဗီတာမင်D များသည့်ရောဂါ (ရေခန်းခြောက်ခြင်း၊အန် ခြင်း၊ဝမ်းချုပ်ခြင်း) ဗီတာမင် E အာရုံကြောမကောင်းခြင်း ဗီတာမင် E များသည့်ရောဂါ (သွေးပိတ်စေမှုကိုဆန့်ကျင်ခြင်း=သွေးထွက်များခြင်း) ဗီတာမင် K သွေးယိုစီးခြင်း ထုံးဓာတ် အရိုးပွခြင်း ၊ ကြွက်သားများ နာကျင်ခြင်းရောဂါ၊၊ ငုပ်နေသော ကြွက်သားများ နာကျင်ခြင်းရောဂါ၊ အသံအိုး ကြွက်သားများ ထိန်းချုပ်၍ မရနိုင်အောင် ကျုံ့ခြင်း နာခြင်း ၊ နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ် ခြင်း ၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း ၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း ၊ အစားအသောက်ပျက် ခြင်း ၊ မူးဝေ ခြင်း ၊အန်ခြင်း ၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ပန်ကရိယရောင်ခြင်း ၊ ဆီးသွားများခြင်း မဂ္ဂနီစီယမ်ဓာတ် သွေးတိုးခြင်း အားနည်းခြင်း၊ မူးဝေခြင်း ခြင်း ၊ အော့အန်ခြင်း၊ သက်ရှုမမှန်ခြင်းနှင့် သွေးပေါင်ကျခြင်း ပိုတက်စီယမ် ဓာတ် ပိုတက်စီယမ်ဓာတ် လျော့နည်းရောဂါ၊ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်များခြင်း ၊ သွေးခုန်နှုန်းမြန်လွန်းခြင်း၊နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Malnutrition The CE-DAT Complex Emergency Database - A source of data on malnutrition and mortality in conflict-affected populations Category:ကျန်းမာရေး။
ရှေးဟောင်း အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် ကိုးကွယ်ခြင်းခံရသော နတ်ဘုရားတို့၏ ရုပ်ပုံ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်ခြင်း () ဆိုသည်မှာ ကြီးမြတ်အုပ်စုမှု သဘောဆောင်သော နတ်ဘုရားများ တစ်ပါးတစ်ဆူမကကို ယုံကြည်ခြင်းနှင့် သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
အောက်စ်ဖှော့ဒ် တက္ကသိုလ်၏ အညွှန်းခံလေ့လာချက်များအရ၊ နတ်ဘုရားများကို စာရင်းချရန် မလွယ်ကူလှသဖြင့် တရုတ်ရိုးရာ နတ်ကိုးကွယ်မှု ကဲ့သို့သော အယူဝါဒစနစ်များမှာ အကယ်ပင် တစ်ပါး မကသော နတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်မှုလော၊ တစ်ခုတည်း တစ်စုတည်းသော ကြီးမြတ်မှုအရာ၏ သရုပ်ကွဲဖော်ပြမှု အမျိုးမျိုးဟု သူတို့ ယူဆထားခြင်းမျိုး ဖြစ်နေသလော ခွဲခြားသတ်မှန်ရန် ခက်ခဲမှု ရှိတတ်သည်။
စာရင်းအတိအကျနီးပါး ပြုနိုင်သော နတ်ဘုရား၊ နတ်သမီး တို့ဖြင့် ကိုးကွယ်စရာ နတ်ဘုရားသိုက်ဝန်း (pantheon) ဂိုဏ်းများသဖွယ်လည်း အချို့ နတ်ဘုရားစုဝါဒများ၌ တွေ့ရသည်။
ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူတို့သည် နတ်ကွန်း များသို့ ပူဇော်ပသမည့် ပစ္စည်းများကို တစ်ပါတည်း သယ်ဆောင်၍သွားရောက် စုရုံးပူဇော်ကြသည်။
သမိုင်း နှင့်ခေတ်ပြိုင်ကာလနှစ်မျိုးလုံးရှိ များစွာသော ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများတွင် နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခြင်းများရှိကြသည်။
၎င်းတို့ မှာ ရှင်တို ၊ ရှေးခေတ်ဂရိနတ်ဘုရားများ ၊ ရောမနတ်ဘုရားများ ၊ ဂျာမန်နတ်ဘုရားများ ၊ ဆလာဗစ်နတ် ဘုရားများ ၊ တရုတ်ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများ ၊ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ တိဗက်တန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် လက်သစ်ဘာသာ မဲ့ ယုံကြည်မှုများတို့ဖြစ်ကြသည်။
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်သူတို့သည် အားလုံးသော နတ်ဘုရားများကို အညီအမျှအစဉ်အမြဲ ကိုးကွယ်လေ့ မရှိပါ။
သို့သော်တစ်ခုတည်းသော နတ်ဘုရားကို ပူဇော်ပသသူတို့ရှိသည်။
အခြားကိုးကွယ်သူများထဲတွင် နတ်ဘု ရားအမျိုးမျိုးကို အချိန်အခါအလိုက် ပုံမှန်ကိုးကွယ်နေသူများလည်း ရှိသည်။
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်ခြင်း(တစ်ပါးသို့မဟုတ် တစ်ပါးထက်ပိုသော ဘုရားများကို ယုံကြည်ခြင်း)သည် ကိုးကွယ်မှု ပုံစံတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ဆူတည်းသောဘုရား ကိုသာ ကိုးကွယ်မှုနှင့်ဆန့်ကျင်လျက်ရှိသည်။
ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ယုံကြည်မှုလွှမ်းမိုးထားခြင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
အချို့ဘာသာများတွင် ဝိက ကဲ့သို့သော နတ် ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့သည် ကြီးမားသော ဘုရားသခင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် နတ်ဘုရားများဟု မြင်ထားကြ သည်။
ဘုရားများနှင့် မြင့်မြတ်ခြင်း မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံမြို့ရှိ သရဘာဂိတ်ဝ၌ တွေ့မြင်နိုင်သော မင်းမဟာဂီရိ အိမ်တွင်းနတ်မင်း၏ နှမတော်နတ်ကွန်းစင် နတ်ဘုရား ၊ ဘုရား (နတ်သား) နှင့် နတ်သမီးများ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်သောဘာသာများ၏ နတ်ဘုရားများသည် ဒဏ္ဍာရီတွင် ကိုယ်စားလှယ်တော်များ ဖြစ်ကြ သည်။
ဒဏ္ဍာရီထဲတွင် ၎င်းတို့သည် ကြီးမားသော သို့မဟုတ် လျော့နည်းသောအနေအထားများဖြင့် မျိုးစုံသော အရေးပါမှုများကို ပုံဖော်ထားကြသည်။
၎င်းတို့တွင် တစ်ဦးချင်းအလိုက် ကျွမ်းကျင်မှုများ ၊ လိုအပ်မှုများ ၊ ဆန္ဒများနှင့် သမိုင်းများရှိသည်။
ဤဘုရားများသည် ၎င်းတို့၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးစရိုက်လက္ခဏာများတွင် တစ်ခါတစ်ရံလူများနှင့် အသွင်သဏ္ဌာန်တူသည်ဟု မြင်တွေ့ရသည်။
သို့သော် ၎င်းတို့တွင် တစ်ဦးချင်းအ လိုက်တန်ခိုးများ ၊ စွမ်းရည်များ ၊ ဉာဏ်ပညာသို့မဟုတ် အကြားအမြင်များရှိကြသည်။
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှုသည် များစွာသော ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများတွင် ပါဝင်ကြသော သဘာဝ သစ်ပင်တောတောင်များကို ကိုးကွယ်သည့် ယုံကြည်မှုများနှင့် ပြတ်သားစွာ ခွဲခြား၍မရပါ။
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးများကို ကိုးကွယ်မှု၏ ဘုရားများသည် များစွာသော ကိစ္စရပ်များတွင် သဘာဝလွန်ပုဂ္ဂိုလ်များ သို့မဟုတ်ဝိညာဉ် များ၏ စဉ်ဆက်မပြတ်ရှိနေသော အမြင့်ဆုံးအစီအစဉ်များဖြစ်သည်။
၎င်းတို့တွင် ဘိုးဘွားစဉ်ဆက်များ၊ မကောင်းဆိုးဝါးများ၊ ဖန်ဆင်းထားသူများနှင့် အခြားသောပုဂ္ဂိုလ်များ တို့ပါဝင်သည်။
အချို့သော ကိစ္စရပ်များတွင် ထိုဝိညာဉ်များကို ကောင်းကင်သို့မဟုတ် မြေကမ္ဘာအောက်ဟူ၍ အမျိုးအစားများခွဲခြားထား ပြီး ယင်းဝိညာဉ်များ အားလုံးတည်ရှိနေခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ယင်းတို့အား ကိုးကွယ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက် ရောက်ခြင်းမဟုတ်ပါ။
နတ်ဘုရားအမျိုးအစားများ နတ်ဘုရားများ၏ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှုများတွင် ရံဖန်ရံခါတွေ့ရသည်။
မိုးကောင်းကင် ဘုရား (ကောင်းကင်နှင့်ဆိုင်သော မရဏနတ်ဘုရား (မြေကမ္ဘာအောက်နှင့်ဆိုင်သော) မိခင်နတ်သမီး အချစ်နတ်သမီး ဖန်ဆင်းရှင်နတ်ဘုရား လိမ်ညာလှည့်စားသော နတ်ဘုရား ရှင်ခြင်း ၊ သေခြင်း ၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း နတ်ဘုရား ယဉ်ကျေးမှု သူရဲကောင်း ဘာသာရေးနှိုင်းယှဉ်လေ့လာချက် တစ်ဆူတည်းသော ဘာသာရေး ကိုးကွယ်မှုတွင် ဘုရားသည်တစ်ဆူတည်းသာရှိသည်ဟု ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်၍ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်လျက်ရှိသည်။
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကိုကိုးကွယ်မှုနှင့် တစ်ဆူတည်းသောဘုရားကို ကိုး ကွယ်မှုသည် ကိုးကွယ်မှုများဖြစ်ပြီး ဝါဒများနှင့်ဆန့်ကျင်ခြင်းမရှိပါ။
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှုတွင် ဖွဲ့စည်းမထားသော စည်းမျဉ်းများသည် “ဘုရားသခင်များ (သို့မဟုတ်) နတ်ဘုရားများ”နှင့် မည်သည့်ပတ် သက်မှုကိုမျှ လိုအပ်စွာထင်ဟပ်မှုမရှိပါ။
ဥပမာအားဖြင့် တစ်ဆူတည်းဝါဒသည် တိကျစွာတစ်ခုတည်း အဓိက စုစည်းနေသည့် မည်သည့်စနစ်ကိုမဆို သုံးစွဲသည့် ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး ၎င်းတစ်ခုတည်းမှ အခြားသောအရာများ အားလုံးထွက်ပေါ်လာရသည်။
ကမ္ဘာ့ဘာသာများထဲမှ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှု ရှေးခေတ်ဂရိတို့၏ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှု (Hellenic polytheism) ရှေးခေတ်ဂရိတို့သည် အဓိက ဘုရားများနှင့်နတ်သမီး (၁၃)ပါး တို့ကိုအသိအမှတ်ပြုလက်ခံခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့ ၏ အမည်မှာ ဇူးဇ် ၊ ေဟဒီစ်၊ ပိုဆိုက်ဒွန် ၊ အပိုလို ၊ အာတီးမစ် ၊ အေးဖရိုဒိုက် ၊ အေရီစ် ၊ ဒီုင်အိုနီးဆီယပ် ၊ ဟပ်ဖေးစတပ် ၊ အေသီနာ ၊ ဟာမက်စ် ၊ ဒီမီတာ နှင့် ဟက်စ်ရှာ တို့ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း အမျိုးမျိုးသော ဘုရားငယ်များကိုလည်း ကိုးကွယ် ကြသည်။
မြို့များ မတူညီသလို မြို့အလိုက် ကိုးကွယ်သည့်နတ်ဘုရားများလည်း မတူညီကြပါ။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် အရည်အသွေးဂုဏ်ပုဒ်အလိုက် ဒေသသဘာဝများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။
ရှေးခေတ်ဂရိတို့၏ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးများကို ကိုးကွယ်မှုသည် ဂရိတိုင်းပြည်ကိုကျော်လွန်၍ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ရာ အာရှမိုင်းနား ရှိ အိုင်အိုနီးယား ကမ်းခြေများနှင့် ကျွန်းများသို့လည်းကောင်း ၊ မက်နာဂရေစီယာ (စစ္စလီကျွန်းနှင့် အီတလီတောင်ပိုင်း)သို့လည်းကောင်း ၊ ရောက်ရှိသွားပြီး၊ မြေထဲပင် လယ် အနောက်ဘက်ခြမ်းမှ ဂရိ၏ကိုလိုနီနယ်ပယ်များဖြစ်သော မာဆေး ကဲ့သို့သော နေရာများအထိ ပျံ့နှံ့သွားသည်။
ဂရိဘာသာရေးသည် Etruscan (အီတလီနိုင်ငံ ၏ အနောက်ဘက်ရှိ ရှေးဟောင်းဒေသ)ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်မှု ကို နောက်ပိုင်း ရောမဘာသာရေးဖြစ်လာရန် ပုံသွင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အိန္ဒိယဘာသာရေးများ ဟိန္ဒူအယူဝါဒ ၁။
တစ်ဆူတည်းသောဘုရားကို ကိုးကွယ်မှုအပေါ် ဟိန္ဒူအမြင်။
ဘာသာရေးဟိန္ဒူအယူဝါဒသည် ကျယ်ပြန့်သည့်အကြောင်းအရာ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၊ တစ်ဆူတည်းသောဘုရားကို ကိုးကွယ်မှု နှင့် နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကိုကိုးကွယ်မှုတို့၏ အမှီသဟဲပြုမှုများနှင့် နှစ်မျိုးစလုံးတို့၏ အမျိုးမျိုးကွဲပြား နေခြင်းများနှင့် ရောထွေး နေခြင်းတို့ကို ဖုံးအုပ်လွှမ်းခြုံထားသည်။
ထို့ကြောင့် သာမန်ကိုးကွယ်မှုသည် နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကိုကိုးကွယ်မှုများဖြစ်ပြီး ၊ ထို အချိန်မှာပင် ဟိန္ဒူတွေးခေါ်ပညာရှင်များနှင့် ဘာသာရေးဆရာများသည် တစ်မျိုးတည်းသော နတ်ဘုရားအနှစ် သာရပါပြီး ၊ လူသားထက်ကျော်လွန် စိတ္တဇဆန်သော ရုပ်ပစ္စည်းများကိုးကွယ်ခြင်းကို အကြောင်းပြထောက်ခံထား သည်။
ဤနတ်ဘုရားအနှစ်သာရသည် ဗြဟ္မာ သို့မဟုတ် အတ်မန် တို့ကို အမြဲရည် ညွှန်းထားသည်။
သို့သော် ဤပြည့်စုံ သော နတ်ဘုရားအနှစ်သာရ၏ သဘာဝကိုနားလည်သိမြင်ခြင်းသည် ဝိဒါန်တ (Vedanta) ကဲ့သို့သော ဟိန္ဒူအတွေးအခေါ်ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို တစ်တန်းတစ်စားတည်း သိမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။
များစွာသော ဟိန္ဒူများသည် ဗြဟ္မာကြီးမှဆင်းသက်လာသည့် အမျိုးမျိုးသောနတ်ဘုရားများကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြ သည်။
အများစုသည် နတ်ဘုရားတစ်ပါးပါးကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးယုံကြည်မှုအရဖြစ်စေ ၊ ရိုးရာအစဉ်အလာကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဗြဟ္မာကြီး၏ ကိုယ်စားအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။
ဟိန္ဒူအယူဝါဒကို ဆမတ်ထ (Smartha) ၏ အမျိုးတူအလိုက်ခွဲခြားပြရာတွင် ၊ ရှန်ကာရာ (Shankara) ရှင်းပြဖွင့်ဆိုထားသည့် အတ်ဝိတ်တ (Advaita) အတွေးအခေါ်သည် အရေအတွက်များစွာသော နတ်ဘုရားများ ကို ရိုသေခြင်းပြုရာတွင် ဗြဟ္မာကြီး၏တန်ခိုးတော်များဖြစ်သည်မှလွဲ၍မရှိဟု နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းကို ခွင့်ပြုထား သည်။
ထိုကြောင့် ရှန်ကာအပါအဝင်မျိုးစုံသော ဝိဒါန်တ ကျောင်းများ၏အဆိုအရ ဟိန္ဒူအယူဝါဒတွင် အရေအတွက် များစွာသော နတ်ဘုရားများရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ ဗိဿနိုး ၊ သီဝ ၊ ဂနက်ရှ ၊ ဟာနူမန် ၊ လက်ချမီး နှင့် ကာလီ တို့ဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် နတ်ဘုရားများ သည် ဗြဟ္မာကြီး၏ပုံစံအမျိုးမျိုးကို ခွဲခြားဖော်ပြထားသော နတ်ဘုရားများဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း များစွာသော ဝိဒါန်တတွေးခေါ်ပညာရှင်များကလည်း အားလုံးသော နတ်ဘုရားများအား အတ်မန် ပုံစံဖြစ်သော ဗြဟ္မာကြီး၏တန်ခိုးတော်ဖြင့် တစ်စုတစ်စည်းတည်းရှိစေသည်ဟု တွေးခေါ်ညွှန်ပြထားသည်။
စမတ်သာ ဘာသာရေးအုပ်စုနှင့်ခြားနားချက်တွင် ဝိတ်ရှန်အယူဝါဒ ၊ ရှိုက်ဗိုက် အယူဝါဒ နှင့် ရှက်အယူဝါဒ တို့သည် ရေမြေတောတောင်တိရစ္ဆာန်များ ကို စောင့်ရှောက် သည့် နတ်ဘုရားတစ်ဆူတည်း ကိုးကွယ်မှုကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနတ်ဘုရား ယုံကြည်မှုကို လိုက်နာကျင့်သုံးကြသည်။
သို့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဗြဟ္မာကြီးအပေါ် နားလည်သဘောပေါက်မှုများသည် ကွဲပြားခြားနားလျက်ရှိ သည်။
ဝိတ်ရှနအယူဝါဒီတစ်ဦးသည် ဗိဿနိုး သို့မဟုတ် ကရစ်ရှနား နတ်ဘုရားသာ ကိုးကွယ်ထိုက်သည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ထားပြီး အခြားသော နတ်ဘုရားများကိုးကွယ်မှုသည် နိမ့်ကျသည့် ကိုးကွယ်မှု သို့မဟုတ် ဗြဟ္မာကြီး၏ ချဲ့ထွင်ခြင်းများ သွင်ပြင်များတို့ကို ကိုးကွယ်ရန် တိုက်တွန်းပြောဆိုမှုများဟု မှတ်ယူထားသည်။
များစွာသော ဝိတ်ရှနအယူဝါဒီတို့သည် သီဝနတ်ဘုရားကို ဗိဿနိုး နတ်ဘုရားအား ထိပ်ဆုံးမှ ကိုးကွယ်သူအဖြစ် မှတ်သားထားသည်။
ဆဒတ်ရှစ် (Sadashiv) နှင့် ရောထွေးရန်မလို ပါ။
ဆဒတ်ရှစ်ကို ဗိဿနိုး၏ချဲ့ထွင်ထားသူ တစ်ဦးဖြစ် မှတ်ယူသည်။
ရှိက်ဗိုက် ကိုးကွယ်သူများ၏ အနေအထား သည် ဝိတ်ရှနအယူဝါဒနှင့် များသောအားဖြင့် ဆင်တူသည်ဆိုသော်လည်း သီဝနတ်ဘုရားကို အထွတ်အမြတ်ကိုး ကွယ်ကြသည်။
အရှေ့အာရှ ဘာသာရေးများ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ရှင်တို (Shinto) ၁။
ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရား ၊ ဒေဝါနှင့်ဘုရားနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာထဲမှ ကိုးကွယ်ရာမဲ့သူများ။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အဆင့်မြင့်ပုဂ္ဂိုလ်များရှိနေကြပြီး ၎င်းတို့ကို သာမန်အားဖြင့် ဘုရားများ ၊ ဒေဝါများ ဟု သုံးနှုန်းပြောဆိုကြသည်။
သို့သော်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာအနှစ်သာရတွင် မည်သည့်ဒေဝါ ၊ မည်သည့်ဘုရား(များ) ကိုမျှ ကိုးကွယ်ခြင်း၊ဆုတောင်းခြင်းပြုလုပ်ရန် သွန်သင်ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပါ။
ဒေဝါများသည်ယေဘုယျအားဖြင့် လူသားများထက် အတိတ်ဘဝက ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံများ ပိုမိုများပျားခဲ့ကြသူများဖြစ်သည်။
သူတို့၏သက်တမ်းသည်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ကုန်ဆုံးကြရသည်။
သူတို့၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးခဲ့လျှင် တစ်ဖန်ဒေဝါအဖြစ် မွေးဖွားနိုင်သည် သို့မဟုတ် အခြားဘုံသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
သူတို့၏အကုသိုလ်ကံများ စုံပုံများပျားလာလျှင် လူ့ဘုံသို့လည်းကောင်း ၊ ထို့ထက်နိမ့်ကျသည့် အောက်ဘုံများသို့ လည်းကောင်း ရောက်ရှိသွားသည်။
လူသားများနှင့် အခြားသော သတ္တဝါတို့သည်လည်း ကောင်းမှုကုသိုလ်များ ပြုလုပ် ခဲ့လျှင် နောင်ဘဝတွင် ဒေဝါများအဖြစ်ပြန်လည်မွေးဖွား နိုင်သည်။
သို့သော်လည်း ကံသေ ကံမထောက်ခံထားသည် မဟုတ်ပါ။
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် နိုင်ငံမျိုးစုံတို့တွင် တိုးတက်ပြန့်ပွားသွားခဲ့သည်။
အချို့သော နိုင်ငံတို့တွင် နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကိုကိုး ကွယ်သည့် ရိုးရာဘာသာရေးများရှိနှင့်ပြီးဖြစ်နေသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မတူညီသောအခြားဘာသာများနှင့် ပေါင်း စည်းရလွယ်ကူသည်။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ရှိနှင့်ပြီးသော ရိုးရာဓလေ့ကိုးကွယ်မှုများနှင့် ပေါင်းစပ် သွားပြီး အမျိုးမျိုးသော ကိုးကွယ်မှုများဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထိုနည်းတူစွာ ကိုးကွယ်ရာမရှိများလည်းဖြစ်ပေါ်လာ သည်။
ဥပမာ အားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ရှင်တို နှင့် ရောစပ်သွားသည်။
ရှင်တိုကိုးကွယ် ခြင်းသည် ကာမီ သို့မဟုတ် ကာမီဂါမီ (kamigami) (ကာမီ၏အများဆိုင်နာမ်)နတ်များကို ကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၊ ရှင်တိုကိုးကွယ်ခြင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ပုံ ဓလေ့ထုံးတမ်းအဖြစ်သို့ ပြုပြင်ပုံသွင်းထားသည်။
ထို့အတွက် နောက်ပိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာပုံစံအချို့တွင် ဘုရားများကို ဝတ်ပြုကိုးကွယ်သည့် အခြေခံတရားများပါရှိလာခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား http://en.wikipedia.org/wiki/Polytheism http://myanmarclassic.multiply.com/journal http://www.greek-gods-and-goddesses.com/greek-god-poseidon.html Category:ဘာသာရေး Category:ကိုးကွယ်မှု။
right|thumb|ဆရာဝန်တစ်ဦးမှ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အား စစ်ဆေးခြင်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်အား စောင့်ရှောက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် ကာလအတွင်း အမျိုးသမီးများခံယူသင့်သည်ဟု အကြံပြုထားသော ဆေးဝါးကုသမှုနှင့် သူနာပြုစုစောင့်ရှောက် ခြင်းတို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ကောင်းမွန်သော ကိုယ်ဝန်ဆောင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဖြစ်နိုင်ရန် အလားအလာရှိသော ပြဿနာအခက်အခဲများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန်၊ ဖြစ်နိုင်လျှင် ကြိုတင် ကာကွယ်ရန် (အာဟာရဓာတ်၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ ဗီတာမင် စားသုံးမှုပမာဏ စသည်တို့ လုံလောက်စွာ ရရှိနိုင်ရန်အတွက် ထောက်ခံချက်များပေးခြင်းတို့ဖြင့်) နှင့် လိုအပ်ပါက အမျိုးသမီး အား သင့်လျော်သော အထူးကုများ၊ ဆေးရုံများ စသည်တို့အား ညွှန်ပြနိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင်ပုံမှန် ကိုယ်ဝန်ဆောင် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ရယူနိုင်ခြင်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင် သေဆုံးမှုနှုန်း နှင့် ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းနှုန်းများကို လျော့နည်းလာစေရုံသာမက ချွတ်ယွင်းချက်များဖြင့် မွေးဖွားခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်မပြည့်ဘဲ မွေးဖွားခြင်းနှင့် မွေးကင်းစကလေးငယ်များတွင် ဖြစ်တတ်သော အခြား ကြိုတင်ကာကွယ် နိုင်သော ပြဿနာအခက်အခဲများကို လျှော့ချရာတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်နေရာမှ ပါဝင်နေပေသည်။
တိရစ္ဆာန်များအား လေ့လာချက်များအရ သားဥကြွေခြင်းမတိုင်မီနှင့် သန္ဓေတည်သောကာလအတွင်း မိခင်၏ ဓာတ်စာ (ဖြစ်နိုင်လျှင် ဖခင်အပါအဝင်)၊ ဗီတာမင်ဓာတ်စားသုံးမှုပမာဏနှင့် ဂလူးကို့စ်ပမာဏ တို့သည် သန္ဓေသားကြီးထွားမှုနှင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်နှင့် အရွယ်ရောက်သောအချိန်တွင် ဖြစ်သော ရောဂါများအထိ ရည်ရှည် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကို ညွှန်ပြနေပါသည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အားစောင့်ရှောက်ခြင်း ရရှိနိုင်ခြင်းကြောင့် ပုဂ္ဂလိကကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများ အထိုက်အလျောက် ရရှိနေစဉ်၊ လူမှုစီးပွားပြဿနာများကဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံအတော်များများတွင်သာမက ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင်ပါ ၎င်းအား ယုံကြည်လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းကို တားဆီးနေပေသည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် အလေ့အကျင့်တစ်ခုမှာ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ချွတ်ယွင်းချက်များ ကာကွယ်ရန်အတွက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အား ဖောလစ်အက်ဆစ် အနည်းဆုံး 400 mcg နှင့်အတူ ဗီတာမင်ဓာတ်များ တိုက်ကျွေးရန်ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်အား စောင့်ရှောက်ခြင်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်အား စောင့်ရှောက်ခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ပါဝင်သောအရာများမှာ- ပထမ သုံးလပိုင်းကာလတာ နှစ်ကြိမ်အတွင်း လစဉ်သွားရောက်ပြသမှု (1–28 ပတ်အတွင်း) ၁။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် 28 ပတ်မှ 36 ပတ်အတွင်း နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ၂။
36 ပတ် နောက်ပိုင်း အပတ်စဉ် (38–40ပတ်အတွင်း မီးဖွားသည်) ၃။
မိဘတို့၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် မိသားစု၏ တတ်နိုင်စွမ်းများကို အကဲဖြတ်ခြင်း ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်းများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ပါဝင်သောအချက်များမှာ - ၁။
(မိခင်၏) ဆေးဝါးကုသမှုမှတ်တမ်းအား စုဆောင်းခြင်း ၂။
(မိခင်၏) သွေးပေါင်ချိန်အား စစ်ဆေးခြင်း ၃။
(မိခင်၏) အရပ်နှင့် ကိုယ်အလေးချိန် ၄။
တင်ပါးဆုံရိုး စစ်ဆေးခြင်း ၅။
သန္ဓေသား၏ နှလုံးခုန်နှုန်းအား ဒေါ့ပလာစနစ်ဖြင့် ဖမ်းယူနားထောင်ခြင်း ၆။
(မိခင်၏) သွေးနှင့် ဆီး စစ်ဆေးမှုများ ၇။
ပြုစုစောင့်ရှောက်သူနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်း အာလ်ထရာဆောင်းခေါ်နှုန်းလွန်အသံလှိုင်း စစ်ဆေးခြင်း right|အာရ်လ်ထရာဆောင်း ဟုအများခေါ်သည့် ဝမ်းတွင်းသို့ ဓာတ်မှန်ရိုက်ကြည့်ခြင်းဖြင့် မြင်တွေ့နေရသော သန္ဓသေား၏တည်ရှိနေပုံ။
သားဖွားပညာနှင့်ဆိုင်သော အာလ်ထရာဆောင်း စစ်ဆေးချက်များကို အများအားဖြင့် သုံးလပိုင်း ဒုတိယအကြိမ် အတွင်းဖြစ်သော အပတ် 20 ခန့်တွင် ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။
အာလ်ထရာဆောင်း စစ်ဆေးချက်များသည် အတော်အတန် လုံခြုံစိတ်ချမှုရှိသည်ဟုယူဆထားပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင် စစ်ဆေးခြင်းအတွက် 35 နှစ်ကျော်ကြာ အသုံးပြု လျက်ရှိသည်။
အာလ်ထရာဆောင်းအား အခြားအရာများအနက် အောက်ဖော်ပြပါ အချက်များအတွက်လည်း အသုံးပြုပါသည်။
- ၁။
ကိုယ်ဝန်အား ရောဂါလက္ခဏာ စစ်ဆေးခြင်း (ပုံမှန်မဟုတ်သော) ၂။
တစ်ယောက်ထက်ပိုသော သန္ဓေသားများအား စစ်ဆေးခြင်း ၃။
သန္ဓေသား၏ လိင်အမျိုးအစားအား ဆုံးဖြတ်ခြင်း ၄။
မိခင်အတွက် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အန္တရာယ်များအား ခန့်မှန်းခြင်း (ဥပမာ - ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်း၊ မမျိုးဥပျက်စီးခြင်း၊ သန္ဓေတည်မှု နေရာမမှန်ကန်ခြင်း သို့မဟုတ် စပျစ်သီးသန္ဓေတည်ခြင်း) ၅။
သာမန်မဟုတ်သော သန္ဓေသားဖြစ်တည်နေမှုအား စစ်ဆေးခြင်း (ဥပမာခြေဖဝါးအတွင်းဘက်သို့ကွေးကောက်ဝင်နေခြင်း၊ကျောရိုးဖြစ်ထွန်းမှုမပြည့်စုံခြင်း၊အာခေါင်ကွဲနေခြင်း၊လက်သီးဆုပ်ထားခြင်း) ၆။
သားအိမ်အတွင်း ကြီးထွားမှုနှောင့်နှေးသည့် အခြေအနေ ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ခြင်း ၇။
သန္ဓေသား၏ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မှတ်တမ်းထားခြင်း (ဥပမာ - နှလုံး၊ ဦးနှောက်၊ အသည်း၊ အစာအိမ်၊ ဦးခေါင်းခွံ နှင့် အခြားသောအရိုးများ) ၈။
သန္ဂေသား၏ ရေမြွှာအရည်နှင့် ချက်ကြိုးတို့တွင် ဖြစ်တတ်သော ပြဿနာများကို စစ်ဆေးခြင်း ၉။
မွေးဖွားမည့် ရက်အား ဆုံးဖြတ်ခြင်း (တိုင်းတာတွက်ဆမှုများနှင့် သက်ဆိုင်ရာတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှု အခြေ အနေပေါ် မူတည်၍) ယေဘုယျအားဖြင့် သာမန်မဟုတ်သော အခြေအနေတစ်ခုအား သံသယဖြစ်သည့်အခါတိုင်း သို့မဟုတ် အောက်ပါအချက်များနှင့် အလားတူ အခြေအနေများ အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဇယားအတိုင်း စမ်းသပ်စစ်ဆေးစဉ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် အာလ်ထရာဆောင်း စစ်ဆေးရန်လိုအပ်သည်။
7 ပတ်မြောက် - ကိုယ်ဝန်ရှိခြင်းအား အတည်ပြုခြင်း၊ စပျစ်သီးသန္ဓေတည်ခြင်း သို့မဟုတ် သန္ဓေတည်မှု နေရာမမှန်ကန်ခြင်းတို့မဟုတ်ကြောင်း သေချာစစ်ဆေးခြင်း၊ မွေးဖွားမည့်ရက်သတ်မှတ်ခြင်း ၂။
13-14 ပတ်မြောက် (အချို့သော အပိုင်းများတွင်) - ဒေါင်းဆင်ဒရုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ခြင်း ၃။
18-20 ပတ်မြောက် - အထက်တွင်ဖော်ပြထားသော အကျယ်ချဲ့ထားသည့် စာရင်းတွင် ကြည့်ရန် ၄။
34 ပတ်မြောက် (အချို့သောအပိုင်းများတွင်) - အရွယ်အစားကို အကဲဖြတ်ခြင်း၊ အချင်းအနေအထား မှန်မမှန်စစ်ဆေးခြင်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Prenatal Care: MedlinePlus Prenatal Care - Prenatal Testing, Appointments, Doctors and Midwives Category:ဆေးပညာ။
ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ သတင်းစာခေါင်းကြီး ပိုင်းများတွင် ဖော်ပြထားသော ပိုလီယို ကာကွယ်ဆေး အကြောင်းစစ်ဆေးခြင်းများ (13 ဧပြီ 1955) ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဆိုသည်မှာ "လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ အသင်းအဖွဲ့များ၊ ပြည်သူပိုင်နှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင်၊ လူမှုအစု နှင့် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီ၏ စနစ်ကျသော အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှု နှင့် ကြိုတင်အသိပေးထားသော ရွေးချယ်မှုများ မှ တဆင့် ရောဂါများကို တားဆီးခြင်း၊ လူ့သက်တမ်းကို ရှည်စေခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး မြှင့်တင် ခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည့် သိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာပညာဖြစ်သည်။
" (1920,C.E.A. Winslow) ဤအရာသည် ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းပေါ်တွင် အခြေခံသော လူထု၏ အလုံးစုံကျန်းမာရေးကို ခြိမ်းခြောက်မှု များ နှင့် သက်ဆိုင်သည်။
မေးခွန်းအမေးခံရမည့် လူဦးရေသည် လက်တစ်ဆုပ်စာမျှရှိသော အနည်းစု သို့မဟုတ် တိုက်ကြီးများတွင် နေထိုင်ကြသူများကဲ့သို့ အများစု (ဥပမာ ကမ္ဘာအနှံ့ဖြစ်ပွားသော ရောဂါဖြစ်ရပ်) ဖြစ်နိုင် သည်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို ထုံးစံအားဖြင့် ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားပုံကို လေ့လာခြင်းဆိုင်ရာ ပညာရပ်၊ သက်ရှိနှင့် ဆိုင်သော စာရင်းဇယားများ နှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားသည်။
သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေး၊ အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ နှင့် လုပ်ငန်းခွင်ကျန်းမာရေး တို့သည်လည်း အရေးပါသော ကဏ္ဍ အခွဲများ ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော သွင်ပြင်လက္ခဏာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး၏ ထင်ရှားသော သွင်ပြင်လက္ခဏာ 2 ရပ်မှာ- ၎င်းသည် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကုသသည့် ကဏ္ဍ အစား တားဆီးသည့်အပိုင်းနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်သည်။
၎င်းသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းအဆင့် ကျန်းမာရေးကိစ္စများ အစား လူဦးရေအဆင့်နှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်သည်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၏ အာရုံစိုက်မှုမှာ ရောဂါတစ်ခုကို ကုသမည့်အစား ဝေဒနာအခြေအနေများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာစေမည့်အပြုအမူများကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းမှတဆင့် တားဆီးရန် ဖြစ်သည်။
ထိုလှုပ်ရှားမှုများအပြင် ကူးစက်ရောဂါ တစ်ခုဖြစ်ပွားနေစဉ် အတွင်းကဲ့သို့သော အခြေအနေများစွာတို့တွင် ထိုရောဂါကို တားဆီးရန်အတွက် အရေးပါကောင်းပါလိမ့်မည်။
လက်ကိုဆေးကြောခြင်း၊ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း အစီအစဉ်များနှင့် ကွန်ဒုံးများ ဖြန့်ဝေခြင်းတို့သည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစီမံချက်များ၏ ဥပမာများ ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ရောဂါများကို တားဆီးခြင်းနှင့် ကုသခြင်းမှတဆင့် အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်တင်ရန်ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ကျန်းမာခြင်းကို" ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် လူမှုရေးသုခ ပြီးပြည့်စုံသောအခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ရောဂါ သို့မဟုတ် အိုမင်းမစွမ်းခြင်းတို့ ကင်းမဲ့ခြင်းမျှသာ မဟုတ်ပါ " ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။
ဦးတည်ချက်များ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၏ အာရုံစိုက်မှုမှာ ရောဂါတစ်ခုကို ကုသမည့်အစား ဝေဒနာ အခြေ အနေများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာစေမည့်အပြုအမူများကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းမှတဆင့် တားဆီးရန် ဖြစ် သည်။
ထိုလှုပ်ရှားမှုများ အပြင် ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် အစာ သို့မဟုတ် ရေပေးဝေခြင်း တို့ကို ညစ်ညမ်းစေခြင်း တို့ကဲ့သို့သော အခြေအနေများတွင် ရောဂါကို ကုသခြင်းသည် အခြားသို့ ၎င်းရောဂါ ပျံ့နှံ့ခြင်း ကို တားဆီးရန် အတွက် အရေးပါနိုင်သည်။
ကာကွယ်ဆေး ထိုးခြင်း အစီအစဉ်များနှင့် ကွန်ဒုံးများ ဖြန့်ဝေခြင်း တို့သည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစီမံချက်များ၏ ဥပမာများဖြစ်သည်။
တိုင်းပြည်အများစုတွင် ပြည်တွင်းကျန်းမာရေးကိစ္စများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အစိုးရ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အေဂျင်စီများရှိသည်။
၎င်းအေဂျင်စီများကို တစ်ခါတစ်ရံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဟု သိရှိ ကြသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပဏာမခြေလှမ်းများ၏ ရှေ့တန်း မှ ဆောင်ရွက်သူများမှာ ပြည်နယ် နှင့် ဒေသတွင်း ကျန်းမာရေးဌာနများ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဆေးမှူးချုပ် ဦဆောင်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း (PHS) နှင့် အက်တလန်တာ တွင် ရုံးချုပ် အခြေစိုက် သော ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်တားဆီးရေးဌာန တို့သည် ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားရေးတာဝန်များအပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေး လှုပ်ရှားမှုများစွာတို့ ၌ပါဝင် ပတ် သက်ကြရသည်။
ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများ နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ အကြားတွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများ နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ အကြားတွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု နှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ပဏာမ အစီအစဉ်များကို ရယူခံစားခွင့် အခွင့်အလမ်းမှာ ကြီးမားသော ကွာဟချက် တစ်ရပ် အဖြစ်ရှိသည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ တွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အခြေခံဆောက်အအုံများမှာ ပုံဖော်နေဆဲဖြစ်သည်။
အခြေခံဆေးဝါးကုသ စောင့်ရှောက်ခြင်း အဆင့်နှင့် ရောဂါတားဆီးခြင်းကို ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးရန်သော် မှ လုံလောက်သော လေ့ကျင့် သင်ကြားထားသည့် ကျန်းမာရေး အလုပ်သမားများ သို့မဟုတ် ငွေကြေး အရင်းအမြစ်များ မရှိနိုင်ပါ။
ရလဒ်အားဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ရောဂါနှင့် အသေအပျောက်နှုန်း အများစုသည် အလွန်အမင်း ဆင်းရဲခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ- အာဖရိကန်အစိုးရများစွာ တို့သည် တစ်နှစ်လျှင် လူတစ်ဦး အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ 10 အောက်လျော့နည်းပြီး သုံးစွဲသော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖယ်ဒရယ် အစိုးရသည် 2000 ခုနှစ်တွင် လူတစ်ဦးလျှင် ခန့်မှန်းချေအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ 4,500 သုံးစွဲ ခဲ့သည်။
၏ရောဂါအများအပြားသည် ရိုးရှင်းပြီး၊ ဆေးကုခြင်း မဟုတ်သည့် နည်းလမ်းများမှ တဆင့်တားဆီးနိုင်သည်။
ဥပမာ- လက်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည့် ရိုးရှင်းသော အပြုအမူသည် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများကို တားဆီးပေး နိုင်ကြောင်း သုတေသနတစ်ခုမှ ပြသခဲ့သည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲကမ္ဘာ နှင့် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် ဒေသခံကျန်းမာရေး စနစ်များနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ မှတဆင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးသည် ရောဂါ တားဆီးရေး ကြိုးစားအားထုတ်မှုများတွင် အရေးပါသောအခန်းမှ ပါဝင်သည်။
ဤပညာရပ်နယ်ပယ်နှင့် သက်ဆိုင်သော အဓိက ဘွဲ့လွန်အတတ်ပညာဆိုင်ရာ ဘွဲ့နှစ်ခုမှာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး မဟာဘွဲ့ (MPH) သို့မဟုတ် (ပို၍ရှားပါးသော) ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ပါရဂူဘွဲ့(DrPH) တို့ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သုတေသနပြုသူအများအပြားသည် ၎င်းတို့အထူးပြုသည့် ပညာရပ်နယ်ပယ် တွင် ပါရဂူဘွဲ့များ (PhDs) ကို ရရှိထားကြပြီး ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအစီအစဉ် အချို့သည် ညီမျှသော သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပါရဂူဘွဲ့ ကို အစားပေးအပ်ကြသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ၂၀ ရာစုနှစ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် ဖွံ့ဖြိုးပြီးကမ္ဘာအတွင်း၌ ကူးစက်ရောဂါများ ပျံ့နှံ့မှုသည် ကျဆင်းလာသည် နှင့် အမျှ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးသည် နာတာရှည်ရောဂါများဖြစ်သော ကင်ဆာရောဂါနှင့် နှလုံးရောဂါများအပေါ် တွင် စတင်၍ ပိုမိုအာရုံစိုက်လာသည်။
ကိုယ်ခန္ဓာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုအပေါ်တွင် အလေးထားခြင်းမှာ ပြန် လည် အသက်သွင်းခြင်းခံရသည်။
အမေရိကတွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး လုပ်သားဖြစ်သူ ဒေါက်တာ ဆာရာ ဂျိုစဖင်း ဘေကာ (Dr.Sara Josephine Baker) သည် ကာကွယ်တားဆီးရေးနည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ ကလေးအသေအပျောက်နှုန်းကို ကျဆင်း စေခဲ့သည်။
သူမသည် နယူးယော့(ခ်) မြို့တော်ရှိ ဆင်းရဲသူ၊ဆင်းရဲသားတို့၏ ကလေးများ ကျန်းမာရေးအတွက် အစီအစဉ်များစွာကို အစပြုခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ဘေကာ (Dr. Baker) သည် သူနာပြု အဖွဲ့ များကို ဦးဆောင်၍ ဟဲလ်ကစ်ချမ်း နေရာတစ်ဝိုက် (Hell's Kitchen) ၏ လူထူထပ်သော ရပ်ကွက်များသို့ သွားရောက်ပြီး မိခင် များအား သူတို့၏ကလေးများကို မည်သို့အဝတ်အစားလဲပေးရန်၊ ကျွေးမွေးရန်နှင့် ရေချိုးပေးရန်တို့ကို သင်ကြား ပေးခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် ပြီးနောက်တွင် တိုင်းပြည်အများအပြားသည် ကလေး အသေအပျောက်နှုန်းကို လျော့ချရန် သူမ၏ ဥပမာကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ကြသည်။
၂၀ ရာစုအတွင်းတွင် ပျမ်းမျှလူ့သက်တမ်း တရှိန်ထိုး တိုးမြင့်လာခြင်းသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး၏ အောင်မြင် ဖြစ် ထွန်းမှုများကြောင့်ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ယုံကြည်လက်ခံထားကြသည်။