kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကိုးကား ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း Category:ဥက္ကာပျံများ ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ငယ်များ။
right|thumb ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် အမေရိကန်၏ အကူအညီကို နိုင်ငံတော် အစိုးရက လက်ခံပြီး၊ ကြိုးပမ်းခဲ့ရာတွင် အမေရိကန်ပညာသည်များကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ရလေသည်။
ထိုပညာသည်အဖွဲ့တွင် ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ရှာဖွေတူးဖော်ရေးဆိုင်ရာ ပါရဂူကြီး တစ်ဦးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယင်းပါရဂူကြီးသည် ၁၉၅၀ ပြည်နှစ်နှင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်များအကြားတွင် ရှေးဒလမြို့ဟောင်း၊ တွံတေး တောကြီးတန်း ငှက်အော်စန်းတောထဲတွင် ရှေးဟောင်း သုတေသနများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရှေးဒလမြို့ဟောင်းနေရာ ကို တိုင်းထွာရန်ထက် ပညာရှိအမတ်ကြီး ရာဇသင်္ကြံ၏ သချိုင်းဂူကို ရှာဖွေရန် အားသန်ခဲ့သည်။
ယင်းသို့ သုတေသန ပြုစဉ် ထူးခြားသည့် ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်တစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပါရဂူကြီး သည် ပုဂံအိမ်ရှေ့မင်းသား သီဟသူ၏ အလောင်းကို ရာဝင် စဉ့်အိုးကြီးထဲတွင် မပုပ်မသိုးအောင် ဆေးရည်ဆီစိမ်ထားသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
သို့နှင့် ပါရဂူကြီး အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ အပြန်တွက် ယင်းသီဟသူ၏ အလောင်းစိမ်ထားသည့် ရာဝင်အိုးကြီးကို မကွဲမရှစေပဲ ကောက်ရိုးကြိုးခွေများပတ်လျှက် သစ်သားဝက်ခြံသေတ္တာထဲ ထည့်ပြီး သင်္ဘောပေါ်သို့ တင်ဆောင်သွားလေသည်။
ထိုရာဝင်အိုးကြီးအား အလုပ်သမားများ ထမ်းယူပြီး သင်္ဘောကုန်းပတ်ပေါ် သို့ တင်ဆောင်သည်ကို ဒလမြို့သူမြို့သား အတော်များများ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ မြင်လိုက်ကြရသည်။
ယင်းအိုးကြီး ကို သင်္ဘောပေါ် သယ်ဆောင်စဉ် အကောက်တော်ဌာနမှ ဖွင့်ကြည့်စစ်ဆေးခွင့် မရှိသည့်အတွက် စဉ်းစားစရာပင် အချက်တစ်ချက် ဖြစ်နေသည်။
နှစ်ပေါင်း ၇၀၀ ကျော်ခန့်က ပုဂံပြည့်ရှင် မင်းတြား၏ သားတော် သီဟသူ၏ အလောင်း ကို ရာဝင်အိုးနှင့် ဆီစိမ်ထားရာမှ အမေရိကန် စီးပွားရေးပါရဂူ တစ်ဦးက ၁၉၅၀- ၁၉၅၃ နှစ်အကြား တူးဖော်ကာ အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ သယ်ဆောင်သွား၍ ပြတိုက်တစ်ခုတွင် ထားရှိကြောင်း ....စသဖြင့် အကျယ်တဝင့် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
၎င်းရာဝင်အိုးကြီး ကို သယ်ဆောင်သွားစဉ် ကိုယ်တွေ့မျက်မြင်ကြုံလိုက်ရသော မြန်မာအမျိုးသားတစ်ဦးသည် အမေရိကန်သို့ တိုက်တိုက် ဆိုင်ဆိုင် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုမိသည်။
ပြတိုက်တွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများဖြင့် သပ်သပ်ရပ်ရပ် ပြင်ဆင်ထားရှိလေသည်။
ပြတိုက်၏ တစ်ခုသော နေရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ သယ်ဆောင်လာသော ရာဝင်စဉ့်အိုးကြီး ကို တွေ့ရပြီး စဉ့်အိုးကြီး ယှဉ်လျှက်နှင့် ကျောက်စားပွဲရှည်ကြီးပေါ်တွင် လေလုံမှန်ခေါင်းတစ်ခုရှိပြီး မှန်ခေါင်းထဲတွင် ဆီစိမ်ထားသော အသက် ၂၀ ပင်မပြည့်သေးသော လုလင်ပျိုအလောင်း ကို ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့မြင်လိုက်ရသည်။
မှန်ခေါင်းတွင် မင်းသားသီဟသူ၊ ပုဂံခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ ၁၂၅၄ အေဒီ ဟူသော ကမ္မည်းစာတန်းအင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည် ကို တွေ့ရသဖြင့် အလောင်း၏ ရုပ်လက္ခဏာ ကိုအနီးကပ် လေ့လာကြည့်ရာ၊ သျှောင်တစောင်းထုံး၊ နှုတ်ခမ်းမွေးရေးရေး၊ ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက် ထောင်ထောင်မောင်းမောင်း၊ အသားဝါ၊ ခြင်္သေရုပ်များ ဖော်ထားသော ငွေခြည်ဖောက် မည်းပုဆိုးနှင့် ထိုင်မသိမ်းအင်္ကျီ၊ ရွှေဆင်မြန်းထား၍ ပိုးပဝါ ကို လက်တွင် ကျစ်ကျစ်ပါအောင် ဆုပ်ကိုင်ထားသည် ကို တွေ့ရလေသည်။
ပါးရိုးများ ထလောက်အောင် အံကြိတ်ထားသည့် မျက်နှာအသွင် မျက်လုံးများမှာ ကား ပြူးကြောင်လျက် ရှိလေသည်။
ယင်းမြန်မာအမျိုးသား နှင့် အမေရိကန် ပါရဂူကြီးတို့ သီဟသူအလောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးကြရာတွင် ပါရဂူကြီးက ၎င်းမင်းသားအလောင်းကို နှစ်ပေါင်း ၇၀၀ ရာမှစ၍ ယနေ့တိုင် မပုပ်မသိုး၊ မပျက်မစီး၊နောင်လည်း နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ထောင်နှင့် ချီ၍ တာရှည်ခံဦးမည်ဖြစ်လေရာ၊ မြန်မာ့နည်းဖြင့် ဆေးရည်စိမ်ထားပုံမှာ မှတ်သားစရာ အချက် တစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ကြောင်း ချီးကျူးသည်။
တစ်ဖန် နောင်လူကြီးမင်းတို့ နိုင်ငံတွင် ထိုက်ထိုက်တန်တန်ပြတိုက်ကြီး တည်ဆောက်ပြီး သောအခါ ယင်းသီဟသူအလောင်းကို ပြန်လည်ပေးအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပေးသွားသည်။
သီဟသူ၏ အလောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှ ရာဇဝင်သုတေသီများ ရှေးဟောင်းသုတေသီများ၊ သုတေသနပြုလုပ် ရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းလှသည်ဟု ယူဆမိပါသည်။
သူရိယ အယ်ဒီတာတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးသိမ်းမောင် ရေးသားထုတ်ပြန်သော ပုဂံခေတ်အမတ်ကြီး ရာဇသင်္ကြံ အတ္ထုပတ္တိ စာအုပ်၊ စာမျက်နှာ (၃၇၃ - ၃၈၂) ကိုးကား Category:ပုဂံခေတ်။
ဂျော့ ဝါရှင်တန် ကာဗာ (; ၁၈၆၀ – ၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၃) သည် အမေရိကန်လူမျိုး ရုက္ခဗေဒပညာရှင်နှင့် တီထွင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူ၏ မွေးဖွားရာ ရက်အတိအကျကိုကား မသိရှိရပေ။
ကာဗာကို ၁၈၆၄-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် မစ်ဆိုရီပြည်နယ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ကာဗာဖွားမြင်ချိန်တွင်မစ်ဇူရီနယ် မျက်နှာဖုံးတပ် လူဆိုးဂိုဏ်းများ သောင်းကျန်းနေဆဲကာလဖြစ်ရာ မုဆိုးမမိခင် မေရီနှင့်အတူ တောင်ပိုင်းဒေသ ကျွန်ဈေးကြီးသို့လုယူရောင်းစားခြင်းကို ခံရသည်။
ကျေးဇူးရှင်သခင်လူဖြူ မိုးဇက်ကာဗာနှင့်ဇနီးဆူဇန် တို့၏ ကျေးဇူးဖြင့် သေကာနီးဆဲဆဲ မွေးကင်းစလေး ဂျော့ ကိုစွန့်ပစ်သွားသော ရွာငယ်ကလေးမှ ပြိုင်မြင်းတစ်ကောင်ဖြင့် လဲလှယ်ကာ ပြန်ရလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဂျော့၌ လူဆိုးဂိုဏ်းသားတို့ဖမ်းဆီးစဉ်က ပုန်းအောင်းကျန်ရစ်သော အကိုဖြစ်သူ ဂျင်မ် ဆိုသူရှိခဲ့သည်။
ဂျော့ငယ်စဉ်ကအခါက ကလေးများဖြစ်တတ်သော ရောဂါမှန်သမျှ မဖြစ်ဖူးသည်မရှိ။
ထို့ကြောင့်အကိုဖြစ်သူ ဂျင်မ် ကဲ့သို့ ကျေးဇူးရှင်မိုးဇက်အား အကူအညီ မပေးနိုင်ခဲ့ပဲ ဆူဇန်နှင့်သာ ဝိုင်းကူ လုပ်ကိုင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အားလပ်ချိန်များတွင်ဂျော့သည် အိမ်နံဘေးရှိ တောစပ်သို့သွားကာ သဘာဝအခြင်းအရာ မှန်သမျှကိုစေ့စေ့စပ်စပ် လေ့လာခဲ့သည်။
ပန်း၊ ပိုးကောင်နှင့် ကျောက်တုံးမြေကြီးများကို လေ့လာခဲ့သည်။
ညှိုးနွမ်းနေသော ပန်းပွင့်များကို ပြန်လည် ရှင်သန်လန်းဆန်းအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်သည် အထိ ဂျော့ ၏လေ့လာမှုမှာ ပေါက်မြောက်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် လူအများကပင် သစ်ပင်ဆရာဝန် ဟုခေါ်လာကြသည်။
ထိုစဉ်အတောအတွင်းမှာပင် အိမ်တစ်အိမ် မှ ပန်းချီကားများကို တွေ့မြင်ကာ ပန်းချီဆွဲချင်စိတ်တို့ ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် လေ့လာနေသော ပန်းပွင့်အရောင်များကိုအခြေခံကာ ပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲဖန်တီး ဖြစ်လာသည်။
ထို့နောက် ၁၈၇၅၊ အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် နီယိုရှိုမြို့လေးရှိ နီဂရိုးများစာသင်နိုင်သည့် ကျောင်းသို့ တဦးတည်းထွက်ခွာခဲ့တော့သည်။
နိယိုရှိုမြို့တွင် ဂျော့သည် မာရီလာဝပ်ကင်း ဟုခေါ်သော အဝတ်လျှော်လက်သည်အလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသော နီဂရိုးမကြီးထံတွင် နေခွင့်ရသည်။
သူသည် စုတ်ပြတ်နေသော ကျောင်းလေးတွင် ရသမျှကြိုးစားသင်ယူကာ နီဂရိုးမကြီး၏ အဝတ်လျှော်၊ မီးပူတိုက်အလုပ်များကို ဝိုင်းကူရသည်။
ထိုကျောင်းမှ ပညာကုန်သောအခါ သူတို့ နေသည့်လမ်းမှ မိသားတစုသည် ၇၅ မိုင် ဝေးသည့် ကင်းဆက်ပြည်နယ်၊ ဖို့တ်စကော့မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့တာနှင့် ကြုံနေ၍ လိုက်ပါခွင့်ပြုရန် တောင်းပန်ပြီး လိုက်ခဲ့သည်။
သူထွက်ခွာချိန်တွင် နီယိုရှိုမြို့လေး၏ လင်ကွန်းကျောင်းမှ ပေးအပ်လိုက်သော ကျောင်းထွက်လက်မှတ်လေးတွင် ၁၈၇၆၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၁၀ နှစ်တာပတ်လုံး အမေရိကန်အနောက်ပိုင်းဒေသတခွင်၌ လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ရရာအလုပ်ကို လုပ်ကာ တက်လို့ရသည့်ကျောင်း၌ တက်သည်။
သည်ကျောင်းမှာ သင်စရာကုန်လျှင် နောက်တကျောင်းပြောင်းပြီး အလုပ်မျိုးစုံ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရရာစာအုပ်စာတန်းမှန်သမျှ အကုန်ဖတ်သည်။
တနေ့တွင် ဖို့စကော့မြို့လေး၌ နီဂရိုးတစ်ယောက်ကို အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့သတ်တာကို မြင်ရပြီးနောက် သူအခြားမြို့များသို့ပြောင်းရွှေ့ပြန်သည်။
သူသည် ၁၈၈၅၊ စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်မည့် ကန်းဆပ်ပြည်နယ်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဟိုက်လင်းကောလိပ် ကျောင်းဝင်ခွင့်သည် သူ့အတွက် လူမည်းဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ပယ်ချခံရပြန်သည်။
အပြန်အတွက် ခရီးစရိတ်မပါသဖြင့် အဆိုပါမြို့ရှိ ဗီလားမိသားစုလေး သစ်သီးခြံလေးတွင် ခြံလုပ်သားလုပ်၍ ငွေစုပြန်သည်။
၁၈၈၆ တွင် ကင်းဆက်လွင်ပြင်သို့သွားကာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းလုပ်ပြန်သည်။
သူနေထိုင်သော ကင်းဆက်လွင်ပြင်၏ ဆောင်းဥတုတွင် အလွန်နီးသော လမ်းကိုပင် တနေရာ နှင့် တနေရာ ကြိုးတန်း၍သွားရသည်။
ထိုသို့ မသွားလျှင် ပိန်းပိတ်အောင် ကျနေသော ဆီးနှင်းများအကြား လမ်းမတွေ့ပဲ အသက်ပျောက်ရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၈၈၈ နွေဦးတွင်အရှေ့ပိုင်းသို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
အိုင်အိုဝါပြည်နယ်၊ ဝင်းတားဆတ်ရွာ တွင် ဟိုတယ် ထမင်းချက်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုမြို့ဘုရားကျောင်းမှ ဓမ္မတေး သီဆိုသူ အမျိုးသမီးကြီးက အင်ဒီယာနိုလာမြို့ရှိ ဆင်ပလင်ကောလိပ် သို့တက်ရန်တိုက်တွန်းသည်။
ဆင်ပလင်သည် အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း ၏ လူသားအားလုံး တန်းတူ အခွင့်အရေးကို ယုံကြည်သူဖြစ်သည်။
သို့ဖြင့် ၁၈၉၀ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စကားရင်းမြစ်ဗေဒ၊ သင်္ချာ နှင့် ပန်းချီပညာတို့ကို သင်ယူပြီး ကျောင်းဝင်းအပြင်တွင် ပင်းမင်းဆိုင် ဖွင့်ပြီး စရိတ်ရှာခဲ့သည်။
သူဝါသနာအလျှောက် ဆွဲထားသော ပန်းချီကားများကို ဆရာများက မြင်တွေ့ပြီး ငွေစိုက်ထုတ်ကာ အိုင်အိုဝါပြည်နယ်လုံးဆိုင်ရာ ပန်းချီပွဲတော်သို့ အတင်းအကျပ်တင်ရာ ၄ ကားလုံးဆုရသည့်အပြင် ကမ္ဘာ့ပန်းချီ ပြပွဲသို့ တင်သွင်းခြင်းခံရသည်။
သတင်းစာများက ကာဗာကို ဂုဏ်ပြုရေးသားကြသည်။
၁၈၉၄ အသက် ၃၂ အရွယ်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ B.Sc ကို ရရှိခဲ့သည့်အပြင် အိုင်အိုဝါကောလိပ် ရုက္ခဗေဒစမ်းသပ်ခန်းတွင် လက်ထောက်ရုက္ခဗေဒဌာနမှူးရာထူးကို ရသည်။
၁ ၈၉၆ တွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဗက်တီးရီးယားဆိုင်ရာ ရုက္ခဗေဒဘာသာရပ်အတွက် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိသည်။
ထိုအချိန်၌ အယ်ဘားမားပြည်နယ်၊ တပ်စကီးမြို့တွင် ဘွတ်၊ တီ ၊ ဝါရှင်တန် (Booker .T.Washinton) သည် လူမည်းများ အတွက် အတက်ပညာသင်ကျောင်း တစ်ကျောင်းကို ကြိုးပမ်းတည်ထောင်နေသည်။
ထိုကျောင်း၌ပင် ဝါပင်တို့ စုပ်ယူသဖြင့် ကုန်ခမ်းခဲ့သော မြေဆီများကြောင့် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းမှု လုံး၀မရှိတော့သောနေရာတွင် အားလုံးထက် အထွက်နှုံး စံချိန်တင်အောင် စွမ်းဆောင်ပြနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၁ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီအချိန် အမေရိကန် လွတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် နီဂရိုးတစ်ဦးအနေနှင့် အမတ်တို့၏ လှောင်ပြောင်နိမ့်ချမှုများကြားမှ ဆွေးနွေးမှု အပြီးတွင် ဂုဏ်ပြုလက်ခုပ်သံများကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
မြေပဲမှ သူရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ပစ္စည်းအမျိုးပေါင်း ၃၀၀ ကျော်မျှရှိသည်။
အရောင်တင်ဆီ၊ သစ်သားအရောင်သွင်း ဆေးကော်အမျိုးမျိုး၊ ချောဆီ၊ ချွတ်ဆေး၊ ခေါင်းလျှော်ရည်၊ အမျိုးပေါင်းများစွာတို့ ပါဝင်သည်။
ထိုပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းရှင်များ ချမ်းသာသွားကြသည်။
ထို့အပြင် ကန်စွန်းဥမှ ကုန်ပစ္စည်း အမျိုးပေါင်း ၁၁၈ မျိုး ထုတ်လုပ်ပြခဲ့ပြန်သည်။
သူသည် ကျောင်းမှ လစာငွေ တိုးမြှင့်ပေးခြင်းကို လက်မခံပဲ စတင်ပေးခဲ့သည် လစာငွေ ၁၂၅ ဒေါ်လာ ကိုသာယူခဲ့သည်။
တစ်ခါတွင် ကုမ္ပဏီများတစ်ခုက သူ့အားဓာတ်ခွဲခန်းအတွက် လိုသလောက် ကိန်းဂဏန်းကို ထုတ်ယူခွင့် ချက်လက်မှတ်နှင့်တကွ အပင်များအတွက် နည်းပညာများ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ကုမ္ပဏီများက လိုအပ်သည့် ဖော်မြူလာ ၅၃၆ မျိုးကို အလကားပေးခဲ့သည်။
သူသည် တောင်းခံလာသော သူများအားလုံးကို ဖော်မြုလာများ အလကားပေးခဲ့သည်သာဖြစ်သည်။
တီထွင်သူကြီး သောမတ်အယ်ဒီဆင် ကိုယ်တိုင်လဲ သူ၏ သုသေသန ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် လာရောက်လုပ်ကိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးလစာ တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာ တစ်သိန်းအား လစာအဖြစ်ထုတ်ယူပါရန် ကမ်းလှမ်းလာသည်ကိုလဲ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ကာဗာသည် ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာတစ်ယောက်လဲ ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။
သူ၏ မက်မုံသီးလေးလုံး ပန်းချီကားသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ လူဇွန်အိုးပြခန်းတွင် ချိတ်ဆွဲပြသခံထားရသည်။
ကာဗာသည် အမေရိကန်သမ္မတများဖြစ်သော သီအိုဒို ရုစဗဲ့၊ ကယ်လ်ဗင် ကူးလစ်ဂျ်၊ ဖရန်ကလင် ဒီလာနို ရုစဗဲ့ တို့နှင့် များစွာ ရင်းနှီးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာတလွှားမှ ရှင်ဘုရင်များနှင့် မင်းညီ မင်းသားများပါ သူ့ထံ တကူးတက လာရောက်တွေ့ဆုံကြသည်။
မဟတ္တမဂန္ဒီ အတွက် အာဟာရပြည့် သတ်သတ်လွတ် ဟင်းလျှာ အညွန်းများနှင့် ဆင်းရဲသော အိန္ဒိယပြည်သူများအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနည်းနာများကို ရေးသားပေးပို့ခဲ့သည်။
သူဌေးကြီး ဟင်နရီဖို့ဒ်က မိတ်ဆွေကြီးကာဗာအတွက် စာသင်ကျောင်း တစ်ဆောင် ဖွင့်လှစ်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တပ်စကီးသို့ ကာဗာရောက်ရှိသည် အနှစ် ၄၀ မြောက် အထိမ်းအမှတ်ပွဲတွင် တစ်သက်တာ ဆောင်ရွက်ချက်များအစီအစဉ်တွင် ကုန်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးအပါအဝင် ထောင်ဂဏာန်း အရေအတွက်ရှိသည့် တီထွင်မှုလက်ရာများကို စုစည်းတင်ပြခဲ့ရာ သူဌေးကြီးဟင်နရီဖို့ဒ်က သဘောကျသဖြင့် သီးသန့်အဆောက်အအုံတခု တည်ဆောက်ပေးကာ ဂျော့ဝါရှင်တန်ကာဗာပြတိုက် အမည်ဖြင့် အမြဲပြသစေခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၃၇တွင် တစ်ကြိမ်၊ဆေးကုသခဲ့ပြီး ၁၉၂ ကုန်ပိုင်းတွင် တစ်ကြိမ် နေထိုင်မကောင်းဖြစ်ပြန်ရာ သူက ဆရာဝန်ပြရန်ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး၊ သူ့လစာလေး ၁၂၅ဒေါ်လာ မှချွေတာစုဆောင်းထားသော ငွေစုလက်မှတ်များကို ဖောင်ဒေးရှင်းရန်ပုံငွေ ထဲသို့ထည့်ဝင်လှုဒါန်းသောအချိန်တွင် သူက လူတစ်ယောက်ရဲ့ တိုင်းပြည်ချစ်စိတ်ဆိုတာ သူ့ရဲ့ အသားရောင်နဲ့ မဆိုင်တဲ့အကြောင်း ကမ္ဘာက သိစေချင်တဲ့ အတွက်ငါဒီလိုလှုဒါန်းခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
၁၉၄၃ ဇန်နဝါရီလ ၅ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ကာဗာသည် သူချစ်သော ကမ္ဘာလောကကြီးကို စွန့်ခွာသွားပါတော့သည်။
ကာဗာသည် မသေဆုံးမှီ အချိန်များတွင် သေခြင်းတရား နှင့်ပတ်သတ်သည့် မေးခွန်းမျိုးကိုမေးလျှင် ကာဗာက ကျွန်တော်ကို အကူအညီပေးခဲ့တဲ့ အရေးပါဆုံးအတွေးတစ်ခုက ငါဘယ်တော့သေမလဲ ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးမဟုတ်ဖူး၊ ငါအသက်ရှင်နေတုန်းမှာ ဘာတွေ ဘယ်လောက်လုပ်သွားနိုင်မလဲ ဆိုတဲ့ အတွေးပါ လို့ သူအမြဲပြောခဲ့၏။
ဆရာဖေမြင့် - မဟာဂရုဏာရှင်များစာအုပ်မှ ကိုးကား Category:၁၉၄၃ ကွယ်လွန်သူများ Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု။
လီ ကော်ဘူဆီယာ(အင်္ဂလိပ်-Le Corbusier) သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသား ဗိသုကာပညာရှင်နှင့် စာရေးဆရာ တဦးဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသားအဖြစ်ခံယူသည်။
သူသည် အဆောက်အဦဆိုင်ရာ ခေတ်မီသော အယူအဆများကြောင့် ထင်ရှား၏။
သူသည် ထိုခေတ်က ဆင်းရဲနွမ်းပါးစွာ နေထိုင်သူများအတွက် မြို့ကြီးများ၌ အိမ်ရာစီမံကိန်းများပါဝင်စေရန် စီမံခဲ့သည်။
သူ၏ စီမံကိန်းများကို ကမ္ဘာနှင့်တဝှန်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
သူသည် ပန်းချီကို နှစ်သက်ပြီး ပရိဘောဂများကို ပုံစံထုတ်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘ၀ လီ ကော်ဘူဆီယာ သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ မြို့ငယ်လေးတခုတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ၁၉ နှစ်သားအရွယ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ပါရီသို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် သူသည် ဥရောပအနှံ့ခရီးထွက်ကာ အကြံအစည်အသစ်များအတွက် ရှာဖွေလေ့လာခဲ့သည်။
သူသည် ဂျာမာန်စကားပြောကို သင်ယူခဲ့ပြီး နာမည်ကျော်ဗိသုကာ ပညာရှင် ပီတာဘီရန်းကဲ့သို့သော သူများနှင့်လည်း အလုပ်အတူတွဲလုပ်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာစစ် ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်သောအခါ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ပြန်ကာ ကျောင်းဆရာလုပ်သည်။
များမကြာမီ ဆွေမျိုးဝမ်းကွဲတော်စပ်တဦးနှင့်တွဲကာ ဗိသုကာလုပ်ငန်းကုမ္ပဏီဖွင့်ပြီး သူတို့နှစ်ဦး ၁၉၄၀ ခုနှစ်အထိ လုပ်ငန်းအတူ တွဲလုပ်ခဲ့ကြ၏။
နောင်တွင်အရင်းနှီးဆုံးမိတ်ဆွေတဦးဖြစ်လာမည့် ပန်းချီဆရာ အာမီးဒီးနှင့် တွေ့သည့်နှစ်မှာ ၁၉၁၈ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။
သူတို့နှစ်ဦး ပူးပေါင်းကာ ပူရီဇင် ခေါ် အနုပညာသစ်တမျိုးကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။
ဂုဏ်သရေရှိ အမျိုးသမီးကြီး ()အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်သည် ပြင်သစ် နာမည်ကျော် ဒါရိုက်တာ လုခ် ဘက်ဆုံ (Luc Besson) ၏ လက်ရာ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ဒေါ်စုအဖြစ် တရုတ်နွယ်ဖွား မလေးရှားနိုင်ငံသူ မစ်ရှဲ ယိုး (Michelle Yeoh) ကလည်းကောင်း၊ David Thewlis က ဒေါ်စု၏ ခင်ပွန်း Michael Aris အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဇာတ်လမ်း ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နှစ်နှစ်သမီးအရွယ်သာရှိ‌သေးပြီး သူ၏ဖခင်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို လွတ်လပ်ရေးရအောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက်မကြာမီ ၁၉၄၇ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့တွင်သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ပါလီမန်အဖွဲ့ဝင်များကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုမှ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်လိုက်သည်။
အရွယ်ရောက်သည့်အခါတွင် စုကြည်သည် အင်္ဂလန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ပြီး သူချစ်ရသည့်ခင်ပွန်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ မိသားစုဘဝတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် သူမ၏ မိခင်ဖြစ်သူသည် ကျန်းမာရေးဆိုးရွားလျက်ရှိကာ ထိုအဖြစ်သည် သူမအား မြန်မာသို့ ပြန်လာရန် တွန်းအားပေးလျက်ရှိသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် သူမသည် အမေဖြစ်သူကို ကြည့်ရှုရန်အတွက် ဆေးရုံသို့ရောက်လာခဲ့သည်။
ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းဖြစ်နေသည့်အချိန်ဖြစ်သည့်အတွက် သူမသည် ဆေးရုံတွင် တပ်မတော်၏ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် ဒဏ်ရာအနာတရများရနေသည့် များစွာသော ပြည်သူများကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။
သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးသည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်နေပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် လုပ်ဆောင်ရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူမသည် မြန်မာပြည်သူများအား ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်တိုက်ပွဲဝင်မှု၏ အရေးပါသည့်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ရန် လက်ခံခဲ့သည်။
သူမသည် ပိုမိုသော နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်မှုများကို ရရှိနိုင်ရန် လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် သစ္စာပြုခဲ့သည်။
သူမသည် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုကို တည်ထောက်ခဲ့ပြီး သူမ၏ ပါတီသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ အနိုင်ရခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း မြန်မာစစ်တပ်သည် ထိုရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြပြီး သူမကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ကြသည်။
သူမသည် မိသားစုနှင့် ကွဲကွဲနေခဲ့သည့်အချိန်တွင် သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့်ကလေးများကို မြန်မာသို့လာရောက်ခွင့်ကို စစ်တပ်သည် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် ၁၀ စုနှစ် တစ်ခုကျော်အောင် သူမကို အိမ်အကျယ်ချုပ်ထားရှိခဲ့သည်။
သူမ၏ မိသားစုဝင်များ၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် သူမသည် အာရှတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုရရှိသည့် ဒုတိယမြောက်အမျိုးသမီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ရရှိခဲ့သူမှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မာသာထရီဇာ ဖြစ်သည်။
စစ်တပ်သည် သူမအား အကျယ်ချုပ်ထားရှိထားဆဲဖြစ်သည့်အတွက် ဆုပေးသည့်အခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခွင့်မရရှိခဲ့ပေ။
သူမ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ Michael Aris သည်လည်း သူမဆုံးခင် ဇနီးဖြစ်သူအား နောက်ဆုံးတစ်ကြိမ် မြင်တွေ့ခွင့် မရခဲ့ပေ။
သရုပ်ဆောင်များ Michelle Yeoh as Aung San Suu Kyi, Burmese housewife turned activist Soraya La-ong Ake as two years old Aung San Suu Kyi David Thewlis as Michael Aris, husband of Aung San Suu Kyi Jonathan Raggett as Kim Aris, Suu Kyi's youngest son Jonathan Woodhouse as Alexander Aris, Suu Kyi's eldest son Susan Wooldridge as Lucinda Philips Benedict Wong as Karma, a Tibetan student of Michael Aris Htun Lin as Ne Win, dictator of Burma from 1962 to 1988 Kriang Kunsri as Saw Maung, dictator of Burma from 1988 to 1992 Agge Poechit as Than Shwe, dictator of Burma from 1992 to 2011 Donatienne Dupont as Marie-Laure Aris Phone Zaw as Aung San, Suu Kyi's father and the father of modern Burma Marian Yu as Khin Kyi, Suu Kyi's mother Prapimporn Kanjunda as 30 years old Khin Kyi May as Mon Mon, the housekeeper for Suu Kyi's family Ko Ko Win Aung as the Red Scarf Captain Thein Win as Kyi Maung Tun Tun as Sein Lwin Ilario Bisi-Pedro as Desmond Tutu Maung Maung Khin as Captain Myint William Hope as James Baker Win Kyaw Tun as Major Danubyu နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ကိုးကား Category:၂၀၁၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:ဗြိတိသျှ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:ပြင်သစ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:ပြင်သစ် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ Category:အောင်ဆန်းစုကြည်။
မစ်ရှဲ ယိုး () သည် တရုတ်နွယ်ဖွား မလေးရှားနိုင်ငံသူ အမျိုးသမီးရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသော သည်အမျိုးသမီးဟု အမည်ရသည့် ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။
မစ်ရှဲ ယိုးသည် အက်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် စတန့်များကို ကိုယ်တိုင် သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခြင်းကြောင့် လူသိများပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ကျော်ကြားလာသည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်သည့် ဂျိမ်းစ်ဘွန်း ရုပ်ရှင် ‘လုံးဝမသေသော မနက်ဖန်’Tomorrow Never Dies ၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရုံတင်သည့် တရုတ်သိုင်းကား ‘ဝပ်နေသောကျား၊ ပုန်းအောင်းသောနဂါး’ (Crouching Tiger, Hidden Dragon) စသည့် အောင်မြင်ကျော်ကားသော ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ကဏ္ဍ:မလေးရှား အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
300px|thumb|Models on the runway at a fashion show in 2014 ဖက်ရှင်ဆိုသည်မှာ လူကြိုက်များ နေသော စတိုင်လ် သို့မဟုတ် အလေ့အထ များနှင့် ပတ်သက်သော ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အဝတ်အထည်၊ ဖိနပ်နှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
လူတစ်ယောက်၏ သွင်ပြင်နှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဆိုင်သော လက်ရှိ ရေပန်းစားနေသော အရာအားလုံးကို ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အဝတ်အစား ဖက်ရှင် thumb|၂၀၀၈ ခုနှစ် အက်ဒ်ဟာဒီ ဖက်ရှင်ရှိုး ရှေးဦးကာလက အနောက်တိုင်းမှနေ၍ ပါရှား၊ တူရကီ နှင့် တရုတ်ပြည်တို့သို့ သွားရောက်ကြသော ခရီးသွားများသည် ထိုဒေသများရှိ ဖက်ရှင် အပြောင်းအလဲ မရှိခြင်းကို ပြောဆိုလေ့ ရှိကြပြီး အခြားဒေသမှ လူများကမူ အနောက်တိုင်းရှိ ဖက်ရှင် အပြောင်းအလဲ မရှိခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုသည် တည်ငြိမ်မှု မရှိပဲ ပရမ်းပတာ ဖြစ်နေသည်ဟု ဝေဖန် ပြောဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
ဂျပန်မှ ရှိုးဂန်းတို့၏ အကြီးအကဲ တစ်ဦးသည် ၁၆၀၉ ခုနှစ်တွင် စပိန်လူမျိုး ခရီးသည် တစ်ဦးအား ဂျပန်တို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ပုံစံသည် နှစ်တစ်ထောင် အတွင်း အပြောင်းအလဲ မရှိခဲ့ကြောင်း ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။
သို့သော်လည်း မင်မင်းဆက်ခေတ် တရုတ်ပြည်တွင်မူ တရုတ်တို့၏ အဝတ်အထည် ပုံသဏ္ဌာန်သည် အလျင်အမြန် ပြောင်းလဲတတ်ကြောင်း အထောက်အထား များစွာ ရှိသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု အပြောင်းအလဲသည် စီးပွားရေး ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမှုရေး ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပေါ်သော အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိသည်။
ထို့နောက် အချိန်အတော်အကြာ မပြောင်းလဲဘဲ ထိုအတိုင်း ဆက်သွားလေ့ ရှိသည်။
ယနေ့ခေတ်ပေါ် စက်ရုံများတွင် ဂိုထောင်ကဲ့သို့ အဆောက်အဦများ ပါဝင်ကာ ယင်း ဂိုထောင်များတွင် စက်ယန္တရားကြီးများ တပ်ဆင်ထားကာ လိုင်းထုတ်လုပ်မှုပုံစံဖြင့်ထုတ်လုပ်သည်။
စက်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပေါ်ရန် လုပ်သားအရင်းအနှီး၊ ငွေအရင်းအနှီး အစရှိသည်သို့လိုအပ်ပါသည်။
စက်ရုံတစ်ခု အတွက်မြေနေရာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သည်လည်း အလွန်အရေးကြီးသည်။
စက်ရုံများဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းအကျဉ်း ကမ္ဘာ့ အစောဆုံး ထုတ်လုပ်မှုပြုလုပ်သည့် အဆောက်အဦ ကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ကိပ်တောင်းမြို့ အရှေ့မိုင်နှစ်ရာ ဝန်းကျင်တွင်ရှိသော ဘလွန်း(မ်)ဘို့စ် လှိုဏ်ဂူ တွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းနေရာတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်သောင်းခန့်မှ အသုံးပြုခဲ့သော ကိရိယာ တန်ဆာပလာ အပြင် မြေစေး ပန်းချီ များကိုပါ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
သီးနှံကြိတ်စက်များ၊ အလုပ်ရုံများကို ရှေးခေတ် တရုတ်ပြည်တွင်လည်းကောင်း၊ ရောမတွင်လည်းကောင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း အာရပ်ဒေသ များတွင်လည်းကောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသော်လဲ၊ ယနေ့ခေတ်ကဲ့သို့ စနစ်ကျသောစက်ရုံကို ဗင်းနစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဗင်းနစ်မြို့ တွင်ရှိသော ဗင်းနစ်အာစင်နယ် လက်နက်တိုက်နှင့် သင်္ဘောကျင်းတွင် စက်မှုတော်လှန်ရေး မတိုင်မီ နှစ်တစ်ရာဝန်းကျင်ကပင် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများအရ သိရှိခဲ့ရသည်။
thumb| ဗင်းနစ်အာစင်နယ်သို့ဝင်ပေါက်၊ ၁၇၃၂ အထောက်အထားများအရ ဗင်းနစ်အာစင်နယ် တွင် ပစ္စည်းတပ်ဆင်သည့်လိုင်းများဖြင့် သင်္ဘောများကို အလုံးအရင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့ဟန်ရှိကာ၊ လူအင်အား ၁၆၀၀၀ လောက်အသုံးပြုခဲ့ဟန်ရှိသည်။
စက်မှုတော်လှန်ရေး သမိုင်းသုတေသီ အတော်များများသည် မက်တူးဘောင်လ်တန် ၏ကလေးကစားစရာစက်ရုံ Soho Manufactory ကို ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မော်ဒန် စက်ရုံ အနေဖြင့်သတ်မှတ်ကျသည်။
တချို့ပညာရှင်များကမူ ၁၇၂၁ တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဒါဘီမြို့ အရပ်တွင်တည်ရှိခဲ့သော၊ ဂျွန်လွန်ဘေး ၏ ပိုးခြည်မျှင်စက်ရုံ ကို ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မော်ဒန် စက်ရုံ အနေဖြင့်သတ်မှတ်ကျသည်။
သို့သော်အချို့ပညာရှင်များကမူ ၁၇၇၁တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သော ရစ်ချက်အော့ဂ်ရိုက် ၏ ခယွန်းဖို့ ပိုးခြည်မျှင်စက်ရုံကို ယူဆကျသည်။
အယူအဆ အမျိုးမျိုးဖြင့် ယူဆကြသော်လည်း၊ တိတိကျကျ အဖြေကားမရှိပေ။
၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီနယ်မြေ များ၌ အဆောက်အဦးကြီးများဆောက်လုပ်ခါ အလုပ်သမား အများစု၏အင်အားဖြင့် ဆေးဆိုးပန်းရိုက် လုပ်ငန်းများလုပ်ခဲ့ကြသည်။
အလုပ်သမား တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ကုန်ကြမ်းများသီးခြား ပေးအပ်ကာ ထုတ်လုပ်မှုကို လုပ်စေခဲ့သည်။
ချည်မျှင်စက်ရုံ များမှ ရေနွေးငွေ့အင်ဂျင် တီထွင်ခြင်း၊ စက်ယက်ကန်း တီထွင်ခြင်း အစရှိသည့် တီထွင်မှုများကြောင့် ၁၉ ရာစုတွင် လူအားဖြင့်ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံများဖြစ်မှ စက်မှုစွမ်းအားသုံး စက်ရုံများဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယင်းစက်ရုံများတွင် ဖြတ်တောက် ခုတ်ထွင်ရာ၌ အတိုင်းအတာ အတိအကျရှိသော ကိရိယာ တန်ဆာပလာများ အသုံးပြုလာခြင်းကြောင့် ထုတ်ကုန်များ၏ အရည်အသွေး တိုးတက်လာသည့် အပြင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးသပါက အစားထိုးတပ်ဆင်နိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားမြင့်တက်လာကာ အလေအလွင့် လည်းအတော်အတန် နဲပါးသွားသည်။
၁၈၂၀ မှ ၁၈၅၀ အတွင်း စက်ကိရိယာ တပ်ဆင်ထားခြင်းမရှိသော စက်ရုံငယ်လေးများသည် ထုတ်လုပ်မှု လောကကိုကြီးဆိုးရန် အလို့ငှာ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းလေးများပါ တွဲ၍လုပ်ကိုင်လာကြသည်။
သို့သော် ရေရှေတွင် စက်ကိရိရာတပ်ဆင်ထားသော ခေတ်မီစက်ရုံကြီး များကို အရှုံးပေးကာ ကျဆုံးခဲ့ကျသည်။
၁၉ရာစုမှ နယူးအင်္ဂလန်ရှိ စက်ရုံများ ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်းလောက်တွင် နယူးအင်္ဂလန်၌ ချည်မျှင်နှင့်အထည်စက်ရုံ များအလျှိုအလျှို ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
နယူးအင်္ဂလန် ဝန်းကျင်၌ ဆယ်ကျော်သက် မိန်းခလေးငယ် တော်တော်များများ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများရရှိခဲ့သည်။
ထိုမိန်းကလေး အများစုသည် တောင်သူမိသားစုများမှ ပေါက်ဖွားလာသူများ ဖြစ်သည်။
ထိုမိန်းကလေး လုပ်သားများသည် ဇာတိမြေသို့ လုပ်ခလစာများ ပြန်လည်ပေးပို့ နိုင်သည်သာမက လူမှုရေး နှင့် စီးပွားရေး များတွင်လည်း တိုးတက်လာသည်။
တကိုယ်ရေတကာယ အသုံးစရိတ် သာမက စုမိဆောင်းမိပါရှိလှသည်။
၁၈၃၄ တွင် ၎င်း ချည်မျှင်နှင့်အထည်စက်ရုံ များမှ အသုံးရိတ် ချွေတာရန်အလို့ငှာ ယင်းအလုပ်သမလေးများ ၏ လုပ်အားခကို လျှော့ချရန် ဆုံးဖျတ်ချက်ခဲ့ ကြသည်။
သို့သော် အလုပ်သမား အုံကြွမှုဖြစ်စေကာ အလုပ်ရှင်များထံမှ လုပ်ခလစာများ ပြန်လည်တိုးမြှင့်ပေးရန် အလုပ်သမများမှ ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ လုပ်ခလစာလျှော့ချသည့် အပြုအမူကို ယင်း အလုပ်သမများမှ ၎င်းတို့အား ကျွန်ပြုသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။
အခြေအနေနှင့် အချိန်အခါကြောင့်ယင်း အုံကြွမှု မှာကျဆုံးခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း အုံကြွမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အလုပ်သမား အခွင့်အရေးများနှင့် စက်ရုံများဖြစ်ထွန်းစေရန် အခြေခံကောင်းများ ပေါ်ထွန်းခဲ့လေသည်။
၂၀ရာစုနှစ် စက်ရုံများ ဟင်နရီဖိုဒ်သည် ၂၀ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် လိုင်းထုတ်လုပ်မှုပုံစံ ကိုတီထွင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ စက်မှုခေတ်ကို တစ်မျိုးဆန်းသစ် စေခဲ့သည်။
၎င်း နည်းသစ်သည် ကုန်ပစ္စည်းအမြောက်အမြား ထုတ်လုပ်ရာတွင်လွန်စွာမှ အသုံးဝင်သောနည်း ဖြစ်သည်။
ထုတ်လုပ်သည့်ကုန်ပစ္စည်းများကို လည်ပတ်နေသည့် ဘတ်ကြိုးများ ၏တဘက်တချက်တွင် ကျွမ်းကျင်လုပ်သားများက စီတန်းကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းကို အစိတ်အပိုင်းအလိုက် တပ်ဆင်သည့်နည်း ဖြစ်သည်။
၂၀ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် စက်ရုံများ၏ ထုတ်လုပ်မှုစနစ်တွင် စနစ်နှစ်ခု ထပ်မံတိုးတက်ခဲ့ပြန်သည်။
၁) အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှု နှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန် သင်္ချာပညာရှင် ဝီလီယမ်ဒန်းမ်မင်း သည်အဆင့်မြင့် စာရင်းအင်းသင်္ချာ ကိုတီထွင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ ရှိစက်ရုံများတွင်လည်း အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှုကို ထုတ်လုပ်မှုအရည်အသွေးကောင်း ရရှိရန်ရည်ရွည်၍ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
၂) နည်းပညာမြင့် စက်ရုပ်များကို အသုံးပြုမှုကို ၁၉၇၀ ဝန်းကျင်တွင်စတင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်မူ ကွန်ပျူတာ ထိန်းချုပ်စနစ်များ အသုံးပြုမှုများ တွင်ကျယ်လာခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ ထုတ်လုပ်သည့် နည်းပညာများကြောင့် ၂၄နာရီ ပတ်လုံး အလုပ်လုပ်နိုင်ကာ ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်များကို လျှော့ချနိုင်ရုံ မျှမက ထုတ်လုပ်မှုကိုလည်း ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။
thumb|ကိပ်တောင်းမြို့ မြင်ကွင်း ကိပ်တောင်းမြို့သည် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ တွင် ရှေးအကျဆုံးနှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဂွတ်ဒ်ဟုပ်အငူပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စု အစိုးရရုံးစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်လေသည်။
မြို့၏တည်နေရာမှာ ဂွတ်ဒ်ဟုပ်အငူ၏မြောက်ဘက် မိုင် ၃၀ ခန့်အကွာ တေဗယ်ပင်လယ်အော်၏ကမ်းခြေပေါ်တွင် ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘက်ပတ်လည်တွင် မြင့်မားသော တောင်တန်းကြီးများက နယ်နိမိတ်သဖွယ်ကာရံလျက်ရှိသည်။
မြို့နှင့်ကပ်လျက်တည်ရှိသော တေဗယ်တောင်တန်းမှာ နှစ်မိုင်ခန့်ရှည်လျား၍ အချို့နေရာများတွင် ပေ ၃၅၀၀ ကျော်မြင့်သည်။
အရှေ့ဘက်၌ ဒဲဗဲပိခေါ် ‘သေမင်းတောင်ထွတ်’ သည် လွင်ပြင်၏ အစွန်းဖြစ်သကဲ့သို့ အနောက်ဘက်၌ လိုင်းယင်းစဟက်ခေါ် ‘ခြင်္သေ့ဦးခေါင်း’ တောင်ထိပ်သည် အစွန်းဖြစ်လေသည်။
ထိုတောင်ထိပ်နှစ်ခု ကြားရှိလွင်ပြင်၌ ကိပ်တောင်းမြို့သည် တင့်တယ်ခန့်ညားစွာ တည်ရှိသည်။
ကိပ်တောင်းမြို့ကို တည်ခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းကြာမြင့်လှပြီ ဖြစ်သော်လည်း ခေတ်မှီအောင် ပြုပြင်ပေးထားသောကြောင့် တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စုတွင် အလှပအခန့်ညားဆုံးမြို့တမြို့ ဖြစ်နေပေသည်။
မြို့၏ဗဟိုလမ်းမကြီးဖြစ်သော အက်ဒါလီလမ်းမကျယ်ကြီးမှာ လွန်စွာစည်ကား၍ ခေတ်မီ အဆောက်အအုံများနှင့် တင့်တယ်လှသည်။
ထိုလမ်းမှ ပင်လယ်ကမ်းခြေသို့ ကိုက် ၆၀၀ ရှည်သည့် အညောင်းပြေ လမ်းရှောက်ရန် ဆိပ်ခံတန်တားရှည်ကြီးဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဥပဒေပြုလွှတ်တော် အဆောက်အအုံ၊ ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်း၊ ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့ ဆောက်ခဲ့သည့် ရဲတိုက်ကြီးနှင့် အစိုးရအဆောက်အအုံများစွာတို့မှာ အက်ဒါလီလမ်းမကြီး တလျှောက်နှင့် အစိုးရရိပ်သာတွင် တည်ရှိသည်။
မြူနီစီပယ်ဥယျာဉ်များကိုလည်း တွေ့ရ၏။
ဆိပ်ခံတံတားလမ်း အဝင်ဝအနီးတွင် မြို့ကိုစတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ ဗန်ရီးဗိ၏ ကြေးရုပ်ရှိသည်။
ထိုနေရာမှ မနီးမဝေးတွင် ၁၉၂၄ ခုနှစ်က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော စစ်အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်ရှိလေသည်။
မြို့၏ရာသီဥတုမှာ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည့်အလျောက် သင့်တင့်မျှတသည်။
ကျန်းမာရေးအတွက် အစိုးရက ခေတ်မီနည်းစံနစ်များကို စီမံလျက်ရှိ၏။