kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုဆန္ဒများကို အများဆုံးဖြည့် ဆည်းပေးနိုင်သည့်စနစ်မှာ ခေတ်မီနည်းစနစ်များသာဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသဖြင့် အစဉ်အလာ ဘဏ်စနစ်ကို ပြောင်းလဲရန်လိုအပ်လာကြောင်း ဝေဖန်သုံးသပ်လာကြသည်။
အခြေခံစီးပွားရေးစနစ်ကို မည်မျှအသွင်ပြောင်းလဲစေကာမူ ဘဏ်လုပ်ငန်းကို အသွင်ဟောင်း အမြင်ဟောင်းဖြင့် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နေပါက စီးပွားရေးစနစ်ကို အောင်မြင်စေရန် အကောင် အထည်ဖော်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
အလားတူ ဘဏ်လုပ်ငန်းစနစ်သစ် ကို အသွင်သစ် အမြင်သစ်ဖြင့် မည်မျှပြုပြင်ပြောင်းလဲသည်ဆိုစေ နိုင်ငံတော်၏ အခြေခံစီးပွားရေးစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းမရှိ ပါကလည်း မအောင်မြင်နိုင်ပေ။
နိုင်ငံတော်စီးပွားရေးစနစ်နှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းစနစ်သည် ဆက်စပ်နေသကဲ့သို့ ခေတ်မီနည်းပညာများနှင့် မျက်ခြည်ပြတ်ကျန်ခဲ့လျှင်လည်း တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးကို အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပြုရမည်ဖြစ်ပေသည်။
ကိုးကား http://www.bankersonline.com/index.html http://www.ftc.gov/index.shtml Category:ဘဏ် Category:အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာ။
အမိမြန်မာပြည်၏တိုင်းရင်းသားသွေးချင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဖြစ်သည့်ရှမ်းခမောက်လေးများသည် ရှမ်းအမျိုးသမီးလေးများ၏ပင်ကိုသဘာဝအလှအား ပိုမိုပီပြင်ပေါ်လွင်စေသည့်ပြင် လူမှုအဆင့်အတန်း မခွဲခြားဘဲ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။
ပိုး၊ ဖဲ၊ ကတ္တီပါအဖိုးတန်ပိတ်စများဖြင့် ပြုလုပ်ရသည့် ခမောက်များထက် ပိုမိုခိုင်ခံ့ပြီး ထူးထူးခြားခြား ဆန်းဆန်းသစ်သစ် ကြီးလည်း မဟုတ်စေကာမူ မည်သည့်အခါမျှ မရိုးနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
ဝတ်စားပြင်ဆင်မှု အရောင်အသွေးများကိုလည်း မခွဲခြားဘဲ မည်သည့်အရောင်အသွေးနှင့်မဆို သင့်တော်ကောင်းမွန်ပေသည်။
ပြုလုပ်ရသည့်ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများမှာလည်း ပြည်တွင်းဖြစ်များဖြစ်ပြီး အကုန်အကျနည်းပါးစွာဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။
ရှမ်းခမောက်ကလေးများသည် ရာသီဥတု၏အပူအအေးကိုလည်း မျှတသင့်တော်စေသည့်ပြင် အချိန်ရာသီမရွေး ဥတု သုံးပါး အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။
ယင်းသို့ အဘက်ဘက်မှ သင့်တော်ကောင်းမွန်၍ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပစ္စည်းတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သော ရှမ်းခမောက်လေးများအား ရှမ်းအမျိုးသမီးများတိုင်းက အမြတ်တနိုး အသုံးပြုကြလေသည်။
နောက်ဆုံး စက်ဘီးစီးရာတွင်ပင် သင့်တော် ကောင်းမွန်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည့်အတွက် ရှမ်းအမျိုးသမီးများက နှစ်သက်စွာ အသုံးပြုကြခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
၎င်းရှမ်းခမောက်အား ရှမ်းဘာသာဖြင့် “ကွပ်မ်ယော”ဟု ခေါ်လေသည်။
ယင်းရှမ်းခမောက်များထွက်ရှိရာဒေသသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွယ်လင်ခရိုင် “မိုင်းနောင်နယ်” ဖြစ်လေသည်။
ထို့ကြောင့် မိုင်းနောင်နယ်သည် ရှမ်းခမောက် “ကွပ်မ် ယော”ထွက်ရှိရာ အချက်အချာမြို့ပင် ဖြစ်လေသည်။
ရှမ်းဘာသာ၏အခေါ် မိုင်းနောင်အား မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုလျှင် “ကန်မြို့”ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
မိုင်းနောင်နယ် သို့မဟုတ် ကန်မြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေပြင်မှ အမြင့်ပေပေါင်း ၃၀၉၅-ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိပေသည်။
မိုင်းနောင်၏ခရိုင်မြို့ ဖြစ်သောလွယ်လင်မြို့နှင့်မိုင်ပေါင်း ၇၈-မိုင်ကွာဝေးလေသည်။
မိုင်းနောင်နယ်မှ ကားလမ်းခရီးဖြင့် သွားနိုင်သောမြို့များမှာ မိုင်းရှူး၊ ဝမ်စိမ်း၊ မိုင်းမွန်၊ လဲချားနှင့်ကေစီမံမြို့များ ဖြစ်ကြလေသည်။
ယခုဆိုလျှင် လူနေထူထပ်လာကာ စည်ကားသောမြို့ပြ တစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်လေသည်။
မိုင်းနောင်နယ်သည် ရှမ်းခမောက်များအပြင် အမျိုးသမီးအသုံးအဆောင် လက်ကိုင်အိတ်များကိုလည်း တီထွင်ရက်လုပ် လျက်ရှိရာ အောင်မြင်စွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိလေသည်။
မိုင်းနောင်နယ်တွင် “ရှမ်းခမောက်အစ ဖာလိုင်းက”ဟုဆိုစမှတ်ပြုကြလေသည်။
ဖာလိုင်းအား မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုလျှင် “ထရံကြားရွာ”ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
မိုင်းနောင်နယ်သည် ထရံအလှရက်ရာ တွင် အထူးကျော်ကြားသောနယ်ဖြစ်လေရာ ယင်းကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ယူလာသောအမည်ဖြစ်လေသည်။
ထရံကြားရှိ လက်မှုပညာ ပြောင်မြောက်သော လက်မှုအတတ်ပညာရှင်များ၏တီထွက်ရက်လုပ်မှုကြောင့် အမျိုးသမီးတိုင်း မြတ်နိုးသည့်ရှမ်းခမောက်လေး များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပ့မအါ ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ပြည်ထောင်စုဖွား ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏အရေးအပါဆုံး ယဉ် ကျေးမှုအကကို ညွှန်ပြပါဆိုလျှင် "ကိန္နရာအက"ကို ညွှန်ပြရပေလိမ့်မည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရှမ်း လူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွင် အစဉ်အလာကြီးမားစွာ တည်ရှိခဲ့သော ကိန္နရာအကကို မဖော်ပြလျှင် ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုသည် ပြီးပြည့်စုံနိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်ချေ။
ရှမ်းအမျိုးသားတို့၏ကိန္နရာ ကိန္နရီလက္ခဏာကို အောက်ပါအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်မှတ်သား နိုင်ပေသည်။
ရွှေရောင်အဆင်းရှိပြီး အတီး အမှုတ် အက အခုန် ကျွမ်းကျင်သည်။
သိမ်မွေ့နူးညံ့သည့်အမူအရာရှိသည်။
ပန်းဝတ်မှုံ ဝတ်ဆံများကိုသာ စားသည်။
ပသာဒငါးပါးနှင့်ပြည့်စုံသည်။
ဘုရားပွင့်သည့်နေ့တွင် ဝမ်းသာရွှင်မြူးစွာ ကခုန်သည်။
အထက်ပါ အင်္ဂါလက္ခဏာငါးချက်မှာ မြန်မာတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများနှင့်သင့်တင့်ညီညွှတ် မှုရှိသည့်အပြင် ဘုရားဟော ဇာတ်တော်များနှင့်လည်း ကိုက်ညီမှု ရှိပေသည်။
ကိန္နရာအက စခဲ့ပုံ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး မယ်တော်ဖြစ်ခဲ့ ဖူးသော သန ္တုဿိတနတ်သားအား အဘိဓမ္မာတရားတော်များကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ သင်္က ဿနဂိုရ်ပြည်သို့ဆင်းသက်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုသို့ဆင်းသက်တော်မူရာ၌ လူ နတ် ဗြဟ္မာ ကိန္နရာ ကိန္နရီ တို့ပါမကျန် မြတ်စွာဘုရားရှင်အား လာရောက်ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြသည်။
ထိုသို့ ဘုရားရှင်အား လာရောက်ပူဇော်ကန်တော့ကြသည့်သတ္တဝါအပေါင်းတို့တွင် လှပ ကြော့ရှင်း ဖော့ယမင်းကဲ့သို့ နွဲ့နှောင်းပျော့ပြောင်းသော ဟန်အမူအရာရှိသည့်ကိန္နရာ ကိန္နရီတို့လည်း ပါ ဝင်ကြ၏။
ကိန္နရာ ကိန္နရီတို့သည် မြင်းမိုရ်တောင်မှ ဆင်းသက်လာကြသည်ဟူ၏။
လူတစ်ပိုင်း ငှက်တစ်ပိုင်းပင်ဖြစ်သော်လည်း အခြားသောသတ္တဝါများထက် လှပနွဲ့နှောင်း စွာ ပူဇော်ကန်တော့ကြသည်ဆို၏။
ကိန္နရာ ကိန္နရီတို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာ ပူဇော်ကန်တော့ပြီး ကခုန်မြူးတူးကာ မြင်းမိုရ်တောင်သို့ ပျံသွားကြတော့သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်အား လာရောက်ဖူးမြော် ပူဇော်ကန်တော့ကြသည့်ပရိသတ်များမှာ ကိန္န ရာတို့၏လှပဆန်းသစ်သော အမူအရာနှင့်ကကြိုးကကွက်များမှာ မျက်စိထဲမှ မထွက်နိုင်ကြသဖြင့် တသ သ လွမ်းတမြေ့မြေ့ ကျွမ်းမတတ် ခံစားကြရသည်ဟူ၏။
ထို့ကြောင့် ပန်တျာနှင့်ပတ်သက်၍ကျွမ်းကျင်သူတို့က မြင်တွေ့လိုက်ရသည့်ကိန္နရာကကြိုး ကကွက်များကို အတုယူပြီး လူဖြင့် အစားထိုး ကပြခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ "ကိန္နရာအက"စတင်ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အစဉ်အလာအရ သိရှိရပေသည်။
စကြဝတေးမင်းလက်ထက် စကြဝတေးမင်းလက်ထက် ကိန္နရာအက ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအစဉ်အလာအရ 'ကိန္နရာအက'ဖြစ်ပေါ်လာပုံတစ်ခုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
စကြဝတေးမင်း စိုးစံစဉ်ကာလက ဘုန်းတန်ခိုးအာဏာထက်မြက်သည့်မင်းဖြစ်သည့်အား လျော်စွာ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် လူ နတ် တိရစ ္ဆာန်များ လာရောက်ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။
လာရောက်ပူဇော်ကြသည့်သတ္တဝါအပေါင်းတို့တွင် ကိန္နရာ ကိန္နရီငှက်တို့သည် လှပရှုချင်စ ဖွယ်ရှိပြီး ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော ဟန်အမူအရာနှင့်ပြည့်စုံကြ၏။
နူးညံ့ပျော့ပျောင်း ဖရောင်းသဖွယ်ဖြစ် ၏။
အများနှင့်မတူ တစ်မူထူးခြားသည့်ကကြိုးကကွက်များဖြင့် သီဆိုမြူးတူး ကခုန်ပျော်ရွှင်လေ့ရှိကြ သည် ဆို၏။
ကိန္နရာတို့သည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း စကြဝတေးမင်းအား လာရောက်ပူဇော်ကန်တော့လေ့ရှိရာ တွေ့မြင်ရသူတို့မှာ လွမ်းဆွတ်ကြည်နူး ရွှင်မြူးပီတိ ဖြစ်ကြရပြီး စွဲတသသဖြင့် ရှုမဝအောင် ဖြစ်နေကြရ ၏။
စကြဝတေးမင်း မရှိသည့်နောက် မင်းအဆက်ဆက် ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ မင်းတို့၏စရိုက် မတူညီကြသဖြင့် ကိန္နရာ ကိန္နရီငှက်များလည်း လာရောက်ပူဇော်ကန်တော့ကြသည့်စဉ်အလာမှာ ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။
မိဘဘိုးဘွားများက ကိန္နရာတို့အကအကြောင်း ထုံးဟောင်းသက်သေရှိခဲ့ပုံများကို သား စဉ်မြေးဆက် ပြောပြခဲ့ရာ ကိန္နရာတို့၏ဟန်ပန်အမူအရာဖြင့် ကကြိုးကကွက်များကို တွေ့မြင်လိုကြသည့် ဆန္ဒများ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဘုရင်မင်းမြတ်က တောကျွမ်းသည့်မုဆိုးကြီးအား ခေါ်ယူကာ ကိန္နရာငှက်ကို လက်ရဖမ်းယူခဲ့ရန် စေလွှတ်လိုက်သည်။
မုဆိုးကြီးက ဘုရင့်အမိန့်တော်အတိုင်း ထောင်ချောက်ဖြင့် ဖမ်းယူရာ ကိန္နရာငှက်ကို ရရှိခဲ့သည်။
ကိန္နရာငှက်သည် မုဆိုးလက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရသော်လည်း ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့်လူ သားများနှင့်တွေ့ဆုံရန် ဝန်လေးနေရှာ၏။
ထို့ကြောင့်ပင် ကိန္နရာငှက်ကို စောင့်ရှောက်ရန် ရှမ်းဘာသာ ဖြင့် ကွန်းန်ခူင်(မြန်မာလို အစောင့်အရှောက်ဘီလူး)ခေါ် လူ့တိရစ ္ဆာန်ကြီးတစ်ဦးက လိုက်ပါလာရ၏။
သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တွင် ကိန္နရာတို့သည် လူကို ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ကြောင်း ပါရှိသဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးတို့၏အယူအဆနှင့်တူညီနေပုံကို သတိမူသင့်၏။
ကိန္နရာ၏အစောင့်အရှောက် ဘီလူးပါရှိလာ ပုံနှင့်ပန်းချီပန်းပုများတွင် ဘီလူးရုပ်နှင့်ယှဉ်တွဲပါရှိနေပုံများကို သတိမူသင့်၏။
(ဤကား စကားချပ်) အစဉ်အလာအတိုင်း ကပြကြခြင်း ရှမ်းပြည်နယ် အချို့သောဒေသများတွင် အထက်ပါအယူအဆအတိုင်း ကိန္နရာတစ်ကောင် မုဆိုးတစ်ယောက်နှင့်ကွန်းန်ခူင်တစ်ကောင်တို့ ပါဝင်ကပြကြသည်ကို တွေ့ရ၏။
ကပြပုံမှာ မုဆိုးကြီးက လေးမြားညွှတ်ကွင်းများ ကိုင်ဆောင်၍ လှည့်လည်နေဟန်၊ ကိန္နရာ မှာ ကွင်းလယ်၌ ကပြနေဟန်၊ ထို့နောက် မုဆိုးကြီးက ထောင်ချောက်များကို ပြင်ဆင်ပြုလုပ်နေဟန်၊ ကိန္နရာကို လေးမြားဖြင့် ပစ်ခတ်နေဟန် စသည်ဖြင့် သရုပ်ဖော်ကပြကြသည်။
ကိန္နရာကို စောင့်ရှောက်ရန် လိုက်ပါလာသည့်ကွန်းန်ခူင်ကမူ ခက်ရင်းခွ သို့မဟုတ် လှံ တစ်ချောင်းကို ကိုင်ဆောင်ပြီး ကိန္နရာ၏အနီးတွင် ရှိနေရသည်။
ကွန်းန်ခူင်သည် လူများအကြား မရောက်ရှိဖူးသဖြင့် ထိတ်လန့်နေဟန်၊ ကိန္နရာအား လူတို့ ရန်မပြုနိုင်စေရေးအတွက် ချောက်လှန့်နေဟန် စသည်ဖြင့် ဟာသရသပေါ်လွင်စွာ လှုပ်ရှားပြသရသည်။
ပွဲကြည့်ပရိသတ်များမှာ အထူးနှစ်ခြိုက်ကြသည်။
ဘုရင့်အမိန့်တော်အရ မျက်စိသူငယ်၊ နားသူငယ်ဖြင့် လူပုံအလယ် ရောက်ရှိလာရသော ကိန္နရာအပေါ် ကရုဏာစိတ်များ ဖြစ်ပွားကြရသည်။
မုဆိုးကြီး၏ ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်မှု ဒေါသရောင်များ လွှမ်းမိုးနေသဖြင့် ရုဒ္ဒရသ ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။
ကွန်းန်ခူင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သူမှာ ကြောက်လန့်ဖွယ်ရှိသည့်မျက်နှာဖုံးတပ်ဆင်ထားကြ သည်။
အဝတ်ကိုလည်း ရှမ်းစက္ကူများကို မွေးရှည်သဏ္ဌာန်ပြုလုပ်ပြီး ဝတ်ဆင်ထားသည်။
ကိန္နရာကသူ အမောအပန်းဖြေနေခိုက် မုဆိုးက ရိုးရာသီချင်းကိုလက်တန်းသီဆိုကြသည်။
ကပြသည့်အဖွဲ့ထဲမှာ ဝါသနာပါသူများလည်း ဝင်ရောက်၍ ဆိုနိုင်သည်။
အိမ်ရှေ့၊ ခြံရှေ့ စသည်တို့၌ ကပြသည့်အခါ အိမ်ရှင်၊ ခြံရှင်များအား ကျေးဇူးတင်ကြောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ တိုးပွားစေကြောင်း စသည့်ဆုတောင်းသီချင်းမျိုးကို စပ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။
ကိန္နရာ ကိန္နရီဝတ်စုံ ရှမ်းကိန္နရာကမည့်သူ၏ဦးခေါင်းတွင် မကိုဋ်ပါသည့်ခေါင်းကို မျက်နှာစွပ်ထားရသည်။
တောင်ပံနှင့်အမြီးကို သုံးထပ်မှခုနစ်ထပ်အထိ ပြုလုပ်ကြသည်။
ခုနစ်ထပ်ရှိလျှင် သုံးထပ်မှာ အသေပြု လုပ်ထားကြသည်။
ကျန်လေးထပ်ကိုမူ အရှင်ပြုလုပ်ထားရသည်။
[ကိန္နရာအသေး(အငယ်)ဆိုလျှင် တောင်ပံနှင့်အမြီးနှစ်ထပ်သာ ရှိသည့်ဝတ်စုံကို အသုံးပြုကြသည်။
] ကိန္နရာတောင်ပံကို လက်မောင်းရင်းနှင့်လက်ကောက်ဝတ်တွင် ကြိုးဖြင့်ချည်ထားကြသည် နောက်ထိန်းကြိုးနှစ်ချောင်းကို လည်ပင်းမှာသိုင်းပြီး ခါးပတ်၌ချည်ထားကြ၏။
တောင်ပံနှင့်အမြီးကို လှ လှပပလှုပ်ရှားစေရေးအတွက် နောက်ထိန်းကြိုးကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။
တောင်ပံအရောင်ကို ဖဲအ စိမ်းရောင်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။
အချို့က ပိတ်ပါးအစိမ်းရောင်ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
"မြကြောစိမ်းစိမ်း မြရည်လိမ်း"ဆိုသည့်နှယ် သဘာဝကျသော စီစဉ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
အင်္ကျီကို ရင်စေ့ချုပ်ထားပြီး ရင်ပတ်၌ ရွှေပြားငွေပြား ကပ်ထားလေ့ရှိကြသည်။
နတ်ဝတ် တန်ဆာကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားကြသည်။
ရွှေချည်ထိုး ဘောင်းဘီခံပြီး ပုဆိုးတောင်ရှည်ကို ခါးတောင်းကျိုက် ၍လည်း ဝတ်ဆင်ကြ၏။
ကိန္နရီမ၏တောင်ပံကို နှစ်ထပ်မှသုံးထပ်အထိ ပြုလုပ်ကြသည်။
ပန်းန်ကူမ်ခေါ်မကိုဋ်မှာ ကိန္နရာနှင့်မတူဘဲ အမျိုးအစားကွဲပြားအောင် ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
ရှေးက ရှမ်းကိန္နရာအက ရှေးက ရှမ်းကိန္နရာအကများမှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းသည်ဆို၏။
ကြိုးပေါင်း ၆၀ ကျော်တပ်ပြီး မျက်နှာဖုံးလှလှစွပ်ကာ ရှမ်းဘောင်းဘီနှင့်လက်ကြပ်အင်္ကျီအပေါ်တွင် လယ်ဂျာ၊ ခါးပုံ၊ ခါးစည်း၊ လက်စည်းများအပြင် အိုးစည်သံနှင့်လိုက်၍ ပျော့ပျောင်းသိမ်မွေ့ညက်ညောစွာ ကပြလေ့ရှိကြ သည်ဟုသိရသည်။
အမြီးအတောင်ကို ဖွင့်ချည်ပိတ်ချည်ပြုလုပ်၍ လက်ချောင်းကလေးများတွင် ကြိုးတပ်ပြီး လက်လှုပ်ဟန်ကိုလိုက်၍ အတောင်များ ကြွကြွရွရွဖြစ်စေခဲ့သည်ဆို၏။
အလွန်ပျော့ပျောင်းသောအမျိုး သားများသာ ကပြလေ့ရှိသည်။
ကိန္နရာတို့၏ရိုးရာသဘာဝအတိုင်း ဆင်ယင်ကပြခြင်းဖြစ်၍ လွန်စွာကြည့်ကောင်းသည်ဟု ဆို၏။
နောက်ပြန်ခါးကော့၍ အတောင်ချည်းသာ လှုပ်ရှားကပြသည့်ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာရပ်များအား ယခုအခါ မမြင်တွေ့ရတော့သည်မှာ ဝမ်းနည်းဖွယ် ကောင်းလှ၏။
ဤကား ရှေးခေတ်ဟောင်း အောက်မေ့ဖွယ်အဖြစ် တင်ပြရခြင်း ဖြစ်၏။
တစ်လကျော် ကပြရ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ကိန္နရာအကနှင့်အတူ တိုးနယားအကကိုလည်း ပူးတွဲကျင်းပလေ့ရှိကြ သည်။
ဘုရားသခင် သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်သို့ ဆင်းသက်ကြွချီတော်မူစဉ်က တိုးနယားလည်း ပါဝင်သည် ဆို၏။
ထို့ကြောင့် ရှမ်းကိန္နရာအကနှင့်အတူ တိုးနယားအကကိုလည်း ထည့်သွင်းကျင်းပကြသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် ကိန္နရာအက(တိုးနယားအက)များ ကပြရာတွင် သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်တွင် ကျင်းပပုံမှာ တစ်မူထူးခြားလှ၏။
သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် ဥပုသ်သီလ စောင့်ထိန်းကြ၏။
အလှူဒါနပြုလုပ်ကြ၏။
"တစ်မူးရလို့ တစ်ပဲလှူ တို့ရှမ်းတောင်သူ တူနိုင်ရိုးလား"ဆိုသည့်စကားပုံအတိုင်း အလှူရေစက် လက် နှင့်မကွာသောသူများ ဖြစ်၏။
သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်တစ်ရက်နေ့မှစ၍ တစ်ညလျှင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ် ကျောင်းကျစီ ပူဇော်ကန်တော့ပွဲ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ဒေသအတွင်းရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများအား လုံးမှ သံဃာတော်အရှင်မြတ်တို့သည် ပူဇော်ကန်တော့ပွဲ ပြုလုပ်မည့်ကျောင်းသို့ ကြွရောက်လာကြရ သည်။
ပူဇော်ပွဲကျင်းပသည့်ရွာမှ တကာ တကာမများက လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းမျိုးစုံတို့ဖြင့် သံဃာတော် များအား ပူဇော်လှူဒါန်း ဆက်ကပ်ကြသည်။
ထိုသို့အစဉ်အလာအတိုင်း ပြုလုပ်ကြပြီးမှ ရှမ်းကိန္နရာအက၊ တိုးနယားအကများကို အား ပါးတရ ကခုန်ဖျော်ဖြေကြသည်။
ယင်းသို့ တစ်ညလျှင် တစ်ကျောင်းကျ အထက်ပါအစီအစဉ်အတိုင်း ပူဇော်ကန်တော့ပွဲများ ကျင်းပရသဖြင့် ဒေသအတွင်း၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း များလေလေ ရက်ကြာရှည်လေလေ ဖြစ်ကာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသော နယ်ဒေသများတွင်မူ ကိန္နရာအက၊ တိုးနယားအကများမှာ တစ်လ ကျော်သော်လည်း က၍မပြီးနိုင်၊ ပရိသတ်ကလည်း အီ၍ မငြီးနိုင် ဖြစ်ရသည်။
ဆုမွန်တောင်းပြီးမှ ကပြ အလှူအတန်းပွဲလမ်းသဘင်ရှိလျှင် အလှူရှင်အိမ်ရှင်များအား လာရောက်ကပြမည့်ကိန္နရာ အဖွဲ့က ကြိုတင်အကြောင်းကြားထားရသည်။
အလှူရှင်အိမ်ရှင်များကလည်း ပန်းပေါက်ပေါက်နှင့်ငှက် ပျောသီးများ ပါဝင်သည့်ကန်တော့ပွဲကို ပြင်ဆင်ပေးရသည်။
ထို့နောက် ကိန္နရာအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်နှင့်အလှူရှင် အိမ်ရှင်တို့က အချီအချ ပြောဆိုကြရ သည်။
အချီအချ ပြောဆိုရာ၌ နဘေ ကာရံများဖြင့် အတိုင်အဖောက်ညီစွာ ပြောဆိုကြရသည်။
အိမ်ရှင်။
အဆွေတို့... ဘယ်အရပ်က လာကြပါသလဲ။
ဘာတွေများ ယူဆောင်လာခဲ့ကြပါသလဲ။
အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်။
ကျွန်ုပ်တို့မြင်းမိုရ်တောင်ခြေရင်းက လာပါတယ်။
ကပြအသုံးတော်ခံရန်ကိန္န ရာလည်း ပါလာပါတယ်။
ကိန္နရာဆိုသည်မှာ ဘယ်လိုငှက်မျိုး ဖြစ်ပါသလဲ။
ကိန္နရာဆိုသည်မှာ ငှက်ကောင်းငှက်မြတ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
ကပြအသုံးတော် ခံလျှင် မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့်ပြည့်စုံပြီး ရွှေငွေရတနာ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေလည်း တိုးပွားလာပါလိမ့်မယ်။
အလို... ဒီလိုဆိုရင် ကျွန်ုပ်တို့အိမ်ထဲ ဝင်ရောက်ကပြပါဦးလား။
အဆွေတို့အဖွဲ့အားလုံးကို ကန်တော့ပွဲဖြင့် ခရီးဦးကြိုဆိုပါတယ်။
ဤကဲ့သို့ အချီအချ ပြောဆိုပြီးနောက် အသင့်ပြင်ဆင်ထားသည့်ကန်တော့ပွဲကို အဖွဲ့ခေါင်း ဆောင်အား ပေးအပ်ရသည်။
အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်က အိမ်ရှင်(အလှူရှင်)အတွက် မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့်ပြည့်စုံစေရန် ရွှေငွေ ရတနာများ ပေါပြည့်ဝရန်နှင့်စည်းစိမ်ဥစ္စာများ တိုးပွားစေရန်အတွက် ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးရသည်။
ကိန္နရာအဖွဲ့စည်းကမ်း ကိန္နရာကမည့်သူသည် ကိန္နရာဝတ်စုံကို ပထမဦးဆုံး ကန်တော့ရသည်။
ကန်တော့ပြီးမှ ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရသည်။
ကိန္နရာဝတ်စုံကို ဝတ်ပြီးလျှင် အိုးစည်ကို ကန်တော့ပြီးမှ ကပြရသည်။
ကပြရာ၌ အိမ်ရှင်များ၏ဆန္ဒအတိုင်း ကပြရသည်။
ရရှိသည့်ဆုငွေကို အဖွဲ့သားအားလုံး ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။
ကိန္နရာဝတ်စုံကို အမျိုးသမီးများ မကျော်လွှားရချေ။
၎င်းပြင် ဝတ်ကြည့်၊ စွပ်ကြည့် ခြင်းများလည်း မပြုလုပ်ရချေ။
အကနှစ်မျိုးနှင့်ကကြိုးကကွက် ရှမ်းကိန္နရာတွင်- လိုင်းကကန်တော့(ကန်တော့ပန်းဆင်အက)နှင့် လိုင်းကလော်င်အပုမ်(ဝတ္ထုပုံပြင် သရုပ်ဖော်)အကဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
လိုင်းကကန်တော့(ကန်တော့ပန်းဆင်)အကကို ဘာသာရေးနှင့်ပတ်သက်သည့်ပွဲလမ်း သဘင်များ၌သာ ကပြရသည်။
ကိန္နရာတစ်ကောင်တည်း ကပြရပြီး မျက်နှာဖုံး တပ်ဆင်ရသည်။
ကပြ မည့်နေရာတွင်ရပ်၍ ကိန္နရာဝတ်စုံအလှကို ပြသရသည်။
တောင်ပံနှင့်အမြီးတို့ကို လှပစွာ ဖြန့်ပြရသည်။
ထို့နောက် ကွင်းတစ်ပတ် လျှောက်ပြရသည်။
စ၍လျှောက်သည့်နေရာသို့ ရောက်ရှိမှ ကိန္နရာအကကို ကပြရသည်။
လက်အုပ်နှစ်ဖက်ချီ၍ ဦးခေါင်းကို ဟိုသည်ငဲ့ကာ နွဲ့နွဲ့နှောင်းနှောင်း ဟန်အမူအရာဖြင့် ကန် တော့ပန်းဆင်ပြီးနောက် ကွင်းပတ်၍ ကပြရသည်။
ကပြရာ၌ ပျော်ရွှင်ဝမ်းမြောက် မြူးကြွသည့်ဟန်အမူ အရာဖြင့် ကပြရသည်။
ကွင်းတစ်ပတ်ကပြ၍ မူလနေရာသို့ ရောက်ရှိသောအခါ သိမ်မွေ့သောအမူအရာဖြင့် ကပြ ရင်း ရှေ့သို့တက်ရသည်။
ကွင်းလယ်သို့ ရောက်ရှိလျှင် ကိုယ်ကို နှိမ့်လိုက်၊ မြင့်လိုက်ပြုလုပ်ပြီး တဖြည်း ဖြည်း အောက်သို့ နှိမ့်ချဝပ်တွားဟန်ဖြင့် ရှေ့တည့်တည့်(ရဟန်းသံဃာတော် သို့မဟုတ် လူကြီးများစု ဝေးနေထိုင်ရာ)သို့ ကန်တော့ပန်းဆင် ကပြကြရသည်။
ထို့နောက် ကိုယ်ကို နှိမ့်ထားရာမှ တဖြည်းဖြည်းချင်းထပြီး သုံးကြိမ်ပြည့်အောင် ကန်တော့ ပန်းဆင်ရသည်။
ယင်းသို့ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကန်တော့ပန်းဆင်ပြီးလျှင် အိုးစည်တီးသံသို့လိုက်ပြီး ပျော် ရွှင်မြူးကြွ လှပစွာ ကခုန်ဖျော်ဖြေ တင်ဆက်ကြသည်။
ကိန္နရာ၏လှပနွဲ့နှောင်းသည့်ခန္ဓာကိုယ်နှင့်အတူ မြီးဖျားတောင်ပံတို့ကို ဖြန့်လိုက်၊ စုလိုက်၊ ခေါင်းကိုငဲ့လိုက်၊ စောင်းလိုက်ဖြင့် ကပြနေသည့်ကိန္နရာအကမှာ ပရိသတ်များ မှင်တက်မိအောင် အ သည်းသို့ထိမျှ စွဲငြိစေသော ရိုးရာအကပညာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
လိုင်းကလော်င်အပုမ်(ဝတ္ထုပုံပြင် သရုပ်ဖော်)အကကိုမူ များသောအားဖြင့် ဇာတ်စင်များ ပေါ်တွင် ကပြလေ့ရှိသည်။
ထိုအကကို ကပြရာ၌ ကိန္နရာ ကိန္နရီမောင်နှံစုံ ပါဝင်ကြသည်။
အမျိုးသား(ကိန္နရာ)က မျက်နှာဖုံးတပ်ဆင်ပြီး အမျိုးသမီး(ကိန္နရီ)မှာ မျက်နှာဖုံး မတပ်ကြပါ။
ရှေးဦးစွာ ကိန္နရာဖိုက ကွင်းတစ်ပတ်လျှောက်ပြီး ကပြရာနောက်သို့ ကိန္နရီမက နောက်မှ လိုက်ပြီး ကပြရသည်။
ကိန္နရာဖိုက ကိန္နရီမကို စိတ်မချသည့်ဟန်ဖြင့် ရပ်လိုက်၊ သွားလိုက်၊ ကိန္နရီမ၏ မျက်နှာကို တစ်ဝကြီး ကြည့်လိုက်ဖြင့် ကွင်းတစ်ပတ်ပြည့်အောင် လှည့်၍ကပြရသည်။
ကွင်းလယ်သို့ ရောက်ရှိမှ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းကို စ၍ကပြရသည်။
ကိန္နရာဖိုက ကောင်းကင်သို့ မြားသုံးကြိမ်ပစ်လွှတ်ဟန်၊ မြားကို လိုက်ဖမ်းဟန်၊ မြားမှန်သ ဖြင့် ထိခိုက်နာကျင်လဲကျဟန် စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်။
နာကျင်သည့်ဒဏ်ကြောင့် ကိုယ်လုံး၊ တောင် ပံနှင့်အမြီးတို့ကို တဖျပ်ဖျပ်ခတ်ကာ ယိမ်းယိုင်နေဟန် ပြုလုပ်ပြရသည်။
ကိန္နရီမက ကိန္နရာကို ပတ်ပြီး ဝမ်းနည်းငိုကျွေး ပူဆွေးသောက ဗျာပါဒမီးတောက်ကာ အပူလုံးကြွ၍ ယူကျုံးမရ ဖြစ်သည့်ဟန်ဖြင့် ကပြရသည်။
ထို့နောက် ကိန္နရီမက သစ္စာတိုင်တည်ပြီး နတ်သိကြားများထံ အကူအညီတောင်းရသည်။
သိကြားမင်းက လာရောက်၍ ကုသပေးသည့်အလား ကိန္နရီမက ဆင်းလိုက်၊ ပျံလိုက်၊ ရစ်ဝဲလိုက်ဖြင့် ကပြရသည်။
ကိန္နရာဖိုမှာ ဒဏ်ရာတဖြည်းဖြည်း သက်သာလာဟန်ဖြင့် လှုပ်ရှားပြီး ထလာကာ ကိန္နရာ ကိန္နရီမောင်နှံ တူစုံတွဲပြီး နွှဲပျော်နေကြဟန် ပြန်လည်ကပြရသည်။
ပရိသတ်များမှာ သေအတူ ရှင်မကွာ မခွဲမခွာ သစ္စာရှိကြသည့်ကိန္နရာ ကိန္နရီမောင်နှံကို ကြည့်ပြီး သဘောကျနှစ်ခြိုက်စွာ အားပေးကြသည်။
လက်ဆင့်ကမ်း ဆောင်ရွက်သင့် ဇာတကဝတ္ထုတော်၌ ပါရှိသည့် စန္ဒကိန္နရီဇာတ်ပုံနှင့် အလားတူသည့် ဤရှမ်းကိန္နရာအကမှာ လွန်စွာပင် ကြည့်ကောင်းလှ၏။
ရိုးရာစဉ်ဆက်မပျက် ကကြိုးကကွက်များ တီထွင်၍ ယနေ့တိုင်ရှင်သန် နေလျက်ရှိသော ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသား ရှမ်းလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာရပ်များအား ကျွန်ုပ်တို့ ပြည်ထောင်စုသားများက လက်ဆင့်ကမ်း ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ကြမည်ဆိုလျှင် ပို၍တိုးတက် လာနိုင်၏။
အောင်မြင်လာနိုင်၏။
ဂုဏ်ယူစရာ၊ မြတ်နိုးစရာ၊ နှစ်ခြိုက်စရာအပြည့်ရှိသည့်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ တိမ်ကောပပျောက်ခြင်း မရှိရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားအားလုံး၌ တာဝန်ရှိ၏။
ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ကိန္နရာအက ကိန္နရာအယူအဆနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအစဉ်အလာများမှ ကိန္နရာ နှင့်ပတ်သက်သည့်ဓလေ့ထုံးစံများအား သိမြင်ခံစားရသည်မှာ သမိုင်းအတွက် တန်ဖိုးရှိလှ၏။
ယဉ်ကျေး မှုအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေ၏။
မြန်မာလူမျိုးတို့အတွက် ဂုဏ်ယူစရာကောင်းသည့်ရိုးရာယဉ် ကျေးမှုအမွေအနှစ်များဖြစ်၏။
ယဉ်ကျေးသော၊ သိမ်မွေ့သော၊ ရိုးသားသော၊ အနုပညာရပ်ပေါင်းစုံပါဝင်သော ကိန္နရာအ လှ ကိန္နရာအကသည် ရှမ်းလူမျိုးတို့အတွက်သာမက မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးတို့အတွက် လက်ဆင့် ကမ်းဆောင်ရွက်ရမည့်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါတော့သည်။
စိတြ ရေးသားသော "ကိန္နရာ ကိန္နရီ"စာအုပ် စာမျက်နှာ(၃၆ မှ ၄၄ ထိ) ကိုးကား Category:မြန်မာအကများ Category:ရှမ်းပြည်နယ်။
ကမ္ဘာ့ဓာတ်မှန်ပညာနေ့ (International Day of Radiology) သည်ကား ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင် ပါမောက္ခရွန်ဂျင် (Wilhelm Conrad Röntgen) က ၁၈၉၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်တွင် ၎င်း၏ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် ကတ်သုတ်ရောင်ခြည်ကို စမ်းသပ်သုတေသနပြုစဉ် အမှတ်မထင်တွေ့ရှိခဲ့သော ရောင်ခြည်၊ လူသားတို့အား အကျိုးပြုသလို ဆိုးကျိုးကိုလည်းပေးနိုင်သော အိပ်ရောင်ခြည်တွေ့ရှိမှုကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ကမ္ဘာ့ဓာတ်မှန်ပညာနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင် ခင်မောင်တင် (ဓာတ်ရောင်ခြည်) ရေးသားခဲ့သော “၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဓာတ်မှန်ပညာနေ့” အကြောင်း၊ နေ့စွဲ။
၂၅.အောက်တိုဘာ.၂၀၁၄ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ မြောက်အမေရိက ဓာတ်မှန်ပညာဆိုင်ရာအဖွဲ့ချုပ်၏ website Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ။
သီလက္ခန္ဓဝဂ်၌ ဗြဟ္မဇာလသုတ်သည် အဦးဆုံးသုတ်ဖြစ်သည်။
ဤသုတ်သည် ဘာသာရေးသမိုင်းမှကြည့်လျှင် အထူးအရေးကြီးသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတို့ ကျင့်ကြံလိုက်နာရမည့်စည်းမျဉ်းများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတို့ ရှောင်ကြဉ်အပ်သည့် အလုပ်အကိုင်အမျိုးမျိုး၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအမျိုးမျိုး၊ ထိုခေတ်ထိုအခါက သမဏ၊ဗြဟ္မဏတို့၏ အယူဝါဒအမျိုးမျိုးကို မြတ်စွာဘုရားသည် စုံလင်စွာ ပေါင်းစု ဟောကြားခဲ့သည်။
"သဿတဝါဒ" "ဥစ္ဆေဒဝါဒ" စသော ထိုခေတ်ထိုအချိန် အိန္ဒိယ ပြည်၌ ထွန်းကားလျက် ရှိသော ၆၂ ပါးသောအယူဝါဒများအကြောင်းကိုလည်း ဤသုတ်၌ပင် မြတ်စွာဘုရား ရှင် ဆွေးနွေးဖော်ပြထားသည်။
သမိုင်းတန်ဖိုး အထူးသဖြင့် သီလနှင့် ပတ်သက်သော အခန်းတွင် လူအမျိုးမျိုး၏အခြေအနေ၊ အနုပညာအမျိုးမျိုး၊ လက်မှုပညာအမျိုးမျိုး၊ ကစားခုန်စားနည်းအမျိုးမျိုး၊ ပျော်ပါးမှုအမျိုးမျိုး၊ ယဇ်ပူဇော်နည်းအမျိုးမျိုး၊ လူတို့၏ အလုပ်အကိုင်အမျိုးမျိုး၊ နေ လ နက္ခတ်တာရာ ဖတ်နည်းအမျိုးမျိုး၊ စာရင်းကိုင်ပညာ၊ နိုင်ငံရေး၊ ဆေးပညာ၊ ခွဲစိပ်ကုသနည်း၊ ဗိသုကာအတတ်၊ လက္ခဏာဖတ်နည်း၊ အမှတ်အသား အရိပ်အခြေကိုကြည့်၍ နိမိတ်ဖတ်နည်း၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာဟောနည်း၊ မင်္ဂလာအခမ်းအနားရွေးနည်း၊ စစ်ရပ်စဲနည်း၊ အိပ်မက်ဖတ်နည်း၊ ဂါထာမန္တရားရွတ်ဆိုကာ ကိုယ်ဝန်စောင့်ထိန်းနည်း၊ နတ်တို့နှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆအမျိုးမျိုး ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသုတ်တွင် အသေးစိတ် ဟောကြားခဲ့သည်။
တရားဟောရခြင်းအကြောင်းရင်း ဗြဟ္မဇာလ သုတ်ကို ဟောပြောရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ သမဏဂိုဏ်းဝင် "သုပ္ပိယ"၏တပည့်ဖြစ်သူ "ဗြဟ္မဒတ္တသည် မြတ်စွာဘုရား၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆို သောအခါ "သုပ္ပိယ"သည် မြတ်စွာဘုရား၏အကြောင်း မကောင်းပြောသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဗြဟ္မဇာလ အမည်တွင်ပုံ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသော တံငါသည်သည် ကြီးငယ်မရွေး ငါးဟူသမျှကို သူ၏ကွန်ရက်ဖြင့် ဖမ်းမိနိုင်သကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည်လည်း မိမိ၏မွန်မြတ်သိမ်မွေ့လှသော တရားကွန်ရက်တွင် အဘိဓမ္မာဆရာကြီးများနှင့် ဂိုဏ်းဆရာကြီးများအား သိမ်းသွင်းနိုင်ခြင်းကြောင့် ဤသုတ်သည် ဗြဟ္မဇာလသုတ်ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။
(ဓမ္မဇာလ၊ အတ္ထဇာလ၊ ဒိဋ္ဌိဇာလ၊ အနုတ္တရသင်္ဂါမ ဝဇယသုတ်ဟူ၍လည်း ကျော်ကြားသည်။
) သမဏ၊ ဗြဟ္မဏတို့၏ အယူဝါဒ အကျိုးမဲ့ပုံ ဗြဟ္မဏတို့နှင့် အခြားဂိုဏ်းဝင် သမဏတို့ ယုံကြည်ကြသော အယူဝါဒတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်နိုင်စွမ်း မရှိပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည်'အတ္တ'က တစ်နည်းတစ်လမ်းအားဖြင့် အစစ်အမှန်ကဲ့သို့ ယူဆထင်မှတ်နေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အတ္တကို လုံးဝမပယ်ဖျောက် မဖျက်စီးပဲ နိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်နိုင်ပေ။
ကြည်ညိုဖွယ် မြတ်ဗုဒ္ဓ ဤသုတ်တွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် "စံထားရာ ကျင့်ဝတ်စောင့်ထိန်းသူ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး"အဖြစ်သာမက ထိုခေတ်အခါက ပေါ်ပေါက်ထွန်းကားလာကြသော ခေတ်ပြိုင် အဘိဓမ္မာဆရာကြီးတို့ထက် အဆပေါင်းများစွာ ထူးကဲသာလွန်သော အဘိဓမ္မာဆရာကြီးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ကျင့်ဝတ်သီလများကို သူမတူအောင် အစွမ်းဆုံး စောင့်ထိန်းခဲ့ရုံမျှမက တုဘက်ကင်းသော အဘိဓမ္မမာဆရာကြီးအဖြစ် "ဒိဋ္ဌိအယူဝါဒ အားလုံး" တို့ကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းတော်မူခဲ့သည်။
အတ္တကိုပယ်ဖျက်မှသာလျှင် နိဗ္ဗာန်ကိုရနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မည်သိုသောနည်းနှင့်ဖြစ်ဖြစ် အတ္တကို တိုက်ခိုက်သုတ်သင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားက ဤဗြဟ္မဇာလသုတ်တွင် အတိအလင်း ကြေညာတော်မူခဲ့သည်။
ဗြဟ္မဇာလသုတ် ဖွဲ့စည်းပုံ‬ ဗြဟ္မဇာလသုတ်ကို စာပိုဒ်ပေါင်း ၁၄၉-ပိုဒ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
(ယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ခုဒ္ဒကနိကာယ် ခုဒ္ဒကပါဌလာ ရတနသုတ်သည် ၁၈-ပိုဒ်သာ ပါဝင်သည်။
) ခေါင်းစဉ် စာပိုဒ်ရေ စာပိုဒ်နံပါတ်စဉ် နိဒါန်း ၆ ၁-၆ စူဠသီလခန်း ၄ ၇-၁၀ မဇ္ဈိမသီလခန်း ၁၀ ၁၁-၂၀ မဟာသီလခန်း ၇ ၂၁-၂၇ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပြခန်း ၇၇ ၂၈-၁၀၄ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိဝါရ ၁၃ ၁၀၅-၁၁၇ ဖဿပစ္စယာဝါရ ၁၃ ၁၁၈-၁၃၀ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိဝါရ ၁၃ ၁၃၁-၁၄၃ ဒိဋ္ဌိဂတိကာဓိဌာနဝဋ္ဋကထာ ၁ ၁၄၄ ဝိဝဋ္ဋကထာဒိ ၃ ၁၄၅-၁၄၇ နိဂုံး ၂ ၁၄၈-၁၄၉ အရှည်ဆုံးအပိုင်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပြခန်း၌ ၇၇-ပိုဒ်ပါဝင်ပြီး၊ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိ တစ်ဆယ့်ရှစ်မျိုးနှင့် အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ လေးဆယ့်လေးမျိုး၊ စုစုပေါင်း ၆၂-မျိုးတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
အကိုးအကား Category:သီလက္ခန္ဓဝဂ်Category:ဒီဃနိကာယ်။
thumb|ခိုတောင်မုန့်တီ ခိုတောင်မုန့်တီသည် မန္တလေးမြို့ ဧရာဝတီမြစ်တစ်ဖက်ကမ်း စစ်ကိုင်း မင်းကွန်းကားလမ်းပေါ်ရှိ ခိုတောင်ရွာကိုအစွဲပြု၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒေသခံများ အစဉ်အဆက် ပါးစပ်ရာဇဝင်အဖြစ် မှတ်ယူလာသော ခိုတောင်မုန့်တီရာဇဝင်မှာ စကြာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ခိုတောင်မုန့်တီအစ စကြာဒေဝီမိဖုရားကြီးကဟု ပင် ဒေသခံများက ယနေ့တိုင် မှတ်ယူလျက် ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း စကြာဒေဝီမိဖုရားကြီး နာမကျန်းဖြစ်ကာ အစားအ သောက် ပျက်သည့်ကာလတွင် သမားတော်များက ဓာတ်စာအဖြစ် တီနဲ့တူသောမုန့်ကို စားပါမှ အသက်ရှည်မည်ဟု ဆိုသည့်အတွက် ခိုတောင်ရွာမှ မင်းမှုထမ်းများ၏ အကူအညီဖြင့် တီနှင့်တူသော မုန့်ကို ပြုလုပ်စေရာမှ မုန့်တီကို စတင်ကြံဆလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
တောရွာများတွင် အရွက်သုပ်သည့် နည်းစနစ်ကို အခြေခံကာ ခိုတောင်မုန့်တီသုပ် ပြုလုပ်ပြီးဆက်သရာ မိဖုရားကြီး ခံတွင်းလိုက်ကာ ကျန်းမာလာခဲ့သည်။
အခြားအစားအသောက်များပါ စားသောက်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အတွက် လူမမာစာ သာမက အမြဲတမ်းစားသောက်ဖွယ်အဖြစ် ပြုလုပ်ရောင်းချခိုင်းရာမှ ခိုတောင်မုန့်တီ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ရှေးယခင်က ခိုတောင်ရွာရှိ အမျိုးသမီးအများစုသည် ခိုတောင်ရွာမှ လှေကလေးများ၊ မော်တော်များဖြင့် ဧရာဝတီမြစ် ကိုဖြတ်ကာ မန္တလေးမြို့သို့ ကူးလာကာ မုန့်တီရောင်းကြသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင်မူ စစ်ကိုင်းဘက်မှ လိုင်းကားများဖြင့် မန္တလေးသို့ လာရောက် ရောင်းချကြသည်။
ခိုတောင်မုန့်တီပြုလုပ်သည့် နည်းပညာတွင် ဟင်းချိုချက်သည့် နည်းစနစ်၊ ဆီချက်နည်းစနစ်၊ အစာပလာ ထည့်သည့်နည်းစနစ်များက အားသာပြီး မည်သည့်နယ်တွင်ပင် ရောင်းချစေကာမူ ခိုတောင်မုန့်တီနည်းစနစ်အတိုင်း ပြုလုပ်ကာ ခိုတောင်မုန့်တီအဖြစ်သာ ရောင်းချပြီး လက်ရှိကာလ မင်းကွန်းဒေသသို့ သွားရောက်သူအများစုမှာ အရသာထူးကဲသည့် ခိုတောင်မုန့်တီကို အားထား စားသောက်လေ့ရှိသည်။
မန္တလေး နေ့စဉ်၊ ၂၇.၈.၂၀၁၈၊ စာ-၂၄ ချက်ပြုတ်နည်း ခိုတောင်မုန့်တီသည် မန္တလေးမုန့်တီကဲ့သို့ မုန့်ဖတ်မကြီး၊ အသားဟင်းနှစ်မပါ။
ကြက်သွန်ဖြူနီဆီချက်၊ အရောင်တင်ဆီချက်၊ နနွင်းဆီချက်၊ ပဲသီး၊ မုန်လာထုပ် (ဂေါ်ဖီထုပ်) တို့ဖြင့် ရိုးရိုးသုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဟင်းချိုရည်ကို ပိတ်စွယ်၊ တရုတ်နံနံ၊ နံနံ၊ ငါးခေါင်း၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူတို့ ထည့်ချက်သည်။
ခိုတောင်မုန့်တီသည်တို့ ဆီချက်ထည့်သော် ဒန်အိုး မသုံးဘဲ ဒေသထွက် စဉ့်အိုးသေး၊ စဉ့်အင်တုံများဖြင့် ထည့်ထားတတ်ကြသည်။
ဟင်းချိုရည်အိုးကိုလည်း မြေအိုးဖြင့်ထည့်ပြီး ဟင်းချို တစ်နေကုန်နွေးနေစေရန် အိုးကို ဖျင်ကြမ်းသန့်သန့်ဖြင့် ပတ်ထားတတ်ကြသည်။
ယခင်က ခိုတောင်မုန့်တီသည်များသည် ရောင်းမည့်မုန့်ဖတ်ကို ကိုယ်တိုင်ညှစ်ကြသည်။
နံနက်စောစောထကာ မုန့်တီဖတ်ညှစ်ပြီး မန္တလေးမြို့ပေါ်သို့ ခိုတောင်မြစ်ဆိပ်မှတဆင့် ငှက်လှေများဖြင့် ကူးကြသည်။
ဂေါဝိန်ဆိပ်မှတဆင့် ဆေးလိပ်ခုံ၊ ဖိနပ်ရုံ၊ ဈေးချိုတော်၊ တရုတ်တန်းဈေး စသည့်နေရာများသို့ သွားရောင်းကြသည်။
ဒေါက်တာမောင်ဒီကို ၁၉၃၂-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁၁)ရက်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ဘုတ်တောကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဖခင် ဦးပုံနှင့် မိခင်ဒေါ်ကြိုင်တို့ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမောင်ဒီသည် ၁၉၄၉-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၊ စိန်ပီတာ အင်္ဂလိပ်အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ် ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉-ခုနှစ် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကောလိပ်ကျောင်း၌ ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ကျင်းပသော စာမေးပွဲများ ဖြေဆိုပြီး B.Sc ဘွဲ့ကို ဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အထူးအဆင့် (Credit)ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ မှ ၁၉၅၄ ထိ ရန်ကုန်ဓာတုဗေဒဌာနနှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနတို့တွင် သရုပ်ပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာမောင်ဒီသည် နိုင်ငံတော်မှ ချီးမြှင့်သော နိုင်ငံတော် ပညာသင်ဆုကို ရရှိ၍ ၁၉၅၄ မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထိ လန်ဒန်တက္ကသိုလ် ရူပဓာတု ဗေဒ အထူးပြု Ph.D ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အင်ပီရီးယယ် ကောလိပ်မှ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာ DIC ဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၈-ခုတွင် မြန်မာပြည်ကို ပြန်လာပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ဓာတုဗေဒဌာန၌ လ/ထ ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ကထိကဖြစ်လာပြီး ဆက်လက် အမှုထမ်းသည်။
၁၉၇၁ မှ ၁၉၇၂-ခုထိ မကွေးဒီဂရီကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။