kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပုံစံပြရမည်ဆိုလျှင် အနှစ်သုံးဆယ်တာရှည်သည့် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ဂျာမနီပြည်တွင် စားနပ်ရိက္ခာခေါင်းပါးခြင်းဘေး ဆိုက်ရောက်လာရာ အာလူးကို စိုက်ပျိုးသဖြင့် အချို့ အပိုင်းများ၌ ထိုဘေးရန်ကို တားဆီးနိုင်ကြသည်။
အိုင်ယာလန်ပြည်တွင် တောင်သူလယ်သမားတို့သည် ၁၆၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ အာလူးကို ပဓာနအစာအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်တွင် ၁၈၄၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်သည့်အခါ အာလူးစိုက်ခင်းများ တစ်တိုင်းပြည်လုံးတွင် ပျက်စီးကုန်ကြသဖြင့် လူများ အစားအစာခေါင်းပါးသည့်ဘေးနှင့် ရင်ဆိုင်တိုးကြ၏။
ယင်းသို့ အိုင်ယာလန်ပြည်တွင် အစာခေါင်းပါးသည့် ကပ်ဆိုက်ရောက်လာသဖြင့် အိုင်ယာလန်လူမျိုးတို့သည် သူတို့၏နေရင်းအရပ်ကို စွန့်ခွာလျက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက် နေထိုင်ကြလေသည်။
အာလူး၏ ဇာတိပေါက်ရောက်ရာအရပ်ကို တပ်အပ်သေချာစွာ မသိရသော်လည်း ၁၅၂၄ ခုနှစ်တွင် စပိန်လူမျိုးများ တောင်အမေရိကတိုက်သို့ စစ်ချီတိုက်ခိုက်သည့်အခါ၌ ထိုတိုင်းပြည်ရှိ တိုင်းရင်းသားတို့သည် အစားအစာအတွက် အာလူးကဲ့သို့ ဥစားပင်မျိုးပေါင်းမြောက်မြားစွာ စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ထို့အပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အနောက်တောင်ပိုင်းဆီမှ တောင်အမေရိကတိုက် တောင်ဘက်စွန်းအထိ ကုန်းပြင်မြင့်များပေါ်တွင် အာလူးအရိုင်းပင်များ ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသည်။
ထိုကြောင့် အမေရိကတိုက်သည် အာလူးပင်များ၏ ဇာတိအရပ်ဖြစ်သည်ဆိုလျှင် ဆိုသင့်ပေသည်။
စပိန်လူမျိုးများသည် ဥရောပတိုက်သို့ အာလူးမျိုးကို ယူဆောင်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရပေမည်။
အာလူးသည် ရာသီဥတုအေးသော အရပ်ဒေသများ၌ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။
ထို့ပြင် အစားအစာအတွက် စိုက်ပျိုးကြသော အခြားအသီးအနှံပင်များထက် အာလူးမှာ အထွက်ပိုများသဖြင့် လူနေထူထပ်သည့် ဥရောပတိုက်တွင် အာလူးကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့နိုင်အောင် အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
အာလူးတွင် ရေအလေးချိန် လေးပုံသုံးပုံခန့်ပါ၍ ကျန်သမျှမှာ ကစီဖြစ်သည်။
အသားဓာတ်နှင့် အဆီဓာတ် အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသည်။
အာဟာရဖြစ်စေမည့် အသားဓာတ်သည် အခွံနှင့်ကပ်လျက်ရှိသဖြင့် ချက်ပြုတ်ရန် အာလူးခွံကို ခပ်ပါးပါးသင်ပစ်ရသည်။
အာလူးမှ အာလူးကစီမှုန့်၊ အာလူးမှုန့်များ ပြုလုပ်ကြသည်။
လွန်ခဲ့သည့် အနှစ်တစ်ရာအတွင်း အာလူးမှ စက်များမောင်းနှင်ရန် အသုံးကျသော အရက်ပြန်တစ်မျိုးကို ရရှိလာရာ အထူးသဖြင့် ဂျာမန်နိုင်ငံတွင် အာလူးစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် အရက်ပြန်ချက်ခြင်းလုပ်ငန်းကို တွဲဖက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြသည်။
အရက်ပြန်ချက်လုပ်ပြီးနောက် ကြွင်းကျန်နေသော အာလူးဖတ်များကို တိရစ္ဆာန်အစာအတွက် ပြန်လည်၍ အသုံးချကြသည်။
ထိုကြောင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူသည့် လုပ်ငန်းမှာလည်း တိုးတက်လာလေသည်။
အာလူးပင်မှ အစေ့ပါသော အစိမ်းရောင်အသီးငယ်များ သီးသည်။
ထိုအသီးများတွင် လူကို ဥပဒ်ဖြစ်စေမည့် အဆိပ်အတောက်များ ပါရှိတတ်သဖြင့် လူများ စားသုံးခြင်းငှာ မသင့်ချေ။
အာလူးများကိုလည်း မြေပေါ်တွင် ကြာကြာထားလျှင် အရောင်မှာ စိမ်းလာ၍ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
ထိုကြောင့် အစိမ်းရောင်အသားရှိသော အာလူးများနှင့် အညှောက်ကြီးများ ထွက်ပေါ်နေသည့် အာလူးတို့ကို စားသုံးရန် မသင့်ချေ။
အာလူးကို စိုက်ပျိုးသည့်အခါ၌ အာလူးအလုံးလိုက်ကိုဖြစ်စေ၊ ထက်ခြမ်းခြမ်း၍ဖြစ်စေ၊ ခွဲစိတ်၍ဖြစ်စေ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။
ယင်းသို့ စိုက်ပျိုးလိုက်သည့်အခါ အာလူးတွင်ရှိသော မျက်စိမှ အမြစ်များ၊ အစို့များ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
အာလူးမျိုးသန့် ရွေးချယ်သည့်အခါ၌သာ မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးယူကြသည်။
အပင်များ မျိုးသန့်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် အထူးတလည်တတ်ကျွမ်းသည့် အမေရိကန်လူမျိုး လူသာ ဗင်းဗင့်ဆိုသူသည် ထွားကျိုင်းချောမွတ်သော အာလူးမျိုးကို တီထွင်လိုက်သဖြင့် ဗားဗင့်အာလူးမျိုးဟူ၍တွင်ကျန်ရစ်လေသည်။
( ဗားဗင့် လူသာ။
) အာလူးပင်သည် တစ်ပေမှ သုံးပေအထိ မြင့်တက်ပြီးလျှင် အဖြူ သို့မဟုတ် ခရမ်းရောင်အပွင့်များ ပွင့်တတ်သည်။
အာလူးပင်၏ အဖျားများ ရင့်ရော်လာသောအခါတွင် အာလူးများကိုတူးယူသင့်သည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသတွင် အာလူးများကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
ရှမ်းပြည်မှ ရရှိသော အာလူးမျိုးကောင်းကို ပြည်တွင်းသုံးမျှသာမက ပိုမိုထွက်သဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ပင် ပို့ရသေးသည်။
ဈေးချိုသောအာလူးများကိုသာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူကြသည်။
အာလူးသည် ဆိုလာနေစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်ပြီးလျှင် ယင်းအား ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ဆိုလေနမ် တျူဗာရိုဆမ်ဟုခေါ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ။
ကမ္ဘာပေါ်၌ ထင်ရှားကျော်ကြား သော သမိုင်းဝင် ပုံပြင်ကြီးများထဲတွင် အာသာဘုရင်နှင့်သူ၏ ဝိုင်းတော်သား အာဇာနည်ကြီးများ၏ ပုံပြင်ကြီးကား ရာစုနှစ် ပေါင်းများစွာမျှ လူကြီးလူငယ် မရွေး နှစ်ခြိုက်စွဲလမ်းကြသော ပုံပြင်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့၏။
အာသာဘုရင်သည် ငါးရာစုနှစ်ခန့်က ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်လာသော ဆက္ကဆွန်လူမျိုး များကို တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သော ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံ လှသည့် အာဇာနည် စစ်သားကောင်းကြီး ဖြစ်သည်ဟူ၍ အဆို ရှိလေသည်။
အာသာဘုရင်၏ပုံပြင်များကို ၁၁၃၆ ခုနှစ်တွင် မွန်မတ်မြို့မှ ဂျက်ဖရီအမည်ရှိ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ ဟူသော နိုင်ငံသမိုင်းစာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ထည့်သွင်းရေးသား ခဲ့၏။
ထိုနောက်တွင်မူ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီစသည့် နိုင်ငံများမှ စာဆိုကြီးများသည် အာသာဘုရင်နှင့် သူ၏အာဇာနည် သူရဲကောင်းများအကြောင်းကို ချီးကျူးသည့် ကဗျာ လင်္ကာများကို ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
နှောင်းခေတ်များတွင်လည်း ကဗျာစာဆိုများ၊ ဝတ္ထုရေးဆရာများသည် အာသာပုံပြင်များကို မိမိတို့ ခေတ်အခြေအနေကိုလိုက်၍ မိမိတို့စိတ်ကူးဉာဏ် ကွန်မြူးကာ ရေးသားကြ၏။
ထိုကြောင့် အာသာပုံပြင်များသည် အမည်ချင်းတူသော်လည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အကြောင်းအရာ အချက်အလက်ချင်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေသည်။
ထိုကြောင့် အာသာဘုရင်ပုံပြင်များမှာ တကယ့်အဖြစ်အပျက် မဟုတ်ဟုလည်း မငြင်းဆိုနိုင်၊ အားလုံးကို အဖြစ်အပျက် အမှန် ချည်းဟူ၍လည်း ဝန်မခံနိုင်ချေ။
သို့သော် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော အာသာဘုရင်ပုံပြင်များထဲတွင် ၁၅ ရာစု နှစ်ခန့်က ဆာ တောမတ် မလိုရှိက ပြင်သစ်ဘာသာမှ ပြန်ဆိုခဲ့သော အာသာအနိစ္စရောက်ခြင်း အမည်ရှိ စာအုပ်နှင့် လော့တင်နီဆန် ရေးသားသည့် အာသာဘုရင်အကြောင်း ကဗျာ တို့မှာ စာပေလောကတွင် အထူးပင် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။
ထိုပုံပြင်များ ပေါ်ပေါက်သည့်အခါက ဥရောပတိုက်တွင် နိုက်သူရဲကောင်းတို့ ခေတ်စားနေသည့် အချိန် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ထိုခေတ်က စာဆို၏ စိတ်ကူးဉာဏ်တွင် အထူးချွန်ဆုံးဖြစ်နိုင်မည့် နိုက်သူရဲကောင်း တစ်ဦး၏ ထက်မြက် ပြောင်မြောက်သည့် အရည်အသွေးများဖြင့် အာသာဘုရင်ကို ရုပ်လုံးဖော်ကြလေသည်။
အာသာဘုရင် သာမက အာသာဘုရင်၏လက်ရွေးစင် အာဇာနည်သူရဲကောင်း များလည်း အာသာဘုရင်နှင့်အတူ ထင်ရှားကျော်ကြားကြလေ သည်။
ဆာဂါဝိန်နှင့် ဆာလန့်ဆလော့တို့သည် ချစ်ခင်ကြည်ညို လေးစားစွာ စံနမူနာ တင်ရသော သူရဲကောင်းများ ဖြစ်လာကြ ၏။
ဆာလန့်ဆလော့နှင့် ဂွင်နီဗား မိဖုရားတို့၏ အချစ် ဇာတ်လမ်းမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကောင်းဆုံးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
ဆာဂါလာဟတ်သည် ဘုရားတရား ကြည်ညို လေးစားလှ၍၊ ခြောက်ပြစ်ကင်း စင်းလုံးချော သူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ကျော်ကြားလေသည်။
ယင်းသို့ အကြောင်းအချက်များဖြင့် လူအဆင့်အတန်းမရွေး နှစ်သက်စွဲလမ်းခဲ့သော အာသာပုံပြင် အကျဉ်းချုပ်ကား ဤသို့တည်း။
တစ်နေ့သော နံနက်ခင်းအချိန်တွင် ပညာရှိ မှော်ဆရာကြီး မာလင်သည် စုတ်နုပ်စွာ ဝတ်စားလျက် အူသာ ပင်ဒရာဂွန် ဘုရင်၏ နန်းတော် မလွယ်ပေါက်အနီး၌ တစ်စုံတစ်ခုကို စောင့်မျှော်လျက်ရှိ၏။
မကြာမီ မလွယ်ပေါက်တံခါး ပွင့်လာ၍ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးနှင့် အပျိုတော်နှစ်ဦးတို့ ထွက်လာပြီးလျှင် အပျိုတော် တစ်ဦး၏လက်ထဲတွင် ရွှေချည်ရက် အနှီးဖြင့် ယုယစွာ ပိုက်ထွေးထားသော ကလေးတစ်ယောက် ပါလာ လေသည်။
ထိုကလေးငယ်ကို မာလင်သည် လှမ်းယူကာ ယုယစွာ ပွေ့ချီ၍ ထွက်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် မာလင်သည် ထိုကလေးအား ဥစ္စာဓနနှင့် ပြည့်စုံ၍ စိတ်နေသဘောထား ကောင်းမွန်လှသော ဆာ ဟက်တာအမည်ရှိ သူရဲကောင်းကြီးနှင့် ကြင်ယာတို့ထံတွင် အာသာအမည်ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ ကျွေးမွေး ပြုစုရန် အပ်နှံထား၏။
ဆာဟက်တာတို့ မောင်နှံသည် မိမိတို့ ၏သားရင်းဆာကေးနှင့်မခြား အာသာကို ကောင်းစွာ ကျွေးမွေး ပြုစုကြလေသည်။
မာလင်သည် အာသာ၏ ရှေ့ရေးကို ကြိုတင်သိမြင်ထားသူ ဖြစ်သဖြင့် အူသာဘုရင်နှင့် လျှို့ဝှက်စွာ တိုင်ပင်၍ အာသာ ဖွားမြင်သည်ကို အခြားသူများမသိအောင် လျှို့ဝှက်ထားခြင်း ဖြစ်၏။
မကြာမီအတောအတွင်း အခြားပြည်နယ်ဘုရင်များသည် အူသာ၏ထီးနန်းကို လုယူလိုကြသဖြင့် စစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲကြ လေသည်။
ထို့ကြောင့် အူသာဘုရင်သည် အလွန်တရာ မကျန်း မမာဖြစ်လျက်ပင် မာလင်၏ အကြံပေးချက်အတိုင်း ထွက်၍ တိုက်သဖြင့် ရန်သူတို့ကို အောင်မြင်ခဲ့၏။
သို့သော် အူသာ ဘုရင်၏ ရောဂါမှာ သက်သာရာမရပဲ နတ်ရွာစံအံ့ဆဲဆဲတွင် မိမိ၏သားတော် အာသာအား မိမိ၏ထီးနန်းကို ဆက်ခံစေလို ကြောင်း မိန့်ကြားခဲ့လေသည်။
သို့သော် အာသာသည် မည်သူဖြစ်ကြောင်းကို မာလင်မှ တစ်ပါး အခြားမည်သူမျှ မသိကြချေ။
မာလင်ကလည်း ထိုစဉ်က အလွန်နုနယ်ငယ်ရွယ်နေသေးသော အာသာကို ဘုရင်လုပ်ချင်သူ များပြားနေသည့်အခါတွင် ဖော်ထုတ်ခြင်း မပြုချေ။
ထိုသို့ပြုလိုက်ပါက အာသာကိုဝိုင်း၍ ရန်မူကြမည် ဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် အူသာဘုရင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် ဘုရင်လုပ်လိုသူများသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး တိုက်ခိုက်ကာ အခြေအနေကို များစွာဆိုးရွားစေခဲ့လေသည်။
မာလင်ကလည်း အာသာအတွက် အချိန်မကျသေးသဖြင့် အာသာကို ဖော် ထုတ်ခြင်း မပြုခဲ့ချေ။
သို့ဖြင့် အာသာ တစ်ဆယ့် ငါးနှစ်သား အရွယ်သို့ တိုင်ခဲ့လေသည်။
ထိုအခါမှ မာလင်သည် ကန်တာ ဗာရီဂိုဏ်အုပ်ကြီးနှင့် တိုင်ပင်လျက် ဗြိတိန်နိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ အထက်တန်းစား မင်းသမီး မင်းသားများနှင့် သူကောင်းမျိုးများ အားလုံးတို့ကို လန်ဒန်မြို့ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီး၌ ခရစ်စမတ် ပွဲတော် နေ့တွင် လာရောက်စုရုံးကြရန် ဖိတ်ကြားလိုက်လေ သည်။
ဖိတ်ကြားချက်အတိုင်း လာရောက်ကြသူတို့ကား ဘုရား ရှိခိုး ကျောင်းဝင်းထဲတွင် အံ့ဘွယ်သရဲ ထူးကဲချက်တစ်ခုကို တွေ့မြင်ကြရလေသည်။
ထိုထူးကဲချက်ကား မာကျောလှသော သံမဏိပေအတွင်းသို့ ဓားကြီးတစ်စင်း ထိုးစိုက်ဝင်နေ၍ ထို ဓားအနီးတွင် ရွှေစာလုံးဖြင့် ဤသို့ ရေးသားထားလေသည်။
ဤပေထဲသို့ ထိုးစိုက်နေသော 'ဓားမဟာ'ကို ဆွဲနုတ်နိုင်သူ သည် အင်္ဂလန်ပြည် အားလုံး၏ ဘုရင်ဖြစ်လတ္တံ့ဟူသတည်း။
သူတို့သည် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြ၍ ဘုရားရှိခိုးကြပြီးနောက်တွင် ဓားမဟာကြီးကို တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ဆွဲနုတ်ကြသော်လည်း မည်သူတစ်ဦးမျှ မစွမ်းနိုင်ချေ။
ထိုကြောင့် နှစ်သစ်ကူးနေ့တွင် သူရဲ ကောင်းအားလုံးတို့ကို ဖိတ်ကြားပြီးလျှင် လက်ရုံးရည်ပြိုင်ပွဲကြီး ကျင်းပပြီးနောက် ဘုရင်လောင်းကို ရှာကြ မည်ဟု စီစဉ်ခဲ့ကြ၏။
ထိုနှစ်သစ်ကူး နေ့ လက်ရုံးရည်ပြိုင်ပွဲကြီးသို့ လာရောက်ကြသောသူကောင်း များထဲတွင် ဆာ ဟက်တာတို့ သားအဖသုံးယောက်လည်း ပါလေသည်။
သားအဖသုံးယောက်စလုံး လက်ရုံးရည်ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ဆင်နွဲသင့်က ဆင်နွဲရန် လာကြရာ၊ လမ်းခုလတ်တွင် ဆာကေးသည် မိမိ၏ဓားကို တည်းခိုရာရဲတိုက်၌ မေ့ကျန်ခဲ့ ကြောင်း သတိရလေ၏။
ထိုကြောင့် အာသာအား ပြန်ယူခိုင်းရာ တည်းခိုရာ ရဲတိုက်ရှင်များလည်း ပြိုင်ပွဲသို့ သွားရောက်နေကြပြီ ဖြစ်၍ ရဲတိုက်ထဲသို့ မဝင်နိုင်တော့ချေ။
ထိုကြောင့် အာသာ သည် မိမိ၏ နောင်တော် ဆာကေးအား ဓားမပါပဲ ပြိုင်ပွဲဝင်၍ အရှက်မရစေခြင်းငှာ ဓားတစ်စင်းရဘို့ အကြံထုတ်လေ၏။
ထိုအခါ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဝင်းကြီးအတွင်းမှ ဓားမဟာကို သတိရစေလေသည်။
ထိုကြောင့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဝင်းအတွင်းသို့ သွားရောက်၍ ဓားကိုဆွဲနုတ်သောအခါ သူ့ဘုန်းနှင့်သင့်မြတ် တိုက်ဆိုင်သဖြင့် လွယ်လင့်တကူ ရရှိလေသည်။
ထိုဓားကို ယူဆောင်ကာ ဆာ ကေးကို သွားပေးသောအခါ ဆာ ကေးသည် ဓားမဟာ၏ အကြောင်းကို သိထားသဖြင့် ဖခင်အား မိမိသည် အင်္ဂလန်ပြည် အလုံး၏ ဘုရင် ဖြစ်တော့မည်ဟု ပြော၏။
သို့သော် ဆာ ဟက်တာက မယုံကြည်နိုင်၍ သစ္စာဆိုစေကာ သေချာစွာ မေးမြန်းသောအခါ အာသာသာလျှင် ဓားမဟာကို နုတ်နိုင်စွမ်း သူဖြစ်၍ ဘုရင်ဖြစ်ထိုက်သူမှန်ကြောင်း သိရလေသည်။
ထိုအခါမှပင် အာသာသည် မိမိမှာ ဆာဟက်တာ၏ သားရင်းမဟုတ်ကြောင်းကို သိလေသည်။
အာသာသည် မိမိတစ်ဦးတည်းသာ ထိုဓားမဟာကို ဆွဲနုတ် ယူနိုင်သူဖြစ်၍ ဘုရင်ဖြစ်ထိုက်သူမှန်ကြောင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ပရိသတ် ဗိုလ်ပုံအလယ်တွင် ပြရပေသေး၏။
မြောက်မြားလှ စွာသော မင်းညီမင်းသား အထက်တန်းစားနှင့် ထင်ရှားသော သူရဲကောင်းများရှိပါလျက် မထင်ရှား၍ ငယ်ရွယ်နုပျိုလှသော အာသာက ဘုရင်ဖြစ်ထိုက်ကြောင်း ပြနေသည်ကို အလွန်ပင် မကျေမနပ် ဖြစ်ကြလေသည်။
သို့သော် ဘုရားသခင်အလို အတိုင်း ဖန်တီးလာခြင်းဖြစ်၍ နောက်ဆုံးတွင် အာသာအား ဘုရင်တင်မြှောက်ကြရလေသည်။
သို့တိုင်အောင်ပင် အာသာဘုရင်ကို မလောက်လေး မလောက်စား ဟုထင်ကာ ရန်တုလာသူများ၊ ပုန်ကန်သူများ အများအပြား ပေါ်ပေါက်ခဲ့သေး၏။
အာသာသည် များပြား လှသော ရန်သူများကို သူ၏ ထူးခြား ထက်မြက်သော စွမ်းရည်ဖြင့် နှိမ်နင်းအောင်မြင်လေသည်။
ယင်းသို့သော အခြေ အနေဆိုးများကြားထဲမှ နုပျိုသော ဘုရင်အာသာသည် မြင့်မြတ် သောစိတ်ဓာတ်၊ ထက်သန်သောလုံ့လ၊ ပြောင်မြောက်သော စွမ်းရည်တို့ဖြင့် စည်ကားသာယာသော နိုင်ငံကြီးကို တည် ထောင်လေသည်။
ပင်လယ်ရပ်ခြားမှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် လာသော ဆက္ကဆွန်းများကိုလည်း တွန်းလှန်လိုက်၏။
လူတို့ စိတ်ဓာတ် အကျင့်စာရိတ္တကို ပြုပြင်ရန် ကြိုးစား၍ မကောင်း သူကိုပယ်၊ ကောင်းသူကိုကယ်သည့် လက်ရွေးစင် သူရဲကောင်း အဖွဲ့ကြီးကို ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။
ယင်းသို့ဖြင့် အာသာနန်းစိုက်ရာ ကွန်ဝေါနယ် ကမ်မီလော့မြို့တော်ကြီးမှာ ဒုက္ခသည်တို့၏ မှီခိုအားထားရာ ဌာနကြီးဖြစ်၍ သူရဲကောင်းအာဇာနည်တို့အား ချီးမြှင့်မြှောက်စားရာ ဌာနကြီးလည်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုကဲ့သို့ အခြေအနေမျိုးသို့ ရောက်ရှိစေရန် မာလင်သည် အာသာအား အစဉ်သဖြင့် အကြံဉာဏ်ပေးကာ စောင့်ရှောက် ခဲ့ကြ၏။
ပြိုင်စံရှားအောင် လှပသော ဂွင်နီဗားကို မိဖုရားမြှောက်မည် ပြုစဉ်က ထိုမိဖုရားအတွက် နောင်အခါ အရှုပ်အထွေးများ ပေါ်ပေါက်စရာရှိသဖြင့် မာလင်ကတားမြစ်သော်လည်း အာသာက နားမထောင်ချေ။
ထိုကြောင့် နောင်အခါ စိတ် မချမ်းမြေ့ဘွယ်ရာကိစ္စများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။
မာလင်ကြိုတင် ဟောသည့်အတိုင်း မေလ တစ်ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသော တူရင်းတော်စပ်သည့် ဆာ မော့ဒရက်သည် အာသာနှင့်တကွ လက်ရွေးစင် သူရဲကောင်းများ၏ ပျက်စီးရာပျက်စီးကြောင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
ဆာ မော့ဒရက်သည် အာသာဘုရင်ကို မလိုလားရကား နောက်ဆုံး၌ အာသာ၏ စည်းစိမ်ရိုက်ရာကို လုယူရာမှ သူ ကိုယ်တိုင်လည်း အာသာ၏လက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးလေသည်။
အာသာ၏သူရဲကောင်း အများ အပြားပင် ပျက်စီးကြရပြီးသော် အာသာသည်လည်း ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရသွားလေသည်။
ထိုကဲ့သို့ ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်စွာရသည့် အာသာကို နတ်သမီး သုံးဦးက အေဗလွန်အမည်ရှိ ထူးဆန်းသော ကျွန်းတစ်ခုသို့ ယူဆောင်သွားကြ၏။
ယင်းသို့ ဆောင်ယူသွားခြင်းခံရသော အာသာသည် ထိုကျွန်း၌ပင် အနိစ္စရောက်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြ သည်။
အချို့ကမူ အာသာဘုရင်သည် ဒဏ်ရာများမှ ပျောက် ကင်းချမ်းသာ၍ ယခုထက်တိုင် အသက်ရှင်လျက် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
သင့်မြတ်သောအချိန်အခါ ကျရောက်ပါက အင်္ဂလန်ပြည်အလုံးကို သာယာဝပြောစွာ တိုးတက်စေ၍ တရားမျှတစွာ အုပ်စိုးရန် အာသာဘုရင်သည် ပြန်လာလိမ့်မည် ဟု မြန်မာများက စကြာမင်းကို မျှော်သကဲ့သို့ ထိုခေတ်က ဗြိတိန်နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတို့လည်း အာသာဘုရင်ကို မျှော်ဆဲ မျှော်ကာ ရှိခဲ့ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:ရိုးရာပုံပြင်များ။
thumb|အိန္ဒိယနိုင်ငံ အတွင်း အာသံပြည်နယ်ကို ပြထားပုံ အာသံပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ထောင့် ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ဟိမန္တာတောင်တန်းများ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အာသံတစ်ပြည်လုံးမှာ ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်နှင့် ယင်းမြစ်၏လက်တက်များ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ရှည်လျားသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသကြီးပင် ဖြစ်သည်။
ဗြဟ္မပုတ္တရ မြစ်ဝှမ်းမှာ မြေဩဇာထက်သန်ကောင်းမွန်သည်။
အာသံပြည် နယ်၏ တောင်တန်းများပေါ်တွင် ရွာသွန်းသော မိုးရေချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အများဆုံးဖြစ်သည်။
မိုးအများဆုံးနေရာတွင် တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် လက်မ ၄ဝဝခန့် ရွာသွန်းသည်။
မကြာသေးမီက တစ်နှစ်အတွင်း မိုးရေချိန် ၈ဝ၅ လက်မအထိ ရွာသွန်း လိုက်ရာ ထိုစံချိန်သစ်မှာ အမြင့်ဆုံးပင် ဖြစ်နေလေ သည်။
အထူးသဖြင့် မိုးအသည်းထန်ဆုံးအချိန်မှာ နွေရာသီ နှစ်လခန့်အတွင်းတွင် ဖြစ်သည်။
အာသံပြည်နယ်အတွင်းရှိ တောများတွင် ကျား၊ ကျားသစ်၊ ဝက်ဝံ၊ ကြံ့၊ ကျွဲ၊ ဆင်နှင့် အခြားနို့တိုက်သတ္တဝါများရှိသည်။
မြွေများကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
တိုင်းရင်းသားများ ရှိသည့် အနက် ထက်ဝက်ခန့်သည် ဟိန္ဒူအယူဝါဒတွင် သက်ဝင် ယုံကြည်ကြ၍ လေးပုံတစ်ပုံခန့်သည် အစ္စလာမ်အယူဝါဒီများ ဖြစ်ကြပြီးလျှင် ခြောက်ပုံတစ်ပုံခန့်သည် နတ်ကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်ကြလေသည်။
လက်ဖက်ခင်းများရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားသည့် အာသံပြည်နယ်တွင်းသို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ တဆင့် ချင်းတွင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြသော ရှမ်းတို့ သည် ခရစ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်ခန့်ကပင် စတင် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး နောက် အာသံနယ်၏မြေပြန့်ဒေသတို့တွင် အခြေစိုက် နေထိုင် ကာ အဟုမ်းပြည်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြ၏။
အာသံမြေပြန့်တွင် အဟုမ်းရှမ်းတို့သည် ချူတိယများကိုလည်းကောင်း၊ ၁၅၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ကချာရီများကိုလည်းကောင်း အောင်နိုင်ခဲ့၏။
၁၇ ရာစုတွင် ဗင်္ဂလားနယ်မှ မွတ်စလင်တို့ လာရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ထိုနောက် အာသံနယ်၌ ထီးနန်း ဆက်ခံရေးအတွက် ပြဿနာတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာတွင် နန်း ချခံရသော စန္ဒရကန္တရှိန်အတွက် မြန်မာ တို့သည် နှစ်ကြိမ်တိုင် သွားရောက်တိုက်ခိုက်၍ ယင်းကို နန်းတင်ပေးခဲ့သည်။
ဤသို့ အားဖြင့် အာသံနယ်တွင် ခရစ် ၁၈၂၂ ခုနှစ်မှ အစပြု၍ မြန်မာ တို့၏ ဩဇာအာဏာ ပျံ့နှံ့ခဲ့လေသည်။
ထိုသို့ ဩဇာအာဏာ ပျံ့နှံ့လာ ခြင်းသည်ပင်လျှင် ပထမအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွား ရခြင်းအကြောင်း တစိတ်တဒေသ ဖြစ်လေသည်။
၁၈၂၆ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာပထမစစ်ပွဲအပြီးတွင် အာသံ နယ်သည် ဗြိတိသျှတို့ ထိန်းသိမ်းထားသော ပြည်နယ်ဖြစ်လာ လေသည်။
၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင် ကချာနယ်ကို ပူးပေါင်းလျက်၊ ၁၈၃၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၃၉ ခုနှစ် များတွင် ဂျိန်တိယနယ်နှင့် အာသံမြောက်ပိုင်းတို့သည် အသီးအသီး အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အာသံ နယ်ကို ဗင်္ဂလားပြည်နယ်မှ ခွဲခြားလိုက်ပြီးလျှင် ဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး သီးခြားအုပ်ချုပ်ရသောနယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ဗင်္ဂလားပြည်နယ်ကို အရှေ့ပိုင်း အနောက် ပိုင်း ခွဲခြားခဲ့ပြန်လေရာ၊ အာသံနယ်ကို အရှေ့ ဗင်္ဂလားပြည် နယ်နှင့် ပေါင်းစပ်၍ ဒုတိယ ဘုရင်ခံတစ်ဦးက အုပ်ချုပ်ခဲ့လေ သည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ သီးခြားပြည်နယ် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးလျှင် ဘုရင်ခံတစ်ဦးအား အုပ်ချုပ်စေ ခဲ့လေသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်ဟူ၍ ဒီမိုနီယန်နိုင်ငံနှစ်ခု ခွဲလိုက်သောအခါ အာသံပြည်နယ်တွင် အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သော် စီလဟက်ခရိုင်မှာ ပါကစ္စတန်ပိုင်နက် ထဲသို့ ပါသွားသည်။
အာသံနယ်သည်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အဝင်အပါ ဘုရင်ခံတစ်ဦးအုပ်ချုပ်သော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ် လာသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်မှာ ပါလီမန် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်မျိုး ဖြစ်၍ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦး ခေါင်းဆောင်သည့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့က ဥပဒေပြု လွှတ်တော်သို့ တာဝန်ခံ၍ အုပ်ချုပ်လေသည်။
အာသံပြည်နယ်တွင် ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၁ဝ၅ ဦးပါဝင်သည့် ဥပဒေပြု လွှတ်တော်တစ်ရပ်သာ ရှိ၏။
အာသံပြည်နယ်၏ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၈၄၈၉၉ စတုရန်းမိုင် ခန့်ရှိသည်။
အာသံတစ်ပြည်နယ်လုံးမှာ များသောအားဖြင့် တောတောင် ထူထပ်လှသည်။
ထိုတောနက်ကြီးများမှ ရရှိသော ကုန်ပစ္စည်း များမှာ ကျွန်းသစ်၊ ဆင်စွယ်နှင့် ကြံ့ချိုဖြစ်သည်။
အာသံ ပြည်နယ်လူဦးရေသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ခန့်မှန်း သန်းခေါင်စာရင်း အရ ၁၄၉၂၅၁ဝ၈ ဖြစ်သည်။
လူအနေများသော ဒေသတို့မှာ ဗြဟ္မပုတ္တှရမြစ်ဝှမ်းနှင့် တောင်ခြေရင်းတလျှောက်တွင် ဖြစ်သည်။
လူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၉ဝ ခန့်မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက် မွေးမြူနေထိုင်ကြသည်။
ဆန်စပါးကို အမြောက်အမြားပင် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သော်လည်း မလုံလောက်သဖြင့် နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်း ဝယ်ယူရသည်။
အာသံတစ်ပြည်လုံးတွင် လက်ဖက် စိုက်ပျိုးသော မြေဧကပေါင်းမှာ ၄ဝဝဝဝဝ ရှိ၍ တစ်နှစ်လျှင် လက်ဖက်ခြောက် ပေါင် သန်းပေါင်း ၂၈ဝ ခန့် ထွက်သည်။
တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ကူးသန်း သွားလာရေးအတွက် မီးရထားလမ်းများ၊ ဖောက်လုပ်ထားသည့်အပြင် မြစ်ကြောင်း မှလည်း မီးသင်္ဘောတို့ဖြင့် သွားလာနိုင်ပေသည်။
မြို့တော်မှာ ရှီလောင်မြို့ဖြစ်၍ ဗြဟ္မပုတ္တရ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၇ဝဝ မျှသာ ရှိသည်။
အခြားမြို့များမှာ ဒီဗရုဂါးမြို့၊ အိုက်ဂျာမြို့နှင့် ဂေါဟတ္တိမြို့ စသည်တို့ ဖြစ်ကြ သည်။
အာသံပြည်နယ်သည် သဘာဝပစ္စည်းတို့ဖြင့် ကြွယ်ဝသော အဖိုးတန် ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်သော ရေနံ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို အာသံပြည်နယ်မှ ရရှိသည်။
ကျောက်မီးသွေးလည်း နှစ်စဉ် တန်ချိန်ပေါင်း ၁၅ဝဝဝဝ ခန့်ထွက် သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ။
thumb|အာဠဝကဘီလူး ရှုံးနိမ့်ခြင်း အာဠဝကဘီလူးသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ဘီလူးကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။
အောင်ခြင်း ၈ ပါး ပါအတိုင်း မြတ်စွာဘုရားထံ၌ ကျွတ်တမ်းဝင်လေ၍ သောတပန်ဖြစ်လေသည်။
အာဠာဝက ဘီလူးကြီး ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော် တွင် မဇ္ဈိမဒေသ၏ အရှေ့မြောက်စွန်းဟိမဝန္တာ အနီးတွင် အာဠာဝီ တိုင်းပြည်ရှိ၏။
ထိုတိုင်းပြည်အတွင်း မင်းနေပြည်ကြီးနှင့် မနီး မဝေး ခရီးတဂါဝုတ်ကျော် ကွာဝေးသောအရပ်၌ ညောင်ပင်ကြီး တစ်ပင်ရှိသည်။
ထိုညောင်ပင်၌ အာဠာဝကဘီလူးသည် စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းတို့ထံတွင် ကျိုးနွံ့ခယလေ့ရှိသောကြောင့် မွန်းတည့်ကာလ ထိုညောင်ပင်ရိပ်ကျရာသို့ ရောက်ရှိ လာသော သတ္တဝါတို့အား စားပိုင်ခွင့်ရရှိလေသည်။
ထိုကြောင့် အာဠာဝကဘီလူးသည် ညောင်ပင်ရိပ်ကျရာသို့ ရောက်လာသမျှသော သတ္တဝါတို့ကို စားသောက်နေထိုင်၏။
ထိုဘီလူး၏ ဗိမာန်မှာ ထိုညောင်ပင်ကြီး၏အနီး တောကြီးအတွင်း၌ တည်ရှိ၍ လူများ တည်ထားသော မြို့ကဲ့သို့ တန်တိုင်းမြို့ရိုး၊ ပစ္စင်၊ ရင်လျှောက်၊ ရင်တား၊ ပြအိုး၊ တံခါး၊ ကျုံးမြောင်းလည်း ရှိ၏။
အပြန့်အားဖြင့် ငါးယူဇနာ၊ အစောက်အားဖြင့် သုံးယူဇနာရှိသော ထိုဗိမာန်၏ အထက်တွင် ကြေးကွန်ရက်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည် ဖြစ်ရကား လွန်စွာလုံခြုံလေသည်။
အာဠာဝီပြည့်ရှင်နှင့် အဠာဝက တစ်နေ့တွင် အာဠာဝီပြည့်ရှင် ဘုရင်မင်းတရားသည် တောကစားထွက်တော်မူရာ၌ နောက်ပါခြွေရံမိဿံ သင်းပင်းတို့နှင့် တကွ မိမိတို့တာမှ သားကောင်ကို မလွတ်အောင် ဖမ်းကြစတမ်းဟု ကတိကဝတ်ပြုကြပြီးလျှင် လိုက်လံရှာဖွေကြရာ တစ်ခုသော သမင်ကို တွေ့လေသည်။
ထိုသမင်ကို ဝိုင်းဝန်းဖမ်း ကြရာတွင် သမင်သည် မင်းကြီး၏ တာမှ လွတ်ထွက်ပြေးလေသည်။
ထိုအခါ မင်းကြီးက လေးမြားသန်လျှက်တို့ကို ကိုင်ဆောင်ပြီးလျှင် သမင်၏နောက်သို့ အပြင်းလိုက်လေသည်။
မကြာမီကပင် သမင်ကို မိ၍ မောပန်းစွာနှင့် ပြန်လာခဲ့ရာ လမ်းခရီးအကြားတွင် နားနေဦးမည်ဟု နှလုံးပိုက်၍ အာဠာဝက ဘီလူး၏ ညောင်ပင်အရိပ်သို့ ဝင်မိ လေ သည်။
ထိုအခါ အာဠဝကဘီလူးသည် ညောင်ပင်ပေါ်မှ ဆင်းသက်၍ သင် မင်းကြီး မသွားနှင့်တော့၊ သင်ကား ငါ၏အစာဖြစ်ချေပြီဟုဆိုရာ၊ မင်းကြီးသည် များစွာ ကြောက်ရွံ့လျက် သူ၏ကိုယ်စား သမင်ကို စားရန် ပြောလေသည်။
သို့သော် သမင်ရောလူပါ သူ၏အရိပ်သို့ဝင်လာကြသဖြင့် လွှတ်ဖို့ရာ ခွင့်မရှိဟု ဘီလူးက ဆိုလေလျှင် နေ့စဉ်ထမင်းတစ်အုပ်နှင့် လူတစ်ယောက်ကျပို့ပါမည်။
မပို့သောနေ့ကျလျှင် ငါ့အား သင်စား ပိုင်စေဟုပြောဆိုမှ အခွင့်လွတ်လိုက်လေသည်။
မင်းကြီးလည်း နန်းတော်သို့ ရောက်သောအခါ မြို့ဝန် ကိုခေါ်၍ အကြောင်းကို ပြောကြားလျှင် မြို့ဝန်လည်း နေ့ရက် အပိုင်းအခြား မထားခဲ့မိသည်ကို မေးမြန်းသိရှိရ၍ ကြာမြင့်စွာ ဤတာဝန်ကို ရွက်ဆောင်ရလိမ့်မည် ဖြစ်လတ္တံ့ဟုသိသဖြင့် နေ့စဉ်နှောင်အိမ်မှ လူတစ်ယောက်ကျ အပြစ်မှ လွတ်အံ့သကဲ့သို့ ပရိယာယ် ဉာဏ်ဆင်ကာ အပြင်သို့ ထုတ်ပြီးသော် ဤထမင်းထုတ်ကို ညောင်စောင့်နတ်အား ပို့ဆက်၍ သွားလိုရာ သွားလေတော့ဟု နေ့စဉ် တစ်ယောက်ကျ စေလွှတ်လေသည်။
နှောင်အိမ်တွင်း၌ လူကုန်လတ်သော် ဥစ္စာထုပ်ကို သင့်လျော်ရာတွင် ချထား၍ ကောက်ယူသူအား အပြစ်ပြုကာ နှောင်အိမ်သို့ ချ၍ ရှေးနည်းအတိုင်း စေလွှတ်ပြန်၏။
နောင်ကာလကြာသော် ထိုအကြောင်းကို ပြည်သူတို့သိ၍ အပြစ်ရှိသူကို မရနိုင်လတ်သော် မွေးဖွားစ ပုခက်တွင်းရွယ် သူငယ်များကို ပို့ပြန်လေသည်။
ဤနည်းအားဖြင့် ၁၂ နှစ်တိုင်တိုင် လူပေါင်း ၄၃၂ဝ ကုန်လေသော် အာဠဝီပြည်၌ တစ်ယောက်သော သူငယ်ကိုမျှရှာ၍ မရနိုင်သဖြင့် တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီး၏သားတော် အာဠဝက ကုမာရမင်းသားငယ် တစ်ယောက်သာလျှင် ပြည်တော်တွင်ရှိကြောင်းကို လျှောက်ကြရာ ထိုမင်းသားငယ်ကိုပင် ပို့ရန်အမိန့်ကျ လေသည်။
မြတ်စွာဘုရားသခင် အာဠာဝကမင်းသားအား ဘီလူးစားအဖြစ် မပို့မီ တစ်နေ့ နံနက်ကပင် မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် မဟာကရုဏာ သမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူ၍ သဗ္ဗညုတညာဏစက္ခုဖြင့် လောကကို ရှုတော်မူသောအခါ အာဠာဝက မင်းသား၏ အနာဂါမိဖိုလ်သို့ရောက်မည့်အကြောင်း၊ အာဠာဝကဘီလူး သောတာပတ္တိဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်မည့် အကြောင်းနှင့် ရှစ်သောင်းလေးထောင်သော သတ္တဝါတို့၏ တရားရအံ့သော အကြောင်းကို မြင်တော်မူသဖြင့် လကွယ်နေ့ ညချမ်းအချိန်ကပင် တစ်ကိုယ်တော်တည်း ပရိက္ခရာရှစ်ပါးကို ယူဆောင်လျက် သာဝတ္ထိပြည်မှ ယူဇနာသုံးဆယ်ကွာသော အာဠာဝီပြည်သို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် အာဠာဝကဘီလူး၏ ဗိမာန်သို့အရောက်တွင် တံခါးစောင့်ဖြစ်သော ဂဒြဘဘီလူးက အာဠဝကဘီလူးထံ ခွင့်တောင်းပေးမည့် အကြောင်းလျှောက်ထား ပြီးနောက် အာဠာဝက ဘီလူးရှိရာသို့ ထွက်သွားလေသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် အာဠာဝကဘီလူး၏ ဗိမာန်တွင်းသို့ ဝင်ပြီးလျှင် အာဠာဝကဘီလူး၏ ရာဇပလ္လင်ထက်သို့ တက်၍ ထိုင်တော်မူသည်။
ထိုအခါ အာဠာဝကဘီလူး၏ မောင်းမမိဿံ တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ လာရောက်ကြပြီးလျှင် ရိုသေစွာ ရှိခိုး၍ ခြံရံကာ နေကြသောအခါ မြတ်စွာဘုရားက သင့်တော် သည့်တရား စကားများကို မိန့်ကြားဟောပြောနေလေသည်။
နတ်သဘင်အစည်းအဝေးတွင် သာတာဂိရိနှင့် ဟေမဝတ နတ်ဘီလူးနှစ်ယောက်တို့က အာဠာဝကဘီလူးအား သူ့ဗိမာန်၌ မြတ်စွာဘုရားစံပယ်တော်မူနေသဖြင့် လျင်မြန်စွာ သွားကာ ရှိခိုးပူဇော်ရန် ပြောကြားကြလေသည်။
တံခါးစောင့်ဖြစ်သော ဂဒြဘကလည်း မြတ်စွာဘုရားဗိမာန်တွင်း၌ စံပယ်နေတော်မူ ကြောင်းကို လျှောက်ကြားလေသည်။
အာဠာဝကအား မြတ်စွာဘုရား အောင်တော်မူခြင်း အာဠာဝကဘီလူးသည် ဟိမဝန္တာအရပ် နတ်တို့၏ အစည်းအဝေးမှ ပြန်လာ၍ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်လေသော် စော်ကား သည့်သဘောအရနှင့် ရုတ်ခြည်းဒေါသထွက်ပြီးလျှင် လက်နက် အမျိုးမျိုး၊ မိုးကြိုးပုဆိန်၊ တိမ်ခိုး လျှပ်စစ်၊ ချုန်းထစ်ရိုက်ကျူးလျက် အထူးထူးသော ကြောက်မက်ဖွယ်တို့ဖြင့် မှုတ်လွှင့် ဖျောက်ဖျက်ရန် နှလုံးသွင်းနှင့် တန်ခိုးချင်းပြိုင်လေရာ အနိုင် မရ ရှုံးသည်ချည်းသာ ဖြစ်၍ နည်းသစ်ကြံကာ ပြဿနာကို မေးမြန်း၏။
အာဠာဝက နှင့် ဗုဒ္ဓ အမေးအဖြေ ထိုပြဿနာကို အာဠာဝကဘီလူး၏ အမိအဖများသည် ကဿပမြတ်စွာဘုရားထံမှ အဖြေနှင့်တကွ သင်ကြားပြီးသော် သားဖြစ်သော အာဠာဝကအား ငယ်စဉ်ကပင် ကာလကြာရှည် သဖြင့် အဖြေကို မေ့လေလျှင် မေးစဉ် ပုစ္ဆာမျှကိုသာ မမေ့ရလေအောင် ရွှေပြားထက်၌ ဆေးဒန်းမြင်းသီလာဖြင့် သေချာစွာ ရေးကူး၍ ဗိမာန်ဦး၌ ထားလေသည်။
အာဠာဝကဘီလူးက- (၁) လောကသုံးပါး၌ ယောက်ျားမိန်းမ ဟူသမျှတို့၏ မြတ်လှစွာသော ဥစ္စာရတနာကား အဘယ်နည်း။
(၂) လေ့ကျက်ခြင်းတကာဝယ် မည်သည့်အလေ့အကျက်သည် ချမ်းသာကို ဆောင်သနည်း။
(၃) အရသာတို့တွင် မည်သည့်အရသာကို သာလွန် ကောင်းမြတ်သည်ဟု ဆိုအပ်သနည်း။
(၄) အသက်မွေးခြင်းတို့တွင် အဘယ်မည်သော အသက် မွေးခြင်းကို မြတ်သည်ဟု ဆိုအပ်သနည်း ဟုမေး၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ကဿပဘုရားက ဖြေကြားတော်မူသကဲ့သို့ ဖြေကြားတော်မူသည်မှာ- (၁) ဤလူ့ရွာ၌ ယောက်ျားမိန်းမ ဟူသရွေ့၏ မြတ်လှစွာသော ဥစ္စာရတနာမှာ ရတနာသုံးပါးတို့၏ ဂုဏ်၌ မတုန်မလှုပ် ခင်မင်ကြည်ညိုခြင်း ဖြစ်သည်။
(၂) လေ့ကျက်ခြင်းများအနက် ကောင်းစွာ လေ့လာကျင့်သုံးအပ်သော ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးသည် လူ့ပြည် နတ်ရွာ နိရောဓ ဟု ချမ်းသာသုံးပါးကို မချွတ်နိုင်သော ဆောင်ရွက်ပေသည်။
(၃) အရသာတကာတို့တွင် မှန်ကန်ဖြောင့်မတ်သော စကားသည် အလွန်ကောင်းမြတ်သော အရသာ ဖြစ်သည်။
(၄) အသက်မွေးခြင်း တကာတို့တွင် ပညာဖြင့် အသက်မွေးခြင်းကို လိမ်မာကုန်သော ပညာရှိတို့က မြတ်၏ ဟုဆိုကုန်သည်။
ထိုသို့မြတ်စွာဘုရားဖြေဆိုသည်ကို အာဠဝကဘီလူးသည် အလွန် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်လှသဖြင့် ကြွင်းသေးသော ပြဿနာကို ထပ်ကာ မေးမြန်းပြန်သည်မှာ- (၁) အဘယ်သို့သော အကြောင်းအရာဖြင့် သံသရာဟူသော ဩဃကို ကူးမြောက်နိုင်ပါအံ့နည်း။
(၂) အဘယ်သို့သော အပြားအားဖြင့် ဝဋ်ဆင်းရဲဟူသော သမုဒ္ဒရာကို ကောင်းစွာ လွန်မြောက်နိုင်ပါ အံ့နည်း။
(၃) အဘယ်သို့သော အကြောင်းဖြင့် ဆင်းရဲအပေါင်းမှ ကောင်းစွာ လွတ်ပါအံ့နည်း။
(၄) အဘယ်ရေအေးဖြင့် ကိလေသာဟူသော အညစ်အကြေးကို ဆေးကြောသုတ်သင်၍ စင်ကြယ်ပါ အံ့နည်း။
မြတ်စွာဘုရားက ဖြေတော်မူသည်မှာ- (၁) သဒ္ဓါတရားဖြင့် သံသရာတည်း ဟူသော ဩဃကို ကူးမြောက်နိုင်သည်။
(၂) ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရာ၌ ပျော်မွေ့ မမေ့မလျော့ခြင်းဖြင့် သမုဒ္ဒရာပမာထက်ကဲ ဝဋ်ဆင်းရဲကို လွန်မြောက်နိုင်သည်။
(၃) ပါရမီဆယ်ပါး တရားဝီရိယ မြတ်ဓမ္မ၌ နိစ္စကြိုးကုတ် အားထုတ်ခြင်းဖြင့် ဆင်းရဲအပေါင်းကို လွတ်စေနိုင်သည်။
(၄) ဝိပဿနာ ပညာဆယ်ပါး ဉာဏ်တရားဖြင့် ကိလေသာမြူမှေး အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်စေနိုင်သည်။
ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရား ဖြေတော်မူသည်ကို ကြားရသောအခါ အာဠဝကဘီလူးသည် ပါရမီသမ္ဘာရ ရှိသူ ဖြစ်သည့်အလျောက် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေသည်။
ထိုသို့ အာဠဝကဘီလူးအား တရားဟော၍ ပြီးဆုံးခြင်း၊ ထို ညဉ့်ကုန်လျက် နေအရုဏ်တက်လျက် မိုးသောက်ခြင်းနှင့် အာဠဝီပြည်သားတို့က အာဠဝကမင်းသားကို ဘီလူးစာအလို့ငှာ ပို့လာ၍ ရောက်ခြင်း တို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်လေသည်။
အာဠဝီပြည်သားတို့သည် ဘီလူးအား အာဠဝကမင်းသားကလေးကို အလိုရှိသလိုပြုလုပ်ရန် ပေးအပ်လိုက်ရာ သောတာပန်အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးဖြစ်သော ဘီလူးက သူငယ်ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ချီငင်၍ အရှင်ဘုရား ဤသူငယ်ကို အလိုရှိရာ ပြုတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်ကပ်လှူ ပါသည်ဟု ဆိုပြီးလျှင် ဘုရားအား သူငယ်ကလေးကို ကပ်လှူလေသည်။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက ချီငင်ခံတော်မူ၍ မင်းချင်းများကို ခေါ်ပြီးလျှင် မင်းသားအား ကောင်းစွာ ကျွေးမွေး၍ ကြီးရင့်သည့်အခါမှ မိမိထံသို့ ယူဆောင်လာရန် မှာကြားပြီးသော် မင်းချင်းတို့၏လက်သို့ ပြန်ရောက်ရသည်ကို အစွဲပြု၍ ထို မင်းသားငယ်ကို ထိုအခါက စ၍ ဟတ္ထာဠဝကမင်းသားဟု တွင်လေသည်။
ဟတ္ထာဠဝကမင်းသားလည်း အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ ခမည်းတော်မင်းကြီးနှင့်တကွ မှူးမတ်အပေါင်းများက အကြောင်းပြသ တိုက်တွန်းကြသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ အခြံအရံငါးရာ နှင့်တကွ ဆည်းကပ် ရောက်လာကြလေပြီးနောက် မကြာမီပင် အနာဂါမိဖိုလ်တည်ပြီးလျှင် အရံငါးရာနှင့်တကွ ဘုရားသခင်၏ ခုနစ်ယောက်သော သီတင်းဦးတွင် အပါအဝင် ထင်ရှားစွာ ဖြစ် လေသတည်း။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား ထပ်မံ ရှုရန် အောင်ခြင်း ၈ ပါး Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။