kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထီးတန်ဆောင်ဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ပန်းတောင်း−ညောင်ဦးကားလမ်းမ၊ ညာဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ပုဂံပြည်မှအစ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဓမ္မဝိနယ မီးတိုင်ကြီးကို စတင်ထွန်းညှိပေးခဲ့သော ရှင်အရဟံ မထေရ်မြတ်၏ ဓာတ်တော်မွေတော်တို့အား ဌာပနာတည်ထားသည့် စေတီဖြစ်သည်။
စေတီမှာ ပုဂံခေတ်လက်ရာ ဖြစ်သည်။
ရှင်အရဟံသည် ၄၁၉-ခုနှစ်၊ သာသနာသက္ကရာဇ် ၁၆၀၁-ခု မတိုင်မီက ဦးစွာရောက်လာပြီးနောက် အရှင်ဉာဏ၊ အရှင်အာနန္ဒာ၊ အရှင်သီလဗုဒ္ဓိ စသော မထေရ်မြတ်တို့နှင့်အတူ သာသနာပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာ၊ စောလူး၊ ကျန်စစ်သား၊ အလောင်းစည်သူမင်း (၄)ဆက် အထိ နှစ်ပေါင်း(၅၀)ကျော်မျှ သာသနာပြုခဲ့သော ရဟန္တာမြတ်ဖြစ်သည်။
အလောင်းစည်သူမင်းကြီး နန်းစံသက် နှစ်နှစ်မြောက်၊ ကောဇာ(၄၅၅၃)၊ သာသနာ(၁၆၃၇)ခု သက်တော် (၈၁)နှစ်တွင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည်။
အရှင်မြတ်၏ အန္တိမဈာပနကို တုရင်တောင်ခြေ တောင်ပရွာ အနောက်မြောက်ဘက် ထီးတန်ဆောင် စေတီတည်ရာတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထီးတန်ဆောင်ဘုရားအား ထီးတန်ဆောင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဘုရားထီးဆောင်း ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်တွင်ကြသည်။
ရှင်အရဟံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဟူသော ထီးကြီးဖြင့် လေမိုးတို့ မစွတ်စိုရအောင် တစ်နိုင်ငံလုံးအား မိုးကာပေးခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မဝိနယ မီးတိုင်ဖြင့် အမှောင်ကိုခွင်း၍ အလင်းကို ဆောင်ခဲ့သူ သာသနာ့ အာဇာနည်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် စေတီတော်မြတ်အား ထီးတန်ဆောင်း ဖြစ်စေ၊ ထီးတန်ဆောင် ဘွဲ့တော် (၂)မျိုးစလုံး သင့်မြတ်ကြောင်း ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသန အရာရှိ ဦးဗိုကေ(ဗြဟ္ဗစာရီ မွန်ဗိုကေ)က ပြောသွားခဲ့ဖူးပေသည်။
အထောက်တော်လှအောင် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အထောက်တော် သတင်းစာတိုက်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်သည်။
ပြက္ခရွေတောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ကူမဲမြို့အနီး၊ ရန်ကုန်−မန္တ​​လေး ကားလမ်း၊ (၂၁)မိုင်ဂိတ်မှ (၉)မိုင်ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
၎င်း(၂၁)မိုင်ဂိတ်မှ လမ်းခွဲပြီး ကင်းတားလမ်းမကြီးအတိုင်း အရှေ့တောင်ဘက် ယွန်းယွန်းရှိ ကင်းတားတူးမြောင်း၊ လက်ဝဲတူးမြောင်း၊ ခဝဲဖြူချောင်းတံတားအထိ သွားရသည်။
ထို့နောက် သဲဖြူချောင်းတံတားကို ကျော်၍ လက်ယာဘက်ချိုးကာ ကင်းတားလက်ဝဲ တူးမြောင်းမကြီး အတိုင်းစုန်ဆင်းပြီး ကော်ဖီခြံတံတားထိပ်ထိ ဆက်လက်သွားရသည်။
၎င်းမှ လက်ဝဲဘက်သို့ ချိုးကာ တောင်ကြီးလမ်းအတိုင်း ပြက္ခရွေတောင်ခြေသို့ သွားရသည်။
တောင်ခြေတွင် ကားရပ်နားစခန်းရှိသည်။
ခေါ်တွင်ပုံ ပြက္ခရွေတောင်ဟူသော အမည်ကား တောင်တစ်လုံးတည်း၏ အမည်မဟုတ်ပေ။
ပြက်တောင်နှင့် ခရွေတောင် တောင်နှစ်လုံးအမည်ကို ပေါင်း၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒေသအခေါ်အဝေါ်အရ အရှေ့တောင်ကြီး၊ အနောက်တောင်ကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။
ပြက္ခရွေ အရှေ့တောင်၊ ပြက္ခရွေ အနောက်တောင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။
ပြက်တောင်ခေါ် ပြက္ခရွေအနောက်တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် (၃၇၃၃)ပေ မြင့်ပြီး၊ ခရွေတောင် ခေါ် ပြက္ခရွေအရှေ့တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် (၃၅၅၉)ပေ မြင့်သည်။
တောင်​ခြေအနီးတွင် မြသုခရွာရှိသည်။
အလယ်ဗဟိုချက် တောင်ပေါ်တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မဟု သတ်မှတ်ထားသော အုတ်ပန္နက် မှတ်တိုင်ရှိသည်။
GPS ဖြင့် တိုင်းတာချက်အရ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁°၁၂.၆၉၅ မိနစ် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆°၁၄.၇၅၉ မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထင်ရှားသော နေရာများ စွယ်တော်စေတီ ပြက္ခရွေ အနောက်တောင်ပေါ်တွင် အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ငါးဆူမြောက် စွယ်တော်စေတီ တည်ရှိသည်။
စေတီတော်သို့ ခြေလျင်တက်ရပြီး (၃)မိုင်ခန့်ဝေးကာ (၃)နာရီခန့် တက်ရသည်။
တောင်ပေါ်သို့တက်ရာတွင် တောင်ခြေရှိ မြသုခရွာမှ အထမ်းသမားများက ကူညီပေးလျက်ရှိသည်။
မောနားကျောင်းတိုက် ပြက္ခရွေတောင်ခြေမှ (၄)ဖာလုံခန့်အကွာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၁၀၅၈)ပေ အမြင့်တွင် ဆုတောင်းပြည့် မောနားကျောင်းတိုက် တည်ရှိသည်။
တစ်နာရီခန့် တက်ရပြီး ဆင်ဖြူတော် မော၍ နားသောနေရာဖြစ်သည်ဟု ရှေးလူကြီးတို့ ဆိုရိုးစကား ရှိသည်။
၎င်းကျောင်းတိုက်မှ ပြက္ခရွေ အရှေ့တောင်နှင့် ပြက္ခရွေအနောက်တောင်တို့၏ အလယ် တောင်ခုလပ်လွင်ပြင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုကျောင်းတိုက်တွင် ဝင်ရောက်နားနေပြီးမှ တဆင့် စွယ်တော်ရှင်စေတီတော်သို့ သွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်သည်။
ဗောင်းတော်ကျ တောင်တက်လမ်းတွင် ဗောင်းတော်ကျဘုရားကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။
စွယ်တော်ဆောင်ယူသော ဆင်ဖြူတော်သည် တောင်ထိပ်ပေါ်သို့ တက်နေသည်ကို အနော်ရထာမင်းကြီး မော့အကြည့်၌ ဗောင်းတော်ပြုတ်ကျသောကြောင့် ဗောင်းတော်ကျစေတီကို တည်သည်ဟု ဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုချက်မ တည်ရှိရာနေရာသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကူမဲမြို့၊ ကင်းတားဆည်အနီး၊ မြသုခရွာအနီးရှိ ပြက္ခရွေတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့တည်နေရာပြစနစ် (GPS) တိုင်းတာချက်အရ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁° ၁၂.၆၉၅ မိနစ်၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆°၁၄.၇၅၉ မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပြက္ခရွေတောင်ဆိုသည်မှာ တောင်တစ်လုံး၏ အမည်မဟုတ်ဘဲ ပြက်တောင်နှင့် ခရွေတောင် နှစ်လုံးအား စုပေါင်း၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ပြက္ခရွေတောင်သည် ၃၇၅၀-ပေ မြင့်သည်။
တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော သမိုင်းဝင် ပြက္ခရွေစေတီတော် ရှိသည်။
ပြက္ခရွေစေတီတော်အနီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြေတိုင်းအဖွဲ့က ပြုလုပ်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ဗဟိုချက်မ အမှတ်အသား ကျောက်တိုင်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်။
ပြက္ခရွေတောင်စွယ်တော်စေတီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကူမဲမြို့၊ ရန်ကုန်−မန္တ​​လေး ကားလမ်း၊ (၂၁)မိုင်ဂိတ်မှ (၉)မိုင်ခန့် အကွာတွင်ရှိသော ပြက္ခရွေ အနောက်တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ခြေမှ စေတီတော်သို့ ခြေလျင်တက်ရပြီး (၃)မိုင်ခန့်ဝေးကာ (၃)နာရီခန့် တက်ရသည်။
ပုဂံခေတ်၊ အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ငါးဆူမြောက် စွယ်တော်စေတီ ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၃၉၅-ခုနှစ်မှာတည်၍ ဘုရားဉာဏ်တော်မှာ (၈၁)ပေမြင့်ပြီး အောက်ခြေဖိနပ်တော်မှာ အလျားအနံ (၈၁)ပေ ကျယ်ဝန်းသည်။
ရင်ပြင်တော်ပတ်လည်တွင် စေတီရံပေါင်း ၃၂-ဆူရှိပြီး စေတီတော်ကြီး၏ တောင်ဘက်ရင်ပြင်တော်တွင် အရှေ့အနောက်တန်းလျက် စေတီရံပေါင်း (၂၂)ဆူ ရှိသည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ငါတည်းဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူမည် မှန်လျှင် စွယ်တော်မြတ်တစ်ဆူ ပွားပါစေသားဟု အဓိဋ္ဌာန်တော်မူ၍ စွယ်တော်တစ်ဆူ ပွားပြန်လျှင် ဆင်ဖြူရတနာတွင် တင်ကာ အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် လွှတ်ပြန်သည်။
ဆင်ဖြူတော်သည် အရှေ့မျက်နှာအရပ်သို့ သွား၍ သာလျောင်းတောင်တော် (ကျောက်ဆည်မြို့ အနီး)တွင် တစ်ခဏမျှ လျောင်းပြီးသော် ထိုကသွား၍ ခရွေတောင်သို့ တက်သည်။
ထိုကမှ ပြက်တောင်တွင် ဝပ်လေသည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ထိုအရပ်၌ စေတီတစ်ဆူ တည်သည်။
သာလျောင်းတောင်၊ ခရွေတောင်တွင်လည်း ငါ့ကို စေတီတည်ထားလိုသည်ဟု အမှတ်တော်ရှိ၍ စေတီတစ်ဆူတည်တော်မူ၍ များစွာသော သရီရဓာတ်တော်တို့ကို ဌာပနာသည်။
ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့ စီးပွားအလို့ငှာ သာသနာ ငါးထောင်တိုင်တိုင် တည်ရစ်စေဟူ၍ ငါးဆူမြောက် စွယ်တော်မြတ်တို့ကို စေတီတည်ပြီးလျှင် များစွာသော ပူဇော်သက္ကာရတို့ကို ပြုတော်မူ သာဓုခေါ်တော်မူသတည်း။
ပြက်တောင်မှာ ရှေးဦးစွာ ဆင်ဖြူတော်တက်၍ ဝပ်မည်ပြုပြီးမှ မဝပ်ပဲ ပျက်ကွက်ခြင်းကို စွဲကာ ပျက်တောင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ဟန်ရှိသည်။
ခရွေတောင်မှာ ဆင်ဖြူတော် မဝပ်မလျောင်းဘဲ ချွတ်ယွင်းသောကြောင့် (ခယွေ)ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ပျက်နှင့် ခယွေ နှစ်ခုပေါင်း၍ ခေါ်သော် (ပျက္ခယွေ) ဖြစ်လာပြီး အချိန်ကြာမြင့်သောအခါ သတ်ပုံအားဖြင့် (ပြက္ခရွေ)ဟု ရေးကြရာမှ ယထုအချိန်ထိ ပြက္ခရွေတောင်ဟု တွင်လေသည်။
(အချို့သမိုင်းတွင် ပြကြွေမှ ပြက္ခရွေ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
) ပေပင်ချောင် စေတီတည်ပြီး အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် "ငါသည် ပုဂါရာမ၌ မင်းတစ်ကြိမ်ဖြစ်သောအခါ ပေစေ့ပေါက်စေသား" ဟူ၍ ရုက္ခစိုး၊ ဘုမ္မာစိုးတို့ကို တိုင်တည်ကာ ပြက်တောင်ခြေတွင် ပေစိုက်တော်မူ၏ဟု မှန်နန်းရာဇဝင်၌ ဆိုသည်။
ပုဂံ ကျစွာမင်း လက်ထက်တွင် ထိုပေပင်များ ပေါက်လာသည်။
ထိုနေရာကို ယခုပေပင်ချောင်ဟု ခေါ်သတည်း။
ဘုရားပွဲတော် နှစ်စဉ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၃)ရက်မှ လပြည့်အထိ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
တောင်ကြီးပွဲတော်ဟု ဒေသခံများက ခေါ်ကြသည်။
အဖိတ်နေ့ မတိုင်မီတစ်ရက် သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၃)ရက်နေ့ ညနေခင်းတွင် တောင်ခြေမှ စတက်ရာ ညပိုင်းတွင် မောနားသို့ ရောက်သည်။
ထိုမောနားတွင် သပြေတောင်းရွာ၊ ကတက်ကုန်း၊ မြိုင်ကုန်း၊ နှမ်းခင်း၊ မြို့တွင်း(ပင်လယ်မြို့ဟောင်း)၊ မက္ခရာ၊ မြောင်းကြီးတောင်၊ ကံကွေ့ စသည့်တောင်ခြေရွာများမှလာကြသော ဘုရားဖူးပရိသတ်များဖြင့် စည်ကားသည်။
ကူမဲ၊ မြစ်သားမြို့များမှလည်း ထိုတောင်ကြီးပွဲသို့ လာကြသည်။
ပရိသတ်တို့မှာ အဖွဲ့လိုက်လာကြခြင်းဖြစ်ပြီး အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ တူရိယာပစ္စည်းများ ပါလာကြပြီး တစ်ညလုံးမရပ်မနား တီးကြသည်။
ကခုန်သူများကား ကျောက်ခက်ပန်းခွေများ ပန်ဆင်၍ ကကြသည်။
လူကြီးလူငယ် အပျော်သဘောရှိ၍ မိန်းကလေးများအား နောက်ပြောင်ခြင်း မရှိကြပေ။
အဖိတ်နေ့မနက် အရုဏ်တက်ချိန်တွင် မောနားမှ တောင်ပေါ်သို့ ဆက်၍တက်ကြပြီး တစ်နေ့လုံး ဘုရားပေါ်တွင် ပုတီးစိတ်ကြ၊ ပရိပ်ရွတ်ကြသည်။
ဆီမီးတစ်ထောင် ပူဇော်ပွဲလည်း ကျင်းပသည်။
ဆင်(၁၀)မျိုးတို့၏ အရုပ်ဖြင့် ဆွမ်းတော်ကြီးပွဲ တင်ကြသည်။
မီးပုံးပျံများ လွှတ်ကြသည်။
လပြည့်နေ့မနက်တွင် ပြက္ခရွေစွယ်တော်မြတ်ကြီးအား အရုဏ်ဆွမ်းကပ်ကြသည်။
ပွဲတော်ပြန်များ ဖြတ်သန်းရသည့် ရွာတိုင်းက လက်ဖက်၊ ချင်း၊ ပဲလှော်သုပ်၊ ရေနွေးကြမ်းများဖြင့် ဧည့်ခံကြသည်။
(ယခင်က ရွာစောင့်ကျန်သူတို့က သနပ်ခါးသွေးထားပြီး ပွဲတော်ပြန်များအား နံ့သာလူးပေးကြသည့် ဓလေ့ထုံးစံများ ယခုအခါ ပျောက်ကွယ်လျက်ရှိသည်။
) ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
တန့်ကြည့်တောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိသည်။
သမိုင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်​သည် ဝါတော်(၃၅)ဝါတွင် ညီတော်အာနန္ဒာအား ခေါ်တော်မူ၍ ရတနာဓရဟိရညတောင် အမည်​ရ​သော ယခု တန့်ကြည့်တောင်ထိပ်သို့ ကြွတော်မူခဲ့ပြီး​နောက် “ငါ ဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ပြီး နှစ်ပေါင်း (၆၅)နှစ်အရောက်တွင် ဤမြစ်တစ်ဖက်ကမ်း၌ အရိမဒ္ဒနပေါက္ကံ ဟု​ခေါ်ဆိုသည့် ပုဂံပြည် ပေါ်ပေါက်လိမ့်မည်” ဟု ဗျာဒိတ်ပေး​တော်​မူခဲ့သည်။
ထိုအချိန်၌ မြတ်စွာဘုရားအား မဟာပါလနတ်​ဘီလူးက နေမခ​စေရန်​ ရည်​ရွယ်​၍ ကြာသုံးရွက်ဖြင့် မိုးကာပူ​ဇော်​ခဲ့ရာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က “ဤဘီလူးသည်လည်း ယင်းပြည်တွင် မင်းသုံးဆက် ဖြစ်ထွန်းလိမ့်မည်” ဟု ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူခဲ့​လေသည်​။
ရတနာဓရဟိရညတောင် ယခုတန့်ကြည့်တောင်သည် ယခင်က ဟိရညဟု တွင်သည်။
ဟိရညသည် သက္ကတအခေါ်ဝေါ်ဖြစ်၍ ငွေ အသပြာ၊ ရွှေရတနာ (၇)ပါးဖြင့် ရွှေတောင်၊ ငွေတောင် ရတနာတောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။
ကြက်သွန်ကြော် သည် ကြက်သွန်နီကို ပါးပါးလှီး(သို့) အကွင်းလိုက်လှီးပြီး မုန့်နှစ်လူး၍ ဆီပူတွင် ထည့်ကြော်ထားသော စားစရာဖြစ်သည်။
ကုလားပဲခြမ်းများကို မုန့်နှစ်ဖြင့်လူး၍ အပြားလိုက် အရှပ်လိုက် လုပ်ကာ ဆီပူတွင်ထည့်ကြော်ထားသောစားစရာဖြစ်သည်။
မြောက်ဦးမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြောက်ဦးမြို့ ဖြစ်သည်။
မင်းပြားမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မင်းပြားမြို့ ဖြစ်သည်။
မြေပုံမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြေပုံမြို့ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သော နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် မြို့နယ်၏ နေရာဒေသအများစုတွင် ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
"United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs Myanmar Cyclonic Storm GIRI Situation Report #7, 10 November 2010" Myanmar Information Management Unit (MIMU) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ "Myebon Township - Rakhine State" map ID: MIMU154v01, created: 11 August 2010, Myanmar Information Management Unit (MIMU) "Myebon Google Satellite Map" Maplandia World Gazetteer Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
သံတွဲမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သံတွဲမြို့ ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင် သံတွဲမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၈.၃၃ မိုင်နှင့် တောင်မှ မြောက်သို့ ၄၈ မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ဧရိယာမှာ ၁၃၆၀.၁၆ စတုရန်းမိုင် (၈၇၀,၅၀၄ ဧက) ဖြစ်သည်။
တောင်တန်းများ ဝန်းရံလျက်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၁၈ ပေတွင် တည်ရှိသည်။
သဘာဝဘေး ၂၀၁၇ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မိုးအဆက်မပြတ် ရွာသွန်းပြီး တောင်ကျ‌ချောင်းရေတိုက်စားကာ ချောင်းကမ်းပါးများပြိုကျလာသဖြင့် ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်၊ ပုဇွန်ဖြေကျေးရွာတွင် ဘုရားဆင်းထုတော်များအား အရေးပေါ်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။
တောင်ကုတ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရွာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကုတ်မြို့ ဖြစ်သည်။
‌ောင်ကုတ်မြို့တွင် ‌ောင်ကုတ်တက္ကသိုလ် နှင့် နည်းပညာသိပ္ပံကျောင်း -ဆောက်လုပ်ဆဲ တို့တည်ရှိသည်။
1 ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ဂွမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဂွမြို့ ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ ဂွမြိုနယ်သည် သံတွဲခရိုင် တွင် တည်ရှိပြီး မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၂၀ မိနစ် နှင့် ၁၈ ဒီဂရီ ၁၁ မိနစ်အ အကြား ရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၈ မိနစ် နှင့်ဆုံ ၉၄ ဒီဂရီ ၅၂ မိနစ်ရာ အကြား တွင် တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်း အားဖြင့် ၅၆၆၄၆၉ ဧက ရှိပြီး အရှေ့မှ အနောက် သို့ ၂၅ မိုင်၊ မြောက်မှတောင် သို့ ၆၄ မိုင် ရှည်လျှား ပါသည်။
သမိုင်း ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
Appalachian ဂီတသည် အမေရိကန်အရှေ့ပိုင်း Appalachia နယ်ပယ်မှ ဂီတဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ကွဲပြားသော ဥရောပနှင့် အာဖရိကလွှမ်းမိုးမှုများမှ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ် ballad၊ အိုင်ယာလန်နှင့် စကောတလန်ရိုးရာဂီတ၊ ဓမ္မသီချင်းနှင့် အာဖရိက အမေရိက blues တို့ပါဝင်သည်။
၁၉၂၀ တွင် ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး Appalachian ဂီတသမားများသည် အစောပိုင်း Old-time ဂီတ၊ country ဂီတနှင့် bluegrass နှင့် ၁၉၆၀ အမေရိကန် folk ဂီတ၏ဖွံဖြိုးမှုများလွှမ်းမိုးသည်။
တူရိယာများတွင် အမေရိကန်ဘင်ဂျို၊ အမေရိကန်တယော၊ စောင်းနှင့် ဂီတာများ ပါဝင်သည်။
အစောပိုင်းမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ဂီတသမားများတွင် Fiddlin’s John Carson, G.B Grayson & Henry Whitter, Bascom Lamar Lunsford, the Carter Family, Clarence Ashley, Frank Proffitt နှင့် Dock Bogg တို့ပါဝင်ပြီး ၁၉၂၀ နှင့် ၁၉၃၀ တွင် အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သူများ ဖြစ်သည်။
ကွဲပြားသော Appalachian ဂီတသမားများသည် Jean Ritchie, Roscoe Holcomb, Ola Belle Reed, Lily May Ledford, Hedy West နှင့် Doc Watson တို့ပါဝင်သည်။
Country နှင့် Bluegrass အနုပညာရှင်များတွင် Loretta Lynn, Roy Acuff, Dolly Parton, Earl Scraggs, Chet Atkins, The Stanley Brothers နှင့် Don Reno တို့ပါဝင်ပြီး ရိုးရာ Appalachian ဂီတကြီးမားစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
အနုပညာရှင်များတွင် Bob Dylan, Jerry Garcia နှင့် Bruce Spring Steen စသော အနုပညာရှင်များသည် Appalachian သီချင်းများကို ရေးစပ်၍ သီဆိုခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၈ရာစုတွင် အင်္ဂလန်၊ ဝေလ၊ အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်တို့ Appalachia သို့ ရောက်ရှိပြီး သူတို့နိုင်ငံများမှ ရိုးရာဂီတများကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။
ထိုရိုးရာဓလေ့များထဲတွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် စကော့တလန်တို့၏ Ballad နှင့် dance ဂီတ၊ အိုင်ယာလန်မှ တယောတို့ပါဝင်သည်။
Appalachian တေးသီချင်းများထဲတွင် Pretty Sacro၊ Barbara Allen၊ The Cuckoo၊ Wayfaring Stranger နှင့် House Carpenter တို့ပါဝင်ပြီး အင်္ဂလိပ်ရိုးရာတေးသီချင်းဓလေ့များကို အခြေခံထားသည်။
New World သီချင်းသည် မြောက်အမေရိကတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် လွှမ်းမိုးခဲ့သည့် Appalachian ဂီတဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
New World တေးသီချင်းများ သည် ထိုခေတ်အခါ အဖြစ်အပျက်များကို ရောင်ပြန်ဟပ်အောင်ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
New World တေးသီချင်းသည် Omie Wise, Wreck of the Old 97 နှင့် John Hardy, Later, Cool Mining စသော Appalachian ဂီတထဲတွင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
Appalachian ယဉ်ကျေးမှု၏ သင်္ကေတထဲတွင် ဘင်ဂျိုလည်းပါဝင်ပြီး ၁၈ရာစုတွင် African-American ကျေးကျွန်များက ယူဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဘင်ဂျိုတီးခတ်သူများသည် ၁၇၉၈ အစောပိုင်းတွင် Appalachian ဒေသကိုဖြတ်သန်း၍ လူဖြူဂီတသမားများကြားထဲတွင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
အာဖရိက အမေရိက blues သည် ၂၀ရာစု အစောပိုင်းတွင် ပျံ့နှံခဲ့သည်။
အစောပိုင်း Appalachian ဂီတသမားများထဲတွင် Dock Boggs နှင့် Hobart Smith တို့သည် လူမည်းဂီတသမားများ စောင့်ကြည့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အခြားတူရိယာများတွင် ဂီတ၊ မယ်ဒလင်နှင့် autocharp တို့ ၁၉ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
ထိုတူရိယာများကို အစောပိုင်းကြိုးတီးဝိုင်းများက ဘင်ဂျိုးနှင့် တယောထဲသို့ ပေါင်းထည့်ခဲ့ကြသည်။
၁၉ရာစုတွင် အနောက်တောင် Pennysylvania နှင့် အနောက်မြောက် Virginia မှ စောင်းတူရိယာတစ်မျိုးပေါက်ထွက်လာခဲ့ပြီး လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။
၂၀ရာစုအစောပိုင်းတွင် စာသင်ကျောင်းများတွင် သင်ကြားစေခဲ့သည်။
အဆိုတော် Jean Ritchie သည် ၁၉၅၀ တွင် folk ဂီတကို ရူးသွပ်သူများကြားထဲတွင် ထိုတူရိယာများအပေါ် အလေးအနက်ထားသူတစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စုဆောင်းခြင်းနှင့်မှတ်တမ်းများ အစောဆုံး Appalachian တေးသီချင်းများစုဆောင်းသူများထဲတွင် John Jacob Niles (၁၉၈၂-၁၉၈၀) လည်း ပါဝင်သည်။
သူသည် ၁၉၀၇ခုနှစ်တွင် မိသားစု၊ ဘဝဆက်ဆံရေးနှင့်အလုပ်မှ သင်ကြားခဲ့သမျှကို တေးသီချင်းပုံစံဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Niles သည် ၁၉၆၀တွင် The Ballad Book of John Jacob Niles ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ရှေးရိုးဓလေ့လေ့လာသူများဖြစ်သော Cecil Sharp နှင့် Maud Karpeles သည် Appalachian တောင်ပိုင်းကို လည်ပတ်ခဲ့သည်။
မြောက်ကယ်ရိုးလိုင်းနားမှ Hot Spring၊ Tennessee မှ Flag Pond၊ Kentucky မှ Harlanနှင့် west Virginia မှ Greenbrier Country နေရာများကို လည်ပတ်ခဲ့သည်။
သူတို့သည် Appalachia မှ လေ့လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် Sharp နှင့် Karpeless သည် English Folk Songs from the Southern Appalachians ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
Sharp နှင့် Karpeles တို့သည် အေဒီအလယ်ခေတ်သီချင်းများဖြစ်သော The Elfin Knight နှင့် Lord Thomas and Fair Elinor နှင့် advantage သီချင်းများဖြစ်သည့် In Seaport Townနှင့် Yong Beichan တို့ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
Sharp နှင့် Karpeles တို့၏အလုပ်ကို ယခင်ဂီတဟောင်းပုံစံနှင့် သင်္ကာမကင်းဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၂၃တွင် Okeh Recordsမှ Ralph Peer သည် Atlanta, Georgia မှ Appalachiaမှ ဂီတသမားများ၏ ပထမဆုံးမှတ်တမ်းများယူခဲ့သည်။
မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ဂီတသမားများတွင် North Georgia မှ တယောသမား Fiddlin’s John Carson လည်းပါဝင်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုသည် Okeh ကို ထိုဒေသမှ အခြားဂီတသမားများကို လိုက်လံရှာဖွေစေရန် လှုံ့ဆော်မှုဖြစ်လာခဲ့သည်။
Henry Whitter လည်းပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၄တွင် New York တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် Peer သည် North Carolina မှ a bunch of hillbillies တီးဝိုင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
တီးဝိုင်း၏ အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းများကြောင့် Hillbilly ဂီတကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၂၇တွင် Peer သည် Victor Talking Machine Company တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဂီတသမိုင်းရေးဆရာများသည် country ဂီတ၏စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုကို ဂရုပြုမှတ်မိခဲ့သည်။
ဂီတပညာရှင်များသည် Bristol မှ Carter Family နှင့် Jimmie Rodgers တို့၌ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
အခြားမှတ်တမ်း ကုမ္ပဏီများမှာ Columbia Records နှင့် ARC တို့ပါဝင်ခဲ့ပြီး Peer၏ ဦးဆောင်မှုနောက်သို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။
အစောပိုင်း Appalachian ဂီတသမားများတွင် Clarence Ashley နှင့် Dock Boggs တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဂီတမှတ်တမ်းတင်မှုလျော့ပါးလာခဲ့ပြီး မှေးမိန်လာခဲ့သည်။
Folk ဂီတရှင်သန်ခြင်း ၁၉၃၀တွင် Grand Ole Opry စသော ရေဒီယို အစီအစဉ်များမှာ Appalachian ဂီတကို စိတ်ဝင်စားလာပြီး ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
Alan Lomax သည် ၁၉၄၀တွင် ထိုဒေသမှတ်တမ်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂တွင် Folkways Records သည် Anthology of American Folk music ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဂီတဗေဒပညာရှင် Harry Smithm ပြုစုရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Appalachian ဂီတပညာရှင် Clarence Ashley, Dogck Boggs နှင့် G.B.Grayson တို့၏ တေးသွားများ ပါရှိသည်။
ထိုပြုစုမှုသည် ၁၉၅၀နှင့် ၁၉၆၀ folk ဂီတကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေခဲ့သည်။
Mike Seeger နှင့် John Cohen နှင့် ထုတ်လုပ်သူ Ralph Rinzler သည် လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး မှတ်တမ်းတင်ခြင်းများကို ညွန်ကြားစီမံခဲ့သည်။
ဂီတဆိုင်ရာနောက်ခံနှင့် သူတို့၏ပုံစံအရင်းအမြစ်များကို တွေ့ဆုံတိုင်ပင်ခဲ့သည်။
Newpost Folk ပွဲတော်မှစတင်၍ Chicago တက္ကသိုလ်နှင့် Berkeley မှ ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္က္ကသိုလ်များတွင် ပွဲတော်များ ကျင်းပခဲ့သည်။
Cohen မှ High Lonesome Sound ရုပ်ရှင်သည် Appalachian ဂီတသမားများကို တွန်းအားဖြစ်စေခဲ့သည်။
လွှမ်းမိုးမှု ကျော်ကြားခဲ့သော ဂီတသမားများတွင် Cater Family ပါဝင်ပြီး သူ၏မှတ်တမ်းသည် hillbilly ဂီတအတွက် ဈေးကွက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။
အစောပိုင်းမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော country ဂီတတွင် တယောနှင့် ဘင်ဂျိုအတီးသမားများ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဆယ်စုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် country ဂီတ စက်မှုဇုံသည် mainstream သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
hillbilly ဂီတသည် country ဂီတထဲတွင် အမှတ်ရစရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၈၀နောက်ပိုင်းတွင် Dolly Parton, Ricky Skaggs နှင့် Dwight Yoakam တို့ country ဂီတသို့ Appalachian ဂီတယူဆောင်ခဲ့ပြီး လွှမ်းမိုးစေခဲ့သည်။
Bluegrass သည် ၁၉၄၀တွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သော ကွဲပြားသော ဂီတအရောအနှောမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂီတဖန်တီးမှုကို Bill Monroe က သူ၏ Blue Grass Boys တီးဝိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
Three-finger banjo picking style ပါဝင်သည်။
bluegrass အဆိုပုံစံကို high lonesome ဟုလည်း ခေါ်ပြီး Appalachian ဂီတသမား Roscoe Holcomb ၏ high-pitched သီဆိုပုံစံနှင့် ဆင်တူသည်။
Bluegrass သည် များပြားစွာသော Appalachian ဂီတသမားများထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားကာ လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။
Stanley Brother၊ Osborne Brothers နှင့် ဆက်နွယ်နေပြီး Appalachian folk ပွဲတော်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
Appalachia ဂီတသည် ထိုဒေသအပြင်ဘက်မှ ဂီတသမားအများစုကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
၁၉၅၇တွင် ဗြိတိန် အနုပညာရှင် Lonnie Donegan သည် သူ၏ Appalachian Folk သီချင်း Cumberland Gap နှင့်အတူ UK ၏ သီချင်းစာရင်းတွင် ထိပ်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် Kingston Trio သည် သူတို့၏ Tom Dodey သီချင်းနှင့်အတူ U.S သီချင်းစာရင်းတွင် နံပါတ်တစ်နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Grateful Dead အဖွဲ့ဝင် Jerry Garcia သည် Appalachian သီချင်းများဖြစ်သော Shady Grove နှင့် Wind and Rain တို့နှင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။
Bob Dylan သည်လည်း Appalachian Folk သီချင်းများဖြင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။
ဂန္ထဝင်တေးရေးဆရာများဖြစ်သော Lamar Stringfield နှင့် Kurt Weill တို့သည် Appalachian folk ဂီတပုံစံများ ရေးဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။
mainstream မှ မျိုးဆက်သစ်များသည် Appalachian ဂီတကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။
ပွဲတော်များ နှစ်တိုင်းတွင် မြောက်မြားစွာသော ပွဲတော်များကို Appalachian ဒေသမှ စတင်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ကျင်းပလျက်ရှိကြသည်။
Appalachian ဂီတနှင့် ယင်းဂီတနှင့်ဆက်စပ်သော ဂီတများကို ဂုဏ်ပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။
သက်တမ်းရင့်ဆုံး ပွဲတော်များမှာ Union Grove, North Carolina မှ Ole Time Fiddler’s နှင့် Bluegrass ပွဲတော်တို့ဖြစ်သည်။
၁၉၂၄မှ စတင်၍ ဆက်တိုက်ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အားလပ်ရက်တိုင်း၏ အမှတ်ရစရာနေ့များတွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၂၈တွင် Appalachian ဂီတသမား Bascom Lamar Lunsford သည် မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားမှ ဘင်ဂျိုနှင့်တယောသမား Mountain Dance နှင့် Folk ပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။
၎င်းသည် ဩဂုတ်လ၏ ပထမဆုံးရက်သတ္တပတ်တွင် Asheville, North Carolina တွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပလျက်ရှိကြသည်။
စက်တင်ဘာလတိုင်းတွင် Old-Time ဂီတပွဲတော်များနှင့် Rhythm & Roots Reunion ပွဲတော်များ ကျင်းပလျက်ရှိကြသည်။
အမေရိကန် folk ဂီတပွဲတော်ကို ၁၉၃၀ တွင် Jean Bell Thomas မှစတင်ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Ashland, Fentucky တွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။
Appalachian String Band Music Festival ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း၏ ဩဂုတ်လပထမအပတ်တွင် ၅ရက်ကျင်းပကြသည်။
West Virginia မှ Clifftop တွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းပွဲတော်သည် old-time string band ဂီတနှင့် ရိုးရာဓလေ့ flatfoot dancing နှင့် square dancing တို့ကို မပျက်ယွင်းအောင် ထိန်းသိမ်းကြခြင်းဖြစ်သည်။
The Bluff Mountain ပွဲတော်ကို Hot Springs, North Carolina တွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း၏ဇွန်လ ဒုတိယမြောက်အပတ်၏ စနေ့နေ့တွင်ကျင်းပလျက်ရှိကြသည်။
အခြားပွဲတော်တစ်ခုမှာ Mountain Heritage ဖြစ်ပြီး North Carolinaနှင့် Callwhee မှ Western Carolina University နှင့် Berea College ၏ ရိုးရာဓလေ့ပွဲတော်အဖြစ်လည်း ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
၁၉၇၀ တွင် ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အခြားအမှတ်ရစရာတစ်ခုမှာ Museum of Appalachia ပွဲတော်ဖြစ်ပြီး Clinton, Tennessee တွင် ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
thumb|ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားသော ရောမပေသီး ရောမပေသီးသည် တရုပ်ပေသီး ကဲ့သို့သော အတွက်အချက်လုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်နိုင်သောကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ရောမပေသီးမှာ သတ္တုပြားဖြစ်၍ ထိုသတ္တုပြား၌ ဒေါင်လိုက်ထားသော မျဉ်းကြောင်းအရှည်ခုနစ်တန်းနှင့် အတိုခုနစ်တန်း ပါရှိသည်။
ယင်းတို့၏ညာဘက်တွင် ဒေါင်လိုက်ထားသော အတိုအရှည်အတန်းများပါရှိပြီး အပိုင်းဂဏန်းပြုလုပ်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။
အတန်ရှည်များတွင် ပေသီးကဲ့သို့သော ကျောက်တုံးကလေးများ လေးခုစီ ပါရှိ၍ ထိုအတန်းများမှာ ခုဂဏန်း၊ ဆယ်ဂဏန်း၊ ရာဂဏန်း၊ ထောင်ဂဏန်း အစရှိသဖြင့် ခွဲခြားရန်ဖြစ်သည်။
တစ်တန်းတွင် တန်ဖိုးတစ်မျိုးရှိသည်။
အထက်တန်းအတိုပိုင်းတွင်ရှိသော ကျောက်တုံးကလေး တစ်တုံးစီမှာ ငါးခုစီ သို့မဟုတ် ၁၀ ခုစီ စသဖြင့် အတိုချုံးမှတ်သားရန်ဖြစ်သည်။
ရောမတို့သည် ထိုကိရိယာပေါ်တွင် ကျောက်တုံးကလေးများကို လိုသလို ရွှေ့ပြောင်းတွက်ချက်ခြင်းအားဖြင့် အပေါင်း၊ အနုတ်၊ အမြှောက်၊ အစားဟူသောလုပ်ငန်းများကို တွက်ချက်နိုင်သည့်အပြင် အပိုင်းဂဏန်း၊ ဒဿမဂဏန်းများကိုလည်း တွက်ချက်ယူနိုင်သည်။
လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကဲကုလပ် ဟူသော စကားမှာ ကျောက်တုံးကို ဆိုလိုသည်။
ထိုကျောက်တုံးကလေးများရွှေ့၍ တွက်ခြင်းကို ကာကုလိတ် (Calculate) ဟု ခေါ်သည်။
thumb|မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ရပ်ဝန်းဇာတ်၌ တစ်ပြိုင်တည်း ဟုသော သဘောတရားက ဇာတ်ကောင်အမျိုးမျိုးအတွက် မတူညီနိုင်ပုံ နှိုင်းရ ရူပဗေဒအဖို့ အရေးပါလှသော အိုင်းရှ်တိုင်း၏ (၁၉၀၅ ခုနှစ်၌ ဖော်ထုတ်ဖြန့်ဝေသည့်) အထူး နှိုင်းရသီအိုရီ (သို့) ထူးရှားနှိုင်းရသီအိုရီ (; Special TR)(; SRT) ဆိုသည်မှာ - လောက(universe) ကြီး၏ ဇာတ်ခုံသဖွယ် အခြေခံကျောရိုးကျသည် အချိန် + နေရာ(အာကာသ) ပေါင်းတွဲလျက်သဘော ဖြစ်အင်ထု အကြောင်းကို ရှင်းပြရာ၌၊ (နျူတန်ပျိုး ရူပဗေဒ၏ သမားရိုးကျ ယူကလစ်ဒ် နေရာ(ရပ်ဝန်း)သဘော၊ တလောသလုံးစာ တသမတ်တည်းသော အချိန်ကုန်ဆုံးမှုသဘော တို့နှင့် မဟုတ်တော့ဘဲ) "အလျင်ပြောင်းနေနှုန်း (acceleration) မရှိသော မည်သည့် နေမြဲ တွေ့ကြုံရှုထောင့် အတွင်း၌မဆို ရူပဗေဒ နိယာမများ မပြောင်းမလဲ မှန်ကန်နေဦးမည်" "ကြည့်ရှုဇာတ်ကောင်က မည်သည့်နှုန်းဖြင့် မည်သို့ရွေ့နေစေကာမူ ဗလာနယ်တွင်း အလင်းအလျင် (speed of light in a vacuum) က မည်မျှ ဟူသည်ကိုမူ ဘုံကိန်းသေ ပမာဏတစ်ခုအဖြစ် တွေ့ကြုံတိုင်းတာနေမိရမည်" ဟူသည့် အခြေခံယူဆချက် (postulates) ၂ခု ကို မှန်ကန်စေသည့် မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ရပ်ဝန်း+အချိန် သဘောတရားတို့ဖြင့် လောကဖြစ်အင်အချို့ကို အချိန်+ရပ်ဝန်း(အာကာသ) အမှတ်ချအိမ် ချကြည့်လေ့လာသည့် သီအိုရီ ဖြစ်တော့၏။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် အရေးပါပုံ မက်စ်ဝဲလ်၏ ညီမျှခြင်းများ ရဲ့ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်သဘောသရုပ်ကို နျူတန်ပျိုး ရွေ့လျားမှု (နျူတန် မက္ကဲန်းနစ်) နှင့် ချိန်ထိုးကြည့်လျှင် သဘောတရားချင်း ကွဲပြားမှု ထွက်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ အလင်းစီးဆင်းရာ ကြားခံနယ်အဖြစ် ယခင်က အဆိုပြုခဲ့ကြဖူးသော အီသာ(:en:Luminiferous aether) ဟူသည့်အရာ တကယ် မရှိကြောင်း (လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းဖြစ်သည့် အလင်းသည် ကြားခံနယ်ဒြပ်သားမရှိလည်း ပျံ့နှံ့ကြောင်း) မိုက်ကယ်လ်ဆန်-မောလီ စမ်းသပ်ချက် အစရှိသော စမ်းသပ်ချက်များအရ ထင်ရှားလာခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ ပညာရှင်အသီးသီးသည် (ဂါလီ ပြောင်းကြည့်နည်းကို အချို့ စွန့်ခွါကာ) လောရန့်ဇ် ပြောင်းကြည့်နည်း သင်္ချာကို နှိုင်းရသီအိုရီများ မတိုင်မီ (၁၉ရာစုအကုန် ခန့်)ကပင် သုံးလာကြပြီ ဖြစ်၏။
၁၉၀၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေသော အိုင်းစတိုင်း၏ Annus mirabilis (လက်တင်စကားဖြင့် "ထူးခြားဆန်းကျယ်သော နှစ်များ" အမည်ရ) စာတမ်း ၄စောင် မှ ကောက်နှုတ်နိုင်သည့် "ရွေ့လျားဝတ္ထုတို့၏ ရွေ့လျားလျှပ်စစ်အကြောင်း" စာတမ်းသည် ဤ အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ၏ အုတ်မြစ် ဖြစ်၏။