kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၅ နှစ် အရွယ်တွင် သန်လျင် မြို့နယ် လဟာရက်ရွာ ပထမပြန် စာသင်တိုက်မှ အစိုးရ ပထမပြန် စာမေးပွဲ ပထမငယ်တန်း အောင်မြင်သည်။
၁၆ နှစ် အရွယ်တွင် ပထမလတ်တန်း၊ ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် ပထမကြီးတန်း တို့ကို အောင်မြင်သည်။
ထိုနှစ်က ဟံသာဝတီ တခရိုင်လုံး ပထမကြီး နှစ်ပါးတည်း အောင်မြင်ရာ တပါးမှာ ရှင်ပါရဂူ ဖြစ်သည်။
ပထမပြန် စာမေးပွဲ သမိုင်း၌ ထိုနှစ် ထိုအချိန်ထိ ၁၇ နှစ်နှင့် ပထမကြီး အောင်မြင်သူ နှစ်ပါးတည်းသာ ရှိရာ တပါးမှာ ရှင်ပါရဂူ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးညွန့်နွယ် အမည်ဖြင့် တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်း၊ သာမဏေ ရှင်ပါရဂူ အမည်ဖြင့် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပသော အစိုးရဓမ္မာစရိယ စာမေးပွဲတွင် ဂုဏ်ထူးသုံးကျမ်းဖြင့် အောင်မြင်သည်။
တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းသား အမည်ဖြင့် ဝိပါက်ဝတ္ထုနှင့် ရင်သွေးဝတ္ထု တို့ကို ရေးသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် မြစ်ကွေ့ကျောင်းတိုက် စတုတ္ထဆရာတော် ဦးပညာဝံသကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ အရာထားပြီး ဘကြီးတော်သူ ဦးဘိုးသီ၊ ဒေါ်စောလေး တို့က ရဟန်းဒါယကာ ပြုလျက် ဥပသမ္ပဒါကံဆောင် ရဟန်းအဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် သန်လျင်မြို့ ဂျပန် စာသင်ကျောင်း (ယခင် စိန်ဂျောဂျက်)၌ ဂျပန်စာ နှစ်နှစ် သင်သည်။
မြန်မာတနိုင်ငံလုံးရှိ ဂျပန် စာသင်ကျောင်းများအတွက် ထုတ်ဝေသော ဂျပန် စာစောင်၌ ဂျပန်ဘာသာဆောင်းပါး ရေးသည်။
အိန္ဒိယ သူဌေးကြီး ဗီရလာ၏ အရိဓမ္မ ပညာတော်သင် ဆုဖြင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့၊ ဗာရာဏသီ ဟိန္ဒူ တက္ကသိုလ်၊ အိုရီယမ်တယ် ကောလိပ်၌ ဟိန္ဒီနှင့် သက္ကတ သင်သည်။
ထိုအချိန်တွင် မိဂဒါဝုန် မဟာ ဗောဓိ အသင်းက ထုတ်ဝေသော ဟိန္ဒီဘာသာ ဓမ္မဒူတ စာအုပ်၌ ဟိန္ဒီဘာသာ ဆောင်းပါး ရေးသည်။
ဂျာနယ်ကျော် ၌လည်း ရေးသည်။
၁၉၅၂ တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာသည်။
ဝိဇ္ဇာ အမည်ဖြင့် ဗော်လဂါမှ ဂင်္ဂါသို့ (ဒုတိယပိုင်း) ရေးသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပါရဂူ အမည်ဖြင့် ဗုဒ္ဓစကား ရေးသည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် လူဝတ်လဲသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် နယူးဒေလီမြို့ အာရှ စာရေးဆရာများ ညီလာခံ အတွင်းရေးမှူး အဖွဲ့သို့ မြန်မာ စာရေးဆရာ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တက်ရောက်သည်။
၁၉၅၇ - ၆၁ အထိ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အိန္ဒိယ သံရုံး ပြန်ကြားရေး ဘာသာပြန် အရာရှိ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ မှ ၁၉၆၁ အထိ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာ အသင်းတွင် အမှုဆောင် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် သုန္ဒရာနန္ဒ ခေါ် ညီတော်မင်းနန် စာအုပ်ဖြင့် အနုပညာဆိုင်ရာ ဘာသာပြန် စာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၆၃ မှ ၁၉၆၅ အထိ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ သမဂ္ဂ အသင်း အမှုဆောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ပြန့်ပွားရေး အသင်း အမှုဆောင်၊ ၁၉၇၁ မှ ၁၉၇၅ အထိ မြန်မာစာ ကော်မရှင် အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် တာဝန် များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် များ၏ အရှေ့တိုင်း စာပေ သင်ကြားရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် စတင် ဆောင်ရွက်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့ ဟိန္ဒီဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော အာဂျ် (AJ) နေ့စဉ် သတင်းစာတွင် ပါရဂူ အမည်ဖြင့် ဗာရာမာကီကျိတ္တိ (မြန်မာပြည်မှ ပေးစာများ) ရေးသော ပင်တိုင် ဆောင်းပါးရှင် ဖြစ်သည်။
ကရာချိမှ အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော ယူနက်စကို နယူးစ်လက်တားတွင် လှကြိုင် အမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ စာပေယဉ်ကျေးမှု သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသည်။
၁၉၈၆ တွင် ဂေါရီ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေ ဘာသာပြန်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည် တဂိုးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာပြည် ဟိန္ဒီအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု တက္ကသိုလ် ပညာရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ဓမ္မဂီရိ ဝိပဿနာ အဖွဲ့ (ဓမ္မဇောတိ) အမှုဆောင်၊ မင်္ဂလာဗျူဟာ ပရဟိတ အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များ ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၂ဝ⁠ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန မြန်မာ ရည်ညွှန်းကျမ်း စီစဉ်ရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ နော်ဝေရောက် အိန္ဒိယ အမျိုးသားများ အင်္ဂလိပ် - ဟိန္ဒီ နှစ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော သျှံတိဒူတ မဂ္ဂဇင်း၏ အကြံပေး တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၂ဝ⁠ဝ၁ ခုနှစ်၊ ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ၏ တသက်တာ စာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ဆရာ ပါရဂူသည် ၂ဝ⁠ဝ၁ ခုနှစ် အသက် (၈ဝ) ပြည့်ချိန်တွင် လုံးချင်း စာအုပ် ၁ဝဝ အထိ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် ယခုအခါ အမှတ် ၃၊ ငါးထပ်ကြီး ဘုရားလမ်း ဗဟန်း မြို့နယ်တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း' စာအုပ် (ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်)၂ဝ⁠ဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(ပထမ အကြိမ်) ဆရာပါရဂူသည် ဗဟန်းမှ ခြံအမှတ်၉⁠၉၈၊ ၉⁠၉ဝ၊ ဦးပုညလမ်း၊ ၁၆ရပ်ကွက်၊ ရွှေပေါက်ကံသို့ ပြောင်းသွားသည်။
သူ၏ အိမ်တွင် သျှန်တိနိကေတန် စာကြည့်တိုက်ကြီးကို တည်ထောင်ထားသည်။
ဆရာပါရဂူသည် အိမ်ထောင်မရှိသူ လူပျိုကြီး ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဆရာပါရဂူသည် (၉၀ နှစ်) ၂၀၁⁠၁ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ၉ရက်နေ့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ရွှေဂုံတိုင်အထူးကုဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သောဆုများ ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် ညီတော်မင်းနန် စာအုပ်ဖြင့် အနုပညာစာပေဆု (ဘာသာပြန်ပထမဆု) ရခဲ့သည်။
၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဟိန္ဒူစာပေအသင်း၏ စာပေရွှေတံဆိပ်ဆု၊ ၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် ဂေါရီ စာအုပ်ဖြင့်အမျိုးသားစာပေဆု ( ဘာသာပြန်ရသဆု ) ရရှိခဲ့ကာ ၂၀⁠၀၁ခုနှစ်အတွက်အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆု ရရှိခဲ့သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁ကဗျာဆရာ၏ အသိုက်၂ဝ⁠ဝဝ ပြည့်နှစ် ၂ကာဓမ္ဗရီနှင့် အခြား ဝတ္ထုများ − ၃ကျန်းမာရေး သဝဏ်လွှာ − ၄ကွန်မြူနစ် ဝါဒ သာလျှင် အဘယ်ကြောင့်− ၅ခေါမဒဿန ပညာရှင်၁၉⁠၉၆ ခုနှစ် ၆ဂါမဏိ− ၇ဂါမတီ− ၈ဂေါရီ၁၉⁠၈၅ ခုနှစ် ၉ဂင်္ဂါနှင့် ဧရာဝတီ၁၉⁠၉၅ ခုနှစ် ၁၀ဂျလရာမ်− ၁၁ငှက်ဓမ္မသဘင်၂ဝ⁠ဝဝ ပြည့်နှစ် ၁၂စကရ၁၉⁠၉၉ ခုနှစ် ၁၃စကားပြောသော ရုပ်တုများ၁၉⁠၉ဝ ပြည့်နှစ် ၁၄စာပေ ခရီးသည်၁၉⁠၉၈ ခုနှစ် ၁၅စိတ္တရလေခါ၁၉၇၉ ခုနှစ် ၁၆ဆိုရှည်လစ်ဝါဒ၁၉၆၄ ခုနှစ် ၁၇ဆည်းဆာကြယ်နှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ− ၁၈ဈင်ဗုဒ္ဓဘာသာ− ၁၉ညီတော်မင်းနန်၁၉၈၉ ၂၀တဂိုး၏ တံလျှပ်ရေထင် ရွှေသမင်ဥပမာနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ− ၂၁တဂိုး၏ ရာဇကုမာရီနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ− ၂၂တဂိုး၏ ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ်၁၉၇၅ ၂၃တဂိုး၏ ဝတ္ထုတိုများ၁၉⁠၉၇ ၂၄တဂိုး၏ သံသယနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ− ၂၅တရားရေစီးကြောင်း၁၉၉၀ ၂၆တော်လှန်သော အတွေးအခေါ်၁၉၆၅ ၂၇တမ္ဗပဏ္ဏိ၁၉၉၉ ၂၈ဒဂုန် ဦးထွန်းမြင့်− ၂၉ဒိဗျာ− ၃၀ဒေသစာရီ ဝေသာလီ− ၃၁ဒေါဏ၏ အတ္တကထာ (ပထမတွဲ)၁၉၉၅ ၃၂ဒေါဏ၏ အတ္တကထာ (ဒုတိယတွဲ)− ၃၃ဒိုဟာဓမ္မ ကဗျာ၁၉⁠၉ဝ ပြည့်နှစ် ၃၄ဓမ္မစကား၁၉၇၄ ၃၅ဓမ္မ ဘဝတလျှောက် နေသွားနည်း အတတ်ပညာ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ၃၆နီတိ ပုံပြင်များ၁၉⁠၉၃ ၃၇နေရာနှင့် အခြား ဝတ္ထုများ− ၃၈နေရူး၏ သမီးထံ ပေးစာ− ၃၉နိုင်ငံရေး ဒဿန− ၄၀နိဗ္ဗာန်၁၉၆၉ ၄၁နှစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု− ၄၂ပရကထာ (တစေ့တစောင်း စာရေး ဆရာများ အကြောင်း)၁၉၈၉ ၄၃ပလေတို− ၄၄ပီယဒဿီ၁၉၈၅ ၄၅ပုဂံ ခရီးသည်− ၄၆ပုဂံ ခရီးသည် (အင်္ဂလိပ်)− ၄၇ပုဂံဈေးနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ− ၄၈ပဉ္စတန္ဈရ၁၉၆၅ ၄၉ပဉ္စာကထာ၂ဝ⁠ဝ၁ ၅၀ပဏ္ဍိတကထာ၁၉၉၇ ၅၁ပန်းပုဆရာ− ၅၂ဖော်မဲ့ဟင်္သာ၁၉၉၄ ၅၃ဗာ⁠ဗာဒိုဟာ− ၅၄ဗော်လဂါမှ ဂင်္ဂါသို့−(ဦးဆန်းထွန်းနှင့်) ၅၅ဗော်လဂါမှ ဂင်္ဂါသို့ (ဒုတိယပိုင်း)− ၅၆ဗုဒ္ဓဂုဏဝန္ဒနာ− ၅၇ဗုဒ္ဓစကား၁၉၅၃ ၅၈ဗုဒ္ဓဒိုင်ယာရီ− ၅၉ဗုဒ္ဓနှင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ− ၆၀ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မာ့က်စ်ဝါဒ၁၉၅၄ ၆၁ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၁၉⁠၉၅ ၆၂ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု ပြဇာတ်များ၂၀၀၁ ၆၃ဗုဒ္ဓသာသနာ စည်ပင် ပြန့်ပွားပုံ သမိုင်း− ၆၄ဘဝ ခရီးသည်၁၉၉၆ ၆၅ဘဝ မင်္ဂလာ− ၆၆ဘုရားကျောင်း တံမြက်လှည်းသမားနှင့် အခြား ဓမ္မဝတ္ထုများ− ၆၇မဟာ ခရီးသည်− ၆၈မဟာ လူသားဗုဒ္ဓ၁၉၈၉ ၆၉မင်းနှင့် ပြည်သူ− ၇၀မဇ္ဓျိမပဋိပဒါနှင့် ဓမ္မဝတ္ထုတိုများ၁၉၉၅ ၇၁မြန်မာ သီရိလင်္ကာ သာသနာ ဆက်သွယ်ရေး၂၀၀၆ ၇၂ယယာတီ− ၇၃ယောဂီ၏ ဘဝဂါထာ ၁၉⁠၉၂ ၇၄ရာဇာနှင့် ဘိသိက်၁၉၈၂ ၇၅ရာဇာနှင့် သာသနာ၂၀၀၉ ၇၆ရာဟုလာသံကိစ္စည်း၁၉၇၇ ၇၇ရေစီးကြောင်း (စာပေ/ယဉ်ကျေးမှု)၁၉၉၃ ၇၈လူ့ဘောင်သစ်− ၇၉လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး၁၉၉၅ ၈၀ဝေတာလ ဝတ္ထု၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ၈၁ဝေဒနာ− ၈၂ဝေသာလီ− ၈၃ဝတ္ထုသမုဒ္ဒရာ၁၉၆၆ ၈၄သာလဝတနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ၈၅သားတော် ရာဟုလာ၁၉ရဝ ပြည့်နှစ် ၈၆သီပေါ၏ မဟေသီ၁၉၇၂ ၈၇သီဟသေနာပတိ− ၈၈သူလိုလူ၁၉၈၁ ၈၉သိဒ္ဓတ္ထ၁၉၆၄ ၉၀ဟိတောပဒေသ၁၉၅၅ ၉၁အညမည သဘောတရားနှင့် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ− ၉၂အရစ္စတိုတယ်၁၉၉၅ ၉၃အမေ့ခံ ခရီးသည်၁၉၇၇ ၉၄အမ္ဗပါလီ၁၉၇၆ ၉၅အိန္ဒိယ ခရီးသည်၁၉၉၆ ၉၆အိန္ဒိယ ရုပ်တုနှင့် မြန်မာ ရုပ်တု စကားဆွေးနွေးခန်း− ၉၇ဥတ္တရ ခရီးသည်− ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
စီမံရေးရာဝန်ထမ်းအင်အား ခွင့်ပြု ခန့်ထား လစ်လပ်အရာထမ်း ၁၄ ၁၂ ၂အမှုထမ်း ၁၂၂ ၈၁ ၄၁ မှတ်ချက်။
၁-၄-၂၀၀၆ မှ ၃၁-၃-၂၀၀၇ ထိစီမံရေးရာနှင့် ကိုက်ညီသည့် သင်တန်းသား (၂၉) ဦးစေလွှတ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
စီမံရေးရာဋ္ဌာနသည် မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ - ပုံမှန်လုပ်ငန်းများအဆင်ပြေချောမွေ့စွာလည်ပတ်နိုင်ရေး - စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများအကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် လုပ်ငန်းပမာဏနှင့်ဝန်ထမ်းအင်အားအချိုးညီမျှစေရေး - လုပ်ငန်းခွင်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး - လုပ်ငန်းခွင်သာယာရေး - ဝန်ထမ်းများ ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရေး စသည်တို့အတွက် ရုံးချုပ် / အခြေစိုက် စခန်းများမှ ဋ္ဌာနကြီးမှူးများ ၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းမန်နေဂျာများနှင့်ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းကာ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။
စီမံရေးရာဋ္ဌာန၏လုပ်ငန်းတာဝန်များ ဝန်ထမ်းရေးရာ ကိစ္စများကို မြို့ပြ ဝန်ထမ်းစည်းမျဉ်း ဥပဒေများ ၊ ဋ္ဌာနဆိုင်ရာလက်စွဲဥပဒေ ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ စီမံကွပ်ကဲခြင်း။
ဝန်ထမ်းများ စတင်ခန့်ထားခြင်း ၊ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့်အညီနေရာချထားခြင်း ၊ ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခြင်း ၊ ပြောင်းရွှေ ့ခြင်း ၊ ခွင့်အမျိုးမျိုးပေးခြင်း၊ ဆုချီးမြှင့်ခြင်း ၊အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း၊နုတ်ထွက်ခွင့်ပြုခြင်း ၊ အငြိမ်းစားယူခွင့်ပြုခြင်း နှင့်ထူးခြားဖြစ်စဉ်များ အထက်သို့တင်ပြအစီရင်ခံခြင်း၊ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဝန်ထမ်းဆိုင်ရာဥပဒေ ၊ နည်းဥပဒေ ၊ ညွှန်ကြားချက်များ ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အညီလိုက်နာ ဆောင်ရွက်မှု ရှိ / မရှိ ကြပ်မတ်စစ်ဆေးခြင်း။
အခါအားလျော်စွာ ထုတ်ပြန်ထားသောရုံးစည်းကမ်းများ ၊ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်း ရှိ / မရှိ ကွပ်ကဲခြင်း ၊ ပညာပေးအရေးယူခြင်း။
ဝန်ထမ်းရေးရာ ဥပဒေ ၊ နည်းဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်သည့်အခါ အထက်သို့ အကြံပြုတင်ပြခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
ပတ္တမြားခင် (၁၉၂၄-၂၀၁၉) သည် မြန်မာ စာရေးဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး မြန်မာ ဓာတ်ပုံဆရာမ အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၂၄ ခုတွင် ဗြိတိသျှ စစ်ဗိုလ် ဆန် လီဗိုင် (Son Levy) နှင့် ဒေါ် ခင်ခင်မေ တို့မှ ၁၉၂၄ ခုတွင် မန္တလေး၌ မွေးသည်။
ငယ်မည်မှာ ခင်မကြီး ဖြစ်သည်။
ကွန်ဗင့်ကျောင်းတက်စဉ်က အက်ဂနက် (Agnes) ဟု တွင်သည်။
အသက် ၄ နှစ်အရွယ်ရောက်သော် ဖခင်တိမ်းပါး၍ မိခင်၏ အမျိုးအဆွေများလက်တွင် ကြီးသည်။
မန္တလေး စိန့်အင်ဒရူးကျောင်း၊ သံတဲကျောင်းနှင့် ကွန်ဗင့်ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ် ရောက်သည့်အခါ စစ်ကိုင်းရှိ သစ်ဆိမ့်ချောင်နှင့် ခေမေသက ချောင်များသို့ စစ်ပြေးရသည်။
မိခင်မှာ သေနတ်သံ၊ ဗုံးသံများကြောင့် စိတ်နောက်သွားသည်။
"မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံး ဓာတ်ပုံဆရာမ ပတ္တမြားခင် ကွယ်လွန်" ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း (၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉) ဓာတ်ပုံဆရာ ဘဝ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် ၈၄ လမ်း၊ လက်ဆည်ကန်အနီးတွင် "ခန့်ခန့်ကြီး" အမည်နှင့် ဓာတ်ပုံတိုက် ထောင်သည်။
ခင်ပွန်းမှာ ဆိုင်ဖွင့်ရန် ငွေထောက်သော်လည်း ငွေကုန်လျှင် ထိုအလုပ်အား ဆက်မလုပ်တော့ဟုသော ကတိဖြင့် စခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့၊ ၂၆ (ဘီ) လမ်းတွင် ဆိုင်ခွဲ ထပ်ဖွင့်သည်။
၁၉၅၁ ခု၊ နိုဝင်ဘာလတွင် လုပ်ငန်းချဲ့ရန် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းလာသည်။
ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ထူထောင်ရာ လုပ်ငန်းနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများ အသိမ်းခံရသည်။
စာရေးဆရာမ ဖြစ်လာခြင်း ၁၉၇၇ ခုတွင် သားသမီးများရှိရာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဖလောရီဒါရှိ ကော်ရယ်စပရင်း (Coral Springs) သို့ သွားနေသည်။
ဇွဲဉာဏ် (၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉) စာရေးဆရာမကြီး ပတ္တမြားခင် ကွယ်လွန်" ဝင်းဦး၏ စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတွင် သန္တာစမ်းမှ အလွမ်းစာ အမည်ရှိ ပေးစာကဏ္ဍကို ရေးသားသည်။
ကင်မရာကိုင်ခဲ့ရသော ကျွန်မဘဝ အမည်ဖြင့် မဟေသီ မဂ္ဂဇင်းတွင် အခန်းဆက်ဆောင်းပါး ရေးခဲ့သည်။
မိမိဘဝဇာတ်ကြောင်းကို အတိတ်လမ်းကို ပြန်လျှောက်ခြင်း အမည်ဖြင့် ၁၉၉၇ ခု၊ ဇူလိုင်လထုတ်မှသည် ၂၀၀၀ ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာအထိ ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်။
မိသားစု ဘဝ ဂျပန်ခေတ်၊ အပျိုပေါက် အရွယ်တွင် စစ်ရှောင်ကာ ဦးအောင်ခန့် နှင့် ၁၉၄၂ ခု၊ ဇွန်လ၌ အိမ်ထောင်ပြုသည်။
ခင်မောင်ဝင်းခန့်၊ ခင်မောင်လင်းခန့်၊ ကေခိုင်ခန့်နှင့် ကေသီခန့် တို့အား မွေးသည်။
ခင်မောင်လင်းခန့်မှာ ၆ လသားအရွယ်တွင် ကျောက်ပေါက်၍ ဆုံးသည်။
၁၉၅၃ ခု၊ အောက်တိုဘာတွင် ဦးအောင်ခန့် လေဖြတ်ကာ ၁၉၅၄ တွင် တိမ်းပါးသည်။
အမျိုးသား တိမ်းပါးသော် ဓာတ်ပုံတိုက်သို့ ဝင်ထွက်နေသည့် ဦးမြလှိုင်နှင့် လက်ထပ်သည်။
သမီးနှစ်ဦးအား စိန့်မေရီကျောင်း (ယခု အထက(၁) ပန်းပဲတန်း) သို့ ကားမောင်းပြီး ကျောင်းကြိုရာ မိန်းကလေး ကားမောင်းသည်မှာ ထိုစဉ်က ရှာမှရှားဖြစ်ရာ မြင်သူတိုင်း အံ့ဩကြသည်။
ဦးမြလှိုင်နှင့် ပေါင်းဖက်ကာ ယမင်းမြလှိုင်၊ ရွှေစင်မြလှိုင်၊ အိန္ဒာမြလှိုင်၊ သူဇာမြလှိုင်နှင့် ဇာနည်မြလှိုင် ဟူသော သားသမီးများ ရသည်။
ဇာနည်မြလှိုင်မှာ အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ်တွင် ဆုံးသွားသည်။
ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်တွင် ဦးမြလှိုင် ထောင်ကျပြီး ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံး အသိမ်းခံရသည်။
ခင်ပွန်းမရှိသောကြောင့် သားသမီးများနှင့် ခက်ခက်ခဲခဲ ရုန်းကန်ရသည်။
ဦးမြလှိုင် ထောင်မှထွက်သော် မိသားစုထံ ပြန်မလာတော့ဘဲ အခြားအမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် အကြောင်းဆက်ကာ ခင်မကြီးနှင့် ခွာခွဲသွားသည်။
အားကိုးအားထားအလို့ငှာ ကုန်သွယ်ရေးအရာရှိ ဦးကျော်ဇောနှင့် ထပ်မံလက်တွဲသည်။
ဘဝ နိဂုံး ဖလော်ရီဒါ၌ ၂၀၁၉၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
သားသမီးများဖြစ်သော ခင်မောင်ဝင်းခန့်၊ ကေခိုင်ခန့်၊ ကေသီခန့်၊ ယမင်းမြလှိုင်၊ ရွှေစင်မြလှိုင်၊ အိန္ဒြာမြလှိုင်၊ သူဇာမြလှိုင်တို့ ကျန်ရစ်သည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ ခေါင်းစဉ်ထုတ်ဝေနှစ်ထုတ်ဝေသူဓာတ်ပုံပညာ၁၉၄၆လူထုအတိတ်လမ်းကို ပြန်လျှောက်ခြင်း၂၀၁၂၊ နိုဝင်ဘာကံ့ကော်ဝတ်ရည်ကင်မရာကိုင်ခဲ့ရသော ကျွန်မဘဝ၂၀၁၆ကံ့ကော်ဝတ်ရည် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
၁၉၅၅၊ မေလ - အဖ ဦးလှမောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်တင့် တို့က စစ်ကိုင်းမှာ မွေးပြီး မန္တလေးမြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
အမည်ရင်း စိုးနိုင် ဖြစ်သည်။
မန္တလေး တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒ အသင်း အတွင်းရေးမှူးနှင့် အနုပညာ အသင်း ဗဟို ကော်မတီဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၃၊ ဩဂုတ်လ - “ယောရှိုင်းယား နယ်သား ပန်းချစ်သူ” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် စာပေ လုပ်သား မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါး စတင် ရေးသားသည်။
၁၉၈၇၊ ဧပြီလ - “ငွေရောင် တောင်တန်းများ ဆီသို့ တနေ့တလံ” ခရီးသွား ဆောင်းပါးကို ‘သောင်းပြောင်းထွေလာ’ မဂ္ဂဇင်းတွင် အခန်းဆက် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၈၉၊ ၁၉၉၂ - “ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း၏ လောကုတ္တရာ စာပေ အချို့ အပေါ် လေ့လာချက်”၊ “သာဓု. . . .သုခ” စာတမ်းများ ဖတ်ကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း အချို့တွင် ဂီတ၊ အတွေးအခေါ်၊ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာနှင့် ဘာသာရေး စာပေများ ရေးသား ဆဲဖြစ်သည်။
အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန တို့တွင် ဝန်ထမ်း အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိ အဖြစ်က နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
၁၃၅၂ ခုနှစ်၊ နတ်တော် လဆန်း ၁၃ ရက်၊ ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်၊ ကြာသပတေး နေ့တွင် အမရပူရမြို့ တောင်လေးလုံး ကျောင်းတိုက်၌ ကျင်းပ ပြုလုပ်သော စာရေး ဆရာနှင့် သတင်းစာ ဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာ၏ အသက် (၇၅) နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်ကို ဂါရဝ ပြု၍ တင်သွင်းသော စာတန်း စာညွှန်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး မှာ ဦးမောင်မောင်ငြိမ်း ဖြစ်သည်။
thumb|မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းအမှတ်တံဆိပ် သမိုင်းကြောင်း မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းသည် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံတော်ပိုင်သင်္ဘောလိုင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ပို့ကုန်နှင့်သွင်းကုန် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍကို ဖြည့်ဆည်းရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှစ၍တည်ထောင်ခဲ့သော သင်္ဘောလိုင်းဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ File:morgchartl5.gif ရည်မှန်းချက် ဌာန၏ရည်မှန်းချက် ကုန်တင်ပို့သူနှင့်ခရီးသည်များ၏လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကျွန်ုပ်တို့ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားမည်။
ဌာန၏တာဝန် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင် သင်္ဘောလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ဝန်ဆောင်မှုအပြည့်အဝပေးနိုင်မည့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုဖြင့် ပြည်သူစိတ်ချမ်းသာမှု ဖော်ဆောင်ရမည်။
လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ သင်္ဘောအင်အား နိုင်ငံခြားသွားသင်္ဘော ထားဝယ် (တန်ချိန် -၁၁၆၅၄) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၃၈၂) မော်လမြိုင် (တန်ချိန် -၁၁၆၆၀) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၄၀၀) ကျိုင်းတုံ (တန်ချိန် -၁၁၆၅၄) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၃၈၂) စစ်တွေ (တန်ချိန် -၁၁၆၆၀) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၄၀၀) စစ်ကိုင်း (တန်ချိန် -၁၃၀၅၅) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၃၈၃) Cosmic Master(တန်ချိန် -၁၀၂၉၀) မကွေး (တန်ချိန် -၁၃၀၅၅) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၃၈၃) Cosmic Challenger(တန်ချိန် -၈၃၃၅) ပဲခူး (တန်ချိန် -၁၃၁၀၅) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၃၈၃) Ocean Brave (တန်ချိန် -၆၉၅၀) မန္တလေး (တန်ချိန် -၁၃၁၀၅) ၊ (သယ်ဆောင်နိုင်သည့်ကုန်သေတ္တာ-၃၈၃) Spring Trader (တန်ချိန် -၈၂၄၂) ချင်းရွှေဟော် (တန်ချိန် -၃၃၀၀) မိုင်းလား (တန်ချိန် -၃၃၀၀) ပုဂံ (တန်ချိန် -၂၀၇၆) ဘားအံ (တန်ချိန် -၂၀၇၆) ကမ်းရိုးတန်းသွားသင်္ဘော လွိုင်ကော် (တန်ချိန် -၇၉၀) လားရှိုး (တန်ချိန် -၇၀၀) ဖားရွှေကျော်ရွာ (တန်ချိန် -၁၅၇၅) ရွှေလီ (တန်ချိန် -၁၃၀၅) ထုံးရွာ (တန်ချိန် -၁၇၂၀) ဟားခါး (တန်ချိန် -၉၄၈) ၊ တင်ဆောင်နိုင်သောခရီးသည် (၃၁၅) မြစ်ကြီးနား (တန်ချိန် -၉၄၈) ၊ တင်ဆောင်နိုင်သောခရီးသည် (၃၁၅) တောင်ကြီး (တန်ချိန် -၉၄၈) ၊ တင်ဆောင်နိုင်သောခရီးသည် (၃၁၅) သံလွင် (တန်ချိန် -၅၉၂) ၊ တင်ဆောင်နိုင်သောခရီးသည် (၄၄၀) ချင်းတွင်း (တန်ချိန် -၅၉၂) ၊ တင်ဆောင်နိုင်သောခရီးသည် (၄၂၈) နိုင်ငံတကာနှင့်မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းများသို့ ကုန်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေး အတွက် မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းမှ အောက်ပါခရီးစဉ်များ ပြေးဆွဲပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်- အရှေ့ဖျားခရီးစဉ် -တရုတ်၊ ဟောင်ကောင်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန် အရှေ့တောင်အာရှခရီးစဉ် - စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း ဥရောပခရီးစဉ် - အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကုန်သေတ္တာခရီးစဉ် - ရန်ကုန်နှင့်စင်္ကာပူကြား (သုံးရက်ခြားခရီးစဉ်) ကမ်းရိုးတန်းခရီးစဉ် - စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲ၊ မြိတ်၊ ကော့သောင်း၊ ကိုကိုးကျွန်း ပင်လယ်ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ ဆောင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့်ကမ္ဘာ့သင်္ဘောလုပ်ငန်းနှင့်ရင်ဘောင်တန်းလိုက်နိုင်ရန် အစီအမံများ ချမှတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ပင်လယ် ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အတွေ့အကြုံများဖြင့် အောက်ပါလုပ်ငန်းများကို အထောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးနေပါသည်။
အထွေထွေကုန်သယ်ယူပို့ ဆောင်ရေး နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်စေရန်နှင့် ပြည်တွင်း လိုအပ်ချက်များ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်စေရန်မြန်မာ့ကြယ် ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းသည် ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဘိလပ်မြေ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ သစ်နှင့် အခြားပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်များကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။
ကုန်သေတ္တာသယ်ယူပို့ ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း ခေတ်မီဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်လာသော ပင်လယ်ရေးကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ကွန်တိန်နာ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကို ရန်ကုန်နှင့် စင်္ကာပူကြားတစ်ပတ်လျှင် (၂)ကြိမ် သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက် ရှိသည်။
ကိုယ်စားလှယ်လုပ်ငန်း မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းဖြင့် တင်ဆောင်လာသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင်ကုန်တင်/ကုန်ချမှုလုပ်ငန်းမှန်ကန် မြန်ဆန်စေရန် ကိုယ်စားလှယ်လုပ်ငန်းဌာနတစ်ခု ဖွင့်လှစ်၍ ထိရောက် စွာဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
သာကေတဆိပ်ခံတံတား နယ်စပ်ဒေသများဖြစ်သော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း၊ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့ များဖြစ်သည့် စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲ၊ ကိုကိုးကျွန်း၊ မြိတ်၊ ကော့သောင်းတို့ကို ခရီးသည်နှင့် ကုန်များသယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်စေရန် အတွက် ဆိပ်ခံတံတားတစ်ခုကို သာကေတမြို့ နယ်ရှိ ပဲခူးမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားပြီး လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ဆက်သွယ်ရန် http://www.mfsl-shipping.com HEAD OFFICE 132-136, Theinbyu Road, P.O. Box,1221,Yangon, Myanmar. Tel: ( 951 ) 295 279, 295 280, 295 281 Fax: ( 951 ) 297 669, 295 174 E-mail: mfslhq@mptmail.net.mm LONDON REPRESENTATIVE Myanma Five Star Line C/o, Embassy of Union of Myanmar 19(A), Charles Street, London WIX 8ER, United Kingdom. Tel : 0044 171 4912919 Fax: 0044 171 6294169 e-mail : stareplondon@btopenworld.com TOKYO REPRESENTATIVE Myanma Five Star Line Nissin Corporation Eishin Building, 3rd Floor, 5 , Sanban-cho, Chiyoda-ku Tokyo 102, Japan Tel : 0081 332386379 Fax: 0081 332386378 e-mail : stareptokyo@excite.com SINGAPORE REPRESENTATIVE Myanma Five Star Line BSA Transportation Pte Ltd. 10 Anson Road # 12-04 International Plaza, Singapore 079903 Tel : (65) 62275268 Fax: (65) 62278203 e-mail : bsat@pacific.net.sg Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး။
ဘင်္ဘောမောင်းသူ လေသူရဲ (လေယာဉ်မောင်းသူ)။
စုဘုရားလတ်သည် မြန်မာပြည် ပဒေသရာဇ် သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်၏ နောက်ဆုံးဘုရင်(သီပေါမင်း)၏ မိဘုရားခေါင်ကြီးဖြစ်သကဲ့သို့ ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ နောက်ဆုံး အဂ္ဂမဟေသီပင် ဖြစ်သည်။
စုဘုရားလတ်အား မြတောင်မြို့ကို စားရ၍ မြတောင်မင်းသမီးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
မင်းတုန်းမင်းနှင့် အလယ်နန်းစံမိဘုရားဖြစ်သော ဆင်ဖြူမရှင်မှ စုဘုရားလတ်အား သက္ကရာဇ်၁၂၂၁-ခု၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော်(၄)ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ (အေဒီ-၁၈၅၉)တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။
ဆင်ဖြူမရှင်တွင် သမီးသုံးယောက်ရှိရာ အကြီးဆုံးမှာ မိုင်းနောင် စုဘုရားကြီး၊ အလတ်မှာ မြတောင် စုဘုရားလတ်နှင့် သမီးအငယ်မှာ ရမည်းသင်း စုဘုရားလေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြနန်းစံကျော် ရွှေနန်းတော် နန်းသိမ်းပြီးချင်း ပထမဆုံးမွေးဖွားသော သမီးတော်ဖြစ်သည်။
ပထမ ဒီပဲရင်းမြို့၊ မန်လည်မြို့များကို စားခဲ့ရသည်။
မြတောင်မြို့စား မင်းသမီးအဖြစ်နှင့် သီရိပဘာ ရတနာဒေဝီ ဘွဲ့ရသည်။
သက်တော်(၁၉)နှစ်အထိ ရတနာပုံနန်းတွင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ သမီးတော်များတွင် ထိပ်ဆုံးနေရာ ရခဲ့သည်။
အသက်(၁၉)နှစ်တွင် ထီးနန်းစံရပြီး နန်းမတော်အရှင် မိဘုရားခေါင်ကြီး အဖြစ်နှင့် (၇)နှစ်ပတ်လုံး အတိုင်းအစမရှိသော အာဏာဖြင့် စံစားခဲ့ရသည်။
နန်းကျပြီး သက်တော်(၂၆)နှစ်မှ နတ်ရွာစံသည့် သက်တော်(၆၆)နှစ်၊ နှစ်ပေါင်း(၄၀)တိတိ အထိ စိတ်၏ဆင်းရဲခြင်း၊ ကိုယ်၏ဆင်းရဲခြင်းနှင့် နေသွားရသည်။
မောင်သန်းဆွေ(ထားဝယ်)၏ ကုန်းဘောင်ရှင်းတမ်း နန်းတွင်း အရှုပ်တော်ပုံများကြောင့် မင်းတုန်းမင်းသည် မိမိ၏ သားတော်များအား အိမ်ရှေ့စံမတင်ဘဲ တိုင်းပြည်ရေးရာတွင် မိမိနှင့်အတူ တက်ကြွစွာ ပါဝင်လုပ်ဆောင် သော ညီတော်ကနောင်မင်းသားအား အိမ်ရှေ့စံမင်းသားအရာ ပေးအပ်လေသည်။
ဉာဏ်ရည်စွမ်းပကားမြင့်မားမှုရှိသော ကနောင်မင်းသားအား နန်းတွင်း အမတ်များနှင့် မှူးမတ်အချို့မှာ ကျေနပ်မှု မရှိကြပေ။
ဆင်ဖြူမရှင်မိဘုရားသည် မိမိသားသမီးများ ကောင်းစားရေးနှင့် နန်းတွင်းတွင် လိုသလိုခြယ်လှယ်နိုင်ရန် ဝန်ကြီး မှူးမတ်၊ မင်းသားအချို့တို့ စည်းရုံးသိမ်းသွင်းကာ မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သော၊ စာပေကျမ်းဂန်၌သာ ပျော်မွေ့တတ်သော ဘုန်းကြီးလူထွက် သီပေါမင်းသားအား သမီးကြီး စုဘုရားကြီးနှင့် လက်ဆက်ရန် စီမံသည်။
သို့သော် ထက်မြက်သော စုဘုရားလတ်သည် မိဘုရားခေါင်ကြီးနေရာကို သီရိပဘာ ရတနာဒေဝီဘွဲ့ဖြင့် အရယူခဲ့သည်။
ဆင်ဖြူမရှင်မိဘုရားနှင့် စုဘုရားလတ်တို့ကြောင့် သီပေါမင်းသား ဘုရင်ဖြစ်လာပြီး စုဘုရားညီအစ်မ(၃)ယောက်လုံး မိဘုရားအဖြစ် လက်ခံခဲ့ရသည်။
စုဘုရားလတ်သည် သီပေါဘုရင်နှင့် မေတ္တာမျှခဲ့သော အရပ်သူ ဒိုင်းခင်ခင်အား အဓမ္မနည်းဖြင့် ဖြတ်တောက်ကွယ်ပျောက် စေခဲ့သည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် စစ်ပြုရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရခြင်း မရှိဘဲ သီပေါမင်းနှင့် စုဘုရားလတ်တို့အား နန်းချလျက် မြန်မာပြည်တစ်ပြည်လုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
သီပေါမင်းမှာ (၇)နှစ် ထီးနန်းစည်းစိမ် ခံစားပြီးနောက် မြန်မာပြည်အား အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ပေးခဲ့ရသည်။
ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဗီရိုလှည်းအသီးသီးဖြင့် ဘုရင်၊ မိဘုရား မိသားစုနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းတို့ကို တင်ဆောင်ကာ မန္တလေးဂေါဝိန်ဆိပ်မှ သူရိယသင်္ဘောဖြင့် အိန္ဒိယပြည်ရှိ မဒရပ်မြို့သို့ခေါ်ဆောင်ကာ ရတနာဂီရိမြို့တွင် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထားရှိခဲ့သည်။
သီပေါမင်းနှင့် စုဘုရားလတ်တို့မှာ မန္တလေးမြို့တွင် ဆောက်လုပ်လျက်ရှိသော မြတောင်ဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်ကိုပင် ရေစက်ချခွင့် ရမသွားကြပေ။
၁၈၈၆ ဧပြီလ၊ မဒရပ်မြို့တွင် စုဘုရားလတ်သည် သမီးငယ်တစ်ပါးကို ထပ်မံဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရတနာဂီရိတွင် သားငယ်တစ်ပါးကို ထပ်ဖွားမြင်ရာ ငယ်စဉ်ကတည်းက သေဆုံးခဲ့သည်။
သမီးတော်ကြီး အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဘုရားကြီး အိန္ဒိယလူမျိုး တံခါးမှူးဖြစ်သူနှင့် အကြောင်းပါပြီး တုတုဆိုသူ ဘိုင်ဆပ်သမီးလေးကို ဖွားမြင်သည်။
၁၉၁၂ တွင် စုဘုရားလေး ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၆တွင် ဒုတိယမင်းသမီး အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဘုရားလတ် သီပေါဘုရင်၏ အမှုထမ်းတစ်ဦးဖြစ်သူ မြန်မာလူမျိုး ခင်မောင်လတ်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။
တိုင်းတစ်ပါး၌ သီပေါဘုရင်သည် (၃၁)နှစ်နေထိုင်ခဲ့ပြီး အသက်(၅၈)နှစ် ၁၉၁၆ ဒီဇင်ဘာတွင် ဆီးချိုရောဂါဖြင့် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။
စုဘုရားလတ်သည် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာခွင့်ရခဲ့ပြီး သာမန်အရပ်သူဘဝဖြင့် နေထိုင်သွားကာ သီပေါဘုရင်ကွယ်လွန်ပြီး ကိုးနှစ်အကြာ ၁၉၂၅၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။
စုဘုရားလတ် ကွယ်လွန်သောအခါ အမျိုးအဆွေများက နန်းမတော်ဘုရားကြီး မွေးဖွားကြီးပြင်းရာ မန္တလေးမြို့သို့ ယူဆောင်သဂြိုဟ်ခွင့်တောင်းရာ အင်္ဂလိပ်တို့က ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။
ယခုအခါ စုဘုရားလတ်၏ သင်္ချိုင်းကို ရွှေတိဂုံဘုရား တောင်ဘက်ရှိ ကန်တော်မင်ပန်းခြံထဲတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ကာလတွင် အဘွားဖြစ်သူ နန်းမတော်မယ်နု (ဖလံဂုဏ်ရွာ သူ)၊ သမီး ဆင်ဖြူမရှင်နှင့် မြေးတော်စပ်သူ စုဘုရားလတ်တို့မှာ ထက်မြက်သော မဟေသီ၊ ဒေဝီ၊ ဧကရီများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
တိုင်းပြည်ရေး မငြိမ်သက်ဖြစ်နေချိန်တွင် လူလားမြောက်ခဲ့ကြ သူများဖြစ်ကြသည်။
ပြန်ကြည့်လျှင် စုဘုရားလတ်သည် သီပေါဘုရင်၏ မိဘုရားခေါင်ဖြစ်လာချိန်တွင် နန်းတွင်းရေးရာနှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ ကိစ္စများစွာတို့ကို ပါဝင်လုပ်ဆောင်ရန် အတွေ့အကြုံ အလွန်နုနယ်ချိန်ဖြစ်သည်။
မိမိ အကျိုးစီးပွားကိုသာ မြင်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်မှ မြှောက်ထိုး သွေးထိုးခြင်းကို အလွယ်တကူယုံကြည်သော သတိ မရှိသူလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပညာရှိ လူကြီးသူမအပြင် မိခင်၏ စကားကိုပါ မနာယူခဲ့ပါ။
ဘုရင့်မဟေသီဂုဏ်ဖြင့် နန်းဓလေ့စည်းကမ်းများကို ချိုးဖောက်ပြီး၊ အလိုရမ္မက်ကြီးကာ ကျေးဇူးမသိတတ်သော စုဘုရားလတ်သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့်ယှဉ်လာရသောအခါ လက်ညှိုးထိုးရာ ရွှေမဖြစ်လာရုံသာမက မိမိနှင့် ကြင်ရာတော် သီပေါမင်း အပါအဝင် တိုင်းပြည်တစ်ခုလုံးကို နယ်ချဲ့လက်သို့ ပုံအပ်ခဲ့ရသည်။
စုဘုရားလတ်သည် မြန်မာပြည်၏ ရာဇဝင် သမိုင်းကြောင်းတွင် သူမ၏ အတ္တ၊ မာန တို့ကြောင့် မြန်မာပြည်အား နယ်ချဲ့လက်သို့ကျရောက်စေခဲ့သူအဖြစ် မော်ကွန်းရေးထိုးခြင်း ခံခဲ့ရသူပင် ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်၏ နောက်ဆုံးမိဘုရားခေါင် ဖြစ်ခဲ့သူ၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ အလွန်းဆိုးရွားစွာ တွေ့မြင်ရပေသည်။
အနောက်တိုင်းမှ မှတ်တမ်း စုဘုရားလတ်သည် နန်းတွင်းရှိ မိမိနှင့်ပုလဲနံပသင့်သော အမှုထမ်း၊ အရာထမ်းများ အပါအဝင် ဇာတ်သဘင်၊ မင်းသမီး မင်းသားတို့ကို ငွေကြေးဆုလာဘ်များ များပြားစွာဆုချလေ့ရှိကြောင်းကို အနောက်တိုင်း သုတေသီများက ယခုလို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
သူမသည် သူမနှစ်သက်သည့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ဆုတော်လာဘ်တော်များစွာပေး သနားလေ့ရှိပြီး ထိုသို့ပေးသနားရာ၌ ထိုရတနာများအား အသနားတော်မြတ်ခံရသည့်ပုဂ္ဂိုလ်၏လက်နှစ်ဖက်၌ ရတနာတစ်ဆုပ်ခန့် ပမာဏစီယူစေဟုမိန့်ကြားလေ့ရှိသည်။
(စေတီနားမှတိုက်ပွဲ,စာ.၆၅) တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကို ဦးစွာတည်ထောင်ခဲ့သူအမျိုးသမီးမှာ စုဘုရားလတ်ပင် ဖြစ်သည်။
သူမသည် လင်ယောက်ျားဖောက်ပြန်သော အမှုမျိုးများတွင် ပြင်းထန်စွာ အရေးယူလေ့ရှိသူပင်ဖြစ်သည်။
မိခင် ဆင်ဖြူမရှင် နှင့် နန်းတွင်းမှူးမတ်ပညာရှိတို့ကို အာခံကာ နန်းတွင်လူမိုက်များအားကိုးဖြင့် ငါတကော ကောခြင်း၊ ၁၈၇၉ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သွေးချောင်းစီးသော နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှုကြီးအရေးအခင်းတွင် အသက်ပေါင်းများစွာ ပေးခဲ့ရခြင်း၊ တကယ် နားမလည်ဘဲ နိုင်ငံခြားသံတမန်ကိစ္စများတွင် ဝင်ရောက်ခြယ်လှယ်ခြင်း၊ အသုံးအစွဲ ကြီးမားခြင်းတို့ကြောင့် တိုင်းပြည်သည် ရွှေကျောင်းပြောင်ပြောင် ဝမ်းခေါင်ခေါင်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်သူများ ဆင်းရဲ နွမ်းပါးကာ သူခိုး ဓားမြများ ထကြွသောင်းကျန်း၍ တိုင်းပြည်သည် မငြိမ်မသက် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့ကလည်း ရရှိပြီးသော နယ်မြေထက် ပိုပြီးလိုချင်ကာ ပြင်သစ်ထက် လက်ဦးမှု ရယူလိုနေချိန်ဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း စုဘုရားလတ်တို့မှာ ပဒေသရာဇ်စနစ်၏ အရသာကို မက်မော နေပြီဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကို တတ်ကျွမ်း နားလည်မှုမရှိသော သူမ ၊ ဘာကိုမှ ပြင်ဆင်မှု မရှိခဲ့ပေ။
နွားခြေရာခွက်မှ ဖားသူငယ် ပင်လယ်ကို မမြင်ဖူးသကဲ့သို့ ဖြစ်ချင်ရာဖြစ် မင်းမိန့်အာဏာ အသုံးပြုကာ ဇွတ်အတင်း ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား http://linoo.myanmarbloggers.org/ Category:ကုန်းဘောင် မင်းဆက် Category:မြန်မာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ‎ Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်‎မိဖုရားများ‎ Category:မင်းတုန်းမင်း၏ သမီးတော်များ။