kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက် (၁) ဖွားတော်မူစက လက္ခဏာ ဖတ်ပေးသော ပုဏ္ဏား (၈)ယောက် ၊ (ထိုသူတို့က လောကကို ဘုရားလောင်း ရောက်ရောက်ခြင်း လူတွေဝမ်းသာ တက်ကြွသွားအောင် နိမိတ်ဖတ်ပေး၍ ချမ်းသာခြင်းကိုဖြစ်စေသူ ဆရာများ) (၂) မင်းသားဘ၀တွင် ခမည်းတော် ခိုင်း၍ သဒ္ဒါကျမ်း ၊ ဗာကရိုဏ်းကျမ်း ၊ ဆဋ္ဌင်္ဂကျမ်းများ သင်ပေးသော သဗ္ဗမိတ္တ ပုဏ္ဏား၊ (၃) နိမိတ်ပြ နတ်သား၊ (ဘုရားလောင်းအား သူအို၊သူနာ၊သူသေ ၊ရဟန်း နိမိတ် (၄)ပါးကို မြင်အောင်ပြသော နတ်သား) (၄) အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို သင်ကြားပေးသော အာဠာရ ရသေ့၊ (၅) နေ၀သညာ နာသညာယတနဈာန်ရဲ့ ပရိကံကို ကြားစေသော ဥဒကရသေ့၊ (သူက ကိုယ်တိုင်တတ်ပြီး သင်ပေးခြင်း မဟုတ်၊ ဆရာရာမ ဆီမှ သူကြားဖူးသော နည်းကို ပြောပြခြင်းဖြစ်သည်။
ဘုရားလောင်းသည် ကိုယ့်တိုင် ကျင့်ပြီး ဈာန်ကိုရသည်။
)ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်း တစ်ယောက် ကျမ်းကိုး Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
လူသာမန်တို့၏ အမြင်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာနှင့်တကွ နေ လ ကြယ် ဂြိုဟ် စသည့် ကောင်းကင်တန်ဆာများ သွားလာ တည်ရှိလျက် ရှိသော ဤအာကာသကြီးသည် အရာဝတ္ထု ဆို၍ လုံးဝ ကင်းမဲ့သော ပလာသက်သက် လဟာပြင်အတိ သာလျှင် ဖြစ်လေသည်။
သို့ရာတွင် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများကမူ လဟာပြင်ဟု ထင်ရသော အာကာသကြီး တစ်ခုလုံးကို အီသာဟု ဆိုအပ်သော ပစ္စည်းတစ်ခုက နေရာ အနှံ့အပြား ပြည့်နှက် ဖုံးလွှမ်းထားသည်ဟု ယုံကြည်ယူဆခဲ့ကြလေသည်။
ဤယူဆချက်သည် ဝှိုင်ဂင်းခေါ် ဒတ်ချ်လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင် ကြီးတစ်ဦး၏ အလင်းနှင့်သက်ဆိုင်သော အဆို တစ်ရပ်မှ ပေါက်ဖွားလာခဲ့လေသည်။
ပုံပမာ-ကြိုးခပ်ရှည်ရှည်ကို လူနှစ်ယောက်သည် ကြိုးစတစ်ဖက်စီကိုင်ပြီး ရပ်နေကြသည် ဆိုပါစို့၊ အကယ်၍ တစ်ယောက်က ကြိုးစကို ကိုင်ရုံကိုင်ထား ပြီးလျှင် ကျန်တစ်ယောက်က မိမိ လက်ထဲရှိ ကြိုးစကို လှုပ်ခါ ပေးလိုက်မည် ဆိုပါက ကြိုးသည် လှုပ်ပေးလိုက်သည့် ကြိုးစ ဘက်မှ အခြား တစ်ဖက်သို့ လှိုင်းကဲ့သို့ ကွေ့ကောက်လှုပ်ရှား သွားသည်ကို သတိထား ကြည့်သူတိုင်း တွေ့ကြ ရပေလိမ့်မည်။
ဤနေရာတွင် တစ်ဖက်မှတစ်ဖက်သို့ ရွှေ့သွား သည်မှာ လှိုင်းများသာလျှင်ဖြစ်၍ ကြိုးမှာမူ ပိုနေမြဲ ကျားနေ မြဲပင် ဖြစ်သည်။
လှိုင်းများ ရွှေ့သွားခြင်းကြောင့်သာ တစ်ဖက်မှ လှုပ်ခါပေးမှုကို အခြား တစ်ဖက်မှ သိရှိခံစားရခြင်းဖြစ်၍ အကယ်၍ ကြားခံပစ္စည်းဖြစ်သော ကြိုးသာမရှိခဲ့ပါက မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ဤသို့ သိရှိခံစားနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။
ဤအတိုင်းပင် နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလင်းလှိုင်းများသည် လည်း အလွန်ကျယ်ပြောသည့် အာကာသကြီးကို ကျော် ဖြတ်၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာပေါ်သို့ ရောက်လာကြ ရသည်။
ဤသို့ ရောက်လာနိုင်ခြင်းမှာ အာကာသထဲတွင် ကြားခံပစ္စည်း တစ်ခုခု ရှိသောကြောင့်ဖြစ်၏ဟု ဝှိုင်းဂင်းက ယူဆပြီးလျှင် ထိုပစ္စည်းကို အီသာဟူ၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့လေသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးတို့သည် အာကာသကြီးအတွင်း၌ အလင်းတစ်ခုသာမဟုတ်၊ အပူ၊ ဂရက်ဗစ်တီ ဆွဲအားစသည့် အရာများလည်း ကူးသန်းနေကြသောကြောင့် ဝှိုင်းဂင်း၏အဆိုမှာ အလွန်ယုတ္တိရှိတန်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။
ထိုကြောင့် အာကာသကြီး အတွင်းတွင် အီသာဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် ရှိသည် ဟူသော အဆိုကို အစဉ်အဆက် လက်ခံယုံကြည်လာ ခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ အိုင်းစတိုင်း၏ ရီလေးတစ်ဗစ်တီး သီအိုရီ တစ်ရပ် ထွက်ပေါ် လာသောအခါ အာကာသအတွင်း၌ အီသာ ရှိမရှိကိစ္စမှာ အရေးမဟုတ်တော့ဟုယူဆကာ သိပ္ပံ ပညာရှင်ကြီး အများကပင် အီသာရှိသည်ဟူသော အဆိုကို ပစ်ပယ်လာကြလေသည်။
တစ်ဖန် အီသာဆိုသည့် ပစ္စည်း ရှိရိုးမှန်ပါက အစဉ်တစိုက် ရွေ့သွားလျက်ရှိသော ကမ္ဘာကို တိုးဝှေ့နေသည့် အီသာဟူ၍ ရှိဖို့ ကောင်း၏။
သို့ရာတွင် ခဲရာခဲစစ် နည်းအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စမ်းသပ်ကြည့်ခဲ့ကြသော်လည်း ယင်းသို့ တိုးဝှေ့ နေသည့် အီသာကို မတွေ့ရပေ။
ထိုကြောင့် ယခုအခါတွင် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးအချို့က အီသာဆိုသည့် ဝေါဟာရကို အဓိပ္ပာယ်တစ်မျိုးဖြင့် ဆက်လက်၍ အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်ကြသော် လည်း အချို့ကမူ ဤဝေါဟာရကို လုံးဝအသုံးမပြုကြတော့ပဲ အာကာသဟူ၍သာ ခေါ်ဆို သုံးစွဲကြလေတော့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:သိပ္ပံ။
ဒိုင်ယက်သိုင် အီသာ သည် ဓာတုဗေဒသဘောအရ အီသာမှာ ဒိုင်အက်သဲအောက်ဆိုက် ဖြစ်သည်။
ယင်း၏ ဓာတုဗေဒအမည်မှာ အက်သဲအီသာ ဖြစ်၍ ဓာတုပုံသေနည်းမှာ (C2H5)2O ဖြစ်သည်။
အီသာသည် အရောင် မရှိသော အရည်ဖြစ်သည်။
အငွေ့ပျံ၍ နှစ်သက်ဘွယ်ကောင်း သော အနံ့ရှိသည်။
ထိုအငွေ့ကိုသာ ဆက်၍ ရှူလျှင် ရှူသူ သည် မေ့သွားသဖြင့် ခွဲစိတ်မှုကိစ္စများတွင် အသုံးပြုနိုင်လေ သည်။
ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုတွင် ခွဲစိတ်လိုလျှင် လည်း အီသာကို အသုံးပြုနိုင်လေသည်။
အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခု ကို ခွဲစိတ်လိုသောအခါ ထိုအစိတ်အပိုင်းကို အီသာဖြင့် ပက်ဖြန်း ပေးရသည်။
ကြာလျှင် အီသာအငွေ့ပျံသွားသဖြင့် အလွန်အေးလာပြီးလျှင် ထိုအစိတ်အပိုင်းသည် ထုံ၍ သွားလေ သည်။
ထိုအခါ ထိုအစိတ်အပိုင်းတွင် ခွဲစိတ် ကုသမှုကို ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။
အီသာသည် ၃၅ ံစင်တီဂရိတ်တွင် ဆူ သဖြင့် အရည်ဆူချိန် နည်းပါး လေသည်။
အီသာကို ထုတ်လုပ်လိုလျှင် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်အပြင်း နှင့် အယ်လကိုဟောကို ရော၍ အပူတိုက် ပေးရသည်။
ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်အပြင်းကို အယ်လကိုဟောထက်ပို၍ များများ ရောစပ်ပေးရသည်။
အပူချိန်မှာ ၁၄ဝံ စင်တီဂရိတ် ခန့်အထိ လိုသည်။
အီသာကို အစာကြေစေရန်နှင့် နှလုံးရောဂါဆေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။
ယခုအခါတွင်မူ အီသာကို အသုံးနည်းပါးကြသည်။
အီသာသည် အိုင်အိုဒင်းနှင့်ဩဂဲနစ် ပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို ပျော်ဝင်စေ နိုင်၏။
ထိုဩဂဲနစ် ပစ္စည်းများတွင် ဆီနှင့် အဆီများလည်း ပါဝင်သည်။
အီသာဟုဆိုလျှင် ဒိုင်အက်သဲအီသာကိုသာ ဆိုလိုသော်လည်း ဒိုင်မက်သဲအီသာဟုလည်း ရှိသေးရာ ယင်းမှာ ဓာတ်ငွေ့ ဖြစ် သည်။
တစ်ဖန် မက်သဲအက်သဲအီသာ၊ အက်သဲ ပရိုပဲအီသာနှင့် ဗိုင်နဲအီသာများလည်း ရှိသေးသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။
အီသာကို အသုံးပြု၍ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းသည် ၁၈၄၂ ခုနှစ်က ဖြစ်၍ အသုံးပြုသူမှာ ဒေါက်တာကရော့ဖို့ ဒဗျူလောင်း ဖြစ် သည်။
ထိုဆရာဝန်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျောဂျီယား ပြည်နယ်မှ ဖြစ်၏။
၁၈၄၆ ခုနှစ်ကလည်း အမေရိကန်လူမျိုး သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဝီလျံ တောမတ် ဂရင်းမော်တင်က အီသာကို ထုံဆေးအဖြစ်နှင့် အသုံးပြုခဲ့သေး သည်။
မြေထဲပင်လယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း အီးဂျီးယန်းပင်လယ်အတွင်းရှိ ကျွန်းများသည် ဥရောပတိုက် ယဉ်ကျေးမှု စတင်ပေါက်ပွားရာ ဒေသဖြစ်၍ ထိုဒေသမှတစ်ဆင့် ပြန့်ပွားလာသောယဉ်ကျေးမှုကို အီးဂျီးယန်းယဉ်ကျေးမှုဟုခေါ်သည်။
ထိုကျွန်းများတွင် ကရိ ကျွန်းသည် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက အီးဂျီးယန်း ပင်လယ်အတွင်း၌ အီဂျစ်၊ ကရိ၊ ဖီနီရှန်၊ ရောမ၊ ဂေါ့သ၊ အာရပ်စသော လူမျိုးအသီးအသီးတို့၏ ရွက်သင်္ဘောများ ဖြတ်သန်း သွားလာခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါ တူရကီ၊ ဂရိ၊ အီတာလျံ၊ ဂျာမန်၊ ဗြိတိသျှတို့၏ သင်္ဘောများ ဖြတ်သွား လာလျက် ရှိကြသည်။
နှစ်ပေါင်း ၅ဝဝဝ ကျော်မျှ အီးဂျီးယန်း ပင်လယ်သည် ဥရောပ တိုက်၊ အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက် တို့နှင့်ဆိုင်သော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့်လည်းကောင်း၊ သမိုင်းနှင့် လည်းကောင်း ဆက်စပ်လျက် ရှိလေသည်။
အီးဂျီးယန်းပင်လယ်အတွင်းရှိ ကျွန်းကြီး ကျွန်းငယ်တို့သည် လည်း အာရှတိုက်နှင့်ဥရောပ တိုက်တို့အကြားတွင် သဘာဝ ပေါင်းကူးတန်တားသဖွယ် တည်ရှိကြသည်။
ကရိကျွန်းတွင် ရှေးဦးနေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားတို့သည် အရပ်ပု၍ အသားညိုသည်။
ပင်လယ်တွင်း၌ လှေ၊ သင်္ဘော များဖြင့် လှည့်လည် သွားလာလေ့ ရှိကြသည်။
ထိုကြောင့် ကရိကျွန်းသားတို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တိုင်းပြည်များနှင့် ကူးလူးဆက်ဆံမှု ရှိခဲ့ကြသည်။
အထူးသဖြင့် အီဂျစ်ပြည်နှင့် ကုန်သွယ် ဆက်ဆံမှု များစွာရှိခဲ့ရာ အီဂျစ်ယဉ်ကျေးမှု သည်လည်း ကရိကျွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဘီစီ ၃ဝဝဝ ပြည့်နှစ် ခန့်ကစ၍ ကရိကျွန်းသားတို့သည် တိုးတက်လျက် ရှိသော အီဂျစ်တို့ထံမှ ယဉ်ကျေးမှုကို လက်ခံရရှိသဖြင့် တိုးတက်သော လူမျိုးအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိကြသည်။
ဘီစီ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ကရိကျွန်းသားတို့သည် ယဉ်ကျေးမှုအရာ၌ အဆင့်အတန်း မြင့်လျက် ရှိကြပြီ ဖြစ်သည်။
ကရိကျွန်းသားတို့သည် ဘီစီ ၃၅ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်ကတည်းက ကြေးနီနှင့် ကြေးညိုသတ္တုများကို အသုံးချ တတ်ကြသည်။
အနီးအနားရှိ စိုက်ပရပ်ကျွန်းမှ ကြေးနီကို ရရှိကြသည်။
ကြေးသတ္တုခေတ်သို့ ရောက်သော အခါ ကရိကျွန်းသားတို့သည် ကြေးညိုအတွက် လိုအပ်သော သံဖြူကို ဥရောပတိုက်ဘက်မှ ရရှိကြသည်။
ထိုကြောင့် ကရိကျွန်းသည် သတ္တုကုန်သွယ်ရေး အတွက် ဗဟိုဌာန ဖြစ်လာသည်။
လှော်တက်နှင့် ရွက်နှစ်မျိုး စလုံးကို အသုံးပြုသည့် ဂယ်လီခေါ် သင်္ဘောများကိုလည်း တီထွင် ခဲ့ကြသည်။
မိမိတို့၏ ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းကို ကာကွယ်ပေးရန် သင်္ဘောတပ်များကိုလည်း တည်ဆောက်ကြ သည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝဝ ကျော်က ဥရောပတိုက်ရှိ လူမျိုးများ သည် လူနေမှုတွင် အောက်ကျနောက်ကျ ရှိနေစဉ် ကရိကျွန်း သားတို့သည် နေလှန်း အုတ်တိုက်၌ နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။
အိမ်တိုင်းတွင် ပြတင်း ပေါက်များ ရှိသည်။
ကြီးကျယ်သော အဆောက်အအုံများကို ထုံးကျောက်၊ သို့မဟုတ် ဂျစ်ပဆမ် ကျောက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်သည်။
နန်းတော်များတွင် ရေပိုက်များ တပ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
မြေထဲပင်လယ်အရှေ့ပိုင်းတွင် ပြန့်နှံ့လျက် ရှိရာ၊ အီးဂျီးယန်းပင်လယ်အတွင်းရှိ ကျွန်းများနှင့် အခြား လက်အောက်ခံနယ်များက ထိုဘုရင်များထံ အခွန်ဘဏ္ဍာ ဆက်သရသည်။
အထူးသဖြင့် မီနိုဘုရင်များ ခေတ်တွင် ကရိယဉ်ကျေးမှုသည် အီးဂျီးယန်း ပင်လယ်သေတစ်ခုလုံး၌ ပြန့်နှံ့လျက် ရှိခဲ့ပေသည်။
ဘီစီ ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် အီးဂျီးယန်းယဉ်ကျေးမှုသည် ဂရိကျွန်းဆွယ်ပေါ်သို့ စတင်ရောက်ရှိလာ လေသည်။
ထိုယဉ်ကျေးမှုကို ပထမဦးဆုံး ဆက်ဆံရသောဒေသမှာ ကရိကျွန်းမှ နှစ်ရက်ခရီးမျှသာ ဝေးကွာသည့် အားဂေါ့ ပင်လယ်ကွေ့တွင် နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
အားဂေါ့၊ မိုင်စီးနီး၊ တိုင်းရင်းစသော ဂရိမြို့ များသည် အစအဦး၌ ကရိကုန်သည်များထံမှ လှပစွာ ပြုလုပ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်း များကို ဝယ်ယူခဲ့ကြသည်။
နောင်အခါ၌ ဂရိတို့သည် ကရိတို့ထံမှရသော ကုန်ပစ္စည်းများကို အတုယူကာ မိမိတို့၏ အိုးခွက်မှစ၍ နေအိမ်အဆောက်အအုံ အဆင်အပြင်တို့ကို တိုးတက်အောင် တီထွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
မိုင်စီးနီးနှင့် တိုင်ရင်းမြို့တည်နေရာတွင် အနုပညာ လက်ရာမြောက်သော ရွှေခွက်၊ ရုပ်လုံးရုပ်တုနှင့် အခြားပစ္စည်းများကို တူးဖော်ရရှိခဲ့ကြ သဖြင့် ထိုမြို့နှစ်မြို့ ကြီးပွားစည်ကားခဲ့သော ဘီစီ ၁၅ဝဝ- ၁၂ဝဝ အချိန်ကာလကို မိုင်စီနီး ယန်းခေတ်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြ သည်။
ထိုမြို့ နှစ်မြို့တွင် ကရိဘုရင်တို့၏ နန်းတော်ကြီး များကဲ့သို့ နန်းတော်ကြီး များကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြ သည်။
အီးဂျီးယန်းယဉ်ကျေးမှုသည် ထိုမှတစ်ဆင့် ဂရိကျွန်း ဆွယ်ရှိ အခြား မြို့များသို့လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက် စစ္စလီကျွန်း၊ အီတလီနှင့် စပိန်နိုင်ငံများသို့လည်းကောင်း ရောက်ရှိလေသည်။
အာရှမိုင်းနားဘက်တွင်လည်း အလားတူ ယဉ်ကျေးမှုမျိုး သည် မိုင်းစီးနီးနှင့် တိုင်ရင်းမြို့များ၌ နန်းတော်ကြီးများ မဆောက်လုပ်မီ နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝဝ အထက်က ထွန်းကားခဲ့ သည်။
အာရှမိုင်းနား အနောက်မြောက် ထောင့်တွင် တည်ရှိ သော ထရွိုင်းမြို့ကြီးသည် အာရှတိုက်၌ အီးဂျီးယန်းယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာ အချက်အချာဌာန ဖြစ်ပေသည်။
ထရွိုင်းမြို့သည် မူလကရွာသိမ်ရွာငယ်မျှလောက်သာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဘီစီ ၂၅ဝဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ကရိကျွန်း၏မြို့တော် ဖြစ်သော နော့ဆပ်မြို့နှင့်အပြိုင် စည်ကားသည့်မြို့ကြီး အဖြစ် ထင်ရှားလေသည်။
နောင်နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ အတွင်း ထရွိုင်းမြို့ သည် ကျယ်ပြန့်သောနိုင်ငံကို ကြီးစိုးရသောမြို့တော် ဖြစ်လာ လေသည်။
အီးဂျီးယန်းပင်လယ်ဒေသတွင် သံကို အသုံးချတတ်သည့် ဘီစီ ၁ဝဝဝ ခန့်၌ မြောက်ဘက်မှ ရှေးဂရိ လူမျိုးများ တစ် သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဂရိကျွန်းဆွယ်နှင့် အီးဂျီးယန်းကျွန်းများသို့ ဆင်းလာကြသည်။
ထိုသူတို့ သည် အရိုင်းအစိုင်းဘဝတွင် ရှိကြသေးရာ ယင်းတို့၏လက်ချက်ကြောင့် အီးဂျီးယန်း ယဉ်ကျေးမှုသည်လည်း ပျက်သုန်းရလေသည်။
မိုင်စီးနီးနိုင်ငံ၊ ထရွိုင်းနိုင်ငံ၊ နော့ဆပ်နိုင်ငံတို့ ကြီးကျယ်ခန်းနားပုံ အကြောင်း အရာ တို့သည်လည်း မထင်မရှားသာ ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။
လွန်ခဲ့သောနှစ် ၁ဝဝ အတွင်းသို့ ရောက်ခါမှ အီးဂျီးယန်း ယဉ်ကျေးမှုကို စတင်ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
အေဒီ ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျာမန်အမျိုးသား ဟိုင်းနရစ် ရှလီးမန်းဆိုသူသည် ထရွိုင်းမြို့ဟောင်း နေရာ၌ တူးဖော်သည်တွင် အီးဂျီးယန်း ယဉ်ကျေးမှုလက်ရာများကို ဖော်ထုတ်နိုင်လေသည်။
ထိုနောက် ဂရိကျွန်းဆွယ်ရှိ မိုင်စီနီးမြို့၊ တိုင်ရင်းမြို့နှင့် အခြားနေရာ တို့တွင်လည်း တူးဖော်ခဲ့သည်။
တစ်ဖန် ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အမျိုးသား ဆာာသာ အက်ဗင်ဆိုသူကလည်း ကရိ ကျွန်းတွင် နော့ဆပ်မြို့တော်နှင့် အခြားနေရာများ၌ တူးဖော်ခဲ့ လေသည်။
နော့ဆပ်မြို့၊ ဖီးစတပ်မြို့နှင့်အခြား ကရိမြို့များကို တူးဖော်ရာ၌ ရုပ်တုများ၊ လက်နက်များ၊ ကိရိယာတန်ဆာ ပလာများ၊ အိုးခွက်များနှင့် ရွှံ့ပြားပေါ်တွင် ရေးထားသောစာ တို့ကို တွေ့ရသည်။
ယခုတိုင် ထိုစာတို့ကို မဖတ်နိုင်သေးချေ။
လူနှင့်နွား ယှဉ်ပြိုင်ကစားပုံ၊ ပွဲလမ်းသဘင် ချီတက်ဆင်ယင်ပုံ၊ ဘားဂျွန်းကစားပုံ အစရှိသော ပန်းချီကားများကိုလည်း တူးဖော် ရရှိခဲ့သည်။
ကရိကျွန်း၌လည်းကောင်း၊ ထရွိုင်းမြို့နှင့် ကရိ ကျွန်းဆွယ်ပေါ်၌လည်းကောင်း ကျောက်လမ်းခင်းမြို့ကြီးများကို တွေ့ရှိရသည်။
ထိုမြို့ကြီး များတွင် ခံတပ်များဖြင့် ဆောက်လုပ် ၍ နံရံများတွင် ပန်းချီကား၊ ရုပ်လုံး ရုပ်တုများဖြင့် ဆင်ပြင် မွမ်းမံထားသည်။
ရေပိုက်၊ ရေဆင်းမြောင်း၊ ရေချိုးခန်းများ လည်း တပ်ဆင်ထားသည်။
သတ္တုအိုးနှင့် အခြား အသုံး အဆောင်များတွင် ထုလုပ်ထားသော ပန်းပုလက်ရာတို့သည် လည်း ထိုခေတ်အနုပညာ လက်စွမ်းထက် ပုံကို အထင်အရှား ဖော်ပြလျက်ရှိပေသည်။
အင်းလေးမြင့်မောင် (၃ ဇူလိုင် ၁၉၃၇-၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၁) သည် မြန်မာ စောင်းပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဦးမြင့်အောင်ကို ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ အင်းလေး ဟဲယာရွာမတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
လေးဖြူ၊ အငဲတို့၏ ဦးလေးအရင်းတော်စပ်သူဖြစ်သည်။
မိဘများမှ ကုန်သည်ကြီး ဦးချိန်နှင့် ဒေါ်ဇင်တို့ဖြစ်ပြီး ဦးမြင့်အောင်အား ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာထုံခဲ့ပြီး ဆရာအဖေက ပတ္တားတီး၊ တယောထိုးတတ်ကြီး အဒေါ်များက သီချင်းဆိုကြသူများဖြစ်သလို အဘိုး၊ အဘွားများကလည်း အားပေးခဲ့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူသည် ဦးမြင့်အောင်ငယ်စဉ်ကပင် ရင်ခွင်ထဲမှာထားပြီး ခုနှစ်လုံးမောင်း အတီးသင်ပေးခဲ့သည်။
အင်းလေး ဘုန်းကြီးကျောင်း၌ပင် ပညာကို စတင်သင်ကြားခဲ့သည်။
ခုနှစ်လုံးမောင်းအတီးပြီးလျှင် ပတ္တလားအတီးသင်ပြန်သည်။
စန္ဒရားမတောက်တခေါက် တီးပြီး မယ်ဒလင်ကို ကြိုးငါးကြိုးရှိစဉ်ကတည်းက တီးခဲ့ပြီးလျှင် ဂစ်တာအတီးလည်း သင်ပြန်သေးသည်။
ဒုံမင်းတီးသည်။
အတန်းပညာများကို အင်းလေး၊ တောင်ကြီး၊ ညောင်ရွှေမြို့များ၌ သင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ညောင်ရွှေ အ-ထ-က မှ အဋ္ဌမတန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ဇွန်လမှာပင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်း၌ စောင်းပညာသင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သင်တန်းဆင်းခဲ့သည်။
၁၅၇၉ မှ ၁၉၆၂ ထိ တောင်ကြီးမြို့တွင် "ဂီတပန်တျာ" ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း ဖွင့်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂-၆၃ မှာ တောင်ဥက္ကလာပမြို့၌ အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဘသန်းတည်ထောင်ခဲ့သည် ဂီတအမြန်သင်တန်းကျောင်းတွင် လက်ထောက်ဆရာလုပ်ခဲ့သည်။
သင်တန်းသားများကို အနောက်တိုင်း ဂီတသင်္ကေတများ ပို့ချပေးခဲ့သည်။
၁၉၆၄ မန္တလေးမြို့ ဆရာအအတတ်သင်ဂီတ ကထိက အငြိမ်းစားဆရာကြီး ဦးဘသင်၏ မဟာဂီတတက္ကသိုလ်တွင် ဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တောင်ကြီးမြို့တွင် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း တည်ထောင်ကာ အနောက်တိုင်း သင်္ကေတပို့ချခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် စောင်းနည်းပြအဖြစ် သင်နေခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၀ တပို့တွဲလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆရာမ ဒေါ်ခင်မေ(စောင်း)နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားတစ်ဦး၊ သမီးလေးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဆရာသည် မဟာဂီတ သီချင်းကြီး အပုဒ်သုံးရာကျော်ကို ကမ္ဘာ့သုံး ဂီတသင်္ကေတ (အင်တာနေရှင်နယ်နုတ်) ထုတ်ပြီး အားလုံးကို နိုင်ငံတော်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
ဆရာ ထိုသို့ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းစွာ ရေးသားနိုင်ရန် သင်ကြားပေးခဲ့ကြသော ဆရာများ ဒေဝဣမောင်မောင်ကြီး၏ တပည့် စောင်းဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်မေ၊ အလင်္ကာကျော်စွာ စောင်းဦးဘသန်း၊ ဆရာထူး၊ ဆရာဦးအုန်းမောင်၊ ဒေါ်လှကလေးစိန်န၊ ဆရာဦးကျော်ဒင်(သင်္ကေတ)၊ ဆရာဦးချစ်ထွေး(ကြိုးတပ်)၊ အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဘကလေး၊ ဦးစိန်လှမောင် တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဆရာ၏ အောင်မြင်သော နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်အချို့မှာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဂျပန်အစိုးရ ယဉ်ကျေးမှု အေဂျင်စီနှင့် NHK ဂျပန်အသံလွှင့်ကော်ပိုရေးရှင်းတို့ ပူးတွဲကျင်းပသည့် ဂျပန်အစိုးရ အနုပညာပွဲတော် အထိမ်းအမှတ်နှင့် NHK အသံလွှင့် လုပ်ငန်း အနှစ် ၅၀ ရွှေရတုသဘင်ပွဲသို့ ယဉ်ကျေးမှု ကဇာတ်ဌာနနှင့် လိုက်ပါပြီး စောင်းတီးဖြေဖျော်ခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၃ မှ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်ထိ ဂျပန်နှင့် ကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ် အာရှရိုးရာဂီတ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲ ATPA သို့ တတ်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ စက်တင်ဘာလအထိ တရုတ်ပြည့်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံများသို့ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့နှင့် လိုက်ပါဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ဇူလိုင် ၁၄ ရက်က အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့၊ ဘီဘီစီ အသံလွှင့်ဌာနမှာ စောင်းလက်သံ မိနစ် ၃၀ စာတဂွင်နှင့် တီဗွီ ရိုက်ကူးရန် Music of Royal အဖွဲ့မှ ဖိတ်ကြားခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၃၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ။
၃ (အသံထွက်-သုံး)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
တတိယဟုလည်း ခေါ်သည်။
၃ (သုံး) သည် အရေအတွက် (number)၊ ဂဏန်း (numeral (linguistics)) နှင့် ကိန်း (numerical digit) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ၂ နောက်မှ လိုက်ကာ ၄ ရှေ့တွင် ရှိသော သဘာဝကိန်း (natural number) ဖြစ်ပြီး (၂ နှင့် ၄ ကြားရှိ ကိန်းဖြစ်ပြီး)၊ အနည်းဆုံး မညီမညာ သုဒ္ဓကိန်း (prime number) နှင့် စတုရန်းကိန်းတစ်ခု၏ ရှေ့တွင် ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းများစွာတွင် ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အရေးပါမှု ရှိသည်။
အာရဗီဂဏန်း၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှု x50px|left ၃ ကို မျဉ်းသုံးကြောင်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသည် ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သော ရောမနှင့် တရုတ်ဂဏန်း (Chinese numerals) အပါအဝင် စာရေးစနစ်များစွာတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
၎င်းသည် ဗြဟ္မဂဏန်း (Brahmic numerals) (အိန္ဒိယ) ဂဏန်းသင်္ကေတတွင် မူလက ဒေါင်လိုက်အနေဖြင့် စီစဉ်ထားသော ၃ ၏ အစောဆုံး ပုံစံလည်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဂုပတ အင်ပါယာ (Gupta Empire) ကာလတွင် မျဉ်းတစ်ခုစီတွင် မျဉ်းကွေး ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ပုံစံပြောင်းလဲခဲ့သည်။
နာဂရီစာလုံး (Nāgarī script) တွင် မျဉ်းများကို နာရီလက်တံအတိုင်း လှည့်ကာ အလျားလိုက် ဖြစ်စေပြီး၊ မျဉ်းတစ်ခုစီ၏ ညာဘက်တွင် တိုတောင်းသော အောက်သို့ လှည့်ကွေးမှု ထည့်ခဲ့သည်။
လက်ရေးစာလုံးတွင် မျဉ်းသုံးကြောင်းကို နောက်ဆုံးတွင် ဆက်စပ်လိုက်ပြီး အောက်တွင် ထပ်ဆောင်းမျဉ်း ထည့်ကာ နှင့် ဆင်တူသော သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာသည်- ३။
အိန္ဒိယဂဏန်းများသည် ၉ ရာစုတွင် ကာလီဖိတ် (Caliphate) သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
၁၀ ရာစုဝန်းကျင်တွင် မဂ္ဂရက်ဘ် (Maghreb) နှင့် အယ်လ်-အန်ဒလပ်စ် (Al-Andalus) ကဲ့သို့သော ကာလီဖိတ်၏ အနောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အောက်မျဉ်းကို ဖယ်ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ခေတ်မီအနောက်ဂဏန်း ၃ အပါအဝင် "အနောက်အာရဗီ" (Western Arabic) ဂဏန်းသင်္ကေတ၏ ထူးခြားသော ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ အရှေ့အာရဗီများက ထိုမျဉ်းကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ချဲ့ထွင်ကာ ဂဏန်းကို နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် လှည့်ပြီး ခေတ်မီ "အရှေ့အာရဗီ" (Eastern Arabic) ဂဏန်း "٣" ကို ရရှိခဲ့သည်။
Georges Ifrah, The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer transl. David Bellos et al. London: The Harvill Press (1998): 393, Fig. 24.63 ခေတ်မီအနောက်ဖောင့်ပုံစံ (typeface) အများစုတွင်၊ ဂဏန်း ၃ သည် အခြားဆယ်ဂဏန်း (decimal digit) များကဲ့သို့ စာလုံးကြီး (capital letter) အမြင့်ရှိပြီး အခြေမျဉ်း (baseline (typography)) ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
သို့သော် စာသားဂဏန်း (text figures) ပါသော ဖောင့်ပုံစံများတွင်၊ သင်္ကေတသည် များသောအားဖြင့် စာလုံးသေး "x" ၏ အမြင့်နှင့် အောက်သို့ဆင်းသော မျဉ်း (descender) ပါရှိသည်- "50px"။
အချို့ ပြင်သစ်ဘာသာ (French language) စာသားဂဏန်းဖောင့်ပုံစံများတွင်မူ၊ ၎င်းတွင် အောက်သို့ဆင်းသော မျဉ်းအစား အပေါ်သို့တက်သော မျဉ်း (ascender (typography)) ပါရှိသည်။
ဂဏန်း ၃ ၏ သာမန်ပုံစံဗီဇ (graphic variant) တစ်ခုမှာ အပေါ်ပိုင်းပြားချပ်သော ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် Ʒ (ezh) စာလုံးနှင့် ဆင်တူသည်။
ဤပုံစံကို တစ်ခါတစ်ရံ "ဘဏ်လုပ်ငန်းသုံး ၃" (banker's 3) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ အတုလုပ်သူများက ၃ ကို ၈ အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။
၎င်းကို UPC-A ဘားကုဒ် (Universal Product Code) နှင့် စံ ၅၂ ကတ်ပုံး (standard 52-card deck) များတွင် တွေ့ရသည်။
သင်္ချာ စားနိုင်စည်းမျဉ်း သဘာဝကိန်းတလုံးသည် ဂဏန်းများကို ပြန်ပေါင်း၍ ရသော တလုံးတည်းပေါင်းလဒ် (digital root) သည် အခြေ ၁၀ (base 10) တွင် ၃ ဖြင့် စားပြတ်ပါက၊ ထိုပင်မကိန်းကို ၃ ဖြင့် စားနိုင်သည်။
(ဥပမာ- ၂၁ → ၂ + ၁ = ၃၊ ထို့ကြောင့် ၃ × ၇ = ၂၁) ၎င်းကို ၃ ၏ စားနိုင်စည်းမျဉ်း (divisibility rule) ဟု သိကြသည်။
ထို့ကြောင့်၊ ၃ ဖြင့် စားနိုင်သော မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် (သို့မဟုတ် ၎င်း၏ ဂဏန်းများ၏ မည်သည့် အစီအစဉ်ပြောင်းလဲမှု (permutation)) ကိုမဆို ၃ ဖြင့် စား၍ပြတ်သည်။
ဥပမာ ၁၈ ကို ၃ ဖြင့် စား၍ ပြတ်သည် ဖြစ်ရာ၊ ၁၈ ၏ ပြောင်းပြန်ကိန်း ၈၁ ကိုလည်း (စဉ်းစားစရာမလို) ၃ ဖြင့် စား၍ ပြတ်မည်။
ဤစားနိုင်စည်းမျဉ်းသည် အခြေ (radix) ကို ၃ ဖြင့် ပိုင်းသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော မည်သည့် အနေအထား ဂဏန်းစနစ် (positional numeral system) (ဥပမာ- အခြေ ၄၊ ၇၊ ၁၀ စသည်) တွင်မဆို အလုပ်လုပ်သည်။
ဂုဏ်သတ္တိများ ၃ သည် ဒုတိယအသေးဆုံး သုဒ္ဓကိန်း (prime number) နှင့် ပထမဆုံး မညီမညာ (Parity (mathematics)) သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။
၃ သည် ၅ နှင့် အမြွှာသုဒ္ဓကိန်း (twin prime) ဖြစ်ပြီး၊ ၇ နှင့် ဝမ်းကွဲသုဒ္ဓကိန်း (cousin prime) ဖြစ်သည်။
တြိဂံ (triangle) သည် အနား (Edge (geometry)) သုံးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၎င်းသည် မိမိကိုယ်ကို ဖြတ်မသွားသော (non-self-intersecting) အနည်းဆုံး ဗဟုဂံ (polygon) ဖြစ်ပြီး၊ သင့်လျော်သော ထောင့်ဖြတ်မျဉ်း (diagonals) မရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဗဟုဂံ ဖြစ်သည်။
အမြန်ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါ၊ ၃ သည် π (pi) (3.1415...) ၏ အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ e (E (mathematical constant)) (2.71828...) ၏ အလွန်အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၃ သည် ပထမဆုံး မာစင်း သုဒ္ဓကိန်း (Mersenne prime) ဖြစ်သည်။
၃ သည် လူသိများသော ဖာမာ့တ် သုဒ္ဓကိန်း (Fermat prime) ငါးခုအနက် ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဒုတိယ ဖီဘိုနက်ချီ သုဒ္ဓကိန်း (Fibonacci prime) (နှင့် ဒုတိယ လူးကပ်စ် သုဒ္ဓကိန်း (Lucas prime))၊ ဒုတိယ ဆိုဖီ ဂျာမိန်း သုဒ္ဓကိန်း (Sophie Germain prime)၊ နှင့် ဒုတိယ အချက်မ သုဒ္ဓကိန်း (factorial prime) ဖြစ်သည်။
၃ သည် ဒုတိယနှင့် တစ်ခုတည်းသော မူလ တြိဂံနံပါတ် (triangular number) ဖြစ်သည်။
ဂေါ့စ် (Gauss) က အချက်တစ်ခုစီကို တြိဂံနံပါတ် သုံးခုအထိ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် သက်သေပြခဲ့သည်။
၃ သည် စတုရန်းကိန်း (square number) ထက် တစ်လျော့သော တစ်ခုတည်းသော သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။
အခြား n² − 1 ပုံစံရှိသော မည်သည့်နံပါတ်မဆို (n သည် အချက်တစ်ခု) သုဒ္ဓကိန်း မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် (n − 1)(n + 1) ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ၃ အတွက်လည်း မှန်သည် (n = ၂ ဖြစ်လျှင်)၊ သို့သော် ဤကိစ္စတွင် သေးငယ်သော အချက်မှာ ၁ ဖြစ်သည်။
n သည် ၂ ထက်ကြီးပါက၊ n − 1 နှင့် n + 1 နှစ်ခုစလုံး ၁ ထက်ကြီးသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ မြှောက်လဒ်သည် သုဒ္ဓကိန်း မဟုတ်ပေ။
ဂဏန်းစနစ်များ လူသားများ၏ အစောပိုင်းကာလတွင် "တစ်၊ နှစ်၊ သုံး" နှင့် ထို့နောက် "များ" ဟူသော ရေတွက်စနစ်များ အသုံးပြုခဲ့ဖူးသည်ဟု အထောက်အထားအချို့ ရှိသည်။
အစောပိုင်းလူများတွင် တစ်၊ နှစ်၊ သုံး ဟူသော ပမာဏများကို ဖော်ပြရန် စကားလုံးများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ထို့ထက်ကျော်လွန်သော ပမာဏများကို "များ" ဟူ၍သာ ဖော်ပြခဲ့သည်။
၎င်းသည် အမေဇုံနှင့် ဘော်နီယို တောနက်များကဲ့သို့သော ကွဲပြားသော ဒေသများရှိ လူများအကြား ဤဖြစ်စဉ်၏ ပျံ့နှံ့မှုအပေါ် အခြေခံပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေများသည်။
အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု၏ စူးစမ်းရှာဖွေသူများက ဤဌာနေ လူမျိုးစုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ထိတွေ့မှုများ၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ ရှိသည်။
အခြေခံတွက်ချက်မှု စာရင်း အမြှောက်1234567891011121314151617181920212223242550100100010000၃ × x၃၆ ၉ ၁၂ ၁၅ ၁၈၂၁၂၄၂၇၃၀၃၃၃၆၃၉၄၂၄၅၄၈၅၁၅၄၅၇၆၀၆၃၆၆၆၉၇၂၇၅၁၅၀၃၀၀၃၀၀၀၃၀၀၀၀ အစား1234567891011121314151617181920၃ ÷ x၃၁.၅၁၀.၇၅၀.၆၀.၅၀.၀.၃၇၅၀.၀.၃၀.၀.၂၅၀.၀.၂၀.၂၀.၁၈၇၅၀.၁၀.၁၀.၁၀.၁၅x ÷ ၃၀.၀.၁၁.၁.၂၂.၂.၃၃.၃.၄၄.၄.၅၅.၅.၆၆.၆. ထပ်ကိန်း (Exponentiation)1234567891011121314151617181920၃၃၉၂၇၈၁၂၄၃၇၂၉၂၁၈၇၆၅၆၁၁၉၆၈၃၅၉၀၄၉၁၇၇၁၄၇၅၃၁၄၄၁၁၅၉၄၃၂၃၄၇၈၂၉၆၉၁၄၃၄၈၉၀၇၄၃၀၄၆၇၂၁၁၂၉၁၄၀၁၆၃၃၈၇၄၂၀၄၈၉၁၁၆၂၂၆၁၄၆၇၃၄၈၆၇၈၄၄၀၁x၁၈ ၂၇၆၄၁၂၅၂၁၆၃၄၃၅၁၂၇၂၉၁၀၀၀၁၃၃၁၁၇၂၈၂၁၉၇၂၇၄၄၃၃၇၅၄၀၉၆၄၉၁၃၅၈၃၂၆၈၅၉၈၀၀၀ အင်ဂျင်နီယာ တြိဂံ (triangle)၊ အနား (Edge (geometry)) သုံးခုနှင့် ထိပ်စွန်း (Vertex (geometry)) သုံးခုပါသော ဗဟုဂံ (polygon) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတည်ငြိမ်ဆုံး ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။
ဤအကြောင်းကြောင့် ၎င်းကို ဆောက်လုပ်ရေး၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် ဒီဇိုင်းတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။
"Most stable shape- triangle". Maths in the city. Retrieved February 23, 2015. သိပ္ပံမဟုတ်သော အယူအဆ ၃ သည် မု (Mu (lost continent))၊ ဩဂပ်စတာ့စ် လီ ပလွန်ဂွန် (Augustus Le Plongeon) နှင့် ဂျိမ်းစ် ချပ်ချ်ဝါ့ဒ် (James Churchward) ၏ ပျောက်ဆုံးသွားသော တိုက်ကြီး၏ သင်္ကေတ ကိုယ်စားပြုမှု ဖြစ်သည်။
ဘာသာရေးနှင့် ယုံကြည်ချက်များ လဆန်း၊ လပြည့်၊ လဆုတ်ကို ပြသထားသော သုံးဆူမယ်တော်၏ သင်္ကေတ ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားများစွာတွင် သုံးဆူ နတ်ဘုရားများ သို့မဟုတ် သုံးပါးတစ်ဆူ၏ အယူအဆများ ပါဝင်သည်။
၎င်းတို့တွင် ဟိန္ဒူ၏ ထရီမုတ္တိ (Trimurti) နှင့် ထရီဒေဝီ (Tridevi)၊ စလပ်များ၏ အဓိကနတ်ဘုရား ထရီဂလပ် (Triglav (mythology)) (ဦးခေါင်းသုံးလုံးရှိသူ)၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ရတနာသုံးပါး (three Jewels)၊ တောက်ဘာသာ၏ စင်ကြယ်သူသုံးပါး (three Pure Ones)၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ သန့်ရှင်းသော သုံးပါးတစ်ဆူ (Trinity)၊ နှင့် ဝစ္စကာ၏ သုံးဆူမယ်တော် (Triple Goddess (Neopaganism)) တို့ ပါဝင်သည်။
ပိုင်သာဂိုးရပ်စ် (Pythagoras) နှင့် ပိုင်သာဂိုးရီးယန်း အတွေးအခေါ် (Pythagoreanism) အရ၊ ၃ သည် ၎င်းတို့ခေါ်သော "ထရီအက်" (triad) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ၎င်းအောက်ရှိ အချက်များ၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှသော တစ်ခုတည်းသော ကိန်း ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအောက်ရှိ အချက်များနှင့် ပေါင်းလဒ်သည် ၎င်းတို့နှင့် ၎င်း၏ မြှောက်လဒ်နှင့် ညီမျှသော တစ်ခုတည်းသော ကိန်း ဖြစ်သည်။
အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ဟူ၍ ကာလ သုံးပါး ရှိသည်။
ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုး ယူသော်လည်း၊ ဘဝစက်ဝန်းကိုမူ မွေးခြင်း၊ ရှင်သန်ခြင်းနှင့် သေခြင်းဟူ၍ သုံးမျိုး ယူသည်။
ထို့ပြင်၊ ပုံပြင်များတွင် ၃ သည် မှော်ဆန်သော အရေးပါမှုရှိသည် (ဥပမာ- ဆုတောင်းသုံးခါ၊ သုံးကြိမ်စမ်းသပ်မှု)။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သုံးကြိမ်မြောက်ကို တတိယမ္ပိဟု ခေါ်သည်။
ရှိခိုးဦးတင်ခြင်းကို သုံးကြိမ် သုံးခါ ပြုလုပ်သည်။
အမျှကို သုံးခါ ဝေသကဲ့သို့ သာဓုကို သုံးကြိမ် ခေါ်သည်။
thumb|ခရစ်ယာန် သုံးပါးတစ်ဆူ အယူအဆ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သုံးပါးတစ်ဆူ၏ ဒိုင်း (Shield of the Trinity) ဂျူပီတာ (Jupiter) ဂြိုဟ်နှင့် ဆက်စပ်သော ၃ သည် ဝိညာဉ်ရေးရာ အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ နံပါတ် ၃၊ ၁၂၊ ၂၁၊ ၃၀ တို့နှင့် ပတ်သက်သူများသည် ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်ပြီး ဘာသာရေးစိတ်ရှိသူများဖြစ်သည်။
ကံကောင်းသော သို့မဟုတ် ကံမကောင်းသော နံပါတ် ၃ (, တရားဝင်ရေးသားမှု- , ပင်းယင်း- sān (pinyin), ကန်တုံ- saam1) သည် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ကောင်းသော နံပါတ် (numerology) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် "အသက်ရှင်" ဟူသော စကားလုံး (, ပင်းယင်း- shēng, ကန်တုံ- saang1) နှင့် အသံထွက်ဆင်တူသောကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၄ (, ပင်းယင်း- sì, ကန်တုံ- sei1) သည် "သေခြင်း" ဟူသော စကားလုံး (, ပင်းယင်း- sǐ, ကန်တုံ- sei2) နှင့် အသံထွက်ဆင်တူသည်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။
"တတိယအကြိမ်သည် အောင်မြင်ခြင်း" (Third time's the charm) ဟူသော စကားစုသည် မည်သည့်ကြိုးစားမှုတွင်မဆို နှစ်ကြိမ် မအောင်မြင်ပြီးနောက်၊ တတိယအကြိမ် ကြိုးစားမှုသည် အောင်မြင်နိုင်ဖွယ် ပိုများသည်ဟူသော အယူသီးမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။
သို့သော် အချို့ အယူသီးမှုများက ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ကံတရား၊ အထူးသဖြင့် မကောင်းသော ကံတရားသည် "သုံးကြိမ်သုံးခါ လာတတ်သည်" ဟု ဆိုကြသည်။
See "bad " in the Oxford Dictionary of Phrase and Fable, 2006, via Encyclopedia.com. ထိုကဲ့သို့သော အယူသီးမှုတစ်ခုမှာ "မီးခြစ်တစ်ချောင်းမှာ သုံးယောက်" (Three on a match) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုပြီး၊ တူညီသော မီးခြစ် သို့မဟုတ် မီးညှိကိရိယာမှ စီးကရက်ကို တတိယမြောက် မီးညှိသူ ဖြစ်လျှင် ကံမကောင်းလတ္တံ့ဟု ဆိုသည်။
ဤအယူသီးမှုသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြေတူးကျင်းများရှိ စစ်သားများအကြား စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု အချို့က အခိုင်အမာဆိုကြပြီး၊ စနိုက်ပါတစ်ဦးသည် ပထမမီးကို မြင်ပြီး၊ ဒုတိယမီးတွင် ချိန်ရွယ်ကာ၊ တတိယမီးတွင် ပစ်ခတ်နိုင်သည်ဟု ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံပညာနှင့် သဘာဝတရား "Amazing Facts Home" ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြချက်အရ၊ ၃ သည် လူသားများ ခံစားနိုင်သော အတိုင်းအတာ (dimension) သုံးခု (အလျား၊ အနံ၊ အမြင့်) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ထို့ပြင်၊ လူ့မျက်လုံးသည် အရောင်ခံစားနိုင်သော ဆဲလ် (cones) သုံးမျိုးဖြင့် အရောင်များကို ခွဲခြားသည် (အနီရောင်၊ အစိမ်းရောင်၊ အပြာရောင်)။
"Factscrush" ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်း၊ လစ်သီယမ် (lithium) ၏ အနုမြူနံပါတ်သည် ၃ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အပေါ့ပါးဆုံး သတ္တုဖြစ်သည်။
အကယ်၍ စားပွဲတစ်လုံး၏ ခြေထောက်လေးချောင်းအနက် တစ်ချောင်းမမှန်ပါက ယိမ်းနွဲ့နိုင်သော်လည်း၊ ခြေထောက်သုံးချောင်းပါ သုံးခုံ (tripod) သည် မညီမညာသော မြေပြင်ပေါ်တွင်ပင် အမြဲတည်ငြိမ်သည်။
အနုပညာနှင့် အားကစား ဘေ့စ်ဘောဂိမ်းတွင် ဘောလုံးကို သုံးကြိမ်မထိနိုင်ပါက ထိုကစားသမားသည် အထုတ်ခံရသည် (strikeout)။
ထို့ပြင်၊ ကစားပွဲများတွင် ၃ ကို မကြာခဏအသုံးပြုသည် (ဥပမာ- "သုံးကြိမ်ထိ၊ ထွက်" - Three strikes and you’re out)။
မှတ်သားရန် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူ၍ ရတနာ ၃ ပါး ရှိသည်။