kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
''' ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် တပည့်တို့၏ဝတ္တရား၊ ဆရာတို့၏ဝတ္တရား၊ သားသမီးတို့၏ဝတ္တရား၊ မိဘတို့၏ဝတ္တရား၊ စသည်တို့ရှိရာ ဆရာဝတ် တွင် အတတ်လည်းသင် ပဲ့ပြင်ဆုံးမ သိပ္ပမချန် ဘေးရန်ဆီးကာ သင့်ရာအပ်ပို့ ဆရာတို့ ကျင့်ဖို့ဝတ်ငါးဖြာ ဟုပါရှိသည်။
(၃၈) ဖြာသောမင်္ဂလာတရားတော်တွင်လည်း အပြစ်ကင်းသော သိပ္ပ အတတ်ပညာတို့ကိုတတ်မြောက်ခြင်းသည်လည်း မင်္ဂလာ တစ်ပါးဟု အဆိုရှိသည်။
"ကမ္ဘာဦးအစမှ ရှိခဲ့ပြီးသော တွေ့ရှိချက်၊ အမှန်တရားတို့သည် အတိုင်းအတာ တစ်ခု၊ အခြေအနေ အချိန်အခါ နေရာဒေသ တစ်ခု၊ လူအုပ်စုတစ်စု အတွက် သာ မှန်ကန်သည့် အမှန်တရား (customary truth and conventional truth) သမုတိသစ္စာမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ အမြဲထာဝရ မှန်ကန်သည့် အမှန်တရား (Universal truth and ultimate truth) ပရမတ္တ သစ္စာ တရားမှာ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ တရားတော်၌သာ တွေ့နိုင်ကြောင်း၊ ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံပညာရှင်တို့၏ တွေ့ရှိချက်များ အပါအဝင် အယူဝါဒဆိုင်ရာ အမှန်တရား အားလုံးတို့၏ ရှေ့ပြေး ပထမ အမှန်ဆုံးတရား ဖြစ်သည်"ဟု သီတဂူ ဆရာတော် အရှင်ဉာဏိဿရ၊ ချမ်းမြေ့ဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသ၊ ဆရာ ဒေါက်တာ မင်းတင်မွန်၊ ဓမ္မာစရိယ ဆရာ ဦးဌေးလှိုင်၊ ဆရာ ဦးကျော်လွင်(နှစ်ဖက်လှ)၊ Egerton C. Baptist နှင့် ဆရာ မြို့မ-မြင့်ကြွယ် တို့က မှတ်ချက် ပြုကြသည်။
The True Lord Buddha https://docs.google.com/file/d/0Bwl_hA7bJaAeYWY2OGFkMWYtYjU 1MC00MWZkLWEyOGEtM2 YzOGFmYWQxY2Vi/edit?pli=1 Dhamma e-Book written by Dr Mehm Tin Monသိပၸံနယ္လြန္ဗုဒၶဘာသာ(ေဒါက္တာမင္းတင္မြန္).pdf - Google Drive အခြားကြည့်ရန် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မြတ်စွာဘုရား Buddhist Arround the World! သိပ္ပံနည်းကျ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းLearn How to Meditate Part 1 of 5 သိပ္ပံနည်းကျ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းLearn How to Meditate Part 2 of 5 သိပ္ပံနည်းကျ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းLearn How to Meditate Part 3 of 5 ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းLearn How to Meditate Part4 of 5 ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းLearn How to Meditate Part5 of 5 Albert Einstein on Buddhism {Buddhism and Science} ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် အရှင်ပညာဝရ သည် သာသနဓဇဓမ္မာစရိယဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့်အပြင် နယ်လှည့်သာသနာပြုဓမ္မကထိကအဖြစ် မွန်ပြည်နယ်၊ သိမ်ဇရပ်မြို့ ဓမ္မဒူတ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်တွင်သာမက မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်များ ဟောကြားပို့ချလျက်ရှိသည်။
ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် ဦးပညာဝရ သည် အကြမ်းမဖက်သော အနုနည်း သက်သက်ဖြင့် မွတ်ဆလင်တို့နှင့် မဆက်ဆံရေး၊ အကြမ်းမဖက်သော အနုနည်း သက်သက်ဖြင့်အစ္စလာမ် ဘာသာဝင် တို့၏ အစွန်းရောက်မှုကိုဆန့်ကျင်ရေး ဟောပြောလှုပ်ရှားမှု ကို တရားဟောကြားခဲ့သည်။
Worrying for the Burmese Buddhist to be swallowed up (Sar Taung Sayadaw) on Vimeo အမျိုးစောင့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် အရှင်ပညာဝရ က ၎င်းကိုယ်တိုင်စတင်ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ကြောင်းမိန့်ကြားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တိုင်း၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ အမှတ် (၁၃) ရပ်ကွက်၊ ပန်းခြံကျောင်းလမ်း၊ ပဏ္ဍိတရာမ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ၂၇-၁၀-၂၀၁၅ တရားပွဲမှ ယင်းအပြင် မဟော်သဓာ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လှည်းကူးမြို့နယ်၌ စတင်တည်ထောင်၍ အခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား ဗုဒ္ဓတရားတော်နှင့်အညီ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စေရေး နေ့စဉ်သင်ကြားပေးခြင်း၊ ပညာထူးချွန်သော လူရည်မွန်များဖြစ်အောင် ကြိုးစားလေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား အခြားကြည့်ရန် မျိုးစောင့် ဥပဒေ pdf file ဆားတောင်ဆရာတော် ဦးပညာဝရ Worrying for the Burmese Buddhist to be swallowed up ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် ဦးပညာဝရ Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
ဦးလဗန်းဂရောင်း သည်၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဆာမောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးအောင်၊ ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဦးတင်ထွဋ်(အိုင်စီအက်စ်)၊ ဗိုလ် ခင်မောင်ကလေး၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၊ သခင်ဝတင် နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ ကချင်တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ နှင့် အတူ ပင်လုံညီလာခံတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈ ၁၉၈၀မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်။
ဓမ္မာစရိယ ဦးဌေးလှိုင် သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ စာအုပ်၊စာပေများ ပြုစု‌‌ရေးသားခဲ့သော စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိပတ္တိ သာသနာဝင်၊ ရဟန္တာနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ စသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများကိုရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။
vipassana, meditation, Paticcasamuppada teaching e-book by Dhammarcariya U Htay Hlaing ဘဝအကျဉ်း ဦးဌေးလှိုင်သည် ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ညောင်ကန် ကျေးရွာ အုပ်စု၊ မောင်းထောင်၊ ညောင်ကန် ရွာကြီးနှစ်ရွာအလယ်ဗဟိုရှိ ရေကန်စုရွာ ဦးဖိုးကဲ၊ ဒေါ်ပြော့တို့မှ ၁၂၉၃ ခုနှစ်၊ ကဆုန် လပြည့်ကျော် (၄) ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ ညနေ (၃) နာရီ (၄-၅-၁၉၃၁) အချိန် ဖွားမြင်သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ဒုတိယ မောင်းထောင် သာသနာပိုင်ကြီး အရှင်ဉေယျဓမ္မ၏ မြစ်တော်၊ သီပေါမင်းလက်ထက် သံတော်ဆင့် သွေးသောက်ကြီး ဦးဆိုင်၏ မြေးတော်သူဖြစ်သည်။
(၅) နှစ်သားအရွယ်တွင် မောင်းထောင်ယွန်းဆက်တိုက်၌ ဦးလေးတော် ဦးရာဇိန္ဒထံတွင် ပညာသင်သည်။
(၈-၉) နှစ်အရွယ်တွင် ကောင်းကင်အမြင် နက္ခတ်ပညာကို တစ်ညလျှင် (၃)ကြိမ် ထ၍သင်ယူရသည်။
ဗေဒင်ပညာကို ကိုယ်တိုင် ဇာတာဖွဲ့တတ်သည်အထိ သင်ယူခဲ့ရသည်။
(၁၂) နှစ်တွင် သာမဏေ ဝတ်သည်။
(၁၄) နှစ်အရွယ်တွင် “ မောင်းထောင်သုတ်နက်” ကို အခြေပြု၍ ပုဒ်စစ်, သုတ်စစ်, နည်း (၄၀)၊ သံဝဏ္ဏနာများ၊ သဒ္ဒါဂိုဏ်းပြေးများ သင်ယူ၍ ပရိတ္တပါဠိတော်နှင့် ပါရာဇိကဏ် ပါဠိတော်ကို ရဟန်းတော်ကြီးများနှင့်အတူ သင်ယူရသည်။
(၁၇) နှစ်အရွယ်တွင် . မုံရွာဇောတိကစာသင်တိုက်၌ စာသင်သည်။
(၁ရ) နှစ် (၁၈) နှစ်အရွယ်တွင် မြန်မာကဗျာမျိုးစုံနှင့် ပါဠိဂါထာများကို ရေးတတ်၍ (၁၅)ဂါထာရှိ ဂုဏ်တော်ဖွင့် ပါဠိအနက်ကို ပြုစုခဲ့သည်။
ပါဠိစကားပြောအသင်း (ပါဠိဝေဒီအသင်း)ကို ကိုယ်တိုင် အကြီးအကဲလုပ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
(၁၈-၁၉)နှစ်တွင် ငယ်၊ လတ်တန်း အောင်သည်။
(၁၉) နှစ်ရွယ် မန္တလေးမြို့၊ မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်သို့ ပြောင်းရွေ့စာသင်၍ (၂၁) နှစ်တွင် စစ်ကိုင်းလေးကျွန်းချမ်းသာ ကျောင်း၌နေလျက် ပထမကြီးတန်းကို ပါဠိဘာသာဖြင့် ဖြေဆို အောင်မြင်သည်။
အသက် (၂၀) မှစ၍ စာနယ်ဇင်းမျိုးစုံ၌ အမျိုးမျိုး ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာမျိုးစုံ၊ မြန်မာစာသမိုင်းနှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဆောင်းပါးများ ရေးသည်။
(၂၃) နှစ်တွင် အထက်မြန်မာပြည် နဂါးနီဂျာနယ်၌ အယ်ဒီတာ ချုပ်လုပ်သည်။
အထက်ဗမာပြည် သတင်းစာနှင့်စာရေးဆရာများ၏ စာဆိုတော်နေ့ စာပေပြိုင်ပွဲတွင် ကဗျာ ပထမဆု (ရွှေတံဆိပ်) နှင့် ဒုတိယဆု (ငွေတံဆိပ်) နှစ်ခုလုံး ရခဲ့သည်။
(၂၃) နှစ်တွင် ဓမ္မာစရိယအတန်း ပါဠိလိုဖြေဆို၍ မဇ္ဈိမနိကာယ် ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
(၂၄) နှစ်တွင် မစိုးရိမ်ပါဠိတက္ကသိုလ်၌ ကထိက တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။
မစိုးရိမ်တိုက်၌ “ပါဠိဝေဒဂူ သမိတိ" ပါဠိစကားပြော အသင်းကို တည်ဆောက်၍ စကားရည်လုပွဲ၊ ကျပန်းစကားပြောပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပ၍ သတင်းစာများ၌ သတင်းထူးအဖြစ် ဖော်ပြရေးသားကြသည်။
(၂၅) နှစ်တွင် အဘိဓဇမစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီး အမိန့်အရ ငါးပါးသီလ အဓိပ္ပာယ်အကျယ်၊ ဂရုဓမ်အဖွင့်ကျမ်းကို ရေးသားပြုစုသည်။
မြို့မကျောင်းအုပ်ကြီးက အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်သည်။
သမ္ဗန္ဒစိန္တာ (ဂဏ္ဌိ)၊ သီလက္ခန်အဋ္ဌကထာနိဿယ နိဒါန်းများ ရေးခဲ့သည်။
၁၃၁၉ ခု၊ အသက် (၂၆) အရွယ်မှစ၍ (၃၃) နှစ်ထိ မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီးနှင့် အတူလိုက်ပါ၍ ဆဋ္ဌသံဂါယနာတွင် ကိုယ်စားမိန့်ခွန်း ပြောခြင်း၊ တရားဟောခြင်း၊ ပါဠိအဋ္ဌကထာ ဋီကာများ တည်းဖြတ်ခြင်း၊ အဘိဓမ္မာညဝါကျမ်းကြီး (၃) ကျမ်း တည်းဖြတ်၍ နိဒါန်းများရေးခြင်း၊ သံယုတ် (၅)ကျမ်း၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်ပါဠိတော် (၃) ကျမ်းတို့ကို (ပင်တိုင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်) နိဿယ မြန်မာပြန်ဆိုပြီးစီး၍ မီးရထား၊ သင်္ဘောများကို တပည့်တစ်ယောက်နှင့်တကွ အထက်တန်း အခမဲ့ လက်မှတ်ရရှိခဲ့သည်။
မဟာစည်ဆရာတော်ကြီးနှင့်အတူ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာကြီးကို တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခဲ့ရသည်။
တောင်တွင်းဦးဥက္ကဋ္ဌကို ချေပသည့် “လူသေလူဖြစ် သလော” စာအုပ်ကို ပြုစုခဲ့သည်။
ဂျပန်ပြည် မိုဂျီ ကမ္ဘာအေး ဘုရားအတွက် “စေတီရုပ်ပွား သမိုင်းအကျဉ်း” ရေးပေးခဲ့ရသည်။
ငါးပါးသီလ လှုံ့ဆော်ရေးအတွက် မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီး ကိုယ်တော်စား လိုဏ်ဂူတော်ကြီးအတွင်း၌ တစ်နာရီကြာမိန့်ခွန်းကို ကိုယ်တိုင်ရေး၊ ဖတ်ရသည်။
(ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုက ၂ နာရီကြာ မိန့်ခွန်းပြောသည်) သတင်းစာ ရေဒီယိုများမှ ထပ်ဆင့်ဖော်ပြ၊ အသံလွှင့်ကြသည်။
ပါဠိတော်၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ (၂-နှစ်စီ) သံဂါယနာတင် ပွဲကြီး၌ ပြီးဆုံးသည်အထိ (အသက်အငယ်ဆုံး ပါဠိပညာရှင်အဖြစ်) ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကျမ်းကြီး၌ မောင်းထောင် အရှင်ကောလိနိယဘွဲ့အမည်ဖြင့် နိဒါန်းရေးသွယ်ခဲ့သည်။
အသက် (၃၃) နှစ် ၁၃ ဝါအရတွင် ၂ နှစ်နီးပါး လစဉ်ဖျား၍ လူ့ဘောင်သို့ပြောင်းခဲ့သည်။
အမှုထမ်းနှင့် စာရေးဆရာဘဝ ၁၉၆၅-၁၉၈၁ (၁၅) နှစ် ယခင်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ (သာသနာ ရေးဦးစီး)မှာ (မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီး၏ တစ်ချက်လွှတ် အမိန့်အရ မလုပ်လိုဘဲ) အမှုထမ်းရသည်။
ရဟန်း/လူ ပညာရှင် (၁ဝဝ) ခန့် ပါဝင်ရေးသားရသော "တိပိဋက ပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်ကြီး နှင့် ပါဠိပဒ ကျမ်းညွှန်းကျမ်းကြီး (၈ လက်မ-၁၀လက်မ) (၁၆) အုပ်၊ စာမျက်နှာ (၁၀၀၀၀) ကျော်ကို ရေးနည်းရေးပုံမှစ၍မူချ/သင်တန်းပေး/ အပြီးသတ် တည်းဖြတ်ရသော အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန်ရှိရှိ စေတနာပါပါ ဝါသနာကြီးကြီး လုပ်ခဲ့ရ၏။
အသက် (၄၂) “ရဟန္တာနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ” ရေးသား၍ လူအများ တရားအားထုတ်လာချင်အောင် ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
‘‘ကမ္ဘာကိုချုပ်ကိုင်မည့်သူ”၊ “ရတနာသုံးပါးကျေးဇူး” စသောစာအုပ်များရေး၍ လူအများ ဘာသာရေးစာပေများ ဘက်သို့ မျက်နှာ မူလာအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့။
ကျန်းမာရေးမကောင်းသည်ကို အကြောင်းပြု၍ အာယုဗ္ဗေဒ အရှင်နာဂသိန်နှင့် (၆) လခန့် တွဲမိကာ ဆေးဆရာ ဘဝ (၁၀) နှစ်ခန့် ကျင်လည်ခဲ့ရ။
တိုင်းရင်းဆေး ဘေသဇ္ဇဂုဏ်ထူးနှင့် ဆရာဖြစ်၊ သင်တန်းပေး၊ ဆေးတိုက်ဖွင့်၊ ဆေးရောင်းခဲ့။
ဆရာကြီး ဦးသိန်းအောင်၊ ဦးစံတင့်၊ ဆရာသိန်းကြီး၊ ဦးမြဝင်းတို့နှင့် ဆေးကောင်စီဖွဲ့စည်းစတွင် တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူးလုပ်ခဲ့။
ခင်ကြီးဖျော် ဓာတ်ကျမ်း၊ ဦးပိုဓာတ်ကျမ်းစသည့် ဆေးစာအုပ် (၄) အုပ်ထုတ်ဝေခဲ့၊ 'မောင်းထောင်ဆရာလှိုင်' အမည်ခံ၍ ရှင်နာဂသိန် အတွက် ဆေးကျမ်းများ ကူညီရေးသားပြုစု၍ နိဒါန်းများရေးပေးခဲ့၊ အသက် (၅၀) ကျော် နိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) တွဲဖက်ပါမောက္ခ (၂)နှစ် သာလုပ်ခဲ့၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့သာသနာပြု မဟာသန္တိသုခ ကျောင်းတော်ကြီး၌ “ဗုဒ္ဓအင်္ဂလိပ်စာ” နည်းပြလုပ်ခဲ့၊ အသက် (၆ဝ) ကျော် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် (၉) နှစ် လုပ်စဉ် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော် (အခြေခံ၊ အထက်တန်း၊ အဆင့်မြင့်) (၃) အုပ်ကို လက်ထောက်အယ်ဒီတာ ဓမ္မာစရိယ (၄) ဦး၏ အကူအညီ၊ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ကြီး (၉) ဦးနှင့်တိုင်ပင်၍ တာဝန်ခံ ရေးသားခဲ့၊ ယင်းစာအုပ်များကို ဆရာဦးသောင်းလွင် (ရှင်သုမန B.A)၊ ဒေါက်တာမင်းတင်မွန်တို့နှင့်အတူ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ခဲ့၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းတစ်လျား ပြည်နယ်မြို့ကြီးများ၌ လှည့်လည်၍ သင်တန်းပေး၊ တရားဟော (၅ နှစ်၊ ခန့်)လုပ်ဆောင်ခဲ့။
နိုင်ငံတော်က (၁၉၉၁-ခုနှစ်) သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘွဲ့ပေးခဲ့၊ စစ်တကောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့ နာယကအဖြစ် ဘင်္ဂလား ဒေ့ရှ်၌ ကုန်းလမ်းမှသွား၍ ရှင် (၁၀၀) ပြုပွဲ၊ တရားထိုင်ပွဲ (၂) ကြိမ်လုပ်ခဲ့၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘုံဘေ (မွန်ဘိုင်း)သို့ (၂)ခေါက် သွားရောက် ၍ ဝိပဿနာ ဆွေးနွေးပွဲ တက်ခဲ့ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိပတ္တိသာသနာထွန်းကားပုံသမိုင်းကို မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ဟိန္ဒီ (၃) ဘာသာဖြင့် စာတမ်းများ တင်သွင်းခဲ့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ပတ္တယားမြို့တွင် ရိုမင်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန် နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆွေးနွေးပွဲ တက်ရောက်ရင်း စင်္ကာပူ၊ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့၊ အသက် (ရ၀) တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဒ္ဓမ္မဇောတိက ဖောင်ဒေးရှင်းအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ယူလျက် နိုင်ငံခြားသားများနှင့် အထူးသင့်လျော်သော ကန္နီကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းကို ကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့် ဖြန့်ချိရန် တရားစခန်းများဖွင့်ခဲ့။
၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ကန္နီနည်း ဥပနိဿယဖြင့် မောင်းထောင်မြေဇင်းတောရ ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ဩဝါဒကို ခံယူကာ မှော်ဘီ-လှပဒါးတရားစခန်းနှင့် မန္တလေးတိုင်း၊ ရန်ကင်းတောင် ရန်ကင်းအေးငြိမ်းရိပ်သာ ရက်-၆၀ တရားစခန်းများကို ကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ်သူအဖြစ် တာဝန်ယူ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းကို အထိရောက်ဆုံး စွမ်းဆောင်ပြသနိုင်ခဲ့သည့် တရားစခန်းအဖြစ် သမိုင်းတွင်ခဲ့သည်။
မန္တလေးတိုင်း၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် ရန်ကင်းတောင် ရန်ကင်း အေးငြိမ်းရိပ်သာ ရက်-၆၀ တရားစခန်း ဒုတိယအကြိမ် ပြီးစီး အောင်မြင်၍ ရန်ကုန် ကမ္ဘာအေးရှိ မိမိနေအိမ်သို့ ပြန်ရောက်လာပြီးနောက်၊ ရောဂါဝေဒနာ အသည်းအသန် ဖြစ်ပေါ်နေသည့်ကြားမှ တရားကို တွင်တွင်ရှုမှတ်နေခဲ့သည်။
မိသားစုများနှင့် ဆွေမျိုးဉာတိ မိတ်သင်္ဂဟ တပည့်များက ဆရာကြီးဦးဌေးလှိုင်၏ ရောဂါဝေဒနာ သက်သာပျောက်ကင်းရေးအတွက် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဆေးမျိုးစုံ ဆရာမျိုးစုံတို့ဖြင့် ကုသကြပါသော်ပါသော်လည်း၊ “နေရောင်ခြည်အောက် ဆီးနှင်းပေါက်တို့ ကြွေပျောက်ရသည့်ပမာ” ခန္ဓအိမ် အရှုပ်အထွေးကို ညစ်ကြေးအသွင် မစင်အလား သဘောထားလျက် နှစ်ပါးရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်ဟန်ကို ဉာဏ်မှာတင်စား ရှုမှတ်ပွား၍ တရားအမှတ်မပျက် သတိပဋ္ဌာန်ရှုကွက်ဖြင့် ဉာဏ်သက်ဝင်နေချိန် ၂၀၀၄-ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက် (၁၃၆၆ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၆ ရက်) ကြာသပတေးနေ့၊ နံနက် ၁ နာရီ မိနစ် ၂၀ တွင် တစ်ဘဝခန္ဓာ ချုပ်ငြိမ်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
"ဓမ္မာစရိယ ဦးဌေးလှိုင်၏ စာအုပ်များ စုစည်းမှု" ၁။
ရဟန္တာနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂။
အိုဘယ့် ခရီးသည် ၃။
မတျတောဝါဒ ၄။
နောက်တိုး ပါဠိတော်ဝတ္ထု (၅)ပုဒ် ၅။
တောင်တန်းသာသနာပြု ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝနေနည်း ၆။
အီတာလျံဘုန်းတော်ကြီး ဦးလောကနာထ၏ ကမ္ဘာလှည့်တရား ၇။
သီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင်အရိယာများ ၈။
အကာလိကတရားတော်များ ၉။
ခရီးဖော် ၁၀။
ချမ်းမြေ့စွာ ဘဝနေနည်း ၁၁။
ဇာတ်တော် (၅၅၀)မှ ပျောက်နေသော ဇာတ်များနှင့် စာရင်း မဝင်သောဇာတ်များ ၁၂။
ဒဿနပါရဂူကျမ်း ၁၃။
ဓမ္မဒူတ - အတွဲ (၁) ၁၄။
ဓမ္မဒူတ - အတွဲ (၂) ၁၅။
ဓမ္မဒူတ - အတွဲ (၃) ၁၆။
ပဓာနပါရဂူကမြွး ၁၇။
ပရိတ်တော်အကြောင်း ၁၈။
ရတနာ (၃)ပါးကျေးဇူး - အတွဲ (၁) ၁၉။
ရတနာ (၃)ပါးကျေးဇူး - အတွဲ (၂) ၂၀။
သီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင်အရိယာများ (၁) ၂၁။
သီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင်အရိယာများ (၂) ၂၂။
ထေရဝါဒ'ဒဿန ၂၃။
သန္ဒိဋ္ဌိကတရားတော်များ ၂၄။
အနာဂါမ် ဆရာသက်ကြီး ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
အမေရီဂို ဗက်(စ်)ပုချီ (၁၄၅၄−၁၅၁၂) သည် အီတလီလူမျိုး ပင်လယ်ရေကြောင်းကျွမ်းကျင်သူ၊ နယ်မြေသစ် စူးစမ်းရှာဖွေသူ၊ မြေပုံပညာရှင် ဖြစ်သည်။
'ဘရာဇီး နှင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတို့သည် အာရှတိုက်၏ အရှေ့ဘက်စွန်း နယ်မြေများ ဖြစ်သည်' ဟူသော ကိုလံဘတ်၏ အယူအဆ မမှန်ကန်ကြောင်း၊ သီးခြားကုန်းမြေ၊ တိုက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာသစ်ဟု ညွှန်းဆိုလေ့ရှိသော အဆိုပါ တိုက်ကြီးသည် သူ့ကိုအကြောင်းပြု၍ အမေရိကဟုတွင်သည်။
သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယ ဆရာတော် ဒေါက်တာ ဓမ္မပီယ သည် နိုင်ငံတော် အစိုးရမှ ဆက်ကပ်သော သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့ နှင့် Ph.D ဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့သော မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဆရာတော် ဒေါက်တာ ဓမ္မပီယ သည် မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများနှင့် ပြည်နယ်များမှ ရဟန်းသံဃာများ နှင့် မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ပရိယတ္တိသာသနာဟိတ (သကျသီဟ) ဓမ္မာစရိယ ဆရာတော် အရှင်ဝီရသူရေးဆွဲတင်ပြခဲ့သော မြန်မာအမျိုးစောင့်ဥပဒေ ကို မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ- အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ- အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ သပိတ်အိုင်ဆရာတော် (သဲကုန်းဆရာတော်) ဒေါက်တာ အရှင်ဉာဏိဿရ Monks Rally Behind Bill That Would Restrict Interfaith Marriage ၊ သာဓုပရိယတ္တိ စာသင်တိုက် ကျောင်းထိုင် နာယက ရွှေညဝါ ဆရာတော် RFA: Interview With Sayadaw Shwe Nya War - YouTube၊ ဓမ္မဒူတ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဆရာတော် အရှင် ဆေကိန္ဒ Buddhist Women Interfaith Marriage Law is Necessary to Protect the Burmese Buddhist Women’s Rights | democracy for burmaMonks’ Convention in Burma Calls for Restricting Buddhist-Muslim Marriage စသော မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများနှင့် ပြည်နယ်များမှ ရဟန်းသံဃာများ၊ မြန်မာပြည်သူများနှင့် အတူ တက်ကြွစွာ ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ဆရာတော် ဒေါက်တာ ဓမ္မပီယအရှင်မြတ်သည် ကျမ်းစာရေးသားခြင်း၊ စာပေပို့ချခြင်း၊ တရားဟောပြောခြင်း၊ တရားပြသခြင်း၊ စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
Sayadaw Dr. Dhammapiya's Dhamma Lecture at TDS (SF Bay Area, U.S.A.) on March 16, 2013 - YouTubeSayadaw Dr. U Dhammapiya's Dhamma Class at TDS (SF Bay Area) on March 23, 2013 - YouTube ၁၃၁၇ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွှေနားဋောင်းကျကျေးရွာတွင် ဦးထွန်းစ+ဒေါ်သိန်းရီတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
၁၃၂၅ ခုနှစ်တွင် ရှင်ပြု၍ ၁၃၃၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၇ ရက်နေ့တွင် ရဟန်းဖြစ်သည်။
ရေဦးမြို့ မင်္ဂလာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ပဲခူးမြို့ သာသနာ့မဏ္ဍိုင်ပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်မြို့ ညောင်တုန်းပါဠိတက္ကသိုလ်တို့၌ စာပေသင်ယူ၍ ၁၉၈၀ တွင် သာသနဓဇဓမ္မာစရိယဘွဲ့ကို ရရှိအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် San Jose State University နှင့် California Institute, San Francisco တို့မှ B.A (Comparative Studies) နှင့် M.A, Ph.D (Philosophy) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ချောင်းဆုံမြို့နယ် ကမာကျေးရွာ ဒီပါရုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက်တွင် စာပေပို့ချခဲ့ပြီး မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာတွင် တရားအားထုတ်ခဲ့သည်။
မလေးရှားနိုင်ငံ ပီနန်မြို့ Malaysia Buddhist Meditation Center ၌ (၅)နှစ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ Tathagata Meditation Center ၌ (၈)နှစ်၊ မေတ္တာနန္ဒဝိဟာရ တရားရိပ်သာ၌ သာသနာပြုခဲ့သည်။
http://mahadhammapala.org/pdfviewer/pdfview.php?surl=1&lurl=book_m&v852b=DPPS&v541e=A1MMGB027909 ၂၀၁၂-ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို လည်းကောင်း ၂၀၁၄-ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ့စွမ်းဆောင်ရည်ဆုကို လည်းကောင်း ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းကို ခံယူတော်မူခဲ့ပါသည်။
https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs12/Mirror2012-01-04.pdf ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ။
မာရမာ()လူမျိုးသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသ တောင်တန်းများတွင် အခြေချနေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် လူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသော မျိုးနွယ်စု(၁၃၅)မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။
ဘုရင့်နောင်၏အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသည့်သားတော် နန္ဒဘုရင်လက်ထက်တွင် ဟံသာဝတီထီးနန်းသည် ရခိုင်မင်းနှင့် တောင်ငူမင်းတို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်သဖြင့် ပျက်စီးသွားခဲ့ရ၏။
ရခိုင်တို့သည် ကမ္ဘောဇသာဒီနန်းတော်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး ဘုရင့်နောင်၏ ဆွေတော်မျိုးတော် မင်းညီမင်းသားများကို ရခိုင်၊ ထိုမှတဆင့် ထိုအချိန်က ရခိုင်ပိုင် ဘင်္ဂလားနယ်၊ စစ်တကောင်းဒေသသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုသူတို့မှဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာကြသူများကို မရမာဟုခေါ်ဆိုကြပြီး ယခုအခါတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၌ အထင်အရှားနေထိုင်လျက်ရှိကြသေးသည်။
ဘာသာစကား မရမာဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဗက်ပင်မအုပ်စုကြီး၏ တိဗက်-ဗမာအုပ်စုမှ လိုလို-ဗမာဘာသာစကားတွင်ပါဝင်သော ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ မှ ဗမာဘာသာစကား၏ ဒေသိယသံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ဆိုထားသည်။
ရခိုင်လေသံဝဲနှင့်တိုက်ရိုက် ဆက်နွယ်မှုရှိပြီး အသံထွက်နှင့် အချို့ သဒ္ဒါပုံစံများ တူညီနေသည်။
Thurgood, Graham & LaPolla, Randy J. (2003). The Sino-Tibetan Languages. Routledge. pp. 228–229.Lewis, M. Paul, ed. (2009). Ethnologue: Languages of the World, 16th Edition. Dallas: SIL International. မျိုးရိုးဗီဇ မျိုးရိုးဗီဇသုတေသနများအရ မရမာတို့သည် တိဗက်-ဗမာလူမျိုးများ၏ ဗမာအုပ်စုနီးစပ်ရာ မှာပါဝင်ပြီး ဗမာလူမျိုး၊ ရခိုင်လူမျိုးတို့နှင့် သွေးဆက်အသွယ်အဆက် တိုက်ရိုက်ရှိကြသည်။
Y-DNA Haplogroup အနက်တွင် O-M175 (အရှေ့အာရှနှင့် တိဗက်-ဗမာမျိုးနွယ်များအတွင်း တွေ့ရသည့် မျိုးရိုးဗီဇ) ပိုများပြီး၊ တချို့တွင် R1a(အိန္ဒိယသက်ရောက်မှု) ကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
Gayden, T. et al. (2007). "The Himalayas as a Directional Barrier to Gene Flow". The American Journal of Human Genetics. 80 (5): 884–894.van Driem, George (2007). The Diversity of the Tibeto-Burman Languages. Brill. ယဉ်ကျေးမှု မရမာတို့သည် ယဉ်ကျေးမှုအနက် ရခိုင်လူမျိုးနှင့် အလွန်နီးစပ်ပြီး၊ အဝတ်အစား၊ အိမ်ရာပုံစံ၊ ပွဲတော်ပုံစံများမှာ တူညီမှုများစွာ တွေ့ရသည်။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ကို အဓိကကိုးကွယ်ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တူညီသောရေကစားပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။
Lehman, F.K. (1963). The Structure of Chin Society. Urbana: University of Illinois Press.Encyclopedia of World Cultures (1996). South Asia. Macmillan Reference USA. ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ Category:ရခိုင်လူမျိုးစု။
ဝိနည်းတော် ပညတ်ခြင်းအကြောင်း ၁၀ ချက် (၁) သံဃာတော်၏ ကောင်းပါပြီဟု ဝန်ခံကျင့်သုံးရန်၊ (၂) သံဃာတော်များ ချမ်းသာစေရန်၊ (၃) အကျင့်သီလ ဖောက်ဖျက်သူတို့ကို နှိမ်နင်းရန်၊ (၄) အကျင့်သီလကို ချစ်မြတ်နိုးသော ရဟန်းတို့ ချမ်းသာစွာ နေနိုင်ရန်၊ (၅) မျက်မှောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရဲအထူးတို့ကို ပယ်ရှားရန်၊ (၆) နောင် ဖြစ်လတ္တံ့ကုန်သော ဆင်းရဲအထူးတို့ကို ပယ်ရှားရန်၊ (၇) မကြည်ညိုသေးသောသူတို့ ကြည်ညိုစေရန်၊ (၈) ကြည်ညိုပြီးသောသူတို့ တိုး၍ ကြည်ညိုစေရန်၊ (၉) သူတော်ကောင်းတရား(သာသနာသုံးရပ်) တည်တံ့စေရန်၊ (၁၀) ဝိနည်း (စည်းမျဉ်းဥပဒေ) ကို ချီးမြှောက်ရန်။
အနာမာသဝတ္တုများ (ရဟန်းများမထိမကိုင်ကောင်းသောအရာဝတ္တုများ) ၁. မာတုဂါမ = ယနေ့မွေးစ သူငယ်မကိုပင် မကိုင်ရ၊ သာယာစိတ် ရှိလျှင် သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။
သာယာစိတ်မရှိသော်လည်း တမင်သက်သက်ကိုင်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။
မတော်တဆ ထိမိတိုးမိလျှင် အာပတ်မသင့်။
မိခင်၊ နှမ စသော ဆွေမျိုးတော် စပ်သူကို မိသားစုချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် ကိုင်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်သည်။
ရေနှစ်သော မိခင်၊ ရေတွင်းထဲကျသော မိခင်ကိုပင် လက်ဖြင့်မဆွဲမကိုင်ရ၊ ဝါးလုံး၊ ကြိုး စသည်ကို လှမ်းပေး၍ ဆွဲတင်ကယ်ဆယ်ရမည်။
လက်ကိုလှမ်းဆွဲပါဟုမပြောရ၊ ကြောက် အား လန့်အားဖြင့် လာရောက်ဆွဲကိုင်ဖက်ထားပါမူကမ်းစပ်ရောက် အောင် ကူးခပ်လာရမည်။
အာပတ်မသင့်ချေ။
မိမိ၏ ကာယပယောဂ၊ ဝစီပယောဂ မပါစေရ။
၂. မာတုဂါမ၏ အသုံးအဆောင်၊ ၃. မာတုဂါမ၏ ရုပ်ပုံ၊ ဓာတ်ပုံ၊ ရုပ်တု၊ ၄. စပါးအမျိုးမျိုး၊ ၅. ပဲအမျိုးမျိုး၊ ၆. ထန်းသီး၊ အုန်းသီး၊ ငှက်ပျောသီး စသော အသီးအမျိုးမျိုး၊ ၇. ပုလဲ၊ ပတ္တမြား၊ ရွှေ၊ ငွေ စသော ရတနာအမျိုးမျိုး၊ ၈. ငွေစက္ကူ၊ ငွေအင်္ဂါး အသပြာ အမျိုးမျိုး၊ ၉. လက်နက် အမျိုးမျိုး၊ ၁၀. တူရိယာ အမျိုးမျိုး။
အထက်ပါ ပစ္စည်းဝတ္တုတို့ကို ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ပါက ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်သည်။
ဆွမ်းမခံအပ်သော (၆)ဌာန ရဟန်းသံဃာတော်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ (၆)ဌာနသို့ အကျွမ်းတဝင် ပြု၍ အမြဲဆွမ်းမခံအပ် - ၁. ပြည့်တန်ဆာမအိမ်၊ ၂. မုဆိုးမအိမ်၊ ၃. အပျိုကြီးအိမ်၊ ၄. ပဏ္ဍုက် (မိန်းမရှာ) အိမ်၊ ၅. ဘိက္ခုနီမကျောင်း ၆. သေတင်းကုပ် (အရက်ဆိုင်) အမြဲတမ်း ဆွမ်းမခံအပ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ဆွမ်းရပ်ခွင့်ရှိ၏။
၎င်းတို့က လမ်းဆုံးလမ်းမသို့ ထွက်၍ ဆွမ်းလောင်းလျှင်လည်းကောင်း၊ ကျောင်းသို့ လာရောက် ဆွမ်းပို့လျှင် လည်းကောင်း ခံယူသုံးဆောင် ကောင်း၏။
အကပ်ခံအင်္ဂါ (၅) ပါး ဆက်ကပ်လိုသည့် ပစ္စည်းကို အကပ်ခံမည့် ရဟန်းထံသို့ ရှေ့ရှုဆောင်ယူခြင်း (အနည်းငယ်မျှပင်ဖြစ်စေ ရှေ့ရှုညွတ်စေခြင်း )။
ပေးလှူသောလက်နှင့် ခံယူသောလက် မှတစ်ပါး အခြားသော ကိုယ်အင်္ဂါဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တဦး နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် အတွင်းသို့ရောက်ခြင်း။
ကပ်အပ်သောပစ္စည်းနှင့် ထည့်ရာ တင်ရာဖြစ်သော သပိတ်၊ ပန်းကန်၊ ခွက်၊ စားပွဲခုံ စသော ဝတ္ထုသည် အားအလယ်အလတ် ရှိသော ယောက်ျား မြှောက်ချီနိုင်သော ဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း။
ဆက်ကပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်အင်္ဂါဖြင့် ပေးလှူ ဆက်ကပ်ခြင်း။
ကိုယ်အင်္ဂါနှင့်ဆက်စပ်သော သပိတ်၊ ပန်းကန်၊ ခွက် စသည်ဖြင့် ပေးလှူဆက်ကပ်ခြင်း။
ခံယူသော ရဟန်း၏ လက်၊ သပိတ်၊ ခွက်စသည်တို့္ပ ကျရောက်အောင် ပစ်လွှင့်၍ ဆက်ကပ်ခြင်းအားဖြင့် သုံးမျိုးသော ဆက်ကပ်ခြင်းတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ဆက်ကပ်ခြင်း။
အကပ်ခံသောရဟန်း၏ ကိုယ်အင်္ဂါ(လက်)ဖြင့် ခံယူခြင်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါနှင့်ဆက်စပ်သော သပိတ်၊ ပန်းကန်၊ ခွက် စသည်ဖြင့် ခံယူခြင်း အားဖြင့် နှစ်မျိုးသော ခံယူခြင်းတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ခံယူခြင်း၊ ဤအင်္ဂါ ငါးပါးနှင့်ညီအောင် ဆက်ကပ်ခံယူလျှင် အကပ်မြောက်သည်။
အကပ်မမြောက် မပြောင်းမရွှေ့နိုင်သော ပျဉ်ချပ် ကျောက်ဖျာစသည်ဖြစ်စေ၊ သစ်ငုတ် သစ်ပင်စသည်နှင့် တွဲချည်ထားသောညောင်စောင်း၊ အင်းပျဉ်စသည်ဖြစ်စေ ဆက်ကပ်ရန်ပစ္စည်းကို တင်၍ ကပ်လျှင် အကပ်မမြောက်။
သစ်ပင်ဖြစ် (ပေါက်) နေ၍ မခူး ရသေးသော ပဒုမ္မာကြာရွက်၊ ပေါက်ရွက်၊ အင်ဖက် စသည် ထည့်၍ ကပ်လျှင်လည်း အကပ်မမြောက်။
ဆက်ကပ်မည့် ပစ္စည်းကို ဆောင်ယူ၍ မရနိုင်လောက်အောင် သေးငယ်သော မန်ကျည်းရွက်၊ သျှားရွက် စသည် ထည့်၍ ကပ်လျှင် အကပ်မမြောက်။
အားအလယ် အလတ်ရှိသော ]]ထာမမဇ္ဈိမ}} ယောက်ျား မမြှောက်နိုင်လောက်အောင် ကြီးသောစားပွဲခုံကြီး ပေါ် ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်တို့ကို တင်၍ ကပ်လျှင် အကပ်မမြောက်။
ထမင်း ဟင်း ပါသော ထမင်းအိုးကြီး၊ ဟင်းအိုးကြီးစသည်ကို လူအများ ဝိုင်းမ၍ ကပ်လျှင် အကပ်မမြောက်။
အကပ်ပျက်ခြင်းအင်္ဂါ (၆) ပါး အကပ်ခံပြီးသော ပစ္စည်းများသည်အောက်ပါ အကြောင်း တစ်ပါးပါးကြောင့် အကပ်ပျက်၏။
သုံးဆောင်လိုလျှင် ထပ်မံ အကပ်ခံရ၏။
သိက္ခာချ (လူထွက်) ခြင်း၊ ၂။
သူခိုးဓားပြတို့ အနိုင်အထက် လုယူခြင်း၊ ၃။
သေ (ပျံလွန်) ခြင်း၊ ၄။
ရဟန်းယောက်ျားအဖြစ်မှ ရဟန်းမိန်းမအဖြစ် ပြောင်းလဲ သွားခြင်း၊ ၅။
(အစွန့်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ထင်ရှားမရှိဘဲ မိမိဘာသာ မစားတော့ပြီ၊ တော်ပြီတန်ပြီဟု ဆုံးဖြတ်ကာ) ကိုယ်အင်္ဂါ၊ စိတ် နှစ်ပါးလုံးဖြင့် ဖြစ်စေ၊ စိတ်သက်သက်ဖြင့်ဖြစ်စေ စွန့်လွှတ်ခြင်း။
လူ သာမဏေ စသည်တို့အား စိတ်အာလယပြတ် ပေးစွန့်ခြင်း စသဖြင့် အကပ်ပျက်ခြင်းအင်္ဂါ ခြောက်ပါးရှိ၏။
မကပ်ဘဲအပ်သောဝတ္ထုများ နွားလှည်း၊ မြင်းရထား၊ ကား စသည်တို့ သွားသောအခါ ထသောဖုန် မြူမှုန့်မပါ၊ စင်ကြယ်သော ရေကို အကပ်မခံဘဲ သောက်ကောင်း၏။
ဖျော်ရည်၊ သားငါးအရည်၊ ထမင်းရည် စသည်တို့နှင့် မရောမနှော စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသော ရေကို မကပ်ဘဲ သောက်ကောင်း ၏။
ရွံ့၊ ညွန် စသည်တို့နှင့် ရောနေသော ရေဖြစ်လျှင် ဓမကရိုဏ် (ရေစစ်) ဖြင့် စစ်ပြီးမှ သောက်ရ၏။
သွားချေးသည် သွားနှင့်ကပ်ငြိနေစဉ် စားလိုက အကပ်မခံဘဲ စားကောင်း၏။
မတော်တဆ ဝမ်းတွင်းသို့ ရောက်သွားသော်လည်း အပြစ်မရှိ၊ သွားတိုက်တံ၊ ဒန်ပူစသည်တို့ဖြင့် ခြစ်မိ၍ သွားမှလွတ်လျှင် အကပ်ခံပြီးမှ စားကောင်း၏။
နှပ် (နှာရည်) သည် နှာခေါင်းအတွင်း ကပ်ငြိနေစဉ် နှာခေါင်းမှ တွဲလျားကျ၍ အောက်သို့ ပြတ်မကျသေးမီ စားလိုက အကပ်မခံဘဲ စားကောင်း၏။
နှာခေါင်းမှအောက်သို့ပြတ်ကျသွားလျှင် အကပ်ခံပြီးမှ စားကောင်း၏။
မျက်ချေး၊ နားချေး (နဖာချေ၊ ကိုယ်ပေါ်ချွေးထွက်၍ ပေါက်သော ဆား၊ မျက်ရည်၊ တံတွေး၊ သလိပ်၊ ကျင်ငယ်။
ကျင်ကြီးတို့လည်း အလားတူပင် ဖြစ်ကြသည်။
ကိုယ်အင်္ဂါ ကပ်ငြိနေစဉ် ကိုယ်အင်္ဂါမှ တွဲလျားကျသော်လည်း ဥပတ်ပြတ်မကျသေးမီဖြစ်လျှင် အကပ်မခံဘဲ သုံးစွဲကောင်း၏။
ဆေးကုကောင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ရဟန်းနှင့် သာမဏေများ၊ မိမိမယ်တော် ခမည်းတော်နှင့် မယ်တော် ခမည်းတော်တို့အား ပြုစုလုပ်ကျွေးသူ၊ မိမိအား ဝေယျာဝစ္စပြုလုပ်ပေးသူနှင့် ရှင်လောင်းတို့အား ဆေးကုပေးအပ်၏။
လူနာအား ဆေးနည်းကို ပြောပြခြင်း၊ ထိုလူနာ၏ ပစ္စည်းဖြင့် ဆေးဖော်စပ်ပေးခြင်း၊ သို့မဟုတ်မိမိပစ္စည်းဖြင့် ဆေးဖော်စပ်တိုက်ကျွေးကုသခြင်းပြုနိုင်၏။
အကယ်၍ မိမိ ဆေးပစ္စည်းမရှိပါက ဆွေမျိုးများနှင့်ဖိတ်ကြားထားသော ဒါယကာများထံမှ အလှူခံ၍ လည်းကောင်း၊ မရပါက နေမွန်းလွဲအချိန်တွင် အိမ်စဉ်လှည့်လည်ရပ်၍ ဆွမ်းခံသကဲ့သို့ ဆေးပစ္စည်း အလှူခံ၍ လည်းကောင်း ဆေးပစ္စည်းရှာဖွေဖော်စပ် ကုသရမည်။
ထို့ပြင်ရဟန်းနှင့် ဆွေခုနစ်ဆက် မျိုးခုနစ်ဆက် တော်စပ်သူများအား ၎င်းတို့၏ ဆေးပစ္စည်းဖြင့် ဆေးဖော်စပ်၍ ကုသခွင့်ရှိ၏၊ အကယ်၍ မိမိဆေးပစ္စည်းဖြင့် ကုသပေးရပါက နောင်တစ်ချိန်တွင် အစားပေးကြရန် ပြောဆို၍ ကုသရမည်၊ အလိုက်သိ၍ အစားပြန်ပေးက ယူရမည်၊ ပြန်မပေးက မတောင်းရ။
ဆေးပညာ တတ်ကျွမ်းသော ရဟန်းသည် မိမိအတူနေ ဆရာရဟန်း၊ တပည့်ရဟန်း၏ မိခင်ဖခင်တို့အား မလွဲမရှောင်သာ၍ ဆေးကုသပေးရပါက ထိုရဟန်းပိုင် ဆေးဝါးဖြင့် ကုသပေးရမည်၊ ထိုရဟန်း ဆေးမရှိပါက မိမိဆေးဝါးများကို ထိုရဟန်းပိုင် အဖြစ်ပေးအပ်ပြီးမှ ထိုဆေးဖြင့် ကုသပေးရမည်။
ထို့ပြင် အန္တရာယ်ပြုနိုင်သော ဥပဒေမဲ့ လက်နက်ကိုင်များ၊ စစ်ရှုံးလာသော မင်းမှုထမ်းများ၊ ခရီးသည်နှင့် ဆွေမရှိမျိုးမရှိအထီးကျန်သူတို့သည် မကျန်းမာသဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ခိုလာပါက ဆေးကုသပေးနိုင်သည်။
သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံ၍ ပစ္စည်းဥစ္စာကြွယ်ဝသော ဘုရားဒါယကာ ကျောင်းဒါယကာ အလှူဒါယကာတို့ကို ဆေးပေးခြင်း၊ ဆေးကုခြင်းမပြုရ။
ထိုပစ္စည်းလေးပါး ဒါယကာက တပည့်တော်၏ မိခင် နေမကောင်း၍ ဆေးနည်း ပြောပြပါဘုရား ဆေးကောင်း ညွှန်ပြပါဘုရားဟု လျှောက်ထားလျှင်၊ ဆေးပညာတတ်သော ရဟန်းသည် တိုက်ရိုက်ပြန်မပြောရ၊ အနီးရှိ ရဟန်းသာမဏေတစ်ပါးအား "မည်သည့်ရဟန်း မည်သည့်ရောဂါ ဖြစ်စဉ်က မည်သည့်ဆေးဖြင့် ကုသပျောက်ကင်းဖူးကြောင်း" ပြောကြားရမည်။
ဒါယကာဖြစ်သူက နံဘေးမှ ကြားနာမှတ်သား၍ သူ၏မိခင်အား ထိုဆေးနည်းအတိုင်း ကုသပါလျှင် ထိုရဟန်းမှာ ကုလဒ အမှု ပြုရာ မရောက်၊ အာပတ်မသင့်ချေ။
သို့မဟုတ် ဒါယကာဖြစ်သူ ဝိနည်းနား လည်သဖြင့် မည်သူဖျားနာသည်၊ မည်သူအတွက်ဟူ၍ မရည်ညွှန်းဘဲ "ဤရောဂါကို မည်သည့်ဆေးဖြင့် ကုသရသနည်း"ဟု ဆေးပညာသဘောသက်သက် ကိုသာ မေးရာ ထိုရောဂါ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည့် ဆေးနည်းများကို ပြောပြခွင့်ရှိ၏။
မစားကောင်းသော အသားကြီး ၁၀ မျိုး ၁။
လူသား - ဇာတ်တူချင်းဖြစ်၍ မစားအပ်၊ ထုလ္လစ္စဉ်း။
ဆင်သား − မင်းအင်္ဂါဖြစ်၍ မစားအပ်၊ ဒုက္ကဋ်။
မြင်းသား − မင်းအင်္ဂါဖြစ်၍ မစားအပ်၊ ဒုက္ကဋ်။
ခွေးသား − ရွံဖွယ်ဖြစ်၍ မစားအပ်၊ ဒုက္ကဋ်။
မြွေသား − ရွံဖွယ်ဖြစ်၍ မစားအပ်၊ ဒုက္ကဋ်။