kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကျောင်းဆင်းပြီးနောက် သူသည် မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် တစ်လျှောက်တွင် ငါးနှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သူဟာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဖြစ် ၂၀၀၅ တွင် အငြိမ်းစားယူပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန၌ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
ယခင်ဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆန်းနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများအား အခြားဝန်ကြီးဌာနများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသောအခါ သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ဩဂုတ်လ ၃၀ တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အငြင်းပွားမှု ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Eleven Media Group က ကလောင်နာမည် ဒေါက်တာဆိပ်ဖွားဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ဇွန်လတွင် ဇနီးဖြစ်သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဖေ့ဘွတ်မှ ဖိုတိုရှော့ အထူးပြုလုပ်ထားသည့် လူမျိုးရေး ဘာသာရေး ထိခိုက်စေမည့် ပုံတစ်ပုံကို ဝေမျှခြင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးခံရခြင်း ဦးရဲထွဋ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် ညပိုင်းတွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသည်။
လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ် မဟုတ်မမှန်သတင်းများ ရေးသားဖြန့်ဝေခဲ့သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းခံရခြင်းဖြစ်ကာ တရားလိုမှာ စစ်ကောင်စီ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဦးရဲထွဋ်သည် ပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်နှင့် ပုဒ်မ ၁၂၄(ဃ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၇နှစ်၊ စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။
thumb|ကျန်စစ်သားဥမင် အပြင်ဘက် ကျန်စစ်သားဥမင်သည် ညောင်ဦးမြို့ ရွှေစည်းခုံစေတီတော် အနီး၌ တည်ရှိသည်။
ဥမင်၏ အဝင်မုခ်ဝနှစ်ခု အကြားတွင် ဓမ္မပလ္လင်တစ်ခု ရှိသည်။
အဆောက်အအုံမှာ နိမ့်ပြီး ရိုးရိုးပင် ဖြစ်သည်။
ထို အဆောက်အအုံကို ပုဂံခေတ် ရဟန်း၊ သံဃာများ သီတင်းသုံးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
သာသနိကအဆောက်အအုံအမှတ် = ၆၅/၅၁ ဗိသုကာ လက်ရာများ ရိုးရိုး အဆောက်အအုံတစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး အဝင်ဝမုခ်နှစ်ခု အကြားတွင် ဓမ္မပလ္လင်တစ်ခု တည်ရှိသည်။
အတွင်းလိုဏ်ပတ်ဝင်္ကပါသည် မှောင်နေသည်။
သို့သော် နံရံနှင့် ပေါင်းကူးများပေါ်တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားပုံများ၊ ဗုဒ္ဓ ခြေတော်ရာများ၊ ရဟန်းပုံများ၊ ကြက်ခြေခတ်ပုံများ၊ မွန်ဂိုတာတာ စည်သည်တော်ပုံများ စသည့် ဆေးရေးပန်းချီများကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ ကျန်စစ်သားဥမင် အတွင်းပိုင်း သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ထိုအဆောက်အအုံကို ကျန်စစ်သားဥမင်ဟု ခေါ်နေကြသော်လည်း ကျန်စစ်သားမင်း လက်ထက်ထက်စော၍ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ်= ၁၈၇/၁၄၅ ဖြစ်သည်။
ဆပ္ပဒစေတီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံ၏သမိုင်းဝင် ထင်ရှားသော စေတီတစ်ဆူဖြစ်သော်လည်း ပုဂံ၌ တည်ရှိမနေဘဲ ညောင်ဦးတွင် တည်ရှိနေသည်။
ဆပဒစေတီသည် ညောင်ဦးမြို့ တောင်ဘက်အဝင်၊ ညောင်ဦး-ကျောက်ပန်းတောင်း ကားလမ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အနော်ရထာလမ်းခွဲ၌ တည်ရှိသည်။
ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်းခရစ်နှစ် ၁၂-ရာစုနှောင်းပိုင်း တွင် တည်ထားသည်။
စေတီဘေးက ယာဉ်သွားလမ်းကြောင်းနှင့် လူသွားလမ်းကြောင်းပေါ်၌ ယာဉ်များ၊ ခရီးသွားခရီးလာများ အဆက်မပြတ် သွားလာနေကြသော်လည်း စေတီပေါ်တက်၍ ဘုရားဖူးသူမှာမူ တစ်ထောင်တစ်ယောက် မရှိပေ။
တကူးတက ပုဂံ၊ ညောင်ဦးသွားပြီး ဘုရားဖူးကြသည့် ဘုရားဖူးခရီးသည်များပင် ဤစေတီသို့ မရောက်ကြပေ။
သို့ရာတွင် စေတီဘေးတွင် ယာဉ်လမ်း၊ လူသွားလမ်းရှိနေသဖြင့် ဤစေတီမှာ မဖူးချင်မြင်လျက်သား ဖြစ်နေသည်။
သို့သော် သမိုင်းသုတေသီများမှတစ်ပါး သာမန်ဘုရားဖူးများနှင့် ခရီးသွားခရီးလာများမှာမူ ဤစေတီ၏ သမိုင်းဝင်အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို မသိမမြင်ကြဘဲ ပုဂံဘုရားအို ဘုရားပျက်ထဲက သာမန်ဘုရားတစ်ဆူ၊ စေတီတစ်ဆူလောက်သာ အောက်မေ့ကြသည်။
စေတီ၏ပရိဝုဏ်၌ အာရုံခံတန်ဆောင်း မရှိပေ။
ဘုရားအိုဘုရားပျက် တစ်ဆူအဖြစ်ဖြင့်သာ နေပူကျဲကျဲထဲ၌ ထီးထီးကြီး တည်ရှိနေသည်။
ပရိဝုဏ်အပြင် ဘက်၌မူ သစ်ပင် တစ်ပင်နှစ်ပင် ပေါက်နေသည်။
စေတီမှာ ဂူဘုရားမဟုတ်ဘဲ သီဟိုဠ်စေတီပုံ ရိုးရိုးမြေစိုက်စေတီပုထိုးမျှသာဖြစ်သည်။
အောက်ခံဖိနပ်တော်မှာ လေးထောင့်ပုံဖြစ်သည်။
အုတ်ခံဖိနပ်တော်ပေါ်၌ တည်ထားသော ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်စေတီကို ဖူးတွေ့ရသည်။
ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်စေတီ အထက်၌ရှိသော ဓာတ်တော်တိုက်မှာလည်း လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ပင် ဖြစ်သည်။
ဓာတ်တော်တိုက်၏ အထက်၌ကား ထုပိကာအထွတ်ကို ပုံသဏ္ဌာန်ခပ်ဆန်းဆန်း ပြုလုပ်ထားသည်။
ပါရဂူ၏ ပုဂံခရီးသည် ဆပဒမထေရ် ထိုစေတီသည် (၁၂) ရာစုအတွင်း သီဟိုဠ်ရောက် ဆပဒမထေရ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဆပဒစေတီဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆပဒမထေရ်သည် ပုသိမ်နယ် (ယခု ငပုတောမြို့နေရာ) ဦးခင်မောင်ပြီး(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) ရေး ပုဂံဘုရားများသမိုင်းနှင့် ဧည့်လမ်းညွှန်၊ စာ-၃၃ဆပဒရွာသားဖြစ်သည်။
သီဟိုဠ်တွင် ရဟန်းခံ၍ စာပေ၊ ကျမ်းဂန်များကို သင်ယူရင်း ဆယ်ဝါ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပုဂံသို့ ပြန်လာပြီးလျှင် သထုံနွယ် သံဃာတို့မှ သီးခြား၍ သံဃကံဆောင်၏။
ဒုတိယ သီဟိုဠ်ရောက် ဂိုဏ်းထောင်သည်။
ဗိသုကာလက်ရာ သီဟိုဠ်(သီရိလင်္ကာ) ပုံစံဖြစ်ပြီး သီဟိုဠ်နိုင်ငံ အနုရာဓမြို့ရှိ ထူပါရာမစေတီပုံစံကို အတုယူတည်ဆောက်ခဲ့သည် ဆိုသည်။
တင်နိုင်တိုး၏ ပုဂံစေတီပုထိုးများ သမိုင်းနှင့် ခရီးသွားလမ်းညွှန် ဆပဒစေတီသည် ပုဂံခေတ်လက်ရာ စေတီပုံမျိုး မဟုတ်ပဲ သီဟိုဠ်ခေတ် ပုထိုးစေတီဆန်ဆန် ဓာတုဂဗ္ဘ သို့မဟုတ် ဟာမိလခေါ် ဓာတ်တော်တိုက် လေးထောင့်ပုံနှင့် ထုပိကာအထွဋ်တင်၍ တည်ဆောက်ထားသည်။
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ လေ့လာကြည်ညိုဖွယ်ရာများ စေတီတော်ကို မဟာရံတံတိုင်း ပတ်လည်ဝိုင်းရံထားပြီး ခေါင်းလောင်းပုံ၏ အထက်၌ ဓာတ်တော်တိုက်ကို ထည့်သွင်းထားပုံမှာ သီဟိုဠ်ပုံစံအဖြစ် လေ့လာဖွယ်ကောင်းလှသည်။
ထို့ပြင် စေတီတော်၏ ခေါင်းလောင်းပုံနှင့် ငှက်ပျောဖူးတို့အကြား၌ လေးထောင့်စပ်စပ် ဓာတ်တော်တိုက်ကို ကြားညှပ်ခံပုံမှာလည်း ထူးခြားလှပါသည်။
စေတီတော်မှာ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဖောင်းရစ်ပတ်လည် ပြိုကျပျက်စီးသွားခဲ့ဖူးပါသည်။
သီဟိုဠ်သာသနာနှင့် ပုဂံသာသနာ ပေါင်းကူးပေးသော စေတီတော်အဖြစ် ကြည်ညိုဖွယ်ဖြစ်သည်။
အချို့က ဆပဒစေတီကို ဘုရားနီဟု ခေါ်ကြသည်။
ဆပဒစေတီ၏ မလှမ်းမကမ်းမှာလည်း ဆပဒေါပုထိုး(၁၆၄/၁၃၁-က)မှာလည်း ဆပဒစေတီနှင့် ဆက်စပ်လျက် များစွာစိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်သည်။
၎င်းဆပဒေါပုထိုးမှာ ခရစ်နှစ် ၁၄၄၂ ခုနှစ်၊ အင်းဝခေတ်တွင် သီဟိုဠ်ပြန် ဆပဋောသ မထေရ်ပင့်ဆောင်လာသော သရီရဓာတ်တော်များအား ဌာပနာပြုလုပ် တည်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
သို့သော် ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများကြောင့် ရှေးဟောင်းခေတ်ဟူ၍ မသိမြင်နိုင်တော့ပေ။
တင်နိုင်တိုး၏ ပုဂံစေတီပုထိုးများ သမိုင်းနှင့် ခရီးသွားလမ်းညွှန် ကိုးကား Category:ပုဂံရှိ စေတီပုထိုးများ။
thumb|ရွှေဆံတော်စေတီတော်၏ မူလထီးတော်ကို ၁၉၇၅ ခုနှစ် ငလျင်တွင် ပြိုကျခဲ့သည်ကို တွေ့မြင်ရပုံ စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၅၃၆ ရွှေဆံတော် စေတီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
အေဒီ ၁၀၅၇ ရွှေဆံတော် စေတီကို အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဆံတော်ဓာတ်ကို ဌာပနာ၍ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆံတော်ရရှိလာပုံ ဥဿာ ပဲခူးပြည်သို့ ဂျွမ်း(ခမာ) စစ်သည်များ တိုက်ခိုက်လာသည့်အခါ ဥဿပဲခူးမင်းသည် အနော်ရထာမင်းကြီးထံ စစ်ကူတောင်းခဲ့သည်။
ဂျွမ်းစစ်သည်တို့ကို အောင်မြင်သောအခါ ဥဿာမင်းက ရှေးမင်းအဆက်ဆက် ကိုးကွယ်ခဲ့သော ဆံတော်ဓာတ်တစ်ဆူကို အနော်ရထာမင်းထံ ဆက်သလိုက်သည်ဟု သမိုင်းအစဉ်အလာ အဆိုရှိသည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးနောက် လင်းလွန်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် ကုန်သည် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိကညီနောက်တို့က ပျားမုန့်ဆွမ်းကို ကပ်လှူကာ ဆံတော်ဓာတ် ရှစ်ဆူကို မြန်မာပြည်သို့ ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည်။
ယခုဆံတော်ဓာတ်သည် ယင်းအနက်မှ တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
သရေခေတ္တရာပြည် ရသေ့မြို့၌ ဆံတော်လေးဆူကို ဌာပနာခဲ့သည်။
သရေခေတ္တရာပြည် ပျက်သော် ရာမညတိုင်း မွန်မင်းတို့သည် သရေခေတ္တရာစေတီမှ ဆံတော်ဌာပနာများကို ပင့်ယူ၍ အချို့ကို ဘုရားမှာ ဌာပနာသည်။
တစ်ဆူကိုမူ ရတနာပန်းတောင်းတွင် ထည့်၍ ထိုမှ အနော်ရထာမင်းထံ ရောက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ အနော်ရထာမင်းတည်ထားသော ကောင်းမှုတို့အနက် ရွှေဆံတော်စေတီသည် ရှေးအကျဆုံး စေတီလက်ရာ ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် စေတီတည်ဆောက်ပုံသည် တဖြည်းဖြည်း ဖွံဖြိုးလာရာ ရွှေစည်းခုံ စေတီတော်တည်သည့်အချိန်တွင် စေတီအင်္ဂါ ပြည်စုံလာလေသည်။
ရွှေဆံတော်စေတီတော်ကို စတုရန်းလေးထောင်ပုံ ပစ္စယာ ငါးဆင့်တက်၍ တည်ဆောက်သည်။
စေတီမျက်နှာ အလယ်၌ နတ်လှေကားများ တပ်ဆင်ထားသည်။
ပစ္စယာများမှာ စောက်သည်။
စေတီပုံမှာ အထက်မြင့်တက်ဟန်ရှိ၍ ထုထည်ကိုယ်နှင့်စာသော် စေတီအထက်ပိုင်းမှာ ခပ်ဝပ်ဝပ်ဖြစ်နေသည်။
ပစ္စယာငါးဆင့် အထက်၌ ရှစ်ထောင့်ကြဝန်းခံ၍ ခေါင်းလောင်းပုံ၊ ရင်ဖွဲ့ခါးပတ်၊ သပိတ်မှောက်၊ ဖောင်းရစ်စသည်တို့ဖြင့် ဝန်းဝိုင်းရှူးတက်ကာ အထွဋ်၌ ထီးတင်ထားသည်။
တစ်ချိန်က ပစ္စယာများတွင် ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်အုတ်ချပ်များ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။
ယင်းတို့အနက် မပျက်မစီး ကျန်ရှိနေသေးသည့် အုတ်ချပ်အချို့မှာ ပုဂံ၌တွေ့သမျှ အုတ်ချပ်များတွင် ရှေးအကျဆုံးဟု ယူဆကြသည်။
ပစ္စယာများ၌ ထောင့်စေတီများတည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း မရှိပဲ ထိုနေရာတွင် မဟာဝိနာယကဂနသျှ ခေါ် ဆင်ဦးခေါင်းရှိ ဟိန္ဒူ မဟာပိန္နဲနတ်ရုပ်များ ရှိခဲ့ကြောင်း စေတီအောက်တွင် တွေ့ရသော အကျိုးအပဲ့များအရ သိရသည်။
ထို့ကြောင့် ရွှေဆံတော်စေတီကို မဟာပိန္နဲစေတီဟုလည်း အချို့က ခေါ်ကြသည်။
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ ကိုးကား ၁။
ရွှေဆံတော်စေတီ Category:ပုဂံရှိ စေတီပုထိုးများ။
စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၆၀၀/၉၀၈ နတ်လှောင်ကျောင်းသည် သဗ္ဗညုလိုဏ်ဂူ၏ အနောက်ဘက်၊ ပုထိုးသားများ လိုဏ်ဂူ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ထို အဆောင်အအုံသည် ပုဂံရှိ ဗြဟ္မဏဟိန္နူဝါဒ၊ ဗိဿနိုးဂိုဏ်းဝင် အိန္ဒိယတိုင်းရင်းသားများ ဝတ်ပြုရာ ဘုရားကျောင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထိုကျောင်းမျိုးသည် မြင်းကပါဘက်၌လည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။
ထို့ပြင် မြင်းကပါဘက်တွင် တွေ့ရသော တမီလ်ဘာသာထိုး ကျောက်စာတစ်ခုတွင်လည်း အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း မလေမဏ္ဍအရပ်သားတစ်ဦးသည် ဗိဿနိုးဘုရားကျောင်းအတွက် အာရုံခံ (မဏ္ဍပ)၊ တံခါးဆီမီးတိုင်၊ ဝတ္တုပစ္စည်း ၁၉ ခု လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း ပါရှိလေသည်။
ဤသည်ကို ထောက်ထား၍ ပုဂံခေတ်၌ ဗုဒ္ဓဘာသာအပြင် ဗြာဟ္မဏဟိန္နူဝါဒ ဗိဿနိုးဂိုဏ်း လည်း ရှိခဲ့ဖူးကြောင်း သိရလေသည်။
ဗိဿနိုးဂိုဏ်းဆိုင်ရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို ပုဂံခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များကလည်း လေးစားကြသည်။
ကျန်စစ်သားမင်း၏ နန်းတည် အခမ်းအနားတွင် ကြံ၊ ငှက်ပျော်၊ သင်ပုတ်၊ ဒေါင်းလန်း၊ ဆီမီးတိုင်တို့ဖြင့် ဗိဿနိုးနတ်မင်းကို ပူဇော်ကြောင်း ပါရှိသည်။
မင်းများ ဘိသိတ်ခံခြင်း၊ သင်္ကြန်တော် ခေါ်ခြင်း၊ အမှုများတွင်လည်း ဗိဿနိုးဂိုဏ်း ထုံးတမ်းအရ ဆောက်ရွက်ကြသည်။
ဗိသုကာလက်ရာများ နတ်လှောင်ကျောင်း အဆောက်အအုံသည် နှစ်ကာလ ကြာညောင်းခဲ့သည်နှင့်အမျှ ဟောင်းမြင်းယိုယွင်းနေ၏။
မူလအာရုံခံ (မဏ္ဍပ) နှင့် အဝင်မှာ မရှိတော့ပြီ။
ကျန်ရှိနေသည်မှာ အတွင်းဆောင်နှင့် ကွမ်းတောင်စသော အပေါ်အလုပ် အဆောင်တို့ပင် ဖြစ်သည်။
အဆောက်အအုံ၏ အပြင်နံရံမှာ မူလက အတွင်း၌ ရှိခဲ့ဟန်တူ၏။
ထိုနံရံမုခ်ကပ်များတွင် ဗိဿနိုးနတ်မင်း၏ (ဖြစ်တော်ပေါင်း အဝတာရ) ကိုယ်ပွားရုပ်တုအချို့သည် ယခုတိုင် ရှိနေသေး၏။
ထိုရုပ်တုများသည် မစ္ဆ(ငါးမင်း)၊ ကုရ်မ(လိပ်မင်း)၊ ဝါရဟ(ဝက်မင်း)၊ နရသီဟ(လူခြင်္သေ့မင်း) စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
လူသတ္တဝါတို့ကို ကယ်ဆယ်စောင့်ရှောက်ရန် မိမိဘဝကို အခါအားလျော်စွာ စွန့်၍ လူ့အသွင် တိရစ္ဆာန်အသွင် ယူခဲ့ခြင်းသဘောပေ။
နတ်လှောင်ကျောင်းအတွင်းသို့ ဝင်လိုက်လျှင် စင်္ကြပတ်လမ်းကို တွေ့ရမည်။
အတွင်းဆောင်၌ အလယ်မဏ္ဍိုင်ရှိသည်။
အလယ်မဏ္ဍိုင် ပတ်လည် မုခ်ကပ်များအတွင်း၌ ကြာပလ္လင်ထက် (ပဒုမာသန) တင်ပျဉ်ခွေထိုင်နေသော သီဝနတ်ရုပ်နှင့် စက်(စကြာ)၊ ခရုသင်း(သင်္ခ)၊ ချွန်းတောင်း(ဂဒါ) စသည်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော မတ်ရပ်ဗိဿနိုးနတ်ရုပ်များကို တွေ့နိုင်သည်။
ထို့ပြင် ဂဠုန်ငှက်ပေါ်၌ ထိုင်နေသော ဗိဿနိုးနတ်ရုပ် နှစ်ခုအနက် တစ်ခုကိုလည်း တွေ့နိုင်လေသည်။
ဤတွင် အဓိကနတ်ရုပ်ကို တစ်စိတ်တပိုင်းသာ တွေ့နိုင်တော့မည် ဖြစ်သည်။
ထိုပုံမှာ ကမ္ဘာလောကကို ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီး အသစ်ဖန်ဆင်းပုံ သရုပ်ဖော်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုပုံကို အပြည်အစုံပုံဖော်ရလျှင် သမုဒ္ဒရာရေပြင်၌ ထာဝရတည်နေသော ကာလနဂါး(သေသျှ) အပေါ်၌ ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီး လဲလျောင်းနေသည်။
ထိုနတ်မင်းကြီး၏ ချက်မှ ကြာပေါက်ကာ (ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနိုး၊ သီဝ) နတ်သုံးပါး ပွားလာခဲ့လေသည်။
ထိုပုံတွင် ကျန်နေသော အစိတ်အပိုင်းသည် ကာလနဂါး၏ တွန့်လိမ်နေသော အမြီးပင် ဖြစ်သည်။
ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား Category:ပုဂံရှိ စေတီပုထိုးများ။
thumb|ရှင်ပင်သာလျောင်း လိုဏ်ဂူ စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၅၇၀ ရှင်ပင်သာလျောင်း လိုဏ်ဂူသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
ရွှေဆံတော်စေတီ အနီး အနောက်တောင်ဘက်ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ ရှင်ပင်သာလျောင်းလိုဏ်ဂူသည် ထောင့်မှန် စတုဂံပုံ နိမ့်ပျပ်ပျပ် အုတ်အဆောက်အအုံ ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။
အတွင်း၌ ကိန်းအောင်းလျက်ရှိသော ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူဟန် လျောင်းတော်မူ ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် အလျား ပေ ၆၀ ရှိပြီး ပုဂံလျောင်းတော်မူတို့တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သဖြင့် ထူးခြားသည်။
ယင်းမှာ ၁၁ ရာစုက လက်ရာ ဖြစ်သည်။
ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူရာတွင် လက်ယာဘက်သို့ စောင်း၍ လက်ယာလက်ပေါ်တွင် ပါးတင်ထားလျက်ရှိသည်။
ဤလျောင်းတော်မူ၏ ထူးခြားချက်မှာ မြောက်ဘက်သို့ မဟုတ်ပဲ တောင်ဘက်သို့ ဦးခေါင်းမူထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤသို့ တည်ထားခြင်းမှာ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော ရွှေဆံတော်စေတီကို မျက်နှာမူနေစေရန် ဖြစ်ဟန်တူသည်။
thumb|ဓမ္မရာဇိကစေတီ စေတီပုထိုးအမှတ်=၉၃၇/၄၁၂−က ဓမ္မရာဇိကစေတီသည် ဖွားစောရွာ သစ်မထီးကျောင်းတိုက် အနီးတွင် ရှိသည်။
စေတီတော်ကြီးကို ၁၁၉၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထားခဲ့ပြီး အလှူဒါယကာမှာ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၄-၁၂၁၁) ဖြစ်သည်။
သမိုင်း သီဟိုဠ်ဘုရင်ထံမှ မြတ်စွာဘုရား၏ သရီရ ဓာတ်တော် အဆူ ၃၀ ကို ရွှေကြုတ်နှင့်တကွ ရလျှင် ဓမ္မရာဇိက တည်မည့်နေရာ ကျောက်ဖျာထက်၌ ထား၍ ဌာပနာသည်။
ကျပ် လေးသောင်းလေးရာ နှစ်ဆယ်ခုနှစ်ကျပ် တိတိကို ရေစက်သွန်းချ လှူဒါန်းဆောက်လုပ်သည်။
စေတီတော်တည်သည်မှာ တစ်နှစ်မျှသာ ကြာသည်။
အရှေ့ဘက် ဂူအတွင်း၌ ကျောက်စာမှတ်တမ်းထားရှိခဲ့သည်။
thumb|Jataka ဗိသုကာ လက်ရာများ ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်ကြီးသည် ညောင်ဦး ရွှေစည်းခုံ စေတီတော်နှင့် တူသယောင်ရှိသည်။
သို့သော် ထူးခြားသည်မှာ ပန္နက်အောက်ခြေသည် စတုရန်းပုံအစား ငါးမြှောင့်ပုံ ဖြစ်သည်။
ယင်းအထက် ပစ္စယာသုံးဆင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
ပစ္စယာ အဆင့်ဆင့်၌ ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ် စဉ့်သုတ်ရုပ်ကြွအုတ်ချပ်များ ကပ်ထားသည်။
ထိုအထက်၌ ခေါင်းလောင်းပုံ တည်ဆောက်ပြီး ရစ်ဖွဲ့ခါးပတ်၊ သပိတ်မှောက်၊ ဖောင်းရစ်စသည် တို့တက်သွားသည်။
အထွတ်ရှိ ထီး ပျက်စီးနေသည်။
စေတီတော်ကြီး၏ ငါးမျက်နှာ၌ အာရုံခံအုတ်ဂူ ငါးလုံးရှိသည်။
ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူပြီးသော ကကုသန်၊ ကောဏာဂုံ၊ ကဿပ၊ ဂေါတမနှင့် ပွင့်အံ့သော အရိမေတ္တယျဘုရား တို့ကို ရည်မှတ်ကာ ကြေးဆင်းတု ငါးဆူ သွန်းလုပ်ပြီး ဂူငါးလုံးတွင် ပူဇော်ထားသည်။
အုတ်ဂူငါးလုံးသည် တညီတည်း တစ်ပုံစံတည်းဖြစ်သည်။
ထိုဂူများ၏ ပန္နက်ပုံသည် အစဉ်အလာ စတုရန်းပုံဖြစ်ပြီး အာရုံခံအထက်၌ ပစ္စယာကွမ်းတောင် စသည်တို့ ပါရှိသည်။
ဂူဘုရားငါးခုတွင်လည်း ပုဂံဆေးရေး နံရံပန်းချီများရှိသည်။
မင်စာများလည်း ရှိသည်။
ဤဓမ္မရာဇိက စေတီပုံကို စူဠာမဏိလိုဏ်ဂူဘုရား အောက်ထပ် မြောက်ဘက်မျက်နှာရှိ ဆင်ရုပ်ခေါင်းနေရာတွင် "သက္ကရာဇ် ၆၇၉ ခုက စတ္တာလင်က ဗိုလ်ဆရာသည် ဓမ္မရာဇိက စေတီပုံ ရေးဆွဲပူဇော်သည်" ဟူသော မင်စာနှင့်အတူ တွေ့ရသည်။
ဤပုံအရ ပုဂံခေတ် စေတီပုံစနစ်ကို လေ့လာနိုင်သည်။
thumb|ဘုရားသုံးဆူ စေတီပုထိုးအမှတ် = ၄၇၇/၂၇၈−က၊ ၄၇၇/၂၇၈−ခ၊ ၄၇၇/၂၇၈−ဂ ဘုရားသုံးဆူသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ မင်းနန်သူရွာ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
တည်ဆောက်ထားပြီး ပေါင်းကူးစင်္ကြလမ်း ကျဉ်းကျဉ်းဖြင့် တစ်ဆူနှင့် တစ်ဆူ ဆက်ထားသည်။
ဂူသုံးလုံးသည် အရွယ်တူ ပုံစံတူဖြစ်သည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ ပန္နက်ပုံများမှာ စတုရန်းပုံဖြစ်ပြီး ဂူတိုင်းတွင် တစ်ဖက်၌ အာရုခံမုခ်များ စွန်းထွက်လျက် အထက်၌လည်း ပစ္စယာများ ကွမ်းထောင်များ ပါရှိသည်။
ဘုရားတည်ဆောက်သော ခုနှစ်ကို တိကျစွာ မသိရသော်လည်း ၁၃ ရာစုနောက်ပိုင်းဟု မှန်းဆကြသည်။
ဤသို့ လိုဏ်ဂူ ဘုရားသုံးဆူ ဆက်လျက်တည်ဆောက်ပုံမှာ ထူးခြားလျက်ရှိသည်။
တစ်ဆူချင်း လေ့လာလျှင်လည်း ဂူဘုရားများသည် ပုဂံခေတ် နောက်ပိုင်းကျသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဘုရားသုံးဆူအတွင်း၌ ထူးခြားဆန်းကြယ်သော နံရံဆေးရေးပန်းချီများ ရှိသည်။
ဘုရားသုံးဆူတွင် အရှေ့ဂူနှင့် အလယ်ဂူများ၌သာ နံရံပန်းချီများ တွေ့ရပြီး အနောက်ဂူ၌ နံရံပန်းချီလုံးဝ မတွေ့ရချေ။
အလယ်ဂူ၌ ရေးလက်စ ပန်းချီများကိုလည်း တွေ့ရသဖြင့် ဘုရားတည်ခိုက် ပန်းချီရေးနေစဉ် အကြောင်း တစ်ခုခုကြောင့် အပြီးမသတ်နိုင်ခဲ့ဟု ယူဆရသည်။
နံရံပန်းချီများတွင် ဗုဒ္ဓဝင်ရှစ်ခန်း၊ နှစ်ကျိပ် ရှစ်ဆူဘုရားများ၊ သဗ္ဗုဒ္ဓေဘုရားများ၊ ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်ဖော် ပန်းနွယ်၊ ပန်းကနုတ်များ၊ နတ်၊ ကိန္နရာ၊ ဘီလူး၊ သားရဲ၊ မြွေ၊ နဂါး၊ ဆင် စသည်များကို တွေ့နိုင်သည်။
ထူးခြားမှုများတွင် နတ်သမီးနှစ်ဦးကို ဖက်နေသော နတ်သားပုံ ဖြစ်သည်။
ပန်းချီများမှာ အသေးစိတ် ရေးဆွဲထားသည်။
ဆေးနီရောင်ကို သုံးစွဲ၍ တောက်ပြောင်လှပသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၅၁/၁၂၂−က ကုန်းတော်ကြီးဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
သကျမုနိဂူဘုရားအနီး ကုန်းမြင့်ထက်၌ တည်ရှိလေသည်။
(၁၃) ရာစု အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။
ဦးဗိုကေ - ပုဂံသုတေသနလမ်းညွှန် ဗိသုကာ လက်ရာများ ထိုဂူဘုရားသည် ကုလားကျောင်းခံ၍ ပစ္စယာများအထက်တွင် စေတီပေါက်ထားသည်။
အတွင်း နံရံများတွင် ဗုဒ္ဓဝင်နှင့် ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ကွက် ဆေးရေးပုံများ၊ မြင်းမိုရ်တောင်နှင့် တောင်စဉ်ခုနှစ်ထပ်၊ သီဒါ(တာ) ခုနှစ်တန် ဆေးရေးပုံများကို ကမ္မည်းစာများနှင့်တကွ တွေ့နိုင်သည်။
ဂူအပြင်၌လည်း လှပသော အင်္ဂတေပန်း အချို့ကို တွေ့နိုင်သည်။
စေတီပုထိုးအမှတ်= ၁၄၇/၁၁၈ ဖြစ်သည်။
သကျမုနိဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြို့၌ တည်ရှိသည်။
တည်သောကာလမှာ (၁၃) ရာစုအတွင်း ဖြစ်ဟန် တူလေသည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ ပုံစံပန္နက်ကား လေးထောင့်စပ်စပ် ဖြစ်လေသည်။
မုခ်ဝလေးမျက်နှာရှိ၍ အနောက်ဘက် အာရုံခံ မုခ်လှည့် အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။
ကုလားကျောင်း အထက်တွင် ပစ္စယာသုံးဆင်ရှိ၍ ပစ္စယာအထက်၌ ကွမ်းတောင်နှင့် စေတီအထွတ် တင်ထားလေသည်။
တံခါးမုခ်အဝင်ရှိ စုလစ်ပန်းများ၊ တိုင်ဖုံးပန်းများ၊ ပုလဲကုံးများ၊ ဘီလူးပန်းဆွဲတန်းများသည် လက်ရာ အလွန်မြောက်သည်။
အတွင်းနံရံများ၌ ဗုဒ္ဓဝင်နှင့် ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်ကွက်၊ သီဟိုဠ်သို့ အသောကမင်းကြီး သာသနာပြု စေလွှတ်ခန်း ဇာတ်ကွက် ဆေးရေးပန်းချီ၊ နှစ်ကျိပ် ရှစ်ဆူဘုရား၊ ဆေးရေးပန်းချီများနှင့် ကမ္ပည်းစာများ ရှိသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သစ်တောများနေ့ () ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ တွင် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။
"International Day of Forests," United Nations General Assembly, November 28, 2012. လက်ရှိနှင့် အနာဂတ်မျိုးဆက်များအတွက် သစ်တောအမျိုးမျိုး၊ သစ်တောပြင်ပ သစ်ပင်အမျိုးမျိုးတို့၏ အရေးပါပုံတို့ကို သတိပြုမူလာနိုင်စေရန် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျင်းပသည်။
Holmgren, Peter. 2013, March 21. "Sharing positive views about forests and trees on the International Day of Forests," CIFOR. Accessed: March 21, 2013. ကိုးကား Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ။
350px|ပုဂံမြို့ အနော်ရထာမင်း ပိဋကတ်တိုက် (၁၀၅၈) ပိဋကတ်တိုက်သည် သရပါတံခါးအနီးတွင် ရှိသည်။
၁၀၅၇ ခုနှစ်တွင် အနော်ရထာမင်း (၁၀၄၄ - ၁၀၇၇)သည် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ သထုံပြည်မှ ပိဋကတ် အစုံသုံးဆယ်ကို ဆင်ဖြူ သုံးကျိပ် နှစ်စီးဖြင့် ပုဂံပြည်သို့ ပင်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ပိဋကတ်တိုက်တွင် ထားရှိစေခဲ့သည်ဟု အစဉ်အလာ ဆိုကြလေသည်။
သာသနိကအဆောက်အအုံအမှတ်=၁၅၈၇/၈၉၉ တည်ဆောက်ပုံ အမြင့် ငါးပေမြင့်သော ပြာသာဒ်ငါးဆင့်ပါ အလင်းပေါက် သုံးပေါက်စီ သုံးဖက်သုံးတန် ကာရံထားသော အုတ်ရိုး အင်္ဂတေ အမိုး အုတ်တိုက် ဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက်တွင် တံခါးပေါက် သုံးပေါက်ရှိသည်။
ပိဋကတ်တိုက်သည် စတုရန်းပုံ ဖြစ်လေသည်။
တဖက်လျှင် ၅၁ ပေ ကျယ်သည်။
အရှေ့ဘက်မျက်နှာတွင် မုခ်သုံးခုရှိ၍ ကျန်သုံးဖက်တွင် ပြတင်းပေါက် သုံးပေါက်စီ ရှိသည်။
ထောင့်နံရံများရှိ ပြတင်းပေါက်များတွင် ခြင်္သေလည်ပြန်ပုံ ဖော်ထားလေသည်။
350px| ပိဋကတ်တိုက် အပေါ်ပိုင်းတွင်ကား အမိုးခုံးလျှောနှင့် ဘုံးငါးဆင့်ရှိ၍ ထုပိကာ တက်ထားလေသည်။
အမိုးစွန်းချင် မြိတ်တိုးများတွင် ထောင့်တုရင်ပန်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
တိုက်အတွင်းသို့ ဝင်သွားသော် အခန်းဖွဲ့ထားသည်ကိုလည်းကောင်း တွေ့ရသည်။
ထိုအဆောက်အအုံ၌ ပုဂံခေတ်လက်ရာဟူ၍ ဇာပေါက်ပြတင်း၊ အမိုးခုံးလျှော၊ အတွင်းခန်းပေါင်းကူးတို့သာ ကျန်ရှိလေသည်။
ဘုံငါးဆင့်အထက်ရှိ ထုပိကာ၊ ထောင့်ဘုရင်၊ မုခ်ဝင်လှေကားတို့ကား နှောင်းခေတ်လက်ရာတို့ ဖြစ်သည်။
ထိုသည်တို့ကို ဘိုးတော်မင်းတရား (၁၇၈၁ - ၁၈၁၉) လက်ထက်တွင် ပြုပြင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
350px| ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ သမိုင်းကြောင်း မနူဟာမင်းသည် သထုံမြို့ ရွှေစာရံဘုရား မဟာရံ တံတိုင်းအတွင်း ပိဋကတ္တိယစေတီ ဟု သမုတ်၍ ဥမင် ထားရှိကာ ထိုဥမင်၌ ပိဋကတ်သုံးပုံ တို့ကို ရဟန်းရှင်လူတို့ လိုက်စား ဖတ်ရှုနိုင်စေရန် ဖွင့်လှစ်ပေးထားခဲ့သည်။
‌*ပိဋကတ်ဘုရားဖြစ်ပေါ်လာပုံ သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်တွင် ဓမ္မပါလမင်းလက် ထက်သာသနာ ၉၃၀ ပြည့်နှစ်သို့ရောက်သော အခါအရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသမထေရ်သီဟိုဠ် ကျွန်းမှာ ပိဋကတ်သုံးပုံ ပါဠိတော်နှင့်အဋ္ဌက ထာ ကို မာဂဓဘာသာဖြင့်ရေးကူး၍ သုဝဏ္ဏ ဘူမိ သထုံပြည်သို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။
အရှင် မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသမထေရ် စီးနင်းလိုက်ပါလာ သော သင်္ဘောဖောင်တော်သည်သုဝဏ္ဏဘူမိ ဆိပ်ကမ်းသို့ဆိုက်သဖြင့်ပြည်သူ၊လူ၊ရှင်၊ရဟန်း တို့စုံစမ်းမေးမြန်းကြသည်။
ပိဋကတ်တော်နိဗ္ဗာန် ကုန်ကိုသထုံပြည်သူတို့၏ အကျိုးငှာ ကူးယူ ဆောင်ကြဉ်းခဲ့ကြောင်းကိုသိကြလေ၏။
ထိုအခါ လွန်စွာဝမ်းမြောက်ကြကုန်လျက်၊ပူဇော် ကြပြီးလျှင်ပွဲသဘင်ကြီးစွာခံ၍ မင်းနှင့် တကွ ပြည်သူအပေါင်းသည်ပိဋကတ်တော်တင်လာ သောလှေ၊ဖောင်တော်ကိုသုဝဏ္ဏဘူမိမြို့၏ အနောက်မျက်နှာမြို့ရိုးသုံးထပ် ကျုံးသုံးထပ်ရှိသည်နေရာတွင် အပြင်ဘက်ဆုံးသော အထပ်ကျုံးသို့ရောက်အောင်ပင်လယ်မှ ဖောင်တော် ဝင်ရန် တောင်းပန်ကြကုန်၏၊ဖောင်တော်ဆိုက် ကပ်မိလျှင် စည်မောင်းပတ်သာ၊ တူရိယာမျိုး တို့ဖြင့် ၊ပူဇော်ကြွေးကြော်လျက်ပိဋကတ်တော် ကိုမြို့တွင်းသို့ ပင့်ဆောင်သည်။
ပြီးလျှင် စိရံ စေတီတော်(ရွှေစာရံ)မဟာရာမ် တံတိုင်း၏ အတွင်းမြောက်တံခါး၏အနီး၌ရတနာ(၇)ပါး ဖြင့်ပြီးသောမဏ္ဍပ်ကြီး ဆောက်လုပ်၍ ပိဋ ကတ်တော်ကို ကောင်းစွာထားလျက်ရဟန်းရှင် လူတို့ဖတ်ကြသည်။
ထို့နောက် ပြည်သူပြည် သားတို့သည် ပိဋကတ်တော်တို့ကို ရက်လည်အောင်ပူဇော်ကြလေကုန်၏၊ထိုနောက် ဓမ္မပါ လမင်းကြီးကလည်း ရတနာမဏ္ဍပ်နေရာတွင် အုတ်၊ကျောက်၊အင်္ဂတေ တို့ဖြင့် ဥမင်ကြီးတည်၍ အထက်တွင်စေတီဆင့်လျှက် ထို အတွင်း၌ ပိဋကတ်တော်များကို ထည့်သွင်း ပြီးသော် ထိုဥမင်စေတီတော်ကို ပိဋကတ္တယ စေတီဟု သမုတ်သည်။
ပြည်သူ၊လူ ရဟန်း တို့ သည် မည်သူမဆို ဥမင်တွင်းရှိ ပိဋကတ် တော်ကို ဖတ်နာသင်ကြားစေဟု အမိန့်ထုတ် ပြန်ထားသည်။
ဤကဲ့သို့ပင်ထိုကာလ မှစ၍ သထုံပြည် ၌ ပိဋကတ်တော်ပြန့်ပွားလေ၏။
ပဋိပတ္တိ၊ပဋိဝေဓ တည်းဟူသော သာသနာတော်လည်း ထွန်းကားပြန်သည်။
ထိုပိဋကတ် ထားသော စေတီကို ယခုကာလ ပိဋကတ် ဘုရားဟုခေါ်ကြသည်။
အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မထေရ်ဖောင်တော်ဆိုက်၍ပိဋကတ်တော်ကို မြို့တော်သို့ပင့်ဆောင်ရာဆိပ်ကမ်း၌နောင်လာ နောင်သားတို့အမှတ်တရဖြစ်စေခြင်းငှာ၊စေတီ တစ်ဆူတည်ထားလေသည်။
ထိုစေတီကိုယခု ကာလဖောင်တော်ဦးဘုရားဟုခေါ်ကြသည်။
[2] ၎င်းနှင့် ခေတ်ပြိုင် အနော်ရထာမင်း သည် အရဟံ မဟာထေရ် အကူအညီဖြင့် သာသနာ ပြုသော အခါ ဗုဒ္ဓသာသနာ ပြန့်ပွားရန် ပိဋကတ်သုံးပုံကို ရဟန်းရှင်လူ တို့ ဖတ်ရှုလေ့လာရန် လိုအပ်လာသည်။
ထို့နောက် မနူဟာမင်းထံမှ ပိဋကတ် သုံးပုံ ကို တောင်းခံသောအခါ မအောင်မြင်သော ကြောင့် ၁၀၅၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် သထုံကို တိုက်ခိုက်၍ ပိဋကတ် အစုံ ၃၀ ကို ဆင်အစီး ၃၀ တွင် တင်ဆောင်ကာ ယူခဲ့သည်။
ပုဂံနေပြည်တော်တွင် ပိဋကတ်တော် တိုက်ကို ဆောက်လုပ်စေပြီး ရဟန်းရှင်လူတို့ ကို လေ့လာပွားများစေခဲ့သည်။
မောင်ကောင်းမြင့်၊ ခေတ်ဟောင်း ခေတ်သစ် စာကြည့်တိုက်ခရီး (၁၀၅၇−၁၉၇၃)။
ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၁၉၇၈။
[2]ဦးစံဝင်း(သမိုင်းသုတေသန‌)၏သုဝဏ္ဏဘူမိ သုတေသနစာအုပ် ကိုးကား Category:ပုဂံ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာကြည့်တိုက်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ။
thumb|စာအုပ်ရှေ့မျက်နှာဖုံး သခင်များနှင့် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီး(၁၉၃၀-၁၉၄၈)စာအုပ်သည် မြန်မာစာရေးဆရာ တက္ကသိုလ်စိန်တင်ရေးသားသောစာအုပ်ဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ်စိန်တင်#တက္ကသိုလ် စိန်တင် ရေးသား ခဲ့သော စာအုပ်များ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေသည်။
ဤစာအုပ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်သခင်များဖြစ်ကြသော တို့ဗမာအစည်းအရုံးနာယကများ တို့ဗမာအစည်းအရုံးဥက္ကဋ္ဌများ နှင့်တို့ဗမာအစည်းအရုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း)တို့၏အတ္ထုပ္ပတ္တိများပါဝင်သည်။
ထို့ပြင် သမိုင်းဝင်ဓာတ်ပုံများနှင့် အမျိုးသားရေး သီချင်းများလည်းပါဝင်သည်။
ဤစာအုပ်တွင် အဆိုပါသခင်များအပေါ်စာရေးသူ၏အမြင်ကိုပါဖော်ပြထားသည်။
တက္ကသိုလ်စိန်တင်က မိမိစာအုပ်သည် တို့ဗမာသခင်များ၏ အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီးကို ပြည့်စုံအောင်ရေးသားထားသော စာတစ်စောင် ပေတစ်ဖွဲ့မဟုတ်ပါကြောင်း နောင်တစ်ချိန်တွင် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီးကို အခန်းကဏ္ဍစုံလင်စွာဖြင့်ရေးသားကြသောအခါ မှီငြမ်းပြုရန်စာအုပ်တစ်အုပ်မျှသာ ဖြစ်ပါကြောင်း အမှာစာတွင်ရေးသားထားသည်။
ထုတ်ဝေမှု စာပေလောကစာအုပ်တိုက်တည်ထောင်သူ သခင်ခင်ညွန့်သည် တက္ကသိုလ်စိန်တင်နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး စာအုပ်ရေးသားပြုစုရန် စတင်စကားကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ပြုစုရေးကော်မတီဝင်များ သခင်စံလှိုင်(ဗိုလ်မှူးအောင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်) သခင်ချစ်မောင်(ဝိဓူရ) သခင်ခင်အောင် သခင်ချစ်(ဒေးဒရဲ)နှင့် သခင်သိန်းဖေ(ဝါးခယ်မ)တို့က စာမူကို တည်းဖြတ်ပေး ဆွေးနွေးပေးခဲ့ကြသည်။
Myanmar Online Sales - Myanmar Books - Book Details စာစီရာတွင် စိတ်ရှည်လက်ရှည်ဆောင်ရွက်ပေးသော "ပုံရိပ်ရှင် ကွန်ပျူတာနှင့်ဖလင်"မှမောင်အောင်ဇော်ထွန်း မသွယ်သွယ်ဟန်နှင့် အတွင်းဓာတ်ပုံအချို့ရှာဖွေကူညီပေးသော ဝါရင့်ဓာတ်ပုံပညာရှင် ညောင်ဦးဘိုးချို စာရေးဆရာ သန်းဝင်းလှိုင်နှင့် စာရေးဆရာ ဇင်ယော်(မာန်) မျက်နှာဖုံးဓာတ်ပုံနှင့်အတွင်းဓာတ်ပုံဒီဇိုင်းများ အကြိမ်ကြိမ်ပြင်ဆင်ရေးဆွဲကူညီပေးခဲ့သော နိဒါန်းသစ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းမှ ပန်းချီအံ့ဘွယ်ဇင်နှင့် ညီမငယ်လေး မိုးဒေဝါ အတွင်းပုံနှိပ်သူ ဝိဇာဒ်ပုံနှိပ်တိုက်မှ ဦးမျိုးမင်း မျက်နှာဖုံးပုံနှိပ်သူ နေလရောင်ပုံနှိပ်တိုက်မှ ဦးတိုးဝင်း စာအုပ်ချုပ်ဦးစိုးမြင့် ပပစိုးတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်းကို စာရေးသူက အမှာစာတွင်ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အားမာန်သစ်စာပေတိုက်ပိုင်ရှင် ဆရာခွန်ဂျာမှိုင်း(ဦးညိုမှိုင်း) သဇင်ဓာတ်ပုံတိုက်မှ အုပ်ချုပ်သူပညာရှင်လူငယ်နှင့်ဧည့်သည်ဓာတ်ပုံပညာရှင် မိန်းမပျိုတို့ကိုလည်းကျေးဇူးတင်ပါကြောင်း စာရေးသူက မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
အမှာစာရက်စွဲ အမှာစာ၏အဆုံးသတ်တွင်ရှိသော ရက်စွဲသည် ၁၉၉၈ ဇန်နဝါရီ ၄ရက်နေ့ဖြစ်သည်။
သို့သော် ၂၀၀၉ခုနှစ် အောက်တိုဘာရောက်မှသာ ပထမဆုံးအကြိမ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
ဤသို့နှောင့်နှေးကြန့်ကြာနေရသည့်အကြောင်းရင်းကို စာရေးသူက စာအုပ်တွင်ဖော်ပြမထားပါ။
ရည်ညွှန်းချက် တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်းပြုစုရေးကော်မတီက ဤစာအုပ်ကို မျိုးနွယ်ဆက်လူငယ်များအထူးပင်ဂုဏ်ယူလေ့လာထိုက်ကြောင်းညွှန်းဆိုထားသည်။
မာတိကာ တို့ဗမာအစည်းအရုံးနာယကများ ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း သခင်မောင်ကြီး(လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး M.A) သခင်စိုးသိမ်း တို့ဗမာအစည်းအရုံးဥက္ကဋ္ဌများ သခင်ဘသောင်း သခင်ဗစိန် သခင်လေးမောင် သခင်သိန်းမောင်ကြီး(မီးတုတ်) သခင်ထွန်းအုပ် သခင်မြ တို့ဗမာအစည်းအရုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးများ သခင်အောင်ဆန်း(ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း) သခင်များနှင့် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီး(၁၉၃၀-၁၉၄၈) - တက္ကသိုလ်စိန်တင် ကိုးကား ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် (၁)တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ပထမတွဲ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်းပြုစုရေးအဖွဲ့ (၂)တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ဒုတိယတွဲ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်းပြုစုရေးအဖွဲ့ (၃)တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး တို့ဗမာအစည်းအရုံးဌာနချုပ် (၄)ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ လူထုဒေါ်အမာ (၅)လယ်တီပဏ္ဍိတဆရာဦးမောင်ကြီး၊ ပါရဂူ စာကိုး Category:မြန်မာ စာအုပ်များ။
တစ်မိုက် အလျား + အတိုင်းအတာယူနစ်နှိုင်းယှဉ်ဇယား မြန်မာအတိုင်းအတာ Metric Imperial/US ဆံခြည် 79.375 µm 3⅛ thou/mil နှမ်း 0.79375 mm 31¼ thou/m မုယော 4.7625 mm 3⁄16 in လက်သစ် 1.905 cm ¾ in မိုက် 15.24 cm 6 in ထွာ 22.86 cm 9 in တောင် 45.72 cm 1½ ft; one cubit လံ 1.8288 m 6 ft တာ 3.2004 m 10½ ft ဥသဘ 64.008 m 70 yd ကောသ 1.28016 km 0.795455 mi ဂါဝုတ် 5.12064km 3.18182 mi; about one league ယူဇနာ 20.48256km 12.7273 mi တိုင်းတာပုံ ၁၀ ဆံခြည် = ၁ နှမ်း (ဆံပင်ဆယ်ချောင်း = နှမ်းတစ်စေ့) ၆ နှမ်း = ၁ မုယော (မုယောစပါး ၁ စေ့) ၄ မုယော = ၁ လက်သစ် (၁၂ လက်သစ် = ၁ ထွာ, ၂ ထွာ = ၁ တောင်, ၂ ဆုပ် = ၁ ထွာ, ၄ ဆုပ် = ၁ တောင်) ၈ လက်သစ် = ၁ မိုက် ၃ မိုက် = ၁ တောင် ၄ တောင် = ၁ လံ ၂ တောင် = ၁ ကိုက် ၇ တောင် = ၁ တာ ၂၀ တာ = ၁ ဥသဘ ၂၀ ဥသဘ = ၁ ကောသ ၄ ကောသ = ၁ ဂါဝုဒ် ၄ ဂါဝုဒ် = ၁ ယူဇနာ ၁၀ဝ၀ တာ = ၁ တိုင် ၆ တိုင် နှင့် တာ ၄၀ဝ = ၁ ယူဇနာ မြန်မာ (၁၀) တိုင် ကို ခရီးတစ်သောင်း ဟုခေါ်ဆိုသည်မှာ တာပေါင်း တစ်သောင်း ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အရှင်ဩဘာသာဘိဝံသ ရေးသားသော သုတေသန သရုပ်ပြအဘိဓာန်ကျမ်း ခရီးတစ်သောင်း၊ အပ်တစ်ချောင်း ဟူသော စကားပုံ လည်းရှိသည်။