kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကျိုက္ခမီခရိုင်ရှိ မြို့များမှာ မော်လမြိုင်၊ ကျိုက်မရော၊ ချောင်းဆုံ၊ ကျိုက္ခမီ၊ ကော့ကရိတ်၊ မုဒုံ၊ ရေး၊ ကြာအင်းမြို့ များဖြစ်၍ မော်လမြိုင်မြို့မှာ တနင်္သာရီတိုင်းမင်းကြီးနှင့် ကျိုက္ခမီခရိုင်ဝန်တို့ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ် သည်။
(၁၉၅၄ ခုနှစ် တွင် ကော့ကရိတ်နှင့် ကြာအင်းမြို့နယ်များကို ကရင်ပြည်နယ် အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သည်။
) ခရိုင်အတွင်း၌ ၁၉၄၁ ခု သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၅၉၄၄၉ဝ ယောက်ရှိ၍ လူမျိုးများမှာ မွန်၊ မြန်မာ၊ ကရင်နှင့် နိုင်ငံခြားသားများ ဖြစ်ကြသည်။
ကျေးရွာများတွင် မြန်မာစာပေ အပြင် မွန်အမျိုးသားများသော ကျေးရွာများ၌ ကရင်စာပေကို သင်ကြားကြသည်။
လူဦးရေအားလုံး၏ ၆၃ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ကျွန်းသစ်များစွာ ထွက်၍ ရှေးအခါက မော်လမြိုင်မြို့တွင် သင်္ဘောများ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထွက်ကုန်များမှာ ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ကော်ဖတ် စသည်တို့ဖြစ်၍ ထိုပစ္စည်းများကို နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များသို့ သင်္ဘောကြီးများဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ၁၉၆၄ခုနှစ် ဇွန်လ (၁၀)ရက်နေ့တွင် ကျိုက္ခမီခရိုင်အား မော်လမြိုင်ခရိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကျိုက္ခမီမြို့နယ်အား သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်အဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဆံတော်ရှင် ကျိုက္ခမီ ရေလယ်ဘုရား ကျိုက္ခမီဘုရားမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တန်ခိုးကြီးရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
မွန်ပြည်နယ် ကျိုက္ခမီမြို့၏အနောက်ဘက် ပင်လယ်ကမ်းခြေမှ တစ်ဖာလုံခန့် ဝေးကွာသော ကျွန်းပေါ်တွင် ကိန်းဝပ်တော်မူသည်။
ရုပ်ပွားတော်မှာ မြတ်စွာဘုရားသခင် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ နေတော်မူသည့်ပုံ ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်တော် ၂ တောင်ခန့်ရှိ၍ နဂါးမင်းက ပါးပျဉ်းဖြင့် အုပ်မိုးပူဇော်နေဟန် ထုလုပ်ထားသည်။
ရုပ်ပွားတော် စံပယ်တော်မူရာ ကျောက်ဆောင်တွင် ပစ္စယံသဖွယ် အဆင့် ၂ ဆင့်ရှိသည်။
အပေါ်ဆင့်တွင် အရံရုပ်ပွားတော် ၈ ဆူရှိ၍ အောက်အဆင့်တွင် အရံရုပ်ပွားတော် ၁၂ ဆူ ရှိသည်။
အဝေးမှ မြင်ရသော ကျိုက္ခမီ ရေလယ်ဘုရား|alt= သမိုင်းကြောင်း ကျိုက္ခမီဘုရားမှာ သီဟိုဠ်ကျွန်းမှ ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းကြီးက အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့်မျှောလိုက်သော ရုပ်ပွားတော် ၄ ဆူအနက် ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းအဆိုရှိသည်။
ဒေဝါနံပိယတိဿ မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား မဖူးမြင်လိုက်ရသော ရှင်လူအများတို့ ကြည်ညိုအားထား ကုသိုလ်ပွားစေခြင်းငှာ သိကြားမင်း ဖန်ဆင်းပေးသော ရုပ်ပွားတော် ၄ ဆူကို ပင်လယ်ရေပြင်၌ မျှောတော်မူလေသည်။
ထို ၄ ဆူအနက် ကျောက်လှည်းဘီးခံသော ရုပ်ပွားတော်သည် ကျိုက်ထိုမြို့သို့ ရောက်ရှိ၍ ကျိုက်ပေါလောဘွဲ့အမည်ဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်။
ကျွန်းတုံးခံသော ရုပ်ပွားတော်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ ဆိုက်ရောက်သည်ဟု ဆို၏။
ပုသိမ်မြို့သို့ ဆိုက်ရောက်သည် ဟုလည်း အဆိုရှိသည်။
သင်္ကန်းတုံးခံသော ရုပ်ပွားတော် ၂ ဆူအနက် တစ်ဆူမှာ ထားဝယ်မြို့သို့လည်းကောင်း၊ ကျန်တစ်ဆူမှာ တုံဇောင်းပီမြို့ (ယခု ကျိုက္ခမီမြို့) သို့လည်းကောင်း အသီးသီး ဆိုက်ရောက်တော်မူလာလေသည်။
ထားဝယ်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော ရုပ်ပွားတော်ကို လူအများက ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်ထားရာ ရှင်မုဋ္ဌီး အမည်ဖြင့် အထင်အရှားရှိပေသည်။
တုံဇောင်းပီမြို့သို့ ဆိုက်ရောက်လာသော ရုပ်ပွားတော်သည် ရှေးမင်းများက ဆံတော်ဓာတ် ၁၁ ဆူ ဌာပနာ၍ တည်ထားခဲ့သော ဧကာဒသစေတီတော် တည်ရှိရာ ရေလယ်ကျောက်ဆောင်အနီးသို့ ဆိုက်ရောက် လာလေသည်။
မြို့သူမြို့သားအပေါင်းတို့သည် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကို အမျိုးမျိုးကြိုးစား၍ ပင့်ဆောင်ကြသော်လည်း ရုပ်ပွားတော်သည် ရွေ့လျားခြင်းမရှိလေ။
နောက်ဆုံး၌ ငါးပါးသီလကို ခါးဝတ်ကဲ့သို့ မြဲမြံအောင် စောင့်ထိန်းသော မုဆိုးမတစ်ဦးက အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ပင့်ဆောင်သောအခါမှ သာသနာနှစ် ၂၃၇ ခု နတ္တော် လဆန်း ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကြွတော်မူလေသည်။
ရုပ်ပွားတော်ကို ရှေးဦးစွာ ဘုရားအရှေ့ဘက်မုတ်တွင် ပင့်ဆောင်ထားသော်လည်း တောင်ဘက်စူးစူးသို့သာ မျက်နှာတော်လှည့်၍ စံနေတော်မူသဖြင့် တောင်ဘက်မုတ်သို့ ပြောင်းရွေ့ ပင့်ဆောင်ထားရလေသည်။
ရုပ်ပွားတော်သည် တောင်ဘက်သို့သာ မျက်နှာမူလျက် စံပယ်တော်မူသည်မှာ ထားဝယ်မြို့ရှိ ရှင်မုဋ္ဌီးရုပ်ပွားတော်ကို မျှော်ကြည့်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။
ထိုသို့ မျှော်ကြည့်သည်ကို အစွဲပြု၍ ဤရုပ်ပွားတော်ကို မွန်ဘာသာဖြင့် ကျိုက်ဟမီဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်၏။
မြန်မာဘာသာဖြင့် ဘုရားမျှော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။
နောင်ကာလကြာသောအခါ ကျိုက်ဟမီမှ ကျိုက္ခမီဟု စကားရွေ့လျောလာ ခဲ့သည်။
ထိုမျှမကသေး ဘုရား၏ဘွဲ့တော်ကို အစွဲပြု၍ တုံဇောင်းပီမြို့ကိုလည်း ကျိုက္ခမီမြို့ဟု ခေါ်တွင်လာခဲ့လေသည်။
ရုပ်ပွားတော်မြတ် ရောက်ရှိ၍ ကာလကြာလတ်သော် ဧကာဒသစေတီ ပျက်စီးယိုယွင်းသွားသဖြင့် ဌာပနာတိုက်ကျောက်တုံးကြီးသာ ကျန်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် ဝတ်ကျောင်းကြီး ဆောက်လုပ်ကာ ရုပ်ပွားတော်ကို ထိုကျောင်းအတွင်းသို့ ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်ကြသည်။
ကျိုက္ခမီရုပ်ပွားတော် တည်ရှိရာ ဝတ်ကျောင်းပေါ်သို့ လှိုင်းတံပိုး မည်မျှပင်ကြီးစေကာမူ ရေမလွှမ်းခြင်းမှာ ဘုရား၏တန်ခိုးတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဘုရားဝတ်ကျောင်းပေါ်သို့ မိန်းမများ မတက်ကြရချေ။
တက်ရောက်မိလျှင်လည်း အခါမဲ့ လေပြင်း မုန်တိုင်းကျခြင်း၊ မိုးကြီးသည်းထန်စွာ ရွာခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်ဟု ဆို၏။
ထိုသို့ တက်ရောက်မိသော မိန်းမများတွင်လည်း ဝေဒနာတစ်ခုခု စွဲကပ်တတ်သည်ဟု စွဲလန်းယုံကြည်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် မိန်းမများ သည် ရုပ်ပွားတော်၏ ရှေ့ဖက်တူရှုတွင် ဆောက်လုပ်ထားရှိသော အာရုံခံဇရပ်ပေါ်မှသာလျှင် ဖူးမြော် ကြည်ညိုလေ့ ရှိကြသည်။
၁၂၈၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဘုရားကို မီးပူဇော်ရာမှ မီးစတင် လောင်ကျွမ်းသဖြင့် ကျောင်းပြာသာဒ်များ ပျက်စီးကြလေသည်။
ထို့နောက် ဝံသာနုခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးချစ်လှိုင် ကြီးမှူး၍ အုတ်တိုက်ကျောင်းပြာသာဒ်ကို အများ၏ကုသိုလ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့၏။
ဘုရားပွဲတော် ကျိုက္ခမီဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၂ ရက်နေ့မှ လပြည့်နေ့အထိ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ထိုဘုရားသို့ မော်လမြိုင်မြို့မှ မော်တော်ကားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သင်္ဘောဖြင့် ဖြစ်စေ တိုက်ရိုက်သွားရောက်နိုင်သည်။
သို့မဟုတ် မော်လမြိုင်မြို့မှ ၃၅ မိုင်ခန့် ဝေးသော သံဖြူဇရပ်မြို့သို့ မီးရထားဖြင့်သွား၍ ယင်းမှတစ်ဆင့် မော်တော်ကားဖြင့်သွားရောက်နိုင်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ပြခန်း ကိုးကား Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ကျိုက္ခမီမြို့သည် ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း ကျိုက္ခမီခရိုင်၏ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဟောင်း ဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့မျှသာ ဖြစ်သည်။
မော်လမြိုင်မြို့တောင်ဖက်ကားလမ်းအတိုင်း ၅၅မိုင် အကွာ ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ဖြစ်၍ အနောက်သို့ စွန်းထွက်နေသော အငူကလေးအပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရေလမ်း ကုန်းလမ်း အဆက်အသွယ် ကောင်းမွန်သည်။
အလျား ၉ ဖာလုံ အနံ ၁ ဖာလုံခန့်ရှိသည်။
သံဖြူဇရပ်မြို့မှ ကွေ့၍လာရသော မော်တော်ကားလမ်းမှာ ၅၅ မိုင် ခန့် ရှည်သည်။
မြို့ပေါ်တွင် နယ်ပိုင် ဝန်ထောက်ရုံး၊ ရဲဌာန၊ စာပို့တိုက်၊ ဆေးရုံနှင့် အထက်တန်းကျောင်းတို့ ရှိသည်။
အဘိဓာန်ကျမ်းပြုဆရာ ယုဒသန် နေထိုင်ခဲ့ဘူး၍ ယုဒသန်၏ ဇနီးမှာ ထိုမြို့၌ပင် ၁၈၂၆ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်ရာ အုတ်ဂူ ပြုလုပ်ထား၍ ယခုတိုင် ရှိသေးသည်။
ကျိုက္ခမီမြို့သည် ကျန်းမာရေးအတွက် ပင်လယ်လေညှင်း ခံရန် အလွန်သင့်လျော်သောမြို့ ဖြစ်သည်။
ကမ်းခြေအနီးပင်လယ်တွင်းရှိ ရေလယ်ဘုရားမှာ အရပ်ရပ်မှ လာရောက် ဖူးမြော်ကြသော တန်ခိုးကြီးဘုရား တစ်ဆူဖြစ်၍ မြို့ကျက်သရေ ကို ဆောင်ပေသည်။
ကျိုက္ခမီနယ်တွင် ကျိုက္ခမီမြို့နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ်နှင့် ရေးမြို့နယ်များ ပါဝင်၏။
ကျိုက္ခမီမြို့နယ်မှာ မြို့အနီးရှိ ဝါကရု ချောင်းကို အစွဲပြု၍ ရှေးက ဝါကရုမြို့နယ်ဟု တွင်ခဲ့လေသည်။
မြို့နယ်အတွင်း ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်၍ ကျိုက္ခမီမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ပငရွာ၊ ကရုပ္ပိရွာတို့တွင် ဆားချက်လုပ်ငန်း တွင်ကျယ်လေသည်။
ကော်ဖတ်ခြံနှင့် အုန်း၊ ကွမ်းသီးစသော သစ်သီးခြံများလည်း ရှိသည်။
ကျိုက္ခမီမြို့တွင် အိမ်ခြေ ၁၂ဝဝ ခန့် ရှိ၍ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၆ဝဝ၈ ယောက် ရှိသည်။
ကျိုက္ခမီဟု ခေါ်တွင်ခြင်းမှာ ကျိုက္ခမီဘုရား ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်၏။
မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်စဉ်က စောစွာလာရောက် အုပ်ချုပ်သူအိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ် ဖြစ်နေသော လော့အမ်းဟတ်ကို အစွဲပြု၍ ကျိုက္ခမီမြို့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် 'အမ်းဟတ်မြို့'ဟု အမည်မှည့်ခေါ်တွင်သည်။
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ကျိုက္ခမီမြို့သည် မွန်ပြည်နယ်မြို့တော် မောင်လမြိုင်မြို့၏ တောင်ဘက် (၅၅)မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး သံဖြူဇရပ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် (၁၅)မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကျိုက္ခမီမြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဝါခရုမြစ်နှင့် နှစ်ကိုင်းကျေးရွှာ ဆင်တောင်ကျေးရွှာ တောင်ဘက်တွင် မုတ္တမပင်လယ်ကမ်းခြေ မြောက်ဘက်တွင် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့နှင့် နယ်နိမိတ် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။
မြို့၏ နယ်နိမိတ်ကို အရှေ့ညာဘက်တွင် မုဒုံမြို့နယ်နှင့် ဝါခရုမြစ်ပိုင်းထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆင်တောင်ကျေးရွှာနှင့် ဝက်လေးချောင်း ပိုင်းခြားထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်၊ အနောက်ဘက်၊ မြောက်ဘက်တို့တွင် မုတ္တမပင်လယ်ကမ်းခြေအားဖြင့်လည်းကောင်း ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ထားသည်။
ကျိုက္ခမီမြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ တောင်နှင့်မြောက် အလျား (၄)မိုင်ခန့်၊ အရှေ့နှင့်အနောက်(၂)မိုင် (၁)ဖာလုံခန့် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း (၈ ဒသမ ၃၆)မိုင်ခန့် ရှိသည်။
မြေဧရိယာအားဖြင့် (၅၃၅၀)ဧက ဖြစ်သည်။
မြေမျက်နှာပြင် ကျိုက္ခမီမြို့၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် အနေအထားမှာ ရှေ့နှင့်အနောက် မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ရှည်လျားပြီး တောင်ဘက်ပိုင်းသို့ ကျဉ်းမြောင်းသွားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
တောင်နှင့်မြောက် ရှည်လျားပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ရှည်မျော ကျဉ်းမြောင်းသော ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
မြို့၏ ဧရိယာအတွင်းရှိ တညင်တောင်တန်းမှာ မြောက်မှတောင်သို့ ရှည်လျား ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။
တောင်တန်း တောင်စွယ်များမှအပ ကျန်နေရာများတွင် များသောအားဖြင့် ညီညာ ပြန့်ပြူးသည်။
မြေမျက်နှာပြင်အမြင့်မှာ ပင်လယ်ရေပြင် (၈၄ ပေ)မှ (၁၀၈ ပေ)အထိ ရှိသည်။
ရာသီဥတု ကျိုက္ခမီမြို့၏ ရာသီဥတုမှာ ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အပူအအေး မျှတပြီး ပင်လယ် လေကောင်းလေသန့် ရရှိသော ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ဖြစ်သည့်အလျှောက် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ရှိ မြို့နယ်အသီးသီးမှ ဘုရားဖူးဧည့်သည်များနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ အထူးနှစ်သက်သည့် ပင်လယ် ကမ်းခြေမြို့ ဖြစ်သည်။
ရှုခင်းသာယာလှပခြင်းနှင့် လေကောင်းလေသန့် ရှူရှိုက်ခံစားရသည့်အတွက်ကြောင့်လည်း လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း (၁၀၀)ကျော် အင်္ဂလိပ်အုပ်စိုးစဉ်က ကျိုက္ခမီရေလယ်ဘုရားကြီး ကုန်းတော်ပေါ်မှ တစ်မိုင်ခွဲခန့်ရှည်သော ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် နိုင်ငံခြားသားများ အခြေချ နေထိုင်ခဲ့သော နယ်ပိုင်မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဟောင်းတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အနိမ့်ဆုံး အပူချိန် (၆၀)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်မှ (၈၆)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်အထိ ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ (၉၀)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်မှ (၁၀၀)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်အထိ ရှိသည်။
မိုးဦးရွာသွန်းမှုများမှာ များသောအားဖြင့် မေလ ဒုတိယပတ်လောက်တွင် စတင်ရွာသွန်းလေ့ရှိပြီး မိုးရေချိန်လက်မမှာ နှစ်စဉ် (၂၀၀)လက်မကျော် ရွှာသွန်းသည့်အတွက် မိုးကောင်းသာ ဒေသဖြစ်သည်။
right|thumb|Balanced Rock stands in the Garden of the Gods park in Colorado Springs ဘူမိဗေဒတွင် ကျောက်ကို အမျိုးခွဲခြားထားပုံမှာ မီးသင့်ကျောက်ခေါ် အပူကြောင့်ဖြစ်သောကျောက်၊ အနည်ကျကျောက် ခေါ် ရေစီးတွင် အနည်အနှစ်ထိုင်၍ ဖြစ်လာသောကျောက်နှင့် အသွင်ပြောင်းကျောက်ခေါ် ဖိအား၊ အပူနှင့် ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်လာသည့်ကျောက်ဟူ၍ သုံးမျိုးဖြစ်သည်။
အများအားဖြင့် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို အနည်ကျကျောက်များ တွင် တွေ့ရသည်။
အနည်ကျကျောက်ဖြစ်ရန် ပစ္စည်းများသည် ကုန်းပေါ်မှ ပယ်လယ်နှင့်မြစ်များသို့ မျောပါသွား၍ ရေအောက် တွင် မြေဖြူ၊ ထုံးကျောက် သို့မဟုတ် သဲကျောက်အဖြစ်ဖြင့် တည်ရှိကြသည်။
ကျောက်ပွ၊ နှမ်းဖတ်ကျောက်၊ မီးတောင်ချော်နက်နှင့် အော့ဗဆစ်ဒီကျောက်တို့သည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု ကြောင့်၎င်း၊ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာမြေလွှာအတွင်းရှိ အပူကြောင့်၎င်း၊ ဖြစ်ပေါ်လာ ရသည့် မီးသင့်ကျောက်များ ဖြစ်သည်။
စကျင်ကျောက်သည် အသွင်ပြောင်းကျောက်များတွင် ခရစ္စတယ် အသွင်ဖြင့် တွေ့ရသော ကျောက်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဤကျောက်သည် ထုံးကျောက်မှတစ်ဆင့် ဖြစ်လာ၏။
အသွင်ပြောင်းကျောက် တစ်မျိုးဖြစ်သည့် သင်ပုန်းကျောက်သည် ယှေလကျောက်မှ ဖြစ်၍ ကွာကျောက်(ကျောက်သလင်း)မှာမူကား သဲကျောက် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:ကျောက်များ။
alt=An irregularly shaped rock, milky-white in color. The rock glistens or sparkles from the overhead lights.|စကျင်ကျောက် 200px|thumb|တာ့ဂျ်မဟာရ် သည် စကျင်ကျောက်များဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။
200px|thumb|Natural patterns on the polished surface of Breccia or "landscape marble" can resemble a city skyline or even trees, and were used as inlays for furniture etc. ကျွန်ုပ်တို့ ထုံးကျောက်ဟုခေါ်သော ကျောက်နှင့် စကျင်ကျောက်တို့မှာ ဓာတ်သဘောအလိုအားဖြင့် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူသားတို့ စတင်မပေါ်ပေါက်မီ နှစ်ပေါင်းသန်းပေါင်းများစွာက ပင်လယ်များတွင် ဖော်ရာမိနစ်ဖာရာခေါ် အလွန်သေးငယ်သော သတ္တဝါတစ်မျိုးရှိလေသည်။
ဖော်ရာမိနစ်ဖာရာတို့မှာ သတ္တဝါဟု ဆိုရငြားသော်လည်း ဦးခေါင်းသို့မဟုတ် ခြေထောက်ဟူ၍ မပါရှိကြချေ။
အလွန်သေးငယ်သော ငထီးများနှင့် ဆင်ဆင်တူ၍ အပြင်ဘက်တွင် အခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။
ဤသတ္တဝါတို့သည် မရေမတွက် နိုင်လောက်အောင်များပြားလှသည့် အုပ်သင်းများဖွဲ့ကာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်နားတွင် ကပ်လျက်နေထိုင်ကြသည်။
သေဆုံးသောအခါ သတ္တဝါတို့၏ အခွံများသည် ရေအောက်တွင် အနယ်ထိုင်သွားကြပြီး တဖြည်းဖြည်းစုပုံလျက် ရှိကြလေသည်။
ကာလကြာမြင့်သော် အထက်မှ အနည်တို့၏ ဖိအားကြောင့် ထိုအခွံတို့သည် မြေဖြူနှင့် ထုံးကျောက် ဖြစ်သွားကြလေသည်။
ထုံးကျောက်မှတစ်ဖန် အလွန်ကြီးမားသော ဖိအားနှင့် အပူရှိန်ကြောင့် အသွင်ပြောင်းလဲ၍ စကျင်ကျောက် ဖြစ်လာကြလေသည်။
စကျင်ကျောက်မှာ အလွန်မာ၍ လှပသောကြောင့် ရှေးအခါကပင် ရုပ်လုံးထု ဆရာတို့သည် ကျောက်ရုပ်လုံးများထုလုပ်ရာ၌ ယင်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။
ရှေးခေတ် ဂရိရုပ်လုံးထု ဆရာများ အသုံးပြုခဲ့သော ပင်တဲလစ် စကျင်ကျောက်ကို အက်တစ်ကာမြို့၌ ရှိသည့် ပင်တဲလစ်ကပ်တောင်မှ ရရှိခဲ့ကြသည်။
ပယ်ရိကန်စကျင်ကျောက်မှာ ပါးရော့ကျွန်းမှ ရရှိသော စကျင်ကျောက်ဖြစ်သည်။
ထိုစကျင်ကျောက်ကို ဂရိလူမျိုးတို့သည် ကျောက်ရုပ်များနှင့် အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရန် အမြတ်တနိုး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဗီးနပ်ဒါမဲဒီချီ ကျောက်ရုပ်သည် ပယ်ရိယန် စကျင်ကျောက်ဖြင့် ထုလုပ်ထားသော ကျောက်ရုပ်ဖြစ်သည်။
ယခုခေတ် နာမည်အကျော်ဆုံး ရုပ်လုံးထုဆရာများ အသုံးပြုကြသည့် စကျင်ကျောက်မှာ ကာရာရာ စကျင်ကျောက်ဖြစ်သည်။
ဤကျောက်မျိုးဖြင့် မိုက်ကယ်အန်ဂျလိုနှင့် ကားနိုဗာအမည်ရှိ ကမ္ဘာကျော်ရုပ်လုံးထု ဆရာတို့သည် အကောင်းဆုံးလက်ရာကို ထုလုပ်ထားခဲ့ကြလေသည်။
အညစ်အကြေးကင်းစင်သော စကျင်ကျောက်သည် ဖြူဖွေးလျက်ရှိသည်။
သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ စကျင်ကျောက်တွင် အခြား ဓာတ်ပစ္စည်းများ ရောနှောပါရှိတတ်ရာ ထိုထိုရောနှောနေသော စကျင်ကျောက်တွင် ပစ္စည်းကိုလိုက်၍ အရောင် အမျိုးမျိုးရှိတတ်သည်။
ဤကျောက်မျိုးတွင် အချို့၌ အရောင်တစ်ပြင်တည်း ရှိတတ်၏။
အချို့မှာမူကား အပြောက်ထနေတတ်၏။
အဝါရောင်နှင့်အညိုရောင်ရှိသော မဟူရာ စကျင်ကျောက်သည် အလွန်ထင်ရှားသော အပြောက်ထကျောက်မျိုးဖြစ်သည်။
ထို မဟူရာကျောက်ကို ကားသေ့နှင့် ရောမနိုင်ငံ ကောင်းစားစဉ်က အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရာ၌ များစွာအသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။
ယခုလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ အမြတ်တနိုး အသုံးပြုလျက်ရှိသေးသည်။
ဤကျောက်တွင်ရှိသော အရောင်မှာ အိုင်းယန်းအောက်ဆိုက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကျောက်မီးသွေးရောနှောပါရှိသော စကျင်ကျောက်တွင် အမည်းရောင်ရှိသည်။
ဤကျောက်မျိုးကို ညောင်ရေအိုးများနှင့် မီးဖိုပေါ်တွင် ဆွဲချိတ်ထားရန် အလှပြအထည်များ ပြုလုပ်ရာ၌ သုံးသည်။
ကျောက်တွင်ရှိသော အမည်းရောင်မှာ ဩဂဲနစ်ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်၍ မီးတိုက်ပေးသောအခါ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
စကျင်ကျောက်ကို အစိမ်းရောင်၊ မရန်းရောင်၊ အပြာရောင်စသော အရောင်များဖြင့်လည်း တွေ့ရတတ်၏။
စကျင်ကျောက် အမြောက်အမြား ထွက်သော နိုင်ငံများမှာ အီတလီ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန် နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ရာဇပုတ္တနနယ်၌လည်း ထင်ရှားသော ကျောက်ကျင်းများရှိ၍ အာဂရာမြို့၌ရှိသည့် အလွန်ကျော်ကြားသော တက်ဂျမဟာသင်္ချိုင်းတော် အဆောက်အအုံကြီးမှာ ထိုကျောက်ကျင်းမှ စကျင်ကျောက်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည် ဆို၏။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ မန္တလေးမြို့မြောက်ဘက်မိုင် ၂ဝ တွင် စကျင်တောင်ဟူ၍ ရှိသည်။
ထိုစကျင်တောင်မှ ကျောက်သည် ကျောက် ရုပ်တုများထုလုပ်ရန် ကောင်းမွန်သဖြင့် ထိုကျောက်ကို တူးယူ၍ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးမြို့များသို့ ပို့ပြီးလျှင် ဘုရားရုပ်တုတော်များ၊ သိမ်တိုင်များ၊ ကျောက်စာချပ်များ ထုလုပ်ကြသည်။
စကျင်ကျောက်သည် နှမ်းဖတ်ကျောက်ထက် အပူကို ခံနိုင်ရည်ရှိသောကြောင့် မီးခံအဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် အထူးသင့်တော်သည်။
သို့သော် မိုးရေထိလျှင်ဖြစ်စေ၊ အက်စစ်ဓာတ်ငွေ့ပါရှိသော လေထုနှင့် တွေ့ထိလျှင်ဖြစ်စေ စကျင်ကျောက်၏ မျက်နှာပြင်သည် ကြေမွသွားတတ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စကျင်ကျောက် Category:ထုံးကျောက် Category:လုပ်ငန်းသုံး တွင်းထွက်များ။
ရှိုက်ခ် မိုဟာမက် ဟူစိန် အလီ အယ်လ် အမူဒီ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အီသီယိုးပီးယားရှိ Dessie မြို့တွင် မွေးဖွားပြီး Weldiya မြို့တွင်ကြီးပြင်းခဲ့သူသည် ဆော်ဒီအာရေဘီယန်-အီသီယိုးပီးယန်လူမျိုးဖြစ်ပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျရှိ Ethiopia နှင့် Riyadh တို့တွင်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
မိုဟာမက် အယ်လ် အမူဒီ သည် အီသီယိုးပီးယား၏အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ ခန့်မှန်းခြေအရ ဒေါ်လာ ၂.၅ နှင့် ၆.၉ ဘီလီယံအတွင်းရှိပြီး အာရေဘီယန်စီးပွားရေးလောကတွင် သူ့ကို ၈ ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးအာရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး Forbes မဂ္ဂဇင်းက ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၇၇ ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် Forbes မဂ္ဂဇင်းက ဒေါ်လာ ၉ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်သော Al Amoudi ကို ၉၇ ယောက် မြောက် ကမ္ဘာပေါ်တွင်အချမ်းသာဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထိုမဂ္ဂဇင်းက ၉ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်မှုရှိသော သူ့ကို ၄၃ ယောက်မြောက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အချမ်းသာဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ပြန်သည်။
၂၀၁၀ တွင်တော့ ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလျံရှိသော မိုဟာမက် အယ်လ် အမူဒီ သည် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အရ ၆၄ ယောက်မြောက် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးလူဖြစ်နေသည်။
Al Amoudi ၏ဖခင်သည် Hadhrami Yemeni ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ အီသီယိုးပီးယားလူမျိုးဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် Saudi Arabia သို့တရားဝင်ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး နိုင်ငံသားအဖြစ်ခံယူခဲ့သည်။
သူ၏ဇနီးမှာ Sofia Saleh Al Amoudi အမည်ရှိ Midroc ဆောက်လုပ်ရေး၏ ရှယ်ယာပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။
အယ်လ် အမူဒီ တွင် ကလေးရှစ်ယောက်ရှိပြီး အကြီးဆုံးအမွေဆက်ခံမည့်သားမှာ Abdul Rahman Al Amoudi ဖြစ်သည်။
အယ်လ် အမူဒီ သည် လူမျိုးစုမတူသော Ethiopian နှင့် Yemeni မိဘများမှပေါက်ဖွားလာပြီး အချမ်းသာဆုံးအာရပ်များထဲမှ တစ်ယောက်ဖြစ်ရုံမက ကမ္ဘာပေါ်တွင်အချမ်းသာဆုံး လူမည်းတစ်ဦး လည်းဖြစ်လေသည်။
အယ်လ် အမူဒီ သည် Sweden နှင့် Morocco ရှိ ဓာတ်ဆီပြန်လည်သန့်စင်ရေးလုပ်ငန်းကို မဝယ်ယူခင် သူသည် ဆောက်လုပ်ရေးနှင့်အိမ်ရာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ချမ်းသာလာသည်။
Sweden နှင့် Ethiopia နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အကြီးမားဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဟုလည်း ပြောနိုင်သည်။
အယ်လ် အမူဒီ သည် Addis Ababa တက္ကသိုလ်မှ Honorary Doctorate in Philosophy ဘွဲ့ကို ရရှိထားပြီး Sweden ဘုရင် Carl XVI Gustaf က Order of the Polar Star ဟူသော ဂုဏ်ပြု ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံထားရသည်။
စီးပွားရေးလှုပ်ရှားမှုများ အယ်လ် အမူဒီ သည် ဓာတ်ဆီလုပ်ငန်းတစ်ခုသာမက သတ္ထုလုပ်ငန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ ဟိုတယ်များ၊ ဆေးရုံများ၊ ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းများ၊ ပြုပြင်ရေးနှင့်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည့် ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။
အချို့သောဝေဖန်ရေးသမားများကို အယ်လ် အမူဒီ သည် အီသီယိုးပီးယားရှိ စီးပွားရေးအားလုံးကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားသည်ဟုဆိုစေကာမူ အီသီယိုးပီးယားသည် လွတ်လပ်သော ယှဉ်ပြိုင်စရာ ဈေးကွက်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေသည်။
လေလံပွဲတွင် အယ်လ် အမူဒီ ကိုရှုံးသွားသော်ငြား Ethiopian Airlines ၏ CEO က Al Amoudi ၏လုပ်ရပ်များသည် မျှတသောပြိုင်ပွဲဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။
သူပိုင်ဆိုင်ပြီး စီမံခန့်ခွဲနေသော Corral Petroleum Holdings နှင့် MIDROC (Mohammed International Development Research and Organization Companies) တို့ကိုပူးပေါင်းထားသော ကော်ပိုရေးရှင်းကြီး တည်ထောင်ထားသည်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အယ်လ် အမူဒီ ၏စီးပွားရေးများ တွင်ကျယ်ကြောင်း သိနိုင်သည်။
သူသည် ထိုကုမ္ပဏီများတွင် ဝန်ထမ်း ၄ သောင်းကျော်ကို အလုပ်ခန့်ထားသည်။
ကုသိုလ်ဖြစ်လှူဒါန်းမှုများ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ ဟီလာရီကလင်တန်ကို ထောက်ပံ့မှုပြုချိန်၌ အမေရိကန် သမ္မတဟောင်း ကလင်တန်၏တာဝန်တစိတ်တပိုင်း အဖြစ် ထုတ်ပြန်သော အချက်အလက်များအရ အယ်လ်မူဒီ သည် Clinton ဖောင်ဒေးရှင်း၏အလှူရှင်တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
အယ်လ်မူဒီ သည် ဒေါ်လာ ၁ သိန်းနှင့် ၅ သိန်းကြားလှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခံရသည်။
သူသည် ဆေးရုံများ၊ NGO အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အီသီယိုးပီးယားအရေးကိစ္စများတွင်လည်း များစွာ လှူဒါန်းခဲ့သေးသည်။
အရှေ့အာဖရိကအတွက်အကျိုးပြုမှုများ အယ်လ်မူဒီ သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းလောက်မှစ၍ အရှေ့အာဖရိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအပေါ် အာရုံစူးစိုက်ခဲ့သည်။
MIDROC Ethiopia ကို ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အယ်လ်မူဒီ သည် အလုပ်ဖန်တီးပေးခြင်းနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ပေးခြင်းတို့ ကြောင့် ပရဟိတအလှူရှင်အဖြစ် သူ၏မွေးနိုင်ငံတွင် လူသိများပြီး အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံအတွက် များစွာ အကျိုးပြုခဲ့ သည်။
သူသည် ကုတင် ၁၄၀ ပါဝင်သောကျန်းမာရေးဆေးခန်းများ၊ အမြင်အာရုံချို့ယွင်းမှုများ၊ မသန်မစွမ်း များ၊ ကလေးငယ်ကျန်းမာရေးနှင့် ဆင်းရဲချို့တဲ့မှုလျော့ပါးစေရေးစီမံချက်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပညာရေးကဏ္ဍတွင်လည်း သူသည် ရေခြားမြေခြားပညာသင်ဆုများချီးမြှင့်ပြီး အီသီယိုးပီးယား အနုပညာအတွက်လည်း ထောက်ပံ့ပေးသူတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
အယ်လ်မူဒီ သည် လွန်ခဲ့သောသုံးနှစ်ခန့်က အာဖရိကဖလားအဟောင်းဖြစ်သော CECAF ဖလား အတွက် ကမကထပြုလုပ်ပေးခဲ့ပြီး ထိုဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို ယခု Al Amoudi Senior Challenge ဖလားဟုခေါ်ကြသည်။
အယ်လ်မူဒီ သည် အာဖရိကတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သောကြောင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့် နိုင်ငံဌာနခွဲတို့မှ ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံထားရပြီး သူ၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများရှိရာ UK နှင့် US နိုင်ငံများသို့ မကြာခဏသွား ရောက်ရသူဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ဘဏ်အနေဖြင့် ဤကဲ့သို့ပုဂ္ဂလိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးကို လက်ခံသည်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ် သည်။
၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလတွင် Addis Fortune က Al Amoudi သည် Saudi Star Agricultural Development ကုမ္ပဏီကိုပိုင်ဆိုင်ပြီး အီသီယိုးပီးယားမြေများကို သကြား၊ စားသုံးဆီနှင့် ဂျုံထုတ်လုပ်ရေးတို့အတွက် ဟက်တာ ၅ သိန်း (ဧက ၁၂ သိန်း) လောက်ထိ တိုးချဲ့ဖို့ ကြံစည်နေသည် ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။
Caterpillar ကုမ္ပဏီမှ ဒေါ်လာ ၈၀ မီလီယံဖိုး ပစ္စည်းကိရိယာများဝယ်ယူခဲ့ရသည်ဟုလည်း ဖော်ပြကြ သည်။
၂၀၀၇ အောက်တိုဘာလတွင် မိုဟာမက် အယ်လ် အမူဒီ သည် သူ၏ကွာရှင်းထားသောဇနီးဟောင်းမှ သူ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကို နစ်နာကြေးတောင်းသည်နှင့် ပတ်သက်ပြီး e-mail spam များတွင် အဓိက ဦးတည်ချက်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် UK မီဒီယာများက “ဆော်ဒီမင်းသမီး” ဟုနာမည်တပ်ထားသူမှာ Al Amoudi ၏သမီးဖြစ်သည် ဟု အခိုင်အမာဖော်ပြခဲ့သည်။
လန်ဒန်တွင်ဖြစ်ခဲ့သော ရှိုက်ခ်နှင့် သက်ဆိုင်မှုမရှိသည့် တရားခွင်အမှုကိစ္စ အပြီးတွင် မီဒီယာများ၏ ထင်ကြေးများလောက် ခိုင်မာသောသက်သေအထောက်အထားမရှိသော်လည်း ထိုခိုင်မာမှုအားလုံးကို ရှိုက်ခ် မိုဟာမက် ဟူစိန် အယ်လ် အမူဒီ၏ ရှေ့နေဖြစ်သူ ဂျော့ဆလမ်က အပြည့်အဝငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
အင်တာနက်ပေါ်ရှိ ရှိုက်ခ်နှင့်ပတ်သက်သော မမှန်ကန်သည့်စွပ်စွဲပြောဆိုမှုများသည် သူ၏တရားဝင်ကောင်စီအား တရားမဝင်အဖွဲ့အဖြစ်သို့ရောက်အောင် ထောက်ပြနေကြပြီး နိုင်ငံရေးအကြောင်းပြချက်နှင့် အခြားရည်ရွယ်ချက်များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြသည်။
အာဖရိက-အမေရိကတို့၏ ကျော်ကြားသောထုံးတမ်းဓလေ့များတွင် အမေရိကန်လူမည်းတို့အတွက် စံပြနမူနာ ထားစရာ ကိုယ့်ဒူးကိုယ်ချွန်သမားအဖြစ် Sheikh ကိုထောက်ပြညွှန်းဆိုလေ့ရှိသည်။
အာနက်စတို ဘာတယ်ရယ်လီ သည် ဆွစ်-အီတလီလူမျိုး ဘီလျံနာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရှင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလျံခန့်ရှိပြီး Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ စာရင်းပြုစုထုတ်ဝေမှုအရ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးစာရင်းတွင် အဆင့် ၆၄ ဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရောမမြို့တွင်မွေးဖွားသူဖြစ်ပြီး မိသားစုနှင့်အတူ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇလန်သို့ ပြောင်းလာခဲ့သည်။
Babson တက္ကသိုလ်မှ အောင်မြင်ပြီး MBA ဘွဲ့ကို ဟားဗတ်စီးပွားရေးကျောင်းမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်း ရောမမှဆွစ်ဇလန်ကိုပြောင်းသောအခါ သူ၏ဖခင်သည် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ Serono ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဖခင်သေဆုံးသွားသောအခါ သူ၏အစ်မ Dona က ကုမ္ပဏီကိုအမွေဆက်ခံလိုက်ပြီး ၁၉၉၆ တွင် ဘာတယ်ရယ်လီ က CEO နှင့် လက်ထောက်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
ကုမ္ပဏီ၏အဓိကလမ်းကြောင်းကို ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးအပိုင်းမှ ဇီဝနည်းပညာပိုင်းသို့ ပြောင်းလဲ လိုက်သောအခါ အခွန်ဘဏ္ဍာများက ၁၉၉၆ တွင် ဒေါ်လာ ၈၀၉ မီလျံ ပေးဆောင်ရာမှ ၂၀၀၆ ခုနှစ် တွင် ၂.၈ ဘီလီလျံသို့ တိုးမြင့်သွားသည်။
သူတို့ကုမ္ပဏီသည် အမျိုးသမီးများမျိုးဆက်ပြန့်ပွားရေးကုထုံးတွင်သုံးသည့် သဘာဝဟော်မုန်းဓာတ် တစ်မျိုးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နာမည်ကြီးလာသည်။
ဘာတယ်ရယ်လီ သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အကြံပေးအဖွဲ့အား ကုမ္ပဏီကို ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၁၃.၃ ဘီလီလျံတန်ဖိုးဖြင့် ဂျာမနီရှိ Merck KGaA သို့ရောင်းပြီး Merck-Serono အမည်ရှိ ကုမ္ပဏီအသစ်ကို ဖွဲ့စည်းရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ဘာတယ်ရယ်လီ နှင့်သူ့အစ်မသည် ၉ ဘီလျံကို ခွဲဝေယူခဲ့သည်။
Serono နောက်ပိုင်း ၂၀၀၂ နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်းတွင်း ဘာတယ်ရယ်လီ သည် UBS AG ၏ ဘုတ်ဒါရိုက်တာအဖြစ် အမှုထမ်း ဆောင်ခဲ့သည်။
သူ၏လက်ရှိစီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးအမြတ်များသည် ရန်ပုံငွေများ၊ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်စီမံမှုများ၊ ပုဂ္ဂလိက အရင်းအနှီးများနှင့်မြေယာအိမ်ခြေဝန်ဆောင်မှုများလုပ်သည့် Kedge Capital ဟုခေါ်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဆေးဝါးနည်းပညာ၊ ဇီဝနည်းပညာ၊ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းတို့ကို အတွေးအမြင်၊ ဗဟုသုတအတွေ့အကြုံတို့နှင့်ပေါင်းစပ်ကာ Ares Life Sciences ကိုစတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရွက်လွှင့်ခြင်း ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဘာတယ်ရယ်လီ သည် America’s Cup ကိုရယူနိုင်ရန် Auckland ရှိ နယူးဇီလန်အသင်းကို မနိုင်ခင် Société Nautique de Genève ကိုကိုယ်စားပြုပြီး Louis Vuitton Cup ကိုနိုင်ခဲ့သည့် Team Alinghi ဟု ခေါ်သည့် ရွက်လှေအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံးကြိုးပမ်းမှုတွင် အများတကာငမ်းငမ်းတက်လိုချင်နေသော ဆုဒိုင်းကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ဥရောပ သို့ ဖလားကို ပထမဆုံးအကြိမ်သယ်ဆောင်လာနိုင်သော အောင်မြင်မှုလည်းဖြစ်သည်။
Team Alinghi သည် New Zealand’s 2000 crew အဖွဲ့၏ မာလိန်မှူးနှင့်နည်းဗျူဟာသမား Russell Coutts နှင့် Brad Butterworth တို့အပါအဝင် နိုင်ငံမျိုးစုံရှိသင်္ဘောသားများကို အလုပ်ခန့်ထားခဲ့သည်။
ဘာတယ်ရယ်လီ သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် Alinghi အဖွဲ့၏ တစ်ဦးတည်းသော ဆွစ်လူမျိုးရေကြောင်းထိန်း ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်တော့ Valencia ရှိ America’s Cup ကိုအောင်နိုင်ခဲ့သော Alinghi အဖွဲ့၏ ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့တွင် Alinghi သည် နယူးဇီလန်အသင်းကို ပြိုင်ပွဲတွင် ရမှတ် ၁မှတ်ဖြင့်နိုင်ခဲ့ပြီး စီးရီး ၅-၂ Amarica’s Cup ကို ဒုတိယနေရာတွင် ထိန်းထားနိုင်ခဲ့သည်။
သူ၏အောင်မြင်မှုများကို အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဘာတယ်ရယ်လီ သည် ပြင်သစ်သမ္မတ Jacques Chirac မှပေးအပ်သော Chevalier de la Légion d'honneur ဘွဲ့နှင့် အီတလီသမ္မတ Carlo Azeglio Ciampi မှပေးအပ်သော Cavaliere di Gran Corce ဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
Société Nautique de Genève နှင့် ဘာတယ်ရယ်လီ တို့၏ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကြောင့် ရရှိအောင်နိုင်ခဲ့ သော Alinghi ၏ ၃၃ ကြိမ်မြောက် America’s Cup ဆုသည် Golden Gate ရွက်လှေအဖွဲ့၏ တရားဝင်စိန်ခေါ်မှုများ ကို ဦးတည်လာစေသည်။
ပြိုင်ပွဲသည် ၂၀၁၀ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စပိန်နိုင်ငံ Valencia တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဘာတယ်ရယ်လီ သည် စိန်ခေါ်သူ USA 17 ကို မျှတသောအမှတ်ပေးစည်းမျဉ်းအောက်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော သူ့လှေ Alinghi 5 ၏ပဲ့ကိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။
ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဘာတယ်ရယ်လီ တို့မိသားစုသည် မျိုးဆက်မပြန့်ပွားနိုင်သောရောဂါကုထုံး၊ မျိုးပွားနိုင်ရန် ကူညီနိုင်သောနည်းပညာများ၊ မျိုးရိုးနှင့်ဗီဇဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးအလေ့အကျင့်များ၊ ထိုရောဂါများနှင့် ပတ်သက်သော သင်ကြားလေ့ကျင့်မှုများကို ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ Trelex ရှိ The ဘာတယ်ရယ်လီ ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Lausanne ရှိ FABER ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင်တော့ ဘာတယ်ရယ်လီ မိသားစု၏ လူမှုရေး အကူအညီ၊ ကျန်းမာရေးအကူအညီ၊ သိပ္ပံရေးရာ၊ အားကစားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပရဟိတဦးဆောင် လှုပ်ရှားမှုများအတွက် ဘာတယ်ရယ်လီ ဖောင်ဒေးရှင်းကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အချို့စီမံကိန်းများဖြစ်သည့် Lausanne ရှိ EPFL Neuroprosthetics သုတေသနစင်တာ၊ အင်ဒီယန်း ပင်လယ် Chagos ရှိ ဗြိတိသျှအစိုးရနှင့်ပူးပေါင်းထားသည့် ရေကြောင်းအရံလုပ်ငန်း၊ ဟားဗတ် ဆေးကျောင်းနှင့် EPFL တို့ မှပြုလုပ်သည့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်အတွက် သုတေသနနှင့် ပညာရေးအစီအစဉ်၊ Swiss Sailing Federation နှင့်ပူးပေါင်းထားသည့် Alinghi ဆွစ်ရွက်လွှင့်အသင်း၊ တောင်အာဖရိကရှိ Henna မူကြိုကျောင်း များကို The ဘာတယ်ရယ်လီ ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ကူညီထောက်ပံ့ ပေးခဲ့သည်။