kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယင်းတို့အနက် သာမညဖလ အခါတော်နေ့ ပွဲတော် ကျင်းပခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို တင်ပြလိုသည်။
အဇာတသတ်မင်းသည် ဒေဝဒတ်နှင့် ပေါင်းမိသဖြင့် ခမည်းတော် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကို သတ်ခဲ့မိသော အချိန်မှစ၍ အိပ်မပျော်သော ရောဂါဝေဒနာ စွဲကပ်ခဲ့သည်။
သူ၏ မျက်လုံးတို့ကို လှံချက်ပေါင်း အရာအထောင်တို့ဖြင့် ထိုးဆွခြင်းခံရသလို ဝေဒနာစွဲကပ်ခဲ့သည်။
ထိုဝေဒနာ ပျောက်ကင်းအောင် မည်သည့်ဆေးနှင့်မှ ကုစား၍မရ ဖြစ်နေသည်။
ထိုအခါ ဝေဒနာကို ကုစားရန်အတွက် အမတ်များ၏ အကြံပေးချက်အရ တိတ္ထိဆရာကြီး ၆-ယောက်တို့ထံ ရှေးဦးစွာ ရောက်သွားသည်။
သို့ရာတွင် တိတ္ထိဆရာကြီး ၆-ဦးသည် အဇာတသတ်မင်း၏ ရောဂါဝေဒနာကို ပျောက်ကင်းရန် နည်းပေးလမ်းညွှန်မှု မပြုနိုင်ပေ။
ထိုမျှသာမက အဇာတသတ်မင်း စိတ်ချမ်းသာရာ ချမ်းသာကြောင်းလည်း မဟောပြောနိုင်ခဲ့ပေ။
နောက်ဆုံးတွင် သမားတော်ကြီး ဇီဝက၏ အကူအညီဖြင့် အဇာတသတ်မင်းသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ရောက်သွားခဲ့သည်။
ဤတွင် မြတ်စွာဘုရားက အဇာတသတ်မင်းအား သာမညဖလ တရားတော်ကို ဟောပြောတော်မူသည်။
သာမညဖလ တရားတော်ကို နာကြားလိုက်ရသည့်အတွက် အဇာတသတ်မင်းအဖို့ အိပ်မပျော်သော ရောဂါဝေဒနာလည်း ငြိမ်းအေးပျောက်ကွယ်သွားသည်။
ထိုမျှမက ခမည်းတော်ကို သတ်ခဲ့မိသော သူ၏အမှားကိုလည်း ကြီးစွာ နောင်တရခဲ့သည်။
သတိတရားရခဲ့သည်။
ထိုမှတဆင့်တက်၍ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို အသက်ပေး ကြည်ညိုသူ ဖြစ်လာသည်။
ပထမသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး ဖြစ်မြောက်အောင် ကူညီခဲ့သည်။
နှောင်းခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ဓာတ်တော် များကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းထားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓသာသနာတော်နှစ်ကို အတိအကျ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ခမည်းတော်ကို သတ်ခဲ့သဖြင့် အပြစ်ကြီးလေးသော မဟာအဝီစီငရဲ၌ မခံရတော့ဘဲ အပြစ်ပေါ့သော လောဟကုမ္ဘီငရဲ၌ အနှစ်ခြောက်သောင်းသာ ခံရတော့သည်။
ငရဲမှလွတ်ပြီး နောက်အနာဂတ်ကာလ၌ ဝိဇိတာဝီအမည်ဖြင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်ပြီး ကျွတ်တမ်းဝင်ပေတော့မည်။
ဤကား သာမညဖလသုတ်ကို နာကြားရသဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိသော အဇာတသတ်မင်း၏ ဖြစ်ရပ်မှန်ပင် ဖြစ်သည်။
ဤတွင် သာမညဖလတရားတော်နှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့ သိနားလည်သင့်သည်ဟု ခံယူမိသည်။
သာမညဖလဟူသည် ရဟန်းပြုခြင်း၏ အကျိုးများကို ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။
ရဟန်းပြုခြင်းဖြင့်- မင်းခစားဘဝနှင့် မင်းပြစ်မင်းဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခြင်း။
အခွန်ထမ်းဆောင်မှု ကင်းလွတ်ခြင်း။
ပါတိမောက္ခ သံဝရသီလနှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် အပါယ်ဘေးမှ ကင်းဝေးခြင်း။
ဒုစရိုက်ကို ရှောင်သဖြင့် ဒုစရိုက်ဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်၍ စူဠသီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
ပွဲသဘင်အမျိုးမျိုး၊ ကစားပွဲ အမျိုးမျိုး၊ မကောင်းသော စကား အမျိုးမျိုးတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သဖြင့် ထိုဒုက္ခများမှ ကင်းလွတ်၍ ပဉ္စမသီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
နက္ခတ်၊ ဗေဒင်၊ ယတြာ၊ လက္ခဏာ၊ ဆေးကုခြင်း စသည်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်သဖြင့် အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလနှင့် ညီညွတ်၍ မဟာသီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
ဣန္ဒြေ ခြောက်ပါး၌ အကုသိုလ်မဖြစ်အောင် စောင့်စည်းနိုင်ခြင်း။
သတိနှင့်ပြည့်စုံခြင်း။
သမ္ပဇင်-(ဆင်ခြင်တုံ)-တရားနှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
သန္တောသ-(ရောင့်ရဲခြင်း)-ရှိခြင်း။
နီဝရဏ-ဈာန်အစရှိသော ကုသိုလ်တရားများကို တားမြစ်ပိတ်ပင်တတ်သော နီဝရဏတရား-ငါးပါးမှ ကင်းလွတ်ခြင်း။
ဈာန်တရား ရနိုင်ခြင်း။
ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံ၍ မဂ်ဖိုလ်ရနိုင်ခြင်း အကျိုးတရားတို့ ဖြစ်ပေသည်။
ဤရဟန်းပြုခြင်း၏ အကျိုးများကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောပြောတော်မူခဲ့သည်။
အဇာတသတ်မင်းနှင့်တကွ ကြားနာရသူအပေါင်းသည်၎င်း၊ ခေတ်အဆက်ဆက် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည်၎င်း၊ ရဟန်းပြုခြင်း၏ အကျိုးများကို နာယူမှတ်သားခွင့် ရခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ နာယူမှတ်သားခွင့်ရသဖြင့်လည်း ခေတ်အဆက်ဆက် ပါရမီရှင် ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ရဟန်းပြုလာခဲ့ကြသည်။
ထိုရဟန်းများကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များက ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်လာခဲ့ကြသည်။
ထို သာမညဖလသုတ်ခေါ် (ရဟန်းပြုခြင်း၏ အကျိုးတရားကို) မြတ်စွာဘုရားသည် အဇာတသတ်မင်းအား တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့တွင် ဟောပြောတော်မူသည်ကို အကြောင်းပြု၍ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ကို သံဃာတော်များနေ့ဟု သတ်မှတ်ကျင်းပကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုထိုအကြောင်းများကို လေ့လာဆည်းပူး၍ ကျွန်ုပ်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် သံဃာတော်များကို ပိုမိုလေးစားကြည်ညို ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ခြင်း ပြုအပ်ပေသည်။
ဗုဒ္ဓရက္ခိတ ဗုဒ္ဓရက္ခိတ-ဟူသည်မှာ သာမဏေရီတို့ မွေးမြူထားသည့် ကျေးကလေး ဖြစ်၏။
သာသနာတော် ရှေးဦးတုန်းအခါက ရဟန်းကျောင်းများတွင် သာမဏေများရှိသကဲ့သို့ ရဟန်းမ (ဘိက္ခုနီ) တို့၏ ကျောင်းတွင်လည်း သာမဏေရီ-တို့ ရှိခဲ့ကြ၏။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ သာသနာတော် ရောက်လာချိန်တွင် ဘိက္ခုနီတို့ အဆက်အနွယ် ပြတ်တောက်နေပြီဖြစ်၍ သာမဏေရီကို မြန်မာဝေါဟာရအားဖြင့် ဖလှယ်၍ မရနိုင်ပါ။
အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ယခုရှိသည့် ကိုရင်များနည်းတူ ခေါင်းတုံးတုံး၍ သကင်္န်းရုံ၍ သပိတ်ပိုက်၍ ဆွမ်းခံစားကာ သက်ဆိုင်ရာ သိက္ခာပုဒ်များကို ကျင့်သုံးနေရသည့် အမျိုးသမီးငယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။
အစတုန်းက ဗုဒ္ဓရက္ခိတသည် ကချေသည်တယောက်ထံမှာ နေခဲ့ရ၏။
ကချေသည်က သူ့ကို အစာရေစာ ကျွေးမွေးကာ လူတို့ဘာသာစကားကို ပြောတတ်အောင် သင်ကြားပေးခဲ့၏။
တီတီတာတာ ချေငံစွာ ပြောတတ်၊ ဆိုတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးခဲ့၏။
ဤသို့ဖြင့် ကျေးလိမ္မာလေးတကောင်ကို အဖော်ပြုကာ ရပ်တကာ၊ ရွာတကာ လှည့်လည်ကြပရင်း ဘိက္ခုနီတို့၏ ကျောင်းသို့ ရောက်လာ၏။
ဘိက္ခုနီတို့ ဧည့်ခံကျွေးမွေးသည့် သစ်သီးကြီးငယ် တို့ကို စားသောက်ပြီးမှ အရေးကြီးသော ကိစ္စတခုကို သတိရသဖြင့် အိမ်သို့ အလျင်အမြန် ပြန်လာခဲ့၏။
အိမ်ရောက်ချင်စိတ်က စောနေသဖြင့် ကျေးကလေးကို မေ့ထားပစ်ခဲ့၏။
ဤတွင် သာမဏေရီတို့က ကျေးငယ်ကလေးကို ကြင်နာယုယစွာ မွေးမြူထားပြီးလျှင် ဗုဒ္ဓရက္ခိတ-ဟု အမည်မှည့်ခေါ်ထားကြ၏။
မကြာမီမှာပင် ကျေးငယ်ကလေးကလည်း မိမိအမည်ကို သိသိမှတ်မှတ် ဖြစ်လာလေသည်။
တနေ့သောအခါ အကြီးအမှူးဖြစ်သော ထေရီမကြီးက- အမောင်ဗုဒ္ဓရက္ခိတ၊ မင်း ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းနိုင်ပါသလဲ-ဟု မေးမြန်းလေရာ အရှင်မြတ်ကြီးဘုရား၊ တပည့်တော် ဘာကမ္မဋ္ဌာန်းမှ မစီးဖြန်းနိုင်ပါ။
မတော်ဘူး ဗုဒ္ဓရက္ခိတ၊ ကျောင်းရိပ် ကန်ရိပ်မှာ ခိုလှုံနေပြီးတော့ တရားလက်လွတ်နေတာမျိုးက မကောင်းပါဘူး။
ကမ္မဋ္ဌာန်းတမျိုးမျိုးတော့ လက်ကိုင်ထားသင့်ပါတယ်။
အဲလေ မင်းလို ကျေးငှက်သတ္တဝါလေးတကောင်ကို တကယ့်ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေ သင်ပေးလို့လဲ ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။
ဒါကြောင့် အချိန်ရတိုင်း-အဋ္ဌိ အဋ္ဌိ-လို့သာ မှတ်နေပါတော့။
ကောင်းပါပြီ အရှင်မကြီးဘုရား။
ဤသို့ရိုသေစွာလျှောက်ထားပြီးလျှင် ဗုဒ္ဓရက္ခိတသည် အဋ္ဌိ-အဋ္ဌိ-ဟူ၍ တဖွဖွရွတ်ဆိုနေခဲ့၏။
အဋ္ဌိ-ဟူသော ပါဠိစကားမှာ အရိုး-ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် မိမိခန္ဓာကိုယ်၌ အထင်အရှားရှိနေသည့် အရိုးဟူသော ကောဋ္ဌာသကို ဝိပဿနာတင်၍ ရှုမြင်တတ်လာပေသည်။
တခုသော ဆောင်းရာသီ နံနက်ခင်း၌ ဗုဒ္ဓရက္ခိတသည် တံခါးမုခ်ပေါ်တွင် နေပူစာလှုံနေ၏။
သူ့နှုတ်ကလည်း အဋ္ဌိ-အဋ္ဌိ-ဟူ၍ တဖွဖွ ရွတ်ဆိုနေ၏။
ထိုအခိုက်မှာပင် ကောင်းကင်မှာ ဝဲပျံနေသည့် ငှက်ကြီးတကောင်က ရုတ်တရက် ထိုးဆင်းကာ ခြေသည်းကြီးများဖြင့် ဗုဒ္ဓရက္ခိတကို သုတ်ချီသွားလေတော့သည်။
သိန်းငှက်ကြီးက ထိုးသုတ်ချီလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဗုဒ္ဓရက္ခိတသည် ကိရိ ကိရိ-ဟု မြည်လိုက်၏။
မြည်သံကြားသဖြင့် သာမဏေရီများ ဝိုင်းအုံလာကြပီး ခဲ၊ တုတ် စသည်ဖြင့် လိုက်လံပစ်ခတ်၍ ခြောက်လှန့်ကြ၏။
သိန်းငှက်ကြီးလည်း ကြောက်ကြောက်လန့်လန့်ဖြင့် ဗုဒ္ဓရက္ခိတကို လွှတ်ချထားခဲ့၏။
သေမင်းလက်က လက်မတင်ကလေး လွတ်မြောက်လာရသည့် ဗုဒ္ဓရက္ခိတ၏ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်များကို သာမဏရီ တို့က နနွင်းလိမ်း၍ ဆုပ်နယ်ပြုစုပေးပြီးလျှင် ထေရီမကြီးစထံ ပို့ဆောင်ပေးကြ၏။
ဗုဒ္ဓရက္ခိတ၊ မင်းကို ငါတို့က တရားလက်လွတ်မနေအောင် သင်ကြားပေးထားခဲ့တယ်။
ဒီလို သင်ပေးထားခဲ့ ပါလျက်နဲ့ သိမ်းငှက်ကြီး ထိုးသုတ်တဲ့အခါ ဘာကြောင့်များ ကိရိ ကိရိ-လို့ မြည်ရပါသလဲ-ဟု ထေရီမကြီးက ကြင်ကြင်နာနာ မေးလိုက်သည်။
အရှင်မကြီးဘုရား၊ ကိရိ ကိရိ-ဆိုတာကလဲ ကြောက်လို့၊ လန့်လို့ အော်မိအော်ရာ အော်လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။
တကယ်တော့ အရှင်မကြီး သင်ပေးထားတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းနေတာပါ။
တကယ်တော့ဖြင့် တပည့်တော်ကို သုတ်ချီသွားတဲ့ သိမ်းငှက်ကြီးကလည်း အရိုးစုပါပဲ။
တပည့်တော်ကိုယ်တိုင်ကလဲ အရိုးစုပါပဲ။
ဒီတော့ အရိုးစုတခုကို အရိုးစုတခုက သုတ်ချီသွားတာ ဖြစ်လေတော့ ဒီအရိုးစုတွေ ဘယ်နေရာမှာများ ဖရိုဖရဲ ဖြန့်ကြဲသွားလေမလဲ-လို့ ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလိုဆိုရင် သာဓု သာဓု ဗုဒ္ဓရက္ခိတ၊ ခုလို စီးဖြန်းနိုင်တာဟာ နောင်အခါမှာ ဘဝကုန်ဆုံးရာ အရောက်သွားနိုင်ဖို့ အထောက်အပံ့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
ကိရိ ကိရိ-ဟူသော ပါဠိစကား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှန်ကို ကြားလိုက်ရဩဖင့် ထေရီမကြီးက ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အနုမောဒနာ ပြုလိုက်ရလေသည်။
( တရားလက်ကိုင် ခိုင်မြဲသူများ) ဒီဃနိကာယ်၊ သုတ်မဟာဝါ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် အဋ္ဌကထာတွင် ပြဆိုထားသည့် ပုံဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ကုရုတိုင်းသူ၊ တိုင်းသားတို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းနှင့် မကင်းမကွာရှိနေကြပုံကို ဥပမာပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
မဟာသတိပဋ္ဌာန စသော နက်နဲလှသည့် သုတ္တန်ကြီးများကို ဟောကြားရာတွင် ဘုရားရှင်သည် ကုရုတိုင်းကို ရွေးချယ်တော်မူခဲ့၏။
ကုရုတိုင်းမှာပင် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်ကဲ့သို့ပင် နက်နဲလှသည့် သာရောပမ၊ ရုက္ခောပမ၊ ရဋ္ဌပါလ၊ မာဂဏ္ဍိယ၊ အာနေဉ္စသပ္ပါယ စသော သုတ္တန်တရားတော်ကြီးများကိုလည်း ဟောကြားတော်မူခဲ့၏။
ဤသို့ ဟောကြားရခြင်းအကြောင်းကို အဋ္ဌကထာက နှစ်မျိုးနှစ်ဖုံ ဖွင့်ပြထား၏။
ပထမအကြောင်းမှာ ကုရုတိုင်းသူ တိုင်းသားတို့ ကျန်းမာရေးကောင်းခြင်းဖြစ်၏။
ကုရုတိုင်း တခွင်လုံးမှာပင် မိုးလေဝသမှန်ကန်၍ ရာသီဥတုမျှတ၏။
ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးလေသမျှ ကောက်ပဲသီးနှံများ အစေ့အဆန်ပြည့်ကာ အနှစ်ဩဇာနှင့် ပြည့်စုံ၏။
ထိုကဲ့သို့သော အစားအစာများကို စားကာ မျှတကောင်းမွန်သည့် ရာသီဥတုကိုခံယူကြ ရသဖြင့် ကုရုတိုင်းသူ တိုင်းသားတို့မှာ ကိုယ်ခန္ဓာ ကြံ့ခိုင်သန်မာကြ၏။
စိတ်နေစိတ်ထားလည်း ကောင်းမွန်ကြ၏။
ထို့ကြောင့် ဘာဝနာလုပ်ငန်းကို အဓိကထားသည့် သုတ္တန်ကြီးများကို အခက်အခဲမရှိဘဲ နာယူနိုင်စွမ်း ရှိကြပေ သည်။
လိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်စွမ်း ရှိကြပေသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း ဘုရားရှင်က နက်နဲလှသည့် ဤမဟာသတိပဋ္ဌာန သုတ္တန်ကြီးကို ကုရုတိုင်းသားတို့အား ဟောကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
ဒုတိယအကြောင်းမှာမူ ကုရုတိုင်းသူ တိုင်းသား အားလုံးလိုလို ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းလေ့ရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။
ကုရုတိုင်းမှာ နေထိုင်ကြသည့် ရဟန်း၊ ရဟန်းမ၊ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမ ဟူသော ပရိသတ်လေးပါးလုံးပင် ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် အကျွမ်းတဝင် ရှိနေကြ၏။
ရေခပ်ခြင်း၊ ဗိုင်းငင်ခြင်း၊ ရက်ကန်းရက်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းခွင်များမှာပင် ရောက်တတ်ရာရာ အကျိုးမရှိသောစကားကို မပြောကြပေ။
ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်သည့်စကားတို့ကိုသာ ပြောဆိုလေ့ ရှိကြ၏။
အမျိုးသမီးတယောက်ယောက်ကို လူကြီးသူမတဦးဦးက-ဘယ်သတိပဋ္ဌာန်ကို ပွားများနေပါသလဲ-ဟု မေးကြည့်သောအခါ အကယ်၍ ဖြေကြားရန် ကမ္မဋ္ဌာန်းတခုခုမျှ မရှိမနေပါလျှင် ကဲ့ရဲ့ခံရတော့သည် ဖြစ်၏။
ကဲ့ရဲ့စကား ပြောကြားပြီးနောက် -ဒီကရှေ့မှာတော့ ဒီလိုမနေနဲ့တော့-ဟု ဆိုဆုံးမကာ ကမ္မဋ္ဌာန်းတခုခုကို သင်ကြားပေးလိုက်တော့၏။
အကယ်၍ တရားလက်ကိုင် ခိုင်မြဲသူနဲ့ တွေ့ရလျှင်လည်း ချီးမွမ်းစကား၊ အားပေးစကား ပြောကြား၏။
ဤသို့ ပြောကြားကြသဖြင့် ကုန်သည် လယ်သမားများသာမက ကျေးကျွန် အဖြစ် အခြွေအရံအဖြစ် အသက်မွေးနေရသူ များသည်ပင် ကမ္မဋ္ဌာန်းခွင် ဝင်ဖြစ်ကြ၏။
ဤသို့ လူတိုင်းလိုလိုက ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် အကျွမ်းတဝင် ရှိနေကြရာမှ အရှိန်ဟပ်ကာ လူတို့ကို မှီခိုနေကြရသည့် တိရစ္ဆာန်လေးများပင် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားနှင့် ယဉ်ပါးလာ ကြ၏။
ဤအချက်ကို မှတ်လောက် သားလောက် ဖြစ်နေကြစေရန် ဗုဒ္ဓရက္ခိတ ကျေးကလေးဥပမာဖြင့် အဋ္ဌကထာဆရာကြီးက ဖွင့်ပြထားပေသည်။
( ဝဏ္ဏသီရိ) ( မြတ်မင်္ဂလာ ၂၀၀၂-ဇွန်လ) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ထောက်သဖွယ်ခံဆောင်ရန်အတွက်ပုံဖော်ထုလုပ်သော အဆင်တန်ဆာသုံးမျိုး အရုပ်ထောက် ပွတ်ထောက် ပန်းထောက် ( နဂါပုံ ၊ နရားပုံ ၊ တိုးနရားပုံ ၊ မကန်းပ ထုလုပ်သောထောက်ကို အရုပ်ထောက်ဟုခေါ်သည်။
အရုပ်ထောက်ကို အဆောက်အအုံ၏ အောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ထုလုပ်ပုံဖော်လေ့ရှိသည်။
ပွတ်ထောက်နှင့် ပန်းထောက်များကိုအဆောက်အအုံ၏ အထက်ပိုင်းတွင် ပုံဖော်ထုလုပ်လေ့ရှိသည်။
) ( အုပ်ချုပ်၊ ပဉ္စ ၊ စာ ၆၄- ၅ ) ကိုးကား Category:ဗိသုကာပညာ။
အတွင်းဝန်တို့ကို ကူညီထောက်မ၍ မင်းဧကရာဇ်၏ အမှုကိစ္စ၊ နန်းတွင်းရေးကိစ္စများကို ထမ်းဆောင်ကာ နန်းတွင်းအမှုထမ်းတို့အားလည်း တာဝန်ကျေပြွန်စွာ ထမ်းဆောင်စေရန်ဆင့်ဆိုရပြီး တာဝန်လစ်ဟင်းသူများရှိလျှင် အတွင်းဝန်များထံအစီရင်ခံရသောအရာရှိ ( အုပ်ချုပ် ၊စ ၊ စာ ၁၈ - ၉ ) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု။
အတွင်းဝန် သည် ဗြဲတိုက်တွင် ထမ်းရွက်ပြီး မင်းဧကရာဇ်၏ အတွင်းရေးကိစ္စ ၊ နန်းတွင်းအမှုကိစ္စနှင့် နိုင်ငံကိစ္စများကို ချောမောအောင်မြင်အောင် မင်းဧကရာဇ်နှင့် လွှတ်တော်အကြား ဆက်စပ်ညှိနှိုင်းပေးရသောအရာထမ်း ဖြစ်သည်။
( ROB , X , p . 133 ၊ ရွှေနန်းသုံး ၊ စာ ၆၁ - ၂ နှင့် အုပ်ချုပ် ၊ စ ၊ စာ ၁၈ ) တာဝန် ဝတ္တရားများ သံတော်ဆင့်များမှတဆင့် ရောက်လာသော မင်းမိန့်တို့ကို မှတ်သားချက်ထားသင့်သည် သို့ လွှတ်တော်သို့ အမိန့်ပြန်သင့်သည်ကို ခွဲခြားရသည်။
လွှတ်တော်သို့ အမိန့်ပြန်ရမည်ဆိုလျှင်လည်း ဝိဝါဒကွဲပြားစရာရှိပါက သံတော်ဆင့်တို့ကို လွှတ်၍ အမိန့်ပြန်ခံရသည်။
မင်းမိန့်ကို ဆွေးနွေးရန် ပြုပြင်ရန် ပယ်ဖျက်ရန် အတွင်းဝန်တို့၌ အာဏာရှိသည်။
သို့သော်လည်း ယင်းမှာ ဘုရှင်၏ဆင်ခြင်တုံတရားပေါ် မူတည်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရား၊ မင်းတုန်းမင်း စသောမင်းတို့သည် ထိုသို့ ပြုခြင်းကို လက်ခံသည်။
သီပေါမင်းမူကား ထိုသို့လုပ်သော ဝက်မစွတ်မြို့စား အတွင်းဝန်၊ ယောအတွင်းဝန်တို့ကို အရာရွေ့ပစ်သည်။
နားခံတော်များမှတဆင့် ရောက်လာသော လွှတ်တော်မှစာတို့ကိုလည်း ဘုရင်ထံ ချက်ချင်းသွင်းသင့်သည် သို့ လွှတ်မှ ဝန်ကြီးတို့ထံ ပြန်မေးသင့်သည် ခွဲခြားရသည်။
နန်းတွင်းရှိ အဆောင် တိုက် ရုံ တင်းကုပ် စသည်တို့ကိုလည်း အလှည့်ကျအတွင်းဝန်က ညစဉ် စစ်ရသည်။
မီးစစ်လှည့်သည် ခေါ်၏။
မိဖုရားဆောင်များကိုလည်း အနောက်ဝန် အနောက်စာရေး၊ သက်ဆိုင်ရာ ကတော်စာရေးတို့ကို ခေါ်၍ လိုက်စစ်ကာ အဆောက်အဦယိုယွင်းလျှင် ပြင်ဆင်ရန် စီမံရသည်။
ရွှေတိုက်ဖွင့်လိုလျှင် အတွင်းဝန်တဦးဦးကို အစီရင်ခံရသည်။
အတွင်းဝန်ကို ရွှေတိုက်ဝန်ခန့်မူ အစီရင်ခံစရာ မလိုပြီ။
ရွှေတိုက်ဝန်ခန့်ရန်လည်း အတွင်းဝန်အားလုံးနှင့် ဘုရင်က သဘောတူသူကိုသာ ထားရသည်။
နေ့ညစောင့်ကြပ်သော အမှုထမ်းများ နေရာတကျ ရှိမရှိ၊ တာဝန်အလျောက် ပြုမပြုကို စစ်ဆေးရသည်။
အချုပ်များကိုလည်း အရေအတွက်အတိုင်း ရှိမရှိ၊ စစ်ရသေးသည်။
ငွေတိုက်မှာ ဗြဲတိုက်အောက်တွင်ရှိရာ အလုပ်အဆောင်များအတွက် ငွေပေးရမည်ဆိုပါကလည်း ရှင်ဘုရင်ထံ အမိန့်ခံကာ ငွေတိုက်စိုးမှတဆင့် ထုတ်ပေးရသည်။
ဘုရင်နှင့်ပတ်သက်သည့် နေ့စဉ်မှတ် လစဉ်မှတ် နှစ်စဉ်မှတ် အကြောင်းထူးမှတ်များကိုလည်း ပျက်ကွက်ခြင်းမရှိအောင် စီမံရသည်။
မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်းနှင့်ဘိုးတော်ဘုရား၏ရာဇသတ်ခေါ်သောအမိန့်တော်တမ်းကြီး၊ စတုတ္ထတွဲ။
နန်းတွင်းတွင် တစ်ဆောင်မှတစ်ဆောင်သို့ ဘုရင်ထွက်တော်မူသောအခါ ဖိနပ်တော်ခင်းရသည့် အသက် ၁၂ နှစ်ထက်ကျော်လွန်ခြင်းမရှိသေးသောကလေးငယ် အမှုထမ်းများ ( ထိုကလေးငယ်များသည် မှူးမတ်စော် ဘွားမြို့စားများ၏ သားမြေးများဖြစ်ကြရသည်။
) ( ရွှေနန်းသုံး ၊ စာ ၃၄ ) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု။
မြောက်ထားဝယ် တောင်ထားဝယ် မြောက် ၁၅၀ တောင် ၁၅၀ မြောက်မာရဘင် ရွှေပြည်မှန်ကင်း ( ရှေးဟောင်းမှတ် ၊ စာ ၆ ) ကိုးကား။
ရှစ်ပါးသီလ ဆောက်တည်သောဥပုသ် သူ့အသက်ကိုမသတ်ခြင်း သူ့ဥစ္စာကိုမခိုးခြင်း မေထုန်မှီဝဲခြင်းအြပုခြင်း လိမ်ညာ၍မပြောဆိုခြင်း အရက်သေစာ ရှာင်ရှားခြင်း နေ့လွဲညစာမစားခြင်း သီဆိုကခုန်တီးမှုတ်သည်တို့ကို ကြည့်ရှာုး့ထောင်မှု မြပုခြင်း မြင့်သောနေရာမြတ်သောနေရာတို့၌ အိပ်စက်နေထိုင်မှုမြပုခြင်း ( သုခမှတ် ၊ စာ ၂၉၅ - ၆ ) ကိုးကား။
ရွှေခွန်ဆက်အစို့ သံခွန်ဆက်အစို့ သစ်စေးခွန်ဆက်အစို့ ပယင်းခွန်ဆက်အစို့ ကျောက်ခွန်ဆက်အစို့ ( ညောင်ရမ်းမင်းလက်ထက်က အခွန်တော်အဆက် ၅ စို့ ဖြစ်သည်။
) ( ROB , I , p . 165 ) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ။
ဗုဒ္ဓဘာသာ၌ ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ် ဟူသော အပါယ်လေးပါးသို့ လားစေတတ်သော ဒုစရိုက်တရား ၁၀ ပါးရှိ၏။
ထိုတရား ၁၀ ပါးကို အကုသလကမ္မပထဆယ်ပါးဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ထိုတရား ၁၀ ပါးကို ကာယကံဖြစ် ကျူးလွန်မှုဖြစ်စေသော တရား ၃ ပါး၊ ဝစီကံဖြင့် ကျူးလွန်မှုဖြစ်စေတက်သော တရား ၄ ပါးနှင့် မနောကံဖြင့် လွန်ကျူးမှုကို ဖြစ်စေသော တရား ၃ ပါးဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။
(ဆင်ထဲဆရာတော်ကြီး။
ဆင်ထဲသင်္ဂြိုဟ်အကောက်နှင့် ကမ္မဘေဒဝိနိစ္ဆယကျမ်း၊ စာ ၁၉၁) မူလပဏ္ဏာသ။
၃၆၀။
၂၃၄။
နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်၊ ပါဠိ။
၃၇၇။
၁၃၃။
ကာယဒုစရိုက် ၃ ပါး ပါဏာတိပါတ - သူ့အသက်ကိုသတ်ခြင်း၊ အဒိန္နာဒါနာ - သူ့ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း၊ ကာမေသု မိစ္ဆာစာရာ - သူ့သားမယားကို သွားလာလွန်ကျူးခြင်း၊ ဤသုံးပါးသောမကောင်းမှုကို ကိုယ်ကာယဖြင့် ပြုကျင့်သောကြောင့် ကာယဒုစရိုက် ၃ ပါးမည်၏။
ဝစီဒုစရိုက် ၄ ပါး မုသာဝါဒ - မဟုတ်မမှန်သောစကားကို အမှန်လုပ်အဟုတ်ပြောဆိုခြင်း၊ ပိသုဏဝါစာ - သူနှစ်ယောက်တို့၏ချစ်ခင်ခြင်းမေတ္တာတရားကို ပျက်စီးစေရန် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်သော ကုန်းတိုက်ခြင်း၊ ဖရုသဝါစာ - အကြမ်းအတမ်းငေါက်ငမ်းဆဲရေးခြင်း (ကြမ်းကြုတ်သောစကားကို ပြောဆိုခြင်း)၊ သမ္ဖပ္ပလာပ - အပေါ့အဖျင်း အနှစ်ကင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း (သိမ်ဖျင်းသော စကားပြောဆိုခြင်း)၊ ဤလေးပါးသောမကောင်းမှုကို နှုတ်ဖြင့်ပြုသောကြောင့် ဝစီဒုစရိုက် ၄ ပါးမည်၏။
မနောဒုစရိုက် ၃ ပါး အဘိဇ္ဈာ - "သူ၏ဥစ္စာကိုငါ့ဥစ္စာဖြစ်သော်ကောင်းလေစွ"ဟုစိတ်ကအောက်မေ့ခြင်း (အလိုကြီးခြင်း)၊ ဗျာပါဒ - သူတစ်ပါးကို ငြိုးထားရန်မက်နှိပ်စက်ရအောင် စိတ်ကကြံဆောင်ခြင်း (စောင်းမြောင်းငြူစူခြင်း)၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ - 'ဘုရားဟောမှန် ကျမ်းဓမ္မခန်'ကိုပယ်လှန်စိတ်ထား အယူမှားခြင်း၊ ဤသုံးပါးသောမကောင်းမှုကို စိတ်ဖြင့်ကြံစည်သောကြောင့် မနောဒုစရိုက် ၃ ပါးမည်၏။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဒုစရိုက် ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
လောကနီတိ ကျမ်းလာပညာဆယ့်ရှစ်ရပ်မှာ- သုတိ - အကြားအမြင်များခြင်း သမ္မုတိ - ဓမ္မသတ် ဥပဒေအတတ် သင်္ချာ - ဂဏန်းသင်္ချာပညာ ယောဂါ - တံစဉ်းစူးဆောက်သုံးစွဲသောအတတ် နီတိ - လောကနီတိတတ်မြောက်ခြင်း ဝိသေသိကာ - ယာယီယြတာစသောဗျာကရိုဏ်းကျမ်းအတတ် ဂန္ဓဗ္ဗာ - ဂီတတူရိယာ သီဆိတီးမှုတ်ခြင်းအတတ် ဂဏိကာ - အက္ခရာသင်္ချာနှင့် ဂဲဩမေထရီအတတ် ဓနုဗေဒါ - လေးမြားအတတ် ပုရာဏာ - ရှေးစကားဟောင်းတို့ကို ဖော်ပြသော ပုရာဏ်ကျမ်းအတတ် တိကိစ္ဆာ - ဆေးပေးဆေးကု အတတ် ဣတိယာသာ - ရယ်ရွင်ဖွယ်အတတ် ဖောတိ- နက္ခတ်ဗေဒင်အတတ် မာယာ - လှည့်ပတ်သောအတတ် ဆန္ဒာ - ဆန်းကျမ်းအတတ် ကေတု - သံတမန်အတတ် မန္တာ - ဂါထာမန္တာန် စီရင်တတ်သောအတတ် သဒ္ဒါ - သဒ္ဒါကျမ်းအတတ်( သုခမှတ် ၊ စာ ၄၃၃ - ၄ ၊ ရာဇော ၊ စာ ၁၇၅ ) ကိုးကား။
ဘုရားရှိခိုး ရွှေလောင်းချီ ရွှေလောင်းထွက် ရွှေဘောင်ရှည် တက်ကောက် တက်မြောက် တက်တန်း တက်စောင် တက်ထောင် တက်ယှက် တက်ဝှက် တက်ခက် တက်လှ အိမ်မိုးခြေတင် ဇင်ယော်သုတ် ဇင်ယော်ဝဲ ဝမ်းဘဲတောင်ဖြန့် ဝမ်းဘဲကန် လက်မြန် ခေါ်တော်မူ နတ်သမီးပန်းဆွတ် နတ်သမီးပန်းလှမ်း နတ်သမီးပန်း တောင်း စပယ်ငုံ သန်လျက်ထမ်း ဆေးတံတော်ထိုး ရာဇမှတ်ကြီး ရာဇမှတ်ငယ် နေရောင်ကာ နေရောင်ပြေး တင်းထိမ်ရံ တင်းထိမ်လှစ် သုံးချက်ပေါက် သုံးဖန်ချီသုံးဖန်ချ ဆင်စွယ်ဝန်းယှက် ကိန္နရာတောင်ယှက် ရွှေငှက်တောင်ခတ်( သုခမှတ် ၊ စာ ၅၀၀ ) ကိုးကား Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု။
သစ္စာတရားလေးပါး အမှန်သိအပ်သော တရားလေးပါး ဒုက္ခသစ္စာ - တဏှာလောဘကြောင့်ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း တရား သမုဒယသစ္စာ - ဒုက္ခကိုဖြစ်ပေါ်စေသော စွဲလမ်းတပ်မက်သည့် သဘောတရား နိရောဓသစ္စာ - ဆင်းရဲအပေါင်း၏ချုပ်ငြိမ်းရာ မဂ္ဂသစ္စာ၏ အကျိုးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန် မဂ္ဂသစ္စာ - နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ( သုတေသန ၊ စာ ၅၃၂ ) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
အနက်အဓိပ္ပာယ်ပဲဖြစ်ပါတယ် {| class="wikitable" |- !*ဟေတုပစ္စယော |ဟိတ်ခြောက်ပါးဖြစ်၍ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အမြစ်သဖွယ် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ရေသောက်မြစ်လျှင်၊ ယင်းသစ်ပင်ကို၊ စည်ပင်စေမှု၊ ကျေးဇူးပြု၊ ဟေတုပစ္စည်းခေါ်) |- !*အာရမ္မဏပစ္စယော |အာရုံခြောက်ပါးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(တောင်ဝှေးကြိုးတန်း၊ သူမစွမ်းကို၊ မပန်းစေရစေ၊ ထိုင်ထစေမှု၊ ကျေးဇူးပြုပြန်၊ အာရမ္မဏခေါ်) |- !*အဓိပတိပစ္စယော | အကြီးအမှူးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(စကြာမင်းရှင်၊ အုပ်စိုးသွင်သို့၊ ပြိုင်ရှင်မရှိ၊ စိုးအုပ်ဘိ၊ အဓိပတိခေါ်) |- !*အနန္တရပစ္စယော | အခြားမဲ့ (တဆက်တည်း အကြားမရှိ) ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(စကြာမင်းဖျား၊ နတ်ရွာလားသော်၊ သားကြီးနန်းရ၊ ဖြစ်ရပမာ၊ ခြားရာမရှိ၊ ကျေးဇူးရှိ) |- !*သမနန္တရပစ္စယော | ကောင်းစွာ အခြားမဲ့ (တဆက်တည်း အကြားမရှိ) ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(စကြာမင်းဖျား၊ တောထွက်သွားသော်၊ သားကြီးနန်းရ၊ ဖြစ်ရပမာ၊ ခြားရာမရှိ၊ ကျေးဇူးရှိ) |- !*သဟဇာတပစ္စယော | အတူတကွ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ဆီမီးတောက်သော်၊ အလင်းပေါ်သို့၊ ထို့တူတသီး၊ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်၊ အတူဖြစ်ဟန်ကို) |- !*အညမညပစ္စယော |အချင်းချင်းအပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(သစ်သားသုံးခွ၊ ချင်းချင်းမသို့၊ အညမညံ၊ ပြန်လှန်သမှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*နိဿယပစ္စယော |မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(သစ်ပင်တည်ရာ၊ မြေပမာလျှင်၊ မှီရာတည်မှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*ဥပနိဿယပစ္စယော |အားကြီးသော အကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(မိုးကြီးပမာ၊ သတ္တဝါတွေ၊ တည်နေနိုင်မှု၊ ကျေးဇူးပြု၊ ဥပနိဿယခေါ်) |- !*ပုရေဇာတပစ္စယော |ရှေး၌ ဖြစ်နှင့်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ကမ္ဘာဦးက၊ နေနှင့်လသို့၊ ရှေ့ကဖြစ်လာ၊ နောက်ကဖြစ်လာသည့်၊ တရားစုစု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော |နောက်၌ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(လင်းတငယ်သော်၊ အစာမျှော်သို့၊ နောက်ပေါ်လာသည့်၊ ပစ္စည်းတရားစု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*အာသေဝနပစ္စယော |အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲထုံအပ်သည်ဖြစ်၍ တတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ရှေးရှေးထုံထား၊ နံ့သာလားသို့၊ ရှေ့ဖျားကျမ်းဂန်၊ လေ့လာသန်လပ်၊ နောက်ထပ်ကျမ်းဂန်၊ အမြင်သန်သည်၊ ဧကန် အာသေဝန သဘောတည်း) |- !*ကမ္မပစ္စယော |အကြောင်းကံဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(မျိုးစေ့အလား၊ ပမာထား၍၊ နှစ်ပါးသောကံ၊ အခြေခံကာ၊ ဝေဘန်သမှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*ဝိပါကပစ္စယော |အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ချမ်းရိပ်နားနေ၊ သွန်းလေပြေသို့၊ ကံနေအလား၊ အဖြစ်များမှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*အာဟာရပစ္စယော |ထောက်ပံ့ ခိုင်ခံစေတတ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(အိမ်ကို ကျားကန်၊ ဖြစ်ရဟန်သို့၊ သဏ္ဌာန်တူစွ၊ ထောက်ပံ့မသည့်၊ အာဟာရဖြစ်မှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*ဣန္ဒြိယပစ္စယော |အစိုးရသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(မိမိဆိုင်ရာ၊ ကိစ္စမှာလျှင်၊ ကောင်းစွာစိုးရ၊ ဖြစ်ရစင်စစ်၊ ပဒေသရာဇ်၊ စိုးအုပ်လှစ်သို့) |- !*ဈာနပစ္စယော |ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံသို့ကပ်၍ စူးစူးစိုက်စိုက် ရှုတတ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(သစ်ပင်တောင်ငူ၊ တတ်သသူသည်၊ အောက်သူတို့အား၊ ကြည့်ပြောငြားသို့) |- !*မဂ္ဂပစ္စယော |သံသရာမှ ထွက်မြောက်ကြောင်းနည်းလမ်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ပမာကူသို့၊ ဆောင်ယူပို့သို့၊ ထို့တူနိဗ္ဗာန်၊ ရောက်ကြောင်းမှန်ပြု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*သမ္ပယုတ္တပစ္စယော |ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(စတုမဓူ၊ ရောသည့်တူပေ၊ စိတ်စေနှစ်ပါး၊ ခွဲခြားမရ၊ ယှဉ်ကြသမှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော |မယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ရသခြောက်ပါး၊ ရောစပ်ထားသို့၊ ခြားနားမတူ၊ ဖြစ်ဟန်မူသို့၊ ထို့တူမခြား၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*အတ္ထိပစ္စယော |ထင်ရှားရှိဆဲဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(မြင်းမိုရ်မြေကြီး၊ ထောက်ပံ့နည်းသို့၊ ပစ္စည်းသတ္တိ၊ ကျေးဇူးရှိ၊ အတ္ထိပစ္စည်းခေါ်) |- !*နတ္ထိပစ္စယော |မရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(ငြိမ်းသေလေပြီး၊ ဆီမီးတန္တု ကျေးဇူးပြုသို့၊ ထို့တူမှတ်ဘိ၊ မရှိသမှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- !*ဝိဂတပစ္စယော |ကင်းမဲ့ချူပ်ပျောက်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(နေရောင်ပျောက်ကင်း၊ လရောင်လင်းသို့၊ ချုပ်ကင်းလေမှု၊ ကျေးဇူးပြု) |- ! *အဝိဂတပစ္စယော |မကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားလည်းကောင်း။
(သမုဒ္ဒရာ၊ ငါးပျော်ရာသို့၊ မကင်းသောအား၊ ယင်းတရားစု၊ ကျေးဇူးပြု)ဣတိ၊ ဤသို့။
စတုဝီသတိ ပစ္စယာ၊ နှစ်ဆယ့်လေးပစ္စည်းတို့သည်။
မဟာပကရဏေ၊ အနန္တနယ သမန္တ မဟာပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး၌။
ဌိတာ၊ တည်ကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
|-} ကိုးကား။
သိုက်ဓာတ်ကိန်းခန်း ဂြိုဟ်တာရာနက္ခတ်တို့၏ အနေအထားအရ ဖြစ်လာမည့်အခါကောင်း အခြေအနေကောင်း။
" အသစ်တည်တော်မူရမည့်ကာလ အချိန်အခါရောက်ကြောင်းကို သိုက်ဓာတ်ကိန်းခန်း … ထုတ်ဖော်လျှောက်ထားကြ သည် " ( ကုန်းဘောင် ၊ ဒု ၊ စာ ၃၁၃ ) ကိုးကား Category:မြန်မာဝေါဟာရများ။
သိုက် နောင်အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်လတ္တံ့သော အကြောင်းကို သိရှိစေရန် ကြိုတင်မိန့်မြွက်ထားခဲ့သော စကားဟောင်း " ဘုရားသာသနာ၊ ထိုအခါ၊ တေဇာ အရောင် တောက်လတ္တံ့။
ရဟန်၊ သံဃာ၊ အရိယ၊ ထိုအခါအနှံ များလတ္တံ့။
အယူဝါဒ၊ သဘောကျ၊ ဓမ္မခန္ဓာ မှန်လတ္တံ့ … စဩဖင့်အရပ်ရပ်သိုက်ထွက်စကား … လျှောက်ထားကြသည်။
( ကုန်းဘောင်၊ တ၊ စာ ၂၄၃ - ၄ ) အဖိုးတန်ပစ္စည်အစုအပုံရှိသောနေရာ ( Rob , III , p. 269 ; မြန်ဓာန်၊ စာ ၃၇၉။
ယုဒသန်၊ စာ ၁၀၄၂ ) ကိုးကား Category:မြန်မာဘာသာစကား Category:မြန်မာဝေါဟာရများ။
သုက္ခာသနီ (ပါ) မိုးရွာနေခိုက်ပင်ဖြစ်စေ မီးတောက်မီးလျှံထွက်၍ပစ်သော လောင်မီးမိုးကြိုး ( မိုးကြိုးကိုးမျိုးရှိသည်။
အသံမြပုဘဲ ကျသော မိုးကြိုး စက်ဝန်းကဲ့သို့ကျသော မိုးကြိုး ပိုင်းဖြတ်သကဲ့သို့ကျသော မိုးကြိုး ဂျက်ဂျက် မြည်လျက်ကျသော မိုးကြိုး မျောက်မျက်နှာမော်သကဲ့သို့ကျသောမိုးကြိုး ငါးမြူးသကဲ့သို့ကျသောမိုးကြိုး ကြက်တောင်ဖြန့်သကဲ့သို့ ကျသောမိုးကြိုး ထွန်တုံးကဲ့သို့ကျသောမိုးကြိုး လောင်မီးမိုးကြိုး ( သမန္တစက္ခု ၊ ပ ၊ စာ ၁၉ ) မိုးကြိုးပစ်လျှင် လိုက်နာရန်အချက်များ မိုးကြိုးအန္တရာယ်သည် ဆိုးဝါးသော ဘေးအန္တရာယ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းအန္တရာယ်နှင့် ကြုံတွေ့ ခဲ့သော် လုပ်ဆောင်ရန် အချက်များကို သိရှိထားသင့်ပါသည်။
လျှပ်စီးလက်ခြင်း၊ မိုးခြိမ်းခြင်းများ ဖြစ်လာပါက အောက်ပါအချက်များကို အထူးဂရုပြု လိုက်နာသင့်ပါသည်။
အိမ်အပြင်တွင် ရောက်ရှိနေပါက အိမ်ထဲသို့ ချက်ချင်းပြေးဝင်ပါ။
သံ၊ သတ္ထုပစ္စည်းများကို လက်တွင်မကိုင်ထားပါနှင့်။
သစ်ပင်၊ ဓာတ်တိုင်နှင့် သံ/သတ္ထုပစ္စည်းများအနီးတွင် မနေပါနှင့်။
နိမ့်သောနေရာတွင် နေပါ။
ရေကူးကန်၊ ရေကန်၊ မြစ်ချောင်း၊ အင်းအိုင် စသည့်နေရာများတွင် ရှိနေခဲ့လျှင် ရေထဲမှ ချက်ချင်းတက်ပြီး လုံခြုံ သည့်အခိုအကာ နေရာရှာ၍ နေပါ။
အိမ်အပြင်ဘက်တွင် လူစုလူဝေးနှင့် ဖြစ်နေပါက သီးခြားစီ ဖြန့်ခွဲနေပါ။
ကွင်းပြင်တွင် ထီးတည်းကြီး မနေပါနှင့်။
လျှပ်စီးလက်သည်ကို မြင်သည်နှင့် ၁ မှ ၃၀ အထိ ရေတွက်ကြည့်ပါ။
၃၀ မပြည့်မီ မိုးကြိုးပစ်သံကြားရပါက အိမ်ထဲသို့ အမြန်ဆုံးပြေးဝင်ပါ။
(ဤသည်မှာ မိမိ၏အပေါ်တည့်တည့်တွင် မိုးကြိုးရောက်ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
သင့်ဆံပင်များ ထောင်နေသည်ဟု စတင်ခံစားရပါက မိုးကြိုးပစ်တော့မည့် လက္ခဏာဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ဖြစ်ပွားပါက ဒူးထောက်ချလိုက်ပြီး သင့်လက်နှစ်ဖက်ကို ဒူးပေါ်သို့ယှက်တင်၍ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကွေးညွှတ်ထားပါ။
မြေပေါ်တွင် ပြားပြားဝပ်မှောက်မနေပါနှင့်။
ထိုသို့ မှောက်နေပါက သင့်ခန္ဓာကိုယ်သည် ပို၍ကြီးမားသော မိုးကြိုးပစ်ကွက် ဖြစ်သွားနိုင်သည်။
လှေသမား၊ ရေကူးသမားများအနေဖြင့် ဖြစ်နိုင်သမျှ ကမ်းသို့ကပ်ပါ။
အိမ်တွင်း၌ ရောက်ရှိနေပါက အဆောက်အအုံ၏ အလယ်တွင်သာ နေပါ။
ရေပိုက်များနှင့် ရေဆေးခွက်များအနီးတွင် မနေပါနှင့်။
မိုးကြိုးလျှပ်စီးမှ တစ်ဆင့် ဓာတ်လိုက်တတ်သည်။
ပြတင်းပေါက်များနှင့် ဝေးကွာသောနေရာတွင် နေပါ။
တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ပါက ဖုန်းလိုင်းမှတစ်ဆင့် မိုးကြိုးထိမှန်နိုင်သဖြင့် ဖုန်းများမသုံးပါနှင့်။
တီဗီ၊ ရေဒီယို၊ လျှပ်စစ်ထမင်းအိုး၊ လျှပ်စစ်မီးပူ၊ လျှပ်စစ်မီးဖိုနှင့် ကွန်ပျူတာစသည့် လျှပ်စစ်နှင့်ဆိုင်သော ပစ္စည်းများကို ခလုတ်ပိတ်၍ ပလပ်ဖြုပ်ထားပါ။
လျှပ်စီးလက်သောအခါ အိမ်တွင်းရှိ သံ/သတ္ထုနှင့် ဆက်စပ်သော ပစ္စည်းများအတွင်းသို့ လျှပ်စီးဝင်နေနိုင်၍ ရေမချိုးပါနှင့်။
မည်သည့် သံ/သတ္ထုပစ္စည်းကိုမျှ မကိုင်ပါနှင့်။
အဆောက်အအုံများတွင် မိုးကြိုးလွှဲများ ကြိုတင်တပ်ဆင်ထားပါ။
မိုးကြိုးအပစ်ရပ်ပြီး နာရီဝက်ကျော်ကြာမှ အိမ်ပြင်သို့ ထွက်ပါ။
မီးပျက်သွားပါက ဓာတ်မီး သို့မဟုတ် အရေးပေါ်မီးများကိုသာ အသုံးပြုပါ။
ကားမောင်းနေပါက အရှိန်ကိုလျှော့ပါ။
လမ်းဘေးသို့ချရပ်ပါ။
ကားထဲတွင်သာ ဆက်နေပါ။
ကားရပ်ထားစဉ် အရေးပေါ်အချက်ပြမီးကို ဖွင့်ထားပါ။
သစ်ပင်စသော ရှည်လျားမြင့်မားသည့် အရာများနှင့် ဝေးရာတွင်နေပါ။
၎င်းတို့သည် လေပြင်းဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိုးကြိုးပစ်သည့်ဒဏ်ကြောင့်လည်းကောင်း လဲကျနိုင်၍ ဖြစ်သည်။
ကားထဲတွင် မည်သည့် သံ/သတ္ထုပစ္စည်းကိုမျှ မကိုင်ပါနှင့်။
ရေလွှမ်းနေသောလမ်းပေါ်တွင် ကားမမောင်းပါနှင့်။
( ကြေးမုံသတင်းစာ ) ကိုးကား Category:လျှပ်စီးလက်ခြင်း။
သံချက်ဝန် သံခွန်ထမ်းမြို့ရွာများက ဆက်သွင်းသည့်သံကျောက်များကို အရည်ကျို၍ သံသတ္တုရရှိအောင် လုပ်ဆောင်ကြရသော အမှုထမ်းတို့ကိုကြီးကြပ်အုပ်ချုပ် စီရင်ရသောမှူးမတ် ( ရွှေနန်းသုံး၊ စာ ၁⁠၁၄ ) သံချက်ဝန်သည် သံခွန်တောင်ထမ်း မြို့ရွာများမှ ဆက်သွင်းသော သံသတ္ထုရိုင်းများအား သံချက်အမှုထမ်းများဖြင့် ကြိုချက်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရာ၌ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရသူ ဖြစ်သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်က သံဝန်အြဖစ် ခန့်အပ်ခဲ့သော်လည်း ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး ကာလတွင် သံချပ်ဝန်ဟူ၍ ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ဗဒုံမင်းလက်ထက် သံချက်ဝန်အြဖစ် ခန့်အပ်ခံရသူမှာ ေနမျိုးေကျာ်ထင်သီဟ ြဖစ်သည်။
သူသည် ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ကျိုက်ထိုနယ်မှတစ်ဆင့် ကျိုင်းချိုင်၊ မိုင်းေညာင်းစစ်ေြကာင်းချီတက်ရာ၌ လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရသူ ြဖစ်၏။
ထို့အတူ ၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီေသာအခါ၌လည်း သံချက်ဝန်ေနမျိုးေကျာ်ထင်သီဟ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အြဖစ် ဦးစီးလိုက်ပါခဲ့ရသည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် သံချပ်ဝန် ေနမျိုးေကျာ်ထင်သီဟ၏ အမှုထမ်းသက်မှာ ရှည်လျားလှသည့် အေလျာက် ဗဒုံမင်း၏ ယုံြကည်အားထားရသူ အမှုထမ်းေကာင်းတစ်ဦး ြဖစ်မည်ဟု မှန်းဆရသည်။
သံချက်ဝန် ဦးရွဲ စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘြကီးေတာ် ) နန်းတက်စ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် သံချက်ဝန် စည်သူနန္ဒေကျာ်ထင်အား ေနမျိုးေကျာ်ထင်ဘွဲ့ ေပးအပ်ခဲ့ေြကာင်း တော့ ရှိရ၏။
ယင်းေနာက် မဏိပူရသို့ စစ်ချီရာတွင် ချီတက်လိုက်ပါခဲ့ရေလသည်။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် သံချက်ဝန်တစ်ဦးမှာ ဦးရွဲ ြဖစ်ပါသည်။