kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သူသည် ကွယ်လွန်ချိန်၌ အသက် ၅၃နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
သုတေသန နိုသာ၏ သုတေသန လုပ်ငန်းများကို ယေဘုယျအားဖြင့် သုံးပိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။
ပထမပိုင်းကို ၁၉၀၈မှ ၁၉၁၉အထိ သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး၊ ၎င်းကာလတွင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေများ (algebraic invariants)၊ ကိန်းနံပါတ် ဖီးလ်များ (number fields) နှင့် ပတ်သက်သည့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သူ၏ ပြောင်းလဲလှုပ်ရှား ကဲကုလပ်ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ နိုသာ၏သီအိုရမ် (Noether's theorem) မှာ ထင်ရှားပြီး ခေတ်သစ်ရူပဗေဒ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှု ဖြစ်စဉ်တွင် အဓိကကျသည့် သင်္ချာသဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒုတိယပိုင်းကို ၁၉၂၀မှ ၁၉၂၆ အထိ သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး၊ သဘောတရားရေးရာ အက္ခရာသင်္ချာကို အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲစေခဲ့သည့် သုတေသနလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ကာလဖြစ်သည်။
ပတ်လည်ညီ ကွင်းများ (commutative rings) အတွင်းရှိ အိုင်ဒီးလ် (ideals) ခေါ် အထူးကွင်းငယ်များနှင့် သက်ဆိုင်သည့် သီအိုရီကို ဖော်ထုတ်သည့် ကွင်းဒိုမိန်များ အတွင်းရှိ အိုင်ဒီးလ်သီအိုရီ အမည်ရ Idealtheorie in Ringbereichen (Theory of Ideals in Ring Domains) ဂန္ဓဝင်စာတမ်းကို ဤကာလအတွင်း ရေးသားခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ascending chain condition (ACC) ခေါ် ဆင့်ပွားတိုးတက်သည့် ကွင်းဆက်ဂုဏ်သတ္တိ သဘောကို အမ်မီနိုသာက ရိုးရှင်းလှပစွာ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ပြီး၊ သူ့ကို ဂုဏ်ပြုသည့် အနေဖြင့် ၎င်း ဆင့်ပွားတိုးတက် ကွင်းဆက် ဂုဏ်သတ္တိပါ သင်္ချာအရာဝတ္ထုများကို နိုသာရီယန် (noetherian) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
တတိယပိုင်းကို ၁၉၂၇မှ ၁၉၃၅ အထိ သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး၊ ပတ်လည်ညီစရာ မလိုသည့် အက္ခရာသင်္ချာ (noncommutative algebra) ဘာသာရပ်နှင့် ကွန်ပလက်လွန်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) ကို လေ့လာခဲ့ပြီး၊ အုပ်စုများ (groups) နှင့် ပတ်သက်သည့် ရီပရယ်စန်တေးရှင်း သီအိုရီ (Representation theory) ကို အခြား သင်္ချာအရာဝတ္ထုများဖြစ်သည့် မော်ဂျူးများ (modules) နှင့် အိုင်ဒီးလ်များနှင့် ပတ်သက်သည့် သီအိုရီနှင့် ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
နိုသာမှာ သူ၏ သုတေသန စိတ်ကူးအမြင်များကို ရက်ရက်ရောရော ဝေမျှတတ်သူဖြစ်ရာ သူ၏ အထက်ပါ ပင်မသုတေသန လုပ်ငန်းများအပြင် ၎င်းတို့နှင့် တိုက်ရိုက် မသက်ဆိုင်သည့် အခြားနယ်ပယ်များ၊ သာဓကအားဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီ ဘာသာရပ်ရှိ သုတေသန စာတမ်းအချို့တွင်လည်း သူ့ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အညွှန်း ကိုးကား Category:သင်္ချာ ပညာရှင်များ။
ဟာမန် ဗိုင်းလ် (; ; ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၈၈၅ – ၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၅) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်၊ အယူအဆဆိုင်ရာ ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် ဒဿနပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရှရီနီဗာဆာ ရာမန်နျူဂျန် (; ; ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၇ – ၂၆ ဧပြီ ၁၉၂၀) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သင်္ချာသန့်သန့် (pure mathematics) သည် သင်္ချာကို သင်္ချာအတွက် (mathematics for the sake of mathematics) လေ့လာခြင်း၊ တနည်းအားဖြင့် ဆိုသော် အသုံးချရန် အဓိကရည်ရွယ်၍ မဟုတ်ဘဲ သင်္ချာ အသိပညာတိုးတက်ရန် သက်သက်အတွက် သဘောတရားများကို ခြုံငုံစေ့စပ်စွာ လေ့လာခြင်းဟု အကြမ်းအားဖြင့် ဆိုနိုင်သည်။
သင်္ချာတွင် ပညာရပ်နယ်ပယ်များခွဲခြားရာ၌ မိရိုးဖလာ ခွဲခြားပုံခွဲခြားနည်းတစ်မျိုးမှာ သင်္ချာသန့်သန့်နှင့် အသုံးချသင်္ချာ (applied mathematics) ဟူ၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။
ဤခွဲခြားပုံအရ ဆိုလျှင် သင်္ချာသန့်သန့် ဆိုသည်မှာ အသုံးချသင်္ချာ မဟုတ်သည့် သင်္ချာဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းေတာ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်ကာလတွင် သင်္ဂါလ သတို့သားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှထွက်ကာ စိုစွတ်သော အဝတ်၊ စိုစွတ်သော ဆံပင်တို့ဖြင့်ရှိလျက် အရပ်ခြောက်ပါးကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ရှိခိုး၏။
နံနက်အချိန်တွင် ဘုရားရှင်သည် ဆွမ်းခံကြွတော်မူ၏။
ထိုအခါ အရပ်ခြောက်ပါး (ရှေ့၊ နောက်၊ တောင်၊ မြောက်၊ ထက်၊ အောက်) ကို ရှိခိုးကာနေသော သင်္ဂါလကို မြင်တော်မူ၏။
မြဆ်စွာဘုရားက မေးတော်မူလေရာ သတို့သားက ဖခင်မသေဆုံးမီက အမှာထားရှိခဲ့သောကြောင့် လေးစားလိုက်နာကာ ပြုခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြော၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက အသင်အိမ်ထောင်ဦးစီး နားလည်ခြင်းသည် မမှန်၊ အရပ်ခြောက်မျက်နှာအား ကိုးကွယ်ရှိခိုးနေခြင်းသည် လူတော်လူမြတ်များ မပြုကျင်ပေ ၊ အမှန်တကယ် ရို့ကျိုးရှိခိုး ထိုက်သော အရပ်ခြောက်မျက်နှာ ဟူသည်မှာ မည်သို့ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။
သတို့သား၏ လျောက်ထားချက်အရ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် (ခေါ်) ဂိဟိဝိနယ (ခေါ်) လူ့ဝိနည်းကျင့်ဝတ်တရားတော်များဖြစ်ကြသည့် ကမ္မကိလေသတရားလေးပါး၊ အဂတိလေးပါး ဥစ္စာပျက်စီးကြောင်းခြောက်ပါး၊ အရပ်မျက်နှာခြောက်ပါးတို့ကို အကျယ်ချဲ့ ဟောကြားတော်မူ၏။
ကမ္မကိလေသတရား လေးပါး ၁။
ပါဏာတိပါတ (သူ့အသက်အားသတ်ခြင်း) ၂။
အဒိန္နာဒါန (သူတစ်ပါးပစ္စည်ခိုးခြင်း) ၃။
ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ (သူတစ်ပါး၏ သားမယားတို့ကို ပြစ်မှားကျူးလွန်ခြင်း) ၄။
မုသာဝါဒ (မဟုတ်မမှန်သော စကားတို့ကို ပြောဆိုခြင်း) ညစ်ညူးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည့် အထက်ပါ တရားတို့ကို ရှောင်သင့်၏။
သူ့အသက်ကိုသတ်ခြင်း၏ အပြစ် ပါဏာတိပါတ်၊ သူ့သက်သတ်က၊ ချို့လတ်အင်္ဂါ၊ များအနာနှင့်၊ မွဲပြာရုပ်ရည်၊ အားအင်ကွေ၍၊ ကြောက်လေဘေးရန်၊ ကိုယ်လေးလံလျက်၊ ခြွေရံကင်းလတ်၊ သူ့အသတ်ခံ၊ သက်တိုပြန်ရ၊ ပြစ်များလှ၏။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) သူတစ်ပါးပစ္စည်းခိုးခြင်း၏ အပြစ် သူတစ်ပါးဟာ၊ ခိုးမိပါမူ၊ ဥစ္စာနည်းမွဲ၊ ဆင်းရဲငတ်ဘိ၊ လိုရှိမရ၊ ဘောဂပြုန်းတီး၊ ရေမီးသူခိုး၊ မွေခံဆိုးနှင့်၊ မင်းဆိုးအပြား၊ ရန်မျိုးငါးကြောင့်၊ ပျက်ပြားဥစ္စာ၊ စည်းစိမ်ကွာ၏။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) သူ့သားမယားကျူးလွန်ခြင်း၏ အပြစ် မိစ္ဆာစာရ၊ လွန်ကျူးကမူ၊ မုန်းကြသူများ၊ ရန်သူပွားလျက်၊ရှားပါးလာဘ၊ သိမ်ဖျင်းလှ၏၊ မိန်းမပဏ္ဍုတ်၊ မျိုးယုတ်ခါခါ၊ မျက်နှာမလှ၊ အရှက်ရ၍၊ လက္ခဏာဣန္ဒြေ၊ ယွင်းသေချို့သိမ်၊ စိုးရိမ်များစွာ၊ ချစ်သူကွာ၏။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) မုသားစကားပြောဆိုခြင်း၏ အပြစ် မုသားစကား၊ ဆိုမိငြားမူ၊ စကားမပီ၊ သွားမညီတည်း၊ ပုပ်ညှီပါးစပ်၊ ခြောက်ကပ်ကိုယ်ရေ၊ ဣန္ဒြေနောက်၊ ပုံယွင်းဖောက်၏၊ မရောက်အာဏာ၊ နှုတ်လျှာကြမ်းထော်၊ လျှပ်ပေါ်လော်လီ၊ စိတ်မကြည်တည့်။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) အဂတိလေးပါး ၁။
ဆန္ဒာဂတိ ချစ်ခင်သဖြင့် မလိုက်သင့်သည့်ဘက်သို့လိုက်၍ မပြုသင့်သည်ကို ပြုခြင်း။
ဒေါသဂတိ စိတ်ဆိုးသဖြင့် မလိုက်သင့်သည့်ဘက်သို့လိုက်၍ မပြုသင့်သည်ကို ပြုခြင်း။
မောဟာဂတိ ဆင်ခြင်တုံဉာဏ်မရှိဘဲ မိုက်မဲတွေဝေကာ မလိုက်သင့်သည့်ဘက်သို့လိုက်၍ပြုသင့်သည်ကို ပြုခြင်း။
ဘယာဂတိ ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မလိုက်သင့်သည့်ဘက်သို့လိုက်၍ မပြုသင့်သည်ကို ပြုခြင်း။
အဂတိလေးပါးလိုက်စားခြင်း၏ အပြစ်များ အဂတိလေးပါး လိုက်စားပြုကျင့်သူသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာ နှင့်တကွ ဂုဏ်သတင်းကျော်ဇောမှုတို့ တစ်နေ့တခြား ယုတ်လျော့လာသည်။
အဂတိလေးပါး မလိုက်စား မပြုကျင့်သူသည် ကျက်သရေ ဂုဏ်သိန်စည်းစိမ်တို့ တစ်နေ့တခြား ထင်ရှားကျော်ကြား တိုးတက်ပေါ်လွင်လာသည်။
အပါယမုခ ၁။
မူးယစ်စေတတ်သော သေရည်သေရက်ကို သောက်စားခြင်း။
အချိန်အခါမဲ့ (ညအခါ) လှည့်ပတ်သွားလာခြင်း။
ပွဲလမ်းသဘင် အပျော်အပါး လိုက်စားခြင်း။
လောင်းကစား ပြုလုပ်ခြင်း။
မကောင်းသော အဆွေခင်ပွန်းတို့ဖြင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း။
ပျင်းရိမေ့လျော့ကာ ပေါ့ပေါ့တန်တန် နေထိုင်ခြင်း။
အထက်ပါတို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာပျက်စီးကြောင်းတရား ခြောက်ပါး ဖြစ်သည်။
ဆောင်ပုဒ် သေစာသောက်စား၊ လမ်းသွားခါမဲ့၊ ရှုငဲ့သဘင်၊ ပျော်ရွှင်အံလောင်း၊ မကောင်းမိတ်ဖျင်း၊ ပျင်းရိခြင်းကား၊ ယိုယွင်းဥစ္စာ၊ ပျက်ကြောင်းတည်း။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) သေရည်သေရက်သောက်ခြင်း၏ အပြစ် ခြောက်ပါး ၁။
ပစ္စည်းဥစ္စာများဆုတ်ယုတ်ခြင်းသည် ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် အပြစ်ဖြစ်၏။
ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားတတ်၏။
အနာရောဂါဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်၏။
အရှိန်အစော်မဲ့တတ်၏။
လျှို့ဝှက်တတ်သည်ကို ဖော်ပြတတ်၏။
ဉာဏ်ပညာ အားနည်းအောင် ပြုတတ်၏။
အခါမဲ့ (ညအခါ) သွားလာခြင်း အပြစ်ခြောက်ပါး ၁။
မိမိကိုယ်ကို ဘေးအန္တရာယ်မှ လုံခြုံမှုမရှိနိုင်ခြင်း။
မိမိ၏ ဇနီးသားသမီးတို့ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြင်း။
စည်းစိမ်ဥစ္စာသည်လည်း လုံခြုံမှုမရှိနိုင်ခြင်း။
သူတစ်ပါးတို့ပြုသည့် မကောင်းမှု၌ မယုံသင်္ကာဖြစ်၍ အထင်မှားခံရတတ်ခြင်း။
မဟုတ်မမှန် အစွပ်စွဲ ခံရတတ်ခြင်း။
များစွာသော ဆင်းရဲတရားတို့၏ ရှေ့သွားဖြစ်ခြင်း။
ပွဲလမ်းသဘင်ကြည့်ရှုခြင်း၏ အပြစ် ခြောက်ပါး ၁။
ပွဲလမ်းသဘင် ကြည့်ရှုရန် စုံစမ်းနေရ၍ အလုပ်ပျက်ခြင်း။
ပွဲလမ်းသဘင် ကြည့်ရှုနေရ၍ အလုပ်ပျက်ခြင်း။
ကျန်းမာရေးထိခိုက်ခြင်း။
ငွေကုန်ကြေးကျများခြင်း။
ရရှိပြီးသော စီးပွားဥစ္စာ ပျက်စီးဆုတ်ယုတ်ခြင်း။
မရရှိသေးသော စီးပွားဥစ္စာ မဖြစ်ထွန်းခြင်း။
လောင်းကစားခြင်းအပြစ် ခြောက်ပါး ၁။
မိမိက နိုင်ပြန်လျှင်လည်း ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားတတ်ခြင်း။
မိမိက ရှုံးပြန်လျှင်လည်း ပစ္စည်းဥစ္စာအတွက် နှမြောစိုးရိမ်ခြင်း။
ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် ဥစ္စာဆုတ်ယုတ်ခြင်း။
မိမိစကားသည် ပရိသတ်အလယ်၌ လူရာမဝင်ခြင်း။
အဆွေခင်ပွန်းကို မထီမဲ့မြင် ပြုခြင်း။
"ဤသူသည် ကစားသမားတည်း၊ မယားကို ကျွေးမွေးရန် မစွမ်းနိုင်" ဟု သမီးပေးသားယူ ပြုလိုသူတို့ အလိုမရှိအပ်။
ခင်ပွန်းယုတ်အပြစ် ခြောက်ပါး ၁။
လောင်းကစားကြူးသူ။
ကာမဂုဏ်ကြူးသူ။
သေသောက်ကြူးသူ။
အတုပြု၍ လိမ်လည်လှည့်ဖျားတတ်သူ။
ပရိယာယ်ဖြင့် မျက်မှောက်၌ပင် လိမ်လည်လှည့်ပတ်တတ်သူ။
အနိုင်အထက်ပြုတတ်သူ။
ပျင်းရိခြင်းအပြစ် ခြောက်ပါး ၁။
အေးလွန်းသည်ဟု အမှုကိစ္စကို မပြုခြင်း။
ပူလွန်းသည်ဟု အမှုကိစ္စကို မပြုခြင်း။
မိုးချုပ်လွန်းသည်ဟု အမှုကိစ္စကို မပြုခြင်း။
စောလွန်းသည်ဟု အမှုကိစ္စကို မပြုခြင်း။
ဆာလွန်းသည်ဟု အမှုကိစ္စကို မပြုခြင်း။
ဝမ်းဝလွန်းသည်ဟု အမှုကိစ္စကို မပြုခြင်း။
အရပ်မျက်နှာ ခြောက်ပါး ၁။
မိဘတို့သည် သားသမီးတို့အပေါ် ရှေးဦးစွာကျေးဇူးပြုသောကြောင့် ပုရတ္ထိမာဒိသာ (အရှေ့အရပ်) မည်သည်။
ဆရာသမားတိုသည် မွန်မြတ်သော ပူဇော်မှုကို ခံယူထိုက်သောကြောင့် ဒက္ခိဏာဒိကာ (တောင်အရပ်) မည်သည်။
သားမယားတို့သည် မိမိနောက် မှ အစဉ်လိုက်ပါရသောကြောင့် ပစ္ဆိမာဒိသာ (အနောက်အရပ်) မည်သည်။
အဆွခင်ပွန်းတို့သည် အဆွေခင်ပွန်းတို့ကို အမှီသဟဲပြု၍ ဆင်းရဲတို့ကို လွန်မြောက်နိုင်သောကြောင့် ဥတ္တရာဒိသာ (မြောက်အရပ်) မည်သည်။
အစေအပါး အမှုလုပ်အလုပ်သမားတို့သည် မိမိ၏ အိမ်ခြေရင်း၌ တည်သောကြောင့် ဟေဋ္ဌိမာဒိသာ (အောက်အရပ်) မည်သည်။
ရဟန်းသံဃာသည် ဂုဏ်တို့ဖြင့် အထက်၌တည်သောကြောင့် ဥပရိမာဒိသာ (အထက်အရပ်) မည်သည်။
ဆောင်ပုဒ် အရှေ့မိဘ၊ တောင်မှဆရာ၊ ေနာက် မ ှာ သားမယား၊ မြောက်ကားမိတ်ဆွေ၊ အောက်ခြေကျေးကျွန်၊ ထက် မွန်ရပ်ဖျား ၊ ရဟန်းများ၊ ခြောက်ပါးရပ်မျက်နှာ။
(သင်္ဂဇာဆရာတော်) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ။
NGC 418 သည် ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
ယင်းအား ၁၈၃၄ စက်တင်ဘာ ၂၈ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 419 သည် Tucana ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်အစုအဝေး Open cluster ဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၂၉၀၀၀၀ ကွာဝေးသည်။
ယင်းအား James Dunlop ဆိုသူက ၁၈၂၆ စက်တင်ဘာ ၂ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
name=ned/> ကိုးကား။
အလက်ဇန်းဒါး ဂရိုသန်ဒိခ် (, ; ) () သည် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဖွားမြင်သည့် ပြင်သစ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မျက်မှောက်ခေတ်သုံး အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ (algebraic geometry) ဘာသာရပ်ကို ဦးဆောင် ပျိုးထောင်ခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူ၏ သုတေသန လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်မှာ တိုးပွားကျယ်ပြန့်လာပြီး၊ ၎င်းဘာသာရပ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်တွင် ပတ်လည်ညီ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra)၊ ဟိုမိုလော်ဂျစ်ကယ် အက္ခရာသင်္ချာ (homological algebra)၊ ကောက်လှိုင်းစည်း သီအိုရီ (sheaf theory) နှင့် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (category theory) တို့မှ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်သုံးစွဲနိုင်ခဲ့သည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်၏ "နှိုင်းရ" ရှုမြင်ပုံ ("relative" perspective) သဘောတရားကြောင့်လည်း သင်္ချာသန့်သန့် ဘာသာရပ်နယ်ပယ် အများအပြားတွင် တဟုန်ထိုး တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်ကို ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သော်လည်း သူသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်သာ အဓိက နေထိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် သူ၏ အလုပ်ဘဝ တလျောက်လုံးနီးပါးတွင် မည်သည့်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားမှ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံမဲ့ (stateless) တစ်ဦးအဖြစ် လက်တွေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
သူသည် သူ၏ပထမနာမည် "အလက်ဇန်းဒါး" အား (ပြင်သစ်လူမျိုးများ သုံးလေ့ရှိသည့် စာလုံးပေါင်းအတိုင်း) "Alexandre" ဟု မပေါင်းဘဲ "Alexander" ဟုသာ အမြဲ ရေးတတ်ပြီး၊ မျိုးရိုးအမည်မှာလည်း သူ့မိခင်ဘက်မှ ဒတ်ချ် (Dutch) ဆန်သည့် မြေနိမ့်ဂျာမန် (Low German) အမည် "ဂရိုသန်ဒိခ်" ကို ယူထားခြင်းဖြစ်ရာ သူ့ကို ဒတ်ချ်ဇာတိဟု တခါတရံ ထင်မှတ်မှားတတ်ကြသည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်သည် သူ၏ အောင်မြင်ကျော်ကြားလှသည့် သင်္ချာပညာရှင်ဘဝကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြင့် သိပ္ပံလေ့လာရေး ဌာန (Institut des Hautes Études Scientifiques (IHÉS)) ၌ သုတေသန ပါမောက္ခအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီး၊ ထိုဌာနတွင်ပင် ၁၉၇၀ ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၎င်းဌာန၏ စစ်ဘက်နှင့် မကင်းသည့် ထောက်ပံ့ငွေကိစ္စ အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပြီးနောက်တွင် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် နိုင်ငံရေး ယုံကြည်ချက်များကြောင့် အလုပ်ထွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် မွန့်ပယ်လီရေ တက္ကသိုလ် (University of Montpellier) ၌ ပါမောက္ခလုပ်ခဲ့ပြီး သင်္ချာအလုပ်အချို့ကို တစ်ကိုယ်ရေ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်မှ အပ၊ သူသည် သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းကို ဖယ်ကြဉ်၍ နိုင်ငံရေးကိစ္စများတွင်သာ နှစ်မြှုပ်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၌ တရားဝင် အငြိမ်းစားယူပြီး၊ မကြာမီပင် ပီးရနေ (Pyrenees) တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ တစ်ကိုယ်တည်း နေထိုင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်အထိ ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း ငယ်ဘဝ ဂရိုသန်ဒိခ်ကို မင်းမဲ့ဝါဒီ (anarchist) မိဘနှစ်ပါးက ဘာလင်မြို့၌ ၁၉၂၈ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အလက်ဇန်းဒါး "ဆာရှာ" ရှာပီးရိုး (Alexander "Sascha" Schapiro) (ခေါ်) အလက်ဇန်းဒါး တနာရော့ဖ် (Alexander Tanaroff) ဖြစ်ပြီး၊ မိခင်ဖြစ်သူမှာ ယိုဟန်နာ "ဟန်ကာ" ဂရိုသန်ဒိခ် (Johanna "Hanka" Grothendieck) ဖြစ်သည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်၏ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ယူကရိန်း၊ ဘီလာရုဇ်နှင့် ရုရှားနယ်စပ်ဒေသရှိ နိုဗိုဇစ်ဗ်ကော့ဗ်မြို့ဇာတိဖြစ်ကာ ဟက်စီးဒစ် (Hassidic) ဂျူးလူမျိုးနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်က ဇာဘုရင်အား တော်လှန်သည့် လှုပ်ရှားမှုများတွင် "ဆာရှာ" ဟူသည့် အမည်ဝှက်ဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ရာ ထောင်အကြိမ်ကြိမ်ကျခဲ့ဖူးပြီး ထောင်မှအကြိမ်ကြိမ် ထွက်ပြေးခဲ့ဖူးသူလည်း ဖြစ်သည်။
ရေချယ် (Rachel) ဆိုသူ ရုရှားဂျူး အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သားတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ရုရှားနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။
ပိုလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နှင့် နောက်ဆုံး ဂျာမနီနိုင်ငံများတွင် "အလက်ဇန်းဒါး တနာရော့ဖ်" အမည်ပါ တရားမဝင်စာရွက်စာတမ်း အတုများသုံး၍ လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်၏ မိခင်ဖြစ်သူမှာ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဟန်းဘာ့ခ်မြို့ (Hamburg) ဇာတိဖြစ်ကာ ပရိုတက်စတင့် မိသားစုမျိုးရိုးမှ ဖွားမြင်လာသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အရွယ်ရောက်သော် ဇာတိမိဘကို စွန့်ခွာ၍ အနုပညာသမားများ၊ ပညာတတ်များစုဝေးရာ ဘာလင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကာ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင်း ယိုဟန်နက်စ် ရက်ဒက်စ် (Johannes Raddatz) ဆိုသူနှင့် တွေ့ဆုံကာ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သမီးတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။
ရက်ဒက်စ်မှာ အများအားဖြင့် ခရီးဝေးသွားနေရလေ့ရှိရာ ဟန်ကာနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိချေ။
ဤအချိန်တွင် ဘာလင်မြို့ရှိ မင်းမဲ့ဝါဒီအဖွဲ့များမှတဆင့် ဆာရှာနှင့် တွေ့ဆုံအကြောင်းပါခဲ့ပြီး ဂရိုသန်ဒိခ်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ဖွားမြင်ချိန်တွင် ဟန်ကာသည် ရက်ဒက်စ်နှင့် တရားဝင်အိမ်ထောင်ပြုထားဆဲဖြစ်ရာ ဂရိုသန်ဒိခ်၏ မွေးနာမည်ကို အလက်ဇန်းဒါး ရက်ဒက်စ်ဟု ကနဦးက မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
၎င်းအိမ်ထောင်သည် ၁၉၂၉ခုနှစ်တွင် တရားဝင်ပြတ်စဲပြီး၊ ဆာရှာက ဂရိုသန်ဒိခ်ကို သူ၏သားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း ဟန်ကာနှင့် ဆာရှာသည် တရားဝင်အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
ဂရိုသန်ဒိခ်သည် မိဘနှစ်ပါးနှင့်အတူ ၁၉၃၃ခုနှစ်ကုန်အထိ ဘာလင်မြို့၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ဂျာမနီ၌ နာဇီများကြီးစိုးလာရာ ဖခင်ဖြစ်သူ ဆာရှာက ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့တိမ်းရှောင်ရပြီး၊ မကြာမီမိခင်ဖြစ်သူပါ လိုက်ပါတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်ကိုမူ ဟမ်းဘာ့ခ်မြို့နေ လူသာရန်ဘုန်းတော်ကြီး ဟေဒေါန် (Heydorn) ဆိုသူ၏ မိသားစုထံ အပ်နှံထားခဲ့ရသည်။
ဤနှစ်များအတွင်းတွင် ဆာရှာနှင့် ဟန်ကာမှာ စပိန်ပြည်တွင်းစစ်၌ ရီပတ်ပလစ်ကန်များဘက်မှ ဝင်ရောက်ကူညီကာ ဗိုလ်ချုပ်ဖရန်ကို (General Franco) ၏ အာဏာသိမ်း ဖက်ဆစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။
သူတို့နှစ်ဦးမှာ တိုက်ပွဲမဝင်သည့် အရန်တပ်သားများအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အချို့ကဆိုပြီး၊ အချို့ကမူ ဆာရှာသည် မင်းမဲ့ဝါဒီတို့၏ ပြည်သူ့စစ် တပ်သားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် ဗိုလ်ချုပ်ဖရန်ကို စစ်နိုင်ပြီး ဆာရှာနှင့် ဟန်ကာမှာ စိတ်ဓာတ်ကျ၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ရိပ်များသန်းလာသည့် ၁၉၃၉ မေလသို့ရောက်သော် ဂျူးလူမျိုးကလေးတစ်ဦး၏ ရုပ်ရည်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ဂရိုသန်ဒိခ်ကို ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဆက်လက်ထားရှိရန် အန္တရာယ်ရှိလာသောကြောင့် ဟေဒေါန်က ၁၁နှစ်အရွယ် ဂရိုသန်ဒိခ်တစ်ဦးတည်းကို ဟမ်းဘာ့ခ်မြို့မှ ထွက်ခွာမည့် မီးရထားတစ်စင်းပေါ်တွင်တင်ကာ ဖခင်ရှိရာ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခဲ့ရသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့တွင် ဂရိုသန်ဒိခ်နှင့် မိဘနှစ်ပါး ပြန်လည်ဆုံဆည်းနိုင်ခဲ့သော်လည်း များမကြာမီတွင် သူ၏ဖခင် ဆာရှာမှာ လဗာနေး (Le Vernet) ၌ စခန်းသွင်း အကျဉ်းချခံရသည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဟန်ကာတို့သည်လည်း "မလိုလားအပ်သော အန္တရာယ်ရှိသည့် နိုင်ငံခြားသားများ" အဖြစ် ၁၉၄၀မှ ၁၉၄၂ခုနှစ်အထိ စခန်းအသီးသီး၌ အချုပ်ခံခဲ့ရသည်။
၎င်းတို့ ပထမဦးဆုံး အချုပ်ခံရသည့်စခန်းမှာ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးများကို သီးသန့်ချုပ်နှောင်ရာ ဝါရားခို (Rieucros) စခန်း ဖြစ်သည်။
စခန်းတွင်း အခြေအနေဆိုးဝါးသော်လည်း ထိုခေတ်က အခြား အကျယ်ချုပ်စခန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသက်သာဆုံး စခန်းတစ်ခုဖြစ်ရာ ဂရိုသန်ဒိခ်ကို စခန်းအနီး မန်းဒမြို့ (Mende) ရှိ ကျောင်းတစ်ခုတွင် ကျောင်းတက်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။
နာဇီအလိုတော်ရိ ဗီရှီပြင်သစ် (Vichy France) အစိုးရခေတ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ၎င်းစခန်းတွင် နာဇီဂျာမနီမှ ထွက်ပြေးလာသော ဂျာမန်ဂျူးများ၊ စပိန်ပြည်တွင်းစစ်ရှုံး၍ ထွက်ပြေးလာသော မင်းမဲ့ဝါဒီများနှင့် ဆိုဗီယက်ရုရှားမှ ထွက်ပြေးလာသော ထရော့စကီဝါဒီများ (Trotskyites) အစရှိသည်ဖြင့် စုပေါင်းချုပ်နှောင်ထားပြီး ဂရိုသန်ဒိခ်တို့ သားအမိနှစ်ဦး ခက်ခက်ခဲခဲ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
၎င်းတို့မှာ နာဇီဂျာမနီမှ ထွက်ပြေးလာခဲ့သူများ ဖြစ်သော်လည်း ဂျာမန်စကားပြောသည့် ဂရိုသန်ဒိခ်တို့ကို ဒေသခံများက ရန်သူဂျာမန်များအဖြစ် ရှုမြင်ကာ မနှစ်မြို့ကြချေ။
ဤသို့ တင်းမာခက်ထန်သည့် အခြေအနေ၌ ကြီးပြင်းခဲ့ရာ ဂရိုသန်ဒိခ်သည် လက်ဝှေ့ အထိုးအကြိတ် ကျွမ်းကျင်လာပြီး လောကကြီးအပေါ် ဒေါသခက်ထန်သူတစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။
စခန်းအနီးမြို့၌ ကျောင်းတက်ခွင့်ရသူတစ်ဦး ဖြစ်သောကြောင့် စခန်းတွင်းမှ အဝင်အထွက်လည်း လွယ်ကူရာ တခါတွင် ဂရိုသန်ဒိခ်သည် ဟစ်တလာကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် စိတ်ကူးယဉ်၍ စခန်းမှ ထွက်ပြေးခဲ့ဖူးသည်။
သို့သော် ထွက်ပြေး၍ မကြာမီပင် အဖမ်းခံရ၍ စခန်းသို့ ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဝါရားခိုစခန်း ပိတ်ပြီး စခန်းရှိ အကျဉ်းကျသူအားလုံးကို ဘရွန့် (Brens) စခန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရာ ယခင်စခန်းနှင့်စာလျှင် ပိုမိုတင်းကြပ်၍ ဂရိုသန်ဒိခ်တို့ သားအမိ အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးဝါးခဲ့သည်။
ဤအချိန်တွင် လ ရှဘွန်း-ရှာ-လီးညွန် (Le Chambon-sur-Lignon) မြို့၌ ဆွစ်လူမှုရေးအသင်းတစ်ခု၏ အကူအညီဖြင့် နာဇီတို့ကို အာခံ၍ ဂျူးလူမျိုး ကျောင်းသားကျောင်းသူများကို ပညာလျှို့ဝှက် သင်ကြားပေးသည့် ကျောင်းတစ်ခုရှိကြောင်း သတင်းရရာ၊ ဂရိုသန်ဒိခ်၏ မိခင်က ဂရိုသန်ဒိခ်အား ထိုကျောင်းသို့ ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစားအဖြစ် ပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုဒေသရှိ ဒေသခံတို့မှာ နာဇီဆန့်ကျင်သူများ ဖြစ်ပြီး ဒုက္ခသည်ဂျူးများကို ၎င်းတို့နှင့် အတူနေထိုင်စေကာ နာဇီတို့ထံမှ ကွယ်ဝှက်ပေးခဲ့သည်။
တခါတရံ နာဇီစစ်သားတို့ မြို့ထဲသို့ဝင်လာပါက ဂရိုသန်ဒိခ်အပါအဝင် ဂျူးလူငယ်များမှာ မနီးမဝေးရှိ တောထဲတွင် ပုန်းအောင်းရသည်များလည်း ရှိသည်။
ထိုသို့ ဂရိုသန်ဒိခ်နှင့် သူ၏မိခင်ဟန်ကာ တကွဲစီ နေထိုင်နေစဉ်အတွင်း ဟန်ကာကို ဂါး (Gurs) စခန်းသို့ ထပ်မံပြောင်းရွှေ့ခံရ၍ ထိုစခန်းတွင်ပင် စစ်ကြီးပြီးဆုံးသည်အထိ ဟန်ကာ နေခဲ့ရသည်။
ဂရိုသန်ဒိခ်လည်း ရှဘွန်းမြို့ရှိ စီဗူနယ်ကောလိပ် (Collège Cévenol) တွင် တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို ၁၉၄၂ခုနှစ်တွင်ပင် ဂရိုသန်ဒိခ်တို့ သားအမိနှင့် သီးခြား၍ အချုပ်ခံနေရသည့် ဂရိုသန်ဒိခ်၏ဖခင် ဆာရှာကို နာဇီအလိုတော်ရိ ပြင်သစ်အစိုးရက ဂျာမန်တို့လက်သို့ ပြောင်းလွှဲပေးအပ်ခဲ့ရာ နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသည့် အော့စ်ရှဝဇ် (Auschwitz) အကျဉ်းထောင်တွင် အခြားဂျူးလူမျိုး အများအပြားနှင့်အတူ ဆာရှာ ဆုံးပါးခဲ့သည်။
သင်္ချာသုတေသနနှင့် ထိတွေ့ခြင်း စစ်ကြီးပြီးသော် ဂရိုသန်ဒိခ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ဆက်လက်နေထိုင်၍ မွန့်ပယ်လီရေတက္ကသိုလ် (University of Montpellier) ၌ သင်္ချာပညာ ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
အစပထမ၌ သူသည် တက္ကသိုလ် အတန်းများတွင် အမှတ်မကောင်းခဲ့ပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒဘာသာရပ် အတန်းတစ်ခု ကျရှုံးသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။
သို့သော် အတန်းပြင်ပတွင် သင်္ချာပညာကို သူကိုယ်တိုင် စူးစမ်းလေ့လာ၍ လဘိတ်ဂ် အတိုင်းအတာ (Lebesgue measure) ခေါ် သင်္ချာ အတိုင်းအတာတစ်ခုကို သီးသန့် ပြန်လည်ရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ အတန်းပြင်ပ မိမိကိုယ်တိုင် လေ့လာမှုများကို တစတစ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာပြီး သုံနှစ်အကြာ ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် သင်္ချာပညာဆက်လက် ဆည်းပူးရန် ပါရီမြို့သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
အစပိုင်းတွင် ဂရိုသန်ဒိခ်သည် အဆင့်မြင့် ပါမောက္ခ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် အီကိုးလ် နော်မဲလ် စူပီးယား တက္ကသိုလ် (École Normale Supérieure) ရှိ အွန်ရိ ကာတန် (Henri Cartan) ၏ ဟောပြောပို့ချပွဲများကို တက်ရောက်နားထောင်ခဲ့သော်လည်း လုံလောက်သည့် သင်္ချာဗဟုသုတ အခြေခံမရှိသောကြောင့် ကာတန်၏ အဆင့်မြင့် ပို့ချချက်များကို နားမလည်ခဲ့ပေ။
ကာတန်နှင့် အခြားသင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် အန်ဒရေ ဗေးလ် (André Weil) တို့၏ အကြံပေးချက်အရ ဂရိုသန်ဒိခ်သည် နန်စီတက္ကသိုလ် (University of Nancy) သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ လောဟန် ရွှ (Laurent Schwartz) နှင့် ရောန် ဒေဒိုနီ (Jean Dieudoné) တို့နှစ်ဦးထံတွင် ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ ဘာသာရပ်ကို ၁၉၅၀မှ ၁၉၅၃ အထိ လေ့လာခဲ့ရာ တိုပေါ်လောဂျီဆိုင်ရာ ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆရာတစ်ဆူ ဖြစ်လာသည်အထိ ကျွမ်းကျင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၅၇ခုနှစ်တွင် ၎င်းဘာသာရပ်ကို စွန့်ခွာပြီး အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီဘာသာရပ်နှင့် ဟိုမိုလော်ဂျစ်ကယ် အက္ခရာသင်္ချာဘာသာရပ်များကို ပြောင်းလဲလေ့လာ၍ သုတေသန ပြုခဲ့သည်။
"ရွှေခေတ်" နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ဂရိုသန်ဒိခ်၏ နိုင်ငံရေးအမြင်များမှာ စူးရှပြင်းထန်ပြီး စစ်ဆန့်ကျင်ရေး ငြိမ်းချမ်းရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက်တို့၏ စစ်အင်အားတိုးချဲ့မှုကိုလည်းကောင်း၊ ဗီယက်နမ်တွင် အမေရိကန်တို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကိုလည်းကောင်း အပြင်းအထန် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။
လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသည့် သင်္ချာပညာရှင်များ၏ နိုင်ငံတကာညီလာခံကို ၁၉၆၆ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၊ မောစကိုမြို့တွင် ကျင်းပရာ ဂရိုသန်ဒိခ်က မတက်ရောက်ဘဲနေခဲ့သည်။
သင်္ချာဆိုင်ရာ နိုဘဲလ်ဆုဟု တင်စားခြင်းခံရသည့် ဖီး ဆုတံဆိပ်ကို ဂရိုသန်ဒိခ်အား ထိုညီလာခံတွင် ချီးမြှင့်မည် ဖြစ်သော်လည်း၊ အရှေ့ဥရောပဒေသတွင်း ဆိုဗီယက်စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဆန့်ကျင့်သည့်အနေဖြင့် သူက သပိတ်မှောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်စစ်တွင်း ဟနွိုင်းမြို့ကို အမေရိကန်တို့ ဗုံးကျဲနေစဉ်အတွင်း ၎င်းမြို့ဝန်းကျင်ရှိ သစ်တောများထဲတွင် ကတ်တဂိုရီသီအိုရီဆိုင်ရာ ဟောပြောပို့ချပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဗီယက်နမ်စစ်ကိုလည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။
ထို့အတူ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီဘာသာရပ်တွင် ဆရာတစ်ဆူဖြစ်သည့် အော်စကာ ဇာရစ်စကီး (Oscar Zariski) က သူရှိရာ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်သို့ ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် လာရောက်သုတေသနပြုရန် ၁၉၅၇ခုနှစ်၌ ဂရိုသန်ဒိခ်ကို ဖိတ်ကြားခဲ့ရာ အမေရိကန်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် မလုပ်ဆောင်ပါဟု ခံဝန်လက်မှတ်ထိုးခိုင်းရာတွင်လည်း ဂရိုသန်ဒိခ်က မထိုးဘဲနေခဲ့သည်။
လက်ဝဲသုတ်သင်ရေး အင်အားစုများ လွှမ်းမိုးချိန်ဖြစ်သည့်အလျှောက် ဤသို့ လက်မှတ်ထိုးရန် ငြင်းဆန်ခြင်းသည် ထောင်ကျနိုင်သည့် အခြေအနေအထိ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း မိတ်ဆွေများက သတိပေးသော်လည်း ထောင်ထဲတွင် စာဖတ်နိုင်လျှင်၊ သင်္ချာလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက ထောင်ဝင်စာ လာတွေ့နိုင်လျှင် သူမမှုဟု ဆိုကာ ဟားဗတ်သို့ သွားခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ၎င်းအလုပ်လုပ်ရာ သုတေသနဌာန၏ ရန်ပုံငွေအချို့မှာ စစ်ဘက်မှပံ့ပိုးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိပြီးနောက် ၁၉၇၀ ဝန်းကျင်တွင် အလုပ်မှထွက်ခဲ့သည်။
စစ်ဘက်နှင့် မကင်းသည့် ဤထောက်ပံ့ငွေကိစ္စသည် သူအလုပ်ထွက်ရန် ဖန်လာသည့် အကြောင်းများအနက် ထင်ရှားမြင်သာသည့် အကြောင်းတစ်ရပ်သာဖြစ်ပြီး၊ ဤထက်နက်ရှိုင်းသော အခြားအကြောင်းများလည်း ရှိကြောင်း ဂရိုသန်ဒိခ်နှင့် ရင်းနှီးခဲ့သည့် မိတ်ဆွေအချို့က ရေးသားခဲ့သည်။
စစ်ဆန့်ကျင်ရေး မင်းမဲ့ဝါဒီတစ်ဦး၏ သားဖြစ်သူ ဂရိုသန်ဒိခ်သည် အဖိနှိပ်ခံ လူထုအကြား ကြီးပြင်းခဲ့ရာ၊ အခြေခံလူတန်းစားများနှင့် အဖိနှိပ်ခံများကို စာနာတတ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
သူအလုပ်ထွက်သည့် ၁၉၇၀ ဝန်းကျင်တွင် ဗီယက်နမ်စစ် ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုလည်း အရှိန်အဟုန် ပြင်းထန်လာရာ ဂရိုသန်ဒိခ်သည် သူ၏ အလုပ်ဌာနအား သူ့ကို (ဖိနှိပ်ခံ လူထုများနှင့် ခွဲခြား၍) ချုပ်နှောင်ထားသည့် ရွှေလှောင်အိမ်အဖြစ် ရှုမြင်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အလုပ်ထွက်ပြီးနောက်တွင် ရှန်သန်ရေး ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Survivre ခေါ် နိုင်ငံရေးစာစောင်ကို အခြားသင်္ချာပညာရှင် မိတ်ဆွေနှစ်ဦးနှင့် ပူးပေါင်းထုတ်ဝေ၍ စစ်ဆန့်ကျင်ရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သိပ္ပံ၊ သင်္ချာနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ သုတေသန အသီးအပွင့်များကို လက်လွတ်စပယ် အသုံးချခြင်းအား ဆန့်ကျင်ရေးတို့အတွက် ဆော်ဩခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များ အငြိမ်းစားဘဝ ကွယ်လွန်ခြင်း သင်္ချာသုတေသန ဩဇာအရှိန်အဝါ မှတ်စု အညွှန်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Grothendieck Circle , collection of mathematical and biographical information, photos, links to his writings Institut des Hautes Études Scientifiques The origins of `Pursuing Stacks' This is an account of how `Pursuing Stacks' was written in response to a correspondence in English with Ronnie Brown and Tim Porter at Bangor, which continued until 1991. See also Alexander Grothendieck: some recollections . Récoltes et Semailles in French. "Récoltes et Semailles" et "Le Clef des Songes", French originals and Spanish translations English summary of "Le Clef des Songes" Video of a lecture with photos from Grothendieck's life, given by Winfried Scharlau at IHES in 2009 Can one explain schemes to biologists —biographical sketch of Grothendieck by David Mumford & John Tate Category:သင်္ချာ ပညာရှင်များ Category:ဖီး ဆုတံဆိပ်ရှင်များ။
ဟိုမိုလော်ဂျစ်ကယ် အက္ခရာသင်္ချာ (homological algebra) ဆိုသည်မှာ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ ဘာသာရပ်ရှိ ဟိုမော်လော်ဂျီ (homology) ခေါ် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံကို ပိုမို၍ ယေဘုယျကျသည့် အက္ခရာသင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲအဖြစ် အသေးစိတ် သီးခြားကျယ်ပြန့်စွာ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
မှတ်စု Category: သင်္ချာ။
ကားလ် သီအိုဒေါ ဝီဟမ် ဗိုင်ရာစရပ် (; ; ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၈၁၅ - ၁၉ ဖေဖော်ဝါရိ ၁၈၉၇) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ သင်္ချာ၏ ဖခင်ဟု ရည်ညွှန်းခံရလေ့ ရှိသူဖြစ်သည်။
ဗိုင်ရာစရပ်ဖန်ရှင်၊ လစ်မစ်အတွက် တိကျခိုင်မာသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်၊ ဘော်လ်ဇာနို-ဗိုင်ရာစရပ် သီအိုရမ် အစရှိသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတို့ကြောင့် ကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။
ဘွဲ့မရမီ တက္ကသိုလ်မှ ထွက်ခဲ့သော်လည်း သင်္ချာပညာကို စူးစိုက်လေ့လာ၍ ဆရာတစ်ယောက်ဖြစ်အောင် လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့ရာ နောင်အခါတွင် သင်္ချာဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် သင်ကြားရန် ကျောင်းက စေခိုင်းသည့် ရူပဗေဒ၊ ရုက္ခဗေဒ၊ ပထဝီ၊ သမိုင်း၊ ဂျာမန်ဘာသာ၊ လက်ရေးလှပညာ (calligraphy) နှင့် ကိုယ်လက်ကျန်းမာ အားကစား (gymnastics) အထိ ဘာသာစုံသင်ကြားခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။
ယုတ္တိဗေဒ (logic) ဆိုင်ရာ ကျိုးကြောင်းပြ အဆို (argument) တွင် ဧကန်မုချဖြစ်ခြင်း (necessity) နှင့် လုံလောက်ခြင်း (sufficiency) ဟူသည့် သဘောနှစ်မျိုးရှိသည်။
ဤသဘောနှစ်မျိုးကို အဆိုများကြား ဆက်နွယ်ချက်ကို လေ့လာရာတွင် တွေ့နိုင်သည်။
ကျိုးကြောင်းပြ အဆို (conditional statement) တစ်ခုတွင် ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ် (necessary condition) ဟူသည်မှာ ပေးထားချက်များမှန်ပါက မလွှဲမသွေ ဧကန်မုချ မှန်ကိုမှန်ရမည့် အဆို ဖြစ်သည်။
ကျိုးကြောင်းပြ အဆိုတစ်ခုတွင် လုံလောက်သည့် ပေးထားချက် (sufficient condition) ဟူသည်မှာ နိဂုံးကောက်ချက်တစ်ခု ဆွဲရန်အတွက် လုံလောက်သည့် ပေးထားချက်အဆို ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ အဆိုတစ်ခုသည် အခြားအဆိုတစ်ခုအတွက် ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ် လည်းဖြစ်၊ လုံလောက်သည့် ပေးထားချက် လည်းဖြစ်ပါက ၎င်းအဆိုနှစ်ခုကို (အမှန်တန်ဖိုး - truth value) ထပ်တူညီသည် (equivalent) ဟု ခေါ်သည်။
သာဓက ဧကန်မုချဖြစ်ခြင်း ၊ လုံလောက်ခြင်းနှင့် ထပ်တူညီခြင်း (equivalency) တို့ကို ရှင်းလင်းနိုင်ရန် အောက်ပါ သာဓကကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။
သည် ကိန်းစစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
၎င်း ကိန်းစစ် ၏ တန်ဖိုးကို မသိဘဲ သည် ကိန်းစစ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းသာ သိထားသည် ဆိုပါစို့။
ဤ အခြေအနေတွင် အောက်ပါအဆိုများကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။
အဆို ၁။
အဆိုပါ ကိန်းစစ် ကို ၄ ဖြင့် စား၍ ပြတ်သည်။
အဆို ၂။
အဆိုပါ ကိန်းစစ် ကို ၂ ဖြင့် စား၍ ပြတ်သည်။
အဆို ၃။
အဆိုပါ ကိန်းစစ် သည် စုံကိန်း ဖြစ်သည်။
အဆို ၄။
အဆိုပါ ကိန်းစစ် သည် ကိန်းပြည့် ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ အဆို ၁ မှန်ပါက အဆို ၂ လည်း မှန်ရမည် ဖြစ်သည်။