kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဒစ်ဂျစ်တယ်နားလည်ရေး၊ တတ်မြောက်အကျွမ်းဝင်ရေးဆို သည်မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာဖြင့် ရှာဖွေခြင်း၊ စုစည်းခြင်း၊ သဘော ပေါက်စေခြင်း၊ ပိုင်းဖြတ်ခြင်း၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းကိုလည်း ခေါ်ဆို သည်။
လက်ရှိပေါ်ထွန်းနေသည့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာများဖြင့် လုပ်ငန်းမှန်သမျှလုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း၊ ထိုနည်းပညာကို မည်သို့ အသုံးပြုရမည်ကို သိရှိခြင်းကလည်း ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်အကြောင်းကောင်းကောင်းသိသူများသည် လုပ်ငန်းကို ထိရောက်စွာအသုံးချနိုင်သည်။
အသိပညာက ကျွမ်းကျင်မှု ကိုဖြစ်စေသည့်အတွက် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရေးကို ဆောင်ရွက် ရခြင်းဖြစ်သည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို မည်သို့အသုံးပြုရမည်ကို သုတေသနပြုခြင်း ဖြင့် သိလိုသည့်အရာကို ရှာဖွေနိုင်မည်၊ အကျိုးရှိစွာ အသုံးပြုနိုင် မည်၊ အကျယ်ကို အကျဉ်းချုံ့နိုင်မည်၊ အကဲဖြတ်နိုင်မည်၊ ဖန်တီး နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုအချက်များသည် ကွန်ပျူတာအသုံးပြုတတ် ခြင်း၊ အသုံးမပြုတတ်ခြင်းနှင့် မဆိုင်သည့်ကိစ္စဖြစ်သည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရေးသည် ကွန်ပျူတာ ဟာ့ဒ်ဝဲ၊ ဆော့ဖ်ဝဲ၊ အင်တာနက်၊ ဆဲလ်ဖုန်း၊ PDA နှင့် အခြား ဒစ်ဂျစ်တယ် ပစ္စည်းများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေပါသည်။
အထူးသဖြင့် လုပ်ငန်း အတွက် အကျိုးရှိစွာအသုံးပြုနေလျှင် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရေး သည် ပိုပြီးပိုင်းဖြတ်ရလွယ်ကူမည်ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်နိုင်ငံသားဖြစ်မှု (Digital Citizen) သည် ဒစ်ဂျစ်တယ် တတ်မြောက်ရေး (Digital Literacy) နှင့် များစွာဆက်စပ်လျက်ရှိနေ ပါသည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်မှုရှိခြင်းကို ဒစ်ဂျစ်တယ်မီဒီယာတွင် မည်မျှကျွမ်းကျင်မှုရှိကြောင်း ပြသနိုင်ခြင်းဖြင့် ပိုင်းဖြတ်နိုင်သည်။
နည်းပညာတိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများသဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်မှု စစ်ဆေးသည့်စံနှုန်းလည်း ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ တိုင်းတာ စံနှုန်းကို ပုံသေသတ်မှတ်ထား၍ မရနိုင်ပေ။
လုပ်ငန်းခွင်တွင်လိုအပ်လာခြင်း ယခင်က စာပေမတတ် ကြက်ခြေခတ်၊ လက်ဗွေအမှတ်ကြောင့် နိမ့်ကျသည်ဟု ပြောသည်။
ယခုအခါ ကွန်ပျူတာမသုံးတတ်လျှင် ခေတ်နောက်ကျသည်ဟုဆိုရမည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်လျှင် စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်ရာတွင်လည်း လုံခြုံစိတ်ချရမှုရှိလိမ့်မည်။
လုပ်ငန်းတွေအတွက်လူခေါ်လျှင်လည်း ကွန်ပျူတာတတ်မြောက် ရမည်၊ အင်တာနက်သုံးနိုင်ရမည်က အခြေခံလောက်ဖြစ်လာလိမ့် မည်။
ကြိုးမဲ့ခေတ်ကို ထူထောင်လာနိုင်သည့်အခါ ဆဲလ်ဖုန်းများ၊ PDA များသည် မသုံးမဖြစ် အနေအထားသို့ရောက်လာသဖြင့် သုံးနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ကြရတော့မည်။
ကော်လာဖြူလုပ်ငန်းများ (White Collar) များသည် ကွန်ပျူတာ နှင့် ခရီးဆောင်ဒစ်ဂျစ်တယ်ပစ္စည်းများကို မသုံးမဖြစ်သုံးလာရလိမ့် မည်။
အလုပ်ခန့်ခြင်း၊ ရာထူးတိုးခြင်းတို့သည် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ် မြောက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်လာလိမ့်မည်။
သို့ဖြစ်ရာ ကုမ္ပဏီများကိုယ် တိုင်က ဒစ်ဂျစ်တယ်အထောက်အထားလက်မှတ် (Digital Certification) တစ်ခုခုဖြင့် အသိအမှတ်ပြုမည်ဖြစ်သလို၊ ခိုင်မာသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုက အသိအမှတ်ပြုပေးရန်လည်း လိုလာသည်။
နည်းပညာသည် ဈေးအသက်သာဆုံး၊ လူတိုင်းသုံးနိုင်သည့် အနေအထားသို့ရောက်လာသည်။
ကော်လာဖြူလုပ်သားများသာမက၊ ကော်လာပြာ (Blue Collar) များအတွက်ပါ အလုပ်ခန့်လျှင် လက်မှတ် တောင်းဆိုခြင်း ခံရပါလိမ့်မည်။
ထုတ်လုပ်သူများ၊ လက်လီအရောင်း ဆိုင်များ အပြိုင်အဆိုင်ခေတ်တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို မကိုင်နိုင်ပါက နောက်ကျကျန်ခဲ့မည်သာဖြစ်သည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖြင့် ဒေတာများ ကိုပြုစုနိုင်မည်၊ ကုန်ပစ္စည်းများကို မှာနိုင်မည်၊ အချိန်နှင့်တပြေးညီ သတင်းတွေသိရမည်။
ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သားတွေလည်း ကွန်ပျူတာ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပစ္စည်းများဖြင့် လုပ်ငန်းခွင် လုံခြုံစိတ်ချရေး ဖန်တီးနိုင် မည်။
အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရှာဖွေခြင်းတို့ကိုလည်း အင်တာနက် Website ထဲမဝင်လျှင် အဆင်မပြေ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ် က လူမှုဘဝပြည့်ဝလုံခြုံစေပါလိမ့်မည်။
ပညာရေးတွင် အသုံးပြုလာခြင်း နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးလာသောကြောင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိုပစ်ပယ်သော ကျောင်းနှင့် ပညာရေးဌာနများသည် ခေတ်နောက်ကျကျန်ခဲ့လိမ့်မည်။
ခေတ်မီသောသင်ရိုးညွှန်းတမ်းများဖြစ်ရန် ပြုပြင်ကြရမည်။
စာသင် ကျောင်းတွေထဲ ကွန်ပျူတာတွေထည့်သွင်းရမည်။
ကျောင်း သင်ခန်း စာကို အထောက်အကူပြုမည့် ဆော့ဖ်ဝဲတွေတီထွင်ရေးဆွဲ ကြရလိမ့် မည်။
ကျောင်းသားတွေကို အစဉ်အလာပညာရေးထက်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ပညာရေးဖြင့် မိတ်ဆက်ပေးနိုင်ရမည်။
အွန်လိုင်းပညာရေးကို ကျောင်းသားများနှင့် ပေးတွေ့နိုင်စေရန် စီစဉ်ပေးရမည်။
ကျောင်းသင် ခန်းစာများတွင် မြေဖြူနှင့် ကျောက်သင်ပုန်း (Blackboard) အစား၊ စမတ်ဘုတ် (Smartboard) နှင့် ဆရာသင်စနစ်မှသည် ကျောင်းသား သိချင်သည်ကို တုံ့ပြန်ပေးမည့် အစီအစဉ် ARS (Audience Response Systems) ကို အသုံးပြုနိုင်စေရန် စီစဉ်ရလိမ့်မည်။
ထိုအစီအစဉ်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ဆရာကိုယ်တိုင် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရမည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို ဆရာကကျွမ်းကျင်မှ တပည့်ကိုပြန်သင်နိုင် မည်။
ကွန်ပျူတာသုံးပြီး သုတေသနလုပ်ရခြင်းကို ဆရာကလမ်းညွှန် ပြသနိုင်ရမည်။
အွန်လိုင်းတွင် အချက်အလက် ထောင်နှင့်သိန်းနှင့် ချီပြီးရနိုင်ကြောင်း၊ ဘယ်လိုင်းတွင် ဘာတွေရပြီး၊ ဘယ်လိုသင်ယူနိုင် ကြောင်း ဆရာကပြောနိုင်ရမည်။
အနာဂတ်ပညာရေးသည် ဆရာ က သင်ကြားသူမဟုတ်တော့။
လမ်းညွှန်ပြသပေးနိုင်သူသာ ဖြစ်လိမ့်မည်။
Google နှင့် Wikipedia တို့သည် ကျောင်းသားတို့ အတွက် တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သည့် ရတနာသိုက်ကြီးဖြစ်ကြောင်း အနည်းဆုံး အခြေခံလောက်တော့ သိထားကြရပေလိမ့်မည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်လာလျှင် အလွဲအသုံးချမှုရှိလာနိုင် သည်။
ကျမ်းကိုးတွေများလာသဖြင့် ကျမ်းခိုးတွေဖြစ်လာနိုင်သည်။
ကျမ်းကိုးသလား၊ ကျမ်းခိုးသလားသိနိုင်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲတွေ တီထွင်ကြရပေလိမ့်မည်။
စာကြည့်တိုက်များတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုအတွက် ပြိုင်ပွဲတွေလုပ်ပေးရလိမ့်မည်။
လူ့ဘောင်အတွင်း အသုံးပြုလာခြင်း ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ခြင်းက လူ့ဘောင်အတွင်း အထောက် အကူများစွာပြုနိုင်သည်။
လူမှုရေးကွန်ရက်ကို ကဏ္ဍသစ်တစ်ရပ် အနေဖြင့် Web 2.0 ဖြင့်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
အချင်းချင်းအပြန်အလှန် ဆက်သွယ်နိုင်သည်။
တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြန်အလှန်ဆက်သွယ် လာနိုင်သည်။
ဝန်ဆောင်မှုတွေကောင်းလာသည်။
အပေးအယူတွေ မြန်ဆန်လာသည်။
Linkkedln လို Site မျိုးတွေကြောင့် အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းနှင့် စီးပွားရေး အလှည့်အပြောင်းတွေကောင်းလာသည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ကြောင့် လိမ်ညာမှုများရှိလာသလို၊ အလိမ်အညာ မခံရအောင်လည်း ကာကွယ်လာနိုင်သည်။
အကောင်းရှိသလို အဆိုး တွေကလည်းများလာသည်။
အဆိုးတွေကာကွယ်ရန်လည်း နည်းမျိုးစုံ ဖြင့် တားဆီးလာနိုင်ကြသည်။
Global သက်ရောက်ခြင်း နိုင်ငံတကာအစိုးရများသည် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကြောင့် စီးပွားရေး အပေါ်သက်ရောက်မှုအား အလေးထားလာကြသည်။
ပညာရေး အတွက် အထောက်အကူပြုနေသည့် HotChalk လိုင်းတွင် "ပညာ ရေးကို အလေးအနက်ထားကာ ဗဟိုပြုသည့်နိုင်ငံများသည် ဒစ်ဂျစ် တယ်တတ်မြောက်နှုန်း အခြားနိုင်ငံများထက်မြန်သည်။
အထူး သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ဖြစ်သည်။
ထိုနိုင်ငံများတွင် သတင်းအချက်အလက် စီးဆင်းမှုမြန်တတ်သည်" ဟုထောက်ပြထားသည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ‘ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်ရေးကို ကမ္ဘာ နှင့်အမီ ရင်ပေါင်တန်းနိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေကြရသည်။
ဒစ်ဂျစ် တယ်တတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို NGO အဖွဲ့များကလည်း အလေး ပေးလုပ်ဆောင်နေကြသည်။
ကမ္ဘာ့အဆင့်အနေဖြင့် ECDL Foundation(European Computer Driving Licence) ၊ CEPIS (Council of European Professional Informatics Societies) နှင့် ICDL (International Computer Driving Licence) တို့သည့် ကမ္ဘာ့ အဆင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်တတ်မြောက်မှုကို ပိုင်းဖြတ်ပေး သည့်အဖွဲ့များ အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ရှေးလူများသည် အကြောင်းအရာတစ်ခု⁠ခုကို ပျောက်ပျက်မသွားရအောင် မှတ်သားထားလိုလျှင် ကျောက်တိုင်ကျောက်တုံးများတွင် ရေးထိုး၍ ထားတတ်ကြသည်။
ထိုသို့ ရေးမှတ်ထားခြင်းမျိုးကို ကမ္ပည်းကျောက်စာရေးထိုးသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ကျောက်ထက်အက္ခရာတင်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
ကျောက်စာများကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ကျောက်စာရေးထိုးသော ခေတ်က ယုံကြည်မှု အယူဝါဒ၊ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာများနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးများကို မှန်းဆအကဲခတ်နိုင်ရကား ကျောက်စာများသည် နိုင်ငံသမိုင်းကို များစွာ အထောက်အကူ ပေးနိုင်လေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းဓလေ့ ပေါ်ပေါက်သည်မှာ ဘီစီ ၃၆၀၀ ခန့်ကပင် ဖြစ်ဟန်တူသည်။
ရှေးဦးစွာ ကျောက်စာရေးထိုးသော လူမျိုးမှာ အီဂျစ်လူမျိုး ဖြစ်သည်။
အီဂျစ် ပြည်သားများသည် ဟိုင်ယာရိုဂလစ်ခေါ် ရုပ်ပုံစာ အမှတ်အသားဖြင့် ဘုရင်သင်္ချိုင်းများ၊ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများတွင် ရေးထိုးထားခဲ့ကြသည်။
ထိုနောက် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ကြာသောအခါ ဘေဘီလုံးနိုင်ငံနှင့် အခြားမြေထဲပင်လယ်ဒေသများတွင် စာရေးစာဖတ်ပညာများ တတ်မြောက်တိုးတက်လာခဲ့ရာ ထိုအရပ်ဒေသများတွင်လည်း ကျောက်စာရေးထိုးသော ဓလေ့များ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ စပိန်နိုင်ငံနှင့် မြေထဲပင်လယ် အရှေ့ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရှိရသော ရုပ်ပုံစာအမှတ်အသား အမျိုးပေါင်း ၃၀၀ကျော်တို့မှာ တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ များစွာ တူညီလေသည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံ၌ ဘီစီ ၃၄၀⁠၀မှ ၂၇၀၀ အထိ နှစ်အမည်များကို ရေးမှတ်ထားခဲ့သော ကျောက်တုံးတစ်ခုကို တွေ့ရှိသဖြင့် ယခုအခါ စစ္စလီကျွန်း ပါလာမိုပြတိုက်တွင် ထားရှိလေသည်။
ထိုကျောက်တုံးကို ပါလာမိုကျောက်စာဟု ခေါ်တွင်လျက် ရှိသည်။
ထိုမှတပါး ဘေဘီလုံးနိုင်ငံတွင် ဘီစီ ၂၀⁠၀၀ ကျော်က စိုက်ထူခဲ့သော ဟမ္မူရာဘီဘုရင်၏ ဥပဒေကျောက်စာတိုင်ကြီးသည်လည်းကောင်း၊ အဆီးရီးယားနိုင်ငံတွင် ဘီစီ ၇၀၀ ခန့်က ဆင်နာကရစ် ဘုရင် စိုက်ထူခဲ့သော ကျောက်စာတိုင်သည်လည်းကောင်း၊ ဘီစီ ၂၀၀ ခန့်က အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် စိုက်ထူခဲ့သော ရိုဇက်တာကျောက်စာတိုင်လည်းကောင်း ထင်ရှားသော ကျောက်စာဟောင်းများ ဖြစ်သည်။
ရိုဇက်တာကျောက်စာတိုင်မှာ ဟိုင်ယာရိုဂ လစ်ဖစ်ခေါ် ရုပ်ပုံစာရေးနည်း၊ ဒီမိုတစ်ရေးနည်း၊ ဂရိရေးနည်းဟူ၍ ၃ မျိုး ရေးထိုးထားလေသည်။
ပြစ်သစ်လူမျိုး ရှမ်ပိုလီယန်ဆိုသူသည် ထိုကျောက်စာတွင် ပါရှိသော ရှေးအီဂျစ်စကားကို အနက်ဖော်ပြရာတွင် အနှစ် ၂၀ တိုင်⁠တိုင်ကြာမှ အောင်မြင်လေသည်။
၊ ထိုကျောက်စာကို ယခုအခါ ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
အမေရိကတွင်လည်း ရှေးဟောင်း ကျောက်စာများကို တွေ့ရှိရသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြခဲ့ကြသော "မာယာ"ခေါ် လူမျိုးတစ်မျိုးသည် ဘီစီ ၆၀⁠၀ ကျော်ကပင် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
သူတို့ အသုံးပြုသော မှတ်သားနည်းမှလည်း ရုပ်ပုံရေးထိုး မှတ်သားနည်းပင် ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်း ပေါ်ပေါက်သည့် ခေတ်မှာ ရှေးအီဂျစ်နိုင်ငံ ဘေဘီလုံးနိုင်ငံများ၏ ယဉ်ကျေးမှူးခေတ်နှင့် တစ်ခေတ်တည်းမှာပင် ဖြစ်သည်။
သိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း မိုဟန်ဂျိုဒါရိုဟာရပ်ပ အရပ်များမှ တူးဖော်တွေ့ရှိရသော အချို့ကျောက်စာတို့ကို ယခုတိုင် အနက်ဖော်၍ မရရှိသေးချေ။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အခြားထင်ရှားသော ကျောက်စာများမှာ ဘီစီ ၂၅၀ ခန့်က စိုက်ထူခဲ့သော သီရိဓမ္မာသောက ကျောက်စာများပင် ဖြစ်သည်။
သီရိဓမ္မာသောကမင်းတရားကြီးသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ထင်ရှားသော နေရာများတွင် အထိမ်းအမှတ် ကျောက်စာတိုင်များ စိုက်ထူခဲ့သည်သာမက မြတ်စွာဘုရားသခင်၏ ဆုံးမဩဝါဒများကိုလည်း နိုင်ငံတော်အတွင်း အနှံ့အပြား နေရာများ၌ ကျောက်ထက်တွင် ရေးထိုးစေခဲ့သည်။
သီရိဓမ္မာသောက ကျောက်စာများကို ဗြာဟ္မီအက္ခရာ၊ ခရော့ရှတီအက္ခရာများဖြင့် ရေးထိုးခဲ့လေသည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဘီစီ ၂၀⁠၀၀ ခန့် ရှန်မင်းများလက်ထက်ကပင် စာပေရေးသားမှုကို တတ်မြောက်ကြသော်လည်း ကျောက်ထက်တွင် ရေးထိုးလေ့မရှိဘဲ ဆင်စွယ်၊ လိပ်ခွံ၊ အရိုးများနှင့် ဝါးများအပေါ်တွင်သာ ရေးမှတ်လေ့ရှိလေသည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၀၀ ခန့်တွင်မှ တရုတ်စာကောင်းပေကောင်းများကို ကျောက်ပြားများပေါ်တွင် ရေးထိုး၍ ထိုမှတဆင့် စက္ကူဖြင့် ကူးယူသော စနစ်ကို အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်း အလေ့အထမှာ သရေခေတ္တရာခေတ်ကပင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းနေရာမှ တူးဖော်ရရှိသော ကျောက်အရိုးအိုးများတွင် ပျူဘုရင်ဘွဲ့များနှင့် ထိုမင်းများ၏ နတ်ရွာစံ သက္ကရာဇ်များ ရေးထိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ပုဂံခေတ် မြန်မာလူမျိုးတို့သည် အထူးသဖြင့် ဘုရားကျောင်း ဆောက်၊ စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုပြီးသည့်အခါ အလှူပစ္စည်းစာရင်းနှင့်တကွ ဆုတောင်းစာ၊ ကျိန်စာများကို ကျောက်ထက်တွင် ရေးထိုးသောအားဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ကြလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် ပျူ၊ မွန်စာ၊ မြန်မာစာ၊ ပါဠိစာ၊ သက္ကဋစာ စသည်တို့ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ကျောက်စာအများတွေ့ရရှိရသည်။
ထို့ပြင် ဒူးဂဏန်း ကြေးဂဏန်းများဖြင့် ရေးသားထားသော ကျောက်စာများလည်း ရှိသေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တွေ့ရှိရသော ကျောက်စာများအနက် ပုဂံမြို့မှ မြစေတီကျောက်စာမှာ အထူးအရေးပါ အရာရောက်သော ကျောက်စာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုကျောက်စာမှာ အကြောင်းအရာ တစ်မျိုးတည်းကို ကျောက်တိုင် ၄ မျက်နှာတွင် မြန်မာ၊ မွန်၊ ပါဠိ၊ ပျူ တည်းဟူသော ဘာသာကြီး ၄ မျိုးဖြင့် အသီးသီး ရေးထိုးထားခဲ့လေသည်။
မြစေတီကျောက်စာကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ပုဂံခေတ်၌ သုံးနှုန်းသော ဘာသာစကားများကို သိရှိနိုင်သည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းအတွက် သက္ကရာဇ် အထောက်အထားများကိုလည်း တိကျစွာ သိနိုင်ပေသည်။
ကမ္ဘာ့ကျောက်စာများ သမိုင်းတွင် ပဉ္စမသံဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ ရေးထိုးခဲ့သော ပိဋိကတ်ကျောက်စာများသည်လည်း အရေးကြီးသော အခန်းတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။
ပဉ္စမသံဂါယနာတင်ပြီးနောက် မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ပိဋိကတ်တော်များ အဓွန်ရှည် တည်တံ့စေအံ့သောငှာ ဝိနည်း ပိဋိကတ်တော်ကို ကျောက်ချပ်ရေ ၁⁠၁၁ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ အဘိဓမ္မာပိဋိကတ်တော်ကို ကျောက်ချပ်ရေ ၂၀၈ခုပေါ်တွင် လည်းကောင်း၊ သုတ္တန်ပိဋိကတ်တော်ကို ကျောက်ချပ်ရေ ၄၁၀ ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ အသီးသီး ရေးထိုးကာ ကျောက်ထပ်အက္ခရာတင်တော်မူခဲ့သည်။
ကျောက်ချပ်ရေစုစုပေါင်း ၇၁၉ ချပ်ရှိ၍ ကမ္ပည်းရေးထိုးရာ၌ ၇နှစ်နှင့် ၅ လကျော်မျှ ကြာမြင့်လေသည်။
ထိုပိဋိကတ် ကျောက်စာတိုင်များကို ကုသိုလ်တော် ဘုရား စေတီမဟာရံအတွင်း လိုဏ်ဂူ ပြဿာဒ်များဖြင့် တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းဓလေ့မှာ ယခုတိုင် ထင်ရှားလျက်ရှိသေးသည်။
သို့ရာတွင် ယနေ့ခေတ်ရေးထိုးသော ကျောက်စာများမှာ များသောအားဖြင့် မြန်မာဘာသာသက်သက်ဖြင့် ဖြစ်၍ ရေးထိုးပုံမှာလည်း ယခင်ခေတ် ကျောက်စာများ ရေးထိုးပုံနှင့် မတူပေ။
ရှေးခေတ်က မန်ကျည်းစေ့ အက္ခရာဖြင့် ရေးထိုးကြသော်လည်း နှောင်းခေတ်များ၌မူ အက္ခရာဝန်းဖြင့်သာ ရေးထိုးလေ့ရှိကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အပိုင်း၂။
အတွဲက ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောက်စာများ စာရင်း ကိုးကား Category:ကျောက်စာများ Category:ကျောက်များ။
နေသည်လည်းကောင်း၊ ရေနံဆီမီးသည်လည်းကောင်း၊ လျှပ်စစ်မီးသည်လည်းကောင်း အလင်းရောင်ကို အသီးသီးပေးကြ၏။
ထိုပစ္စည်းတို့သည် အလင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ မဟုတ်ဘဲ အပူကိုလည်း တပါတည်း ထုတ်ပေးကြသည်။
သို့ရာတွင် ပိုးစုန်းကြူးနှင့် ညကြည့်နာရီများကို ကြည်မည်ဆိုလျှင် အပူကိုမပေးဘဲ အလင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ ပေးတတ်သည့် ပစ္စည်းများလည်း ရှိကြောင်းကို သတိမူမိကြပေလိမ့်မည်။
ကယ်လဆီယမ်ဆာလဖိုဒ်၊ စထရွန်ရှီယမ် ဆာလဖိုဒ်နှင့် ဗေရီယမ်ဆာလဖိုဒ် စသော တွင်းထွက်သတ္တုများကို အလင်းရောင်၌ ပထမခံယူပြီးနောက် မှောင်ထဲ၌ထားလျှင် လင်းလျက်နေတတ်သည်။
ထိုပစ္စည်းများနှင့် အလားတူလင်းသည့် ဗက်တီးရီးယား၊ ပိုးစုန်းကြူး၊ တီစုန်း၊ ကင်းစုန်းတို့ကဲ့သို့သော ကုန်းသတ္တဝါ ၊ ရေသတ္တဝါများလည်း အများပင် ရှိသည်။
ဤအလင်းမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အကြောင်းမှန်ကို အတိအကျ မသိရသေးချေ။
သို့ရာတွင် အထက်ပါပစ္စည်းတို၏ လင်းပုံမှာ ဖော့စဖော့ရပ်ခေါ် ဒြပ်စင်ကို အမှောင်ထဲ၌ထားလျှင် စိမ်းလဲ့လဲ့ အဖြူရောင်ဖြင့် လင်းပုံမျိုးအတိုင်း ဖြစ်သဖြင့် ထိုအလင်းမျိုးကို ဖေါ့စဖေါ့ ရက်စင်း(ကျောက်စုန်းတောက်ခြင်း)ဟူ၍ ယေဘူယျအားဖြင့် ခေါ်စမှတ် ပြုကြသည်။
တစ်ဖန် ပစ္စည်းတစ်ခုမှ မိမိဖာသာ အလိုအလျောက် ထုတ်ပေးသည့်အလင်းမျိုးကို လူမီနက်စင်း (ပိုးစုန်းတောက်ခြင်း)ဟူ၍လည်း ခေါ်ပြန်ရာ ဤဖော့စဖော့ ရက်စင်းနှင့် လူမီနက်စင်း ဝေါဟာရ နှစ်လုံးကို အရောရော အနှောနှော သုံးစွဲလေ့ရှိကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုဝေါဟာရတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ချင်းမှာ မတူပေ။
အတိအကျဆိုလျင် ဖော့စဖော့ရက်စင်းမှာ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော တွင်းထွက်သတ္တုတို့ကဲ့သို့ အလင်းရောင်ကို ဖြစ်စေ၊ အခြားအလင်းဓာတ်ရောင်ခြည်တစ်မျိုးမျိုးကို ဖြစ်စေ၊ ပထမခံယူပြီးနောက်မှ အမှောင်ထဲ့၌ အပူရှိန်ကင်းစွာဖြင့် ဆက်လက်၍ လင်းနိုင်သော သတ္တိကိုသာ ဆိုလိုပေသည်။
ပိုးစုန်းကြူးကဲ့သို့ သက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်တွင်းမှ ထွက်သော အလင်းမှာမူ ထိုအလင်းနှင့် ခြားနား၍ ထိုအလင်းကို အမှန်စင်စစ် လူမီနက်စင်းဟူ၍ ခေါ်ရာ၏။
ပိုးစုန်းကြူးမှ အလင်းရောင်ပေးသေ အစိတ်အပိုင်းတွင် လူဆီဖာရင်နှင့် လူဆီဖာရေ့ဟုခေါ်သော ပစ္စည်းနှစ်မျိုးပါဝင်သည်။
လူဆီဖာရင်သည် လေနှင့် ရေ ရရှိသော နေရာတွင် အောက်ဆီဂျင်နှင့်ပေါင်းပြီးနောက် အလင်းရောင်ကို ဖန်တီးထုတ်ပေးသည်။
လူဆီဖာရေ့ကမူ အင်ဇိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်၍ အလင်းရောင်ဖြစ်ပေါ်ရေးအတွက် အားပေးသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ပင်လယ်ပြင်၌ အစုလိုက်အအုပ်လိုက်ဖြစ်စေ၊ တစ်ကောင်ချင်းဖြစ်စေ၊ အလင်းရောင်ထွက်နေသည့် ငါးနှင့် အခြားရေသတ္တဝါများကို တွေ့ရတတ်ရာ၊ ထိုသို့ အလင်းရောင်ထွက်ခြင်းမှာ ထိုသတ္တဝါတို့ ကိုယ်ပေါ်တွင် တွယ်ကပ်နေသော အလင်းရောင်ပေးနိုင်သည့် ဗက်တီးရီးယားများကြောင့် ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ဗက်တီးရီးယားများကို ရေထဲ၌ အတွေ့ရများ၍ ဤကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်ပေးနိုင်သည့် ဗက်တီးရီးယားပေါင်းမှာ အားလုံး ၂၈ မျိုးခန့် ရှိသည်ဟု သိရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း ကိုးကား Category:ဗဟုသုတ။
thumb|မိုက်ကယ်အယ်ဗာဆန် မိုက်ကယ်အယ်ဗာဆန် () ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် မွေးဖွားသည်။
သူ့ကို ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ ဖေါင့်ရေးသူ၊ ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာစကားတီထွင်သူ၊ ဘာသာစကား ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထုတ်လုပ်သူ အဖြစ်သိကြသည်။
သူအထူးကျွမ်းကျင်သည့်ပညာရပ်မှာ ကွန်ပျူတာနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် မီဒီယာတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် စနစ်များကို ရေးသားခြင်း၊ ကမ္ဘာသုံး အားလုံးလက်ခံနိုင်စေရန် ဘာသာစကားများကို တီထွင်ခြင်းဖြစ်သည်။
မိုက်ကယ်အယ်ဗာဆန်သည် ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာစကားများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဦးဆောင်လှုပ်ရှားနေသည့် ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာသုံး စာ နှင့် အက္ခရာ များ ကို အများလက်ခံနိုင် သည့် ဘုံသုံးစနစ်ဖြစ်ရေးအတွက်လည်း ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေသူ ဖြစ်သည်။
၁၉⁠၉၃ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး ဘာသာစကား စံနှင့်ပတ်သက်၍ သူ့အဆိုပြုချက်ပေါင်း ၂၀⁠၀ ကျော်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
သူအဆိုပြုခဲ့သည့် စာလုံးအက္ခရာပေါင်း ထောင်နှင့်ချီကာ ISO/IEC 10646 နှင့် Unicode Standard တို့တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
အယ်ဗာဆန်ကို ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား ပြည်နယ်၊ နောရစ်တောင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ် တူဆန် မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။
သူသည် အင်္ဂလိပ် ရှေး ရေး ထုံးများကို အထူးစိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဂျာမန် ဘာသာစကား ဖြစ်ပေါ်လာမှုအပေါ် အာရုံစိုက်လေ့လာ ခဲ့သည်။
သူသည် ဂျာမန်၊ စပိန်နှင့် ပြင် သစ်စာများကိုဖတ်နိုင်ပြီး သူ့ဘီအေဘွဲ့ ကို အရီဇိုးနားတက္ကသိုလ်မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ် တွင် ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် M.A ဘွဲ့ကို ကာလီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်မှ ဘာသာရေးသမိုင်းနှင့် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကား တို့အတွက် ကျမ်းပြုစုကာ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် သူ့ဆရာဟောင်း ပါမောက္ခ မာရီဂျာဂင် ဘူတပ်စ်က စာတမ်းတစ်စောင် ဖတ်ခိုင်းသည်။
အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အင်ဒို-ဥရောပသားများ ညီလာခံတွင် Basque Mythology စာတမ်းကို ဖတ်ခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်း သူသည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒပ်ဗလင်မြို့သို့ပြောင်းရွှေ့ပြီး ဒပ်ဗလင်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်သင် ပြန်သည်။
၂၀⁠၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။
လက်ရှိ Lacanvey တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
သူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
အယ်ဗာဆန်သည် လူသုံးနည်းသည့် ဘာသာစကားများကို character encoding standardization ဖြစ်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာသုံး အသိအမှတ်ပြုဘာသာစကား (Internalization) ဖြစ်ရန် အထောက်အကူပြုနေသူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် သူသည် Unicode standard အတွက် စိစစ်တည်းဖြတ်ရေးအဖွဲ့ ဝင်တစ်ဦးအနေဖြင့်လည်း တာဝန်ထမ်း ဆောင်လျက်ရှိသည်။
ထို့ပြင် ISO/IEC 10646 နှင့် ISO 15924 တို့တွင်လည်း တာဝန်ယူ တည်းဖြတ်စိစစ်ပေးနေသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
John Cowan နှင့်ပူးပေါင်းပြီး Con-Script Unicode Registry ကိုလည်း တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
ထိုပရောဂျက်သည် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းကြီးများအတွက် သီးခြား ယူနီကုတ်များရေးသားပေးခြင်းဖြစ်ပြီး Shavian Deseret, Tengwar နှင့် Ctrth ဖောင့်များကို ပုဂ္ဂလိကသုံး ယူနီကုဒ်ဖောင့်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အယ်ဗာဆန်သည် ၂၀⁠၀၃ ခုနှစ်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံသုံးဘာသာစကားများဖြစ်သည့် (Pashto, Dari, Uzbek) ဘာသာစကားများကို ဒေသသုံး ကွန်ပျူတာဘာသာစကားဖြစ်ရန် UNDP ၏ အကူအညီဖြင့် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
သူနှင့်အတူ ပူးတွဲရေးသားသူမှာ Roozbeh Pournader ဖြစ်ပြီး အာဖဂန် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကလည်း အသိ အမှတ်ပြုပေးခဲ့သည်။
UNESCO ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့်လည်း N’Ko နှင့် Balinese ယူနီကုဒ်များကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
၁၉⁠၉၅ ခုနှစ်တွင် အီဗာဆန်သည် ကိုယ်ပိုင် ယူနီကုဒ်ဖြစ်သည့် Everson Mono ကို ရေးသားခဲ့သည်။
Monospaced typeface အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အက္ခရာ စာလုံးပေါင်း ၄၈၀⁠၀ ကျော် ပါဝင်သည်။
၁၉⁠၉၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် Lucida Sans Unicode နှင့် Unihan font တို့ပြီးလျှင် တတိယစာလုံးအများဆုံးဖြစ်သည်။
၂၀⁠၀၇ ခုနှစ်တွင်Cornish ပုံစံဖြင့် Kernowek Standard ကို ပူးတွဲကြံဆောင်နေကြောင်းသိရသည်။
၁၉⁠၉၄ ခုနှစ်လောက်မှစပြီး South and Southeast Asian Scripts တို့မှ ဘာသာစကား အသီးသီးတို့အတွက်Unipoint များ တင်သွင်းကြရာ The Unicode Standard ၏ Co-author ၊ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၏ ISO/IEC JTC1/S C2/WG2 အတွက် အမျိုးသားအဆင့် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ၊ Everson Typography မှ အီဗာဆန် သည် မြန်မာဘာသာ အက္ခရာစာလုံးများ အတွက် ယူနီကုဒ် point များရရှိရန် စတင်၍ တင်သွင်းခဲ့သည်။
၁၉⁠၉၆ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် ပြည်ပခရီးသွားရောက်ခဲ့သော မြန်မာကွန်ပျူတာ ပညာရှင်အချို့ အင်တာနက်ပေါ်တွင် တွေ့ရှိချက်အရ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံနှုန်း သတ်မှတ်ရေးအဖွဲ့ ISO (International Standard Organization) ၏ ISO 10646 တွင် (၁၉⁠၉၄ နှစ်လောက်ကပင် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံမှ အီဗာဆန်ကတင်သွင်းခဲ့ပြီး ISO ၏ (၆)လ တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးဖြင့် စိစစ်ခဲ့သော) ကွန်ပျူတာသုံးမြန်မာစာ စနစ်တစ်ခုမှာ PDAM (Proposed Draft Amendment) နောက်ဆုံးမဲပေးဆုံးဖြတ်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည့် အဆင့်ထိရောက်ရှိ နေပြီဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သို့ အချိန်မီ အကြောင်းကြား တင်ပြခဲ့ကြသည်။
ယင်း မြန်မာအက္ခရာ စာလုံးများအတွက် ယူနီကုဒ် point များမှာ (1408)16 မွ(14FF)16 ထိ (၁၂၈)ကွက်သာ လျာထားသတ်မှတ်ပေးထားပြီး အယ်ဗာဆန်၏အဆိုပြုချက်၌ (အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ... စသည့်) သရ Vowel များကို ဦးစွာနေရာပေး စီစဉ်ထားသောကြောင့် "အ" အက္ခရာမှာ ဗျည်းအက္ခရာ "က" ၏ ရှေ့ ၌ ရောက်ရှိနေရာယူထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနမှ ပြဋ္ဌာန်းထားသော မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းပါ ဝလိစဉ်နည်း (Sorting) နှင့် ကိုက်ညီမှု လုံးဝမရှိကြောင်း တွေ့ရသဖြင့် ယင်းစနစ် နှင့်အပြိုင် အဆိုပြုချက်(proposal) တစ်ခုကို ISO/IEC JTC1/S C2/WG2 အစည်းအဝေးအမီ မိခင်မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်ပြနိုင်စေရန် မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာပညာဖွံ့ဖြိုး ရေးကောင်စီက ``မြန်မာစာသုံး ကွန်ပျူတာစနစ် ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီ Myanmar IT Standardization Committee (MITSC) ကို ပညာရှင် (၉) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
MITSC အဖွဲ့ ဝင်များမှာ ဒေါက်တာကျော်သိန်း၊ ဦးစံလွင်၊ ဦးထွန်းတင့်၊ ဦးသော်ကောင်း၊ ဦးခင်မောင်လွင်၊ ဦးသောင်းတင်၊ ဦးသိန်းထွဋ်၊ ဒေါက်တာအောင်မော်နှင့် ဦးပြုံးမောင်မောင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီသည် အပြိုင်အဆိုပြုချက်တစ်ခု တင်ပြရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာန၏ မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းကို ကိုးကားလျက် မြန်မာစာ အဖွဲ့ဦးစီးဌာန၏ ထောက်ခံချက်နှင့်တကွ အပြိုင်အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို ဂျပန်နိုင်ငံ မှ ISO/IEC JTC1/S C2/WG2 အဖွဲ့ဝင် Mr. Takayuki အကူအညီဖြင့် ISO သို့ ပေးပို့တင်ပြခဲ့ရာ ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၁) မှ (၂၉) ရက်အထိ လန်ဒန်မြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်သောISO/IEC JTC1/S C2/WG2 တွင် လေ့လာသူအဖြစ်တက် ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာကျော်သိန်း ဦးဆောင်လျက် ဦးသောင်းတင်၊ ဦးသိန်းထွဋ်၊ ဦးခင်မောင်လွင်၊ ဒေါက်တာ အောင်မော် ပညာရှင်(၅)ဦးသည် ယင်းအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ISO အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်၍ ပြောပိုင်ခွင့်၊ ဆွေးနွေးခွင့်ကို မရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပထမအဆိုရှင် အယ်ဗာဆန်အပါအဝင် ယူနီကုဒ် မှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ WG2 မှ ပညာရှင်များ၏ ထောက်ခံတင်ပြချက်အရ MITSC တင်သွင်းသော အဆိုပြိုင် (ယပင့်၊ ရရစ်၊ ဝဆွဲ၊ ဟထိုး၊ မောက်ချနှင့် အသတ်ရှေ့ထိုးတို့ အား ပြင်ဆင်ချက်ဖြင့်) ကို လက်ခံခဲ့ကာ နောက် (၆) လ တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးများ၌ Amendment 26 ဖြင့် ပြင်ဆင်ခွင့် ရရှိခဲ့ပြီး နောက် (၆) လ တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးများဖြင့် အတည်ပြုချက်ရယူရန်ကိုပါ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
မြန်မာအက္ခရာ စာလုံးများအတွက် သတ်မှတ်နေရာကို လည်း U+1000 မှ U+109F အထိ (၁၆၀) ကွက်ထိ တိုးချဲ့ကာ Table 240-Row 10: Myanmar ဟူ၍ သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာစာကို Burmese အစား Myanmar ဟု ISO ဖော်ပြချက်များ ၌ သုံးစွဲရန်ကိုပါ သဘောတူခဲ့သည်။
၁၉⁠၉၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဖူကူအိုကာမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ISO/WG2 အစည်းအဝေးကို မြန်မာနိုင်ငံ MITSC မှ ကိုယ်စားလှယ်များတက်ရောက် ခဲ့ရာ ယင်းအဆိုကို ပထမအဆင့်အပြီးသတ် Final Draft Admendment (FDAM) အဖြစ် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်း ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာစနစ် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း၊ (Myanmar Natural Language Implementation)မှ ဒေါက်တာ ဒေါ်မြင့်⁠မြင့်သန်း (အတွင်းရေးမှူး) ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာစနစ်စံနှင့် အသုံးချရေးလုပ်ငန်းအဖွဲ့စာတန်း Category:ယူနီကုဒ် ပညာရှင်များ။
ဘယ်လကလားဗာတိုက်ပွဲ () (၁၈၅၄ ခုနှစ်) သည် ကရိုင်းမီးယန်းစစ်ပွဲအတွင်း၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ယင်းတိုက်ပွဲ အမှတ်တရ ဖြစ်ရသောအကြောင်းရင်းမှား စစ်အတွက် အရေးပါလှ၍ မဟုတ်ဘဲ၊ စစ်သည်တော်တစု၏ စစ်သားကောင်း ပီသမှုကို ပြသခဲ့သောအကြောင်းကြောင့်ပေတည်း။
ထိုတိုက်ပွဲသည် ၁၈၅၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ၇က်နေ့တွင် ဘယ်လလားဗာဆိပ်ကမ်းမြို့ကလေးအနီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ တူရကီတပ်များသည် ဘယ်ကလားဗာကို ခြေကုတ်စခန်းပြုကာ ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့ကို ဝင်းရံလုပ်ကြံနေချိန်ဖြစ်၍၊ ရုရှတပ်များက မဟာမိတ်တပ်များကို တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်လျက် ရှိသည်။
ရုရှားတပ်များသည် ဘယ်လကလားဗာမြို့အနီး တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ၌ တပ်စွဲထားသော မဟာမိတ်တပ်များကို အလစ်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။
သို့သော် မဟာမိတ်တပ်များက ပြန်လှန်တွန်းလှန်သဖြင့် ဆုတ်ပြေးရသည်။
ယင်းသို့ ဆုတ်ပြေးရသော ရုရုတပ်များကို တပ်သားခြောက်ရာကျော် ပါဝင်သော အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ် တတပ်က လိုက်တိုက်လေသည်။
စစ်ဖြစ်ပွားသော နေရာ၏မြေပုံ ယင်းသို့ အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ်သားများက ရုရှားတို့ကို လိုက်တိုက်ရာတွင် အထက်ကချမှတ်သော အမိန့်ကို ယင်းမြင်းတပ်အား ကွပ်ကဲသူ လော့လူကန်သည် အယူအဆလွဲသွားသည်။
ထို့ကြောင့် မိမိ၏တပ်အား လက်ဝဲဘက်ရှိ ရုရှားအမြောက်တပ်ကို တိုက်ခိုက်ရမည့်အစား တောင်ကြားအဆုံးရှိ ရုရှအမြောက်တပ်ရှိရာသို့ ချီတပ်တိုက်ခိုက်စေသည်။
ထိုနေသို့ ရောက်ရန်မှာ အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ်သားများအဖို့ သေမင်းခံတွင်းကို ဝင်ရာက်ရသည်နှင့် မခြားတော့ချေ။
အကြောင်းမူ မြင်းတပ်သားတို့ ဖြတ်ကျော်ရမည့် လမ်းကြောင်း၏ တဘက်တချက်တွင် ရုရှတပ်များ ရှိနေပြီးလျှင် ယင်းတို့ချီတက် တိုက်ခိုက်ရမည့် အမြောက်တပ်ကလည်း ရှေ့မှ ဆီးကြိုပစ်ခတ်နေမည် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြင်းတပ်သားများသည် အမိန့်ပေးမှားသည်ကို သိကြသည်။
သို့ရာတွင် အမိန့်သည် အမိန့်ဖြစ်၍ စစ်သားကောင်းတို့မည်သည် အမိန့်ကို ပြန်လှန်ဆင်ခြေတပ်ခွင့်မရှိ။
အမိန့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရန်သာ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ယင်းတို့သည် သေမင်းခံတွင်း အတွင်းသို့ အပြင်းအထန် ချီတက်တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။
တဖက်တချက် တောင်ကုန်းတောင်စောင်းများပေါ်မှ နေရာကောင်း ရထားသော ရုရှားတပ်များက၎င်း၊ အရှေ့မှ ရုရှားအမြောက်တပ်က၎င်း ယင်းတို့၏ ပစ်ကွင်းထဲသို့ တိုးဝင်လာသော အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ်အား ကောင်းစွာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နိုင်ပေရာ၊ ကျည်ဆန်အမြောက်ဆံတို့သည် မိုးသီးမိုးပေါက်ပမာ တသဲသဲ ကျနေပြီးလျှင် တသောသော ညံနေတော့သည်။
မြင်းတပ်သားတို့ကား မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထား မရပ်မနား ဒလကြမ်း ချီတက်၍ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။
ယင်းသို့ သေမင်းခံတွင်း အတွင်းသို့ ဒလကြမ်းချီတက်၍ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် ရုရှအမြောက်တပ်ကိုမူ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့၏။
သို့သော် တပ်သား ၆၀၀ ကျော်အနက် ၁၉၅ယောက်မျှသာ မိမိတို့တပ်သို့ အရောက်ပြန်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။
အကျအဆုံးကား များပြားလှ၍ ဒဏ်ရာရသူများလည်း ချီတက်ရာလမ်းကြောင်းတလျှောက် မြင်မကောင်းအောင် အတုံးအရုန်း ဖြစ်နေခဲ့လေသည်။
စစ်မိန့်ကို မှားမှန်းသိလျှက်နှင့် ဦးလည်မသုံ၊ စစ်သားကောင်းပီသစွာ အသေခံ၍ ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပုံကို အင်္ဂလိပ် ကဗျာစာဆိုတော်ကြီး လော့တင်နီဆန်က "မြင်းတပ်မဟာ ဖိတိုက်ခြင်း" အမည်ရှိ ကဗျာဖြင့် ချီးကျူး ဂုဏ်ပြုကာ ထို မြင်းတပ်မဟာတပ်သားတို့၏ ဂုဏ်ရည်ကို ဥဒါန်းတွင် ရစ်စေခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့ ကမ္ဘာတွသ် ဥဒါန်းတါင်ရစ်သောတိုက်ပွဲကလေးဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဘယ်လကလားဗာမြို့ကလေးမှာ ပင်လယ်နက်၏ ကရိုင်းမီးယား ကမ်းခြေပေါ်တွင် တည်ရှိသညဘ်။
ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၈မိုင်ခန့် ဝေးသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း ဤဒေသတွင် ရုရှားနှင့် ဂျာမန်တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သေးသည်။
ယခုအခခါ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကလေးဖြစ်၍ တံငါလုပ်ငန်းနှင့် ဝိုင်အရက်လုပ်ငန်းများ ရှိသည်။
ဆိုဗီယက်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဘယ်လကလားဗာမြို့ကို အခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များကဲ့သို့ တိုးချဲ့ ပြုပြင်းခြင်း မရှိပေ။
အကြောင်းမူ ဘယ်လကလားဗာဆိပ်ကမ်းသည် မြင့်မားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ဝန်ရံလျက် ရှိ၍ သင်္ဘောတစင်းမျှသာ ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက်ရှိသောကြောင့်တည်း။
ထို့ကြောင်းစည်ကားခြင်းမရှိလှဘဲ လူဦးရေမှာ (၁၉၃၉ ခုနှစ်) ၁, ၃၀၀ ခန့်မျှသာ ရှိခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အပိုင်း၈၊ ကိုးကား Category:စစ်ပွဲများ။
စီးပွားကုန်သွယ်ရေးနယ်ပယ်တွင် ရောင်းချလိုက်သော ကုန်များအတွက် ဖြစ်စေ၊ လက်ပြောင်းလွှဲလိုက်သော ကုန်များ အတွက်ဖြစ်စေ၊ ကျသင့်သော တန်ဖိုးငွေများကို အချိန်ဆိုင်း၍ ပေးချလေ့ရှိသည့် လုပ်ငန်းစဉ်လာမှာ ကြွေးပေးကြွေးယူ ပြု ခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။