kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၇၇ မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ်အတွင်း ဥရောပပြိုင်ပွဲများတွင် စုစုပေါင်း ဖလားလေးလုံး ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်းတွင် ကလပ်သည် ဖလားလက်မဲ့ဖြစ်ကာ အောင်မြင်မှုများ မရရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဖလားများနှင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားအား အီတလီ စီးရီးအေမှ အေစီမီလန်ကလပ်ကို အံ့အားသင့်ဖွယ် အနိုင်ယူပြီး ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
လီဗာပူးလ်အသင်းသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကာဒစ်ဖ်အသင်းနှင့် ကာလင်းဖလား (ယခု ကာရာဘောင်းဖလား) ဖိုင်နယ်ကစားရာ ၂-၂ သရေကျပြီး ပင်နယ်တီတွင် ၃-၂ ဖြင့်နိုင်ကာ ခြောက်နှစ်ဆက်တိုက် ဖလားလက်မဲ့ဖြစ်နေမှုကို အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ကလပ်၏ ဝိသေသလက္ခဏာများ ကလပ်အသင်း၏ မူရင်းအရောင်မှာ အနီနှင့် အဖြူ ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ဝတ်စုံတစ်ခုလုံးအား အနီရောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဒုတိယဦးစားပေးအရောင်အဖြစ် အနက်၊ အဝါနှင့် အဖြူတို့ကိုလည်း ရာသီအလိုက် အသုံးပြုသည်။
ကလပ်အသင်း၏ တံဆိပ်တွင် ပါရှိသော လီဗာဘတ်ဒ် (Liverbird) ကို အချို့ (အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်) က ကြိုးကြာနီဟု မှားယွင်းစွာ ထင်မှတ်ကြသည်။
လီဗာဘတ်ဒ်သည် လင်းယုန်နှင့် တင်ကျီးငှက် နှစ်မျိုးကို စိတ်ကူးနှင့်ပေါင်းစပ်ပြီး ရေးဆွဲထားသော ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်ငှက်သာ ဖြစ်သည်။
တံဆိပ်တွင် ဆောင်ပုဒ်တစ်ခုလည်း ပါဝင်ပြီး ထိုစာတန်းမှာ "You will never walk alone" ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ကလပ်ပိုင် အားကစားကွင်းမှာ အန်းဖီး (Anfield) ကစားကွင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ကစားကွင်းအသစ်ဖြစ်သော စတန်လေပတ်ခ် (Stanley Park) သို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် အစီအစဉ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။
ပြိုင်ဘက်များနှင့် ပရိသတ်များ လီဗာပူးလ်အသင်းတွင် များပြားသော ပရိသတ်အဖွဲ့များလည်းရှိပြီး သမိုင်းကြောင်းရှည်လျားသော အဓိကပြိုင်ဘက်များလည်း ရှိသည်။
လီဗာပူးလ်မြို့ တစ်မြို့တည်း အခြေစိုက်ကလပ်ဖြစ်သော အဲဗာတန် ကလပ်မှာ အဓိကပြိုင်ဘက်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့နှစ်သင်း တွေ့ဆုံသော ပြိုင်ပွဲများကို မာဆေးဆိုဒ် ဒါဘီ (Merseyside Derby) ဟုလည်း ခေါ်သည်။
အောင်မြင်မှုရသော ဖလားအကြိမ်အရေအတွက် ပိုများသည့် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းနှင့်လည်း ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။
အောင်မြင်မှုများ (ဆုဖလားများ) +ကလပ် ဆုဖလားများအမျိုးအစားဗိုလ်လုပွဲဗိုလ်ရမှုဘောလုံးရာသီများပြည်တွင်းFirst Division/Premier LeagueUpon its formation in 1992, the Premier League became the top tier of English football; the Football League First and Second Divisions then became the second and third tiers, respectively. From 2004, the First Division became the Championship and the Second Division became League One.201900–01, 1905–06, 1921–22, 1922–23, 1946–47, 1963–64, 1965–66, 1972–73, 1975–76, 1976–77, 1978–79, 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 2019–20, 2024–25Second Division41893–94, 1895–96, 1904–05, 1961–62FA Cup81964–65, 1973–74, 1985–86, 1988–89, 1991–92, 2000–01, 2005–06, 2021–22Football League Cup/EFL Cup101980–81, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1994–95, 2000–01, 2002–03, 2011–12, 2021–22, 2023–24FA Charity Shield/FA Community Shield161964*, 1965*, 1966, 1974, 1976, 1977*, 1979, 1980, 1982, 1986*, 1988, 1989, 1990*, 2001, 2006, 2022 (* shared)Football League Super Cup11985–86ဥပရောပတိုက်European Cup/UEFA Champions League61976–77, 1977–78, 1980–81, 1983–84, 2004–05, 2018–19UEFA Cup/UEFA Europa League31972–73, 1975–76, 2000–01UEFA Super Cup41977, 2001, 2005, 2019နိုင်ငံတကာFIFA Club World Cup12019 မတော်တဆမှုများ လီဗာပူးလ်ပရိသတ်များသည် သေဆုံးမှု (၂) ခုတွင် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။
ပထမအဖြစ်အပျက်မှာ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဂျူဗင်တပ်အသင်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ကစားစဉ် ဟေးဇယ်လ် ကပ်ဆိုးပြစ် (Heysel Disaster) ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အုတ်တံတိုင်းပြိုကျမှုကြောင့် ဂျူဗင်တပ်ပရိသတ် ၃၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
ဒုတိယအဖြစ်အပျက်မှာ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဟေးလ်စ်ဘိုရိုး ကပ်ဆိုးပြစ် (Hillsborough Disaster) ဖြစ်ပြီး လူအုံကြွမှုကြောင့် လီဗာပူးလ်ပရိသတ် ၉၇ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
လင်းစက်နွယ်သည် စာရေးသူဖြစ်သည်။
ဆရာဝန်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက်မဂ္ဂဇင်းတွင် ရသစာပေများကို ရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ရွှေအမြုတေစာပေဆုပေးပွဲတွင် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွက် ရွှေအမြုတေပရိသတ်အကြိုက်ဆုံးဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဝေမိုးနိုင် (မုံရွာ)သည် စာရေးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉⁠၉၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ တွင် အဖ ဦးကို⁠ကိုနိုင်၊ အမိ ဒေါ်မိုးစန္ဒာကြူတို့မှ မွေးဖွားသည်။
အသက် ၁၃ နှစ် အရွယ်တွင် ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက်၌ ပွင့်ချိန်တန်လျှင် ဝတ္ထုတိုကို စတင်ဖော်ပြခံရသည်။
ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက်၊ ရုပ်ရှင်တေးကဗျာ၊ မဟေသီနှင့် ရနံ့သစ်တို့တွင် ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိသလို အွန်လိုင်းတွင်လည်း ဘလော့များ ရေးသားခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးခံရခြင်း နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလတွင် မုံရွာမြို့၌ တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့ပြီး မုံရွာ၏ ပင်မသပိတ်ခေါင်းဆောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဧပြီလ (၁၅)ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီမှ အိမ်စီးကားနှင့် ဝေမိုးနိုင် စီးလာသော ဆိုင်ကယ်ကို ဝင်တိုက်ပြီး ဖမ်းဆီးရိုက်နှက် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
မတရားစွဲချက်တင်ခံရမှု ဧပြီ ၂၃ ရက်နေ့ မုံရွာမြို့တွင် ကိုဝေမိုးနိုင်နှင့်အတူ နွေဦးတော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှု တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ၄၂ ဦးအားလူသတ်မှုပုဒ်မ ၃၀၂၊ ဥပဒေနှင့်မညီဘဲ လူစုလူဝေးစုဖွဲ့မှု ပုဒ်မ ၁၄၉၊ လူကိုမတရားချုပ်နှောင်မှု ပုဒ်မ ၃၄၂၊ လူသတ်ရန်ရည်ရွယ်၍ သွေးဆောင်ခေါ်ယူမှု ပုဒ်မ ၃၆၄ နှင့် သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှု ပုဒ်မ ၅၀၅-က တို့ဖြင့် အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီမှ စွဲချက်တင်ခဲ့သည်။
မတ်လ ၂၅ တွင် အသတ်ခံရ၍ သေဆုံးခဲ့သော ရဲနှစ်ဦး အမှုအတွက် မုံရွာမြို့မရဲစခန်းမှူး ဒုရဲမှူးခင်သန်းမှ ပုဒ်မ ၃၀၂ လူသတ်မှုဖြင့် တရားစွဲခံရခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ။
ဧကကလာပ်စည်းသက်ရှိ (ဆဲလ်တစ်ခုတည်း သက်ရှိ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝသက်ရှိဖြစ်ပြီး ဆဲလ်တစ်ခုတည်းသာ တည်ရှိသည်။
အဓိကအုပ်စုဖြစ်သော ဆဲလ်တစ်ခုတည်းရှိ သက်ရှိများမှာ ဘက်တီးရီးယား၊ အလိုင်းဂျစ် စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဏုဇီဝသက်ရှိများ။
သတင်းစာဆရာ ဦးပုကလေး သည် ဝန်ကြီးချုပ်များ နှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တို့၏ သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ တောင်ငူမြို့ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
သတင်းစာဆရာဘဝ ကြယ်တံခွန် သတင်းစာကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အမျိုးသားရေးကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
ထိုသတင်းစာတွင် သတင်းများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရေးသားခဲ့သည့်အတွက် သတင်းစာ နယ်ပယ် တွင် နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
သို့သော် ငွေကြေး အခက်အခဲကြောင့် ကြယ်တံခွန် သတင်းစာ ကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၃ ရက် ၁ ကြိမ်ထုတ် ပညာအလင်း စာစောင် ကို ထုတ်ဝေပြန်သည်။
ထိုစာစောင်သည်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ရပ်ဆိုင်းသွားရာ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
အရေးကြီးသော သတင်းများကို ကိုယ်တိုင်သွားရောက် ယူခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် သတင်းထောက် ထို့နောက် သူရိယ သတင်းစာတွင် လုပ်ကိုင်နေစဉ် ဆရာစံ သူပုန်ထမှုတွင် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာ သတင်းထောက်အဖြစ် မြန်မာပြည်တွင် ပထမဦးဆုံး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီ မြန်မာ့သတင်းစာ မိတ်ဆက်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တရုတ်ပြည်သို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့သည်။
ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော အခါ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးစော၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးပု၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဘမော် တို့၏ သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၅၀ ဧပြီ ၂၈ ရက်တွင် အစိုးရပြန်ကြားရေးသတင်းဌာန သတင်းထောက်အဖြစ် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု နှင့် အတူ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်သို့ လိုက်ပါသွားစဉ် ဝန်ကြီးချုပ်၏ ကိုယ်ရံတော် သက်တော်စောင့် ကပ္ပတိန် ဦးမြင့်၏ ပစ္စတို မှ မတော်တဆ ကျည်ထွက်ကာ ဦးမြင့် ၏ လက်ဖဝါး နှင့် ဦးပုကလေး ၏ လက်ဝါး၊ ပေါင်၊ ဆီးစပ် တို့ကို ကျည်မှန်ခဲ့သည်။
၂၉ ရက် ည ၁၀ နာရီ ၂၀ မိနစ် တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊ ၁၉၅၀ ဧပြီ ၃၀၊ စာ ၁၁ ဦးပုကလေး သည် ကပြား ပြဿနာ ငါတို့ဗိုလ်ချုပ် ဘာတွေလုပ်ခဲ့သလဲ သခင်နု အရေးတော်ပုံ စာအုပ်တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။
thumb|Khasarpana Lokesvara အဝ​လောကိ​တေသွရ(၊ ) သို့မဟုတ် ပဒ္မပါဏီ သို့မဟုတ် လောကနတ်ဟု အမည်နာမ​တော်ရှိ​သော ​ဗောဓိသတ်ဘုရား​လောင်းသည် အတိုင်းအဆမရှိသည့် အနန္တမေတ္တာ၊ အနန္တကရုဏာတော်တို့ကို ကိုယ်စားပြု​သော ဘုရား​လောင်းတစ်ဆူ ဖြစ်​ပေသည်။
မဟာယာနနှင့် ဝဇီရာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းများတွင် လွန်စွာ ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး ကိုးကွယ်ပူ​ဇော်သူလည်း များစွာရှိ​လေသည်။
အမည်များ မြန်မာအမည် thumb|မန္တလေးမြို့ ရွှေနန်းတော်မှ လောကနတ်ရုပ်တု မြန်မာနိုင်ငံတွင် "အဝလောကိတေသွာရ"ကို လောကနတ် ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
လောကနတ်သည် မြောက်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာ မဟာယာနဂိုဏ်းမှ ဘုရားအလောင်းတော်မြတ်ဖြစ်သော(ဗောဓိသတ္တ) နတ်သားကို လူအများ၏ အားထားကိုးစားရာ (ခောကနာထ = လောကနတ်)အနေဖြင့် ဆင်းတု၊ ရုပ်တုပြုလုပ်ကာ ကိုးကွယ်ကြသည်ကိုစွဲပြီး ယခုလူတို့က “လောကနတ်” ဟုခေါ်ဆိုနေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ဘုရားဆင်းတုတော်မဟုတ်၊ လောကနာထ ဆိုသည့် ပါဠိစကားမှ လောကနတ် ခေါ်တွင်သော (အဝလောကိ တေသွာရ ဗောဓိသတ္တ) ပုံဖြစ်၍ “မဟာရာဇ သိရီ အနုရုဒ္ဓဒေဝ” ဘွဲ့ထူးခံ၊ ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်လောက်က စပြီး ရေးသားမှုရှိခဲ့သည်ကို ကျောက်စာ၊ အုတ်ခွက်နံရံတို့၌ တွေ့ရှိရသည်။
နိုင်ငံတကာ အမည်များ အဝ​လောကိ​တေသွရ ဘုရား​လောင်းကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများတွင် နာမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် အသီးသီး ​ခေါ်​ဝေါ်​လေ့ရှိကြသည်။
မူရင်းသက္ကတနာမည်များမှာ အဝ​လောကိ​တေသွရ (လောကကို ကြည့်ရှု​စောင့်​ရှောက်သူ)၊ ပဒ္မပါနိ (ကြာပန်းကိုင်​ဆောင်သူ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ​ခေါ်​ဝေါ်​သော နာမည်များမှာကား ကွမ်စစ်စိုက် ဖူဆ၊ ကွမ်ရှိယင် ဖူဆ၊ ကွမ်ယင် ဖူဆ တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဂျပန်ပြည်တွင်မူ ကန်ဂျီဇိုင် ဘိုဆစု၊ ကန်ဇဲအွန် ဘိုဆစု၊ ကန်နွန်ဘိုဆစု ဟု ​ခေါ်ကြသည်။
ကိုရီးယားပြည်တွင် ကွမ်းဂျာဂျဲ ​ဘောဆယ်၊ ကွမ်းဆဲအွမ်း ​ဘောဆယ်၊ ကွမ်းအွမ်း ​ဘောဆယ် ဟု ​ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဗီယက်နမ်တွင်မူကား ကွမ်တုတိုက် ဘိုတတ်၊ ကွမ်ထဲအမ်း ဘိုတတ်၊ ကွမ်အမ်း ဘိုတတ် ဟု ​ခေါ်ကြသည်။
တိဘက်ပြည်တွင်မူ အဝ​လောကိ​တေသွရ ဘုရား​လောင်းကို ချန်ရဲ့ဇစ်ခ် (Chenrézik) ဟု ​ခေါ်​ဝေါ်ကြသည်။
နိုင်ငံအသီးသီးတွင် အဓိက​ ခေါ်​ဝေါ်​သော နာမည်များမှာကား ​အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြသည်။
သက္ကတ - अवलोकितेश्वर (Avalokiteśvara) မြန်မာ - လောကနတ် (Lokanat) တရုတ် - 觀音菩薩 (Guānyīn Púsà) ဂျပန် - 観音菩薩 (Kannon Bosatsu) ကိုရီးယား - 관음보살 (Gwaneum Bosal) တိဘက် - སྤྱན་རས་གཟིགས་ (Chenrézik) ဗိယက်နမ် - Quan âm Bồ tát ခမာ - អវលោកិតេស្វរៈ ထိုင်း - พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ မဟာယာနအယူအဆများ အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်း၏ အကြောင်းအရာတို့ကို ရည်ညွန်းဖော်ပြသည့် မဟာယာန ကျမ်းစာ ​တော်​တော်များများရှိသည်။
၎င်းတို့မှာကား - အဝဋံသက သုတ်​တော် မဟာ စုန္ဒီ ဓာရဏီ သုတ်​တော် အဝလောကိတေသွာရဧကဒသမုခ၏ ဟဒယဓာရဏီ သုတ်​တော် အမောဃဖဿ ဓာရဏီ သုတ်​တော် သုခဝတီဝယူဟ သုတ်​တော် သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရိက သုတ်​တော် ကရဏ္ဍယူဟ သုတ်​တော် ကရုဏာပုဏ္ဍရီက သုတ်​တော် နီလကဏ္ဍ ဓာရဏီ သုတ်​တော် သူရင်္ဂမ သုတ်​တော် စသည်တို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ကာရဏ္ဍဝယူဟ သုတ်တော်အရ နေနှင့်လသည် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်း၏ မျက်လုံးတော် နှစ်ခုမှ၊ သီဝနတ်သည် နဖူးတော်မှ၊ မဟာဗြဟ္မာသည် ပခုံးတော်မှ၊ နရာယျန(ဗိဿနိုး) နတ်သည် နှလုံးတော်မှ ဆရဆွသီ ဒေဝီသည် သွားတော်မှ မွေးဖွားလာသည်ဟု ဆိုသည်။
ပါးစပ်တော်မှ လေ ဖြစ်လာ၍ ခြေထောက်တော်မှ မြေကမ္ဘာ၊ ဝမ်းဗိုက်မှ ကောင်းကင်တို့ ဖြစ်တည်လာကြသည် ဟုရေးသား ထားသည်။
သုခဝတီဝယူဟ သုတ်တော်အရ အဝလောကိတေသွာရ ဘုရားလောင်းသည် သုခဝတီဘုံရှိ အမိတာဘ ဘုရားရှင်၏ လက်ယာရံ ဘုရား​လောင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
သဒ္ဓရမာပုဏ္ဍရီက သုတ်တော်အရ အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းသည် မေတ္တာ ကရုဏာတော် ကြီးမားသူ ဖြစ်​လေသည်။
​လောကရှိ သတ္တဝါတို့၏ ငိုကြွေးသံတို့ကို ကြားရသူဖြစ်ပြီး အမည်နာမတော်ကို ရွတ်ဆို၍ အကူအညီတောင်းသူ တို့ကို ကူညီကယ်မသော ဘုရားလောင်းဖြစ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။
ထို့အပြင် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းသည် သတ္တဝါတို့ကို တရားဓမ္မ​ဟော​ပြောဆုံးမရာ၌ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်အလိုရှိရာ ပုံသဏ္ဌာန်ယူ၍ ​ဟော​ပြောဆုံးမသည်ဟု ဆိုသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ရဟန်းအသွင်ယူ၍ ​ဟော​ပြောမှ အကျွတ်တရား ရမည့်သူကို ရဟန်းအသွင်ယူ၍ ​ဟောပြောခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုကျမ်းထဲတွင် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်း၏ အသွင်တော် ၃၃မျိုးကိုလည်း ရေးသားထားသည်။
ထိုအထဲတွင် ပုရိသ အသွင်​တော်များ သာမက ဣတ္ထိယ အသွင်တော်များလည်း ပါဝင်သည်။
အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းကို စတင်ကိုးကွယ်ကြသည်မှာ အိန္ဒိယပြည်မှ ဖြစ်​လေသည်။
​နောင်​သောအခါ မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ တရုတ်၊တိဗက်၊ကိုရီးယား၊ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်၊မွန်ဂိုလီးယား စသည့်နိုင်ငံများကိုပါ ပျံ့နှံ့သွားသည်။
အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းကို ကိုးကွယ်ခြင်းအ​လေ့အထသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တစ်ချိန်က ရှိခဲ့ဖူး​လေသည်။
အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းသည် အသနားကြင်နာ ကရုဏာ ​မေတ္တာဓာတ်ကို အရင်းခံ​သော ဘုရားလောင်း ဖြစ်လေရာ လူအများက ​လေးစားကြည်ညိုကြသည်။
တဖန် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်း၏ ကရုဏာ​မေတ္တာဓာတ်ကို ပိုမို​ပေါ်လွင်​စေရန် မိခင်​မေတ္တာနှင့် နှိုင်း၍ အမျိုးသမီးအသွင်​တော်ဖြင့် ထုလုပ် ကိုးကွယ်ကြပြန်သည်။
ယင်းကဲ့သို့ အမျိုးသမီး အသွင်ဖြင့် ထုဆစ်ခြင်းကို တရုတ်နိုင်ငံက စတင်ခဲ့​လေသည်။
လက်တစ်​ထောင် အဝ​လောကိ​တေသွရ အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းသည် ​လောကရှိ သတ္တဝါများအားလုံး သံသရာစက်ဝန်းမှ မလွတ်မချင်း အနားမယူဟု သစ္စာဆိုထားသူ ဖြစ်သည်။
ထို့​ကြောင့် အားသွန်ခွန်စိုက်၍ သတ္တဝါတို့ကို ဒုက္ခဆင်းရဲမှ ကယ်တင်ခဲ့လေသည်။
သို့​သော်လည်း များစွာသော သတ္တဝါတို့မှာ ကျန်ရှိနေသေးသည်။
ထို့ကြောင့် ဆက်လက်ကယ်တင်ရန် အားထုတ်ကြိုးစားရာမှ အဝလောကိတေသွရ ဘုရား​လောင်း၏ ဦးခေါင်းတော်သည် ၁၁စိတ် ကွဲကြေသွားခဲ့လေသည်။
ထိုအခြင်းအရာကို အမိတာဘ ဘုရားရှင် မြင်သောအခါ ဦးခေါင်း ၁၁ လုံးတိတိ ဖန်ဆင်းပေးလိုက်လေသည်။
လောက၌ ရှိသမျှ သတ္တဝါတို့၏ ဒုက္ခဆင်းရဲဖြင့် ငိုကြွေးသံတို့ကို ကြားနိုင်အောင် ဖြစ်သည်။
တစ်ဖန် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းသည် ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေသော သတ္တဝါတို့ကို လိုက်လံ ကယ်ဆယ်နေရာမှ သူ၏ လက်တော် နှစ်ဖက်သည် ကွဲအက်ကြွေမွပြီး ပျက်စီးသွားပြန်လေသည်။
ထိုအခါ အမိတာဘ ဘုရားရှင်သည် ရောက်လာပြီး လက်တော် တစ်ထောင်ကို ထပ်မံ ဖန်ဆင်းပေးရပြန်လေသည်။
ဤဇာတ်လမ်းကို ရည်ညွန်းပြီး အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းကို ဦး​ခေါင်း​တော် ၁၁လုံး၊ လက်​တော် တစ်​ထောင်ဖြင့် ထုဆစ်၍ ပူ​ဇော်ကြ​လေသည်။
မန္တရား၊ဓါရဏီနှင့်သုတ်​တော်များ အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အထင်ရှားဆုံး မန္တရားမှာကား ကာရဏ္ဍဝယူဟ သုတ်တော်လာ "ဥုံ မဏိ ပဒ္မေဟူံ" (Oṃ maṇi padme hūṃ) ဟူ​သော မန္တရားပင် ဖြစ်သည်။
ထိုမန္တရားကို တိဗက်လူမျိုးတို့ အလွန်နှစ်သက်ခုံမင်စွာ အဖန်တလဲလဲ ရွတ်ဆိုကြသည်။
"ဥုံ မဏိ ပဒ္မေဟူံ" သည် အလွန် ထင်ရှား​ကျော်ကြား​သော မန္တရား ဖြစ်​သော်လည်း ၎င်း၏ အနက် အဓိပ္ပာယ် အတိအကျကိုမူ မဖွင့်ဆိုနိုင်​ကြသေး​ပေ။
မန္တရားတွင်ပါသည့် ဥုံ၊ဟူံ အစရှိ​သော စကားလုံးများမှာ တန်ခိုးစွမ်းအား ကိန်း​အောင်း​နေ​သော စာလုံးများ ဖြစ်ပြီး မန္တရားများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။
မဏိ ဟူသည်မှာ ပတ္တမြားကို ဆိုလိုပြီး ပဒ္မေ မှာ ပဒုမ္မာကြာပန်းကို ဆိုလိုသည်။
ထို့​ကြောင့် မန္တရား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ "ပတ္တမြားနှင့် ကြာပန်းကို ကိုင်​ဆောင်သူ (ဘုရား​လောင်း အဝလောကိတေသွရ) ကို ရှိခိုးပါ၏" ဟု ယူဆရ​ပေမည်။
အဝလောကိတေသွရ ဘုရား​လောင်းကို ပူ​ဇော်သည့် တခြား​သော မန္တရားများ ​မြောက်မြားစွာ ရှိကြသေးသည်။
ထင်ရှားသည့် မန္တရားတစ်ခုက​တော့ ဂျပန်ပြည် ရှင်ဂွန်းဂိုဏ်းသုံး "ဥုံ အာရောလိက် သွာဟာ" (Oṃ ārolik svaha) (ဂျပန်ဘာသာအားဖြင့် On aruri kya sowa ka / おん あるりきゃ そわか) ဖြစ်​လေသည်။
အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ထင်ရှား​သော ဓါရဏီမှာ နီလကဏ္ဌ ဓါရဏီ (Nīlakaṇṭha Dhāraṇī) သို့မဟုတ် မဟာကရုဏာ ဓါရဏီ (Mahākaruṇā Dhāraṇī) ဖြစ်သည်။
၎င်းကို တရုတ်လို တာ့​ပေကျိုး ( 大悲咒/Dàbēi zhòu) ဟုလည်း ​ခေါ်သည်။
၎င်းဓါရဏီမှာ စာလုံး​ရေ ၈၂ လုံးရှိပြီး ထင်ရှား​သော ဓါရဏီဖြစ်သည်။
မဟာယာန ကျမ်းဂန်များအရ ထိုဓါရဏီကို ရွတ်ပါက ​သေခြင်းဆိုး ၁၅ပါးမှ လွတ်ကင်း၍ ​ကောင်း​သော ​မွေးဖွားခြင်း ၁၅ပါးနှင့် ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟု ဆိုကြသည်။
မဟာယာန ကျမ်းဂန်များထဲတွင် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်း ​ဟောကြားခဲ့သည်ဟု ဆို​သော ပညာ ပါရမီတာ ဟဒယ သုတ်​တော် (Heart sutra) လည်း ရှိသေးသည်။
ထိုသုတ်​တော်ကို မြတ်စွာဘုရား လက်ထက် ရှင်သာရိပုတ္တရာက ​မေး​လျှောက်လာသဖြင့် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်းက ထုတ်​ဖော်​ဟောကြားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုကျမ်းစာမှာ မဟာယာနကျမ်းဂန်များထဲမှ အ​ရေးပါသည့် ကျမ်းဖြစ်သည်။
ထိုကျမ်း၏ အဓိက ဆိုလိုရင်းမှာကား "အရာခပ်သိမ်းသည် သုညတ (မရှိခြင်း) သ​ဘောသာ ဖြစ်သည်" ဟူ​သောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။
အဝလောကိတေသွာရ ဗောဓိသတ္တ၏ အသွင်​တော်များ ၁. အရိယာအဝလောကိတေသွာရ (Āryāvalokiteśvara) ​ခေါ် မြင့်မြတ်သည့် မူလအသွင်တော် ၂. အရိယာ ဧကဒဿမုခ အဝလောကိတေသွာရ (Ekādaśamukha) ​ခေါ် မျက်နှာ (၁၁)ဖက် ပါရှိသည့် အသွင်တော် ၃. စဟစရ်ဘုဂျ စဟစရ်နေတြ ​ (Sahasrabhuja Sahasranetra) ခေါ် မျက်နှာတစ်ထောင် လက်ရုံးပေါင်း တစ်ထောင် ပါရှိသည့် အသွင်တော် ၄. သီတာသပ္ပတ္တရ ထီဖြူအားကိုင်ဆောင်းထားသည့် နတ်သမီးအသွင်တော် ၅. ဟယဂြီဝ (Hayagrīva) ​ခေါ် မြင်း၏ လည်ပင်း ရှိသည့် အသွင်တော် ၆. မဟာစုန္ဒီ ​(Cundī) ခေါ် ကြာပလ္လင်ထက်တွင် ထိုင်တော်မူကာ လက် ၁၈ ချောင်းရှိသည့် နတ်သမီး အသွင်တော် ခုနစ်ကု​ဋေကုန်သော ဗုဒ္ဓတို့၏မာတာ ၇. စိန္တာမဏိ စက္က (Cintamāṇicakra) ​ခေါ် စိန္တမဏိ စကြာကို ကိုင်ထားသည့် အသွင်တော် ၈. အမောဃဖဿ (Amoghapāśa) ​ခေါ်ကြိုးနှင့် ကွန်ယက် ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည့် အသွင်တော် ၉. ဘရိကုတိ (Bhṛkuti) အသွင်​တော် ၁၀. ပန္ဒရဝါစိနီ (Pāndaravāsinī) အသွင်​တော် ၁၁. ပါဏသွာရီ (Parnaśabarī) အသွင်​တော် ၁၂. ရက္တဆဒသျှရီ (Raktaṣadakṣarī) အသွင်​တော် ၁၃. ဆွေတဘဂဝတီ (Śvetabhagavatī) အသွင်​တော် ၁၄. ဥဒကသျှရီ (Udakaśrī) အသွင်​တော် ၁၅. အရိယာ တာရာဒေဝီ အသွင်တော် ၁၆. ပဒ္မပါဏိ ကြာပန်းကိုင်ဆောင်ထားသည့် အသွင်တော် ၁၇. လောကေဆွာရ(ဝါ)လောကနာထ (လောကအားစောင့်ကြပ်သည့် အရှင်မြတ်၊ လောကစောင့်နတ် အသွင်တော်) ၁၈. စကြဗုဒ္ဓ လောကေသွာရ အသွင်တော် ၁၉. မဟာဝဇီရသတ္တ လောကေသွာရ အသွင်တော် ၂၀. ကရဏ္ဍယူဟ လောကေသွာရ အသွင်တော် ၂၁. သဗ္ဗနိဝရဏ ဝိက္ခမ္ဘိ လောကေသွာရ အသွင်တော် ၂၂. မဟာရာဇ အဝလောကိတေသွာရ အသွင်တော် ၂၃. ဓမ္မစက္က လောကေသွာရ အသွင်တော် ၂၄. ဒေဝဒေဝတာ လောကေသွာရ အသွင်တော် ၂၅. နီလကဏ္ဍ လောကေသွာရ အသွင်တော် ၂၆. ဥလက္ခမုခ ပေတ ရာဇ အသွင်တော်စသဖြင့် အသွင်တော်တစ်ရာ့ရှစ်ပါးအထိရှိသည်။
(TOY) ယေဘူယျကိုးကား Britannica Tamqui.com Shambhala Visiblemantra.org Chinabuddhismencyclopedia.com ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဒဏ္ဍာရီ။
ထူးချွန်ထင်ရှား မြန်မာသတင်းစာဆရာများ စာအုပ်ကို ချမ်းငြိမ်း မှ ရေးသားပြုစုပြီး ဇွန်ပွင့် စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၁၂ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆဲဗင်းဒေးဂျာနယ် တွင် ၂၀၀၆မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင် သုံးနှစ်ကျော်ကြာ အလျဉ်းသင့်သလို ဖော်ပြခဲ့သည့် မြန်မာ သတင်းစာဆရာကြီးများ အထ္ထုပ္ပတ္တိ ကို စာအုပ်အဖြစ် စုစည်း ထုတ်ဝေလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
စာအုပ်တွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး နှင့် စာနယ်ဇင်းလောက ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည့် သူရိယသတင်းစာ ကြီးအား ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သည့် ဦးဘဘေ(ဘကြီးဘဘေ)၊ပထမ မြန်မာ အမျိုးသမီး သတင်းစာဆရာမ ဒေါ်စန်း၊ ပထမ မြန်မာ ဂျာနယ်ဖန်တီးရှင် ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း၊ မြန်မာအလင်း ပထမ သတင်းထောက် ဦးမောင်မောင်ခင်၊ ပထမ မြန်မာ သတင်းထောက် ဦးသိန်းဖေမြင့် စသည့် သတင်းစာ ဆရာကြီးများ၏ ထူးခြားသည့် စွမ်းဆောင်ချက်များ သာမက မြန်မာ သတင်းစာ သမိုင်း တွင် ဩဇာတိက္ကမ ကြီးမားခဲ့သော သတင်းစာဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသည့် ဒီးဒုတ် ဦးဘချို၊ ဦးပုကလေး၊ မန္တလေး သူရိယ ဦးထွန်းရင် နှင့် သူရိယ ဦးသန်းမောင်၊ တိုးတက်ရေးဦးစိန် ( ဦးဗဂျီငို )၊ ယူပီအိုင် ဦးဘသန်း၊ ဗမာ့ခေတ် ဦးအုန်းခင်၊ မြို့မမောင်၊ ဇဝန၊ ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင် နှင့် ဂျာနယ်ကျော် မမလေး၊ လူထုဦးလှ၊ လူထုဒေါ်အမာ၊ ဒေါ်ခင်မျိုးချစ် တို့၏ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်လောက ဖြတ်သန်းမှု အတွေ့အကြုံများကို ဖတ်ရှုရမည့် စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံခြား သတင်းဌာနများနှင့် ဆက်သွယ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် ဦးအုန်းဖေ(တက်တိုး)၊ ရာဇဝင် ဝတ္ထုများနှင့်သာ လူသိများခဲ့သော သတင်းစာဆရာကြီး ဦးသန်းတင်(ဓူဝံ)၊ သတင်းစာများ၌ စာအုပ်စင်၊ စာအုပ်ဖတ်ညွှန်း ပင်တိုင်ရေးခဲ့သူ ဦးကြီးမောင်(ငွေဥဒေါင်း)၊ ဂျာနယ်လောကတွင် စောင်ရေ အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်စေရန် လမ်းညွှန်နိုင်ခဲ့သူ တက္ကသိုလ်ထင်ကြီး တို့၏ ပြောင်မြောက်သောစွမ်းရည်များကို ဖော်ပြထားသည့် စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။
လင်းယုန် သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်များကို ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သည့် ဗန်းမော်တင်အောင်၊ ဖဆပလ အစိုးရ ပြိုကွဲပြီး ပထစ အစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံနှင့်အဝန်း ထိန်းသိမ်း ခံခဲ့ရသော သတင်းစာဆရာ၊ သတင်းထောက်များ၏ ဘက်မှ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ခဲ့သူ ရွှေကလောင်ဆုရှင် ဂါးဒီးယန်း ဦးစိန်ဝင်း၊ အသက်အန္တရာယ် အကြီးဆုံး ဖြစ်သော စစ်သတင်းထောက် အလုပ်ကို စွဲမြဲစွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် မြန်မာ့အလင်း ဦးသန်းညွန့် နှင့် အယူအဆနှင့် ပတ်သက်လျှင် ခေါင်းမာတတ်သည့် ဦးတင်စိုး (သာဂဒိုး) တို့၏ အကြောင်းများကို စုံစေ့စွာ ဖတ်ရှုရမည် ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရေး ဖြစ်စဉ်အတွင်း လူသိနည်းသော ဖြစ်ရပ်မှန်အချို့ကို ယခု စာနယ်ဇင်း ကြေးမုံတွင် မြင်တွေ့ ရမည်ဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်းစာအုပ် ၁၀၀ ခန့် နှင့် သတင်းစာဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသည့် ဂါးဒီးယန်းဦးစိန်ဝင်း၊ မြန်မာ့အလင်း ဦးသန်းညွန့်၊ ဦးတင်စိုး၊ ဦးခင်မောင်လေး၊ လူထုဦးစိန်ဝင်း၊ မောင်ဝံသ တို့နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်း၍ ယခုစာအုပ်ကို ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
thumb|ဦးရည်စိန်၏ လက်ရွေးစင် စာတမ်းများ မြန်မာ့သမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဦးရည်စိန် (၁၉၂၄-၂၀၀၅) ၏ သမိုင်းဘာသာရပ် ဆိုင်ရာ သုတေသန စာတမ်းများကို ဦးသော်ကောင်း က စုစည်း ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ဤစာအုပ်တွင် ပျူခေတ်မှ စ၍ ၂၀ ရာစုနှစ်ဦးပိုင်းအထိ မြန်မာ-တရုတ်ဆက်ဆံရေးသမိုင်းကြောင်းများကို တရုတ်မှတ်တမ်း အထောက်အထားများ ဆိုင်ရာ အင်္ဂလိပ်စာတမ်း (၇)ပုဒ်၊ မြန်မာစာတမ်း (၂၁) ပုဒ်၊ စုစုပေါင်း (၂၈)ပုဒ် ပါဝင်သည်။
ယင်း စာတမ်းများသည် ရှေးဟောင်း ပျူနိုင်ငံ၊ ပျူလူမျိုးတို့၏ အကြောင်းအရာများကို ရှေးတရုတ် မှတ်တမ်း အထောက်အထားများ တွင် ဖော်ပြထားချက်များ၊ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အကြောင်း၊ တရုတ်-မြန်မာဆက်ဆံရေး သမိုင်း အကြောင်းအရာ တို့ကို တရုတ်မှတ်တမ်း အထောက်အထားများစွာတို့မှ သုတေသနပြု မှတ်တမ်း တင်ထားသည့် စာတမ်းများ ဖြစ်သည်။
မောင်မြင့်ဆန်းအောင် (Alexander Aris Myint San Aung)သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မြေးဖြစ်ပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် မိုက်ကယ် အဲရစ် တို့၏ သားဦးဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ မြင့်ဆန်းအောင်ကို မိဘဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် မိုက်ကယ်လ်အဲရစ်တို့မှ လန်ဒန်မြို့၌ ၁၂ ဧပြီ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ပညာရေး မြင့်ဆန်းအောင်သည် သူ၏ ပညာရေးကို နေအိမ်ရှိရာ အောက်စ်ဖိုဒ်မြို့ရှိ ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းနှစ်ခုဖြစ်သည့်၊ အင်္ဂလန်တောင်ပိုင်းရှိ၊ နဂါးကျောင်း နှင့် မဂ်ဒါလန် ကောလိပ်ကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ တက္ကသိုလ်ပညာရပ်များကို အမေရိကန်တွင် ဆက်လက်စည်းပူးခဲ့သည်။
တက်ရောက်ခဲ့သည်။
မိခင်နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ကျခံရပြီးနောက်ပိုင်း ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံစစ်အစိုးရမှ မြင့်ဆန်းအောင် နှင့် ညီဖြစ်သူ မောင်ထိန်လင်းတို့၏ မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ခံရသည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကြောင့် လူကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ရယူနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ၊ သားဖြစ်သူ မောင်မြင့်ဆန်းအောင်(၁၈ နှစ်) နှင့် မောင်ထိန်လင်း(၁၄ နှစ်)တို့မှ မိခင်ဖြစ်သူ ကိုယ်စား တက်ရောက်ရယူခဲ့သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု၏ ဆုကြေးဖြစ်သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃ သန်းကို မြန်မာလူမျိုးများအတွက် ပညာရေး နှင့် ကျန်းမာရေး(ကဏ္ဍ)များတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန် ရန်ပုံငွေ မတည်ထူထောင်ခဲ့သည်။
Miller, J. E. Who's who in contemporary women's writing. p. 22. Routledge, 2001. မိခင်ဖြစ်သူ တက်ရောက်မရယူနိုင်ခဲ့သည့် ဆုများရှိ တချို့ကို မောင်မြင့်ဆန်းအောင်မှ တက်ရောက်ရယူခဲ့သည်များတွင်၊ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေအဖွဲ့၏ဆု၊ အိုလံပစ်မီးရှုးတိုင်အား စပိန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာရာတွင် ကြိုဆိုခဲ့ခြင်း နှင့် လွတ်လပ်ရေးသမ္မတဆု အားသွားရောက်တက်ယူခဲ့သည်များရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ သေဆုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင်၊ မောင်မြင့်ဆန်းအောင်သည် မိခင်ဖြစ်သူရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
မောင်ထိန်လင်း(Dannian Kim Arundel Aris)သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မြေး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် မိုက်ကယ် အဲရစ် တို့၏ သား နှစ်ယောက်ရှိရာတွင် အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။
သူ၏ အကိုဖြစ်သူမှာ မောင်မြင့်ဆန်းအောင် ဖြစ်ပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ဝေးကွာ၍ အင်္ဂလန်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ကြသူများဖြစ်သည်။
၁၉၇၇ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၊ ၂၄ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့သညအင်္ဂလန်တွင် အိမ်ထောင်ကျ၍ သား-၁ဦး၊ သမီး-၁ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
မိခင်နှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချထားသည့် သက်တမ်း ကုန်ဆုံးမည့်၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၀ကို မျှော်လင့်ရင်း၊ သားဖြစ်သူ မောင်ထိန်လင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီစာကို လျှောက်ထားခဲ့သည်။
ကင်မ်သည် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်၊ဒေါ်စု ရဲ့သားငယ် မိခင်ကို တွေ့လို ၂၀၁၂ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့များတွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ဒါးတန်း ဦးသန့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း thumb|ဒါးတန်း ဦးသန့် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ တပို့တွဲလဆန်း ၆ ရက်တွင် အဖ သစ်ကုန်သည် ဦးစိုး၊ အမိ ဒေါ်ပုတို့က မန္တလေး ဒါးတန်းအရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အေဒီ ၁၉၂၈ တွင် ဆိုင်းတန်း အရပ်မှ ဦးတော်လုံ၊ မြို့မငြိမ်းတို့နှင့် မြို့မတူရိယာအသင်းကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြို့မအသင်းအား ကျောထောက်နောက်ခံ ပြုခဲ့သူဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ အချိန်တွင် နိုင်ငံတကာ ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲ တစ်ခု၌ ဒုတိယဆု ရခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၅၆ တွင် မန္တလေးရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီအား တခြား စီးပွားဖက် ကိုးဦးနှင့် အတူ စတင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
လေဘာတီ မမြရင်၏ 'ကသစ်ပန်း' သီချင်း ဓာတ်ပြား အဆုံးပိုဒ်၌ အကော်ဒီယံ သံဆန်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။
ဂီတအနုပညာကို အထူး လေ့လာလိုက်စားခဲ့၍ ထင်ရှားခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင် ပညာ၊ ဓာတ်ပုံ ပညာများတွင် ထူးချွန်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ မှ စ၍ အထက် မြန်မာနိုင်ငံ ဓာတ်ပုံအသင်း နာယက အဖြစ် ကွယ်လွန် အချိန်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဇနီးမှာ ဒေါ်အေးမြင့် ဖြစ်၍ သားသမီး ၉ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ တွင် ဒါးတန်း နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
လူထုဒေါ်အမာ - ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ (ပဉ္စမအကြိမ်၊ ၁၉၉၇၊ ဒီဇင်ဘာ) ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ Category:မန္တလေး။
thumb နှစ်ပေါင်းငါးဆယ်ကြာသောအခါ စာအုပ်ကို လေထီးဦးအုန်းမောင် မကွယ်လွန်မီ မိုးဂျာနယ်တွင် ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဇွန်လ မှ ၁၉၉၇ စက်တင်ဘာလ အထိ ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါးများအား ကွယ်လွန်ခြင်း ဆယ့်တစ်နှစ်ပြည့် အဖြစ် စာအုပ်ဈေး စာအုပ်တိုက်မှ စုစည်း၍ ထုတ်ဝေခြင်း ဖြစ်သည်။
လေထီးဦးအုန်းမောင် သည် ဝံသာနုစိတ် နိုးကြား ဖြစ်တည်လာသည့် ခေတ်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သူ၊ တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်၊ ရေနံမြေသပိတ်တပ်သား၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီ လျှို့ဝှက်ကလပ်စည်း ခေါင်းဆောင်၊ ဖက်ဆစ်ဂျပန် အား တော်လှန်ရန် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ တွင် စစ်ပညာသင်ကြားခဲ့သူ၊ ကာလကတ္တား လေထီးခုန်သင်တန်း တက်၍ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး၌ ပါဝင်ခဲ့သူ၊ ဖဆပလကိုယ်စားလှယ်၊ မြန်မာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် တာဝန်ခံ၊ ကိုကိုးကျွန်း အပို့ခံရသူ၊ ယင်းမှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာပြီး ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ အပျက်တွင် ဒုတိယအကြိမ် အဖမ်းခံရပြီး ကိုကိုးကျွန်း ထပ်မံပို့ခြင်း ခံရသူ၊ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ် တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ဒုတိယအဆင့် အပ်နှင်းခံရသူ စသည်ဖြင့် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး၊ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး၊ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး တပ်ဦးများတွင် အဓိကလှုပ်ရှား ကျင်လည်ခဲ့သူ ဖြစ်သည့် အလျောက် ယခုစာအုပ်တွင် ထိုသို့ ခေတ်၏နောက်ခံကားချပ် နှင့်အတူ ၎င်း၏ တစ်ပိုင်းတစ်စ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကို သိရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတန်ဖိုး ကြီးမားသည့် စာအုပ်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးကို စိတ်ပါဝင်စားသူများ သာမက တစ်ခေတ်တစ်ခါက လေထီးဦးအုန်းမောင် နှင့် ခေတ်ပြိုင် မြန်မာလူငယ် မျိုးချစ်များ မည်သို့မည်ပုံ ရုန်းကန်လှုပ်ရှား ကိုယ်ကျိုး စွန့်ခဲ့သည်များကို ဖတ်ရှုရပါမည်။
ရာဇဝင်ဆရာ ဦးဘသန်း thumb|သတ္တမ အကြိမ် ပုံနှိပ် မြန်မာရာဇဝင် ဖတ်စာအုပ် (၁၉၅၁) မြန်မာရာဇဝင် စာအုပ်ကို ပြုစုခဲ့သော ဦးဘသန်းသည် ပုသိမ်ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ဦးမောင်လေး၊ ဒေါ်မမတို့၏ သားထွေးဖြစ်သည်။
မြန်မာအလင်း ဦးစိန်း (ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ခေါ် အရီးစိန်း) သည် သူ၏ အစ်ကိုကြီး ဖြစ်သည်။
ဦးစိန်းသည် ၁၉၁၉ ခုမှစ၍ အချိန်ကြာမြင့်စွာပင် မြန်မာအလင်း သတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာအလင်း သတင်းစာ၌ ပါသော သူ၏ 'စကား တောင်းစား' အခန်းမှာ ထိုခေတ်က အထူးလူကြိုက် များကြသည်ဟု သိရသည်။
ဦးဘသန်း၏ အစ်ကိုလတ်မှာ ဦးဘကျန်း ဖြစ်သည်။
ပါလီမန် အမတ်ဟောင်း ဖြစ်သည်။
ပုသိမ်ဘကျန်း အမည်ဖြင့် 'မြန်မာနိုင်ငံရေးနှင့် ကျွန်ုပ်အမြင်' စာအုပ်နှင့် 'လူနည်းစု ကာကွယ်ရေး' စာအုပ်တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထိုညီအစ်ကို သုံးဦးအနက် ဦးဘသန်းသည် အထွေးဆုံး ဖြစ်သည်။
ဆရာဦးဘသန်းသည် ဝံသာနုစိတ် ပြင်းထန်သူ ဖြစ်၏။
ယောလုံချည်နှင့် ပင်နီအင်္ကျီကို အမြဲဝတ်လေ့ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
ဘီအေ အောင်သောအခါ အစိုးရ အမှုထမ်း မလုပ်။
ကျောင်းဆရာသာ လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် အစ်ကိုဖြစ်သူ ဦးဘကျန်းနှင့် တွဲဖက်လျက် 'မျိုးချစ်သတင်းစာ' ကို တည်ထောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မျိုးချစ် သတင်းစာ ထုတ်ဝေစဉ်က ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းနှင့် အထူးခင်မင် ရင်းနှီးခဲ့သည်ဟု သိရသည်။