kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းကြီး၏ ခေမာမိဖုရားကြီးသည် မိုးသောက်ထခါနီးတွင် အိပ်မက်ထဲ၌ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော ဥဒေါင်းမင်းသည် တရားဟောလာသည်၊ ကောင်းချီးပေးလျက်တရားနာရသည်၊ တရားဟောပြီးလျှင် ပျံသွားသည်၊ ထိုအခါ “ဖမ်းကြပါ၊ ဖမ်းကြပါ”ဆိုရင်းလန့်၍နိုးလေ၏။
မိဖုရားကြီးသည် အိပ်မက်၏အဖြစ်ကိုသိသော်လည်း အိပ်မက်ဟုပြောလျှင် ရိုသေမည်မဟုတ်၊ “ချင်ခြင်းဖြစ်သည်”ဟုပြောရမူကောင်း၏ဟုကြံစည်ကာ အိပ်ရာ၌သာ ချင်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ အိပ်၍နေ၏။
ချင်ခြင်းဖြစ်အင် မင်းလျှောက်တင်မင်းကြီးသည် မိဖုရားကြီးအိပ်ရာမှမထလျှင် အိပ်ခန်းတွင်းသို့သွားကာ အနားသို့ချဉ်းကပ်၍ “အရှင်မိဖုရား... ရှင်မအား ဘယ်အနာရောဂါဖြစ်သနည်း”ဟုမေး၏။
“အရှင်မင်းကြီးချင်ခြင်းဖြစ်ပါ၏”ဟုလျှောက်လျှင်၊ “ရှင်မ... အဘယ်ကိုအလိုရှိသနည်း” မေးသောအခါ၊ “အရှင်မင်းကြီးရွှေအဆင်းနှင့်တူသော ဥဒေါင်းမင်း၏တရားကိုနာလိုပါသည်၊ ရွှေဥဒေါင်းမင်း အဘယ်မှာရှိသနည်း၊ အရှင်မင်းကြီး... မနာရလျှင်သေတော့မည်”ဟုလျှောက်ထားလေ၏။
“ရှင်မ... မစိုးရိမ်လင့်၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအရပ်၌ရှိပါမူ၊ ရလိမ့်မည်”ဟုပြောကာ သက်သာရာကိုရစေ၏။
ဥဒေါင်းမင်းလိုရေး မုဆိုးတို့မေးထို့နောက် မင်းကြီးသည် အမတ်တို့ကိုခေါ်၍ “အမောင်တို့... မိဖုရားကြီးသည် ရွှေဥဒေါင်းမင်း တရားကိုနာလိုသတဲ့၊ ရွှေဥဒေါင်းမင်းရှိသလော”ဟုမေး၏။
“အရှင်မင်းကြီး ပုဏ္ဏားတို့ကိုမေးတော်မူပါကုန်”ဟုလျှောက်ကြပြန်ရာ ပုဏ္ဏားတို့ကိုခေါ်၍ “ရွှေဥဒေါင်းရှိသလော”ဟုမေးပြန်၏။
“အရှင်မင်းကြီး... ရှိပါ၏၊ အကျွန်ုပ်တို့လက္ခဏာဗေဒင်ကျမ်းတို့၌လာကုန်၏”ဟုလျှောက်ထားကြကုန်၏။
ထိုနောက်မင်းကြီးသည် မုဆိုးတို့ကိုခေါ်စေ၍ “အမောင်တို့... ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောဥဒေါင်းမင်းကို မြင်ဘူးကြသလော”ဟုမေး၏။
ကြွင်းသောမုဆိုးတို့သည် “အရှင်မင်းကြီး မမြင်ဘူးပါကုန်”ဟုလျှောက်ထားကုန်၏။
အဘ မှာကြားခဲ့သောမုဆိုးကား “အရှင်မင်းကြီး... အကျွန်ုပ်ကား မမြင်ဘူးပါ၊ အကျွန်ုပ်အဘ သေခါနီးမှာခဲ့သည်ကား-ချစ်သား... ဟိမဝန္တာဝယ် လေးလုံးမြောက်တောင်ထိပ်၌ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောဥဒေါင်းမင်းရှိသည်၊ မင်းကြီးမေးတော်မူလျှင် လျှောက်ရစ်ပါ”ဟုမှာထားခဲ့ပါသည်ဟုလျှောက်ထားလေ၏။
ဒေါင်းမင်းမမိလေ မိဖုရားသေမင်းကြီးလည်း ထိုစကားကိုကြားရလျှင် အလွန်နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် “အမောင်... သင်သည် ငါ၏၎င်း၊ မိဖုရားကြီး၏၎င်း အသက်ကိုပေးသည်ဖြစ်လတံ့၊ သွားချေ၊ ထိုရွှေဥဒေါင်းမင်းကိုအရဖမ်း၍ ငါ့ထံဆောင်ယူခဲ့လော့”ဟုမှာထားပြီးလျှင် များစွာသောဥစ္စာစည်းစိမ်ကိုပေး၍လွှတ်လိုက်၏။
မုဆိုးလည်း သားမယားတို့အားဥစ္စာတို့ကိုပေးခဲ့၍ ရွှေဥဒေါင်းမင်းရှိရာသို့သွား၍ နေ့စဉ်မိလိမ့်နိုးနိုးဖြင့်ထောင်လေ၏။
နှစ်ကြာလတ်သော် မုဆိုးလည်း ထိုအရပ်မှာပင်သေရလေ၏။
မိဖုရားကြီးလည်း ရွှေဥဒေါင်းမင်း၏တရားကိုမနာရသဖြင့် နတ်ရွာစံလေ၏။
ဥဒေါင်းမင်းမုန်း ပရိယာယ်သုံးမင်းကြီးလည်း ရွှေဥဒေါင်းမင်းကိုအမှီပြု၍ ငါ၏ချစ်လှစွာသောမယားသေလွန်ရသည်ဟု အမျက်ထွက်ကာ [ဟိမဝန္တာ၌ လေးလုံးမြောက်တောင်ထိပ်ဝယ် ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောဥဒေါင်းမင်းရှိသည်၊ ထိုဥဒေါင်းမင်း၏အသားကိုစားရသည်ရှိသော် မအိုမသေနေရကုန်လတ္တံ့]ဟု ရွှေပေတွင်အက္ခရာတို့ကိုရေးစေပြီးလျှင် ဥစ္စာထားရာတံတင်း၌သွင်း၍ထားစေ၏။
ထိုမင်းကြီး နတ်ရွာစံလတ်သော် တစ်ပါးသောမင်းသည် နန်းတက်ပြန်၏။
ထိုမင်းသည် ပေ၌အက္ခရာတို့ကိုမြင်လျှင် မအိုမသေနေလိုသည်ဖြစ်၍ မုဆိုးတစ်ယောက်ကိုဖမ်းရန်လွှတ်ပြန်၏။
ထိုမုဆိုးလည်း ဖမ်း၍မရဘဲ ထိုအရပ်မှာပင်သေလွန်ပြန်၏၊ ဤသို့သောနည်းဖြင့် ခြောက်ဆက်မြောက်မင်းတိုင်အောင်ဖမ်းစေရာ မုဆိုးခြောက်ယောက်တို့သည် ဥဒေါင်းမင်းကိုဖမ်း၍မရဘဲ ထိုအရပ်မှာပင်သေလွန်ကြကုန်၏။
မင်း ၇-ဆက်ရောက် အကြံမြောက်ခုနစ်ဆက်မြောက်မင်း နန်းတက်လာလျှင် ထိုမင်းလည်း ဖမ်းရန် ခုနစ်ယောက်မြောက်မုဆိုးကိုလွှတ်ပြန်၏။
မုဆိုးသည် ခုနစ်နှစ်တိုင်အောင်ဖမ်း၍မမိနိုင်။
ထိုအခါ မုဆိုးသည် ဥဒေါင်းမင်း၏ခြေ၌ ကျော့ကွင်းမမိနိုင်ခြင်းအကြောင်းကိုစုံစမ်းလတ်သော် ညနံနက်တိုင်း ပရိတ်အရံအတားပြုသည်ကိုမြင်၍ “ဤအရပ်၌ အခြားဥဒေါင်းမလည်းမရှိ၊ မြတ်သောအကျင့်ကိုကျင့်သောဥဒေါင်းဖြစ်ရာသည်၊ အကျင့်၏အာနုဘော်ကြောင့် ကျော့ကွင်းမမိနိုင်၊ ဥဒေါင်းမနှင့်မြှားကာအကျင့်ဖျက်၍ ဖမ်းယူမည်”ဟုကြံစည်ပြီးလျှင် ပစ္စန္တရစ်သို့သွား၍ ဥဒေါင်းမတစ်ကောင်ကို လက်ဖျစ်တီးလျှင်တွန်အောင် လက်ခုပ်တီးလျှင်ကအောင် သင်ကြားပြီးလျှင်ယူခဲ့၍ ဥဒေါင်းမင်း ပရိတ်အရံအတားမပြုမီ ကျော့ကွင်းကိုထောင်၍ ဥဒေါင်းမကို တွန်မြည်လျက် ကစေ၏။
ဥဒေါင်းမိမှ ကြည်ညိုလှဥဒေါင်းမင်းသည် ဥဒေါင်းမအသံကိုကြားလတ်သော် အနှစ်ခုနစ်ရာပတ်လုံးငြိမ်ဝပ်နေသော အနုသယကိလေသာတို့သည် လှံကန်ဖြင့်ခတ်မိသောမြွေဟောက်ပမာပရိယုဋ္ဌာနကိလေသာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ ထကြွသောင်းကျန်း၍လာကုန်၏၊ သို့အတွက် ပရိတ်အရံအတားကိုပင်သတိမရတော့ဘဲ ဥဒေါင်းမရှိရာသို့ အမြန်ဆင်းသက်သောအခါ ကျော့ကွင်းတံဖျား၌ ဦးခေါင်းစောက်ထိုးဆွဲလျက် ခြေ၌ကျော့ကွင်းမိလေ၏။
ထိုအခါ မုဆိုးသည် ဥဒေါင်းမင်းမိနေသည်အဖြစ်ကိုသိလျှင် “ငါ့အတွက် ဥဒေါင်းမင်းမှာဆင်းရဲရ၏၊ မင်းကိုလက်ဆောင်ပြုသဖြင့် အဘယ်မှာအကျိုးရှိအံ့နည်း၊ သီလရှိသောဥဒေါင်းမင်းကိုမပြစ်မှားလို၊ ငါသွားလျှင်သတ်မည်ထင်၍ ခြေကို၎င်း၊ အတောင်ကို၎င်းချိုး၍ထွက်ရာ၏၊ ငါသည်မြှားဖြင့်ကျော့ကွင်းကိုပစ်၍ လွတ်စေမည်၊ လွတ်သောအခါ သွားလိုရာသွားစေတော့”ဟုကြံစည်ပြီးလျှင် ခြုံတွင်း၌နေလျက် လေးကိုတင်၏။
သေဘေးလွတ်မှု တောင်းပန်ပြုဥဒေါင်းမင်းလည်း မုဆိုးသည် ကျော့ကွင်းမိနေသည်ကိုသိသော်လည်းမလာ၊ အဘယ်၌နေသနည်းဟုကြည့်ရှုလတ်သော် လေးကိုတင်သည်ကိုမြင်လျှင် မုချငါ့ကိုပစ်၍သတ်တော့မည်ဟု အောက်မေ့ကာ သေဘေးမှကြောက်သဖြင့် အသက်ကိုချမ်းသာပေးရန်တောင်းပန်မည်ဟုကြံစည်လျက်– “အဆွေမုဆိုး... သင်သည် ဥစ္စာကိုလို၍ ငါ့ကိုဖမ်းယူပါမူ မသတ်ပါလင့်၊ အရှင်ဖမ်းကာ မင်းကြီးထံသို့ဆောင်ယူပါ၊ ဥစ္စာများစွာရပါလိမ့်မည်ဟု ငါထင်ပါ၏”— ဟုမုဆိုးအား ရှေးဦးစွာ ပဋိသန္ဓာရစကားပြောကြားလေ၏။
ဥဒေါင်းဖမ်းရေး မုဆိုးမေးမုဆိုးသည် ဥဒေါင်းမင်းစကားကိုကြားလျှင် ဤဥဒေါင်းမင်းကား ငါ့ကိုသတ်ရန်လေးကိုတင်သည်ဟုမှတ်ထင်နေ၏၊ နှစ်သိမ့်စေမည်ဟုကြံစည်လျက်— “အို-ဥဒေါင်းမင်း... ငါသည် သင့်ကိုသတ်ရန်လေးကိုတင်သည်မဟုတ်ပါ၊ ငါသည်မြှားဖြင့်ကျော့ကွင်းကိုဖြတ်မည်၊ သင်သွားလိုရာအရပ်သို့သွားပါ”— ဟု လွှတ်ရန်အကြောင်းကိုပြောကြားလေ၏။
ထိုအခါ ဥဒေါင်းမင်းသည်– “အဆွေမုဆိုး... သင်သည် ငါ့ကိုဖမ်းရန် ခုနစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး အစာငတ်ရေငတ်ခံ၍ ပင်ပန်းစွာလိုက်ရ၏၊ ထိုသို့ဖမ်းရပါလျက် ကျော့ကွင်း၌မိနေသောငါ့ကို အဘယ်ကြောင့် လွှတ်လိုသနည်း၊ သင်သည် ယနေ့ ပါဏာတိပါတမှကြဉ်ရှောင်သလော၊ အလုံးစုံသောသတ္တဝါတို့ကိုဘေးမဲ့ပေးသလော”— ဟု လွှတ်ခြင်းအကြောင်းကိုမေးလေ၏။
ကံအကျိုးရှိမှု ဟောကြားပြုထိုအခါမုဆိုးသည် ပါဏာတိပါတကံကိုစောင့်ရှောက်သောအကျိုးကိုမေးလို၍– “အို-ဥဒေါင်းမင်း... ပါဏာတိပါတမှကြဉ်ရှောင်ခြင်း၊ သတ္တဝါတို့အားဘေးမဲ့ပေးခြင်းအကြောင်းကို သင့်အားမေးလိုပါ၏၊ ပါဏာတိပါတမှကြဉ်ရှောင်သောသူ၊ သတ္တဝါတို့အားဘေးမဲ့ပေးသောသူတို့သည် သေလွန်သောအခါ အဘယ်သို့သောချမ်းသာကိုရကြသနည်း”— ဟု တစ်ဖန် ဥဒေါင်းမင်းအားမေးပြန်၏။
ဥဒေါင်းမင်းလည်း– အဆွေမုဆိုး... ပါဏာတိပါတမှကြဉ်ရှောင်ခြင်း၊ သတ္တဝါတို့အားဘေးမဲ့ပေးခြင်းအကျိုးကို ငါဟောမည်၊ ပါဏာတိပါတမှရှောင်ကြဉ်သောသူ၊ သတ္တဝါတို့အားဘေးမဲ့ပေးသူတို့သည် ယခုဘဝ၌ချီးမွမ်းခြင်းကိုခံရ၏၊ သေလွန်သောအခါ နတ်ပြည်သို့သွားရ၏”ဟုပြောကြားလေ၏။
တမလွန်မရှိဟု အမေးပြုထို့နောက် မုဆိုးသည် ဥဒေါင်းမင်းအားကံကျိုးတရားမရှိဟုပြောဆိုသောပြဿနာကို မေးလိုပြန်သဖြင့်— “အို-ဥဒေါင်းမင်း... နတ်များမရှိဟု အချို့ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့ဆိုကြ၏၊ ဤဘဝ၌သာ အသက်သည်ပျောက်ဆုံးခြင်းသို့ရောက်၏၊ ထိုမှတစ်ပါး ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့၏အကျိုးသည်မရှိ၊ အလှူကိုသူယုတ်မာတို့သည် မကောင်းသဖြင့်ပညတ်အပ်၏ဟုပြောဆိုသောဆရာတို့စကားကိုယုံကြည်သောကြောင့်... အကျွန်ုပ်သည်ငှက်တို့ကိုသတ်ပါ၏”— ဟု မိမိမှားယွင်းသောအယူဝါဒကို အယူဝါဒမှန်ထင်မှတ်လျက်ပြောကြားလေ၏။
တမလွန်ရှိမှု ဥပမာပြုထိုအခါ ဥဒေါင်းမင်းသည် တမလွန်လောကရှိသည်ကိုဟောပြောလိုသဖြင့် ကျော့ကွင်းတံဖျား၌ ဦးခေါင်းစောက်ထိုးဆွဲလျက်ပင်— “အဆွေမုဆိုး... လ-နေနှစ်ပါးတို့သည် ကောင်းကင်၌ထွန်းလင်းလျက်သွားကုန်၏၊ ထိုလ-နေတို့သည် ဤလူ့ပြည်၌တည်ကြသလော၊ သို့မဟုတ် နတ်ပြည်၌တည်ကြသလော၊ ထိုလနေတို့ကိုရှိသည်ဟူ၍၎င်း၊ မရှိဟူ၍၎င်း၊ နတ်ဟူ၍၎င်း၊ လူဟူ၍၎င်း၊ အဘယ်သို့ပြောဆိုကြသနည်း”— ဟု မုဆိုးအားလ-နေတို့အကြောင်းကိုမေးပြန်၏၊ မုဆိုးလည်း– “အို-ဥဒေါင်းမင်း... လ-နေနှစ်ပါးတို့သည် ကောင်းကင်၌ထွန်းလင်းလျက်သွားကုန်၏၊ ထိုလ-နေတို့သည် နတ်ပြည်၌တည်ကြကုန်၏၊ ဤလူ့ပြည်၌မတည်ကြကုန်၊ ထိုလ-နေတို့ကို ဤလူ့ပြည်၌ နတ်တို့ဟုဆိုကြကုန်၏”— ဟုပြောကြားပြန်၏။
ထိုအခါ ဥဒေါင်းမင်းသည်– “အဆွေမုဆိုး... သင်ပြောဆိုရာ၌သင့်ဆရာတို့ကားအဟေတုကအယူရှိကုန်၏၊ ယုတ်မာသောအယူရှိကုန်၏၊ ကံကိုမဆိုကုန်၊ ပယ်အပ်ကုန်၏၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့၏အကျိုးကိုလည်းမဆိုကြကုန်၊ သူယုတ်မာတို့သာ အလှူကိုပညတ်အပ်၏ဟုဆိုကြကုန်၏”— ဟု မုဆိုး၏အယူဝါဒကိုပယ်လေ၏။
ငရဲဘုံလွတ်မှု အမေးပြုထိုအခါမုဆိုးသည် သတိသံဝေဂရသဖြင့် ဥဒေါင်းမင်းအား ငရဲဘုံဘဝမှလွတ်မြောက်ရန် မေးကြားလိုသဖြင့်— “အို-ဥဒေါင်းမင်း... စင်စစ် သင်၏စကားသည်မှန်ပေ၏၊ အလှူသည်အဘယ့်ကြောင့်အကျိုးမရှိဖြစ်ရာအံ့နည်း၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့၏အကျိုးကိုသူယုတ်မာတို့ပညတ်ခြင်းအသို့ဖြစ်ရာအံ့နည်း”။
“အို-ဥဒေါင်းမင်း... ဘယ်အမှုကိုပြုသည်ရှိသော်၎င်း၊ အဘယ်သို့ပြုသော်၎င်း၊ ဘယ်အကျင့်ကိုကျင့်သော်၎င်း၊ ဘယ်တရားကိုမှီဝဲသော်၎င်း၊ ဘယ်အကျင့်ကျေးဇူးဖြင့်၎င်း အကျွန်ုပ်သည် ငရဲသို့မကျရာ၊ ထိုအကြောင်းကိုဟောကြားပါ”ဟု တောင်းပန်ပြန်၏။
ထိုအခါ ဥဒေါင်းမင်းသည် မုဆိုး၏ပြဿနာကိုမဖြေသည်ရှိသော် လူ့ပြည်ကိုအချည်းနှီးပြုသကဲ့သို့ဖြစ်လတံ့ဟုကြံစည်လျက်– “အဆွေမုဆိုး... ဤမြေပြင်၌ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည်ရှိကုန်၏၊ ဖန်ရည်စွန်းသောအဝတ်ကိုဝတ်ကုန်၏၊ အိမ်ရာမထောင်ကုန်၊ ရဟန်းတရားကိုကျင့်ကြကုန်၏၊ နံနက်အခါ၌ဆွမ်းခံ၍စားကုန်၏၊ ညအခါ၌မစားကုန်။
လူ့ပြည်၌ ကိလေသာငြိမ်းပြီးသောရဟန်းတို့ကို အခါခပ်သိမ်းဆည်းကပ်၍ သင်ကြည်ညိုသောရဟန်းတို့ကိုမေးမြန်းပါကုန်၊ သိမြင်သောအတိုင်း ယခုဘဝ၏အကျိုးစီးပွား၊ နောင်ဘဝ၏အကျိုးစီးပွားတို့ကို ဟောကြကုန်လတံ့”— ဟု ငရဲဘေးဖြင့်ခြိမ်းချောက်ကာပြောဆိုလေ၏။
မုဆိုးဘဝမှ ပစ္စေကဗုဒ္ဓမုဆိုးကား ရင့်သန်ပြီးပါရမီရှိသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအလောင်းဖြစ်၍ ဥဒေါင်းမင်း၏တရားစကားကိုကြားနာပြီးလျှင် ရပ်မြဲတိုင်းဖြင့်လျှင် သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာရေးသုံးပါးသို့တင်၍သုံးသပ်ကာ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်ကိုရ၍ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်လေ၏၊ မုဆိုးပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ဥဒေါင်းမင်းလည်း ကျော့ကွင်းမှလွတ်လေ၏။
ထိုအခါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် အလုံးစုံသောကိလေသာတို့ကိုဖောက်ခွဲကာ ဘဝ၏အဆုံး၌တည်လျက်— “အချင်းတို့... မြွေသည်အရေဟောင်းကိုပယ်စွန့်သကဲ့သို့၎င်း၊ စိမ်းစိုသောသစ်ပင်သည်အရွက်ဟောင်းကိုပယ်စွန့်သကဲ့သို့၎င်း ငါသည်ယခုအခါ မုဆိုးအဖြစ်ကိုပယ်စွန့်အပ်ပြီ”— ဟု ဥဒါန်းကျူးလေ၏။
ထို့နောက် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် “ဥဒေါင်းမင်း... ငါကား ကိလေသာအနှောင်အဖွဲ့မှလွတ်ခဲ့ပြီ၊ ငါ့အိမ်၌နှောင်ဖွဲ့ထားခဲ့သောငှက်တို့ကို အဘယ်သို့လွှတ်ရပါအံ့နည်း”ဟုမေးလေ၏။
ဥဒေါင်းမင်းသည် “အရှင်ဘုရား... ကိလေသာမှလွတ်ပြီးသောအရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်ကို အာရုံပြု၍ သစ္စာပြုတော်မူလော့”ဟုနည်းပေးလေ၏။
ထိုအခါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည်– “ငါ၏အိမ်၌နှောင်ဖွဲ့၍ ထားအပ်ကုန်သော အရာမကများစွာကုန်သောငှက်အပေါင်းတို့၏အသက်ကို ယခုငါသည်ပေးပါ၏၊ ထိုငှက်အပေါင်းတို့သည် အနှောင်အဖွဲ့မှလွတ်ကုန်၍ မိမိတို့နေရာသို့သွားကြစေကုန်သတည်း”— ဟု ဥဒေါင်းမင်းပေးသောနည်းအတိုင်း သစ္စာပြုလေ၏။
ထိုသစ္စာပြုသောခဏ၌ အိမ်၌နှောင်ဖွဲ့၍ထားသောငှက်အပေါင်းတို့သည် အနှောင်အဖွဲ့မှလွတ်ကုန်လျက် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာမြည်တွန်ကာ မိမိတို့နေရာသို့သွားကုန်၏။
ဗောဓိဉာဏ်ရောက် လူ့အသွင်ပျောက်ထို့နောက် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် လက်ဖြင့်ဦးခေါင်းကိုသုံးသပ်၏။
ထိုခဏ၌လျှင် လူ၏အသွင်ပျောက်၍ ရဟန်း၏အသွင်သို့ရောက်လေ၏၊ ပရိက္ခရာရှစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံလျက် အဝါခြောက်ဆယ်ရပြီးမထေရ်ကြီးကဲ့သို့ဖြစ်လေ၏။
ထို့နောက် ဗောဓိလောင်းလျာဖြစ်သောဥဒေါင်းမင်းအား “သင်ဥဒေါင်းမင်းသည် ငါ၏မှီခိုရာဖြစ်သည်”ဟုပြောကြားကာ လက်အုပ်ချီ၍ လက်ျာရစ်လှည့်ပြီးလျှင် ကောင်းကင်သို့ပျံတက်လျက် နန္ဒမူလိုဏ်သို့သွားလေ၏၊ ဥဒေါင်းမင်းလည်း ကျော့ကွင်းတံဖျားမှပျံကာ အစာစားပြီးလျှင် မိမိနေရာသို့သွားလေ၏။
ဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ လူ့ဘောင်သို့လည်တမော့မော့နေသောရဟန်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်၌တည်လေ၏။
--- ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည်-အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်နှစ်တန်သောဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေဆက်စပ်တော်မူလျက်– ရဟန်းတို့... ထိုအခါ ဥဒေါင်းမင်းသည်... ယခုအခါ ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ– ဟု ဇာတ်ကိုပေါင်းတော်မူသတည်း။
--- ဆောင်ပုဒ် (၁) အရံအတား၊ ပရိတ်ကား၊ ဘေးများကာကွယ်သည်။
(၂) ပရိတ်ရွတ်လျှင်း၊ ဥဒေါင်းမင်း၊ ညွှတ်ကွင်းလွတ်ခဲ့သည်။
(၃) ပရိတ်ရွတ်ရိုး၊ မန္တန်မျိုး၊ တန်ခိုးကြီးလှသည်။
မဟာမောရဇာတ်ပြီး၏။
'''ပကိဏ္ဏကနိပါတ် -၄၉၂-တစ္ဆကသူကရဇာတ် ဆွေမျိုးအပေါင်း၏ ရန်သူဖြစ်သော ကျားနှင့် ရသေ့အား ပဒုမဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းဖြင့် ဆင်၍ အောင်ပွဲရအောင် ဆောင်ရွက်သော တစ္ဆေကသူကရဝက်မင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု စစ်ရေးရှုံးမှု စုံစမ်းပြုနတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဟာကောသလမင်းကြီးသည် “သမီးတော်ဝေဒေဟီကို ဗိမ္ဗိသာရမင်းအားပေးသည်ရှိသော် ရေချိုးကသယ်မှုန့်တို့အတွက် သမီးတော်အား ကာသိကရွာကိုပေးခဲ့၏။
သားတော်ပသေနဒီကောသလမင်းလက်ထက်သို့ရောက်သောအခါ သားတော်အဇာတသတ်မင်းသတ်၍ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသေလွန်သည်ရှိသော် ခမည်းတော်လက်ထက်ကပေးခဲ့သော ကာသိကရွာကိုပြန်၍လုယူရန် တူတော်အဇာတသတ်မင်းနှင့်စစ်တိုက်ခဲ့၏၊ ကောသလမင်းကြီးသည် ရှုံးလေ၏။
ထိုအခါ ကောသလမင်းကြီးသည် အမတ်တို့ကိုခေါ်၍ အဇာတသတ်မင်းကိုဖမ်းရန်အကြောင်းကိုမေး၏။
အမတ်တို့သည် “ရဟန်းတို့ကား အတိုင်အပင်၌အလွန်လိမ်မာကုန်၏၊ သူလျှိုတို့ကိုလွှတ်၍စုံစမ်းတော်မူရန်”လျှောက်ထားကုန်၏။
မင်းကြီးသည်သဘောကျသဖြင့် သူလျှိုတို့ကိုလွှတ်ကာ ရဟန်းတို့ထံစုံစမ်းစေ၏။
သူလျှိုတို့လည်း ညအခါ ရဟန်းကျောင်းတို့၌ အနှံ့အပြားစုံစမ်းကုန်၏။
မထရ်အိုဆွေးနွေး စစ်ဆင်ရေးထိုအခိုက် ဓနုဂ္ဂဟတိဿမည်သော မထေရ်အိုနှင့် မန္တိဒတ္တမည်သော မထေရ်အိုနှစ်ပါးတို့သည် ကျောင်းတို့၏အစွန်ဆုံးကျောင်း၌ အတူတကွနေကုန်၏။
ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ဓနုဂ္ဂဟတိဿမထေရ်အိုသည် နံနက်မိုးသောက်ထအခါ မီးမွေး၍ မီးလှုံနေရင်း “အို-မန္တိဒတ္တ... အိပ်ပျော်နေသေးသလော”ဟုမေး၏။
“အရှင်ဘုရားမပျော်ပါ၊ အသို့ပြုရအံ့နည်း”ဟုမေးပြန်၏။
“အရှင်ဘုရား... ဤကောသလမင်းကြီးကား မိုက်စွတကား၊ တစ်အိုးချက်မျှ ထမင်းကိုစားရန်သာသိသည်၊ သားငယ်မျှလောက်ရှိသောအဇာတသတ်မင်းကိုစစ်ရှုံးဘိ၏၊” “အရှင်ဘုရားနိုင်အောင်အဘယ်သို့တိုက်သင့်သနည်း”ဟုမေး၏။
“အရှင်ဘုရား... စစ်ဆင်နည်းကား သကဋဗျူဟာ၊ စက္ကဗျူဟာ၊ ပဒုမဗျူဟာဟူ၍သုံးမျိုးရှိသည်၊ ထိုသုံးမျိုးတို့တွင် အင်အားတူသော အဇာတသတ်မင်းကိုဖမ်းယူလိုလျှင် သကဋဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းဖြင့်ဖမ်းယူရမည်၊ ဤမည်သောတောင်ကွေ့ဝယ် နံဘေးနှစ်ဘက်တို့၌ စစ်သည်တို့ကိုထားကာ မှဗိုလ်ထုကိုပြ၍ အတွင်းသို့ရွှေလာသည်ကိုသိလျှင် ဟစ်ကြွေးကြော်ငြာကာ ပြုံးဝင်မှားသောငါးကဲ့သို့ နှစ်ဘက်ပိတ်၍ဖမ်းလျှင်ခံနိုင်ရိုးလား၊ မုချမိရမည်”ဟု တိုင်ပင်ပြောဆိုလေ၏။
စစ်ရေးပိုင်ပိုင် ကောသလနိုင်ထိုအခါ မင်းချင်းသူလျှိုတို့သည် သေချာစွာမှတ်သား၍ မင်းကြီးအားလျှောက်ထားကုန်၏။
မင်းကြီးလည်း စစ်သည်ဗိုလ်ထုဖြင့် မြို့တော်မှထွက်၍ မထေရ်အိုတို့ပြောဆိုသောနည်းအတိုင်း သကဋဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းမျိုးဖြင့် အဇာတသတ်မင်းကိုဖမ်းရာ မိလေ၏။
နှစ်ရက်သုံးရက် သံခြေကျဉ်းခတ်လျက် နှောင်အိမ်၌သွင်းကာညှဉ်းဆဲလေ၏။
တစ်ဖန် “ဤသို့သောအမှုကိုမပြုလင့်”ဟုပြောဆိုခြိမ်းချောက်၍ နှောင်အိမ်မှလွှတ်ပြီးလျှင် ဝဇီရကိုမည်သောသမီးတော်ကိုပေး၍ များစွာသောအခြံအရံဖြင့်လွှတ်လိုက်၏။
ကောသလမင်းကြီးသည် ဓနုဂ္ဂဟတိဿမထေရ်အို၏ အစီအရင်ဖြင့် အဇာတသတ်မင်းကိုဖမ်းယူသည်ဟူသောစကားမှာ သံဃာ့ဘောင်ဝယ် အလွန်ထင်ရှား၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ဓနုဂ္ဂဟတိဿမထေရ်အို၏အကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရားကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကိုသိတော်မူလျှင်– “ရဟန်းတို့... ဓနုဂ္ဂဟတိဿမထေရ်သည် ယခုအခါ၌သာ စစ်ဆင်နည်း၌လိမ်မာသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်းလိမ်မာခဲ့ပြီ”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
--- အတိတ်ဝတ္ထု ကူညီလုပ်ဘက် အိမ်မွေးဝက်လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည် မြို့တံခါးအနီး ရွာငယ်၌နေသော လက်သမားတစ်ဦးသည် သစ်ယူရန်တောသို့သွားရာ တွင်းထဲသို့ကျ၍နေသောဝက်ငယ်တစ်ကောင်ကိုမြင်လျှင် အိမ်သို့ဆောင်ယူကာကျွေးမွေး၍ထား၏။
အမည်ကို တစ္ဆေကသူကရဟုမှည့်ခေါ်၏၊ ထိုဝက်သည် လက်သမားအား အလွန်ကျေးဇူးများ၏၊ နှုတ်သီးဖြင့်သစ်တို့ကိုလှိမ့်၍ပေး၏၊ အစွယ်ဖြင့်ရစ်ကာမျဉ်းကြိုးကိုကိုင်၏၊ နှုတ်သီးဖြင့်ကိုက်ချီကာ ပဲခွပ်ပုဆိန်တို့ကိုဆောင်ယူ၏။
အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက်ကြီးထွား၏၊ အလွန်အားကောင်း၏၊ လက်သမားလည်း ထိုဝက်ကိုသားသမီးကဲ့သို့ချစ်ခင်၏။
တစ်နေ့သ၌ လက်သမားသည် ထိုဝက်ကိုဤအိမ်၌ထားသည်ရှိသော် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲရာ၏ဟုကြံစည်ပြီးလျှင် ဝက်ကိုတော၌လွှတ်လေ၏။
ဝက်တွေပေါင်းစု ကျားအံတုဝက်လည်း “ငါသည်ဤတော၌တစ်ကောင်တည်းနေခြင်းငှါမတတ်နိုင်၊ အဆွေအမျိုးတို့ကိုရှာ၍၎င်းတို့နှင့်အတူတကွနေမည်”ဟုကြံစည်လျက် ဝက်တို့ကိုရှာလတ်သော် ဝက်တို့ကိုမြင်လျှင် ဝမ်းသာသည်ဖြစ်၍— “အဆွေတို့... အဆွေတို့ကိုရှာဖွေသောငါသည် တောတောင်အနှံ့လှည့်လည်ခဲ့ပြီ၊ ယခုအခါ ငါသည်အဆွေတို့ကိုရခဲ့ပြီ၊ ဤသစ်မြစ်သစ်သီးအစာတို့လည်းပေါများကုန်၏၊ ဤတောင်ဤမြစ်တို့လည်း မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိကုန်၏၊ ချမ်းချမ်းသာသာဖြစ်လိမ့်မည်၊ ငါသည်ဤအရပ်၌လျှင် အလုံးစုံသောအဆွေတို့နှင့် မကြောင့်ကြဘဲ မန္ဈရှားဘဲ မစိုးရိမ်ဘဲ ဘေးရန်မရှိဘဲနေရပေလတ္တံ့”— ဟု ရှေးဦးစွာစတင်၍ ပဋိသန္ဓာရစကားပြောကြားလေ၏၊ ထိုဘစ္ဆကသူကရ၏စကားကို ဝက်အပေါင်းတို့ကြားလျှင်— “အဆွေတစ္ဆေက... အခြားပုန်းကွယ်ရာအရပ်ကိုရှာပါ၊ ဤအရပ်၌ ငါတို့အား ရန်သူရှိသည်၊ ထိုရန်သူသည်လာလတ်၍ ဆူနိုးရာရာဝက်တို့ကိုသတ်၍စား၏”— ဟု ရန်သူရှိကြောင်းကိုပြောကြားကုန်၏၊ ထိုအခါ တစ္ဆေကသူကရသည်– “အဆွေတို့... ဤအရပ်၌ငါတို့ရန်သူကား အဘယ်သူနည်း၊ ညီညွတ်နေသောငါတို့အားဖျက်ဆီးသောရန်သူကိုပြောကြားပါ”— ဟု ရန်သူကိုမေးလေ၏။
ထိုအခါ ဝက်တို့သည်– “အဆွေတစ္ဆေက... တက်သောနီမြန်းသောအရေးအကြောင်းရှိ၍ ခွန်အားကြီးမားလျက် ထက်သောအစွယ်ရှိသောသားမင်းဖြစ်သောကျားသည် ဤအရပ်သို့လာလတ်၍ ဆူနိုးရာရာဝက်တို့ကိုသတ်၍စား၏”— ဟု ရန်သူကျားရှိကြောင်းကိုပြောကြားကုန်၏။
“အဆွေတို့... ငါတို့အားလည်း အစွယ်ရှိသည်မဟုတ်ကုန်လော၊ အပေါင်းအစုဖြစ်သောဝက်တို့၏ဗိုလ်ထု၌ ငါတို့အလုံးစုံသည် အညီအညွတ်ဖြစ်ကြ၍ တစ်ကောင်တည်းသောကျားကို ငါတို့အလိုသို့လိုက်အောင်ပြုမည်”— ဟု အကြံပေးလေ၏။
ထိုအခါ ဝက်အပေါင်းတို့သည် တစ္ဆေကဝက်၏စကားကိုအလွန်နှစ်သက်ကုန်သည်ဖြစ်၍– “အို-ဝက်မင်း... သင်သည် နားချမ်းသာ၍စိတ်နှလုံးသို့သက်ဝင်သောစကားကိုပြောဆိုပေ၏၊ စစ်ထိုးရာ၌ထွက်ပြေးသောဝက်ကို ငါတို့နောက်မှသတ်ကုန်အံ့”— ဟုအညီအညွတ် ဝက်မင်းအားဝန်ခံကုန်၏။
ထို့နောက် ဝက်မင်းသည် “အချင်းတို့... ကျားဘယ်အခါလာသနည်း”ဟုမေး၏။
“အရှင်တစ္ဆေက... ယနေ့နံနက်ကပင် ဝက်တစ်ကောင်ကိုယူသွားခဲ့ပြီ၊ နက်ဖြန်နံနက်အခါ လာပါလိမ့်ဦးမည်”ဟုပြောဆိုကုန်၏။
အောင်မြေပေါ်မှ စစ်ဆင်ကြတစ္ဆေကဝက်ကား စစ်ထိုးခြင်း၌ အလွန်လိမ်မာ၏၊ စစ်အောင်ရာဘူမိနက်သံမြေကြန်အတတ်ကို ကောင်းစွာတတ်မြောက်၏၊ ထို့ကြောင့် တစ်ခုသောအရပ်ကိုမှတ်ပြီးလျှင် ညဉ့်အခါ၌ပင် ဝက်တို့ကိုအစာကိုဝအောင်စားစေ၍ နံနက်စောစောကလျှင် စစ်ဆင်နည်းသုံးမျိုးတို့တွင် ပဒုမဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းကိုစီရင်၏။
ပဒုမဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းဝက်တို့ကို အညီအညွတ်စည်းဝေးစေပြီးလျှင် အလယ်အရပ်၌ ဝက်ငယ်တို့ကိုထား၏၊ ဝက်ငယ်တို့ကိုရံ၍ မိခင်ဝက်မတို့ကိုထား၏၊ ဝက်မတို့ကိုရံ၍ ဝက်ပျိုမတို့ကိုထား၏၊ ဝက်ပျိုမတို့၏အကြားအကြား၌ အစွယ်ရှိသောဝက်ပျိုတို့ကိုထား၏၊ ဝက်ပျိုတို့၏အကြားအကြား၌ ဝက်အိုတို့ကိုထား၏၊ ဝက်အိုတို့ကိုဝန်းရံကာ ဆယ်စီး၊ နှစ်ဆယ်၊ သုံးဆယ်အစုအစုပြု၍ ဗိုလ်စုကိုထား၏၊ မိမိအောင်းရန်တွင်းတစ်ခုကိုတူး၏၊ ကျားလာသောအခါကျရန် မန်းဆန်ကောသဏ္ဌာန်တွင်းကောက်တစ်ခုကို အောက်ကျယ်အဝကျဉ်းပြု၍တူး၏၊ တွင်းနှစ်ခုတို့အကြား၌ မိမိနေရာမြေပလ္လင်ကိုပြု၍ထား၏၊ ထို့နောက် တစ္ဆေကဝက်သည်အားအစွမ်းနှင့်ပြည့်စုံသောဝက်သူရဲကောင်းတို့ကိုခေါ်၍ လှည့်လည်ကာဝက်တို့ကိုအားပေး၏၊ အလုံးစုံစီရင်၍ပြီးလျှင်နေသည်ထွက်လေ၏။
ထိုအခါ ကျားသည် ရသေ့စဉ်းလဲကျောင်းမှထွက်၍ တောင်ထိပ်သို့တက်ကာ မတ်တတ်ရပ်လာ၏၊ ဝက်တို့သည် ကျားကိုမြင်လျှင် “ရန်သူလာပြီ၊ ရန်သူလာပြီ”ဟု တစ္ဆေကဝက်အားပြောကြားကုန်၏။
တစ္ဆေကဝက်လည်း “အဆွေတို့... မကြောက်ကြကုန်လင့်၊ ကျားပြုလုပ်သကဲ့သို့ အတုပြုကာမခံ့လေးစားပြုကြကုန်”ဟု နည်းပေးလေ၏၊ ကျားသည် ကိုယ်ကိုခါ၍ နောက်သို့ဆုတ်သကဲ့သို့ပြုလျက် ကျင်ငယ်စွန့်၏၊ ဝက်တို့ကျားအတူပြုလုပ်ကုန်၏၊ ကျားသည်ကျယ်စွာသောအသံကိုမြည်၏၊ ဝက်တို့လည်းကျယ်စွာသောအသံကိုမြည်ကုန်၏၊ ဝက်တို့သည် ကျားပြုတိုင်းအတုလိုက်၍ပြုကြကုန်၏။
ရသေ့စဉ်းလဲ ကျားနှင့်တွဲထို့နောက် ကျားသည် ဝက်တို့အမူအရာကိုမြင်လျှင် “ဝက်တို့ကားရှေးအခါနှင့်မတူကုန်၊ ယနေ့ ငါ့ရန်သူဖြစ်ကုန်၏၊ အစုအစုတည်ကုန်၏၊ ထိုဝက်တို့အားစစ်ထိုးရန်စီမံပေးသောအကြီးအမှူးလည်းရှိတန်ရာ၏၊ ယနေ့ငါဝက်တို့ထံသွားခြင်းငှါမသင့်”ဟုကြံစည်၍ သေဘေးမှကြောက်သဖြင့် ရသေ့စဉ်းလဲထံပြန်လေ၏။
ရသေ့စဉ်းလဲသည် လက်ချည်းအချည်းနှီးပြန်လာသောကျားကိုမြင်လျှင်– “အို-ကျား... ယနေ့သင်သည်သူ့အသက်ကိုသတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ထားသလော၊ အလုံးစုံသောသတ္တဝါတို့၌ ဘေးမဲ့ပေး၍ထားသလော၊ ဝက်အပေါင်းထံရောက်ပါလျက် လက်ချည်းပြန်ကာ ကြံမှိုင်ဘိ၏၊ သင့်အားသားတို့ကိုသတ်ဘို့အစွယ်တို့မရှိကုန်သလော့”— ဟု မေးမြန်းကာ ပြက်ရယ်စကားပြောကြားလေ၏၊ ထိုအခါကျားသည်– “အို-ရှင်ရသေ့... ငါ့အားသတ်ဘို့အစွယ်တို့သည်ရှိပါကုန်၏၊ ဝက်တို့သည်ဗိုလ်ပါစုဝေးလျက်ရှိ၏၊ ငါသည်ဝက်တို့အညီအညွတ် တပေါင်းတည်းနေသည်ကိုမြင်ရသောကြောင့် တော၌တစ်ကောင်တည်းကြံမှိုင်ပါ၏။
ဤဝက်တို့သည် ရှေးအခါငါ့ကိုမြင်လျှင်တော်မိတော်ရာဒလကြမ်းပြေးကုန်၏၊ သေဘေးမှကြောက်သဖြင့် အသီးအသီးပုန်းအောင်းရာကိုရှာကုန်၏၊ ယခုကားတပေါင်းတည်းစုဝေးကာနေကုန်၏၊ ထို့ကြောင့်ငါသည်ဝက်တို့ကိုမနှိပ်စက်ဝံ့ပါ။
အကြီးအမှူးနှင့်ပြည့်စုံလျက် တပေါင်းတစုတည်းအတူတကွသွားလာကုန်၏၊ ထိုဝက်တို့သည်အညီအညွတ် ငါ့ကိုညှင်းဆဲကုန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဝက်တို့ကိုငါသည်မတောင့်တတော့ပြီ”— ဟု မိမိပြန်လာခဲ့ရခြင်းအကြောင်းကိုပြောကြားလေ၏၊ ထိုအခါ ရသေ့စဉ်းလဲသည်– “အဆွေကျား... သိကြားမင်းသည် တစ်ယောက်တည်းအသုရာတို့ကိုအောင်နိုင်၏၊ သိန်းငှက်သည် တစ်ကောင်တည်းငှက်အပေါင်းကိုသတ်နိုင်၏၊ ကျားသည်တစ်ကောင်တည်းဝက်အပေါင်းကိုသတ်နိုင်၏၊ အမှန်မှာ ဝက်အပေါင်းကိုသတ်နိုင်သောကျား၏ခွန်အားဗလကား သင်ကဲ့သို့ပင်တည်း”— ဟု ကျားကိုမြှောက်ပင့်၍အားပေးပြန်၏၊ ထိုအခါကျားသည်– “အို-ရှင်ရသေ့ အညီအညွတ်တပေါင်းတည်းဖြစ်ကုန်သောသူတို့ကို သိကြားမင်းသည်၎င်း၊ သိန်းငှက်သည်၎င်း၊ ကျားသည်၎င်း၊ မအောင်မြင်နိုင် မိမိအလိုသို့လိုက်သည်ကိုမပြုနိုင်”— ဟု အကြောင်းကိုရှင်းလင်း၍ပြောပြန်၏။
ထိုအခါ ရသေ့စဉ်းလဲသည် တစ်ဖန်– “အဆွေကျား... ကုမ္ဘိလကအမည်ရှိသောငှက်တို့သည် ကောင်းကင်၌အညီအညွတ်တပေါင်းတည်းသွားကြကုန်၏၊ ထိုပျံသွားသောငှက်အပေါင်းတို့တွင် တစ်ကောင်သောငှက်ငယ်သည် အစွန်းတစ်ဘက်ဖြင့်ပျံသွား၏၊ ထိုငှက်ကိုသိန်းသည် ရေဖမ်းယူနိုင်၏၊ ထိုအတူ သင်လည်း အစွန်းကျသောဝက်ကိုဖမ်းယူနိုင်၏”— ဟု အကြောင်းပြကာအားပေးတိုက်တွန်းပြန်၏။
ကျားနှင့်စစ်ပြိုင် ဝက်တို့နိုင်ကျားသည် ရသေ့စဉ်းလဲ၏အားပေးစကားကိုကြားပြန်လျှင် အားတက်လာ၍ အရဖမ်းမည်ဟု တောင်ထိပ်သို့တက်ကာရပ်ပြန်၏။
ဝက်တို့မြင်လျှင် “ကျားသူခိုးကြီးလာပြန်ပြီ”ဟု တစ္ဆေကဝက်အားပြောကြားပြန်ကုန်၏။
တစ္ဆေကဝက်လည်း “လာပါစေမကြောက်ကြကုန်လင့်”ဟု အားပေး၍ တွင်းနှစ်ခုကြား မြေပလ္လင်ပေါ်သို့တက်ကာ စောင့်လင့်၏။
ကျားသည် ... တစ္ဆေကဝက်ရှိရာသို့တဟုန်တည်းပြေးဆင်းလာ၏၊ တစ္ဆေကဝက်သည် ပြန်လည်၍နောက်သို့မျက်နှာပြုလျက် ရွှေတွင်း၌ဆင်း၏၊ ကျားလည်းအဟုန်ကိုမသတ်နိုင်သဖြင့် မန်းဆန်ကောနှင့်တူသောတွင်းသို့ကျရာ လက်အုပ်ချီသကဲ့သို့ဖြစ်၍တည်၏။
ထိုအခိုက် တစ္ဆေကဝက်သည် လျှင်မြန်စွာထ၍ ကျား၏ပေါင်ကြားမှနှလုံးကျောက်ကပ်တိုင်အောင် အစွယ်ဖြင့်ခွဲကာ အသားကိုစားပြီးလျှင် နှုတ်သီးဖြင့်ချီကိုက်၍ တွင်းအဝ၌ချပြီးလျှင် “ဤကျွန်စုတ်ကိုယူကြကုန်လော”ဟုပြောလေ၏၊ ဝက်တို့သည်လာ၍ ကျားသားကိုစားကုန်၏၊ ရှေးဦးစွာလာလေသောဝက်တို့သည် နှုတ်သီးစွတ်လောက်ရုံမျှစားရကုန်၏၊ နောက်မှလာသောဝက်တို့ကား မစားရသဖြင့် စားရသောဝက်တို့နှုတ်သီးကိုသာနမ်းကြရကုန်၏။
အကြံပေးရသေ့ ဝက်ဘေးတွေ့တစ္ဆေကဝက်လည်း တွင်းမှတက်ပြီးလျှင် ဝက်တို့ကိုကြည့်၍ “အချင်းတို့... အသို့နည်း၊ နှစ်သက်ကြကုန်၏လော”ဟုမေး၏။
“အရှင်... ကျားကိုဖမ်းပြီးရုံဖြင့် မနှစ်သက်နိုင်သေးပါ၊ ကျား၏ကျွန်ရှိသေးသည်”ဟုပြော၏။
“အချင်းတို့... ကျား၏ကျွန်ကားအဘယ်သူနည်း”ဟုမေး၏။
“အရှင်ကျား-ဆောင်ခဲ့တိုင်းဆောင်ခဲ့တိုင်းအသားကိုစားနေသော ရသေ့စဉ်းလဲဖြစ်ပါသည်”ဟုပြောကြ၏။
“အချင်းတို့လာကြကုန်ရသေ့စဉ်းလဲကိုလည်းဖမ်းကြကုန်အံ့”ဟု ဝက်တို့နှင့်အတူလျင်မြန်စွာပြေးလေ၏၊ ရသေ့စဉ်းလဲလည်း ကျားသည်ကြာမြင့်လှ၏ကျားလာမည့်လမ်းခရီးကိုမြှော်၍ကြည့်လတ်သော် “ဤဝက်တို့ကား ကျားကိုသတ်ပြီး၍ ငါ့ကိုသတ်ရန်လာကြယောင်တကား”ဟု သေဘေးမှကြောက်သဖြင့် အတင်းပြေးလွှားကာနီးရာရေသဖန်းပင်သို့တက်လေ၏။
ဝက်တို့မြင်လျှင် ရေသဖန်းပင်သို့လိုက်ကုန်၏၊ တစ္ဆေကဝက်သည် ဝက်ပျိုတို့ကိုခေါ်၍ သစ်ပင်ရင်းမှမြေတို့ကိုယက်စေကုန်၏၊ ဝက်မတို့ကိုမြစ်မှရေကိုငုံ၍ထွေးစေကုန်၏၊ မကြာမီ ရေသန်းမြစ်တို့သည်ပေါ်လာကုန်၏၊ ထိုအခါ အစွယ်ထက်သောဝက်တို့ကိုအမြစ်တို့ကိုဖြတ်စေ၏ အားလုံးအမြစ်တို့ပြတ်၍ ခေါင်မြစ်ကြီးတစ်မြစ်သာကျန်တော့၏၊ ထိုအခါ တစ္ဆေကဝက်သည် ဝက်တို့ကိုဖယ်စေ၍ ကိုယ်တိုင်တစ်ချက်တည်းကိုက်ဖြတ်လေ၏၊ ခေါင်မြစ်ပြတ်လျှင် ရေသဖန်းပင်သည်လဲ၍ ရသေ့စဉ်းလဲမြေသို့ကျလေ၏၊ ဝက်တို့ပြေးလာကြ၍ ရသေ့စဉ်းလဲ၏အသားကိုစားကြကုန်၏။
ထိုအံ့ဘွယ်သရဲကိုမြင်၍ ရုက္ခစိုးနတ်သည်– “အချင်းတို့များစွာစည်းရုံးကုန်သောဆွေမျိုးတို့သည်ကောင်းကုန်၏၊ တော၌ဖြစ်၍ များစွာစည်းရုံးကုန်သောသစ်ပင်တို့သည်ကောင်းကုန်၏၊ ညီညွတ်သောဝက်တို့သည် တစ်ကောင်တည်းသွားသောကျားကိုသတ်အပ်၏”— ဟုချီးကျူးလေ၏၊ ထို့နောက် ဝက်တို့သည် ကျားနှင့်ရသေ့စဉ်းလဲနှစ်ယောက်လုံးသေလျှင် အလွန်နှစ်သက်ကုန်လျက် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာအသံကျယ်စွာမြည်ကုန်၏၊ တစ္ဆေကဝက်သည် တစ်ဖန် “သင်တို့ရန်သူရှိသေးသလော”ဟုမေးပြန်၏၊ ဝက်တို့သည် “မရှိပါ”ဟုဖြေဆိုကုန်၏၊ ရန်သူကိုအောင်မြင်ပြီးသောအခါ ဝက်တို့သည် တစ္ဆေကဝက်ကိုရေသဖန်းတုံးပေါ်၌ထိုင်စေလျက် သင့်လျော်သောဝက်မတစ်ကောင်နှင့်အတူ ရသေ့စဉ်းလဲသောက်သော လက်ျာရစ်ခရုသင်းဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ်ရေကိုယူဆောင်ကြလျက် တစ္ဆေက၏ထိပ်၌အဘိသိက်သွန်း၍ မင်းမြှောက်ကြကုန်၏၊ ဝက်မကိုလည်း မိဖုရားမြှောက်ကြကုန်၏၊ [ထိုအခါမှစ၍ မင်းတို့ကို ရေသဖန်းပျဉ်၌ ဂင်္ဂါမြစ်ရေကို လက်ျာရစ်ခရုသင်းဖြင့် ဘိသိက်သွန်းရသောအလေ့အထဖြစ်သတတ်။
] [ဤဇာတ်သည် အောက်၌ပြခဲ့သောဝဍ္ဎကီသူကရဇာတ်နှင့်တူ၏၊ စကားအစဉ်အနည်းငယ်သာကျယ်ဝန်းမည်။
] --- ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင်မြတ်စွာဘုရားသည်အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်နှစ်တန်သာဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေဆက်စပ်တော်မူလျက်– ရဟန်းတို့... ထိုအခါရသေ့စဉ်းလဲသည်-ယခုအခါဒေဝဒတ်။
တစ္ဆေကသူကရဝက်မင်းသည်-ဓနုဂ္ဂဟတိဿ။
ရုက္ခစိုးနတ်သည်-ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ– ဟု ဇာတ်ကိုပေါင်းတော်မူသတည်း။
--- ဆောင်ပုဒ် (၁) စစ်ဆင်တတ်ပြန်၊ တစ်ပါးရန်၊ အမှန်အောင်ရမည်။
(၂) ညီညွတ်ကြပြန်၊ တစ်ပါးရန်၊ အမှန်အောင်ရမည်။
(၃) ဝက်တွေညီ၍၊ ကျားရသေ့၊ ရှုး၍သေရသည်။
(၄) ပျဉ်ရေသဖန်း၊ ဘိသိက်ဖျန်း၊ ထုံးတမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။
တစ္ဆေကသူကရဇာတ်ပြီး၏။
စရဏစရဏ (ပု၊ န) [စရ+ယု။
စရမှာ ကရုဏေ ယု စရဏံ၊ ဣဒံ ပုမေ ဝိကပ္ပန နိစ္စံ နပုံသကေ။
ဓာန်၊ဋီ၊၂၇၇။
] ဟူသော ပါဠိစကားလုံးသည် အဓိပ္ပာယ်များစွာကြွယ်ဝပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်များတွင် အလွန်အရေးပါသည်။
စရဏ၏ အဓိပ္ပာယ်အမျိုးမျိုး ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်များ၌ "စရဏ" ကို အောက်ပါအဓိပ္ပာယ်များဖြင့် သုံးစွဲသည်ကို တွေ့ရပါသည်- (၁) ခြေ၊ ခြေထောက်: အခြေခံအကျဆုံး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်။
(၁) ခြေ၊ ခြေထောက်။
ဘဂဝတော စရဏာနိ တဝ သိရသာ ဝန္ဒာဟိ။
(ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၁၀။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၈။
ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၉၅။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၀၇။
) (၂) အကျင့်: (၂) အကျင့်။
မာ ဇာတိံ ပုစ္ဆ စရဏဉ္စ ပုစ္ဆ။
(သံ၊၁၊၁၇၀။
) စရဏဉ္စ ပုစ္ဆာတိ အပိ စ ခေါ သီလာဒိဂုဏဘေဒံ စရဏံ ပုစ္ဆ။
(သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁၅။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၂။
သုတ္တနိ၊၃၄၇။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၂။
အနုဋီ၊၁၊၁၁၇။
)အရေးအကြီးဆုံးနှင့် အသုံးအများဆုံး အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတွင်- (က) စရဏတရား (၁၅) ပါး ဟူသော အကျင့်။
(က) စရဏတရား ၁၅-ပါးဟူသော အကျင့်။
(သီလစောင့်ခြင်း၊ ဣန္ဒြေကိုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အစာအာဟာရ၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိခြင်း၊ နိုးကြားခြင်း၌ အဖန်ဖန် အားထုတ်ခြင်း၊ သဒ္ဓါ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဗာဟုဿစ္စ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ ပညာဟူသော သူတော်ကောင်းတရား ၇-ပါး၊ ပဌမဈာန်၊ ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန် ၄-ပါး၊ ဤ ၁၅-ပါးတို့တည်း။
) သီလသံဝရောပိ စရဏံ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရောပိ စရဏံ၊ ဘောဇနေ မတ္တညုတာပိ စရဏံ၊ ဇာဂရိယာနုယောဂေါပိ စရဏံ၊ သတ္တပိ သဒ္ဓမ္မာ စရဏံ၊ စတ္တာရိပိ ဈာနာနိ စရဏံ။
(စူဠနိ၊၁၉၈။
စရဏ (ဝိ၊၁၊၁။
စူဠနိ၊၁၄၁) ́သီလသံဝရော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ ဘောဇနေ မတ္တညုတာ ဇာဂရိယာနုယောဂေါ သတ္တ သဒ္ဓမ္မာ စတ္တာရိ ရူပါဝစရဈာနာနီတိ ဣမေ ပန္နရသ ဓမ္မာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
ဣမေယေဝ ဟိ ပန္နရသ ဓမ္မာ ယသ္မာ ဧတေဟိ စရတိ အရိယသာဝကော ဂစ္ဆတိ အမတံ ဒိသံ၊ တသ္မာ စရဏန္တိ ဝုတ္တာ။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၃၄-၅။
မ၊၂၊၂၁။
အံ၊၃၊၅၂၉။
အပ၊၁၊၄၉၊ ၃၄၅။
အပ၊၂၊၉၀၊ ၁၄၃။
မိလိန္ဒ၊၂၃။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၃။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၉၈။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၁။
သာရတ္ထ၊၁၊၂၃၅။
သံ၊ဋီ၊၁၊၂၄၈။
နေတ္တိ၊ဋီ၊၉။
) (ခ) သမာပတ် (၈) ပါး ဟူသော အကျင့်။
(ခ) သမာပတ် ၈-ပါးဟူသော အကျင့်။
ဒုက္ခာ ပမုစ္စေ စရဏံ အပတွာ။
(ဇာ၊၁၊၂၈၃။
) အဋ္ဌသမာပတ္တိသင်္ခါတံ စရဏံ အပ္ပာ အပါယဒုက္ခတော န မုစ္စေယျာတိ။
(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၉၉။
ဒီ၊၁၊၉၃-၄။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၀။
) (ဂ) သီလ ဟူသော အကျင့်များ ပါဝင်သည်။
(ဂ) သီလဟူသော အကျင့်။
သိပ္ပံ ဝါ ဝိဇ္ဇံ ဝါ စရဏံ ဝါ ကမ္မံ ဝါ ကိန္တိမေ ခိပ္ပံ ဝိဇာနေယျ။
(ဒီ၊၃၊၁၂၇။
) စရဏန္တိ ပဉ္စသီလံ ဒသသီလံ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ။
(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၂။
) စရန္တိ တေန သုဂတိ, သုခဉ္စ ဂစ္ဆန္တီတိ စရဏံ။
(ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၁၂။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၉။
) (၃) ကျင့်ခြင်း၊(၃) ကျင့်ခြင်း။
အထဝါ ဗြဟ္မစရိယဿ စရဏေနာတိ ဧဝံ ကရဏတ္ထ ဝါ သာမိအ‌တ္ထေ ဝါ ဥပယောဂဝစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၅။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၉။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၇။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၁။
ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၁၃၄။
ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၄၇။
နေတ္တိဝိ၊၃၄၁။
) (၄) ဖြစ်ခြင်း၊(၄) ဖြစ်ခြင်း။
နိဿရဏဝိဝေက နိဗ္ဗာနေ စရဏတော ဝိဝေကစရိယဋ္ဌော။
(ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၄။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၆၂။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၅၊ ၂၆၅။
) (၅) သွားလာကျက်စားခြင်း၊(၅) လှည့်လည်-သွားလာ-ကျက်စား-ခြင်း။