kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၆ ရာစုအတွင်း ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည့် အင်္ဂလိပ်နိုင်ငံရေးသမား၊ တရားသူကြီး၊ ဒဿနိကပညာရှင်၊ စာရေးဆရာ စသည်ဖြင့် ကျော်ကြားသည့် ဖရန်စစ်ဘေကွန်အား ၁၅၆၁ခုနှစ်က လန်ဒန်မြို့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်းများအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ကာ ဖခင်ဖြစ်သူသည် အဲလိဇဘတ်ဘုရင်မကြီး၏ မင်းမှုထမ်းဖြစ်သည်။
ဘေကွန်အသက် ၁၂နှစ်အရွယ်တွင် ကိန်းဘရစ်ချ်ရှိ ထရီစိုတီကောလိပ်သို့ တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် မည်သည့်ဘွဲ့မျှမရဘဲ ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့သည်။
အသက်၁၆နှစ်မှစကာ အင်္ဂလန်သံတမန်လောကသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။
အသက်၁၈နှစ်တွင် ဖခင်ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ရရှိသည့်အမွေအနည်းငယ်မျှဖြင့် ဥပဒေကျောင်းတက်ခဲ့သည်။
အသက် ၂၀တွင် ရှေ့နေလိုက်ခွင့်ရသည်။
နိုင်ငံရေးသမားဘဝ ထိုသို့ငယ်ရွယ်ထက်မြက်သည့် ဘေကွန်သည် အသက် ၂၃နှစ်အရွယ်တွင် ပါလီမန်အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာသည်။
အဆွေအမျိုးဩဇာဖြင့် လစာကောင်းရာထူးကြီးများ ရနိုင်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်က ငြင်းပယ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ဘုရင်မကထောက်ခံချက် မပေးသောကြောင့်လည်းကောင်း အသုံးအဖြုန်းကြီးသည့် ဘေကွန် ကြွေးပတ်လည်ဝိုင်းသည်။
သူကောင်းမျိုးများထဲမှ သူကဲ့သို့ပင် ငယ်ရွယ်ပြီး ထက်ထက်မြက်မြက်ရှိသည့် အက်ဆက်မြို့စားနှင့် ပနံသင့်ခဲ့သော်လည်း အက်ဆက်မြို့စားက ဘုရင်မအား နန်းလုရန်ကြံစည်မှုကို တားမြစ်သည်။
တားမြစ်၍မအောင်မြင်ဘဲ အက်ဆက်တော်လှန်သော် ရှုံးနှိမ့်ပြီး ခေါင်းဖြတ်စက်ဖြင့် စီရင်ခြင်းခံရသည်။
ထိုသို့အက်ဆက်အား ခေါင်းဖြတ်စက် အရောက်ပို့ရန် တက်တက်ကြွကြွလှုံဆော်သူမှာ ဘေကွန်ဖြစ်သဖြင့် လူအများမှ ကဲ့ရဲ့ခြင်းခံရသည်။
၁၆၀၃ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မ အဲလိဇဘတ်နတ်ရွာစံလျှင် ဘေကွန်သည် နန်းတက်လာသည့် ဘုရင်သစ် မထမဂျိမ်းစ်၏ အကြံပေးဖြစ်လာသည်။
ထိုမှ တရားရေးဖက်တွင်လည်း ရာထူးအဆင့်ဆင့်တက်လာကာ ၁၆၀၇ခုနှစ်တွင် ရှေ့နေချုပ်၊ ၁၆၀၁၃ခုနှစ်တွင် လွှတ်တော်ရှေ့နေချုပ်၊ ၁၆၁၈တွင် ဗြိတိန်တရားသူကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တစ်ဆက်တည်းတွင် ဘယ်ရွန်မြို့စားအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၆၂၁တွင် ဘိုင်းကောင့်မြို့စားအဖြစ်လည်းကောင်း ချီးမြှောက်ခံရသည်။
ထိုသို့ အတက်များဆက်ပြီးလျှင် အကျသို့ရောက်လေသည်။
မလိုသူတို့က ဘေကွန်အား လာဘ်စားကြောင်း တိုင်တန်းကြသည်။
ထိုခေတ်အချိန်က တရားလာရောက်ပြိုင်ဆိုင်သူတိုင်းက တရားသူကြီးအား တံစိုးလက်ဆောင်များ ပေးအပ်ကြမြဲဖြစ်သည်။
တရားမဝင်သည်မှာ မှန်သော်လည်း ထုံးတမ်းတစ်ရပ်ကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။
သို့သော် ဘေကွန်အား အာဏာလက်လွတ်ဖြစ်ရန် အကွက်ကောင်းစောင့်သူတို့အတွက်မူ မဟာအခွင့်အရေးကြီးဖြစ်သဖြင့် ဘေကွန်တစ်ယောက် ရာထူးမှ ဆင်းရသည်။
လန်ဒန်မျှော်စင်တွင် အချုပ်ခံရပြီး ဒဏ်ငွေကြီးပေးဆောင်ရသည်။
နောက်နောင်တွင် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းမဖြစ်စေရဟု တားမြစ်ခံရသည်။
ဘုရင်ဂျိမ်းစ်က ထောင်မှလွှတ်စေပြီး ဒဏ်ငွေများအား ပြန်ပေးသော်လည်း နိုင်ငံရေးသမားဘဝမှာမူ ရပ်စဲသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
အိမ်ထောင်ရှိသော်လည်း သားသမီး မထွန်းကားပေ။
စာပေနှင့် ဒဿနပညာရှင်ဘဝ ဘေကွန်သည် သိပ္ပံပညာရှင် မဟုတ်သော်လည်း သိပ္ပံပညာနှင့် ဒဿနပညာရပ်များအတွက် ခေတ်သစ်သို့ ဦးတည်လာစေရန် လှုံဆော်ရေးသားပေးခဲ့သူ၊ ဦးဆောင်လမ်းပြခဲ့သူဖြစ်သည်။
ခေတ်ဟောင်းအစဉ်အလာအတိုင်း ဘာသာရေးယုံကြည်မှု ပြင်းထန်မှုများ ကြွင်းကျန်နေချိန်တွင် ဘေကွန်၏ စာစုများသည် အသစ်ထွင်လိုသူတို့အတွက် အားပေးစကားများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
စူးစမ်းလေ့လာမှုများအား စိတ်ကူးယဉ်အနေအထားမှ လက်တွေ့အကျိုးဖြစ်ထွန်းသည်အထိ လုပ်ဆောင်စေရန် တိုက်တွန်းသည်။
ထိုသို့တိုက်တွန်းသည့်အနေဖြင့် ပြန်လည်ဆန်းသစ်ရေး အမည်ဖြင့် ကျမ်းပေါင်း ၆ စောင်တိတိ အတွဲလိုက်ထုတ်ဝေသည်။
၁၆၀၅ခုနှစ်တွင် အသိပညာတိုးတက်ပုံ နှင့် ၁၆၂၀ခုနှစ်တွင် ကိရိယာသစ်များ အမည်ဖြင့် ကျမ်းနှစ်ကျမ်းကို နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ထုတ်ဝေသည်။
ဘေကွန်၏ စာများသည် လောကီထွန်းကားရေးကို အားပေးလွန်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဘေကွန်ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဘာသာရေးတွင် အယူသည်းသူတစ်ယောက် မဟုတ်ပေ။
အစဉ်အလာအတိုင်း လုပ်ဆောင်မနေမှုများအား ဖောက်ထွက်စူးစမ်းရန်နှင့် လက်တွေ့အကျိုးခံစားရရေးတို့ကို တိုက်တွန်းအားပေးသူဖြစ်သည်။
အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဘေကွန်ခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် သိပ္ပံစမ်းသပ်မှုများနှင့် အခြားအနုပညာရပ်များတွင် အသစ်ဖန်တီးမှုများအား ဆက်ကာပြုလုပ်ကြသလို၊ ဒဿနသမားများကလည်း အတွေးသစ်အမြင်သစ်များဖြင့် ကြိုးပမ်းရှုမြင် တွေးခေါ်လာကြသည်။
သူ၏ဩဇာကို အသိအမှတ်ပြုသည့် အနေဖြင့် ၁၆၆၂ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တော်ဝင်သိပ္ပံအသင်းကြီးက ဘေကွန်အား ၎င်းတို့၏ရှေ့ဆောင်လမ်းပြအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။
ဉာဏ်အလင်းခေတ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ စွယ်စုံကျမ်းပြုစုသူများ ဖြစ်ကြသည့် ဒစ်ဒီရော့ (Dide rot) နှင့် ဒလမ်းဘတ်(d’Alenbert) တို့က ၎င်းတို့၏ ကျမ်းပြုစုရေးအား လှုံ့ဆော်သူမှာ ဘေကွန်ဖြစ်သည်ဟု ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
ကျော်စွာ(၁၀၀)- ဒေါက်တာသန်းထွန်း ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ Category:အင်္ဂလန်နိုင်ငံ။
မာဂရက်သက်ချာသည် ​အောက်တာတိုဘာ၁၃ရက်၊၁၉၂၅ ဂရမ်သမ်၊ ယူ​ကေတွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာမာဂရက်​ဟေဒါသက်ချာဖြစ်သည်။
​ ဒေသတွင်း ကုန်သည်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သည်။
မိသားစုပိုင် ကုန်စုံဆိုင်တွင် ကူညီရင်း ​ကျောင်းတက်ခဲ့သည်။
ပညာထူးချွန်သည့်အတွက် ​အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် တက်​ရောက်ခွင့်ရပြီး ဓာတု​ဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
၁၉၅၉တွင် ဖန်​ချေလီမြို့ အောက်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အနိုင်ရခဲ့သည်။
ဆက်တိုက်ဆိုသလို နိုင်ငံ​ရေးအား တစိုက်မက်မက် လုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၀တွင်ပညာ​ရေးအတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ရသည်။
၁၉၇၉တွင်ယူကေသမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ​ရွေး​ကောက်ပွဲနှင့်တကွ ​အောက်လွှတ်​တော်နှင့် အထက်လွှတ်​တော်ပါ သူမဦး​ဆောင်​သော​ ရှေးရိုးဆွဲပါတီ (ကွန်ဆာ​​ဗေးတစ်ပါတီ) ကအနိုင်ရခဲ့သည်။
"The British General Election of 1979" David Butler (မေ ၁၇၊ ၂၀၂၃ တွင် ထည့်သွင်းပြီး) ယူ​ကေတွင် သူမ၏ အစိုးရလမ်းစဉ်ကို သူမနာမည်အစွဲပြု၍ သက်ချာဝါဒဟု​ခေါ်ဆိုကြသည်။
သံမဏိအမျိုးသမီးဟု နာမည်ကျော်သူ မာဂရက်သက်ချာ အိမ်​ထောင်သည်ဘ၀ မာဂရက်သက်ချာသည် ၁၉၅၁တွင် ဒန်းနစ်သက်ချာဖြင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
သားတစ်ဦး၊ သမီးတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန် ထမ်း​ဆောင်ဆဲကာလတွင် အိမ်ရှင်မပီပီ အိမ်​ထောင်​ရေးတာဝန်များကို မပျက်မကွက်​ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀ရာစု၏ သံမဏိ အမျိုးသမီး ၁၉၈၃ခုနှစ်၊ ၁၉၈၇ ခုနစ်များတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ ဆက်လက်အောင်ပွဲခံပြီး သက်ချာလည်း သုံးကြိမ်ဆက်တိုင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်ရွေးကောက်ခံရသည်။
စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးပိုင်းတွင် အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍလျော့မှုများကြောင့် ကျော်ကြားကာ၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း အာဂျင်တီးနားနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖောက်ကလန်စစ်ပွဲအတွင်း ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ဦးဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည့် သူမ၏ပုံရိပ်ကို လူထုက အားပေးခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၈၄-၈၅ ခုနှစ်များတွင် သတ္တုတွင်းလုပ်သားများ သပိတ်မှောက်နေစဉ်ကာလများအတွင်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများနှင့် အကြိတ်အနယ် ဆန့်ကျင်ဖြေရှင်းခဲ့ရခြင်းများကြောင့်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၉၀ခုနှစ်တွင် အခွန်စည်းကြပ်ရေးမူဝါဒနှင့် ဥရောပပေါင်းစည်းရေးဆိုင်ရာပြဿနာများအား အငြင်းပွားရာမှ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။
၁၉၉၂တွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
အင်္ဂလန်နန်းတွင်းမှ ချီးမြှင့်သည့် ဘယ်ရွန်ဘွဲ့ခံယူရရှိပြီး ဘယ်ရွန်ဘွဲ့ခံ ကက်စတီဗင် သက်ချာ အဖြစ်ခံယူသည်။
သက်ချာ၏ စာပေလက်ရာ ၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် ဟာပါကောလင်းစာအုပ်တိုက်မှ မာဂရက်သက်ချာ၏လက်ရာဖြစ်သည့် ဒေါင်းနင်းလမ်းနှစ်ကာလများ (The Downing Streets) ပထမတွဲကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘ၀နိဂုံး ယူ​​ကေ၏ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၁နှစ်ကြာတာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့​သော မာဂရက်သက်ချာသည် ဧပြီလ ၈ရက်၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ​သွေးခဲ​ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်၈၇နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
thumb|ရန္တပိုရွာမှ မြေအိုးလုပ်ငန်း ရန္တပိုရွာ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီးတွင် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည့် ရန္တပိုရွာသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံရာ၊ မြင်းခြံမြို့ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသော ရွာကြီးတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ယနေ့တိုင် ရှေးအစဉ်အလာမပျက် မြေအိုးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လျက်ပင် ရှိသည်။
သမိုင်းဝင် ၁၈၂၆ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၄ရက်နေ့တွင် ရန္တပိုရွာတွင် မြန်မာဘက်မှ လယ်ကိုင်းစားဝန်ကြီး မဟာမင်းလှမင်းခေါင်ကျော်ထင် နှင့် အင်္ဂလိပ်ဘက်မှ ဗိုလ်ချုပ် ဆာအာချီဘော ကင်းဘဲလ်တို့မှ စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း အင်းဝမြို့မှ တောင်ဘက် မိုင် ၄ဝ ခန့်ကွာဝေးပြီး မြင်းခြံမြို့အထက် ခြောက်မိုင်ကွာဝေးသော ရန္တပိုရွာတွင် တွေ့ဆုံ၍ ရန္တပိုစာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
စီးပွားရေး ရန္တပိုဆိပ်ကမ်းတည့်တည့် ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်လိုက်လျှင် ရန္တပိုရွာသို့ ရောက်သည်။
ရွာက အတွင်းပိုင်း နည်းနည်းကျသော်လည်း မြစ်နှင့် မဝေးပါ။
ရွာထဲရှိ အိမ်တိုင်း၌ အိုးများ နေလှမ်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
တချို့အိမ်များတွင် တဲအိမ်ကို ဂိုထောင်သဘောဆောက်ပြီး မြေကြီးများ ထည့်သိမ်းထားကြခြင်း တွေ့ရသည်။
ထိုမြေကြီးများကို မြစ်အတွင်း သောင်များမှ တူးယူရသည်။
အိမ်တိုင်းလိုလို မြေသိမ်းထားကြသည်ကို မတွေ့ရသော်လည်း အိမ်တိုင်းမှာ အိုးလှမ်းထားကြတာ တွေ့ရသည်။
ထို့အပြင် အိမ်တိုင်းမှ အမျိုးသမီးတိုင်းကလည်း အိုးလုပ်နေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။
အရွယ်မျိုးစုံ၊ ဆိုက်မျိုးစုံ ရေအိုး၊ ထမင်းအိုး၊ ညောင်ရေအိုး စသော အိုးမျိုးစုံကို မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းသာမက မြန်မာပြည် အောက်ပိုင်းဒေသများ အထိပါ ပြန့်ပြန့်နှံ့နှံ့ အရောက်ပို့ကြောင်း သိရသည်။
ထိုအိုးများကို စက်လှေများနှင့် တလတခါ လာဝယ်ကြပြီး တချို့က လိုချင်သော ပုံစံ၊ အရွယ်အစားနှင့် အမျိုးအစားကို အော်ဒါမှာပြီး အပ်သွားကြသည်။
ပလပ်စတစ် ရေသန့်ဘူး၊ ရေသန့်စက်၊ စတီးရေသန့်ဘူး၊ စတီးရေသန့်စက်များ ပေါ်လာခဲ့သော်လည်း အိုးလုပ်ငန်းအပေါ် ထိခိုက်မှုမရှိဟု သိရသည်။
ရွာတွင် အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ရှိပြီး ၉၈ အိမ်က အိုးလုပ်ငန်းသာ လုပ်ကိုင်ကြောင်း၊ တခြား စီးပွားရေးလုပ်သူမှာ နည်းသည်။
ကျန်းမာရေး ရန္တပိုရွာမှာ ဆေးပေးခန်းနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ မရှိသေးပါ။
ကျန်းမာရေးကိစ္စဖြစ်လျှင် ၁၀ မိုင်ခန့်ဝေးသော မြင်းခြံမြို့သို့ သွားရသည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ။
ထင်ရှားသော အမေရိကန်နိုင်ငံရေး သမား ရောဘတ် ဖရန့်စစ် (ဘော်ဘီ) ကနေဒီ အား ဘရွတ်ကလင်းမြို့တွင် ၁၉၂၅ခုနှစ်၊ နိုင်ဝင်ဘာလ၊ ၂၀ ရက်နေ့က ဖွားမြင်သည်။
အစ်ကိုဖြစ်သူ ဂျွန် ဖဇ်ဂါရက် ကနေဒီမှာ နောင်တွင် အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် ထင်ရှားလာသည့် သူဖြစ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ အီသဲလ်နှင့် ဖူးစာစုံခဲ့ပြီး ၁၉၅၁ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ထိုနောက်တွင် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ရှေ့နေအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် အစ်ကိုဖြစ်သူ ဂျွန် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးရာတွင် ပါဝင်ရန်အတွက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ကနေဒီ သမ္မတဖြစ်သောအခါ ၁၉၆၀ခုနှစ် တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှေ့နေချုပ် အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပြည်သူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် အလေးပေးဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သို့သော် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ၁၉၆၄ခုနှစ်တွင် ရှေ့နေချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်။
နယူးယောက်ပြည်နယ်အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရပြီးနောက်တွင်တွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ သမ္မတလောင်းအဖြစ် ပါတီတွင်းရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နေစဉ်အတွင်းတွင် ဆာဟန်ဆာဟန် ဆိုသူ၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း ခံပြီး ၁၉၆၈ခုနှစ်၊ ဇွန်လ၊ ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ထိုလုပ်ကြံမှုအား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ရာတွင် တွေ့ရှိချက်များမှာ အမျိုးမျိုးကွဲပြားနေသဖြင့် ယနေ့တိုင် အမှုပိတ်သိမ်းနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်များ အတွင်းရန်သူ (The Enemy Withing) မိတ်ဆွေနှင့် ရဲရင့်သောရန်သူများသာ(Just Friends and Brave Enemies) ပိုမိုသစ်လွင်သော ကမ္ဘာတစ်ခု ကြိုးပမ်းတည်ဆောက်ရေး (To Seeks a Newer World) Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု Category:အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများ။
အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်း ကမ္ဘာကျော် နာဇီဇာတ်ကောင် တစ်ဦး၊ ဂျူးသုတ်သင်ရေးအခန်းကဏ္ဍတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးပါဝင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည့် အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်းအား တွင် ဖွာမြင်သည်။
၁၉၃၄ခုနှစ်တွင် SSအဖွဲ့ဟု နာမည်ကျော်သည့် ရှတ်စတဖင်းအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် အချိန်တိုအတွင်းပင် အဖွဲ့၏ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
သူ့၏ရာထူးတာဝန်နှင့် ပက်သက်၍ ဂျူးလူမျိုးများ အခြေချနေထိုင်မှု ကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး (The Director of Jewish Emigration Office) ဟူ၍ဖြစ်သော်လည်း အမှန်တကယ်တွင်သူ၏ အလုပ်တာဝန်မှာ ဂျူးလူမျိုးများ အား စနစ်တကျပန်းဆီးနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ရေးသာ ဖြစ်သည်။
အဆိုပါဌာနအနေဖြင့် နာဇီတို့၏ စစ်အောင်နိုင်ရာနယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်သည့် ဂျူးလူမျိုးများအား ထွက်ခွာရန် အတင်းအကျပ်နှင်ထုတ်ဖယ်ရှားရှင်းလင်းပစ်သည့် တာဝန်ကိုဆောင်ရွက်ရသည်။
၁၉၄၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၊ ၂၀ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ဝမ်းဆီးညီလာခံတွင် အဒေါ့ဖ်အိုက်ခမန်းနှင့် အခြားထိပ်သီးအရာရှိများသည် ဂျူးလူမျိုးများအား ဖျက်ဆီးရေးအတွက် အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အသေးစိတ်ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နာဇီတို့၏ ပင်မလုံခြုံရေးဌာနတွင် အိုက်ခမန်းတံာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်ကာလများအတွင်း အရေအတွက် သုံးသန်းကျော်မျှရှိသည့် ဂျူးလူမျိုး အရွယ်စုံတို့သည် အော့ဇ်ဝစ်ဇ်အစရှိသော အကျဉ်းစခန်းများသို့ ပို့ဆောင်ခံရပြီး မပြန်လမ်းသို့ မြန်းကြရရှာသည်။
သို့ရာတွင် အိုက်ခမန်းသည် စစ်အတွင်းတွင် သိုသိုသိပ်သိပ်နေထိုင်ပြီး လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်လေ့မရှိလှသည့် အပြင် စစ်ပြီးကာလတွင်လည်း ဥရောပမြေမှ လျှို့ဝှက်တိမ်းရှောင်ကာ နေနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၉၄၅ခုနှစ်တွင် မိသားစုဝင်များဖြစ်သည့် ဇနီးနှင့် သားသမီးများကို ခေါ်ဆောင်ကာ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့ရှိ ဂျာမန်-အာဂျင်တီးနား မာစီးတီးဘင့်ဇ် ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေခဲ့သည်။
ထိုအချိန်များအတွင်းတွင် တစ်ဖက်လှည့်ဖြင့် သူ၏သတင်းများကို နေရာအနှံ့မှ ကောလာဟလများ ထွတ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး လျှို့ဝှက်စွာ နေထိုင်နေခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် နာမည်ကျော် အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေး မော့ဆက်မှ ခြေရာခံမိကာ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံမှ အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ လျှို့ဝှက်စွာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်း ခံရပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံတွင်းတွင် ရုံးတင်စစ်ဆေးခံရသည်။
ဂျေရူစလမ် တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပြစ်မှုထင်ရှားသဖြင့် နာဇီ အက်စ်အက်စ် ဒုဗိုလ်မှူးကြီး အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်းအား ၁၉၆၂ခုနှစ်၊ မေလ၊ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခံခဲ့သည်။
thumb|ငေါင်း သတ္တဝါပုံအား အထောက်အထားများအရ ပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ငေါင်း (IPA|/ŋáʊ̃/) သည် မြန်မာ့သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင်ပါသော ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ထူးဆန်းသည့် လူတူသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ငေါင်းသတ္တဝါသည် ယုံတမ်းစကား (ဝါ) နာနာဘာဝတို့၏ ရုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ထားကြသည်။
ငုံးလို ကြက်လို သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ခြေတစ်ချောင်းသာပါကာ လူနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုသည်။
တောတွင်းတွင် ငေါင်းကိုဖမ်းလိုလျှင် ပိုက်၊ကျော့ စသည်နည်းများဖြင့် ဖမ်းမရပေ။
ငှက်ပျောဖက်ခင်း၍ ထောင်ထားပြီး ချော်လဲသွားမှ ဖမ်းနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဂနန်းဘာသာစကားဖြင့် စောက်ကွန်း (ခြေတစ်ချောင်း အကောင်) ဟုခေါ်သည်။
ရှေးမြန်မာ့ တိုင်းရင်းဆေးနည်းများတွင် ထိပ်ကပ်နာပျောက်ဆေး ဖော်ဆပ်သည့်နေရာတွင် ဒေါင်းရိုး၊ ငေါင်းရိုးတို့လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။
တိမ်သလ္လာပျောက်မျက်စဉ်းဆေးတွင်လည်း ငေါင်းရိုးပါဝင်သည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာ ငေါင်းသည် ခြေတစ်ချောင်းထောက်၍ လမ်းလျှောက်တတ်သည်။
ဦးခေါင်းနောက် နောက်စေ့နေရာတွင် အောက်ချင်းငှက်ကဲ့သို့ အချွန်အတက်ကြီးပါရှိသည်။
သစ်ပင်များအထက်သို့ လူတစ်ရပ်ကျော်ခုန်၍ အဆိုပါ အချွန်အတက်ကြီးဖြင့် ပေါက်ကာ ကြာကြာရပ်တည်နေနိုင်သည်။
ခြေတစ်ချောင်းသာရှိသော်လည်း အပြေးအလွန်မြန်သည်။
ဒူးဆစ်ကွေးမရပေ။
သစ်ပင်ကို မှီကာအိပ်စက်တတ်သည်။
အချို့အရပ်များတွင် အတောင်မပါဘဲ၊ လက်သာပါကြောင်း ထူးခြားစွာဆိုသည်။
ဖနောင့်ပြောင်းပြန်လှည့်နေသည့် အနေအထားရှိပြီး လက်မောင်းများ သန်မာသည်။
ခန္ဓာကိုယ်ပြားချပ်သည် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားစွာ ဆိုကြပြန်သည်။
“ငေါင်းခြေတစ်ချောင်း မစားကောင်း” ဟုပင် ရှေးစကားပုံ ရှိသည်။
အထောက်အထား ငေါင်းနှင့်ပက်သက်ပြီး အခိုင်လုံဆုံးသော အထောက်အထားမှာ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ရွှေတိုက်တွင် ထားရှိသည့် ရွှေနန်းစဉ် လက်သုံးပုရပိုက်ဖြူဖြစ်သည်။
အဆိုပါဆေးရေးပုရပိုက်တွင် လူမျောက်ငရွှေမောင်၊ ကိန္နရာအသေခြောက်၊ နဂါးဂဠုန်အသေခြောက်၊ ရေသူမ၊ နဂါးငါးကောင်၊ ကျွန်းဖိုကျွန်းမပင် စသည်အကြောင်းအရာတို့နှင့် အတူ လူငေါင်းပုံများပါ ပါဝင်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်က တောင်ငူမြို့ မြတ်စောညီနောင် ဘုရားမှ ဖမ်းယူရရှိသည်။
တောင်ငူမြို့ဝန်မှ ဆက်သသည့် အဆိုပါ ငေါင်းတွင် လက်နှစ်ဖက်၊ ခြေတစ်ဖက် ပါဝင်သည်။
လက်နှစ်ဖက်ကို အတောင်များသဖွယ် ဘေးနှစ်ဖက်သို့ ဖြန့်ကားထားသည်။
အမျိုးသမီးမျက်နှာနှင့် ဆင်တူသော မျက်နှာပုံစံရှိသည်။
ဆံပင်တိုပြီး အသံမှာ ငှက်သံကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
အသားမစားဟုဆိုသည်။
ငေါင်းသတ္တဝါသည် ကိုယ်ခန္ဓာပြားချပ်၏။
လက်နှစ်ဖက်ပါကာ လက်မောင်းများထွားကြိုင်း၏။
အရပ် ငါးပေတစ်လက်မခန့် ရှိသည်။
ဒူးဆစ်မရှိ။
ခြေတစ်ချောင်းသာ ပါ၏။
ခြေဖဝါးသည် အနောက်ဘက်သို့ လှည့်နေပြီး ဖနှောင့်သည် အရှေ့တွင်ရှိသည်။
ခါးတစ်ဆစ် ခြေမျက်စိ တစ်ဆစ် နှစ်ဆစ်သာပါ၏။
နဖူးသည် ခြောက်လက်မကျော် ကျယ်၍ပြောင်၏။
မေးကောက်သည်။
ခေါင်းနောက်စေ့တွင် ပေါက်ချွန်းပမာ၊ အမောက်ပမာ အရိုးကြီးပါရှိသည်။
သစ်ပင်ထူထပ်သော တောနက်ကြီးများတွင် နေထိုင်တတ်သည်။
သစ်ပင်တစ်ပင်မှ တစ်ပင် ကူးပြောင်းသွားလာတတ်၏ဟု လေ့လာတွေ့ရှိချက်အား ကချင်ပြည်နယ် နန်းမွန်ရွာ အမတ်ဟောင်းတစ်ဦးမှ ရေးသားဖူးကြောင်း ငှက်အမျိုးအနွယ်လဲမဟုတ်ပါ အတောင်မပါရှိပါ။
ငေါင်းကောင်သည် လူနှင့်တူသော သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ဆံပင်အလွန်ကောင်းသည်။
ငေါင်း၏ဆံပင်ကို ဆံစု(ဆံတု)လုပ်ပါက ဆံပင်ကောင်းသည်ဟု အယူရှိသဖြင့် ရှေးခေတ် အမျိုးသမီးများ ငေါင်း၏ဆံပင်ကို ဆံစု(ဆံတု)လုပ်ကြလေ့ရှိသည်။
၎င်းသတ္တဝါသည် ခြေတဆစ်လက်တဆစ်သာရှိသောကြောင့် လူကဲ့သို့ကွေး၍ မရချေ။
သို့သော် အလွန်အပြေးသန်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြေးအသန်ဆုံးဖြစ်သည့် ခွေးပင်လိုက်၍ မမှီနိုင်ပေ။
၎င်းတို့ကို ဖမ်းဆီးရန်မှာ ၎င်းတို့ကျက်စားရာ ပတ်ဝန်းကျင် တောင်စောင်းတနေရာတွင် ဝါးဖက်(ဝါးပိုးဖက်)များကို ခင်းထားရပြီး ဖက်ခင်းထားသည့် တောင်စောင်းဘက်သို့ ၎င်းတို့ကို မောင်းနှင်လိုက်သည့်အခါ ၎င်းတို့သည် ဖက်များကိုနင်းမိကာ ခြေချော်၍ တောင်အောက်သို့ လိမ့်ကျသွားတတ်သည်။
ထိုအခါမျိုးမှာ တောင်အောက်မှစောင့်၍ ဖမ်းရသည်။
၎င်းငေါင်းကောင်သည် လဲကျရာမှ ထလိုလျှင် သစ်ပင်ငယ်လေးများရှိရာသို့ လူးလှိမ့်ပြီး ထိုသစ်ပင်ငယ်လေးများကို ကိုင်တွယ်ဆွဲယူပြီးထ ကြရသည်။
၎င်းတို့ လဲကျရာမှ မထ နိုင်မှီ အမိဖမ်းရသည်။
ဟုမ္မလင်း၊ ဗန်းမော်၊ ဝိုင်းမော်၊ မိုးကောင်းမြို့ အနီးတဝိုက်ရွာများတွင် ငေါင်းကို တွေ့ဖူးကြသည်ဆိုသည်။
နောက်ဆုံးတွေ့ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမှာ ၁၉၅၅ တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကဝါးပွန်းရွာမှ ရွာသား ဝဂျစ်ခန်သည် သစ်ခွဲကြောင်းတွင် လက်ညပ်နေသော ငေါင်းတစ်ကောင်အား ဖမ်းဆီးခဲ့မှုဖြစ်သည်။
ဆယ်လော်ရွာရဲစခန်းတွင် တစ်ညထားပြီး နောက်နေ့တွင် သေဆုံးသွားသည်ဆိုသည်။
သူတို့ကို ယဉ်ပါးအောင်မွေး၍ မရချေ။
အုပ်စုဖွဲ့နေထိုင်တတ်ကြပြီး အကြီးဆုံးအကောင်မှာ လူ ၁၀နှစ်သားအရွယ်ခန့် ရှိသည်။
ငေါင်း….ငေါင်း ဟုအော်မြည်တတ်သဖြင့် ငေါင်းဟု ခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက ဒေါနတောင်တန်းတွင် အများအပြားတွေ့ရတတ်ပြီး ယခုအခါမှာတော့ မရှိသလောက်ကို ရှားသွားပြီဖြစ်သည်။
သူတို့၏ အရိုးကို ဆေးတံရိုးလုပ်ပြီး သောက်လျှင် သွားခိုင်သည်ဟု ရှေးလူကြီးများက ဆိုကြသည်။
မောင်ကြည်သန့် ရေးသည့် မြန်မာ့ဖြစ်ရပ်(၁၀၀)စာအုပ်မှ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ငေါင်းသည် နာနာဘာဝမဟုတ်သလို ငှက်လည်းမဟုတ်ပေ။
လက်နှင့်ခေါင်း သဏ္ဌာန်ပါဝင်ပြီး ထူးဆန်းသည့် သတ္တဝါဆန်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အမျိုးတုံးရှားပါးသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ။
စာပုံနှိပ်စက်ကို တီထွင်သူ ဂျိုဟန် ဂူတင်ဘတ် (Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg) ကို ဂျာမနီနိုင်ငံ မိန့်ဇ်မြို့တွင် ၁၄၀၀ပြည့်နှစ်က ဖွားမြင်သည်။
သာမန်လူလတ်တန်းစားတစ်ဦးဖြစ်မည်ဟုသာ ခန့်မှန်းနိုင်ပြီး သူ၏ဘဝအခြေအနေနှင့်ပက်သက်၍ ကောင်းစွာ မသိရှိရပေ။
အမှုမှတ်တမ်းတစ်ခုတွင် သူပိုင်ပစ္စည်းအချို့ကို စီးပွားဖက်ဖြစ်သူ ဂျိုဟန်ဖတ် ကသိမ်းယူသွားသည်ဟု ပါရှိသဖြင့် စီးပွားရေးအခြေအနေ မကောင်းဟုသာ သုံးသပ်နိုင်သည်။
၁၄၆၈ခုနှစ်၊ မိန့်ဇ်မြို့တွင်ပင် ကွယ်လွန်သည်။
စာပုံနှိပ်စက်ကို တီထွင်သည်ဆိုသည့်တိုင် ဂူတင်ဘတ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်နိုင်သည့် စာလုံးပုံဆောင်ခွက် (movable type) ကို တီထွင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထိုပုံစံမျိုးကို ၁၁ရာစုများက တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပိရှန် (Pi Sheng) ဆိုသူမှ တီထွင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
သို့သော် ရွှံ့ပြားဖြင့်လုပ်သော ထိုပုံစံမှာ ရေရှည်အသုံးအစွဲမခံပေ။
တရုတ်တို့နောက်တွင် ကိုရီးယားတို့ကလည်း သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သည့် ပုံဆောင်ခွက်ကို ၁၅ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ ရှိသည်။
သို့ဖြင့် ခေတ်သစ်ဥရောပ ကမ္ဘာအတွက် တိုးတက်သော စာပုံနှိပ်စက်ကို တီထွင်ရန်အတွက် ဂူတင်ဘတ်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ထိုသို့ကြိုးပမ်းရာတွင် အရေးပါသော အဆင့်များအဖြစ် - ရွှေ့ပြောင်းစာခွက်တွင် စာစီခြင်း၊ စာလုံးပုံစံများကို လိုအပ်သလို စွဲမြဲနေစေရန် တပ်ဆင်ခြင်း စာပုံနှိပ်စက် မင် စက္ကူ စသည်ဖြင့် လိုအပ်ပေသည်။
အခြေခံအားဖြင့် စက္ကူမှာ ၁၅ရာစုတွင် ရှားပါးပစ္စည်းများ မဟုတ်တော့သဖြင့် သက်သာသည် ဆိုသော်လည်း ရွှေ့ပြောင်းစာခွက်နှင့် စာလုံးပုံစံများထုတ်လုပ်ရာတွင် အထူးအားစိုက်ရသည်။
စာပုံနှိပ်အက္ခရာပုံစံများအတွက် သင့်တော်မည့် သတ္တုကို လေ့လာရှာဖွေရသည်။
ထိုနောက်တွင်မှ ညီညွတ်သော ပုံစံတုံးများရရှိရန် ပုံစံခွက်(mould) ပုံလောင်း ရပြန်သည်။
ထိုအဆင့်အောင်မြင်သည့်နောက်တွင်လည်း ဆီဖြင့်ဖော်စပ်ရသည့် မင်ကိုလည်းကောင်း စာရိုက်နိုင်မည့် စာဖိစက်ကိုလည်းကောင်း တီထွင်ရသည်။
ထိုအရာများကို တစ်ခုခြင်းအလိုက် တီထွင်ပြီးသည့်နောက်တွင်မှ အရေးပါဆုံးဖြစ်သည့် စာပုံနှိပ်စက်ကို တီထွင်ရသည်။
ပုံနှိပ်ခြင်းသဘောတရားအရ အရေအတွက်များများကို အချိန်တိုအတွင်း ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးဖြစ်သည့်အလျှောက် ထိုစံနှုန်းကို လိုက်မီရန် အားထုတ်ကြိုးပမ်းရသေးသည်။
သူ၏တီထွင်မှုရလဒ်အဖြစ် ၁၄၅၄ခုနှစ်တွင် ဂူတင်ဘတ်သမ္မာကျမ်းစာအုပ်ကို ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေ နိုင်ခဲ့သည်။
ဂူတင်ဘတ်၏ တီထွင်မှုကြောင့် ဥရောပတိုက်တွင် အသိပညာပြန့်ပွားရေး များစွာကျယ်ပြန့်လာပြီး အချိန်တိုအတွင်းတွင် အသိပညာအရပ်ရပ်တို့သည် နေရာဒေသများစွာသို့ ပြန့်ပွားနိုင်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ်တစ်ရပ်ကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
မှတ်စုများ ကိုးကား Category:ဂျာမနီနိုင်ငံ Category:ဂျာမန် တီထွင်သူများ။
thumb|ကွဲပြားသော ငှက်မွေးများ ငှက်မွေးသည် ပေါ့ပါးခြင်း၊ ကျုံ့နိုင်ကန်နိုင်ခြင်းနှင့် ပျော့ ပြောင်းခြင်းတို့ကြောင့် မွေ့ရာ၊ ကူရှင်၊ ဂွမ်းထိုးစောင်၊ ခြုံထည် စသည့် အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးဝင်သည်။
ထိုသို့ အသုံးပြုရန်အတွက် အကောင်းဆုံး ငှက်မွေးများကို ငန်းနှင့်အလားတူ ရေနေငှက်တိရစ္ဆာန်များမှ ရရှိနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် ငန်းအရှင်မှ နုတ်ယူရရှိ သည့် အမွေးကို လူကြိုက်အများဆုံး ဖြစ်လေသည်။
ဝမ်းဘဲနှင့် သာမန်အိမ်ကြက်များမှ အမွေးများကိုလည်း မွေ့ရာတွင်သိပ်ရန် အများအစား အသုံးပြုကြသည်။
သို့ရာတွင် ယင်းတို့သည် ရေနေငှက်များမှ ရရှိသော အမွေးများလောက် နူးညံ့ခြင်း မရှိချေ။
ငှက်၏အတောင်မှ ရရှိသော ငှက်တောင် များကို စာရေးကလောင်တံအဖြစ်ဖြင့် ၆ ရာစုနှစ်မှစ၍ ၁၉ ရာစုနှစ် အရှေ့ပိုင်းခေတ် သံမဏိကလောင်များ ပေါ်ပေါက် လာသည့် အချိန်တိုင်အောင် လူတို့ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အဂ‡လန်နိုင်ငံနှင့် ဥရောပတိုက်တွင် အယ်လစ်ဇဗက် ဘုရင်မ လက်ထက်ကစ၍ ငှက်ကုလားအုပ် အမွေးများကို အမျိုးသမီး ဦးထုပ်၌ အလှတပ်ဆင်သည့် အလေ့အထ ခေတ်စားလာခဲ့ သည်။
ထိုသို့ အသုံးပြုသည့် ငှက်မွေးများကို အာဖရိကတိုက်၊ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ အယ်ရီဇိုးနားပြည်နယ်၊ ကာလီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်ရှိ ငှက်ကုလားအုပ် မွေးမြူရာ အရပ်ဒေသများမှ တင် သွင်းခဲ့ကြရသည်။
ထိုမှတစ်ပါး ပန်းချီရေသည့်စုတ် တံရိုးများကို ငှက်တောင်များဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိ၍ ကြက်ငှက်တို့၏ အမွေးများ ဖြင့်လည်း ဖုံခါငှက်မွေးများ ပြုလုပ်အသုံးချလေ့ ရှိကြသည်။
သတ္တဝါအမျိုးမျိုးတွင် ငှက်တစ်မျိုးတည်းသာ အမွေး အတောင်များ ပေါက်ကြသည်။
ငှက်တွင်ပေါက်သော အမွေး အတောင်တို့သည် နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင်ပေါက်သော အမွေး အမှင်များ၎င်း၊ ငါးများတွင်ရှိသော အကြေးများနှင့်၎င်း သဘော အားဖြင့် ဆင်တူသည်။
ငှက်မွေးသည် ငှက်တို့အား အပူအအေး ဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ပေါ့ပါးသည့်အတွက်ကြီမား ကျယ် ပြန့်သော တောင်ပံကိုဖြစ်စေသည်။
ငှက်မွေးတွင် အုန်းခက်၌ အုန်းလက်များ ထွက်နေသကဲ့သို့ ငှက်တောင်ရိုးမှ နံဘေးသို့ အစီအရီ ပြန့်ထွက်နေသော မွေးလက်များရှိသည်။
ငှက်မွေးအဖျားပိုင်းရှိ မွေးလက်များတွင် ချိတ်ကလေးများ ပါရှိ၍ ထိုချိန်ကလေးများဖြင့် မွေးလက်အချင်းချင်း ပူးယှက် နေအောင် ဆွဲချိတ်ထားသည်။
အရင်းပိုင်းရှိ မွေးလက်များမှာမူ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မပူးယှက်ဘဲ ဖွာနေလေ့ ရှိကြသည်။
ငှက် တောင်ရိုးသည် အရေးပြား၌ ပေါက်သည်။
ငှက်တောင်ရိုး၏ အောက်ခြေ၌ အပေါက်ရှိသည်။
ငှက်မွေးကြီးတွားနေဆဲအချိန် တွင် အမေါးဖြစ်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများသည် ထိုအပေါက်မှဝင်ရောက်လျက် ရှိ၏။
ငှက်မွေးကြီးထွားမှု ရပ်စဲ သွား သောအခါ ထိုအပေါက်သည် အလိုအလျောက် ပိတ်သွား သည်။
အမွေးလဲချိန်ရောက်သောအခါ ငှက်မွေးမြုပ်ဝင်သည့် နေရာ အောက်ဘက်မှ ငှက်တောင်ရိုးအငုတ်ပေါက်လာပြီး အမွေးကို တွန်း၍ ထုတ်လိုက်သဖြင့် အမွေးဟောင်းသည် ငှက်၏ ကိုယ်မှ ကျွတ်ထွက်သွားသည်။
ငှက်တို့သည် အနည်း ဆုံး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်ကျ အမွေးလဲလေ့ရှိ၍ အမွေးလဲ သည့် အချိန်မှာ သားငယ်များ ပေါက်ဖွားပြီးချိန် ဖြစ်တတ် သည်။
ငှက်မွေးသည် အရေပြားတွင်ရှိသော အုပ်ဆောင်ပုံ အသီးငယ်ကလေးမှ စတင်ပေါက်လာသည်။
ပထမအုပ်ဆောင်း အောက်၌ ဒုတိယအုပ်ဆောင်းဖြစ်ပေါ်၍ လာသည်။
ထိုအောက် တစ်ဖန် တတိယ အုပ်ဆောင်း၊ စတုတ္ထအုပ်ဆောင်း စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြန်သည်။
ဤနည်းဖြင့် အုပ်ဆောင်း တစ်ခုကို တစ်ခုက ထိုးထုတ်ယင်းနှင့် ငှက်မွေးသည် တဖြည်း ဖြည်း ပေါက်လာသည်။
ထိုကြောင့် ငှက်တောင်ရိုးကိုကြည့် လျှင် ခေါင်းပွပင် ဖြစ်နေသော်လည်း အတွင်းဘက်တစ်လျှောက် ၌ အခုံးပုံ အဆစ်ကလေးများဖြင့် ပိတ်ဆို့လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ နိုင်လေသည်။
ငှက်တစ်ကောင်ရှိ အမွေးများကို အပေါ်ယံ အမွေးကြမ်း၊ အမွေးစုတ်ဖွားနှင့် အမွေးနုဟူ၍ အဓိကအားဖြင့် သုံးမျိုးခွဲခြား နိုင်သည်။
အပေါ်ယံအမွေးကြမ်းများမှာ ငှက်ကိုယ်ပေါ်၌ အပေါ် ယံမှ မြင်ရသောအမွေးများပင် ဖြစ်၏။
သို့သော် ယင်းတို့ အနက် အတောင်အမြီးရှိ ငှက်တောင်များမှာ အကြီးဆုံးနှင့် အသန်မာဆုံးဖြစ်၍ ကျန်ကိုယ်ပေါ်ရှိ အမွေးကြမ်းများနှင့် ခြားနားကြသည်။
အမွေးစုတ်ဖွားများမှာ အပေါ်ယံမွေးကြမ်း များတို့၏ အရင်းနားတွင် ပေါက်လေ့ရှိ၍ အမျှင်အမျှင် ဖြစ်နေပြီးလျှင် အဖျားပိုင်း၌ ဖွားနေတတ်သည်။
အမွေးနုများမျာ ကိုယ်ပေါ်၌ ကပ်လျက်ပေါက်ကြ၍ အမွေးစုတ် ဖွားတို့အောက် တွင် လုံးဝ ဖုံးကွယ်နေတတ်သည်။
ဤအမွှေးနုမျိုးကို ငှက် အချို့တွင် အနည်းငယ်သာတွေ့ရ၍ ဇင်ရော်နှင့် ဝမ်းဘဲကဲ့သို့ သော ငှက်များ၌ ထူထဲစွာ တွေ့ရသည်။
ထူးခြားပုံ ကား အမွေးနုများ၌ ငှက်တောင်ရိုး ကင်းမဲ့နေတတ်ခြင်းပင် ဖြစ်၏။
အမွေးနုတို့တွင် အမှုန်များချတတ်သော အမွေးနုတစ်မျိုး ရှိပြန်ပေသေးသည်။
ဗျိုင်းကဲ့သို့ ငှက်များတွင် ရင်ပတ်နှင့် ပေါင်တို့၌ ထိုမွေးနုမျိုးအများအပြား ပေါက်နေသည်ကို တွေ့ရ သည်။
ထိုမွေးနုထိပ်ကလေးများသည် ကွဲထွက်၍ ငှက်ကိုယ်ပေါ် သို့ အလွန်သေးငယ် မှုန်မွှားသော အမှုန့်ကလေးများ ကျရောက် သည်။
ထိုအခါ ငှက်မွေး၏ အရောင်အသွေးမှာ ထူးထူးကဲကဲ တောက်ပ စိုပြေလာသည်။
ငှက်မွေးတွင် ငှက်မျိုးကိုလိုက်၍ အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
အရောင်များမှာ အဓိကအားဖြင့် အနက်၊ အနီ၊ အဝါနှင့် အစိမ်း ရောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အထူးသဖြင့် ငှက်ဖိုများတွင် ငှက်မများမှာထက် ငှက်မွေးများ ပိုမိုတောက်ပ လေ့ရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။
အဆိုပါအရောင်များကို ငှက်၏ သွေးထဲမှ စွန့်ထုတ်လိုက်သော အညစ်အကြေးများက ဖန်တီး ပေးဟန်တူသည်ဟု ယူဆရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ငှက်မွေးများ။
ငှက်လက်မသည် ဝါးဗလားငှက်မျိုးတွင် ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒ အမည်မှာ 'ပရိုင်နီးယား အင်အော်နေတာ ဗလန်ဖောဒီ' ဖြစ်သည်။
အလျား ၅ လက်မရှိသည်။
ထိုအလျားတွင် အမြီး ၂ လက်မ ၃ လက်မခန့် ပါသေးသည်။
အပေါ်ဘက်တွင် ညိုညစ်ညစ်အရောင်ရှိ၍ အောက်ဖက်တွင် အဝါရောင်ရှိသည်။
အမြီးဖျားတွင် အဖြူကွပ်ရှိသည်။
နွေအခါ၌ နှုတ်သီးအရောင်မှာ မည်းသည်။
ငှက်လက်မသည် သစ်တောနှင့် လွင်တီးခေါင်ကိုရှောင်၍ လယ်ယာစိုက်ခင်းများ၊ ကိုင်းတောနှင့် မြက်တောများတွင်သာ ကျက်စားတတ်သည်။
အတောင်မှာ အားနည်းလျက် အပေါ်ပိုင်း လေးနေသဖြင့် ကောင်းကောင်းမပျံသန်းနိုင်ပေ။
သို့ရာတွင် သန်မာသော ခြေထောက်များဖြင့် ဖျတ်လတ်စွာ လမ်းလျှောက်နိုင်သည်။
မြို့ရွာများ၌လည်းကောင်း၊ ဥယျာဉ်များ၌လည်းကောင်း မကြာခဏ တွေ့ရသည်။
အသံသည် မသာယာလှသော်လည်း အောင်မြင်သည်။
မတ်လမှ စက်တင်ဘာလအတွင်း ငှက်လက်မကလေးများ ပေါက်ကြသည်။
အသိုက်ကို ကိုင်းတောများတွင် မြေပြင်မှ အနိမ့်ဆုံး ၃ ပေ၊ အမြင့်ဆုံး ၆ ပေခန့်ခွာ၍ ပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။
အသိုက်မှာ မြက်ဖြင့် ကွန်ချာသဏ္ဌာန် ရက်လုပ်ထားသည်။
အလွန်သပ်သပ်ရပ်ရပ် ရှိ၏။
ဥမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ ပြောင်ချောနေသည်။
အရောင်မှာ စိမ်းပြာ၍ အညိုပြောက်များရှိသည်။
ငှက်လက်မကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာသီဥတု သင့်လျော်သောဒေသများ၌ ပေ ၄ဝဝဝ အမြင့်အထိ နေထိုင်ကျက်စားသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငှက်များ။
ငှက်ဝါ (Cyanoderma chrysaeum) ဟိမဝန္တာမှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
thumb|Monticola solitarius solitarius ငှက်သူခိုး (ဗိုလ်တဲငှက် ဟုလည်းခေါ်) သည် မြေလူးငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပါဏဗေဒအမည်မှာ မွန်တီကိုလာ ဆိုလီတာရီယပ် ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်တဲ၊ မင်းတဲ အစရှိသော အဆောက်အအုံများ၏ ခေါင်မိုးပေါ်တွင် နားနေတတ်သဖြင့် ထိုငှက်ကို ဗိုလ်တဲငှက်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။
ငှက်သူခိုးသည် အလျား ၉ လက်မရှိသည်။