kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
NGC 348 သည် ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 349 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 350 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 351 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၀ တွင် Lewis Swift ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 352 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
VizieR archives ကိုးကား Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲသည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၌ ၂၀၁၅ခုနှစ် ​ဇွန် ၅ရက်မှ ၁၆ရက်အထိကျင်းပသော ၂၈ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံသည် ၁၉၇၃၊ ၁၉၈၃၊ ၁၉၉၃ပွဲတော်များကို အိမ်ရှင်အဖြစ် ၃ကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် စတုတ္ထအကြိမ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။
သမ္မတ တိုနီတန်းမှ အားကစားပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံ၁၁နိုင်ငံမှ အားကစားသမားပေါင်း ၄၃၇၀ခန့်က အားကစားနည်း ၃၆မျိုးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲကို အသစ်တည်​ဆောက်ပြီးစီး​သော စင်ကာပူ အမျိုးသားအားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုင်း၊ စင်ကာပူ၊ ဗီယက်နမ်တို့က ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။
လက်ခံကျင်းပခြင်း စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ အိမ်ရှင်ဖြစ်ခွင့်ကို ၂၀၁၁ခုနှစ် ဖလန်းပင်ပွဲတော်အတွင်းက ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၀၇ပွဲတော်နှင့် ၂၀၁၃ပွဲတော်များကို လက်ခံကျင်းပရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ဖူးသော်လည်း အားကစားကွင်းများ တည်ဆောက်ဆဲဖြစ်သဖြင့် လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။
အားကစားကွင်းများ OCBC ​ရေကူးကန် thumb|OCBC ပွဲခန်းမ ​နေရာ အားကစားကွင်း အားကစားနည်းKallang Clusterစင်ကာပူအားကစားရုံစုစင်ကာပူ အမျိုးသားအားကစားကွင်းဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲ၊ ​ပြေးခုန်ပစ်၊ ​ဘောလုံး OCBC ပွဲခန်းမ (၁)Netball၊ ဘတ်စကက်​ဘောOCBC ပွဲခန်းမ (၂)ဓားသိုင်း၊ ဘော်လီဘော (ရုံတွင်း)OCBC ပွဲခန်းမ (၄)ဘိလိယက်နှင့် စနူကာစင်ကာပူ မိုးလုံ​လေလုံအားကစားရုံစားပွဲတင်တင်းနစ်၊ ကြက်​တောင်OCBC ​ရေကူးကန်​ရေပိုင်းဆိုင်ရာ အားကစားနည်းများအခြားKallang Squash Centreစကွက်ရှ်Kallang တင်းနစ်ကွင်းတင်းနစ်Kallang Cricket Fieldမြားပစ်Kallang Softball FieldSoftballKallang Practice Track​ပြေးခုန်ပစ် (မာရသွန်)စင်ကာပူ ကုန်သွယ်ခန်းမခန်းမ (၁)လက်​ဝှေ့၊ ပိုက်​ကျော်ခြင်းခန်းမ (၂)ဂျူဒို၊ ပန်ကြတ်ဆီလပ်၊ တိုက်ကွမ်ဒို၊ ဝူရှူးMarina Clusterမာရီနာကမ်း​ခြေရိုးရာ​လှေ၊ ရွက်​လှေမာရီနာကမ်း​ခြေ (​တောင်)စက်ဘီးစီးMarina Channelကနူး​လှေ၊ ​လှေ​လှော်အခြား Bedok Reservoir Water Ski Bishan Sports Hall ကျွမ်းဘား Bishan Stadium ​ဘောလုံး Jalan Besar Stadium ​ဘောလုံး Choa Chu Kang Stadium ရက်ဘီ (၇​ယောက်) East Coast Park ​ပြေးခုန်ပစ်၊ ၃မျိုးဆင့်အားကစား အိုင်တီအီး​ကောလိပ် Floorball အမျိုးသားရွက်​လှေဌာန ရွက်​လှေ အမျိုးသား​သေနတ်ပစ်ကွင်း ​သေနတ်ပစ် Orchid Country Club ဘိုလင်း Padang ပီတန်း Sengkang Hockey Stadium ​ဟော်ကီ ​ဆန်တိုဆာ ​ဂေါက်ကလပ် ​ဂေါက်သီးရိုက် Turf Club Riding Centre မြင်းစီး Tanglin Club စကွက်ရှ် SAFRA Yishun ​သေနတ်ပစ် ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် ၂၀၁၅အ​ရှေ့​တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ ပန်းတိုင်သို့​ရောက်ရှိသွားသည့် အားကစားသမားတစ်ဦးလက်​​မြောက်၍​ အောင်ပွဲခံကာပန်းဝင်လာပုံဖြစ်ကာ ၂၀၁၅ခုနှစ်ပွဲ​တော်တွင် ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည့် ကစားသမားများ၏ အလားအလာကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ရှိ အားကစားသမားများမှာ ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်မည့် အားကစားနည်းများလည်းဖြစ်ကာ ထိုပုံများသည် အားကစားသမားများ၏ စွမ်းရည်နှင့် ခွန်အားကို ပြသသည်။
လာဘ်​ကောင် ၂၀၁၅အ​ရှေ့​တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်​ကောင်မှာ နီလာ ဆို​​သော ခြင်္သေ့ဖြစ်သည်။
နီလာတွင် အနီရောင် လည်ဆံမွှေးရှိကာ အသည်းပုံခေါင်းရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ ခွန်အား၊ စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် ဖော်ရွေမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။
လာဘ်ကောင်သည် ပြိုင်ပွဲ၏ နေရာဒေသနှင့် အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ဝတ်စုံပြောင်းလဲသည်။
ပွဲများနှင့်အားကစား ဖွင့်ပွဲ thumb|ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား ၂၀၁၅အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲကို ၂၀၁၅ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ရက်နေ့ ည (၈:၁၅)အချိန်က စင်ကာပူအမျိုးသားအားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ကျင်းပရခြင်းမှာ (၂၀:၁၅)နာရီ ဖြစ်သဖြင့် ဤအားကစားပွဲကျင်းပသည့် ၂၀၁၅ခုနှစ်ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။
ဤပွဲမှာ အသစ်တည်ဆောက်ပြီးစီးထားသော အမျိုးသားအားကစားကွင်းသစ်တွင်ကျင်းပသည့် ပထမဆုံးသော အခမ်းအနားဖြစ်သည်။
စင်ကာပူသမ္မတ တိုနီတန်းမှ အားကစားပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ပိတ်ပွဲ ၂၀၁၅အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲကို ၂၀၁၅ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ရက်နေ့ည ၈နာရီအချိန်က စင်ကာပူအမျိုးသားအားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
စင်ကာပူသမ္မတ တိုနီတန်းမှ အားကစားပွဲတော်ကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၁၇ပွဲတော်အား လက်ခံကျင်းပမည့် မလေးရှားနိုင်ငံကို အလံလွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
ပါဝင်သည့် နိုင်ငံများ (၈၂) (၁၉၂) (၅၂၉) (၁၉၃) (၆၅၉) (၃၉၆) (၄၆၆) (၇၄၈) (၇၆၅) (၆၆) (၃၉၁) အားကစားနည်းများ ​ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများ 20pxဒိုင်ဗင် 20px|alt=|link=​ရေကူး 20px|alt=|link=​Synchronised swimming 20px|alt=|link=ဝါတာပိုလို 20px|alt=|link=မြားပစ် 20px|alt=|link=ပြေးခုန်ပစ် 20px|alt=|link=ကြက်တောင်ရိုက် 20px|alt=|link=ဘတ်စကက်​ဘော 20px|alt=|link=ဘီလိယက်နှင့် စနူကာ 20px|alt=|link=လက်​ဝှေ့ 20px|alt=|link=ဘိုလင်း 20px|alt=|link=ကနူး​လှေ 20px|alt=|link=​စက်ဘီးစီး 20px|alt=|link=မြင်းစီး 20px|alt=|link=ဓားသိုင်း 20px|alt=|link=​Floorball 20px|alt=|link=​ဘောလုံး 20px|alt=|link=​ဂေါက်သီးရိုက် 20px|alt=|link=ကျွမ်းဘား 20px|alt=|link=​ဟော်ကီ 20px|alt=|link=ဂျူဒို 20px|alt=|link=Netball 20px|alt=|link=ပန်ကြပ်ဆီလပ် 20px|alt=|link=ပီတန်း 20px|alt=|link=​လှေ​လှော် 20px|alt=|link=​ရက်ဘီ 20px|alt=|link=ရွက်​လှေ 20px|alt=|link=ပိုက်​ကျော်ခြင်း 20px|alt=|link=​သေနတ်ပစ် 20px|alt=|link=Softball 20px|alt=|link=​စကွက်ရှ် 20px|alt=|link=စားပွဲတင်တင်းနစ် 20px|alt=|link=တိုက်ကွမ်ဒို 20px|alt=|link=တင်းနစ် 20px|alt=|link=ရိုးရာ​လှေ 20px|alt=|link=၃မျိုးဆင့် အားကစား 20px|alt=|link=​ဘော်လီ​ဘော 20px|alt=|link=​​ရေလွှာလှိုင်းစီး 20px|alt=|link=ဝူရှုး ဆုတံဆိပ်ဇယား Key အိမ်ရှင် ၁၉၅၈၃၆၉၂၄၇၂*၈၄၇၃၁၀၂၂၅၉၃၇၃၅၃၆၀၁၈၆၄၆၂၅၈၆၆၁၈၆၅၄၇၆၁၇၄၁၈၂၆၂၉၃၆၆၆၁၃၁၇၁၂၂၆၃၁၆၉၈၁၅၉၁၅၉၀၄၂၅၂၉၁၀၀၁၆၇၁၁၀၁၁၂စုစုပေါင်း (11 NOCs) ၅၅၄ ၄၄၉ ၇၀၄ ၁၈၀၇ ကိုးကား Category:၂၀၁၅ ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ Category:အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ။
NGC 353 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၀ တွင် Lewis Swift ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 354 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄ တွင် Édouard Stephan ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 355 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 356 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 357 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၀ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 358 သည် ကပ်ဆီယိုပီးယား ကြယ်စုတန်းမှ သေးငယ်သော ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင်ကြယ်ပေါင်း ၄ စင်းရှိသည်။
သီးခြား အရာဝတ္ထုများ အဖော် ညာဘက် နိမ့်ဆင်းမှု တိမ်းစောင့်မှု အကွာအဝေး (ly) တောက်ပမှု ကိုးကား TYC 4021-519-1 1700 ± 330 11.2 SIMBAD VizieR TYC 4021-575-1CMC 600551 1600 ± 240 11.8 VizieR TYC 4021-649-1 3800 ± 5400 11.6 VizieR USNO-A2.0 1500-01120974 ? 12.5 VizieR USNO-A2.0 ပြင်ပလင့် DSS Images for NGC 300 through NGC 399 SEDS VizieR-Katalog VizieR Umgebungssuche ကိုးကား Category:ကပ်ဆီယိုပီးယား (ကြယ်စုတန်း)။
NGC 359 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 360 သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 361 သည် Tucana ကြယ်စုတန်းမှ မက်ဂျစ်လန်တိမ်တိုက်ငယ်ရှိ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး ၁၈၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၆ တွင် James Dunlop ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 362 သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းထဲရှိ globular cluster ဖြစ်ပြီး ၁၈၂၆ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် James Dunlop ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ညဘက်ကောင်းကင်၌ သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သည်။
Image of NGC 362 by Hubble Space Telescope ကြယ်များ၏ သက်တမ်းအရ NGC 362 သည် ငယ်ရွယ်သော globular cluster ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့် SIMBAD: NGC 362 Astrosurf: NGC 362 Galactic Globular Clusters Database: NGC 362 Galaxy Evolution Explorer Spies Band of Stars ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)။
NGC 363 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ တွင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 364 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 365 သည် ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၅ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 366 သည် ကပ်ဆီယိုပီးယား ကြယ်စုတန်းမှ open cluster ဖြစ်ပြီး ၁၈၂၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
NGC 367 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
NGC 368 သည် ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းထဲရှိ lenticular ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
နောင်ချိုမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျောက်မဲခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နောင်ချိုမြို့ ဖြစ်သည်။
နောင်ချိုဟူသော အမည်မှာ ရှမ်းဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ရေကန်စိမ်းအနီးမှ စခန်းတစ်ခု (နောင် = ရေကန်၊ ချို = အစိမ်းရောင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
နောင်ချိုကို ရှေးအခါက အင်းစိမ်းစခန်းဟု ခေါ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါအင်းစိမ်း တည်နေရာမှာ ယခု နောင်ချိုမြို့ ဟော်တော်ကျောင်းတိုက် အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် နောင်ချိုမြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ ပထဝီဝင် နောင်ချိုမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီကျူ့ ၂၂° ၄၅' နှင့် ၂၃° ၁၅' အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီကျူ့ ၉၆° ၀၀' နှင့် ၉၇ ° ၀၀' အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
နောင်ချိုမြို့နယ်သည် အကျယ်အဝန်း ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ်များ နောင်ချိုမြို့နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသော မြို့နယ်များမှာ"Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU) မြောက်ဘက်တွင် ရေနီချောင်းခြားပြီး သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် နှင့် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဂုတ်တွင်းချောင်းခြားပြီး ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ခြားပြီး ရပ်စောက်မြို့နယ် တောင်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ခြားပြီး ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် (ရဲရွာ တာတမံ နှင့် ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်ဆည်ရေပြင်) ခြားပြီး ကျောက်ဆည်မြို့နယ် နှင့် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဂယ်လောင်းချောင်းခြားပြီး ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် နှင့် အနောက်ဘက် နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် မတ္တရာမြို့နယ်၊ ဆည်တော်ကြီးဆည် နှင့် ချောင်းမကြီးချောင်း ခေါ် ရေနီချောင်းခြားပြီး စဉ့်ကူးမြို့နယ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ဒေသ၏ အလယ်ပိုင်း မြို့နယ်ဧရိယာ၏တစ်ဝက်ခန့်မှာ စိုက်ပျိုးရန်ကောင်းမွန်သော လွင်ပြင်များဖြစ်ပြီး ပတ်ပတ်လည်မှ တောင်တန်းများ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
လွင်ပြင်သည် မြောက်ပိုင်း ဟိုခိုရွာ အနီး ပင်လယ်မျက်နှာပြင်အထက် ပေသုံးထောင်ခန့်အမြင့်မှ ဆင်ခြေလျှောပုံစံ တောင်ဖက်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းနိမ့်ဆင်းလာပြီး ဖောင်းအော်ချောင်း ရှိရာ အမြင့်ပေ ၇၀၀ ခန့် သို့ အရောက်တွင် ကျောက်ကြမ်း ပြတ်ရွေ့ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေသော တောင်ကမ်းပါးယံ နေရာတွင် အမြင့်ပေ လေးထောင်ခန့်သို့ ရုတ်တရက် မြင့်တက်သွားသည်။
အနောက်မြောက်ဘက် တောင်တန်းများ သည် ဘန့်ဘွေးကျင်း ကျေးရွာအုပ်စု၏ အနောက်ဖက်တွင် ကျောက်ဆောင်ကမ်းပါးယံကြီးများအဖြစ် ရုတ်တရက် နိမ့်ဆင်းသွားပြီး အနောက်ဖက် ဆည်တော်ကြီး ဆည်နှင့် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။
ဂုတ်တွင်းချောင်း နှင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ လျှိုကြီးများ တစ်လျှောက်တွင်လည်း မတ်စောက်သော ကျောက်သား ကမ်းပါးယံများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
တောင်ထူထပ်ရာ မြေမျက်နှာပြင်ဧရိယာ အများစုတွင် သဘာဝ မိုးသစ်တောများ ပေါက်ရောက်လျက်ရှိကြသည်။
အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်တွင် ချောင်းများ ကွန်ယက်သဖွယ် ယှက်ဖြာစီးဆင်းနေပြီး စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းသည်။
မြို့နယ်တွင်းတွင် မြစ်ချောင်းများစွာ စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး အချို့နေရာများတွင် လှပသော ရေတံခွန်များ တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်၏ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားအမှတ်အသား အတော်များများမှာလည်း မြစ်ချောင်းများဖြစ်ကြသည်။
အင်းဝိုင်း ရေတံခွန်၊ အင်းဖိုရေတံခွန်၊ ချောင်းကြီးရေပြန်တောင် ရေတံခွန်နှင့် သပြေဒိုး ရေတံခွန်တို့မှာ နာမည်ကျော်ရေတံခွန်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဆိပ်ဖူးရွာအနီးတွင် ရေပူစမ်းတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်တွင်းတွင် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ရေတမံငယ်များ ၃၀ ခန့် တည်ဆောက်ထားသည်။
အမြင့်ပေ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့်ပေမှာ အနိမ့်ဆုံးနေရာဖြစ်သော မြို့နယ်၏တောင်ဖက် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် နှင့် မြို့နယ်၏ အနောက်မြောက်ဖက် ဆည်တော်ကြီး ဒေသများတွင် ၆၀၀ ပေဝန်းကျင်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သော မြို့နယ်၏တောင်ပိုင်း ရွှေမုဋ္ဌော နှင့် တောင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု အနီးဝန်းကျင်တွင် ၄၃၀၀ ပေခန့် ရှိကာ ပျမ်းမျှအမြင့်ပေမှာ ၂၇၅၉ ပေ ရှိသည်။
ဘူမိဗေဒ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံးပြတ်ရွေ့ဖြစ်သော ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွေ့သည် နောင်ချိုမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြမ်းရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး အဆိုပါ ပြတ်ရွေ့ကြောင့် ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ၈.၀ ရစ်ချ်တာစကေးဖြင့် ပြင်ဦးလွင်မြေငလျင်လှုပ်ခတ်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။
The Myanmar Times, vol 22, No 433, news, Sagaing Fault surveyed to prepare for future quakes, by Nilar Win ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွေ့သည် Lat. 22˚ 18´N – Long. 96˚ 44´E အကြား တောင်မြောက်တည်ရှိပြီး ၈၀၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိကာ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ကယားပြည်နယ် တောင်ပိုင်းအထိ ရှည်လျားသည်။
DEPARTMENT OF GEOLOGICAL ENGINEERING, FACULTY OF ENGINEERING, Gadjah Mada University, Report On Regional Geology of Myanmar, by Dr Ir. Subagyo Pramumijoyo, Kyaw Linn Zaw and Kyaw Zin Lat, page 13, IV. Structural Geology of MyanmarBurma Earthquake of May 1912 | Earthquakes | Fault (Geology) Myanmar Action Plan on Disaster Risk Reduction (MAPDRR), August 2009, Page 2 Acta Geoscientica Sinica, Vol.30 Supp.1: 1-3, Sep. 2009, Recognition of Paleo-Tethys Suture Zone in eastern Myanmar by Hla Hla AUNG, Myanmar Earthquake Committee, MES Building, Hlaing University Campus, Hlaing Township, Yangon, Myanmar ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန် ရှိရာ ပြတ်ရွေ့ကြောကြီးအပါအဝင် အခြားပြတ်ရွေ့များလည်း ရှိသည်။
ပြတ်ရွေ့ကြောများ အနီးဝန်းကျင်တွင် ဓာတ်သတ္တုများ တွေ့ရသည်။
မြေလွှာလှုပ်ရှားမှု များသည့် အားလျော်စွာ ရေပူစမ်းများကိုလည်း တွေ့ရသည်။
မြေဆီလွှာမှာ မြေနီအမျိုးအစားက အများစုဖြစ်သည်။
အချို့နေရာများတွင် သစ်ဆွေးမြေ ရှိသည်။
ရာသီဥတု ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော နွေရာသီ၊ မိုးရာသီ၊ အေးမြသော ဆောင်းရာသီဟူ၍ ရာသီဥတု သုံးမျိုး တွေ့ရသည်။
နောင်ချိုမြို့တွင် မိုးလေဝသစခန်း တခုသာ ရှိသဖြင့် စခန်းတည်ရှိရာ နောင်ချိုမြို့၏ ရာသီဥတု ကိုသာ တိုင်းတာမှတ်တမ်းတင်ခြင်းများရှိသည်။
နောင်ချိုမြို့နယ် တခုလုံး၏ ရာသီဥတုကို တိုင်းတာ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။
စခန်းမှတ်တမ်းအရ တစ်နှစ်လျှင် ရက်ပေါင်း ၉၀ မှ ၁၃၀ ရက်ခန့်သည် မိုးရွာသွန်းသောရက်များ ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ် မိုးရေချိန် ၄၇ မှ ၇၀ လက်မအထိ ရှိသည်။
အပူချိန်မှာ ဆောင်းရာသီတွင် ၄၃° မှ ၈၁° ဖာရင်ဟိုက်ခန့် ဖြစ်ပြီး နွေရာသီတွင် ၆၁° မှ ၉၆° ဖာရင်ဟိုက်ခန့် ရှိသည်။
ရာသီကူးပြောင်းချိန်များတွင် လေပြင်းတိုက်ခတ်လေ့ရှိပြီး အချို့နေရာများတွင် မိုးကြိုးမုန်တိုင်းငယ်ပုံစံ တိုက်ခတ်တတ်သည်။
၂၁ ရာစု၏ ဒုတိယ ဆယ်စုနှစ်မှ စတင်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရာသီဥတု အလျင်အမြန် ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ အခြားဒေသများ နည်းတူ မိုးရာသီ နှင့် ဆောင်းရာသီ အချိန် ပိုမိုတိုတောင်းသွားပြီး နွေရာသီ ပိုမိုရှည်လျားလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
စိုက်ပျိုးမြေချဲ့ထွင်ခြင်း၊ ထုံးဖုတ်ခြင်း၊ မီးသွေးဖုတ်ခြင်း၊ သစ်မှောင်ခိုလုပ်ခြင်းတို့ကြောင့် သစ်တောပြုန်းတီးမှု ရှိလာပြီး အချို့နေရာများတွင် မြေအောက်ရေ စတင်လျော့နည်းလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
သဘာဝပေါက်ပင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့်ပေခြောက်ရာခန့် မှ အမြင့်ပေလေးထောင်ခန့် အတွင်း ရှိသဖြင့် အပူပိုင်း၊ သမပိုင်း၊ အအေးပိုင်း အပင်များ စုံလင်စွာပေါက်ရောက်သည်။
သဘာဝတော အများစုမှာ မိုးသစ်တောပုံစံ ပေါက်ရောက်ကြသည်။
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် ဒေသထင်းရူး၊ ချယ်ရီ မျိုးများ ပေါက်ရောက်သည်။
အနိမ့်ပိုင်းများတွင် ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ အင်၊ အင်ကြင်း၊ ထောက်ကြံ့၊ ယင်းငူပင်၊ သစ်မာသပြေ၊ ပိန္နဲ၊ သင်းဝင်၊ တောင်တမာ၊ လျှာ၊ ယင်းတိုက်၊ မန်ကျည်း၊ သရက်၊ ညောင်၊ စကားဝါ၊ ရေထင်းရူး၊ ပိတောက်၊ ကညင် ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။
နေရာအတော်များများတွင် ဝါးမျိုးစုံ ပေါက်ရောက်သည်။
သစ်ခွမျိုးစုံ တွေ့ရသည်။
နေကြာရိုင်းများ နေရာစုံတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
မှိုမျိုးစုံ တွေ့ရသည်။
ကြိုးဝိုင်းကြိုးပြင်ကာကွယ်တောများ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် ကြိုးဝိုင်းကာကွယ်တော စုစုပေါင်း (၁၄၄,၉၆၅.၆၈) ဧက ရှိသည်။
ကိုင်းကြီး သစ်တော ကြိုးဝိုင်းတွင် မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း ၏ ခုတ်ကွက်ကြီးများ ရှိပြီး ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော စုစုပေါင်း (၂၉,၁၅၄) ဧက ရှိသည်။
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် သဘာဝသစ်တောများတွင် တောဆင်ရိုင်း၊ ကျား၊ ကျားသစ်၊ အင်းကျား၊ တောခွေး၊ တောဝက်၊ ချေ၊ ဆတ်၊ တောင်ဆိတ်၊ သမင်၊ ဝက်ဝံ၊ မြောက်လွှဲကျော်၊ မြောက် အပါအဝင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်မျိုးစုံ၊ စပါးကြီးမြွေ၊ စပါးအုံးမြွေ၊ ငန်းတော်ကြားမြွေ၊ မြွေဟောက်၊ လင်းမြွေ၊ ဖွတ်၊ တောက်တဲ့မျိုးစုံ၊ ပုပ်သင်မျိုးစုံ၊ လိပ်မျိုးစုံ အပါအဝင် တွားသွားသတ္တဝါမျိုးစုံ၊ ဥဒေါင်း၊ ခါ၊ ရစ်၊ ကြက်တူရွေး၊ သာလိကာ၊ သစ်တောက်ငှက်၊ ဘုတ်၊ ဘွတ်ဖင်နီ၊ ဘုတ်ချွဲ၊ တစ်တီတူး၊ ငုံး၊ တောကြက်၊ အပါအဝင် ငှက်မျိုးစုံ၊ ငါး အပါအဝင် ရေသတ္တဝါမျိုးစုံ၊ လိပ်ပြာ၊ ပုစဉ်း၊ ပျား၊ ပိတုန်း အပါအဝင်အင်းဆက်မျိုးစုံ တို့ကို တွေ့ရှိရသည်။
ရေဆင်း နှင့် ရေအရင်းအမြစ် ရှမ်းကုန်းမြင့်၏ အခြားဒေသများနည်းတူ နောင်ချိုမြို့နယ်သည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးကြီးသော ရေဝေရေလဲ ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။
ချောင်းများ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် မြစ်ဖျားခံသော ချောင်းအများအပြားရှိနေပြီး ချောင်းအားလုံးမှာ စိုက်ပျိုးရေ၊ သောက်သုံးရေ အတွက်သာမက၊ ဆည်၊ တမံ၊ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းများအတွက် အထူးအရေးကြီးသည့် ရေအရင်းအမြစ်များဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။
ဆည်တော်ကြီးဆည် ရေဝေရေလဲချောင်းများ ရေနီချောင်း ခေါ် ချောင်းမကြီးချောင်း နဂါးချောင်း မင်းလှချောင်း အခြားချောင်းငယ်များ ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ် ရေဝေရေလဲချောင်းများ ဂယ်လောင်းချောင်း ဖါးအော်ချောင်း အခြားချောင်းငယ်များ အလယ်ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ် ရေဝေရေလဲချောင်းများ အလယ်ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ် ရေဝေရေလဲချောင်းများ ဂုတ်တွင်းချောင်း အခြားချောင်းငယ်များ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် စီးဆင်းနေသော ချောင်းအများစုသည် မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် မြစ်ဖျားခံကြပြီး မြို့နယ်အလယ်ပိုင်း မြေပြန့်လွင်ပြင်တစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းကာ ဖါးအော်ချောင်းမှ တစ်ဆင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ထဲသို့ ဆက်လက်စီးဝင်သည်။
ဂုတ်တွင်းချောင်း၏ ချောင်းလက်တက်များသည် မြို့နယ်၏ မြောက်၊ အရှေ့မြောက် ဒေသများတွင် မြစ်ဖျားခံပြီး တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းကာ ဂုတ်တွင်းတံတားအနီး ဂုတ်တွင်းချောင်းအဖြစ် ပေါင်းဆုံကြကာ မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအတိုင်း တောင်ဘက် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံရာသို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသည်။
မြို့နယ်၏ အနောက်မြောက်ဒေသတွင်မူ ချောင်းများသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်းကြပြီး ဆည်တော်ကြီး ဆည်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။
မြစ်များ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် ခေါ် မြစ်ငယ်မြစ်သည် ကျောက်မဲမြို့နယ်၏ တောင်ဘက်အနားသတ်အတိုင်း စီးဆင်းလာပြီး နောင်ချိုမြို့နယ်၏ တောင်ဘက်အနားသတ်မျဉ်းအဖြစ် ကွေ့ဝိုက် စီးဆင်းကာ နောင်ချို၊ ပြင်ဦးလွင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်များ ပေါင်းဆုံရာ၊ ဖါးအော်ချောင်းလာရောက်ပေါင်းဆုံရာ နေရာတွင် အနောက်ဘက်သို့ကွေ့ပြီး ပြင်ဦးလွင်နှင့် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်များ နယ်နိမိတ်အဖြစ် ဆက်လက် စီးဆင်းသည်။
ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းပြီးစီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် ရေမျက်နှာပြင်မြင့်တက်မှုကြောင့် နောင်ချိုမြို့နယ် မယ်ဟုန်၊ ဘန်ဘုံရွာများ အနီးအထိ ဆည်ရေပြင်ကျယ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။
ရေတွင်းကြီးရွာ၏ တောင်ဘက်၊ ပြောင်လျှိုရေကျ၏ အထက်ဖက် နေရာတွင် အလယ်ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း ဆောင်ရွက်ရန် ရှိနေသည်။
ရေတံခွန်များ ရေအရင်းအမြစ်ပေါများသည့် တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သဖြင့် ရေတံခွန်များစွာ တွေ့ရသည်။
ထင်ရှားသော ရေတံခွန်များမှာ ဘန့်ဘွေးကျင်းအုပ်စု၊ ဘန့်ဘွေးကျင်းရွာ အနောက်ဘက် ကိုင်းကြီးကြိုးဝိုင်းအတွင်းရှိ နမ့်တန်းရေတံခွန် ခေါ် မောင်နှံခုနစ်ဖော်ရေတံခွန် ခေါ် ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန် ကုန်းကြီးရွာမအုပ်စု၊ အင်းဝိုင်းရွာ၏ မြောက်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ နမ့်ငိုဒယမ်း ရေတံခွန် ကုန်းကြီးရွာမအုပ်စု၊ အင်းဝိုင်းရွာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ အင်းဝိုင်းရေတံခွန် ဆီဆုံအုပ်စု၊ ချောင်းကြီးရွာ အနောက်ဘက်ရှိ ချောင်းကြီးရေတံခွန် ခေါ် ရေပျံတောင်ရေတံခွန် အင်းဖိုအုပ်စု၊ အင်းဖိုရွာ အနောက်ဘက်ရှိ ဂယ်လောင်း ရေပျံတောင် ရေတံခွန် ကုန်းစံအုပ်စု၊ ဂုတ်ထိပ်ရွာ၊ ဂုတ်ထိပ်ဘူတာ နှင့် ဂုတ်ထိပ်တံတား အနီး ဂုတ်တွင်းကြိုးဝိုင်းအတွင်းရှိ ရေတံခွန်များ ကျောက်တောအုပ်စု၊ ကျောက်တောရွာ ကျောက်တောရေတံခွန် ရေတွင်းကြီးအုပ်စု၊ ရေတွင်းကြီးရွာအရှေ့ဘက် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ကျဉ်း ပြောင်လျှိုရေကျ မဲပုတ်အုပ်စု၊ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ကူးတံတား (နောင်ချို) တာဖလန်းဆိပ် အထက်ဖက်ရှိ မြစ်အတွင်းသို့ ကျဆင်းနေသည့်ရေတံခွန် ဆည်၊ တမံ၊ ရေကန်များ မြေအောက်ရေ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် မြေအောက်ရေ ပေါများစွာ တွေ့ရသည်။
မည်သည့်နေရာမဆို ရေတွင်းတူးလျင် ရေ အလွယ်တကူ ထွက်ရှိသော်လည်း မြို့နယ်၏ တောင်ဘက် တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်မူ မြေအောက်ရေ နည်းပါးသည်။
ကျောက်ခွေစီရေတွင်းများ၊ အဝီစီတွင်းများ အများအပြားရှိသည်။
ငွေကြေးတတ်နိုင်သူများက ကိုယ်ပိုင်ရေတွင်းများတူးဖော် သုံးစွဲကြသည်။
ကိုယ်ပိုင်ဆိုသော်လည်း မတတ်နိုင်သူများကိုလည်း မျှဝေ သုံးစွဲစေကြသည်ကများသည်။
ကျေးလက် ရေရရှိရေးစီမံချက်ဖြင့် တူးဖော်သော အများသုံး ရေတွင်းများလည်းရှိသည်။
ရေပူစမ်းများ ဆိတ်ဖူးသဘာဝရေပူစမ်း နောင်ချိုတိုးဂိတ်အရှေ့ဘက် မီးရထားလမ်းအနီး ရေပူစမ်းဂိတ် ရေပူစမ်း မယ်ဟုန်ရွာ အနီးရှိ သဘာဝရေပူစမ်း ရေထွက်များ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် စမ်းရေထွက်ပေါင်း သုံးရာကျော်ရှိသည်။
ရေအရည်အသွေး ကောင်းကင်ကျရေ နှင့် မြစ်၊ ချောင်း၊ ကန်ရေ များမှာ ရေချိုဖြစ်သည်။
မြေအောက်ရေ နှင့် ရေထွက်များမှ ရေသည် ထုံးဓာတ် အပါအဝင် ဓာတ်သတ္တုများ ပါဝင်နေသည်။
ခဲသတ္တုမိုင်း ရှိသော မြောက်ဘက်ဒေသများတွင် ခဲဓာတ်ပါဝင်နိုင်ချေရှိသည်။
ကျောက်မီးသွေးမိုင်းရှိရာ ဂယ်လောင်းအနီးတွင် ကန့်ဓာတ်ပါဝင်နိုင်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးရာသီချိန်တွင် ဓာတုပစ္စည်းများ ပါဝင်နိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။
ရေပေးရေးလုပ်ငန်းများ နောင်ချိုမြို့စည်ပင်သာယာ ဘန့်ဘွေး ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး သမိုင်းကြောင်း ပုဂံခေတ်ကတည်းက ရှမ်းပြည်နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိရာဒေသသည် တရုတ်နှင့်ကုန်သွယ်ရာလမ်းကြောင်း၊ စစ်ချီရာလမ်းကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံသံတမန်များ ဖြတ်သန်းသွားလာရာလမ်းကြောင်းပေါ်တွင်ရှိခဲ့သည်။
ဂုတ်တွင်းလျှိုအတွင်း ရှေးခတ်ပုဂံတပ်မတော်သားများ စစ်စခန်းချခဲ့ဖူးသည်။
လုံရုံးအုပ်စု၊ သဖန်းကိုင်းရွာရှိ တဲနန်းတော်ဘုရားကို အနော်ရထာမင်း တရုတ်ပြည်သို့ စွယ်တော်ပင့်သွားရောက်သည့် ခရီးစဉ်တွင် တည်ထားခဲ့သည်။
နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း ရှိ ကျေးရွာအချို့၏ သမိုင်းများတွင် အနော်ရထာဘုရင်၏ ခရီးစဉ်အကြောင်းများ ဖော်ပြကြသည်ကို တွေ့ရသည်။
အနောက်ကြူအင်းအုပ်စု နောင်သခေါရွာ နောင်သခေါ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း သုံးရာကျော် ကတည်းက စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပဒေသရာဇ်ခေတ်က စာသင်တိုက်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် က အုမ္မခါးကျေးရွာအုပ်စု၊ ငုက္ခလေးရွာအနီးတွင် အလောင်းဘုရား တည်ထားခဲ့သော စေတီရှိသည်။
ပဒေသရာဇ်ခေတ်နှင့် ကိုလိုနီခေတ်က နောင်ချိုမြို့နယ်ဒေသသည် သီပေါစော်ဘွားအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။
ယခု သုံးဆယ်ကျေးရွာ နေရာတွင် သုံးဆယ်မြို့ရှိခဲ့ပြီးမြို့စားအဆင့်ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
သီပေါစော်ဘွားသည် သီပေါ၊ နမ့်လန်၊ သုံးဆယ် နယ်များကို အုပ်ချုပ်ရာ စော်ဘွား ဆာစောချယ် လက်ထက်တွင် ဦးခွန်မုံက သုံးဆယ်မြို့ကို အုပ်ချုပ်ရကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ရှေးအစဉ်အဆက်ကျင်းပခဲ့သော ရှမ်းပြည်နယ်၏ ထင်ရှားသော တပေါင်းပွဲကိုးပွဲတွင် သုံးဆယ်ရွာ ရှိ ရွှေစံဦးစေတီ တပေါင်းပွဲတော်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ်ဦးပိုင်း ၁၈၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၈) ရက်နေ့မှစ၍ အင်းစိမ်းစခန်းနေရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ဂုတ်ထိပ်တံတားတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ရင်း စတင် မြို့တည်ခဲ့ရာမှ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို သုံးဆယ်မှ နောင်ချိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီခေတ်တွင် ရတနာသိင်္ဂီမိုင်းမှ ခဲနှင့်ငွေသတ္တုရိုင်းထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ကိုင်းကြီးကြိုးဝိုင်းမှ သစ်ထုတ်လုပ်ခြင်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုကို တော်လှန်ခဲ့သူ ဆရာစံ နောက်ဆုံး လှုပ်ရှားခဲ့ရာ ဒေသဖြစ်ပြီး ဆရာစံအထိမ်းအမှတ်နေရာများ၊ ဂဠုန်တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းလွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်များ ရှိသည်။
ဆရာစံကို ဟိုခိုရွာအနီးရှိ ထုံးကျောက်ဂူအတွင်းမှ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက လေယာဉ်ကွင်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။
လွတ်လပ်ပြီးခေတ်ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ လှုပ်ရှားခဲ့ဖူးသည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၁-၆-၁၉၇၂ ခုနှစ် ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ရပ်ကွက် (၆) ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၃၅) ခု ရွာပေါင်း (၂၅၃) ရွာ ဖြင့် မြို့နယ်အဆင့်အုပ်ချုပ်မှု စတင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ ပဒေသရာဇ်ခေတ် ပုဂံခေတ် မှ ကုန်းဘောင်ခေတ် အထိ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် သုံးဆယ်မြို့ (ယခုသုံးဆယ်ရွာ) အကြောင်းများကို တွေ့ရသည်။
သုံးဆယ်မြို့ကို မြို့စားအဆင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာကုန်သွယ်လမ်းကြောင်း၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားရာ တွင် စစ်ချီရာ နှင့် စစ်စခန်းချရာလမ်းကြောင်း၊ သံခင်းတမန်ခင်းအတွက် သံတမန် မင်းစိုးရာဇာများ ဖြတ်သန်းသွားလာနားနေရာ လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ကျရောက်သည့် အချက်အချာ ဒေသတစ်ခုအဖြစ် သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ရေးသားခဲ့ကိုတွေ့ရသည်။
ကိုလိုနီခေတ်ဦးတွင် ဂုတ်ထိပ်တံတားစတင်တည်ဆောက်ချိန်မှစ၍ နောင်ချိုကို မြို့အဆင့်တိုးမြှင့်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီခေတ်ဦးတွင် သုံးဆယ်၊ ဒိုးပင်၊ ဘန့်ဘွေး၊ နောင်ချို နယ်ပိုင် များ ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ကို တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့သူ တောင်သူလယ်သမားအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆရာစံ နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားခဲ့ရာနယ်မြေဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ပြီးခေတ် နှင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် တစ်လျှောက် နောင်ချို ကျေးလက်ဒေသများတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ သွားလာလှုပ်ရှားခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ နောင်ချိုမြို့နယ်ပါတီယူနစ်ရုံးကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၊ ပြည်နယ်ကောင်စီ၊ မြို့နယ်ကောင်စီ အဆင့်ဆင့်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာတွင် နောင်ချိုမြို့နယ်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူထုအုံကြွဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားချိန်တွင် နောင်ချိုတွင်လည်း ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အုပ်ချုပ်ချိန်တွင် နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် မြို့နယ်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ဖြင့်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးပါတီများ ထူထောင်ခွင့်ပြုခဲ့အပြီး နောင်ချိုတွင်လည်း ပါတီကြီးအချို့၏ ရုံးခွဲများ လာရောက် ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ကိုယ်စားပြုသူ ဦးထွန်းအောင် ခေါ် ထွန်းထွန်းဟိန် (ကျောက်တောရွာ) က အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့သည် အနိုင်ရပါတီကို အာဏာလွှဲအပ်ပေးခြင်းမပြုပဲ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အပါအဝင် ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားသူအဖွဲ့အစည်း နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို အမှုဆင်ဖမ်းဆီးခဲ့ရာတွင် ဦးထွန်းထွန်းဟိန်လည်း အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကို နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအဖြစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင်လည်း မြို့နယ်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအဖြစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။