kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုရှားလော့ဟုမ်း၏ နောက်ဆုံးဇာတ်သိမ်းဝတ္ထုပါလာသောအခါ စာဖတ်ပရိသတ်ကြီးသည် ရှားလော့ဟုမ်းအတွက် ယူကျုံးမရ ဖြစ်လာသည်။
တကယ့် သက်ရှိတစ်ယောက်၊ မိမိတို့နှင့် ရင်းနီးပြီး မိတ်ဆွေကောင်း တစ်ယောက် ကွယ်လွန်ရသည့်နှယ် အမှတ်ထားကာ လန်ဒန်မြို့ တစ်ဝန်းလုံးက စာဖတ်ပရိသတ်သည် ဝမ်းနည်းခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အဝတ်နက်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
လက်ပတ်နက်များကို ပတ်ကြသည်။
အမှန်တကယ် ဝမ်းနည်းပက်လက် ဖြစ်ကြရသလို မကျေမနပ်နိုင်အောင်လည်း ဖြစ်ကြရသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အချို့ စာဖတ်ပရိသတ်သည် ဒေါသအမျက် ခြောင်းခြောင်းထွက်ကြရလေ၏။
သို့ဖြင့် စာဖတ်ပရိသတ်အများပင် ကိုနင်ဒွိုင်းထံသို့ "ခင်ဗျားဟာ အလွန်ရက်စက်တဲ့ လူတစ်ယောက်ပဲ" ဟုစာများရေးကာ ရှားလော့ဟုမ်း သေဆုံးရသည့်အတွက် ဒေါသတကြီး ပြစ်တင်ကန့်ကွက်ကြလေသည်။
သို့သော် ၁၈၉၂ တွင် ရေးခဲ့သော ဝတ္ထုဆယ့်နှစ်ပုဒ်ကို ၁၈၉၄ တွင် ရှားလော့ဟုမ်း၏ အမှတ်တရများ အဖြစ် စာအုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်မှအပ ကိုနင်ဒွိုင်းသည် ရှားလော့ဟုမ်းဝတ္ထုများကို ဆက်မရေးတော့ပေ။
သို့သော် ၁၉၀၁ တွင် ကိုနင်ဒွိုင်းသည် မိတ်ဆွေတစ်ဦးထံမှ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကို နားထောင်ခဲ့ရာမှ အစပြုကာ ရှားလော့ဟုမ်းကို ပြန်လည် အသက်သွင်းရန် စိတ်ကူးရလာ၏။
သို့ဖြင့် ၁၉၀၁-၀၂ တွင် စထရင်းမဂ္ဂဇင်း၌ ရှားလော့ဟုမ်း ဝတ္ထုရှည်ကြီး တစ်ပုဒ် ထည့်သွင်းခဲ့လေသည်။
ထိုဝတ္ထုကား ရှားလော့ဟုမ်းကို ပြန်လည် အသက်သွင်းပေးလိုက်သော ဗာစကာဗျီးလ် ခွေးကြီး အမည်ရှိ ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ကိုနင်ဒွိုင်းသည် ဗာစကာဗျီးလ်ခွေးကြီး (Hound of the Baskerville) အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝေပြီးနောက် ၁၉၀၃ တွင် ရှားလော့ဟုမ်းအသက်မသေပဲ လွတ်မြောက်လာခဲ့ရပုံကို သအမ်းပတီးဟောက်(စ်) (the empty house) ဝတ္ထုတိုဖြင့် ပြန်လည် ဖော်ပြကာ ရှားလော့ဟုမ်းဝတ္ထုတိုများ ဆက်လက်ရေးသားခဲ့လေသည်။
ယင်းဝတ္ထုတိုများကို စုပေါင်း၍ ရှားလော့ဟုမ်း ပြန်လာပြီ အမည်ဖြင့် ၁၉၀၅ တွင် ရှားလော့ဟုမ်း ဝတ္ထုတိုစု တတိယမြောက်ကို ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် ၁၉၁၇ တွင် သူ၏နောက်ဆုံးဦးညွတ်နှုတ်ဆက်ခြင်း (his last vow) ဝတ္ထုတိုစုနှင့် ၁၉၂၇ တွင် ရှားလော့ဟုမ်း၏ မှုခင်းမှတ်တမ်းစာအုပ် အမည်ရှိ ဝတ္ထုတိုစုများကို ထုတ်ဝေခဲ့၏။
၁၉၂၈ တွင် ယင်းဝတ္ထုတိုစုလေးတွဲကို ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၂၉ တွင် ရှားလော့ဟုမ်း၏ ဝတ္ထုရှည်စုများကို စာအုပ်အဖြစ် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
၁၉၃၀ ဇူလိုင် ၇ တွင် ကိုနင်ဒွိုင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ယင်းကာလအတွင်း ရှားလော့ဟုမ်းဝတ္ထုများသာမဟုတ်၊ သမိုင်းနောက်ခံ ဝတ္ထုကြီးများကိုလည်း ရေးခဲ့၏။
ဗိုလ်မှူးချုပ် ဂျရတ်၊ ပါမောက္ခ ချဲလင်းဂျား အမည်ရှိ ပင်တိုင်ဇာတ်ဆောင်များ မွေးပြီး စွန့်စားခန်း ဝတ္ထုများနှင့် သိပ္ပံဝတ္ထုများကိုလည်း ရေးခဲ့၏။
သို့သော် ရှားလော့ဟုမ်းဝတ္ထုများသည်ကား ပရိသတ်၏ အနှစ်ခြိုက်ဆုံး ဝတ္ထုများအဖြစ်ထင်ရှားခဲ့လေသည်။
စုံထောက်ကြီးဦးစံရှား၊ ရွှေဥဒေါင်း၊ ပဉ္စမအကြိမ်၊ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၀၈၊ လမ်းသစ် စာအုပ်တိုက်၊ ပုဂံစာတည်းအဖွဲ့၏ မှတ်ချက်မှ ကိုးကား Category:ဇာတ်ကောင်များ။
ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ ဘိုင်ကာနောအာကာသစခန်းရှိ ဆိုယုဇ်-ယူ ဒုံးပျံ အပိုလို ၁၅ စေတန် ၅ ဒုံးပျံကို လွှတ်တင်စဉ် ဒုံးပျံ ဆိုသည်မှာ ဒုံးကျည်၊ အာကာသယာဉ်၊ လေယာဉ် နှင့် အခြား ယာဉ်အမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်ပြီး ဒုံးပျံ အင်ဂျင်မှ တွန်းကန်မှုကို ရရှိသော ယာဉ်မျိုးကို ခေါ်သည်။
ဒုံးပျံများတွင် လိုအပ်သော တွန်းအားကို ဒုံးပျံနှင့် အတူ သယ်ဆောင်လာသော လောင်စာများကို လောင်ကျွမ်းခြင်းမှ ရရှိသည်။
ဒုံးပျံ အင်ဂျင်သည် သက်ရောက်အားနှင့် တန်ပြန်အားကို အသုံးချ၍ အလုပ်လုပ်ကြသည်။
ထိုဒုံးပျံ အင်ဂျင်များသည် လောင်ကျွမ်းသော ဓာတ်ငွေ့များကို နောက်သို့ အလျှင် အမြန် လွှတ်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ဒုံးပျံကို ရှေ့သို့ တွန်းထုတ်ပေးသည်။
ဒုံးပျံများသည် လေထုအပေါ်မှီခိုခြင်းမရှိ၊ အာကာသတွင်လည်း ကောင်းစွာအလုပ်လုပ်သည်။
ဒုံးပျံများကို စစ်ရေး နှင့် အပန်းဖြေရေး အတွက် အသုံးပြုချင်းသည် ၁၃ ရာစုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ စတင်ခဲ့သည်။
သိပ္ပံဆိုင်ရာ၊ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ နှင့် ဂြိုဟ်အချင်းချင်း ခရီးသွားရာ နေရာတို့တွင် ၂၀ ရာစု နှစ်အထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးချခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀ ရာစု နှစ်မှသာ ဒုံးပျံ နည်းပညာဖြင့် အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာမှု ပြုနိုင်ခဲ့ကြပြီး လပေါ်တွင် လမ်းလျှောက်နိုင်ခြင်းလည်း အပါအဝင်ပင် ဖြစ်သည်။
ဒုံးပျံများကို မီးပန်းဖောက်ခြင်း၊ လက်နက်၊ လေယာဉ်ပျံ အရေးပေါ် ခုံကန်ထုတ်ခြင်း၊ ဂြိုဟ်တုများ လွှတ်တင်ရာတွင် အထောက်အကူ ပြုခြင်း၊ လူပါဝင်သော အာကာသ ခရီးစဉ် နှင့် အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။
အရှိန်နှေးသော အသုံးချမှုများအတွက် ထိရောက်မှု အားနည်းသော်လည်း ဒုံးပျံများသည် ပေါ့ပါးပြီး အားအလွန်ကောင်းကာ အလွန် မြန်သော အရှိန်မြင့်နှုန်း ကို သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အားသုံးခြင်းဖြင့် ရနိုင်သည်။
ဓာတုဗေဒ ဒုံးပျံသည် အသုံးအများဆုံး ဒုံးပျံဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ တွန်းကန်အားကို လောင်စာများ ပေါက်ကွဲလောင်ကျွမ်းခြင်းမှ ရရှိသည်။
ဓာတုဗေဒ ဒုံးပျံများသည် အလွန်များပြားသော စွမ်းအင်များကို အလွယ်တကူ လွှတ်ထုတ်နိုင်သော နေရာတွင် သိုလှောင်ထားသဖြင့် အလွန် အန္တရာယ်များသည်။
သို့သော်လည်း ဂရုတစိုက် ဒီဇိုင်းထုတ်ခြင်း၊ စမ်းသပ်ခြင်း၊ တည်ဆောက်ခြင်းအားဖြင့် အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်သည့် အလားအလာကို လျော့ချနိုင်သည်။
V-2 ဒုံးပျံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ မည်သို့ပင်ဆိုစေ အမည်မရှိသော ဒုံးပျံများသည် လူများ၏ သတ်မှတ်မှုများဖြင့် မွမ်းမံပြင်ဆင်ထားခြင်း မရှိချေ။
နောက်ပိုင်း၌ ဒုံးပျံများသည် အသံမြန်နှုန်း (Mach 1) မှ (Mach 5) အထိမြန်လာအောင် တီထွင်လာခဲ့ကြပြီး ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းအတွင်းရောက်ရှိချိန် တစ်နာရီ ကီလိုမီတာ အထိ တိုးမြင့်ပျံသန်းလာနိုင်သည်။
ဆိုဗီယက်အာကာသယာဉ်မှူး ယူရီဂါဂါရင်သည် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့ ၁၉၆၁ ခုနှစ် ပစ်လွှတ်ခဲ့သော အာကာသခရီးအတွင်းသို့ လိုက်ပါခဲ့ပြီး အာကာအတွင်းသို့ရောက်ရှိခဲ့သည့် ပထဦးဆုံးလူသားတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒုံးပျံသမိုင်းကြောင်း ရှေးခေတ် upright|ရှေးဦးပိုင်းတရုတ်ဒုံးပျံ ယမ်းမှုန့်ဖြင့်အရာဝတ္ထုများကို ပျံသန်းစေနိုင်သည်ဟူသောနိယာမအရ ဗုံးများ၊ အမြောက်မှား၊ မီးမြား(ဒုံးပျံ)များကိုတီထွင်လာကြသည်။
ယမ်းမှုန့်တွေ့ရှိမှုမှာ တောက်ဝါဒီအဂ္ဂိရတ်ဆရာများ မသေဆေးကို ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာရှာဖွေတီထွင်ကြံဆမှုမှ ထွက်ပေါ်လာသည်ဟုယူဆရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တရုတ် တီထွင်မှုများ။
မဟာအောင်မြေ ဘုံစံဆရာတော် ဦစန္ဒိမာသည် ဓမ္မပဒ ဝတ္ထုတော်ကြီးကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုတော်မူသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး များစွာထင်ရှားသည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၆ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၈ ရက် အင်္ဂါနေ့ တွင် မြန်အောင်မြို့၊ မြို့မရပ်၊ ရွှေဘုံသာကုန်း၌ ဖခင်ဦးကြီး၊ မိခင်ဒေါ်ဆိုင်းတို့မှ ဖွားမြင်ရာ မွေးချင်းပေါက်ဖော်အားလုံး ၁ဝ ယောက်ရှိသည့်အနက် ဆရာ တော်မှာရှစ်ယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။
ဆရာတော်၏ ငယ်မည်မှာ မောင်ညိုထွားဟူ၍ဖြစ်သည်။
၆ နှစ်သားအရွယ်တွင် မြန်အောင် မြို့ သင်္ဂဇာကျောင်းဆရာတော် သီရိသဒ္ဓမ္မပါလထံတွင် အပ်နှံ ပညာသင်ကြား၍ ၁၃ နှစ်သားအရွယ်တွင် ယင်းဆရာတော် ထံ၌ပင် ရှင်သာမဏေပြုသည်။
ရှင်စန္ဒိမာဟု ဘွဲ့အမည်ရသည်။
၁၂၅၅ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆန်း ၅ ရက် သော်ကြာနေ့တွင် ဆရာ တော်သီရိသဒ္ဓမ္မပါလကိုပင် ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရာ၊ သာမဏေဘွဲ့အတိုင်း ဦးစန္ဒိမာဟူ၍ပင် တွင်သည်။
ရဟန်းဒကာများကား၊ သာယာဝတီ၊ တာပွန်မြို့၊ အမိန့်တော်ရ ဦးရွှေသဲ၊ ဒေါ်နုတို့ ဖြစ်သည်။
စာပေသင်ကြားခြင်း ရဟန်းဖြစ်၍ တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် မန္တလေးမြို့ မြတောင်ကျောင်းတိုက်၌ စာပေသင်ကြားနေထိုင်သည်။
၁၂၅၈ ခုတွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ကြွလာပြီးလျှင်၊ အရှေ့တောရမြန်အောင် ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးသည်။
ထိုအခါက ဘုရားရင်ပြင် ပေါ် ဖိနပ်စီးကောင်း၊ မစီးကောင်း ဟူသော ဝိဝါဒပေါ်လာ သဖြင့်၊ လေးဝါမျှသာရသေးသော ရဟန်းတော်ဦးစန္ဒိမာ မစီး ကောင်းသည့်ဖက်က သတ္ထုဂါရဝ စာတမ်းကိုရေးသားသည်။
ယင်း စာတမ်းကို ရေးသားသဖြင့် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရား၏ ချီးကျူးခြင်းကိုခံရသည်။
ဤအတွက်ကြောင့်လည်း ဦးစိန္ဒိမာ သည် ထင်ရှားကျော်ကြားလာသည်။
ထို့နောက်၌ကား ၁၂၆ဝ ခုနှစ်တွင် ငါးထပ်ကြီးဆရာတော်ထံ အပါး၌၎င်း၊ ၁၂၆၄ ခုနှစ် တွင် သိမ်ဖြူလိပ်ပြာကန်ကျောင်း၌၎င်း စာပေပို့ချခဲ့သည်။
မိမိ ကိုယ်တိုင်လည်း ဗင်္ဂလားဆရာတော်ကြီးထံတွင် သက္ကဋဘာသာ များကို သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့သည်။
ကျောင်းထိုင်တော်မူခြင်း ၁၂၆၇ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လအတွင်း တန်ဆောင်းအမကြီး ဒေါ်ဖွားနှင့်တကွ ငွေစာရင်းမင်းကြီးကတော် ဒေါ်မြမေတို့၏ ပင့်လျှောက်တောင်းပန်ချက်အရ မဟာအောင်မြေဘုံစံကျောင်း တိုက်ကြီးကို ဦးစီးအုပ်ချုပ်၍ ကျောင်းထိုင်တော်မူသည်။
၁၂၈၇ ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ရတော်မူသည်။
ရေးသားပြုစုသော ကျမ်းများ အထက်က ပြဆိုခဲ့သော သတ္ထုဂါရဝစာတမ်းနှင့် ဓမ္မပဒ ဝတ္တုတော်ကြီး (ငါးစောင်တွဲ)တို့အပြင်၊ ဆရာတော်ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများမှာ ဝိနိစ္ဆယစာတမ်း၊ ပရမတ္ထသရူပဝန္ဒနာကျမ်း၊ နဝ ကမ္မဝိနိစ္ဆယကျမ်း၊ အရှင် မဟာဗုဒ္ဓဃောသဝတ္ထုစကားပြေ၊ ခဲရာခဲဆစ် အမေးအဖြေ၊ စာဏကျနီတိဘာသာပြန်၊ သဒ္ဒန္တဘေဒ စိန္တာယောဇနာကျမ်း၊ ဋီကာကျော်နိဿယည်းချနက်၊ ဝိနည်း အဋ္ဌကထာနိဿယည်းချနက်စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခြင်း ၁၂၉၇ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၁၄ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ညနေ ၄ နာရီခွဲအချိန် တွင် ဖားကူးရွာ၌ ဘဝနတ်ထံ စံလွန်တော်မူသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:မြန်မာ ရဟန်း စာဆိုတော်များ။
စိန်ကတုံး (၁၈၇၅-၁၉၃၁) သည် မြန်မာလူမျိုး သဘင်ပညာရှင် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၈၇၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ညောင်တုန်းမြို့၌ ဆိုင်းဆရာ ဦးကျော်ဦး၊ ဒေါ်သစ်တို့မှ မွေးသည်။
ငယ်မည်ကို ထွန်းလှ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထွန်းမြိုင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဖိုး ထွန်း ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြ၏။
အနုပညာခရီး ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ပြွေ၊ ပတ္တလား၊ ဒိုးပတ်၊ အိုးစည်၊ ဗုံရှည်တို့ကို တီးမှုတ်တတ်သည့်အပြင် အိုးစည်က၊ ဒိုးပတ်က၊ ဗုံရှည်ကတို့တွင် အရွယ်နှင့်မမျှအောင် ကပြတတ်သဖြင့် ကျောင်းသားဘဝ၌ပင် လူချီးမွမ်းခြင်း ခံရသည်။
ဆယ့်နှစ်နှစ်သားမှ စ၍ ညောင်တုန်းအရပ်ဇာတ်များတွင် မင်းသားအဖြစ် ကပြခဲ့၏။
ကျောင်းကထွက်သောအခါ အဖ ဦးကျော်ဦးက သဘင် လောကတွင် ထင်ရှားသော ဆရာမွှန်းကြီးထံသို့ သားတပည့် အဖြစ် အပ်နှံလိုက်သောကြောင့် ဆရာမွှန်းကြီးနှင့်အတူ ဇာတ် ကရာအမြဲလိုက်ပါ၍ သဘင်ပညာကို သင်ယူခဲ့လေသည်။
၁၂၅၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဇာတ်ပွဲထောင်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
တစ်နှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့သို့ သွားရောက်ကပြခဲ့ရာ ငှက်ဖျားမိသဖြင့် ပျောက်ကင်းသည့်အခါ၊ ဆံပင်များကျွတ်သောကြောင့် ခေါင်းတုံး ရိတ်လိုက်ရ၏။
ဇာတ်ပွဲကပြရာတွင် နာလန်ထစ မင်းသား မောင်ဖိုးကွန်းသည် ပုဝါအုပ်ပေါင်းနှင့်ထွက်လာ၍၊ ထုံးစံအတိုင်း ဇာတ်သေတ္တာပေါ်ထိုင်လျက် ခွန်းထောက်အဆိုအချမှာ 'ကျန်းမာ ခါလူ့ကိုယ်ဖြင့် ချုံးလျက်ပါဘဲ၊ ပွဲတော်မှာ အားကုန်ရုန်းရတယ်၊ ကျွန်တော့ကိုရှာပါတော့၊ ဟောဗျာ့ဖန်ကတုံး' ဟုဆိုပြီးလျှင် ဦးခေါင်းပေါ်က ပုဝါကိုချွတ်လိုက်ရာ ပရိသတ်များပွဲကျသွား လေသည်။
'ကတုံးမင်းသားဟေ့၊ ဖန်ကတုံးဟေ့၊ စိန်ကတုံး ဟေ့'ဟူ၍လည်း မော်လမြိုင်မြို့သူ မြို့သားများပါးစပ်တွင် ခေတ်စားသွားသဖြင့် ကွယ်လွန်သည့်တိုင်အောင် 'စိန်ကတုံး' ဟူ၍ အမည်တွင်လေသည်။
မင်းသား စိန်ကတုံး သည် မော်လမြိုင် သို့ လာရောက်ကပြရာတွင် ယုဝတီ ဒေါ်ခင်ညွန့်အား ၎င်းနှင့် တွဲကရန် ဖိတ်ခေါ်သဖြင့် စိန်ကတုံးနှင့် တွဲကခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်တွင်ကပြရာ ပုဇွန်တောင်ရပ်ကွက်မှ စပါးပွဲစားကြီးမောင်သာဝေက ဇာတ်ကြီး တည်ထောင်ပေးသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
မန္တလေးသို့လွှတ်၍ အီနောင် ဦးစံတုတ်ထံတွင် ယိုးဒယားကနည်းများကိုလည်း သင်စေသည်ဟု အဆိုရှိ၏။
ဦးစိန်ကတုံးသည် အပြောအဆိုတွင် အနည်းငယ်ထစ်တတ် သော်လည်း၊ ပရိသတ်စွဲလောက်အောင် အပြောကျသည့်ပြင်၊ ယိုးဒယားအကအလွန်ကောင်းသောကြောင့် နာမည်ကြီးလာ၏။
မင်းသားကလေးဘဝမှာ အသံပျက်သွားရာ သီချင်းကောင်းစွာ မဆိုနိုင်သည့်အတွက် ခါးတောင်းကျိုက်မင်းသား (ဝါ) မင်းသား လတ်လုပ်၍၊ ဝိဋဋူပ၊ အင်္ဂုလိမာလ၊ ထိလပ်ပိုးအု၊ ခြေဖဝါး တတောင်မောင်မဲခေါင်၊ သူခိုးငတက်ပြား၊ ရွှေမောဓောမှာ နား ထွင်းခန်း၊ တပင်ရွှေထီးပြဇာတ်စသည့် ဇာတ်ထုပ်များကို ကပြ ခဲ့၏။
လူကြိုက်များလာသဖြင့် ဇာတ်မှန်သမျှမှာ ခါးထောင်း ကျိုက်မင်းသားမပါလျှင် မဖြစ်သလောက်ရှိခဲ့သည်။
စိန်ကတုံး ဟန်ဟူ၍လည်း အတော် ခေတ်စားလာလေသည်။
နောင်အခါ တွင် မင်းသားနုအဖြစ်ဖြင့် ပြန်လည်ကပြ၏။
၁၂၇၅ ခုနှစ်တွင် မင်းသမီး အောင်ဗလနှင့် တွဲဖက်ကပြရာ နာမည်ကျော်သည် ထက်ကျော်လာလေသည်။
၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ကိုယ်ပိုင် ရွက်ထည်ရုံကြီး တည်ထောင်ကာ ခေတ်ဆန်သော ဓာတ်မီး မောင်းထိုး၍ကပြသည်။
မြန်မာပြည်မြို့ရွာ အနယ်နယ်သို့ လှည့် လည်ကပြရာ ပြည်သူပြည်သားများနှင့် အစိုးရပိုင်းကပါ ရွှေ တံဆိပ်၊ ဘွဲ့စသော ဆုလာဘ် အမျိုးမျိုးဖြင့်ချီးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။
ညနောက်ပိုင်းတွင် ကပြလေ့ရှိသော ဇာတ်ထုပ်ဇာတ်ကွက်များကို ငါးရာ့ ငါးဆယ်၊ ဓမ္မပဒ စသည်တို့မှ ထုတ်နုတ်၍ နိုင်နိုင်နင်း နင်းကပြခဲ့သည်။
နှစ်ပါးသွား သီချင်းများမှာလည်း သစ္စာတိုင် အချစ်သီချင်းများကို မသုံးဘဲ၊ သာသနာ၊ ဘာသာ၊ အမျိုးသား ရေးတို့နှင့်ဆိုင်သော သီချင်းများကိုသာ သီဆိုကပြလေ့ရှိလေ သည်။
ဦးစိန်ကတုံးသည် အဆိုအက၌သာမဟုတ်၊ အတီးအမှုတ် ဂီတစ်ဖက်တွင်လည်း ကျွမ်းကျင်၏။
အထူးသဖြင့် ကြေးတီးရာ ၌ အလွန်ကောင်း၏။
ဇာတ်မင်းသားကလေးဘဝက၊ ပွဲမထွက် ခင်ညဉ့်ဦးယံတွင် ကြေးဝိုင်းခွင်သို့ဝင်၍ ယိုးဒယားတီးလေ့ရှိ သည်။
ကြေးတီးအလွန်နိုင်နင်းရုံမျှမက၊ အပိုအလျှံ၊ အဖက် အစွက်ထည့်၍ ကစားကာတီးလေ့ရှိလေသည်။
ဆိုင်းဆရာ လောင်းများသည် သူ့ထံတွင် လာရောက်နည်းယူကြရသည်။
ထိုအခါက ရန်ကုန်မြို့နာမည်ကြီး တီးဝိုင်းဆရာများဖြစ်သော ဆရာစိုး၊ ကိုဘလှ၊ တရောဘရီ၊ ပြည်မောင်ကြီး စသည်တို့ သည် ဦးစိန်ကတုံးထံချဉ်းကပ်၍ တီးကွက်ဆိုကွက်များကို နည်းယူကြသည်။
ဦးစိန်ကတုံးနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သော မင်းသမီးများမှာ နာမည်ကျော် အောင်ဗလအပြင်၊ အစမ်းကြည်၊ မကျော်ဗလ၊ မစိန်နွဲ့၊ မသိန်းညွှန့်စသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။
ဦးစိန်ကတုံး၏ လက်စွဲ လူရွှင်တော်များမှာ နာမည်ကျော် ဦးရွှေအ၊ ဦးမန်းရိပ်၊ ဦးကျော်ရွှဲ့၊ ဦးငှက်ရိုးတို့ ဖြစ်ကြ၏။
မိသားစုဘဝ မင်းသမီး မစမ်းကြည်နှင့် လက်တွဲသည်။
ဒုတိယတဦးမှာ ဒေါ်ရှင် ဖြစ်သည်။
တတိယဇနီးအမည်မှာ ဒေါ်စောတင် ဟူ၏။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၃၁ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်တွင် ပွဲလှည့်စဉ် မုံရွာ၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဒေါ်စိန်ဆင် (၁၈၉၂-၁၉၄၁)သည် ကိုလိုနီ​ခေတ် ထင်ရှား​သော အငြိမ့်မင်းသမီး၊ ဓာတ်ပြားအဆို​တော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဒေါ်စိန်ဆင်(၁၈၉၂ - ၁၉၄၁) ဒေါ်စိန်ဆင်သည် မန္တလေးမြို့ ဘီးတန်းရပ် ဦးမှတ်ကြီး၊ ဒေါ်ရင်းဖော်တို့၏ သမီးဖြစ်၍ ငယ်မည်မှာ မဖွားဆင်ဟုခေါ် သည်။
ဒေါ်စိန်ဆင်၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို အတိအကျ မသိရ သော်လည်း၊ ဒေါ်စိန်ဆင်နှင့် နီးစပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဆို အရ၊ ၁၂၅၃ ခုနှစ်ဟု အမှတ်အသားပြုကြသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုအက အလွန်ဝါသနာ ပါသည်။
ထို့ကြောင့် မိဘနှစ်ပါးက မစိန်ဆင် အသက်(၁၂) နှစ်အရွယ်မှစ၍ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်စိန်သုံထံ၌ အငြိမ့်ပညာကို ဆည်းပူးခဲ့၏။
ဒေါ်စိန်သုံသည် မင်းသမီးကြီး ဒေါ်ထွေးလေး၏ တပည့်အရင်းဖြစ်ပြီး အဆိုအက အလွန်ထင်ရှားသော အငြိမ့်မင်းသမီးကြီးဖြစ်သည်။
ဒေါ်စိန်သုံထံတွင် အဆိုအက ပညာကို (၃)နှစ်ခန့်ဆည်းပူး သင်ကြားပြီး (၁၅) နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမှတ်ကြီးက ကိုယ်ပိုင်အငြိမ့် တည်ထောင်ပေးသဖြင့်၊ နာမည်ကြီး မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
မစိန်ဆင်သည် အဆိုလည်းကောင်း ၊ အကလည်းကောင်းသည်သာမက ရုပ်ရည်လည်း လှပသူဖြစ်သဖြင့် ထိုအချိန်က ကာလသားတို့အသည်းစွဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ဒေါ်စိန်ဆင်အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်လောက်တွင် ဖခင်သေဆုံးခဲ့၏။
အသက်(၂၃)နှစ် အရွယ်လောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဆင်းလာ၍ အငြိမ့်ဆရာ ဦးဖိုးကြီး၊ ဒေါ်ရွက်တို့ဇာတ်အဖွဲ့ ၌ ၂ နှစ်မျှပါဝင်ကပြရ၏။
ထို့နောက် မန္တလေးသို့ပြန်လာခဲ့ရာ၊ စက်ပိုင်ဦးကောင်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။
ဦးကောင်း အနိစ္စရောက်သောအခါ ဆိုင်းဆရာ ဆရာစိမ့်၏သမီး စန္ဒရားမမကြီး၏ စန္ဒရားအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ကပြရန် ရန်ကုန်မြို့ သို့ ဆင်းလာပြန်လေသည်။
ရန်ကုန်တွင် မယ်မဖြေကိုစိန်လှိုင်ဆိုသူနှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး မကြာလှပါ၊ အိမ်ထောင်ရေး အဆင်မပြေ၍ ကွာရှင်းခဲ့ရသည်။
ဒုတိယအိမ်ထောင်မှာ ပုဇွန်တောင်မှ ကိုဘသန်းဆိုသူဖြစ်သည်။
ကိုဘသန်းနှင့် လက်ထပ်ပြီးနောက်ပိုင်း အငြိမ့်အဖွဲ့ထောင်၍ နေရာအနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ကပြခဲ့သည်။
ဒေါ်စိန်ဆင်သည် ယောက်ျားလိုဝတ်၍ အိုးစည်အကတွင် ဟန်အမူအရာ အလွန်ကောင်းသဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့၏။
အဆိုတော်အငြိမ့်မင်းသမီး မစိန်ဆင်သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ် အသက်(၅၁)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ပါသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) မစိန်ဆင်သည် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီနှင့် ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီတို့တွင် သီချင်းပုဒ်ရေအများအပြား သီဆိုအသံသွင်းခဲ့သည်။
လောလောဆယ်ကောက်ယူရရှိသည့် စာရင်းအရ သီချင်းအပုဒ်ရေ(၃၀)ခန့် ရှိသည်။
ပထမမူလက ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြား အဆိုတော်ဖြစ်သည်။
ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် အောင်တော်မူ၊ အလှူတော်၊ ရွှေပြည်စိုး၊ အရွယ်အနှောင်း၊ ရွှေမေတ္တာ၊ ဗဟိုလရောင်၊ စိန်ရတနာဆင်၊ အောင်ကောင်းသံ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်နှင့် စိတ်ကူးသီချင်း စသည်တို့သီဆို အသံသွင်းခဲ့သည်။
မစိန်ဆင်အတွက် သီချင်း ရေးပေးသော သီချင်းရေးဆရာကြီးများမှာ ဆရာလယ်၊ ဆရာထာ၊ နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်၊ ဆရာမြိုင်နှင့် ဦးစိန်ပါတို့ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ ဖွင့်လှစ်သည့်အခါ မစိန်ဆင်သည် ကိုလံဘီယာကုမ္ပဏီသို့ ကိုးပြောင်းသီဆိုသည်။
ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် အစောဆုံးဓာတ်ပြားသွင်းသည့် အငြိမ့်မင်းသမီးများမှာ ကျိုက်လတ်မယ်သင်၊ ဒဂုန်ခင်လှကြည်၊ မြန်မာညွှန့်လှရင်၊ မစိန်ဆင်၊ ကုမ္မာရီစိန်မြိုင်၊ ဂီတမယ်လှလေးစိန်၊ ပျော်တော်ဆက်မတင်အောင် နှင့် ယုဝတီမြသောင်းခင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုလံဘီယာတွင် မစိန်ဆင် ပထမဆုံးသွင်းသည့် သီချင်းများမှာ မဟာဂီတ သီချင်းများဖြစ်သည်။
လမင်းသော်တာပတ်ပျိုး၊ စိန်ကြောင်နီလာပတ်ပျိုး၊ ဘုန်းဇောင်ဟေမာန်ဘွဲ့၊ မြရည်နန္ဒာဘွဲ့၊ သာတင့်ဆုံးယိုးဒယား၊ သောကရွှေနှုန်းယိုးဒယား၊ ကရင်ဩ၊ ချပ်မြန်လွမ်းချင်း၊ ပုလဲခွန်းတောက်၊ ရွှေဘိုဘုံကြီးသံ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ခေတ်ပေါ်သံဆန်းသီချင်းများမှာ လမင်းသော်တာ(သံဆန်း)၊ ရွှေတုဂုံအနောက်မုဒ်ဖွင့်၊ အထစုံတွဲ၊ မေတ္တာတော်၊ အောင်ပါစေ၊ အပျိုကြီးကလူပျိုကြီးကိုမျှော်၊ ကုသိုလ်ရှင် ရွှေဝါတောင်၊ ရွှေကြိုးကြာ စသည့်သီချင်းတို့ဖြစ်သည်။
ကိုလံဘီယာတွင် မစိန်ဆင်ဆိုသော သီချင်းအများအပြားကို နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် ရေးသည်။
မစိန်ဆင်သီချင်းများကို ကိုလံဘီယာမှ ကြော်ငြာသည့်အခါတွင် မစိန်ဆင်ကြီးဟု “ကြီး” တပ်၍ ကြော်ငြာလေ့ရှိသည်။
ဦးမောင်မောင်လတ်(ကဗျာဆရာ နောင်)ပြုစုသည်။
စိန်နဘော်ပင်သည် နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ကုန်းတန်းများ၌ ပေါက်လေ့ရှိသည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ကုန်းတန်းများ၌ ပေါက်လေ့ရှိသည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'ဆီမိုင်းလက် ပလို ရီဖားရား'ဟုခေါ်၍၊ 'လီလီအေးစီအီး'မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။
စိန်နဘော်ပင်၏ပင်စည်မှရရှိသောအမျှင်များသည်ဝက်မှင်ဘီပြု လုပ်ရန် ကောင်းမွန်သည်ဟုဆိုသည်။
မြန်မာဆေးကုထုံးနည်း တွင် သွေးစင်ကြယ်စေသော ဆေးဖက်ဝင်ဖြစ်သည်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇူလိုင်လ(၁၉)ရက် အာဇာနည်နေ့သို့ ရောက်ခါနီးအချိန်များ၌ အာဇာနည်ကြီးများနှင့် စပ်လျဉ်းသော တေးသီချင်းများကို မြန်မာ့အသံကအသံလွှင့်လေ့ရှိရာ ထိုသီချင်းများထဲတွင် လွမ်းမပြေတဲ့ ပန်းခွေ ၊ ဂျူ ဗလီဝယ် စသော သီချင်းများကား ကြားရသူများကို မျက်ရည်စို့စေသည်အထိ အောင်မြင်ထက်မြက်လှပေသည်။
ယင်းသီချင်းများကို သီဆိုသောအသံရှင်၏ အသံသည် ဆွဲငင်မှုအပြည့်အဝ ရှိလှပြီးလျှင် နားဆင်ရသူ၏အသည်းနှလုံးကို ယူကျုံးဘိ သကဲ့သို့ ထိရောက်လှပေ၏။
ယင်းအသံရှင်ကား အဆိုတော် ဒေါ်စိန်ပါတီဖြစ်၏။
စိန်ပါတီသီဆိုခဲ့​သော မြနန္ဒာ(နန်း​တော်​ရှေ့ဆရာတင်​ရေး)၊ မင်္ဂလာဆယ့်နှစ်ပါး(ရွှေတိုင်ညွန့်​ရေး)သီချင်းများမှာ ယ​နေ့တိုင်​​ကျော်ကြားဆဲဖြစ်သည်။
ဒေါ်စိန်ပါတီအား ဟင်္သာတမြို့တွင် အဖ နှဲဆရာကြီး ဦးဘိုးသန့်၊ အမိ ဒေါ်မယ်ရီတို့မှ (၁၂၇၃)ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလတွင် ဖွားမြင်သည်။
အင်္ဂါသမီးဖြစ်သောကြောင့် မစံဟု မှည့်ခေါ်သည်။
မွေးချင်းနှစ်ဦးရှိပြီးလျှင် အကိုဖြစ်သူမှာ နောင်တွင် ပတ်တီးဆရာဖြစ်လာသည့် မောင်လှသောင်းဖြစ်လေသည်။
မောင်လှသောင်းနှင့် မစံတို့မောင်နှမသည် ငယ်ရွယ်စဉ် ကလေးဘဝကတည်းက ဂီတကို ဝါသနာပါလှသည်။
အငြိမ့်ကို ခုံမင်သည်။
ကချင်ဆိုချင်သည်။
ပွဲသွားကြည့်ရမည်ဆိုလျှင် မောင်နှမနှစ်ယောက်စလုံး တပြုံးပြုံးဖြစ်နေကြသည်။
ပွဲကြည့်လျှင် နှမက ကကြိုးကကွက်များလေ့လာသည်။
အကိုက တီးလုံးတီးကွက်များ အကဲခတ်သည်။
အိမ်ပြန်ရောက်လျှင် နှမက အငြိမ့်ကတမ်းကစားသည်။
အကိုက ဆိုင်းတီးတမ်းကစားသည်။
သို့သော် ဖခင်ဖြစ်သူ နှဲဆရာကြီးဦးဘိုးသန့်သည် ဂီတအနုပညာတို့၏ ဘဝခရီးကြမ်းတမ်းပုံကို ကိုယ်တိုင်သိသူဖြစ်သောကြောင့် မိမိ၏ သားသမီးများ ဂီတဝါသနာပါသည်ကို မနှစ်သက်။
ထိုကြောင့် အားမပေးသည့်အပြင် ကွပ်ညှပ်ဆုံးမခဲ့သည်။
ဖခင်က ယင်းသို့အားမပေးသော်လည်း အဖိုးကဆိုင်းထောင်၍ ဖခင်ကိုယ်တိုင်ကလည်း အငြိမ့်နှဲဆရာဖြစ်သည့် အနုပညာ အသိုင်းအဝိုင်းကြောင့် သူတို့၏ဝါသနာမျိုးစေ့သည် ရှင်သန်ကြီးထွားလာလေတော့သည်။
ဖခင်မသိအောင် တိတ်တဆိတ်က၏။
တိတ်တဆိတ်ဆို၏။
ဖခင်ဖြစ်သူက လုံးဝသင်မပေးသော်လည်း မြင်ဆရာများထံမှ မြင်ရင်းတတ်ရသည်။
သို့နှင့် အရပ်ထဲတွင် အဆိုကောင်း၊ အကကောင်းအဖြစ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလာရတော့သည်။
ဟင်္သတ၊ ဇလွန်၊ ဒေါင့်ကြီး စသော ဒေသများတစ်ဝိုက် လူသိများလာတော့သည်။
ဟင်္သတမြို့ရုပ်ရှင်ရုံများတွင်ပြသော အသံတိတ်ရုပ်ရှင်များ၌ သီချင်းများ သီဆိုရသောအဆင့်ထိရောက်လာတော့သည်။
ရန်ကုန်မြို့မှ ဦးဘကျော်၊ ဦးဓာတ်ဆီ စသော အငြိမ့် လောကသားကြီးများ ဟင်္သာတသို့ရောက်ခိုက် မစံအစွမ်းအစကို လေ့လာမိကြသဖြင့် ရန်ကုန်သို့လိုက်၍ သီချင်းဆိုရန်ခေါ်ယူကြ၏။
ဖခင်ဖြစ်သူက ခွင့်မပြုသောကြောင့်မလိုက်ရပေ။
ထိုနောက် မိသားစုထဲသို့ ကြမ္မာဆိုးဝင်လာတော့သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ နှဲဆရာကြီး ဦးဘိုးသန့်သည် ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် လိုက်၍ နှဲမှုတ်ရင်း စိတ္တဇဝေဒနာစွဲကပ်ကာ မိသားစု၏ စီးပွားရေးတာဝန်ကို မထမ်းဆောင်နိုင်တော့သည်အထိ ဖြစ်လာတော့သည်။
ရှိသမျှငွေကြေးအင်အားကိုသုံး၍ ဖခင်ကို ဆေးဝါးကုသရင်း လုံးပါးပါးကာ စီးပွားပျက်လေတော့သည်။
ထိုအခါ မောင်နှမနှစ်ယောက်စလုံး ဂီတလောကထဲသို့ ခြေစုံပစ်၍ ဝင်ကြတော့သည်။
အဆိုနှင့်အကကို မင်္ဂလာသိန်းညွန့်က သင်ပြပြီးလျှင် အောင်သန်းစိန်အမည်ဖြင့် မစံကိုကပြစေသည်။
မစံ၏ အောင်မြင်သောအသံ၊ သွဲ့ပြောင်းသောကဟန်တို့က ပရိသတ်ကို အကြိုက်တွေ့စေတော့သည်။
အောင်သန်းစိန်အမည်ခံ မစံသည် ဥဩရွှေနှင့် သူယောင်မယ်သန်းသန်း တို့ကို ဦးစီး၍လည်း အငြိမ့်ထောင်လိုက်သေးသည်။
ထိုစဉ်က အောင်သန်းစိန်ကပြီဆိုလျှင် ပရိသတ်က ရုံလျှံမြဲဖြစ်လေသည်။
ထိုနောက် ဦးမှဲ့ဆိုသူပုဂ္ဂိုလ်ကိုအကြောင်းပြု၍ မောင်နှမနှစ်ယောက် ရန်ကုန်သို့ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန်သို့ရောက်သောအခါ၊ သီချင်းရေးဆရာ ရွှေတိုင်ညွန့်နှင့် တွေ့ဆုံကြ၏။
ရွှေတိုင်ညွန့်က မစံအား အမည်ဟောင်းကိုပြောင်းစေပြီးလျှင် အင်္ဂါသမီးဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ စိန်ပါတီဟူသော အမည်သစ်ကို ယူစေသည်။
ထိုနောက်တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးပိုင် ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္မဏီတွင် စိန်ပါတီအမည်ဖြင့် သီချင်းများကို စဆိုရလေသည်။
ဖောင်စကြာ၊ မင်းယောက်ျား၊ သီတာသောင် စသည့် သီချင်းများဖြစ်သည်။
သီချင်းတစ်ပုဒ် ဓာတ်ပြားအသွင်းခံရလျှင် ငွေကျပ် (၅ဝ)ရကာ ကုမ္မဏီက ဓာတ်ပြား(၁ဝဝဝ)ထုတ်လုပ်လျှင် သက်ဆိုင်ရာအဆိုတော်ကို ကော်မရှင်ဆုအဖြစ်(၇၅)ကျပ်ပေးကြောင်းသိရလေသည်။
စိန်ပါတီသည် ရန်ကုန်ရောက်ခါစ အဆိုတော်ဖြစ်နေသေးသဖြင့် အမည်တက်စသာဖြစ်သည်။
တစ်နေ့လျှင် ထမင်းစရိတ်တစ်ကျပ် တစ်လလျှင် အိမ်လခ(၁၅)ကျပ် အသုံးပြုကာ ဆင်း ရဲပင်ပန်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
အနေအထိုင် အစားအသောက် ဆင်းရဲသော်လည်း မိမိဝါသနာပါသော လုပ်ငန်းဖြစ်သောကြောင့် အပြုံးမပျက် ဇွဲကောင်းကောင်းနှင့်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပြားအဆိုလောကတွင် အောင်မြင်လာသည်နှင့်အမျှ တစ်ဖက်ကလည်း စတားရုပ်ရှင်ရုံ၊ ဘုရင်ရုံစသော ရုပ်ရှင်ရုံများတွင်ပြသသည့် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၌ ဇာတ်ဝင်သီချင်း၊ ဇာတ်ပို့သီချင်းများကို သီဆိုပေးရသဖြင့် စီးပွားရေးအရ ထူထူထောင်ထောင် ဖြစ်လာလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် မြန်မာပြည်သူပြည်သားများသည် အင်္ဂလိပ် အုပ်စိုးမှုအောက်မှ ရုန်းထွက်ရေးအတွက် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ အဆင့်ဆင့်ကို ဆင်နွဲနေကြ၏။
တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး၏ ဦးဆောင်မှုအောက်ဝယ် ဒေါ်စိန်ပါတီသည် သခင်မ မစံအဖြစ် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင်ခဲ့၏။
သူကိုင်စွဲသော လက်နက်ကား အနုပညာလက်နက်တည်း။
သခင်တရားပွဲများနှင့်တကွ သီချင်းဆိုခွင့်၊ အသံသွင်းခွင့်ရသော အခြားနေရာများ၌ မျိုးချစ်စိတ် ထက်သန်ရေးတေးသီချင်းများကို သီဆို၏။
သို့နှင့်ဒေါ်စိန်ပါတီ သီဆိုသော သုံးရောင်ချယ်၊ ပါတော်မူ စသည့် ဇာတိမာန် တေးသီချင်းတို့သည် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ နှုတ်ဖျားဝယ် ရေပန်းစားခဲ့ရာမှ အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ လက်ပါးစေများက ဒေါ်စိန်ပါတီအား ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြဖူးသေးသည်။
ခေတ်ပျက်သွားသဖြင့် အဖမ်းမခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ ဦးသိန်းဖေ(မြင့်) စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကလည်း ဒေါ်စိန်ပါတီအား တစ်ဖက်တစ်လမ်းက အကူအညီပေးခဲ့ကြ၏။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် ဇာတိဟင်္သာတမြို့သို့ ခေတ္တပြန်နေ၏။
စစ်ဖြစ်ခိုက် ကြုံသောကြောင့် ဓာတ်ပြားလုပ်ငန်းများ ရပ်နားထားရသော်လည်း အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် စသည့် ပွဲများတွင် ဒေါ်စိန်ပါတီ၏အသံကို နားဆင်ကြရပြန်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး၌ ရန်ကုန်မြို့သို့ပြန်လာကာ အဆိုလောကတွင် ကျင်လည်ပြန်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အစရှိသော အာဇာနည်ကြီးများကျဆုံးသောအခါ အသည်းနှလုံးမှယိုစိမ့်သော သူ့အသံဖြင့်သီဆိုထားသည့် သဟာယဆရာတင် စပ်ဆိုသော လွမ်းမပြေတဲ့ ပန်းခွေသီချင်းမှာ လူထု၏ စိတ်နှလုံးကို ညွတ်ကြုံးယူငင်ဘိသကဲ့သို့ အောင်မြင်လှပေသည်။
ထိုမျှသာမကသေး တိုင်းသူပြည်သားများ စိတ်ဓာတ်မကျရေး၊ လွတ်လပ်ရေးကို မရရသည့်နည်းဖြင့် အသေခံတိုက်ယူရေး၊ အသက်ကိုစွန့်ရဲသည်အထိ မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်ရေးတို့အတွက် သီချင်းများကိုလည်း ရုပ်ရှင်ရုံ၊ ဇာတ်ရုံများတွင် ဒေါ်စိန်ပါတီက သီဆိုခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်တွင် လွတ်လပ်ရေးဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီ၌ သီချင်းများသီဆိုခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ထိုနောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ကံဘဲဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံတွင် ဂီတသုခုမဌာနမှူး၊ ဂီတကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း(၁၃၃၂)ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း(၄)ရက် (၁၉၇ဝပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၃၁)ရက်) ကြာသပတေးနေ့ညဉ့်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
ဒေါ်စိန်ပါတီ၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဘသက်မှာလည်း ဂီတပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
သား ဦးတင်ညွန့်သည် ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်ဌာန၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေလေသည်။
ဒေါ်စိန်ပါတီ သီဆိုသွားသော သီချင်းများထဲတွင် စပယ်တင်မှဲ့၊ လင်ဝယ်ရန်၊ ကောသလအိပ်မက်၊ ရတနာဂီရိ၊ သုဝဏ္ဏသာမ၊ ရှင်ဘုရင်နဲ့တွေ့ချင်တယ်၊ မြနန္ဒာ၊ လယ်တောသူ၊ ဟင်္သာကိုးသောင်း၊ နေရဉ္စရာ၊ ကထိန်သင်္ကန်း၊ သီဟိုဠ်ဘုရားဖူး၊ အနန္တသူရိယ၊ ချစ်ဝေ၊ စိုးပါနဲ့မေရယ်၊ မာတိင်္ဂ၊ ကောက်စိုက်မ၊ ဗေဒင်စုံတွဲ၊ မင်္ဂလာဆယ့်နှစ်ပါး၊ ဒင်နာပါတီ စသည့် သီချင်းများလည်း အပါအဝင်ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ Category:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ။
thumb|စိန့်ပီတာ စိန်ပီတာ (ရှင်ပေတရု)သည် ယေရှု၏ တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး သော တပည့်တော်တို့တွင် အထင်ရှားဆုံး တပည့်တော်ဖြစ် သည်။
ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် စိန်ပီတာကို ဆိုင်မွန်(ရှိမုန်) ဟူ၍ ၎င်း၊ ဆိုင်မွန်ပီတာ (ရှိမုန်ပေတရု) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကေဖဟူ၍လည်းကောင်း အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။
ပီတာ၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို မသိရသော်လည်း ကပါနေယမ် (ကပေရနောင်)မြို့တွင် ယောက်ခမ၏ အိမ်၌ ညီဖြစ်သူ အင်ဒရူး (အန္ဒြေ)နှင့်အတူ တံငါအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသည် ဟူ၍ကား သိရှိရသည်။
ယေရှုသည် ဂယ်လီလီ(ဂါလိလဲ) အိုင်ထဲ၌ ပိုက်ချနေကြ သော ပီတာနှင့် သူ၏ညီ အင်ဒရူးတို့ကို မြင်လေလျှင်၊ 'ငါ့ နောက်သို့ လိုက်ကြလော့၊ သင်တို့သည် လူကိုဖမ်းသော တံငါ ဖြစ်စေခြင်းငှာ ငါပြုမည်'ဟု မိန့်သဖြင့် သူတို့သည် ပိုက်ကွန် များကို စွန့်၍ ယေရှု၏နောက်သို့ လိုက်ပါသွားကြ၏။
ပီတာသည် စိတ်လိုက်မာန်ပါပြုလုပ်တတ်သည်။
တပည့် တော်တို့တွင် ယေရှုနှင့် အရင်းနှီးဆုံး တပည့်တော်တစ်ပါးဖြစ် သဖြင့် နောက်လိုက်တပည့်များကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ကိုလွှဲအပ်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ပီတာသည် ပါလက်စတိုင်းပြည်တွင်လှည့်လည်၍ ဆင်းရဲဒုက္ခခံလျက် ခရစ် ယာန်အယူဝါဒကို ဟောပြောခဲ့သည်။
ရောမမြို့တွင်လည်း သာသ နာပြုခဲ့ဘူးသည်ဟုဆိုသည်။
ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့က စိန်ပီတာ အား ရောမမြို့၏ ပထမဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းကြီးအဖြစ်၎င်း၊ ပထမ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအဖြစ်၎င်း၊ အသိအမှတ် ပြုထားကြသည်။
စိန်ပီတာသည် ရောမဘုရင် နီးရိုးလက်ထက်တွင် အဖမ်းခံ ရပြီးနောက် ကားစင်တင်၍အသတ်ခံရသည်ဟု အချို့ကဆိုသည်။
အချို့ကလည်း အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသဖြင့် အိုမင်းမစွမ်း ဖြစ်၍ အနိစ္စရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် စိန်ပီ တာရေးခဲ့သော ဩဝါဒစာ ၂ စောင်ကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ရောမမြို့တွင် စိန်ပီတာအားရည်စူး၍ ဆောက်လုပ်ထား သော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးကို၎င်း၊ ထိုကျောင်းအတွင်း၌ စိန်ပီတာ၏ ကြေးရုပ်တုကြီးကို၎င်း တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ခရစ်ယာန် သူတော်စင်များ။
စိန့်ပေါကသီဒရယ်လ် ဘုရားကျောင်းကြီး။
ဤကသီဒရယ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးကား လန်ဒန်မြို့၏ မှတ်တိုင်သဖွယ် ဂုဏ်ယူရလောက်အောင် ခန့်ညားတင့်တယ် လှသော အဆောက်အအုံကြီးဖြစ်သည်။
အင်္ဂလန်ပြည် ပရိုတက် စတန့်ဂိုဏ်း၏ အကြီးဆုံးသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းလည်းဖြစ် ပေသည်။
ထိုအဆောက်အအုံနေရာတွင် ကင့်နယ်ဘုရင် အက်သယ် ဗတ်က ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း သိရ၏။
၁၂၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နော်မန်တို့က ထိုနေရာ၌ပင် ဘုရားရှိခိုး ကျောင်းတစ်ခုကို ထပ်မံ၍ ဆောက်လုပ်ပြန်ရာ ၁၆၆၆ ခုနှစ် လန်ဒန်မြို့ကို မီးအကြီးအကျယ်လောင်စဉ်က မီးလောင်ပျက်စီးသွားလေသည်။
ထိုအဆောက်အအုံမှာ ယခု ရှိသော အဆောက်အအုံထက် ပေ ၇ဝ မျှပိုမို ရှည်လျား၍ ၁၂၄ ပေမျှပိုမို မြင့်မားလေသည်။
ယခုလက်ရှိ အဆောက်အအုံကြီးကို ဗိသုကာကျော် ဆာ ခရစ္စတိုဖာရင်းက ၁၆၇၅ ခုနှစ်တွင် ပုံစံထုတ်၍ ဆောက်လုပ်ရာ ၁၇၁ဝ ပြည့်နှစ်မှာ ပြီးစီးသဖြင့် ၃၅ နှစ်မျှ ကြာလေသည်။
အလျား ၅၁၃ ပေရှိ၍၊ ၃၆၅ ပေမြင့် သည်။
ထိုအဆောက်အအုံကြီးတွင် ထူးခြားချက်ကား အပေါ် ပိုင်းတွင် ခုံးဝိုင်းပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုအထက်တွင် မီး ပြအိမ်၊ ဘောလုံးနှင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်တို့ကို တပ်ဆင်ထား သည်။
ထိုခုံးဝိုင်း၏ အတွင်းဖက်၌ ပဲ့တင်သံ ခန်းမဆောင်ရှိ ၏။
ထိုခန်းမဆောင်၏ နံရံတွင်ကပ်၍ တိုးတိုးပြောသံကို ပေ တစ်ရာခန့်ဝေးသော မျက်နှာချင်းဆိုင် နံရံတွင် နားထောင်နေသူ က ပြတ်သားစွာ ကြားနိုင်သည်။
ထိုအဆောက်အအုံကြီးသည်ကား ဥရောပတိုက် ရီနေဆွန်း ခေတ်မှ စံနမူနာတင်လောက်သည့် ဗိသုကာလက်ရာကို ဖော်ပြ ထားသည့် အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။