kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထင်ရှားသော တိုက်လေယာဉ်များမှာ - Sukhoi PAK FA Sukhoi Su-47 "Firkin" F-22 Raptor YF-22 Lightning II YF-23 Black Widow II Boeing X-32 JSF Lockheed Martin X-35 F-35 Lightning II Chengdu J-20 Shenyang J-31 ကိုးကား Coox, Alvin D. Nomonhan: Japan Against Russia, 1939. Two volumes; 1985, Stanford University Press. ISBN 0-8047-1160-7. Eden, Paul (General Editor). The Encyclopedia of Aircraft of WWII. London: Amber Books, Ltd, 2004. ISBN 1-904687-07-5. Ireland, Bernard and Eric Grove. Jane's War at Sea. UK: Harper Collins Publishers, 1997. ISBN 0-00-472065-2. ပြင်ပလင့်ခ်များ Chart of fighter generations at Airforce Magazine. USAF posters for five generations of jet fighters. Fighter-planes.com: Data and images on fighter-planes.com Fighter aircraft Info, Articles & Pictures on fighter-planes.tk Fighter Aircraft News on defencetalk.com Category:စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်ပျံ။
စွန်သည် ငှက်ရဲဖြစ်သည်။
လင်းယုန်နှင့် မျိုးတူ၍ သိမ်းငှက်မျိုးစုတွင် ပါဝင်သည်။
အရွယ် အားဖြင့် ငှက်ကြီးဖြစ်၍ ညိုသော အဆင်းရှိသည်။
အမြီးမှာရှည်၍ ခက်ရင်းကဲ့သို့ အခွေများဖြစ်နေသည်ကို အထင်အရှားမြင်ရသည်။
စွန်၏ သတ္တိထူးတစ်ခုမှာ ကြာမြင့်စွာ ကောင်းကင်၌ ပျံသန်းနေနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
စွန်အား ရုတ်တစ်ရက် လိုက်၍ မှီရန် ခဲယဉ်းလေသည်။
ပျံသန်းရာ၌ မည်သည့်ငှက်နှင့်မဆို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
left အသိုက်ကို သစ်ပင်ထက်၌ တုတ်ချောင်းများဖြင့် ပြုလုပ် လေ့ရှိသည်။
တစ်ကြိမ်လျှင် ၃ ဥ၊ ၄ ဥ ဥသည်။
ဥများမှာ ဖြူဖွေး၍ အညိုပြောက်များဖြင့် ပြည့်နေသည်။
ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီး ခြောက်တိုက်စလုံး၌ စွန်များကို တွေ့ရသည်။
သို့ရာတွင် အမျိုးအစားမှာ တစ်နေရာနှင့်တစ်နေရာ မတူချေ။
ဥရောပတိုက်တွင် အာဖရိကတိုက်မှ နွေရာသီ၌ သာလျှင် ခေတ္တလာရောက်ကျက်စားသော စွန်များကို တွေ့ရပေသည်။
ဗြိတိန်ကျွန်းတွင်ကား၊ ယခင်အခါက စွန်များ အမြောက်အမြားနေကြသော်လည်း ယခုအခါ၌မူ အလွန်တွေ့ရခဲသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် စွန်မျိုး သုံးစားရှိသည်။
ကမ္ဘာ့အပူပိုင်း ဒေသများတွင်လည်း စွန်များ ကျက်စားကြသည်။
မည်သည့်အရပ်ဒေသ၌မဆို စွန်များသည် လူတို့စွန့်ပစ်ထားသော သား၊ ငါးများကို ရှင်းလင်းပေးသဖြင့် လူတို့အတွက် များစွာအသုံးကျသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) thumb|စွန်ရဲနီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:စွန်ရဲများ။
thumb|Acridotheres tristis ဆက်ရက် အမျိုးမျိုးကို မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်၌တွေ့ရသည်။
အသွေးအရောင်နှင့် အလေ့အကျင့်ကိုလိုက်၍ ဆက်ရက်ငှက် အမျိုးမျိုးရှိကြသည်။
ထိုသို့အမျိုးကွဲပြားသည့်အလျောက်လည်း သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အခေါ်အားဖြင့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားသည်။
သို့သော် ပုံသဏ္ဌာန်အရဆိုလျှင် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးမှာ ခပ်ဆင်ဆင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ အများဆုံးတွေ့ရသောဆက်ရက်မျိုးမှာ သတ္တဗေဒ အလိုအားဖြင့် အက်ကရီဒိုသီးရီးတြိုက်တစ် ဟု ခေါ် သည်။
မျိုးရင်း 'စတာနီဒီး'ဖြစ်သည်။
ထိုမျိုးရင်းတွင်သာလိကာနှင့် စတာလင်ဆက်ရက်တို့ပါဝင်ကြသည်။
ဆက်ရက်သည် အများအားဖြင့် အလျား ၉ လက်မရှိသည်။
ပျံသန်းနေစဉ် အမြီးပိုင်းအဖျားရှိ အဖြူကွက်ကိုလည်း‌ကောင်း၊ တောင်ပံရှိ အဖြူကွက်ကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားစွာမြင်ရသည်။
ဆူညံစွာ အော်မြည်နေတတ်သော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
ဆက်ရက်ဖိုသည် ဆက်ရက်မအရှေ့တွင် ဦးခေါင်းကို တဆတ်ဆတ်ညိတ်၍ အော်တတ်သည်။
အစာစားနေကြစဉ် သွားရောက်နှောင့်ယှက်လျှင် အလန့်တကြားအော်၍ ထပျံတတ်ကြသည်။
ဆက်ရက်တို့သည် ကျီးကဲ့သို့ ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့တတ်သောအမူအရာမရှိ၊ ရဲရင့်၏။
ရွှင်ပျဖျတ်လတ်၏။
မြေပေါ်၌ လျှောက်ကာအော်မြည်နေစဉ် အစာကို ရှာဖွေစားတတ်သည်။
အများအားဖြင့် ဆက်ရက်တို့ကို မြို့ရွာနှင့် မြို့ရွာအနီး အနားတို့တွင်တွေ့ရသည်။
အမြဲတမ်းလိုပင် စုံတွဲနေတတ်ကြ၍၊ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး အထူးပင် ခင်မင်တွယ်တာပုံရသည်။
အတူတူ အစာရှာဖွေစားနေကြစဉ် တစ်ကောင်ကိုတစ်ကောင် အမွှေးအတောင် ပြုပြင်ပေးတတ်ကြသည်။
သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ကောင်နှင့်တစ်ကောင် ရန်လုပ်တတ်သည်လည်းရှိ၏။
ညအခါတွင် သစ်ပင်အုပ်များ၌လည်းကောင်း၊ ကြံခင်းများ၌လည်းကောင်း စုရုံး၍အိပ် တန်းတက်လေ့ရှိသည်။
အိပ်တန်းမတက်မီ ဆူညံစွာအော်မြည် တတ်ကြသည်။
ညအခါ၌လည်းရံဖန်ရံခါ ထ၍ အော်မြည်တတ်သည်။
သားပေါက်ချိန်မှာ ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလခန့်အတွင်း ဖြစ်သည်။
အသိုက်ကို အိမ်ခေါင်မိုး၊ ရေတွင်း နံရံပေါက်၊ သစ်ခေါင်းတို့တွင်ကောက်ရိုး၊ သစ်ကိုင်း၊ အမွှေးအတောင်များဖြင့် ဖရိုဖရဲလုပ်တတ်ကြသည်။
စွန်၊ ကျီးကန်း၊ ရှဉ့်တို့၏ အသိုက်ဟောင်းများကိုလည်း ထပ်မံပြုပြင်၍ အသိုက် လုပ်တတ်ကြသည်။
တစ်မြုံလျှင်ဥပေါင်း ၃ လုံးမှ ၆ လုံးအထိရှိသည်။
ဥမှာ အပြာရောင်ဖြစ်၍ အစက်ပြောက်များ မပါရှိပေ။
ထို ဆက်ရက်မျိုးကို အန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့တွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။
သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်ဖြင့် 'မိုင်နို ကိုရိုနေတပ်'ဟု ခေါ်သော ဆက်ရက်တစ်မျိုးလည်းရှိသည်။
ထိုဆက်ရက်၏ အလျားသည် ၈ လက်မ အထိရှိသည်။
အမွှေးအတောင်၌ ပြောင်လက်သော အမည်းရောင်နှင့် အဝါရောင်ရော လျက်ရှိသည်။
ဤဆက်ရက်မျိုးတွင် ရှည်လျားသောအမောက်၊ မျက်လုံးဘေးရှိအဝါရောင် အရေပြားနှင့် လိမ္မော်ရောင် နှုတ်သီးတို့မှာထင်ရှားသည်။
ထို့အပြင် 'အက်ကရီဒိုသီးရီး အဲလဗိုစင့်တပ်'၊'အက်ကရီဒို သီးရီး ကရစ်တိတ်တဲလပ်' စသော ဆက်ရက်မျိုးများလည်း ရှိသေးသည်၊ ယင်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်၌ တွေ့ကြရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:စကားပြောသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ။
မန်ဒါလီ ဘဲ (သို့) မတ်စ်ကာဗီ ဘဲ ()သည် လူမှ မွေးမြူရန် အလို့ငှါ ယဉ်ပါးအောင်ပြုလုပ်ခဲ့သော မူလ ဘဲ မျိုးစိတ် နှစ်မျိုးမှ တစ်မျိုးဖြစ်လေသည်။
နောက်မျိုးစိတ်မှာ ဘဲခေါင်းစိမ်း () ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးသော စူစမ်းရှာဖွေဖော်ထုတ်မှုများအရ ၎င်းမန်ဒါလီဘဲ () နှင့် မျိုးစုတူဟု အစောပိုင်းကာလများမှ သတ်မှတ်ထားသော တောဘဲ (သို့) တောဘဲ ()မှာ သွင်ပြင်လက္ခဏာအရ တူသော်လည်း DNA ဆင်းသက်လာမှုသည် အနည်းငယ်ကွာခြားသော သီးခြားမျိုးစု (Asarcornis)မှ ဆင်းသက်လာသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
(2019). White-winged Duck (Asarcornis scutulata). In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. (retrieved from https://www.hbw.com/node/52847 on 14 July 2019). အမှန်စင်စစ်တွင် တိရစ္ဆာန်အမည်များ ရှေ့၌ ထည့်သွင်းသုံးစွဲခေါ်ဝေါ်သည့် “တော” ဟူသည့် စကားလုံး၏ ဆိုလိုရင်းသည် “မယဉ်ပါးသော (သို့) အရိုင်းဆန်သော” ဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ဆောင်ပြီး အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ၏ မျိုးစိတ်တူပြီး မွေးမြူခြင်းခံမထားရသော တိရစ္ဆာန်များနှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုသုံးစွဲလေ့ရှိသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
Wikipedia contributors. (၂၀၂၁, မတ် ၄). Wild duck. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved ၂၂:၀၅, အောက်တိုဘာ ၄, ၂၀၂၁, from https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wild_duck&oldid=1010249355 ဥပမာ- တောကြောင်၊ တောကြက်၊ တောဝက်၊ တောဆိတ်၊ တောဘဲ၊ တောခွေး။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘဲ ကဏ္ဍ:မန်ဒါလီ။
မင်းဒေါင်း (Argusianus argus) သည် ဒေါင်းမျိုးနွယ် ငှက်မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ။
မောက်တင် ရေဝမ်းဘဲ (Podiceps cristatus) သည် ရေနေငှက် သတ္တဝါ တစ်မျိုးဖြစ်ြပီး Grebe ခေါ် အရွယ်လတ် ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။
၎င်းငှက်၏ သိပ္ပံအမည်မှာ Podiceps cristatus ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်များသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ၄၆ စင်တီမီတာမှ ၅၁ စင်တီမီတာခန့် ရှည်လျားကြသည်။
တောင်ပံနှစ်ခုပေါင်း မှာ ၅၉ စင်တီမီတာမှ ၇၃ စင်တီမီတာခန့်ထိ ရှည်လျားကြသည်။
အဖြူရောင်နှင့် အညိုရောင် ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြီး လိမ္မော်ရောင် အမောက်ကလေးများကို ဦးခေါင်ထိပ်တွင် တွေ့ရသည်။
ရှည်လျားပြီး ချွန်ထက်သည့် နှုတ်သီးကလေးများရှိသည်။
မောက်တင် ရေဝမ်းဘဲ သားပေါက်ဘဝတွင် အဖြူရောင်နှင် အမည်းရောင် အစင်းကြောင်းကလေးများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး မြင်းကျား၏အစင်းကြား သဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူလေသည်။
Juvenile Great Crested Grebe with adult thumb| Podiceps cristatus အမူအကျင့် မောက်တင်ရေဝမ်းဘဲကြီးများကို ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ အာဖရိကနှင့် ဩစတျေးလျ တိုက်များတွက် တွေ့ရတတ်သည်။
ဥရောပတိုက်တွင် ရှိသော မောက်တင် ရေဝမ်းဘဲသည် အကြီးဆုံးမျိုးဖြစ်သည်။
၎င်းရေဝမ်းဘဲများသည် သန့်ရှင်းသော ရေကန်များတွင်သာ နေထိုင်ကြပြီး ကဏန်း၊ ရေနေ သတ္တဝါငယ်ကလေးများ၊ အင်းဆက်ပိုးကောင်များနှင့် ဖားငယ်ကလေးများကို စားသောက်တတ်သည်။
အစာရှာဖွေရာတွင် ရေငုပ်၍ ရှာဖွေတတ်သည်။
မောက်တင် ရေဝမ်းဘဲများတွင် မျိုးပွားရာတွင် အလွန်ထူးခြားသော စရိုက်တစ်ခုရှိသည်။
၎င်းမှာ ရေဝမ်းဘဲ အဖိုနှင့် အမနှစ်ဦးစလုံး မိတ်မလိုက်မီ ရေထဲတွင် က ခြင်းပင် ဖြစ်စသည်။
မောက်တင်ရေဝမ်းဘဲများသည် အဖိုအမ တွေ့သည့်အခါတိုင်း အတူ က လေ့ရှိပြီး က နည်းအမျိုးမျိုးကိုလည်း အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ကတတ်ကြသည်။
ဖြစ်စဉ်များအရ မိတ်လိုက်ပြီး အသိုက်အမြုံသို့ ပြန်ရာတွင်ကာ မတူချေ။
ကခြင်းအပြီးတွင် ဦးခေါင်းကိုလှုပ်ရမ်းကာ အဆုံးသတ်လေ့ရှိသည်။
ယင်းတို့သည် အသိုက်အမြုံကို အပင်များဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး ၎င်းအသိုက်များသည် ရေပေါ်တွင် ပေါလောပေါ်နေတတ်သည်။
မောက်တင်ဝမ်းဘဲ အဖိုအမ တစ်စုံတွင် ဥနှစ်လုံးခန့် ဥလေ့ရှိသည်။
ယင်းဥကလေးများမှ သားပေါက်လာသော် ထို ငှက်ငယ်ကလေးများသည် ရေမကူးတတ်ချေ။
၎င်း၏ မိဖတို့ သင်ပေးမှသာ ရေကူးတတ်၊ ရေငုပ်တတ်လေသည်။
တခါတရံ မိဖများရေကူးသည့်အခါ ငှက်ငယ်ကလေးများသည် ၎င်းတို့၏ မိဖများ ကျောပေါ်တွင် နေလေ့ရှိသည်။
အခြားအကြောင်းအရာ ၁၉ ရာစုနှစ်တွင် ယင်းငှက်များ၏ လိမ္မော်ရောင်အမွေးများအား ဦးထုတ်၊ အင်္ကျီ စသည့် လူအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများတွင် အသုံးချရန်အတွက် ဖမ်းဆီးပစ်ခတ်မှူများကြောင့် ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းရှိ မောင်တင် ရေဝမ်းဘဲ ငှက်မျိုးတို့ မျိုးတုံးလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်အဖွဲ့အစည်းတို့မှ တားမြစ်မှူများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ယနေ့တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် မောက်တင်ရေဝမ်းဘဲများစွာကို တွေ့ရလေသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
မန်ချူးရီးယားကြိုးကြာ right|(video) A Red-crowned Crane feeding. ကိုးကား။
မျက်လုံးဝါဇွေး သို့မဟုတ် ချုံတိုးငှက်မျက်ကွင်းနီ (Chrysomma sinense) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၊ တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
မျက်လုံးဝါပင်ကွင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပင်ဂွင်းများ။
မြစိမ်းရောင်ကုကူး (Chrysococcyx maculatus) သည် မိုးဆောင်းငှက်မျိုးနွယ် ငှက်မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မိုးဆောင်းငှက်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
Cuculus canorus canorus + Motacilla alba မြီးညှောင့်ငှက်ကျား (White Wagtail) ကိုးကား။
ရစ်နီ (Ithaginis cruentus) သည် ရစ်ငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိဗက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ဤငှက်မျိုးစိတ်သည် တဖြည်းဖြည်းသာ လျော့နည်းသောကြောင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ် အနည်းဆုံးစိုးရိမ်ရမှုအဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရစ်ငှက်များ ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
လင်းဝက် (Nycticorax nycticorax) သည် ဗျိုင်းမျိုးတို့နှင့်အတူ ဆီကိုနီအီ ဖောမီး မျိုးစဉ်တွင် အာဒီအီဒီး မျိုးရင်း၌ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် နစ်တီကောရက် ဟုခေါ်သည်။
အလျား ၂၄ လက်မ ရှိသည်။
လင်းဝက်သည် ဗျိုင်းမျိုးရင်း၌ ပါဝင်သော်လည်း ဗျိုင်းနှင့် အလေ့အထချင်း လုံးဝမတူချေ။
ညဉ့်ငှက်ဖြစ်သည် အားလျော်စွာ ညဉ့်အချိန်တွင် ကျက်စား၍ နေ့ခင်းတွင် အရွက်ထူသောသစ်ပင်၌ အိပ်နေတတ်သည်။
ပျံသန်းနေသည့်အခါ စင်ရော် ငှက်ကဲ့သို့ ဦးခေါင်းကို တုတ်ခိုင်သောကိုယ်ထည်အတွင်းသို့ ကျုံ့သွင်းထား ဘိသကဲ့သို့ရှိရကား အဝေးကကြည့်လျှင် လင်းဝက်သည် ခပ်လုံးလုံးကဲ့သို့ တွေ့ရသည်။
သို့ဖြင့် ဦးခေါင်းနှင့်ကျောရှိ အမည်းရောင်အမွှေးများမှာ တစ် ဆက်တည်းဖြစ်လျက်ရှိလေသည်၊ ဝိုင်း၍ကျယ်ပြန့်သော အတောင်များနှင့် အမြီး၏အရောင်မှာမူ ညိုမွဲမွဲရှိ၏။
လဲနေသော အမောက်မည်းတစ်ခုနှင့် လည်ကုပ်တွင် ဖြူသောအမွှေးမျှင် သုံးချောင်းရှိသည်။
မိတ်လိုက်သည့်အခါ လဲနေသော အမောက်နှင့် ရင်ပတ်၊ လည်ကုပ်၊ ကျောမှအမွှေးများ ထောင်ထ လာတတ်သည်။
ငှက်သားကလေးများ၏ ကိုယ်အထက်ပိုင်းသည် အညိုပုပ် ရောင်ရှိ၍ ဖြူဝါဝါအပြောက်ကလေးများနှင့် အစင်းများရောလျက်နေသည်။
အောက်ပိုင်း၏ အရောင်မှာကား မွဲပြာပြာရှိ၍ အမည်းစင်းများ ရောလျက် ရှိသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ နေ့လယ်ခင်းများပင် ဖြစ်သော်လည်း လင်းဝက်၏ အော်သံကိုကြားရတတ်သည်။
လင်းဝက်များသည် သဘာဝအားဖြင့် ကြောက် တတ်သည့်အပြင် ဆိတ်ဆိတ်နေလေ့ရှိသည်။
အအုပ်အသင်းဖြင့်နေ၍ မှောင်စ ပျိုးချိန်တွင် ပျံသန်းကာ အစာရှာဖွေထွက်ကြသည်။
အစာကို တစ်ကောင် ချင်းရှာဖွေလေ့ရှိသည်။
မိုးရာသီအတွင်း သားပေါက်၍ တစ်မြုံလျှင် လေးဥမှ ငါးဥအထိ ရှိ၏။
လင်းဝက်များကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ လွင်တီးပြင်များတွင် တွေ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ပုံများ ကိုးကား Category:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက်ကြီးဝန်ပိုနှင့် အလားတူငှက်များ။
လုံးမြီးဆွဲ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
သပိတ်လွယ်ငှက် (magpie-robins) သည် ကျီးကန်းမျိုးစုတွင်ပါဝင်သည်။
ပါဏဗေဒ အမြင်အားဖြင့် ယင်းကို ကော့စိုင်ကပ်စော်လားရစ်ဟုခေါ်၍ တာဒီးဒီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်သည် အလျား ကိုးလက်မခန့် ရှိသည်။
ငှက်မသည် ငှက်ဖိုထက်ပို၍ အသွေးအရောင်မွဲခြောက်သည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်ဖိုများသည် သီချင်းဆိုကောင်းသည်။
ရန်သူကိုမြင်လျှင် ခပ်ရှည်ရှည်ဆွဲ၍ အချက်ပေးတတ်ကြသည်။
ယင်းတို့ရှိကြောင်းသိစေရန် တစ်ခါတစ်ရံ ကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်တတ်သည်။
နံနက်ခင်းနှင့် ညနေခင်းများတွင် သစ်ပင်များပေါ်မှ တေးသီနေကြသည်မှာ သာယာနာပျော်ဖွယ်ရှိလှသည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်များသည် မကြာခဏပင်အတောင်ကို အောက်သို့နှိမ့်ချလိုက်၊ ယပ်တောင်သဖွယ်ဖြန့်လိုက်၊ ပိတ်လိုက် ပြုလုပ်တတ်သည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်များကို မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်၌ တွေ့ကြရသည်။
များသောအားဖြင့်စုံတွဲနေထိုင်တတ်ကြသည်။
လူသူနေထိုင်ရာအရပ်များ၌သာတွေ့ရသည်မဟုတ်၊ ကျွန်းတော များထဲတွင်လည်းတွေ့ကြရသည်။
ဥယျာဉ်၊ ချုံတော စသည်ဖြင့် နေရာမရွေးတွေ့ရသော်လည်း စိုစွတ်သောတောနက် ကြီးများနှင့် လယ်ကွင်းပြင်များတွင်မနေကြချေ။
သပိတ် လွယ်ငှက် များသည် အစာကိုမြေပြင်၌ ရှာဖွေစားသောက်လေ့ရှိ၍ ပရွက်ဆိပ်၊ ချေးပိုးထိုးနှင့်ပိုးမွှားကလေးများကို စားကြသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ အသီးအရွက်နှင့်တီကောင်များကိုလည်းစားတတ်ကြသည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်သည် အသိုက်ကိုအိမ်ခေါင်မိုး၊ သစ်ခေါင်း၊ ကမ်းပါးနှင့် ထရံများအကြား၊ ဝါးငုတ်တိုများထဲတွင် လုပ်ကြသည်။
အသိုက်ပြုလုပ်ရာတွင်သစ်မြစ်၊ မြက်၊ အမွှေးအတောင်များဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
အသိုက်များမှာ ပွယောင်းယောင်းရှိသည်။
သို့မဟုတ် အပြားကလေးသာသာပင် ရှိသည်။
အသိုက်ကို ဆောက်လုပ်ရာ၌ ခပ်ကြမ်းကြမ်းနှင့် လျော့ရိလျော့ရဲ ဆောက်လုပ်ကြသည်။
သပ်သပ်ယပ်ယပ် မဆောက်လုပ်တတ်ကြချေ။
သပိတ်လွယ်ငှက်တို့သည် မတ်လမှဇူလိုင်လအတွင်း သားပေါက်ကြသည်။
တစ်မြုံလျှင် သုံးဥမှငါးဥအထိ ဥအု တတ်ကြသည်။
ဥသည်အဖျားရှူးသည်။
ဥခွံညက်ညောမာကြောသည်။
အစိမ်းရောင်တွင်နီညို ရောင်အပြောက်များ အရင်းဖက်၌စု၍ ပါရှိသည်။
ဥ၏ပျမ်းမျှအလျားမှာ ဝ.၈ရ လက်မနှင့် ဗြက် ဝ.၆၆ လက်မခန့်ရှိသည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်ကို အရှေ့ဘက်နိုင်ငံများ၌ အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွင်ပြင်များမှအစ တောင်ပေါ်ဒေသများပါမကျန်အရပ်ရပ်၌နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။
မလေးသပိတ်လွယ်ငှက်မျိုးကို တနင်္သာရီ တောင်ပိုင်း၌သာ တွေ့ရသည်။
သပိတ်လွယ်ငှက်မျိုးတွင် ငှက်အမျိုးမျိုးပါဝင်ရာ ထင်ရှားသောအမျိုးများမှာ ငှက်ကျား၊ ငှက်စပ်၊ သို့မဟုတ် ငှက်အောင်မ ခေါ် ငှက်တော်ပြာ၊ နဖားကြီး၊ အမြီးဝိုင်းစ သည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ကိုးကား ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ။
စွန် ကို အောက်ပါစကားလုံးများဖြင့် ရည်ညွှန်းနိုင်သည်- စွန် (ငှက်) စွန် (ကစားစရာ)။
၂၀၁၁ လစ်ဗျား စစ်ရေးစွက်ဖက်မှုသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီမှ အတည်ပြုခဲ့သည့် အမှတ် ၁၉၇၃ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ လစ်ဗျားနိုင်ငံ ဝေဟင်ပိုင်နက်တွင် ‘မပျံသန်းရဇုန်’ သက်ရောက်စေရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်တပ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့၌ လစ်ဗျားနိုင်ငံအား စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ လစ်ဗျားနိုင်ငံတွင် ကဒါဖီ ဆန့်ကျင်ရေး လူထုဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းမှစ၍ ကဒါဖီက စစ်အင်အားသုံး နှိမ်နှင်းခဲ့ရာ ဆန္ဒပြမှုမှ စစ်ပွဲအသွင် ပြောင်းလဲလာသည်။
လစ်ဗျားအစိုးရက အတိုက်အခံတပ်များအား လေကြောင်းမှ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုနိုင်ရန် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်မှ လစ်ဗျားနိုင်ငံ၌ ‘မပျံသန်းရဇုန်’ သတ်မှတ်ပေးရန် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လုံခြုံရေးကောင်စီထံ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လစ်ဗျားနိုင်ငံကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ချမှတ်သော ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် ၁၉၇၃ ကို မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ ၂၀၁၁ တွင်ချမှတ်သည်။
ပြင်သစ်၊ လက်ဘနွန်နှင့် ဗြိတိန်တို့က လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ အဆိုတင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အတည်ပြုရေးအတွက် လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် ၁၀ နိုင်ငံ (ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနား၊ ကိုလမ်ဘီယာ၊ ဂါဘွန်၊ လက်ဘနွန်၊ နိုက်ဂျီးရီးယား၊ ပေါ်တူဂီ၊ တောင်အာဖရိက နှင့် အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သော ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု) တို့က ထောက်ခံမဲ ပေးကြသည်။
ကျန် ၅ နိုင်ငံ (ဘရာဇီးလ်၊ ဂျာမနီနှင့် အိန္ဒိယ၊ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများထဲမှ တရုတ်နှင့် ရုရှ) တို့က ကြားနေကြသည်။
ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်မှ ချက်ချင်း ‘အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်’ တောင်းဆိုထားပြီး နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းမှ လစ်ဗျားဝေဟင်ပိုင်နက်တွင် ‘မပျံသန်းရဇုန်’ သတ်မှတ်ရေးဆွဲရန်နှင့် အရပ်သားများအား ကာကွယ်ရန် မည်သို့သော နည်းလမ်းမျိုးနှင့်မဆို ဆောင်ရွက်ရန် ခွင့်ပြုချက်ပေးထားသည်။
thumb|ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် တံတား ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ်တံတားသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ကို ဖြတ်ကျော်တည်ဆောက်ထားသော တံတားဖြစ်သည်။
ထိုတံတားသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် မာရင်ကောင်တီသို့ သွားရာလမ်းတွင် ဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အများအသုံးပြုနိုင်ရန် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၉,၂၆၆ပေ(၂,၈၂၄ မီတာ) မျှ ရှည်လျားသည်။
တံတားပြီးစီးချိန်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံးတံတားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအချိန်တွင်မူ ၎င်းထက် ပို၍ရှည်လျားသော တံတား ရှစ်စင်းမျှ ရှိသည်။
လူအများစုအတွက်မူ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလှပဆုံး တံတား တစ်ခု အဖြစ် ရှုမြင်နေကြသေးသည်။
မြင်ကွင်းကျယ် ဓာတ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ်တံတား ဝက်ဘ်ဆိုဒ် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်မှ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ်တံတားဓာတ်ပုံများ Category:တံတားများ Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု။
မူဆိုလီနီ (၂၉ ဇူလိုင် ၁၈၈၃ - ၂၈ ဧပြီ ၁၉၄၅, Benito Amilcare Andrea Mussolini) သည် အီတလီနိုင်ငံ၏ (၄၀) ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အီတလီနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား ဖက်ဆစ်ပါတီကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး အီတလီနိုင်ငံအတွင်း ဖက်ဆစ်ဝါဒမျိုးစေ့ ချပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း ပထမကမ္ဘာစစ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အကြား ကမ္ဘာတလွှားတွင် အတော်ပင် တန်ခိုးထွားခဲ့သော အီတလီနိုင်ငံ အာဏာရှင်ဗင်နီတိုမူဆိုလီနီ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိမှာ ထူးဆန်းအံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှသည်။
သူသည် အသက် ၄၀ မကျော်မီကပင် ကျောင်းဆရာ၊ နွားသတ်သမား၏တပည့်၊ အုတ်စီသူ၏အကူ၊ သတင်းစာဆရာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာပြဆရာ၊ စစ်သား၊ ပါလီမန်အမတ်၊ တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်၊စသည်ဖြင့် သူ၏ဘဝတွင် အခြေတကျမဟုတ်ဘဲ အလုပ်အမျိုးမျိုး ဆောင်ရွက်ခဲ့ဘူးလေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် အီတလီနိုင်ငံ၏ အာဏာရှင်အဖြစ်ဖြင့် ဇာတ်သိမ်းခဲ့ရလေသည်။
မူဆိုလီနီသည် ၁၈၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် လူ့လောကကြီးသို့ စတင်ရောက်ရှိလာသည်။
သူ၏မွေးရာဌာနမှာ အီတလီနိုင်ငံ ဒိုဗီးယားအရပ်ရှိ ဖော်လီမြို့ဖြစ်၏။
သူ၏ဖခင် အယ်လက်ဇန်းဒယား မူဆိုလီနီသည် ပန်းဘဲဆရာဖြစ်၍ မိခင်ဖြစ်သူ ရိုဆာမာတိုနီမှာ ကျောင်းဆရာမဖြစ်လေသည်။
မူဆိုလီနီကို မက္ကဆီကိုတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် ဗင်နီတိုဟွားရေး၏အမည်မှ ဗင်နီတိုကို ယူ၍ မှည့်ခေါ်ထားခဲ့သည်။
မူဆိုလီနီသည် ကျောင်း၌နေစဉ်မှာပင် ဉာဏ်ကောင်းသူ ဖြစ်၏။
ထို့ပြင် သူ့တွင် အောက်ကြို့ခံလိုသော စိတ်မျိုးမရှိချေ။
သူသည် အသက် ၁၈ နှစ်ခန့်တွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် လက်မှတ်ရရှိခဲ့လေသည်။
ဆရာအတတ်သင်ခဲ့သော်လည်း မူဆိုလီနီသည် ပညာရေးတွင် စိတ်မဝင်စားဘဲ နိုင်ငံရေးလုပ်ရန်သာ စိတ်ထက်သန်နေခဲ့သည်။
ရှေးဦးစွာ သူသည် အယူသည်းသော ဆိုရှယ်လစ်တဦးဖြစ်ခဲ့၏။
ကျောင်းဆရာအဖြစ် တနှစ်ခန့် အလုပ်လုပ်ပြီးနောက် ထိုအလုပ်ထက်သာသော အလုပ်ကို ရှာရန် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ ထွက်သွားလေသည်။
ဆွစ်ဇာလန်တွင် ငတ်တလှည့်ပြတ်တလှည့်နှင့် အလုပ်အမျိုးမျိုးလုပ်ရင်း ပညာသင်ကြား၍ ဗဟုသုတအဖြာဖြာ ရှာမှီးခဲ့သည်။
သို့သော် တော်လှန်ရေးစိတ်၊ နိုင်ငံရေးစိတ် ပြင်းထန်သောကြောင့် ဆွစ်ဇာလန်အစိုးရက သူ့အား နယ်နှင်လိုက်သည်။
အီတလီနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ သူသည် စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။
ဆိုရှယ်လစ်ပါတီတွင်လည်း အရေးပါသော ပါတီဝင် ဖြစ်လာလေသည်။
တခါက ထောင် ၁၀ ရက်မျှ အကျခံရ၍ ပုလိပ်များ မျက်ခြေမပြတ် လိုက်လံကြည့်ရှုခြင်းကိုပင် ခံခဲ့ရသေးသည်။
၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင်မူ မူဆိုလီနီသည် ထရင်တိုမြို့သို့ သွားပြန်သည်။
ထရင်တိုမြို့တွင် သတင်းစာဆရာလုပ်ရင်း စာအုပ်စာတမ်းများရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် သူ၏သတင်းစာတွင် အီတာလျံလူမျိုးနှင့် အီတာလျံစကားပြောသူများနေထိုင်ရာ အရပ်များကို အီတလီနိုင်ငံတွင်း သွတ်သွင်းရန် ရေးသားသောကြောင့် နယ်နှင်ဒဏ်ခံရပြန်သည်။
၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မူဆိုလီနီသည် ဖော်လီမြို့မှ အီတလီဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရက်သတ္တပတ်စဉ် သတင်းစာတစောင်၏ အယ်ဒီတာလည်း ဖြစ်ခဲ့၏။
၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမားများအား တော်လှန်အောင်သွေးဆောင်မှုကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၅ လ အပြစ်ပေးခြင်းခံရသည်။
၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင်ကား သူ့အား လက်ဝဲခေါင်းဆောင်တဦးဟု အသိအမှတ်ပြုကြလေပြီ။
ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၏ အာဘော်ဖြစ်သော 'အဗန်တီ' သတင်းစာတွင်လည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် 'ယူတိုးပီးယား' ခေါ် သတင်းစဉ်ကို တည်ထောင်သည်။
ထိုနှစ်မှာပင်အမျိုးသမီးတဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ သားသမီး ၆ ယောက် ထွန်းကားလေသည်။
သူ၏ သမီးအကြီးဆုံးသည် ကောင့်ရှာနို၏ ဇနီးဖြစ်လေသည်။
နိုင်ငံရေး မူဆိုလီနီ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသောအခါ မူဆိုလီနီသည် သူ၏ ဘဝသစ်ကို ဖန်တီးမည့် ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သူသည် အစပထမ၌ ကြားနေရေးဝါဒကို ထောက်ခံသော်လည်း နောင်သောအခါ မဟာမိတ်တို့ဖက်မှ ဝင်တိုက်ရန် လှုံဆော်ပေးလေသည်။
မူဆိုလီနီ၏ စစ်ထဲပါဝင်ရေးဝါဒသည် ဆိုရှယ်လစ်တို့၏ စစ်မတိုက်ရေးဝါဒနှင့် ဆန့်ကျင်နေရာ မူဆိုလီနီသည် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီနှင့် အိုးစားကွဲကာ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီမှ၎င်း၊ ပါတီသတင်းစာ အယ်ဒီတာ အဖြစ်မှ၎င်း နုတ်ထွက်ရလေသည်။
ထိုနောက် သူသည် 'ပိုပိုလိုဒီတာလိယ' ခေါ် နေ့စဉ်သတင်းစာတစောင်ကို တည်ထောင်၍ မဟာမိတ်များဖက်မှ ပါဝင်တိုက်ရေးဝါဒကို ဖြန့်လေတော့၏။
သူကိုယ်တိုင်လည်း သာမန်စစ်သားအဖြစ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့သည်။
ဒဏ်ရာမှ ပျောက်ကင်းသောအခါ ဆေးရုံမှ ဆင်း၍ အယ်ဒီတာပြန်လုပ်ကာ စစ်အောင်မြင်ရေးကို ကြိုးပမ်းပြန်လေသည်။
၁၉၁၉ ခုနှစ် စစ်ပြေငြိမ်းပြီးနောက် မူဆိုလီနီသည် ဖက်ဆစ်ပါတီကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က အီတလီနိုင်ငံ၏အခြေအနေမှာ အတော်ပင် စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာ ကောင်းနေ၏။
အစိုးရမှာ အကြွေးပင်လယ်ဝေနေပြီးလျှင် နိုင်ငံတွင်း၌လည်း သပိတ်မှောက်မှုများ၊ အဓမ္မအကြမ်းဖက်မှုများ အတော်ထကြွနေသည်။
၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် မီလန်မြို့၌ ကွန်မြူနစ်တို့ ပုန်ကန်ထကြွကြ၏။
ထို့နောက် ဗလုံးညားမြို့တွင်လည်း ထကြွပြန်၏။
သို့ဖြစ်ရာတွင် ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေးကို စိုးရိမ်သောအရင်းရှင်များနှင့် စစ်ပြေငြိမ်းရေးစည်းကမ်းချက်များကို မကျေနပ်သော စစ်သားဟောင်းများသည် မူဆိုလီနီအား ငွေအား လူအားဖြင့် ထောက်ခံကြလေသည်။
ဖက်ဆစ်ပါတီဝင်များသည် အမျိုးသားရေးဝါဒစိတ် လွန်ကဲသူများဖြစ်၍ အာဏာကြီးမားသော ဗဟိုအစိုးရနှင့် စည်းကမ်းသေဝပ်ရေးကို လိုလားသည်။
မူဆိုလီနီသည် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ဖက်ဆစ်အဖွဲ့များကို နေရာအနှံ့အပြားတွင် ဖွဲ့စည်းလေသည်။
ရှပ်နက်တပ်ဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းကာ အတိုက်အခံဂိုဏ်းများကို ဖြိုဖျက်သည်။
နယ်များရှိ ဖက်ဆစ်အဖွဲ့များသည် ကွန်မြူနစ်များနှင့် မင်းမဲ့ဝါဒီတို့၏အစည်းအဝေးများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ထိုအဖွဲ့များ၏ ဌာနချုပ်များနှင့် အဖွဲ့များနှင့်ဆိုင်သော စာအုပ်စာတမ်းများရောင်းချရာဆိုင်များကို ဝင်ရောက်လုယူဖျက်ဆီးခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်လေသည်။
နောက်တွင် တဆင့်တက်ကာ ခေါင်းမာသော ခေါင်းဆောင်များကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ကြ၏။
ထိုအချိန်တွင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ဖက်ဆစ်အမတ် ဦးရေ ၃၅ ယောက်ခန့် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖက်ဆစ်အဖွဲ့ကို နိုင်ငံရေးပါတီအသွင်သို့ ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
မူဆိုလီနီအားလည်း 'အီးဒူးချေး' (ခေါင်းဆောင်ကြီး)ဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
နိုင်ငံအခြေအနေမှာ တဖြည်းဖြည်းဆိုးရွားလာရာ ဆိုရှယ်လစ်တို့သည် ဖက်ဆစ်တို့ကို အစိုးရက နှိမ်စေရန် အထွေထွေသပိတ်မှောက်မှုကြီး ပေါ်ပေါက်လာအောင် ဖန်တီးလေတော့သည်။
လက်ရှိအစိုးရအဖွဲ့သည် မည်သို့မျှမတတ်နိုင်ရှာပေ။
၁၉၂၂ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် နေပယ်လ်မြို့၌ ဖက်ဆစ်အဖွဲ့ကြီးညီလာခံတရပ် ကျင်းပလေသည်။
ထိုလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မူဆိုလီနီနှင့်သူ၏ နောက်လိုက်များသည် ရောမမြို့သို့ ချီတက်ကြရာ မည်သူမျှ အတိုက်အခံမပြုလုပ်ကြပေ။
တတိယ အီမန်းနျူးအယ်ဘုရင်သည် လက်ရှိအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖြုတ်ချကာ မူဆိုလီနီကို အစိုးရဖွဲ့ရန် ဖိတ်ခေါ်ရ၏။
သို့ဖြစ်၍ သွေးတစက်မျှ မကျသော တော်လှန်ရေးဖြင့် မူဆိုလီနီသည် အာဏာသိမ်းပွဲခံကာ အစိုးရအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းလေသည်။
ဘယ်ညာကနေ ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံရေးသမားဟောင်း Nicola Bombacci၊ Duce Benito Mussolini၊ သူ့ရဲ့သစ္စာရှိချစ်သူ Clara Petacci၊ ဝန်ကြီး Alessandro Pavolini နဲ့ ကျော်ကြားတဲ့ ဖက်ဆစ်နိုင်ငံရေးသမား Achille Starace တို့ရဲ့ အသက်မဲ့ရုပ်အလောင်းတွေကို Plaza Loreto မှာ ခင်းကျင်းပြသထားပါတယ်။
1945 ခုနှစ်တွင် Milan မြို့။
မူဆိုလီနီသည် အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အစိုးရကို အကြီးအကျယ်ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
နိုင်ငံ၏ အထွတ်အထိပ်အဖြစ် ရှင်ဘုရင်ကို ဆက်လက်ထားရှိသော်လည်း တကယ့်အာဏာကိုမူကား သူ၏ လက်ထဲတွင်ထားသည်။
အထက်လွှတ်တော်သည် လုံးဝအာဏာမရှိတော့ချေ။
အောက်လွှတ်တော်ကိုမူကား ‘ဖက်ဆစ်ကောင်စီအဖွဲ့ကြီး’က ချုပ်ကိုင်ထားသည်။
အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများမှာလည်း ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ မူဆိုလီနီ၏ ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်ကြလေတော့သည်။
မူဆိုလီနီကိုယ်တိုင်လည်း ဝန်ကြီးဌာန ၈ ဌာနကို တယောက်တည်း ကိုင်ထားလေသည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် တရားဥပဒေအရ အသင်းများကို အလုပ်အကိုင်အလိုက် ဖွဲ့စည်း၍ နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးကို ခန့်ခွဲသည်။
ယင်းသို့အားဖြင့် မူဆိုလီနီသည် တရားဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းသောအသင်းများနိုင်ငံကို ထူထောင်လေသည်။
၁၉၂၅-၂၆ ခုနှစ်များတွင် ဆိုရှယ်လစ်၊ ကွန်မြူနစ်စသော အတိုက်အခံအဖွဲ့များကို ဖြိုဖျက်ရန် ဥပဒေအမျိုးမျိုး ထုတ်လေသည်။
အကြမ်းဖက်၍လည်း နှိမ်နင်း၏။
ဆိုရှယ်လစ်၊ ကွန်မြူနစ်နှင့် ရီပတ်ဗလစ်ကင် ပါတီများကို ဖွဲ့စည်းခွင့်မပေးတော့ချေ။
အတိုက်အခံသတင်းစာများကိုလည်း ပိတ်ပစ်လေသည်။
ထိုသို့ ပိတ်ပင်ချုပ်ကိုင်မှုများ ရှိလင့်ကစား နိုင်ငံအတော်ပင် နိုးကြားတိုးတက် လာသည်မှာ မူဆိုလီနီ၏ ကျေးဇူးကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရချေမည်။
သူသည် တနိုင်ငံလုံးတွင် ပျံ့နှံ့နေသော လာဘ်ပေးလာဘ်ယူခြင်းများ အလဟဿဖြုန်းတီးခြင်းများနှင့် ဝတ်တရားမကျေပြွန်မှုများကို ပပျောက်အောင် ဆောင်ရွက်သည်။
အလုပ်ရပ်စဲခြင်း၊ သပိတ်မှောက်ခြင်းများကို ပိတ်ပင်သည်။
စိုက်ပျိုးရေး ပါရဂူများကို လယ်သမားများထံ စေလွှတ်ညွှန်ကြား ပြသစေရာ ကောက်ပဲသီးနှံ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုထွက်သည်။
နိုင်ငံတွင် သူ့ကို ကြည်ညိုသူများလာသည်။
သို့သော် သူ့အားသေကြောင်းကြံမှုများလည်း ရှိခဲ့လေသည်။
ကြံစည်မှုများ အထမမြောက်သည်နှင့်အမျှ နာမည်ကြီးကာ ကြည်ညိုသူများလာလေသည်။
တိုင်းပြည်တွင် အာဏာရှင် ဖြစ်နေပြီဖြစ်သော မူဆိုလီနီသည် ပြည်တွင်းရေး၌သာမက ပြည်ပရေးတွင်လည်း တွင်ကျယ်စပြုတော့သည်။
၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဂရိလူမျိုးတို့ပိုင်သော ကောဖူးကျွန်းကို သိမ်းရန်ကြံစည်ရာ ဥရောပအနောက်နိုင်ငံများက ကန့်ကွက်သောကြောင့် နောက်ဆုတ်လိုက်ရသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင်မူ အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူသည်။
၁၉၃၆-၃၉ ခုနှစ်များတွင် ဖြစ်ပွားသော စပိန်ပြည်တွင်းစစ်တွင်လည်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လေသည်။
ဂျာမနီအာဏာရှင် ဟစ်တလာနှင့်လည်း ပူးပေါင်း၍ စာချုပ်များချုပ်ဆိုသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် အယ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံကို သိမ်းယူသည်။
၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် အီတလီနိုင်ငံသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ဟစ်တလာ၏ ဘက်တော်သားအဖြစ် ပါဝင်လေတော့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်စ၌ မူဆိုလီနီသည် အောင်ပွဲများခံခဲ့ရသော်လည်း နောက်နောင်တွင်ကား တဖြည်းဖြည်း အရှုံးပေးရလေသည်။
မြောက်အာဖရိက တိုက်ပွဲများတွင် အီတာလျံတို့ ရှုံးနိမ့်ခြင်း၊ စစ္စလီကျွန်းကို မဟာမိတ်တို့ တက်ရောက်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းအုံကြွမှုများ ပြင်းထန်လာခြင်းတို့ကြောင့် ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် မူဆိုလီနီသည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရပြီးလျှင် အကျဉ်းချထားခြင်း ခံရလေသည်။