kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယင်းလဆန်း ၃ ရက်နေ့တွင် လှုပ် ပြန်ရာ လည်ပေါ်မှသည် အောက်ဆုံးဖောင်းရစ်အထိ ပြိုပြန် သည်။
ယင်းလဆန်း ၄ ရက်နေ့တွင် ငလျင်လှုပ်ပြန်ရာ ခေါင်း လောင်းပုံ နှစ်ခြမ်းကွဲ၍ အရှေ့တောင်နှ့င် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ပြိုကျလေသည်။
ဤကား ၂၅ ကြိမ်မြောက် မော်ဓောစေတီ ပြိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းသို့ ပြိုလေသည်ကို ဘုရင့်နောင်မင်း တရားကြီးသည် ဗညားအိန္ဒ၊ ဗညားပရံ၊ တရဖျား၊ တာနေန္တ ဘယသင်္ကြံတို့ကို ရွှေမော်ဓောစေတီပြင်ရန် ခန့်တော်မူသည်။
ဓမ္မစေတီမင်း၏ စေတီဟောင်း ပုံတော်အတိုင်း ဉာဏ်တော် အတောင် ၁၅ဝ ပင် ပြန်လည်တည်စေသည်။
ပန်းတင်ခုံတွင် သာ ၁၄ တောင် ဖွင့်တည်စေ သည်။
၉၂၇ ခုနှစ် ဒုတိယ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်သည်။
ကောင်းမှု တော် မဟာစေတီအရှေ့ မနုရာမာချောင်းနား အုတ်ဖိုများမှ အုတ်ကို မော်ဓောဘုရားတိုင်အောင် လမ်းတဖက်တချက် လူများနေ၍ လက်ဆင့်ကမ်းရသည်။
မင်းတရားကြီးသည် ရွှေ ထည့်စရာ စားတော်ခေါ်သော အဆောင်အယောင် မင်းခမ်း မင်းနားတို့ကို ဖျက်၍ ရွှေကိုယ်လေးတော် ၅၃ ပိဿာ လှူတော် မူသည်။
သားတော်သိင်္ဃဒတ္တကိုယ်လေး ရွှေ ၂ဝ ပိဿာ ရွှေမော် ဓောဘုရားတွင် ရွှေထည့်စရာ လှူတော်မူသည်။
သက်တော်စေ့ စေတီရံ ၅၂ ဆူလည်း လုပ်တော်မူသည်။
ရင်ပြင်တော်ကို ဓမ္မ စေတီမင်းရင်ပြင်အထက် တစ်ပေနှစ်လက်မ မြှင့်တင်သည်။
မဟာရံတံတိုင်းလည်း ဆောက်တော်မူသည်။
၉၂၉ ခုနှစ် နယုန် လပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့တွင် မော်ဓောစေတီနှင့်တကွ စေတီရံ ၅၂ ဆူကို ထီးများတင်တော်မူသည်။
ဆင်တော်မူသော မကိုဋ် တော်ကိုလည်း မော်ဓောရှင်အား လှူတော်မူသည်။
၉၃၂ ခုနှစ် ကဆုန်လတွင် မော်ဓောစေတီ၏ ဟင်းရံဖူး ငလျင်ကြောင့် ၂၆ ကြိမ်မြောက် ပြိုခဲ့သည်ကို သီတင်းကျွတ် လပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့ ပြန်လုပ်ရသည်။
ယင်းနှစ် တန်ခူး လပြည့်နေ့တွင် အလုံးစုံပြီး၍ ထီးသစ်တင်တော်မူသည်။
၉၄၄ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လတွင် ငလျင်ကြီးလှုပ်သောကြောင့် မော်ဓောစေတီ ၂၇ ကြိမ်မြောက် ပြိုပြန်သည်။
ခေါင်းလောင်းပုံ အထိ ပျက်စီးသည်ကို ဘုရင့်နောင်သားတော်ကြီး နန္ဒဘုရင်က တဖြည်းဖြည်း ပြန်တည်ရာ ၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ဝါဆိုလဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထီးတော်အသစ်တင်နိုင်တော်မူသည်။
၉၆ဝ ပြည့် နှစ်တွင် ဟံသာဝတီနေပြည်တော်ကို ရခိုင်မင်းတပ်များက မီး တိုက်ရာ တစ်မြို့လုံး မီးဟုန်းဟုန်းတောက်ကာ မောဓောစေတီ ကို မှိုင်းစွဲလေသဖြင့် စေတီတော်၏ ရွှေသင်္ကန်းရောင်သည် အိုးမည်းသုတ်ထားသကဲ့သို့ မတင့်မတယ်ဖြစ်ရလေသည်။
သို့ရာ တွင် နိုင်ငံတော်အတွင်း စစ်မက်အရေးရှုပ်ထွေးနေသဖြင့် စေတီ တော်အား မပြုပြင်နိုင်ဘဲရှိခဲ့ရာ၊ ၉၅ ခုနှစ် တပေါင်းလတွင်မှ အနောက်ဘက်လွန်မင်းက ကိုယ်လုံးပြည့် ရွှေသင်္ကန်း ကပ်တော် မူသဖြင့် ၁၅ နှစ်တိုင် ညှိုးနွမ်းခဲ့သော မော်ဓောရှင်သည် ရွှေ ရောင်တဝင်းဝင်းနှင့် တင့်တယ်တော်မူလာလေသည်။
၉၉၅ ခုနှစ်တွင် သာလွန်မင်းတရားကြီးက တစ်ဖန် ဖိနပ်တော်မှ ဟင်းရံဖူးအဆုံး ရွှေချတော်မူပြန်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁ဝဝ၆ ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း ၉ ရက်နေ့တွင် ငလျင်ကြီး ပြင်းစွာလှုပ်၍ ရွှေမော်ဓောစေတီ ၂၈ ကြိမ်မြောက် ပြိုပျက်ရပြန်သည်။
ဒုတိယဖောင်းရစ်ထိ ပြိုလေသည်ကို သာလွန်မင်းတရားကြီးပင် ပြန်လည် တည်ဆောက်၍ ထီးတော်အသစ် တင်လှူတော်မူသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၃ဝ ပြည့်နှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက် နေ့တွင် ဆင်ဖြူရှင် မြေဒူးမင်းလက်ထက် ငလျင်ကြီးစွာ လှုပ်၍ မော်ဓောရှင် သပိတ်မှောက်တိုင်အောင် ၂၉ ကြိမ်မြောက် ပြိုပျက်ပြန်သည်။
ဆင်ဖြူရှင် မင်းသည် မော်ဓောရှင်ကို မပြင်နိုင်မီ နတ်ရွာစံလေသည်။
စဉ့်ကူးမင်းလည်း စေတီပြင်ရန် အထ မမြောက်ဘဲ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်ကျမှ ပြုပြင်ဖြစ်သည်။
၁၁၄၈ ခုနှစ်တွင် မော်ဓောရှင်ကို စတင်ပြုပြင်ရာ ၁၁၅၁ ၁၁၅၁ ခုနှစ်တွင် ထီးတော်အောင်မြင်စွာ တင်ပြီးသည်။
စေတီတော် အမြင့် ၁၉၈ တောင် နှစ်မိုက်၊ ထီငှက်မြတ်နား ရောင် လျှံထိပ်ထိ အမြင့် ၂၂၃ တောင်နှစ်မိုက် ဖြစ်သည်။
စေတီတော်ကြီး၌ ဌာပနာတိုက်ပေါင်း ၁၄၅ တိုက် ပြုသည်။
ရွှေသွန်းဆင်းတု ၃၆ ဆူ၊ ရွှေခတ်ဆင်းတု ၁၆၈၊ ငွေသွန်းဆင်းတု ၃၅၄၁၊ ငွေခတ်ဆင်းတု ၃၇၅၁၊ ခဲဆင်းတု ၁၉၃၆၁၊ နံ့သာဆင်းတု ၃ဝ၊ ကျောက်ဆင်းတု ၈၃၂၉၊ မြေဆင်းတု ၁၅၇၊ ဖန်ဆင်းတု ခုနစ်၊ ပန်းပေါင်းဆင်းတု နှစ်၊ ဆင်စွယ်ဆင်းတု ၁၄၊ ပယင်းဆင်းတု ၁ဝ၆၊ မြဆင်းတု တစ်၊ မိုးကြိုးဆင်းတု နှစ်၊ သစ်ဆင်းတု ၃၄၊ ကရမက်ဆင်းတု ခြောက်၊ ပြဒါးသေဆင်းတု ခြောက်၊ ကြေး ဆင်းတု ၁၉၈၃၊ ကျောက်စိမ်းဆင်းတု ကိုး၊ ရွှေအုတ်ချပ် ၂၅၊ ငွေအုတ်ချပ် ၂၅၊ ဖန်အုတ်ချပ် ၁ဝ၊ ခဲအုတ်ချပ် ၅၆၂၊ ကြေးအုတ် ၄၃၆၊ အင်္ဂတေအုတ် ၈၂၉၊ သန္တာ ၃၇ လုံး၊ ရာဇူကျောက် ၇၁၉ လုံး၊ ရွှေလက်စွပ် ၅၂ ကွင်း၊ ငွေလက်စွပ် ၃၂၄ ကွင်း၊ ဘုရားနှင့် ရဟန္တာ ဓာတ်တော် ၁၁၂၄၁ ဆူတို့ကို ဌာပနာသည်။
ရင်ပြင်တော်ကို နှစ်ပေလေးလက်မ မြှင့်၍ ခင်းသည်။
ဘိုးတော်မင်းတရား၏ ရင်ပြင်သည် စေတီတော်၏ ပဉ္စမရင်ပြင် ဖြစ်သည်။
ရင်ပြင်ပေါ်၌ ပရိဘောဂတိုက်နှင့် ပဋ္ဌာန်း စရပ်သာထားရာ ရင်ပြင်တော် ကျယ်ပြန့်ရှင်းလင်းသည်။
မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စေတီ တော်ကို စောင့်ရှောက်လှူဒါန်းမည့် မင်းများ မရှိတော့သော် လည်း ပြည်သူပြည်သား ရှင်လူအများက တတ်အားသမျှ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။
၁၂၃၇ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့စစ်ကဲ ဦးမောင်ကလေး ခေါင်းဆောင်၍ ငှက်မြတ်နားအသစ်တင်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ သည်။
၁၂၄၄ ခုနှစ်တွင် ဘိုးတော်ဘုရား၏ ထီးကို ချ၍ ကန္တာရဝတီစော်ဘွားကြီး စဝ်လဖော် သခင်နှင့် သခင်မ နှစ်ပါး တို့၏ ထီးတော်သစ်ကို တင်လှူခဲ့ကြသည်။
၁၂၇၄ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြေငလျင်ကြီး လှုပ်ပြန်ရာ အကြိမ် ၃ဝ မြောက် မော်ဓောရှင် ပျက်ရပြန်သည်။
ထီးတော် သံတိုင်ကျိုး၍ ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူး သည် ပထမကြေးဝိုင်း သို့ရောက်အောင် ဈာန်သက်မြေခခဲ့လေသည်။
၁၂၇၆ ခုနှစ် ဦးတန်ခူး လပြည့်ကျော် ၈ ရက်နေ့တွင် တိုင်းသူပြည်သား ရှင်လူအများ၏ ကောင်းမှု ငှက်မြတ်နား စိန်ဖူးတော်အသစ်ကို မော်ဓောရှင်အား တင်လှူကြသည်။
၁၂၇၉ ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့တွင် တစ်ဖန် ငလျင်ကြီးစွာ လှုပ်ပြန်ရာ မော်ဓောရှင်၏ တတိယဖောင်းရစ်မှ အထက်ပိုင်းသည် အရှေ့အရပ် ရင်ပြင်ပေါ်သို့ ၃၁ ကြိမ်မြောက် ပြိုပျက်ကျခဲ့သည်။
၁၂၈၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူပြည်သား ရှင်လူ အများတို့ စုပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကြောင့် ဘိုးတော်မင်းတရား၏ စေတီအချိုးအတိုင်း တတိယဖောင်းရစ်မှ ပြန်တည်လာပြီးလျှင် ငှက်ပျောဖူးကျမှ လေးတောင်တိုး တည်လိုက် သောကြောင့် ၂ဝ၂ တောင် နှစ်မိုက်မြင့်သော မော်ဓောရှင်အသစ် အောင်မြင် စွာ တည်ဆောက်ပြီးခဲ့သည်။
၁၂၉၂ ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း ၉ ရက်နေ့တွင် ငလျင်ကြီး စွာ လှုပ်ပြန်ရာ ၃၂ ကြိမ်မြောက် မော်ဓောရှင် ပြိုပျက်ရပြန် သည်။
စေတီတော်၏ အရှေ့တောင်ထောင့် ရင်ပြင်ပေါ်သို့ ခေါင်းလောင်းပုံတစ်ခြမ်းထိအောင် ပြိုပျက်ခဲ့ရာ ထိုနှစ်မှစ၍ မော်ဓောရှင် ပြန်တည်ရေးအတွက် ဘုရားဘဏ္ဍာတော်ထိန်း ဂေါပကလူကြီးများအား ထုတ်ခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုး မျိုးကြောင့် မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ၁၃ဝ၄ ခုနှစ်မှ ၁၃ဝ၇ ခုနှစ်အတွင်း ရွှေမော်ဓောစေတီကို ဖြစ်သလို ပြန်လည်တည်မည်ဟု သဏ္ဍာတော်ထိန်းလူကြီး ၁၉ ဦးနှင့် မြို့မိမြို့ဖ ရှင်လူအပေါင်း ဆုံးဖြတ်ကြပြီးလျှင် စေတီတော်ကြီ၏ အင်္ဂါရပ်မျက်နှာမှ စ၍ အုတ်ရိုးစီခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ဗိလတ်မြေ ရှားပါးလှသောကြောင့် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း မတွင်ကျယ်ချေ။
၁၃ဝ၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန်လက်မှ ဗြိတိသျ ပြန်အသိမ်းတွင် တည်ဆောက်ရေး ခေတ္တ ရပ်ဆိုင်းထားရသည်။
၁၃ဝ၉ ခုနှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ထိုနှစ် တပို့တွဲလဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး စဝ်ရွှေသိုက် ကိုယ်တိုင် ရွှေမော်ဓောစေတီ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ပန္နက်သဲ ချပေးသည်။
သို့ရာတွင် အကြောင်းမညီညွတ်သဖြင့် သုံးနှစ်ကျော်မျှ လုပ်ငန်းအကောင်အထည်မပေါ် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ထိုနောက် ၁၃၁၃ ခုနှစ် ဦးတန်ခူး လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် စေတီတော်သစ် အုတ်မြစ်ကို ရင်ပြင်တော် အနောက်မျက်နှာ အရုဏ်ခံတံဆောင်း၏ တောင်ဘက်အနီး၌ ထိုစဉ်က ဝန်ကြီး ချုပ် ဦးနု ချပေးလေသည်။
၁၃၁၃ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့မှစ၍ သံရိုးကျောက်ကျစ် အင်္ဂတေကို ရင်ပြင်တော်အောက် ၁၃ ပေခွဲထိ အနက်တူး၍ ချသည်။
စေတီ တော်၏ ဌာပနာများကို စံနစ်တကျ တူးဖော်ကာ ပြတိုက် ထူထောင်၍ စုဆောင်းပြသထားသည်။
၁၃၁၅ ခုနှစ် နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့တွင် စေတီတော် သံထည်အုတ်ထည် အပြီးတိုင် အောင်မြင်သည်။
ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး၊ ခဲ၊ ကျောက်၊ ဆင်စွယ်၊ သစ်သား ဗုဒ္ဓရုပ်ပွား အသစ်အဟောင်းပေါင်း ၂ဝဝဝဝ ကျော်ကို ခေါင်းလောင်းပုံအတွင်း ဌာပနာသွင်းသည်။
၁၃၁၅ ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူးလဆန်း ၈ ရက်နေ့မှစ၍ ရွှေချ ငွေ ထီးတော် ငါးဘုံနှင့် ရွှေရေစိမ် ငွေဆည်းလည်း လုံးရေ ၁၂ဝ ကို စက်ရထားပျံနှင့် လေးရက်တိုင်တိုင် တင်သည်။
နှောင်း တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရွှေကွပ် ငွေဆတ်သွားဖူးကို တင်၍ လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့တွင် ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးကို အောင်မြင်စွာ တင်ပြီးသည်။
ထီးတော်မှစ၍ စိန်ဖူးတင် အခမ်း အနားကို ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဒေါက်တာဦးဘဦး အမှူးရှိသော ဝန်ကြီးများက ကြီးမှူးဆောင်ရွက်ကြသည်။
ဤ ၃၃ ကြိမ်မြောက် အသစ်ပြန်လည် တည်ဆောက်သော မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေးခေတ် ရွှေမော်ဓောစေတီသည် ဉာဏ်တော် ၃၇၃ ပေ ကိုးလက်မ မြင့်လေသည်။
ရွှေမော်ဓော ဘုရားသည် ငလျင်လှုပ်သော မြေကြောပေါ်တွင် တည်ခဲ့သဖြင့် ၃၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြိုပျက်ခဲ့သောကြောင့် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေတ် ရွှေမော်ဓော ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ငလျင်ဒဏ်မခံနိုင်သော အုတ်ရိုးသတ်သတ်စေတီမျိုးကို မတည်ဘဲ သံရိုးခံကျောက်ကျစ်အင်္ဂတေနှင့် အုတ်ရိုးဖက်စပ်၍ တည်ခဲ့သည်။
ရွှေမော်ဓော စေတီတော်ကို မင်းအဆက်ဆက်တို့သည် အထူးအမြတ် လေးစားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ဟံသာဝတီ ဗညားဦး၏ သားတော်ဗညားနွဲ့သည် ရာဇာဓိရာဇ်ဘွဲ့နှင့် ဘိသိက်ခံပြီးနောက် မော်ဓောရှင်သို့ တက်၍ ခမည်းတော်၏အမွေဖြစ်သော မကိုဋ်ကို ဘီလူးရန်နိုင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားမှတစ်ဆင့် မော်ဓောရှင်သို့ လှူသည်။
စစ်ချီစစ်တက် ပြုမည့်အခါလည်း မော်ဓောဘုရား၌ ရှိခိုးဆုတောင်းသည်။
တောင်ငူဘုရင် တပင်ရွှေထီးသည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးကို စည်းရုံးခြင်းမပြုမီ ဇေယသတ္တရုမြင်းကို စီး၍ မြင်းတပ်ရဲဘော် ၃ဝဝ နှင့် ရွှေမော်ဓောသို့ တောင်ငူမှလာပြီးလျှင် ဘီလူးရန်နိုင် ရုပ်ပွားဌာပနာသော မြောက်အရပ် အရုဏ်ခံ တန်ဆောင်းတွင် နားထွင်းမင်္ဂလာ ပြုသည်။
စစ်ရေး နိုင်ငံရေး၌သာမဟုတ်၊ မော်ဓောရှင်သည် အချစ်ရေးအတွက်လည်း တိုင်တည် ဖွဲ့နွဲ့ခံခဲ့ရသည်။
ဘုရင့်နောင်၏ တူတော် ပဉ္စသီဟက ဘုရင့်နောင်သမီးတော် စိုးမင်းမြတ်လှအားပေးသော နဝဒေးကြီး စပ်ဆိုသည့် ဟံသာဝတီ ရွှေမော်ဓောသို့ ပဉ္စသီဟတိုင်ရတု၊ နတ်ရှင်နောင်က ရာဇဓာတုကလျာအား ပေးသော မော်ဓောရှင်တိုင်ရတုတို့ကား ထင်ရှားရှိနေသည်။
ရွှေမော်ဓော ဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ်တန်ခူးလတွင် ကျင်းပြုလုပ်ရာ အထူးပင် စည်ကားသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၁၁ စာမျက်နှာ ၄၅ဝ – ၄၅၅ ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ဧရာဝတီတိုင်း ကျိုက်လတ်မြို့ အနီး ထိုင်ကူမြစ်တန်း ရွာတွင် အဖ မြေပိုင်ရှင် ဦးသာဘော်၊ အမိ ဒေါ်ကျော့ တို့က ၁၉၁၈ ခုတွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးဘညွန့် ဖြစ်သည်။
ကျိုက်လတ်မြို့ အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းတွင် ပညာ ဆည်းပူး ခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခု ကျောင်းသား သပိတ် ဗမာ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ညီလာခံသို့ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တက်ရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၃၇ တွင် ဆယ်တန်း အောင်ပြီးနောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။
၁၃ဝဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံ (၁၉၃၈ - ၃၉) တွင် ပါဝင် လှုပ်ရှား ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်း ကျောင်းဆောင် သဟာယနှင့် စာဖတ် အသင်း အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ဂျပန် ခေတ်တွင် ကျိုက်လတ်မြို့ အာရှ လူငယ် အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
စစ်ပြီးစတွင် ကျိုက်လတ် မြို့နယ် တောင်သူ လယ်သမား သမဂ္ဂ အမှုဆောင် အဖြစ် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ တွင် တာရာ မဂ္ဂဇင်း တည်ထောင် ကတည်းက တွဲဖက် အယ်ဒီတာနှင့် မန်နေဂျာ အဖြစ် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
၁၉၅၆ တွင် "စည်သူ ပညာ့ ရိပ်သာ" အမည်ရှိ အလွတ် ပညာ သင်ကျောင်းကို ကိုယ်ပိုင် တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်၍ ကိုယ်တိုင် ကျောင်းဆရာ လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ တွင် ရန်ကုန် ခရိုင် ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ကော်မတီ အမှုဆောင် ဖွဲ့၌ ပါဝင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ သမဂ္ဂ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ထို့နောက် ယာယီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ဒဂုန် တာရာ၏ ဦးလေး ဖြစ်ရာ၊ ဒဂုန် တာရာနှင့် ငယ်ငယ် ကတည်းက အတူနေ၊ အတူ စာရေး ခဲ့သည်။
ဒဂုန် တာရာ ကဗျာများ ရေးနေစဉ် မှာပင် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသား ခဲ့သည်။
ဒဂုန် တာရာ ကဗျာများကို ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်းသို့ ပို့ခဲ့ သော်လည်း၊ မောင်စည်သူမှာ သူ့ဝတ္ထုတို များကို ဘယ်သို့မျှ မပို့ဘဲ ရေးရုံသာ ရေးပြီး ထားခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ တွင်မူ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါး ဝတ္ထုများ ရေး၍ စာပေ လောကသို့ ဝင်ရောက် ခဲ့၏။
တာရာ မဂ္ဂဇင်း အတွဲ (၁)၊ အမှတ် (၂) မှ စပြီး ဝတ္ထုတိုများ ဆက်တိုက် ရေးသား ခဲ့ရာ ကိုယ့်လင်၊ မုဆိုး၊ မျိုးရိုး၊ ညဥ့်ဦးယံ၊ ဆိပ်ကမ်းသာ၊ စိုးရွှံ့မိတယ်၊ မျှော်ကိုးယောင် အစ ရှိသော ဝတ္ထုတို များဖြင့် နာမည် ကျော်လာ ခဲ့သည်။
ခပ်ဆတ်ဆတ်၊ ခပ်ထေ့ထေ့၊ ခပ်နွဲ့နွဲ့၊ ခပ်မဲ့မဲ့ စာသား များနှင့် ထိုခေတ် လူငယ်များ စွဲမက်အောင် ရေးနိုင် ခဲ့သည်။
လူ့သဘာဝ၊ စိတ္တ ဗေဒ အချစ်၊ အိမ်ထောင်စု သရုပ်သကန် များကို ဖွဲ့နွဲ့ ရာတွင် ပီပြင် ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး လုံးချင်း ဝတ္ထုမှာ ၁၉၄၈ တွင် တာရာ၏ လက်ရွေးစင် ဝတ္ထုကြီး အဖြစ် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည့် 'ယုံတော့မေရယ်' ဖြစ်သည်။
ဒဂုန် တာရာက "ဤ ဝတ္ထုသည် ဆန်းစ ပြုလာသော စာပေသစ် ကောင်းကင်မှ နဂါးငွေ့ ပေါ်တွင် ဝန်းဝိုက် ယိုကျ နေသော ရောင်ခြည် တတန်းပင် ဖြစ်ပေသည်။
လူ့ဘဝ၏ ကျောက်စွန်း ကျောက်ပဲ့ ကလေးများကို ကွေ့ကာ ကောက်ကာ စီးဆင်း လာသော ချစ်ရေယဉ်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ တရပ် ဖြစ်သည်" ဟူ၍ အမှာ ရေးခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့် လက်ရာ အချို့မှာ ထိုက် (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၆၄)၊ တက္ကသိုလ် ဆရာ တဦး၊ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသူ တဦး၊ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား တဦး (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၅)၊ ဆံဖြူမယ် (မေ ၁၉၆၅)၊ [မြန်မာပြန် တရုတ် တော်လှန်ရေး ဝတ္ထု]၊ ထိုက်သူ့ သက်လျာ (ဇူလိုင် ၁၉၆၇)၊ မေတ္တာသိမ့်သိမ့် (အောက်တိုဘာ ၁၉၆၇)၊ သက် (စက်တင်ဘာ ၁၉၆၈)၊ မေတ္တာ လေညင်းညင်း (မေ ၁၉၆၉)၊ အိုဘယ့် ချစ်သူ မောင့်ချစ်သူ (ဩဂုတ် ၁၉၇၄)၊ သက်မျှကြင်သည် သူ့ကိုရည်၍ (ဧပြီ ၁၉၇၆)၊ စောင့်ကြိုလျက်ပါ (?)၊ ကိုမြဟန်နှင့် မိန်းမများ (?) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
"ထိုက်" ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။
ဆရာမောင်စည်သူသည် ရှုမဝတွင် ဆမ်းမားဆက်မွမ်၏ လီဇာကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။
သို့သော် လုံးချင်းထုတ်ဝေခြင်းမရှိခဲ့ပါ။
၂၀၂၀တွင် ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်၏ ငွေရတုအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မောင်စည်သူ။
လီဇာ(၂၀၂၀)၊ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်၊ပထမအကြိမ်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၈၁ ဧပြီ ၄ ရက်နေ့ ညနေ၆ နာရီ၁၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန် ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်ရီနှင့် သားသမီး ခုနစ်ဦး ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း စာအုပ် (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) စာညွှန်း မောင်စည်သူ။
"ကိုယ့်လင်"၊ တာရာ မဂ္ဂဇင်း (အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂)။
စာ ၂၅ - ၃၁။
"ယုံတော့မေရယ်" ဝတ္ထု၊ စာမြည်းနှင့် ဒဂုန် တာရာ၏ အမှာမှ ကောက်နုတ်ချက်။
တာရာ မဂ္ဂဇင်း (အတွဲ ၂၊ အမှတ် ၅)။
စာ ၁၃၃ - ၁၃၆။
ငွေဥဒေါင်း။
စာဝင်္ကပါ၊ သွေးသောက် (စက်တင်ဘာ ၁၉၅၂)။
စာ ၃၇ - ၃၈။
မောင်စည်သူ မိသားစု၏ ရေးသား ပေးပို့ချက်။
နာရေးကြော်ငြာ၊ လုပ်သား ပြည်သူ့ နေ့စဉ် (၅ - ၄ - ၈၁)။
ဖြူးမြို့သည် ရန်ကုန်မြို့၏မြောက်ဘက် ကားလမ်းအားဖြင့်မိုင် ၁၄၀ အကွာ နှင့် မီးရထားလမ်းအားဖြင့် ၁၃၄ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်တွင် စစ်တောင်းမြစ် နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ပဲခူးရိုးမတို့က ဝန်းရံထားသည်။
ရန်ကုန်မှ ဖြူးသို့ ကားလမ်းခရီး ၁၄၂ မိုင်၊ မီးရထားလမ်းဖြင့် ၁၃၄.၂၅ မိုင် ကွာဝေးသည်။
စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေးအထူးကောင်းမွန်ကြပြီး စပါး၊ ပဲ စသည့်စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့မှာ ဒေသထွက်ကုန်များဖြစ်သည်။
မြို့ရာဇဝင် တောင်ငူရာဇဝင်အရ ဖြူးမြို့၏ မူလအမည်မှာ "ပျူရွာ"ဖြစ်သည်။
ပျူလူမျိုးများ နေထိုင်ခဲ့ဖူးရာ ရွာကြီးတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် (၁၃)ရာစုအစောပိုင်းကာလက သဝန်လက်ျာနေထိုင်ရာ ကမ္ဘားမြင့်ရွာသို့ မုတ္တမဘုရင် စာခူရီမင်း လာရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့စဉ်က သဝန်လက်ျာ၏မိသားစုကို ပျူရွာ၌ ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ဖူးသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၂၇၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ပျူရွာ၌ အကျယ်ချုပ်နေထိုင်ရသူ သဝန်လက်ျာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပျူရွာမှာ နောင်နှစ်ကာလကြာရှည်သောအခါ ဖြူးမြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဖြူးမြို့၌ လူဦးရေ ၁၀၄၄၃ ဦး နေထိုင်ပါသည်။
မြို့၏တောင်ဘက်ရှိ မဟာပုညမုနိဘုရားမှာ ထင်ရှားသည်။
မြန်မာမြို့အဘိဓာန်။
တင်နိုင်တိုး။
ဇေတဝန်စာအုပ်တိုက်။
ပကြိမ်။
၂၀၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ။
ဖြူးမြို့တွင် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလက အမျိုးသားကျောင်းတစ်ကျောင်း တည်ထောင်ရာ အာဇာနည်ခေါင‌်းဆောင်ကြီး ဦးဘဝင်းသည် အမျိုးသားကျောင်း ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ဖူးသည်။
အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ဉာဏ (ကျောက်တိုင်တောင်ရွာ) ဒေါက်‌တာ မောင်ဖြူး (ခ) ဦးဂွမ်လျောင် ရဲဘော်မြ တက္ကသိုလ် ရှင်သီရိ ဦးမြင့်ဆွေ (ဖြူး) ဦးအေးဖေ (တိုင်းရင်းမေ) အကိုးအကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
မောင်မိုးသူ (၁၇ မေ ၁၉၃၇ - ၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ ) မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ စာရေးဆရာ၊အယ်ဒီ တာ နှင့် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ဗဟိုကော်မတီဝင် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
မောင်မိုးသူ၊ ဦးမိုးသူ၊ ဘကြီးမိုး အစရှိသည်ဖြင့် လူသိများသည်။
ငယ်ဘဝ မန္တလေးမြို့ဇာတိသား ဖြစ်သည်။
အဖ သခင် ဗတုတ်၊ အမိ ဒေါ်မြမေတို့မှ ၁၉၃၇၊ မေလ ၁၇ ရက်နေ့၊တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း နှစ်ဦး ရှိသည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးစိန်မြင့် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မန္တလေးမြို့၊ စိန်တောင် မြန်မာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် စိန့်ပီတာကျောင်း၊(ယခု အ.ထ.က - ၉)တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅ ၆ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်ခဲ့ပြီး၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် တွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ် မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
အတန်းပြီးဆုံးသည်အထိ မတက်ရောက်ခဲ့၍ ဘွဲ့မရခဲ့ပေ။
စာပေဘဝဖြတ်သန်းမှု ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာများ ရေးခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ် ရောက်ရှိချိန်တွင် ဆောင်းပါး ဝတ္ထုများ ရေးခဲ့သည်။
ည (၁၉၆၁)၊ မေမေကြည် (၁၉၆၂)၊ ရန်ကုန်သားနှင့် မန္တလေးသူ (၁၉၆၆)၊ မိုးမိတောက်တို့ ပန်တော်အမီ (၁၉၆၇) စသည့် မြန်မာ ဝတ္ထုများလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် ဝတ္ထု၏ သဘောနှင့် ရည်ရွယ်ချက် စာတမ်း နှင့် မိုးဦးပန်း အစမ်းစာများပါ ရေးသားခဲ့သည်။
မောင်မိုးသူသည် မိုးဦးပန်း စာပေတိုက်ကို တည်ထောင်၍ ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း၊ ဆရာ ဇေယျ၊ ဆရာ ဇော်ဂျီ၊ ဆရာ မင်းသုဝဏ်၊ ဆရာ တက်တိုး၊ ဒဂုန်တာရာ၊ တက္ကသိုလ် ဘုန်းနိုင်၊ သိန်းသန်းထွန်း၊ ထွန်းထွန်း (ဆေးသိပ္ပံ) တို့၏ ဝတ္ထုများ၊ ကဗျာ စာအုပ်များ နှင့် ဘာသာပြန် စာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘာသာပြန် ဝတ္ထုများ အဖြစ် စိတ္တဇ (၁၉၆၅)၊ အိပ်မက်ကုန်သည် (၁၉၇၆)၊ သေနေ့ (၁၉၇၇)၊ ကြေးစား (၁၉၈၁)၊ အိပ်ဇိုးဒပ် (နိုင်ငံတခု မွေးဖွားခြင်း)၊ ကျား ကုတ်ကျားခဲ (၁၉၈၃)၊ သဲကြီးမဲကြီး (၁၉၈၂)၊ သူနိုင်ကိုယ်နိုင် (၁၉၈၂)၊ အချစ်ပုံပြင် (၁၉၈၂)၊ သက်စွန့်ဆံဖျား (၁၉၈၃)၊ စိန်ပီတာဘက်မှလူ (၁၉၈၃)၊ မာဖီးယားနှင့် ပေါ်ပီပန်း (၁၉၈၃)၊ ဂျိန်းစဘွန်း၏ အထူးတာဝန် (၁၉၈၃)၊ အိပ်ဇိုးဆေး (၁၉၈၄)၊ အတိတ်တစ္ဆေ (၁၉၈၄)၊ လင်းယုန်တို့ အောင်ပွဲ (၁၉၈၄)၊ ရိုလာကိုစတာ ခုမကြည့်နဲ့ဦး (၁၉၈၅)၊ ငြိုးသူ့ရန်ဘက် (၁၉၈၅)၊ ပစ်မသွားနဲ့ အချစ်ရယ် (၁၉၈၆)၊ အထွတ်အထိပ် (၁၉၈၇) စသည်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၎င်းရေးသားခဲ့သည့် လွယ်အိတ် တစ်လုံးနှင့် ရွာစဉ်လည် (မိုးဝေနှင့် အခြား မဂ္ဂဇင်းများ) ပင်တိုင် ဆောင်းပါးများ၊ ခေတ်မီမီ ကမ္ဘာကြည့် ကြည့်မြင် (ကလျာ မဂ္ဂဇင်းများ) ပင်တိုင် ဆောင်းပါးများသည် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။
သူသည် မန္တလေး တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်း (မြန်မာစာတည်း)၊ မန်းခေတ် သတင်းစာ၊ ခေတ်ဂျာနယ်၊ ဓန မဂ္ဂဇင်း၊ ကုမုဒြာ ဂျာနယ်၊ Perfect မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မန်းတက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင် အသင်း အမှုဆောင်၊အထက်မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း အမှုဆောင်၊ မန္တလေးအသင်းအမှုဆောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်ကောင်စီ ဗဟိုအမှုဆောင် အဖြစ်လည်း တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယို ရေပွက်ပမာ၊ ရန်ကုန်သားနှင့် မန္တလေးသူ၊ အချစ်ဆုံးမုန်းသူ (ဝတ္ထု၊ မောင်သိန်းဆိုင်)၊ မုန်းရစ်လေဦး (ဝတ္ထု၊ တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်)၊ ချစ်လိုက်တာ မသည်းအူရယ် အပါအဝင် ဇာတ်ညွှန်းပေါင်း များစွာ ရေးသားခဲ့သည်။
ကျနော့်နာမည် ကျော်ကျော် (ကျော်ဟိန်း၊ တင်တင်ညို)၊ မှုန်နံ့သာ ခြယ်ကာသပါလို့ (တွံတေးသိန်းတန်၊ တင်တင်ညို)၊ သက်ထားဆိုသော မိန်းမချော (ထွန်းဝေ၊မြတ်မွန်)၊ ဆောင်းမှာတွေ့သော မိန်းကလေး (ညွန့်ဝင်း၊ တင်တင်ညို)၊ စံရွှေမြင့် လေးခင်ခင် (ထွန်းထွန်းဝင်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ)၊ တယ်တညင် (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ တင်တင်နွဲ့)၊ မမလေး ပန်စရာ (ကောလိပ်ဂျင် နေဝင်း၊ ချိုပြုံး၊ မြင့်မြင့်ခိုင်)၊ ချစ်လှိုင်းဂယက် (ညွန့်ဝင်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ)၊ တကယ် ချစ်ရဲ့လား (ဇော်လင်း၊ စန္ဒာ)၊ ကျမမှာ ချစ်သူရှိတယ် (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ကျော်စွာဝင်း၊ ချော)၊ လွှတ်လပ်မှ အမျှဝေပါ (ကျော်ဟိန်း၊လင်းထင်၊ဆွေဇင်ထိုက်)၊ အပါအဝင် ရုပ်ရှင်ကားများစွာကိုလည်း ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဗီဒီယို ခေတ်ဦးတွင် ရှက်လည်း ရှက်တယ်၊ ချစ်လည်း ချစ်တယ် (ဇော်ဝမ်း၊ သုမောင်) နှင့် ချစ်မိခဲ့ပြီ (နေအောင်၊ ဆွေဇင်ထိုက်) ဗီဒီယို ကားများကို ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ပန်းချီ ၂ဝဝ၅၊ ဒီဇင်ဘာလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ AZADA ပြခန်း၌ Emotion တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂ဝဝ၆၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် မန္တလေးမြို့၊ ပံသုစန္ဒာ ပန်းချီ ပြခန်း၌ Emotion တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ ခင်းကျင်း ပြသခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ တွင် အမှုဆောင်အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရ (ဗိုလ်နေဝင်း) တက်လာသည့်အချိန်တွင် ထိမ်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် မြန်မာ့ပြည်သူတရပ်လုံးပါဝင်သည့် လူထုအုံကြွမှု (၈၈၈၈) တွင် စာရေးဆရာများသမဂ္ဂများအဖွဲ့တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဦးဝင်းတင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးသော်က (ဒုဥက္ကဋ္ဌ)၊အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်ပြီး၊ ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးကာ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အားနေအိမ်အကျယ်ချုပ် ဖမ်းဆီးချိန်တွင် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ထောင် ၃ နှစ်ကျခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင်ပြန်လည်လွှတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြန်လည်လွှတ်မြောက်လာပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံကာ နိုင်ငံရေးပြန်လည်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် နောက်တချိန်ပြန်လည်ဖမ်းခံခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်၊ဇန်နဝါရီတွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
မိသားစု ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်အမာကြည်(မအမာ) နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။
သားသမီး သုံးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်သားကြီး ဖြစ်သူ မောင်ထွန်းမြတ်ဦး၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်သမီး မအေးသီတာ၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်သားငယ် မောင်ညီညီမိုးသူ ကိုမွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းတွင် မောင်မိုးသူ၏ ဇနီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သူသည် အကျဥ်းထောင်ထဲ ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရချိန်ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း အသုဘ အခမ်းအနားသို့ ထောင်တွင်းမှ ခေတ္တ လာရောက် အသုဘ ရှုခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၂၁ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် အသက်(၈၄)နှစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကြယ်နီ 150px|ကြယ်နီ မွေးသက္ကရာဇ် ၁၉၂၂ ခုနှစ် မိဘများ အဖ ဦးပိ+ အမိ ဒေါ်စောမြ အမည်ရင်း ဦးမြင့်ဆွေ နိုင်ငံသား25px မြန်မာ မွေးရာဇာတိ ဧရာဝတီတိုင်း ဓနုဖြူ မြို့နယ် ဗျင်းဘွဲ ရွာ အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ၊ ထင်ရှားကျော်ကြားမှု ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာဗုဒ္ဓဘာသာ ဧရာဝတီတိုင်း ဓနုဖြူ မြို့နယ် ဗျင်းဘွဲ ရွာတွင် အဖ ဦးပိ၊ အမိ ဒေါ်စောမြ တို့က ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
တရုတ် - မြန်မာ ကပြား ဖြစ်၏။
မွေးချင်း ငါးယောက် အနက် ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးမြင့်ဆွေ ဖြစ်၏။
ငယ်ဘဝ မြန်မာစာ ပထမလတ် အောင်သည်။
တရုတ်စာ တဆယ့်သုံးတန်း အောင်သည်။
ဓနုဖြူ မြို့နယ် ကမ္ဘာ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက် ဝါဒ ဖြန့်ချိရေးမှူးနှင့် ဓနုဖြူ စာပေ ဝါသနာရှင်များ အသင်း၏ နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ် ကပင် စာပေ ဝါသနာ ပါခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလထုတ် ရှုမဝ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်း အမှတ် ၃၅ တွင် ပါဝင်သည့် 'ကိုတံငါ' ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်။
'ကိုဒေါင်းစိန်၊ မယ်စိန်' တို့ကို ပင်တိုင် ဇာတ်ဆောင် ပြု၍ ရေလုပ်သား ဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထုတိုပေါင်း (၁၆) ပုဒ်၊ 'ကိုဒေါင်းစိန်၊ မယ်စိန်' ဇာတ်ဆောင် မဟုန်သည့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် တံငါ လုပ်သား ဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထု (၄) ပုဒ် [အင်းလေလံ၊ ငါးနောက်သွား၊ အထင်တော် လွဲလို့ရယ် နှင့် ဗျိုင်းကမန်း အင်းသားကြီး ဖိုးရွှေသီး]၊ စုစုပေါင်း (၂ဝ) ပုဒ် ရေးသား ခဲ့သည်။
ရေလုပ်သား တံငါသည်များ အကြောင်းကို ပထမ ဆုံးနှင့် အစဉ်တစိုက် ရေးဖွဲ့ ခဲ့သည့် စာရေး ဆရာ တစ်ဦးပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၆၄ ခု အောက်တိုဘာလတွင် ရှုမဝ စာအုပ်တိုက်က ကိုတံငါ (ပထမအုပ်) ကို ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ဝတ္ထုတို (၁ဝ) ပုဒ်၊ ပါဝင်သည်။
၁၉၇၅ ခု ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စာချစ်သူ စာအုပ်တိုက်က ကိုတံငါကို ဖြည့်စွက် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ခု ဧပြီလမှ ၁၉၅၅ ခု စက်တင်ဘာလ အထိ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြ ခဲ့သည့် 'ကိုတံငါ' ဝတ္ထုတိုများ အားလုံး စုပေါင်း ပုံနှိပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
စုစုပေါင်း အပုဒ် (၂ဝ) တိတိ ပါဝင်သည်။
ဝတ္ထုတို အားလုံးကို တဆက် တစပ်တည်း ဖတ်ကြည့်လျှင် ကိုဒေါင်းစိန်နှင့် မယ်စိန်သည် ရေလုပ်သား ဇနီးမောင်နှံ အားလုံးကို ကိုယ်စားပြု ဖန်တီး ထားသော "စရိုက်တူ ဇာတ်ကောင်" ဘဝ သရုပ်ဖော် တံငါ လုပ်သား ဝတ္ထုရှည်ကြီး တစ်ပုဒ် သဖွယ်လည်း မှတ်ယူ ခံစား နိုင်သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ် အထိ ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ စာပေ ဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ လင်းယုန် ဂျာနယ်နှင့် သတင်းစုံ ဂျာနယ် တို့တွင် ကလောင် အမည်ရင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ ကလောင်ခွဲ "ပွင့်သစ်" ဖြင့် လည်းကောင်း မြန်မာ့ ကျေးလက် စရိုက် ဘဝ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်း၊ ခေတ်ပြိုင် ခံစားမှု၊ ရေမြေ သဘာဝ ရှုခင်းနှင့် မြို့နေ ပွဲစား တို့၏ အမြီးအမောက် မတော်မတည့်မှုကို သရော် လှောင်ပြောင်သည့် ဝတ္ထုတို (၁၄) ပုဒ်ခန့် ရေးခဲ့သည်။
ယင်းတို့မှ ရှာဖွေ တွေ့ခဲ့သည့် ဝတ္ထုတို (၉) ပုဒ်ကို ခုနှစ် စီစဉ်၍ အပိုင်း (၂) ပီတိရိပ် ဝတ္ထုတိုများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုတံငါ ဝတ္ထုတိုပေါင်း အပုဒ် ၂ဝ ကို ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင် ခဲ့သည့် လ၊ ခုနှစ် အလို ရှေ့နောက် နေရာ ချထားပြီး အပိုင်း (၁) ကိုတံငါ ဝတ္ထုတိုများ အဖြစ် လည်းကောင်း စုစည်း၍ ကြယ်နီ၏ ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ် အမည်ဖြင့် ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်က ၁ ဩဂုတ် ၂ဝဝ၁ တွင် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၁၉၅၄ မှ ၁၉၅၆ ခုနှစ်ထိ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် တရုတ် စာပေ ပညာရှင် များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တရုတ် ဝတ္ထုတိုများ ကိုလည်း ဘာသာ ပြန်ခဲ့ ပါသေးသည်။
ယင်းတို့မှာ ချိယန်၊ စာဆိုတော်ကြီး ချိယန်၊ တွမ်းဝူး ပွဲတော်နှင့် ချိယန်၊ ဝက်သတ် စားသောက်ပွဲကြီး၊ အစားမတော် တလုတ်၊ လူပေါင်း ငါးဆယ်၊ ခွေး၊ စကား ပြောသော သစ်ပင်၊ အဝီစိသို့၊ အာယုဒီဃ ဘုံနန်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ လောက်မှ စတင်၍ စိတ်ရောဂါ ဝေဒနာကြောင့် စာရေးခြင်းမှ နားခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခု အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက် စနေနေ့ နံနက် ၆ နာရီ အချိန်တွင် ဓနုဖြူ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်သိန်းနှင့် သမီး မနှင်းရီတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
"တံငါ ဘဝသရုပ်ဖော် ဝတ္ထုများတွင် မြန်မာစာပေ၌ ကြယ်နီသည် မီးရှူးတန်ဆောင်ဖြစ်ခဲ့သည်" ဟု ကေတုဘုန်းမော်က မှတ်ချက်ပြုသည်။
"သရုပ်ဖော် စာပေရေးသားပြုစုရာမှာ များစွာပါရမီရင့်သန်တဲ့ စာရေးဆရာ ကြယ်နီ" ဟု သိန်းဖေမြင့်က ချီးကျူးခဲ့သည်။
"တရွေးကို ဆယ်စိတ် စိတ်၍ ရေးသားခဲ့သော ဆရာကြယ်နီ" ဟု တင့်တယ်က ထောမနာပြုခဲ့သည်။
"မြန်မာ ဝတ္ထုတို လောကတွင် တံငါသည်တို့၏ ဘဝ စရိုက်ကို ဖော်ထုတ်ရာ၌ 'ကြယ်နီ'သည် အကောင်းဆုံး ကလောင်တချောင်း ဖြစ်သည်ကို မငြင်းသာပါ။
ပညာပေး သက်သက်မဟုတ်ဘဲ အနုပညာ ရသမြောက်အောင် ရေးကြရာတွင် ရေလုပ်သားဘဝ တံငါဝတ္ထု၌ ကြယ်နီသည် ... စာဖတ်ပရိသတ်၏ စိတ်နှလုံးကို ယူကျုံး နိုင်သည်အထိ ကလောင်စွမ်း ထက်လှသည်" ဟူ၍ စာသုသီက သုံးသပ်ပြခဲ့သည်။
"စာပေ ဂန္ထဝင်နယ်၌ ကြယ်နီနီ ကလေးများ တဖျတ်ဖျတ် တောက်ပလျက်ကား ကျန်ရှိရစ်ခဲ့သည်" ဟူ၍ မင်းဏီက ရေးခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့်စာအုပ်များ ကိုတံငါ(ပထမအုပ်)-ရှုမဝတိုက် ကိုတံငါ(ဖြည့်စွက်)-စာချစ်သူတိုက် ကြယ်နီဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်-ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်''၂ဝဝ၅ ခု၊ (ဇူလိုင်) စာညွှန်း မလိခ။
စာ ၁၅၄ - ၁၅၅။
ဓနုဖြူ ကျော်ထွန်း။
လပ်ဟာ သွားသော ဖျာကလေး၊ ရှုမဝ (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၄)။
စာ ၉ - ၁၁။
ရှုမဝ စာတည်း အဖွဲဲ့။
ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ ရှုမဝ (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၄)။
စာ ၁ဝရ။
မိုးပေါ်မှာ ကြယ်တလုံး ရှုမဝ (နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၆)။
စာ - ?။
ကေတု ဘုန်းမော်။
ကာဖီ ခိုးသောက်မှုကြီး မောင်သိက္ခာနှင့် အဘ ဉာဏ်တို့၏ မောင်သိက္ခာ၊ ရှုမဝ (မတ် ၁၉၈၃)။
စာသုသီ။
ခေတ်သစ် စာပေ မာတိကာ။
ကြယ်နီ၏ ကိုတံငါ ဝတ္ထုတိုများ၊ ရှုမဝ (ဇူလိုင် ၁၉၇၃)။
စာ ၇၁ - ၇၉။
ကြယ်နီ။
ကိုတံငါ (ပထမအုပ်)။
ရှုမဝ စာအုပ်တိုက် (အောက်တိုဘာ ၁၉၆၄)။
ကိုတံငါ ဝတ္ထုတိုများ။
စာချစ်သူ စာအုပ်တိုက် (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၅)။
ကြယ်နီ၏ ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ်။
ရာပြည့် စာအုပ်တိုက် (၁ ဩဂုတ် ၂ဝဝ၁)။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၇၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
(ဗြဟ္မာ့ဘုံတိုင်း၌ ရှိသော အလုပ်အကျွေး ဗြဟ္မာများကို “ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာ”ဟု ခေါ်သည်။
ပဌမဈာန် ၃-ဘုံအနက် ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ၌ ဗြဟ္မာ အားလုံးကိုလည်း ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာဟုပင် ခေါ်သည်။
သံ၊၁၊၁၄၉။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၅။
ပရမတ္ထဒီပနီ၊၂၁၀။
) ပဌမံ ဈာနံ ပရိတ္တံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇန္တိ။
အဘိ၊၁၊၄၃၉။
(အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၄။
) ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဒီသု မဟာဗြဟ္မာနံ ပါရိသဇ္ဇာ ပရိစာရိကာတိ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀၃။
(အံ၊ဋီ၊၂၃၀။
အံ၊ဋီ၊၃၊၁၆၈။
)တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၅ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ မဟာဗြဟ္မာမင်း၏ ကျေးကျွန်အစေအပါးပရိသတ် ဖြစ်ကြသောဗြဟ္မာငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။
၎င်းဗြဟ္မာငယ်တို့ဖြစ်ရာဘုံသည် ဗြဟ္မာပါရိသဇ္ဇာ ဘုံ မည်၏။
ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြရောဟိတာ မဟာဗြဟ္မာစေတိ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိ။
သင်္ဂဟ၊ နှာ။
ဗြဟ္မာပါရိသဇ္ဇာ ဗြဟ္မာတို့၏အသက်ကား အသင်္ချေယျကပ်ကို ၃ စု စု၍ ၁ စု ဖြစ်သည်။