kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်တွင် စိန့်လောရင့်မြစ်၊ အိုင်ကြီးငါးအိုင်အနက် လေးအိုင်တို့ ရှိသည့် ပြင် ဆူပီးရီးယားရေအိုင်မှသည် ဝုဒ်ရေအိုင်အထိ မြစ်ငယ် ချောင်းငယ်များက တောက်လျှောက်ဆက်သွယ်သွားသည်။
မနီ တိုးဗားနှင့်ကွိဗက်ပြည်နယ်တို့သည် အွန်တေးရီးယိုး၏အနောက် ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် အသီးသီးရှိကြသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှ နယူးယောက်၊ အိုဟိုင်းအိုး၊ မစ်ရှီဂန်၊ စစ္စကွန်းဆင်နှင့် မင်နီဆိုတာပြည်နယ်တို့သည် အွန်တေးရီးယိုး ၏ ပြည်နယ်နီးချင်းဖြစ်ကြသည်။
အကျယ်အဝန်းတွင်မူ အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်သည် ဒုတိယလိုက်၍ စတုရန်းမိုင် ၄၁၂ယ၅၈၂ ရှိသည်။
အကျယ်ဆုံး နေရာတွင် အရှေ့မှအနောက်သို့ မိုင် ၁ဝဝဝ ခန့်၊ မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၁ယဝ၅ဝ ခန့်ရှိသည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ သုံးပုံတစ်ပုံသည် စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းသော အွန်တေး ရီးယိုးပြည်နယ်အတွင်း၌ နေထိုင်ကြသည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီ ဖြစ်လာသော ခရစ် ၁၇၆၃ ခုနှစ်မတိုင်မီကပင် ဇာတိရပ်မြေကို စွန့်ခွာ၍ ရေကြည်ရာမြက်နုရာ အွန်တေရီယိုပြည်နယ်သို့ လာ ရောက်ကာ အခြေစိုက်ခဲ့ကြသော အင်္ဂလိပ်၊ စကော့နှင့် အိုင်ရစ် လူမျိုးများ၏ အဆက်အနွယ်များသည် ပြည်နယ်လူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်၍ ရာခိုင်နှုန်း ၇၂ ကျော်လေသည်။
ပြည်နယ်တစ်ခု လုံး၏ လူဦးရေသည် (၁၉၇၃ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေ) ၇၈၉၃ယဝဝဝ ယောက်ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်စကားပြောသော လူဦးရေသည် ၆၏၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြစ်၍ ဂျာမန်၊ ဒပ်ချ စသော အခြားဥရောပလူမျိုး အဆက်အနွယ်များ လည်းရှိသေးသည်။
ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် ခြုံ၍ ဆိုရသော် လှိုင်းအိတိုးသကဲ့သို့ နိမ့်တုံ မြင့်တုံဖြစ်သည်။
ရံဖန် ရံခါ တောင်ကုန်း တောင်ပို့များကို တွေ့ရသည်။
ဟျူးရွန်ရေ အိုင်၏ မြောက်ဘက်ကပ်လျက်နေရာမှ အွန်တေးရီးယိုးရေအိုင် ၏ အရှေ့ဖျားအထိ တောင်ရိုးတစ်ခုသည် မြောက်ဘက်သို့ တန်းလျက်ရှိသည်။
ထိုဒေသနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လျက် ကုန်းမြင့်ဒေသ တစ်ခုရှိရာ နိုင်အဂ္ဂရာ စောက်နက်လျှောဟု ခေါ်သည်။
ယင်း သည် နိုင်အဂ္ဂရာရေတံခွန်မှ အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ဗရု့ ကျွန်းဆွယ်ထိပ်အထိဖြစ်သည်။
ဗရု့ကျွန်းဆွယ်သည် ဂျော်ဂျီယန် ပင်လယ်အော်နှင့် ဟျူးရွန်ရေအိုင်ကို ပိုင်းခြားထားလေသည်။
ထိုကုန်းမြင့်ဒေသမှ မြောက်ဘက်တောက်လျှောက်မှာမူ လော် ရင်းရှန်းကုန်းပြင်မြင့် ဖြစ်သည်။
ပြည်နယ်အတွင်း အရေးပါသော မြစ်ချောင်းများသည် များသောအားဖြင့် နယ်နိမိတ်ကြောင်းများလည်း ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းတို့မှလွဲလျှင် မဂနာတဝန်၊ မျူစကိုကာ၊ တိမ်းပက်တဝါနာ မြစ်တို့သည် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းကြသည်။
ဆက်ဗန်၊ အော် လဗနီနှင့် အက်ဗီတစ်ဗီမြစ် တို့သည် ဟဒ်ဆန်ပင်လယ်အော် အတွင်းသို့ စီးဆင်းကြသည်။
အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်အတွင်း၌ အင်းအိုင်များလည်း ပေါများလေသည်။
အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်၏ တောင်ပိုင်းဒေသများသည် အိုင်ကြီးများရှိရာဒေသနှင့် နီးစပ်သဖြင့် ရာသီဥတု ပြင်းထန် လွန်းခြင်း မရှိချေ။
ဆောင်းတွင်းအခါ အသင့်အတင့်အေး၍ နွေအခါ မပူလှသော ကုန်းတွင်းရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။
မြောက် ပိုင်းတွင်မူ ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲမြန်၍ နွေရာသီတွင် အလွန် ပူပြီးလျှင် ဆောင်းရာသီတွင် အလွန်အေးသည်။
တစ်နှစ်လုံး မိုးရေချိန်မှာ ၃၂ လက်မဖြစ်သည်။
အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်၏ အဓိကသတ္ထုများကို ဟဒ် ဆန်ပင်လယ်အော်မှ တောင်ဘက်သို့အထိ တောက်လျှောက်တန်း လျက်ရှိသော လောရင်းရှန်းကုန်းပြင်မြင့်၌ တွေ့ရှိရသည်။
ထို ဒေသ၌ အကျော်ကြားဆုံးအပိုင်းသည် ဆဒ်ဗာရီဒေသဖြစ်၍ ကမ္ဘာပေါ်၌ နစ်ကယ်သတ္ထုတွင်းများ အများဆုံးတွေ့ရှိရသော ဒေသဖြစ်သည်။
တိုရွန်တိုမြို့၏ မြောက်ဘက်ရှိ ကိုဗော့ဒေသ၌ အဖိုးတန်ငွေတွင်းနှင့် ကိုဗော့တွင်းများရှိသည်။
ထို့ပြင်ရွှေလည်း ထွက်သည်။
ဟျူးရွန်ရေအိုင် ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် ဆား နှင့်ရေနံထွက်သည်။
အိုင်ကြီးများမှလည်းကောင်း၊ အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ် အတွင်းရှိ အင်းအိုင်များမှလည်းကောင်း ငါးအမြောက်အမြား ထွက်သည်။
ပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင် ထက်ဝက်ကျော်ခန့်တွင် သစ်တောများရှိသည်။
သစ်တောများအတွင်း၌ သားမွေးတိရစ္ဆာန် များ မှီတင်းနေထိုင်ကြလေသည်။
အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်သည် သမပိုင်းဒေသဖြစ်သဖြင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ကျွဲနွားစာ မြက်၊ မြင်းစာ ဂျုံ၊ ဂျုံ စပါး၊ မုယောစပါး၊ ရိုင်းစပါး၊ ဘီသွားလျှော်၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ရှရီမန်ပင် (ဗပ်ဝှိ)၊ အာလူး၊ သကြားမုန်လာ၊ ဆေးရွက်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အမျိုးမျိုးကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
အွန် တေးရီးယိုးရေအိုင်နှင့် အီရီရေအိုင် ဒေသတစ်လျှောက်၌ ရာသီ ဥတု သင့်တင့်မျှတသဖြင့် ပန်းသီး၊ သစ်သော့သီး၊ ချယ်ရီ၊ စပျစ်စသော သစ်သီးဝလံများဖြစ်ထွန်းသည်။
ကျယ်ပြန့်သော နွားစားကျက် မြက်ခင်းပြင်များရှိသဖြင့် ကျွဲ၊ နွား မျိုးကောင်း မျိုးသန့်များ၊ သိုးဆိတ်နှင့် မြင်းမွေးမြူရေးကိုလည်း ကျယ် ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်ကြသည်။
စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းသော ပြည်နယ်ဖြစ်သဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဥယျာဉ်ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ် ကြလေသည်။
စိန်လော့ရင့်မြစ်၊ အော့တဝဖြစ်နှင့် ယင်းတို့၏ မြစ် လက်တက်များမှ ရေမော်များ၊ နိုင်အဂ္ဂရာ ရေတံခွန်တို့ကို အကြောင်းပြု၍ ရေအားလျှပ်စစ်ကို ပေါပေါများများ ဖောဖော သီသီ အသုံးပြုနိုင်သည်။
ထို့ပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မီးရထားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ လမ်းပန်း အဆက်အသွယ်များကလည်း ကောင်းမွန်သည်။
ထို့ကြောင့် အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ကြီးကြီး ကျယ်ကျယ် လုပ်ကိုင်နိုင်သဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ စက်မှုလုပ်ငန်း အချက်အချာပြည်နယ် ဖြစ်လေသည်။
ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုးသော စက်မှုလုပ်ငန်းများအနက် သစ်လုပ်ငန်း သည် ပထမအရေးပါ ဆုံးဖြစ်သည်။
ယင်း၏နောက်တွင် သံနှင့်သံမဏိလုပ်ငန်း၊ ဂျုံ မှုန့်လုပ်ငန်း၊ စက်ပစ္စည်းကိရိယာ လုပ်ငန်း၊ ချည်ထည်နှင့် သိုးမွေးထည်လုပ်ငန်းတို့သည် ကြီး ကျယ်သော လုပ်ငန်းကြီးများ ဖြစ်ကြလေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွင် ရေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး သည် အရေးပါ အရာရောက်ဆုံးဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ မြို့တော် အော့တဝ၊ အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်၏မြို့တော် တိုရွန် တိုတို့အပြင် ဟမီလတန်၊ ဝင်ဆာ၊ ပို့အာသာ၊ ဖို့ဝီလျံစသော အရေးပါသည့် မြို့ကြီးများသည် မြစ်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ ဖြစ်ကြ သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အဓိကရ မီးရထားလမ်းကြီးနှစ်သွယ် ဖြစ်သော ကနေဒီးယန်းပစိဖိတ်နှင့် ကနေဒီးယန်း- နေရှင်နယ် တို့သည် အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်ကို ဖြတ်ကျော်သွားကြသည်။
အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်တွင် ရေတံခွန်စိမ့်စမ်း မြစ် ချောင်းအင်းအိုင်ပေါများ၍ ညို့ညို့ဆိုင်းဆိုင်းရှိသော သစ်ပင် တောအုပ် တောတန်း တောင်ရိုးတို့ဖြင့် သာယာသောအရပ် ဒေသ အများအပြားရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ကနေဒါနိုင်ငံအတွင်းမှ လည်းကောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ လည်းကောင်း ဒေသန္တရ ဗဟုသုတရှာမှီးသူများ၊ အနားယူအပန်းဖြေသူများ အသွားအလာများပြားသော ပြည်နယ်တစ်နယ်ဖြစ်ပေသည်။
အွန်တေးရီးယိုးဟူသော အမည်သည် ဆီရိုကွိုင်အင်းဒီး ယန်းလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်းဖြစ် သည်။
ယင်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို အမျိုးမျိုးဖော်ထုတ်ကြရာ အချို့က အိုင်သာယာဟု ဆိုလိုသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချို့ကရေနား နီးနီးကျောက်ဆောင်ကြီးဟု ဆိုလိုသည်ဟူ၍လည်းကောင်း ဝိဝါ ဒ ကွဲပြားနေကြသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုဒေသကား မူလက ဆီရိုကွိုင်လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
ခရစ် ၁၆၁၃-၁၅ ခုနှစ်များတွင် ပြင်သစ်လူမျိုး ဆမ်မျူယယ်ဒါရှမ်ပ လိန်ရောက်ရှိလာ၍ စူးစမ်းလေ့လာမှုများပြုခဲ့ရာ သားမွေးလုပ် ငန်း ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် လုပ်ကိုင်နိုင်ကြောင်းသိရှိသည်။
ထို အခါမှစ၍ ပြင်သစ်လူမျိုးများ တစ်စတစ်စ လာရောက်အခြေ စိုက်ခဲ့သဖြင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိသျှတို့ တိုက်ကြသော ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲပြီး၍ ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ပြင်သစ်ပိုင် ကနေဒါကို ရလိုက်သောအခါ အွန်တေးရီးယိုးဒေသသည်လည်း ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။
၁၇ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါအား အော့တဝ မြစ်၏ အနောက်ပိုင်းကို အထက်ကနေဒါဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယင်းမြစ်၏အရှေ့ပိုင်းကို အောက်ကနေဒါဟူ၍ လည်းကောင်း ပိုင်းခြားလိုက်ပြီးလျှင် ဥပဒေပြု လွှတ်တော်တစ်ခုစီဖြင့် သီးခြား ရှိစေသည်။
အထက်နှင့်အောက် ကနေဒါနှစ်ရပ်လုံးတွင် တိုး တက်သော လူတစ်စုက ခေါင်းဆောင်၍ ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ပုန်ကန်ကြရာ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် အတော်အတန် နှိပ်ကွပ်ယူရသည်။
ထိုသူပုန်အရေးကြောင့် နှစ်ပိုင်းခွဲခြားထားခဲ့ သော ပြည်နယ်နှစ်ခုကို ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပူးပေါင်း ပေးလိုက်ပြီးလျှင် ပိုမိုထိရောက်စွာ အုပ်ချုပ်နိုင်ရေးအတွက် ပါလီမန်တစ်ခုတည်း ထားရှိစေသည်။
၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ဒိုမီနီ ယံ ကနေဒါနိုင်ငံဟူ၍ ဖွဲ့စည်းလိုက်သောအခါ အထက်ကနေဒါ ပြည်နယ်သည် အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ်ဖြစ်လာသည်။
၁၈၇၃ ခုနှစ်၏ နောက်ပိုင်းတွင် အဖိုးတန် သံယံဇာတ ပစ္စည်းများကို တူးဖော်ရရှိသဖြင့် ပြည်နယ်၏ အခြေအနေ သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာသည်။
ဥရောပနိုင်ငံသားများ အများအပြား လာရောက်အခြေစိုက်ကြသည်။
အဖိုးတန်သတ္ထု များဖြင့် ကြွယ်ဝသည့်ပြင် ရေအားလျှပ်စစ်ပေါပေါရခြင်း၊ လမ်း ပန်းအဆက်အသွယ်ကောင်းခြင်းတို့ကြောင့် အွန်တေးရီးယိုးသည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အဖွံ့ဖြိုးအတိုးတက်ဆုံးသော စက်မှုပြည်နယ် တစ်ခု ဖြစ်လာလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category: ကနေဒါနိုင်ငံ Category: ပြည်နယ်။
အိမ်မဲမြို့သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း၌တည်ရှိ၍ အိမ်မဲမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
မြောင်းမြမြစ်နှင့် ဒါးကမြစ်တို့ကို ဆက်သွယ်နေသော အိမ်မဲချောင်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ တည်ရှိလေသည်။
ထိုမြို့သည် အရှေ့နှင့်အနောက် နှစ်ဖာလုံခွဲ၊ တောင်နှင့်မြောက် တစ်မိုင်ငါးဖာလုံခန့်ရှိ၍ မြို့၏ အကျယ်အဝန်းသည်၏၅၂၅ စတုရန်းမိုင်၊ သို့မဟုတ် ၃၃၅ ဧကရှိသည်။
မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေသည် ၇,၄၆၅ ယောက်ဖြစ်၍ ဗမာနှင့် ကရင်လူမျိုး တို့သည် အများစုဖြစ်ပြီးလျှင် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ လူမျိုးတို့ အနည်းအကျဉ်းရှိလေသည်။
မြို့ပေါ်၌ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနရုံး၊ တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာရုံးများ၊ စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဦးစီးဌာန၊ ပြည်သူ့ ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း၊ ဆေးရုံစသော အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများ အပြင်၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းနှစ်ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်း ငါးကျောင်းရှိသည်။
ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ၁၆ ကျောင်းရှိ၏။
မြို့၏စည်ပင်သာယာရေးကို စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့က ဆောင်ရွက်သည်။
နယ်နိမိတ် အိမ်မဲမြို့နယ်သည် ယခင်မြောင်းမြခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ယခင် ပုသိမ်ခရိုင်၏ ကျောင်းကုန်းမြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသနှင့် ယခင်မအူပင်ခရိုင်၏ ပန်းတနော်မြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ၊ အရှေ့ဘက်၌ ပန်းတနော်မြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသနှင့် ယခင်မြောင်းမြခရိုင်၏ ဝါးခယ်မမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဝါးခယ်မမြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသနှင့် မြောင်းမြမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်၌ ယခင်ပုသိမ်ခရိုင်၏ ပုသိမ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်နှင့် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသတို့ဖြင့် အသီးသီးဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မြို့နယ်၏အကျယ်အဝန်းသည် ၁၈ စတုရန်းမိုင်ခန့်ရှိ၍ သူကြီးတိုက်နယ် ပေါင်း ၁၁၁ ပါဝင်သည်။
မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေသည် ၁၁၈,၃၂၈ ယောက်ဖြစ်၍ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ ကရင်လူမျိုး အများဆုံး တွေ့ရသော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေးသည် မြို့နယ်၏အဓိကလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
အိမ်မဲမြို့တွင် ဆန်စက် ၁၁ ခုရှိ၏။
ဆန်စပါး အပြင် ဂုံလျှော်၊ မြေပဲ၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ပန်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည်တို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မြေနိမ့်ဒေသဖြစ်၍ မြေဩဇာကောင်းမွန်သဖြင့် အချို့အရပ်များတွင် သီးထပ်စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
ကွမ်းသီး၊ အုန်းသီး၊ ကြံ၊ ငှက်ပျော၊ သရက်များလည်းထွက်သည်။
အင်းလုပ်ငန်းသည်လည်း အိမ်မဲမြို့နယ်၏ အရေးပါသော လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ရှေးက နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သော အိုးလုပ်ငန်းကိုလည်း ယခုထက်တိုင် ရှေးမူမပျက် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသေးသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး မြစ်ချောင်းပေါများသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင်တည်ရှိသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ကူးသန်းသွားလာရေး အတွက် ရေလမ်းခရီးကို အသုံးများလေသည်။
မြို့နယ်အတွင်း၌ သာမက မြို့နယ်အပသို့လည်း ရေလမ်းခရီးကိုပင် အသုံးများကြရာ၊ ပုသိမ်၊ ကျောင်းကုန်း၊ ကျုံပျော်၊ ဝါးခယ်မ၊ မြောင်းမြ တို့သို့လည်းကောင်း၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း၊ ညောင်တုန်း၊ မအူပင်၊ ရန်ကုန်မြို့တို့သို့လည်းကောင်း၊ ပရသဖပိုင် သင်္ဘောများဖြင့် လည်းကောင်း၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင် သင်္ဘော မော်တော်များဖြင့်လည်းကောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း၊ ကူးသန်းသွားလာခြင်းများ ပြုကြလေသည်။
ကုန်းလမ်းဘက်တွင် အိမ်မဲ-ကျောင်းကုန်း လူထုလမ်းမကြီးကို ဖောက်လုပ်ထားသဖြင့် သွားရေးလာရေး အဆင်ပြေပေသည်။
အိမ်မဲမြို့မှ ကန်ကြီးဒေါင့်ရွာနှင့် ထန်းတပင်ရွာအထိ ကျောက်ခင်းလမ်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း အိမ်မဲမြို့နယ်သည် ဟံသာဝတီပြည့်ရှင် ရာဇာဓိရာဇ် လက်ထက် မြောင်းမြမြို့စားလောက်ဖျား၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့၍ ကျုံပဒီတိုက်နယ်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
လောက်ဖျားသည် ရာဇာဓိရာဇ်အား ပုန်ကန်ခဲ့စဉ်က ကျုံပဒီနယ်သားတို့ မပါဝင်ခဲ့ပေ။
သို့သော် ကျုံပဒီတိုက်နယ်သည် စစ်မက်အရေးကြောင့် ရွာခြေများပျက်ခဲ့ပြီးလျှင် ရွာစုကလေးများ ကွဲသွားသည်။
အိမ်မဲမြို့ဟုခေါ်တွင်လာခြင်းမှာ ထိုရွာစုကလေးများအနက် လယ်ပေါ် စုဟုခေါ်တွင်သော အစုတွင်နေထိုင်သူများအား ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား နှစ်ဆူရှိသည့်အနက် နောင်တော်ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား (ယခု အိမ်မဲမြို့ချောင်းဝပိုင်းရပ်၌ရှိသည်။
ညီတော်ဘုရား မှာ ယခုကျုံပျော်မြို့တွင် ရှိလေသည်။
)အား ထိုအစုသို့ပင့်၍ ကိုးကွယ်ရန် ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် အိပ်မက်ပေးသဖြင့် ထိုအစုကို အိပ်မက်ကြီးအစုဟုခေါ်တွင်လာသည်။
နောင်မြို့တည်သည့်အခါ ထိုအစုသည် ရပ်ကွက်တစ်ခုဖြစ်လာ၍ မြို့၏အမည်သည်လည်း အိပ်မက်ကြီးမြို့ဟု ခေါ်တွင်လာရာမှ ကာလရှည်ကြာသော် အိမ်မဲမြို့ဟု အမည်တွင်လာသည်ဆိုလေသည်။
မြို့ပေါ်ရှိ စေတီပုထိုးများ မြို့ပေါ်ရှိ ဘုရားစေတီများမှာ ချမ်းသာကြီး ရုပ်ပွားတော်အား ဌာပနာ၍ စေတီတည်ထားသော ရှင်ပင်သာချမ်းသာကြီးဘုရား၊ ဈေးပိုင်းရှိ ရွှေဘုံသာဘုရား၊ အိမ်မဲကြီးပိုင်းရှိ ချမ်းသာဘုရား၊ စာချွန်ခံရပ်ရှိ ဘုရားလေးဆူတို့ဖြစ်ကြလေသည်။
အိမ်မဲမြို့အဝင် တူးမြောင်းဝအနီးရှိ ကျိုက်ဝိုင်းစေတီသည် လောက်ဖျား၏အာဏာကို ဖီဆန်လျက် ရာဇာဓိရာဇ်အားပုန်ကန်မှုတွင် မပါဘဲ မိမိနှင့်တကွ မောင်ငယ်နှစ်ဦးပါ သတ်သေသော ကျုံပဒီနယ်ကိုအပိုင်စားရသည့် မင်းသမီးနန်းတော်၏ ရွှေငွေရတနာတို့ကို ဌာပနာ၍တည်ထားသောစေတီတော်ဟု ဆိုကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် လူတို့သည် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
စားပွဲ၊ ကုလား ထိုင်၊ ဘီရို၊ ကုတင်စသောပစ္စည်းများကို ရှေးခေတ်မှစ၍ သုံးစွဲ လာခဲ့ကြသော်လည်း ပုံပန်းသဏ္ဌာန်၊ အမျိုးအစား၊ အဆင် အပြင်သည် တစ်ခေတ်နှင့်တစ်ခေတ် မတူချေ။
ဘီစီ ၃ယ၄ဝဝ ခန့်ကပင် အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် ဘုရင်များသည် ကုတင်များဖြင့် အိပ်ခဲ့ကြလေသည်။
ရှေးဦးပေါ် ကုလားထိုင်များသည် ယခု ခေတ်ကဲ့သို့ ကျောမှီ၊ လက်တင်စသည် မပါသေးဘဲ ခြေလေး ချောင်းတပ် ထိုင်ခုံ (ခွေးခြေ) များသာဖြစ်ကြ၏။
ရှေးအီဂျစ် လူမျိုးတို့သည် သစ်သားကို ကောင်းစွာ ပြုပြင်လုပ်ကိုင်နိုင်ကြ၍ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများ သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းကို သူတို့၏ ရှေး ဟောင်းဂူသင်္ချိုင်းနံရံရှိ အရုပ်ကားများတွင် တွေ့မြင်ရသည်။
အီဂျစ်၊ ဂရိနှင့် ရောမလူမျိုးများသည် သစ်သားအပြင် ဆင်စွယ်၊ ကြေးညို၊ ရွှေ၊ ငွေ စသည်တို့ဖြင့် အိမ်သုံးပစ္စည်းများ ကို လုပ်ကိုင်သုံးစွဲခဲ့ကြသေး၏။
အီဂျစ်နိုင်ငံ တူတန်ခမင် သင်္ချိုင်းမှရရှိသော အီဂျစ်မိဖုရားကြီး၏ ရာဇပလ္လင်မှာ အလွန် လှပဆန်းကြယ်၍ အထက်တန်းကျလှသော သုခုမလက်ရာများ ဖြစ်ပေသည်။
ထိုမျှမကသေးဘဲ အိမ်သုံးပစ္စည်းများကို ပန်းခက်ပန်း နွယ်များထွင်းထုကာ ကျောက်မျက်ရွဲများ၊ ရောင်စုံဖန်များစသော တောက်ပသည့်ဝတ္ထုများဖြင့် စီခြယ်ခဲ့ကြသည်။
အချို့ရှေးဟောင်း ထိုင်ခုံများကို လှပသေးသွယ်သောခြေများဖြင့် ဆန်းကြယ်စွာပြု လုပ်ခဲ့၍ တစ်စတစ်စ တိုးတက်လာသောအခါ ထိုင်ခုံများကို နောက်မှီနှင့် လက်တင်များတပ်၍ သုံးကြသည်။
ယင်းသည့် အခါတွင် ထိုင်ခုံတစ်ခုလုံး၊ ခြေလက်တင်၊ နောက်မှီစသည်တို့ တွင် ပန်းကြွများ၊ ရုပ်လုံးပေါ်များဖြင့် လှပအောင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြ ၏။
ထိုစနစ်သည် ယခုတိုင် တိမ်ကောခြင်းမရှိချေ။
ထိုင်ရန် အခင်းများကိုလည်း ယခုခေတ် ကြိမ်အခင်းများကဲ့သို့ပင် ကြိမ်၊ သို့မဟုတ် ကျူပင်များကို ကျစ်၍ရက်လုပ်ကြသည်။
တစ်ခါ တစ်ရံ အဝတ်အထည်များဖြင့်လည်းကောင်း လှပသောတိရစ္ဆာန် အရေများဖြင့်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ကြသည်။
အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်စသောနိုင်ငံများတွင် သုံးစွဲသော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများသည် ရှေးဂရိတို့ အစဉ်အလာသုံး ပစ္စည်းမျိုးပင်ဖြစ်၏။
အီဂျစ်နိုင်ငံသည် ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော ကြောင့် ရှေးဟောင်းသင်္ချိုင်းဂူများရှိ ပစ္စည်းများသည် ဆွေးမြေ့ ပျက်စီးခြင်းမရှိသော်လည်း ဂရိနိုင်ငံသည် အေးမြစိုစွတ်သော ကြောင့် ရှေးဟောင်းသစ်သားပစ္စည်းများ ဆွေးမြေ့ပျက်စီးကုန် သဖြင့် ရှေးပရိဘောဂလက်ရာဟူ၍ တစ်စုံတစ်ရာ မကျန်ရစ် ချေ။
အီဂျစ်နိုင်ငံ၌ကဲ့သို့ ဂရိနိုင်ငံတွင် ရှေးဟောင်းသင်္ချိုင်း များလည်းမရှိသဖြင့် ယင်းတို့၏အိမ်ထောင် ပရိဘောဂလက်ရာ များကို နှောင်းလူတို့ မတွေ့ခဲ့ကြရသော်လည်း သူတို့အသုံးပြုခဲ့ သော အိုးခွက်များတွင် ရေးခြယ်ခဲ့သည့်ရုပ်ပုံများ၌ သူတို့၏ နေထိုင်မှုအခြေအနေနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို တွေ့မြင် နိုင်ပေသည်။
ဂရိအိမ်များတွင် ရှေးဦးက ဆန်းဆန်းပြားပြား အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို ထားသိုသုံးစွဲခြင်း မရှိချေ။
အိမ် တွင် အပိုပရိဘောဂဟူ၍ မထားဘဲ လိုအပ်သော ကုတင်၊ ကုလားထိုင်၊ အစားအသောက်တင်ရန် စားပွဲ စသည်တို့ကိုသာ ထားကြသည်။
အစားအစာစားသည့်အခါ ယောက်ျားများသည် ခုံရှည်တွင် လျောင်းရင်း စားတတ်၍ မိန်းမများကသာ ကုလား ထိုင်နှင့်ထိုင်၍ စားကြသည်။
ဘီစီ ၄ ရာစုနှစ်တွင် အယ်လက် ဇန္ဒာ-သ-ဂရိတ် ဘုရင်ကြီးသည် အိန္ဒိယစသည့် အရှေ့ဘက် နိုင်ငံများကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် အရှေ့တိုင်း၏ ခန့်ညားလှပ သောအနုပညာများကို အနောက်တိုင်းသို့ ယူဆောင်အသုံးပြုခဲ့ သဖြင့် ဂရိလူမျိုးတို့၏ အိမ်များတွင် ခမ်းနားသောအရှေ့တိုင်း အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများဖြင့် ခင်းကျင်းထားခဲ့ကြလေသည်။
ရောမခေတ်တွင်မူကား ရောမလူမျိုးတို့သည် အခြား သောယဉ်ကျေးမှုများနည်းတူ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ အသုံးအစွဲ ကိုလည်း အတုခိုးခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ရောမနိုင်ငံ၌ သန်း ပေါင်းများစွာ ကြွယ်ဝသူများ ပေါလှသဖြင့် သူတို့သည် အခန်း ရာပေါင်းများစွာရှိသော တိုက်အိမ်ကြီးများကို ဆောက်လုပ်နေ ထိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် အလွန်ခမ်းနားလှပသော စားပွဲ၊ ကုလားထိုင်၊ ဘီဒိုစသည့် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို ပုံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြု လုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ရောမအိမ်ထောင်ပရိဘောဂ လုပ်ပုံဟန်သည် ဂရိနှင့် အထူးသဖြင့် တူသည်။
ရောမခေတ်သုံး ကုတင်သည် ဂရိခေတ်က အစားအစာစားရာ၌ ယောက်ျားများ လျောင်းနေရာ ကုတင်နိမ့်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၇၉ ခုက ရောမနိုင်ငံ ပွန်ပီယိုင်မြို့သည် ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင် ပေါက်ကွဲသဖြင့် ချော်ရည်များဖုံးလွှမ်း၍ ပျက်စီးခဲ့လေသည်။
ထိုမြို့ကြီးကို တူးဖော်ရာတွင် ရောမခေတ် ကောင်းချိန်က သုံးစွဲခဲ့သော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကိုတွေ့ရ ၏။
ထိုပစ္စည်းများသည် ရောမခေတ်၏အနုပညာအဆင့်အတန်း ကို ဖြော်ပခဲ့လေသည်။
ဗိုင်ဇင်တိုင်းခေတ်သုံး အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂများကိုမူ ရုပ်ပုံများ၌သာ တွေ့ရှိရ၍ ပုံသဏ္ဌန်များသည် ကြမ်းတမ်း၍ လေးလံပုံရလေသည်။
တစ်ဆယ့်သုံးရာစုနှစ်မှ ၁၅ ရာစုနှစ်များတွင် သုံးစွဲကြ သော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို ဂေါ့သစ်ပုံဟုခေါ်သည်။
ဂေါ့သစ်ပုံ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများသည် ခိုင်ခံ့ရုံမက ခန့်ညား သည်။
ဂရိနှင့် ရောမခေတ်မှတစ်ဆင့် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ သုံးစွဲမှုသည် ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလန်စသည်တို့သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့၏။
အင်္ဂလန်ပြည်၏ ၁၆ ရာစုနှစ်က အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများသည် အလှအပထက် အသုံးဝင်မှုကိုအရေးထားပြီး ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၍ ထူ ထဲ တောင့်တင်းလှပေသည်။
အယ်လစ်ဇဘက် ဘုရင်မကြီး၏ စားပွဲသည် သင်္ဘောကုန်းပတ်ပမာ တောင့်တင်းထူထဲ၍ ခြေ ထောက်များသည် တုတ်ခိုင်လှပေသည်။
အယ်လစ်ဇဘက်ခေတ် သုံး အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများသည် ဝက်သစ်ချသားဖြင့် အလုပ် များသည်။
ကုလားထိုင်၊ စားပွဲစသည်တို့၏ ခြေထောက်များ သည် ပွတ်လုံးခံ၍ အလှအပထွင်းထုထားပြီးလျှင် ကုလားထိုင် နောက်မှီကိုမူ သစ်သားပြားရိုးရိုး၊ သို့မဟုတ် သေးသွယ်သော ပွတ်လုံးများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
အိမ်ထောင် ပရိဘောဂများအနက် ကုလားထိုင်သည် အများသုံးအဖြစ် အရောက်နှေးသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
အယ်လစ် ဇဘက်ခေတ်က ထိုကုလားထိုင်ကို အိမ်ရှင်သခင်၊ သခင်မများ နှင့် အထူးဧည့်သည်များမှအပ မည်သူမျှထိုင်လေ့မရှိချေ။
သာ မန်လူများသည် ခွေးခြေ၊ သို့မဟုတ် ခုံရှည်များနှင့် ထိုင်လေ့ရှိ ကြသည်။
တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရာစုနှစ်သုံး အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများ သည် ပိုမို၍ပေါ့ပါးလာသည်။
ကုလားထိုင်များကို ကြိမ်ခင်း၊ ကြိမ် နောက်မှီဖြင့် ပြုလုပ်လာကြသည်။
ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံမှ ကြွေထည်များ၊ ယွန်းထည်များ ရောက်ရှိလာသဖြင့် အိမ်ထောင် ပရိဘောဂများကို ရောင်စုံပန်းခက်များ ထွင်းထုကာ ကြွေဆေး၊ ယွန်းဆေးသုတ်လိမ်း၍ တစ်ခါတစ်ရံ ရွှေချကာပင် သုံးစွဲခဲ့လေ သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ၁၇ ရာစုနှစ်ကုန်ခါနီး အသုံးပြု သော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို ဝက်သစ်ချသားဖြင့် ပြုလုပ် ခြင်းမရှိတော့ဘဲ သစ်ကျားသားဖြင့် ပြုလုပ်သည်ကိုတွေ့ရသည်။
ပြုလုပ်သည့် ဟန်မှာလည်း ဒပ်ချဟန်ပါလာသည်။
အဘယ် ကြောင့်ဆိုသော် ထိုစဉ်က အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဘုရင်မဖြစ်သော ဝီလျံနှင့် မေရီတို့သည် ဟော်လန်နိုင်ငံမှ ပြောင်းရွှေ့လာသော အခါ ဒပ်ချလုပ် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို သယ်ဆောင်ခဲ့ရာ မှ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ဒပ်ချဟန်ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ထို ခေတ်သုံး အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို ဝီလျံနှင့် မေရီပုံဟု အမည်ပေးထားကြလေသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌မူ ၁၄ ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်ပုံ၊ ၁၅ ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်ပုံ၊ ၁၆ ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်ပုံ စသည်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သောဘုရင်များအမည်ဖြင့် အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂများကို အမည်မှည့်ကြသည်။
၁၄ ဆက်မြောက် လူဝီ ဘုရင်သည် ခမ်းခမ်းနားနား ထည်ထည်ဝါဝါ ကြိုက်တတ်သူ ဖြစ်သည့်အလျောက် သူ့လက်ထက်အသုံးပြုသော အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂများသည် အထွေအထူး ထွင်းထုခြယ်လှယ်ကာ ခမ်းနား ထည်ဝါစွာပြုလုပ်ထားလေသည်။
၁၅ ဆက်မြောက် လူဝီလက် ထက်သုံး အိမ်ထောင်ပရိဘောများသည် ၁၄ ဆက်မြောက် လူဝီ လက်ထက်ကထက် ပေါ့ပါး၍ ထုထွင်းထားမှု နည်းပါးလာ သည်။
၁၆ ဆက်မြောက် လူဝီလက်ထက်သုံး အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂပုံလည်း ယခင်ကကဲ့သို့ အကွေ့အကောက်များ နည်းပါး ၍ ပုံသည်လည်း ပို၍ရိုးလာသည်။
တစ်ဆယ့်ရှစ်ရာစုနှစ်ကား အင်္ဂလိပ် အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂများ ခေတ်အကောင်းဆုံးအချိန် ဖြစ်သည်။
အိမ်သုံး အတွက် အံဝင်ခွင်အကျဆုံး၊ အပေါ့ပါးဆုံး အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂများကို ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
မဟောဂနီသစ်သားများကို ရှေး ခေတ်နှင့် လုံးဝမတူသောပုံများဖြင့် တစ်မျိုးတစ်ဖုံပြုလုပ်၍ သုံး စွဲခဲ့ကြသည်။
တောမတ်ချစ်ပင်ဒေး၊ ဟယ်ပယ်ဝှိုက်၊ အဒမ်ညီ နောင်၊ ရှာရတန်တို့သည် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ လုပ်ကိုင် သည့်အတတ်တွင် နာမည်အကျော်ဆုံးဖြစ်၏။
ချစ်ပင်ဒေး၏ လက်ထက်မှစ၍ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများသည် ရှေးခေတ်နှင့် လုံးဝမတူတော့ဘဲ ခေတ်သစ်တစ်ခုထွန်းကားလာခဲ့သည်ဟု ဆိုရ ပေမည်။
တစ်ဆယ့်ကိုးရာစုနှစ်မှစ၍ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများ လုပ်ကိုင်ရာတွင်သုံးသော လက်နက်ကိရိယာများကိုလည်း တိုး တက်ပြုပြင်၍ သုံးစွဲခဲ့ကြရာ သစ်တုံးများကို ခွဲရာတွင်လည်း ကောင်း၊ ပွတ်လုံးများကိုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ရွေဘော်ထိုးရာ ၌လည်းကောင်း စက်ကိုအသုံးပြုလာကြသည်။
၁၉ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ပန်းပွတ်စသည့် ဆင်ပြင်မှု အလွန်နည်းသော မစ်ရှင်ဟန်များခေတ်စားလာသည်။
ဝိတိုရိယခေတ်က ခေတ်စား သော အလွန်ပန်းပွတ်များသည့်ဟန်ကို လူတို့မျက်စိနောက်လာ ၍ အလွန်ရှင်းလင်းဖြောင့်စင်းသောဟန်ကို လူကြိုက်များလာလေ သည်။
နှစ်ဆယ်ရာစုနှစ် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ လုပ်သူများက မူ ရှေးဟောင်းပုံများကို အတုယူ၍ ပုံသစ်ထွင်ကြသည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ပါရစ်မြို့၌ကျင်းပသော ဆင်ပြင်မှုဆိုင်ရာ အနုပညာပြ ပွဲမှစ၍ ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းအတွက် အသုံးဝင်မည့် လုပ်ငန်းအံဝင် ခွင်ကျပုံစံများ လုပ်ကိုင်အသုံးပြုရန် စိတ်ကူးရလာကြသည်။
မည်သည့်နေရာတွင် မည်သို့အသုံးပြုမည်၊ မည်သည့် အိမ် ထောင်ပရိဘောဂကို မည်သို့သောအသားနှင့် မည်သည့်ပုံမျိုးကို မည်သို့လုပ်မည်ဟူသော အစီအမံကို ပြုလုပ်ပြီးမှ ပြုလုပ်ကြ သည်။
ရှေးကကဲ့သို့ အလှအပအမွမ်းအမံကိုသာ အဓိကထား၍ မလုပ်ကိုင်တော့ဘဲ ညီညာပျံ့ပျူး ကြည့်လိုက်လျှင် ရှင်းလင်း သော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂမျိုးကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
နေ၍ ထိုင်၍ သုံး၍ စွဲ၍ အဆင်ပြေမည့် ပုံစံမျိုး၊ နေရာမပုပ်၊ အသယ်အပိုး အရွှေ့အပြောင်းလွယ်သော ပုံစံမျိုးကို ပိုမိုနှစ်သက် လာကြသည်။
မီးရထား၊ သင်္ဘောတို့ဖြင့် သယ်ဆောင်နိုင်သော သေတ္တာများတွင် ခေါက်၍ထည့်သွားနိုင်သော အသယ်လွတ် အသုံးလွယ်သည့် ပုံများကို ပြုလုပ်သုံးစွဲကြသည်။
နေ၊ ရေ၊ လေ၊ အပူငွေ့ စသည်တို့ကို ကောင်းစွာခံနိုင်သော သစ်သား၊ မှန်၊ ပလပ်စတစ် စသည်တို့ကို အသုံးများလာကြသည်။
နှစ်ဆယ်ရာစုနှစ်တွင် ရှေးကထက် အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂများကို အသုံးများလာကြရာ၊ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် နောက် ပိုင်းတွင် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂလုပ်သူများသည် အိမ်ငယ် အိမ် သေးများ၌ သုံးစွဲနိုင်သည့် ဈေးနည်းသော ပရိဘောဂမျိုးကို စက်ဖြင့် အရေအတွက်များများ ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်လုပ် ကိုင်ကြသည်။
လေးလံ၍ ထုထည်ရှိသည့် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ များအစား ပေါ့ပါးသောပစ္စည်းများကို ခေတ်မီသော ပုံအမျိုးမျိုး ဖြင့် ပြုလုပ်သုံးစွဲကြလေသည်။
အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ လုပ်ငန်းသည် အခြားသောအနု ပညာရပ်များကဲ့သို့ပင် အနုပညာသည်တို့၏ စိတ်ကူးများမှာ တစ်ခေတ်ထက်တစ်ခေတ် ဆန်းလျက်ရှိပေရာ၊ ရှေ့တွင်လည်း ခေတ်အလိုက် တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် တစ်ပြေးတည်းလိုက် နေမည်မှာ မလွဲပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:မိသားစု။
အိမ်ထောင်အတွင်း သာယာစိုပြည် အောင် ပြုစုထိန်းသိမ်းသော အတတ်ကို အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာ ဟု ခေါ်သည်။
ဤပညာတွင် အချက်အပြုတ်၊ အချုပ်အလုပ်၊ အသိမ်းအဆည်း၊ အိမ်ကို တန်ဆာဆင်မှု၊ ဈေးဝယ်ခြမ်းမှု၊ သား သမီးများကို ပြုစုထိန်းသိမ်းမှု၊ ကျန်းမာရေးပညာ စသည်တို့ ပါဝင်လေသည်။
ရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရန်အတွက် ငှက်တို့သည် အသိုက်ပြုလုပ်၍ ခိုလှုံကြသည်။
သားရဲ တိရစ္ဆာန်တို့သည် ဂူ တွင်း၌ အောင်းကြသည်။
ထို့အတူပင် လူသည်လည်း ရှေး ပဝေဏီကစ၍ အပူအအေးဒဏ်နှင့် ဘေးအန္တရာယ်တို့မှ ကာ ကွယ်ရန် ဂူအတွင်းနေထိုင်ခဲ့ရာမှ ယခုခေတ်တွင် နေအိမ် တိုက်တာ အဆောက်အအုံနှင့် နေထိုင်ကြသောအဆင့်အတန်းသို့ ရောက်ခဲ့သည်။
နေအိမ်ဟူသည် လူအများအား ဘေးအန္တရာယ် အပေါင်းမှ လုံခြုံမှုကိုပေး၍ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးသာယာချမ်းမြေ့စွာ နားရာ၊ မွေ့လျော်ရာ လောကီသားတို့၏ အာရုံအစူးစိုက်ဆုံး နေရာ ဖြစ်ပေသည်။
ယင်းသို့ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာမှုကို ဆောင်သောအိမ်ကို အထူးသဖြင့် မိန်းမသားများသည် စီမံခန့်ခွဲ ညီညွတ်အောင် ကွပ်ကဲကြရလေသည်။
ထို့ကြောင့် အိမ်တွင်းမှု လုပ်၊ သိမ်းထုပ်သေချာ၊ မိစ္ဆာကြဉ်ရှောင်၊ လျော်အောင်ဖြန့်ချိ၊ ပျင်းရိမမူ၊ ဝတ်ငါးဆူ၊ အိမ်သူကျင့်အပ်စွာဒဒ ဟူ၍ အိမ်သူမိန်းမ ၏ ဝတ္တရားငါးပါးတွင် အိမ်တွင်းမှုအလုပ်ကို ဝတ္တရားတစ်ပါး အနေဖြင့် သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်တွင် ပြဆိုထားခဲ့လေသည်။
လူနေမှုအခြေအနေသည် အစဉ်မပြတ်ပြောင်းလဲနေသည် နှင့်အမျှ အိမ်မှုကိစ္စအဝဝသည်လည်း များပြားရှုပ်ထွေးလာလေ သည်။
ရှေးအခါက အိမ်ရှင်မများသည် အမိ၊ အဒေါ် စသော ကိုယ့်ထက်ကြီးသည့် အိမ်ရှင်မများ သင်ကြားပေးသည့် စနစ် များအတိုင်း အိမ်တွင်းမှုကို ဆောင်ရွက်ထိန်းသိမ်းသွားကြသည်။
သို့ရာတွင် သိပ္ပံပညာထွန်းကားလာ၍ လူ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများ ရှေးနှင့်မတူ ပြောင်းလဲလာသောအခါ ရှေး စနစ်အိမ်တွင်းမှုပညာနှင့်သာမလုံလောက်တော့ဘဲ ခေတ်နှင့်အညီ ကောင်းမွန်တိုးတက်စေရန် ကြံဆပြုပြင်ကြရသည့်အတိုင်း လွန် ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ငါးဆယ်ကျော် ခြောက်ဆယ် ခန့်မှစ၍ ထို အိမ်တွင်းမှုဝတ္တရား အထွေထွေကို သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ရလေသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ တိုးတက်လျက်ရှိ သောနိုင်ငံကြီးများတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံ ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြ၍ အချို့နိုင်ငံများ တွင် ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ၌ ဘာသာရပ်တစ်ခုအနေနှင့် သင်ကြားပေးလျက်ရှိလေသည်။
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသည် တိတိကျကျ အမည်ဖော်မပြ နိုင်သော်လည်း၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံး သုံးပါးစလုံး အားလပ်ခွင့် မရလောက်အောင် ကျယ်ဝန်းများပြားလှလေသည်။
ယင်းသို့ အပြောကျယ်လှစွာသောလုပ်ငန်းကို အချိန်လည်းမကုန်၊ လူ လည်းမပင်ပန်းစေဘဲ၊ ခေတ်မီနည်းများဖြင့် တွင်ကျယ်စွာဆောင် ရွက်နိုင်အောင် အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာက သင်ပြပေးလေသည်။
အိမ်တွင်းမှုဆိုသည့်အတိုင်း အိမ်တွင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ၊ စဖိုဆောင်သုံးပစ္စည်း ကိရိယာများ ကို ခေတ်အမီဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အကူအညီဖြင့် အသုံးချ နိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသောကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် စဖို ဆောင်၌ ရေနွေးကျိုလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကရားနှင့် ငါးမိနစ် အတွင်း ရေကိုပွက်ပွက်ဆူစေနိုင်၏။
ပန်းကန်ပြားများကို ဆေး ကြောလိုလျှင်လည်း လက်ဖြင့် အညစ်အကြေးအပေအရေမခံရဘဲ စက်ဖြင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင်ဆေးကြောနိုင်၏။
အဝတ် အစားအဟောင်းတို့ကို လျှော်ဖွပ်ပြီး၍ မီးပူတိုက်ပြီးသားအဖြစ် တစ်ခါတည်းထွက်လာနိုင်အောင် ဖန်တီးပေးသောစက်များလည်း ရှိလေသည်။
သို့မဟုတ်လျှင်လည်း လျှော်ပြီးသားအဝတ်တို့ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် သုံးနိုင်သည့် မီးပူဖြင့် မီးပူတိုက်နိုင်လေ သည်။
ထို့ပြင် လျှပ်စစ်ဖြင့် မုံ့ကင်နိုင်ရန်အတွက် အသုံးပြု သော ကိရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး ရေခဲသေတ္တာများ၊ အစားအသောက်ကို မပုပ်မသိုးအောင်ထားနိုင်သော လျှပ်စစ် ဓာတ်အားသုံး အအေးသေတ္တာများ၊ အလိုအလျောက် အလုပ်ပြီး သွားနိုင်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး အဝတ်လျှော်စက်များ၊ အဝတ်ည|စ်သည့် ကိရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဖြင့် ထမင်းဟင်းစသော စားသောက်ဖွယ်ရာတို့ကို အချိန်နှင့်ကိုက်၍ ချက်သွားနိုင်သော မီးဖိုစင် (ယင်းမီးဖိုစင်၌ နာရီအပြီးပါသည်။
) စသော ပြော၍ မယုံနိုင်လောက်အောင် ထူးခြားဆန်းပြားသည့် မီးဖိုဆောင်သုံး ပစ္စည်းများကို တီထွင်လုပ်ကိုင်ပြီး ဖြစ်သည်။
ထိုကိရိယာများကို ကိုင်တွယ်အသုံးချတတ်ဖို့ အိမ်ရှင်မအတတ်ကို စနစ်တကျတတ် မြောက်ဖို့ လိုလာလေသည်။
အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာကို ကျောင်းသင်ဘာသာရပ်တစ်ခု အဖြစ်သင်ကြားရာ၌ နေထိုင်ရန်အိမ်ကို ရွေးချယ်ပုံ၊ သာယာ ချမ်းမြေ့သော အိမ်ဂေဟာဖြစ်အောင် မွမ်းမံပြင်ဆင်ပုံ၊ အစား အစာရွေးချယ်ပုံ၊ စီမံချက်ပြုတ်ပုံ၊ အဝတ်အစားရွေးချယ်ပုံ၊ ချုပ် လုပ်ပုံ၊ သိမ်းဆည်းပုံ၊ ကလေးသူငယ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့် ရှောက်ပုံ အိမ်သူအိမ်သားများ နာမကျန်းဖြစ်သည့်အခါ ပြုစု စောင့်ရှောက်ပုံတို့ ပါဝင်လေသည်။
အိမ် အိမ်သည် လူတို့ခိုလှုံရာ မရှိမဖြစ်သောနေရာဖြစ်သည်။
မိမိ၏နေအိမ်သည် ရေ နေ လေ စသည်တို့ ကောင်းမွန်စွာရရှိ ၍ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်ပြီးလျှင် အိမ်သူအိမ်သားတို့နှင့် လျော်ကန်သင့်မြတ်ဖို့လိုသည်။