kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
thumb|ကရင်ရိုးရာ တာလပေါဟင်း တာလပေါဟင်းသည် ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာအစားအစာ ဖြစ်သည်။
မူလပထမတွင် ကြိမ်ဖူးကို အဓိကထား၍ ချက်ပြုတ်သော ဟင်းလျာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ ဆန် ငါးရံ့ (သို့) ငါးကြင်း ကန်စွန်းရွက် ချဉ်ပေါင် ပဲရွက် ဆူးပုတ်ရွက် မျှစ်ပြုတ် ဓညင်းသီးပြုတ် ငံပြာရည် မျှင်ငါးပိ ငရုတ်သီးစိမ်းတောင့် ပင်စိမ်း စပါးလင် ပင်စိမ်း ဆား ငရုပ်ကောင်း ကိုးကား Category:အစားအစာ။
ခင်ပွန်းကြီးဆယ်ပါးဆိုသည်မှာ- ဗုဒ္ဓ - သဗ္ဗညုတ မြတ်စွာဘုရားရှင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ - ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဘုရားငယ်များ အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက - မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ တပည့်သာဝကများ ရဟန္တာ - အာသဝေါ ကုန်ခန်းပြီးသော ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးများ မာတာ - မွေးသမိခင် ပီတု - မွေးသဖခင် အာစရိယ - မြတ်ဆရာသမား ဝုဒ္ဓါ - သီလဂုဏ်၊ သမာဓိဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၊ မိမိထက်သိကာအရွယ်ကြီးမားသူ ဓမ္မကထိက - ဆရာ (ဓမ္မ တို့ကိုဆုံးမတတ်သောဆရာသမားများ) ဟိတကရ - ထမင်းတစ်လုတ် ရေတစ်မှုတ် စသည်ကိုပေးကမ်းချီးမြှင့်ထောက်ပံ့ဖူးသော မိမိကို ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံးဖြင့်ကျေးဇူးပြုဖူးသော ကျေးဇူးရှင်ပုဂ္ဂိုလ်များ ကိုဆိုသည်။
တေမိယဇာတ်။
ခင်ပွန်းကြီးဆယ်ပါးကန်တော့နည်း ဗုဒ္ဓါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါစ၊ အရဟာ အဂ္ဂသာ၀ကာ။
မာတာပိတု ဂုရုသတ္တာ၊ ဓမ္မဒေသကာ စဒါယကာ။
ဣမေ ဒဿ မဟာဂုဏေ၊ အဟံဝန္ဒာမိ သဗ္ဗဒါ။
ဘုရားတပည့်တော်သည် သံသရာအစမှ စ၍ ယနေ့တိုင်အောင် ၁။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးတို့အပေါ်၌ ၂။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးတို့အပေါ်၌ ၃။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးတို့အပေါ်၌ ၄။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးတို့အပေါ်၌ ၅။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော မိခင်တို့ အပေါ်၌ ၆။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော ဖခင်တို့ အပေါ်၌ ၇။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော လိမ္မာစေရန် ကျိုးကြောင်းပြ၍ ဆုံးမတတ်သော ဆရာသမားတို့၏ အပေါ်၌ ၈။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော သီလဂုဏ်၊ သမာဓိဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ်တို့ကို ဆည်းပူးဖြည့်ကျင့်လျက် ရှိကြကုန်သော လူပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ အပေါ်၌ ၉။
ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားကြကုန်သော တရားဓမ္မတို့ကို ဟောပြောပြသ ဆုံးမတတ်သော ဆရာသမားတို့၏ အပေါ်၌ ၁၀။
ထမင်းတစ်လုပ်၊ ရေတစ်မှုတ် စသည်ဖြင့် ပေးကမ်းချီးမြှင့် ထောက်ပံ့ဖူးသော ကျေးဇူးရှင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အပေါ်၌ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ သုံးပါးသော ကံတို့ဖြင့် ပြစ်မှားမိခဲ့သည်ရှိခဲ့ပါသော် ထိုအပြစ်တို့ကို ပျောက်ပါစေခြင်း အကျိုးငှာ ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ဘုရား။
ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြှော်မာန်လျော့ ကန်တော့ရသော ကောင်းမှုကံစေတနာတို့ကြောင့် အလုံးစုံသောဘေးရောဂါ အန္တရာယ်အပေါင်းတို့မှ ကင်းဝေးပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသော သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ကောင်းစွာသိမြင်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ဝင်နိုင်သောကိုယ် ဖြစ်ရပါစေသား အရှင်ဘုရား။
လောကီမင်္ဂလာ အဖြာဖြာတို့သည်လည်း စိတ်ကြံတိုင်း တောင့်တတိုင်း လွယ်ကူ လျင်မြန်စွာ ပြည့်စုံ၍ နှလုံးစိတ်ဝမ်း အေးချမ်းရပါစေသား အရှင်ဘုရား...။
ခင်ပွန်းကြီးဆယ်ပါးကိုပြစ်မှားသူတို့ ကြုံရမည့်ဒဏ် (၁၀) ပါး ပြင်းထန်သောဦးခေါင်းနာစသည့် ဝေဒနာများဖြစ်ခြင်း။
ပိုင်ဆိုင်သောဥစ္စာပစ္စည်းများဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း။
လက်၊ ခြေပြတ်ခြင်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ် ချွတ်ယွင်းခြင်း။
ကုသ၍မရနိုင်သောကြီးလေးသည့်ရောဂါများဖြစ်ခြင်း။
ရူးသွပ်ခြင်း၊ စိတ်မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း။
မင်းပြစ်မင်းဒဏ်ခံရခြင်း။
မတရားသဖြင့်စွပ်စွဲခံရခြင်း။
ဆွေမျိုးကောင်း၊ မိတ်ဆွေကောင်းမရရှိခြင်း။
စည်းစိမ်ဥစ္စာ အခြွေအရံများပျက်စီးခြင်း။
နေရာတိုက်အိမ် မီးလောင်ပျက်စီးခြင်း။
ခင်ပွန်းကြီးဆယ်ပါးအားပူဇော်လျှင်ရနိုင်မည့်ကောင်းကျိုး (၁၀)ပါး အစားအစာ မရှားပါးခြင်း။
ရောက်ရာအရပ်၌ လေးစားပူဇော်ခံရခြင်း။
ရန်သူမျိုးငါးပါးနှင့် ကင်းဝေးနိုင်ခြင်း။
လူချစ်လူခင် ပေါများခြင်း။
ပရိသတ်အလယ်၌ တင့်တယ်စွာနေနိုင်ခြင်း။
ကောင်းသတင်း ကျော်စောခြင်း။
အခြွေအရံများခြင်း။
စီးပွားဥစ္စ ာဖွံဖြိုးတိုးတက်ခြင်း။
ဘေးဒုက္ခကြုံသော် အကူအညီရခြင်း။
သားကောင်းသမီးကောင်း ရရှိနိုင်ခြင်း။
ကိုးကား [https://my.wikisource.org/wiki/တေမိယဇာတ်တော်ကြီး/အခန်း-၁၆ အထက်ပါ ကိုးကားချက်မှာ ခိုင်မာမှု မရှိပါ။
ထိုဇာတ်တော်ထဲတွင် "ခင်ပွန်းကြီး ဆယ်ပါး" ဆိုသည့် စကားလုံး မပါဝင်သလို အထက်မှာ ဖော်ပြထားသည့် အချက်များလဲ မပါဝင်ပါ။
The cited reference does not contain reliable evidence for this statement. Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု။
လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွင် ရောင်းချလေ့ ရှိသော ပဲပလာတာ ပလာတာသည် မြန်မာပြည်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန်ပြန့် စားသုံးလေ့ ရှိသော အိန္ဒိယ အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပဲ နှင့် လည်းကောင်း၊ သကြားနှင့် လည်းကောင်း တွဲဖက် စားသုံးလေ့ ရှိသည်။
thumb|မန္တလေးပဲကြော် မန္တလေးအရပ်ဒေသတွင် ပဲစာဥကြော်ဟု အမည်တွင်ကာ အောက်ပြည်၊ အောက်ရွာတွင် မန္တလေးပဲကြော်ဟုခေါ်သည့် အကြော်ကို ပြုလုပ်ရန်အတွက် ပဲစာဥ (red bean) နို့ဆီဗူး (၁) ဗူး ကောက်ညှင်းမှုန့် လက်ဖက်ရည်ကြမ်းပန်းကန် (၂ )လုံး၊ ဂျင်း လက်တစ်ဆစ်၊ ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဝက်၊ ရေ အနည်းငယ် တို့လိုအပ်ပါသည်။
ပထမဦးစွာ ပဲစာဥများကို နူးအောင် ပြုတ်ပါ။
ထို့နောက် ပဲစာဥများကို ဇွန်းဖြင့် ခြေပါ။
ဂျင်းကို ညက်စွာထောင်ပြီးနောက် ပဲစာဥ၊ ကောက်ညှင်းမှုန့်၊ ဆား၊ ရေတို့ဖြင့်ရောနယ်ပါ။
မပျော့လွန်း ၊ မမာလွန်းအနေရရှိရန် ရေကို အတိုးအလျော့ ချိန်ဆ၍ ထည့်ပါ။
ထို့နောက် မီးပြင်းပြင်းဖြင့် ဆီကို အပူပေးကာ ပဲစာဥကို နှစ်သက်ရာ ပုံပြုကာ ကြော်နိုင်သည်။
thumb|ပဲစာဥအရောအနှော။
thumb| Nymphicus hollandicus ကိုးကား။
thumb| Psittacula krameri ကျေးကျုတ်ကို အရှေ့တိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျေးကျုတ်ကို အပူပိုင်းဒေသများနှင့် ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် တွေ့ရသည်။
မောင်ဝင်းနိုင်၏ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်နှင့် တိရစ္ဆာန်များစာအုပ် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း၊ စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်း တို့တစ်လျောက်တွင် ပျံ့နှံ့စွာနေသည်။
သို့ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ရှိဟန်မတူချေ။
ကျေးကျုတ်သည် အလျား ၁၆ ၁/၂ လက်မခန့်ရှိ၍ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အပြာနုရောင် လွမ်းနေသည်။
ကျေးကျုတ်အဖိုကလေးများတွင် ၃ ခါလည်ကျမှ နှင်းဆီရောင်လည်ရစ်နှင့် အမဲရစ်တို့တွေ့ရ၍ ငှက်မများ၌ မထင်ရှားသော အစိမ်းရစ်ကို တွေ့ရသည်။
Mutation လို့ခေါ်သော ရောင်စုံကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ရှိနေပြီး မြန်မာပြည်တွင် သဘာဝအစိမ်းရောင်ကိုသာ တွေ့ရသေးသည်။
ကျေးတမာ ၊ ကြက်တူရွေး ခေါင်းစိမ်း ၊ ကျေးစေတမန် ဟု အမည်မှားများ ခေါ်ဆိုနေကြသေးသည်။
ကျေးကျုတ်သည် လူယဉ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကျေးများ။
ချေလှောင် ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးရင်းများ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
အရှေ့တောင် အာရှ၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း နှင့် ဆက်စပ်သော ဒေသများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။
ရေကူးကျွမ်းကျင်ပြီး မိုင်ဝက်ခန့် ရေကူးနိုင်သည်။
သစ်ကိုင်းများ ပေါ်တွင် အနေနည်းပြီး မြေပြင်ပေါ်တွင် အနေများသည်။
၃နှစ်မှ ၄နှစ်တွင် အရွယ်ရောက်သည်။
၁၃၅ ရက် မှ ၁၄၅ ရက် အထိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။
သဘာဝ တောတွင်း သက်တမ်းတွင် ၁၁ နှစ် အထိ နေပြီး တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များတွင် ၂၀ နှစ် အထိ နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျောက်များ Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
မျောက်ပုတီးများကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
အမြီးသည် တိုသဖြင့် အခြား မျောက်မျိုးများမှ ခွဲခြားနိုင်သည်။
နဖူးနှင့် ငယ်ထိပ်တွင် ညိုနက်ရောင် အမွှေးရှိသည်။
ကပ်ဦးထုပ် သဏ္ဌန် ဖြစ်နေသည်။
၂ နှစ်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ၁၅၀ ရက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။
သက်တမ်းမှာ ၂၀နှစ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျောက်များ။
မျောက်တံငါများကို အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။
ရေကူးကျွမ်းကျင်ပြီး အမြီးသည် ခန္ဓာကိုယ်ထက် ပိုရှည်သည်။
၃ နှစ်မှ ၅ နှစ်ခွဲတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ၁၅၉ ရက်မှ ၁၇၈ ရက် အထိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။
အသက် ၁၅ လ မှ ၁၈ လတွင် သားခွဲသည်။
သက်တမ်းမှာ (၂၀) နှစ် ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံအမည် မာကကာ ဖက်စီကျူလရစ် (Macaca Facicularis)၊ မြန်မာအမည် မျောက်တံငါသည် ကမ္ဘာဟောင်းမျောက် (Old World Monkeys) ဖြစ်ကာ၊ ၎င်းတို့၏ ကျက်စားနေထိုင်ပုံကို တည်၍ မြိတ်နှင့် အနီးတဝိုက်တွင် ဒေသခံများက ကဏန်းစားမျောက်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဒီရေဝင်ရောက်သော လမုတောများတွင် နေထိုင်သည့် ဒေသအခေါ် ဇရပ်တောမျောက်ဟူ၍ လည်းကောင်း လူသိများပြီးလျှင်၊ ရခိုင်ဘက်တွင် ဒီကျင်းမျောက်ဟု ခေါ်သည်။
ပြုန်းတီးမှု အန္တရာယ် နည်းသေးသည့် သတ္တဝါ (Least Concern, LC) အဖြစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းမှုအဆင့် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ၎င်းတို့ရှင်သန်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၌ အရေအတွက် အားဖြင့် လျင်မြန်စွာ ဆုတ်ယုတ်လျက် ရှိသည်။
မျိုးစဉ် ပရိုင်းမိတ်စ် (Primates)၊ မျိုးရင်း စာကိုပစ်သီစီဒေး (Cercopithecidae)တွင် ပါဝင်သော ကဏန်းစားမျောက်သည် အမြီး အတိုအရှည် ကွဲပြားခြင်း၊ ပါးစောင်အိတ် ကြီးမားခြင်း၊ မေးရိုးရှည်ခြင်း၊ သန်မာသည့် သွားများ ရှိခြင်းနှင့် အစာအိမ် တည်ဆောက်ပုံ ရိုးစင်းခြင်းတို့ကြောင့် မျောက်ပတီး၊ မျောက်စပ်၊ မျောက်တံငါတို့နှင့် အတူ တဆင့်ခံ မျိုးရင်း စာကိုပစ်သီစီနေး(Sub family: Cercopithecinae) ၌ ထည့်သွင်းထားကာ၊ မျောက်တံငါ (Long-tailed macaque) အပါဝင် မျောက်ပတီး (Pig-tailed macaque)၊ မျောက်မြီးတို (Stump-tailed macaque)၊ အာသံမျောက် (Assamese macaque) နှင့် မျောက်စပ် (Rhesus macaque) ဟူ၍ မေကာ့မျောက် (macaques) (Genus: Macaca) ၅ မျိုး ရှိသည်။
ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် နီးသော သစ်တောများ၌ နေထိုင်သော မျောက်တံငါများကို ဒီရေရောက်ရှိရာ မြစ်ကြောင်းတလျှောက်ရှိ သစ်တောများတွင်လည်း တွေ့နိုင်သည်။
အမြီးအလွန် ရှည်လျား၍ အခြား မေကာ့မျောက်မျိုးများမှ ခွဲခြားထုတ်နိုင်ပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ် အမွေးအရောင်မှာ မွဲပြာရောင်မှ နီညိုရောင် ရှိကာ၊ ဝမ်းဗိုက် အရောင်ဖျော့သည်။
ငယ်ထိပ်နှင့် နဖူး၌ အမွေး နောက်ပြန်လှန် ထွက်ပြီး၊ ဦးစွန်ဖျား ချွန်သည်။
အထီးတွင် အသက်ကြီးသော မျောက်စပ်နှင့် အာသံမျောက်တို့ကဲ့သို့ နှုတ်ခမ်းမွေး ပါးသိုင်းမွေးများ ရှည်ရှည် ပေါက်ပြီး ရေကူး ကျွမ်းကျင်သည်။
နေ့ဘက် လှုပ်ရှားသွားလာသော သတ္တဝါများ အုပ်စု တစုလျှင် အကောင်ရေ ၁၀ ကောင်မှ ၄၅ ကောင်ထိ ပါဝင်ကာ၊ အကောင် ၈၈၀ ထိ အုပ်စုကြီးလည်း ရှိသည်။
လူများ အန္တရာယ် မပြုသော ဘုရားကျောင်းကန်များ အနီးတွင် မှီတင်း နေထိုင်တတ်သည်။
မာကကာ ဖက်စီကျူလရစ် တွင် တဆင့်ခံ မျိုးစိတ် ၁၀ မျိုး ရှိကာ၊ မာကကာ ဖက်စီကူလရစ် ဆောရုစ် (Macaca fascicularis saureus)ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အနောက်တောင်ပိုင်း Tenaaf ကျွန်းဆွယ်၊ မြန်မာတောင်ပိုင်း မြိတ်ကျွန်းစုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်အလယ်ပိုင်းတို့၌ တွေ့ရသည်။
အစုံစားသတ္တဝါများ ဖြစ်ပြီး၊ ကုန်းပေါ်၌ သစ်ပင်၊ သစ်ကိုင်းသစ်ခက်များအတွင်း လှုပ်ရှားသွားလာ နေထိုင်ကြသည်။
ပင်လယ်နှင့် နီးသော သစ်တောများ၌ နေထိုင်သည့်အခါ ဒီရေကျချိန်တွင် ပင်လယ်ကမ်းစပ်ရှိ ကျောက်တုံး ကျောက်ဆောင်များပေါ်တွင် တင်ကျန်ခဲ့သော ခရု၊ ကဏန်း၊ ကမာ၊ ယောက်သွားများကို လည်းကောင်း၊ ဒီရေရောက်ပင်များမှ အသီး၊ အစေ့၊ အပွင့်များကို လည်းကောင်း စားသုံးသည်။
ခရု၊ ကဏန်း၊ ကမာ၊ ယောက်သွား စသည့် သတ္တဝါများ၏ ကိုယ်ကို ဖုံးအုပ်ထားသော အပြင်ခွံများကို ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများနှင့် ထုခွဲ စားသုံးခြင်း၊ ချွန်ထက်သော ခရုများကို အသုံးပြု၍ ကျောက်ဆောင်များကြား ထိုးဆွ အစာ ရှာဖွေခြင်း၊ ကျောက်ဆောင်၌ တွယ်ကပ်နေသော ခရင်းကောင်များကို ခွာစားခြင်း၊ ကျောက်ခဲ မရှိသည့်အခါ ခရင်းကောင် (ဒေသခေါ် ဂျင်းကောင်)များကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ထုရိုက်စားသုံးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။
thumb|ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ အိုဆာကာ ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ သည် ပြည်ခရိုင် ၊ ရွှေတောင်မြို့ ဦးသိန်းရွှေ မှ စတင်ခဲ့သည်။
ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲသည် မုန့်ဟင်းခါးကိုအခြေခံပြီး ပြုလုပ်ထားသော စားဖွယ်စုံဖြစ်သည်။
ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ ကို (၁၉၆၀) ခုနှစ် မှစ၍ ဦးသိန်းရွှေ ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ နာမည်ဖြင့် ရွှေတောင်မြို့တွင် စတင်ရောင်းခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ သည် လူသိနည်းပြီး စားသုံးသူ နည်းပါးခဲ့သည်။
(၁၉၇၀) ခုနှစ် တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ၊ အိုဆာကာမြို့ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုကုန်စည်ပြပွဲတွင် ခေါက်ဆွဲပြိုင်ပွဲကျင်းပရာ မြန်မာနိုင်ငံ မှ ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ သည် ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။
ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ ဟုသောအမည်သည် တရားဝင် အမည်ဖြစ်ပြီး အိုဆာကာ ဟုသောအမည်သည် (၁၉၇၀) ခုနှစ် တွင် အိုဆာကာမြို့ ခေါက်ဆွဲပြိုင်ပွဲမှ ပထမဆု ရရှိခဲ့ သောကြောင့် အိုဆာကာမြို့ ကိုအစွဲပြု၍ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများ ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ ပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်သောပစ္စည်းများမှာhttps://www.restaurantguide.com.mm/article/we-will-eat-shwetaung-noodles-at-home-during-office-holidays.html ဂျုံခေါက်ဆွဲ ကြက်သွန်နီ နံနံပင် သံပရာသီး အုန်းသီး ပဲအကျက်မှုန့် ငရုတ်သီးအကြမ်းမှုန့်ကြော်တို့ဖြစ်သည်။
ခေါက်ဆွဲနှင့် တွဲဖက်စားသုံးသော ကြက်သားဟင်းညို ချက်ရန် ပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကြက်ရင်အုံသား ကြက်သွန်နီ ကြက်သွန်ဖြူ ငရုတ်သီးမှုန့် ဆား ကြက်သားမှုန့် ဟင်းရွက်ဆီ ကိုးကား။
thumb|ဆမူစာသုပ် စမူဆာကို ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ခရမ်းချဉ်သီးတို့နှင့် ရောနှောကာ ဆီချက်၊ပူစီနန်၊ ပဲမှုန့်တို့ဖြင့် သုပ်နှယ်ထားပြီး အသုပ်ပေါ်သို့ သံပရာသီးညှစ်၍ စားရသော အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အညာဒေသတွင် ကျယ်ပြန့်စွာစားသုံးလေ့ရှိသော အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
စမူဆာသည် သုံးထောင့်ပုံစံရှိ၍ အာလူး၊ ကြက်သွန်နီစသည့် အရာများကို အစာသွပ်ထားကာ ဆီဖြင့်ကြော်ထားသော မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ စမူဆာ၏ အစာသွပ်ပစ္စည်းများတွင် ကန်စွန်းရွက်ကဲ့သို့ အရွက်များ ပါဝင်လေ့ရှိသော်လည်း မြန်မာနှင့်ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စမူဆာများတွင်မူ အရွက်များအား အစာသွပ်အဖြစ် ထည့်သွင်းခြင်းမရှိချေ။
စမူဆာသည် ဘီယာဆိုင်များ၊ လဘက်ရည်ဆိုင်များသာမက ထမင်းဆိုင်များ၊ ဟော်တယ်များတွင်ပါ ရောင်းချလာကြသည့် အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အရက်နှင့်တွဲဖက်စားသုံးရန် သင့်တော်သည်ဟု ယူဆထားကြသော်လည်း အဆာပြေသော်လည်းကောင်း ထမင်းနှင့်တွဲဖက်၍ ဟင်းအဖြစ်သော်လည်ကောင်း စားသုံးလာကြသည်။
ဟင်းထုပ်ဆိုသည်မှာ ကြက်သွန်မြိတ် နဲ့ ဆန်မှုန့်သမအောင်မွှေပြီး ငှက်ပျောဖက်နဲ့ ထုပ်ကာ ပေါင်းထားသောအရာဟု အကြမ်း မှတ်ယူနိုင်သည်။
ဟင်းထုပ်ကို အင်းသား၊ ပအိုး၊ ကယား တိုင်းရင်းသားများ၏ ရိုးရာအစားအစာလဲဖြစ်သည်။
ရှမ်းဟင်းထုပ်ဟုလည်း မှတ်ယူကြသည်။
ဟင်းထုပ်မှာ အဆိမ့်အရသာရှိပြီး ငရုတ်သီးခြောက်အား ထောင်းပြီး ဆီနှင့်ချက်၍ တို့၍စားနိုင်သည်။
thumb|ရှမ်းဟင်းထုပ်။
thumb|မတ်ပဲကြော် မတ်ပဲကို အမှုန့်ကြိတ်၍ ကြော်သော အကြော်ဖြစ်သည်။
ဗယာကြော်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အာသံမျောက်ကို တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
နဖူးနှင့် ငယ်ထိပ်နေရာ ကျဉ်းမြောင်းနေပြီး ဦးခေါင်းထိပ်ရှိ အမွှေးများမှာ ဘီးဖြင့် တစ်ဖက်တစ်ချက်သို့ ခွဲခြားပြီး ဖီးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
ကျောဘက် နှင့် ဘေးဘက်ရှိ အမွှေးများမှာ အနီရောင်၊ အညိုရောင် နှင့် အနက်ရောင် တို့ဖြင့် ကွဲပြားသော အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိနေနိုင်သည်။
စရိုက်သဘာဝ အာသံမျောက်သည် ဝါညစ်ညစ် အရောင်မှ အညိုရင့်ရောင် အသားအရေ အထိ ရှိသည်။
မျက်နှာ အရေပြားသည် အညိုရင့်ရောင်မှသည် ခရမ်းဆောင်လိုလို ထိ ရှိသည်။
ဦးခေါင်းတွင် ပါးပေါ်မှနေ၍ နားရွက် အနောက်ဘက်သို့ တက်သွားသော နက်မှောင်သည့် ဦးခြားရေး ရှိသည်။
ဦးဖုတ်စွန်း ဆံပင်သည် အလယ်၌ ကွဲနေသည်။
ပခုံး၊ ဦးခေါင်းနှင့် လက်မောင်းများသည် ‌မီးခိုးရောင် သန်းသော နောက်ခြေများထက် အရောင် ပိုဖျော့သည်။
အမြီးသည် အမွေးထူပြီး၊ တိုသည်။
ခေါင်းမှ ကိုယ်လုံးအထိ တိုင်းတာ ရရှိပြီး၊ အမြီးသည် ရှည်သည်။
အရွယ်ရောက် မျောက်သည် လေးသည်။
Françis, C. M. (2008) A field guide to the mammals of South-East Asia. New Holland Publishers. ပျံ့နှံ့ပုံနှင့် ကျက်စားပုံ thumb|ရှန်ဟိုင်းတိရစ္ဆာန်ဉယျာဉ်မှ အာသံမျောက်များ နီပေါအုပ်စု အာသံမျောက်(Macaca assamensis)သည် နီပေါတွင် အတွေ့ရများပြီး၊ (M. assamensis)အုပ်စု၏ အရှေ့တောင်နှင့် အရှေ့ဘက် ကပ်လျက်ရှိသော ဒေသများကို ‌သိမ်းပိုက်ထားသည့် အသိအမှတ်ပြုထားသော မျိုးစိတ်ခွဲ ၂ ခုမှ အတန်ငယ် ကွဲထွက်သည်။
အဓိက အုပ်စုကြီး နှစ်ခုကြား ဖြစ်သော အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် ကွာဟမှု ရှိပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဘူတန် အလယ်ပိုင်းနှင့် ဗြဟ္မပုတြမြစ်၏ တောင်ခြမ်း ကြားတွင်လည်း ကွာဟမှု ရှိသည်။
၎င်း၏ အထက်ကျသော အရှေ့ဘက်ကမ်းသည် မျိုးစိတ်ခွဲ နှစ်ခုကြား ခြားနားခြင်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Groves, C. P. (2001) Primate taxonomy. Smithsonian Institution Press, Washington, DC, USA. အရှေ့ပိုင်း အာသံမျောက် (eastern Assamese macaque)(M. a. assamensis)သည် ဘူတန်၊ အာရုနချာ ပရာဒက်၊ အာသံ၊ မဏိပူရ၊ မဂါလယ၊ မိဇိုရမ်၊ နဂလန်၊ ဆစ်ကင်နှင့် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တြိပူရတို့၌ တွေ့ရပြီး၊ မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း၊ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် အရှေ့တောင်တလျှောက် ချုံကရုံထိ၊ မဲခေါင်မြစ်အထက်အထိ၊ တိဘက်တွင် ကွမ်ရှီး(Guangxi)၊ ကွမ်ကျိုး(Guizhou)၊ တိဘက်ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသနှင့် တရုတ်အ‌နောက်မြောက်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ လာအို မြောက်ပိုင်းတွင် သာထိန်(Thateng)နှင့် ဗီယက်နမ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဟွိုင်ရွှင်(Hoi Xuan)၌ လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။
အနောက်အာသံမျောက် (western Assamese macaque)(M. a. pelop)ကို ဥတ္တာ ပရာဒက် (Uttar Pradesh) မှတဆင့် နီပေါအလယ်ပိုင်း၊ ဆစ်ကင်၊ အာသံနှင့် မြောက်ပိုင်းအိန္ဒိယတွင်၊ အနောက် ဘင်္ဂလား၏ မြောက်ဖျားတွင်လည်းကောင်း၊ ဘူတန်အလယ်ပိုင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ဆွန်ဒါဘန်း၌လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။
၁၉၇၆၊ ၁၉၇၈ နှင့် ၁၉၈၄ တွင် နီပေါ၌ ပြုလုပ်သော စစ်တမ်းများအရ၊ အာသံမျောက်များကို အမြင့်ပေ မှ စ၍ အပူပိုင်းတောများနှင့် သမပိုင်းတောများ၌ မြစ်များ တလျှောက် အုပ်စုနှင့် နေထိုင်သည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။
ခါလီ ဂန်ဒါကီမြစ်၏ အနောက်ဘက် နေရာများတွင် သိပ်မတွေ့ရချေ။
Wada, K. (2005) The distribution pattern of rhesus and Assamese monkeys in Nepal. Primates (2005) 46:115–119. အိန္ဒိယတွင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ အမြင့် ထိ အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်းစိုစွတ်တောများ၊ တပိုင်းအမြဲစိမ်းတောများ၊ ခြောက်သွေ့တောများနှင့် တောင်ထူတောများ (montane forests)၌ သူတို့ နေထိုင်ကြသည်။
Srivastava, A. and Mohnot, S. M. (2001) Distribution, conservation status and priorities for primates in Northeast India . ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas 1(1): 102–108. များသောအားဖြင့် အထက် တောင်ကုန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကျက်စားသော်လည်း၊ ပို၍ စိုစွတ်သော အရှေ့ဘက်တွင် မြေနိမ့်ပိုင်းများ၌ပင် တွေ့နိုင်သည်။
လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်တွင် အမြင့်ပိုင်းဒေသများကို ပို၍ ကြိုက်နှစ်သက်ကြပြီး၊ အထက်တွင် နေလေ့ရှိသည်။
ထုံးကျောက်ဂူများထဲတွင်၊ စောင်းနိမ့်သော နေရာတွင် များစွာ တွေ့ရသည်။
ဂေဟပညာနှင့် အမူအကျင့် အာသံမျောက်များသည် နေ့ဘက် ကျက်စားသော သတ္တဝါ (diurnal animal)များ ဖြစ်ပြီး၊ သစ်ပင်နေ (arboreal)နှင့် မြေကြီးနေ (Terrestrial animal) သတ္တဝါများ ဖြစ်သည်။
သူတို့သည် အစုံစား သတ္တဝါ (omnivorous)များ ဖြစ်ကာ၊ သစ်သီး၊ သစ်ရွက်၊ ကျောရိုးမဲ့ အကောင်ပလောင်များနှင့် အစေ့အဆန်များကို စားသောက်သည်။
အာရုနချာ ပရာဒက် ပြည်နယ်၊ နံဒါဖာအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် မျောက် ၂၀၉ ကောင်သည် အုပ်စု ၁၅ စု ခွဲ၍ နေထိုင်ကြောင်း ၂၀၀၂ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
အုပ်စု တစုလျှင် ပျမ်းမျှ ၁၃.၉၃ ကောင် ပါသည်။
Chetry, D., Medhi, R., Biswas, J., Das, D. and Bhattacharjee, P. C. (2003). Nonhuman primates in the Namdapha National Park, Arunachal Pradesh, India. International Journal of Primatology 24(2): 383−388. ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် နီပေါ၊ လန်ထန်အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် စစ်တမ်း ကောက်ရာ၊ စုစုပေါင်း အာသံမျောက် ၂၁၃ ကောင်ကို လေ့လာနေသော မြေဧရိယာ အတွင်း၌ အုပ်စု ၉ ခု ခွဲနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အုပ်စုအရွယ်အစားမှာ ၁၃ ကောင်မှသည် ၃၅ ကောင်အထိ အမျိုးမျိုး တွေ့ရပြီး၊ ပျမ်းမျှ အုပ်စု အရွယ်အစားမှာ ၂၃.၆၆ ကောင် ဖြစ်ကာ၊ အမ ၃၁%၊ အထီး ၁၆% နှင့် သူတို့၏ ကလေးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အကြိုက်ဆုံးမှာ ပြောင်းဆန်များ၊ ဒုတိယမှာ အာလူးများ၊ သို့သော် ဂျုံမျိုးဝင် အစာများလည်း ကြိုက်နှစ်သက်သည်။
Regmi, G. R., Kandel, K. (2008). Population Status, Threats and Conservation Measures of Assamese macaque (Macaca assamensis) in Langtang National Park, Nepal . A final report submitted to Primate Society of Great Britain, UK. ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျောက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
မျောက်မျက်နှာ မြီးတို ကို တောင်အာရှတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။
ရှည်လျားပြီး ညိုမှိုင်းရောင် အမွှေးများ ရှိသည်။
မျက်နှာမှာ ညိုပြီး အနက်ရောင် အစက်အပျောက်များ ပါရှိသည်။
၅ နှစ်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ၁၄၆ ရက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။
သက်တမ်းမှာ ၂၂ နှစ် ဖြစ်သည်။
မျောက်မောင်းမ သည် နေ့ပိုင်းတွင် သစ်ခေါင်းများ အတွင်း အိပ်စက်ပြီး ညပိုင်းတွင် အစာရှာလေ့ ရှိကြသည်။
သွားလာရာတွင် နှေးကွေးသည်။
အနံ့ခံအား ကောင်းမွန်သည်။
၁၈ လတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ၁၉၀ ရက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။
သဘာဝ တောတွင်းသက်တမ်းမှာ ၁၄ နှစ်ခန့် ဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များတွင် ၁၆ နှစ် အထိ သက်တမ်း ရှိတတ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပရိုင်းမိတ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
မျောက်မျက်ကွင်းဖြူသည် ဆာကိုပီသီစီဒေး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သော မျောက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံအမည်မှာ ထရာချီပီသီးကပ်စ် အော့စကူးရပ် ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။
မျောက်မျက်ကွင်းဖြူသည် မျက်လုံးနှစ်လုံးတွင် အကွင်းများ ပါရှိပြီး ပါးစပ်တွင်လည်း ဖြူနေပါသည်။
၂ နှစ်မှ ၃ နှစ်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ၁၄၀ မှ ၁၅၀ ရက် အထိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။
သက်တမ်းမှာ ၁၀ နှစ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မျောက်များ Category:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ Category:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
ကိုလုန်းမြို့ ( ; ) သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ ရိုင်းမြစ် လက်ဝဲဖက်ကမ်းပေါ်ရှိ မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်၏။
မီးရထားလမ်းများဆုံရာ ဌာနဖြစ်သည့်ပြင် ဥရောပတိုက်တွင် အရေးပါသော လေယာဉ်စခန်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
မြို့၏မြောက်ဘက် မိုင် ၂၀ခန့် အကွာတွင် ကျောက်မီးသွေးတွင်းနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ထွန်းကားသော ရူးဝါးမြစ်ဝှမ်းဒေသရှိသည့်ပြင်၊ တောင်ဘက်၌လည်း သံနှင့် ကျောက်မီးသွေးထွက်သော ဆားနယ်နှင့် လိုရိန်းနယ်များရှိသဖြင့် ကိုလုန်းမြို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ပို့ဆောင်ရေးလမ်းဆုံမြို့ကြီးနှင့် စက်မှုလက်မှုထွန်းကားသော မြို့ကြီးဖြစ်သည်။
ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းမှာ များပြားကြီးကျယ်၍ သကြား၊ ချောကလက်၊ ဆပ်ပြာ၊ ဆေး၊ ကော်၊ အရက်၊ ဘိလပ်ရည်၊ ကတ္တီပါ၊ ပိုးထည်၊ သိုးမွေးထည်၊ ချည်ထည်၊ ဓာတ်ပစ္စည်းများ၊ မော်တော်ကားနှင့် စက်ကရိယာပစ္စည်းများမှာ ထင်ရှားလေသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ လူအများ နှစ်သက်သုံးစွဲကြသော "အော်ဒီကလုန်း (Eau de Cologne)" ရေမွှေးမှာ ကိုလုန်းမြို့ထွက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်၏။
ကိုလုန်းမြို့သည် ဘာလင်မြို့၊ ဟမ်းဗတ်မြို့နှင့် မြူးနစ်မြို့တို့ပြီးလျှင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
နေထိုင်သူ လူဦးရေ ၁၀ သန်းကျော်ရှိပြီး ဥရောပ၏ အဓိကမြို့ပြဒေသကြီးများထဲတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ကိုလုန်းမြို့သည် ရိုင်းမြစ်၏ မြစ်ကမ်းနှစ်ဖက်စလုံးတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုလုန်းတက္ကသိုလ်သည် ဥရောပ၏ အကြီးဆုံးနှင့် ရှေးအကျဆုံး တက္ကသိုလ်များထဲတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
မြို့သမိုင်း ကိုလုန်းမြို့ကို အေဒီ ၁ ရာစုကပင် စတင်တည်ထောင်ခဲသည်။
အလယ်ခေတ်အတွင်းက ဥရောပအတွင်း အရှေ့နှင့် အနောက်ကို ဆက်သွယ်သော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိသဖြင့် အလွန်စည်ပင်ဝပြောခဲ့သည်။
အလယ်ခေတ်နှင့် ရီနေဆွန်းခေတ်များတွင် အယ်လ်ပ်တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ရှိ အကြီးဆုံးမြို့များတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တိုင်အောင်ပင် ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ကျူးကျော်မှုများကို ခံခဲ့ရဖူးသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျာမနီနိုင်ငံအတွင်း ဗုံးအများဆုံး ကြဲခံရသော မြို့များတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ဗုံးကြဲချမှုကြောင့် လူဦးရေ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သေကြေပျက်စီးခဲ့ရပြီး တစ်မြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
center|400x400px သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦး အများအပြားကို လက်ရာမပျက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် ရောပြွမ်းပြီး တသီးတသန့်ဖြစ်သော မြို့ပြပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦများနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများ left|ကိုလုန်းကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ကိုလုန်းကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးမှာ ၁၂၄၈ ခုနှစ်လောက်က စတင်တည်ဆောက်ခဲ့၍ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်ကုန်လောက်တွင်မှ ပြီးစီးခဲ့ရာ၊ ဥရောပတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံးသော ဂေါ့သပုံစံ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးဖြစ်ပေသည်။
ထိုအဆောက်အဦ၏ အမိုးချွန်ကြီး ၂ ဆောင်မှာ မျှမြင့်၍ ကိုလုန်းမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိုအမိုးချွန်ကြီးများပေါ်မှကောင်းစွာမြင်နိုင်သည်။
ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်းတွင် ကြည်နူးဖွယ်ရာ သီချင်းဆိုသည့်နေရာများ၊ မုတ်ခုံးများ၊ ဆေးခြယ်ထားသော မှန်ပြတင်းများနှင့် ရှည်လျားသောတိုင်ကြီးများရှိရာ အလွန်တရာခမ်းနားထည်ဝါလှပေသည်။
ထိုဘုရားရှိခိုးကျောင်းရှိ နာမည်ကျော် 'ဧကရာဇ်' ခေါင်းလောင်းကြီးမှာ အလေးချိန် ၂၇တန်ရှိ၏။
ထိုခေါင်းလောင်းကြီးကို ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ၁၉၁၇ ခုနှစ်၌ ဂျာမနီက လက်နက်လုပ်ရန် သတ္တုများလိုနေသဖြင့် အရည်ကျိုပစ်လိုက်သည်။
သို့ရာတွင် စစ်ပြီးသောအခါ ၂၄တန်ရှိ ခေါင်းလောင်းသစ်တစ်လုံးကို ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် အစားထိုးကာ ထားလေသည်။
အခြားထင်ရှားသော ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦများမှာ ၁၅ ရာစုနှစ်အတွင်းက ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ဒါဇနစ် ခေါ် ဧည့်သည်တော်များ ဧည့်ခံရာ အဆောက်အဦ၊ မြို့တော်ခန်းမကြီးနှင့် နိုက်တင်းပလား သူရဲကောင်းများ ဂေဟာတို့ဖြစ်ကြ၏။
ကိုလုန်းမြို့တွင် ပြတိုက်ပေါင်း ၃၀ ကျော်နှင့် ပြခန်းပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ရှိသည်။
ပြပွဲများမှာ ဒေသခံ ရှေးကျသော ရောမ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦများမှ ခေတ်ပြိုင် ဂရပ်ဖစ် နှင့် ပန်းပုများအထိ အမျိုးမျိုးအစားစားရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
အပျိုတော် ၁၂ ထွေအက (၁) နတ်အက၊ (၂) မြင်းအက၊ (၃) ဗြောအက၊ (၄) အိုးစည် အက၊ (၅) မျောက်အက၊ (၆) ဘီလူးအက၊ (၇) ဇော်ဂျီအက၊ (၈) ဝန်အက၊ (၉) ဒိုးပတ် အက၊ (၁၀) အပြောင်အရွှမ်းအက၊ (၁၁) သူငယ်တော် အက၊ (၁၂) အဘိုးအို အက၊ (အနုသဘင်ပညာရှင် ဦးဘိုးစိန်ကြီးထံမှ။
) အပျိုတော်ကကြိုး ၁၂ မျိုး (၁) မျက်ခုံး ပလို့၊ (၂) မေး ပလို့၊ (၃) ပခုံး ပလို့၊ (၄) ရင် ပလို့၊ (၅) လက်ရုံးပလို့၊ (၆) လက်စုံ ပလို့၊ (၇) တစ်ခြမ်း ပလို့၊ (၈) အရုပ်ကြိုးလိမ်ပလို့၊ (၉) ဘယ်ခြေညာလက် ပလို့၊ (၁၀) စုံပလို့၊ (၁၁) လက်ခုံ ပလို့၊ (၁၂) နတ်ယိုင်အက။
(ပလို့ - ပလို့ ဂျိ။
) သုတေသန သရုပ်ပြ အဘိဓာန် ကိုးကား Category:မြန်မာအကများ။
အမြှောင်မယား၏ ရှေးအသုံးဖြစ်သည်။
အမြှောင်မယားဟူသည်မှာ တရားဝင်ဇနီးရှိလျက် တိတ်တိတ်ပုန်းယူထားသော မိန်းမကို ဆိုလိုသည်။
မြန်မာအဘိဓာန်၊ မြန်မာစာအဖွဲ့၊ ဒုကြိမ်၊ ဩဂုတ် ၂၀၀၈ အပြောင်မယား (၁) မယားပါကျွန်မကို သိမ်းသောအပြောင်၊ (၂) လင်ပါကျွန်မကို သိမ်းသောအပြောင်၊ (၃) နှစ်ပါးစုံဝယ်သောကျွန်မကို သိမ်းသောအပြောင်၊ (၄) မယားမိဘကပေးသောကျွန်မကို သိမ်းသောအပြောင်၊ (၅) လင်မိဘကပေးသောကျွန်မကို သိမ်းသောအပြောင်၊ (၆) ငွေကြေးမစပ် အလွတ်မိန်းမကို သိမ်းသောအပြောင်။
ဓမ္မသတ်ပေါင်းချုပ် ပ-အုပ်။
ပုဒ်မ ၁၆။
အမွေခံထိုက်သော သားခြောက်ပါးအရမှယူ အဋ္ဋသင်္ခေပ- ပုဒ်မ ၂၂၈။
မနုကျယ် ဒသမတွဲ ပုဒ်မ ၄၂ သုတေသန သရုပ်ပြ အဘိဓာန် ကိုးကား Category:မြန်မာဝေါဟာရများ။
အနေသနာ (ထီ) [န+ဧသနာ] ဆိုသည်မှာ မသင့်လျော်သော ရှာဖွေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
သာသနာ့ဝန်ထမ်းရဟန်းတို့နှင့် မလျော်သော ဆေးကုခြင်းစသည်ဖြင့် ပစ္စည်းလေးပါးရအောင် ရှာဖွေခြင်းကိုလည်း အနေသနာဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။
ကျမ်းကိုး ဘာသာပြန်များ သင်္ကန်းအတွက် မသင့်လျော်သော ရှာဖွေမှုကို ပြုလုပ်ပါက အာပတ်သင့်သည်။
န စ စီဝရဟေတု အနေသနံ အပ္ပတိရူပံ အာပဇ္ဇတိ။
ဒီ၊၃၊၁၈၈။
သံ၊၁၊၃၉၉။
အံ၊၁၊၃၃၆။
မဟာနိ၊၃၉၇။
မိလိန္ဒ၊၃၀၆။
တမန်အဖြစ်သွားခြင်း၊ အစေအခိုင်းခံစေခြင်း စသည်တို့အပါအဝင် အမျိုးမျိုးရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။
အနေသနန္တိ ဒူတေယျ-ပဟိနဂမနာနုယောဂပ္ပဘေဒံ နာနပ္ပကာရံ အနေသနံ။
(အပ္ပတိရူပန္တိ အယုတ္တံ။
) ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၆။
သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၂။
အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၁။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၄၁၂။
ထို့ကြောင့် ရဟန်းများသည် အနေသနာကို အထူးရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။
အနေသနာသည် မလျော်ကန်သော ရှာဖွေမှုဖြစ်ပြီး သာသနာ့ဝန်ထမ်းများအတွက် မသင့်လျော်ကြောင်း ဆိုထားသည်။
အနေသနန္တိ အယုတ္တံ ဧသနံ။
တေနာဟ “အပ္ပတိရူပ”န္တိ၊ သာသနေ ဌိတာနံ န ပတိရူပံ အသာရုပ္ပံ အယောဂျံ။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၂၇။
အံ၊ဋီ၊၂၊၂၇၀။
အနေသနာကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဟူသည် ဆေးကုသခြင်း၊ တမန်အဖြစ်သွားခြင်း စသည်တို့ဖြင့် မလျော်ကန်သော ရှာဖွေမှုကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ဝေးဝေးရှောင်ခြင်း ဖြစ်၏။
ဝိဝဇ္ဇေမိ အနေသန-(အပ၊၁၊၇၄။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၄၀) န္တိ ဝေဇ္ဇကမ္မဒူတကမ္မာဒိဝသေန အနေသနံ အယုတ္တပရိယေသနံ ဝိဝဇ္ဇေမိ ဒူရံ ကရောမိ။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၇။
အနေသနာ ဟူသည် ၂၁ မျိုးသော မလျော်ကန်သော ရှာဖွေမှုဖြစ်သည်။
အနေသန(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၂) န္တိ ဧကဝီသတိဝိဓမ္ပိ အနနုရူပမေသနံ။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၅၅။