kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
thumb|ဆရာရွှေပြည်အေးနာရေးသတင်းစာဖြတ်ပိုင်း ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ယဉ်​​​​​​ကျေးမှုကို ထုတ်​ဖော်​ရေးသားသည့်အတွက် နိုင်ငံ​တော်မှ အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၇၇ခုနှစ်၊​အောက်တိုဘာလတွင်ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား ရုပ်ရှင်ဂီတနှင့် ကျွန်တော်စာအုပ် (စစ်ကိုင်းလှရွှေ) ၁၉၇၅ ခုနှစ် ချမ်းမြေ့စာပေတိုက် ထုတ် စစ်ကြိုခေတ် အနုပညာရှင်များ စာအုပ် (သန်းလှိုင်) ၁၉၇၅ ခုနှစ် ချင်းတွင်းစာပေ တိုက်ထုတ် (ပထမအကြိမ်) မြန်မာ့ဂီတရေစီးကြောင်း (စန္ဒရားလှထွဋ်) ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဧပြီလ နေရီဦး စာအုပ်တိုက် (ပထမအကြိမ်) ဆရာရွှေပြည်အေးနှင့် ဆရာ စစ်ကိုင်းလှရွှေ မကွယ်လွန်မီ ပြော ကြားချက်များ Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ။
ဇင်ဇင်ဇော်မြင့် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု (အခြားအမည် - ပခုက္ကူစာပေဆု) သည် ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ မေလ(၃၁)ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူမြို့၊ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းနေ သိန်းတရာ ဆေးပေါင်းရုံပိုင်ရှင် လူမှုထူးချွန်ဆု ပထမအဆင့်ရရှိသူ ဦးအုံးဖေက အသက်(၇၆)နှစ်ပြည့်ထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ငွေကျပ်(၇၆)သိန်းနှင့် (၁၂၇၉)ကျပ်ကို စာပေရန်ပုံငွေတစ်ရပ်အဖြစ် ရန်ကုန်မြို့ အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် နိုင်ငံတော်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
နှစ်စဉ် ထိုလှူဒါန်းငွေနှင့် စာပေဗိမာန်မှ တဆင့် ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု စာပေဆုများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၄-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၇)ရက်နေ့တွင် ပထမအကြိမ်အဖြစ် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေစာပေဆုများ ချီးမြင့်ပွဲကို ပခုက္ကူမြို့၊ ပြည်သာယာခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
၁၉၉၅-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၌ ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆုနှင်းသဘင်အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
၁၉၉၅-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၂၆)ရက်နေ့တွင် ဦးအုံးဖေသည် ပခုက္ကူမြို့၌ စာကြည့်တိုက်ကြီး တစ်ခုကို တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
တစ်သက်တာ စာပေဆုဦးခင်အောင် (ရွှေဘိုဘာမထီခင်အောင်) နှင့် ဦးတင့်လွင် (တက်လူ) (ကွယ်လွန်ပြီး)ဆုအမျိုးအစားအဆင့်စာမူအမည်ဆုရသူ ဝတ္ထုရှည် ပထမ -- ဒုတိယမေတ္တာထွေးနွေးပါသည်ညိမ်းညို တတိယ စိတ်နေစိုးသော် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ပထမ မုသားချိုချိုနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများအမေ့သား (နတ်မောက်) ဒုတိယ အတိုဆုံးဝတ္ထု၊ အရှည်ဆုံးပြဇာတ်နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများကိုနီသွေး (မန်းမြို့) တတိယ အတိုဆုံးဝတ္ထု၊ အရှည်ဆုံးပြဇာတ်နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများထွန်းလှိုင် (မြိုင်) ကဗျာပေါင်းချုပ် ပထမ ရောင်နီသန်းချိန် ပန်းပွင့်ချိန်ကောင်းနွဲ့ ဒုတိယ မွှေးမြဂုဏ်ရည် စာပန်းသီကဗျာများရွှေမင်းသား (စစ်ကိုင်း) တတိယ ဘဝတေးသံကဗျာများကနောင်နိုင်နွယ်ဦး ကျမ်းစာပေ ပထမ ကုန်းဘောင်ခေတ် စာဆိုလက်ဝဲသုန္ဒရ၏ ဘဝနှင့်စာပေကိုတိုး(ရန်ကင်း) ဒုတိယ ရတနာပုံ အိမ်ရှေ့စံဦးဝင်မြင့်မောင် (လင်းအရုဏ်ဦး) တတိယ ရုပ်ရှင်နှင့် နိုင်ငံရေး၊ အမျိုးသားရေးအခန်းကဏ္ဍသက်ဦးမောင် သုတေသနစာပေ ပထမ သရေခေတ္တရာပျူတို့၏ ရွှေထည်ငွေထည် ယဉ်ကျေးမှု အနုလက်ရာများမာန်သစ်ငြိမ်း (ရှေးဟောင်းသုတေသန) ဒုတိယ ဆိုကရေးတီး ရိုးရာခရီးကိုဇော်ဌေး (ယဉ်ကျေးမှု) တတိယ လပြည့်နေ့ဖွား မြန်မာလူကျော်များလက်ယာ (မေတ္တာတံခွန်) ပခုက္ကူဦးအုံးဖေစာကြည့်တိုက်စာအုပ်ဆုကျွန်တော်သိသော ကျွန်တော့်ရွာခင်မောင်ဝင်း (အညာမြေ)သရဒွေးလင်္ကာအဖွင့်ကျမ်းဆရာသဲ ၃၁ ကြိမ်မြောက် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေတည်ထောင်သော ပခုက္ကူစာပေဆုကို နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်လျက်ရှိရာ (၃၁) ကြိမ်မြောက်အတွက် ပခုက္ကူစာပေဆုရရှိသူများ၏ အမည်စာရင်းမှာ - တစ်သက်တာ စာပေဆုဒေါက်တာ ခင်သန်းဦး (မမိုးမြေ)ဆုအမျိုးအစားအဆင့်စာမူအမည်ဆုရသူ ဝတ္ထုရှည် ပထမ -- ဒုတိယကိုယ်ချင်းစာနိုင်ကြပါစေမောင်နေခြည် (ပြည်) တတိယ -- ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ပထမ မခန်းသောမြစ်နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများညိမ်းညို ဒုတိယ အရုဏ်ဦးမှာ ကြည်နူးစွာနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများသက်ဦးခင် တတိယ ကျောင်းဆရာမလေးဖြစ်ချင်တယ်နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများမေလတ်ဟန် ကဗျာပေါင်းချုပ် ပထမ နေခြည်ဝင်းပအလင်းတစ်စအလှကဗျာများနေခြည်မောင် (မြောင်းမြ) ဒုတိယ နံနက်ခင်းရဲ့ ပန်းလက်ဆောင်ကဗျာများရှိန်မြင့်ထက် (ဝါးကြီးအိုင့်) တတိယ ကောက်စိုက်သမကွမ်းတောင်ကိုင်နှင့် အခြားကဗျာများကိုလေးပြည့် ကျမ်းစာပေ ပထမ -- ဒုတိယ ခေတ်ဟောင်းမြန်မာ့ တေးဂီတအနုပညာဖြင့်တိုင်းပြည်ကို အလှဆင်ခဲ့ကြသူများခင်ဧ (စက်မှု) တတိယ ပလ္လင်ရှစ်ခန်းရွှေနန်းကိုးဆောင်ဦးဝင်းမြင့်မောင် (လင်းအရုဏ်ဦး) သုတေသနစာပေ ပထမ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူထုပညာရေးကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုသမိုင်းကို လေ့လာတင်ပြခြင်း (၁၉၄၈-၂၀၀၂)အောင်ကြည်ညွန့် (တက္ကသိုလ်) ဒုတိယ မြန်မာ့ထင်ရှားကျော်ကြား ပုဂံဥမင်များမာန်သစ်ငြိမ်း (ရှေးဟောင်းသုတေသန) တတိယ နှစ် (၁၀၀) ပြည့် ထောက်ကြံ့အမျိုးသားကျောင်းသမိုင်း (၁၉၂၅-၂၀၂၅)ဌေးကျော် (မဟာဝိဇ္ဇာ) ပခုက္ကူဦးအုံးဖေစာကြည့်တိုက်စာအုပ်ဆုသတင်းစာထဲက ဆောင်းပါးများ ဆောင်းပါးထဲက သတင်းများနန္ဒာမွှန်းပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဦးအောင်ခမ်းထီ၏ နိုင်ငံရေးခရီးဦးခွန်မောင်တုတ် ကိုးကား Category:မြန်မာ စာပေဆိုင်ရာ ဆုများ။
စိမ့်-ပညာရေး(၁၉၃၁-၂၀၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာ တက္ကသိုလ်စိန်တင်၏ ဇနီးလည်းဖြစ်သည်။
ပညာရေးတက္ကသိုလ် အငြိမ်းစားကထိက တစ်ဦးဖြစ်သူ စိမ့်(ပညာရေး)သည် အဆိုပါကလောင်အမည်ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ခံယူ ရေးသားခဲ့သည်။
ပန်ထွာဘုရင်မ၊ ဒိုင်းခင်ခင်၊ ရာဇဓာတုကလျာ စသည့်စာအုပ်များသည် သူမ၏ထင်ရှားသောလက်ရာများဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး စိမ့်-ပညာရေးသည် မော်လမြိုင်မြို့ ဦးဘမှန်(လျှပ်စစ်-ငြိမ်း)နှင့် ဒေါ်နှင်းရွှေတို့မှ မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်းခြောက်ဦးအနက် အကြီးဆုံးသမီး ဖြစ်သည်။
ငယ်အမည်မှာ မတင်စိန် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က မော်လမြိုင်မြို့ မော်တင်လိန်း မိန်းကလေးကျောင်း၊ အမှတ်(၁)အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၊ မော်လမြိုင်ဥပစာကောလိပ် တို့တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၁-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ ၁၉၆၄-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ပညာရေးမဟာဌာနမှ ဘီအီးဒီဘွဲ့၊ ၁၉၇၆-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ မဟာပညာရေးဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့ အမှတ်(၁)အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ အထက်တန်းပြ ဆရာမအဖြစ် အမှုထမ်း၍ ၁၉၆၅-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ကြည့်မြင်တိုင် အမှတ်(၃)အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၊ တာမွေမြို့နယ် အမှတ်(၃)အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၊ အင်းစိန်မြို့နယ် အမှတ်(၄)အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၇၁-ခုနှစ်တွင် ပညာရေးတက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွှေ့အမှုထမ်းပြီး ကထိကရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်၊ ယုဝတီဂျာနယ်၊ သင့်ဘဝမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် တင်ဝဇီ(ရွှေမြိုင်) ကလောင်အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများ ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၇၆-ခုနှစ်တွင် စိမ့်(ပညာရေး) ကလောင်အမည်ဖြင့် ဒိုင်းခင်ခင် (ရတနာပုံ နန်းတွင်းလျှို့ဝှက်ဇာတ်လမ်းများ)၊ ပုဂံရွှေရုပ်လွှာ(၁)(၂)၊ ပတ္တမြားငမောက်၊ ရာဇဓာတုကလျာ၊ ကနောင်မင်းသားနှင့် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်၊ ပန်ထွာဘုရင်မ စသည့် လုံးချင်းဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၀၁-ခုနှစ်၊ အိန္ဒိယနီပေါ ဗုဒ္ဓဂယာဓမ္မခရီးသည် စာအုပ်နှင့် တစ်နေ့တစ်လံ ပုဂံဘယ်ရွေ့မလဲ စာအုပ်တို့ကို တက္ကသိုလ်စိန်တင်နှင့် တွဲဖက်၍ ရေးသားခဲ့သည်။
မိုးမခလမ်း၊ (၄၆) ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ် မြောက်ပိုင်း၌ နေထိုင်လျက်ရှိပြီး စာအုပ်စာပေ များကို ရေးသား ပြုစုသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ရက်နေ့ တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဒဂုံမြို့သစ်(မြောက်ပိုင်း)မြို့နယ်၊၄၆ရပ်ကွက်၊မိုးမခလမ်းရှိ နေအိမ် ၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၃ နှစ်ရှိသည်။
ရေးသားခဲ့သော စာပေများ ဒိုင်းခင်ခင် (ရတနာပုံ နန်းတွင်းလျှို့ဝှက်ဇာတ်လမ်းများ) မြန်မာ့နန်းစဉ်ရတနာ ပတ္တမြားငမောက် ပုဂံရွှေရုပ်လွှာ(၁) ပုဂံရွှေရုပ်လွှာ(၂) ကနောင်မင်းသားနှင့် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် ရာဇဓာတုကလျာ ပန်ထွာဘုရင်မ တစ်နေ့တစ်လံ ပုဂံဘယ်ရွေ့မလဲ (တက္ကသိုလ်စိန်တင်နှင့်တွဲဖက်၍) ၂၀၀၁-ခုနှစ်၊ အိန္ဒိယနီပေါ ဗုဒ္ဓဂယာ ဓမ္မခရီးသည် (တက္ကသိုလ်စိန်တင်နှင့်တွဲဖက်၍)တက္ကသိုလ်စိန်တင်၏ ဘွားဦးဇွန်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၃၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ။
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုသည်မှာ မြေထု၊ ရေထု၊ လေထု၊ ရာသီဥတု၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ တို့ပါဝင်သည့်လူသားတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအချက်များကိုလည်းကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်များ နှင့် အပင်အမျိုးမျိုးတို့၏ သက်ရှိဇီဝဆိုင်ရာ အကြောင်းအချက်များကိုလည်းကောင်း၊ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေးနှင့် ပသာဒအလှအပဆိုင်ရာ အကြောင်းအချက်များကိုလည်းကောင်း စသည်တို့ကို ဆိုလိုသည်။
ကုလသမဂ္ဂပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးအစီအစဉ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်။
ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုသည်မှာ ပတ်ဝန်းကျင် (ဇီဝရူပဗေဒ), the physical and biological factors along with their chemical interactions that affect an organism or a group of organisms ပတ်ဝန်းကျင် (စနစ်), the surroundings of a physical system that may interact with the system by exchanging mass, energy, or other properties သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်, all living and non-living things လူမှုပတ်ဝန်းကျင်, the culture that an individual lives in, and the people and institutions with whom they interact။
အဲဗစ် ပရက်စလေ (; ဇန်နဝါရီ ၈၊ ၁၉၃၅ – ဩဂုတ် ၁၆၊ ၁၉၇၇) သည် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၏ နှုတ်ခမ်းနီမလေးများ၏ အသည်းစွဲ အမေရိကန် အဆိုတော်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ပရက်စလေသည် ၁၉၃၄-ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မစ္စစပီနယ်၊ တူပယ်လိုမြို့လေးတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။
မိဘများသည် အလွန်ဆင်းရဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဖခင်မှာ ဆေးသုတ်သမားတစ်ဦးဖြစ်၍ မိခင်မှာ ကျဘန်းအလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
ကိုရင်မော်၊ ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ၊ စာ-၉၂ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ။
စန္ဒဝါ (Sandawa) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Cordia fragrantissima ဖြစ်သည်။
thumb|ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်၊ ဒေါင့်မှန်အနား (c) ၏ ဧရီယာ သည် အခြားအနားနှစ်ခု (a + b) ၏ ဧရီယာ ပေါင်းလပ်နှင့် တူညီသည်။
ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ် သည် သင်္ချာ ပညာ၏ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သော ဂျီဩမေတြီ နည်းဖြင့် ထောင့်မှန်တြိဂံ တစ်ခု၏ အနားများနှင့် သက်ဆိုင်သော မှန်ကန်ချက်ကိုဖော်ထုတ်ပြသည့်သီအိုရမ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုသီအိုရမ် ကို ဂရိ သင်္ချာပညာရှင် ပိုက်သာဂိုးရပ်စ် တည်ထောင်သော ဂိုဏ်းသားများက ဖော်ထုတ်သက်သေပြခဲ့ခြင်းကြောင့် ပိုက်သာဂိုရအမည်ဖြင့် ကိုယ်စားပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသီအိုရမ်မှာ ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုတွင် ထောင့်မှန်ခံအနားရှိ စတုရန်းသည် ကျန်အနားနှစ်ခုရှိ စတုရန်းများပေါင်းကိန်းနှင့် တူသည်။
အကယ်၍ သည် ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခု၏ ထောင့်မှန်ခံအနားဖြစ်ပြီး၊ နှင့် သည် ကျန်အနားများဖြစ်ခဲ့သော် -- ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်၏ သီအိုရမ်အရ ဖြစ်သည်။
သက်သေပြခြင်း ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်၏ သီအိုရမ် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရသော် right|thumb ထောင့်မှန်တြိဂံ တွင် ထောင့် မှ မျက်နှာချင်းဆိုင်အနားပေါ်သို့ ထောင့်မှန်မျဉ်းကြောင်းကို တည်ဆောက်ရာ အနား ပေါ် အမှတ်တွင် တွေ့ဆုံစေသည်။
ထိုအခါ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော ထောင့်မှန်တြိဂံ သည်လည်း မူလထောင့်မှန်တြိဂံ နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူလေသည်။
အကြောင်းမှာ တြိဂံနှစ်ခုစလုံးတွင် ထောင့်မှန်ထောင့်တစ်ခုစီရှိသည့်အပြင် ဘုံထောင့် ဖြင့် ဖွဲ့ စည်းထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့အတူ ထောင့်မှန်တြိဂံ နှင့် တို့ ပုံသဏ္ဌာန်တူလေသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်တူသော တြိဂံများ၏ သက်ဆိုင်ရာအနားတို့၏ အချိုးလည်းတူညီကြသည်။
ထိုအခါ ထောင့်မှန်တြိဂံ , နှင့် တို့တွင် ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ဤသို့ ရေးနိုင်သည် ၎င်းနှစ်ခု ပေါင်းလိုက်သော အခါ - တနည်းအားဖြင့် ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်သည် - Category:သင်္ချာ။
မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ ကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ အမည်ဖြင့် လွတ်လပ်သော အဖွဲ့တစ်ခုအနေဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ တပ်မတော်၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယူနီဖောင်းမှာ ယခင်က ကာကီရောင်ဖြစ်သော်လည်း ၂၀၀၄ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ရက်နေ့မှစ၍ နက်ပြာရောင်သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း ဗြိတိသျှတို့သည် ၁၈၈၇ အောက်တိုဘာလ ၂၈ တွင် ကျေးရွာအက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ကျေးရွာပုလိပ်အဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၈၈၉ တွင် ရန်ကုန်ပုလိပ်အက်ဥပဒေကိုပြဋ္ဌာန်းပြီး ရန်ကုန်ပုလိပ်အဖွဲ့ (Rangoon City Police)ကိုခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ပုလိပ်အဖွဲ့ ၊ မြို့ပြပုလိပ်အဖွဲ့၊ ရန်ကုန်မြို့တော်ပုလိပ်အဖွဲ့၊တို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
၁၉၃၇ တွင် Home rule(ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး)ကာလတွင် ပုလိပ်အဖွဲ့ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပုလိပ်မင်းကြီးတစ်ဦးမှအုပ်ချုပ်သော သာမန်ပုလိပ်နှင့် စစ်ဘက်အရာရှိကြီးတစ်ဦးမှ အုပ်ချုပ်သော စစ်ပုလိပ်ဆိုပြီး ၂မျိုး ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း လက်နက်ကိုင်ပုလိပ်တပ်ဖွဲ့များအား ပြည်ထောင်စုစစ်ရဲတပ်(Union Military Police - UMP) အဖြစ်ပေါင်းစည်းဖွဲ့ခဲ့သည်။
တပ်ရင်းပေါင်း ၂၁ရင်းရှိပြီး နယ်ခြားစောင့်နှင့် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးတပ် ဟု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၅၄တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရဲတပ်ဖွဲ့(အင်တာပိုလ်)သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ဧပြီလ ၁၇က်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုစစ်ရဲကို ပြည်စောင့်ရဲ (Union Constabulary)ဟု ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့(People's Police Force) အမည်ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်းပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် ပြည်နယ်/တိုင်း ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့များ ခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့များ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းများနှင့် ကင်းစခန်းများ အထူးသတင်းထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ခွဲ(သတင်းတပ်ဖွဲ့) မှုခင်းစုံစမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ခွဲ(မှုခင်းတပ်ဖွဲ့) မီးရထား ရဲတပ်ဖွဲ့(ရထားတပ်ဖွဲ့) အထူးတပ်ဖွဲ့များ သက်သာ တို့ဖြစ်သည်။
၁၉၉၅ စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့မှ အမိန့်အမှတ် ၁/၉၅ ကိုထုတ်ပြန်ကာ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ (Myanmar Police Force) ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး နှစ်စဉ် အောက်တိုဘာလ ၁ရက်နေ့ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့နေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရာထူးအဆင့်များ အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရာထူးအလိုက် အဆင့်များဖြစ်သည်။
အမြင့်ဆုံးရာထူးမှာ ရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး (Police General)ဖြစ်သည်။
ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့centre|85pxcentre|85pxcentre|85px203x203pxcentre|85pxcentre|85pxcentre|85pxcentre|85pxcentre|85pxcentre|85pxcentre|85px မြန်မာအခေါ်အဝေါ် ရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဒုတိယ ရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဗိုလ်ချုပ် ရဲမှူးချုပ် ရဲမှူးကြီး ဒုရဲမှူးကြီး ရဲမှူး ဒုရဲမှူး ရဲအုပ် ဒုရဲအုပ် ရဲအရာရှိလောင်း အနောက်တိုင်း အခေါ်အဝေါ် Commissioner GeneralDeputy Commissioner GeneralCommissionerDeputy CommissionerSenior SuperintendentSuperintendent First Class endentSuperintendentSenior InspectorInspectorSub-inspectorOfficer CadetNATO ကုဒ်OF-10OF-9OF-8OF-7OF-6OF-5OF-4OF-3OF-2OF-1OF(D) ပြန်တမ်းဝင်မဟုတ်သောအရာရှိများ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ဒုရဲတပ်ကြပ်၊ ရဲတပ်ကြပ် နှင့် ရဲတပ်ကြပ်ကြီး ရာထူးတို့မှာ စစ်တပ်၏ ဒုတပ်ကြပ်၊တပ်ကြပ် နှင့် တပ်ကြပ်ကြီး တို့တွင် သုံးသော အနီရောင် ဘောင်ခတ်ထားသည့် အနက်‌ရောင် အရစ်များ ဖြစ်သည်။
လက်တွေ့တွင် ရဲများက အဖြူရောင်ဘောင်ခတ်ထားသည့် အပြာရောင် အရစ် များကို အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့80px50px50px50px50px မြန်မာအခေါ်အဝေါ် ရဲအရာခံဗိုလ် -ပထမတန်း ရဲအရာခံဗိုလ် -ဒုတိယတန်း ရဲတပ်ကြပ်ကြီး ရဲတပ်ကြပ် ဒုရဲတပ်ကြပ်ရဲတပ်သားအင်္ဂလိပ်အခေါ်အဝေါ် Senior Stationary SergeantStationary SergeantSergeantSenior ConstableConstable First ClassConstable ဖွဲ့စည်းပုံ ရဲတပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် တွင် ရဲချုပ် (ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး)က ဦးဆောင်ပြီး ဒုတိယရဲချုပ်(ရဲဗိုလ်ချုပ်၁ နှင့် ၂) တို့ ထားရှိသည်။
ဦး/ရေး/ထောက် ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများအား ရဲမှူးချုပ်အဆင့်များက တာဝန်ယူကြီးကြပ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့တစ်ခုလုံးအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲထိန်းချုပ်သည်။
ဦးစီးဌာနကြီးများတွင် ရဲမှူးချုပ် တစ်ဦးစီမှ ဦးစီး၍ နိုင်ငံအတွင်းလုံခြုံရေး၊ ထောက်လှမ်းရေး၊ မှုခင်းများ၊ သင်တန်းများ၊ ဖွဲ့စည်းမှု၊ ကြီးကြပ်ကန့်သတ်ပစ္စည်း များ ထုတ်ပေးအပ်နှံခြင်း၊ စစ်ဆေးရေးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးများကို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်သည်။
ရဲရာထူးခန့်ချုပ်သည် ရဲအရာရှိများ၏ ရာထူးတိုးခြင်း၊ ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားခြင်းများဆောင်ရွက်သည်။
ရေးဌာနတွင် ရဲမှူးချုပ်တစ်ဦးမှကွပ်ကဲပြီး အခြားအဆင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ရာထူးခန့်ထားရေး၊ ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားရေး၊ ရဲစည်းကမ်း၊ လစာစရိတ်၊ သက်သာချောင် ချိမှုနှင့် အငြိမ်းစားခံစားခွင့်များ ဆောင်ရွက်သည်။
ထောက်ဌာနတွင် ရဲမှူးချုပ် တစ်ဦးမှကွပ်ကဲပြီး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး၊ ပြင်ဆင်ရေး၊ ဝယ်ယူဖြည့်တင်းရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးများဆောင်ရွက်သည်။
ဓာတုဗေဒစစ်ဆေးရေးဌာနကို ညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့်မှ ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲ၍ အစွန်းအထင်း/ အဆိပ်အတောက် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးပေးခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် အထွေထွေ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်သည်။
အကြီးအကဲများ ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ဗြိတိသျှကိုလိုနီ နယ်ချဲ့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဗြိတိသျှကိုလိုနီ၏ ရဲလုပ်ငန်းစနစ်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်တွင် ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ဗမာရဲအဖြစ် သိခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိသျှတို့သည် ၁၈၈၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ကျေးရွာအက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ကျေးရွာပုလိပ်အဖွဲ့ကို စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ထိုခေတ်ကာလမှစ၍ ယနေ့ခေတ်အထိ ခေတ်အဆက်ဆက် အကြီးအကဲများအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့ကြသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စဉ်အမည်ရာထူးတာဝန်ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်ကာလမှထိ၁ဟယ်မီလ်တန်ဒုဗိုလ်မှူးကြီးလွတ်လပ်ရေးမရမီကာလ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရဲလုပ်ငန်း၊ပုလိပ် အကြီးအကဲများ (ယနေ့ခေတ် ရဲချုပ် တာဝန်နှင့် အဆင့်တူသည်)၁၈၇၄၁၈၇၄၂သောမတ်စ်လောင်းဒတ်ဗိုလ်မှူးကြီး၂ ဇူလိုင် ၁၈၇၅ ၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၅၃ဘက်ဒွတ်စတက်မင်းဗိုလ်ချုပ်၂၂ မေ ၁၈၈၇ ၃၁ မတ် ၁၈၉၁၄ဘော်လမွန်ချားလ်စ်ပရက်စရင်ပီလေးဗိုလ်မှူး၁ မတ် ၁၈၉၁၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၀၄၅ဟင်နရီပါကင်းဒု ဗိုလ်မှူးကြီး၁၇ ဧပြီ ၁၉ဝဝ ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၁၃၆ဟားဘတ်ဒီဗွီဇောက်ဒုဗိုလ်မှူးကြီး၁၀ မတ် ၁၉၁၃၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၁၃၇အက်ဒွတ်ချီစတော လေးရှင်းတဲဝပ်၃၀ ဩဂုတ် ၁၉၁၉ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၁၈ရိုးဒါရစ်ဝီလီယံမက်ဒေါနယ်ဒုဗိုလ်မှူးကြီး၁၆ ဩဂုတ် ၁၉၂၁၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၈၉ စီးရီးလ်ဒီဟောင်ဖို့ဝယ်လ်ဘုန်းဗိုလ်မှူး၂၈ မတ် ၁၉၂၈ ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၇၁၀ရပ်ဖ်ကလဲရင့်ဟောရစ်၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၇၁၁ ဇွန် ၁၉၃၉၁၁ရစ်ချဒ်ဂေါဒန်ဆေ့ဂါတ်ပရက်စတော့၂၅ မေ ၁၉၄၂၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၅၁၂ဂျော့ချက်တဲလ် ၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၅၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၆၁၃ဦးဘမောင်၁၈ မတ် ၁၉၄၇၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇၁၄ဦးထွန်းလှအောင်၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၈၁၅ဦးဘမောင် (၁)ရဲချုပ်၁၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၈၁၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၁၁၆မစ္စတာ ဂျီကလစ်၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၁၁၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၄၁၇ဦးဘမောင် (၅)၁၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၄၃၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၇၁၈ဦးဘို၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၇၁ မတ် ၁၉၆၂၁၉ သန်းစိန်ဗိုလ်မှူးကြီး၁၂ မတ် ၁၉၆၂ -၂၀အုန်းဖေဗိုလ်မှူးကြီး - -၂၁ဦးသန်း - -၂၂အုန်းကြည်ဗိုလ်မှူးကြီး - -၂၃ရွှေသန်းဗိုလ်မှူးကြီး၂၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၅၄ ဩဂုတ် ၁၉၇၈၂၄ဦးသိမ်းအောင်၅ ဩဂုတ် ၁၉၇၈ ၁၈ ဇူလိုင် ၁၉၈၈၂၅ဦးထင်ကျော်၂၆ ဩဂုတ် ၁၉၈၈၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈၂၆သူရဖေအောင်ဗိုလ်မှူးကြီးလ ၁၅၁၉ ၁၈ မတ် ၁၉၈၉ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၀၂၇စံသိန်းဗိုလ်မှူးကြီးလ ၁၅၃၀၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၀၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅၂၈စိုးဝင်းဗိုလ်မှူးကြီးလ ၁၅၇၈၂၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅၂ မေ ၂၀၀၂၂၉ ခင်ရီဗိုလ်မှူးချုပ်ကြည်း ၁၃၉၀၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၂၂၉ မတ် ၂၀၁၁၃၀ကျော်ကျော်ထွန်း ဗိုလ်မှူးချုပ်ရဲချုပ် (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး-ပူးတွဲ တာဝန်)ကြည်း ၁၆၇၃၈ (လ ၁၈၅၉ )၃၀ မတ် ၂၀၁၁ ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃၃၁ဇော်ဝင်းရဲချုပ်ရဲချုပ်ရဲ ၁၆၆၅၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ ၃၀ ဧပြီ ၂၀၁၇၃၂အောင်ဝင်းဦးရဲမှူးချုပ်ခေတ္တ ရဲချုပ်ရဲ ၁၈၀၃၁ မေ ၂၀၁၇၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇၃၃အောင်ဝင်းဦးဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲချုပ်ရဲ ၁၈၀၃၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ ၃၄သန်းလှိုင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲချုပ် (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး-ပူးတွဲ တာဝန်)ကြည်း ၂၀၇၀၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ ၂ မေ ၂၀၂၂ ၃၅ဇင်မင်းထက် ဗိုလ်ချုပ်ရဲချုပ် (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး-ပူးတွဲ တာဝန်)ကြည်း ၂၂၆၀၁၂ မေ ၂၀၂၂ ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃၃၆နီလင်းအောင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲချုပ် (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး-ပူးတွဲ တာဝန်)၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ ၃၇ဝင်းဇော်မိုးဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲချုပ် ကြည်း ၂၅၀၈၂(ယခင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဒုတိုင်းမှူး နှင့် ဒုတိယရဲချုပ်(၁)) ရဲ ၈၆၉၄၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ လက်ရှိ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးရဲတပ်ဖွဲ့များ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ ၁၅ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၎င်းတို့အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်နယ်မြေ အပိုင်းအခြားမှာ နယ်ဘက် အုပ်ချုပ်ရေးအတိုင်းဖြစ်သည်။
တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်နှင့် တွဲဖက်တိုင်း ဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့များမှာ အဆင့်အတန်း တူညီမှုရှိကာ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါအတိုင်း တပ်ဖွဲ့ရုံးများနှင့် ရဲစခန်းများပါဝင်သည်။
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး။
ခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး။
မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး။
ရဲစခန်းများ။
နယ်မြေဒေသလူဦးရေနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုတို့အပေါ် မူတည်လျက် ခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့ များကို နှစ်ပိုင်းခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။
ကအဆင့်နှင့် ခအဆင့် ခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့များဟု သတ်မှတ်၍ ဒုတိယရဲမှူးကြီးအဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများမှ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသည်။
မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးများမှာ ရဲမှူးအဆင့်ဖြစ်ပြီး ရဲစခန်းမှူးများကိုမူ ဒုရဲမှူးအဆင့် သတ်မှတ်ထားရှိသည်။
အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဌာနများ ရဲဦးစီးဌာန ရဲရေးဌာန ရဲထောက်ဌာန ရဲရာထူးခန့်ဌာန နိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုခင်းဌာန ရဲလေ့ကျင့်ရေးဌာန ဆက်သွယ်ရေးနှင့်သတင်းအချက် လက်နည်းပညာဌာန ဓာတုဗေဒစစ်ဆေးရေးဌာန လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ နယ်ခြားစောင့်ရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ မှုခင်းရဲတပ်ဖွဲ့ သတင်းရဲတပ်ဖွဲ့ လူကုန်ကူးမှုတားဆီးနှိမ်နင်းရေးရဲတပ်ဖွဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာစုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေးရဲတပ်ဖွဲ့ ရထားရဲတပ်ဖွဲ့ ရေကြောင်းရဲတပ်ဖွဲ့ လေကြောင်းရဲတပ်ဖွဲ့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းလုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ စည်ပင်သာယာရေးရဲတပ်ဖွဲ့ ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့ အမြန်လမ်းမကြီးရဲတပ်ဖွဲ့ ရေနံမြေလုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ သစ်တောလုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲများ လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲပေါင်း ၃၁ ခုရှိသည်။
ထို့အပြင်အခြားလက်အောက်ခံအဖွဲ့များမှာ- အထူးရဲတပ်ဖွဲ့တို့ဖြစ်သည်။
နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့များ အမှတ် (၁) နယ်စပ် နယ်ခြားစောင့် ရဲ ကွပ်ကဲမှု အဖွဲ့မှူး ရုံးကြေးမုံ အထူး ကဏ္ဍ၊ နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ ပြည်သူ့ အတွက် စတုတ္ထ (၁) နှစ်တာ၊ အချပ်ပို (က)၊ The Mirror Daily, 25.4.2020 အမှတ် (၁) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၂) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၃) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၄) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၅) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၆) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၇) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ အမှတ် (၈) နယ်ခြားစောင့် ရဲ တပ်ဖွဲ့ခွဲ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းများ ရဲအရာရှိလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (ဇီးပင်ကြီး) ရဲအရာရှိအတတ်သင်ကျောင်း(မန္တလေး) ရဲအကြပ်အတတ်သင်ကျောင်း(လှော်ကား) အမှတ် ၁ ရဲလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (ရမည်းသင်း) အမှတ် ၂ ရဲလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (ပြည်-ဝက်ထီးကန်) အမှတ် ၃ ရဲလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (စစ်ကိုင်း) အမှတ် ၄ ရဲလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (တောင်လေးလုံး) ရည်မှန်းချက်တာဝန်များ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရည်မှန်းချက်တာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးနှင့် ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေး။
တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး။
မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရာယ်တားဆီးကာကွယ်ရေး။
ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရေး။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အင်တာနက် စာမျက်နှာ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဥပဒေစိုးမိုးရေး။
မြန်မာ့ရှေးရိုးအက ၁၂-မျိုး ဗောင်းတော် အက မှန်တော်ရှု အက ပန်းစိုက်အက သားပိုက် အက ကျောက်ကောက် အက ဆံတော်သိမ်း အက ဖျင်းချင် အက ဖျင်း ဖျတ်ဖျတ် အက ချွတ်ကြီး အက ချွတ်ငယ် အက ထပီ အက ကရောင်း အက။
အပျိုတော် ၁၂-ထွေအက နတ်အက မြင်းအက ဗြောအက အိုးစည်အက မျောက်အက ဘီလူးအက ဇော်ဂျီအက ဝန်အက ဒိုးပတ် အက အပြောင်အရွှမ်းအက သူငယ်တော် အက အဘိုးအို အက။
(အနုသဘင်ပညာရှင် ဦးဘိုးစိန်ကြီးထံမှ) အပျိုတော်ကကြိုး ၁၂-မျိုး မျက်ခုံး ပလို့ မေး ပလို့ ပခုံး ပလို့ ရင်ပလို့ လက်ရုံးပလို့ လက်စုံ ပလို့ တစ်ခြမ်း ပလို့ အရုပ်ကြိုးလမ်ပလို့ ဘယ်ခြေညာလက် ပလို့ စုံပလို့ လက်ခုံ ပလို့ နတ်ယိုင်အက။
ပလို့။
ပလို့ဂျိ။
ပလို့ ဂျိ။
တိုင်းလေလူမျိုး သို့မဟုတ် တိုင်းနေလူမျိုး များသည် တိုင်-ခဒိုင်အုပ်စုမှ ပေါက်ဖွားဆင်းသက် လာသူများဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅မျိုးထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
thumb|တိုင်းနေ နောက်ခံသမိုင်း တိုင်းလေရှမ်းလူမျိုးများသည် (၁)ရာစုခန့်မှစ၍ ရှမ်းပြည်ထောင်စု နန်ချောင်နိုင်ငံတော်ဒေသတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
နန်ချောင်နိုင်ငံကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ဂန္ဓာလတိုင်း၊ ဂန္ဓာရာဇ်တိုင်း၊ ဂန္ဓာရာဇစ်ပြည်ဟု အမည်အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၂၅၂)ခုနှစ်တွင် မွန်ဂိုတို့၏ စစ်ဘေးဒဏ်ကြောင့် နန်ချောင်နိုင်ငံဒေသ တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းလေရှမ်းလူမျိုးတို့သည် ထိုင်း၊ မြန်မာ၊လာအိုစသော အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမဒေသများသို့ ရေကြည်ရာမြက်နုရာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသည်။
အမည်ရင်းမြစ် တိုင်းနေ(ခ)တိုင်းလေ၏ ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ် တိုင်းလေဟူသော ဝေါဟာရမှာ ရှမ်းစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာဘာသာအားဖြင့် "အထက်ရှမ်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အချို့သော ရှမ်းတို့က “တိုင်းနေ”ဟု ခေါ်ကြသည်။
တိုင်းလေနှင့် တိုင်းနေဟူသော ဝေါဟာရမှာ အဓိပ္ပာယ်အတူတူပင် ဖြစ်လေသည်။
ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် ရောက်ရှိသော နေရာဒေသကို အမှီပြု၍သော်လည်းကောင်း၊ နီးစပ်ရာမြစ်ချောင်း၏ အမည်ကို အမှီပြု၍သော်လည်းကောင်း၊ ရိုးရာဝတ်စုံ၏အရောင်အဆင်းကို အစွဲပြု၍သော်လည်းကောင်း ၎င်းတို့၏ လူမျိုးနာမည်ကို ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်လေ့ရှိသည်။
မြောက်ပိုင်းဒေသကို ရှမ်းများက အထက်အရပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြောက်အရပ်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
ထိုမြောက်ပိုင်း ဒေသ သို့မဟုတ် အထက်ပိုင်းဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ရှမ်းများကို တိုင်းနေ (ခေါ်) တိုင်းလေ ဟု ခေါ်သည်။
ကိုးကားသည့်စာအုပ်များ -ဦးချစ်ရွှေ၊ ဦးစောကွယ်ဟိုပ (တိုင်းခမ်းတီစွယ်စုံသုတရေးရာ) Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ။
180px|thumb|ယခင်အလံ(၁၉၈၈-၂၀၁၆) တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (, NUP; အတိုကောက် တစည) သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် နိုင်ငံရေးပါတီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီမှ ၁၉၈၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် အမည်‌ပြောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး လမ်းစဉ်ပါတီ၏ အမွေကိုဆက်ခံယူထားသည့် ပါတီဖြစ်သည်။
ပါတီ၏ နိုင်ငံရေး သဘောတရားမှာ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ (ခေါ်) လူအများကောင်းစားရေး ဝါဒဖြစ်သည်။
ပါတီ၏ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်မှာ အလယ်-လက်ဝဲ ဖြစ်သည်။
တစညပါတီ သည် မြို့နယ်ပေါင်း ၂၉၀ ကျော်တွင် ပါတီရုံးများဖွင့်လှစ်ထား၍ တနိုင်ငံလုံးနီးပါးတွင် ပါတီရုံးရှိသည့် ပါတီ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၁ဝ ပြည့်နှစ် တွင် ပါတီဝင်အင်အား ၇ သိန်းကျော် ရှိသည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။
https://www.bbc.com/burmese/burma/2015/09/150917_2015_election_party_2 ပထမဦးဆုံးသော ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးသာကျော် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်(ငြိမ်း) ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးဟန်ရွှေ ဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ ကာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ပြီးလျှင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပါတီများထဲတွင် ဒုတိယ အင်အားအကြီးမားဆုံး နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၏ မဟာမိတ်ပါတီများမှာ - တောင်သူလယ်သမားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ အလုပ်သမားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ လူငယ်စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ တို့ဖြစ်ကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှုများ ၁၉၉၀ ပြည်လုံးကျွတ် ပါတီစုံအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် စုစုပေါင်းမဲပေးသူ အရေအတွက် ၁၃,၂၅၃,၆၀၆ မဲ တွင် မဲအရေတွက် ၂,၈၀၅,၅၅၉ မဲနှင့် မဲပေးသူ၏ (၂၁.၂%)၊ မဲဆန္ဒနယ် (၄၉၂) ခုရှိရာတွင် မဲဆန္ဒနယ် (၁၂) နေရာ၌ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် မဲဆန္ဒနယ် (၉၉၄)နေရာ ၌ ဝင်ပြိုင်သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် တွင် (၁၂) နေရာ၊အမျိုးသားလွှတ်တော် တွင် (၅)နေရာ၊တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ၆၇၃ နေရာအနက် (တိုင်းရင်း သားလူမျိုးစုမဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နေရာအပါအဝင်) ၆၆၃ နေရာတွင် (၄၆)နေရာ ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် မဲဆန္ဒနယ်တိုင်းလိုလို၌ ဝင်ရောက်အရွေးခံခဲ့သည်။
ကချင်ပြည်နယ်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော်တနေရာ ၌သာ အနိုင်ရခဲ့သည်။
http://burmese.dvb.no/archives/397174 ၂၀၂၀ ပါတီစုံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး (တစည) ပါတီသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၀၀‌ ကျော် ဖြင့် မြို့နယ် ၁၇၇ မြို့နယ်၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်https://news-eleven.com/article/183178 ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၅) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။