kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လူးရှပ်စ် ကွင်းရှပ်စ် စင်စင်နေးတပ်(ဘီစီ ၅၁၉-၄၃၀) သည် နိုင်ငံရေးအာဏာကို စုံမက် ခင်တွယ်ခြင်း မရှိဘဲ၊ နိုင်ငံနှင့် အမျိုး၏အကျိုးကို သည်ပိုးဆောင်ရွက်သူ ရောမလူမျိုး မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၄၅၈ ခုနှစ်လောက်တွင် အီကွီယန်လူမျိုးတို့သည် ရောမပိုင်နယ်များကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြရာ၊ ရောမမြို့တော်ကြီးသည် ရောမစစ်တပ်ကြီးနှင့်တကွ ရန်သူတို့ ဝန်းရံခြင်းကို ခံရလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် စင်စင်နေးတပ်သည် မှူးမတ်မျိုးနွယ်ပင် ဖြစ်လင့်ကစား၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါး၍ လယ်သမားအဖြစ်နှင့် လယ်ထွန်ဆင်းနေခိုက်ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ ရောမနိုင်ငံ ဆီနိတ်အဖွဲ့သည်၊ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းပေးရန် စင်စင်နေးတပ်အား ဖိတ်ခေါ်၍ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းနေသမျှသော ကာလအတွင်းတွင် ရောမနိုင်ငံ၏ အာဏာရှင်အဖြစ်နှင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပန်ကြားလေသည်။
ရောမနိုင်ငံ၏ စိုးရိမ်ဖွယ်အခြေအနေကို သိသောအခါ၊ စင်စင်နေးတပ်သည် ထွန်တုံးကိုပစ်၍၊ ရောမမြို့တော်သို့ ချက်ချင်းလိုက်လာပြီးသော်၊ စစ်တိုက်နိုင်သူဟူသမျှကို စည်းရုံးကာ၊ ရန်သူတို့ကို တွန်းလှန် ဖြိုဖျက်လိုက်လေသည်။
စင်စစ်နေးတပ် အာဏာရှင်အဖြစ်နှင့် ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းရန်၊ ၁၆ ရက်နေ့အကြာတွင် ရန်သူကို ရှင်းလင်းသော လုပ်ငန်းသည် ပြီးစီး၍ သွားခဲ့သည်။
ထိုအခါ စင်စင်နေးတပ်သည် အာဏာရှင်အဖြစ်ကို ဆီနိတ်အဖွဲ့အား ပြန်အပ်၍ လယ်ထွန်မြဲ ထွန်လေသည်။
ဘီစီ ၄၃၉ ခုနှစ်တွင် အသက် ၈ဝ အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ၊ စင်စင်နေးတပ်သည် ပြည်တွင်းစစ်ပြဿနာ တစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်ရပြန်သည်။
ဤအကြိမ်၌လည်း ၂၁ ရက်တာမျှ အာဏာရှင်အဖြစ် ခံယူ၍ တိုင်းပြည်၏ရန်ဆူးရန်ငြောင့်တို့ကို ဖယ်ရှားပြီးသော် အာဏာရှင်ဘဝကိုစွန့်၍ လယ်လုပ်မြဲ လုပ်ပြန်သည်။
ထိုကြောင့် ရောမလူမျိုးတို့က စင်စင်နေးတပ်ကို ရာထူးဌာနန္တရ မမျှော်ကိုးဘဲ၊ နိုင်ငံ၏ အကျိုးကို ရွက်ဆောင်သော အာဇာနည် ယောက်ျားကောင်း တစ်ဦးအနေနှင့် အလေးအမြတ် ပြုကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ရောမ Category:နိုင်ငံရေးသမားများ။
thumb|စင်ဒရဲလား နှင့် နတ်သမီးတွေ့စဉ်။
Cinderella (1911) စင်ဒရဲလားပုံပြင်ကို ပြင်သစ်စာရေးဆရာပဲရိုး ဆိုသူက ခရစ် ၁၆၉၇ ခုနှစ်ခန့်က ပထမဦးစွာ ပြုစုရေးသားခဲ့ လေသည်။
သို့သော် ထိုသူ မရေးသားမီကပင် ဤပုံပြင်ကို ရှေးစကားတစ်ခုအဖြစ် လူသိများလေသည်။
စင်ဒရဲလား၏ မြန်မာပြန်အနက်မှာ 'စားဖိုသည်မ'ဖြစ်သည်။
ဇာတ်လမ်းမှာ ဆင်းရဲသော်လည်း ရုပ်လှပသော စင်ဒရဲလားဆိုသူ မိန်းကလေး၏အကြောင်း ဖြစ်သည်။
မိထွေးနှင့် နေရသူ ဖြစ်သည်။
မိထွေးဖက်မှ အစ်မတော် များသည် စင်ဒရဲလားလောက် ရုပ်အဆင်းမလှကြသဖြင့် မနာလိုဖြစ်ကာ စင်ဒရဲလားအား မနားမနေ ခိုင်းစေထား လေသည်။
တစ်ခါသော် စင်ဒရဲလားသည် မင်းသားကလေးတပါး၏ ကပွဲသို့ အများနည်းတူ သွားရောက်လိုသောဆန္ဒ ဖြစ်ပေါ် လာ၏။
ထိုကပွဲသို့ သွားရောက်နိုင်ရန်အတွက် သူ့အား မိခင်သဖွယ် ကြင်နာသနားနေသော နတ်သမီးတစ်ပါးက ကူညီလေသည်။
နတ်သမီး၏တန်ခိုးဖြင့် ရွှေဖရုံသီးတလုံးကို လှပသော မြင်းရထားတစီး ဖြစ်စေပြီးလျှင် ကြွက်ဖြူကလေး များကို ကကြိုးတန်ဆာဖြင့် ဆင်ယင်သော မြင်းဖြူကြီးများ ဖြစ်လေသည်။
စင်ဒရဲလားအား ဝတ်စားတန်ဆာတို့ဖြင့် မင်းသမီး ကလေးတမျှ လှပတင့်တယ်စေ၍ ထိုမြင်းလှည်း ကလေးဖြင့် သွားရောက်စေ၏။
သို့သော် ညသန်းခေါင်ယံ မတိုင်မီ ပြန်ခဲ့ရမည်ဟု မှာလိုက်လေသည်။
ကပွဲတွင် မင်းသားကလေးသည် စင်ဒရဲလား၏ရူပါရုံကို စွဲဲလန်းသွား၏။
ည ၁၂ နာရီထိုးလုနီးအချိန်တွင် စင်ဒရဲလား သည် ကပွဲမှ နေအိမ်သို့ သုတ်သီးသုတ်ပြာ ပြန်ခဲ့ရာ ဖန်ဖိနပ် တစ်ဖက် ကျွတ်၍ကျန်ခဲ့လေသည်။
မင်းသားကလေးသည် ဖိနပ်ရှင်ကို တွေ့လျှင် ကြင်ယာ မြှောက်မည်ဟု ကျေညာ၍ ဖိနပ်ရှင်ကို ရှာစေ၏။
နောက်ဆုံး၌ ဖိနပ်ရှင် စင်ဒရဲလားကို တွေ့ရှိသဖြင့် ကတိအတိုင်း ထိမ်းမြားလက်ထပ်လိုက်လေသည်။
အချို့က ဤပုံပြင်ကို သဘာဝကို တင်စားထားသော ပုံပြင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
စင်ဒရဲလားသည် နံနက် အရုဏ်တက်ချိန် ဖြစ်၍၊ ညှင်းဆဲကလူ ပြုကြသူများမှာ ညအချိန်တွင် တက်လာသော တိမ်တိုက်များ ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် စင်ဒရဲလားကို ကယ်ဆယ်သူ မင်းသားမှာ နေမင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:အချစ်ပုံပြင်များ။
လူတစ်ပိုင်း မြင်းတစ်ပိုင်း ရုပ်တု ဂရိရှေးဟောင်းပုံပြင်များထဲတွင် သက်ဆလီနှင့် အာကေးဒီးယားတောင်များ၌ လူတပိုင်း မြင်းတပိုင်းသတ္တဝါ တစ်မျိုး နေထိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
ထိုလူတစ်ပိုင်း မြင်းတစ်ပိုင်း တို့သည် အစ်အိုင်အွန်ဘုရင်နှင့် နက်ဖီလီ နတ်သမီးတို့မှ ပေါက်ဖွားလာသူများဟု ပြောလေ့ရှိကြသည်။
မနုစာရီ (သို့) စင်းတော (Centaur) ခေါ် ထိုသတ္တဝါတို့သည် ခါးပိုင်းအထိ လူကိုယ်ဖြစ်၍၊ အောက်ပိုင်းမှာ မြင်းကိုယ်ဖြစ်လေသည်။
မနုစာရီ (စင်းတော)များအကြောင်း ပါဝင်သည့် ပုံပြင်များတွင် လက်ပီသီးဘုရင်နှင့်စင်းတောများ စစ်ပြိုင်သည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြသော ပုံမှာ ထင်ရှားသည်။
ထိုပုံပြင်တွင် လက်ပီသီးပြည် ဘုရင် ပေရီသို့နှင့် ဒီအစ်ဒါမီယားတို့ လက်ထပ်ပွဲနေ့တွင် စင်းတောတို့သည် သတို့သမီးကို လုယူထွက်ပြေးရန် ကြံစည်သဖြင့် တဖက်နှင့်တဖက် အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။
လက်ပီသီးဖက်မှ ဘုရင်၏အကြည်တော် သီးဆယုက ဝင်ရောက် ကူညီတိုက်ခိုက်သဖြင့် မနုစာရီ (စင်းတော)တို့ အရေးနိမ့်ကြ ရလေသည်။
မနုစာရီ (စင်းတော)တို့သည် စည်းကမ်းမဲ့သော လူရိုင်းများဖြစ်၍ မိမိတို့၏စိတ်ကို မထိန်းသိမ်းနိုင်သူများဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် ဖောလပ်နှင့် ကိုင်ရွန်ဆိုသူနှစ်ဦးမှာ အခြားစင်းတောတို့နှင့် အလွန်ကွာခြားလေသည်။
ကိုင်ရွန်သည် အပေါလို နတ်သားထံတွင် နည်းနားခံယူရသဖြင့် အတတ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
အပေါလိုသည် သူ၏သားတော် အက်စကျူလေးပိပယ်ကိုပင် ကိုင်ရွန်အား စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းသွန်သင်စေ၏။
ကိုင်ရွန်၏တပည့် ထိုနတ်သားမှာ နောင်အခါတွင် သမားတော်များကို စောင့်ရှောက်သောနတ်သား ဖြစ်လာလေသည်။
ထင်ရှားသော သူရဲကောင်းများဖြစ်ကြသည့် ပီးလိယပ်၊ ဂျေဆင်နှင့် အကီးလီးတို့သည် ကိုင်ရွန်၏တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ။
စစ်ကိုင်းခရိုင် () သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ စစ်ကိုင်းမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ thumb|စစ်ကိုင်းခရိုင်မြို့နယ်များ စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမြို့နယ် စစ်ကိုင်းမြို့ ဆားတောင်မြို့ မြင်းမူမြို့နယ် မြင်းမူမြို့ မြောင်မြို့နယ် မြောင်မြို့ ပထဝီဝင်အ​နေအထား တည်​နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း စစ်ကိုင်းခရိုင်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ အောက်ဘက်အကျဆုံးခရိုင်ဖြစ်သည်။
အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၈၂၅ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်သည်။
နယ်နိမိတ် စစ်ကိုင်းခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ခြားလျက် မန္တလေးတိုင်းမှ အောင်မြေသာစံခရိုင်၊ မဟာအောင်မြေခရိုင်၊ အမရပူရခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ခြားလျက် မန္တလေးတိုင်းမှ တံတားဦးခရိုင်နှင့် မြင်းခြံခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေးတိုင်းမှ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် မုံရွာခရိုင်နှင့် ရွှေဘိုခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် စစ်ကိုင်းခရိုင်သည် အများအားဖြင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်များ၊ ကုန်းနိမ့်များ ပေါများသည်။
စစ်ကိုင်းမြို့နယ်တွင်မူ တောင်ကုန်း၊ တောင်တန်း အနည်းငယ်ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းခရိုင်အတွင်း နုံးတင်မြေနုလွင်ပြင်များမှစ၍ သစ်ပင် ဝါးပင်မပေါက်သော ကျောက်တောင်များအထိ ပါဝင်ရကား၊ မြေမျက်နှာပြင်မှာ အသွင်အမျိုးမျိုးဖြစ်နေလေသည်။
စစ်ကိုင်းတောင်တန်းမှာ ပေ ၇ဝဝ ကျော်မှ ၁၃၇၃ ပေ အထိ မြင့်သည်။
မိုးအခါတွင် ဧရာဝတီမြစ်သည် စစ်ကိုင်းခရိုင်၏ မြေနိမ့်ဒေသများတွင် ရေလွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည်။
ရေဆင်း ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်များသည် စစ်ကိုင်းခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များအဖြစ် စီးဆင်းနေသည်။
မူးမြစ်သည် ခရိုင်အတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။
ရေမျက်ကြီးအင်း၊ ရေခါးအင်း၊ ကောင်းမှုတော်အင်းအပါအဝင် အင်းကြီးများရှိသည်။
ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်သည် မြောင်မြို့နယ်အနီးတွင် ပေါင်းဆုံသည်။
လူဦးရေ ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ စစ်ကိုင်းခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၅၂၀,၅၉၁ ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်သည် လူဦး​ရေ သုံးသိန်း​ကျော်ဖြင့် အများဆုံးဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင် လူဦး​ရေ (၁၀၅,၇၈၅)ဦးသည် မြို့ပြတွင် ​နေထိုင်ကြပြီး မြို့ပြ​နေလူဦး​ရေရာခိုင်နှုန်းမှာ ၂၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
စီးပွား​ရေး မိုးနည်းပါးသောဒေသ ဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ ဂျုံစပါး၊ လူး၊ ဆပ်၊ ပဲ၊ ဝါဂွမ်း၊ မြေပဲ၊ နှမ်း စသည်တို့ကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြ၍ မြေနုလွင်ပြင်များတွင် စပါး၊ ဆေးရွက်နှင့် ပဲအမျိုးမျိုးကိုစိုက်ကြသည်။
တောင်ကုန်းများနှင့် ခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် ဝါဂွမ်းကို အများအပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
စစ်ကိုင်းနှင့်မြင်းမူနယ်များမှာ မြေပြန့်လွင်ပြင်ဖြစ်သည်။
မြင်းမူနယ်မှဝါဂွမ်းအများဆုံးထွက်ရာ ဝါစက်ကြီးများ မြင်းမူမြို့တွင်ရှိသည်။
တံငါလုပ်ငန်းနှင့် ထုံးဖုတ်ခြင်း၊ အိုးလုပ်ခြင်း၊ ထန်းတက်ခြင်းစသော လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်အတွင်း ဆားတောင်၊ ပဒူတောင်ကြား၊ ရေခါးစသော ဒေသများတွင် ဆားချက်ကြသည်။
ကောင်းမှုတော်၊ ငတယော်နှင့် ရွာသစ်ကြီး အင်းများတွင်ကား တံငါလုပ်ငန်း အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
စစ်ကိုင်းခရိုင်သည် မိုးနည်းပါး၍ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သော်လည်း၊ ဧရာဝတီ၊ မူး၊ ချင်းတွင်းစသော မြစ်ကြီးများကြောင့် လေအေးတိုက်ခတ်၍ မျှတသောရာသီဥတုရှိ၏။
တပေါင်း၊ တန်ခူး နှစ်လတွင်သာ အနည်းငယ် ပူအိုက်သည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး စစ်ကိုင်းခရိုင်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးသို့ဝင်ရောက်ရာ ပင်မတံခါးပေါက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများသည် ဧရာဝတီတံတား (ရတနာပုံ)၊ အင်းဝတံတား၊ ဆင်ဖြူရှင်တံတားတို့ကို ဖြတ်သန်း၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
အင်းဝတံတားနှင့် ဆင်ဖြူရှင်တံတားတို့သည် ရထားများ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်သည်။
ထင်ရှား​သော ​နေရာများ စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင် ရှေးမြန်မာမင်းများ၏ နေပြည်တော်ဖြစ်သော စစ်ကိုင်းမြို့တော်ဟောင်း ရှိသောကြောင့် ထင်ရှားကျော်စောသည်။
ထိုမြို့ဟောင်းနေရာများနှင့် စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးများတွင် မင်းအဆက်ဆက် တို့ တည်ခဲ့သော တန်ခိုးကြီးဘုရားစေတီများ ပေါများလှပေသည်။
စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးမြောက်ဘက် မန္တလေးမြို့အထက် တစ်ဖက်ကမ်းရှိ မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီးမှာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အုတ်ဖြင့်ဆောက်လုပ်သော အကြီးဆုံး အဆောက်အအုံများတွင် အပါ အဝင်ဖြစ်သည်။
ဘုရားကြီး၏ မြောက်ဘက်ရှိ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးမှာလည်း ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ချိတ်ဆွဲထားသည့် ခေါင်းလောင်းများတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ ထင်ရှားလေသည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော အင်းဝတံတားကြီးသည် စစ်ကိုင်းခရိုင်ရှိ စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် မန္တ​လေးခရိုင်ရှိ အမရပူရမြို့ဘက်ကမ်းကို ဆက်သွယ်ထား၍ မီးရထား၊ မော်တော်ကားတို့ ဖြတ်ကူးနိုင်သည်။
ဤတံတားကြီးဖြင့် ရန်ကုန်မှ မြစ်ကြီးနားသို့ မီးရထားသည် တောက်လျှောက်သွားနိုင်ခဲ့ရာမှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဖျက်ဆီးခြင်း ခံခဲ့ရသည်ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရတို့က ပြန်လည်ပြင်ဆင် ခဲ့ရာ၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဒေါက်တာဘဦး ကိုယ်တိုင် တံတားကြီးကို အခမ်းအနားဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ။
thumb|စစ္စလီကျွန်း၏အလံ စစ္စလီကျွန်း စစ္စလီကျွန်းသည် အီတလီကျွန်းဆွယ်၏ တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။
မက်ဆီးနား ရေလက်ကြားသည် စစ္စလီကျွန်းကို အီတလီကျွန်းဆွယ်နှင့် ပိုင်းခြားထားသည်။
ရှေးအခါက အီတလီနိုင်ငံအီတလီနှင့် အာဖရိကတိုက်တို့သည် ရေဝေကုန်း တန်းဖြင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိခဲ့ဘူးသည်ဖြစ်ရာ၊ စစ္စလီကျွန်းသည် ထိုရေဝေ ကုန်းတန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိခဲ့သော ကျွန်းတစ်ကျွန်းပင်ဖြစ်၏။
စတုရန်းပိုင် ၉၉၂၆ မိုင် ကျယ်ဝန်း၍၊ လူဦးရေ ၄၄ဝဝဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။
စစ္စလီကျွန်း၏ သမိုင်းတစ်ခုလုံးသည်။
မင်းအပြောင်းအလဲ များနှင့် ထိုမင်းတို့၏ အောင်နိုင်မှုများ၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု များ၊ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုများဖြင့်သာပြီးသော ပုံပြင်ကြီးနှင့် တူလှ ပေသည်။
ထိုကျွန်းသည် ရှေးနှစ် ပေါင်း ၃ဝဝဝ နီးပါးလောက် က ဖီနီရှန်လူမျိုးတို့၏ လက်အောက်သို့ကျရောက်ခဲ့သည်။
ဂရိလူမျိုးများ ရောက်ရှိ လာကြသော ၈ ရာစုနှစ်များ အတွင်း တွင် ထိုကျွန်း၌ အတတ်ပညာ များစွာထွန်းကားခဲ့၏။
ထို့နောက် ကားသေ့လူမျိုးတို့သည် ထိုကျွန်းသို့ရောက်ရှိ လာကြ၍ မကြာမီပင် သူတို့လက်မှ ရောမလူမျိုးတို့က တစ်ဖန် တိုက်ခိုက်လုယူခဲ့ကြပြန်သည်။
ဗင်းဒေါနှင့် ဂေါ့သလူမျိုးတို့ သည်လည်း အီတလီကျွန်းဆွယ်မှ မက်ဆီးနာ ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော်ကာ စစ္စလီကျွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြ၏။
ထို့နောက် တွင်မူကား၊ ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့မှ ဗိုင်ဇင်းတိုင်ဘုရင်တို့သည် ထိုသို့ လှည့်လည်တိုက်ခိုက်နေကြသူများ၏ ဘေးရန်မှ ကျွန်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့ကြသည်။
၉ ရာစုနှစ်များတွင် စစ္စလီကျွန်းသည် အစ္စလမ်အယူဝါဒီ တို့၏ လက်အောက်သို့ကျရောက်ခဲ့ရသည်။
ဒုတိယဖရက်ဒရစ် ဘုရင် (ခရစ် ၁၁၉၄-၁၂၅ဝ ခုနှစ်)၏ လက်အောက်တွင် စစ္စလီကျွန်းသည် အကောင်းဆုံးသော အခြေအနေသို့ရောက်ရှိ ခဲ့၏။
ဖရက်ဒရစ်ဘုရင်နတ်ရွာစံပြီးနောက် ၁၆ နှစ်အကြာတွင် အန်ဇူမင်းသား ချားသည် စစ္စလီကျွန်း၌ မင်းပြု၏။
သို့ရာတွင် ထိုမင်းသား၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကြောင်း စစ္စလီကျွန်းသူ ကျွန်းသားများသည် မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်လာကြ၍ ထကြွပုန်ကန်ကြ ၏။
ပါလာမိုမြို့သားတို့သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ၄ဝဝဝ ကို သတ် ဖြတ်ပစ်ကြသည်။
အခြားမြို့များတွင်လည်း အလားတူသတ်ဖြတ် မှုများပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် စစ္စလီကျွန်းသည် ပြင်သစ် တို့၏ လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီးလျှင် အာရဂွန်မင်းသား တတိယ ပီဒရိုအား မင်းအဖြစ်တင်မြှောက်ကြလေသည်။
စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဩစတြီးယားဘုရင်တို့က သက်ဦးဆံပိုင် စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည့်ခေတ်သည်ကား စစ္စလီကျွန်း၏ အမှောင် ခေတ်ဟူ၍ ခေါ်ရပေမည်။
၁၇၃၄-၃၅ ခုနှစ်များသို့ ရောက် သောအခါတွင် ဒွန်ကာလိုသည် နေပယ်မြို့နှင့် စစ္စလီကျွန်းတို့ ကို ပေါင်းစပ်ကာ ဗူးဗွန်မင်းဆက်တည်ထောင်ခဲ့ပြန်လေသည်။
ဤသို့အားဖြင့် ဗူးဗွန်ဘုရင်များသည် ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တိုင် အောင် စစ္စလီကျွန်းကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြရာ နောက်ဆုံးတွင် အီတလီ မျိုးချစ်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဂယ်ရီဗောဒီသည် စစ္စလီ ကျွန်းသူကျွန်းသားတို့အား လူမျိုးခြားအနှောင်အဖွဲ့မှ ကယ်တင် ကာ အီတလီဘုရင် ဗစ်တာအီမန်းနျူအယ်၏ အင်ပိုင်ယာနိုင်ငံ တော်ကြီးထဲသို့ သွတ်သွင်းပေးခဲ့လေသည်။
စစ္စလီကျွန်းကား မြေထဲပင်လယ်ထဲ၌ အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ် သည်။
ထိုကျွန်းပေါ်ရှိ အက်တနာတောင်ထွတ်ဆီမှမျှော်၍ကြည့် လိုက်လျှင် ကွေ့ကောက်လျက်ရှိသော ပင်လယ်အော်များ၊ အရောင်တောက်နေသော ကမ်းပါးစောက်ကြီးများနှင့်တကွ တံငါရွာကလေးများဖြင့် သာယာသောရှုခင်းကို တွေ့မြင်နိုင်လေ သည်။
စစ္စလီကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင် မက်ဆီးနာမြို့ကြီး သည် အက်တနာတောင်ကြီးကို နောက်ခံပြုလျက် တည်ရှိ၏။
ထိုမြို့ကား အလွန်စည်ကား သာယာလှသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၏။
ထိုပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ကြီးကို ဂရိလူမျိုးတို့သည် ဘီစီ၆ဝဝ ပြည့်နှစ်က တည်ထောင်ခဲ့၏။
ရှေးခေတ်သမယကပင်လျှင် မက် ဆီးနာမြို့ကြီးသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဖက်တွင် များစွာ အရေးပါအရာရောက်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ လူဦးရေ ၂၃၁၄၃ဝ ရှိ၍၊ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများဖြင့် စည်ကားလျက် ရှိသည်။
မြို့သူမြို့သားများမှာ ရှေးအခါက မကြာခဏ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက် ခဲ့ကြရ၏။
၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် အကြီးအကျယ်မြေငလျင်တုန်လှုပ် သဖြင့် လူပေါင်း ၇၆ဝဝဝ ခန့်မျှ သေဆုံး၍ ၉၅ဝဝဝ ခန့် ဒဏ်ရာရခဲ့ကြသည်။
ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် ဒုဗ္ဘက္ခန္တရကပ်နှင့် ရောဂန္တရကပ်ဆိုက်ခဲ့ရာ လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေကြေပျက်စီး ခဲ့လေသည်။
အနောက် မြောက်ကမ်းခြေတွင်ရှိသော ပါလာမို မြို့သည်ကား စစ္စလီတစ်ကျွန်းလုံးတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးမြို့ပင် ဖြစ်၍ အီတလီနိုင်ငံတစ်ခုလုံး၏ပဉ္စမမြောက် မြို့ကြီးလည်း ဖြစ်၏။
လူဦးရေ ၅ဝ၆ဝဝဝ ခန့်ရှိ၏။
ဤမြို့မှာ ရှေးခေတ် အခါကပင် ကြီးကျယ်စည်ကားသော မြို့ဖြစ်သည်အလျောက် ဖီနီရှန်လူမျိုး၊ ကားသေ့လူမျိုး၊ ဂရိလူမျိုး၊ ရောမလူမျိုး၊ ဂေါ့သ လူမျိုး၊ ဆာရဆင်လူမျိုး၊ နော်မန်လူမျိုး၊ ပြင်သစ်လူမျိုး၊ စပိန် လူမျိုးတို့သည် ထိုမြို့ကို အဆက်ဆက်အုပ်စိုးခဲ့ကြဘူးလေသည်။
ပါလာမိုမြို့ရှိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းကြီးကို ၁၇၇၉ ခုနှစ်က တည် ထောင်ခဲ့သည်။
စစ်ဗဟိုဋ္ဌာနချုပ်တည်ရှိရာ မြို့ဖြစ်၍ လက်နက် တိုက်ကြီးတစ်ခုလည်းရှိသည်။
စစ္စလီကျွန်း မှထွက်ကုန်များမှာ ကန့်ကျောက်၊ လိမ္မော်သီး၊ ရှောက်သီး၊ စပျစ်၊ သံလွင်ဆီ အစ ရှိသည်တို့အပြင် စည်သွတ်ငါးများ၊ ဝိုင်အရက်၊ ဆီ၊ ဆားနှင့် သန္တာတို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ကျွန်းများ။
စစ်တွေခရိုင်သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၌ အနောက်ဘက်အကျဆုံး ခရိုင်ဖြစ်၍၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။
စစ်တွေခရိုင်၏ အနောက်နှင့် အနောက်မြောက်စွန်းဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ စစ်တကောင်းနယ်ရှိသည်။
နတ်မြစ် (ဝါ) ငတ်မြစ်သည် စစ်တွေခရိုင်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်ဖြစ်သည်။
စစ်တွေခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ချင်းပြည်နယ်ရှိ၍၊ စစ်တွေခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်နယ်နိမိတ်မှာ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းကြီးဖြစ်၏။
အရှေ့ဘက်တွင် မင်းဘူးခရိုင် နှင့် ၁ဝ မိုင်ခန့်မျှ နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ တောင်ကြီးများ ကာဆီးလျက်ရှိသဖြင့် မင်းဘူးခရိုင်မှ စစ်တွေခရိုင် တွင်းသို့ ဖြတ်သန်းကူးလူးခြင်း မပြုနိုင်ပေ။
စစ်တွေခရိုင်၏ တောင်ဘက်တွင် ကျောက်ဖြူခရိုင်ရှိ၍၊ အနောက်ဘက်တွင် ဟန်းတားပင်လယ်အော်မှ နတ်မြစ်ဝအထိ ရှည်လျားသော ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် ဆက်စပ် လျက်ရှိသည်။
စစ်တွေခရိုင်သည် စတုရန်း မိုင် ၅၁၃၆ မျှ ကျယ်ဝန်းသည်။
သမိုင်းကြောင်း စစ်တွေခရိုင်မှာ ရခိုင်တိုင်း၏ အကြီးဆုံးအပိုင်းဖြစ်၍၊ ခရိုင်အတွင်းရှိ ဓညဝတီဟု ရှေးကတွင်ခဲ့သည့် မြို့ဟောင်းမှာ ရှေးအခါက ရခိုင်ပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုတိုင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံပျက်များကို တွေ့မြင်နိုင်သေး၏။
စစ်တွေခရိုင်အတွင်းရှိ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ မဟာမုနိဒေသမှ မြတ်စွာဘုရား ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့ ပင့်ဆောင်လာခဲ့၏။
ထိုရုပ်ပွားတော်မှာ ယခုအခါ မန္တလေးမြို့တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူသော မဟာမုနိဘုရားပင် ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲအတွင်း ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် ဂျင်နရယ်မောရီဆန်၏ တပ်တစ်တပ်သည် စစ်တစ်ကောင်းမှ နတ်မြစ် ကိုဖြတ်လျက် မြို့ဟောင်းမြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ခဲ့လေသည်။
ထိုပထမအင်္ဂလိပ် မြန်မာစစ်ပွဲကို ၁၈၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ချုပ်ဆိုသော ရန္တပိုစာချုပ်ဖြင့် စစ်ပြေငြိမ်းခဲ့ရာ၊ ရခိုင်တိုင်းမှာ ထိုစဉ်က အင်္ဂလိပ်လက်အောက် သို့ ကျရောက်ခဲ့လေသည်။
ထိုအခါအင်္ဂလိပ်တို့က ရခိုင်တိုင်း၏ အုပ်ချုပ်ပုံနည်းစနစ်များကို ပြင် ဆင်လိုက်၏။
နည်းစနစ်သစ်အရ၊ ရခိုင်တိုင်း ကို ရခိုင်တိုင်း တောင်တန်းဒေသခရိုင်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ သံတွဲ ခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင် ၄ ခု ခွဲလိုက်လေသည်။
ထိုခရိုင် ၄ ခုတွင် စစ်တွေခရိုင်မှာ အကြီးဆုံးနှင့် အရေးပါအရာရောက်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။
စစ်တွေခရိုင်သည် မြောက်ဘက်လတ္တီတွဒ် ဒီဂရီ ၁၉.၁၇ နှင့် ၂၁.၂၇ ဒီဂရီအကြားတွင် ရှိသော်လည်း၊ ပင်လယ် ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသဖြင့် ထိုလတ္တီတွဒ်အတွင်းရှိ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း ဒေသများကဲ့သို့ အပူအအေးလွန်ကဲခြင်းမရှိပေ။
တစ်နှစ်ပတ်လုံးပျမ်းမျှအပူချိန် ၇၈ ဒီဂရီမျှသာရှိ၏။
မိုးရွာသွန်း ချိန်တွင် သည်းထန်စွာရွာသွန်းသည်။
လေမုန်တိုင်းများလည်း ကျရောက်တတ်သည်။
လူဦးရေနှင့် စီးပွားရေး ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရိုင်အတွင်းရှိလူဦး ရေမှာ ၅၃၇,၃၀၀ ဖြစ်၏။
ထိုအထဲတွင် ဗုဒ္ဓဝါဒီများမှာ အများ ဆုံးဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဝါဒီများမှ လွဲလျှင် မွတ်စလင်များမှာ အများ ဆုံးဖြစ်၏။
စစ်တွေခရိုင်တွင်း၌ ရခိုင်၊ ဗမာ၊ ခမွီး၊ မြို၊ ချင်း၊ ဒိုင်းနက်၊ ချောင်းသား၊ သက်ဟူသော တိုင်းရင်းသားတို့ နေထိုင်ကြသည်။
ခရိုင်တွင်းရှိလူများသည် အများအားဖြင့် လယ်ယာ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရဆိုင်လျင် ရခိုင်အစုတွင် ခမီး မရှိပါ ခမွီး ရှိပါသည်။
စစ်တွေခရိုင်သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်၍၊ မိုးလုံလောက် စွာရွာသောကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ကောင်းမွန်၏။
ခရိုင်တွင်းရှိ မြေပြန့်တို့တွင် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်၍၊ တောင်ခြေဒေသများတွင် ဥယျာဉ်များလုပ်ကိုင်ရန်သင့်လျော်၏။
တောင်ပေါ်တွင်မူကား တောင်ယာများလုပ်ကိုင်ကြ၏။
စစ်တွေ ခရိုင်အတွင်း၌ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် စရိတ်မှာ မြန်မာ နိုင်ငံအောက်ပိုင်းထက် ပိုမိုကြီးလေးသည်။
ခရိုင်တွင်းတွင် အသုံးပြုသော စိုက်ပျိုးနည်းများမှာ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း အခြားဒေသများနှင့် အနည်းငယ် ကွဲပြား၏။
ဆန်စပါးကို အများဆုံးစိုက်ပျိုး၏။
ဆေးနှင့် ကြံကို အနည်းငယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၏။
ဒီရေ အတက်အကျရှိသော ဒေသများတွင် ဓနိပင်များပေါက်သည်။
စစ်တွေခရိုင်တွင် တောင်ထူထပ်သောနေရာတို့၌ အမြဲတမ်း စိမ်းလန်းသော သစ်တောကြီးများရှိ၏။
သို့ရာတွင်မိုးများ၍ စိုစွတ်လွန်းသဖြင့် ကျွန်းသစ်များစွာ မပေါက်ရောက်ချေ။
ပျဉ်းကတိုးများသာ အများအပြား ပေါက်ရောက်လေသည်။
ပျဉ်းကတိုးသည် ဇလီဖားတုံးလုပ်ရန် အသုံးဝင်၏။
အခြားပေါက်ရောက်သော သစ်များမှာ ပျဉ်းမ၊ သစ်ကတိုးစသည်တို့ဖြစ်၏။
ကျွန်းစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို ၁၈၇၂-၄ ခုနှစ်ခန့်ကမှ စတင်ခဲ့သည်။
သစ်တောကြီးများအပြင်၊ ဝါးရုံတောကြီးများလည်း ကျယ်ပြန့်စွာတည်ရှိလေသည်။
ထိုသစ်တော များတွင် ဆင်၊ ပြောင်၊ ကျား၊ ကျားသစ်တို့ရှိကြ၏။
သမင်အမျိုးမျိုးကို မြေပြန့်တောများတွင် တွေ့ရလေသည်။
စစ်တွေခရိုင်အတွင်းမှ ကျောက်မီးသွေးတူးဖော်တွေ့ရှိရ သော်လည်း အမျိုးညံ့သဖြင့် အသုံးမပြုနိုင်ချေ။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီက အရှေ့ပိုင်း ဖရုံကာကျွန်းတွင် ရေနံတူးဖော်ရရှိရာ၊ တစ်နှစ်လျှင် ဂါလံ ၅ဝ,ဝဝဝ ကျော်မျှထွက်သည်။
ခရိုင်တွင်းမှ တစ်နှစ်လျှင် ဆားတန်ချိန် ၂၂ဝ မျှထွက်၏။
စစ်တွေခရိုင်တွင် ဆန်စပါးကို အဓိက ကုန်သွယ်ရောင်း ဝယ်သည်။
ခရိုင်တွင်းမှထွက်သော ဆန်စပါးကို ရေလမ်း၊ ကုန်းလမ်းခရီးတို့ဖြင့် စစ်တွေမြို့သို့ သယ်ဆောင်လာကာ စစ်တွေမြို့မှတစ်ဆင့် တင်ပို့ရောင်းချလေသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ခရိုင်တွင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် ကုန်ချင်းဖလှယ်မှုစနစ်မျိုးကို ခရိုင်အစွန်အဖျားရှိ တောင်ပေါ် သားများက အသုံးပြုသည်။
စစ်တွေခရိုင်၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် မြေမျက်နှာပြင်အနေအထားပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
စစ်တွေခရိုင်၏ မြေမျက်နှာပြင်မှာ ကမ်းရိုးတန်းဘက်နီးလာသောအခါ မြေနိမ့်လွင် ပြင်များ ဖြစ်လာသဖြင့် မြစ်များသည် ဖြာထွက်ကာ စီးဆင်းကြသောကြောင့် ချောင်းငယ် မြောင်းငယ်အများအပြားရှိနေ၏။
ထို့ကြောင့် ခရိုင်၏ မြေပြန့်အရပ်များတွင် ပိုက်ကွန်သဖွယ် ယှက်သန်းနေသော ချောင်းငယ်များရှိရာ၊ မိုးရာသီတွင် ကုန်း လမ်းခရီးဖြင့် အသွားအလာ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ခဲယဉ်း လေသည်။
ကုလားတန်မြစ်သည် ခရိုင်အတွင်း အသုံးအဝင် ဆုံးမြစ်ဖြစ်၍၊ တန် ၄ဝဝ အထိအလေးချိန်ရှိသော သင်္ဘော များသည် မြစ်ဝမှမိုင် ၄ဝ အထိ ဆန်တက် သွားလာနိုင်သည်။
ကုလားတန်မြစ်ဝ လက်ျာဘက်ကမ်းတွင် စစ်တွေမြို့ တည်ရှိ သည်။
စစ်တွေမြို့မှ ရေလမ်းခရီးဖြင့် အခြားခရိုင်များသို့ ခရီး လမ်းဆက်သွယ်နိုင်၏။
စစ်တွေမြို့သည် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။
စစ်တွေမြို့မှ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲ၊ ရန်ကုန်၊ စစ်တကောင်း၊ ကာလကတ္တားမြို့များသို့ သင်္ဘောများ ခုတ်မောင်း သွားလာခြင်း ရှိလေသည်။
စစ်တွေမြို့တွင် စစ်တွေလေဆိပ်ရှိသဖြင့် လေကြောင်းခရီးဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုလည်း ရှိလေသည်။
စစ်တွေသင်္ဘောဆိပ်သို့ အဝင်တွင် ဆဲဗစ်ကျွန်းပေါ်၌ မီးပြ တိုက်တစ်ခုရှိသည်။
ယင်းမီးပြတိုက်မှာ ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားလျက် အမြင့် ၁၃၈ ပေရှိ၏။
ထိုမီးပြတိုက် ကို ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စစ်တွေသင်္ဘောဆိပ်မှ ၁၄ မိုင်အကွာတွင်ရှိသော အွိုက်စတာကျွန်း၌ မီးပြတိုက် တစ်ခု ရှိသေးသည်။
ထိုမီးပြတိုက်ကို ၁၈၉၂ ခုနှစ်ကမှ စတင် တည်ဆောက်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃) မြို့နယ်နှင့်မြို့များ thumb|စစ်​တွေခရိုင်မြို့နယ်များ စစ်တွေခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စစ်တွေမြို့နယ် စစ်တွေမြို့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ ပေါက်တောမြို့နယ် ပေါက်တောမြို့ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ရသေ့တောင်မြို့ ကိုးကား Category:ရခိုင်ပြည်နယ်Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ။
စည်သွတ်ခြင်း အစားအသောက်များကို ကြာရှည်ခံအောင် ပြုလုပ်နည်း တစ်နည်းမှာ စည်သွတ်၍ထား နည်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုနည်းမှာ အအေးဓာတ်ပေး၍ ကြာရှည်ခံအောင်ထားနည်းထက် ရှေးကျ လေသည်။
အစားအသောက်များကို စည်သွတ်ထားပြီးသောအခါ နောက်ထပ် အထူး ဂရုစိုက်ပြုပြင်ပေးရန် မလိုတော့ချေ။
စည်သွတ်ထား ခြင်းဖြင့် ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ကြည်ရှည်စွာထား၍ သုံးနိုင် သည့်ပြင် သယ်ယူရာ၌လည်း လွယ်ကူလှပေသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ခန့်က ပြင်သစ်လူမျိုး စား တော်ချက်တစ်ဦးဖြစ်သူ နစ်ကလတ် အက်ပတ် ဆိုသူသည် အစားအသောက်များကို ပူအောင်ချက်ပြီးလျှင် ပုလင်းတွင် ထည့်၍ လေလုံအောင်ပိတ်ထားပါက အချိန်ကြာမြင့်စွာခံ ကြောင်းကို မကြံဆဘဲနှင့် ကံအားလျော်စွာ တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ထိုအခါမှစ၍ စားစရာများ ကို စည်သွတ်ခြင်းနည်း ပေါ်ပေါက် လာသည်ဟု ယူဆရပေမည်။
သို့ရာတွင် နစ်ကလတ် အက်ပတ်မှာ မည်သို့သော အကြောင်းတရားကြောင့် ဤသို့သော အကျိုးတရား ဖြစ်လာ ကြောင်း သိပ္ပံနည်းကျကျ မသိရှာချေ။
သိပ္ပံပါရဂူကြီးပါးစတား ၏ လက်ထက်ကျမှသာ အစားအသောက်များကို ပုပ်သိုးစေ သော ဗက်တီးရီးယားများ ပျက်စီးကုန်ကြပြီးလျှင် ထိုအပူဓာတ် ပေးပြီးသားကို လေလုံအောင်ပိတ်ထားလိုက်သောအခါ ဗက်တီး ရီးယားများ နောက်ထပ်မဝင်နိုင်တော့ဘဲ၊ အစားအသောက်များ ကြာရှည်စွာခံသည်ကို တွေ့ရှိလာလေသည်။
သို့ရာတွင် စားစရာများကို စည်သွတ်သည့်လုပ်ငန်းမှာ ချက်ချင်းဖွံ့ဖြိုးလာသည်မဟုတ်ပေ။
၁၉ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်း လောက်အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ပင် အိမ်တွင်းလုပ်ငန်း တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်နေသေးသည်။
ပြုလုပ်ပုံမှာလည်း စနစ်မကျ သေးပေ။
စည်သွတ်မည့် အသီးအရွက်များ၊ သားငါးများကို လက်ဖြင့်ပင် ကိုင်တွယ်ပြုလုပ်ကြလေသည်။
သံဗူးများကိုလည်း လက်ဖြင့်သာပြုလုပ်ကြသည်။
ထို့နောက် တစ်ဖြည်းဖြည်း စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်လာ၍ သံဗူးသံခွက်များကို စက်ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သောအခါမှာမှ စည်သွတ်စားစရာများ လုပ်ငန်းသည် ကြီးကျယ်လာခဲ့လေသည်။
စားစရာထည့်သော သံဗူး သံခွက်များကို သံမဏိပြား ပါးပါးကလေးများဖြင့်ပြုလုပ် ၍ သံဖြူရည်စိမ်ထားရသည်။
ထို့အပြင် အစားအသောက်များ ထည့်သည့်အခါ အချဉ်ဓာတ်မပေါက်စေရန် ဆေးသုတ်ထားရ လေသည်။
ယခုအခါတွင်မူကား စည်သွတ်စားစရာလုပ်ငန်းမှာ ကြီး ကျယ်လာ၍ အသီးအရွက်များကို ခူးဆွတ်သည်မှအစ စည်သွတ် ပြီး တံဆိပ်များတပ်သည်အထိ စက်ဖြင့်သာ ပြုလုပ်ကြလေ သည်။
ရှေးဦးစွာ ထည့်စရာ သံဗူးသံခွက်များကို စားစရာများ ထည့်သည့်အခန်းသို့ စက်ဖြင့်ပို့သည်။
ထိုအခန်းတွင် စည်သွတ် မည့် သစ်သီး၊ သား၊ ငါး စသည့်ပစ္စည်းတို့ကို ဖြတ်တောက်လှီး စိတ်ထား၍ သံဗူးများရောက်လာသောအခါ တစ်ဗူးစီတစ်ဗူးစီ အပိုအလိုမရှိ စက်ဖြင့် ချိန်တွယ်၍ ထည့်ပေးသည်။
ထိုသို့ ထည့်သွင်းသည့်အခါတွင် အစစအရာရာ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ရှိစေရန် သန့်ပြန့်စွာဖြင့် ဆေးကြောပြီးမှ ထည့်ရသည်။
အသီး အရွက် များကို စည်သွတ်လျှင် ဆားနှင့်သကြားရောထားသော အရည်တစ်မျိုးကို ထည့်ပေးရလေသည်။
စားစရာများထည့်ပြီးသောအခါ ဗူးထဲမှ လေများထွက်ကုန် အောင် မိနစ်အနည်းငယ်မျှ အပူဓာတ်ပေးရသည်။
ထို့နောက် အဖုံးများဖြင့် ပိတ်လိုက်ပြီးလျှင် အစားအစာများထဲမှ ဗက်တီးရီး ယားများ ပျက်စီးကုန်အောင် အပူရှိန်ခပ်ပြင်းပြင်းပေးသည့် ဌာန သို့ ပို့ရပြန်သည်။
ထိုဌာနတွင် အစားအစာ၏ အမျိုးအစား အလိုက် အပူဓာတ်ပေးရသည်။
သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖြစ်လျှင် မိနစ်အနည်းငယ်မျှသာ အပူရှိန်ပြင်းပြင်းပေး၍၊ သား ငါးဖြစ်လျှင် နာရီပိုင်းမျှကြာအောင် အပူဓာတ်ပေးကာ ချက်ရ လေသည်။
ချက်ပြီးသောအခါတွင်လည်း အစားအစာများ အရောင်အဆင်းမပျက်စေရန် ရေဖြင့်လျင်မြန်စွာ အေးအောင်ပြု လုပ်ရလေသည်။
နောက်တွင် ဗူးများကို ခြောက်သွေ့စေ၍ တံဆိပ်ကပ်ပြီးလျှင် ရောင်းချရန် အသင့်ပြုလုပ်ပြီး ဖြစ်လေ သည်။
စည်သွတ်စားစရာများကို အစပထမတွင် ဈေးကြီးပေး၍ ဝယ်ယူစားသောက်ရလေသည်။
သို့ရာတွင် ယခုအခါ ကြီးကျယ် သော စက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်လာ၍ အများအပြားလုပ်ကိုင်လာ သောကြောင့် ဈေးပေါပေါ နှင့် ဝယ်ယူစားသောက်နိုင်ကြသည် သာမက အချိန်အခါရာသီမရွေးစားလိုသော သား၊ ငါး၊ အသီး၊ အရွက်၊ သစ်သီးများကို စားသောက်နိုင်ကြပေသည်။
အထူး သဖြင့် စည်သွတ်စားစရာများ ပေါ်ပေါက်လာသည့်အတွက် စစ် တပ်များအဖို့ အလွန်အသုံးဝင်သော ရိက္ခာများဖြစ်လာလေသည်။
ထို့ကြောင့်ပင် စစ်ဖြစ်ပွားသည့်အခါတိုင်း စည်သွတ်စားစရာ လုပ်ငန်းမှာ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာလေသည်။
အချို့က စည်သွတ်စားစရာများသည် ဩဇာဓာတ်များ ပျက်စီးနေ၍ ခွန်အားဖြစ်စေသော ဗိတာမင်များ မပါရှိတော့ဟု ယူဆကြသည်။
စင်စစ်အားဖြင့် စည် သွတ်စားစရာများမှာ အစားအစာကို သာမန်ချက်ပြုတ်သကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားခြင်းမျှသာဖြစ်၍ ဩဇာဓာတ်ပျက်စီးခြင်းမဖြစ်နိုင်ပေ။
ထို့ပြင် စည်သွတ်စားစရာလုပ်ငန်း၌ ဓာတုဗေဒပါရဂူကြီးများက ကြီးကြပ်စစ်ဆေး၍ အာဟာရတန်ခိုး အနည်းငယ်မျှ မယုတ် လျော့စေဘဲ ကောင်းသည်ထက်ကောင်းအောင် ကြံစည်လုပ်ကိုင် လျက်ရှိကြ၏။
စည်သွတ်စားစရာများလုပ်ငန်းမှာ သိပ္ပံပညာနည်းများကို အများဆုံးအသုံးပြုသော စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အကြီးကျယ် ဆုံးဖြစ်၏။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည်ကား စည်သွတ်စား စရာများ လုပ်ငန်းကို အကြီးကျယ်ဆုံးလုပ်ကိုင်သော နိုင်ငံ ဖြစ်လေသည်။
ဥရောပတိုက်နိုင်ငံများ၊ ဩစတြေးလီးယား၊ နယူးဇီလန်၊ ဂျပန်၊ ဟာဝိုင်ယန်းကျွန်းတို့တွင်လည်း စည်သွတ် စားစရာလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာ ထို လုပ်ငန်းမှာ တိုးတက်လျက်ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်း။
စည်းတပြစ် စည်းတပြစ်သည် ရှေးမြန်မာမင်းတို့၏ လက်ထက် မင်းမှု ထမ်းရာထူးတစ်ခုနှင့် တွဲဖက်နေသော ဘွဲ့အမည်ဖြစ်၏။
စည်း တပြစ်ကို စဉ်းတပြစ်ဟူ၍လည်း ရေးသားသည်။
စည်းတပြစ်မှာ စန္ဒပဇ္ဇောတသဒ္ဒါကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ပန္ဒပဇ္ဇော တမင်းဟူ၍ ဥဇ္ဇေနီပြည်တွင် ယာဉ်လျင် ၅ ငါးပါး ရသော မင်းတစ်ပါးရှိခဲ့ကြောင်းကို ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာတွင် ဖော်ပြထား လေသည်။
ယင်းစန္ဒမဇ္ဇောတ၏ အနက်မှာ လ၏ အရောင်း ကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသောသူဟု ဝေါဟာရ လိနတ္ထဒီပနီတွင် ပြဆို ထား၏။
စည်းတပြစ်အမည်ကို စတင်ပေးထားသည့် အချိန်ကာလ ကိုမူ အတိအကျမသိရပေ။
သို့သော် မဟာရာဇဝင်တွင်'မင်းကြီး စွာစော်ကဲကား သက္ကရာဇ် ၇၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူ သည်။
နန်းတက်တော် မူသောအခါ၊ နေတော်မူသော ကန္နား တော်နှင့် ထိလျှင်ဗေါင်းတော်ကျွတ်၍ မြေသို့ကျလေ၏။