kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ယခုအခါ တရုတ်နယ်စပ်ဘက်သို့ ကျရောက်၍ ရှမ်း တရုတ် နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော၊ စည်ခွင်ဟူသော မြောက်ရှမ်းရှစ် ပြည်ထောင်။
ထိုနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ မြန်မာရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြသည်။
ယင်းတို့အပြင် မှန်နန်းရာဇဝင်၌ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများ ရှင်မင်း၏ လက်နက်နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သော ပြည်များအဖြစ် အောက်ပါ ရှမ်းနယ်နှင့် ရှမ်းအနွယ် နယ်များကိုလည်း ဖော်ပြ သည်။
(၁) ဗန်းမော်၊ (၂) မိုင်းလျဉ်း၊ (၃) မိုင်းကိုင်၊ (၄) မိုင်း ပတ်၊ (၅) ရပ်စောက်၊ (၆) နောင်မွန်၊ (၇) ကျိုင်းတုံ၊ (၈) ကျိုင်းရုံး၊ (၉) ကျိုင်းသေဉ်၊ (၁ဝ) မိုင်းလုံခပင်း၊ (၁၁) ဇင်း မယ်၊ (၁၂) လင်းဇင်း၊ (၁၃) မိုင်းစံ၊ (၁၄) အကျော်၊ သို့မဟုတ် ကျော်ပုဂံ၊ (၁၅) လဝိုက်၊ (၁၆) မျက်နှာမည်း၊ (၁၇) သောက္ကတဲ၊ (၁၈) ပိဿလောက်တို့အပြင် ကလေးနှင့်ကသည်း ဟုန်း ရှမ်းစော်ဘွားတို့၏ မဏိပူရကသည်းပြည်လည်း ပါဝင် လေသည်။
အပြိုပြိုအကွဲကွဲ ဖြစ်နေသည့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အလောင်းမင်းတရားကြီးအမည်ခံ ဦးအောင်ဇေယျသည် ပြန်လည်စုစည်းခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြန်လည် တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းခဲ့လေသည်။
တနင်္သာရီ၊ ပိဿလောက်၊ ကမန်ပိုက်၊ သောက္ကတဲ စသော ၇၉ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂျွမ်း ယိုးဒယား တို့နေရာ ဒွာရဝတီဟူသော အရုဇ္ဈပုရတိုင်း၊ (ယိုးဒယား) ၂။
မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ ကျိုင်းရုံး ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း၊ မင်းတုန်းမင်းတရား နတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် ယခု တရုတ် နိုင်ငံအတွင်းရှိ ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီး နယ်၏ စော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားသည် စိတ်ဝမ်း ကွဲပြားကာ မြန်မာဘုရင် သီပေါမင်းအား ထောင်ထားခြားနားသည်။
ထိုအရေးတွင် မိုးနဲ၊ မိုင်းနောင်နှင့် ရပ်စောက်စော်ဘွား တို့သည် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်းပြု၍ ပါဝင်ကူညီကြသည်။
လင်းပင်အဖွဲ့သည် မိမိတို့နှင့် စိတ်ဝမ်း မညီသော ညောင်ရွှေကျေးသီး မန်စံ၊ မိုင်းလွန်းနှင့် လဲချားနယ် များကို တိုက်ကြသည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းနယ်များအတွက် တပ်ရုံး သုံးရုံးထား၍ ခွဲခြားသတ်မှတ် အုပ်ချုပ်ရာ ထိုတပ်ရုံးများမှာ သိန္နီတပ်ရုံး၊ မိုးနဲတပ်ရုံး၊ မိုးဗြဲတပ်ရုံးဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ထိုတပ်ရုံး သုံးရုံးပိုင်နယ်များတွင် စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ မြို့ဝန်၊ မြို့အုပ်တို့ အပေါ် မြန်မာအရာရှိကြီး သုံးဦးထား၍ အုပ်ချုပ်စေသည်။
မြန်မာလက်အောက်ခံ ရှမ်းနယ်များ အတော်ကလေးကျယ်သေးစဉ်က ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်း သည်ကြီး၊ မိုင်းလျဉ်းကြီးများတွင် တပ်ရုံး၊ တပ်ဦးချုပ် သီးခြား ထား၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကို လက်လွတ်ရုံမက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက် ရှမ်းနယ်များတွင် တပ်ရုံးများ မထားတော့ချေ။
မန္တလေးမြို့တည် မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်တိုင်အောင် ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့က သုံးနှစ် တစ်ကြိမ်၊ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲ ဆက်သခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်း လက်ထက်တွင်မူ ဆက်သမြဲ မဆက်သတော့ချေ။
၁၈၉၄-၄၅ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်နှင့် နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကာ ကျိုင်းချိုင်းနယ်အား မဲခေါင်မြစ်ကို နယ်ခြားအဖြစ် ထားပြီးလျှင် မဲခေါင်မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်း အပိုင်းကို ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်း၍ အရှေ့ဘက်ကမ်း အပိုင်းကို အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းသည်။
ဤသို့ဖြင့်မြန်မာတို့အစဉ်အဆက်ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သောနယ်မြေများကိုလက်လွတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
( စစ်ဆောင်ပန္နား လည်းရှု) ယခုအခါတွင်တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်။
thumb|ကမ္ဘာ့ဆရာများနေ့ ကုလသမဂ္ဂယူနက်စကိုအဖွဲ့ကြီးမှ ကြီးမှူးကာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့ဆရာများနေ့ အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကျင်းပလာခဲ့သည် ဤနေ့တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀၌ "ကမ္ဘာ့ဆရာများနေ့" ကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
"ပူဇာစ ပူဇ နေယျာနံ" ပူဇော်ထိုက်သောသူကို ပူဇော်ရခြင်းသည် မြတ်သောမင်္ဂလာပင်ဖြစ်ကြောင်း (၃၈) ဖြာ မင်္ဂလာတရားတော်၌ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
ထိုပူဇော်ထိုက်သော အနန္တောအနန္တဂိုဏ်းဝင်များတွင် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ မိဘနှင့်အတူ အာစရိယဆရာသည်လည်း တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ဆရာ ဆရာမများသည် ပညာကို သင်ကြားတတ်မြောက်စေရန်မကဘဲ ဘဝအတွက် "လမ်းပြကြယ်များဖြစ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် တိုင်းပြည်ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်သော အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ် လူငယ်များကို မွေးထုတ်ပေးနေကြသူများ ဖြစ်သည်။
ဆရာဆရာမများ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မမေ့အပ်ပေသည်။
ဆရာဆရာမများအား ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ ကျေးဇူးသိခြင်း၊ ကျေးဇူးကိုအောက်မေ့သတိရခြင်းတို့ဖြင့် ဆရာနှင့်တပည့် အပြန်အလှန်ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်း၊ တန်ဖိုးထားလေးစားခြင်းတို့ဖြင့် လောကကောင်းကျိုးတရားများ ရှင်သန်တိုးပွားစေမည်ဖြစ်ပါကြောင်းေရသားခဲ့သည်။
မြန်မာ့အလင်း အယ်ဒီတာ့အာဘော် အောက်တိုဘာ၊ ၄ ၂၀၁၄ သတင်းစာမှ Logo Design ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အ.ထ.က(၂)လသာ မှ ကျောင်းသူ ၂ ဦး မချိုဇော်အောင်နှင့် မဇင်ဇော်အောင် တို့ ရေးဆွဲခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့ဆရာ နေ့ အထိမ်းအမှတ် Logo Design ကို ပညာရေးဝန်ကြီးမှ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ကမ္ဘာ့ဆရာများနေ့ website Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ။
အီသီယိုးပီးယား ဝံပုလွေ (Ethiopian wolf ) သိပ္ပံအမည် (Canis simensis) သည် အာဖရိကတွင် ကျင်လည်ကျက်စားသော ခွေးမျိုးရင်းဝင် သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် Abyssinian wolf ၊ Abyssinian fox၊ red jackal၊ Simien fox၊ Simien jackal စသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြသည်။
မြေခွေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဝံပုလွေနှင့် ပို၍ ဆင်တူသည်ဟု ယူဆကြသည်။
အီသီယိုးပီးယား ဝံပုလွေများကို အမြင့်ပေ ၉၈၀၀ ကျော် (၃၀၀၀ မီတာကျော်) အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ အာဖရိကအယ်လ်ပ် တောင်တန်း ဒေသများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။
ဂေဟစနစ်အတွင်း အမဲလိုက်သည့် သတ္တဝါများတွင် ထိပ်ဆုံးနေရာမှ ရှိသည်။
ထို သတ္တဝါသည် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ရန် အစိုးရိမ်ရဆုံး အခြေအနေတွင် ရှိ၍ အုပ်စု ၇ စုသာကျန်ပြီး ကောင်ရေ ၅၅၀ ခန့်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။
အများဆုံးအကောင် အစုအဝေးကို အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ဘာလေးတောင်တန်း ဒေသတွင် တွေ့ရပြီး နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဆီမီယန်းတောင်တန်း ဒေသများတွင်လည်း အချို့ကို တွေ့ရကာ အခြားနေရာများတွင် အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။
ဘာလေးတောင်တန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် ကောင်ရေ ၄၄၀ ရှိရာမှ ၁၉၉၀ ခွေးရူးရောဂါ ပျံ့နှံ့မှုကြောင့် ၂ ပတ်အတွင်း ကောင်ရေ ၁၆၀ သာ ကျန်ရှိတော့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဝံပုလွေများ Category:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ။
ရွှေရောင်ခွေးအ (golden jackal) သိပ္ပံအမည် (Canis aureus) ကို အာဖရိက အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ဥရောပ အရှေ့တောင်ပိုင်း နှင့် အလယ်ပိုင်း (ဩစတြီးယား နှင့် ဟန်ဂေရီအထိ)၊ အာရှမိုင်းနား၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရသော ခွေးမျိုးရင်းဝင် သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် common jackal ၊ Asiatic jackal ၊ thos ၊gold-wolf စသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
လေထဲ၌ သွားလာပျံသန်းနိုင်သော လေယာဉ်ပျံများ ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ရှေးဦးစွာ လမ်းထွင်ပေးလိုက်သည့် နေ့ကား ခရစ် ၁၇ဝ၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့ပင်ဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အန်နိုနေးမြို့အနီးရှိ ကွင်းပြင်ကြီးတစ်ခု၌ ကြီးမားသော လူထု ကြီးကို တွေ့မြင်ရလေသည်။
လူထုကြီးကား မီးပုံးပျံကောင်းကင်သို့ တက် လိမ့်မည်ဟူသော သတင်းကိုရသဖြင့် ထိုကွင်းသို့ လာရောက်စုရုံးနေကြခြင်း ဖြစ်၏။
ကွင်းအလယ်တွင် ပိတ်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အဝတ်အိတ်ကြီး တစ်ခုကို ထောက်တစ်ခုဖြင့် ထောက်၍ထားသည်၊ အဝတ်အိတ်ကြီးအနီးတွင် ကောက်ရိုးများကို စုပုံထားသည်။
မီးပုံပျံ လွှတ်မည့်သူများကား မွန့်ဂိုး လဖီးယား ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်ဖြစ်ကြ၍ ထိုညီအစ်ကိုနှစ်ဦးက ထောက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားသော အဝတ်ကြီးအောက်တွင် ကောက်ရိုးများကို မီးရှို့လိုက်ကြ သည်။
ထိုအခါ၌ အဝတ်အိတ်ကြီးသည် မှိုင်းများဝင်လာသဖြင့် ကား၍ထွက် လာသည်။
မီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသောလေပူနှင့် အခိုးတို့သည် အဝတ် အိတ်ထဲသို့ ဝင်၍ အိတ်ကြီးကား နိုင်သမျှကား၍လာသောအခါ သူတို့သည် အဝတ်အိတ်ကို ထောက်မှဖြုတ်၍ လွှတ်တင်လိုက်ကြသည်။
လူထုကြီးကား မီးပုံးပျံ ကောင်းကင်သို့တက်သွားသည်ကို မြင်ရသဖြင့် ဝမ်းသာ၍မဆုံးရှိ တော့၏။
ထိုမီးပုံးပျံ ကောင်းကင်သို့ တက်သွားခြင်းမှာ လေသင်္ဘောများနှင့် လေယာဉ်ပျံများဖြစ်ပေါ်ရေးအတွက် ပထမအဆင့်ပင်ဖြစ်ပေသည်။
မွန့်ဂိုးလဖီယား ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် မီးပုံးပျံလွှတ်သည့် သတင်း သည် တောမီးပမာ ကမ္ဘာ အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီးလျှင် တိုင်းပြည်တိုင်း လိုလိုမှလည်း အဝတ်အိတ်ကြီးများကို မှိုင်းခံကာ ကောင်းကင်သို့ တက် အောင်ပြုလုပ်ကြလေသည်။
ထိုကဲ့သို့ပြုလုပ်စဉ် သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် ဓာတ် အိမ်ပျံများဖြစ်ပေါ်ရေးအတွက် သင့်လျော်မည့်ဓာတ်ငွေ့များကို ရှာဖွေစပြုလာ ကြသည်။
လေထက်ပေါ့သောဓာတ်ငွေ့သည် လေပေါ်သို့ ပျံတက်နိုင်ရမည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်တို့ ယုံကြည်ကြသဖြင့် လေထက်ပေါ့သော ဓာတ်ငွေ့များကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ရှာဖွေကြရာမှ ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို တွေ့ရှိ ကြ၏။
ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့သည် လေထက် ဆယ့်ငါးဆမျှ ပို၍ပေါ့ပါး ကြောင်းကို တွေ့ခဲ့ကြသဖြင့် သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် အဝတ်အိတ်များတွင် ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ထည့်ကာ ကောင်းကင်သို့ လွှတ်ခဲ့ကြသည်။
သို့ သော် ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့နှင့် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သောအခါ ဓာတ် အိမ်ပျံများသည် မကြာခဏ မီးလောင်တတ်ကြောင်းကို တွေ့ခဲ့ကြ၏။
ထို ကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ မီးလောင်တတ်သည့် သတ္တိရှိ သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ မီးလောင်တတ်ကြောင်းကို သိပ္ပံပညာရှင်တို့ သိရှိလာကြသောအခါ လေထက်လည်းပေါ့၍ မီးလည်း မလောင်နိုင်သော ဓာတ်ငွေ့တစ်မျိုးကို ရှာဖွေကြပြန်ရာ ဟီလီယမ်ခေါ် ဓာတ် ငွေ့ကို တွေ့ရှိကြလေသည်။
ဟီလိယမ်ဓာတ်ငွေ့သည် ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ လောက် မပေါ့သော်လည်း လေထက် ခုနစ်ဆမျှ ပို၍ပေါ့ပြီးလျှင် မီးလောင် နိုင်သဖြင့် လေသင်္ဘောများအတွက် များစွာအရေးပါအရာရောက်လေသည်။
လေသင်္ဘောများနှင့် ဓာတ်အိမ်ပျံများ မပေါ်ပေါက်မီက မီးပုံးပျံ များအတော်ပင် ခေတ်စားခဲ့၏။
ထိုစဉ်က မီးပုံးပျံ၏ အောက်ဘက်တွင်ပါ သော မှိုင်းပုံးမှမီးကို ပို၍တောက်ခြင်းဖြင်း မီးပုံးပျံကို အပေါ်သို့ ပို၍တက် စေနိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် မီးအားကို လျှော့ပေးခြင်းဖြင့် မီးပုံးပျံကို အောက်သို့ဆင်း သက် စေနိုင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်အိမ်ပျံများ ပေါ်ပေါက်လာသော အခါတွင်မူ ဓာတ်ငွေ့ကို လျော့စေနိုင်သော အခင်များကို တပ်ဆင်ကြရသည်။
ဓာတ်အိမ် ပျံကို ဓာတ်ငွေ့ပေးခြင်းဖြင့် အပေါ်သို့တက်စေနိုင်ပြီးလျှင် အောက်သို့ ဆင်း စေလိုသောအခါ ဓာတ်ငွေ့အချို့အဝက်ထွက်သွားအောင် အခင်ကို လိုသမျှဖွင့် ပေးရလေသည်။
ဓာတ်အိမ်ပျံကို အလွန်မြင့်သည့်နေရာသို့ တက်စေနိုင်ရန် သဲအိတ်များကို ယူဆောင်သွားကြရသည်။
ဓာတ်အိမ်ပျံ သဲအိတ်များကို ယူဆောင်သွားကြရသည်။
ဓာတ်အိမ်ပျံ အတက်နှေးသွားသောအခါတွင် သံ အိတ်အချို့ကို အောက်သို့ ချပေးခြင်းဖြင့် ဓာတ်အိမ်ပျံသည် အပေါ်သို့တက် သွားပြန်လေသည်။
ဓာတ်အိမ်ပျံများ ခေတ်စားလောသောအခါ သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် လေထု၏ အထက်ပိုင်းသဘောကို ရှာဖွေစပြုလာကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ရှာဖွေ ရာမှ လေထု၏ အထက်ပိုင်းတွင် လေနည်းကြောင်းကို သိလာကြသည်။
ထို အတွက် ဓာတ်အိမ်ပျံနှင့် လိုက်ပါသူများသည် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ယူဆောင်သွားကြရသည်။
လေထု၏ အထက်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အသက်ရှူရန်ခက်ကြသဖြင့် အသင့်ပါလာသော အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ရှူကြရသည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခပစ်ကတ်ဆိုသူသည် ဓာတ်အိမ်ပျံ ဖြင့် အထက်သို့ ၁ဝ မိုင်ခွဲခန့်မျှ ပျံတက်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
လေထု၏ အထက်ပိုင်းသို့ ဓာတ်အိမ်ပျံများနှင့် ပျံတက်ရာတွင် ဓာတ်အိမ်ပျံနှင့် လိုက်သူများသည် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ယူဆောင်သွားရုံမျှနှင့် ဒုက္ခ ကင်းပြီဟု မဆိုနိုင်သေးချေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဓာတ်အိမ်ပျံသည် လေ နည်းသည့်နေရာသို့ ရောက်သွားသောအခါ အပြင်ဘက်ရှိ လေထု၏ဖိအား သည် နည်းပါးသဖြင့် ဓာတ်အိမ်ပျံအတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေ့တို့သည် ကား၍ထွက် လာကာ ဓာတ်အိမ်ပျံ ပေါက်ကွဲတတ်သောကြောင့် ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အတွက် ဓာတ်အိမ်ပျံတွင် ပါဝင်သောအဝတ်သည် ဓာတ်ငွေ့၏ တွန်းကန်အားကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။
ထို့အပြင် ဓာတ်အိမ်ပျံများတွင် သွား လိုသည့်ဘက်သို့ ပဲ့ကိုင်ပေးနိုင်သော ကိရိယာမပါသဖြင့် လေဆောင်ကြဉ်း ရာသို့သာ လိုက်ပါသွားတတ်၍ ဓာတ်အိမ်ပျံဖြင့် သွားလိုသည့်နေရာသို့ မသွားရောက်နိုင်ကြချေ။
သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် ဓာတ်အိမ်ပျံကို လိုသောနေရာသို့ သွား ရောက်နိုင်စေရန် နည်းသစ်များကိုရှာဖွေကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ရှာဖွေရာမှ လေ သင်္ဘောကို စဉ်းစားမိလာကြပြန်သည်။
ရှေးဦးစွာ လေသင်္ဘောကို တက်မ ဖြင့်သွားလာနိုင်အောင် ကြံစည်ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြချေ။
ခရစ် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီဂစ်ဖတ်ဆိုသူသည် အလယ်တွင် ပိုက်ပူ၍ အဖျားရှူးသော လွန်းအိမ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် လေသင်္ဘောတစ်စင်းကို ဆောက်လုပ်ပြီးလျှင် ရေနွေးငွေ့ဖြင့်မောင်းနှင်သည့် စက်တစ်လုံးကို လေ သင်္ဘောတွင်တပ်ဆင်ကာ ကောင်းကင်တွင် ခုတ်မောင်း၍ကြည့်ရာ လေကို အနည်းငယ်ဆန်၍ သွားနိုင်ကြောင်းကို တွေ့ခဲ့လေသည်။
လေသင်္ဘောတွင် မော်တာဖြင့် လည်စေသည့် ရဟတ်ကို ပထမ စ၍ တပ်ဆင်ပြိးလပျံသန်းနိုင်ခဲ့သူမှာ အယ်လဗာတိုဆန်းတော့ ဒျူးမောင့် ဆိုသူဖြစ်၏။
သူသည် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လေသင်္ဘောကို ပျံသန်းကြည့်ရာ တစ်နာရီလျှင် ၁၉ မိုင်နှုန်းမျှနှင့် ပျံသန်းနိုင်ခဲ့လေသည်။
ခေတ်မီသော လေသင်္ဘောများကို ဂျာမန်လူမျိုး ကောင့်ဖာဒီနန်ဖွန် ဇက်ပလင်ဆိုသူက စတင်၍ ဆောက်လုပ်နိုင်ခဲ့၍ ဆောက်လုပ်သော လေ သင်္ဘောများကိုလည်း ဇက်ပလင်ဟုပင်ခေါ်ကြသည်။
လေသင်္ဘော၏ကိုယ် ထည်ကို အလျူမီနီယမ်သတ္တုဖြင့် ဆောက်လုပ်၏။
ကိုယ်ထည်ကို အရောင် တင်ဆေးသုတ်ထားသော ပိုးပိတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်၍ အထဲတွင် ဓာတ်ငွေ့အိတ် အမြောက်အမြားကို ထည့်ထားသည်။
ရဟတ်များကိုမူ စက်တွင်မဟုတ်ဘဲ ဇက်ပလင်၏ကိုယ်ထည်တွင် တပ်ဆင်ထား၏။
ထို့နောက် ထိုဇက်ပလင်ကို ကောင်းကင်၌ ခုတ်မောင်းကြည့်သောအခါ ကောင်းစွာအောင်မြင်သည်ကို တွေ့ရလေသည်။
၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း၌ ပထမဇက်ပလင်ကို စမ်းသပ်ခဲ့၍ ထို ဇက်ပလက်သည် တစ်နာရီလျှင် ၁၈ မိုင်နှုန်းဖြင့် လိုရာခရီးသို့ သွားနိုင်ခဲ့ သည်။
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဇက်ပလင်ကိုပြုလုပ်ကာ ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံသို့ ပျံသန်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပေါ်ပေါက်လာသော ဇက်ပလင်သည် တစ်နာရီ ၂၃ မိုင်နှုန်းမျှနှင့် ပျံသန်းနိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် သွားလိုသည့်ဘက်ကို လည်း လွယ်ကူစွာနှင့်ပင် သွားနိုင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်အိမ်ပျံဖြင့် လိုရာသွားနိုင် ခြင်းကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးက စ၍တီထွင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ဂျာမန်အစိုးရသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားသော အခါတွင်ဇက်ပလင်များ အသုံးဝင်မည်ကိုသိသဖြင့် ပစ္စည်းဥစ္စာ ကုန်ခန်းသလောက် ဖြစ်နေပြီဖြစ်ဖြစ် သောကြောင့် ဇက်ပလင်အားအစိုးရကိုယ်တိုင် ငွေအားဖြင့် ကူညီခဲ့လေသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်၌ ပထမကမ္ဘာစစ် ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဇက်ပလင်တပ်ကြီးတစ်တပ် ရှိနေလေပြီ။
ထိုလေတပ်ဖြင့် အင်္ဂလန်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံများသို့သွားရောက်ကာ ဗုံးများကိုကြဲချရန်ဖြစ် သည်။
သို့ရာတွင် ဇက်ပလင်များမှာ ကိုယ်ထည်ကြီးမားသဖြင့် အောက်မှ ပစ်ခတ်သော အမြောက်ကျည်ဆန်များဘေးမှ မလွတ်ကင်းသည့်ပြင် လျင်မြန် စွာ ပျံသန်းနိုင်သည့် လေယာဉ်ပျံကလေးများက ပတ်ချာဝိုင်းပျံသန်း၍ မီး လောင်စေတတ်သည့် ကျည်ဆန်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းကိုခံကြရကာ မီး လောင်ပျက်ကျကြသည်ကများသဖြင့် စစ်ဘက်၌အသုံးပြုရန် ကောင်းမွန်လှ သည်ဟု မဆိုသာပေ။
သို့သော် ငြိမ်းချမ်းလျက်ရှိသော အခါများတွင်မူ ကုန် စည်တင်ဆောင်ရေးအတွက် များစွာအရေးပါနိုင်ပေသည်။
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ကလည်း ဇက်ပလင်ကဲ့သို့သော လေသင်္ဘောကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် အန္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကိုပင် ဖြတ်ကျော် နိုင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ပျံသန်းကြည့်ရာ အောင်မြင်ပြီးလျှင် အပြန် ခရီးတွင် ပို၍လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းနိုင်ခဲ့လေသည်။
စစ်အတွက်ပြုလုပ်သော ဇက်ပလင်တို့တွင် မော်တော်စက်များကို တပ်ဆင်ထားလေ့ရှိကြ၍ ထိုစက်များကို ဇက်ပလင်ကိယ်ထည်၏ ရှေ့၊ အလယ်နှင့် နောက်ပိုင်းတို့တွင်ရှိသော အိမ်ကလေးများတွင် တပ်ဆင်ထား ကြသည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ပထမ လေသင်္ဘော ၁ဝဝ နှင့် လေသင်္ဘော ၁ဝ၁ တို့ကို ဆောက်လုပ်ကြပြန်သည်။
၁ဝဝ သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်ပျံသန်းခဲ့၏။
သို့သော် ၁ဝ၁ မှာမူ ၁၉၃ဝ ပြည့် နှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ပျံသန်းခဲ့စဉ် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ပျက်ကျသဖြင့် လူပေါင်း ၄၆ ယောက်မျှ သေဆုံးခဲ့ရလေသည်။
ထို လေသင်္ဘောပျက်စီးပြီးနောက် ၁ဝဝ ကိုလည်း အသုံးမပြုကြတော့ချေ။
နောက်ထပ်၍လည်း လေသင်္ဘောများကို မဆောက်လုပ်ကြတော့ချေ။
ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ကုန်စည်နှင့်လူများကို တင်ဆောင်သော ဟင်ဒင် ဗတ်ခေါ် လေသင်္ဘောကိုဆောက်တည်ခဲ့သည်။
ထိုလေသင်္ဘောသည် တစ်နှစ် ကုန်ဆုံးသောအခါ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လိတ်ဟတ် မြို့တွင် ပျက်ကျသွားလေသည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ၁၉၂၇ ခုနှစ်က ဂရပ် အမျိုးအစား ဇက်ပလင်လေသင်္ဘောတစ်စင်းကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သေးသည်။
ထိုလေသင်္ဘောကို ၁ဝ နှစ်ခန့် အသုံးပြုရပြီးလျှင် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ ဂရပ်ဇက်ပလင်တစ်စင်းကို ထပ်မံဆောက်လုပ်ကြပြန်ရာ ပေပေါင်း ၈ဝ၃ မျှ ရှည်လျားလေသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အလွန်ကြီး မားသော လေသင်္ဘောသုံးစင်း ဆုံးရှုံးခဲ့၏။
ထိုလေသင်္ဘောများနှင့်အတူ လူ ပေါင်း ၉ဝ လည်းသေကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။
လေသင်္ဘောများသည် ပျက်စီး ခြင်းဘေးနှင့် မကြာခဏ တွေ့ကြုံခဲ့ရ၏။
သို့ရာတွင် စစ်အတွင်း အသုံး ကျခဲ့ပုံများကို မမေ့နိုင်ကြသည့်အတိုင်း အချို့နိုင်ငံမှ လေသင်္ဘောများကို တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြုပြင်ပေးပြီးလျှင် ပြန်လည်အသုံးပြုကောင်းပြုစရာရှိပေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ကား မြန်မာအမျိုးသားထဲမှ ဦးကျော်ရင်ဆိုသူ မီးပုံး ပျံစီးသူရဲတစ်ဦး ထူးထူးခြားခြား ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဖူးပေသည်။
သူသည် ထားဝယ်မြို့မှ ပုံဆွဲဆရာဖြစ်၍ ၁၉၂၉ ခုနှစ် အသက် ၅ဝ ကျော် အရွယ် တွင် မီးပုံးပျံကို စတင်စီးပြခဲ့သည်။
သူ၏ မီးပုံးပျံမှာ ပိတ်အဝတ်ဖြင့်ချုပ် ထား၍ လုံးပတ်အတောင်တစ်ရာခန့်ရှိပြီးလျက် ရေနံချေးမှိုင်းဖြင့် မိုးပေါ်ပျံခဲ့ သည်။
သူသည် ၁၉၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၉ ခုနှစ်အထိ ၁ဝ နှစ်အတွင်း၌ မီးပုံး ပျံငါးလုံးဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် အကြိမ်ပေါင်း ၅၅ ကြိမ် စီးပြ ခဲ့သည်။
ထူးခြားချက်မှာ ဦးကျော်ရင်သည် မီးပုံးပျံစီးပြစဉ် မီးပုံးပျံအောက် ဘက်ရှိကြိုးမှ တွဲလောင်းချထားသော ဘားတန်းပေါ်၌ သက်စွန့်ဆံဖျား ကျွမ်းအမျိုးမျိုးထိုးပြီး လိုက်ပါပြခြင်းပင်ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:တီထွင်မှုများ။
နျူမက်တစ်ကရိယာ နျူမက်တစ်ကိရိယာဆိုသည်မှာ လေဖိအားကို အသုံးပြု သော ဖြတ်စက်၊ ဖောက်စက်စသည့် ကိရိယာတို့ကိုဆိုလိုသည်။
နျူမက်တစ်ကရိယာ စီမံထားပုံသဘောမှာ ပြွန်တစ်ခုအတွင်းသို့ အံကိုက်ဝင်နိုင်သော ပြွန်ကျပ်တစ်ခုကို တပ်သွင်း၍၊ တစ်ဖက်မှ လေအားဖြင့် တွန်းပေးရာတွင် ပြွန်ကျပ်သည် အခြားတစ်ဖက် သို့ ရွေ့သွားသည့် သဘောဖြစ်၏။
ပြွန်ကျပ်တွင် ပစ္စည်း တစ်ခုခုကို ဖြစ်စေ၊ ဘီးတပ်ယာဉ် ရထားတစ်ခုခုကိုဖြစ်စေ ဆွဲချိတ်ပေးထားပါက ပစ္စည်းသည်၎င်း၊ ရထားသည်၎င်း ပြွန်ကျပ်နှင့် အတူလိုက်ပါ သွားနိုင်သည်။
ဤနည်းကို ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်၌ လက်တွေ့ စတင်အသုံးချ ခဲ့ပြီးလျှင် ထိုအချိန်မှစ၍ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်နှင့်တကွ နိုင်ငံ ကြီးအသီးအသီးတွင် ဤနည်းဖြင့် စီမံထားသော ကုန်ပို့ယာဉ် အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများတွင် ကြေးနန်းနှင့် စာပို့ ဌာနများ၌ တစ်မြို့မှတစ်မြို့မှသို့၎င်း၊ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ၎င်း ကြေးနန်းစာ၊ ချောစာနှင့် ပါဆယ်များ ပို့ရန်အတွက် အဆိုပါ ယာဉ်မျိုးကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ကြီးကျယ်သော ကုန်တိုက်ကြီးများတွင် အရောင်းသမားနှင့် ငွေကိုင်တာဝန်ခံ တို့၏ စပ်ကြား၌ သွင်းငွေနှင့် အမ်းငွေများကို အသွားအပြန် သယ်ဆောင်ပေးသည့် အလားတူ ခွက်ကလေးများကို တပ်ဆင် ထားလေ့ရှိကြသည်။
သတင်းစာတိုက်ကြီးများသည် မြို့တွင်းရှိ သတင်းစာ တိုက်ခွဲများသို့ ဤနည်းအတိုင်း စီမံထားသော လေဖိအားပြွန်များဖြင့်ပင် သတင်းစာထုပ်များ ပို့ပေး တတ်သည်ကို တွေ့ရ၏။
အထူးသဖြင့် ရေနွေးငွေ့နှင့်ဖြစ်စေ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်နှင့် ဖြစ်စေ ခုတ်မောင်းသော ကုန်တင်ရထား များကို အသုံးပြုရန် စိတ်မချရသည့် သတ္တုတွင်း လက်နက်ရုံ စသည့်ဌာနမျိုးတွင် လေဖိအားဖြင့် ခုတ်မောင်းရသော ကုန်တင် ရထားများသည် အလွန်ပင် အသုံးဝင် အရာရောက်ကြပေသည်။
သင်္ဘောများမှ စပါးကဲ့သို့သော ကုန်များကို ပြွန်များဖြင့် သယ်ယူရာ၌လည်း လေဖိအားကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
ဤနည်း ဖြင့် သယ်ယူရာတွင် ရိုးရိုးစက်များဖြင့် သယ်ယူသည်ထက် စက်အားကို ပို၍ အသုံးပြု ရ၏။
သို့သော် ကုန်များကို လိုရာ သို့ အလွယ်တကူ ရွှေ့ပြောင်းသယ်ယူနိုင်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ခြင်းတို့ကြောင့် အပိုကုန်ကျစရိတ်ကို တစ်နည်းအားဖြင့် ကာမိစေလေသည်။
လေဖိအားဖြင့် စီမံထားသော လေဖိအား တန်ဆာပလာ များကား အမြောက်အမြားပင် ရှိ၏။
အဆိုပါ တန်ဆာပလာ များသည် များသောအားဖြင့် ပေါ့ပါးသေးငယ်ကြသောကြောင့် တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ လွယ်ကူစွာ ရွှေ့ပြောင်းသယ်ယူနိုင် သည်။
ဤတန်ဆာပလာများ ပေါ်ပေါက်လာသည့်အတွက် သတ္တုတွင်း၊ ကျောက်ကျင်း တူးခြင်း၊ လမ်း၊ ဥမင်နှင့် တူးမြောင်းဖောက်ခြင်း၊ အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ဖြိုခွဲခြင်းစသော ကိစ္စများတွင် ရှေးကထက် အဆပေါင်းများစွာ အလုပ်တွင်ကျယ် သက်သာလာရပေသည်။
ဤတန်ဆာပလာများတွင် ပြွန်အတွင်း၌ ပြွန်ကျပ်၏ တစ်ဖက် တစ်ချက်မှ လေကိုလျင်မြန်စွာ ရှေ့တိုး နောက်ငယ် ရွေ့ရှား ထုရိုက်ပေးအောင် စီမံထားသော စက်မျိုးလည်း ရှိ၍ ဝင်ရိုး တံကို ပတ်ချာလည်အောင် စီမံထားသော စက်မျိုးလည်း ရှိလေ သည်။
ထုရိုက်ပေးသည့် စက်မျိုးတွင် ရဗစ်ရိုက်စက်၊ တာရပတ် ရိုက်စက်၊ ဆောက်ထိုးစက်၊ မြေဆောင့်စက်၊ တွင်းဖောက်စက်၊ တူစက်၊ လွှစက်၊ အရည်ဖျန်းစက် စသည်တို့ ပါဝင်၍ ယင်းတို့ အနက်၊ အချို့သောစက်များသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်အထိပင် ထုရိုက်ပေးနိုင်သည်။
ဝင်ရိုးတံ လည်သော စက်မျိုးတွင်မူ၊ လွန်စက်၊ ကြိတ်စက်၊ ဝန်ချီစက် စသည်တို့ ပါဝင်ကြ၍ ကြိတ်စက်သည် တစ်မိနစ်လျှင် အပတ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ မှ ၆ဝဝဝ အထိ လည်နိုင်ပြီးလျှင် ဝန်ချီစက်သည် ပေါင်ချိန် ၅ဝဝ မှ ၂ဝဝဝဝ အထိ ချီပင့်နိုင်လေသည်။
လေဖိအားဖြင့် စီမံထားသော ဖုံစုတ်စက်၊ ဖုံခါစက်များလည်း ရှိကြသေး၏။
အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော လေဖိအား ကိရိယာများသည် အသုံးကို လိုက်၍ အရွယ်အမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်း အသုံးချရသော စက်များအတွက်၊ လေထိုးဘီးတပ်ထား၍ လိုသည့် နေရာသို့ ခုတ်မောင်း သွားလာနိုင်သော မော်တော်ကားအရွယ် လေပန်းစက်ကိုပါ တစ်ပါတည်း လွယ်ကူစွာ သယ်ဆောင်သွားနိုင်သည်။
ဆောက်ထိုးစက်၊ တွင်းဖောက်စက်ကဲ့သို့သော စက်မျိုး အလုပ် လုပ်နေချိန်၌ ထွက်ပေါ်လာသည့် အသံကား စက်သေနတ်သံ တမျှ ပြင်းထန် ဆူညံလှ၏။
သို့သော် ဤစက်များသာ မပေါ်ပေါက်သေးပါက ယခုခေတ် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းအဝဝသည် ယခုလောက် ခရီးရောက်နိုင်မည် မဟုတ်ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:အော်တိုမေးရှင်း။
အမြဲစိမ်းလန်း၍ အမြင့်ပေ ၃ဝ မှ ၄ဝ အထိ ရှိသော လှပသည့် လေးညှင်းပင်သည် မာတေးစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ယူဂျီးနီးယား ကယ်ရီယိုဖီလေးတားဖြစ်သည်။
လေးညှင်းပင်၏မူလပေါက်ရာဒေသမှာ အရှေ့အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင် အပါ အဝင်ဖြစ်သော မိုလက်ကာကျွန်းများဖြစ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တို့သို့ တစ်ဆင့်ယူဆောင် စိုက်ပျိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
ဒတ်ချလူမျိုးတို့ သည် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုများကို ပေါ်တူဂီလူမျိုးများ လက်ထဲမှ တိုက်ခိုက် သိမ်းယူလိုက်သောအခါ လေးညှင်း အစရှိသည့် အမွှေးအကြိုင်ပင်များကို အမ်ဗွိုင်နားကျွန်းတွင် အားသွန်စိုက်ပျိုးကြသည်။
ပြင်သစ်လူမျိုးတို့သည် လေးညှင်းပင်ကို အာဖရိကတိုက် အရှေ့ဘက်ရှိ ဇန်ဇီဗာကျွန်းနှင့် အနောက် အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင် တစ်ဆင့်ယူဆောင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါ တွင်ကား အပူပိုင်းတိုင်းပြည်အားလုံးလောက်တွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။
လေးညှင်းပင်များသည် ဆင်ခြေလျှော ဖြစ်နေသည့် မြေနေရာရှိ သဲမြေ နုံးမြေများကို ကြိုက်နှစ်သက်၍ ပေပေါင်း ၂ဝဝဝ အမြင့်တိုင် အောင် ဖြစ်ထွန်းကြသည်။
ထိုအပင်မျိုးကို အစေ့မှ မျိုးပွားယူရာ ပျိုးသည့် အခါ ရက်သတ္တ ငါးပတ်မှ ခြောက်ပတ်အတွင်း အညှောက်ထွက်လေသည်။
အတက်အလွန်နှေးကွေးသည့် ပျိုးပင်များကို ၁၂ လက်မ အရွယ်ရှိသောအခါ မြေတစ်ဧကတွင် အပင်ပေါင်း ၁ဝဝ နှုန်းဖြင့် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ပေ ၂ဝ ခန့်ခွာ၍ ပြောင်းယူစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
အပင်သက် ရှစ်နှစ် သို့မဟုတ် ကိုး နှစ်ခန့်ရှိလာသောအခါ ပထမဆုံးအကြိမ် လေးညှင်းပွင့်များကို ရရှိနိုင်ရာ အပင်သက် အနှစ် ၂ဝ ခန့်အထိ ဆက်လက်ရရှိလေသည်။
ထိုအခါ တစ်ပင် တစ်ပင်မှ လေးညှင်းပွင့်အခြောက် ရှစ်ပေါင်မှ ၁ဝ ပေါင်အထိ ရရှိနိုင် လေသည်။
ကမ္ဘာ့လေးညှင်းပွင့်အထွက် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သည် ဇန်ဇီ ဗာကျွန်းနှင့် ပင်ဗာနယ်မှရရှိရာ တစ်ဝက်လောက်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့လည်း ကောင်း။
အချို့ကို သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့လည်းကောင်း တင်ပို့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ အတွေ့ရများသော လေးညှင်းပွင့်များသည် စင်စစ် လေးညှင်းအဖူးကလေးများကို မပွင့်မီခူး၍နေပူ၌ အခြောက်လှန်းထားခြင်းဖြစ် သည်။
အဖူးကလေးများသည် ထွက်စအချိန်တွင် ဖြူယော်ယော် အရောင်ရှိ၍ တဖြည်းဖြည်း အစိမ်းရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
အနည်းငယ် ရင့်လာ သောအခါ အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြန်သည်။
ထိုအခါ အဖူးများကို ခူး၍ နေတွင် အခြောက်လှန်းရာ ခြောက်သွေ့သောအခါ အညိုရင့်ရောင်ဖြစ် လာလေသည်။
လေးညှင်းပွင့်သည် အလျားလက်မဝက်ခန့်ရှိ၍ တစ်ဖက်ဖျား တွင် အဖုကလေးရှိရာ ထိုအဖုကလေးမှာ စင်စစ်အားဖြင့် မပွင့်ရသေးသော ပွင့်ဖတ်ငယ်များသာဖြစ်သည်။
မပွင့်ရသေးသဖြင့် ယင်းပွင့်ဖတ်ငယ်များမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုထပ်၍လုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။
လေးညှင်းပွင့်သည် အမွှေး အကြိုင်များတွင် အဝင်အပါတစ်ခုဖြစ်သည်အားလျော်စွာ အလယ်ခေတ်၌ အမွှေးအကြိုင်ကုန် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ပြုလုပ်ရာတွင်အရေးပါ အရာ ရောက်သော ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။
လေးညှင်းဆီကို လေးညှင်းအဖူး များ၊ အရွက်များနှင့် အကိုင်းအခက်များကို ရေဖြင့်အထပ်ထပ် ပေါင်းတင် ခြင်းဖြင့်ရရှိသည်။
လေးညှင်းဆီမှာ အစပထမတွင် အဝါရောင်ဖျော့ဖျော့၊ သို့မဟုတ် အရောင်မရှိသလောက်ဖြစ်၏။
ထို့နောက်မှ တဖြည်းဖြည်း အညို ရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
အနံ့ အရသာမှာ လေးညှင်းပွင့်များကဲ့သို့ပင် သင်း၍ ပူစပ်စပ်ဖြစ်သည်။
ယင်းအဆီကို သွားကိုက် သွားနာ ဖြစ်သည့် အခါ အသုံးပြုကြသည်။
အခြားဆေးဘက်အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးပြုကြ သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်-- အမြဲစိမ်း နှစ်ကြာခံ ပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်၍ အမြင့် ၂၅-၅၀ ပေထိ မြင့်၏။
အခေါက် မွဲပြာ ရောင် ရှိ၏။
အကိုင်း အခက်များ တည့်မတ်စွာ ဘေးသို့ ဖြာထွက်သည်။
အရွက်-- ရွက်လွှဲ ထွက်၏။
ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံ လှံစွပ်ပုံ ထိရှိပြီး ရွက်ရင်း အနည်းငယ် ဝိုင်း၍ ရွက်ထိပ် ချွန်သွယ်သည်။
အလျား ၅-၆ လက်မ ထိရှည်၍ အနံ ၂ လက်မခန့် ကျယ်၏။
ရွက်ပြား သားရေ ကဲ့သို့ ပြောင်ချောပြီး အစက် အပြောက်ကလေး များရှိသည်။
အပေါ် မျက်နှာပြင် အစိမ်းရင့်ရောင် ရှိ၍ အောင်မျက်နှာပြင် အဝါဖျော့ရောင် ရှိ၏။
အရွက်ကို ခြေ၍ နမ်းကြည့်က မွှေးသော အနံ့ ရ၏။
ရွက်ရင်း ရွက်ညှာတံ ပန်းရောင် ရှိ၏။
အပွင့်-- ၃ ပွင့် တစ်ခိုင် ဖြစ်သည်။
ပွင့်စ၌ ခရမ်းနုရောင် ရှိပြီး တဖြည်းဖြည်း အဝါရောင်သို့ ပြောင်းသွား၏။
ပွင့်ချပ် ပြွန်ပုံ ရှိသည်။
တစ်ပင်တည်းတွင် အဖိုပွင့် အမပွင့် သီးခြားရှိသည်။
ဆေးဖက် အဖြစ် အဖိုပွင့် ကိုသုံး၏။
အသီး--ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၍ အညိုရောင် ဖြစ်သည်။
အစေ့ ၄-၆ စေ့ ထိပါ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အပွင့်၊ အဆီ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : ပူအိုက်စွတ်စို၍ အမြဲတစေ မိုးအနည်းငယ် ရွာသွန်းသော အရပ်ဒေသ တွင် စိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်းသည်။
မိုးများ၍ ပူအိုက် စွတ်စိုသော ဂျာဗား၊ ဘိုနီယို ကျွန်းများ၌သာ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် တွေ့ရှိ နိုင်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ-- စိုက်ပျိုးပင် ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးပုံ-- (က) ပျိုးထောင်ခြင်း-- အစေ့ မှ စတင် ပျိုးယူရ၏။
၅ ပတ် ၆ ပတ် ကြာမှ အညှောင့် ထွက်၍ အထူး ဂရုစိုက် ရန်လိုသည်။
ပျိုးဘောင် ပြင်ရာ၌ မြေဆွေးနှင့် နုန်းမြေ များများဖြင့် ပြုလုပ်ရ၏။
ပျိုးဘောင် အကျယ် ၃ ပေ၊ အမြင့် ၉ လက်မ၊ အရှည် ၁ ပေ ထား၍ ဘောင်ဖော်ပြီး ဘောင်ပေါ် တွင် အရိပ် ပြုလုပ်ပေး ရ၏။
မျိုးစေ့ တစ်စေ့ နှင့် တစ်စေ့ ၄ လက်မ ခြား၍ စိုက်ပြီး ရေရွှဲရွှဲ လောင်းပေးရသည်။
ပျိုးထောင်ပြီး ၈ လ မှ ၁၂ လ ခန့် ကြာမှ ခြင်းတောင်း၊ ဝါးကျည်တောက်၊ပလတ်စတစ် အိတ်တို့တွင် ပျိုးမြေပါ တစ်ပါတည်း အမြစ်ဥ ကို မထိခိုက် စေဘဲ တူးဖော်၍ ရွှေ့စိုက်ရသည်။
တစ်နှစ်အကြာ (ပျိုးပင် ၂ နှစ်သား အရွယ် ) တွင် စိုက်ခင်း၌ ရွှေ့စိုက် နိုင်သည်။
(ခ) ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးခြင်း-- စိုက်ခင်းတွင် အချင်း ၂ ပေ၊ အနက် ၂ ပေရှိ စိုက်ကျင်း များ တစ်ကျင်း နှင့် တစ်ကျင်း ပေ ၂၀ ခွာ၍ တူးရ၏။
ယင်းကျင်း များတွင် မစိုက်မီ တစ်လ ကြိုတင်၍ နွားချေး၊သစ်ဆွေး မြေဩဇာ များကျွေးပြီး အမြင့် ၁ ပေ ခန့်ရှိ ပျိုးပင်များ ချစိုက်ရသည်။
(ဂ) ထိန်းသိမ်းပြုစုခြင်း-- ငယ်စဉ် အခါ တိုက်ရိုက် နေပူခြင်း မခံနိုင် သည့်အတွက် ခေတ္တအရိပ် ပင်များ စိုက်ပျိုးပေး ရမည်။
အပင်ထ နှေးသည့် အတွက် ပေါင်းမကြာ ခဏ ရှင်းပေးခြင်း၊ရေလောင်းပေးခြင်း၊ မြေဆွ ပေးခြင်းများ ဂရုစိုက် ဆောင်ရွက်ရ၏။
အရွက်များ တွင် ကျရောက်သော ပိုးမွှား ရောဂါများကို စောင့်ရှောက် ပေးရမည်။
စုဆောင်းရယူခြင်း-- ၈ နှစ် ၉ နှစ် အကြား ပန်းစပွင့်ပြီး စတင် သီးလေ့ ရှိသည်။
လေးညှင်းပွင့် များကို ခူးရာ၌ အငုံက စ၍ အစိမ်းမှ နီညိုရောင်သို့ ပြောင်းလာသည့် အခါ ပြာသို၊ တပို့တွဲ လများတွင် စတင် ခူးရ၏။
ခူးပြီး ရေနွေးငွေ့ ခံ၍ နွမ်းအောင် ပြုပြီး အခြောက်လှန်း ရ၏။
အဖူးများ အညိုရောင် ရပါက ခြောက်သွေ့သည် ဟု ယူဆရ၏။
လေးညှင်းဆီကို အရွက်၊ အသီးစိမ်း၊ အပွင့်ခြောက်၊ အပွင့်ရိုး တို့မှ ထုတ်ယူ ရရှိ နိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ လေးညှင်း သည်စပ်ဖျဉ်းဖျဉ်း ရှိ၏။
ခါးသက်သက် ရှိ၏။
ဝမ်းမီး တောက်စေ၏။
နှုတ်မြိန် စေ၏။
သလိပ် ၊ သည်းခြေ၊ သွေးရာဂါ များ၊ အပုပ် အစပ် တို့ကို ငြိမ်းအေး စေ၏။
ရေငတ်ခြင်း၊ မူး‌ဝေခြင်း၊ ဝမ်းဖောရောင်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက် ထိုးအောင့်ခြင်းနှင့် အဆုတ်နာ တို့ကို နိုင်၏။
အသုံးပြုပုံ- အပွင့်-- ၁။