kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြောက်ရိုဒီးဇီးယားကို ဇမ်ဗီယာသမ္မတနိုင်ငံဟုလည်းကောင်း၊ နီယာစာလန်နယ်ကို မာလာဝီနိုင်ငံဟုလည်းကောင်း ပြောင်းလဲ မှည့်ခေါ်ထားသည်။
တန်ဂန်ယီးကနှင့်ဇုန်ဇိဗာ နှစ်နိုင်ငံကလည်း ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင်ပေါင်းကာ တန်ဂန်ယီးက ဇန်ဇိဗာသမ္မတနိုင်ငံ ဟူသော အမည်ဖြင့် ထူထောင်သည်။
ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့မှစ၍ ယင်းနိုင်ငံကို တန်ဇာနီယာနိုင်ငံဟု ခေါ်တွင် လာခဲ့သည်။
အီတလီအစိုးရလက်အောက်မှ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် လစ်ဗျနိုင်ငံ သည်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် အီရစ်ထရီးယား ပြည်သည်လည်းကောင်း၁၉၆ဝပြည့်နှစ်တွင်အီတာလျံဆိုမာလီလန် နယ်သည်လည်းကောင်း လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သည်။
အီရစ်ထရီး ယားသည် အီသီအိုပီးယားနိုင်ငံထဲသို့ ရောက်ရှိသွား၍ အီတာလျံ ဆိုမာလီလန်နယ်သည် လွတ်လပ်သွားပြီဖြစ်သော ဗြိတိသျှဆိုမာလီနယ်နှင့် ပေါင်း၍ ဆိုမာလီယာသမ္မတနိုင်ငံ အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဗဲလဂျီယန်အစိုးရထံမှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ကွန်ဂိုနိုင်ငံ သည်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရူအန်းဒါးနယ်နှင့် အူရွန်ဒီနယ်တို့သည်လည်းကောင်း လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သည်။
ကွန်ဂိုနိုင်ငံသည် ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ရာမှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဇိုင်ယာသမ္မတနိုင်ငံဟု ပြောင်းလဲမှည့် ခေါ်ခဲ့၏။
ရူအန်းဒါးသည် အာဝမ်ဒါး သမ္မတ နိုင်ငံဟူ၍လည်းကောင်း၊ အူရွန်ဒီသည် ဗူရွန်ဒီနိုင်ငံဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်လာခဲ့သည်။
စပိန်ပိုင် မိုရော့ကိုနယ် ကလေးသည် စပိန်တို့လက်အောက်မှ လွတ်မြောက် လာခဲ့ပြီး နောက် ပြင်သစ်ပိုင် မိုရော့ကိုနယ်နှင့်ပေါင်းကာ မိုရော့ကိုနိုင်ငံ ထူထောင်ကြသည်။
စပိန်ပိုင် ဂင်းနီနယ်သည်လည်း ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။
ပြင်သစ်တို့ ထိန်းသိန်း စောင့်ရှောက်ခဲ့ရသော ကမ္မရွန်းနယ်သည်လည်း ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီဂင်းနီနယ်သည် လွတ်မြောက်ခဲ့၍ ဂင်းနီ-ဗစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အာဖရိကတိုက် Category:ကမ္ဘာ့သမိုင်း။
အာဖရိကတိုက် သည် လတ္တီတွဒ်မြောက် ၃၇ံ နှင့် တောင် ၃၅ံ အကြားနှင့် လောင်ဂျီတွဒ် အနောက် ၁၈ံ နှင့် အရှေ့ ၅၁ံ အကြားတွင် တည်ရှိ၍ လတ္တီတွဒ် မြောက် ၁၂ံ နေရာတစ်လျှောက်သည် အာဖရိကတိုက်၏ အကျယ်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။
မြောက်မှ တောင်သို့ အလျား မိုင်ပေါင်း ၄၉ဝဝ ရှည်၍ အရှေ့မှ အနောက်သို့ အနံ ၄၅ဝဝ မိုင် ကျယ်သည်။
အာဖရိကတိုက်သည် ဥရောပတိုက်၏ တောင်ဘက် တောင်အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲတွင် တည်ရှိသည်။
အာဖရိကတိုက်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း အစွန်ဆုံးတွင် တည်ရှိသော ဒကာမြို့သည် တောင်အမေရိကတိုက်မှ မိုင်ပေါင်း ၁၆၂ဝ သာ ဝေးသည်။
အာဖရိကတိုက် မြောက်ဘက်ကမ်းရိုး တန်း နေရာမှာမူ ဥရောပတိုက်မှ ကိုးမိုင်သာ ကွာဝေးသည်။
အာဖရိကတိုက်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် တြိဂံပုံဖြစ်ပြီးလျှင် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းသည် အရှည်ဆုံးဖြစ်၍ အလယ်၌ ဂင်းနီပင်လယ်ကွေ့နေရာတွင် ချိုင့်ဝင်သွားသည်။
ပင်လယ်ကွေ့ ပင်လယ်အော် ဟူ၍ အနည်းငယ်သာရှိသဖြင့် သင်္ဘောကြီးများ ဆိုက်ကပ်ရန် ဆိပ်ကမ်းကောင်းများ မရှိချေ။
ကမ်းလွန် ပင်လယ်တွင် ကျွန်းဟူ၍ မက်ဒါဂက်စတာကျွန်း ရှိသည်။
အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်ကမ်းမှ မိုင် ၂၅ဝ အကွာတွင်ကမ္ဘာ ပေါ်၌ စတုတ္ထအကြီးဆုံးဖြစ်သော မက်ဒါဂက်စကာကျွန်း အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲ၌မူ ကနေရီကျွန်းစု၊ ကိပ်ဗတ်ကျွန်းများနှင့် မဒီးရကျွန်းများ ရှိကြသည်။
အာဖရိကတိုက်၌ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် နိုင်းမြစ်သည်လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဆဟာရသဲကန္တရသည်လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး ရေအိုင်ဖြစ်သော တန်ဂန်ယီးကအိုင်သည် လည်းကောင်း၊ ရှိသည်။
လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ခန့်ကပင် အာဖရိကတိုက် နေရာအတော်များများကို မစူးစမ်းရသေးသဖြင့် ထိုတိုက်ကြီးများကို 'မှောင်မိုက်သောတိုက်ကြီး''ဟု ခေါ်စမှတ် ပြုခဲ့ကြသည်။
ယခုအချိန်အထိလည်း ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ အစိတ်အပိုင်း အချို့ကို မစူးစမ်းကြရသေးချေ။
ထိုမျှသာမဟုတ် အာဖရိကတိုက်၏ အပူပိုင်းဒေသကိုလည်း ပြည့်စုံစွာ မစူးစမ်း ကြရသေးချေ။
အီကွေတာမျဉ်းသည် အလယ်ပိုင်းတစ်လျှောက် ဖြတ်သန်း သွားခြင်းခံရသောတိုက်မှာ အာဖရိကတိုက်သာလျှင် ရှိသည်။
အာဖရိကတိုက်သည် မြောက်ဘက်၌ကျယ်၍ တောင်ဘက်သို့ ကျဉ်းလာသောကြောင့် အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက်၌ ကျယ်ဝန်း ၍ တောင်ဘက်၌ ကျဉ်းမြောင်းသည်။
မြေမျက်နှာပြင်အာဖရိကတိုက် တစ်တိုက်လုံးလိုပင် ကုန်းမြင့်ဒေသကြီး ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက်တွင် ပိုမြင့်၍ ပေ ၆ဝဝဝ ကျော်အထိ ရှိသည်။
တောင်တန်းကြီးများဟူ၍ များများစားစား မရှိချေ။
အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ဥရောပတိုက်ရှိ တွန့်ခေါက် တောင်တို့၏ အဆက်ဖြစ်သော အက်တလပ်တောင်တန်း ရှိသည်။
အက်တလပ် တောင်တန်းသည် မြေထဲပင်လယ် တစ်လျှောက် တျူနစ်ဇီးယားနိုင်ငံမှ မော်ရိုကိုနိုင်ငံအထိ ရောက်၍ အာဖရိကတိုက်တွင် အရှည်ဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး တောင်တန်း ဖြစ်သည်။
အမြင့်ပေပေါင်း ၁၄,ဝဝဝ အထိ ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်တွင် ပင်လယ်နီကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် အီသီအိုပီးယားနိုင်ငံဘက်၌ တောင်တန်းမြင့် ကြီးတစ်စု၊ ဆဟာရသဲကန္တရတွင် တောင်တန်းမြင့်ကြီးတစ်စု၊ ဂင်းနီ ပင်လယ်ကွေ့တစ်စု အသီးအသီး ရှိကြသည်။
ပင်လယ်နီအနီး အီသီအိုးပီးယား တောင်တန်းကြီးသည် တောင်ဘက်သို့ ဖြာထွက်လာပြီးလျှင် အာဖရိကတိုက် အရှေ့ပိုင်း ရေအိုင်ဒေသကိုဖြတ်၍ မြင့်မားမတ်စောက်သော ဒရက်ကင်စဗတ်တောင်တန်းနှင့် ဆက်သွားသည်။
ထိုတောင် တန်းသည် အက်တလပ်တောင်တန်းကဲ့သို့ တွန့်ခေါက်တောင် မဟုတ်ချေ။
မီးတောင်မှ ထွက်သော ချော်ရည်များ ကုန်းမြင့် ပေါ်သို့ စီးထွက်လာသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသောတောင်များ ဖြစ်သည်။
အာဖရိက ကုန်းပြင်မြင့်ကြီး၏ အရှေ့ဘက်တွင် မြေလွှာကျွံ ချိုင်ဝှမ်းများရှိသည်။
ယင်းချိုင့်ဝှမ်းဒေသများကြား တွင် အိုင်ကြီးများလည်း ရှိသည်။
အာဖရိတိုက်၏ အမြင့်ဆုံး တောင်ထွတ်များလည်း ရှိသည်။
အိုင်ကြီးများမှာ အတန်းနှစ် တန်း ဖြစ်နေသည်။
အနောက်ဘက်တန်းတွင် အဲလဗတ်၊ အက်ဒွပ်၊ ကိ၊ တန်ဂန်းယီးက၊ မွေရူး၊ ဗန်ဂွေအူလူ၊ ကမ်ပိုလိုဗို စသော အိုင်ကြီးများရှိ၍ အရှေ့ဘက်တန်းတွင် ဇွေး၊ လန်ဂနာ၊ ရှာလ၊ အဗူးစ၊ အဗယ၊ ချန်မိုဂန်ဂျူးရူးဒေါ့၊ ဗရင်းဂို၊ မာဂက်ဒီ၊ နာတရွန်၊ အီယာစီ၊ မညာရာ၊ ညာဆာချီအူးတား စသော အိုင်များ ရှိသည်။
ယင်းအိုင်တန်းနှစ်တန်းကြားတွင် ဝိတိုရိယ အိုင်ကြီးရှိသည်။
ဝိတိုရိယအိုင်သည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၆,ဝဝဝ ကျယ်၍ အာဖရိတိုက်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးအိုင် ဖြစ်သည်။
တန်ဂန်ယီး ကအိုင်မူကား ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံးအိုင်ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်များမှာ ကိလိမန်ဂျာရိုတောင် (ပေ ၁၉,၃၂ဝ) နှင့် ကင်ညာ တောင် (ပေ ၁၇,ဝဝဝ) တို့ ဖြစ်သည်။
အီကွေတာမျဉ်းအနီးတွင်လည်း တောင်များရှိသည်။
ယင်းတို့ သည် တောင်တန်းသဖွယ် မတည်ပဲ မြေပြင်မှ ရုတ်တစ်ရက် ပေါ်ထွက်လာကြသကဲ့သို့ သီးခြားတောင်များအဖြစ် တည်လျက် ရှိသည်။
ထိုတောင်များအကြားတွင် ကုန်းပြင်မြင့်များ တည်ရှိ ကြရာ ယင်းတို့ကို အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် ဆဗားနား လွင်ပြင်ဟု ခေါ်၍ တေင်ဘက်ပိုင်းတွင်မူ ဗဲ့ဟုခေါ်သည်။
ထိုကုန်းပြင်မြင့်များသည် များသောအားဖြင့် ကျောက်ထူထပ် သည်။
အချို့နေရာတွင် ချုံနှင့် မြက်ရှည်များ ကွက်ကြားပေါက် နေတတ်သည်။
အာဖရိကတိုက်ရှိ မြစ်များသည် အခြားတိုက်ရှိ မြစ်များနှင့် မတူ တမူထူးခြားသည်။
များသောအားဖြင့် မြစ်ညာပိုင်းတွင် ကူးသန်းသွားလာရန် အသုံးဝင်၍ မြစ်ဝမှ အထက်သို့တိုင် တောက်လျှောက် အသုံးဝင်သော မြစ်ဟူ၍ အလွန်ရှားပါးသည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် မြစ်တို့သည် ကုန်းပြင်မြင့် မြေမျက်နှာ ပြင်တွင် မြစ်ဖျားခံ၍ ကုန်းမြင့်ပေါ်၌ စီးဆင်းကာ ကုန်းမြင့်၏ အစွန်းပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ မြေမျက်နှာပြင် ရုတ် ခြည်းနိမ့် ကျသွားသဖြင့် မြစ်များလည်း အမြင့်မှအနိမ့်သို့ ရုတ်ခြည်း စီးဆင်းရသောကြောင့် ရေမော်များ၊ ရေတံခွန်များ ဖြစ်ပေါ်လာ ပြီးလျှင် ရေစီးလည်း အလွန်သန်သည်။
ထိုသို့ ရေတံခွန်များ ရှိခြင်းကြောင့် ရှေးအခါက မြစ်အတွင်း ကူးသန်းသွားလာရေး မလွယ်ကူရှိခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ဥရောပတိုက်သားများ ရောက် လာကြသောအခါ ယင်းတို့က ရေတံခွန်အချို့၏ ပတ်ဝန်းကျင် တွင် မီးရထားလမ်းများကို ဖောက်လုပ်လိုက်ရာ မြစ်ကြောင်းမှ သယ်လာသည့် ကုန်များကို ရေတံခွန်နေရာရောက်သည့်အခါ မီးရထားလမ်းဖြင့်ပြောင်း၍ သယ်ပေးနိုင်သည်။
အာဖရိကတိုက်တွင် မြစ်ကြီးငါးစင်းရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ နိုင်းမြစ်၊ ကွန်ဂိုမြစ်၊ နိုင်ဂျာမြစ်၊ ဇမ်ဗီဇီမြစ်နှင့် ဩရိန်းမြစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
နိုင်းမြစ်သည် အာဖရိကတိုက်တွင် အရှည်ဆုံးနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအရှည် ဆုံးမြစ်ဖြစ်၍ ကွန်ဂိုမြစ်သည် အာဖရိကတိုက်၏ အကြီးဆုံးနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီး ဆုံးမြစ် ဖြစ် သည်။
နိုင်ဂျာမြစ်သည် ဆီးယားရားလေအွန်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ မြစ်ဖျားခံ၍ ဂင်းနီပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သည်။
အရှည် ၂၆ဝဝ မိုင်ရှိသော်လည်း ကူသန်းသွားလာမှု အတွက် အသုံးမဝင်ချေ။
ဇမ်ဗီဇီမြစ်သည် မိုင် ၁၆ဝဝ ရှည်၍ အချို့ပိုင်းတွင်သာ ကူးသန်းသွားလာနိုင်သည်။
မြောက်ရိုဒီးဇီးယားနိုင်ငံသည် (ဇမ်ဗီယာနိုင်ငံ)၌ မြစ်ဖျားခံပြီး လျှင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဝင်သည်။
ယင်းမြစ်ပေါ်ရှိ ဝိတိုရိယရေတံခွန်သည် အာဖရိကတိုက်၌ အကြီးဆုံးရေတံခွန် ဖြစ်သည်။
ဩရိန်းမြစ်မူကား ဗာဆူးတိုလန်နယ် (လီဆိုသိုနိုင်ငံ) မြောက်ဘက်ပိုင်း၌ မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ ထဲသို့ စီးဝင်သည်။
အရှည်မှာ မိုင် ၁၃ဝဝ ရှိသည်။
အာဖရိက တိုက်၏ မြစ်များအနက် သုံးပုံတစ်ပုံ သည် ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ ထဲသို့ စီးဝင်ခြင်းမပြုပဲ ကုန်းပြင်၌သာ အစပျောက်ကာ ကုန်းတွင်းရေအိုင်ကြီးများ ဖြစ်လာသည်။
အာဖရိကတိုက် အနောက်ပိုင်းရှိ ချဒ်အိုင်သည် ယင်းသို့ဖြစ်ပေါ်လာသော အိုင်မျိုးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အာဖရိကတိုက် Category:ပထဝီဝင်။
အာဖရိကတိုက် သစ်တောဒေသ၌ သားကောင်များ အလွန်ပေါ များသည်။
အာဖရိတိုက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်း၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော တိရစ္ဆာန်မျိုးကို တွေ့ရသည်။
အထူးသဖြင့် ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ တောင်ဘက်တွင် တောဆိတ်၊ သစ်ကုလားအုပ်၊ မြင်းကျား၊ ကျွဲ၊ ကြံ့၊ ဆင်၊ ခြင်္သေ့၊ သစ်နက်၊ ကျားသစ်၊ ဟိုင်းအီနာကောင်၊ ခွေးအ၊ မျောက်ဝံတို့ကဲ့သို့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို တွေ့ရသည်။
ရှေးအခါက အာဖရိကတိုက်တွင် ဆင်များ အများအပြား တွေ့ခဲ့ရသော်လည်း ယခုအခါတွင် အစွယ်အလို့ငှါ ဆင်များကို ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်ကြသောကြောင့် များများစားစား မတွေ့ရတော့ချေ။
သဲကန္တာရမှတစ်ပါး အခြားနေရာများ၌ ငှက်နှင့် တွားသွားကောင်များကို တွေ့ရသည်။
အာဖရိကတိုက်ရှိ ငှက်များသည် များသောအားဖြင့် အမွေးအတောင်များ အလွန်လှပသော်လည်း အသံသာယာစွာ မအော်မြည်တတ်ကြချေ။
သဲကန္တာရ ခရီးသည်များအတွက် အလွန်အသုံးဝင်သော ကုလားအုပ်များကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ တောင်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင် ငှက်ကုလားအုပ်များ ရှိသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်နှင့် ရေမြင်းများကိုမူ စိမ့်များနှင့် ချောင်းများ၌ တွေ့နိုင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:ပထဝီဝင် Category:သတ္တဗေဒ Category:အာဖရိကတိုက် ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ။
အာဖရိတိုက်ရှိ လူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် မိသားစု များ စားသောက်နိုင်ရန်အတွက်သာ ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိ ကြသည်။
အချို့ကသာ အနီးရှိဈေးများသို့ ပိုလျှံသော ပစ္စည်း များကို သွား၍ ရောင်းချနိုင်ရန် အတွက် ပိုမို၍ စိုက်ပျိုးကြ လေသည်။
လယ်ယာပြုလုပ်ခြင်းမှာ သူတို့အဖို့ လွယ်ကူလေ သည်။
ရွာရှိ ယောက်ျား များက အနီးရှိချုံ သစ်တောတို့ကို လိုသလောက် ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းပြီးလျှင် မီးရှို့လိုက်ကြသည်။
ထိုနောက် မိန်းမများက လယ်ယာများဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးယူ ကြလေသည်။
နှစ်ကြာညောင်း၍ ကောက်ပဲသီးနှံများ အထွက် နည်းလာသောအခါ ယောက်ျားများက နေရာသစ်များကို ရှာဖွေ ရှင်းလင်းပေးပြန်သည်။
ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ထွန်ယက်စိုက် ပျိုးခြင်းသည် ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်းတွင် ပြုလုပ်သည်နှင့် တူ၏။
ထိုနေရာ၏ အရေးကြီးသော အပင်များတွင် မုယော၊ ဂျုံ၊ သံလွင်၊ သဖန်းနှင့် စပျစ်ပင် များ ပါဝင်သည်။
နိုင်းမြစ်ဝ ကျွန်းပေါ်နှင့် နိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အာဖရိတိုက်တွင် မြေဩ ဇာအကောင်းဆုံး ဒေသများဖြစ်သည်။
မြေဆီလွှာကောင်းသည့် အပြင် နိုင်းမြစ်မှရေကိုလည်း တူးမြောင်းများဖြင့် သွယ်ယူနိုင် လေသည်။
ထိုဒေသများတွင် အဓိကအားဖြင့် ဝါ၊ ပြောင်းဖူး၊ ဂျုံ၊ မုယော၊ ရိုင်းစပါးနှင့် ကြံများကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
သဘာဝပေါက်ရောက်သောအပင်နှင့် တွေ့ရှိရသော သားကောင်အာဖရိတိုက်တွင် ဒေသအခြေအနေနှင့် ရာသီဥတုအလျောက် သစ်ပင်များ ပေါက်ရောက်လျက် ရှိသည်။
အက်တလပ် တောင် တန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်းဒေသ၌ တွေ့ရှိရသော ဖော့ပင်၊ ဝက်သစ်ချပင်နှင့် အပူပိုင်းဒေသဆံသော ဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည့်အပင်များ တွေ့ရသည်။
သဲကန္တာရတွင် ရာသီအလျောက် ဖြစ်ပေါ်သော ချောင်းများရှိ သည့် နေရာများ၊ မျက်နှာပြင်စမ်းများရှိသော နေရာများနှင့် ရေများကို ရေတွင်းများမှ စုတ်ယူပြီးလျှင် အိုအေဆစ်များ ဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးယူနိုင်သော နေရာများမှလွဲ၍ အခြား နေရာများ၌ အပင်များ ပေါက်လည်းမပေါက်၊ စိုက်ပျိုး၍လည်း မရချေ။
သဲကန္တာရအတွင်းရှိ အိုအေဆစ်များတွင် စိုက်ပျိုးသည့် စွန်ပလွံသီးသည် ထိုဒေသ၏ အရေးကြီးသောအစာ ဖြစ်သည်။
အပူပိုင်းဒေသသစ်တောများတွင်မူ အက်ဗနီပင်နှင့် မဟောဂနီပင် တို့ကဲ့သို့ အဖိုးတန်သစ်ပင်များလည်း ပေါက်ရောက်သည်။
အာဖရိတိုက်၏ မြောက်ဘက်စွန်းနှင့် တောင်ဘက်စွန်းဒေသ များ၌ ဂျုံ၊ ဗာလီနှင့် အခြားကောက်နှံများ စိုက်ပျိုးကြသည်။
သကြား၊ ဆေးနှင့် အရည်ရွှမ်းသော အသီးအနှံများလည်း ထွက်သည်။
ဥရောပတိုက်သားများ ရောက်လာသည့်အချိန်မှစ၍ ကကေးအိုပင်၊ ရော်ဗာပင်များကိုလည်း မိုးများသောအပူပိုင်း ဒေသများ၌ ရှင်းလင်း၍ စိုက်ခင်းများ အကြီးအကျယ်လုပ်ကာ စိုက်ပျိုးကြသည်။
အာဖရိကတိုက်တွင် စိန်နှင့်ရွှေ အများအပြား ထွက်သည်။
တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၌ စိန်တွင်း ရွှေတွင်းများ ရှိသည်။
ကင်ဗာလီမြို့သည် စိန်တွင်းတူးဖော်ရေး အချက်အချာမြို့ဖြစ်၍ ထရန်စဗားနယ်သည် ရွှေတွင်း တူးဖော်ရေး၏ အချက်အချာ ဒေသ ဖြစ်သည်။
ထိုဒေသတွင် ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံကိုပါ ရရှိသည်။
ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် မြောက်ရိုဒီးဇီးယားနိုင်ငံ (ဇမ်ဗီယာနိုင်ငံ)တို့တွင် ကြေးနီ အမြောက်အမြား ရရှိသည်။
ယူရေနီယံ အမြောက်အမြားကို ကွန်ဂိုဒေသတွင် ရရှိလေသည်။
အာဖရိတိုက်အတွင်း၌ ရေတံခွန် အမြောက်အမြား ရှိသော် လည်း ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု နည်းပါးသည်။
ရေတံခွန်ရှိ သည့်ဒေသ၌ စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းဟူ၍ အကြီးအကျယ်လုပ် ကိုင်ရန် မလွယ်ကူသဖြင့် ရေ အားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရန် မကြိုး စားကြခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။
ရှေးအခါက အာဖရိတိုက်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်း အကြီး အကျယ် မလုပ်ကိုင်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ရိုဒီးဇီးယား၊ ကွန်ဂို(ဇိုင်ယာ)၊ ကင်ညာ၊ အီဂျစ်၊ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၊ အာဖရိတိုက် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် စက်မှု လုပ်ငန်းများကို ထူထောင်ခဲ့ရာ လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လျက်ရှိသည်။
ဘိလတ် မြေစက်၊ စားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်သောစက်၊ သစ်သားထည် လုပ်စက်၊ ဓာတ်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သောစက်၊ သံနှင့် သံမဏိ စက်ရုံတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အာဖရိကတိုက် Category:စီးပွားရေး။
အာဖရိကတိုက်၌ လူမျိုးပေါင်းများစွာ နေထိုင်ကြသည်။
နီဂရိုးခေါ် ကပ္ပလီလူမျိုးသည် လူဦးရေ အများဆုံးဖြစ်သည်။
အာရပ်တို့သည် အာဖရိကမြောက်ပိုင်းကို ခရစ်နှစ် ၆ဝဝ ကျော်လောက်က ဝင်ရောက် ယင်းတို့နှင့်အတူ အစ္စလာမ်ပါ ရောက်ရှိလာလေသည်။
အာရပ်တို့ မရောက်မီ ယဟူဒီလူမျိုးများ၊ ဗာဗာလူမျိုးများ၊ တူးအားရက်လူမျိုးများ၊ အီဂျစ်မှာလာသော ကော့လူမျိုး၊ အီသီအိုး ပီးယားနှင့် ဆိုမာလီလူမျိုးတို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။
အာရပ်နှင့် ယဟူဒီလူမျိုးတို့ကိုပေါင်း၍ ဆီမိုက်လူမျိုး များဟု ခေါ်၍ ဗာဗာ၊ တူအားရက်၊ ကော့၊ အီသီအိုးပီးယားနှင့် ဆိုမာလီလူမျိုးတို့ကိုပေါင်း၍ ဟမိုက်လူမျိုး များဟု ခေါ်သည်။
အာဖရိက မြောက်ပိုင်းတွင်နေသော ယင်းလူမျိုးများသည် တောင်ပိုင်း၌နေကြသော နီးဂရိုး လူမျိုးများနှင့် ရောမိကြသည်။
အာဖရိကရှိ နီးဂရိုးလူမျိုးတွင် ဓလေ့ထုံးစံ အနေအထိုင် ကိုစွဲ၍ အုပ်စုနှစ်စုကွဲသည်။
တစ်စုကား အနောက်အာဖရိက နီဂရိုးခေါ် ဆူဒန်နယ်သား အနွယ်များဖြစ်၍ ကျန်တစ်စုမှာ ဗန်တူနီးဂရိုး ဖြစ်သည်။
ဆူဒန်နီဂရိုးသည် အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက် ဆဟာရသဲကန္တာရနား ကပ်နေသောဒေသတွင် နေထိုင်ကြ၍ နီးဂရိုးလူမျိုးများအနက် နီးဂရိုးလူမျိုးအစစ်ဆုံးဖြစ် ကြသည်။
ကြံ့ခိုင်၍ အရပ်အမောင်းကောင်းသည်။
အသားမဲ၍ မျက်နှာပြားသည်။
ယင်းလူမျိုးများနှင့် ဟမိုက်လူမျိုးများတို့ သွေးနှောကာ အာဖရိကမြောက်ပိုင်း၌ နေထိုင်၍ ကောက်ပင် သီးနှံများ စိုက်ပျိုးအသက်မွေးကြသည်။
ဗန်တူနီးဂရိုးများကိုမူ အာဖရိက တောင်ပိုင်း၌ တွေ့ရသည်။
ဗန်တူဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်ကိုစွဲ၍ ဗန်တူနီးဂရိုးဟု တွင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းတို့တွင် ဆူဒန်နီဂရိုးတို့ထက် ပိုရိုင်း၍ အတိုက်အခိုက် ပိုမိုဝါသနာပါသည်။
တစ်နေရာ တည်း၌ အတည်တကျမနေဘဲ လှည့်လည်သွားလာ နေတတ်သည်။
အထက်ပါလူမျိုးများအပြင် အီကွေတာ သစ်တောဒေသ၌ နေထိုင်ကြသော ဗွတ်ရှမင်လူမျိုး၊ ပစ်ဂမီလူမျိုး၊ ဟော့တင်းတော့လူမျိုးများလည်း ရှိသေးသည်။
ဗွတ်ရှမင်လူမျိုးတို့သည် အာဖရိကတိုက်၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများအနက် ရှေးအကျဆုံးလူမျိုးများဟု အဆိုရှိသည်။
ရှေးက အာဖရိကတောင်ပိုင်းတစ်ခုလုံးလိုလိုတွင် တွေ့ရှိရသော် လည်း အခြားလူမျိုးများ ဝင်ရောက်လာသောအခါ ကလဟာရီ သဲကန္တာရနှင့် အခြားလူသူမနေသော အပိုင်းသို့စု၍ နေထိုင်ကြ သည်။
ယခုအခါ လူဦးရေ ၇၅ဝဝ ခန့်သာရှိတော့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
အရပ်ပု၍ အသားညိုသည်။
ပစ်ဂမီ လူမျိုးများ သည် ဗွတ်ရှမင်တို့ထက် ပို၍ပုသည်။
အရပ်လေးပေခန့်သာ ရှိတတ်သည်။
များသောအားဖြင့် ကွန်ဂိုနှင့် ကင်ညာနိုင်ငံ သစ်တောများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
အာဖရိကတိုက်တွင် ပစ်ဂမီလူမျိုး ၃ဝဝဝဝ ခန့်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ဟော့တင်းတော့လူမျိုးသည် ပစ်ဂမီလူမျိုးနှင့် သွေးနီးစပ်၍ ဟမိုက်လူမျိုးသွေးလည်း ပါသည်။
အရပ်ပုသော် လည်း ဗွတ်ရှမင်တို့ထက်ထွား၍ မျက်နှာပို ပေါ်သည်။
ယခုမူ ယင်းလူမျိုးဟူ၍ အနည်းငယ်သာ ရှိတော့သည်။
အာဖရိက တိုက်၏ တိုင်းရင်းသားများအပြင် ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ဒပ်ချ၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဂျာမန်နှင့် ဗဲလဂျီယန်လူမျိုးများလည်း အများ အပြား လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။
အထူးသဖြင့်အာဖရိကတိုက် တေင်ဘက်စွန်းနှင့် မြောက်ဘက်စွန်း ရာသီဥတုမျှတရာဒေသ တွင် အနေများသည်။
များသောအားဖြင့် အစိုးရအမှုထမ်းများ၊ သတ္တုတွင်းနှင့် စိုက်ခင်းပိုင်ရှင် များဖြစ်၍ စုစုပေါင်းလူဦးရေ လေးသန်းကျော်ကျော်ရှိသည်။
အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် အာရေဗစ်စကားကို အဓိကထား၍ ပြောဆိုကြသည်။
အာဖရိကတိုက် ရှေ့ပိုင်းတွင်မူ ဆွာဟိလိစကား အဓိကထား ပြောဆိုကြသည်။
အာဖရိကတိုက်နေ လူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် စာရေးစာဖတ်ပင် မတတ်ကြချေ။
သူတို့ပြောဆိုသော စကားကို စာဖြင့်ရေးလေ့ မရှိကြသည့်အပြင် ပုံနှိပ်ခြင်းလည်း မရှိကြချေ။
ကလေးများသည် များသောအားဖြင့် ကျောင်းမနေကြချေ။
သို့သော် အာဖရိကတိုက်အတွင်း ဒေသအမြောက်အမြား၌ ပညာသင်ကြားရေးတွင် တိုးတက်စေရန် ပြုလုပ်လျက်ရှိကြ လေသည်။
သာသနာပြုကျောင်းများက ထိုကိစ္စကိုပို၍ ဆောင်ရွက်ကြလေသည်။
ဒေသအမြောက်အမြားရှိ အစိုးရများ က ယခုအခါ ပညာရေးတွင် တာဝန်ယူကာ ဆောင်ရွက်ပေး လျက် ရှိကြလေသည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တက္ကသိုလ်အတော် များများရှိ၍ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံအတွင်း၌ တက္ကသိုလ်ကျောင်း ကိုးကျောင်း ရှိသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အာဖရိက တိုက်အတွင်း၌ တက္ကသိုလ် အမြောက်အမြားကို စတင်၍ တည်ထောင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဗန်တူလူမျိုးမှ လူအမြောက်အမြား၊ ဆူဒန်နီးဂရိုးလူမျိုးမှ လူအမြောက်အမြားနှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ လူဦးရေ တစ်ဝက် ကျော်ကျော်သည် နတ်ကိုကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်ကြလေသေည်။
မှော်အတတ်တွင် ယုံကြည်သူ များလည်းများသည်။
အာဖရိကတိုက် မြောက်ဘက်ပိုင်း ဆဟာရသဲကန္တာရ၊ ဆူဒန်မြောက်ဘက်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက် အရှေ့မြောက်ဘက် စွန်းနေ လူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် အစ္စလာမ် အယူဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။
အီဂျစ်နှင့် အီသီအိုးပီးယားနိုင်ငံများအတွင်းရှိ လူပေါင်း ၅ဝဝဝဝဝဝ ခန့်သည် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
တောင် အာဖရိကနိုင်ငံဘက်တွင် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ယုံကြည်ကြသူ သန်းပေါင်းများစွာ ရှိသည်။
အာဖရိကတိုက်သားတို့၏ နေထိုင်ပုံသည် တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ ရာသီဥတု ကွဲလွဲသကဲ့သို့ မတူညီကြချေ။
အပူပိုင်းသစ်တော ဒေသနေ အာဖရိကတိုက်သားများသည် အစာများကို စုဆောင်းခြင်း၊ မုဆိုးတံငါ လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။
အချို့က လယ်ယာအနည်းငယ်ကို ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးကြသည်။
ထိုဒေသ၌ ကျွဲ၊ နွား၊ တိရစ္ဆာန်မျရားတွင် ရောဂါထူပြောသဖြင့် အသားစားသူ နည်းပြီးလျှင် ကျွဲ၊ နွား မွေးမြူသူလည်း နည်းပါးသည်။
ထိုဒေသ၏ မြောက်နှင့် တောင်ဘက်တို့တွင်မူ ဖူးပြောင်း၊ ဆန်ပြောင်း၊ လူးနှင့် မြေပဲများသည် အရေးကြီးသော အစားများ ဖြစ်ကြလေသည်။
သွေ့ခြောက်သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသူများကမူ ကျွဲ၊ နွားနှင့် သိုးများကို မွေးမြူကြသည်။
နို့၊ အသားနှင့် သားရေ အတွက် ဆိတ်များကိုလည်း မွေးကြသေးသည်။
အရှေ့အာဖရိ တိုက်နေ လူများက ကျွဲ၊ နွားများကို ဥစ္စာဓနအဖြစ် သဘောထားကြသောကြောင့် အစာအဖြစ် ကျွဲ၊ နွားများကို သတ်ခဲကြသည်။
ပို၍ ပူနွေးသောဒေသနေ အာဖရိကတိုက်သားများသည် အဝတ်ကို အနည်းငယ်မျှသာ ဝတ်ဆင်ကြလေသည်။
သစ်တော နေ လူမျိုး အမြောက်အမြားကမူ အဝတ်ပင် ဝတ်လေ့မရှိကြ ချေ။
ဝတ်ဆင်ကြလျှင်လည်း အနည်းငယ်မျှသာ ဝတ်ဆင်ကြ လေသည်။
နီးဂရိုးလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် အရောင် နှင့် အလှအပ များကို လွန်စွာ စုံမက်ကြလေသည်။
အဝတ် ဝတ်သည်မှာ နည်းပါးလှသဖြင့် သူတို့၏ကိုယ်တွင် ဆေးများ ဖြင့် လိမ်းခြယ်၍ အလှအပများကို ဆွဲထားလေ့ရှိကြသည်။
ယခုအခါတွင်မူ ပူအိုက်သောဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများက ချည်ထည်များကို ဝတ်ဆင်ကြ၍ ပို၍အေးသောဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသူများက သိုးမွေးထည် များကို ဝတ်ဆင်ကြလေ သည်။
သဲကန္တာရအတွင်း၌ လှည့်လည် နေထိုင်ကြသူများသည် နေပူနှင့် တိုက်ခတ်သည့်လေကြောင့် လွင့်စဉ်လာသော သဲမှုန့်များ၏ ဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ကြစေရန် ဝတ်ရုံပွကြီး များကို ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိကြသည်။
ဗန်တူလူမျိုးတို့သည် များသောအားဖြင့် ရွာငယ်ကလေးများ ဖွဲ့ကာ နေလေ့ရှိကြသည်။
ထိုရွာငယ်ကလေး များထဲတွင် တဲများကို ဝိုင်း၍ ဆောက်လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ထိုတဲဝိုင်းများကို တစ်ဖန် ဆူးများဖြင့် ခြံကာထားလေ့ ရှိကြသည်။
တစ်ဖန် ရွာတိုင်း၏ အလယ်တွင် ခြံကာထားသော တဲများကိုစု၍ ဆောက်ထားလေ့ ရှိကြပြန်သည်။
ထိုအလယ်တဲများသည် တိရစ္ဆာန်များထားရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ပြုလုပ်ထား သဖြင့် လူနှင့် မွေးမြူထားသော တိရစ္ဆာန်များသည် ဘေးရန်မှ ကင်းရှင်းနိုင်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အာဖရိကတိုက် Category:လူမျိုး။
ခရီးသွားစဉ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်း သည် ယဉ်ကျေးမှုအရပ်ရပ်ထဲမှ တစ်ချက်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ခရီးသွားစဉ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် (၁၁) မျိုးရှိသည်။
(စာမျက်နှာ ၂၁-၂၃) ထို (၁၁) မျိုးမှာ - ရထားနှင့်ဖြစ်စေ၊ သင်္ဘောဖြင့်ဖြစ်စေ အခြားသောယာဉ်တို့ဖြင့်ဖြစ်စေ ခရီးသွားသောအခါ အတင်းတိုး၍ မဝင်ရ၊ အားနည်းသူများကို ပထမဦးစွာ အခွင့်အရေးပေးရာ၏။
(ခရီးသွားစဉ်သူတစ်ပါးအား အထူးသဖြင့် အားနည်းသူများအား တတ်နိုင်သမျှ ကူညီရာ၏။
အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ရာ မကူညီစေကာမူ မိမိအတွက် အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေသင့်၊ တံခါးကိုဖွင့်ပေးခြင်း၊ ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ယူပေးခြင်း၊ အတက်အဆင်း၌ လွယ်ကူစွာရှိစေရန် ကူညီခြင်း၊ လေးသောဝန်ကို ပင့်ပေးခြင်း၊ ချပေးခြင်း စသည်ဖြင့် ချမ်းသာစွာ သွားလာနေထိုင်နိုင်ကြရန် ကြိုးစား၍ ကူညီရာ၏။
) မိမိအတွက် သင့်လျော်သည်ထက်ပို၍ နေရာမယူသင့်။
ထိခိုက်မိ၍သော်လည်းကောင်း၊ တစ်စုံတစ်ရာကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ တောင်းပန်ရန်ရှိခဲ့လျှင် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခြင်းမရှိစေဘဲ တောင်းပန်ရာ၏။
ကျေးဇူးတင်သင့်လျှင်တင်ကြောင်း၊ အပြစ်မှခွင့်လွှတ်ကြောင်းများကို ယဉ်ကျေးစွာ ပြောအပ်၏။
လူအများနှင့် ဆက်ဆံရာနေရာများတွင် တံတွေးမထွေးပါနှင့်၊ တံတွေးထွေးခြင်းသည် ညစ်ညမ်းစေရုံမျှမက ဉပါဒ်အန္တရာယ်ကိုလည်း ဖြစ်စေ၏။
ရထားအတွင်း၊ သင်္ဘောအတွင်း၊ ဘတ်စကားများအတွင်းစသည့် လူအများနှင့် ဆက်ဆံရာနေရာများတွင် စကားကျယ်စွာ မပြောရ၊ အော်ဟစ်ခြင်းကို မပြုရ။
မိမိတို့အချင်းချင်း ကြားရုံမျှသာ စကားပြောရာ၏။
ပါးစပ်ထဲတွင် တစ်စုံတစ်ရာရှိစဉ် စကားမပြောရ။
သူတစ်ပါးမခံသာသော အနံ့ရှိသည့် ပစ္စည်းများကိုပင် အသုံးမပြုရ။
စက္ကူစုတ်၊ မုန့်ထုပ်စက္ကူ၊ သစ်သီးခွံ၊ စားကြွင်း စသည်တို့ကို မတင်မရှိအောင် သတိပြုရာ၏။
ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ချေဆတ်ခြင်းကို လူရှေ့တွင် မပြုလုပ်ရာ၊ တစ်ခြားနေရာသို့ ထသွားခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ပါလျှင် လက်ကိုင်ပဝါအုပ်၍ ပြုလုပ်ရာ၏။
အချို့သူတို့သည် လူရှေ့တွင် သမ်းခြင်းကိုပင် ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။
ဘူတာရုံ၊ သင်္ဘောဆိပ်၊ ကားဂိတ်၊ ရုပ်ရှင်ရုံ၊ ဇာတ်ရုံစသည်တို့၌ လက်မှတ်ခံခြင်း၊ ဝင်ခြင်း၊ ထွက်ခြင်းတို့တွင် တိုးဝှေ့ခြင်းမရှိဘဲ တစ်ယောက်နောက် တစ်ယောက်စီကာ မိမိအလှည့်ကို စောင့်ဆိုင်းရာ၏။
ဤသို့သောနေရာမျိုးတွင် မိမိအတွက် အလျင်ရရန်၊ ရောက်ရန် တိုးဝှေ့၍ တက်ခြင်း၊ ရောက်နှင့်ပြီးသူတို့ကို ကျော်၍တက်ခြင်း၊ နေရာကောင်းကို လုခြင်း၊ နေရာရွေးခြင်း၊ မိမိကိုသာလျှင် ဦးစွာဆောင်ရွက်စေလိုခြင်းစသော အပြုအမူတို့သည် ယဉ်ကျေးသော နိုင်ငံကြီးသားတို့၏ အပြုအမူမဟုတ်ကြောင်းကို အထူးသတိပြုရာသည်။
လူစည်ကားရာ အရပ်တွင် မိန်းကလေးများရှိရာသို့ အတင်းဝင်၍တိုးခြင်း၊ နောက်ပြောင်ပြောဆိုခြင်းသည် လွန်စွာရိုင်းပြသော အမူအရာဖြစ်၍ ရှက်ဖွက်ကောင်းလှ၏။
အိမ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်း သည် ယဉ်ကျေးမှုအရပ်ရပ်ထဲမှ တစ်ချက်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
အိမ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် (၃၂) မျိုးရှိသည်။
(စာမျက်နှာ ၁၃-၁၆) ထို (၃၂) မျိုးမှာ - မိမိနှင့် သင့်လျှော်သော နေရာတွင် နေရာ၏။
လူကြီးများ၊ ဧည့်သည်များထံသို့ မခေါ်ဘဲ မသွားရာ။
ရွှင်ပျသော မျက်နှာထား အမူအရာ ရှိအပ်၏။
ကျယ်လောင်စွာ စကားမပြောရ။
ဆူညံခြင်း မရှိစေရ။
လူငယ်အချင်းချင်း သင့်တင့်စွာ နေရာ၏။
လူကြီးများ၏ အလုပ်ကို တတ်နိုင်သမျှ ကူညီရာ၏။
အိပ်ရာကို သန့်ရှင်းစေရာ၏။
မကြာမကြာ နေလှန်းရာ၏။
အိပ်ရာမှထလျှင် ခြင်ထောင်ကို တင်၍ (သို့) ခေါက်၍ စောင်၊ ခေါင်းအုံးတို့ကို နေရာတကျ ရှိစေရာ၏။
အိပ်ခန်းမှ မထွက်မီ နေရာတကျ ရှိမရှိ ကြည့်ရှုစီစဉ်ရာ၏။
သူများမနှိုးမီ သင်နိုးလျှင် သတိပြုရာ၏။
အိပ်နေသောသူများ မနိုးအောင် သတိပြုရာ၏။
ခေါင်းအုံးသည် မမြင့်လွန်းစေရာ၊ မြင့်လွန်းက အသက်ရှု မမှန်ဖြစ်တတ်သည်။
တစ်စုံတစ်ရာကို လူကြီးများကပေးလျှင် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ခံယူရာ၏။
မိမိကပေးလျှင်လည်း လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ပေးရာ၏။
တံခါးရှိသော ခြံဝင်းအတွင်းသို့ဖြစ်စေ၊ အခန်းအတွင်းသို့ ဖြစ်စေ ဝင်သည့်ထွက်သည့်အခါတိုင်း တံခါးကို ပိတ်ရာ၏။
ဤသို့ပိတ်သည့်အခါ အသံမမြည်အောင် ဖြည်းညင်းစွာ ပိတ်ရာ၏။
အိမ်ကို ဝင်သောအခါ ဖိနပ်တွင်ပါသော ဖုန်၊ အညစ်အကြေးတို့ကို သင့်လျော်ရာတွင် သုတ်ခါ၍ ပစ်ခဲ့ပါ။
ဖိနပ်ကို ချွတ်သင့်သောနေရာတွင် ချွတ်၍ ထားရာ၏။
မိမိအိမ်သို့ရောက်လျှင် စိုသောဖိနပ်၊ ခြေအိတ်စသည်တို့ကို ချက်ချင်းချွတ်၍ ထားရာ၏။
သို့မဟုတ် လဲလှယ်ရာ၏။
အစာစားသောအခါ အချိန်မှန်စွာ စားရာ၏။
ဖြည်းဖြည်းစား၍ ညက်ညက်ဝါးရာ၏။
အလျင်စလို မစားရာ။
ထမင်းလုတ်မကြီးစေရ။
ထမင်းလုတ်နှင့် ထမင်းဝါးနေရင်း စကားမပြောရ။
ထမင်းလုတ်အနီးသို့ မရောက်မီ ပါးစပ်ကို ဟ၍ မထားပါနှင့်။
ပျတ်ပျတ်မြည်အောင် မစားပါနှင့်။
ဟင်းရည်သောက်လျှင် အသံမမြည်စေရ။
ဟင်းခပ်သောအခါ ဇွန်းကို ဘယ်ဘက်လက်ဖြင့်ကိုင်ခြင်းသည် နည်းကောင်းဖြစ်၏။
ထမင်းနှင့်ဟင်းကို လူမြင်မကောင်းအောင် ရော၍မနယ်နှင့်။
လက်ကို ဟင်းရည်မပေစေရ။
ထမင်းလုံး မကပ်စေရ။
ဟင်းခွက်ကို လက်နှင့် မနှိုက်နှင့်။
ထမင်းစားပြီးလျှင် သွားကိုမစုပ်နှင့် ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်၏။
သွားကြားထိုးစရာရှိလျှင် သူတစ်ပါးမမြင်ရာသို့ သွားပါလေ။
ထမင်းစားပွဲပေါ်တွင် လက်မတင်ရ။
တည့်တည့်ထိုင်၍ စားရာ၏။
တစ်စုံတစ်ရာ အလိုရှိလျှင် အနီးဆုံးလူကို တိုးတိုးတောင်းရာ၏။
သူတစ်ပါးထမင်းစားနေစဉ် တံတွေးထွေးခြင်း၊ ချွဲသလိပ်ဟတ်ခြင်းတို့ မပြုအပ်။
ထမင်းစားပွဲပေါ်ရှိ အရာများကို ဟိုရွှေ့ဒီရွှေ့ မလုပ်ရ။
(ဣန္ဒြေမရသော အပြုအမူဖြစ်သည်) လူကြီးမိဘများ ဧည့်သည်များသည် ဘာကိုအလိုရှိသနည်းဟု သတိနှင့် ကြည့်ရာ၏။
သိလျှင် အသံမကြားစေရာဘဲ ဖြည်းညင်းစွာ ပြုလုပ်ပေးရာ၏။
လက်ဖက်ရည် ကော်ဖီသောက်သောအခါ အောက်ခံပန်းခံပြားထဲတွင့် ထည့်၍ သောက်ခြင်းသည် မယဉ်ကျေးဟု အချို့က ယူဆကြ၏။
၎င်းပန်းကန်ပြားသည် ဖိတ်၍မကျန်ရန်၊ မပေရန် အောက်ကခံသော အရာဖြစ်၏။
လက်ကို အပူလောင်ခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေး၏။
ဖဲ့၍ စားနိုင်သောအရာကို ဖဲ့၍စားပါ။
ကိုက်၍ မစားပါနှင့်။
ထမင်းစားစဉ် စကားများများ မပြောရ။
ရွှင်ပျသောမျက်နှာ ထားရာ၏။
နှစ်သက်ဖွယ်သော စကားကိုသာ ပြောရာ၏။
ပြည်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (Pyay Technological University) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးကျသော နည်းပညာတက္ကသိုလ်သုံးခုဖြစ်သော (ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ ပြည်နည်းပညာတက္ကသိုလ်)တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ ပြည်မြို့ မှ (၇) မိုင်အကွာ ပြည် - ပေါက်ခေါင်း ကားလမ်းပေါ်ရှိ လက်ခုပ်ပင်ရွာတွင် တည်ရှိသည်။
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၂)ရက်နေ့တွင် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂၇/၉၈)ဖြင့် ပြည်စက်မှုတက္ကသိုလ် အဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ပြည်နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့တွင် စီမံခန့်ခွဲရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သင်တန်းအသီးသီးကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၇)ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးရုံး၏ (၂၉.၆.၁၉၉၈)ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၇၃/၉၈)အရ ပြည်စက်မှုတက္ကသိုလ်ကို ပြည်နည်းပညာတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၁)ရက် နေ့မှစ၍ ပြောင်းလဲတည်ထောင်ခဲ့သည်။