kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ရွှေတြိဂံဒေသ အတွင်းလှုပ်ရှားနေသော မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် နော်ခမ်းသည် ဘိန်းဘုရင် ခွန်ဆာ၏ MTA ခေါ် မော်ထိုင်း တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ကာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၌ ဘိန်းဘုရင်ခွန်ဆာ လက်နက်ချပြီးနောက် တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ ဟောင်လိတ် ပြည်သူ့စစ် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်လာသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း တာချီလိတ်နယ်အတွင်းမှာ လှုပ်ရှားနေသည့် မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် နော်ခမ်းကို လာအိုအာဏာပိုင်များက ၂၀၁၃ ဧပြီလအတွင်း ရွှေတြိဂံဒေသ၌ပင် ဖမ်းမိပြီးနောက် တရုတ်အာဏာပိုင်လက်ထဲ လွှဲပြောင်းလိုက်သည်။
ဧပြီလအတွင်း သူ့ကိုမဖမ်းဆီးမိမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ထိုင်းအစိုးရ မူးယစ်ဆေးဝါး ထိန်းချုပ်ရေးအဖွဲ့က သူ့ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ပါက ဆုငွေ ထိုင်းဘတ် ၂ သန်း ပေးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သကဲ့သို့ တရုတ်နိုင်ငံကလည်း နော်ခမ်းကို ဖမ်းဆီး သုတ်သင် နိုင်ဖို့ အတွက် မောင်းသူမပါအဝေးထိန်း ဒုံးယာဉ်သုံးပြီး မြန်မာနိုင်ငံ နယ်မြေထဲထိ တိုက်ခိုက် နှိမ်နင်းရန် စဉ်းစားခဲ့သည် ဆိုသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလက မဲခေါင်မြစ်အတွင်း တရုတ်ကုန်တင်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သင်္ဘောသား ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်သည်ဟု ယူဆပြီး ကူမင် တရားရုံးတွင် နော်ခမ်းနှင့်တကွ အပေါင်းအပါဖြစ်သော ထိုင်းနိုင်ငံမှ Hsang Kham၊ နိုင်ငံမဲ့တဦးဖြစ်သော Yi Lai နှင့် လာအိုနိုင်ငံမှ Zha Xika တို့ကို ရုံးတင်စစ်ဆေးမှု ပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်က မဲခေါင်မြစ်အတွင်း တရုတ်သင်္ဘောသား ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် တရုတ်အာဏာပိုင်များ ဖမ်းဆီးထားသော ရွှေတြိဂံဒေသ မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် နော်ခမ်းနှင့် အပေါင်းပါ သုံးယောက်၏ အယူခံကို တရုတ်နိုင်ငံ ကူမင်တရားရုံးက ပလပ်ခဲ့ပြီးနောက် သူတို့ကို သေဒဏ်စီရင်ရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။
သူတို့လေးဦးကို တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ် မြို့တော် ပြည်သူ့တရားရုံး ဖြစ်သော ကူမင်ပြည်သူ့တရားရုံးက ဆေးထိုးပြီး အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။
အမှတ် (၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ဒဂုံ (အတိုကောက် အ.ထ.က(၂) ဒဂုံ၊ ယခင်အမည် မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကုန်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ မြို့မကျောင်းလမ်း၊ အမှတ် ၃၅၃ တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၇) ရက်တွင် ဗဟန်းမြို့နယ်၌ စတင် တည်ထောင်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသားကျောင်း ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က ပထမဆုံးသော မြို့မ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှာ ဦးဖိုးလတ် ဖြစ်သည်။
မြို့မကျောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံပညာရေး လောကတွင် ထင်ရှားသည်။
အထူးသဖြင့် အမျိုးသားပညာရေးကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရကျောင်း၊ သာသနာပြု မစ်ရှင်ကျောင်းများနှင့် ရင်ပေါင်တန်းနိုင်ရန် မြို့မအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းကြီးကို ပြုစု ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သူ မြို့မဖခင်၊ သုခမိန်တစ်ဦးအဖြစ် ဆရာကြီးဦးဘလွင်သည်ထင်ရှားသည်။
မြို့မကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ သမာဓိမြို့ဝန် ပန်းကန်စက် ဦးသော်၊ မြို့မကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဓာတုဗေဒမင်းကြီးနှင့် ဝန်ကြီး ဦးချစ်သောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ မြို့မမိန်းကလေးကျောင်းတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဆာဦးသွင် တို့မှာမြန်မာပြည် သမိုင်းတွင်လွန်စွာထင်ရှားသည်။
ဆန်စက်ပိုင်ရှင် ပန်းကန်စက်ပိုင်ရှင် ပန်းကန်စက်ဦးသော်၊ ဆန်ပွဲစားကြီးဦးဘိုးမြိုင်၊ နှင့် ဆန်စက်ပိုင်ရှင် ဆာဦးသွင် တို့သည် မြို့မကျောင်းဆောက်လုပ်ရေးအတွက် ငွေကြေး မ,တည် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင် သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်ကြီး အလယ်ကျွန်း၌ မီးပုံးပျံ သုံးကြိမ်တိုင် အောင်မြင်စွာ စီးပြခဲ့သည်။
အ.ထ.က (၂) ဒဂုံ (မြို့မအထက်တန်းကျောင်း) ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မြို့မကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်လူကြီးများ thumb|မြို့မ-မြင့်ကြွယ်မှ ရေးသားပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် စာပေဗိမာန် စာပဒေသာ ပထမဆုရရှိခဲ့သော ဆရာကြီးဦးဘလွင်နှင့် မြို့မကျောင်းသမိုင်းစာအုပ် သမိုင်းကြောင်း ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဗမာနိုင်ငံ ဒုတိယ ဘုရင်ခံ ဆာရယ် ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက် (Sir Reginald Craddock) က အတည်ပြုလိုက်သော တက္ကသိုလ်အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပေးရန် အနှံ့အပြား တောင်းဆိုမှုများကို အစိုးရက မလိုက်လျောသောကြောင့် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ (၁၂၈၂ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆုတ် ၁ဝ ရက်နေ့) တွင် မြန်မာပြည်၏ ပထမဆုံး တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ် ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
နောင်တွင် သပိတ်လှန်သော်လည်း သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများပင် ကျွန်ပညာကို ဆက်လက် မသင်လိုတော့ပြီဟု ဆုံးဖြတ်ကာ တိုင်းပြည်အနှံ့ မြို့မကျောင်း အစရှိသော အမျိုးသားကျောင်း ၉၃ ကျောင်း တည်ထောင်ခဲ့၏။
ရွှေတိဂုံဘုရား အရှေ့ဘက်မုဒ်ဦးအနီးရှိ ဗဟန်းကြားတောရကျောင်း ရွှေကျင်ကျောင်းတိုက်၊ ဦးအရိယကျောင်းတိုက်၊ တိုင်တစ်ရာကျောင်း၊ ဒေါ်ကြုတ်ဇရပ် စသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ဇရပ်များတွင် ဗဟိုနေရှင်နယ်အမျိုးသားကျောင်း (မြို့မ တိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်း) ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၂၁ မတ်လမှ ၁၉၂၃ မတ်လအထိ လမ်းမတော် သရက်တောကျောင်းဝင်း၊ မှန်ကင်းဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရသည်။
မြို့မတိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်း (မြို့မကျောင်း) ကို ဗဟန်းမြို့နယ်မှသည် လမ်းမတော်မြို့နယ်၊ လမ်းမတော်မြို့နယ် မှသည် ဒဂုံမြို့နယ် ဂေါ်ဒွင်လမ်း (မြို့မကျောင်းလမ်း)သို့ ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ် ပြည်သူပိုင်သိမ်းဆည်းသည်အထိ ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက် အ.ထ.က(၂)ဒဂုံ အဖြစ်တည်ရှိခဲ့သည်။
မြို့မကျောင်းကို ဗဟန်းမြို့နယ် မှသည် လမ်းမတော်မြို့နယ်၊ လမ်းမတော်မြို့နယ် မှသည် ဒဂုံမြို့နယ် ဂေါ်ဒွင်လမ်း (မြို့မကျောင်းလမ်း)သို့ ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မြို့မကျောင်းသစ်ကြီးကို ဒဂုံ မြို့နယ်ဂေါ်ဒွင်လမ်း( မြို့မကျောင်းလမ်း) ၌ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ ညနေ ၄:၃ဝ နာရီတွင် အလယ်တောရ ဆရာတော် ဦးကောသလ္လ ကိုယ်တိုင် ပန္နက်ချပေးခဲ့ပြီး ၁၉၃၁ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ (၄) ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မြို့မကျောင်းသားကျောင်းသူဟောင်းများအသင်းအား တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးများ ကျောင်းအုပ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သောကာလ မှတ်ချက် ပုံ ဦးဖိုးလတ်(BA., M.A., BCS) ၁၉၂၀-၁၉၂၁ ပထမဦးဆုံးသောကျောင်းအုပ်ကြီး၊ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်ကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ 100pxဦးဖိုးလတ် ဦးစောလွင် (B.A) ၁၉၂၁-၁၉၂၂ ပထမ ၆ လ ဦးလှဖေ (B.A) ၁၉၂၁-၁၉၂၂ ဒုတိယ ၆ လ နေရှင်နယ်ဦးမြင့် (B.A) ၁၉၂၂-၁၉၂၃ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ် ဦးကိုကို (B.A., B.L.,) ၁၉၂၃-၁၉၂၄ ပထမ ၆ လ ဦးငွေဇင် (B.A) ၁၉၂၃-၁၉၂၄ ဒုတိယ ၆ လThe Voice of Young Burma - Kyaw Ēi (U.), Kyaw Ei (U.), Aye Kyaw - Google Books ဦးဘလွင် (B.A (Honours)., F.R.G.S (Fellows of the Royal Geographical Society) (England)) ၁၉၂၄-၁၉၂၅ 100pxဦးဘလွင် ဦးမြင့်သိန်း (M.A (Cambridge University)., B.L (Lincoln's Inn of London)) ၁၉၂၅-၁၉၃၁ နိုင်ငံတော်တရားဝန်ကြီးချုပ်၊ ပထမဆုံးသော တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး၊Burma’s Constitution - Maung Maung - Google Books သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့၊ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ဒေါက်တာသိန်းမောင် (BA., M.M.F., M.L.C) ၁၉၂၅-၁၉၃၂ ဆရာဝန်၊ ပထမဆုံးသော ဂျပန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး၊ 100pxဒေါက်တာသိန်းမောင် ဦးအောင်လှ (M.A) ၁၉၃၂-၁၉၃၃ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာလူမျိုး သင်္ချာပါမောက္ခ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဦးဧသွယ် (B.A) ၁၉၅၃-၁၉၅၇ ၁၉၂၀ မှသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ မြို့မကျောင်းတွင် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဒုတိယကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး (နောင်အခါ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး) ဖြစ်ပြီး ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးဧသွယ်အဖြစ်ထင်ရှားသည်။
(၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) 100pxဦးအေးသွယ် ဦးဘတင် (B.A) ၁၉၅၇-၁၉၆၈ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်100px ဦးဘတင် ဦးဘစော (BA., BEd) ၁၉၆၈-၁၉၇၀ - 100px ဦးဘစော ဦးလှသိန်း (BA., BEd.) ၁၉၇၀-၁၉၇၂ - 100px ဦးလှသိန်း ဦးငြိမ်းမောင် (BA., BEd.) ၁၉၇၂ - ၁၉၈၂ - 100px ဦးငြိမ်းမောင် ဦးဝင်းစိုး (BA., BEd.) ၁၉၈၂ - ၁၉၈၄ - 100px ဦးဝင်းစိုး ဦးတင်ဝင်း (BA., BEd.) ၁၉၈၄ - ၁၉၈၈ - 100pxဦးတင်ဝင်း ဦးခင်မောင်ညွန့် (BA., Ed. BEd.) ၁၉၈၈ - ၁၉၉၀ - 100px ဦးခင်မောင်ညွန့် ဦးဟန်သိန်း (BA., BEd.) ၁၉၉၀ - ၁၉၉၇ ဦးသာဝင်း (BEd.) ၁၉၉၈- ၁၉၉၉ - 100px ဦးသာဝင်း ဦးတင်လှိုင် (BEd.) ၁၉၉၉- ၂၀၀၂ - 100px ဦးတင်လှိုင် ဦးတင်မောင်ထွန်း (BSc. Dip .Ed.) ၂၀၀၂-၂၀၁၁ - 100px ဦးတင်မောင်ထွန်း ဦးအေးသင်း (BA., B.Ed) ၂၀၁၁-၂၀၁၆ - ဦးစိုင်းကိုလေး ၂၀၁၆ - ၂၀၁၈ - ဦးကိုကိုနိုင် ၂၀၁၈ - ယခု - မြို့မကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဆရာကြီးဦးဘလွင် (၁၈၉၂-၁၉၆၈) မှာ ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ် အထိ မြို့မကျောင်းဆရာနှင့် မြို့မကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။
ဦးဘလွင်သည် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ကွယ်လွန်ချိန် ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိကွယ်လွန်သည့်တိုင် မြို့မကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ အကျိုးတော်ဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြို့မဟောင်းများ ကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်လူကြီးများ ပွဲစားကြီး ဦးဘိုးမြိုင် (ဥက္ကဋ္ဌ) နိုင်ငံတော် ရာဇဝတ်တရားသူကြီး (first class) သမာဓိမြို့ဝန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံး ပန်းကန်စက်ပိုင်ရှင် ပန်းကန်စက်ဦးသော် (ဥက္ကဋ္ဌ) ဒေါက်တာသိမ်းမောင် (ဖိနပ်-သိမ်းမောင်) (တရားရေးဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်တရားသူကြီးချုပ်) ဒေါက်တာသိန်းမောင် (မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံး ဂျပန်နိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီး) သူဌေးကြီး ဆာဦးသွင် (ဥက္ကဋ္ဌ) ဓာတုဗေဒ မင်းကြီး သီရိပျံချီ ဦးချစ်သောင်း ( မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ) ဆရာကြီး ဦးဘလွင် (အကျိုးတော်ဆောင်) ဆရာကြီးဦးဧသွယ် (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) ဆရာကြီး ဦးစံထွား(၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) ဆရာကြီးဦးဘတင် (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) နိုင်ငံတော်တရားသူကြီးချုပ် ဦးရန်အောင် ခေတ်စမ်းစာပေ စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သူ ဆရာဇော်ဂျီ(မြို့မကျောင်းသားဟောင်း၊ မြို့မကျောင်း ဆရာဟောင်း) ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးသန့် မြို့မဆရာဟိန် (မြို့မကျောင်းသားဟောင်း၊ မြို့မကျောင်း ဆရာဟောင်း) ရန်ကုန်သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ် ဆရာကြီး ဦးအောင်မြင် (မြို့မမောင်) နိုင်ငံတော်စီးပွားကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် (ပင်လုံစာချုပ်) ဦးယုစိုင် ဒေါက်တာရွှေသွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်သိန်း (ရေ) ဆရာမကြီး ဒေါ်တင်တင်စိန် ဆရာမ ဒေါ်ခင်မကြီး ထင်ရှားသော ဆရာဟောင်းများ ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း အမျိုးသားပညာဝန် ဆရာကြီး ဦးဖိုးကျား ဆရာကြီး ဒေါက်တာထင်အောင် ဆရာကြီး ဦးဧသွယ် (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး သခင်မြ (အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ်) (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) ဆရာကြီး သိပ္ပံမောင်ဝ၊ ဆရာကြီး ဦးဘတင် (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) ဆရာကြီး ဦးစံထွား (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို နေရှင်နယ်ဦးအေး (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) ဆရာ ဦးလှမိုး ဆရာ ဦးအောင်မင်း ဆရာ ဦးဘဝင်း ဆရာတင့် (၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်) ထင်ရှားသော ကျောင်းသား‌ဟောင်းများ စာပေပညာရှင်များ ရုပ်ရှင်၊ ဂီတ၊ အနုပညာရှင်များ အားကစားထူးချွန်သူများ ဗိုလ်ကြီးထွန်းမောင် (အာရှအလေးမချန်ပီယံ) ဦးနေဝင်း (လက်ဝှေ့) ဗိုလ်ကြီးအေးသိန်း (ပြေးခုန်ပစ်) ဒေါ်စိန်အေး (မယ်ဗမာ) ဒေါ်ခင်မြင့်မြင့် (မယ်ဗမာ) ဦးကံဦး (သေနတ်ပစ်) ဦးမြင့်ကြွယ် (မြို့မ-မြင့်ကြွယ်) (၁၉၇၈ ရန်ကုန်တိုင်းကရာတေးချန်ပီယံ) ဘောလုံး ဆရာငြိမ်း (နည်းပြ) ဆရာဦးဘသောင်း (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဒိုင်လူကြီး၊ ထင်ရှားသောဘောလုံးနည်းပြဆရာကြီး) ဆရာဦးစိန်လှိုင် (ဘောလုံးနည်းပြချုပ်၊ မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးသမားအများအပြားအား ပြုစုလေ့ကျင့်ပေးခဲ့သူ) ဦးသောင်းမြင့်ထွန်း ဦးစုရင် ဦးလှရွှေလေး ဦးမျိုးဝင်းညွန့် ဂိုး ဦးခင်မောင်ထွန်း ဂိုး ဦးလှမောင် ကာတွန်းဆရာများ ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်း ကာတွန်းဌေးဝင်းဇော် ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏ ကာတွန်းဇော်မော် ကျော်ကြားမှု အမျိုးသားကျောင်းများအစ-မြို့မကျောင်းက အမျိုးသားပညာရေးအစ-မြို့မကျောင်းက အင်္ကျီအဖြူရောင်၊ လုံချည်အစိမ်း တူညီကျောင်းဝတ်စုံအစ-မြို့မကျောင်းက ဟူ၍ မြန်မာ့သမိုင်းတွင်ထင်ရှားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရက မြို့မကျောင်းကို ဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် ကျောင်းတည်ရှိရာ လမ်းကို ဂေါ်ဒွင်လမ်းမှ မြို့မကျောင်းလမ်း အဖြစ်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
မြို့မကျောင်းကို ဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် မိုင်ဒါကွင်းကို မြို့မ ကွင်းအဖြစ်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းဝတ်စုံ မြို့မကျောင်း အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ပန်းကန်စက် ဦးသော် က မြို့မကျောင်း၏ လုံချည် အစိမ်းရောင်နှင့် အင်္ကျီအဖြူရောင် ကျောင်းဝတ်စုံသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင် သတ်မှတ်ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြောင်း ယခု မြန်မာနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ကျောင်းဝတ်စုံကို တူညီဝတ်စုံ သတ်မှတ်ရာတွင် မိမိတို့ မြို့မကျောင်း၏ လုံချည်အစိမ်း အင်္ကျီအဖြူရောင်ကို စံပြ နမူနာယူပြီး သတ်မှတ်သင့်ကြောင်း၊ အဖြူရောင်သည် စိတ်ထားဖြူစင်ခြင်း။
ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အစိမ်းရောင်သည် စိမ်းလန်းစိုပြည်သော မြန်မာ့ ဆန်ရေစပါးကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း၁၉၆၂ ခုနစ်တွင် မြို့မကျောင်း (၄၂) နှစ် မြောက် နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားတွင် မိန့်ကြားခဲ့သည်။
များမကြာမီ မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရကလည်း တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ကျောင်းများအားလုံး၏ တူညီ ဝတ်စုံ အဖြစ် အဖြူနှင့် အစိမ်းကို သတ်မှတ်ခဲ့ကြောင်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ထိုကြောင့် အင်္ကျီအဖြူရောင်၊ လုံချည်အစိမ်း တူညီကျောင်းဝတ်စုံအစ၊ မြို့မက ဟူ၍ ဆိုရိုးစကား ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
အမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ရန်ကုန်မြို့ပြအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အထက(၂)ဒဂုံ (မြို့မကျောင်း) အား ၂၃ ခု မြောက် မြို့ပြအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံအဖြစ် အပြာရောင်ကမ္ဗည်းပြားတပ်ဆင်ခဲ့သည်။
မြို့ပြအမွေအနှစ်အထိမ်းအမှတ် ၂၃ ခုမြောက်အပြာရောင်ကမ္ဗည်းပြား ဒဂုံ ၂ အထက်တန်းကျောင်းတွင်တပ်ဆင် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ကိုးကား ၁၉၉၅ ခုနှစ် မြို့မကျောင်း စိန်ရတု အထိမ်းအမှတ်စာအုပ် ၁၉၉၅ ခုနှစ်ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိန်ရတု အထိမ်းအမှတ်စာအုပ် ခင်နှင်းဦး (ဇူလိုင် ၁၉၉၅). "ပထမဦးဆုံး အာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား" အတွဲ ၂၊ အမှတ် ၁၁. ပြင်ပလင့်ခ်များ မြို့မကျောင်း ဒဂုံ Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ။
thumb|200px ဝတ်လစ်စလစ် အနုပညာသည် အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု ဖန်တီးမှု အနုပညာတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အဝတ်မပါသော လူခန္ဓာကိုယ်ဟန်ကို အဓိကထား ဖန်တီးကြသည်။
တားကူးမြို့ ရှုခင်းများ တားကူးမြို့ (Turku) သည် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင် ကမ်းရိုးတန်း၊ ဖင်လန်ပရိုပါ ဒေသ၊ အုရမြစ်ဝပေါ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။
တားကူးသည် မြို့တစ်မြို့သာဖြစ်သော်လည်း ၁၃ ရာစုကတည်းက တည်ဆောက်ထားပြီး ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံးမြို့အဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း တစ်ရာခန့် နောက်ပိုင်းတွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့အဖြစ် လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။
၁၈၀၉ တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံသည် ရုရှားအင်ပါယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အနေဖြင့် ရှိနေခဲ့ပြီး ဂရန့်ဒက်ချီ အော့ဖ် ဖင်လန်၏ မြို့တော်သည် ဟယ်ဆင်ကီ သို့ပြောင်းရွေ့ခဲ့ကြသည်။
တားကူးသည် သည် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော်မြို့အဖြစ် ၁၈၄၀ ခုနှစ်ကုန် တိုင်အောင် တည်ရှိနေခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် ယင်း၏လက်ကျန်အဖြစ် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် များစွာ နှင့် စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော မြို့တော်အဖြစ် ကျန်ရှိနေသည်။
တားကူး ရဲတိုက် တားကူးရဲတိုက် (Turku Castle) သည် ဖင်လန်နိုင်ငံ၊ တားကူးမြို့တော်တွင် အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦး ဖြစ် တည်ရှိသည်။
၎င်းရဲတိုက်ကြီးကို ၁၃ ရာစုနှစ်က ခံတပ်ရဲတိုက်ကြီးအဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။
ယင်းရဲတိုက်ကြီးသည် ဖျက်ဆီးခံရပြီး ယနေ့တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်ထားပြီး ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ စားသောက်ဆိုင်၊ ပြတိုက် နှင့် စားသောက်ပွဲကျင်းပရာ ခန်းမကြီး အဖြစ် ထားရှိသည်။
ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများနှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ အတူတကွ စုပေါင်းဖွဲ့စည်းသည့် နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်ပုံနည်းစနစ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်ဆိုသည့်အသုံးအနှုန်းကိုလည်း ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံပါ တိုင်း၊ ဒေသ၊ ပြည်နယ်၊ စီရင်စု အစိုးရများအကြား ဖွဲ့စည်းပုံအရ လက်တွေ့ခွဲဝေကျင့်သုံးသည့် အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားစနစ်ကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြရန် အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။
(ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်သည် ပြည်ထောင်စုစနစ်ဖြစ်၍၊ ယူနစ်ထေရီစနစ်သည် တစ်ပြည်ထောင်သွင် စနစ်မျှသာဖြစ်သည်ကို သတိပြုရာသည်။
) ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းဥပဒေသများနှင့်၊ အမျိုးသားအစိုးရနှင့် ပြည်နယ်၊ ဒေသ တိုင်းအစိုးရများအကြား အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာမျှဝေသုံးစွဲလျက် ဖက်ဒရယ်ခေါ်ပြည်ထောင်စုအဖြစ် ဖော်ဆောင်သည့် လက်တွေ့လမ်းစဉ်များအပေါ်တွင် အခြေတည်သည်။
ပါဝင်ဖော်ဆောင်သူများကိုမူ ပြည်ထောင်စုစနစ်ဖော်ဆောင်ရေးသမားများ၊ ဖက်ဒရယ်လစ်များဟု မကြာခဏ ခေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ဥရောပတွင်မူ ဒေသန္တရအဆင့်၊ အမျိုးသားအဆင့်၊ အဆင့်မြင့်အမျိုးသားအဆင့်များတွင် ခွဲဝေအာဏာသုံးစွဲသည့် ဘုံပြည်ထောင်စုအစိုးရ သဘောကျသူများကို ပြည်ထောင်စုစနစ်သမား၊ ဖက်ဒရယ်လစ်များဟု ခေါ်ဆိုဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
ဥရောပရှိ ပြည်ထောင်စုစနစ်သမားများ၊ ဖက်ဒရယ်လစ်များ အများစုသည် ဥရောပသမဂ္ဂအတွင်း ဤစနစ်ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဆက်လက်တိုးတက်စေလိုကြသည်။
ဥရောပပြည်ထောင်စုစနစ်သည် ဥရောပ စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလတွင် အစပြုခဲ့ပြီး၊ အထူးအရေးပါသည့် ကနဦး စတင်လှုပ်ရှားမှုများမှာ ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ဝင်စတန်ချာချီ၏ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဇူးရစ်မြို့၌ ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းဖြစ်သည်။
ကနေဒါတွင် ပြည်ထောင်စုစနစ် ဖက်ဒရယ်စနစ်သည် လွတ်မြောက်ရေးသမားများ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စံပြုလောက်စွာပင် ထောက်ပံ့အားပြုပေးနေသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အာဂျင်တီးနား၊ ဩစတြေးလျ၊ ဘရာဇီး၊ အိန္ဒိယနှင့် မက္ကဆီကိုအစိုးရယန္တရားများကိုလည်း ပြည်ထောင်စုစနစ်ဖက်ဒရယ်နည်းဥပဒေသများဖြင့် ဖွဲ့စည်းကြရသည်။
ပြည်ထောင်စုစနစ်(ဖက်ဒရယ်စနစ်)သည် ဘယ်လဂျီယံ၊ ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇယ်ဂိုဗီးနားတို့ကဲ့သို့မျိုးတွင် ပြည်ထောင်စုဝင် နှစ်တိုင်းသုံးတိုင်း(သို့မဟုတ်)နှစ်တိုင်းသုံးတိုင်းအောက် တိုင်းများဖြင့် ဝန်းရံဖွဲ့စည်းကောင်းဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစနစ်ကို အဓိကပုံစံနှစ်မျိုး ပိုင်းခြားနိုင်သည်။
တစ်မျိုးမှာ ပိုမိုအင်အားကြီးသော ပြည်ထောင်စုဝင် ပြည်နယ်သည် လုံးဝနီးပါး လွှမ်းမိုးလွန်းပြီး၊ ဒေသန္တရအစိုးရများအတွက် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများ နည်းနည်းသာ ချထားပေးတတ်ကြသည်။
အခြားတစ်မျိုးမှာ အမျိုးသားအစိုးရသည် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော်အဖြစ် အမည်သာမက အစစ်အမှန်ပြည်ထောင်စု ဖော်ဆောင်တတ်သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါအစိုးရသည် ပြည်ထောင်စုများ လူထုဆွေးနွေးဌာန(သို့မဟုတ်) “ပြည်ထောင်စုများလူထုရင်ပြင်”ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကွန်ရက်အဖြစ် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများနှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ် ဖော်ဆောင်နေသည့် နိုင်ငံများအကြား အကောင်းဆုံး လုပ်ထုံးလမ်းစဉ် အတွေ့အကြုံများ ဖလှယ်နိုင်ရေးအတွက် ထူထောင်ခဲ့သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံမြို့တော် ဩတာဝါတွင် ဗဟိုဌာနချုပ်စိုက်သည့် ပြည်ထောင်စုများ လူထုဆွေးနွေးဌာန၏ မိတ်ဖက်အစိုးရများအဖြစ် ဩစတြေးလျ၊ ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ ဣသိယိုးပီယား(အီသီယိုးပီးယား)၊ ဂျာမနီ၊ အိန္ဒိယ၊ မက္ကဆီကို၊ နိုင်ဂျီးရီးယားနှင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။
ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်၏ ဥဒါဟရုဏ်များ(ဝါ) ဥပမာများ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မူရင်းဆောင်းပါး = အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ပြည်ထောင်စုစနစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြည်ထောင်စုစနစ်သည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရများအကြား တဖြည်းဖြည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုစနစ်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်အစိုးရယန္တရားကို (နှစ်ဦးဒဿန) နှစ်ပိုင်းနှစ်စ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်မှ ပေါင်းစည်းဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်တစ်ခုတည်းအသွင်သို့ တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေခဲ့သည်။
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ ဖက်ဒရေးရှင်း ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး စနစ်များ ကဏ္ဍ:ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်။
Deutsche Welle (အသံထွက် – ဒွက်ရှာ ဗှယ်လာ) သို့မဟုတ် DW သည် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ နိုင်ငံတကာသို့ ထုတ်လွှင့် အသံလွှင့် သတင်းဌာန ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာရှိ ပရိသတ်များသို့ ဦးတည် ထုတ်လွှင့်သည်။
သတင်းနှင့် သုတ နည်းပညာများကို လှိုင်းတို၊ အင်တာနက်နှင့် ဂြိုဟ်တုမှ ထုတ်လွှင့်သည့် ရေဒီယိုများကို ဘာသာစကား ၃၀ ဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။
ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်မှုကို ဘာသာစကား ၄ မျိုးဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။
ဒွက်ရှာ ဗှယ်လာ ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဂျာမန် အသံ" ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
"မြန်မာ့အသံ" ကဲ့သို့သော အဓိပ္ပာယ်မျိုး ဖြစ်သည်။
DW ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် ကတည်းကပင် အသံလွှင့် လုပ်ကိုင်သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်ထိတိုင် ကိုလုန်းမြို့မှ ထုတ်လွှင့်ခြင်းဖြစ်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ဘွန်းမြို့ မှ ထုတ်လွှင့်သည်။
ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်ကို ဘာလင်မြို့ မှ ထုတ်လွှင့်ကာ အင်တာနက် စာမျက်နှာများ စီစဉ် ရေးသားခြင်းကို ဘာလင်မြို့ နှင့် ဘွန်းမြို့ တို့မှ ထုတ်လုပ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉၅၃ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ထိုအချိန်က အနောက် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ သမ္မတ သီရိုဒို ဟက်(စ်) ၏ မိန်းခွန်းတစ်ခုဖြင့် လှိုင်းတို ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်ခြင်း စတင်သည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်စွာ စီမံ ခန့်ခွဲနိုင်သည့် ပြည်သူ့ ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ ဖြစ်လာသည်။
တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပြည်ထောင်စု အစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေး လုပ်ငန်းများထဲမှ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်လာသည်။
ထုတ်လွှင့်သည့် ဘာသာစကားများ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် (အက္ခရာစဉ်အတိုင်း) ဂျာမန် ပြင်သစ် အင်္ဂလိပ် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် (အက္ခရာစဉ်အတိုင်း) ချက် ဂျပန် ဂရိ (ခေတ်ပေါ်) စပိန် စလိုဗက် (ယခင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားတွင် သုံး) ဆဗ်–ခရိုအေးရှန်း ဆလိုဗင်း (ဆလိုဗေးနီးယား နိုင်ငံတွင် သုံး) ဆွာဟီလီ (အာဖရိကတိုက်တွင် သုံး) တရုတ် တူရကီ ဒတ်(ခ်ျ) ဒန်းနစ် (ဒိန်းမတ် နိုင်ငံသုံး) ဒါရီ (အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံတွင်သုံး) နော်ဝေး ပထန် (အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံတွင်သုံး) ပါရှား ပိုလန် ပေါ်တူဂီ ဘင်္ဂါလီ ဘူ(လ်)ဂေးရီးယန်း မက်စီဒိုးနီးယန်း ယူကရိန်း ရိုမေးနီးယန်း ရုရှ ဟင်ဒီ (အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွင် သုံး) ဟန်ဂေရီ အမ်ဟဲရစ် (အီသီယိုးပီးယား နိုင်ငံတွင်သုံး) အယ်(လ်)ဘေးနီးယား အာရပ် အီတာလျံ အူ(ရ်)ဒူ တို့ဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။
မွေးဖွား ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်၊ စနေနေ့ (၄၉ နှစ်) အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ နိုင်ငံသား တောင်ကိုရီးယား ကာလ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ယနေ့ထိ ရှင် ကျွန်းဆွတ် (신경숙) သည် တောင်ကိုရီးယား စာရေးဆရာမ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
သူ့အမည်တွင် “ရှင်” မှာ မိသားစု မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ရှင် ကျွန်းဆွတ်ကို တောင်ကိုရိးယား နိုင်ငံ ဂျီရောလား ပြည်နယ် ဂျောင်ဂျပ်မြို့ အနီး ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၌ မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း ၆ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက် ဖွားမြင်၍ ၂ ယောက် ဆုံးသဖြင့် သူက အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
သူ့မိဘများမှာ ဝင်ငွေနည်းသည့် လယ်သမားများ ဖြစ်သောကြောင့် သူ့ကို အထက်တန်းကျောင်းသို့ မပို့နိုင်ပေ။
ထို့ကြောင့် အစ်ကိုရှိရာ မြို့တော် ဆိုး(လ်)သို့ သွားကာ လျှပ်စစ်ပစ္စည်း စက်ရုံတွင် နေ့ဖက် အလုပ်လုပ်ရင်း ညကျောင်း တက်ခဲ့ရသည်။
ဆိုး(လ်) အနုပညာ အသက်မွေး ပညာသင်ကျောင်းမှ အကျိုးပြု စာပေ ရေးသားခြင်း ဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိပြီး၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် “ဆောင်းရာသီ၏ ယုံတမ်းပုံပြင်” ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်သည်။
၃၈၆ မျိုးဆက် ဟု ခေါ်တွင်ကြသည့် အမျိုးသမီး စာရေးဆရာမများထဲမှ တစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ဂေါင်း ဂျီယန်းနှင့် ကင်(မ်) အင်ဆက် တို့နှင့် တချိန်တည်း ပေါ်ထွက်လာသည့် ခေတ်ပြိုင် စာရေးဆရာမလည်း ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည့် ဝတ္ထုများ မေ့မေ့ကို ကြည့်ရှုထားပေးပါ ခင်ဗျာ အထီးကျန် အခန်းငယ် တစ်ခန်း စတော်ဘယ်ရီ စိုက်ခင်း ကိုရီးယား ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသည့် ဝတ္ထုရှည်များ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝမ်းနည်းတယ် (၁၉၉၄) အထီးကျန် အခန်းငယ် တစ်ခန်း (၁၉၉၅) ၇ နာရီ ထွက်တဲ့ ရထား (၁၉၉၉) နီလာပန်း (၂၀၀၁) ယိ ဂျင် (၂၀၀၇) မေ့မေ့ကို ကြည့်ရှုထားပေးပါ ခင်ဗျာ (၂၀၀၉) အဝေး ရောက်နေတဲ့ ကျမရဲ့ ဖုန်းက လှမ်းခေါ်တယ် (၂၀၁၀) ဝတ္ထုတို စုစည်းမှုများ မြစ်ထဲသို့ ဆင်းသက်သည့်တိုင် (၁၉၉၀) လေမှုတ် ဘာဂျာ ရှိခဲ့တဲ့ နေရာလေး (၁၉၉၂) အာလူး စားသူများ (၁၉၉၇) စတော်ဘယ်ရီ စိုက်ခင်း (၂၀၀၀) ခေါင်းလောင်းတွေရဲ့ အသံ (၂၀၀၃) သုတစာပေ လှသော အရိပ် (၁၉၉၅) အိပ်ပါ၊ ဝမ်းနည်းပါ (၂၀၀၃) အခြားဘာသာသို့ ဘာသာပြန်သည့် စာအုပ်များ “အထီးကျန် အခန်းငယ် တစ်ခန်း” ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဂျာမဏီ နိုင်ငံတွင် ဂျာမန် ဘာသာသို့ လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဂျပန် နိုင်ငံတွင် ဂျပန် ဘာသာသို့ လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ တရုတ်ဘာသာသို့ လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ပြင်သစ် ဘာသာသို့ လည်းကောင်း ပြန်ဆိုကြသည်။
ဤ စာအုပ်ပါ စာပိုဒ်များကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ စာပေ သုံးသပ်ချက်အဖြစ် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ဘာသာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
“ခေါင်းလောင်းတွေရဲ့ အသံ” စာအုပ်ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ တရုတ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
“စတော်ဘယ်ရီ စိုက်ခင်း” စာအုပ်ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ တရုတ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသည်။
“ယိ ဂျင်” စာအုပ်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ပြင်သစ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ဝတ္ထုတိုများကို ဂျပန်၊ ပြင်သစ်၊ မွန်ဂိုးလီးယားနှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု တို့တွင် ၎င်းတို့ အသုံးပြုသည့် ဘာသာ စကားများသို့ ပြန်ဆို ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံတကာ စာပေဆု ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အာရှ အမျိုးသား စာပေဆုကို “မေ့မေ့ကို ကြည့်ရှုထားပေးပါ ခင်ဗျာ” စာအုပ်ဖြင့် ရရှိသည်။
သူသည် အာရှ အမျိုးသား စာပေဆုရသည့် ပထမဆုံးနှင့် တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးလည်း ဖြစ်သည်။
လေးကျွန်းစင်္ကြာရပ်တော်မူ ဗုဒ္ဒရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး သည် အမြင့်ဆောင်သည့် ကမ္ဘာ့တတိယ အမြင့်ဆုံး ရုပ်တုဖြစ်သည်။
ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးသည် ၂၃ မီတာ(၇၉ ပေ)အမြင့်ရှိ ပလ္လင်တော်ကြီးပေါ်တွင် ရပ်တော်မူလျက်အသွင်ဟန်ဖြင့် တည်ရှိပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ မုံရွာမြို့အနီး ခတက္ကန်တောင်ရွာ၊ ဇီးဖြူတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၉၅ ခု၊ မေလ(၈)ရက်၊ နံနက်(၉:ဝဝ)နာရီတွင် ပန္နက်တင်မင်္ဂလာပြုလုပ်ပြီး၊ ၁၉၉၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ(၈)ရက်၊ နံနက် (၈:၂ဝ)နာရီတွင် အုတ်မြစ်စီမင်္ဂလာပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂ဝဝ၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂ဝ)ရက်၊ နံနက်(၇:၃ဝ)နာရီတွင် သံဃာတော်အပါးတစ်ထောင်နှင့် ဗုဒ္ဓါဘိသေက အနေကဇာတင်မင်္ဂလာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဦးသက်တင်ရေးသားသော မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ခယောင်းလမ်းမှသည်နှင့် ဘဝသမိုင်းမှတ်တိုင်များ ကမ္ဘာ့အံ့ချီးဖွယ် လေးကျွန်းစကြာ ရပ်တော်မူမြတ်စွာဘုရားကြီးကို မဟာဗောဓိတထောင်သာသနာ့နယ်မြေ စတင်ထူထောင်တော်မူသော မဟာဗောဓိတထောင်ပဓာနနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီး အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘဒ္ဒန္တနာရဒမထေရ် စတင်တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှာ ၂ဝဝ၆ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၂)ရက်နေ့တွင် ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
အချက်အလက်များ လေးကျွန်းစကြာ ရပ်တော်မူမြတ်စွာဘုရားကြီး သည် ကမ္ဘ့ာ တတိယအမြင့်ဆုံးရုပ်တုဖြစ်သည်။
ရုပ်ပွားတော်အမြင့် ၊ ပလ္လင်တော်အမြင့် နှင့် လှေကားအားလုံးအမြင့် ၃၃ မီတာ( ၁၀၉ ပေ) စုစုပေါင်း ၁၈၅ မီတာ ( ၆၁၂ ပေ ) ရှိသည်။
အနောက်ဘက် ၆၉၈.၈၇ ပေ (၂၁၃.၀၁ မီတာ) တွင် ဗောဓိတထောင် လျောင်းတော်မူ မြတ်စွာဘုရား ရှိပြီး အနောက်ဘက် ၁,၆၉၄.၈၀ ပေ (၅၁၆.၅၈ မီတာ) တွင် အောင်စကြာစေတီတော်ကြီး ရှိသည်။
မုံရွာမြို့ မှ ၇.၅၀ မိုင် (၁၂.၀၇ ကီလိုမီတာ) ကွာဝေးသည်။
အထပ်ပေါင်း ( ၃၃ ) ထပ်ပါရှိသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မဟာဗောဓိတထောင် မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော် ကိုးကား Category:မုံရွာမြို့ Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ Category:ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ။
Redirect:မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်။
ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ (အတိုကောက် ဒီဗွီဘီ (dvb)) ဖြစ်ပြီး အကျိုးအမြတ်မရှာဖွေသော မီဒီယာ တခုဖြစ်သည်။
ဒီဗီဘီမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သတင်းများ နှင့် သတင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
ဒီဗွီဘီသည် နော်ဝေးနိုင်ငံ၊ အော့စလိုမြို့တွင်တည်ရှိပြီး ရေဒီယိုနှင့် တယ်လီဗေးရှင်းများကို မြန်မာဝန်ထမ်းများဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
၁၉၉၂-ခုနှစ် ဇူလိုင်လ တွင်ရေဒီယိုလိုင်းတိုမီတာ ဖြင့်စတင်ခဲ့ပြီး သန်းပေါင်းများစွာသော နားဆင်သူများနှင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် မေလ တွင် ဂြိုဟ်တု ရုပ်သံလှိုင်းဖြင့် ထုတ်လွှင့်နှိုင်ခဲ့သည်။
ဦးတင်မောင်ဝင်း သည် ၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ခရမ်းမြို့နယ်မဲ ဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) မှ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်အား ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ (၁၇၄၂၈) မဲ၊ စုစုပေါင်း မဲရာခိုင်နှုန်း (၆၀.၄၃) ဖြင့် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ခရမ်းမြို့ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ဖွား ဖြစ်သည်။
ဦးမြို့၏ သားဖြစ်သည်။
ဦးတင်မောင်ဝင်းသည် ခရမ်းမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရေကျော် မက်သဒစ်နှင့် ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်သည် အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၇ - ၅၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ခရမ်းမြို့နယ် ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူး၊ တက္ကသိုလ် ခရမ်းမြို့နယ် အသင်း၊ ဟံသာဝတီ ခရိုင်အသင်း၊ ကလောင်ရှင် အသင်း၊ သဟာယနှင့် စာဖတ် အသင်းများတွင် ရှေ့တန်းက ပါဝင်၍ ဗကသများ အဖွဲ့ချုပ်နှင့် တကသ အဖွဲ့ဝင်၊ ကျောင်းသား ညီညွတ်ရေး တပ်ဦး တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူးနှင့် သဘာပတိ အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် အရေးအခင်းတွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား အခွင့်အရေး ကာကွယ်မှု တိုက်ပွဲ ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် အထိ လုံခြုံရေး ပုဒ်မ (၅) ဖြင့် ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရကာ ထောင် ၇ နှစ် ကျခဲ့သည်။
ထောင်မှ လွတ်ပြီးနောက် ခရမ်း မြို့နယ်ရှိ မိသားစုပိုင် ဆန်စက်တွင် မန်နေဂျာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၃၅၀ ပြည့် (၁၉၈၈ ခုနှစ်)၊ ပြည်သူ့ ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံကြီး တွင် စစ်ပြီးခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးခေတ် ကျောင်းသား သမဂ္ဂ ဝင်ဟောင်းများ ကော်မတီတွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အရေးတော်ပုံကြီး အပြီး နိုင်ငံရေး ပါတီများ ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်သော အခါ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်၌ ပါဝင်ခဲ့ပြီး အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ရန်ကုန်တိုင်း စည်းအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။