kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အကယ်၍အခြားတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ထိုကဲ့သို့သောတန်ဖိုးများကိုရှာမတွေ့ပါကသူ၏အတွေးအ ခေါ်တွင် အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေးဆိုသည်ကားစိုးစဉ်းမျှအဓိပ္ပာယ်ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်။
ထိုကဲ့သို့ကွဲပြားမှုများအ ပေါ်အခြေခံပြီး အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်၍အမြင်အမျိုးမျိုးရှိလာသည်။
အချို့ကလည်း အစ္စလာမ့်စီး ပွားရေးဆိုင်ရာပညာရပ်တွင် ၊ အချို့ကလည်း အစ္စလာမ့်စီးပွားရေးဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်တွင် အချို့ကလည်း အစ္စလာမ့်စီးပွားရေးဆိုင်ရာယန ္တရား၌ စသည်ဖြင့်သီးခြားအမြင်များရှိလာသည်။
၎င်းတို့၏အမြင်တွင် အစ္စလာမ့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာယန ္တရား (သို့) နည်းစနစ်များသည် အစ္စလာမ့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်သင်တန်း ကျောင်းကြီးမှ နည်းပညာများဖြင့် အမှန်တကယ်စီးဆင်းနေသည်ဟုလက်ခံကြသည်။
တစ်နည်းရှင်းလင်းတင် ပြရလျှင် - အစ္စလာမ် သာသနာ၌ စီးပွားရေးလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာထိန်းသိမ်းပုံများ ၊စီးပွားရေးပြဿနာများကိုဖြေရှင်းနည်း ၊လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား တရားမျှတမှုရှိပြီးကောင်းမွန်သင့်တင့်သောအနေအထားများရှိရေး ၊ မွန်မြတ်သည့်လူ့အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ပေါ် လာရေး တို့အတွက်ရှိရှိသမျှသော တမန်တော်များ နှင့် အေမာမ် များသည်အထူးကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
. စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး အစ္စလာမ့် အမြင် အစ္စလာမ့် စီးပွားရေးအမြင်သည် အနောက်နိုင်ငံများနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။
အစ္စလာမ် သည်ရောင့်ရဲခြင်း ရှိရန်နှင့် ဖြုံးတီးခြင်းကိုတားမြစ်ထားသည် ၊ အနောက်တိုင်းစီးပွားရေးအမြင်၌ လူတို့၏လိုအပ်ချက်ကိုအတိုင်းအ တာမရှိဟုယုံကြည်ကာ လောကကြီးကပေစွမ်းနိုင်မှုများသည် အတိုင်းအတာရှိသည်ဟူသည့် ဒဿနပေါ်တွင် အခြေခံနေကြသည်။
အမှန်တကယ်တော့ အစ္စလာမ် သည်လောကကြီး၏အရင်းအမြစ်များနှင့် ပေးစွမ်းနိုင်မှု များတွင်အတိုင်းအတာမရှိကြောင်းဖော်ပြထားသည် - { وَإِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللّهِ لاَ تُحْصُوهَا }(အသင်တို့သည် အရှင် မြတ်၏ကျေးဇူးတော်များကိုရေတွက်ကြသော် ရေတွက်နိုင်မည်မဟုတ်ကြချေ။
) (စူရာ အိဗ်ရာဟိမ် - ၃၄) အစ္စလာမ် သည်စီးပွားရေးကိစ္စရပ်ကို (လူသားတို့သန့်ရှင်းမွန်မြတ်သည့်အပေါ်) အခြေခံပြီးလူသားတို့ရှင် သန်ရပ်တည်ရေးအတွက် တစ်စိတ်တစ်ဒေသအနေနှင့် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းချက်များဖြင့် စနစ်တစ်ခုကို တည် ဆောက်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဂရုပြုရမည့်အချက်လည်းဖြစ်သည် ၊ အစ္စလာမ့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာသင်တန်း ကျောင်းကြီးမှ စီးပွားရေးဆိုင်ရာပြဿနာများပြေလည်ရန်မှာ လူတို့၏ ယုံကြည်မှုပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စာရိတ္တများအ ပေါ်တွင်သာမူတည်ကြောင်း သင်ပြနေသည်။
. (به عربی: وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُری آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الأْرْضِ) အာယသ်တော်မှဆိုလိုသည်ကား - ( လူသားတို့သည်သက်ဝင်ယုံကြည်မှုရှိကြပြီး သီလသမာဓိရှိကြ ကုန်သော် ငါအရှင်မြတ်သည် မိုးကောင်းကင်နှင့် မြေပထဝီ၏ ဘရကသ်-မင်္ဂလာရှိသည့်- တံခါးများကိုဖွင့်လှစ် ပေးတော်မူအံ့။
) အစ္စလာမ် သည်စီးပွားရေးကိုလူသား၏မွန်မြတ်သည့်ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုအဖြစ်လမ်းညွှန်ထား သည်။
သို့ပါ၍ ဆိုရှယ်လစ်ဇင်မ် - သမဝါယမ စုပေါင်းအင်အားစိုက်ထုတ်ခြင်း - နှင့် ရင်းနှီးမြုတ်နှံမှုကိုသာအ ခြေခံခြင်းအားငြင်းဆိုထားသည်။
အစ္စလာမ့် စီးပွားရေးအဆင့်အတန်း စီးပွားရေးတိုးတက်မြင့်မားရေး ၊ စီးပွားရေးစနစ်၏နည်းပညာများနှင့် ပတ်သက်ပြီးသီးခြားစီအမြင်များကို တင်ပြ ယုံကြည်ထားကြသည်။
လွတ်လပ်သည့်စီးပွားရေးဈေးကွက်များတွင် ဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့် ချီကာကို ၏နည်းလမ်းများတွင် ဖှီးဇ်ယိုကရာစီ - စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင် ဒေါက်တာကပ်္စနာ ၏အမြင်များကိုကျင့်သုံးခြင်း - နည်းစနစ်များကိုအထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ၊စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကဏ္ဍ နှင့်ပြည်ပပို့ကုန်ကဏ္ဍများတွင်အ လွန်အကျိုးထူးကြောင်းတင်ပြထားကြသည်။
အစ္စလာမ် သည်လည်းလူသားများအကြားဆက်နွယ်နေသည့်စီး ပွားရေးစနစ်ကို လူ့အသိုင်းအဝိုင်း၏တရားမျှတမှုအပေါ်မူတည်နေကြောင်းခြုံငုံတင်ပြထားသည်။
အစ္စလာမ့် စီး ပွားရေးဆိုင် ဖှစ်ကာ အပိုင်းတွင်အသေးစိတ်ရှင်းလင်းတင်ပြပေးထားသည်။
ကြွယ်ဝခြင်းဆိုင်ရာ အစ္စလာမ် ၏စနစ်ထုံးတမ်းများ စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အဆင်ပြေကြွယ်ဝစေမည့် အစ္စလာမ့် စနစ်ထုံးတမ်းများမှာ ပထမဆုံးအနေနှင့်အရေး အပါဆုံးမှာ - လူ့အဖွဲ့အစည်း၏တရားမျှတမှု လူသားတို့၏ရပိုင်ခွင့်ကိုထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း ပိုင်ဆိုင်မှု များကိုသုံးပိုင်းခွဲခြင်း ( ပြည်သူပိုင် ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ၊ အစိုးရပိုင် ) ဟူ၍ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးလမ်းကြောင်းတွင် ဟရာမ် အဖြစ်တားမြစ်ထားသော အတိုး စားခြင်းများလည်းရှိနေပြီး စီးပွားရေးပြဿနာကိုဖြေရှင်းရန်မှာတ ကယ်တော့ အစ္စလာမ့်စီးဘောင်များတွင်သာရှိနေပြီး၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ကဏ္ဍများကို မိုသွာရေဗဲ ၊ မဇာရေ အဲ ၊ မိုစာကားသ် ၊ ဘိုင်းအ် ၊ အေဂျာရဲ ၊ ဂျိုအာလဲ ၊ ဇကားသ် ၊ ခွမ်စ် စသည်တို့တွင်ဖော်ပြထားသည်။
. အီရန် ၏အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေး ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အီရန်၏စီးပွားရေးကိုအခြားသောနိုင်ငံများကချုပ်ကိုင်ခြယ်လှယ်ထားကြောင်း အာယသွလ္လာ ခိုမိုင်နီ(ရ ဟ) ကကြွေးကျော်ခဲ့သည်။
မိုဟမ္မဒ်ရေဇာရှား သည်ပြည်ပနိုင်ငံများနှင့်ပူးပေါင်းပြီးကိုယ်ကျိုးအမြတ် ထုတ်နေခြင်းကြောင့် အီရန် ၏လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ မှာချွတ်ချုံကျနေသည်။
စီးပွားရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ် သက်ပြီးအနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်နွယ်မှုကိုလျော့ချမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း အာယသွလ္လာ မှကြွေးကျော်ခဲ့ သည် ၊ သို့မှသာလည်း အစ္စလာမ်မစ် ဆန်သည့်စီးပွားရေးကိုအခြချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန် ရေးမပြီးဆုံးမီကာလက ရှဟီးဒ်မိုဟမ္မဒ်ဘာကဲရ်ဆဒ်ရ် သည် အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေးဆိုင်ရာများနှင့်ပတ်သက်၍ ကြိုးပမ်းမှုများရှိခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးပြီးနောက် အစ္စလာမ် ဥပဒေများနှင့်ကိုက်ညီသည့် ဘဏ် များပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းအားဖြင့် အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေးနယ်ပယ်ကိုဖြန့်ကျက်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ဆောင်ရွက်ရာ၌ ဘဏ် များကိုအတိုးနှုန်းကင်းစွာဖြင့်လည်ပတ်စေနိုင်ခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေးအကောင်အထည်ဖော်ရာ တွင်နောက်ထပ်အရေးပါသည့်အချက်မှာ ဂနီမသ် နှင့် သဘာဝအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှုများဖြစ်သည် ၊ ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဥပဒေများကို အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ စည်းမျဉ်းတွင်အတည်ပြုရေးဆွဲနိုင်ခဲ့ သည်။
အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးပြီးဆုံးပြီးနောက် အခြားသောစီးပွားရေးဆိုင်ရာ အရေးပါသည့်ပြုပြင်ပြောင်း လဲရေးမှာ မိမိကိုယ်မိမိအားကိုးရပ်တည်ပြီး လုံလောက်စွာရပ်တည်လည်ပတ်နိုင်မည့် အချက်ဖြစ်သည်။
မည်မျှ ပင်စီးပွားရေးကဏ္ဍ၌ ထိုအချက်နှင့်ပတ်သက်၍ အမြင်များ ခေတ်ရေစီးကြောင်းများကြောင့် ထင်သလောက်အ ကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိသည်ဖြစ်စေ ၊ ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်းဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေများကိုလည်းသုံးသပ်ပြီး ယ ခင်ကာလမှာရော ယခုလက်ရှိအခြေအနေမှာပါ ထိုအချက်သည်ရှိနေသည်ဖြစ်ပြီး ဖစ်နိုင်သည့်အခြေအနေ အတိုင်းအတာအထိကြိုးပမ်းရမည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအသီးသီး မိမိတို့၏စက်မှုဆိုင်ရာများကိုထိန်းသိမ်းကြမည် ၊ သွင်းကုန်ထုတ်ကုန်နှင့်ဈေးကွက်လွတ်လပ်မှုများမရှိတော့လျှင် ၊ ငွေကြေးတန်ဖိုးဆိုင်ရာများလျော့ကျလာမည် ဆိုလျှင် မိမိကိုယ်မိမိရပ်တည်ပြီးကိုယ်ထူကိုယ်ထ အနေအထားဖြင့်စီးပွားရေးရပ်တည်မှုသည် ဖော်ပြခဲ့သည့်အ ခြေအနေမျိုးတို့၌ ပို၍အဓိပ္ပာယ်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။
. အဆိုးမြင်ဝါဒ နှင့် အကောင်းအဆိုးခွဲခြားခြင်း အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေးသည်အောက်ဖော်ပြပါအချက်များကြောင့်တန်ဖိုးမပေါ်ဘဲ အဆိုးမြင်ခံရသည့်အနေအ ထားတွင်ရှိနေသည်။
(အကောင်းအဆိုးခွဲခြားမြင်ခြင်း) "-လွယ်ကူချောမွေ့မှုမရှိခြင်း ၊ မပြီးဆုံးနိုင်ခြင်း ၊ အမှန်တကယ်မဟုတ်ခြင်း ၊ ဆက်နွယ်မှုမရှိခြင်း""incoherence, incompleteness, impracticality, and irrelevance" ဆိုသည့်စွပ်စွဲ ချက်များရှိနေသည် ၊ ဤပြဿနာများကို စစ်မှန်သောယဉ်ကျေးမှုနှင့်သာဖြေရှင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
(Timur Kuran, John Foster)؛ - အတွေ့အကြုံနည်းပါးခြင်း ၊ လူတို့၏ ဗျုတ်စဗျင်းတောင်း ကသောင်းကမျောင်း ဟိုမရောက်သည်မရောက် အတွေးအခေါ်များ အယုံလွယ်ခြင်း ဆိုရှယ်လစ်ဇင် ကျမှု ၊"a hodgepodge of populist and socialist ideas" နှင့်လက်တွေ့၌ အစိုးရ၏ထိန်းချုပ်မှုများနှင့် နိုင်ငံ ရေးရောယှက်နေသည့်စီးပွားရေးအပြင်အခြားမရှိခြင်း။
(فرد هالیدی)؛ နိုင်ငံရေးနှင့်အတွေးအခေါ် နယ်ပယ်တွင် အစ္စလာမ့် ဒဿနလက်ကိုင်ထားကြသူများ ပညာရှင်များကပြောဆို ကြသည်မှာ - အရာရာတိုင်းအတွက်အမြင်များ (အတွေးအအခေါ်) များရှိကြသည် ၊ လူသားတို့၏အရေးပါလှ သောထိုကိစ္စရပ်အတွက် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုဆိုသည့်စကားလုံး ၊ ဆိုရှယ်လစ်ဇင်မ် ဆိုသည့်စကားလုံးထက်ပင်ပို၍ ပြောဆိုဆွေးနွေးစရာများရှိနေသော်လည်း ၎င်းတို့၌စဉ်းစားတွေးခေါ်ဆွေးနွေးစရာများအလွန်နည်းပါးနေ၏။
. -ဖော်ပြခဲ့သည်များထက်ပို၍ ( စီးပွားရေးဆိုင်ရာအချက်အလက်များ ) မရှိတော့၍လား ၊ ကုရ်အာန် နှင့် စွန်နသ် ၏သွန်သင်မှုများမှ လက်တွေ့စီးပွားရေး၌ အလှပဆုံးအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်း ၊ (Muhammad Ahram Khan)؛ -အစ္စလာမ် ၏ထုံးတမ်းများသို့ပြန်လည်ဦးလှည့်မည် ဆိုသည့်ကြွေးကျော်ခြင်းများ - တကယ်တော့ဤ စွန်နသ် တော်များနှင့်အစပျိုးရုံမျှသာရှိသေးသည်။
"Invented tradition (Timur Kuran)؛به نظر وی: اقتصاد اسلامی خودش نمونه امری است که "سنت اختراع‌شده" خوانده شده. -ရည်ရွယ်ချက်များအတိုင်းအကောင်အထည်ဖော်ပြီးဆုံးရှုံးရခြင်းများ - ထိုရည်ရွယ်ချက်များမှာ ~ ငွေပေါ်မှငွေ ရှာခြင်း ၊ အကောင်းအဆိုးခွဲခြားလုပ်ဆောင်ခြင်းက အလုံးစုံတူညီသည့်ပုံမျိုးနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်ခြင်းထက် သာလွန်ပါသော်လည်း ပညာမဲ့ခြင်း ၊ မှားယွင်းသောအယူအစသွန်သင်မှုများကြောင့် ပီပြင်တိကျသောလုပ်ရပ် များမှကင်းဝေးရလေ၏။
ဤမကောင်းသောရည်ရွယ်ချက် (တစ်နပ်စားဉာဏ်များကြောင့်) ဆုံးရှုံးရခြင်းဖြစ်၏။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုကဲ့သို့ရည်ရွယ်ချက်များ၌ အမှန်တကယ်ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ထက်ပို၍ စီးပွားရေးအ မြတ်ထုတ်လိုခြင်း ခေါင်းမော့အမောက်ထောင်လိုခြင်း များရှိနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
(Timur Kuran). ငွေကြေးဓနဆိုင်ရာပညာရပ်နှင့် အစ္စလာမ်မီး ဘဏ် ~ ဂရုပြုလောက်သည့်ရလဒ်မှာ - ( တစ်နည်း - အကောင်းအဆိုးဦးတည်ချက် ) အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေး၌ စက်မှု ဆိုင်ရာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်း ၊ ငွေကြေးဓနဆိုင်ရာပညာရပ်များ ၊အစ္စလာမ်မစ် ဘဏ်များအကောင်အ ထည်ဖော်လည်ပတ်နိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
မှတ်စု ကိုးကား Category:အစ္စလာမ်မစ် စီးပွားရေး။
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန () သည် သမ္မတ ဦးထင်ကျော် စတင် တာဝန်ယူချိန်တွင် သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပူးပေါင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို ဝန်ကြီးရုံး၊ စီမံကိန်းနှင့်စာရင်းအင်းဦးစီးဌာန၊ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း၊ မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း၊ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန၊ ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန၊ စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာနနှင့် မြေတိုင်းဦးစီး ဌာနတို့ဖြင့် ဦးစွာ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့၊ သိမ်ဖြူလမ်း၊ ဗိုလ်တစ်ထောင်မြို့နယ်ရှိ ဝန်ကြီးများရုံးတွင် ရုံးတည်ရှိခဲ့ပါသည်။
ထို့နောက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ သီရိမင်္ဂလာ လမ်းသွယ်၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ မြေတိုင်းဦးစီးဌာနဝင်းအတွင်းရှိ အဆောက်အအုံသို့ ရုံးပြောင်းရွှေ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၁၇/၉၂) ဖြင့် လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Forestry) နှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီး ဌာန (၂) ခု အဖြစ်သို့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ဝန်ကြီးရုံး၊ စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဦးစီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနနှင့် မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်းတို့ ဖွဲ့စည်းပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဒေသအတွင်း စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပိုမို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ဌာနအသစ် အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာနကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ယင်းဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံးကို မန္တလေးတိုင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိခဲ့ပါသည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ မြေတိုင်းဦးစီးဌာနအား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို နေပြည်တော်ရှိ အဆောက်အအုံ အမှတ်(၂၈)သို့ ပြောင်းရွေ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၈၃/၂၀၁၁) အရ သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Environmental Conservation and Forestry) အဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ ပါသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ (၃၀)ရက် နေ့မှစတင်၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ကြော်ငြာချက်အမှတ်(၁/၂၀၁၆)အရ သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၁၃/၂၀၂၀) အရ သယံဇာနှင့်သဘာပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား အရာထမ်း ၅၃ ဦး၊ အမှုထမ်း ၁၂၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၇၃ ဦးတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် ဝန်ကြီးရုံး သစ်တောနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်​ရေးရာ သစ်တောဦးစီးဌာန မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန သစ်တောနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာတက္ကသိုလ် သတ္တု​ရေးရာ သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီခေတ် စဥ်အမည်ရာထူးသက်တမ်းမှတ်ချက်၁။
ဦးခင်မောင်ရီပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ။
ဇဏ်ခီ () သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်၊ တေးရေး၊ ဂီတမှူး၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးသူ၊ စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၈၁-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ကမ္ဘာ တစ်ကိုယ်တော်သီချင်းခွေကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မုဒြာရဲ့ခေါ်သံ ဇာတ်ကားဖြင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး သူ၏ ပထမဆုံးရုံတင်ခွင့်ရရှိခဲ့သော ဥပါယ်တံမျဉ်ဇာတ်ကားဖြင့် ပရိသတ် အားပေးမှုရရှိခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ဇဏ်ခီသည် မန္တလေးဇာတိဖြစ်သည်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်၌ အမေရိကသို့ ဖခင်ဖြစ်သူနှင့်အတူ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။
အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝမှစ၍ ဂီတပညာကိုအထူးစိတ်ဝင်စားကာ တက္ကသိုလ်၌ ဂီတပညာဘာသာရပ်ကို Major အဖြစ် ရွေးချယ်သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂီတသီအိုရီ ဘာသာရပ်များကို ငြီးငွေ့လာသဖြင့် အသံဖမ်း အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ကိုပြောင်းကာ ရုပ်ရှင်အသံ (Post-Production Sound) ဖြင့် IAR (Institute of Audio Research, NY)မှ ကျောင်းပြီးခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း နယူးရော့(ခ်)မြို့၌ ရုပ်ရှင်နှင့်ပတ်သက်သောအသံပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်များလုပ်ကိုင်ရင်း သရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ဖြစ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ခရစ္စတီးနားခီနှင့်အတူ ရုပ်ရှင်တိုများနှင့် Music Video များကို တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ရင်း ဇာတ်ညွှန်းများပါ စတင်ရေးဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်ကုန်မှ စ၍ မြန်မာပြည်တွင် ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း၌ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် အတွင်း၌ ကိုယ်တိုင်ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ကာ အသံနှင့်နောက်ခံဂီတကို ဖန်တီးတီးခတ်ထားသော ဥပါယ်တံမျဉ် နှင့် မုဒြာရဲ့ခေါ်သံ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးနှစ်ကားကို ရုံတင်ပြသခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ပရိသတ်အားပေးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ထာဝရနှောင်ကြိုး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးကို ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
အခြားအနုပညာလုပ်ငန်းများ ဇဏ်ခီကိုယ်တိုင် ရေး/ဆို တစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီး ပထမအခွေဖြစ်သည့် ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ကမ္ဘာ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဇဏ်ခီ၏ ပထမဦးဆုံးစာအုပ်အဖြစ် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၌ ကိုယ်တိုင်သိရှိသွားမှု အက်ဆေးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
လူမှုဘဝ ဇဏ်ခီသည် ၂၀၀၆ တွင် ခရစ္စတီးနားခီ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
thumb|ပြည်ရွှေဆံတော်ဘုရားသို့ရောက်နေသော ခီမောင်နှံ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများ + ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားစာရင်း ခုနှစ် ရုပ်ရှင်အမည် ဒါရိုက်တာ တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်များဇာတ်ကောင် ၂၀၁၈ ဥပါယ်တံမျဉ် ခရစ္စတီးနားခီ ဇဏ်ခီ၊ သက်မွန်မြင့်၊ အောင်မြင့်မြတ်၊ Kaew Korraveeမင်းထက်၂၀၁၈မုဒြာရဲ့ခေါ်သံခရစ္စတီးနားခီဇဏ်ခီ၊ လှယဉ်ကျေး၊ နန်းဝေဝေထွန်းJaden၂၀၁၉ထာဝရနှောင်ကြိုးခရစ္စတီးနားခီဇဏ်ခီ၊ ပိုင်ဖြိုးသု၊ မင်းညို၊ ခင်သဇင်၊ ဂျူးဂျူးကေသီဟ ရရှိခဲ့သော ဆုများနှင့် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်မှုများ +စဉ်ဆုအမည်ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ဆုအမျိုးအစားအနုပညာလုပ်ဆောင်ချက်မှတ်ချက်၁။
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီဆု)၂၀၁၈အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုဥပါယ်တံမျဉ် (သီဟ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်)၂။
ပြည်သူ့အကယ်ဒမီဆုhttps://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/05/13/191092.html၂၀၁၉ပြည်သူ့အကယ်ဒမီဆု - ဥပါယ်တံမျဉ် (သီဟ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၏ ဇာတ်ညွှန်းကို ရေးသား) - မုဒြာရဲ့ ‌ခေါ်သံ (‌‌ဂျေဒင်အဖြစ် သရုပ်‌ဆောင်)ဇနီးဖြစ်သူ ခရစ္စတီးနားခီနှင့် တွဲဖက်၍ ရရှိ ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ပြင်ပလင့်များ Zenn Kyi IMDb Zenn Kyi Facebook Page။
ဓနုဘာသာစကား သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ပြောဆိုကြသော ဘားမစ်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယင်းကို ဓနုလူမျိုးများက ပြောဆိုကြသည်။
ဓနုဘာသာစကားကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသိယစကားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ရုန်းတူဘာသာစကား (ရုန်းတူချင်း သို့မဟုတ် တောင်သား) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်သော ကူကီးဘာသာစကားတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ယင်းကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုမြို့နှင့် ဆောမြို့နယ်တို့ရှိ ကျေးရွာ ၃၅ ရွာတွင် ပြောဆိုကြသည်။
Ethnologue Nineteenth edition, 2016 ဤဘာသာစကားတွင် ဒေသအလိုက် စကားသံ ၃ မျိုးကွဲပြားပြီး ယင်းတို့မှာ မြောက်ပိုင်းရုန်းတူ၊ အလယ်ရုန်းတူနှင့် တောင်ပိုင်းရုန်းတူ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
ရောင်းတူဘာသာစကား (ရောင်းတူချင်း သို့မဟုတ် Welaung) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကူကီးဘာသာစကားဟုဆိုသော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယင်းကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာ ၂ ရွာနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တို့တွင် ပြောဆိုကြသည်။
Windows NT သည် မိုက်ခရိုဆော့မှ ထုတ်လုပ်သည့် ကွန်ပျူတာ မောင်းနှင်ရေးစနစ်၏ မိသားစုတစ်ခုဖြစ်ကာ ပထမဆုံးဗားရှင်းကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် release လုပ်ခဲ့သည်။
Windows NT ၏ ပထမဆုံး ဗားရှင်းမှာ Windows NT 3.1 ဖြစ်ပြီး workstation နှင့် ဆာဗာ ကွန်ပျူတာများအတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ယခင်က "NT" အား "New Technology" ကို ရည်ညွန်းခြင်းဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ် တိတိကျကျ သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
Windows 2000 မှစတင်ပြီး "NT" အား ထုတ်ကုန်မှ ပယ်ထုတ်ခဲ့ကာ ထုတ်ကုန် ဗားရှင်း၌သာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
NT သည် ဝင်းဒိုးဗားရှင်း၏ ပထမဆုံး 32-bit ဗားရှင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး Windows 3.1x နှင့် Windows 9x တို့သည် 16-bit/32-bit hybrid များဖြစ်ခဲ့သည်။
Windows NT မိသားစု၏ အဓိက feature များ၌ Windows Shell, Windows API, Native API, Active Directory, Group Policy, Hardware Abstraction Layer, NTFS, BitLocker, Windows Store, Windows Update, နှင့် Hyper-V တို့ ပါဝင်သည်။
မှတ်စု ကိုးကား Category:မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝင်းဒိုး။
စီးယင်းဘာသာစကား သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ် တောင်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုကြသော ချင်းဘာသာစကား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
မြို၊ မြိုခမိ သို့မဟုတ် မြိုချင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကူးကီးဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပထဝီဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု မြိုစကားသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် အပြောများသည်။
ချင်းပြည်နယ်: ပလက်ဝ မြို့နယ် ရခိုင်ပြည်နယ်: ကျောက်တော်၊ ဘူးသီးတောင်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ပေါက်တော၊ မြောက်ဦး နှင့် မောင်တော မြို့နယ်။
Dialects There are 4 main dialects of Mro (Ethnologue). Arang (Ahraing Khami, Areung, Aroeng) Xengna (Hrengna) Xata Vakung (Wakun, Wakung) Vakung is the most widely spoken and understood dialect ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ။
ငေါန်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် ငေါန်ချင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
တဲဒိမ်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်ရှိ ပိုက်တီဘာသာစကားနှင့် အရှိုချင်းဘာသာစကား တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ရှိုဘာသာစကား () သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီး ဒေသိယစကား ဖြစ်သည်။
ရှိုဘာသာစကားတွင် ထင်ရှားသော ဒေသိယစကား လေးမျိုးရှိနိုင်ပြီး ယင်းတို့မှာ အရှို၊ ဘွာလ်ခွာ၊ ချင်းပုံ (ဥုပ်ပူး) နှင့် Shendu တို့ ဖြစ်သည်။
Mayin and Longpaw are not mutually intelligible, but have been subsumed under the ISO code for Chinbon because Mayin-Longpaw speakers generally understand Chinbon. Minkya is similarly included because most Minkya speakers understand Mayin. ပျံ့နှံ့ပြောဆိုမှုများ ချင်းပုံဘာသာစကား ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆိုကြသည်။
ချင်းပြည်နယ်: ကန်ပက်လက်မြို့နယ် နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး: ဆောမြို့နယ် နှင့် စေတုတ္တရာမြို့နယ် ရခိုင်ပြည်နယ်: မင်းပြားမြို့နယ် အရှိုချင်းဘာသာစကား ကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် ပြောဆိုကြသည်။
VanBik (2009:38)VanBik, Kenneth. 2009. Proto-Kuki-Chin: A Reconstructed Ancestor of the Kuki-Chin Languages. STEDT Monograph 8. . တွင် အောက်ပါ အရှိုစကားများကို စာရင်းပြုစုထားသည်။
Settu (စစ်တွေ မှ သံတွဲအကြား၊ အထူးသဖြင့် စစ်တွေမှ အမ်း အကြားတွင် ပြောဆိုကြသည်) လိုင်းတူ (စေတုတ္တရာမြို့နယ်တွင် ပြောဆိုကြသည်) Awttu (မင်းတုန်းမြို့နယ်တွင် ပြောဆိုကြသည်) Kowntu (ငဖဲ၊ မင်းလှနှင့် မင်းဘူးမြို့နယ်တို့တွင် ပြောဆိုကြသည်) Kaitu (ပဲခူး၊ မန္တလေးနှင့် မကွေး စသည်တို့တွင် ပြောဆိုကြသည်) Lauku (ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း တို့တွင် ပြောဆိုကြသည်) ဘွာလ်ခွာဘာသာစကား ကို ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ မြောက်ပိုင်းရှိ ဘွာလ်ခွာ၊ ဖိုင်ဇောက် နှင့် Khuang ရွာများတွင် ပြောဆိုကြသည်။
Shendu ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ပြောဆိုကြသည်။
ဝါစဿရဗေဒ အရှိုစကားတွင် ဗျည်းသံ ၂၈ ခုနှင့် သရ ၇ ခု ရှိသည်။
+ ဗျည်းသံများ Bilabial Labio-dental Inter-dental Alveolar Post-Alveolar Velar Glottal V1 stops p pʰ t tʰ k kʰ ʔ Ingressives ɓ ɗ V1 Fricatives ʃ x h Vd Fricatives v ʒ ɣ V1 Affricates tθ kx Vd Affricates d ʒ k ɣ Nasals m m̥ n (n̥) ŋ ŋ̊ Lateral l ɬ Clusters pl pʰl + သရများ ရှေ့ အလယ် နောက် Close i, iː ɨ, ɨː u, uː Mid e, eː ə, əː ɔ, ɔː Open a, aː Diphthongs: ဗန္ဓနဗေဒ အခြားသော ကူကီးဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် အရှိုကြိယာများတွင် ကွဲပြားသော ပုဒ်ရင်း နှစ်ခု ရှိသည်။
This stem alternation is a Proto-Kukish feature, which has been retained to different degrees in different Kukish languages. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
ထော်ဘာသာစကား (ထော်ချင်း သို့မဟုတ် Laamtuk Thet) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ လမ်သုတ်ရွာ နှင့် ရွာဗန်းရွာတို့တွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
လောက်သူဘာသာစကား (လောက်သူချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်ရှိ မတူပီမြို့နယ်၊ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်များရှိ ကျေးရွာ ၁၈ ရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကူကီးဘာသာစကား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
လောက်သူကျေးရွာများမှာ နှာဟရိန်၊ ခွာဟရန်၊ ထန်ဩ၊ ဖန်ထင်၊ ဆူရ်ငင်း၊ တီးဆဲင်း၊ ဆင်တုန်၊ ဟရင်းပီ၊ ဆာတဲ၊ လေကန်း၊ လောင်တလန်၊ ရွာမန်း, စပေါ၊ ပင်တီးယား၊လေပီးနှင့် လာအိုရွာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပျံ့နှံ့မှု VanBik (2009:55)VanBik, Kenneth. 2009. Proto-Kuki-Chin: A Reconstructed Ancestor of the Kuki-Chin Languages. STEDT Monograph 8. . တွင် အောက်ပါ လောက်သူရွာများကို စာရင်းပြုစုထားသည်။
ဖာသေး, ဖန်ထင်၊ နှာဟရိန်၊ ဟရင်းပီ၊ ခွာဟရန်၊ လေကန်း၊ လေပီး၊ ဆာတဲ၊ ဆင်တုန်၊ ဆူရ်ငင်း၊ ထန်ဩ၊ တီးဆဲင်းနှင့် ရွာမန်း တို့ ဖြစ်သည်။
ဇိုဖေဘာသာစကား (Zyphe, Zophei, Zoptei, Vawngtu) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် အစပြုသော တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်လည်း ပြောဆိုကြသည်။
ဇိုဖေဘာသာစကားကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၁၇,၀၀၀ ခန့်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ၃,၀၀၀ ခန့် အသုံးပြုပြောဆိုကြသည်။
ယင်းတွင် အောက်ဇိုဖေနှင့် အထက်ဇိုဖေ ဟူ၍ လေသံနှစ်မျိုး ကွဲပြားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
ဒိုင်(ရ်)ဘာသာစကား (ဒိုင်(ရ်)ချင်း) သည် မွင်း နှင့် ဥုပ်ပူး ဘာသာစကား အုပ်စုများကဲ့သို့ပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချင်းပြည်နယ်ရှိ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်များရှိ ကျေးရွာ ၁၄၂ ရွာတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
ဒေသိယစကားများ Ethnologue တွင် အောက်ပါတို့ကို ဒိုင်(ရ်)ချင်းဘာသာစကား၏ ဒေသိယစကားအဖြစ် စာရင်းပြုထားသည်။
Ngxang Nghngilo (Yang) Ma-Tu Shiip Duk-Msang Kheng Mkui ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
မွင်းဘာသာစကား (မွင်းချင်း သို့ ချို) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်နှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ဆောမြို့နယ်နှင့် ထီးလင်းမြို့နယ်တို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
အမည်များ ချင်းပုတ် ဟု ယခင်က ခေါ်ဝေါ်ကြသော်လည်း ကိုလိုနီခေတ်က ဒေသတစ်ခု၏ အမည်ဖြစ်ခဲ့သလို နီးစပ်သော ဘာသာစကားများကို ခေါ်ဆိုသော အမည်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
မွင်းဘာသာစကား၏ အခြားအမည်များမှာ ချို၊ K’cho, K’cho Chin, မင်းတပ်၊ မွင်း တို့ ဖြစ်သည်။
ဒေသိယစကားများ Ethnologue တွင် ဒေသိယစကား ၃ ခုကို စာရင်းပြုထားရာ ယင်းတို့မှာ: Ng’men (Hletlong, Hmong-K’cha, Nitu) Hngiyung Gah (Ng-Gha) Hngiyung နှင့် Ng’men (Hletlong, Hmong-K’cha, Nitu ဟုလည်း ခေါ်သော) အနည်းဆုံး ဒေသိယစကား နှစ်မျိုး ရှိသည်။
ယင်းတို့ကို မွင်းလူမျိုးများ ကိုယ်တိုင် အသုံးပြုမှုနည်းပါးသဖြင့် ပျောက်ကွယ်လုနီးနီး ဖြစ်နေသည်။
မွင်းစကားကို အဆင့်မြှင့်တင်ရမည့် အစား Kcho စကားကို ဖန်တီးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
၂၀၃၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မွင်းလူမျိုးအုပ်စုသည် ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည်ဟု ယူဆထားကြသည်။
ကာဏ်းဘာသာစကား (Kaang Chin, Kang, M’kaang, Mgan) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ ၃ ရွာရှိ လူဦးရေ ၁,၀၀၀ ခန့်က ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုက်ဖုမ်းဘာသာစကား (ထိုက်ဖုမ်းချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ ၄ ရွာတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော တောင်ပိုင်းကူကီးဘာသာစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆောင်လိုင်းဘာသာစကား (ဆောင်လိုင်းချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လိုင်းတူဘာသာစကားနှင့် ၉၀% ခန့် ဝေါဟာရတူသော်လည်း နှစ်ဖက်နားလည်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။
ဒေသိယစကားများမှာ Doitu, Hettui, Mang Um (Song), နှင့် Lai တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု ဆောင်လိုင်းဘာသာစကားကို လေးမြို့မြစ် တလျောက်ရှိ မြို့နယ်များတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။
ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် (Mang Um, Doitu, နှင့် Hettui စကားများ) ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ် (လိုင်စကား) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ။
ဆုမ်းတူ သို့မဟုတ် စုမ်းတူဘာသာစကား (ဆုမ်းတူချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ အမ်းမြို့နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ်နှင့် မြေပုံမြို့နယ်တို့တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆုမ်းတူဘာသာစကားသည် လိုင်းတူဘာသာစကားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နားလည်နိုင်သည်။
ခူမီးဘာသာစကား သို့မဟုတ် ခူမီးချင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျှောက်တွင်လည်း ပြေဆိုကြသည်။
ကွဲပြားသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုသော အဝခူမီး သည် မြို (ခမိ) ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု ခူမီးဘာသာစကား ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၏ ကုလားတန်မြစ်ဧရိယာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာအနည်းငယ် အရှေ့ခူမီးဘာသာစကား (Khami) ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ ၄ ရွာ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် နှင့် ဆမီးမြို့နယ်ခွဲရှိ ကျေးရွာ ၈၅ ရွာ ဒေသိယစကားများ Ethnologue တွင် အောက်ပါ ဒေသိယစကားတို့ကို စာရင်းပြုစုထားသည်။