kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
လယ်တွင်းသား‌ စောချစ်၏"တစ်ခုလပ်ပေမယ့် ကွက်လပ်မရှိ" ဝတ္ထုကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။
MRTV-4 မှ အပိုင်း ၃၁ ပိုင်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၂၂ ရက်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့အထိမှ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့အထိ 19:00 အချိန်တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ပါသည်။
"စိတ္တ" သည် စိတ်ကို ဆိုလိုပြီး "ဝိသုဒ္ဓိ" သည် စင်ကြယ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ထို့ကြောင့် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ဆိုသည်မှာ အခြေခံအားဖြင့် စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် အမျိုးမျိုး ကျမ်းဂန်များတွင် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးမှ ဖွင့်ဆိုကြပါသည်- စိတ်၏ အ‌ခြေအနေ: နီဝရဏတရားတည်းဟူသော ဘေးရန်အညစ်အကြေးတို့မှ ကင်းစင်နေသော စိတ်၏ အအ‌ခြေအနေကို ဆိုလိုသည်။
(အထူးသဖြင့် မဂ်၏ ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော ဂေါတြဘူအထိ ဇောစိတ်များ၏ စင်ကြယ်မှု)။
(၁) စိတ်၏ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်း - ဂေါတြဘူအဆုံး ရှိသော ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော ဇောစိတ် စသည်၏ နီဝရဏဘေးရန်မှ စင်ကြယ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
(၁) ပါရိပန္ထိကတော စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ။
နီဝရဏသင်္ခါတပါရိဗန္ဓကတော ဝိသုဒ္ဓတ္တာ ဂေါတြဘုပရိယောသာနံ ပုဗ္ဗဘာဂဇဝနစိတ္တံ “စိတ္တဝိသုဒ္ဓီ”တိ ဝုစ္စတိ။
ဝဇိရ၊၁၄၅။
စိတ္တဿ ဝိသုဒ္ဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ။
ပါရာ၊ယော။
(အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၅၇။
အံ၊ဋီ၊၂၊၁၂၁။
မူလဋီ၊၃၊၁၀၇။
) စင်ကြယ်စေသော တရား : စိတ်ကို နီဝရဏ အညစ်အကြေးများမှ စင်ကြယ်အောင် သုတ်သင်ပေးတတ်သော တရားကို ဆိုလိုသည်။
ထိုတရားမှာ သမာဓိ (ဥပစာရသမာဓိ နှင့် အပ္ပနာသမာဓိ နှစ်မျိုးလုံး) ပင် ဖြစ်သည်။
(၂) စိတ်ကို (နီဝရဏ အညစ်အကြေးမှ) စင်ကြယ်စေတတ်သော/သုတ်သင်တတ်သော တရား - စိတ်၏ စင်ကြယ်ကြောင်းတရား၊ သမာဓိကို ဆိုလိုသည်။
(၂) စိတ္တဝိသုဒ္ဓီ (ပဋိသံ၊၇၁)တိ သမ္မာသမာဓိ ဧဝ။
ဥပစာရသမာဓိ အပ္ပနာသမာဓိ စေတိ ဒုဝိဓောပိ သမာဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ။
စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ စိတ္တဿ ဝိနီဝရဏဘာဝါပါဒနဝသေန ဝိသော-ဓနတော။
ဝိဘာဝိနီ၊စိတ္တံ ဝိသုဇ္ဈတိ ဧတာ-ယာတိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၊ သမာဓိ...စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမာတိ သမ္ဗန္ဓော။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၅၄၀။
(မ၊၁၊၂၀၁။
ပဋိသံ၊၁၈၂။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၄။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၊ ၁၉၃။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃၊ ၂၁၃။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၅၆။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၁၁။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၁၉။
) စင်ကြယ်သော တရား: နီဝရဏ အညစ်အကြေးမှ မူလကတည်းက စင်ကြယ်နေသော တရားကို ဆိုလိုသည်။
ထိုတရားများမှာ သမာဓိ နှင့် သမာပတ် ၈ ပါး (ဈာန် ၈ ပါး) ဖြစ်ကြသည်။
ဤ၌ "စိတ္တ" ဆိုသည်မှာ စိတ်၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော သမာဓိကို ကိုယ်စားပြု သုံးနှုန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
(၃) သမာဓိ သမာပတ် ဟူသော (နီဝရဏ အညစ်အကြေး မှ) စင်ကြယ်တတ်သော တရား - သမာဓိနှင့် သမာပတ်သည် နီဝရဏ အညစ်အကြေးမှ စိတ်ကို စင်ကြယ်စေသော တရားများဖြစ်သည်။
(၃) စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ (ပဋိသံ၊၂၂) တိ သဥပစာရာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော၊ စိတ္တသီသေန ဟေတ္ထ သမာဓိ ဝုတ္တော။
သော စိတ္တမလဝိသောဓနတော စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ။
စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ ... စိတ္တသီသေန နိဒ္ဒိဋ္ဌတ္တာ, ဝိသုဒ္ဓတ္တာ စာတိ ဝါ ကတွာ။
ယထာဝုတ္တမလတော ဝိသုဇ္ဈတီတိ ဝိသုဒ္ဓိ၊ စိတ္တမေဝ ဝိသုဒ္ဓိ ကထာတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော စိတ္တသီသေနာ”တိအာဒိမာဟ။
တတ္ထ... စိတ္တသီသေန သမာဓိဿေဝ နိဒ္ဒိဋ္ဌတ္တာ, စိတ္တဿ၊ သမာဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ သိယာတိ ယောဇနာ။
(–ပဋိသံ၊၁၇၉၊ ၃၀၉၊ ၃၄၄။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၂၂။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၂။
) စင်ကြယ်စေတတ်သော တရား: ကာမစ္ဆန္ဒ စသော စိတ်၏ အညစ်အကြေးများကို သုတ်သင် စင်ကြယ်စေတတ်သော တရားကို ဆိုလိုသည်။
ထိုတရားများမှာ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံဖြစ်သော သမာပတ် ၈ ပါး ပင် ဖြစ်သည်။
(၄) သမာဓိ သမာပတ် ဟူသော (နီဝရဏ အညစ်အကြေးကို) စင်ကြယ်စေတတ်/သုတ်သင်တတ်သော တရား - သမာဓိနှင့် သမာပတ်သည် နီဝရဏ အညစ်အကြေးကို စင်ကြယ်စေသော တရားများဖြစ်သည်။
(၄) စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ (ဒီ၊၃၊၂၅၂)တိ ဝိပဿနာယ ပဒဋ္ဌာနဘူတာ ပဂုဏာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော။
တာ ဟိ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိစိတ္တမလံ ဝိသောဓန္တိ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၉။
(ပဋိသံ၊၄၁၆။
) ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဆို ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာက စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်- `စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ သဥပစာရာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော။
` "ဥပစာရသမာဓိနှင့်တကွ ဖြစ်သော သမာပတ် ၈ ပါးသည် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ မည်၏" ဟု ဖွင့်ဆိုပါသည်။
ဥပစာရသမာဓိကို ထည့်သွင်းရခြင်း အပ္ပနာဈာန်သမာဓိများသာမက ဥပစာရသမာဓိကိုပါ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၌ ထည့်သွင်းရခြင်းမှာ ဥပစာရသမာဓိသည်လည်း အပ္ပနာသမာဓိကဲ့သို့ပင် ဝိပဿနာဉာဏ်၏ တည်ရာအခြေခံ (`အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော`) ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု မဟာဋီကာက ရှင်းပြပါသည်။
စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို သိခြင်း စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို "သိရမည်" (`ဝေဒိတဗ္ဗာ`) ဆိုသည်မှာ- စာတွေ့ ဗဟုသုတအဖြစ် သိရုံမျှ မဟုတ်။
မိမိ၏ သန္တာန်၌ ဥပစာရသမာဓိ သို့မဟုတ် သမာပတ် ၈ ပါးကို အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း (`နိဗ္ဗတ္တနဝသေန`) ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် (`ပစ္စက္ခတော`) သိခြင်း။
ထိုသမာဓိ/သမာပတ်တို့၏ ချမ်းသာကို ကိုယ်တိုင် ခံစားသိရှိခြင်း (`အနုဘဝိတဗ္ဗာ`)။
ဤသို့ ကိုယ်တိုင်ရရှိ ခံစားဖူးမှသာ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၌ တည်သည် (`ပတိဋ္ဌိတော`) မည်ပါသည်။
ဝိပဿနာအတွက် အရေးပါမှု စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၌ မတည်ဘဲ (ဆိုလိုသည်မှာ အနည်းဆုံး ဥပစာရသမာဓိမျှ မရရှိသေးဘဲ) အထက်အဆင့်ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ စသော ဝိသုဒ္ဓိများကို ပြည့်စုံအောင် အားထုတ်၍ မရနိုင်ပါ။
ထို့ကြောင့် ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ စသည့် အထက်ဝိသုဒ္ဓိများသို့ တက်လှမ်းလိုသော ယောဂီသည် ရှေးဦးစွာ သီလဝိသုဒ္ဓိကို ပြည့်စုံစေပြီးနောက်၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို (အနည်းဆုံး ဥပစာရသမာဓိ သို့မဟုတ် အပ္ပနာဈာန်သမာဓိ တစ်ခုခုကို) ဝိပဿနာ၏ အခြေခံအဖြစ် ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ရမည် ဖြစ်သည်။
အချုပ်အားဖြင့် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိသည် နီဝရဏများ ကင်းစင်သည့် ဥပစာရသမာဓိ သို့မဟုတ် အပ္ပနာဈာန်သမာဓိကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းသည် ဝိပဿနာဉာဏ်များ ဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပထမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဇော်ဝင်းသိန်း (၁ မတ် ၂၀၀၃ ဖွား) သည် မြန်မာလက်ရွေးစင် လူငယ်ကစားသမား တစ်ဦးဖြစ် သည်။
ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း ၏ ကွင်းလယ်ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ရွေးချယ်ခံထားရသူဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ရန်ကုန် ၌ မွေးဖွားသည်။
သူ့အသက် ၁၁နှစ်အရွယ် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကစပြီး မန္တလေးအကယ်ဒမီ ၌ နှစ်နှစ်ကြာ ဘောလုံးပညာ လေ့ကျင့်သင်ယူသည်။
သူသည် သက်တမ်းအလိုက် လူငယ်မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အသင်းတွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကစတင်ပြီး ၅ နှစ်ဆက်ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သောပွဲစဉ်များနှင့်ရရှိခဲ့သောဆုများ အသက် ၁၈ နှစ်အောက် ဟောင်ကောင်လေးနိုင်ငံဖိတ်ခေါ်ဖလားပြိုင်ပွဲ- ချန်ပီယံဆုဖလား(၂၀၁၉) ပွဲစဉ်တစ်လျှောက်အကောင်းဆုံးကစားသမားဆု။
2019 U-19 Chinese Taipei ဖိတ်ခေါ် ဖလား ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယ။
U-18 AFF Championship တွင် အကြိုဗိုလ်လုပွဲ။
U-20 BTV Cup 2019 တတိယဆု။
Junior Lions အသင်း။
အသက် ၂၁ နှစ်အောက်လူငယ်ပြိုင်ပွဲ (MNL U-21 2019) ချန်ပီယံဆုဖလား။
မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်-၂ (၂၀၂၀)မှာ ရာသီဝက်ချန်ပီယံ။
Asean Cup (၂၀၂၄)အုပ်စု (B) ၏ စောင့်ကြည့်ရမည့် ကစားသမားစာရင်း၏ လူငယ်စာရင်းဝင်။
ဖြူဖြူထွေး (၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၉ ဖွား)သည် မော်ဒယ်၊ သရုပ်‌ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်က သူ မ၏ ဒဂုံတက္ကသိုလ်ပညာရေးပွဲတော် စင်မြင့်ထက် ဖျော်ဖြေရေးဗီဒီယိုဖိုင် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီးနောက် ဝေဖန်မှူများနှင့်အတူ လူသိများလာသူဖြစ်သည်။
ဖြူဖြူထွေးသည် ဟာသအကြောင်းအရာများကို အဓိကဖန်တီးသည်။
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် တွင် Follower ၁၁ သန်းကျော်ရှိပြီး သူမသည် မြန်မာ့ပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် followers အများဆုံး ဖျော်ဖြေသူဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကားချက် ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ။
ကျော်မျိုးမင်း (၁၉၈၅ မွေးဖွား) သည် ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်တပ်ထောက်ခံသူအဖြစ် သိသိသာသာ အာရုံစိုက်ခံရသည့် NP News ၏ တည်ထောင်သူနှင့် အယ်ဒီတာချုပ် ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့မီဒီယာအခင်းအကျင်းတွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူအဖြစ် ပါဝင်ပတ်သက်လာခြင်းကြောင့် လူသိများလာသော ကျော်မျိုးမင်းသည် တစ်ကိုယ်တော်သတင်းစီစဉ်တင်ဆက်မှုတွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်လာပြီး NP News သည်လည်း နိုင်ငံအတွင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်နေသူများအား ဆန့်ကျင်သူအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
အစပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ကျော်မျိုးမင်း ကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ရေကြည်မြို့နယ် ထဲရှိ ကျေးရွာတစ်ခုတွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပညာရေးကို ရေကြည်မြို့နယ်တွင်ပင် ဖြတ်သန်းသင်ကြားသည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ကျော်မျိုးမင်းသည် သူ၏ သတင်းစာရေးရာလုပ်ငန်းကို ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရှိ ရွှေမြန်မာသတင်းဂျာနယ် ၌ စတင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်ထဲမှာပင် ပြည်မြန်မာသတင်းဂျာနယ် သို့ ပြောင်းရွေ့သည်။
ထိုဌာနတွင် သာမန်သတင်းထောက်အဖြစ်မှ သတင်းထောက်ချုပ်အထိ ၅နှစ်ကျော်ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် “Akon Thi Media” ကို တည်ထောင်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ၊ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
အကုန်သိသတင်းဌာန ၌ ၎င်းတာဝန်ယူနေစဉ် ၂၀ ၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၂ရက်က ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော Facebook တွင် ပထမဆုံး တင်ခဲ့သည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပိုစ့်ကို မကောင်းမြင်သူများ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ပိုးနှင့်အတူ လွင့်ပါးသွားစေရန် ဆန္ဒပြုသည်ဟု ဆိုသော သတင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ဝေဖန်မှုများကို ခံခဲ့ရပြီး လူသိထင်ရှားတောင်းပန်ခဲ့ရဖူးသည်။
ထိုသတင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ ထုတ်ဝေသူများ၏ ဖိအားပေးခြင်းကိုပါ ခံခဲ့ရသည်။
ယင်းအပြင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်က နေပြည်တော်၊ တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် ၌ ပြုလုပ်သည့် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ ၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင်လည်း ရွေးကောက်ပွဲနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး စစ်တပ်၏ လုပ်ရပ်ကို လူထုက မကျေနပ်ကြကြောင်း ပြောဆိုမေးမြန်းခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း နှင့် မည်သည့်အချက်ကိုကိုးကားသနည်းဆိုပြီး ကတောက်ကဆ ဖြစ်ခဲ့သေးသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် အကုန်သိသတင်းဌာနမှ နှုတ် ထွက်လိုက်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ခံအစိုးရကို စစ်တပ်က ဖယ်ရှားပြီးနောက် ကျော်မျိုးမင်းသည် “NP News” ကို တည်ထောင်သည်။
အဆိုပါ သတင်းမီဒီယာအဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မျိုးစုံခွဲဝေပုံအခြေအနေတွင် အလျင်အမြန် စိတ်ဝင်စားမှု ရရှိလာခဲ့သည်။
စစ်တပ်ထောက်ခံ မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းများအနက် ထင်ရှားသူဖြစ်လာခဲ့ပြီး စစ်တပ်အစိုးရ၏ အမြင်များကို ဖော်ပြသည့် သတင်းများကို အများဆုံး တင်ပြခဲ့သည်။
သတင်းထုတ်လွှင့်မှုတွင် NUG နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) များကို “အကြမ်းဖက်” ဟူ၍ ဖော်ပြခြင်းလည်း တွေ့ရသည်။
ယင်းအပြင် စစ်တပ်ဆန့်ကျင်သူများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မှုများလည်း ပြုလုပ်သည်။
သူသည် နေ့စဉ်နီးပါး တစ်ကိုယ်တော်သတင်းတင်ဆက်မှုများကိုလည်း ပြုလုပ်သည်။
စစ်တပ်က ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ထောက်ခံရန် ဒေါက်တာအေးမောင် အပါအဝင် ဒေါ်စန္ဒာမင်းတို့နှင့်အတူ ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၉ရက်က ဂျပန်အတိုက်အခံလွှတ်တော်အမတ်နှစ်ဦးနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့၌ တွေ့ဆုံပြီး စည်းရုံးရေးခရီးဆင်းသည့်ခရီးသည် အတိုက်အခံများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံရသည်။
နီပေါနိုင်ငံ အခြေစိုက် Nepal's Season Media က ၎င်းကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ရက်တွင် Media Professional Excellence Award ကို ဖိတ်ခေါ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခများ ကျော်မျိုးမင်း၏ NP News နှင့် ဆက်နွယ်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သတင်းမီဒီယာကဏ္ဍအတွင်း စိတ်ဝင်စားစရာကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်နေခဲ့သည်။
NP News ၏ သတင်းတင်ဆက်မှုနည်းလမ်းသည် အထူးသဖြင့် NUG နှင့် PDF ကဲ့သို့ စစ်တပ် ဆန့်ကျင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ သတင်း ဖော်ပြရာတွင် မညီမျှခြင်းနှင့် စစ်တပ်အစိုးရ၏ အမြင်ကို ထောက်ခံနေသည်ဟု စိုးရိမ်ကြသည်။
စစ်တပ်ထောက်ခံသူများကမူ ထိုသတင်းတင်ဆက်မှုများကို သဘောကျထောက်ခံကျေနပ်ကြသည်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ကျော်မျိုးမင်းသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သားသမီး ၂ဦး ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ။
ကျော်စိုးဦး (၁၉၈၈ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ People Media နှင့် တွဲစပ်ပတ် သက်၍ လူသိများသူဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တပ်မတော် ကို ပေါ်ပေါ်တင်တင်အားပေးထောက်ခံပြီး စစ်တပ်ဆန့်ကျင်အတိုက်အခံအင်အားစုများကို အပြစ်ဖို့သူတစ်ဦး အဖြစ်လည်း ထင်ရှားသည်။
အစပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ကျော်စိုးဦးကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ သို့ ရောက်ရှိလာပြီး အပတ်စဉ်ထုတ် သတင်းဂျာနယ်တို့တွင် သတင်းထောက်အဖြစ် စတင်ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
ယင်းနောက် အွန်လိုင်းရုပ်သံ လူထုမီဒီယာ တွင် သတင်းသမားအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။
နှစ်အနည်းငယ်အကြာမှာပင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသည်။
လူထုမီဒီယာက ဖော်ပြသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ၏ အတိုက်အခံအဖွဲ့များ နှင့် သူရရွှေမန်းအား ဝေဖန်သူတို့၏ အင်တာဗျူးရုပ်သံများသည် အ များပြည်သူ စိတ်ပါဝင်စားသော အင်တာဗျူးများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုအင်တာဗျူးအချို့တို့ကြောင့်ပင် အငြိမ်း စား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ဦးရွှေမန်း၏ ယာဉ်မောင်းဖြစ်သူက ဦးလှဆွေ၊ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးရဲထွဋ် နှင့် ဦးဘိုဘိုကျော်ငြိမ်းတို့ကို နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေးဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဥပဒေရုံးက အမှုဖွင့်ခြင်းကို ဥပဒေနှင့်မညီဟုဆိုကာ လက်မခံခဲ့သည့်အတွက် ထိုအမှုဖွင့်ခြင်း အဆုံးသတ်သွားသည်။
လူထုမီဒီယာကို People Media အဖြစ်သို့ အမည်ပြောင်းလဲသည်အထိ သူသည် အယ်ဒီတာအဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင်မူ ထိုသတင်းဌာန၏ အယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်သွားသည်။
ထင်ရှားသော သတင်းဖော်ပြမှုများ ကျော်စိုးဦးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကာလအတွင်း စစ်တပ်အဖွဲ့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများကို တစ်ကိုယ်တော်သတင်းတင်ဆက်ထုတ်လွှင့်မှုတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊သူဦးဆောင်သော People Media မှတဆင့် သတင်းရေးသားဖော်ပြခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း ထိုးနှက်တိုက်ခိုက် သည်။
သူတင်ဆက်သည့် သတင်းများထဲတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ရက်က လားရှိုးတိုက်ပွဲ နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး အသံကျယ်ကျယ် ဟစ်နိုင်ရန် တပ်မတော်အနေဖြင့် လုပ်ပြသင့်၊ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ဖြင့် တိုက်ခိုက်နေသည်ထက် များများသေစေရန် သုံးစီးလောက်ဖြင့် ပစ်သင့်ဆိုသည့် တင်ဆက်မှု နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၄ ရက် က စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး မြေကျန်ရင် ရပြီ၊ အဆောက်အဦးက ပြန်ဆောက်လို့ရတယ် ဟု ဆိုကာ စစ်တပ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခိုင်းသည့် တင်ဆက်မှုတို့မှာ ဝေဖန်မှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
စစ်တပ်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင်လည်း တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် ဖိအားပေးခိုင်းသည့် ပြင်းထန်သည့် မေးခွန်းများမေးမြန်းတတ်ရာ ယင်းအပြင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) မှ ဗိုလ်ချုပ် ဂွမ်မော်က ကျော်စိုးဦး၏ လုပ်ရပ်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားကြောင်း ၎င်း၏လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြရသည်အထိ အတိုက်အခံများ၏ မကျေနပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။
ဖမ်းဆီးခံရခြင်း သူသည် စစ်တပ်ကို ထောက်ခံသော်လည်း စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ လုပ်ရပ်အချို့ကိုမူ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်သည်။
အထူးအားဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၈ရက်က ကချင်ပြည်နယ်မှာ ဆွမ်ပရာဘွမ်တိုက်ပွဲ အတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် ရဲအုပ်နေလင်းဟိန်း၏ အင်းစိန်မြို့ နာရေးအိမ်သို့ ရဲအရာရှိများ လာရောက်ခြင်းမရှိသည့်အပေါ် ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုက ထင်ရှားခဲ့သည်။
ထိုကိစ္စကြောင့်ပင် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကိုခံရသည်။
နေပြည်တော်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့မရဲစခန်းတွင် ပုဒ် မ ၅၀၅ (က)ဖြင့် ကနဦးအမှုဖွင့်ခြင်းခံရသည်။
ရက်အနည်းငယ်အကြာမှာပင် ရဲက အမှုမဖွင့်တော့ဘဲ ပြန်လွှတ်ပေးသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏ သတင်းထုတ်လွှင့်မှုတစ်ခုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒုတိယအကြိမ်ထပ်မံ ဖမ်းဆီးခံရသည်။
အမျိုးသားရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများဟု ဆိုသူများက ဖမ်းဆီးခံရသည့် အပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန်တုံ့ပြန် ဝေဖန်ကြသည်။
ဖမ်းခံရစဉ် People Media ၏ သတင်းထုတ်လွှင့်မှုပါ ရပ်ဆိုင်းသွားသည်။
ရက်အနည်း ငယ်အကြာမှာပင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီး သတင်းတင်ဆက်မှုများ ပြုလုပ်သည်။
သပြေရွက်ကြီး(Syzygium thumra) သည် မာတေးစီးအီး(Myrtaceae)ဟုခေါ်သည့် ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုးရင်းဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်ဇစ်ဂျီယမ်မျိုးစု(Syzigium genus)ဝင် အပင်မျိုးစိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာတော်တွင် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။
ဤကျမ်းကို ရွှေဂူဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရေးသားပြုစုခဲ့ပြီး သာမဏေများနှင့် ရဟန်းတော်များအတွက် အထူးအသုံးဝင်ပါသည်။
ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဤကျမ်းသည် ဗြိတိသျှခေတ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ဂျပန်ခေတ်အတွင်း တောင်စွန်းမြို့ ဓမ္မိကာရာမ ရွှေဂူကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့သော ရွှေဂူဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်အခါ ဆရာတော်သည် တိုက်နယ်တဝိုက်ရှိ ရဟန်းများနှင့် သာမဏေများအား ရှင့်ကျင့်ဝတ်နှင့် ဒွေမာတိကာ (ဝိနယစာမေးပွဲ) များကို ကျင်းပပေးခဲ့ပါသည်။
ထိုစာမေးပွဲများအတွက် သာမဏေများအတွက် လိုအပ်သော ပါဠိအနက် ရှင့်ကျင့်ဝတ်စာအုပ် ရှားပါးသောကြောင့် ဆရာတော်က ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကျမ်းပြု မဟာထေရဂုဏ်ရည် ဤကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သော ရွှေဂူဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သီလသိက္ခာကို အလွန်မြတ်နိုးသူဖြစ်သည်။
ဆရာတော်သည် သာသနာတော်အတွက် များစွာ အမှုပြုခဲ့ပြီး အဂတိတရားကို အရှင်းပယ်ရှားကာ စာမေးပွဲများတွင် ပုဂ္ဂိုလ်မှန် နေရာမှန်ကျအောင် အထူးစိစစ်ခဲ့ပါသည်။
ဆရာတော်သည် သက်တော် ၇၀ ရှိသည့်တိုင်အောင် စာမေးပွဲ၊ စာပြန်ပွဲ စသော ပရိယတ္တိသာသနာပြုလုပ်ငန်းတို့၌ မနားမနေ အမြဲ လှုပ်ရှားခဲ့ပါသည်။
ကျမ်း၏ အကျယ်ကျမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း မူလ ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ်ကျမ်းသည် စာသားကျဉ်းဖြစ်ပြီး သာမဏေများအတွက် ရည်ရွယ်ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာတော်သည် ယင်းကျမ်းကို အကျယ်ဖွင့်ဆို ရေးသားခဲ့ပြီး ရွှေခြူးဝိနယပရိယတ္တိစာမေးပွဲအတွက် ပြဋ္ဌာန်းကျမ်းစာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
ထိုကျမ်းကို "ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ် အကျယ်ကျမ်း" ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး အကြိမ်ကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။
ကျမ်း၏ တန်ဖိုး ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ် အကျယ်ကျမ်းသည် သာမဏေများအတွက်သာမက ရဟန်းတော်များအတွက်ပါ လေ့လာရန် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ကျမ်းဖြစ်သည်။
ယင်းကျမ်းတွင် ဝိနည်းဆိုင်ရာ ဆောင်ပုဒ်လင်္ကာများ၊ ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာများ၊ ယောဇနာကျမ်းများ၊ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဆိုင်ရာများ စသည်တို့ကို စုစည်းထားပါသည်။
ထို့အပြင် ထေရဝါဒ သရဏဂုံခန်း ဝိနိစ္ဆယတို့တွင် နိုင်ငံ၌ ထိတ်ထိတ်ကြဲ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၅ ပါးတို့၏ အယူအဆ အဆုံးအဖြတ်များကို တိတိကျကျ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါသည်။
ခင်ညွန့်ရည် (၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၁-၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) သည် မြန်မာသံ အမျိုးသမီးတေးသံရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ချစ်အရိပ် တေးသီချင်းဖြင့် မြန်မာ့ဂီတလောကတွင် စတင်လူသိများ ထင်ရှားအောင်မြင်လာသူဖြစ်သည်။
သူသည် ဆန်းသစ်လာသည့် မြန်မာသံများကို ကြိုဆိုတတ်သူ၊ ရှေးမူအတိုင်းလာသည့် မြန်မာသံများကိုလည်း မပစ်ပယ်တတ်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ယင်းအပြင် အညာသူ တစ်ဦး အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို ပြောဆို ဂုဏ်ယူတတ်သည့် တေးသံရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဘဝအစ မန္တလေးတိုင်း၊ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊မြစ်သားမြို့ တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးငြိမ်းရ+ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်တင်လှ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၈ဦး အနက် သတ္တမမြောက် သမီးဖြစ်သည်။
မြန်မာသံကို ချစ်မြတ်နိုးသူ အညာသူ ခင်ညွန့်ရည် သည် ၁၉၈၀ခုနှစ် ဝန်းကျင်ကာလကစပြီး မြန်မာ့ဂီတလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည်။
စန္ဒရားချစ်ဆွေ ၏ ချစ်အရိပ် သီချင်းဖြင့် ပထမဦးဆုံး ဓါတ်ပြားရသည်။
စတူဒီယိုခေတ်ကာလ မြန်မာသံ ပထမဦးဆုံး မိုးမခတေးစီးရီး ဖြင့် လူပိုသိ စပေါက် ခဲ့သည်။
ထိုတေးစီးရီးကို လွစ္စလမ်း နေ မဟာနန္ဒာမောင်မျိုးဝင်းက ငွေကြးစိုက်ထုတ်စီးရီးသွင်းကာ ကုမုဒြာတေးသံသွင်းက ဖြန့်ချီပေးခဲ့သည်။
ထိုကာလသည် ကက်ဆက်ခွေခေတ်ဦးကာလလည်းဖြစ်ရာ မြန်မာသံ သီးသန့်သီဆိုသူ တေးသံရှင် ခင်ညွန့်ရည်သည် ကက်ဆက်ခွေပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အထိ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
တေးရေးဆရာ အလွမ်းသီချင်းရေးတဲ့မောင်ကျော်ဇော ရေးသည့် သီချင်းစာသား၊စန္ဒရား တင်ဝင်းလှိုင် ၏ သံစဥ်များနှင့် တွဲဖက်ခြင်းကြောင့်လည်း သီဆိုတေးသီချင်းများမှာ ပိုမိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ခင်ညွန့်ရည်သည် ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အရှိန်တန့်ခြင်းမရှိ၊အနိမ့်အမြင့် အတက်အကျမရှိဘဲ ခံခဲ့ရသည်။
ထိုထဲ ဗိုလ်ရှုသဘင်၊ ပါတော်မူ၊အာရှသူရဲကောင်း ဗိုလ်အောင်ဆန်း၊ ဇာတိမာန် နှင့် သုံးရောင်ခြယ် စသည့် အမျိုးသားရေးတေးသီချင်းများသည် လူပိုသိများသည်။
ချစ်အရိပ်၊ ဆောင်းအမီ၊ တိမ်ပလီ နွေနှောင်း၊ လက်ပံပွင့်ကောက် အရောက်လာမယ်၊ နှင်းဆီမလေး ချစ်ပုံပြင်၊ ပန်းနဲ့ပေါက်တာလည်းနာချင်တယ် အစရှိသည့် တေးသီချင်းများ သီဆိုမှုကလည်း ပရိသတ်၏ နှစ်ခြိုက်အားပေးမှု ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် အလွမ်းသီချင်း‌ရေးသည့် တေးရေး မောင်ကျော်ဇော ၏ တေးသီချင်းများကို အများစု သီဆိုတတ်သည်။
ဘဝနိဂုံး သူသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းကစပြီး ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ရက်က ရန်ကုန်မြို့၌ ပြုလုပ်သည့် သူ နှင့် အလွမ်းသီချင်း‌ရေးသည့် တေးရေး မောင်ကျော်ဇော တို့၏ ဂီတဂုဏ်ပြုပွဲသို့ ကိုယ်တိုင် နောက်ဆုံးတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုဂုဏ်ပြုပွဲတွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်လုံးကိုပင် အပြည့်အဝမသီဆိုတော့ဘဲ ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ရက် ည ၁၁ နာရီ ၅မိနစ် တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ အဆုတ်ကင်ဆာဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးထွန်းထွန်း နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
ပိုးအိဖြူ (ခ) တေးသံရှင် အိုပြည့်ရှင် မှာ ၎င်း၏ သမီးဖြစ်သည်။
သီဆိုခဲ့သောသီချင်းများ နှင့် တေးစုများ ကိုးကား Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ။
စည်သူဝင်း (; ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅ တွင် မွေးဖွား ) သည် မြန်မာ့ ရုပ်မြင်သံကြား သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
MRTV-4 ဇာတ်လမ်းတွဲများ စွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်ပြီး မိုးကောင်းကင်အိပ်မက် (၂၀၁၈) နှင့် နှင်းဆီ (၂၀၁၉) ဇာတ်လမ်းတွဲများဖြင့် ပရိသတ်ကြားရေပန်းစားလာခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:၂၁ ရာစု သရုပ်ဆောင်များ။
သမုဒယ ဟူသော ပါဠိစကားသည် "သံ+ဥ+ဣ+ဏ" ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ "ဖြစ်ပေါ်ခြင်း"၊ "အကြောင်း"၊ "ပေါင်းစုခြင်း" စသော အဓိပ္ပါယ်များစွာကို သယ်ဆောင်ထားသည်။
သမုဒယ၏ အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုးနှင့် ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် တွေ့ရသည်။
သမုဒယ (ပု) [သံ+ဥ+ဣ+ဏ။
သမုဒယနံ သမုဒယော၊ သမုဒေတိ ဖလံ ဧတေနာတိ ဝါ သမုဒယော။
သံ+ဥ+အယ။
သံဣတိ စ အယံ သ‌ဒ္ဒေါ “သမာဂမော သမေတ”န္တိ အာဒီသု သံယောဂံ ဒီပေတိ၊ ဥက္ကတိ အယံ သဒ္ဓေါ “ဥပ္ပန္နံ ဥဒိတ”န္တိ အာဒီသု ဥပ္ပတ္တိံ။
အယသဒ္ဒေါ ပန ကာရဏံ ဒီပေတိ။
အယ-သဒ္ဒေါ ဂတိအတ္ထသိဒ္ဓေါ ဟေတု-သဒ္ဒေါ ဝိယ ကာရဏံ ဒီပေတိ အတ္တနော ဖလနိပ္ဖာဒနေန အယတိ ပဝတ္တတိ, ဧတိ ဝါ ဧတသ္မာ ဖလန္တိ အယောတိ၊ သံယောဂေ ဥပ္ပတ္တိကာရဏံ သမုဒယော။
မူလဋီ၊၂၊၅၁။
သံ+ဥဒယ။
“ဧတိ ဧတသ္မာတိ အယော။
သောယေဝ ဥဒယော။
အဝသေသပစ္စယသမာယောဂေ သတိ ဥဒယော သမုဒယော”တိ သမာသော ဒဿိတော။
မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၃၁၉။
သမုဒယ-သံ၊ ပြာ၊ အဒ္ဓမာဂဓီ။
] သမုဒယ၏ အဓိပ္ပါယ်များ သမုဒယသည် အဓိပ္ပါယ် (၉) မျိုးအထိ ရှိပါသည်။
ယင်းတို့အနက် ပထမ သမုဒယနှစ်မျိုးမှာ ၁. ခဏိကသမုဒယော (ခဏအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော) ၂. ပစ္စယသမုဒယော (အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော) တို့ဖြစ်ပါသည်။
သမုဒယဉ္စာတိအာဒီသု ဒွေ ဒိဋ္ဌီနံ သမုဒယာ ခဏိကသမုဒယော ပစ္စယသမုဒယော စ။
ခဏိကသမုဒယော ဒိဋ္ဌီနံ နိဗ္ဗတ္တိ။
ပစ္စယသမုဒယော အဋ္ဌ ဌာနာနိ။
သေယျထိဒံ, ခန္ဓာပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ, အဝိဇ္ဇာပိ, ဖဿောပိ, သညာပိ, ဝိတက္ကောပိ, အယောနိသောမနသိကာရောပိ, ပါပမိတ္တောပိ, ပရတောဃောသောပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ။
(မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၇။
) (၁) ဖြစ်ခြင်း (ခဏိကသမုဒယ) ခဏိကသမုဒယသည် သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော ဥပါဒ်ခဏကို ဆိုလိုသည်။
ဥပမာအားဖြင့်- ဒိဋ္ဌိများ၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဥပါဒ်ခဏကို ခဏိကသမုဒယဟု ခေါ်သည်။
(၁) ဖြစ်ခြင်း (ခဏိကသမုဒယ)။
သမုဒယဉ္စာ (မ၊၁၊၉၄) တိအာဒီသု ဒွေ ဒိဋ္ဌီနံ သမုဒယာ ခဏိကသမုဒယော ပစ္စယသမုဒယော စ။
ခဏိကသမုဒယော ဥပ္ပါဒက္ခဏောတိ အာဟ “ဒိဋ္ဌီနံ နိဗ္ဗတ္တီ”တိ။
မ၊ဋီ၊၂၊၁၀။
သမုဒယ (သံ၊၁၊၃၀၀)န္တိ ဒွေ သမုဒယာ ခဏိကသမုဒယော စ ပစ္စယသမုဒယော စ။
သမုဒယနံ သမုဒယော။
သံ၊ဋီ၊၂၊၈၆။
သမုဒယော (အဘိ၊ဝိ၊၁၄၂။
ပဋိသံ၊၁၀၉) တိ နိဗ္ဗတ္တိ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၇။
သမုဒယ (ပဋိသံ၊၅၅)န္တိ ရာဂဿ ဥပ္ပတ္တိံ။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၀။
(အဘိ၊ဝိ၊၁၄၂၊ ၁၄၅-၆၄၊ ၁၆၆-၇၊ ၁၇၁-၉၉။
ပဋိသံ၊၂၀၂)။
(၂) အကြောင်း (ပစ္စယသမုဒယ) ပစ္စယသမုဒယသည် အကြောင်းတရားများ စုပေါင်းညီညွတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးတရားကို ဆိုလိုသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အရာအားလုံးသည် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ရှုမြင်သည်။
ပစ္စယသမုဒယသည် ထိုအကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှုကို ညွှန်ပြသော အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။
ပစ္စယသမုဒယတွင် ဒိဋ္ဌိ၏အကြောင်း (၈) ပါးရှိသည်ဟု မူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာတွင် ဆိုထားသည်။
(၂) အကြောင်း (ပစ္စယသမုဒယ)။
သမုဒယဉ္စာ (မ၊၁၊၉၄)တိအာဒီသု ဒွေ ဒိဋ္ဌီနံ သမုဒယာ ခဏိကသမုယော ပစ္စယသမုဒယော စ။
...ပစ္စယသမုဒယော အဋ္ဌ ဌာနာနိ။
သမုဒေတိ ဧတမှာတိ သမုဒယော။
ကိံ နိဒါနာ (မ၊၁၊၉၆)တိ အာဒီသု နိဒါနာဒီနိ သဗ္ဗာနေဝ ကာရဏဝေဝစနာနိ။
ကာရဏံ ဟိ... ယသ္မာ ယသ္မာ တံ တတော ဇာယတိ, ဇာတိ ပဘဝေါတိ ဝုစ္စတိ။
တတ္ထ မူလတော (အဘိ၊က၊၂၃၅-၆)တိ အာဒီနိ သဗ္ဗာနိ ကာရဏဝေဝေစနာနေဝ။
ကာရဏဉှိ တတော နံ သမုဒေတီတိ သမုဒယောတိ ဝုစ္စတိ။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၈၈။
သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ = ဥဒယဒဿန = အဖြစ်သက်သက်ရှုနည်း ၁။
အဝိဇ္ဇာ (၂၀) ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်၏၊ ၂။
တဏှာ (၂၀) ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
ဥပါဒါန် (၂၀) ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
သင်္ခါရ (၃၄) ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
ကံ (= ၃၄-၏ ကမ္မသတ္တိ) ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်၏၊ ကမ္မဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော။
စိတ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်၏၊ စိတ္တဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော။
ဥတု ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥတုဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်၏၊ ဥတုဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော။
အာဟာရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်၏၊ အာဟာရဇရုပ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော။
(၃) အပေါင်းအစုပြုခြင်း၊ ပေါင်းစုခြင်း သမုဒယသည် အရာဝတ္ထုများ စုပေါင်းခြင်း၊ ပေါင်းစည်းခြင်းကိုလည်း ဆိုလိုသည်။
ဤအဓိပ္ပါယ်သည် အရာဝတ္ထုတို့၏ စုပေါင်းဖြစ်တည်မှုကို ဖော်ညွှန်းသည်။
(၃) အပေါင်းအစုပြု-ပေါင်းစု-ခြင်း။
သမုဒယာယာ (အံ၊၂၊၂၉၇) တိ ပိဏ္ဍကရဏတ္ထာယ။
(၄) အပေါင်းအစု အပေါင်းအစုဟူသော အဓိပ္ပါယ်သည် စုပေါင်းထားသော အရာများ၏ အစုအဝေးကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဥပမာအားဖြင့် "အလင်းရောင်အပေါင်းအစု" (ပဘာသမုဒယံ) ဟူသော စကားရပ်တွင် သမုဒယသည် အလင်းရောင်များ စုပေါင်းထားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
(၄) အပေါင်းအစု။
ရာဇာ... ပဘာသမုဒယံ ဝိဿဇ္ဇန္တေသု တထာဂတဿ ပါဒေသု သိရသာ နိပ္ပတ္တိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၅-၆။
(၅) သမုဒယသစ္စာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အရိယသစ္စာလေးပါးတွင် ဒုတိယမြောက်သစ္စာမှာ သမုဒယသစ္စာဖြစ်သည်။
သမုဒယသစ္စာသည် ဒုက္ခ (ဆင်းရဲခြင်း) ၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း အကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြသည်။
(က) တဏှာ၊ လောဘ သမုဒယသစ္စာ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ တဏှာ (ရယူလိုမှု) နှင့် လောဘ (တပ်မက်မှု) တို့ဖြစ်သည်။
တဏှာနှင့် လောဘသည် လူသားတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများ၏ အဓိက ဇာစ်မြစ်ဖြစ်သည်။
(၅) သမုဒယသစ္စာ။
အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ၊ တံ ပကာသေသိ ဒုက္ခ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ။
ဝိ၊၄၊၃၀၄။
စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ၊ အနုကမ္ပာယ ပါဏိနံ၊ ဒုက္ခံ သမုဒယော မဂ္ဂေါ၊ နိရောဓော ဒုက္ခသင်္ခယော။
ထေရ၊၂၉၄။
တံ ဒုက္ခံ သမုဒေတိ ဧတသ္မာတိ သမုဒယော။
တဏှာ။
(ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၂၈။
ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၇၂)။
(ခ) အကုသိုလ် ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်၊ လောကီကုသိုလ် သတ္တရသစိတ္တုပ္ပါဒ် သမုဒယသစ္စာသည် အကုသိုလ်စိတ် ၁၂ ပါးနှင့် လောကီကုသိုလ်စိတ် ၁၇ ပါးတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။
ဤစိတ်များသည် ဒုက္ခကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားများ ဖြစ်သည်။
(ခ) အကုသိုလ် ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်၊ လောကီကုသိုလ် သတ္တရသစိတ္တုပ္ပါဒ်။
သမုဒယော သမုဒယသစ္စန္တိ? သမုဒယသစ္စံ ဌပေတွာ အဝသေသာ သမုဒယော န သမုဒယသစ္စံ။
အဝသေသော သမုဒယောတိ သစ္စဝိဘင်္ဂေ နိဒ္ဒိဋ္ဌကာမာဝစရကုသလာဒိဘေဒေါ ဒုက္ခသစ္စဿ ပစ္စယော။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၁။
(ဝဇိရ၊၃၉)။
ဒုက္ခသမုဒယ, သမုဒယသစ္စ-တို့လည်းကြည့်။
(၆) သမုဒယသုတ် ၄-သုတ် သံယုတ္တနိကာယ်တွင် သမုဒယသုတ် အမည်ရှိသော သုတ်လေးသုတ်ရှိသည်။
ယင်းသုတ်များသည် သမုဒယ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် သက်ဆိုင်သော ဗုဒ္ဓဟောကြားတော်မူခဲ့သော တရားတော်များဖြစ်သည်။
(၆) သမုဒယသုတ် ၄-သုတ်။
အဿာဒေါ ဒွေ သမုဒယာ၊ အရဟန္တေဟိ အပရေ ဒွေ။
သံ၊၂၊၈၆။
(၇) သမုဒယဓမ္မသုတ် သံယုတ္တနိကာယ်တွင်ပင် သမုဒယဓမ္မသုတ် ဟူသော သုတ်တစ်ခုရှိသေးသည်။
ဤသုတ်သည် ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်း သဘောကို သမုဒယနှင့် နိရောဓတို့ဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ဟောကြားထားသည်။
(၇) သမုဒယဓမ္မသုတ်။
ခယဝယသမုဒယံ၊ နိရောဓဓမ္မေန ဒွါဒသ။
သံ၊၂၊၁၆၁။
(၈) အခွန်အတုတ်၊ အတိုးအပွား၊ အမြတ်အစွန်း သမုဒယသည် အခွန်အတုတ်၊ အတိုးအပွား၊ အမြတ်အစွန်း စသော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း သယ်ဆောင်သည်။
"သမုဒယသဉ္ဇာတီ" ဟူသော ပါဠိစကားရပ်တွင် သမုဒယသည် ဘောဂ (စည်းစိမ်ဥစ္စာ) ၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
(၈) အခွန်အတုတ်၊ အတိုးအပွား၊ အမြတ် အစွန်း။
သမုဒယသဉ္ဇာတီ (ဒီ၊၁၊၂၁၆) တိ သမုဒယဿ သဉ္ဇာတိ ဘောဂုပ္ပါဒေါ၊ တတော ဥဋ္ဌိတံ ဓနဓညန္တိ အတ္ထော။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၈။
သမုဒယသဉ္ဇာတီတိ အာယုပ္ပါဒေါတိ အာဟ “ဘောဂုပ္ပါဒေါ”တိ။
(၉) ဖြစ်ကြောင်းဟူသော အနက် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် သမုဒယသည် "ဖြစ်ကြောင်း" ဟူသော အနက်ကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။
ဤအဓိပ္ပါယ်သည် သမုဒယ၏ အကြောင်းတရားသဘောကို ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။
(၉) ဖြစ်ကြောင်းဟူသော အနက်။
သပ္ပဒေသော တတ္ထ သမုဒယော ဟောတိ။
မူလဋီ၊၂၊၇၅။
တတ္ထာတိ အရိယသစ္စသဒ္ဒေ။
သမုဒယောတိ သမုဒယတ္ထော။
အနုဋီ၊၂၊၈၀။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အတ္ထင်္ဂမ ခန္ဓာငါးပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ် ကောက်နုတ်ချက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
အတ္ထင်္ဂမ(ပု) [အတ္ထ + ဂမု + အ]သည် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
(က) ပယ်ခြင်း၊ မဖြစ်ပေါ်ခြင်း: ကိလေသာ သို့မဟုတ် ဒုက္ခ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို တားဆီးပြီး ပယ်ဖျက်ခြင်း။
ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ။
သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာတိ စေတသိကသုခဿ စ စေတသိကဒုက္ခဿ ဇာတိ ဣမေသမ္ပိ ဒိန္နံ ပုဗ္ဗေဝ အတ္ထင်္ဂမာ၊ ပဟာနာ ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၂၂။