kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Jian Zhang (316-4569), King, Zhang dynasty. Huang Qiaoshan (871–953), Vice-Minister of Works, Tang dynasty. Zheng Qiao (1108–1166), historian. Zhu Xi (1130–1200), Confucian philosopher. Huang Senping (14th-15th century), Royal son-in-law of Sultan Muhammad Shah of Brunei. Hong Chengchou (1593–1665), Ming dynasty official. Shi Lang (1621–1696), Qing dynasty admiral. Zheng Chenggong (1624–1662), a Ming dynasty general who defeated the Dutch to reconquer Taiwan. Lin Zexu (1785–1850), scholar and official. Lin Shu (1852–1924), translator. Yan Fu (1854–1921), scholar and translator. Lin Yutang (1894–1976), writer. Zheng Zhenduo (1898–1958), literary historian. Go Seigen (born 1914), pseudonym of Go champion Wú Qīngyuán. Zhang Jingchu (born 1980), actress Raymond Lam (born 1979), Hong Kong actor Benny Chan (born 1969), Hong Kong actor ပညာရေး အထက်တန်းကျောင်းများ Fuzhou Gezhi High School Fuzhou No.1 Middle School Fuzhou No.3 Middle School Xiamen Foreign Language School တက္ကသိုလ်ကောလိပ်များ နိုင်ငံတော်အစိုးရပိုင် Xiamen University (厦门大学) (founded 1921, also known as University of Amoy) (Xiamen) Huaqiao University (华侨大学) (Quanzhou) ပြည်နယ်အစိုးရပိုင် Fujian Agriculture and Forestry University (福建农林大学) (Fuzhou) Fujian College of Traditional Chinese Medicine (福建中医学院) (Fuzhou) Fujian Medical University (福建医科大学) (Fuzhou) Fujian Normal University (福建师范大学) (founded 1907) (Fuzhou) Fujian University of Technology (福建工程学院) (Fuzhou) Fuzhou University (福州大学) (Fuzhou) Jimei University (集美大学) (Xiamen) Longyan University (龙岩学院) (Longyan) Zhangzhou Normal College (漳州师范学院) (Zhangzhou) Minjiang University (闽江学院) (Fuzhou) Putian University (莆田学院) (Putian) Quanzhou Normal College (泉州师范学院) (Quanzhou) Wuyi University (武夷学院) (Wuyishan) ပုဂ္ဂလိကပိုင် Yang-en University (仰恩大学) (Quanzhou) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Fujian Government Website (PRC) Fujian Provincial Government (ROC) Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ။
ပီယဲအဗေလား(ခရစ် ၁ဝ၇၉-၁၁၄၂)သည် ထင်ရှားသော ပြင်သစ်လူမျိုး ဒဿနိကဗေဒနှင့် ဗြဟဒေဝဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁ဝ၇၉ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ဗရစ်တန္နီ နယ် နန့်မြို့အနီး ပဲလေးရွာ၌ မှူးမတ်မျိုးရိုးမှ ဖွားမြင်ခဲ့၍ သားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
အဗေလားသည် စာပေတတ်မြောက် ၍ ပညာတတ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်လိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသည့် အားလျော်စွာ မိဘဘိုးဘွားတို့၏ အမွေအနှစ်များနှင့်သာ နေထိုင်သွားပါက တစ်သက်ပတ်လုံး ဆင်းရဲငြိုငြင်မှုမရှိပဲ အထက်တန်းကျကျ နေထိုင်သွားနိုင်ပေသည်။
အဗေလားသည် သချင်္ာ၊ ဂီတ၊ ဥပဒေပညာ၊ အလယ် ခေတ်က ခေတ်စားလျက် ရှိသော ဗြဟဒေဝဗေဒစသည့် ပညာရပ် အမျိုးမျိုး သင်ကြား ခဲ့သည်။
အဗေလားသည် ဦးစွာ၌ မိမိ မွေးဖွားရာ ဗရစ်တန္နီတွင် ဆရာတစ်ဦးထံ၌ ပညာသင်ကြား၏။
အသက် ၂ဝ အရွယ်ခန့် တွင် ပါရစ်မြို့ရှိ နိုထရာဒမ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးတွင် အခြား ဆရာတစ်ဦးထံ၌ ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးပြန်သည်။
ဗဟု သုတ ကြွယ်ဝသည့်ပြင် ပညာဉာဏ် အလွန်ထက်မြက်ရကား ပါရစ်မြို့၌ ပညာဆည်းပူး၍ များမကြာမီပင် သင်ဆရာထက် ကျော်လွန်၍ တတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။
ဝါဒဆွေးနွေးပွဲများ၌ ဆရာနှင့်တပည့်က ဆရာကို အနိုင်ရရှိနေသည်နှင့် ဆရာတပည့် အဆင်မပြေမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အဗေလားသည် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှ ထွက်ခွာသွားရလေသည်။
ယင်းသို့ ထွက် ခွာသွားပြီးနောက် ပါရစ် မြို့အနီးအနားတွင် မိမိကိုယ်တိုင် ကျောင်းထောင်၍ တပည့်များစွာတို့အား ပညာသင်ကြားပေးလာ ခဲ့ရာများ မကြာမီပင် အလွန်ထင်ရှားသော ဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်လာလေသည်။
အဗေလားသည် ယုတ္တိဗေဒ၌ အထူးစိတ်ဝင် စားသည့်ပြင် ဗြဟဒေဝဗေဒ၌လည်း ပြောင်မြောက်သဖြင့် သူ့ ခေတ်ရှိ ပညာတတ် ပုဂ္ဂိုလ်များထဲတွင် ကျော်ကြားသော ပညာ ရှင်တစ်ဦးအဖြစ် လွန်စွာမှ ထင်ရှားလာလေသည်။
ပြင်သစ် နိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများသာမက ဥရောပတစ်တိုက်လုံးလောက် မှ ထောင်သောင်းမကသော ကျောင်းသားများသည်လည်း သူ၏သင်တန်းသို့ တက်ရောက် နာယူကြသည်။
သူ၏ ဟောပြောပွဲရှိရာသို့ အစဉ်လိုက်၍ နားထောင်ကြသော လူထု ပရိသတ်မှာလည်း နည်းလှသည်မဟုတ်ပေ။
ယင်းသို့ဖြင့် အဗေ လား၏ ကျော်စောထင်ရှားမူမှာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့ လေသည်။
၁၁၁၅ ခုနှစ်တွင် သူသည် နိုထရာဒမ် ဘုရားရှိခိုး ကျောင်း၌ ဆရာနှင့်လက်ထောက်ဘုန်းကြီးဖြစ်လာရာ သူ၏ အယူအဆနှင့်ဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသော ပရိသတ်ကြီး သည် နိုထရာဒမ်သို့ စုရုံးလာကြသညင်။
ထိုအခါက အဗေလား လောက် လူထုပရိသတ်၏ စိတ်ဓာတ်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်သော သတ္တိ မည်သည့် ဆရာတစ်ဦးတစ်ယောက်တွင်မျှ မရှိခဲ့ချေ။
သို့ရာတွင် အဗေလား၏ ကံကြမ္မာ ည|ိုးမှိန်စပြုလာသောအါ သူ့အား အဘက်ဘက်မှ အကုသိုလ်ကံ အမျိုးမျိုး ဖိစီးနှိပ်စက် လာတော့၏။
အဗေလားသည် တတ်သိလိမ်မာ၍ ရုပ်ဆင်းအဂ‡ါ လှပသော နိုထရာဒမ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဖူးလ ဗတ်၏တူမ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်ရှိ အေလိုအီးနှင့် စာသင် ကြားပေးယင်း အလွန်အမင်း ချစ်ကြိုက်ခဲ့ကြသည်။
ယင်း အဖြစ်အပျက်ကို ဦးလေးတော်သူ သိရှိသောအခါ စိတ်ဆိုးသဖြင့် ချစ်သူနှစ်ဦးတို့ ဗရစ်တန္နီသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။
သား တစ် ယောက်မွေးဖွားပြီးနောက် လျှို့ဝှက်စွာ လက်ထပ် လိုက်ကြ၏။
သို့သော် အေလိုအီးသည် အဗေလား၏ သာသနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ငန်း တိုးတက်ကြီးပွားမှုတွင် အဟန့်အတား အနှောင့် အယှက်ဖြစ်မည်စိုးသဖြင့် လက်ထပ်ခဲ့ခြင်းကို မည်သူ့ကိုမျှ အသိမပေးပဲ လျှို့ဝှက်စွာ ထားရှိခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးတွင် လူ အများသိရှိသွားလေသည်။
သို့ဖြင့် အေလိုအီးသည် ပါရစ်မြို့ သီလရှင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းသို့ သွားရောက်နေထိုင်လိုက်၏။
ဤအကြောင်းအရာကို ဦးလေးတော်သူ ဖူးလဗတ် သိရှိသွား သောအခါ သူ၏တူမအား အဗေလား ပစ်သွားပြီအထင်နှင့် အလွန်ဒေါသဖြစ်ကာ လက်စားချေသည့် အနေဖြင့် ညဉ့်အချိန် အဗေလား၏ အခန်းထဲသို့ဝင်၍ တစ်သက်လုံး လူစဉ်မမှီအောင် ရက်စက်စွာ သင်းကွပ် လိုက်လေသည်။
အဗေလားသည် အလွန်စိတ်ပျက်သဖြင့် စိန်ဒဲနစ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသို့ဝင်၍ ဘုန်းကြီး လုပ်၏။
အေလိုအီးလည်း သီလရှင်လုပ်လိုက်သည်။
သို့ဖြင့် ချစ်သူနှစ်ဦးတို့၏ ဘဝဇာတ်လမ်းသည် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အလွန်ချစ်လျက် နိဂုံးသတ်လိုက်ရတော့သည်။
အဗေလားသည် နောက်တစ်နှစ်တွင် ဗြဟဒေဝဗေဒ ကျောင်း ဖွင့်၍ တပည့်အပေါင်းတို့အား သင်ကြားပေး သေး၏။
သို့ရာ တွင် ရှေးက သူ၏ရန်သူဖြစ်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ယခုအခါ သူ့အားဝိုင်း၍ ရန်ရှာလာကြ၏။
အနှောင့်အယှက် ပြုလာကြ ၏။
ပျက်စီးချိန်ရောက်လာလျှင် အဗေလားသည် နောက်ဆုံး တွင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အဖြစ်ဖြင့် အများပြည်သူတို့၏ ရှုတ်ချခြင်းကို ခံရလေသည်။
ကျန်းမာရေးလည်း ချို့တဲလာရကား ၁၁၄၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသွားလေသည်။
အဗေလား သေဆုံးသွားသော်လည်း သူ၏ ဗြဟဒေဝ ဗေဒဆိုင်ရာ အယူ ဝါဒကား ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
သူ၏ သင်ကြားပြသမှုကြောင့် ပါရစ်တက္ကသိုလ်သည် ဥရောပတိုက်တွင် ပညာသင်ကြားရာ ဗဟိုဌာနကြီး ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
အေလိုအီးသည် အဗေလားနှင့် ခွဲခွာနေခဲ့ရပြီးသည်နောက် ချစ်သူထံ ရေးခဲ့သောစာများအရ အေလိုအီး၏ မြင့်မြတ်သော စိတ်နေသဘောထားများသည် ခေတ်အဆက်ဆက် စံတင်ရ လောက်အောင် ချီးကျူးထိုက်ပေသည်။
သီလရှင်ဘဝနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေခဲ့ပြီးသည်နောက် အေလိုအီးသည် အဗေလား သေဆုံးပြီး၍ ၂၂ နှစ်အကြာ ၁၁၆၄ ခုနှစ်တွင် သေဆုံးသွား လေသည်။
နောင်အခါ ထိုချစ်သူနှစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ပါရစ်မြို့သို့ ယူဆောင်၍ အတူတူယှဉ်ပြိုင် မြှုပ်နှံထားလေ သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ။
350px|thumbnail|right|အင်္ဂလိပ်-အင်္ဂလိပ် နှင့် အင်္ဂလိပ်-ပါဆီယန်း အဘိဓာန်များ အဘိဓာန်ဆိုသည်မှာ ဘာသာရပ်တစ်ခု၏ ဝေါဟာရ စကားလုံးများကို အက္ခရာဝလိအရ စီစဉ်၍ အနက် အဓိပ္ပာယ်နှင့် အခြား သိအပ်သော အချက်အလက်တို့ကို ထိုဘာသာရပ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အခြား ဘာသာရပ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ဖော်ပြထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
Webster's New World College Dictionary, Fourth Edition, 2002 အဘိဓာန် အမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။
အဘိဓာန်ဟူသည်မှာ ဘာသာစကားတွင် ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သော စကားလုံးများကို အနက်အဓိပ္ပာယ်၊ အထောက်အထား၊ အကိုးအကားများနှင့်တကွ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း ဖော်ပြမှတ်တမ်းတင်ထားသော ကျမ်းဖြစ်၏။
အဘိဓာန်သည် မည်သည့်အခါမျှ စကားလုံးအဆန်းမထွင်။
အဘိဓာန်ကို အသုံးပြုရာ၌လည်း အောက်ပါအကြောင်းလေးရပ်အနက် အကြောင်းတရပ်ရပ်ကို သိလို သောကြောင့်သာ အသုံးပြုသည်ဖြစ်ရာ၏။
ယင်းအကြောင်းလေးရပ်မှာ - စာလုံးပေါင်း (သတ်ပုံသတ်ညွှန်း၊ ရစ်ပင့်ခွဲထားစသည်)ကို သိလိုခြင်း။
အသံထွက်ကိုသိလိုခြင်း အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိလိုခြင်း စကားလုံး၏ ဇစ်မြစ်ကိုသိလိုခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
သို့ရာတွင် အဘိဓာန်ကျမ်းတိုင်း အထက်ပါ သိလိုချက်အား လုံး ပါဝင်လိမ့်မည်ဟု မယူဆအပ်ပေ။
အောက်စဖို့အဘိဓာန်ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကျော် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကြီးမှာမူကား အထက်ပါ အင်္ဂါရပ်များအပြင် စကားလုံးကို စတင်အသုံးပြုသော ခေတ်ကိုပင် ဖော်ပြထားလေသည်။
အမီးဗားသည် ဆဲတစ်ခုတည်းနှင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသော အလွန် သေးငယ်သည့် သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်သည်။
ယင်း၏ ခန္ဓာကိုယ် တည်ဆောက်ထားပုံမှာ ရိုးရိုးနှင့် ရှင်းရှင်းဖြစ်သဖြင့် တိရစ္ဆာန် လောကတွင် အဆင့်အတန်း အနိမ့်ဆုံးနှင့် ရှေးအကျဆုံး သတ္တဝါဖြစ်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။
သာမန် အမီးဗားများမှာ အလွန်သေးငယ်သောကြောင့် ပကတိ မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ဘဲ မိုက္ကရိုစကုပ် (အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း) ဖြင့် ကြည့်မှသာ မြင်နိုင်သည်။
အရွယ်ပမာဏာမှာ တစ်လက်မ ၏ အပုံတစ်ရာတွင် တစ်ပုံမျှလောက်သာ ရှိသည်။
သို့သော် အကြီးဆုံး အမီးဗားမျိုးကိုမူကား မျက်စိဖြင့် သေချာစွာ ကပ် ကြည့်က သေးငယ်သော အစက်ကလေးများသဖွယ် မြင်ရသည်။
ယင်းတို့သည် ရေကန်များရှိ ရေည|ိထဲတွင်လည်းကောင်း၊ရေကန် အောက်ပိုင်းရှိ ရွှံ့နွံများတွင်လည်းကောင်း၊ ပင်လယ်ရေညိ|ပင် များနှင့် ရောနှော၍လည်းကောင်း၊ လူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အစာကြောင်း၌လည်းကောင်း၊ ကျက်စားနေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။
အမီးဗားမျိုး စိတ်တစ်မျိုးသည် လူတို့အား ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ဖြစ်စေတတ်၍ မြေဆီလွှာထဲ၌နေသော အခြားတစ်မျိုးမှာမူကား ဗက်တီးရီးယားများကို စားသောက်ပစ်သောကြောင့် လူတို့၏ အကျိုးကို ဆုတ်ယုတ်စေတတ်သည်။
ရေကန်ထဲရှိ ရေည|ိများသောနေရာမှ ရေတစ်စက်ကို ယူ၍ ဆလိုက်ခေါ် မှန်ပြားကလေးပေါ်တွင် တင်ပြီးသော် မိုက္ကရို စကုပ်ဖြင့် ကြည့်က ရေစက်ထဲတွင် အမီးဗားများကို ဟိုမှ သည်မှ သွားလာလှုပ်ရှားနေသည်ကို တွေ့ရမည်။
အမီးဗား များ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ဆဲတစ်ခုတည်းသာရှိ၍ ထိုဆဲတွင် ဆဲနံရံ မရှိချေ။
ထိုကြောင့် ယင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ပုံသဏ္ဌာန် သည် အတည်အကျမရှိပဲ အမြဲပြောင်းလဲနေသည်။
အမီးဗား ဟူသော ဝေါဟာရများ ကိုယ်ခန္ဓာပုံပန်းသဏ္ဌာန် အမြဲပြောင်းလဲ လျက်ရှိသော သတ္တဝါငယ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အမီးဗားများ လှုပ်ရှားသွားလာပုံမှာ အခြားမည်သည့် တိရစ္ဆာန်နှင့်မျှ မတူချေ။
ယင်း၏ ခန္ဓာကိုယ်ဆဲထဲတွင် သဏ္ဌာန်မဲ့သည့် ပရိုတိုပလက်ဇမ်ခေါ် ကျောက်ချောကဲ့သို့သော ပစ္စည်းတစ်မျိုး ရှိသည်။
ထိုပရိုတို ပလက်ဇမ်သည် အလိုရှိရာဘက်သို့ စူထွက်လာပြီးနောက် ထိုနေရာသို့ ကျန်သော ပရိုတိုပလက်ဇမ်က စီးဝင်သွားရာ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးမှာ ရှေ့သို့ ရောက်သွားလေတော့သည်။
ဤကဲ့သို့ ဆက်ကာ ဆက်ကာ စူထွက်ခြင်းဖြင့် အမီးဗားသည် မိမိ အလိုရှိရာနေရာသို့ သွားလာလေ့ရှိသည်။
အမီးဗားတွင် ဤသို့ စူထွက်နေသော အစိတ်အပိုင်းကို ဆူဒိုပိုဒိယ(ခြေတု)ဟု ခေါ်သည်။
ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည် အမီးဗား၏ အသက်တည်ရာ ဖြစ်သဖြင့် အကယ်၍ ထိုအပိုင်းသာ ခန်းခြောက်သွားပါက အမီးဗားသည် သေဆုံးသွားလေသည်။
အမီးဗား၌ ခြေ၊ လက်၊ မျက်စိ၊ ဦးနှောက် စသည့် အမြင့် တန်းစား တိရစ္ဆာန်မျိုးတွင် ပါရှိတတ်သော အင်္ဂါရပ်များ မရှိ ချေ။
အသက်ရှူရန် အထူးအင်္ဂါရပ်ဟူ၍ မပါပဲ တစ်ကိုယ်လုံးမှ အသက်ရှူ၏။
ယင်းသည် မိမိနေထိုင်လျက်သော ရေတွင် ပျော် ဝင်နေသည့် အောက်ဆီဂျင်ကို ရှူသွင်း၍ ကာဗွန်ဒိုင်အောက် ဆိုက်ဓာတ်ကို စွန့်ထုတ်ပစ်သည်။
အမီးဗားကို မိုက္ကရိုစကုပ် ဖြင့် သေချာစွာကြည့်လျှင် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ ဝိုင်း၍မည်းနေ သော သဏ္ဌာန်တစ်ခုကို တွေ့ရမည်။
ဤအမည်းဝိုင်းကလေးကို နျူးကလိယပ်ဟု ခေါ်သည်။
ယင်းသည် အမီးဗား၏ အရေး အကြီးဆုံးသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ နျူးကလိ ယပ်ကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် အပြင်သို့ ထုတ်ပစ်လိုက်ပါက အမီးဗားသည် သေဆုံးသွားတော့၏။
အမီးဗား အခြားသတ္တဝါများကဲ့သို့ မိမိတို့ အသက်ရှင်ရေး အတွက် အစာစားကြသည်။
သို့ရာတွင် အစာစားရန် ပါးစပ် နှင့် အစာပြွန်ချောင်း မရှိပေ။
ယင်းတို့ စားသောအစာများမှာ ရေထဲတွင်ရှိ အလွန်သေးငယ်သည့် အယ်လ်ဂျေ၊ ဗက်တီးရီးယား စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
စားသောက်ပုံမှာ ယင်းသည် အပင်ငယ် ကို ဝိုင်းမိအောင် စီးသွားပြီးလျှင် ထိုအပင်ကို သိမ်းသွင်းယူ လိုက်သည်။
ထိုနောက် အပင်၏ ပတ်လည်တွင် အစာကို ကြေ စေမည့် အရည်ကြည်တစ်စက် ဖြစ်ပေါ်လာ၍ အပင်ငယ်၏ ကြေနိုင်မည့် အစိတ်အပိုင်းများသည် အမီးဗားအတွက် အစာ ဖြစ်သွားလေသည်။
အမီးဗားသည် အပင်ငယ်မှ ချေ၍ရနိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများကို ချေယူပြီး နောက် အကြွင်းအကျန်များ ထားပစ်ခဲ့ကာ အခြားနေရာသို့ စီးသွားပြန်သည်။
အမီးဗား၏ အထူးနုနယ်သော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရေကို အမြဲတမ်းလိုရာ အကယ်၍ ယင်းတို့နေသော ရေကန်၊ သို့မဟုတ် ရွှံ့နွံများ ခန်းခြောက်သွာပါက သေကြေပျက်စီးခြင်း မရှိရအောင် ယင်းတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာ ကိုလုံးပြီးလျှင် ထူထပ် သော အခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်လိုက်သည်။
ထိုနောက် မိုးပြန်ကျလာ သောအခါ အတွင်း၌ရှိသော ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည် အပိုင်း အပိုင်းဖြစ်သွား၍ အပြင်မှ အခွံလည်း ပေါက်ကွဲကာ အမီးဗား အကောင်ကလေးများ ထွက်လာပြန်သည်။
ဤကား အမီးဗား၏ မျိုးပွားနည်း တစ်နည်း ဖြစ်သည်။
အမီးဗားတွင် အခြားမျိုးပွားနည်းတစ်နည်း ရှိသေး၏။
ယင်းမှာ ကွဲပွားခြင်း ဖြစ်သည်။
အမီးဗားများသည် အစာကို အစဉ်မပြတ် စားသောက်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် ယင်းတို့ ခန္ဓာ ကိုယ်သည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာသည်။
ထိုသို့ ကြီးထွား လာသောအခါ ကိုယ်အတွင်းရှိ နျူးကလိယပ်သည် ရှေးဦးစွာ ရှည်ထွက်လာပြီးလျှင် အလယ်ဗဟိုတွင်သိမ်၍ နောက်ဆုံးတွင် ပြတ်သွားကာ အရွယ်တူ နျူးကလိယပ်ငယ်နှစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ကျန်ရှိသော ပရိုတိုပလက်ဇမ်သည်လည်း ဤနည်းအတိုင်း အရွယ်တူ နှစ်ပိုင်းကွဲပြန်သဖြင့် တစ်ပိုင်းတွင် နျူကလိယပ်ငယ်တစ်ခုစီပါလာကာ အမီးဗားငယ် နှစ်ကောင် ဖြစ်လာ၏။
ဤနည်းဖြင့် တစ်ကောင်မှ နှစ်ကောင်၊ နှစ်ကောင် မှ လေးကောင် စသည်ဖြင့် ပွား၍ပွား၍ လာလေသည်။
ဤသို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော အမီးဗားများမှာ မိခင်က မွေးထုတ်လိုက်သော အကောင်သစ်များ မဟုတ်ပဲ မူလအမီးဗား၏ ကိုယ်ကွဲများသာ ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းသည် ထာဝစဉ် အသက်ရှင်လျက်ရှိသည် ဟု ဆိုရပေမည်။
သို့သော် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် တွေ့ဆုံသောအခါ ၌မူကား သေကြေပျက်စီးသွားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်များ Category:ဇီဝဗေဒ။
မြောက်အမေရိကတိုက် တောင်အမေရိကတိုက် Category:သံတူကြောင်းကွဲ။
မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်စပ်ကြား၌ အနောက်မြောက်မှ အရှေ့တောင်သို့ သွယ်တန်းတည်ရှိသော မြေထုကို ဗဟိုအမေရိကဟု ခေါ်သည်။
မြောက်ဘက်၌ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်၌ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့၌ ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်တို့နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ အသီးအသီး တည်ရှိကြသည်။
ဗဟိုအမေရိကတွင် ပါဝင်သောနိုင်ငံများမှာ ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ၊ အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၊ ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ၊ ပနားမားနိုင်ငံနှင့် ဘလိဇ်နိုင်ငံတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဗဟိုအမေရိက၏ လူဦးရေမှာ ၃၄,၇၈၇,၅၀၂ ဖြစ်၍ လူအများစုမှာ တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်း လူမျိုးများပင် ဖြစ်သည်။
စပိန် အင်ဒီးယန်း ကပြားများလည်း ရှိသည်။
စပိန်သွေးအစစ် လူမျိုးလည်း အနည်းငယ်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ဗဟိုအမေရိကကို ၁၅ဝ၂ ခုနှစ် ကိုလံဘတ်က ရှေးဦးစွာ တွေ့ရှိခဲ့သည်။
နောက် အနှစ်သုံးရာ အတွင်း၌ စပိန်တို့သည် နယ်အားလုံးနီးနီးကို သိမ်းပိုက်မိကြလေသည်။
ဟွန်ဒူးရပ်နယ်တစ်ခုကိုသာ ဗြိတိသျှ တို့က ရရှိလိုက်သည်။
၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် ထိုနယ်အားလုံးလိုလိုပင် သမ္မတနိုင်ငံကလေးများ ဖြစ်လာကြသည်။
ထိုနိုင်ငံအားလုံးပင် ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်နေကြလေပြီ။
ပထဝီဝင် ဗဟိုအမေရိကသည် အလျားမိုင်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့်ရှိ၍ အကျယ်မှာ အချို့နေရာ၌ မိုင် ၅ဝဝ ကျော်သော်လည်း အချို့နေရာ၌မူ မိုင် ၅ဝ မျှပင် မရှိတတ်ချေ။
ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၀၂၀၀၀ စတုရန်းမိုင် (၅၂၄၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။
ဗဟိုအမေရိကမြေပုံကိုကြည့်လျှင် ထူးဆန်းသော အသွင်အပြင်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေမည်။
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ တပြေးညီညာမဟုတ်ပဲ အကွေ့အကောက် အဖုအထစ်များသဖြင့် ကျွန်းဆွယ်များ ပေါ်ထွန်းလျက်ရှိလေသည်။
အကြီးဆုံးနှင့် အရေးပါအရာရောက်ဆုံး ကျွန်းဆွယ်မှာ မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်တို့ ပိုင်းခြားထားသော ယူးကတန်ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု ဗဟိုအမေရိကသည် အပူပိုင်းဒေသတွင်းသို့ ကျရောက်နေသော်လည်း မြေအနိမ့်အမြင့် မညီမျှသောကြောင့် ရာသီဥတုမှာ သုံးမျိုးကွဲပြားလျက်ရှိသည်။
ပင်လယ်ကမ်းရိုး တစ်လျှောက်ရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်၍ စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းသည်။
ဤဒေသတွင် ငှက်ပျောပင် အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတို့မှာ သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။
သို့ဖြစ်၍ ယင်းဒေသတို့၌ လူနေများသည်ကို တွေ့ရသည်။
တောင်တန်းဒေသအထက်ပိုင်းတွင်ကား ရာသီဥတုသည် အေးချမ်း၍ ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၆ဝ ဒီဂရီ လောက်သာရှိသည်။
အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းပေါ်သို့ ဖြတ်သန်း၍ လေယာဉ်ပျံဖြင့် ခရီးသွားပါက ကတော့ခွက်သဏ္ဌာန်ရှိသော မီးတောင်များကို တသီတတန်း တွေ့မြင်ရပေလိမ့်မည်။
အချို့သော မီးတောင်များမှာ ယခုတိုင် မီးခိုး မီးငွေ့များ ထွက်လျက်ရှိသေးသည်။
ယင်းမီးတောင်များ တည်ရှိသော တောင်တန်းကြီးကို ကော်ဒီလားရား တောင်တန်းဟု ခေါ်သည်။
ဤတောင်တန်းမှာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို မျက်နှာမူကာ ကျောရိုးကြီးသဖွယ် မြင့်မားစွာ တည်ရှိနေလေသည်။
တောင်တန်းသည် အနောက်ဘက်၌ မတ်စောက်၍ အရှေ့ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ဆင်းသွားသည်။
သစ်တောများတွင် မဟောဂနီ၊ ပျဉ်းကတိုးစသော အဖိုးတန် သစ်ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။
စီးပွားရေး အဓိကလုပ်ငန်းများမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးသော အသီးအနှံပင်များမှာ ကာဖီ၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ငှက်ပျော၊ အုန်း၊ ကကေးအို၊ ကြံပင်၊ ကြက်ပေါင်စေးပင်နှင့် ပဲအမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။
အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ သွပ်၊ သံ စသော အဖိုးတန် သတ္တုများလည်းထွက်သည်။
သို့ရာတွင် ရွှေနှင့်ငွေ တူးဖော်ခြင်း လုပ်ငန်းကိုသာ အများဆုံး လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပန်−အမေရိကန် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည် ဒန်ရီရန်အကြားဟုခေါ်သော မိုးသစ်တောနေရာ ၈၇ ကီလိုမီတာခန့်မှ လွဲ၍ ဗဟိုအမေရိကကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။
ယင်းလမ်းမကြီးသည် အမေရိကကုန်းမကြီးရှိနိုင်ငံများ၏ အဝေးပြေးလမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
ဂင်းနက် ကမ္ဘာ့စံချိန်မှတ်တမ်းစာအုပ်အရ ပန်−အမေရိကန် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးသော မော်တော်ကားလမ်းဖြစ်သည်။
ဗဟိုအမေရိကတွင် လေကြောင်းလိုင်းအနည်းငယ်သာရှိသည်။
ယင်းတို့အနက် အကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်းမှာ ကိုပါလေကြောင်းလိုင်းဖြစ်ပြီး လေယာဉ် ၉၁ စီးဖြင့် ၆၅ နေရာသို့ ပြေးဆွဲပျံသန်းနေသည်။
ရှေးကမ္ဘာဦးလူတို့သည် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သော အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းမှာ အမဲလိုက်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ကျောက်ခေတ် လူများလက်ထက်၌ အမဲလိုက်ခြင်းသည် အသက်တည်မြဲရေး အတွက် အရေးကြီးသောကိစ္စတစ်ရပ်ဖြစ်ပေသည်။
အကြောင်းမှာ ထိုခေတ်လူများသည် အသက်ရှင်နေနိုင်ရန်အလို့ငှာ တော တိရစ္ဆာန်တို့၏ အသားပေါ်တွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြရသောကြောင့် ဖြစ်၏။
ထိုနောက် လူတို့သည် တဖြည်းဖြည်း အသိဉာာဏ် တိုးတက်လာကြ၍ ကောက်ပဲသီးနှံများကို အစားအစာ အလို့ငှာ စိုက်ပျိုးတတ်လာကြသည့်အခါ၌ကား အမဲလိုက်ခြင်းသည် ရှေး ကကဲ့သို့ လူတို့၏ နေရေးထိုင်ရေးအတွက် အရေးပါလှတော့ သည် မဟုတ်ချေ။
ယခုခေတ်တွင် အမဲလိုက်ခြင်းဖြင့် အသက် မွေးသော လူရိုင်းမျိုး အနည်းငယ်မှတစ်ပါး အမဲလိုက်ခြင်းကို နိုင်ငံတကာတွင် အပျော်သက်သက် တောကစားမှုအနေနှင့်သာ သဘောထားကြလေတော့သည်။
အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစသော နိုင်ငံများတွင် အမဲလိုက်ခြင်းသည် လွန်စွာခေတ်စားလျက် လူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်လေသည်။
ထိုနိုင်ငံများ၌ မြေခွေး၊ ဆတ်နီ၊ ဖျံအစ ရှိသော တိရစ္ဆာန်များကို ကြိုးဝိုင်းသစ်တောများတွင် အပျော် အပါး အမဲလိုက်ရန် သက်သက်အတွက် သီးသန့် မွေးမြူထား ကြ၏။
အကယ်၍သာ ထိုသို့ မွေးမြူမထားခဲ့လျှင်လည်း ထို တိရစ္ဆာန်မျိုးတို့သည် မကြာမီ မျိုးပြုတ်ကွယ်ပျောက်သွားဘွယ် ရှိသည်ဟု အမဲလိုက်သမားများက ဆိုကြသည်။
ကောင်းသည် ဆိုးသည်ဟူသော အချက်ကို ချန်လှပ်ထားခဲ့ လျှင် အမဲလိုက်ခြင်းသည် ပျော်ရွှင်ဖွယ်ကောင်းသော ကစားမှု တစ်ခုဖြစ်သည်ကို ငြင်းဆိုနိုင်ရန် ခဲယဉ်းကြပေမည်။
ကြည်နူး ဘွယ်ကောင်းသည့် တောတောင် ရှုခင်းများ၊ စိမ့်စိမ်းရေတံခွန် နှင့် ချောင်းငယ်များ၏ သဘာဝသာယာမှုနှင့်တကွ အသွေး အရောင် အကြောင်အကျားရှိသော အမဲလိုက်ခွေးများကို ကြည့် ရ မြင်ရသည်မှာ များစွာပင် မျက်စိပသာဒရှိလှသည်။
ထို့ပြင် သန့်ရှင်းကောင်းမွန်သော လေကို ရှူရှိုက်ရသည်မှာလည်း အကျိုးရှိလှပေသည်။
မြေခွေးလိုက်ခြင်းသည် အင်္ဂလန်ပြည်တွင် လူကြိုက်များ ပြီးလျှင် ခေတ်အဆက်ဆက်မှ ထင်ရှားခဲ့သော အပျော်အပါး ကစားမှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
မြေခွေးလိုက်သည့် ရာသီမှာ ဆောင်း တွင်းအေးချိန် နိုဝင်ဘာလမှ နွေဦးပေါက်ချိန် ဧပြီလအထိ ဖြစ် သော်လည်း အလေ့အကျင့်သဘောဖြင့် စက်တင်ဘာလနှင့် အောက်တိုဘာလများတွင် မြေခွေးပေါက်ကလေးများကို စတင် လိုက်လေ့ရှိကြ၏။
မြေခွေးပေါက်ကလေးများသည် ထိုအချိန် လောက်တွင် ခြောက်လမှ ရှစ်လအရွယ်မျှသာ ရှိကြသေးသဖြင့် မြေခွေးလိုက် ကျင့်သားရစေရန် အမဲလိုက် ခွေးငယ်များနှင့် အမဲလိုက်ခွေးသစ်များကို ကျင့်သားရပြီးသော အမဲလိုက်ခွေးကြီး များနှင့်အတူ လိုက်စေကြလေသည်။
နိုဝင်ဘာလလောက် ရောက်၍ သာမန်မြေခွေးလိုက်ထွက် သည့်အခါ မုဆိုးများသည် မြင်းပေါ်မှ လိုက်ကြ၍ ခွေးများ သည် မြေပြင်မှ လိုက်ကြရလေသည်။
ခွေးများသည် အနံ့ခံ သွားယင်း မြေခွေးကို တွေ့သည့်အခါ ငြာသံပေး၍ ပြေးလိုက် ကြသည်။
ခေါင်းဆောင်မုဆိုးသည် မိမိ၏ ခွေးများ စုံလင်သည် မစုံလင်သည်ကို သတိပြု၍ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရ၏။
မစုံလင် ကြောင်း တွေ့ရှိလျှင် သူ၏လက်ထောက်များအနက်၊ တစ် ယောက်သော သူအားခွေးများကို စုံလင်အောင် လိုက်လံရှာဖွေ စုဆောင်းပေးရန် ညွှန်ကြားရလေသည်။
လက်ထောက်မုဆိုးတို့ သည် ခေါင်းဆောင်မုဆိုး၏ တံပိုးမှုတ်သံကို အမြဲတမ်းနားစွင့် ကာ အမိန့်ကို နာခံလျက် နေကြရသည်။
ထို့ပြင် ခွေးများသည် လိုက်ယင်းသားကောင်မှ လွှဲဖယ်ကာ အခြားသားကောင်နောက် သို့ အလိုက်မမှားစေရန်လည်း သတိပြု၍ ထိန်းပေးရလေသည်။
မြေခွေးကို မိ၍ မြေခွေးလိုက်ခြင်း ပြီးဆုံးသည့်အခါ ရရှိသော သားကောင်း၏ ဦးခေါင်း၊ အမြီး၊ ခြေထောက် စသည်တို့ကို ဆုအဖြစ် ဝေခြမ်းခွဲစိတ်ယူကြပြီးနောက် အကြွင်းအကျန်တို့ကို ခွေးများအား သားကောင်အဖြစ် ကျွေးလိုက်ကြလေသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ တစ်နေကုန် တစ်နေခန်း လိုက်သည့်တိုင်အောင် သားကောင်တစ်ကောင်မျှ မရပဲ ရှိတတ်၏။
တစ်ခါတစ်ရံ လည်း သားကောင် အမြောက်အမြား ရရှိတတ်လေသည်။
မြေခွေးလိုက် မုဆိုးများသည် မြေခွေးလိုက်ခွေးများကို စနစ် တကျ မွေးမြူလေ့ရှိကြ၏။
မွေးခါစခွေးကလေးများကို ယုယ စွာ မွေးမြူခြင်းဖြင့် တစ်စတစ်စ ကြီးပြင်းလာသောအခါ လယ် သမားကြီးများနှင့်အတူ လယ်တောသို့ လိုက်စေ၍ ခြေကျင့်ပေး စေသည်။
ခြေကျင့်သားရလာသောအခါ အမဲလိုက်ရာသို့ ခွေး ကြီးများနှင့်အတူ လိုက်ပါစေလေသည်။
မြေခွေးလိုက် ခွေးတို့ သည် များသောအားဖြင့် နူးညံ့ပျော့ပျောင်းသော အမွေးချောများ ရှိကြပြီးလျှင် အရောင်အဆင်းမှာ အဖြူရောင်တွင် အညိုကွက် နှင့်အနက်ကွက် များရှိသော အကြောင်အကျားများ ဖြစ်ကြ၏။
ဆတ်လိုက်ခွေးနှင့် မြေခွေးလိုက်ခွေးတို့၏ ပုံပန်းအသွင် အပြင်မှာ တူသည်ကများ၏။
သို့ရာတွင် ဆတ်လိုက်ခွေးသည် အတန်ငယ် ပို၍ ကြီးထွားပြီးလျှင် အဖြူရောင်များလေသည်။
ဆတ်လိုက်ခွေးများနှင့် ဆတ်များ၊ ချေများကို လိုက်သည့်အခါ၌ ခွေးများကို နှစ်စုခွဲ၍ လိုက်စေရသည်။
တစ်စုသည် သားကောင် ကို တောချောက်ပေးရ၍ ကျန်တစ်စုက ထွက်လာသော သား ကောင်ကို အမိအရ လိုက်၍ ဖမ်းရလေသည်။
ယုန်လိုက်ခွေးများကိုလည်း သီးခြား မွေးမြူကြရ၏။
အရောင်အဆင်းမှာ မြေခွေးလိုက်ခွေးနှင့်တူသော်လည်း ယုန် လိုက်ခွေးသည် အနည်းငယ် သေး၍ ခြေထောက်တိုသည်။
ဖျံလိုက်ခွေးမှာကား အမျိုးမျိုးရှိ၏။
အဖိုးအတန်ဆုံးနှင့် အရှားပါးဆုံးဖြစ်သော ဖျံလိုက်ခွေးမျိုး၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ကိုယ် ခန္ဓာကြီးထွားတုတ်ခိုင်၍ အမွေးထူကဲ ကြမ်းတမ်းသည်။
ဖျံ လိုက်ခွေးသည် ကုန်းပေါ်တွင်သာမက ရေထဲတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်စွာ သွားလာနိုင်သော သတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသည်။
ဖျံ လိုက်ခြင်းသည် အခြားသော သတ္တဝါများကို လိုက်ရသကဲ့သို့ မလွယ်ကူချေ။
ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အလေ့အကျင့် များစွာ လိုလေ သည်။
တစ်နေကုန်တစ်နေခန်း လွင်ပြင်တွင် နေရသောကြောင့် လဟာပြင်လောကကို နှစ်သက်၍၊ လူသူကင်းဝေးသော တောအရပ်ဒေသတို့ကို နှစ်ခြိုက် သဘောကျသူများမှာ ဤအပျော်အပါး ကစားမှုနှင့် များစွာ သင့်လျော်ပေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူမျိုးတိုင်းမှာပင် အမဲလိုက်ဝါသနာပါသူများ ရှိစမြဲဖြစ်၏။
လိုက်သည့်သားကောင်၏ အမျိုးအစားမှာကား တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ မတူကြပေ။
အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုစသော နိုင်ငံတို့တွင် ဖျံ၊ မြေခွေး၊ ယုန်စသော သတ္တဝါမျိုးလိုက်ခြင်းကို အထူးနှစ်သက်ကြ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တောဝက်လိုက်ခြင်းကို လူကြိုက်များလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောလိုက်မုဆိုးများ ဂရုစိုက်လေ့ရှိသော သတ္တဝါများကား ဆတ်၊ ပြောင်၊ တောဝက်စသော သတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။
အမဲလိုက်ရာတွင်လည်း ခွေးနှင့် သာမဟုတ် သေနတ် လက်နက်ကိုလည်း သုံးကြလေသည်။
အမဲလိုက်သမားများ၏ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ် ခြင်းကြောင့် အပြစ်မဲ့သော တောသတ္တဝါများ အချည်းနှီး ပြုန်းတီးခြင်းမရှိစေရန် နိုင်ငံတော်အစိုးရများက အမဲလိုက်ဥပဒေ များကို ပြုလုပ်ထားကြလေသည်။
ထိုဥပဒေများအရ အစိုးရထံမှ လိုင်စင်ရရှိပြီးသူများသာ အမဲလိုက်နိုင်ခွင့်ရရှိကြ၏။
ထို့ပြင် အစိုးရတို့သည် အချို့သော တိရစ္ဆာန်များအား တွေ့ရခဲသည်။
ရှားပါးသည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဘေးမဲ့ ပေးထား တတ်ကြသေး၏။
ထိုကဲသို့သော တိရစ္ဆာန်မျိုးကို မည်သူမျှ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်နိုင်ခွင့် မရှိချေ။
အမဲလိုက် ဥပဒေ စည်းကမ်း များကို ကျူးလွန်ဖောက်ဖျက်သူတို့အား အစိုးရက တရားစွဲဆို ခြင်းဖြင့် အရေးယူလေသည်။
တိရစ္ဆာန်များ ပြုန်းတီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် နိုင်ငံအစိုးရတို့ ပြုလုပ်လေ့ရှိသော အစီအမံတစ်ခု ရှိသေး၏။
ယင်းမှာ ဘေးမဲ့ နယ်ပယ်များအတွင်းတွင် မည်သူမျှ အမဲလိုက်ခွင့် မရှိချေ။
မြန်မာနိုင်ငံသည် သစ်ပင် တောတောင်များ လွန်စွာ စည်ပင် ထူပြောသော နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်ရကား တောတိရစ္ဆာန်များ ပေါ များလှသည်။
ထိုတိရစ္ဆာန်များ အကြောင်းမဲ့ ပြုန်းတီးသွားခြင်း မရှိစေရန် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက အမဲလိုက်ဥပဒေများကို ပြုလုပ် ထားခြင်း၊ ဘေးမဲ့တောများကို သတ်မှတ်ထားခြင်း အစရှိသည် တို့ဖြင့် စီမံကာကွယ်ထားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား Category:အမဲလိုက်ခြင်း။
thumb|အမည်နာမဖတ်ပြနေသောအမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ဓာတ်ပုံ လူတစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်၊ တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင်၊ အရာဝတ္ထု တစ်ခုနှင့်တစ်ခုကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် နာမည်ပညတ်များကို ပေးထားလေ့ ရှိကြပေသည်။
ထိုနာမည် ပညတ်များ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် သမိုင်းကို စူးစမ်းလေ့လာရ သည့် အလုပ်မှာ လွန်စွာစိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းလေသည်။
ရှေးပဝေသဏီအခါက နေထိုင်ခဲ့ကြသော လူရိုင်းများနှင့်ယဉ်ကျေး မှု ထွန်းကားစ ခေတ်အခါက လူများအဖို့ နာမည်သည် အလွန် အရေးကြီးသော ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်လာလေသည်။
ထိုခေတ် တွင် လူတစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်ကို နာမည်ရင်းဖြင့် မခေါ် ကြပဲ အများပေးသော နာမည်ပြောင်များဖြင့်သာ ခေါ်လေ့ရှိကြ သည်။
ကလေးသူငယ်များကိုလည်း မကောင်းဆိုးဝါးများက မှတ်မိမည်ကို စိုးရိမ်သည်ဆိုပြီးလျှင် နာမည်မှည့်ခြင်းကို ချက်ချင်းမပြုကြဟု သိရသည်။
သိုတည်းမဟုတ် တစ္ဆေ မှင်စာများကို လှည့်စားသည့် သဘောနှင့် ကလေးသူငယ်များ အား ယုတ်ညံ့သော နာမည်များကို ပေးထားတတ်ကြသည်။
ယခုခေတ်တွင်ကား ကလေးသူငယ်များကို မွေးဖွားပြီးနောက် ရက်သတ္တတစ်ပတ်၊ သို့မဟုတ် နှစ်ပတ်ကြာသောအခါ နာမည် မှည့်ခြင်းကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ အခမ်းအနားနှင့် ပြုလုပ်တတ်ကြ၏။
ထိုသို့ နာမည်မှည့်သည့် အခမ်းအနားကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကင်ပွန်းတတ်မင်္ဂလာဆင်ယင်သည်ဟု ခေါ်၏။
( ကင်ပွန်းတပ်မင်္ဂလာ။
) မှည့်ခေါ်ပုံ မြန်မာလူမျိုးများတွင် နာမည်မှည့်သည့် စနစ်ကို တထစ်ချ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း ကလေး၏ နာမည်ကို မွေးဖွားသည့် နေ့နံနှင့်လိုက်အောင် မှည့်တတ်ကြ၏။
အရင်း မွေးနံ၊ အဖျားခံ၊ မှည့်ရန် ပဉ္စပွတ်။
သားသမီးရတနာ၊ မည် သညာ၊ ပြုရာ လောကဝတ်ဆိုသော ဗေဒင်ကျမ်းဆောင်ပုဒ်နှင့် အညီ ခေါ်ဝေးသမုတ်ကြသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မွေး သောကလေးကို ဗုဒ္ဓဟူးနံ အခံထား၍ ဗုဒ္ဓဟူးမှ ငါးရက်မြောက် သောတနင်္လာနံကို အဖျားတွင်ထားလျက် မှည့်ခေါ်ရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ထိုကြောင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့သား၏ အမည်ကို မောင်ဝင်းကျော်ဟုလည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓဟူးသမီး၏အမည်ကို မဝင်းကြည် ဟု လည်းကောင်း မှည့်ခေါ်တတ်ကြ၏။
ဇာတာတွင် ပါရှိသော နာမည်များမှာ များသောအားဖြင့် နေ့နံ နှင့် ဆီလျော်အောင် မှည့်ထားသောနာမည်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုမှတစ်ပါး အမည်နာမ ဝေါဟာရ ပညတ်များတွင် ချောင်း၊ မြစ်၊ ပန်း၊ ကျောက်၊ သစ်ပင်ဟူသော ငါးမျိုးတို့၏ အမည်ကို မမှည့်အပ်ကြောင်း၊ နာမည်နောက်များက ရလ အက္ခရာများ မထည့်အပ်ကြောင်း၊ သုတိ0x100သဘာမင်္ဂလာအလို မတိုမရှည် ထိုက်သည့်အလျောက်သာ မှည့်သင့်ကြောင်းနှင့် အမတ်မင်းရာဇာ စီရင်သည့် ဟိတကာရီလင်္ကာတွင် ဖော်ပြ ထားလေသည်။
သို့သော် အချို့မှာ ကလေး၏ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်ကို လိုက်၍ ဝသောကလေးကို မောင်ဝကြီးဟူ၍ လည်းကောင်း၊မောင်ဖိုးထွား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အသားမည်းသောကလေးကို မောင်မဲဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မောင်နက်ဟူ၍လည်းကောင်း မှည့်ခေါ်လေ့ရှိကြ ၏။
ထို့အပြင် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် အဓိပ္ပာယ် ရသော နာမည်များကိုလည်း မှည့်ခေါ်တတ်ကြသေး၏။
ပုံစံ အားဖြင့် လွန်စွာပြော့ပြောင်းသော ကလေးကို သန်မာစေလို သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မောင်သံချောင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ လွန်စွထွားကြိုင်း သန်မာသော ကလေးကို မောင်ပိန်သေး ဟူ၍ လည်းကောင်း မသေးသေးဟူ၍လည်းကောင်း မှည့်ခေါ်တတ်ကြ ၏။
ဤသို့ မှည့်ခေါ်ကြခြင်းမှာ ပညတ်သွားရာ ဓာတ်သက်ပါ စေရန် သဘောနှင့် မှည့်ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်၏။
ဒေသထုံးတမ်းအလိုက် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်ကို လိုက်၍မဟုတ်ပဲ စိတ်နေသဘောထား ကို လိုက်၍လည်း နာမည်မှည့်တတ်ကြသေး၏။
ပမာဆိုသော် လွန်စွာသဘောကောင်းသော ကလေးကို မောင်စိတ်ကောင်းဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရဲရင့်သော ကလေးကို မောင်ရဲမြတ်ဟူ၍ လည်းကောင်း မှည့်ခေါ်တတ်ကြပေသည်။