kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
“စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသည်၊ အယူခံခြင်းကို ခွင့်ပြုမည့်အစား၊ သို့တည်းမဟုတ် ပယ်မည့်အစား၊ စစ် တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပေါ့သောပြစ်ဒဏ်နှင့် အကျုံးဝင်သည့် အခြေအနေများတွင် ထိုပြစ်မှုကို ကျူးလွန်ဘိသကဲ့သို့၊ ထိုပြစ်မှုအတွက် အပြစ်ရှိကြောင်းဆုံးဖြတ်ချက်၊ သို့တည်းမဟုတ် ခြွင်းချက်များကို ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းလဲချက်များကိုဖြစ်စေ၊ ပြုလုပ်၍၊ ထိုပြစ်မှုအတွက် အပြစ်ရှိကြောင်းဆုံးဖြတ်ချက်၊ သက် ဆိုင်ရာရာနှင့် အစားထိုးနိုင်သည့်ပြင် အစားထိုးထားသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်အညီဖြစ်သော ပြစ်မှုအတွက်၊ ဤအက်ဥပဒေက ခွင့်ပြုသည်လည်းဖြစ်၍၊ ပို၍မကြီးလေးသည်လည်းဖြစ်သော၊ စစ်ဘက်အယူခံတရား ရုံးကသင့်တော် လျော်ကန်သည်ဟုလည်း ယူဆသည့် ပြစ်ဒဏ်တရပ်ကို ပြင်ဆင်ချမှတ်နိုင်သည်။
” ၁၅။
အဆိုပါအက်ဥပဒေရှိ ပုဒ်မ ၂၃၇ ကို၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အဖြစ်ပြန်လည်အမှတ်စဉ်၍၊ ထိုသို့ပြန်လည် အမှတ်စဉ်ထားသည့် ပုဒ်မခွဲ (၁) နောက်တွင် အောက်ပါကို၊ ပုဒ်မခွဲ (၂)အဖြစ် ထည့်သွင်းရမည်။
“(၂) ပုဒ်မခွဲ (၁) တွင် မည်သို့ပင် ပါရှိစေကာမူ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကြည်းတပ်အက်ဥပဒေ(The Burma Army Act) ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံရေတပ်စည်းကမ်း အက်ဥပဒေ (The Burma Naval Discipline Act,1947) နှင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံလေတပ် (စည်းကမ်း) အက်ဥပဒေ [The Burma Air Force (Discipline) Act, 1947] များသည်၊ ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူများ၊ ဤအက်ဥပဒေ စတင်အာဏာမတည်မီက၊ ကျူးလွန်သည့်အဆိုပါ အက်ဥပဒေများအရဖြစ်သောပြစ်မှုများနှင့်၎င်း၊ အဆို ပါပြစ်မှုများကျူးလွန်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းသည့်၊ သို့တည်းမဟုတ် အဆိုပါ ပြစ်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်းမှ ပေါ် ပေါက်လာသည့် ကိစ္စအားလုံးနှင့်၎င်း၊ အဆိုပါ အက်ဥပဒေများကို မရုပ်သိမ်းဘိသကဲ့သို့၊ ဆက်လက် သက်ဆိုင်စေရမည်။
ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေအရ၊ ကျွန်ုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။
ဦးဝင်းမောင်၊ နိုင်ငံတော်သမတ၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်။
) အမိန့်အရ၊ သာထက်၊ နိုင်ငံတော်သမတ၏ အတွင်းဝန်။
[အမှတ် ၈၉] ၁၉၆၂ တရားစီရင်ရေး တော်လှန်ရေးကောင်စီ၊ ရန်ကုန်မြို့ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေကို ပြင်သည့် ဥပဒေ။
] ၁၃၂၄ ခုနှစ်၊ နယုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက်။
) အောက်ဖော်ပြပါ ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ကျေညာသည်။
နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌသည်၊ အောက်ပါဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
(၁) ဤဥပဒေကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေကို ပြင်သည့် ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
(၂) ဤဥပဒေသည်၊ ချက်ခြင်းအာဏာတည်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေတွင်ပါရှိသည့်- (က) “တရားလွှတ်တော်ချုပ်”ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “နိုင်ငံတော် တရားရုံးချုပ်”၊ (ခ) “နိုင်ငံတော် တရားဝန်ကြီးချုပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား၊ “နိုင်ငံတော် တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီးချုပ်”၊ (ဂ)“တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားဝန်ကြီး”နှင့် “တရားလွှတ်တော် တရားဝန်ကြီး” ဆိုသည့်စကားရပ် အသီးသီး အစား၊ “နိုင်ငံတော် တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီး” ဆိုသည့်စကားရပ်တို့ကို ထည့်သွင်းရမည်။
ဗိုလ်နေဝင်း၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ။
) အမိန့်အရ၊ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး ကိုကို၊ အတွင်းဝန်၊ နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးအစိုးရအဖွဲ့။
၁၉၈၉ တပ်မတော် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ [နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၈၉] ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၃၅၁ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း ၆ ရက် (၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်) နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့သည် အောက်ပါဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
ဤဥပဒေကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
(ပုံ)စောမောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ၂၀၁၀ သန်းရွှေ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ၁၉၅၉ ခုနှစ် တပ်မတော်အက်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥပဒေအမှတ် ၂၅/၂၀၁၀) ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် (၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်) နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီသည် အောက်ပါဥပဒေကိုပြဋ္ဌာန်းလိုက် သည်- ၁။
ဤဥပဒေကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေတွင် ပါရှိသည့်- (က)“နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ” ဆိုသည့် စကားရပ်အစား “တပ်မ တော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်”၊ (ခ) “ကြည်းတပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “တပ်မတော် (ကြည်း)”၊ (ဂ) “ရေတပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “တပ်မတော်(ရေ)”၊ (ဃ) “လေတပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “တပ်မတော်(လေ)”၊ (င) “သင်္ဘော” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “ရေယာဉ်”၊ (စ) “မိန်းမ” ဆိုသည့်စကားရပ်အစား “အမျိုးသမီး”၊ ဆိုသည့် စကားရပ်တို့ဖြင့် အသီးသီးအစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေတွင်ပါရှိသော “တပ်မကြီး” ဆိုသည့် စကားရပ်တွင် “တပ်မ ကြီး/ တိုင်းစစ် ဌာနချုပ်”၊ “တပ်မဟာ” ဆိုသည့်စကားရပ်တွင် “တပ်မဟာ/စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (အခြေချ)” ဆိုသည့် စကားရပ်တို့ဖြင့် အသီးသီးအစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂ ပုဒ်မခွဲ (၁) ပုဒ်မခွဲငယ် (ဃ) နှင့်ပုဒ်မ ၄ ပုဒ်မခွဲ (၂) တို့ တွင်ပါရှိသော “စေခိုင်းခြင်းခံရသူများ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို “တာဝန်ပေးခြင်းခံရသူများ” ဆိုသည့် စ ကားရပ်ဖြင့် အသီးသီး အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃ ပုဒ်မခွဲ (ဘ) ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- (ဘ) “ဌာနမှူး” ဆိုသည်မှာ စစ်ဘက်အယူခံဌာန၏ ဌာနမှူးကိုဆိုသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၄ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (၁) ၌ပါရှိသော “ပြည်ထောင်စုအစိုးရလက်အောက်ရှိ” ဆိုသည့် စကားရပ်နှင့် “ပါလီမန်က ဖြစ်စေ၊ ပြည်နယ်ကောင်စီတစ်ခုခုကဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၏ အမိန့်အာဏာ အရဖြစ်စေ၊ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသော”ဆိုသည့် စကားရပ်များကို “တပ်မ တော်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (၃) ၌ပါရှိသော “ပြဋ္ဌာန်းထားသော အခြားဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “ထုတ် ပြန်ထားသော အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များ” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃ ပုဒ်မခွဲ (ဗ)၊ ပုဒ်မ ၁၈ ပုဒ်မခွဲ (၁)၊ ပုဒ်မ ၁၉၊ ပုဒ်မ ၁၀၄ ပုဒ်မခွဲ(၄)၊ ပုဒ်မ ၁၁၅ ၏ ဒုတိယစာပိုဒ်၊ ပုဒ်မ ၁၃၀၊ ပုဒ်မ ၂၃၀၊ ပုဒ်မ ၂၃၃ နှင့် ပုဒ်မ ၂၃၅ တို့ကို ပယ် ဖျက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၄ ပုဒ်မခွဲ (၅) ကို အောက်ပါအတိုင်း အစားထိုးရမည်- “(၅)။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်က ပုဒ်မခွဲ(၂)အရ တိုင်ကြား ချက်အပေါ် ချမှတ်သော ဆုံးဖြတ်ချက် တစ်ခုခုကိုပြင်ဆင်နိုင်သည်။
” ၁၀။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၅ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (စ) ၌ပါရှိသော “တပ်၊ နေရာ” ဆိုသည့် စကားရပ်၏နောက်တွင် “လေယာဉ်” ဆိုသည့် စ ကားရပ်ကို လည်းကောင်း၊ (ခ) ပုဒ်မခွဲ (ဇ) ၌ပါရှိသော “လေကြောင်းအချက်ပြ” ဆိုသည့် စကားရပ်၏နောက်တွင် “သို့တည်းမ ဟုတ် ရေကြောင်းအချက်ပြ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုလည်းကောင်းအသီးသီးဖြည့်စွက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၄၈ ၏နောက်တွင် ပုဒ်မ ၄၈-က အဖြစ် အောက်ပါအ တိုင်း ဖြည့်စွက်ရမည်- “၄၈-က။
ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူတစ်ဦးဦးသည်- (က) မိမိအားစောင့်ထိန်းရန်လွှဲအပ်ထားသော သို့မဟုတ် မိမိက စောင့်ထိန်းရန် သို့မဟုတ် စောင့်ကြပ်ရန် တာဝန်ရှိသော ပြစ်ဒဏ်ကျအကျဉ်းသား သို့မဟုတ် ဥပဒေအရ ချုပ်နှောင်ထားသော အချုပ်သားကို အခြားသူတစ်ဦးနှင့် လူစားထိုးလဲလှယ်လျှင် သို့မဟုတ် (ခ) ယင်းသို့ လူစားထိုးလဲလှယ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုလျှင် သို့မဟုတ် လက်သင့်ခံလျှင်စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်သောအခါ တစ်ဆယ့်လေးနှစ်ထိ ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဤအက်ဥပဒေ တွင် ဖော်ပြထားသည့် လျော့သောပြစ်ဒဏ်ဖြစ်စေ ထိုက်သင့်စေရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၅၁ ၏နောက်တွင် ပုဒ်မ ၅၁-က အဖြစ်အောက်ပါ အတိုင်း ဖြည့်စွက်ရမည်- “၅၁-က။
ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူတစ်ဦးဦးသည်- (က) လက်နက်၊ ခဲယမ်းမီးကျောက်များကိုခိုးယူခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း၊ ဝယ်ယူခြင်း၊ တရားမဝင် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ခြင်း၊ လဲလှယ်ခြင်း၊ ဥပဒေအရလက်ခံပိုင်ခွင့်မရှိသူကိုပေးအပ်ခြင်း သို့တည်းမဟုတ် (ခ) နိုင်ငံတော်အား နစ်နာဆုံးရှုံးစေရန် ကြံရွယ်ချက်ဖြင့် နိုင်ငံတော်၏လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်များ ကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ပျက်စီးစေခြင်း သို့တည်းမဟုတ် (ဂ) ပုဒ်မခွဲ (က) နှင့် ပုဒ်မခွဲ (ခ) တို့ပါ ပြစ်မှုတစ်ခုခုကို ကျူးလွန်ရန်အားထုတ်ခြင်း၊ ပူးပေါင်းကြံစည်ခြင်း သို့တည်းမဟုတ် အားပေးကူညီခြင်းပြုလျှင် စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်သောအခါ သေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဤအက်ဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည့် လျော့သောပြစ်ဒဏ်ဖြစ်စေ ထိုက်သင့်စေရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၁ ၏နောက်တွင် ပုဒ်မ ၆၁-က အဖြစ်အောက်ပါ အ တိုင်းဖြည့်စွက်ရမည်- “၆၁-က။
အစိုးရပိုင်လေယာဉ်ကို အပိုင်စီးရန် ကြံရွယ်ချက်ဖြင့်ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူတစ်ဦးဦး သည် လေယာဉ်မှူးအား ခြိမ်းခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြစ်မှုမကင်းသော အနိုင်အထက်ပြုခြင်းဖြင့် တစ် နေရာမှတစ်နေရာသို့ မောင်းနှင်စေလျှင်သော် လည်းကောင်း၊ ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူ လေယာဉ် မှူးသည် တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ မောင်းနှင်လျှင်သော်လည်းကောင်း စစ်တရားရုံးကပြစ်မှုထင်ရှား စီ ရင်သောအခါ သေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဤအက်ဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည့် လျော့သောပြစ်ဒဏ်ဖြစ်စေ ထိုက် သင့်စေရမည်” ၁၄။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၄ ၏နောက်တွင်ပုဒ်မ ၆၄-က အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း ဖြည့်စွက်ရမည်- “၆၄-က။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၄ ပုဒ်မခွဲ (၈) တွင်ပါရှိသော “ကျွန်ကုန်ကူးခြင်း” ဆို သည့် စကားရပ်ကို “လူကုန်ကူးခြင်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၆ ပုဒ်မခွဲ (ဃ) ၌ပါရှိသော “စစ်စခန်း၊” ဆိုသည့် စ ကားရပ်၏နောက်တွင် “လေယာဉ်”ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုဖြည့်စွက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆၉ ၌ ပါရှိသော “ပုဒ်မ ၃၂၊ ၃၃၊ ၃၆၊ ၃၇(၁)” ဆိုသည့် ပုဒ်မများ နောက်တွင် “၅၁-က၊ ၆၁-က၊ ၆၄-က” ဆိုသည့် ပုဒ်မများကို ဖြည့်စွက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေတွင်- (က) ပုဒ်မ ၈၂၊ ပုဒ်မ ၈၄၊ ပုဒ်မ ၈၆ နှင့် ပုဒ်မ ၈၇ တို့၌ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၏သဘောတူညီချက်ဖြင့်” ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုလည်းကောင်း၊ (ခ) ပုဒ်မ ၉၀ ပုဒ်မခွဲ(ခ) တွင်ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို လည်းကောင်း၊ (ဂ) ပုဒ်မ ၁၁၁ ၌ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌကဖြစ်စေ၊” ဆို သည့်စကားရပ်နှင့် “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ သို့တည်းမဟုတ်” ဆို သည့် စကားရပ်တို့ကို လည်းကောင်း၊ (ဃ) ပုဒ်မ ၁၄၆ ပုဒ်မခွဲ(၁)၌ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်နှင့် “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ ကိုယ် စားဖြစ်စေ၊” ဆိုသည့်စကားရပ်တို့ကို လည်းကောင်း၊ (င) ပုဒ်မ ၁၆၈ ပုဒ်မခွဲ (၂) ၌ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည်၊ သို့တည်းမဟုတ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို လည်းကောင်း၊ (စ) ပုဒ်မ ၁၆၉ ၌ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ သို့တည်းမ ဟုတ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို လည်းကောင်း၊ (ဆ) ပုဒ်မ ၁၈၅ ပုဒ်မခွဲ (၁)၌ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌက၊ သို့တည်းမဟုတ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကိုလည်းကောင်း အသီးသီးပယ်ဖျက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၃ ပုဒ်မခွဲ(၄)ကို အောက်ပါအတိုင်း အစားထိုးရမည်- “(၄) အပြစ်ပေးခံရသော ပြစ်မှုကို ကျူးလွန်ချိန်တွင် အကြပ်အဆင့်ရှိသူ တစ်ဦးဦးအားအဆိုပါ ပုဒ်မ၏ အပိုဒ်(က)၊ (ခ)၊ (ဂ) (၂) နှင့် (ဇ) တို့တွင် သီးခြားဖော်ပြထားသောပြစ်ဒဏ်များကို မချမှတ်ရ။
” ၂၀။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၉၂ ပုဒ်မခွဲ (ဈ) တွင်ပါရှိသော “ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံအစိုး ရ” အစား “နိုင်ငံတော်” ဆိုသည့်စကားရပ်အား အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀၄ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (၁)၊ ပုဒ်မခွဲ (၂) နှင့် ပုဒ်မခွဲ (၃) တို့၌ပါရှိသော “လေးဆယ့်ရှစ်နာရီ” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “နှစ်ဆယ့်လေးနာရီ” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ (ခ) ပုဒ်မခွဲ (၃) ၌ပါရှိသော “တနင်္ဂနွေနေ့များနှင့်အစိုးရ၏ အခြားရုံးပိတ်ရက်များ” ဆိုသည့်စကားရပ် ကို “အစိုးရ ရုံးပိတ်ရက်များ” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီးအစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀၉ တွင်- (က) ဘေးခေါင်းစဉ်နှင့် ပုဒ်မခွဲ(၁)တို့၌ပါရှိသော “တပ်ထိန်းချုပ်များ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို “တပ် ထိန်းချုပ်” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ (ခ) ပုဒ်မခွဲ (၂) နှင့် ပုဒ်မခွဲ (၃) တို့၌ ပါရှိသော “တပ်ထိန်းချုပ်” ဆိုသည့် စကားရပ်များကို “တပ် ထိန်း”ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီးအစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၁၄ ပုဒ်မခွဲ (က) တွင်ပါရှိသော “နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဖြစ်စေ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကဖြစ်စေ” ဆို သည့် စကားရပ်ကို “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၁၉ တွင်- (က) ပုဒ်မခွဲ (ခ) ၌ပါရှိသော “ရေတပ် အတွက်ဖြစ်လျှင်” ဆိုသည့် စကားရပ်နောက်တွင် “ရေတပ်စ ခန်းဌာနချုပ်၊” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ဖြည့်စွက်ရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (ဂ) ၌ ပါရှိသော “လေတပ်အတွက်ဖြစ်လျှင်” ဆိုသည့် စကားရပ်၏နောက်တွင် “လေတပ်စ ခန်းဌာန ချုပ်၊” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ဖြည့်စွက်ရမည်။
(ဂ) ပုဒ်မခွဲ (ဂ) ၌ ပါရှိသော “လေတပ်ရင်း၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ပယ်ဖျက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂၃ ပုဒ်မခွဲ (၂) ၌ပါရှိသော “ပုဒ်မ ၃၂၊ ၃၃၊ ၃၆၊ ၆၄(၂)” ဆိုသည့် ပုဒ်မများနောက်တွင် “၃၇(၁) တန်းပြည့် စစ်မှုထမ်းချိန်တွင်စစ်ပြေးမှု၊ ၅၁-က၊ ၆၁-က၊ ၆၄-က” ဆိုသည့် ပုဒ်မများ ကို ဖြည့်စွက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၃၂ တွင်ပါရှိသော “စစ်ဥပဒေချုပ်ဌာန” ဆိုသည့် စ ကားရပ်ကို “စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော် အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၈၂ တွင်- (က) စာကိုယ်အပိုဒ်ကို- “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ပြစ်မှုတစ်ခုခုအတွက် စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရသည့် သို့တည်းမဟုတ် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးက အယူခံပယ်ခြင်းခံရသည့် ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူတစ်ဦးဦးအား” ဆိုသည့် စကားဖြင့် အစားထိုးရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (ဂ) ၌ပါရှိသော “သို့ရာတွင် စစ်တရားရုံးကချမှတ်သည့် တစ်ကျွန်းပို့ဒဏ်ကို ၎င်း၏ကာလ ထက်ပိုသည့် ကာလအတွက် ထောင်ဒဏ်နှင့်လျော့ပေါ့ပြောင်းလဲခြင်းမပြုလုပ်ရ”ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ပယ်ဖျက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၈၃ ပုဒ်မခွဲ (၁)၌ပါရှိသော “အာဏာပိုင်” ဆိုသည့်စကားရပ်နှင့် “ထိုအာဏာပိုင်” ဆိုသည့်စကားရပ်များကို “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့် အသီးသီး အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေတွင်- (က) ပုဒ်မ ၁၉၃ ပုဒ်မခွဲ (၂) တွင်ပါရှိသော “ခွင့်ပြုရမည်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “ခွင့်ပြုနိုင်သည်” ဆို သည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
(ခ) ပုဒ်မ ၁၉၄၊ ပုဒ်မ ၁၉၅၊ ပုဒ်မ ၁၉၆ နှင့်ပုဒ်မ ၁၉၇ တို့တွင်ပါရှိသော “ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ”ဆိုသည့် စ ကားရပ်များကို ပယ်ဖျက်ရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉၆ ပုဒ်မခွဲ (င) ၌ပါရှိသော “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်နှင့် ရေတပ်တိုင်းမှူးသည်၊” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “သက်ဆိုင်ရာတိုင်းမှူးနှင့် ရေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်မှူးတို့သည်၊” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၁ ကို အောက်ပါအတိုင်း အစားထိုးရမည်- “၂၁၁။
(၁) တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကဖြစ်စေ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဤ ကိစ္စအလို့ငှာ အမိန့်စာဖြင့်အာဏာအပ်နှင်းထားသော အရာရှိတစ်ဦးဦးကဖြစ်စေ စစ်ဘက်အယူခံတရား ရုံးကို ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်အောက် မနိမ့်သည့် အရာရှိကြီးသုံးဦးဖြင့် အခါအားလျော်စွာ ဖွဲ့စည်းရမည်။
(၂) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံး၏ ကိစ္စအဝဝကိုဆောင်ရွက်နိုင်ရန် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဖြစ်စေ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဤကိစ္စအလို့ငှာ အမိန့်စာဖြင့် အာဏာအပ်နှင်းထားသော အရာရှိတစ်ဦးဦးကဖြစ်စေ စစ်ဘက်အယူခံဌာန ကို ဖွဲ့စည်းပေးရမည်။
” ၃၅။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၂ ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- “၂၁၂။
” ၃၆။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၃ ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- “၂၁၃။
(၁) စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရသူသည် မိမိအား ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းကို စစ် ဘက်အယူခံတရားရုံးတွင် ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ အယူခံနိုင်သည်။
(၂) (က) သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရသောအမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခြင်းခံရသူက အယူခံဝင်လို လျှင် စစ်တရားရုံး၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း စစ်ဘက်အယူခံတရား ရုံးသို့ အယူခံလွှာ တင်သွင်းရမည်။
(၂) ထိုသို့တင်သွင်းသောလျှောက်လွှာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်က မည်သို့အမိန့်ချမှတ် ကြောင်း အကြောင်းပြန်ကြားချက် ရရှိသည့်နေ့ရက်မှ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းပြန် ကြားချက်မရရှိပါက သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်ထံသို့ လျှောက်လွှာတင်သွင်းခဲ့သည့် နေ့ရက်မှ ရက်ပေါင်း ၆၀ ကုန်ဆုံးပြီးနောက်ထပ်ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့ အယူခံဝင်နိုင်သည်။
” ၃၇။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၄ ကိုအောက်ပါအတိုင်း အစားထိုးရမည်- “၂၁၄။
” ၃၈။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၇ ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- “၂၁၇။
” ၃၉။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၂၂ ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- “၂၂၂။
(၁) စစ်ဥပဒေချုပ်သည် စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးရှိ အယူခံအမှုများတွင် နိုင်ငံတော်အတွက်ကိုယ် တိုင်ဖြစ်စေ၊ ယင်းက စာဖြင့်တာဝန်ပေးအပ်သည့် လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်ရာထူးအောက်မနိမ့်သော အရာရှိတစ်ဦးဦးကို ဖြစ်စေ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခွင့် ပြုရမည်။
(၂) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးရှိ မည်သည့်အယူခံမှုတွင်မဆို အယူခံတရားလို(မူလရုံးတရားခံ)သည် မိမိ ကရွေးချယ်သဖြင့် ၎င်းအရာရှိမှလည်းကျေနပ်လက်ခံသည့် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်အောက်မနိမ့်သော အရာရှိတစ်ဦးဖြင့် ဆောင်ရွက်ခွင့် ရှိရမည်။
” ၄၀။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၂၃ ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- “၂၂၃။
(ခ) စစ်ဘက်အယူခံတရားရုံးသို့ အယူခံလွှာတင်သွင်းထားပါက ယင်းအယူခံမှုကို ပလပ်ခြင်း၊ ရုပ်သိမ်း ခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုမီ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရ။
” ၄၁။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၂၆ နှင့် ၂၂၇ တို့တွင်ပါရှိသော- “(က) “စစ်ဥပဒေချုပ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ (ခ) “အတွင်းဝန်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “ဌာနမှူး” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ (ဂ) “တပ်မတော်မှတ်တမ်းရုံး၏တပ်မှူး” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “တပ်မတော်မှတ်တမ်းညွှန်ကြားရေး မှူးရုံး” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီးအစားထိုးရမည်။
” ၄၂။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၃၂ ကို အောက်ပါအတိုင်းအစားထိုးရမည်- “၂၃၂။
” (ပုံ) သန်းရွှေ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ၂၀၂၀ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၁၂။
) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၈ ရက် (၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည်ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
ဤဥပဒေကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂၅၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) ကို အောက်ပါအတိုင်း အစားထိုးရမည်- “(၁) ပုဒ်မခွဲ (၂) တွင် ပြဋ္ဌာန်းသည့်အတိုင်းမှတစ်ပါး အောက်ပါနေ့ရက်တစ်ခုခုမှ သုံးနှစ်ကုန်ဆုံးသည့် အခါ သက်ဆိုင်ရာပြစ်မှုတစ်ခုခုအတွက် ဤအက်ဥပဒေကို လိုက်နာရသူတစ်ဦးဦးအား စစ်တရားရုံးဖြင့် စစ်ဆေးစီရင်ခြင်းကို စတင်မပြုလုပ်ရ- (က) ပြစ်မှုကျူးလွန်သည့်နေ့ရက်၊ (ခ) နစ်နာသူ သို့မဟုတ် အရေးယူပိုင်ခွင့်ရှိသူက ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း မသိရှိရာမှ ယင်းပြစ်မှုကျူးလွန် ကြောင်းကို သိရှိလာသည့်အခါ ၎င်းတို့သိရှိသည့် နေ့ရက်များအနက် စောရာနေ့ရက်၊ (ဂ) နစ်နာသူ သို့မဟုတ် အရေးယူပိုင်ခွင့်ရှိသူက ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ မည်သူဖြစ်ကြောင်းမသိရှိရာမှ ယင်းပြစ်မှုကျူးလွန်သူ မည်သူဖြစ်ကြောင်းကို ၎င်းတို့သိရှိသည့်နေ့ရက်များအနက် စောရာနေ့ရက်။
” ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကျွန်ုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။
(ပုံ) ဝင်းမြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေ (၂၀၁၀ ခုနှစ်) ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေ (နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥပဒေအမှတ်၊ ၃၂ / ၂၀၁၀) ၁၃၇၂ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် (၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်) နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီသည် ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
ဤဥပဒေကို တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေး ဥပဒေ ဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
ဤဥပဒေတွင် ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရမည်- (က) တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏တပ်မတော်ကို ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ်သည့် အကြီးအကဲကို ဆိုသည်။
(ခ) တပ်မြို့ ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)တပ်ဖွဲ့များ အခြေစိုက်နေထိုင်သော နေရာနှင့် တပ်ဖွဲ့များ အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည့် နေရာများကို ဤဥပဒေအရ တပ်မြို့အဖြစ်သတ်မှတ်သည့် နယ်မြေ ကိုဆိုသည်။
(ဂ) တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ ဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေအရ တပ်မြို့ကိစ္စများစီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်ရန် ဖွဲ့စည်းထား သော အဖွဲ့ ကိုဆိုသည်။
(ဃ) တပ်နယ်မှူး ဆိုသည်မှာ တပ်နယ်တစ်ခုတွင် တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့များကို အခါအားလျော်စွာ ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲရန် တိုင်းမှူး သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ စစ်ဌာနချုပ်ကခန့်ထားသော တပ်မတော်အရာရှိကိုဆိုသည်။
(င) ဥက္ကဋ္ဌ ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့အား ကြီးကြပ် အုပ်ချုပ်သူကိုဆိုသည်။
(စ) အတွင်းရေးမှူး ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စများအား အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၏ စီမံကွပ်ကဲမှုဖြင့် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသူကို ဆိုသည်။
(ဆ) ကျန်းမာရေးအရာရှိ ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့ကျန်မားရေးကိစ္စများ အတွက် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော တပ်မတော်ဆေး အရာရှိ သို့မဟုတ် မြို့နယ်ကျန်းမာရေးအရာရှိ ဆေးမှူးကို ဆိုသည်။
(ဇ) လမ်း ဆိုသည်မှာ လမ်းနှင့် တံတားအသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာဥပဒေအရ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော လမ်းနှင့်ယင်း လမ်း၏ နယ်နိမိတ် သို့မဟုတ် လမ်းမကြီးနှင့် ယင်းလမ်းမကြီး၏ နယ်နိမိတ်ကို ဆိုသည်။
(ဈ) ဈေး ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တပ်မြို့ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ပိုင် နယ်မြေ အတွင်းရှိ ပြည်သူများအတွက် သား၊ ငါး၊ သစ်သီး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သက်ရှိတိရစ္ဆာန်များ သို့မဟုတ် အခြားစားသောက် ကုန်နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို ရောင်းချသည့် နေရာကိုဆိုသည်။
(ည) တပ်မြို့ဈေး ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်၌ ရှိသော ဈေးကို ဆိုသည်။
(ဋ) သားသတ်ရုံ ဆိုသည်မှာ လူအများစားသုံးရန် အသားကို တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ရောင်းချရန် အလို့ငှာ တိရစ္ဆာန်များကိုသတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် မြို့နယ်စည်ပင် သာယာရေးအဖွဲ့ပိုင်နေရာကို ဆိုသည်။
(ဌ) တပ်မြို့သားသတ်ရုံ ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်၌ ရှိသော သားသတ်ရုံကို ဆိုသည်။
(ဍ) အဆောက်အအုံ ဆိုသည်မှာ မည်သည့်ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းဖြင့် မဆို ယာယီ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်း ဆောက်လုပ်သည့် အိမ်၊ တိုက်၊ တဲ၊ တစ်ဖက်ယပ်၊ အမိုးပါရှိသော အခြားအဆောက်အအုံ သို့မဟုတ် ယင်းတို့၏ အစိတ်အပိုင်းကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် အဆောက်အအုံနံရံ၊ မြေထိန်းနံရံ၊ အကာအရံ၊ ဝင်းတံခါး၊ ခြံစည်းရိုး၊ ဝင်းထရံ၊ ဇာတ်ခုံ၊ တိုင်၊ ကျားထောက် သို့မဟုတ် အဆောက်အအုံ၏ အကြမ်းထည်လည်း ပါဝင်သည်။
(ဎ) ပေါင်းစပ်နံရံ ဆိုသည်မှာ ပိုင်ရှင်သီးခြားဖြစ်သည့် အဆောက်အအုံ နှစ်ခုအကြားတွင် ခွဲခြားနေထိုင်အသုံးပြုရန် ပေါင်းစပ် ကာရံ ထားသည့် နံရံကိုဆိုသည်။
(ဏ) ရေပေးရေးလုပ်ငန်း ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့အတွင်း ရေပေးရန် ကိစ္စတွင်သုံးသည့်ချောင်း၊ မြောင်း၊ အင်း၊ အိုင်၊ ရေတွင်း၊ ရေကန်၊ ရေစုပ်စက်၊ ရေသယ်ကား၊ ရေဘုံဘိုင်နှင့် ရေပြွန်တို့အပါအဝင် ရေပေးရန်ကိစ္စတွင်သုံးသည့် စက်ကိရိယာ၊ မြေ၊ အဆောက်အအုံ၊ တံတားနှင့် အခြားပစ္စည်းများကို ဆိုသည်။
(တ) မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဆိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန်များ မွေးမြူခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သားဖောက်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ သုတေသနပြု ခြင်း၊ ရောင်းချခြင်းနှင့် နို့နှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။
(ထ) နေထိုင်သူ ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ပိုင် နယ်မြေအတွင်း နေထိုင်သူ သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ် ကိုင်နေသူ သို့မဟုတ် မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းကိုပိုင်ဆိုင်သူ သို့မဟုတ် လက်ဝယ်ရှိသူကိုဆိုသည့် အပြင် အကယ်၍ အငြင်းအခုံ ဖြစ်ပွား ခဲ့လျှင် နေထိုင်သူဖြစ်ကြောင်းသက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးက အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်း ခံရသူကိုဆိုသည်။
(ဒ) လက်ဝယ်ရှိသူ ဆိုသည်မှာ ပိုင်ရှင်အပါအဝင် မြေနှင့် အဆောက်အအုံတွင် နေထိုင်အသုံးပြုသူကို ဆိုသည်။
(ဓ) ကူးစက်တတ်သောရောဂါ ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့လည်းကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်မှ လူသို့လည်းကောင်း၊ သွေးနှင့် သွေးထွက်ပစ္စည်းများမှတစ်ဆင့် လူသို့လည်းကောင်း၊ လူ့အသုံးအ​ဆောင်ပစ္စည်းများမှတစ်ဆင့် လူသို့လည်းကောင်း၊ အစားအသောက်မှတစ်ဆင့် လူသို့လည်းကောင်း၊ ခြင်၊ ယင်၊ လှေးစသည့် ပိုးမွှားကောင် များမှတစ်ဆင့် လူသို့လည်းကောင်း၊ ကူးစက်တတ်သောရောဂါကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနက အခါအားလျော်စွာ အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါအဖြစ်သတ်မှတ် သည့် ကူးစက်ရောဂါများလည်း ပါဝင်သည်။
(န) နှောင့်ယှက်မှု ဆိုသည်မှာ လူ၏ အာရုံခံစားမှု၊ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်နှင့် ကျန်းမာရေးတို့ကို ထိခိုက်နစ်နာ စေမည့် ပြုလုပ်မှုနှင့် ပျက်ကွက်မှုများကို ဆိုသည်။
(ပ) ဘီးတပ်ယာဉ် ဆိုသည်မှာ မော်တော်ကား၊ မီးရထား၊ မော်တော် ဆိုင်ကယ်နှင့် စက်ဘီး၊ ဆိုက်ကားနှင့် လက်တွန်းလှည်းအပါအဝင် ဘီးတပ်ထားသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ယာဉ်များကို ဆိုသည်။
(ဖ) အိမ် ဆိုသည်မှာ စစ်မှုထမ်းတစ်ဦးနေထိုင်ရန် သို့မဟုတ် စစ်ဘက် ရိပ်သာတစ်ခုပြုလုပ်ရန် သင့်လျော်သော အဆောက်အအုံကိုဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် အဆောက်အအုံနှင့် ဆက်စပ်နေသော မြေနှင့် အဆောက်အအုံ များလည်း ပါဝင်သည်။
(ဗ) စစ်ဘက်အရာရှိ ဆိုသည်မှာ တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) တာဝန်များအရ တပ်နယ်တစ်ခု၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသော ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ သို့မဟုတ် အရာခံဗိုလ်ကို ဆိုသည်။
ယင်းစကားရပ်တွင် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အမိန့်စာဖြင့် ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအလို့ငှာ တပ်နယ်ရုံးနှင့် တပ်မတော်ဌာန တစ်ခုခုတွင် အရာရှိတာဝန်ထမ်း​ဆောင်နေ သူ လည်းပါဝင်သည်။
(ဘ) ပိုင်ရှင် ဆိုသည်မှာ တပ်မြို့အတွင်းရှိ အဆောက်အအုံ သို့မဟုတ် မြေကွက်ပိုင်ဆိုင်သူကို ဆိုသည်။
ယင်း စကားရပ်တွင် အဆောက်အအုံ သို့မဟုတ် မြေကွက်ကို အငှားချထားခြင်းကိစ္စ၌ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်စားလှယ် ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ယုံမှတ် အပ်နှံခံရသူ အဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ အိမ်လခ သို့မဟုတ် မြေငှားခကို လက်ခံရရှိနေသူ သို့မဟုတ် ရရှိထိုက်သူတို့လည်း ပါဝင်သည်။
အခန်း(၂) တပ်မြို့သတ်မှတ်ခြင်း နှင့် ဖျက်သိမ်းခြင်း ၃။
အစိုးရအဖွဲ့သည် အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) တပ်ဖွဲ့ များ အခြေစိုက်သောနေရာနှင့် တပ်ဖွဲ့များအသုံးပြုရန် လိုအပ်သည့်နေရာများကို နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်၍ တပ်မြို့ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
ထို့ပြင် တပ်မြို့အဖြစ်မှပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့်ခွဲထုတ်ခြင်းများပြုလုပ်နိုင်သည်။
(က) အစိုးရအဖွဲ့သည် အမိန့်ပြန်တမ်းထုတ်ပြန်၍ တပ်မြို့နှင့်ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့်မည်သည့် ဒေသ၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာကိုမဆို တပ်မြို့နယ်နိမိတ်သို့ထည့်သွင်းရန်သော်လည်းကောင်း၊ တပ်မြို့တွင်ပါဝင်သည့် မည်သည့် ဒေသ၊ ရပ်ကွက်၊ကျေးရွာကိုမဆို ယင်းတပ်မြို့မှခွဲထုတ်ရန်သော်လည်းကောင်း ရည်ရွယ်ကြောင်းထုတ်ပြန်ကြေညာနိုင် သည်။
(ခ) တပ်မြို့သို့မဟုတ် ဒေသ၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာတွင် နေထိုင်သူမည်သူမဆို ပုဒ်မခွဲ (က) အရ ထုတ်ပြန်ထားသော အမိန့်ကြော်ငြာစာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ယင်းအမိန့်ကြော်ငြာစာထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှ ရက်သတ္တပတ် ၆ ပတ်အတွင်း အစိုးရ အဖွဲ့သို့ ကန့်ကွက်စာ တင်သွင်းနိုင်သည်။
(ဂ) ပုဒ်မခွဲ (က) အရ အမိန့်ကြော်ငြာစာထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှ ရက်သတ္တပတ် ၆ ပတ် ကုန်ဆုံးသောအခါ အစိုးရ အဖွဲ့သည် ကန့်ကွက်ချက်မရှိလျှင်လည်းကောင်း၊ ပုဒ်မခွဲ (ခ) အရ ကန့်ကွက်စာ တင်သွင်းခြင်းရှိလျှင် ယင်း ကန့်ကွက်ချက်ကို စုံစမ်း စစ်ဆေး ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်လည်းကောင်း ယင်းထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာနှင့် စပ်လျဉ်းသော ဒေသ၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာဖြစ်စေ၊ ယင်း၏တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုဖြစ်စေ တပ်မြို့အတွင်း ထည့်သွင်း နိုင်သည် သို့မဟုတ် တပ်မြို့မှ ခွဲထုတ်နိုင်သည်။
ပုဒ်မ ၄ အရ အမိန့်ကြော်ငြာစာထုတ်ပြန်၍ တပ်မြို့အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း ခံရသော ဒေသ၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာသည်တည်ဆဲဥပဒေများ၊နည်းဥပဒေများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အကျုံးဝင်သည့်အပြင် ဤဥပဒေပါ ညွှန်ကြားချက်များကိုလည်း လိုက်နာရမည်။
(က) ပုဒ်မ ၃ အရ အမိန့်ကြော်ငြာစာထုတ်ပြန်၍ တပ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်သည့် နယ်မြေတစ်ခုလုံးကို တပ်မြို့ အဖြစ်မှ ရပ်စဲရန် လိုအပ်လျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်- (၁) တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ပိုင် မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းကိုဖြစ်စေ၊ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ စာရင်းအင်းနှင့်တကွ လွှဲပြောင်းနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏အမိန့်တောင်းခံ၍ သက်ဆိုင်ရာ ရုံး၊ ဌာနသို့လွှဲအပ်ခြင်း၊ (၂) ရရန်၊ပေးရန်ကြွေးမြီများကို စာရင်းအင်းနှင့်တကွကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏အမိန့်တောင်းခံ၍ သက်ဆိုင်ရာ ရုံး၊ ဌာနသို့လွှဲအပ်ခြင်း၊ (၃) ဖျက်သိမ်းမိန့်သတ်မှတ်သည့်နေ့အထိ တပ်မြို့စည်ပင် သာယာရေးအဖွဲ့ပိုင်ငွေများကို စာရင်းဇယားပြုလုပ်၍ နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ ဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေစာရင်းသို့ သက်ဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အပ်နှံခြင်း။