kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
right|ဝဲမှယာ : မွန်ပြည်သစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ရွှေကျင်၊ ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးနု၊ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ မန်းဘဇန် တို့ တညလ တပ်ပေါင်းစု အတွက် လက်မှတ်ရေးထိုးစဉ်က ၁၉၇ဝ ခု၊ မတ်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု၏ ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ၊ မန်းဘဇန် ဦးဆောင်သော ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး၊ မွန်ပြည်သစ် ပါတီတို့ ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် 'တညလ' တပ်ပေါင်းစုတွင် နိုင်ရွှေကျင်က အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ရှစ်လေးလုံး လူထု အရေးတော်ပုံ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများနှင့် ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုများ ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာပြည် ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် အဖွဲ့ချုပ် (Democratic Alliance of Burma - DAB) ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်သော အခါ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၉ဝ ခုနှစ်မှ စပြီး အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ တပ်ပေါင်းစု (National Democratic Front - NDF) ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသလို၊ DAB နဲ့ NCUB (National Council of Union of Burma) တပ်ပေါင်းများတွင်လည်း ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန် အဖြစ် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၊ ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုများနှင့် အတူ ဥရောပနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံများသို့ စည်းရုံးရေး ခရီးစဉ်များ ထွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်သစ် ပါတီနှင့် နဝတ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ရခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် ကေအိုင်အို (KIO) ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မိုင်နှင့် အတူ ကုလသမဂ္ဂ အထူး ကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာ ဒီဆိုတိုကို ရန်ကုန်မြို့တွင် တွေ့ဆုံပြီး တပြည်လုံး အတိုင်းအတာ ဆောင်သော ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်နိုင်ရန် နည်းလမ်းများကို အကြံပြု တင်ပြခဲ့သည်။
၁၉၉၈ တွင် နိုင်ရွှေကျင်က ဒု-ဗိုလ်ချူပ်ကြီး ခင်ညွှန့် (ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲဟောင်းနှင့် နဝတ/ နအဖ အတွင်းရေးမှူး ၁) ထံ ပန်ကြားချက် အရ မွန် သံဃာတော်များ မွန်ဘာသာဖြင့် အစိုးရ ပထမပြန် စာမေးပွဲကို ပြန်လည် ဖြေဆိုခွင့် ရခဲ့သည်။
၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ မတ် ၇ ရက်နေ့ အသက် ၉၁ နှစ် အရွယ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
နိုင်ရွှေကျင်သည် ဗကပ ပဲခူးခရိုင် ဆေးမှူးနှင့် တိုင်းကော်မတီဝင် ရဲဘော်သက်၏ နှမ ဝေါမြို့သူ ဒေါ်တင်နှင့် ၁၉၅၈ တွင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး၊ တဦးတည်းသော သားဖြစ်သူ မင်းသိန်းကြည်လွင် (ခေါ်) ကိုဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကိုးကား မကဒတ (၅) နှစ်မြောက် 'ဒေါင်းအိုးဝေ' စာစောင်၊ ၁၉၉၃ နိုဝင်ဘာ အထူးထုတ်၊ 'တော်လှန်စကားဝိုင်း'။
သိမှတ်ဖွယ်ရာ ကိုယ်ရေး အချက်အလက်များ၊ ရေးသားသူ၊ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်တိုက်နှင့် ခုနှစ်၊ လတို့ မပါရှိ။
၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်၊ INDEPENDENCE MON NEWS AGENCY (IMNA) သတင်း။
နိုင်ရွှေကျင် (ကွယ်လွန်) မွန်ပြည်သစ် ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌကြီး၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း ဆောင်းပါး၊ Kaowao Newsgroup။
နိုင်အောင်ထွန်း (၁၉၁၃–၁၉၇၀) သည် မွန်အမျိုးသား လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့သော မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦး (Mon People Front - MPF)၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး မွန်ပြည်နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ပငကျေးရွာ ရွာသူကြီး အဖ နိုင်ဖိုး၊ အမိ မိကွန်းမေးတို့က ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး မွေးချင်း ငါးဦး ရှိသည်။
မော်လမြိုင်မြို့ အင်္ဂလိပ် ဂျက်ဆင်ကျောင်းတွင် ၁၀ တန်းကို သမိုင်းဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းမှထွက်ပြီး မုဒုံမြို့နယ်၊ ကလော့သော့ဇာတိ မိအေးစိန်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဖခင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးနောက် ပငရွာ သူကြီး အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသည်။
မွန်လူငယ် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး နိုင်ဖိုးချို ဦးဆောင်သော မွန်တိုင်းရင်းသား အစည်းအရုံး (၁၉၄၆) ၌ မြို့နယ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန် ယူခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်ခြင်း ၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ်လတွင် စတင်ခဲ့သည့် မွန်လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတွင် စတင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပါတီ သက်တမ်းတလျှောက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် နိုင်အောင်ထွန်း၊ နိုင်ချမ်းမွန်၊ နိုင်ဆိတ်နို့ (နိုင်နွန်လာ)၊ နိုင်အောင်တင်၊ နိုင်ဖိုးစိန်၊ နိုင်ငွေသိမ်း၊ နိုင်ထွန်းသိန်း၊ နိုင်သိမ်းမောင်၊ နိုင်ထင် စသည့် မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦး ဗဟို ကော်မတီများနှင့် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ အများစုတို့ လက်နက် ချလိုက်ကြပြီး ဥပဒေဘောင်တွင်း ရပ်တည်ခွင့်ကို ရယူလိုက်ကြသည်။
၁၉၅၈ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မိုင်ဒါကွင်း၌ မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦးမှ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲ အသွင်မှ ဥပဒေအတွင်းတိုက်ပွဲ အသွင်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း အခမ်းအနား ကျင်းပခဲ့ပြီး မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦးမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၁,၁၁၁ တို့က လက်နက် ကိုယ်စီဖြင့် နိုင်ငံတော် အစိုးရထံ အပ်နှံခဲ့သည်။
မွန်ခေါင်းဆောင် အချို့ အမြင်ကမူ ဖဆပလ အပေါ် အယုံအကြည် မရှိသဖြင့် အချို့သော လက်နက်ကောင်းများကို ဖွက်ထားပြီး အချို့ကိုသာ အပ်နှံ စေလိုကြောင်း နိုင်အောင်ထွန်းအား အကြံပြု တင်ပြခဲ့သော်လည်း၊ "မွန်တွေ အနေဖြင့် ရိုးသားမှု မရှိလျှင် မိမိ ရန်သူနှင့် ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည် မဟုတ်" ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး လက်နက်များ တလက်မကျန် အကြွင်းမဲ့ အပ်နှံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မွန်ပြည်သူ့ တပ်ဦး တရား ဥပဒေဘောင် အတွင်း တရားဝင် ပါတီ အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ၁၉၆ဝ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်နေဝင်း အိမ်စောင့်အစိုးရမှ ကျင်းပ ပြုလုပ်သော အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၌ ကျိုက္ခမီမြို့နယ် မဲဆန္ဒ နယ်မြေတွင် မဲအပြတ်အသတ် အနိုင် ရရှိကာ နိုင်အောင်ထွန်း ပြည်သူ့ လွှတ်တော် အမတ် ရွေးကောက် ခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ဦးနု အစိုးရအဖွဲ့တွင် မွန်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၆၁ ခု၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုသည်။
ထို့အပြင် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီး၊ အမျိုးသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေး ဌာနများကိုပါ ပူးတွဲ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
မွန်ပြည်နယ် ဖော်ထုတ်ရေး အလုပ် ညီညွတ်ရေး ကော်မတီ အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ (ဗဟို) ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်လှမောင်၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ မွန်ဖိုးချိုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဘဝ ၁၉၆၂ ခု၊ ဦးနေဝင်း စစ်အုပ်စုမှ အာဏာသိမ်းစဉ်တွင် အခြား နိုင်ငံရေးသမားများ၊ မွန်ခေါင်းဆောင်များ နည်းတူ အကျဉ်းကျခံလိုက်ရသည်။
၆ နှစ် ခန့် အကျဉ်း ကျခံခဲ့ရပြီး ၁၉၆၈ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
ထိုနောက် တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ ၃၃ ဦးပါ နိုင်ငံတော် သမ္မတ အကြံပေး အဖွဲ့တွင် မွန် အမျိုးသား ခေါင်းဆောင် နိုင်ဖိုးချိုနှင့် အတူ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၁၉၇၀ ခု၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်၊ နံနက် ၇ နာရီခန့်၌ မော်လမြိုင် နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန် အသက် ၅၇ နှစ် ဖြစ်သည်။
ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ မဆလ အစိုးရ လက်ထက်၌ နိုင်ငံဂုဏ်ရည် မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။
ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်း သည် စစ်ကြိုခေတ် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး တိုက်ပွဲ၊ စစ်ကြီး အတွင်း ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး တိုက်ပွဲ၊ စစ်ပြီးခေတ် လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲနှင့် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးခေတ် လူနေမှု စနစ် ထူထောင်ရေး အထိ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ thumb|ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်း (ရှေ့တန်း အလယ်တွင် ထိုင်နေသူ)၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ (၇၇) နှစ်မြောက် နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေးနေ့ (ပါတော်မူနေ့ - ၁၃၂၄) ဆရာကြီး ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်းသည် တောင်ငူမြို့၊ ငွေလုံရပ်ကွက် ကွယ်လွန် နယ်ခြား ဝန်ထောက်ကြီး အဖ ဦးကျီးညို - အမိ ဒေါ်ညွန့်တို့မှ ၁၂၅၉ (ခရစ်နှစ် ၁၈၉၇) ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသော သားဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သပိတ်မှောက် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်းသည် ခရစ်နှစ် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ပထမကျောင်းသားသပိတ် သပိတ်မှောက် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ၁၁ ဦးတွင် တစ်ဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းသား သပိတ်ကြီးကို ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက် (တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁ဝ ရက်) နေ့က စတင် သပိတ်မှောက်ခဲ့ရာ ပထမတွင် ရန်ကုန်ကောလိပ်နှင့် ယုဒသန်ကောလိပ်သာ ဖြစ်ပြီး နောက်တွင် စိန်ပေါ၊ စိန်ဂျွန်း၊ မက်သဒစ် ဟိုက်စကူး စသော ရန်ကုန် ကျောင်းပေါင်းစုံသို့ ကူးစက် သွားလေသည်။
ထိုမှ တဆင့် မော်လမြိုင်၊ ပြည်၊ ပုသိမ်၊ ပဲခူး၊ ဟင်္သာတ၊ သာယာဝတီ၊ သထုံ၊ပျဉ်းမနား၊ စစ်ကိုင်း၊ မြင်းခြံ၊ ရွှေတောင်၊ လက်ပံတန်း၊ ညောင်တုန်း၊ သုံးခွ၊ မင်းဘူး၊ မြန်အောင် စသော ကျောင်း ၄၄ ကျောင်း ကူးစက်သွားပြီး သပိတ်လက်နက်ဖြင့် နယ်ချဲ့ကို ဆန့်ကျင် ခဲ့ကြသည်။
ဆရာကြီး ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်းတို့၏ စတင် သပိတ်မှောက်ခဲ့သော သပိတ် လက်နက်ကြောင့် ၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာတွင် ကျောင်းသားများ သပိတ်မှောက်သည့် အရေးကို ထိထိရောက်ရောက် မနှိမ်နင်းလျှင် မြန်မာပြည်သည် အင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်သွားရန် အကြောင်း ရှိသည်ဟု အစီရင်ခံ ခဲ့ရလေသည်။
ဆရာကြီးတို့ စတင် သပိတ်မှောက် ခဲ့သောနေ့ကို အစွဲပြု၍ တန်ဆောင်းမုန်း လဆုတ် ၁ဝ ရက်နေ့သည် အမျိုးသားနေ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီး ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်းသည် ပြည်လုံးကျွတ် သပိတ်ကြီးတွင် အရေးပါသော သပိတ်မှောက် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်ဟောင်း တဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး နယ်ချဲ့ ဗြိတိသျှ လက်ထက်တွင် ပညာဝန် ဦးဖိုးကျား၊ ဦးစိုးဝင်းတို့နှင့် အတူ ပညာရေး ကောင်စီတွင် ပညာဝန် ဦးဖိုးကွန်း အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တောင်ငူမြို့တွင် တောင်ငူတို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီးကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သူ ၅ ဦး အနက် ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်းသည် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဗမာ့ ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း ဂျပန်ခေတ် ဗမာ့ ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်းအား ခေါ်ယူ၍ စစ်ဥပဒေ အရာရှိ တာဝန်ကို ပေးကာ ဗိုလ်ကြီး အဖြစ် ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
နောင်တွင် ဗိုလ်မှူး ရာထူး အဆင့်အထိ တိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရပြန်သည်။
ဂျပန်များကို တော်လှန်ရေး အတွက် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် ခေါ် ဖတပလ ဖွဲ့စည်းရန် ၁၉၄၄ ခု၊ ဩဂုတ်လ ညဦး အချိန်တွင် ကန်တော်ကြီး ပတ်လမ်း၊ ယခု နတ်မောက်လမ်းရှိ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ အိမ်တွင် အထူး အစည်းအဝေး ကို လျှို့ဝှက်စွာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
မဟာမိတ်တပ်များ ဝင်လာပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းတို့ ကန္နီစာချုပ် ချုပ်ရန် သွားသော အခါ ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်းအား ဗမာ့ တပ်မတော်၏ ယာယီ စစ်သေနာပတိ အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ တာဝန် ပေးအပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
စစ်ပြီးဆုံးသော အခါ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်သော ပြည်သူ့ ရဲဘော် တပ်ဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင် တဦး အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ် တွင်လည်း အလုပ်အမူဆောင် လူကြီး အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးခေတ် ကြိုးပမ်းမှု ဖဆပလ ဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းတို့ ကျဆုံးပြီးနောက် ဖဆပလ အစိုးရကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်းအား ပညာရေး ဝန်ကြီး ဌာနနှင့် ကျန်းမာရေး ဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနစ်တွင် မူလတန်းပညာ မသင်မနေရ ဥပဒေ နှင့် အခမဲ့ ပညာရေးစနစ်ကို ဗမာနိုင်ငံ လုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် နှင့်အတူ စတင် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည် ကွန်မြူနစ်များ တောခိုသွားသော အခါ ပြည်သူ့ ရဲဘော်၏ ပြည်တွင်းစစ် တားဆီးရေး လုပ်ငန်းကို ခေါင်းဆောင်ရင်း ရဲဘော်ဖြူ အဖွဲ့နှင် အတူ တောခို သွားခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ပြည်သူ့ ရဲဘော်မှာ ယာယီ အားဖြင့် ရဲဘော်ဖြူ ရဲဘော်ဝါဟု နှစ်ခြမ်း ကွဲသွာခဲ့သည်။
ရဲဘော် ဖြူကို ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်း ခေါင်းဆောင်ပြီး၊ ရဲဘော်ဝါကို ဗိုလ်မှူး အောင် ဦးစီးခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်း ခေါင်းဆောင်သည့် ရဲဘော်ဖြူ အဖွဲ့သည် လက်နက်စွန့်၍ ဥပဒေဘောင် အတွင်း ဝင်ရောက် ခဲ့ကြသည်။
ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ပြည်သူ့ ရဲဘော် ကွန်ဂရက်တွင် ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးစီး တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဖဆပလ သည်လည်း တည်မြဲ ဖဆပလ၊ သန့်ရှင်း ဖဆပလဟု နှစ်ခြမ်း ကွဲသွားပြန်ရာ သန့်ရှင်း ဖဆပလသည် အစိုးရ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုအခါ ဆရာကြီး ဦးဖိုးကွန်းသည် အတိုက်အခံဘက်မှ ပမညတ သဘာပတိ အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်း ဦးစီးသော တော်လှန်ရေး အစိုးရ လက်ထက်တွင် လမ်းစဉ် ပါတီဝင် တဦး ဖြစ်လာပြီး၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် မီးရထား ဌာန အထူးအရာရှိ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
သံအမတ်ကြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ရွှေ့ပြောင်း ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီးသည် ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန် အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရပြန်သည်။
ဘ၀နိဂုံး ၁၉၇ဝ ခုနှစ်၊ အနှစ် (၅ဝ) မြောက် အမျိုးသား ရွှေရတုသဘင် ကျင်းပသော အခါ ဆရာကြီးသည် ရွှေရတုသဘင် ကျင်းပရေး ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ၂၅ မိနစ် အချိန် အသက် ၇၃ နှစ် အရောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီး ကွယ်လွန်သွားချိန်တွင် ဆရာကြီး၏ ဇနီး ဒေါ်သင်းနှင့် သား ဦးခင်မောင်အေး၊ အရာခံဗိုလ် ခင်မောင်လေး၊ မောင်ခင်မောင်ထွေး၊ သမီး ဒေါ်ခင်မေအေး၊ ဒေါ်ခင်မေသက်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ရွှေဥဩရဲ့ ‘တချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ’ စာအုပ် စပယ်ဦး စာပေ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (တတိယ အကြိမ်) ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း တောင်ငူမြို့တွင် "ဗိုလ်မှူး ဖိုးကွန်းလမ်း" ဟု အမှတ်တရ ဂုဏ်ပြု အမည်ပေးထားသည်။
ဘုန်းကြီးဘဆွေ 160px|ဘုန်းကြီးဘဆွေ မွေးသက္ကရာဇ် ၁၉၁၅၊ အမည်ရင်း ဘဆွေ နို်င်ငံ 25px မြန်မာ မိဘအမည် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလောင် အမည်ခွဲများ အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ၊ မွေးဖွားရာဒေသ ခရမ်းမြို့နယ် ညောင်ကုန်းရွာထင်ရှားကျော်ကြားမှု ၁၉၁၅၊ ခရမ်းမြို့နယ် ညောင်ကုန်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၂၇ - ၃၁၊ ကြည်မြင်တိုင် ကျောင်ကြီးတိုက်၊ ဘုံပျံ ဆရာတော် ဦးလာဘထံတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၇၊ အိန္ဒိပြည်၊ ဗာရာဏသီမြို့သို့ သွားရောက် ပညာသင်ခဲ့သည်။
Thosophical Collage တွင် သွားရောက် ပညာသင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၁၊ ကာလကတ္တားမှ ပြည်မာပြည်သို့ ပြန်လာပြီး နယ်ချဲ့ လက်အောက်မှ လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲ စတင်ရန်၊ စည်းရုံးပြီး လူသူ လက်နက်များ စုဆောင်းခဲ့သည်။
၁၉၄၂၊ သခင်လှဖေ (ဗိုလ်လကျာ်)၊ သခင် သိန်းဖေမြင့်တို့နှင့် ပြန်တွေ့ပြီး ဗိုလ်ကျော်ဇော တပ်နှင့်အတူ မုံရွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် တာဝန် ပေးခံရသည်။
မန္တလေးမြို့သို့ ပြန်ရောက်လာသော အခါ ဦးကျော်ငြိမ်းနှင့် အတူ နေထိုင်ခါ တော်လှန်ရေး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာပြီး ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတွင် စတင် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် အဓိပတိ ဒေါက်တာဘမော် ရုံးသို့ ထပ်ဆင့် ပြောင်းရွှေ့ရပြီး ယိုးဒယားပြည်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက် အက္ခရာ အရာရှိ အဖြစ် ၁၉၄၅ အထိ တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၅၊ ပြည်သူ့ ရဲဘော် ပါတီနှင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အကွဲတွင် လေးထောင့်ကန် သုံးခွသို့ ပြောင်းပြီး ရှမ်းတဲကြီး ကျန်စုဘက်တွင် လုံခြုံရေး အတွက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆၊ ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီကို ဖျက်သိမ်းပြီး ပြည်သူ့ လွတ်လပ်ရေး၊ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီကို ပါဝင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉၊ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ချိန်တွင် (၂၂) ယူအမ်ပီ (UMP) တပ်ရင်းတွင် ငမိုးရိပ် တပ်ခွဲ ၂ ခွဲကို ဖွဲ့စည်းပြီး ခေါင်းဆောင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ၊ မဆပလ အစိုးရလက်ထက် သာသနာရေးရာ ဌာနတွင် အထူး အရာရှိအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆၊ သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယ အတွင်းဝန် အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၇၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်ပွဲတွင် အကျိုးတော်ဆောင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၃၊ ဗိုလ်နေဝင်း အာဏာသိမ်း စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီး ထောင်ချခြင်း ခံရကာ သမ္မတ စဝ်ရွှေသိုက် ၊ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ကျားကြီး ဦးဗဆွေတို့နှင့် အတူ ထောင်ထဲတွင် နေခဲ့ရသည်။
၁၉၆၉၊ ထောင်မှ ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။
၁၉၈၈၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု ခေါင်းဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဦးနု ဖွဲ့စည်းသော စင်ပြိုင် အစိုးရ အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၉ဝ၊ စင်ပြိုင် အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်များ အနက် ကျန်နောက်ဆုံး ငါးဦးတွင် တစ်ဦးအနေဖြင့် နေအိမ် အချုပ်ဖြင့် ၂ နှစ်နှင့် ၂ လကြာ နေခဲ့ရသည်။
ဘ၀နိဂုံး ၂ဝဝ၇၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ ကွယ်လွန်ချိန် အထိ နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံများ ဖလှယ်ခြင်း၊ ဆွေးနွေး ဝေဖန်ခြင်း၊ လူငယ်များကို အသိပညာ ပေးခြင်းများ နေ့စဉ် ဆောင်ရွက်ပြီး တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုး ကောင်းကျိုးကို သယ်ပိုး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၂ နှစ် အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဦးဘဆွေ ကွယ်လွန်ချိန်၊ အသုဘ အခမ်းအနားမှာ ဝေငှခဲ့တဲ့ လက်ကမ်း စာစောင် ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ။
သူရ ဦးတင်ဦး (၁၂ မတ် ၁၉၂၇ - ၁ ဇွန် ၂၀၂၄) သည် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အပြင်၊ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ကာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်ထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းကာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် နာယက အဖြစ် တာဝန်ယူ ဦးဆောင်သည်။
ကျန်းမာရေးကြောင့် သွားလာလှုပ်ရှားမှုမလုပ်နိုင်သော်လည်း ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေး စိတ်ဓာတ်ခွန်အားအဖြစ် နေပြည်တော် လာရောက်အားပေးခဲ့သည်။
အင်အယ်ဒီပါတီ ဒုတိယ ၅နှစ်သက်တမ်း ရွေးကောက်ပွဲ အမတ်အရေအတွက် ၂၀၁၅ ထက်ပိုမိုရရှိပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ပညာရေး အဖ ဦးမောင်ကြိုင်၊ အမိ ဒေါ်မြတင်တို့မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ရက်နေ့တွင် ပုသိမ်မြို့၊ ဘွက်ကြီးတန်းလမ်း၌ မွေးဖွားသည်။
မီးဖွားစဉ် သားဦးစနေ မီးလိုမွှေမည်ကို နာမ်နှိမ်လို၊ ယတြာချေလိုသဖြင့် အဖွားဖြစ်သူ ဒေါ်မိုးက ဓားမကြီးကို ထမ်းကာ မွေးကင်းစကလေး အပေါ်မှ ခုနစ်ကြိမ် ခုနစ်ခါ ကျော်သည်။
စိန်တင်၊ တက္ကသိုလ် 'မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ ခရီးနှင့် သူရဦးတင်ဦး' စာ ၃။
မောင်တင်ဦး အသက် ၄-၅ နှစ်အရွယ်တွင် မိဘများက ပုသိမ်မြို့ တာ၀တိံသာ အရပ်သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ပြီး တံတားကြီးလမ်းရှိ ဆရာမ ဒေါ်ပုလေး၏ သူငယ်တန်းကျောင်းသို့ ပညာသင်ရန် အပ်နှံသည်။
ထို့နောက် ဖခင်ဖြစ်သူက ဧရာဝတီတိုင်း၊ ရေကြည်မြို့သို့ အလုပ်သင် မြေတိုင်းစာရေးအဖြစ် ပြောင်းရွေ့ အမှုထမ်းသည်တွင် မောင်တင်ဦးအား ရေကြည်မြို့ အထွက်နားတွင်ရှိသော ဆရာကြီး ဦးထွန်းမောင် ကျောင်းသို့ ပို့လွှတ် ပညာသင်စေသည်။
ထိုမှတစ်ဖန် ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ရွှေဘိုမြို့ မြေတိုင်းသင်တန်းကျောင်းသို့ တစ်နှစ်ခန့် သွားရောက် ပညာသင်ကြားရမည် ဖြစ်သဖြင့် မောင်တင်ဦး၊ ညီဖြစ်သူ မောင်စိန်အောင်နှင့် မိခင်ဖြစ်သူတို့မှာ ကျောင်းကုန်းမြို့သို့ ခေတ္တပြောင်းရွေ့ နေထိုင်သည်။
ကျောင်းကုန်းမြို့ ဘုန်းတော်ကြီးသင် လောကဓာတ်ကျောင်းတွင် အေ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ အခြေခံ အင်္ဂလိပ်စာကို မောင်တင်ဦး စတင်သင်ယူသည်။
ထိုဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ဒုတိယတန်းအထိ ပညာသင်ကြားသည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ ပုသိမ်မြို့သို့ အလုပ်ပြောင်းရွေ့ရသဖြင့် မောင်တင်ဦးတို့ မိသားစု ပုသိမ်သို့ ပြောင်းရွေ့ရပြန်သည်။
ပုသိမ်မြို့ မြူနီစပယ်ကျောင်းတွင် စတုတ္ထတန်း အောင်မြင်သည်။
၁၉၃၇-၃၈ ခုနှစ် စတုတ္ထတန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် ပုသိမ်မြို့ နိဂြောဓရုံ ဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်းရှိ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း (Central National High School) သို့ ပြောင်းရွေ့ ပညာသင်ကြားသည်။
ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမများမှာ လစာ တစ်ပြားတစ်ချပ်မှ မရကြ။
မြို့ထဲမှ ချမ်းသာပြည့်စုံသူများ စေတနာအလျောက် ထောက်ပံ့ပေးကမ်းသော ပစ္စည်းပစ္စယကိုသာ ရကြသည်။
ပုသိမ်မြို့ ကုန်သည်ကြီးများ အသင်းမှ ဦးရွှေဖြူ အစရှိသော ချမ်းသာကြွယ်၀သူတို့က အဆက်မပြတ် လှူဒါန်းကြသည်။
နောင်အခါ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းကို ပုသိမ်မြို့ထဲသို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့ရာ ယခုပုသိမ်မြို့ အမှတ် (၂) အထက်တန်းကျောင်းမှာ ယခင်က အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။
ထူးထူးခြားခြား ဖြစ်သွားသည်မှာ မြူနီစပယ်ကျောင်းမှ စတုတ္ထတန်း အောင်လာသူ မောင်တင်ဦးတစ်ယောက် ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် စတုတ္ထတန်း ပြန်တက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။
မြူနီစပယ်ကျောင်းတွင် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားခြင်း ချို့တဲ့ခဲ့သဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာနှင့် ပတ်သက်သည့် သဒ္ဒါနှင့် ဖတ်စာများ ပြန်လည်သင်ကြားရန် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတွင် အင်္ဂလိပ်စာ အထူးပြုသင်တန်း သင်ကြားပေးသည်။
ကျောင်းလည်း အစိုးရ အထောက်အပံ့ခံ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်လာပြီး၊ ဆရာ၊ ဆရာမတို့မှာ လစာအခွင့်အရေး အတော်အသင့် ရရှိလာသည်။
ထို့ပြင် ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းသူ ကျောင်းသားများလည်း ကျောင်းလခ၊ ကျောင်းဝင်ကြေး အနည်းအကျဉ်း ပေးရသေးသည်။
ယခုအခါ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ထူးချွန်ဆရာ၊ ဆရာမများကို ခေါ်ယူခန့်ထားနိုင်လာသည်။
အိန္ဒိယအနွယ်ဝင် ဆရာမူကာဂျီက သိပ္ပံပညာသင် ထူးချွန်သည်။
ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှာ ဆရာကြီး ဦးရွှေကျော်၊ ဒုတိယကျောင်းအုပ်မှာ ဆရာကြီး ဦးသာဒင်ဖြစ်သည်။
ထိုနှစ် ၁၉၃၇-၃၈ မှာပင် ပဉ္စမတန်းသို့ တက်ရောက်ခွင့် ရသည်။
ပဉ္စမတန်းတွင် သိပ်ကြာကြာမနေရဘဲ နှစ်ကုန်၍ စာမေးပွဲစစ်သောအခါ ပဉ္စတန်းအောင်မြင်၍ ဆဋ္ဌမတန်းသို့ တက်ရောက်ရသည်။
ဆဋ္ဌမတန်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ခန်းစာများ သင်ကြားရသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မောင်တင်ဦး န၀မတန်း ရောက်သည်။
၁၉၄၁ ဒီဇင်ဘာလကုန်တွင် ကျောင်းများအားလုံးကို ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်လိုက်သည်။
ဗြိတိသျှဘုရင်ခံ၏ အစီအမံဖြင့် ပုသိမ်အရေးပိုင်က ဦးဆောင်ကာ ပုသိမ်မြို့တွင် Town Guards ခေါ် မြို့လုံခြုံရေးတပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အစိုးရအမှုထမ်းအားလုံး မြို့လုံခြုံရေးအဖွဲ့သို့ မဝင်မနေရ အားလုံးဝင်ကြရသည်။
ထိုတပ်ဖွဲ့ယူနီဖောင်းမှာ ဖော့ဦးထုပ်ဆောင်း၊ ကာကီအင်္ကျီနှင့် ဘောင်းဘီ၊ သားရေခြေပတ်နှင့် ရှူးဖိနပ်စီးရသည်။
ရင်ပတ်မှာ Town Guards ဆိုသောတံဆိပ် ချိတ်ရ၏။
ထိုအဖွဲ့ကို အုပ်ချုပ်သူမှာ S.D.O (Sub Divisional Officer) နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် ဦးဖေသန်း ဖြစ်သည်။
များမကြာမီ မိခင်ဖြစ်သူနှင့် မောင်တင်ဦးတို့ မောင်နှမတစ်စုတို့ သရက်ကွင်း၊ ရေကျော်ကြီးရွာသို့ သွား၍ စစ်ပြေးပုန်းရှောင်သည်။
ပုသိမ်ကထွက်လျှင် သဲဖြူ၊ တံခွန်တိုင်၊ ကန့်ကော်ခါး၊ ရေတွင်းဆိပ်၊ ရေကျော်ကြီး၊ သရက်ကွင်းသို့ ရောက်သည်။
ပုသိမ်မြို့တွင် ကျန်ခဲ့သော ဖခင်ဖြစ်သူပါ နောက်သုံးလခန့်တွင် ကျန်မိသားစုဝင်များ စစ်ရှောင်နေသော သရက်ကွင်းရွာသို့ ရောက်လာသည်။
မြို့တွင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရ မရှိတော့ဘူး၊ ပုသိမ်က ထွက်ပြေးသွားလေပြီ။
ပုသိမ်မြို့ကို အုပ်ချုပ်နေသူမှာ ရှေ့နေ ဦးမြဘူးဖြစ်သည်။
ဦးမြဘူးမှာ နောင်နိုင်ငံတော် သမ္မတဖြစ်လာသူ ဒေါက်တာဘဦး၏ ညီအရင်းဖြစ်သည်။
ဦးမြဦးမှာ သူရဦးတင်ဦး၏ ယောက္ခမနှင့် မောင်နှမ ဝမ်းကွဲတော်စပ်သည်။
သရက်ကွင်းတွင် စစ်ရှောင်နေစဉ်တစ်နေ့ ဘီအိုင်အေခေါ် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကြီး ပုသိမ်မြို့သို့ ချီတက်လာသည်။
ဘီအိုင်အေတပ်သည် မြောင်းမြမြို့မှ မြင်းကဆိပ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ သရက်ကွင်းရွာသို့ ရောက်လာသည်။
ဘီအိုင်အေတပ်တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ခြောက်ဦး၊ ခုနစ်ဦးခန့်ဖြင့် တပ်မှူးလုပ်သူမှာ ဗိုလ်အောင်ဖြစ်ပြီး၊ နောင်အခါ ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်ဖြစ်လာသည်။
ထိုစဉ်က ပါလာသူ ဗိုလ်ဘဇံမှာ နောင်အခါ ဗိုလ်မှူးကြီးဝင်း ဖြစ်လာသည်။
သရက်ကွင်းတွင် စစ်ရှောင်စဉ်မှာပင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမောင်ကြိုင် ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်သည်။
ရောဂါသည်းလာပြီး နာလန်ထူရန် လမ်းမမြင်တော့သောအခါ မိခင်ဖြစ်သူက ဖခင်မကွယ်လွန်မီ သားနှစ်ယောက်ကို သင်္ကန်းဝတ်ဖြင့် မြင်သွားစေချင်သဖြင့် မောင်တင်ဦးတို့ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် ရွာဦးကျောင်းသို့ပြေးပြီး၊ ဘုန်းတော်ကြီးထံတွင် ကတုံးတုံး၍ သင်္ကန်းဆည်းရသည်။
ကိုရင်နှစ်ပါး သင်္ကန်းဝတ်ဖြင့် အိမ်ပြန်ရောက်သောအခါ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အမောဖောက်နေပြီ။
သတိကား ရှိသေး၏။
ဖခင်ဖြစ်သူ နှုတ်မှ တစ်စုံတစ်ရာကို ပြောချင်ဟန်ရှိ၏။
အသံကား ပီပီသသ ထွက်မလာ။
မိခင်ဖြစ်သူက ဖခင်၏ နှုတ်ခမ်းနားသို့ နားကိုကပ်ပေးမှ သိရသည်မှာ ကိုရင်နှစ်ပါး၏ ဘွဲ့မည်ကို မေးမြန်းနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုရင် တစ်ဖြစ်လဲ မောင်တင်ဦးက သူ့ဘွဲ့အမည် ရှင်နန္ဒီသာရဟု အသံကျယ်ကျယ် အော်ပြောမှ ဖခင်ဖြစ်သူက 'ဩော် ရှင်နန္ဒီသာရ၊ ရှင်နန္ဒီသာရ' ဟု အသံတိုးတိုးဖြင့် လိုက်ရွတ်လေသည်။
ကိုရင်တစ်ဝါ ရခဲ့သည်။
ဖခင်အလောင်းမြေကျပြီးမှ ရှင်လောင်းလှည့်၊ နတ်ပြ စသဖြင့် ရှင်လောင်းတစ်ပါး၏ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များကို လုပ်ကြရသည်။
ကိုရင် တစ်ဝါရပြီးမှ ပုသိမ်မြို့သို့ ပြန်ပြောင်းကြသည်။
ပုသိမ်မြို့ အိုးဘိုလမ်းအိမ်တွင် နေကြသည်။
ထို့နောက် ပုသိမ်မြို့ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းမှ မောင်တင်ဦး ဆယ်တန်းအောင်သည်။
စစ်မှုထမ်းဘဝ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ပုသိမ်မြို့ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်း၌ ဆယ်တန်းအောင်သည်အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊အသက် ၁၆ နှစ်ပြည့်ချိန်တွင် စစ်ထဲဝင်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး စစ်ဝန်ကြီးရုံး ဗဟိုကင်းတပ် (ယခု ပဒုမ္မာကွင်းနေရာ ) တွင်တပ်သားအဖြစ် စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
ထို့နောက် အသက် (၁၇)နှစ် အရွယ်တွင် မင်္ဂလာဒုံ တတိယပတ် စစ်သင်တန်းသို့ ဗိုလ်လောင်းအဖြစ် တက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး အလုပ်သင် ဗိုလ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးနယ်တိုင်း တပ်မှူး ဗိုလ်မှူး ဗထူး ဦးစီးသောတပ်များဖြင့် စစ်မြေပြင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ကြည်း(၃၆၅၁) ဒုဗိုလ်အဆင့် ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိ အဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၄၇ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်း၌ ဒုဗိုလ်အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်၌ပင် ဗိုလ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးခေတ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရတင်ဦးသည် ကျူးကျော်သူ တရုတ်ဖြူများကို ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည့် တပ်မှူးတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဗမာ့သေနတ်ကိုင် တပ်ရင်း (၁)တွင် တပ်ခွဲမှူးအဖြစ် ၁၉၄၉ခု ဇွန်၂၂ ရက်နေ့တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၀ခု ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါတပ်ရင်းမှာပင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်နှင့် ဒုတပ်ရင်းမှူးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ထိုတပ်ရင်းမှာပင် ၁၉၅၁ခု နိုဝင်ဘာ၂၇ရက်နေ့တွင် တပ်ရင်းမှူး ဖြစ်လာပြီးနောက် ၁၉၅၄ခု ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၅၇ခု မေလ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမှတ် (၄) ခြေလျင် တပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ပေးအပ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၅၇ခု စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကြည်း တိုက်ခိုက်ရေးကျောင်း (ဗထူး) သင်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ခုတွင် ရခိုင်တိုင်း တပ်ပေါင်းစုမှူးနှင့် တိုင်းမင်းကြီး ဖြစ်လာပြီး ၁၉၆၀-၆၁ ခုတွင် အမှတ်(၁၃) တပ်မဟာမှူးအဖြစ် ထပ်မံပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ဗိုလ်မှူးကြီး ရာထူး ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၁-၆၂တွင် အရှေ့တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် ဒုတိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၆၃ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံရပြီးနောက်တွင် အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး တာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
၎င်းမှတဆင့် ၁၉၆၄ ခု စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး အဖြစ်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခု ဧပြီလ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံရပြီး ဒုတိယ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
တပ်မတော်၏ အရေးပါဆုံး ထိပ်ပိုင်းရာထူးဖြစ်သည့် ဒုတိယ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရချိန်တွင် အသက်၄၅နှစ်သာ ရှိသေးသဖြင့် တပ်မတော်သမိုင်းတွင် အသက် အငယ်ဆုံးဗိုလ်ချုပ်များထဲမှာ တစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်အပ်သည်။
၁၉၇၄ခု မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူး တိုးမြှင့်ခံရပြီး "တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်"အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရကာ တိုက်ပွဲများတွင် ထူးချွန်ရဲဝံ့စွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအတွက် "သူရဘွဲ့"ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
သူရဘွဲ့ ရပုံ ၁၉၅၅ ခု၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလတွင် ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေး၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်သော လွယ်လန်းဒေသ၊ လွယ်ထုံးကြီးစခန်းအား တိုက်ရာတွင် တပ်ရင်းမှူးအဆင့်ဖြင့် သူရဘွဲ့ ရသည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဦးအောင်ကြီး (ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း)၊ ဦးကြည်မောင် (အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးကြီး)၊ သရေစည်သူ ဦးအောင်ရွှေ (အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးချုပ်)၊ ဦးတင်ဦး(အငြိမ်းစားတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်) နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၈ မှ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၉ထိ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူ ဦးဆောင်သည်။
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် နာယက ဦးတင်ဦးသည် ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ပြီး ကိုယ်တခြမ်း လေဖြတ်ရောဂါ ခံစားရ၍ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ တက်ရောက်သည်။
၂၀၁၇ ဇွန် ၆ နံနက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဇနီး ဒေါ်စုစုလွင်သည် နှလုံးအထူး ကြပ်မတ်ကုသဆောင်၌ ကုသမှု ခံယူနေသည့် ၎င်းကို သွားရောက် ကြည့်ရှုသည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့ နံနက် ၈နာရီ ၄၆ မိနစ်ခန့် တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး တွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပြည်သူချစ်သော တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဟုနာမည်ကြီး‌‌‌‌သည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီနာယကကြီး ဦးတင်ဦး ‌နောက်ဆုံးခရီးအား ပြည်သူပေါင်း ၁၀၀၀‌ ‌‌‌‌ကျော်မှ လိုက်လံပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
https://www.youtube.com/watch?v=ld8K9p1kXm0 မူရင်း ရင်းမြစ် စည်းလုံးခြင်းရဲ့ အင်အား ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ။
စောဘသင်စိန် ငယ်ဘ၀ ပဒို စောဘသင်စိန်ကို ဧရာ၀တီတိုင်း ဟင်္သာတမြို့၌ အဖ စောဘစိန်နှင့် အမိ နော်သင်းမြတ်တို့မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ် မတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မွေးချင်း မောင်နှမ ကိုးယောက်အနက် ပဒို စောဘသင်စိန်မှာ ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။
ကျောင်း ပညာရေးကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် နှစ်ချင်း ခရစ်ယာန် သာသနာပြုကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန် စစ်ရုံးချုပ် စာရင်းအင်း ဌာန တွင် ဝန်ထမ်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးထဲ ဝင်ရောက်ခြင်း ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန် တိုက်ပွဲမှ စ၍ ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်၊ ကရင် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် ကရင့် တော်လှန်ရေး တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ နိုင်ငံရေး တာဝန်များကိုသာ အဓိက ထမ်းဆောင်နေခဲ့ရာ ၁၉၆၃ တွင် ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ၏ ဗဟို ကော်မတီ ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။