kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ငှက်မသည် ငှက်ဖိုထက်ပို၍ အရောင်အဆင်းညိုပြီးလျှင် မွဲခြောက်သည်။
ကိုယ်ကို တည့်မတ်စွာထား၍ အမြီးကို မှန်မှန်မြှောက်ချည်ချချည် လုပ်တတ်သည်။
ငှက်သူခိုး၏အသံသည် ဖားအော်သံနှင့် တူသော်လည်း အလွန်တိမ်၍ ညင်သာသည်။
သစ်သီး၊ သစ်ဖု၊ ပိုးကောင်၊ မွှားကောင်၊ ဖား၊ ခရုတို့မှာ ငှက်သူခိုး၏အစာ ဖြစ်သည်။
ငှက်သူခိုးသည် ကက်စပျန်ပင်လယ်မှ တိဗက်ပြည်နှင့် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများကို ဖြတ်၍ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံတို့အထိ အနှံ့အပြားနေသည်။
ဆောင်းရာသီ၌သာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်တတ်ရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သားပေါက်ကြောင်း ခိုင်လုံစွာ မသိရချေ။
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၉၀/၂၀၂၀ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ။
စကားဇာစ်မြစ်ပညာရပ် စကားတစ်လုံး၏ အရင်းအမြစ်ကို စစ်သော ပညာသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အက်တီမော်လိုဂျီဟု မည်၏။
ထိုပညာမှာ စကားတလုံး၏အဓိပ္ပာယ် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲပုံ၊ အခြားဘာသာ စကားများနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိပုံ၊ စကားလုံးများ တိုးတက် ပေါက်ပွားလာပုံ စသော စကားလုံး၏ သမိုင်းကို အရင်း အမြစ်မှ စ၍ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုပညာတွင် ဘာသာစကား ပညာရပ်လည်း အကျုံးဝင်၏။
စကားအရင်းအမြစ်ပညာမှာ ဆာဝီလျံဂျုန်းဆိုသူ (ခရစ် ၁၇၄၆-၁၇၉၄) ပညာရှိကြီးတစ်ဦးက ဥရောပတိုက်သို့ သက္ကဋဘာသာကို ယူဆောင်လာသောအခါ ကျမှ တိုးတက်လာသည်။
အက်တီမော်လိုဂျီပညာက စကား တစ်လုံး၏ ဆိုလိုရင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနှင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ နားလည်နိုင်အောင် ကူညီ၏။
ထိုပြင် ခက်ခဲနက်နဲသော စကား လုံးနှင့် ရှည်လျားသောစကားလုံးတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ရာ၌ လည်း ကူညီပေး၏။
ထိုကြောင့် ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှု တွင် အက်တီမော်လိုဂျီကို အထူးလေ့လာသင့်၏။
စကားတောင်စားဝတ္ထု။
စကားတောင်စား ဝတ္ထုဟူ၍ ဒဏ္ဍာရီစကားများကို စုပေါင်း ပြီးလျှင် ပြုစုထားသောစာအုပ်သည် ခရစ် ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်ကြားတွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ၊ မြန်မာဂန္ထဝင်တွင် ထင်ရှားသော စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။
ပြုစုရေးသားသူမှာ သံရွာမင်းသား၏မြေး၊ ဝန်စာရေး ဦးကြီး ဖြစ်သည်။
'မောင်ရင်မောင်၊ မမယ်မ' ဝတ္ထုသည် ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ခဲ့ရာ၊ လူကြိုက်များသဖြင့် ယင်း ဝတ္ထုကို လိုက်၍၊ မောင်မှိုင်းဝတ္ထု စသည်တို့ ပေါ်လာသည်။
မောင်မှိုင်းဝတ္ထု၊ မြကလေးဝတ္ထု၊ စိန်ကလေးဝတ္ထုများ ရေးပြီးနောက် လူကြိုက် များသဖြင့် ထိုစကားတောင်စားဝတ္ထုကို ဗဟုသုတရှာမှီးလိုသူ တို့အတွက် ထပ်မံရေးသားပါသည်ဟု ဝတ္ထုနိဒါန်းတွင် ဆိုထား လေသည်။
ထို နိဒါန်းတွင် အမြွက် ဖော်ပြထားသည့် အတိုင်း၊ စကား တောင်စားဝတ္ထုကို ဝတ္ထုရေးသူ ဦးကြီးက ပင်ကိုစိတ်ကူးဖြင့် ဖန်တီးရေးလိုက်ခြင်း မဟုတ်ပေ။
ဝတ္ထုပါအကြောင်းရပ်များမှာ ရှေးအစဉ်အဆက် နန်းတွင်းမှအစ အရပ်ထဲအထိ မြန်မာတို့ ပြောလေ့ပြောထ ရှိသည်များကို မှတ်သား၍ စာတင်ကာ ဝတ္ထု ဖွဲ့ရေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်၏။
ထိုကြောင့်လည်း စကားတောင်စား၊ ပခန်းသား၊ ချည်ပါသားဟူသော အမည်များနှင့် ယင်းတို့၏ စရိုက်များကို ဝတ္ထုမပေါ်ခင်ကပင် မြန်မာများ ပြောစမှတ်ပြုခဲ့ ကြ၏။
ဝတ္ထုဇာတ်အိမ် ဖွဲ့သောခေတ်မှာ အင်းဝမြို့ ကောင်းစားစဉ်က ဖြစ်သည်။
ဇာတ်ဆောင်တို့မှာ နောင်အခါတွင် စကားတောင် စား အမတ်ဟူ၍ ထင်ရှားမည့် နာမည်ရင်းမရှိသူနှင့်၊ ပခန်းသား ငလက်တို၊ ချည်ပါသား ငညိုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုသုံးယောက် အနက် စကားတောင်စားက ပို၍စကားအရာတွင် ကျွမ်းကျင် လေသည်။
ထိုကြောင့် စကားတောင်စားသည် ပညာရှိအမတ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရ၍ ဘုရင့်ထံပါးတွင် ခစားရလေသည်။
ဓည ဝတီ ရခိုင်ပြည်သို့ သံတမန်ခန့်အပ် စေလွှတ်ရာတွင်လည်း ဓညဝတီ ဘုရင်နှင့် မှူးမတ် ပညာရှိတို့၏ ပညာစမ်းမှုကို အောင်မြင်စွာ ဖြေဆိုဆောင်ရွက်နိုင်သောကြောင့် ချီးမွမ်းခံရသည်။
ပခန်းသား ငလက်တို့နှင့် ချည်ပါသား ငညို တို့ကား စကား ကျွမ်းကျင်သော်လည်း လိမ်လည်ကောက်ကျစ်သော စိတ်သဘော ရှိ၏။
လူတစ်ဦး တစ်ယောက်အား လိမ်လည်လှည့်ဖြားခြင်း မပြုရလျှင် မနေတတ်သူများ ဖြစ်ကြ၏။
ထိုကြောင့် သူတို့ အချင်းချင်းလည်း လိမ်လည်၏။
သူတို့ချင်း လိမ်ကောက်၍ မရသော အခါတွင်လည်း နှစ်ဦးသဘောတူ ပူးပေါင်း၍ လိမ်လည်ကြ၏။
သို့ဖြစ်၍ အင်းဝမြို့တော်မှ စုန်ဆင်းကာ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်နှင့်အောက်မြို့ကျေးရွာဖြစ်သော ညောင်တုန်း၊ ဝါးခယ်မ၊ မြောင်းမြ၊ ပုသိမ်မြို့များတိုင် လှည့်လည်၍ လိမ် လည် လှည့်ဖြားကာ အသက်မွေးကြသည်။
အသွင်မတူ အိမ်သူ မဖြစ် ဆိုသည့်အတိုင်း စိတ်သဘောချင်း တူကြသူ မခါကြီး၊ မကျေးဥတို့နှင့် ပေါင်းဖက်မိရာတွင် လိမ်ကောက်မှုများ ပိုမို များပြားလာလေသည်။
ထိုကြောင့်ပင် နှုတ်ရေး စကားတတ်နှင့် စကားအကောက် အကတ် ပြောလာလျှင် ထိုသူအား စကားတောင်စားဟူ၍လည်းကောင်း၊ စကားတံ ရှည်ရှည်နှင့် ဆင်ခြေများများသုံး၍ လှည့်ပတ်ပြော လာလျှင် ထိုသူအား ပခန်းသား၊ ချည်ပါသားဟူ၍လည်းကောင်း တင်စား ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။
စကားတောင်စားဝတ္ထုမှ ကောက်နုတ်ချက် တနေ့သ၌ စာရေးကြီးကတော်သည် မိမိအိမ်၌ မုန့်အိုးကင်း ကပ်လုပ်၍၊ မိမိယောက်ျား စာရေးကြီးကို စားလေစလိုသော ကြောင့် စကားတောင်စားကို ခေါ်ရန် နန်းတော်ထဲသို့စေလွှတ် လိုက်ရာ၊ လွှတ်တော်ပေါ်သို့ တက်သွားပြီးလျှင် လှေကားဦး ကစ၍ မာရဘင်နားသို့ ကျရောက်သည့်တိုင်အောင်၊ အသံကျယ် စွာနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဟစ်အော်ပြီးလျှင်၊ စာရေးတော်ကြီးမင်း၊ စာရေးကြီးကတော်က မုံ့အိုးကင်းကပ်စားရအောင် မြန်မြန်လာပါ အခေါ်စေလွှတ်ပါသည်ဟု ပြောဆိုသောအခါ၊ ကြားသမျှ မင်း ပရိသတ်တို့သည် ဝိုင်း၍ ပြောင်လှောင်ရယ်မောကြလေ၏။
ထို အခါ စာရေးတော်ကြီးသည် တော်ရာသို့ ခေါ်ပြီးလျှင် ထိပ်ကို ပုတ်၍၊ မောင်မင်းသည် မင်းပရိသတ်အလယ်၌ ငါ့ကို အရှက် ရအောင် မုံ့အိုးကင်းကပ်ကို စားရန် ဟစ်အော်၍ ခေါ်သည်။
နောင်တစ်စုံတစ်ရာကိစ္စရှိလျှင် လူပရိသတ်တို့ရှေ့ ဟစ်အော်၍ မခေါ်နှင့်၊ မျက်ရိပ်မျက်ခြေ မျက်စနှင့်ခေါ်ရမည်ဟု ပြောဆို လေသည်။
စကားတောင်စားလည်း နောင် တစ်စုံတစ်ရာကိစ္စ ရှိလျှင်၊ မျက်စနှင့်ခေါ်ပါမည်ဟု ပြောဆိုလေ၏။
တစ်ရံရောအခါ အိမ်နှင့် မနီးမဝေး မီးလောင်သောအခါ၊ အိမ်ထောင်မှု ပရိဘောဂတို့ကို အိမ်ပြင်သို့ သယ်ထုတ်ကြရာ၊ စာရေးကြီး ကတော်က ပေါ့ပေါ့ပါးပါးကိုသာ သယ်ပါဟူ၍၊ အဖိုးတန်သောပစ္စည်းများကို ယူစေလို၍ ပြောသည်ကို စကား တောင်စားသည် အိမ်အောက်က ပေါ့ပါးသော ဖွဲတောင်းတွေကို ချီ၍ ထုတ်လေ၏။
ထိုအခါ စာရေးကြီးကတော်က ပေါ့ပေါ့ ပါးပါးကို သယ်ပါဆိုတာကို အဘယ်ကြောင့် ဖွဲတောင်းတွေကို သယ်ရသလဲဟု မေးမြန်းရာ၊ ဖွဲတောင်းသည် အပေါ့ဆုံးဖြစ်၍ သယ်ပါသည်ဟု ပြောဆိုသောအခါ၊ စာရေးကြီး ကတော်က မင်း မသယ်ပါနှင့်တော့၊ စာရေးတော်ကြီးကိုသာ မြန်မြန် ခေါ်ပေးပါဟု ပြောဆိုလေ၏။
ထိုအခါ စကားတောင်စားသည် နန်းတော်သို့ဝင်သွား၍ လှေကားတော်ဦးက ထိုင်ပြီး၊ မျက်စပစ်၍သာ နေလေ၏။
အချိန်ကုန်၍ စာရေးကြီး ပြင်ဖက်သို့ ထွက်လာသောအခါ မျက်စပစ်သည်ကို မြင်၍၊ မောင်မင်းသည် သည်နေရာမှာထိုင်၍ မျက်ခုံးကို ဘယ်အတွက်ကြောင့် လှုပ်၍နေသနည်းဟု မေးသော အခါ စကားတောင်စားသည် စာရေးတော်ကြီးနား နားကိုကပ်၍ မီးလောင်သည်ဟု ပြောလေ၏။
ထိုအခါ စာရေးတော်ကြီးက အပြင်ဘက်သို့ထွက်ကြည့်သောအခါ မီးခိုးကို မမြင်ရ၍၊ ဘယ် အချိန်က လောင်သနည်းဟု မေးမြန်း၏။
စကားတောင်စား ကလည်း နေ့လယ်ကပင် လောင်ပါသည်ဟု ပြောဆိုသောအခါ၊ မင်းရောက်တာ ဘယ်ကလောက်ကြာပြီလဲဟု မေးမြန်းလေ၏။
စကားတောင်စားကလည်း နေ့လယ်ကပင် ကျွန်တော်ရောက်ပါ သည်။
စာရေးတော်ကြီးမင်းက မျက်စနှင့်သာခေါ်ရမည် မှာထား သောကြောင့် မျက်စပစ်၍ ခေါ်နေပါသည်ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ထိုအခါ စာရေးကြီးသည် အိမ်သို့ ပျာယီးပျာယာ၊ ပြန်၍သွား သောအခါ၊ ကံအားလျော်စွာ အိမ်အနီးကျမှ မီးငြိမ်း၍ သွား သောကြောင့် ပစ္စည်းများကို ပြန်၍ အိမ်ပေါ်သို့ သယ်ပြီးသည် နောက်မှ ရောက်ကြလေသည်။
ထိုအခါ နေ့လယ်က မီးလောင် ၍ အခေါ်ခိုင်းသည်ကို ညနေမှလာရမည်လားဟု စာရေးကြီး ကတော်က ပြောဆိုသောအခါ၊ စကားတောင်စားသည် မျက်စပစ်၍နေသည်ကို ငါမသိသောကြောင့် ကြန့်ကြာပါသည် ဟု ပြောဆိုသကာလ၊ စာရေးကြီးကတော်က အိမ်မှာလဲ အရေး အကြောင်းရှိ၍လည်း အသုံးမကျ၊ စကားအရာမှာလည်း အင်မတန် ကတ်သည်။
မင်းသွားတော့ဟု နှင်ပြန်လေ၏။
ထို အခါ လနှစ်လမြင်မှ သွားမည်ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် အတင်း ကပ်၍ နေမြဲနေထိုင်လေ၏။
တနေ့သ၌ စာရေးကြီးကတော်သည် ဝယ်ခြမ်းရန် အများရှိ၍ ကလေးကို ပုခက်ထဲ၌ သိပ်ပြီး လျှင် စကားတောင်စားကို ကလေးကြည့်ရစ်ပါဟု မှာထားခဲ့လေ ၏။
စာရေးကြီးကတော် ဈေးသို့သွား၍ အတော်ကြာသောအခါ၊ ကလေးနိုး၍ ငိုပြီးလျှင် ပုခက်ပေါ်မှ လိမ့်ကျလေ၏။
စကား တောင်စားသည် လက်ပိုက်၍ ထိုင်ပြီးလျှင် သေသေချာချာ ကြည့်လေ၏။
ထိုနောက် ကလေးသည် လေးဖက်ထောက်၍ သွားပြီးလျှင် လှေကားပေါက်ဝမှ ဒလိမ့်ဒလိမ့် ကျသွားလေ၏။
စကားတောင်စားသည် ကျပုံနှင့်တကွ သေသေချာချာ ကြည့်၍ မှတ်သားပြီးလျှင်၊ ကလေးအနီး၌ ဆင်းပြီးလျှင် မျက်တောင် မခတ်ဘဲ ရပ်၍ကြည့်လေ၏။
ထိုအခါ ကလေးသည်ထိပ်ပေါက်၍ သွေးသံရဲရဲနှင့် မြောနေအောင် ငိုလေ၏။
ထိုအခါ စာရေးကြီး ကတော်သည် ဈေးကပြန်လာရာ၊ အဝေးကမြင်၍ ရင်ပတ်ကို တီးပြီးလျှင်၊ ကလေးကို ကြည့်ရစ်ပါဟု မှာထားပါလျက်၊မင်း မကြည့်သောကြောင့် ကလေးတစ်ကိုယ်လုံးသည် သွေးရဲရဲသံရဲရဲနှင့် နေသည်ကို မင်းသည် မမြင်ဘူးလားဟု အော်ငေါက်၍မေးသော အခါ စကားတောင်စားသည် ရွှေကြက်ယက်ဘုရားကိုစူးရပါစေရဲ့၊ ကျွန်တော်ကြည့်ပါသည်။
အဦးအစပထမ ကလေးသည်ပုခက်ပေါ်က တစ်ကြိမ်ကျပါသည်။
ထိုနောက်မှ လေးဖက်ထောက်၍လာပြီးလျှင် လှေကားပေါက်ဝက ဒလိ့မ်ဒလိ့မ် ကျသွားပြီးလျှင်၊ လှေကားဘောင် နှင့် ဦးခေါင်း ရိုက်မိပါသည်။
ကျွန်တော်လည်း ကြည့်ရမည် မှာထားသည့်အတိုင်း စေ့စေ့စပ်စပ် ကလေးကိုသာကြည့်၍နေပါ သည်ဟု ပြောဆိုသော အတွင်း စာရေးတော်ကြီးသည် နန်းတော်မှ လာ၍ အကြောင်းအရာကို မေးမြန်းပြီးလျှင်၊ ထိုနေ့ည လလည်း အလွန်သာသည် နှင့် ရေအင်တုံထဲ၌ လရိပ်ကို မြင်သောအခါ၊ စာရေးကြီးသတိရ၍၊ စကားတောင်စားကို ခေါ်ပြီးလျှင်၊ မိုးပေါ်၌ လတစ်လ၊ ရေထဲ၌ တစ်လ၊ လနှစ်လရှိပြီဖြစ်သောကြောင့် မင်းအိမ် ကို သွားတော့ဟု နှင်လိုက်ရလေ၏။
စကားတောင်စား နှစ်လရှိ ပေပြီဟူ၍ ပြောဆိုပြီးလျှင်၊ နောက်ကို နှစ်လလောက် ကျွန်တော် နေပါရစေအုံးတော့ဟု ပြောဆိုသောအခါ၊ စာရေးကြီးကတော်က အလို မောင်မင်းကြီးသား၊ မောင့်ခြေဖျားကို ဦးသုံးကြိမ်ချပါရဲ့၊ ကြွတော်မူပါတော့ ပြောဆိုသောကြောင့် စကားတောင်စားသည် အမိအိမ်သို့ပြန်သွားလေ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:မြန်မာ ဝတ္ထုစာအုပ်များ Category:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ။
ဆရာတော်သည် နိုင်ငံကျော် ဓမ္မကထိက တစ်ပါးဖြစ်သည်။
၁၃၃၆ခု၊ ပြာသိုလ်လဆန်း (၄)ရက်၊ (၁၅-၁-၁၉၇၅) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ တွင်၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ဒိုက်ဦးမြို့၊ အုပ်ဝင်းကျေးရွာ၊ ခမည်းတော် ဦးတင်မောင်၊ မယ်တော် ဒေါ်ခင်ထွေးတို့မှ မွေးဖွားသည့် တတိယမြောက် သားရတနာ ဖြစ်သည်။
၁၃၄၈ခု၊ တန်ခူးလဆန်း (၃)ရက် (၁၉၈၂)၊ စနေနေ့တွင် ဘဒ္ဒန္တသီလာစာရကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရှင်သာမဏေပြုကာ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၃၅၆ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၃)ရက် (၅-၁၁-၁၉၉၄)၊ စနေနေ့တွင် ပါဠိတက္ကသိုလ် ကိုင်းကုန်းကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကေလာသကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြု၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူသည်။
သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အိမ်တော်ရာကျောင်းတိုက် သီရိဇေယျုံကျောင်း၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်း ဓမ္မာလင်္ကာရ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ခရမ်းမြို့၊ ပါဠိတက္ကသိုလ်ကိုင်းကုန်းကျောင်းတိုက်၊ ပဲခူးမြို့ သာသနာ့မဏ္ဍိုင် ပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်တို့တွင် ပရိယတ္တိစာပေများကို ဓမ္မာစရိယတန်းအထိ အဆင့်ဆင့် လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၃၅၆ (၁၉၉၄)ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိ သာသနာ့တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ပြီး ဓမ္မာစရိယကျမ်းစာများနှင့် လောကီပညာရပ်များကို လေ့လာသင်ယူကာ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် သာသနတက္ကသီလ ဓမ္မာစရိယ B.A (Buddhism)ဘွဲ့ကို ရရှိသည်။
၂၀၀၁ခုနှစ်မှ စတင်ကာ သာသနတက္ကသီလ မဟာဓမ္မစရိယ M.A (Buddhism) ဘွဲ့အတွက် ဘွဲ့ယူ ကျမ်းစာရေးသား ပြုစုရင်း တစ်ဘက်မှလည်း ပိဋကတ်ဆိုင်ရာ အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် နည်းပြတာဝန်၊ သာသနာ့တက္ကသိုလ် ရခိုင်ပြည်နယ်ကျောင်းဆောင်၏ အဆောင်မှူးတာဝန်နှင့် ရန်ကုန်တိုင်း ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီး သင်တန်းကျောင်း၏ အင်္ဂလိပ်စာဆရာတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပဋိပတ်အလုပ်အနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကြီးတွင် ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် (၁၀ရက်တရားစခန်း)၊ ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် (၁၀ရက်တရားစခန်း)၊ ၂၀၀၁ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် (၄၅ရက်တရားစခန်း)များ ဝင်ရောက်ကာ ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ခုနှစ်အထိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ Geumgang Universityတွင် အစိုးရပညာသင်ဆုဖြင့် ကျောင်းတက်ကာ ကိုရီးယားဘာသာစကားနှင့် ကိုရီးယားဗုဒ္ဓဘာသာကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
၂၀၀၉ခုနှစ် နှစ်စမှ စတင်၍ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အိမ်တော်ရာတိုက်၊ သီရိဇေယျုံကျောင်း၏ ပဓာန နာယကတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရင်း၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဒယ်ဂူးမြို့တွင်လည်း စိတ္တသုခ မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဟူသော အမည်ဖြင့် နိုင်ငံခြား သာသနာပြုကျောင်းတစ်ကျောင်းကို ဦးဆောင်တည်ထောင်၍ နာယကဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူကာ မြန်မာ၊ ကိုရီးယား သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ မနာပဒါယီဟူသော အမည်ဖြင့် ဘာသာရေး ပညာပေးဆောင်းပါးများကို အင်တာနက် စာမျက်နှာများတွင် ရေးသားရင်း ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် “မချစ်မမုန်း အကောင်းဆုံး”ဟူသော အမည်ဖြင့် ပထမဆုံး လုံးချင်းစာအုပ်ကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အခြားသောစာပေများလည်း ရေးသားပြီးဖြစ်သည်။
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အိမ်တော်ရာကျောင်းတိုက်၊ သီရိဇေယျုံကျောင်းနှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဒယ်ဂူးမြို့၊ စိတ္တသုခ မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတို့၏ ပဓာနနာယက ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူကာ တရားဟော တရားပြ၊ စာရေးစာချ စသည့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ရင်း http://www.venvicitta.com http://cafe.naver.com/cittasukha ဟူသော အင်တာနက် စာမျက်နှာတို့မှလည်း ဓမ္မစာပေများ ရေးသားကာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ မြန်မာများနှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများအတွက် အွန်လိုင်းသာသနာပြု လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ပေးလျက် ရှိသည့်အပြင် မျိုးဆက်သစ် လူငယ်လူရွယ်များအား ဓမ္မအမွေနှင့် ပညာအမွေများ ပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ရန်ကုန်မြို့တွင် ပညာဒါန ကျောင်းဖွင့်လှစ်ပေးရန် ကြိုးစားအကောင်အထည် ဖော်လျက်ရှိသည်။
၁၃၈၅-ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းသော "ဓမ္မကထိကဗဟုဇနဟိတဓရ"ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။
https://www.moi.gov.mm/announcements/50023 ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၈၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မိုးလေဝသ သတင်းများ၌သုံးသော အသုံးအနှုန်းများနှင့် ဆိုလိုသည့် အဓိပ္ပာယ်များ မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက် မည်မျှလောက် သေချာသည်၊ မသေချာသည်ကို ခန့်မှန်းချက် ထုတ်ပြန်ရာတွင် အသုံးပြုထားသည့် စကားလုံးများကို ကြည့်ခြင်းဖြင့်သိရှိနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက် အသုံးပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်အဖွဲ့အစည်းများသည် ခန့်မှန်းချက်များမည်မျှထိ ရောက်နိုင် သည်ကို အသုံးပြုထားသည့် စကားလုံးများကို သေချာစွာ လေ့လာရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပထမဆင့် ခန့်မှန်းရာတွင် (မည်) ဆိုသည့်စကား ထည့်သွင်းထားသည်။
မိုးရွာမည်။
မိုးထစ်ချုန်းရွာမည်။
(သေချာသည့် ရာခိုင်နှုန်းမှာ (၈၀)၊ သို့မဟုတ် ရာခိုင်နှုန်းပြည့်) ဒုတိယအဆင့် ခန့်မှန်းချက်တွင် (နိုင်) ဆိုသည့်စကား ထည့်သွင်းထားသည်။
မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်သည်။
(သေချာသည့် ရာခိုင်နှုန်းမှာ (၆၀)) တတိယအဆင့် ခန့်မှန်းချက်တွင် (ဘွယ်ရာရှိသည်) ဆိုသည့် စကားထည့်သွင်းထား ပါသည်။
အနှံ့အပြား နေရာတိုင်းတွင် မိုးရွာခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
မုန်တိုင်း၊ သို့မဟုတ် အခြားမိုးလေဝသဆိုးဝါးချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
မိုးရာသီတွင် မုတ်သုံလေအား ကောင်းသောအခါများ၌ ဖြစ်ပေါ် ပါသည်။
နေရာစိတ်စိတ် (၈၀)ရာခိုင်နှုန်းသော နေရာတွင်ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။
မုန်တိုင်း၊သို့မဟုတ် အခြားမိုးလေဝသ ဆိုးဝါးချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
မိုးရာသီတွင် မုတ်သုံလေအား အသင့်အတင့်ကောင်းသောအခါ ဖြစ်သည်။
နေရာကျဲကျဲ (၅၀) ရာခိုင်နှုန်းသော နေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။
လေပွေလှိုင်းများ၊ မုန်တိုင်းစပေါ်ကာစ အချိန်အခါများ၌ ဖြစ်သည်။
မိုးတွင်းအခါများ တွင်မုတ်သုံလေ အားပျော့သောအခါများတွင် ဖြစ်သည်။
နေရာကွက်ကျား (၃၀) ရာခိုင်နှုန်းသော နေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။
မိုးတွင်းအခါများ တွင် မုတ်သုံလေအား အလွန်ပျော့သောအခါများတွင် ဖြစ်သည်။
ပြတ်တောင်း မိုးရွာလိုက်၊ ရပ်လိုက်ဖြစ်သည်။
မုန်တိုင်း၊ သို့မဟုတ် အခြားသော မိုးလေဝသအခြေအနေများဖြစ်ပေါ်သည့်အခါဖြစ်သည်။
မိုးတွင်းတွင် မုတ်သုံလေအား ကောင်းပါက ဖြစ်သည်။
ခေတ္တခဏ နာရီပိုင်းလောက် ရွာခြင်းဖြစ်သည်။
မိုးကြိုးမုန်တိုင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အခါ ရွာခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ (၂၄) နာရီအတွင်း (၁)ကြိမ်၊ (၂)ကြိမ်လောက် ရွာခြင်းဖြစ်သည်။
မုတ်သုံလေအား အသင့်အတင့်နှင့် အားပျော့သည့်အခါများ ဖြစ်ပါ သည်။
အနည်းငယ် (၂၄)နာရီအတွင်းရွာသည့်မိုးရေချိန်မှာ မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း အတွက် လက်မဝက်ထက်နည်းပြီး၊ ကျန်ဒေသများအတွက် (၁)လက်မထက် နည်းခြင်း ဖြစ်သည်။
အသင့်အတင့် (၂၄)နာရီအတွင်းရွာသည့်မိုးရေချိန်မှာ မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း အတွက် လက်မဝက်နှင့် (၁)လက်မခွဲကြား ဖြစ်ပြီး၊ ကျန်ဒေသများအတွက် (၁)လက်မ နှင့် (၃)လက်မကြား ဖြစ်သည်။
သည်းထန်မည် တစ်နာရီတွင်း (၁)လက်မနှင့် အထက်ရွာခြင်းဖြစ်သည်။
မိုးကြီးမည် (၂၄)နာရီအတွင်း မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းအတွက် (၁)လက်မခွဲနှင့် အထက်နှင့် ကျန်ဒေသများအတွက် (၃)လက်မနှင့် အထက်ရွာခြင်း ဖြစ်သည်။
နေရာကွက်၍ မိုးကြီးခြင်း (၂၄)နာရီအတွင်း (၃၀)ရာခိုင်နှုန်းသောနေရာတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
မိုးရေချိန်ပမာဏမှာ မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်းအတွက် (၁.၅)လက်မနှင့် အထက်ရှိပြီး၊ ကျန်ဒေသများတွင် (၃)လက်မနှင့် အထက်ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ဒေသအလိုက် မိုးကြီးခြင်း (၂၄)နာရီအတွင်း (၅၀)ရာခိုင်နှုန်းသောနေရာတွင် မိုး သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းကိုဆိုလိုသည်။
မိုးရေချိန် ပမာဏ မှာ မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်းအတွက် (၁.၅)လက်မနှင့် အထက် ရှိပြီး၊ ကျန်ဒေသများတွင် (၃)လက်မနှင့် အထက် ရရှိခြင်း ဖြစ်ပါ သည်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အားပိုင်းခြားဖော်ပြခြင်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မြောက်ပိုင်း- လတ္တီကျုအားဖြင့် (၁၈.၅) ဒီဂရီနှင့် အထက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အနောက်အလယ်ပိုင်း- လတ္တီကျုအားဖြင့် မြောက်လတ္တီကျု (၁၃) ဒီဂရီ နှင့် (၁၈.၅)ဒီဂရီအတွင်း၊ လောင်ဂျီကျုအားဖြင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၈၈.၅)ဒီဂရီ ၎င်း၏ အနောက်ဖက်အပိုင်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အရှေ့အလယ်ပိုင်း- လတ္တီကျုအားဖြင့် မြောက်လတ္တီကျု (၁၃) ဒီဂရီနှင့် (၁၈.၅)ဒီဂရီအတွင်း၊ လောင်ဂျီကျုအားဖြင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု(၈၈.၅)ဒီဂရီနှင့် ၎င်း၏အရှေ့ဖက်အပိုင်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အနောက်တောင်ပိုင်း- လတ္တီကျုအားဖြင့် (၁၃)ဒီဂရီနှင့် ၎င်း၏ တောင်ဖက် အပိုင်း၊ လောင်ဂျီကျုအားဖြင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၈၆) ဒီဂရီနှင့် ၎င်း၏ အနောက်ဖက်အပိုင်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အရှေ့တောင်ပိုင်း- လတ္တီကျုအားဖြင့် (၁၃)ဒီဂရီနှင့် ၎င်း၏ တောင်ဖက်အပိုင်း၊ လောင်ဂျီကျုအားဖြင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၈၆) ဒီဂရီနှင့် (၉၃)ဒီဂရီ အကြား ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်- မြစ်ဝကျွန်းပေါ်-မုတ္တမကွေ့နှင့် ၎င်း၏ တောင် ဖက် လတ္တီကျုအနိမ့်ပိုင်း၊ လောင်ဂျီကျုအားဖြင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၉၃)ဒီဂရီနှင့် တနင်္သာရီီကမ်းရိုးတန်း အကြားရှိအပိုင်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင်ဖြစ်ပေါ်သောမုန်တိုင်းများအားလေတိုက်နှုန်းအရ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း- တစ်နာရီလျှင် လေတိုက်နှုန်း(၃၂)မိုင်နှုန်းနှင့် ၎င်း၏အောက် လျော့နည်း တိုက်ခတ်ခြင်း အပူပိုင်းမုန်တိုင်းငယ်- တစ်နာရီလျှင် လေတိုက်နှုန်း(၃၃)မိုင်နှုန်းနှင့် (၃၈)မိုင်နှုန်းကြား တိုက်ခတ်ခြင်း အပူပိုင်းမုန်တိုင်း- တစ်နာရီလျှင် လေတိုက်နှုန်း(၃၉)မိုင်နှုန်းနှင့် (၅၅)မိုင်နှုန်းကြား တိုက်ခတ်ခြင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း- တစ်နာရီလျှင် လေတိုက်နှုန်း(၅၆)မိုင်နှုန်းနှင့် (၇၂)မိုင်နှုန်းကြား တိုက်ခတ်ခြင်း အားကောင်းသောဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြီး- တစ်နာရီလျှင် လေတိုက်နှုန်း(၇၃)မိုင်နှုန်း နှင့် အထက် တိုက်ခတ်ခြင်း အလွန်အားကောင်းသောဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြီး- တစ်နာရီလျှင် လေတိုက်နှုန်း မိုင်(၁၀၀) နှုန်းနှင့်အထက် တိုက်ခတ်ခြင်း ဟာရီကိန်းတမျှပြင်းထန်သောအားအလွန်ကောင်းသော ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြီး- တစ်နာရီ လျှင် လေတိုက်နှုန်း(၁၂၀)မိုင်နှုန်းနှင့် အထက် တိုက်ခတ်ခြင်း ရွာသွန်းမြဲ/ဖြစ်မြဲ ရွာသွန်းမြဲ/ဖြစ်မြဲ - အနည်းဆုံးနှစ်(၃၀)ရှိသောမိုးရေချိန်/အပူချိန်များ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး ရွာသွန်းမြဲ/ဖြစ်မြဲ အထက်- ရွာသွန်းမြဲ/ဖြစ်မြဲ၏အထက် ၂၀% နှင့် အထက်ကျော်လွန်သော ရွာသွန်းမြဲ/ဖြစ်မြဲ အောက်- ရွာသွန်းမြဲ/ဖြစ်မြဲ၏‌အောက် ၂၀% နှင့် ‌အောက်လျော့သော အပူချိန်သတ်မှတ်ချက်များ အနည်းငယ်ပို- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်ထက် (၃)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ (၄)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ထက် ပိုခြင်း သိသိသာသာပို- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်ထက် (၅)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ (၆)ဒီဂရီစင် တီဂရိတ် ထက် ပိုခြင်း အပူလှိုင်း- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်ထက် (၇)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ (၈)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ထက်ပိုခြင်း အားကောင်းသောအပူလှိုင်း- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်ထက် (၉)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှင့် အထက်ပိုခြင်း အနည်းငယ်လျော့- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်အောက် (၃)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ (၄)ဒီဂရီ စင်တီ ဂရိတ် အောက် လျော့ခြင်း သိသိသာသာလျော့- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်အောက် (၅)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ (၆)ဒီဂရီ စင်တီ ဂရိတ် အောက် လျော့ခြင်း အအေးလှိုင်း- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်အောက် (၇)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ (၈)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် အောက် လျော့ခြင်း အားကောင်းသောအအေးလှိုင်း- ထိုလ၏ပျမ်းမျှ အပူချိန်အောက် (၉)ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှင့် အောက်လျော့ခြင်း ပင်လယ်ပြင်အခြေအနေဖော်ပြချက် လှိုင်းအနည်းငယ်- ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ လှိုင်းအမြင့်မှာ (၀.၅)မီတာ နှင့် (၁.၂၅)မီတာအတွင်းရှိသည်။
လှိုင်းအသင့်အတင့်- ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအသင့်အတင့် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ လှိုင်းအမြင့်မှာ (၁.၂၅)မီတာနှင့် (၂.၅)မီတာအတွင်းရှိသည်။
လှိုင်းကြီး- ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းကြီးနေပြီး၊ လှိုင်းအမြင့်မှာ (၂.၅)မီတာမှ (၄)မီတာအတွင်းရှိသည်။
လှိုင်းအလွန်ကြီး- ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအလွန်ကြီးနေပြီး၊ လှိုင်းအမြင့်မှာ (၄.၀)မီတာမှ (၆)မီတာအတွင်းရှိသည်။
မုတ်သုံအင်အားအခြေအနေ အနောက်တောင်မုတ်သုံကာလအတွင်း ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း၏ မုတ်သုံအင်အားကိုတွက်ချက်ရာတွင် စစ်တွေမြို့နှင့် မော်လမြိုင်မြို့တို့၏ လေထုဖိအားခြားနားချက်(မီလီဘား) တန်ဖိုးကို တွက်ချက်၍ အောက်ပါအတိုင်းမုတ်သုံအင်အားအခြေအနေကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပါသည် - ∆P ≤ ၁.၅ မီလီဘား (အားပျော့) ၁.၅ ၅.၅ မီလီဘား (အားအလွန်ကောင်း) တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်း၏ မုတ်သုံအင်အားကို တွက်ချက်ရာတွင် မော်လမြိုင်မြို့နှင့် ကော့သောင်မြို့တို့၏ လေထုဖိအားခြားနားချက်(မီလီဘား)တန်ဖိုးကို တွက်ချက်၍ အောက်ပါ အတိုင်း မုတ်သုံအင်အားအခြေအနေကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပါသည် - ∆P ≤ ၀.၅ မီလီဘား (အားပျော့) ၀.၅ ၂.၅ မီလီဘား (အားအလွန်ကောင်း) ကမ်းရိုးတန်းတစ်ခုလုံး၏ မုတ်သုံအင်အားကို တွက်ချက်ရာတွင် စစ်တွေမြို့နှင့် ကော့သောင် မြို့တို့၏လေထုဖိအားခြားနားချက် (မီလီဘား)တန်ဖိုးကို တွက်ချက်၍ အောက်ပါ အတိုင်း မုတ်သုံအင်အားအခြေအနေကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပါသည် - ∆P ≤ ၂.၀ မီလီဘား (အားပျော့) ၂.၀ ၈.၀ မီလီဘား (အားအလွန်ကောင်း) 1. စိုးရိမ်ရေမှတ် စိုးရိမ်ရေမှတ်ဟူသည်မှာ ရေမှတ်တိုင်ပေါ်တွင် ရွေးချယ်သတ်မှတ်ထားသော တန်ဖိုး ဖြစ်ပြီး မြစ်ရေသည်ယင်းအမှတ်ကိုကျော်လွန်ပါက မြစ်ကမ်းပါးမှ လျှံကျလာသော ရေအားဖြင့် ထိုအရပ်ဒေသတွင် ရေလွှမ်းမှုဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည့်မြစ်ရေမှတ် တန်ဖိုးဖြစ်သည်။
2. ရေနည်းသတိပေးမှတ် ရေနည်းသတိပေးမှတ်ဟူသည်မှာ ရေမှတ်တိုင်ပေါ်တွင် ရွေးချယ်သတ်မှတ်ထား သော တန်ဖိုးဖြစ်ပြီး မြစ်ရေသည်ယင်းအမှတ်အောက်သို့ ဆက်လက်ကျဆင်းပါက ရေကြောင်း သွားလာခြင်းနှင့် မြစ်ရေတင်ခြင်းစသည်တို့တွင် အခက်အခဲ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှှန်ပြသည့် မြစ်ရေမှတ် တန်ဖိုးဖြစ်သည်။
3. ထူးခြားမြစ်ရေအခြေအနေသတင်း အထူးသဖြင့် မိုးဦးကာလတွင် ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဖျားးဒေသ၌ မြစ်ရေသည် (၂၄)နာရီအတွင်း (၂၀၀)စင်တီမီတာ (၇ ပေခန့်)နှင့်အထက် ရုတ်တရက်ထိုးတက်လာပါက မြစ် အလယ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းတွင်လည်း မြစ်ရေများမြင့်တက်လာမည်ဖြစ်၍ မြစ်ကမ်းပါ:တွင် ယာယီအခြေချနေသူများအား သတိပေးနိုင်ရန်ရည်ရွယ်လျှက် (၃)ရက်မှ (၇)ရက်အတွင်း မြင့်တက်လာနိုင်သည့် မြစ်ရေခန့်မှန်းချက်နှင့်အတူ ထုတ်ပြန်ပေးသော သတင်းဖြစ်သည်။
4. မြစ်ရေကြီးမည့်သတိပေးချက် အရပ်ဒေသတစ်ခုတွင် ရေကြီးမှု (စိုးရိမ်ရေမှတ်ကျော်လွန်မှု) ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း (၁)ရက် မှ (၃)ရက်ခန့်ကြိုတင်၍ ထုတ်ပြန်ပေးသည့်သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။
5. မြစ်ရေကြီးမှု အခြေအနေသတင်း အရပ်ဒေသတစ်ခု၌ ရေကြီးမှု (စိုးရိမ်ရေမှတ်ကျော်လွန်မှု) ဖြစ်ပေါ်ချိန်တွင် မြစ်ရေသည် စိုးရိမ်ရေမှတ်အထက်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်ကြောင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ရေမှတ် အောက်သို့ ကျဆင်းနိုင်ကြောင်း (၁)ရက်မှ (၃)ရက်ခန့်ကြိုတင်၍ ထုတ်ပြန်ပေးသော သတင်းဖြစ်သည်။
6. လျှပ်တစ်ပြက်ရေကြီးခြင်း (၁)ရက် (သို့) နာရီပိုင်းအတွင်း မိုးအဆမတန် သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် မြစ်ငယ်၊ ချောင်းငယ်များတွင် တစ်ရှိန်ထိုးရေတက်လာပြီး လျင်မြန်စွာ ရေပြန်ကျသော ရေကြီးခြင်းမျိုးကို လျှပ်တစ်ပြတ်ရေကြီးခြင်း ဟုခေါ်ပါသည်။
7. ကျယ်ပြန့်ရေကြီးခြင်း မြစ်ဖျားဒေသတွင် သုံးရက်နှင့်အထက် အဆက်မပြတ် မိုးကြီးမှုကြောင့် မြစ်ဖျားမှ မြစ် အောက်ပိုင်းအထိ ရေကြီးမှုဖြစ်ပေါ်သော မြစ်ရေကြီးမှုကို ကျယ်ပြန့်ရေကြီးခြင်း ဟုခေါ်ပါသည်။
8. မုန်တိုင်းဒီရေတက်ခြင်း ပင်လယ်ပြင်တွင် မုန်တိုင်းများဖြစ်ပေါ်ပြီး ကမ်းကိုဖြတ်ကျော်သည့်အခါ တိုက်ခတ်သော လေပြင်းများကြောင့်မြစ်၀နှင့်ကမ်းခြေများတစ်လျှောက်တွင် လှိုင်းနှင့်အတူ ရေတက်လာသော ဖြစ်ရပ် ကို မုန်တိုင်းဒီရေတက်ခြင်းဟုခေါ်ပါသည်။
9. နယ်စပ်ကျော်ဖြတ်ရေကြီးခြင်း နယ်စပ်ကျော်ဖြတ်ရေကြီးခြင်းဆိုသည်မှာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအား ဖြတ်ကျော် စီးဆင်း လာသော မြစ်များတွင် ရေကြီးမှုကြောင့် မိမိနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဆပ်စပ်နေသော မြစ်များတွင်ပါ ရေကြီးမှုဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ခေါ်ပါသည်။
စကားပြောအတတ် လူတို့သည် အချိန်တန်လျှင် စကားတတ်စမြဲပင်ဖြစ်၏။
သို့ သော် စကားတတ်သူတိုင်း အပြောတတ်ပြီဟု မဆိုနိုင်ချေ။
စကားပြောရာ၌ မိမိဆိုလိုသော အဓိပ္ပာယ်သို့ ရောက်အောင် စကားလုံးကို နေရာတကျ အသုံးပြုတတ်ဖို့ လိုသည်။
နားထောင်သူ၏ စိတ်နှလုံးကို သိမ်းကျုံးဆွဲငင်တတ်ဖို့ လိုသည်။
ထိုကြောင့် စကားပြောခြင်းသည် အတတ်ပညာ တစ်ခုပင်ဖြစ်၏။
အချို့သောသူတို့သည် အာဝဇ္ဇန်းကောင်း၏။
သို့သော် အာဝဇ္ဇန်းကောင်းတိုင်း စကားပြောတတ်ပြီဟု မဆိုနိုင်။
အချို့ကား သဒ္ဒါနည်းကျကျ စကားပြောတတ်၏။
သဒ္ဒါတတ်၍ စာတတ်သည်ဟု ခေါ်နိုင်စေကာမူ၊ သဒ္ဒါတတ် တိုင်းလည်း စကားပြောတတ်ပြီဟု မဆိုနိုင်။
စကားပြောသူ၏ စိတ်၌ ပေါ်လာသောအဓိပ္ပာယ်ကို ဥပမာ ဥပမေယျတို့နှင့် တန်ဆာဆင်၍၊ စကားအသုံးအနှုန်း ပြေပြစ်ပြီးလျှင်၊ စကား၏ အလေးအနက်ကို ထင်ပေါ်အောင် လေယူလေသိမ်း ကောင်း ကောင်း၊ သရုပ်ဖော်ပေးနိုင်မှသာ စကားပြောကောင်းသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
စကားပြောအတတ်သည် ဂရိနိုင်ငံမှ စတင် ထွန်းကားလာ သည်ဟု အနောက်နိုင်ငံသားတို့က ယူဆကြသည်။
ဂရိလူမျိုး တို့သည် စကားပြောအတတ်ကို ဟောပြောမှုပညာတရပ်အနေနှင့် လိုက်စားခဲ့ကြ၏။
ရှေးဟောင်း ဆိုးဖစ်များသည် စကားပြောရာ နှင့် ဆိုင်သော တက္ကနယများကို ကြံဆ ခဲ့ကြသည်။
စကား ပြောနည်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများကို သတ်မှတ်ကြသည်။
ထို စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များသည် ယခုတိုင် အသုံးကျ အဖိုး တန်လျက် ရှိသည်။
မြန်မာတို့၏ စာပေကျမ်းဂန်၌ကား စကားပြောအတတ်ကို အထောက်အပံ့ပြုသော ကျမ်းများရှိသည်။
ပါဠိကျမ်းဂန်လာ မိလိန္ဒပဥှာသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ နက်နဲသော တရားတို့ကို ဖွင့်ဆိုရာ ကျမ်းဂန်တစ်ရပ်မျှသာမက၊ စကားပြောအတတ်၌ အကျုံးဝင်သော တက္ကနယတို့ကိုဖော်ပြရာ ကျမ်းဂန်လည်း ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာတို့၌ စကားအရာ အင်္ဂါလေးတန်နှင့် စကားကြီးဆယ်မျိုးဟူသည်တို့မှာ စကားပြောအတတ်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများ ဖြစ်သည်။
စကားပြောရာ၌ ပြောဆိုသောစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ပြောင်မြောက်ရမည်။
မိမိသုံးစွဲလိုက်သော စကားလုံးသည် မိမိအလိုရှိအပ်သော သရုပ်ကို ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိရမည်။
သို့မှသာ ကြားနာသူ၏ စိတ်နှလုံးတွင် ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်တို့သည် ပန်းချီကားချပ်ပမာ ထင်လင်းစွာ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်လိမ့်မည်။
ဤအာသီသ ပြည့်မြောက်စေရန်မှာ ဥပမာ ဥပမေယျများ၊ ဥပစာ စကားများ၊ ဥဒါဟရုဏ်များသည် အရေးကြီးလေသည်။
စကားပြောရာတွင် အသက်ဝင်လာအောင် ဟာသကိုလည်း သုံးရသည်။
အကြောင်းနှင့်အကျိုး ဆက်စပ်၍လည်း ပြောရ သည်။
နားထောင်သူတို့၏ အာရုံကို ဖမ်းယူနိုင်ရန် အလို့ငှာ၊ အသံဩဇာနှင့် ဟန်အမူအရာ ရှိရသည်။
စကားပြောရာတွင် ပီသပြတ်သားခြင်းသည်လည်း စကားပြောအတတ်၌ အရေးကြီး သောအင်္ဂါတရပ် ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ကိုးကား Category:ဘာသာဗေဒ။
စကုမြို့သည် မကွေးတိုင်းအတွင်းပါဝင်သောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
မင်းဘူးခရိုင် တောင်ပိုင်းတွင်ရှိ၍ စကုမြို့နယ် ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
မင်းဘူး ဆင်ဖြူကျွန်းသွား မော်တော်ကား လမ်းတွင် မင်းဘူးမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၁ မိုင်အကွာ၌ တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၆၄၂.၇ ခန့် ရှိသည်။
မန်းစက်တော်သို့ ဘုရားဖူးသွားကြသူအများစုမှာ စကုမြို့ကို ဖြတ်သန်း၍သွားကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း စကု ဟူသော အမည်ကို တကောင်းရာဇဝင်ပါ မဟာသမ္ဘဝ ၊ စူဠသမ္ဘဝ မျက်မမြင် မင်းသားနှစ်ပါးတို့၏ အကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်ပြောဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
ထိုမျက်မမြင်မင်းသားနှစ်ပါးတို့အား ဧရာဝတီမြစ်ရိုးအတိုင်း ဖောင်နှင့်မျှောလိုက်ရာ စစ်ကိုင်းမှ စန္ဒမုခီ ဘီလူးမသည် ဖောင်ပေါ်တွင်အတူစီးလိုက်ပါခဲ့လေသည်။
လမ်းတွင် စားမြိန်စာများကို ခိုးစားသော ဘီလူးမအားမိ၍ မင်းသားများက သတ်မည်အပြုတွင် ၊ မျက်စိ အလင်းရအောင်ကုသပေးမည်ဟူသော ကတိပြုချက်ကြောင့် ဘီလူးမကို အသက် ချမ်းသာခွင့် ပေးလိုက်၏။
ထိုနေရာမှစ၍ မင်းသားနှစ်ပါးအား မျက်စိအလင်းရအောင် စတင် ကုသပေးသည့်အတွက် စကု ဟုခေါ်တွင်ကြောင်း မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းအတွဲ (၃)၊စာမျက်နှာ ၃၀၄ ၊ ၃၀၅ တွင်ဖေါ်ပြထားပါသည်။
မျက်စိအလင်းရသည့် နေရာကို စလင်း ဟုခေါ်ဆိုကြောင်း ပြောဆိုကြပါသည်။
သို့သော်လည်း မြေပြင်အခြေအနေမှာစလင်းသည် စကု၏မြစ်ကြောင်း အထက်တွင် တည်ရှိနေပြီး၊ စကုသည်လည်း ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေး တွင် တည်ရှိသောမြို့ မဟုတ်သောကြောင့် စကု နှင့် မဟာသမ္ဘဝ ၊ စူဠသမ္ဘဝ မျက်မမြင် မင်းသားနှစ်ပါးတို့၏ အကြောင်းနှင့် ဆက်စပ် ပြောဆိုသော အယူအဆသည် လက်တွေ့ မကျပေ။
စကုဒေသခံများအနေဖြင့် စကု ဟူသောအမည်သည် မန်းရွှေစက်တော် နှင့် ကျောင်းတော်ရာဘုရား သမိုင်းတို့ကိုညွန်းဆို၍ ပုဏ္ဏောဝါဒသုတ် လာ သကုဏ ဟာ သကုဏ မှ သကု ၊ သကု မှ စကု ဖြစ်လာ ပြီး ငှက်ပေါရာ အရပ်ဟု ယူဆကြပါသည်။