kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဇနီး ခင်မာသစ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ကောက်ပဲသီးနှံ ရောင်းဝယ်ရေး အဖွဲ့တွင် အငယ်တန်း ဇုန်မန်နေဂျာ အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
တာဝန်ကျရာ အင်းစိန်၊ ဇီးကုန်း၊ ပဲခူး၊ တောင်ငူ၊ ကျောက်ဆည် တို့တွင် ဆက်တိုက် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ရေးသား ခဲ့သော လုံးချင်း ဝတ္ထုမှာ 'မြောက်သို့ လားသော်' ဖြစ်သည်။
ထိုဝတ္ထုကို ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ လတွင် တက္ကသိုလ် တင်မြင့် ကလောင် အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် စာကိုသာ သီးသန့် ရေးလို သောကြောင့် ရာထူးမှ လျှော့ပေါ့ ပင်စင်ဖြင့် အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ လုံးချင်း ဝတ္ထုများကို ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ဇနီး ခင်မာသစ်နှင့် သားသမီး ငါးယောက် ထွန်းကား ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့ အိမ်အမှတ် (၅၄၉) (၁၆/၁) ရပ်ကွက် သုမနလမ်း သင်္ဃန်းကျွန်းတွင် နေထိုင်လျက် လုံးချင်း ဝတ္ထုများ ဆက်လက် ရေးသားလျက် ရှိသည်။
thumb|passive ရေဒါတစ်ခု Passive ရေဒါ သည် ဖမ်းဖို့တစ်ခုတည်း ပြုလုပ်ထားသော ရေဒါ ဖြစ်သည်။
ဒါကြောင့် သူ့မှာ receiver တစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်။
transmitter တောင်မရှိပါဘူး။
သူကဘယ်လိုပစ္စည်းမျိုးတွေကို ဖမ်းသလဲဆိုရင် radio transmitter ပါတဲ့ object တွေ နဲ့ radio transmitter မပါတဲ့ object တွေ ပဲဖြစ်ပါတယ်။
radio transmitter မပါတဲ့ object တွေကိုတော့ ပတ်ဝန်းကျင် ပစ္စည်းတွေရဲ့ အပူချိန် မြင့်တက်နေတာကိုကြည့်ပြီးဖမ်းပါတယ်။
တက္ကသိုလ် ထင်ကြီး (၁၉၁၆) အမည်ရင်း - ဦးတင်မောင် မိဘအမည် - ဦးစံ + ဒေါ်ခင်တိုး မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၇၊ ၇၊ ၁၉၁၆ မွေးဖွားရာ ဒေသ - မြင်းခြံမြို့ ကလောင် အမည်ခွဲများ - မောင်ထင်ကြီး ကိုယ်ရေး ဖြစ်စဉ် တက္ကသိုလ် ထင်ကြီးသည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဥပစာ ကောလိပ်၌ ပညာ သင်ကြားပြီး ၁၉၃၉ ခုနှစ်၌ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။
မန္တလေး ဥပစာ ကောလိပ် ကျောင်းသား သမဂ္ဂ နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်း၌ မောင်ထင်ကြီး ဟူသော ကလောင် အမည်ဖြင့် ကုသနှင့် ကျွန်တော် ဟာသဆောင်းပါးကို ရေးပြီး ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာလုံးဖြင့် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။
Burma Book Club မှ ထုတ်ဝေသော ဂန္တလောက စာစောင်၏ ဝတ္ထုတို ပြိုင်ပွဲတွင် ဆုရရှိ ခဲ့သည်။
မန္တလေး ဥပစာ ကောလိပ်၌ ရှိစဉ် မန္တလေး သူရိယ သတင်းစာနှင့် New Burma အင်္ဂလိပ် သတင်းစာ တို့၏ သတင်းထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာအသင်းကို မိတ်ဆွေများနှင့် ပြန်လည် ထူထောင်သည်။
ထိုစဉ် တက္ကသိုလ်မှ စာရေးဆရာများနှင့် ပြင်ပမှ မြန်မာစာရေး ဆရာများနှင့် ရင်းနှီး ဆက်သွယ်မှု ပြုလုပ် နိုင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ စာပေ ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ၌ ပွန်းတီး၍ စာပေလောကတွင် ထင်ရှား လာမည့် ခေတ်ပြိုင် ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်ကြသည့် ဆရာ တက်တိုး၊ ဆရာ မန်းတင်၊ ဆရာ မောင်ထင်၊ ဆရာ ညိုမြ၊ သိပ္ပံ စိုးလှ၊ ဆရာ ဒဂုန်တာရာ စသူတို့ ပါဝင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ ပညတော်သင် အဖြစ် သတင်းဓာတ်ပုံ ဌာန တစ်ခုကို ဦးစီးတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အိုးဝေ နေ့စဉ် သတင်း အယ်ဒီတာချုပ်၊ ပြင်သစ်သတင်း ဖြန့်ချိရေး (အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)၊ စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆-ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉-နှစ် အထိ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ယူနက်စကို ဌာချုပ်၌ စိစစ်ရေး ကျွမ်းကျင် ပုဂ္ဂိုလ် Programme Specialist အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄-ခုနှစ်၌ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန လုပ်သားပြည်သူ့ နေ့စဉ် သတင်းစာ တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
စာပေဗိမာန်အဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာ စာအုပ်နှစ် ပြပွဲကြီးကို အင်ဗွိုင်းခန်းမ၌ ကြီးမှူး ပြသခဲ့သည်။
၁၉၇၆-ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၇၆ မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ် အထိ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ လုပ်သား အဖွဲ့ စည်းရုံးရေး ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များသို့ ပညာတော်သင်၊ လေ့လာရေး၊ အလုပ်အကိုင်၊ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ အစည်းအဝေး စသည်တို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ပါကစ္စတန်၊ ပြင်သစ်၊ အနောက်ဂျာမနီ၊ ရုရှား၊ အရှေ့ဂျာမနီ၊ ဟန်ဂေရီ၊ ယူဂိုဆလားဗီးယား၊ ဂျပန် နိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၂-ခုနှစ်တွင် သုတပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ) အမျိုးသား စာပေဆုကို မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာများ အညွှန်း (ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ) ဖြင့် ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
၁၉၉၇-ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ တစ်သက်တာ စာပေဆု ရွေးချယ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၈၅-ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာစာ အချိန်ပြည့် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာပြီး ၁၉၉၁-ခုနှစ်၌ မြန်မာ့သမိုင်းအဖွဲ့ အချိန်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
တက္ဗသိုလ် ထင်ကြီးသည် ၂ဝဝ၁-ခုနှစ် အတွက် အရှေ့တောင်အာရှ စာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြီး အမှတ် (၈) ဇီဇဝါ ဥယျာဉ် သံသုမာလမ်း တောင်ဥက္ကလာပ မြို့နယ် ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ဆရာကြီးသည် မြန်မာစာအဖွဲ့တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း ၁-၄-၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် ထင်ကြီး ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ Currenct English Word & Phrases - ၁၉၉၁ ခုနှစ် ခေတ်သုံး အင်္ဂလိပ် ဝေါဟာရ - ၁၉၈၁ ခုနှစ် ခေတ်သုံး အင်္ဂလိပ် ဝေါဟာရပေါင်းချုပ် - ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဖြူနီ ဝါပြာနှင့် အခြား အင်္ဂလိပ် ဝေါဟာရများ - ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ဗိုလ်တရာ၊ ချစ်ဥဩနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ - ၁၉၄၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာများ - ၁၉၉၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာများ အညွှန်း (ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ) - ၁၉၉၂ ခုနှစ် ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုသော 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း' (ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်) ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(ပထမ အကြိမ်) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
Computer programming တွင် Perl သည် high-level, general-purpose, interpreted, dynamic programming language ဖြစ်သည်။
Perl ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် နာဆာ တွင် systems administrator အဖြစ်လုပ်သော ဘာသာစကား ပညာရှင် Larry Wall က စာတမ်းဖြေရှင်းချက် များ ရေးရလွယ်ကူရန် ယေဘူယျသုံး Unix scripting language တစ်ခုအဖြစ် တီထွင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပရိုဂရမ်မာ များအကြား ခေတ်စားခဲ့သည်။
Larry Wall သည် Perl ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း တိုးတက်မှုက ထမ်းသိမ်းခဲ့ပြီး ယခုဆိုလျှင် Perl 6 အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး Category:ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား။
တက်ကျမ်းဟူသော စာအုပ်အမျိုးအစားသည် စာဖတ်သူများအား ကိုယ်ရေးကိုယ်တာပြဿနာများ ဖြေရှင်းနည်းကို လမ်းညွှန်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးသားထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။
အင်္ဂလိပ်အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည့် ဆဲလ်ဖ်ဟဲလ် (self-help) ဆိုသော စာအုပ်အမျိုးအစားခွဲမှုကိုမူ ၁၈၅၉-ခုနှစ်တွင် ဆမ်မျူရယ်လ် စမိုင်းလ်ရေးသားသည့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ကူညီခြင်း (Self-Help) ဟုခေါ်သည့် အရောင်းရဆုံးစာရင်းဝင် စာအုပ်မှ ရယူထားသည့် အမည်ဖြစ်သည်။
"မိမိကိုယ်ကိုတိုးတက်စေခြင်း" (self-improvement) ဟူသော ခေတ်ပေါ် အသုံးအနှုန်းဖြင့်လည်း လူသိများသည့် စာအုပ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
တက်ကျမ်းစာအုပ်များသည် သီးသန့်လူနည်းစုသာ စိတ်ဝင်စားသော စာပေအမျိုးအစားအဖြစ်မှ နှစ်ဆယ်ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ခေတ်ရေစီးကြောင်းကို တော်လှန်သော (post-modern) ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
Micki McGee, Self-help, Inc.: Makeover Culture in American Life (Oxford 2005) p. 11 မြန်မာစာပေလောကတွင်မူ ဘဝအောင်မြင် ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ရေးသားထားသော စာပေများကို တက်ကျမ်းဟု ခြုံငုံပြီး ခေါ်ဆိုသည်။
တက်ကျမ်း ဥပမာများ ဆရာကြီး ပီမိုးနင်းသည် မြန်မာစာပေလောကတွင် ထင်ရှားသော တက်ကျမ်းစာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ အောင်စိတ်ပီမိုးနင်း၊ အောင်စိတ်။
၊ လက်တွေ့ကြီးပွားရေးကျမ်း။
ပီမိုးနင်း၊ လက်တွေ့ကြီးပွားရေးကျမ်း အစရှိသည့် စာအုပ်များသည် တက်ကျမ်းစာရင်းဝင် စာအုပ်များ ဖြစ်ကြပေသည်။
တက်ကျမ်းစာပေများကို ချစ်စံဝင်း၊ ဖေမြင့်၊ ဒေါက်တာမတင်ဝင်း၊ ချစ်နိုင်(စိတ်ပညာ)၊ ဒေါက်တာကျော်စိန်၊ ခင်မောင်သန်း(စိတ်ပညာ)၊ ခင်မောင်ကြွယ်(ဘောဂဗေဒ)၊ ကြည်မင်း၊ ဦးအေးမောင် စသည့် စာရေးဆရာများက ရေးသားကြသည်။
တချို့သည် ဘာသာပြန်များ ဖြစ်သည်။
thumb|ဘိုးအင်း ၇၃၇ လေယာဉ်တစ်စင်း လေထက်လေးသော်လည်း လေထဲတွင် ပျံသန်းနိုင်သော စက်တပ် ယာဉ်ဖြစ်သည်။
လေထဲသို့ ပျံတက်ရန်အတွက် အတောင်ပံ နှစ်ဘက် ပါရှိသည်။
တပ်ဆင်ထားရှိသော အင်ဂျင်အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ဂျက်လေယာဉ်၊ ပန်ကာတပ်လေယာဉ် ဟူ၍ ၂ မျိုးရှိသည်။
လေယာဉ်ပျံများသည် ၎င်းတို့ အဆင်း၊အတက်ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် သီးသန့်တည်ဆောက်ထားသော လေယာဉ်ကွင်း များတွင်သာ ရပ်နားလေ့ရှိကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း သမိုင်းမတင်မှီ ခေတ်များကတည်းက လူတို့ လေထဲတွင် ပျံသန်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်လူမျိုး ရိုက်ညီနောင်က ၁၉၀၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ တွင် ပထမဆုံး လေထဲပျံတက်နိုင်သော လေယာဉ်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ညီနောင်ကပင် ထိန်းသိမ်း မောင်းနှင်နိုင်သည့် လေယာဉ်ပျံကို စမ်းသပ်ပျံသန်းနိုင်ခဲ့ကြသည်။
ပထမ ကမ္ဘာစစ်တွင် လေယာဉ်များကို လက်နက်သဖွယ် စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
လေယာဉ်များ၏ စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းကို သိရှိခဲ့ကြပြီးနောက် ပထမ ကမ္ဘာစစ် နောက်ပိုင်းတွင် လေကြောင်း ပညာရပ်သည် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် လေယာဉ်များသည် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
ပထမဆုံး မြို့ပြသုံး ဂျက်လေယာဉ်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင် ပျံသန်းနိုင်ခဲ့ပြီး ခရီးသည်တင် လေယာဉ်များထဲတွင် ဘိုးအင်း ၇၄၇ သည် ကျော်ကြားသည့် အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လေထဲ ပျံသန်းနိုင်ခြင်း လေယာဉ်များတွင် လေထဲသို့ ပျံတက်နိုင်ရန်အတွက် ပင့်အား ရရှိစေမည့် အတောင်ပံ တစ်စုံ နှင့် ရှေ့တွန်းအား ရရှိစေမည့် အင်ဂျင်များ ပါဝင်ကြသည်။
အင်ဂျင်သည် လေယာဉ်ကို ရှေ့တွန်းအား ရရှိစေပြီး အတောင်ပံက ပင့်မအား ရရှိစေသည်။
ထို့ကြောင့် လေယာဉ်များ လေထဲတွင် ပျံသန်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်များ စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်များတွင် တိုက်လေယာဉ်များ၊ ဗုံးကြဲလေယာဉ်များ၊ စစ်ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်များ၊ ဝေဟင် ဆီဖြည့် လေယာဉ်များ ပါဝင်သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် အတွင်းက လေယာဉ်များကို အကဲကြည့်အတွက်သာ အသုံးပြုခဲ့ရာမှ အဆင့်မြှင့်၍ မွမ်းမံလာခဲ့ကြပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် တွင် လေယာဉ်များတွင် လက်နက်များ တပ်ဆင် အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြသည်။
လေကြောင်း နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီးနောက် ယခုအခါတွင် ရေဒါ ဖြင့် မမြင်နိုင်သော ကိုယ်ပျောက် လေယာဉ်များ တီထွင်လာနိုင်ခဲ့သည်။
ဘိုအင်း, McDonnell Douglas တို့သည် နာမည်ကျော် လေယာဉ် ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်ကြသည်။
အရပ်ဘက်သုံး လေယာဉ်များ လေယာဉ်များ၏ လျင်မြန်စွာ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနိုင်မှုကြောင့် အရပ်ဘက် သယ်သူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် လေယာဉ်များသည် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက် ရှိသည်။
ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီထုတ် ဘိုးအင်း ၇၄၇သည် နာမည်ကျော် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး British Aircraft Corporation မှ ထုတ်လုပ်သည့် ကွန်းကော့ (Concorde) သည် ပထမဦးဆုံး အသံထက်မြန်သည့် အရပ်ဘက်သုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်ဖြစ်သည်။
အသံထက် ပိုမိုလျင်မြန်သော လေယာဉ် 300px|thumb|ဗြိတိသျှ လေကြာင်းလိုင်း၏ ကွန်းကော့လေယာဉ် (၁၉၈၆) အသံမြန်နှုန်းကို ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်တွင် တိုင်းထွာကြည့်ရာ၌ တနာရီလျှင် ၁၂၀၀-ကီလိုမီတာ (၇၄၅-မိုင်) ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ယခုခေတ်တွင် အသံထက်လျင်မြန်သော လေယာဉ်များကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ကြ သည်။
ယင်းတို့ကို ကွန်းကော့တ် (Concorde) လေယာဉ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ကွန်းကော့တ်လေယာဉ်များသည် တနာရီလျှင် ၂၁၀၀-ကီလိုမီတာ (၁၃၀၄-မိုင်) နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းနိုင်သဖြင့် အသံနှုန်းထက် ပိုမိုလျင်မြန်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကုန်များတင်သည့် လေယာဉ်များကိုမူ အသံထက်မြန်အောင် မဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြပေ။
ကုန်များတင်ဆောင်သော လေယာဉ်များကို အသံနှုန်းထက်မြန်အောင် ဖန်တီးပါက ပျက်စီးသွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အသံနှုန်းထက်မြန်သော ကွန်းကော့တ်လေယာဉ်များတွင် ခရီးသည်များသာ တင်ဆောင်သည်။
The Best Ever Book of Questions and Answers. လေဟုန်စီးသည့် ယာဉ်ငှက်ကဲ့သို့ လူတစ်ယောက် လေထဲ၌ ပျံသန်းနိုင်ရန် ကြံစည်စိတ်ကူးရသည်မှာ အံ့ဩဖွယ်ပုံပြင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုထက် လူအများစီးနင်းပျံသန်းနိုင်မည့် ယာဉ်မျိုးကို တီထွင်အောင်မြင်ခဲ့သည်မှာ ပို၍အံ့ဩဖွယ်ပင်ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်ပျံ လေယာဉ်ပျံဆောက်လုပ်ရေးကို ရိုက်ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်တို့က စတင်၍ စဉ်းစားခဲ့ကြပြီးလျှင် လေယာဉ်ပျံကို မောင်းနှင်မည့် စက်နှင့် လေယာဉ်ပျံကို မလူးစေမည့် နည်းများကိုလည်း ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
သူတို့သည် ဂလိုက်ဒါခေါ် စက်မဲ့လေယာဉ်ပျံကို စီးဖူးကြသည့် ဂျာမန်လူမျိုး လီလီယင်သဲအကြောင်းကို ကြားဖူးကြ၏။
အလားတူ စက်မဲ့လေယာဉ်ပျံများကို လေပေါ်တွင်ပျံဝဲ၍ပြသော အမေရိကန်လူမျိုး အော့တေ့ရှနုအကြောင်းကိုလည်း ကြားဖူးကြသည်။
ရိုက်ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်တို့သည် လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းကို စက်တပ်ဆင်၍ မောင်းနှင်ခဲ့ဖူးသော ဆယ်မျူယယ်ပီးယားပွန့်လန်းဂလေး အကြောင်းကိုလည်း သိခဲ့ကြသည်။
လန်းဂလေးသည် လေယာဉ်ပျံတွင် ရေနွေးငွေ့နှင့်မောင်းနှင်သော အင်ဂျင်စက်တစ်ခုကိုတပ်ဆင်၍ လေထဲတွင် ပျံသန်းကြည့်ခဲ့သည်။
ခရစ်၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် သူ၏ လေယာဉ်ပျံသည် တစ်မိနစ်ခွဲခန့် လေထဲတွင် ပျံဝဲနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပိုကောင်းအောင် ကြံစည်ပြုပြင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ရိုက် ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်သည် စက်မဲ့လေယာဉ်ပျံနှင့် လေထဲတွင်ဝဲ၍ ကြည့်ခဲ့ကြရာမှ လေယာဉ်ပျံငြိမ်သက်စွာ ဝဲပျံနိုင်ရန်အတွက် မှန်မှန်တိုက်ခတ်နေသော လေကိုတွေ့ရှိရန် အရေးကြီးကြောင်းကို သိခဲ့ကြသည်။
သူတို့သည် စက်မဲ့လေယာဉ်ပျံဖြင့် ဝဲ၍ကြည့်ကြရုံနှင့် စိတ်မကျေနပ်ကြသဖြင့် ထိုလေယာဉ်ပျံတွင် စက်တပ်ဆင်ရန် ကြံစည်စိတ်ကူးကြလေသည်။
လေယာဉ်ပျံစက်ကို သူတို့ကိုယ်တိုင် ကြံစည်တီထွင်၍ လေယာဉ်ပျံတွင် တပ်ဆင်ကြသည်။
သူတို့ပြုလုပ်သော တစ်ယောက်စီး လေယာဉ်ပျံမှာ စက်တပ်ဆင်လိုက်သောအခါ ပေါင် ၈ဝဝ မျှလေးသည်။
သို့ရာတွင် လေယာဉ်ပျံစက်ကို နှိုး၍ မောင်းနှင်ကြည့်သောအခါ အောင်မြင်သည်ကို တွေ့ကြရလေသည်။
ရိုက်ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် စက်တပ်လေယာဉ်ပျံကို မောင်းနှင်ခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ လေယာဉ်ပျံတွင် ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများကို သူတစ်မျိုး ငါတစ်ဖုံ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ပြုပြင်လာခဲ့ကြသည်။
၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံပေါ်၌ ပထမဦးဆုံး စက်တပ်လေယာဉ်ပျံ ပျံသန်းခဲ့သည်။
၁၉ဝ၉ ခုနှစ်တွင် လူဝီဗလေးရီးယိုးဆိုသူသည် လေယာဉ်ပျံဖြင့် အင်္ဂလိပ် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့သည်။
ဗလေးရီးယိုး၊ လူဝီ နောက်တစ်နှစ်တွင် ဂလင်းကားတစ်ဆိုသူက လေယာဉ်ပျံဖြင့် နယူးယော့မြို့မှ အော်လဗာနီမြို့သို့ ၂နာရီ ၄၆ မိနစ်နှင့် အရောက်ပျံသန်းနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအခါမှစ၍ သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် သာလွန်ကောင်းမွန်သော ယေယာဉ်ပျံများကို ကြံစည်တီထွင်လာခဲ့ကြရာ ယနေ့တိုင်အောင် ကြံစည်ဆဲပင်ဖြစ်ပေသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်၌ ဖြစ်ပွားလာသော ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင် လေယာဉ်ပျံများ အသုံးဝင်ပုံကို နိုင်ငံအများက သိလာသည်။
လေယာဉ်ပျံဖြင့် ရန်သူ့နိုင်ငံပေါ်သို့ ပျံသန်း၍ လွယ်ကူစွာ ဗုံးကြဲနိုင်၊ ဓာတ်ပုံရိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် စစ်တိုက်ချိန်တွင်သာ လေယာဉ်ပျံ အမျိုးမျိုးကို နိုင်ငံအသီးသီးတွင် တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်မဟုတ်ပေ။
စစ်ပြီးချိန်တွင်လည်း လေယာဉ်ပျံများကို ကူးသန်းသွားလာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတို့အတွက် အသုံးပြုနိုင်ကြပေသည်။
လေယာဉ်ပျံများ အရေးပါအရာရောက်ကြောင်းကို သိလာကြသောအခါ နိုင်ငံကြီးတိုင်းလိုလိုကပင် လေယာဉ်ပျံမောင်းနှင်ပျံသန်းရေးကို အားပေးလာခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာ့စံချိန်မီအောင် ပျံသန်းနိုင်သူတို့အား ဆုလာဘ်များစွာ ပေးကမ်းချီးမြှင့်လေ့ ရှိကြလေသည်။
လန်ဒန်မြို့မှ မိုင်ပေါင်း ၁၁၅ဝဝ ဝေးကွာသော ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံသို့တိုင်အောင် လေယာဉ်ပျံဖြင့် ပျံသန်းနိုင်သူ ပေါ်လာသည်။
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ရေတပ်မှ လက်ဖတင်နင်ကွန်မန်းဒါး(ဗိုလ်မှူး) အေ-စီရိသည် အမေရိကန်မှ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသို့ အောင်မြင်စွာ ပျံသန်းခြင်းဖြင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကြီးကို ပထမဦးစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်လ မကြာမီပင် ဗြိတိသျှလေသူရဲကပ္ပတိန်နှင့် ဂျွန်အဲလကော့က တစ်ဖန် အဖော်တစ်ဦးနှင့်အတူ နျူးဖောင်းလန်းကျွန်းမှ အိုင်ယာလန်သို့ ပျံသန်းခြင်ဖြင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဒုတိယအကြိမ် ကျော်ဖြတ်ပြန်သည်။
ထို့နောက် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် တစ်ဖန် ချားအော်ဂစ်စတတ် လင်းဗတ်ဆိုသူ အမေရိကန်လေသူရဲတစ်ဦးက နယူးယော့မြို့မှ ပါရစ်မြို့တော်သို့ လေယာဉ်ပျံဖြင့် တစ်ဦးတည်း ပျံသန်းနိုင်ခဲ့လေသည်။
လင်းဗတ်စီအေ နှစ်ဆယ်ရာစုနှစ်သို့ ရောက်လာသောအခါ လေယာဉ်ပျံတို့သည် ကောင်းကင်ပြင်၌ ဘေးဥပဒ်ကင်းစွာနှင့် ပျံသန်းနိုင်လာကြပေပြီ။
၁၉၁၈ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်နှင့် ပါရစ်မြို့သို့ခရီးသည်များကို လေယာဉ်ပျံဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသော လုပ်ငန်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်၌ပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု စာပို့တိုက်ဘက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ချောစာများကို နယူးယော့မြို့နှင့် ဝါရှင်တန်မြို့များအကြားတွင် လေယာဉ်ပျံဖြင့် သယ်ယူစေခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် ၁၉၂၆ ခုနှစ်မှစ၍ လေယာဉ်ပျံဖြင့် ကုန်စည်နှင့် ခရီးသည်တင်ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကို နိုင်ငံကြီးများရှိ ကုမ္ပဏီများက စတင်ပြုလုပ်လာခဲ့ကြလေသည်။
ကုန်စည်နှင့် လူများကိုတင်ဆောင်သော လေယာဉ်ပျံများသည် အစပထမ၌ စစ်အတွင်းက အသုံးပြုသော စစ်လေယာဉ်ပျံများသာ ဖြစ်ကြသဖြင့် ခရီးသည်တို့သည် ညင်သာစွာနှင့် ခရီးမသွားနိုင်ခဲ့ကြချေ။
လေကြောင်းကုမ္ပဏီများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါတွင်မှ ခရီးသည်တို့အတွက် ညင်သာစေသော ထိုင်ခုံများကို လေယာဉ်ပျံများတွင် တပ်ဆင်လာခဲ့ကြပေသည်။
စက်များကိုလည်း လမ်းခရီးတွင် မပျက်စီးအောင် တိုးတက်ပြုပြင် လာကြသဖြင့် လေယာဉ်ပျံဖြင့် ခရီးသွားလိုသူ ဦးရေလည်း တစ်စတစ်စ များပြားလာလေသည်။
လေကြောင်းခရီး ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် မကြာမီပင် နိုင်ငံအများအပြားရှိ မြို့ပြများတွင် လေယာဉ်ပျံကွင်းများကို ပြုလုပ်ထားကြရလေသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ်များတွင် အနည်းဆုံး အင်ဂျင်စက် နှစ်လုံး ပါရှိရပေသည်။
သို့မှသာ အကယ်၍ လေယာဉ်ပျံ ပျံသန်းနေခိုက် စက်တစ်လုံးပျက်စီးသွားပါက ကျန်စက်တစ်လုံးဖြင့် နီးရာလေယာဉ်ပျံကွင်းသို့ သက်ဆင်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်ပျံ၏ ကိုယ်ထည်ကိုလည်း ကျနကောင်းမွန်သေသပ်စွာ ဆောက်လုပ်ထားရသည့်ပြင် ကျွမ်းကျင်သော လေယာဉ်ပျံမောင်းသမားများကလည်း လေယာဉ်ပျံဆင်းရာ တက်ရာနှင့် ပျံသန်းရာတွင် ဘေးဥပဒ်နှင့် မကြုံကြိုက်ရန် အထူးသတိပြုကြသဖြင့် လေယာဉ်ခရီးမှာ ယခုအခါ ခရီးသည်များအတွက် အကောင်းဆုံးခရီးဖြစ်သည်ဟုပင် ပြောဆိုနိုင်သလောက်ဖြစ်ပေသည်။
ကုန်းပေါ် တက်နိုင်ဆင်းနိုင်သော လေယာဉ်ပျံများတည်ဆောက်မှု တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ရေထဲ၌ တက်နိုင် ဆင်းနိုင်သော ရေယာဉ်ပျံများ တည်ဆောက်မှုကလည်း တစ်ဖက်တွင် တိုးတက်လျက်ရှိပေသည်။
ပထမ ကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီကပင် ရေယာဉ်ပျံတည်ဆောက်မှုသည် တစ်ဟုန်ထိုး တိုးတက်လာခဲ့ပေသည်။
လှိုင်းထန်သော ပင်လယ်ရေပြင်ပေါ်၌ နာရီပေါင်းများစွာ ရပ်နားနိုင်၍ လေထဲ၌ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဝဲပျံနိုင်သော ရေယာဉ်ပျံများကို တည်ဆောက်နိုင်လာကြသည်။
ဗြိတိသျှနှင့် အမေရိကန်တို့၏ တိုက်ရေယာဉ်ပျံများသည် အမြင့်ကြီးမှ ပျံသန်းလျက်ရေအောက်၌ ငုပ်လျှိုးနေသော ဂျာမန်ရေငုပ်သင်္ဘောများကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိ သတင်းပို့နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ပထမ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသွားသောအခါ ကမ္ဘာ့လေကြောင်းကုမ္ပဏီအချို့က ခရီးသည်တင်ဆောင်ရေးအတွက် ရေယာဉ်ပျံများကို အသုံးပြုလာကြသည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တခို၌ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးနှင့် အမြန်ဆုံး လေယာဉ်များမှာ ရေယာဉ်ပျံများပင်ဖြစ်လေသည်။
သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာချိန်မှစ၍ ကုန်းတွင်းလေယာဉ်စခန်းများနှင့် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ တည်ဆောက်လာနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ရေယာဉ်ပျံများကို တစ်စတစ်စ အသုံးနည်းလာကြပြီးလျှင် လေယာဉ်ပျံများကို လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ အသုံးများလာကြပေသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်မှစ၍ လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် အသုံးပြုသော လေယာဉ်ပျံများမှာ များသေားအားဖြင့် ဒေါက်ဂလတ်ဒီစိ-၃ အမျိုး အစားဖြစ်ကြသည်။
ထိုလေယာဉ်ပျံများသည် ၁၂ တန်အလေးချိန်ရှိ၍ ခရီးသည် ၂၁ ယောက်နှင့် လေယာဉ်ပျံကြီးကြပ်သူသုံးဦးကို တင်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ညဉ့်အိပ်ခရီးသွားသည့် လေယာဉ်ပျံများတွင် ခရီးသည် ၁၄ ဦး အိပ်လိုက်နိုင်သော နေရာပါရှိသည်။
မြင်းကောင်ရေ ၁၁ဝဝ အားရှိသော အင်ဂျင်စက်နှစ်လုံး တပ်ဆင်ထားသဖြင့် လေယာဉ်ပျံသည် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၁၉ဝ နှုန်းခန့်နှင့် ပျံသန်းနိုင်လေသည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လေကြာင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် စထရေတိုလိုင်းနာခေါ် လေယာဉ်ပျံတစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာသည်။
မြင်းကောင်ရေ ၁၁ဝဝ အားရှိသော အင်ဂျင်စက်လေးလုံး တပ်ဆင်ထား၍ ခရီးသည် ၃၈ ယောက်ကို အမြင့်ပေပေါင်း ၂ဝဝဝဝ မှ တစ်နာရီလျှင် မိုင်၂၂ဝ နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းတင်ဆောင်နိုင်သည်။
ထိုလေယာဉ်ပျံတွင် ခရီးသည်များအတွက် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့များလည်း ယူဆောင်ပါရှိလေသည်။
ထို့နောက်တွင်မူ လော့ဟိ-ကွန်စတယ်လေးရှင်းကဲ့သို့သော ခရီးသည် ၆၄ယောက်ကို တင်ဆောင်နိုင်သည့် လေယာဉ်ပျံမျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထိုလေယာဉ်ပျံများသည် အမြင့်ပေပေါင်း ၂ဝဝဝဝ မှ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃ဝဝ နှုန်းဖြင့် မိုင်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကို မရပ်မနားပျံသန်းနိုင်သည်။
ထိုလေယာဉ်ပျံမျိုးသည် လေမိုးပြင်းထန်သည့်တိုင်အောင် ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။
လေယာဉ်ပျံ ပျံသန်းရေးအတွက် မိုးလေဝသအခြေအနေသည် အလွန်အရေးကြီးသည့်အတိုင်း နိုင်ငံတိုင်းတွင်ရှိသော မိုးလေဝသဌာနများမှာ အလွန်ပင်အားကိုးရလေသည်။
ထိုဌာနများမှ ဝိုင်ယာလက်ဖြင့် လေယာဉ်ပျံများကို သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံများ၏ မိုးလေဝသအခြေအနေများကို ပေးပို့ကြရသည်။
လေယာဉ်ပျံကွင်းတိုင်းတွင်လည်း လေကြောင်းတိုင်းတာသော ဌာနများကို ဖွင့်လှစ်ထားကြရလေသည်။
လေယာဉ်ပျံ ပျံဝဲခြင်း လေယာဉ်ပျံလေထဲတွင် ပျံဝဲနိုင်ခြင်းမှာ တောင်ပံများကို လေ၏ဖိအားက တွန်းကန်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုဆိုရုံနှင့် ကျေနပ်လောက်သောအဖြေဟု မဆိုနိုင်ပေ။
လေယာဉ်ပျံတွင် ပန်ကာ၊ ပန်ကာကို လည်စေသော စက်နှင့် အတောင်လောက်သာပါလျှင် လေယာဉ်ပျံသည် ကြိုးပြတ်သွားသော စွန်ကဲ့သို့ ယိမ်းထိုးနေပေလိမ့်မည်။
ထိုအတွက် လေယာဉ်ပျံကို ငြိမ်သက်အောင်ထိန်းပေးနိုင်ရန် အခြားကိရိယာများကို တပ်ဆင်ပေးရန် လိုပေသည်။
ထို့ပြင် လေယာဉ်ပျံသည် လှေ၊ သင်္ဘောကဲ့သို့ ဘယ်၊ ညာ ကိုသာကွေ့ရသည်မဟုတ်။
အပေါ်နှင့်အောက်သို့လည်း တက်နိုင်၊ ဆင်းနိုင်ရန်လိုသဖြင့် အတက်အဆင်းကို ထိန်းပေးသည့် ပဲ့တစ်မျိုးရှိရန်လည်း လိုအပ်ပေသေးသည်။
အင်ဂျင်စက်နှင့် လေယာဉ်ပျံမောင်းသမားများရှိသောအခန်းကို ငုံထားသည့် လေယာဉ်ကိုယ်ထည်ကို အမြီးတိုင်အောင်ရှည်ထွက်စေ၍ အမြီးရှိ တောင်ပံကလေးတွင် အထက်အောက်လှုပ်ရှားနိုင်သော အလှဲလိုက်ပဲ့တက်မ နှစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည်။
ထိုပဲ့ကို အယ်လီဗေတာ (လေယာဉ်ပျံ အတက်အဆင်း)ဟုခေါ်သည်။
လေယာဉ်မောင်းသမားသည် လေယာဉ်ပျံကို အပေါ်ဘက်သို့ တက်စေလိုသောအခါ လေယာဉ်ပျံအတက်အဆင်းပဲ့ကို ထိန်းထားသည့် မောင်းတံကို နောက်သို့ဆွဲလိုက်ရသည်။
ထိုကဲ့သို့ ဆွဲလိုက်သောအခါ ပဲ့ သည်အပေါ်ဘက်သို့ ထောင်တက်လာ၍ လေက ထိုပဲ့၏မျက်နှာပြင်ကို ဖိနှိပ်ဖြင့် လေယာဉ်ပျံ၏အမြီးသည် အောက်သို့စိုက်သွားကာ လေယာဉ်ပျံ ရှေ့ပိုင်းသည် အပေါ်ဘက်သို့ ထောင်၍တက်သွားလေသည်။
လေယာဉ်ပျံကို အောက်ဘက်သို့ ဆင်းစေလိုသောအခါ အဆင်းပဲ့ထိန်းမောင်းတံကို ရှေ့သို့ တွန်းလိုက်ရသည်။
ထိုအခါ ပဲ့သည် အောက်ဘက်သို့ စိုက်ကျလာသဖြင့် အမြီးပိုင်းသည် အပေါ်သို့ထောင်တက်ကာ လေယာဉ်ပျံ၏ဦးပိုင်းက အောက်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသည်။
လေယာဉ်ပျံ ပျံသန်းနေစဉ် လေယာဉ်ပျံ မလူးအောင်လည်း စီမံပေးရသည်။
ထိုအတွက် လေယာဉ်ပျံအမြီးပေါ်တွင် ဆူးတောင်တစ်ခုကို ထောင်လိုက်တပ်ဆင်ထားရသည်။
ဆူးတောင်က လေယာဉ်ပျံကို ဘယ် ညာမလူးအောင် ထိန်းပေး၍ ဆူးတောင်အောက်တွင်ရှိသော အမြီးတောင်ပံက လေယာဉ်ပျံကို ထက်အောက်မတိမ်းအောင် ထိန်းပေးလေသည်။
ဆူးတောင်၏ နောက်ဘက်တွင် လေယာဉ်ပျံကို ဘယ်ညာပဲ့ကိုင်ပေးသော တက်မတပ်ဆင်ထားသည်။
လေယာဉ်ပျံမောင်းသမားသည် ထိုပဲ့ကို ဘယ် ညာ လှည့်လိုသောအခါ ပဲ့ထိန်းခလုတ်များကို ခြေနှင့်နင်းပေးရသည်။
လေယာဉ်ပျံကို ဘယ်ညာကွေ့လိုသောအခါ ပဲ့ကိုလှည့်ပေးရုံနှင့် မပြီးသေးချေ။
မီးရထားလမ်းကွေ့များကိုကြည့်လျှင် မီးရထားအပြင်ဘက် သံလမ်းကို အတွင်းဘက်သံလမ်းထက် မြင့်အောင်ပြုလုပ်ထားသည်ကို သတိထားမိကြပေမည်။
မီးရထားသည် အတွင်းဘက်သို့ ကန်ထွက်သောအားကို တွန်းလှန်နိုင်သည်။
ထိုနည်းတူစွာ လေယာဉ်ပျံသည်လည်းကွေ့ရာ၌ အပြင်ဘက်သို့ တွန်းကန်သောအားကို တွန်းလှန်ရပေသည်။
ထိုကဲ့သို့လုပ်ရန် လေယာဉ်ပျံ၏ တောင်ပံတွင် အေလိရွန်တက်မ (မကွေ့ထိန်းများ) တပ်ဆင်ထားရသည်။
လေယာဉ်ပျံသည် ဘယ်ဘက်သို့ကွေ့လိုသောအခါ ဘယ်တောင်ပံတွင်ရှိသော တက်မကို အပေါ်သို့ထောင်ပေး၍ ညာတောင်ပံရှိတက်မကို အောက်စိုက်ပေးရလေသည်။
လေယာဉ်ပျံတွင် တပ်ဆင်ထားသော တက်ကိုမီတာခေါ် ကိရိယာက အင်ဂျင်စက် မည်သို့ခုတ်မောင်းနေပုံ အခြေအနေကိုပြ၍ အင်ဂျင်စက်တွင် တပ်ဆင်ထားသော အပူချိန်တိုင်းပြဒါးတိုင်က အင်ဂျင်စက်၏ အပူချိန်ကိုပြသည်။
ဖိအားတိုင်းကိရိယာက ပါရှိသောဓာတ်ဆီ၏ဖိအားဖြင့် လေယာဉ်ပျံဆက်လက် ပျံသန်းနိုင် မနိုင်ကို ဖော်ပြပြီးလျှင် ဓာတ်ဆီတိုင်း ကိရိယာက လေယာဉ်ပျံတွင် ဓာတ်ဆီမည်မျှရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
လေယာဉ်ပျံ၏ အသွားနှုန်းကို အသွားနှုန်းတိုင်း ကိရိယာကဖော်ပြသည်။
အောလတီမီတာခေါ် အမြင့်တိုင်းကိရိယာက ရေမျက်နှာပြင်မှ လေယာဉ်ပျံ၏ အမြင့်ကို ပေဖြင့်ဖော်ပြသည်။
မည်သို့ပျံသန်းနေပုံ အခြေအနေကိုပြသည့် အခြားကိရိယာများလည်း ရှိသေးသည်။
လေယာဉ်ပျံကို အမြဲပြင်ဆင်၍ထားခြင်း လေယာဉ်ပျံသည် လေယာဉ်ပျံကွင်းတစ်ကွင်းသို့ ဆင်းသက်လျှင် ထိုကွင်းတွင်ရှိသော စက်ဆရာတို့က လေယာဉ်ပျံကိုကြည့်ရှုစစ်ဆေး၍ အနည်းငယ်မျှသော ချို့ယွင်းချက်များကိုပင် ပြင်ဆင်ကြရလေသည်။
လေယာဉ်ပျံများသည် နာရီပေါင်း ၃ဝဝ ခန့်ပျံသန်းပြီးတိုင်း စက်ဆရာတို့က လေယာဉ်ပျံ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို စစ်ဆေး၍ ချို့ယွင်းချက်ဟူသမျှကို ပြင်ဆင်ကြရသည်။
စက်ပြင်ဆရာတို့သည် လေယာဉ်ပျံ၏စက်များ တောင်ပံများကိုဖယ်၍ ကိုယ်ထည်ကို ဖြုတ်ပြီးလျှင် ပိုက်စိပ်တိုက်ကာ ချို့ယွင်းချက် များကို ရှာဖွေပြီးပြင်ဆင်ကြရလေသည်။
လေယာဉ်ပျံမောင်းသမားသည် လေကြောင်းအတတ်သင်တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားရပြီးနောက် ပြည်သူ့လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင် ရေးအဖွဲ့မှ ထုတ်ပေးသည့် လိုင်စင်လက်မှတ်ကို ရရှိပြီးမှသာ လေယာဉ်ပျံကို မောင်းခွင့်ရနိုင်လေသည်။
အနာဂတ် လေယာဉ်ပျံများ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း၌ ဗုံးကြဲလေယာဉ်ပျံအချို့သည် အလွန်မြင့်စွာ ပျံသန်းလျက် လေထု၏ အထက်ပိုင်းတွင်ရှိသော စထရေတိုစဖီးယားခေါ် အထက်ပိုင်းလေထပ်အကြောင်းကို လေ့လာနိုင်ခဲ့သည်။
လေယာဉ်ပျံပေါ်စအခါက အောက်ပိုင်းလေထပ်အကြောင်းကိုသာလျှင် သိနိုင်ခဲ့ကြသည်။
စထရေတိုစဖီးယား အထပ်၏သဘောကို သိခြင်းဖြင့် လေယာဉ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ကြံစည်နိုင်ကြလိမ့်မည်ဟု တွေးထင်နိုင်ပေသည်။
လေယာဉ်ပျံများကိုလည်း အဖိုးနှုန်းချိုသာသော ပစ္စည်းများဖြင့် ဆောက်လုပ်နိုင်ရန် ကြံစည်ကြလိမ့်မည်ဟုယူဆရရာ နောင်သော် လေယာဉ်ပျံ၏ တန်ဖိုးသည် မော်တော်ကားတန်ဖိုးလောက်သာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လာနိုင်စရာ အကြောင်းရှိသည်။
ယခုခေတ်တွင် ကြီးမားသောလေယာဉ်ပျံကြီးများကို ဆောက်လုပ်နိုင်ပြီဖြစ်၍ လေယာဉ်ပျံ၏ အသွားနှုန်းကိုလည်း တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ကြပြီး သိပ္ပံပညာရှင်များသည် လေယာဉ်ခရီးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အစဉ်အမြဲ စိတ်ကူးဉာဏ်ထုတ်နေကြသဖြင့် နောင်ကာလတွင် ယခုအခါ၌ မမြင်မတွေ့ကြရသေးသောလေယာဉ်များ ပေါ်ပေါက်လာစရာအကြောင်းရှိပေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးကာလတွင် တိုးတက်လာသော တီထွင်ချက်များအနက် ဂျက်၊ ဟယ်လီကော့ပတားနှင့် မောင်းသူမပါဘဲ ပျံသန်းနိုင်သော ရေဒီယိုထိန်း လေယာဉ်ပျံများသည် အလွန်ထူးခြားသော တိုးတက်မှုများပင်ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် ဂျက်လေယာဉ်ပျံမှာ လေကြောင်းသမိုင်းကို တစ်မျိုးတစ်ဖုံ တိုးတက်ပြောင်းလဲနိုင်စေမည့် အလားအလာရှိပေသည်။
ဂျက်လေယာဉ်ပျံကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးချိန်နီးကာလမှစ၍ အောင်မြင်စွာ စတင်တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်အတွင်းတွင် ခရီးဝေးကို အမြန်ပျံသန်းနိုင်သော လေယာဉ်ပျံမျိုးဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ကြံစည်ခဲ့ရာမှ ဂျက်လေယာဉ်ပျံကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အလွန်မြန်လှသည်ဟုဆိုရသော စစ်လေယာဉ်ပျံတို့၏ အသွားနှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃ဝဝ နှင့် ၄ဝဝ အကြားတွင်သာရှိသည်။
ဂျက်လေယာဉ်ပျံမှာမူ ထိုထက်ပင် လျင်မြန်သေးသည့်အတွက် ကမ္ဘာတွင် မြန်ဆုံးအမျိုးဖြစ်တော့သည်။
ဂျက်လေယာဉ်ပျံ၏ ထူးခြားချက်မှာ လက်ရှိအသုံးပြုနေကြသော ပန်ကာနှင့် အတွင်း မီးအင်ဂျင်စက်များ မပါခြင်းဖြစ်၏။
ထိုသို့ မပါခြင်းကြောင့်ပင် လေယာဉ်ပျံသမိုင်းကို ပြောင်းလဲစေမည့် တီထွင်ချက်ဟု ယူဆရခြင်းဖြစ်ပေသည်။
ဂျက်လေယာဉ်ပျံတွင် အသုံးပြုသောစက်ကို ဂျက်စက်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ နောက်ပြန်ကန်စက်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။
ဂျက်လေယာဉ်ပျံစက်၏ ပြုမူပုံသဘောမှာ လေမှုတ်သွင်းထားသော ပူဖောင်း၏ခေါင်းကို လက်မ၊ လက်ညှိုးတို့ဖြင့် ပိတ်ထားပြီးနောက် ရုတ်တရက်လွှတ်လိုက်ပါက ပူဖောင်းသည် လေထွက်သည့်ဘက်မှ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သော အခြားဘက်သို့ လွင့်တက်သွားသည်ကို တွေ့ရမည်။
အကယ်၍ ပူဖောင်းအတွင်းသို့ ဖိအားဖြင့် လေကို မပြတ်သွင်းပေးနိုင်မည်ဆိုပါက ပူဖောင်းသည် ရှေ့သို့ဆက်၍သွားပေမည်။
ထိုသဘောတရားပေါ်တွင် အခြေပြု၍ ဂျက်လေယာဉ်ပျံကို တီထွင်ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်လေသည်။
ဂျက်စက်တွင်ရှေ့မှ လေကိုစုတ်သွင်းသောအပေါက်ရှိသည်။
ဝင်လာသောလေကို စက်အတွင်းရှေ့ပိုင်းရှိ ပန်ကာဖြင့် အတွင်းဘက်တွင်ရှိသော ပြွန်များအထဲသို့ ဖိသွင်းပေးသည်။
ထိုပြွန်များထဲသို့ အပေါက်ငယ်ကလေးများမှ လောင်စာ(ရေနံဆီ)ကို ပန်းသွင်းပေးထား၍ မီးခတ်ပလပ်ဖြင့် မီးရှို့ပေးသည်။
မီးလောင်မှုကို အားပေးသည့် အောက်ဆီဂျင်ကို စက်ရှေ့မှ ဝင်လာသော လေမှရသည်။
မီးလောင်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဓာတ်ငွေ့ပူများသည် စက်နောက်ဘက်ရှိ အပေါက်မှထွက်သွားသည်။
ဤသို့ထွက်သွားစဉ် နောက်ပိုင်း၌တပ်ထားသော ရဟတ်ကိုလည်စေသည်။
ဤရဟတ်နှင့် စက်ရှေ့ပိုင်းရှိ ပန်ကာတို့ကို ဝင်ရိုးတစ်ချောင်းတည်းဖြင့် ဆက်ထားသည်။
ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းရှိ ရဟတ်လည်သည့်အတိုင်း ရှေ့ပိုင်းရှိပန်ကာက လိုက်ပြီးလည်ရသည်။
စက်အတွင်းမီးလောင်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဓာတ်ငွေ့ပူ တို့သည် အဘက်ဘက်ကို ကန်လျက်ရှိရာ အခြားထွက်ပေါက်မရှိသည့်အတွက် နောက်ဘက်အပေါက်တစ်ခုတည်းမှ ကန်ပြီးထွက်သွားသည်။
ဤသို့ ကန်ပြီးထွက်သွားမှုသည်ပင် ဂျက်စက်ကိုလည်းကောင်း၊ ဂျက်စက်တပ်ဆင်ထားသောလေယာဉ်ပျံကိုလည်းကောင်း ရှေ့သို့သွားအောင် တွန်းပေးခြင်းဖြစ်ပေသည်။
ဂျက်လေယာဉ်ပျံများမှာ အလွန်လျင်မြန်ရာ အသံ၏အသွားနှုန်းထက် မြန်သည်အထိ စမ်းသပ်အောင်မြင်ခဲ့ပြီဟု ဆိုလေသည်။
(အသံ၏အသွားနှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် ၇၆၃ မိုင်မျှဖြစ်သည်။
) ဂျက်လေယာဉ်ပျံ၏ အသွားနှုန်းသည် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ တိုးလာဖွယ်ရာရှိသေးသည်။