kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အခြား တမျိုးတွင် သံလိုက်တုံး ခပ်ကြီးကြီးကို အသေပြုလုပ်ထား၍ နန်းကြိုး ရစ်ခွေကို ခပ်ငယ်ငယ်ပြုလုပ်ထားပြီးလျှင် လှုပ်ရှားတိမ်းစောင်း နိုင်အောင် ကြိုးဖြင့် တွဲလောင်း ဆွဲထားသည်။
အလွန်သေး ငယ်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကို တိုင်းတာရန်အတွက် အရှင် ပြုလုပ်ထားသော သံလိုက်အပ်တွင် ဖြစ်စေ၊ နန်ကြိုးရစ်ခွေတွင် ဖြစ်စေ မှန်ဝိုင်းသေးသေးကလေးတပ်ထားသည့် အမျိုးလည်း ရှိသည်။
ဤကရိယာမျိုးတွင် အလင်းရောင်ခြည် အမျှင်ကလေး ကို မှန်ဝိုင်းပေါ်သို့ ထိုးပေးထားရ၍ မှန်ဝိုင်းကလေး လည်သော အခါ မှန်ဝိုင်းမှ ပြန်ဟပ်သည့် ရောင်ခြည်မျှင်ည်း လည်ပြီးလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး မည်မျှရှိကြောင်းကို အမှတ်စကေးပေါ်၌ ထိုးပြ လေသည်။
မော်တော်ကားတွင် တပ်ဆင်ထားသော အမ္မီတာခေါ် ကရိယာကလေးမှာ ဂယ်လဗာနိုမီတာတမျိုးပင်ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ကြောင့် သံလိုက်ဓာတ်ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်းကို အကြောင်းပြု၍ လျှပ်စစ်သံလိုက်များကို ပြုလုပ်ထားသည်။
ထိုလျှပ်စစ်သံလိုက်များတွင် တန်ချိန်များစွာ ရှိသည့် သံတုံး သံထည်များကို ချီမသယ်ယူနိုင်သော လျှပ်စစ်သံလိုက် မောင်း တံကြီးများလည်းရှိသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်ပြုလုပ်ပုံ သဘောမှာ သံတုံးတစ်တုံးပေါ်တွင် နန်းကြိုးတစ်ပင်ကို အထပ်ထပ်ရစ်ပတ်ထား ပြီးနောက် နန်းကြိုးတလျှောက်ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးဖြတ်စေသည်။
ထိုအခါ သံတုံးသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးဖြတ်နေချိန်တွင် အခိုက်အ တန့်အားဖြင့် သံလိုက်ဖြစ်သွားလေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုများအတွင်း၌ အီလက်ထရွန် များ တနေရာမှ တနေရာသို့ သွားခြင်းပင်ဖြစ်သည်ဟု တစ်နေရာတွင် ဆိုခဲ့ပြီ၊ သို့သော် အလွန်ကောင်းသည်ဟု ဆိုရသော ဓာတ်လိုက် ပစ္စည်းများတွင်ပင် အီလက်ထရွန်တို့သည် လွတ်လပ်စွာ သွား နိုင်ခြင်းမရှိပေ။
မည်သည့်ပစ္စည်းတွင်မဆို အဆီးအတား အနည်း နှင့်အများ ရှိပြီးလျှင် ထိုအဆီးအတားကြောင့် အီလက်ထရွန်တို့ ၏ စွမ်းအင်အချို့မှာ ကုန်ခမ်းသွားရလေသည်။
ဤတားဆီး အားကို ရီဇစ္စတန်ဟုခေါ်၍ ထိုတားဆီးအားသည် ပစ္စည်း တခုနှင့်တခုမတူပဲ အေးနေသောအခါ၌ ပူနေသောအခါထက် နည်းလေသည်။
ရီဇစ္စတန် (တားဆီးအား)နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ ကွန်ဒပ်တစ်ဗစ်တီး(ဓာတ်လိုက်အား)ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ တားဆီးအားများသော ပစ္စည်းတွင် ဓာတ်လိုက်အားနည်း၍ တားဆီးအားနည်းလျှင် ဓာတ်လိုက်အားများလေသည်။
အကယ်၍ ကြေးနီ၏ ဓာတ်လိုက် အားကို ၁ဝဝ ဟု ပြခဲ့သော ငွေ၊ ရွှေနှင့် ဒန်တို့၏ အားအသီးသီး မှာ ၁ဝ၄၊ ၇ဝ နှင့် ၆၄.၅ ဖြစ်လေသည်။
ဓာတ်မလိုက် ပစ္စည်းများမှာ ဓာတ်လိုက်အား အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဓာတ်မလိုက်ပစ္စည်းဟု ဆိုရစေကာမူ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစီးသောအခါ အီလက်ထရွန် အချို့အဝက် ကို ဖြတ်သန်းခွင့်ပေးလေသည်။
ဓာတ်မလိုက်ပစ္စည်းတွင် ဓာတ်မလိုက်အောင် ကာကွယ်ထားနိုင်သည့် ပစ္စည်းမျိုးကို အင်ဆူလေးတား (ဓာတ်ကာပစ္စည်း)ဟုခေါ်၍ လျှပ်စစ် မီးပွားကို ကာကွယ်ထားနိုင်သည့် ပစ္စည်းမျိုးကို ဒိုင်အီ လက်ထရစ် (လျှပ်စစ်မီးပွားကာ) ပစ္စည်းဟုခေါ်သည်။
ဤပစ္စည်းနှစ်မျိုးကို အတူတူဟု ယူဆလေ့ရှိကြသော်လည်း အမှန်အားဖြင့် မတူပေ။
ပုံပမာ-ဖန်နှင့် လချေးတို့သည် ကြက်ပေါင်စေးနှင့် ဗေ့ကလိုက်တို့နှင့် စာသော် အင်ဆူလေး တားအဖြစ် ပိုညံ့၍ ဒိုင်အီလက်ထရစ်အဖြစ် ပိုကောင်းလေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးသည် အပူကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဓာတ်မီးခလုတ်ကို ဖွင့်လိုက်ချိန်၌ ဓာတ်မီးလင်းလာသဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင့် ဓာတ်မီးလုံးအတွင်းရှိ နန်းကြိုးမျှင်ကလေးများ ပူလွန်းအားကြီးပြီး လင်းလာခြင်းဖြစ်သည်။
ဓာတ်မီးပူအိုး၊ ဓာတ်မီးဖို စသည်တို့မှာ လည်း ဤသဘောကိုမှီး၍ ပြုလုပ်ထားသည့် ကရိယာများဖြစ်သည်။
ကြေးနီနန်းကြိုးများမှာ တားဆီးအားနည်းသဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ် စီးဖြတ်ချိန်တွင် အနည်းငယ်မျှသာ ပူလေ့ရှိသည်။
သို့သော် အကြောင်းတခုခုကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးရာ များလာသည့်အခါ နန်းကြိုးတနေရာရာတွင် အပူအားကြီးပြီးလျှင် မီးဘေးကိစ္စများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
သို့အတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆိုင်ရာ အသုံး အဆောင်များတွင် ဖျူခေါ် ဓားစာခံ နန်းကြိုးတိုများကို သီးသန့် တပ်ဆင်ထားရမြဲဖြစ်သည်။
ဖျူသည် အရည်ပျော်လွယ်သည့်ပစ္စည်း (များသောအားဖြင့် ခဲနှင့်စပ်ထားသော သတ္တုရောဖြင့်) ပြုလုပ်ထားသော နန်းကြိုးဖြစ်သဖြင့် အပူလွန်၍ အရည်ပျော်စရာရှိသောအခါ ဖျူကသာ အလျင်ပျော်လေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးအတိုင်းအတာ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးတွင် (၁)လျှပ်စစ်ကားရင့် (ဓာတ်စီး)၏ ပမာဏ၊ (၂) လျှပ်စစ်ပိုတင်ရှယ်ခြားနားမှု (လျှပ်စစ်ဓာတ်ပို့ဆောင်အား)၊ (၃) လျှပ်စစ်ဓာတ်ရီဇစ္စတန့် (တားဆီးအား) တို့သည် တခုနှင့်တခု ဆက်သွယ်လျက်ရှိလေသည်။
လျှပ်စစ်ကားရင့်ပမာဏ၏ ခုကိန်းမှာ အမ်ပီယာ ဖြစ်၍ ပြင်သစ် သိပ္ပံပညာရှင် အွန်ဒရေး မာရီ အမ်ပီယာကို အစွဲပြုကာ မှည့်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။
အီလက်ထရိုမိုးတစ်ဖို့ခေါ် လျှပ်စစ်ဓာတ် ပိုတင်ရှယ် ခြားနားမှုကို လျှပ်စစ်ဖိအားဟုလည်း ခေါ်သည်။
ထိုအား၏ ခုကိန်းမှာဗို့ ဖြစ်၍ ထိုအမည်မှာ ဣတာလျံ သိပ္ပံပညာရှင် ဗိုလတာကို အစွဲပြု၍မှည့်ခေါ်သောအမည်ဖြစ်သည်။
ရီဇစ္စတန့်ခေါ် လျှပ်စစ်တား ဆီးအား ခုကိန်းမှာ အုမ်း ဟုခေါ်၍ ထိုအမည်မှာလည်း ဂျာမန် သိပ္ပံပညာရှင် ဂျော့ဆိုင်မွန် အုမ်းကို ဂုဏ်တင်ကာ ခေါ်ဝေါ်သည့် အမည်ဖြစ်လေသည်။
ဖိအား တစ်ဗို့ဆိုသည်မှာ တစ်အမ်ပီယာရှိသော ကားရင့်ကို တစ်အုမ်းရှိသော ရီဇစ္စတန့်ကို ကျော်လွန်စီးဖြတ်နိုင်အောင် ဖိပေးရသော လျှပ်စစ်ဖိအားဖြစ်သည်။
အထက်ပါ ခုကိန်း သုံးမျိုးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အုမ်းက ပုံသေနည်းတခု တီထွင်ထားခဲ့၍ ထိုပုံသေနည်းကို အုမ်းစည်း ဟု ခေါ်လေသည်။
ထိုစည်းအရ ပုံသေနည်းမှာ V = IR ဖြစ်သည်။
ဤပုံသေနည်းတွင် : I သည် ကားရန့် (current) ခေါ် လျှပ်စီးကြောင်း V သည် ဗို့တေ့ချ် (Voltage) ခေါ် လျှပ်စစ်ဖိအား R သည် ရစ်ဇစ္စတန့်စ် (resistance) ခေါ် ခုခံအားဖြစ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာယူနစ်များမှာ I အတွက် အမ်ပီယာ (ampere) V အတွက် ဗို့ (volt) R အတွက် အုမ်း (ohm) တို့ဖြစ်ကြသည်။
လျှပ်စစ်ပါဝါကို သိလိုလျှင် ဝပ် ဖြင့် တိုင်းတာရသည်။
ထိုအမည်မှာ အင်္ဂလိပ် သိပ္ပံပညာရှင် ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျိမ်းဝပ်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။
တစ်ဝပ်မှာ ဖိအား တစ်ဗို့နှင့် ဖိထားသော တစ်အမ်ပီယာ၏ စွမ်းအင်ဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် ဗို့အရေအတွက်ကို အမ်ပီယာ အရေအတွက်နှင့် မြောက်လျှင် ဝပ်အရေအတွက်ကို ရနိုင်လေသည်။
သို့သော် ဝပ်မှာ သေးငယ်လှသောကြောင့် လျှပ်စစ်ပါဝါကို များသောအားဖြင့် ဝပ် ၁ဝဝဝ နှင့် ညီသော ကီလိုဝပ်နှင့် တိုင်းတာလေ့ ရှိကြသည်။
မြင်းတကောင်အားသည် ဝပ်အရေအတွက် ၇၄၆ နှင့် ညီမျှသဖြင့် မြင်းကောင်ရေ အားနှင့်လည်း တိုင်းတာနိုင်သည်။
( ပါဝါ။
) ( ဝပ်ဂျိမ်း။
) ကွန်ဒင်ဆား။
လျှပ်စစ်ပညာတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ပမာဏကြီး လာအောင် သိုမှီးပေးသည့် ကရိယာကို ကွန်ဒင်ဆားဟုခေါ်သည်။
ကွန်ဒင်ဆားတွင် ဓာတ်လိုက်သတ္တုပြား နှစ်ခုကိုဖြစ်စေ၊ နှစ်ခု ထက်ပိုသော သတ္တုပြားများကို ဖြစ်စေ တခုနှင့်တခု အကြားတွင် ဒိုင်အီလက်ထရစ်တခုခုကို ခံပေးထားသည်။
များသောအားဖြင့် လချေးပြားများကို ဒိုင်အီလက်ထရစ်အဖြစ်ဖြင့် သုံးလေ့ရှိသည်။
ထိုနည်းဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ဗို့အားနှင့် စာသော် ပမာဏအား ဖြင့် အဆမတန် ကြီးမားသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စုဆောင်းပေး နိုင်လေသည်။
မည်မျှ စုဆောင်းပေးနိုင်သည်ဟူသော စွမ်းရည် ကို ထိုကွန်ဒင်ဆား၏ ကပက်စီးတီးဟုခေါ်၍ ထိုစွမ်းရည် မှာ ကွန်ဒင်ဆားအတွင်းရှိ ဓာတ်လိုက်သတ္တုပြားများ တခု နှင့်တခု နီးကပ်လေလေ၊ ကြီးလေလေဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ် ဆာကစ်တစ်ခု၌ ကွန်ဒင်ဆားကို သွင်းထားသော အခါ ဆာကစ် တွင် စီးမည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ပမာဏမှာ ကွန်ဒင်ဆား၏ ကပက်စီးတီး (စွမ်းရည်) ပေါ်၌ တည်လေသည်။
ထိုကြောင့် ကွန်ဒင်ဆားသည် တစ်ဖက်တစ်ပြန် လျှပ်စစ်စီးရာတွင် လျှပ်စစ် ဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်တုန်ကြိမ်ကို ထိန်းပေးနိုင်သဖြင့် ဝိုင်ယာလက်နှင့် ရေဒီယိုများတွင် ရေဒီယို လှိုင်းများကို ညှိပေးရန်အတွက် ကွန်ဒင်ဆားများကို အသုံး ပြုရလေသည်။
ကပက်စီးတီးကို သိထားသော စံတွင် ကွန် ဒင်ဆားဖြင့် ဆာကစ်တစ်ခုအတွင်း စီးလျက်ရှိသည့် လျှပ်စစ် ကားရင့်တို့၏ ပမာဏကိုလည်း တိုင်းတာနိုင်လေသည်။
ဒိုင်နမို။
လျှပ်စစ်ကားရင့်ကို စက်ဖြင့် ထုတ်ယူနိုင်ပုံကို ၁၈၃၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပထမ စတင်တွေ့ရှိသူမှာ ခေတ်သစ် လျှပ်စစ်ပညာ၏ ဖခင်ဟု အသိအမှတ်ပြုရသော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင် မိုက်ကယ် ဖားရဒေးဖြစ်လေသည်။
( ဖားရဒေး အမ်။
) ဂယ်လဗာနိုမီတာ အကြောင်းတွင် လျှပ်စစ်ကားရင့်ကြောင့် သံလိုက်ဓာတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ဖော်ပြခဲ့ပြီ။
ဖားရဒေး တွေ့ ရှိသော အချက်မှာ သံလိုက်ဓာတ်ဖြင့် နန်းကြိုးတွင် လျှပ်စစ် ကားရင့် ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ညှို့ယူနိုင်ခြင်းဖြစ်၍ အထက်ပါ သဘောနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်ပေသည်။
ဖားရဒေးသည် သံလိုက် ပိုစွန်းရှေ့၌ နန်းကြိုးခွေတစ်ခုကို လှုပ်ရှားပေးသောအခါ၊ တစ်နည်း နန်းကြိုးခွေကို အသေထား၍ သံလိုက်ကို လှုပ်ရှားပေးသောအခါ နန်းကြိုးခွေ၌ လျှပ်စစ်ကားရင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရှိသည်။
သို့သော် ဤလျှပ်စစ်ကားရင့်မှာ နန်းကြိုးခွေနှင့် သံလိုက်တစ်ခုခုကို လှုပ်ရှားပေးချိန်တွင်သာဖြစ်ပေါ်၍ လှုပ်မပေးပဲ တည်ငြိမ်ထားပါက လုံးဝဖြစ်ပေါ်ခြင်း မရှိပေ။
နန်းကြိုးတွင် လျှပ်စစ်ကားရင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမှာ သံလိုက် ဓာတ်အား လမ်းကြောင်းများကို နန်းကြိုးက ဖြတ်တောက်မှု ကြောင့် ဖြစ်၍ လျှပ်စစ်ကားရင့်၏ ပမာဏမှာ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်တောက်ခံရသည့် သံလိုက်ဓာတ်အား လမ်းကြောင်း အရေ အတွက်ပေါ်၌ မူတည်လေသည်။
ထိုကြောင့် သံလိုက်၏အား ကြီးလာလျှင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် သံလိုက်အားလမ်းကြောင်းကို နန်းကြိုးဖြတ်တောက်သည့် အကြိမ်ပေါင်း များလာလျှင်ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ကားရင့်၏ ပမာဏမှာလည်း များလာလေသည်။
သို့ရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လျှပ်စစ် ကားရင့်သည် စီးလိုရာစီးခြင်းမဟုတ်ပေ။
သံလိုက်၊ သို့မဟုတ် နန်းကြိုးခွေ လှုပ်ရှားသည့်ဖက်ကိုလိုက်ပြီး စီးခြင်းဖြစ်သည်။
ပုံပမာ နန်းကြိုးခွေထဲသို့ သံလိုက်ပိုစွန်းကို ထိုးသွင်းချိန်တွင် နန်းကြိုးခွေ၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ကားရင့်သည် ဝဲမှာယာ သှို စီးသည်ဆိုပါစို့။
ထိုအခါ သံလိုက်ပိုစွန်းကို ဆွဲထုတ် လိုက်ချိန်တွင် အဆိုပါ လျှပ်စစ်ကားရင့်သည် ယာမှ ဝဲသို့ ပြောင်းပြန်စီးလေသည်။
အထက်ပါ အခြေခံသဘောကို တွေ့ရှိပြီးနောက် ဖားရဒေးသည် သံလိုက်အားလမ်းကြောင်းများ ရှိသော သံလိုက်နယ်တွင် နန်း ကြိုးခွေကို အဆက်မပြတ်လည်စေနိုင်မည့်နည်းကို ကြံစည်ပြီးလျှင် ၁၈၃၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာပင် ပထမ ဒိုင်နမိုကို တီထွင်လိုက်လေသည်။
( ဒိုင်နမို။
) ဒိုင်နမိုတွင် အရေးကြီးဆုံးအပိုင်းနှစ်ပိုင်းရှိသည်။
တစ်ပိုင်း မှာ အသေဖြစ်၍ တစ်ပိုင်းမှာ အရှင်ဖြစ်ကာ လှုပ်ရှားနိုင်သည်။
လှုပ်ရှားသောအပိုင်းသည် ထုလုံးရှည်သဏ္ဌာန် သံကိုယ်ထည် ပေါ်၌နန်းကြိုးများကို ရစ်ပစ်ထားသော အပိုင်းဖြစ်သည်။
ထို အပိုင်းကို အာမေချာ (နန်းကြိုးခွေ ရစ်လုံး) ဟုခေါ်သည်။
အသေဖြစ်သည့် အပိုင်းသည် အာမေချာကို ဝိုင်းရံထားသော သံကိုယ်ထည်ကြီးတခုဖြစ်၍ ထိုသံကိုယ်ထည်ပေါ်၌ အားကောင်း သော သံလိုက်များကို တပ်ဆင်ထားသည်။
ထိုသံလိုက်တို့မှာ သာမန်သံလိုက်များမဟုတ်ကြပေ။
သံပျော့ချောင်းများပေါ်တွင် နန်ကြိုးများ ရစ်ပစ်ထားသော လျှပ်စစ်သံလိုက်များဖြစ်ကြ၍ ထိုသံလိုက်များကို ဖီးမက်ဂနက် (အားပေးသံလိုက်) ဟု ခေါ်လေသည်။
ယခင်ကဆိုလျှင် လျှပ်စစ်သံလိုက်အစား သံမဏိသံလိုက်များကိုသာ သုံးခဲ့၍ ထိုဒိုင်နမိုမျိုးကို မက်ဂနက်တို (သံလိုက် လျှပ်စစ်စက်) ဟုခေါ်လေသည်။
အာမေချာတွင် နန်းကြိုးရစ်ခွေအားလုံးတို့၏ အဖျားများကို တခုနှင့်တခု ဆက်ထား၍ နောက်ဆုံး အစနှစ်ဖက်ကို အာမေ ချာဝင်ရိုးတံ၌ တပ်ဆင်ထားသော ကြေးဝါကွင်းနှစ်ခုသို့ ဆက်ထားသည်။
အာမေချာကို လည်စေသောအခါ အာမေချာ နန်းကြိုးရစ်ခွေများ၌ အားကောင်းသောလျှပ်စစ် ကားရင့် ဖြစ် ပေါ်လာသည်။
ကြေးဝါကွင်းများ၌ ကာဗွန်၊ သို့မဟုတ် ကြေးနီ ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဗရပ် (ပွတ်တံ) နှစ်ခု တပ်ထားသည်။
ထိုပွတ်တံတို့က နန်းကြိုးရစ်ခွေတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ် ကားရင့်တို့ကို စုဆောင်းသိမ်းဆည်းပြီးနောက် မိမိတို့နှင့် ဆက်သွယ် လျက် ရှိသော နန်းကြိုးများသို့ ဖြန့်ချိပေးသည်။
သို့သော် ဤသို့ အာမေချာလည်စဉ် နန်းကြိုးရစ်ခွေများအတွင်း၌ စီးသောလျှပ်စစ် ကားရင့်တို့သည် အပတ်ဝက် တိုင်းတွင် တစ်ကြိမ်စီးရာအရပ် ပြောင်းကြသဖြင့် ဤစက်မျိုးမှ အေစီကားရင့်ခေါ် တဖက်ပြန်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်မျိုးကိုသာရလေသည်။
ထို့ကြောင့် ဤစက်မျိုးကို အော်လတာနိပ်တား၊ သို့မဟုတ် အေစီ ဒိုင်နမိုဟု ခေါ်လေ့ရှိ ကြသည်။
ဒီစီကားရင့်ခေါ် တဖက်သတ်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့် ကို ပေးသောစက်မျိုးကိုသာ ဒိုင်နမိုဟု ခေါ်လေ့ရှိကြလေသည်။
အမှန်မှာ တစ်ဖက်တစ်ပြန်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်သည် တစ်ဖက်သတ်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်နည်းတူ အသုံးကျ၍ စရိတ်ပင်ပို၍ သက်သာ သေးသည်။
ထို့ကြောင့် အေစီဒိုင်နမိုကို အသုံးများကြသည်။
သို့ရာတွင် တစ်ဖက်သတ်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်ကိုသာ အသုံး ပြုလိုသောအခါများလည်း ရှိသေးရာထိုအခါမျိုးတွင် ဒိုင် နမို၌ ကွန်မျူတေးတားခေါ် ဓာတ်ပြောင်းကွင်းကို ကြေးဝါ ကွင်းအစား တပ်ဆင်ပေးရလေသည်။
ကွန်မျူတေးတားများလည်း ကြေးဝါကွင်းများပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကွင်းပြည့်မဟုတ်ဘဲ အမြောင်းများအဖြစ် အလျား လိုက် ခွဲစိတ်ထားပြီးနောက် အမြောင်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခု စပ်ကြား တွင် ဓာတ်မလိုက်ပစ္စည်းဖြင့် ကြားခံထားသည်။
အာမေချာ နန်းကြိုးရစ်ခွေမျ အစနှစ်ဖက်စီကို ဆက်ထားရန်အတွက် အမြောင်းနှစ်ခုလိုသဖြင့် အမြောင်းအားလုံး၏ အရေအတွက် မှာ နန်းကြိုးရစ်ခွေရှိသမျှ၏ နှစ်ဆနှင့်ညီမျှလေသည်။
ကွင်းပြည့်ကြေးဝါကွင်း နှစ်ခုကို သုံးစဉ်က အာမေချာနှင့် အတူ လိုက်၍လည်သော ထိုအကွင်းနှစ်ခုမှာ လျှပ်စစ် ကားရင့် တစ်ဖက်တစ်ပြန် စီးမှုကြောင့် အဖိုတစ်လှည့် အမ တစ်လှည့်ဖြစ်နေရာ ကွင်းပေါ်တွင် ဖိနှိပ်ထားသော ပွတ်တံ နှစ်ခုမှလည်း အဖိုတစ်လှည့် အမတစ်လှည့် ဖြစ်၍နေလေသည်။
ကွန်မျူတေးတားကို သုံးစဉ်မှာလည်း ဤအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကြေးဝါကွင်းကို အမြောင်းလိုက် စိတ်ထားသဖြင့် အမြောင်းတစ်ခုသည် အဖိုမှ အမသို့ဖြစ်စေ အမမှ အဖိုသို့ဖြစ်စေ ပြောင်းလဲချိန်တွင် ပွတ်တံနှင့် လွတ်သွားလေသည်။
ထို့ ကြောင့် ပွတ်တံတစ်ခုသည် အမြောင်းများတွင် ဓာတ်ဖို ပေါ်ချိန်၌သာ ပွတ်တိုက်မိ၍ ကျန်ပွတ်တံက ဓာတ်မ ပေါ်ချိန်၌သာ ပွတ်တိုက်မိသည့်အတိုင်း သွားပွတ်တံနှစ်ခု မှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ကားရင့်သည် တစ်ဖက်သတ်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်ဖြစ်လေသည်။
ဒိုင်နမိုကို များသောအားဖြင့်မီးသွေးမီး၊ ထင်းမီးတို့ဖြင့် ရေကို ဆူစေပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ရေနွေးငွေ့အားလုံးဖြင့် လည်စေကြသည်။
သို့သော် ဤနည်းမှာ စရိတ်ကြီးလေးသဖြင့် အင်ဂျင်နီယာကြီးအချို့က လေအားကို အသုံးချနိုင်မည့်နည်းကို ရှာကြံလျက် ရှိကြသည်။
လက်ရှိ အပေါဆုံးနည်းမှာမူ ရေအားကို သုံးသည့် နည်းပင်ဖြစ်သည်။
ဤနည်းတွင် ရေစီးနေသောမြစ် ရေတံခွန်တို့မှ ရေကို စီးပြီး သော ဆည်မှတဆင့် ရေကိုအရှိန်ပြင်းစွာ ကျဆင်းစေကာ ရေရဟတ်ကို လည်စေသည်။
ထို့နောက် ရေရဟတ်မှတဆင့် ဒိုင်နမိုကို လည်စေပြန်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ ရေတံခွန်ကြီးများ ရှိရာ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် ရေအားနှင့် မောင်းနှင်သည့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးရုံကြီးများ မြောက်မြားစွာရှိကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း လောပိတ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းကို ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ထိုစီမံကိန်းအောင်မြင်မှုသည် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကို သက်သာစွာနှင့် သုံးစွဲနိုင်ကြစေရန် အစပျိုးလိုက် ခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။
( ဘီလူးချောင်းရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း) ဒိုင်နမိုအပြင် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်နီးစပ်၍ စက်ရုံ၊ မော်တော်ကားနှင့် အခြားစက်အမျိုးမျိုးတွင် အသုံးပြုထားသော လျှပ်စစ်မိုတာများ ဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။
ဒိုင်နမိုနှင့် မော်တာပြုလုပ်ထားပုံ ခြင်းမှာဆင်တူ၍ သဘောသာပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ် မှာ ဒိုင်နမို၌ စက်လည်မှုကြောင့် လျှပ်စစ်ကားရင့်ဖြစ်ပေါ်လာ၍ မိုတာ၌မူ လျှပ်စစ်ကားရင့်ကြောင့် စက်လည်လေသည်။
မိုတာကို အသုံးပြုထားသော တွေ့နေကြ ကရိယာတစ်ခုမှာ လျှပ်စစ်ပန်ကာဖြစ်၍ ဓာတ်ရထား၊ ထရော်လီ၊ ဓာတ်လှေကားများနှင့် တကွ ခေတ်ပေါ်မီးရထား၊ ဂရမ်မိုဖုန်း ဓာတ်စက်၊ အပ်ချုပ်စက်၊ စသည်တို့မှာလည်း မိုတာကို သုံးထားသည့် စက်ပစ္စည်းများပင် ဖြစ်လေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ပညာတွင် အရေးကြီးသည့်ကရိယာတခုရှိသေးသည် ထိုကရိယာမှာထရန်စဖောမား (ဓာတ်အားပြောင်းကရိယာ) ဖြစ်၍ ထိုကရိယာကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၏ ဗို့အားတိုးစေလို၊ လျှော့စေလိုသည့် နေရာမျိုးတွင် အသုံးချရလေသည်။
ဥပမာ- ဓာတ်အားပေးရုံမှ မူလထွက် ပေါ်လာသော ဓာတ်အားသည် ခရီးဝေးသွားရန် အားနည်းနေသည်ဆို ပါဆို့ ထိုအခါ အားကြီးစေမည့် ထရန်စဖောမားကို သုံးခြင်းဖြင့် ဗို့ အားကိုလိုသလို ကြီးလာနိုင်စေသည်။
တဖန် အားများလျက် ရှိသော ထိုဓာတ်ကြိုးမျိုးမှ အိမ်သုံးဓာတ်မီးကြိုးများသို့ ဆက်သွယ်လိုသောအခါ အားလျော့ ထရန်စဖောမားကို သုံးရပြန်လေသည်။
( ထရန်စဖောမား။
) ထရန်စဖောမားကို ပြုလုပ်ထားပုံသဘောမှာ လျှပ်စစ်သံလိုက် ဓာတ်ဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ညှို့ယူဖြစ်ပေါ်စေသည့် သဘော ပင်ဖြစ်သည်။
ထရန်စဖောမားတွင် အလယ်ဗဟို၌ လျှပ်စစ် သံလိုက်တုံးတခုရှိ၍ ထိုလျှပ်စစ်သံလိုက်တုံးဖက်တွင် ပရိုင်မရီ (မူလ) နှင့် စကင်ဒရီ'' (အညှို့ခံ) နန်းကြိုး ခွေ နှစ်ခုရှိသည်။
မူလနန်းကြိုးခွေတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း စီးဖြတ်စေသောအခါ လျှပ်စစ် သံလိုက်တုံးတွင်လည်း သံလိုက်ဓာတ်သည် ပြတ်တောင်း ပြတ်တောင်းဖြစ်ပေါ်သည်။
ထိုပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း ဖြစ်ပေါ်သော သံလိုက်ဓာတ်ကြောင့် အညှို့ခံ နန်းကြိုးခွေ တွင်ရှိသော နန်းကြိုးရစ်၏ အရေအတွက်မှာ မူလနန်းကြိုး ခွေတွင်ရှိသည့် မူလအရေအတွက်ထက် များက လျှပ်စစ် ဓာတ်ဗို့အား များလာ၍ နန်းကြိုးရစ်အရေအတွက် နည်းက ဗို့အားနည်းသွားသည့် အချက်မှာ မှတ်သားဖွယ်ကောင်းလှသည်။
ဥပမာ- မူလနန်းကြိုးခွေတွင် အရစ်ပေါင်း တစ်ရာရှိ၍ အညှို့ခံ နန်းကြိုးခွေတွင် အရစ်ပေါင်း တစ်ထောင် ရှိသည်ဆိုပါစို့။
အညှို့ခံ နန်းကြိုးခွေတွင် ပေါ်လာသောဓာတ်အားသည် မူလနန်းကြိုးခွေ ရှိဓာတ်အားထက် ဆယ်ပြန်ကြီးလာလေသည်။
ထိုနည်းအတူပင် အကယ်၍ မူလဓာတ်ကြိုးကို အညှို့ခံနန်းကြိုးခွေသို့ ဆက်ပေးမည် ဆိုပါက မူလနန်းကြိုးခွေတွင်ပေါ်လာသော ဓာတ်အားမှာ မူလအား ၏ ဆယ်ပုံတပုံအထိ သေးငယ်သွားမည်ဖြစ်ပေသည်။
လျှပ်စစ် ဓာတ်ကို ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်းစီးစေမည့်အစား တဖက်တပြန် စီးသည့် အေစီကားရင့်ကို သုံးလျှင်လည်းရရှိသည့်အကျိုးမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့်လည်း အေစီကားရင့်ခေါ် တဖက်တပြန်စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်ကို ဒီစီကားရင့်ခေါ် တဖက်သတ် စီး လျှပ်စစ်ကားရင့်ထက်ပို၍ အသုံးများခြင်းဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ကိုးကား Category:လျှပ်စစ်။
thumb|အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းကို ရှီးယိုကျိ (西遊記) ဟုခေါ်သည်။
တရုတ်အသံထွက်စံနစ်ဖြင့် ရေးလျှင် Xi (西) အနောက်ဘက်၊ You (遊) ခရီးသွားခြင်း၊ Ji (記) မှတ်တမ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ယင်းသည် ကျော်ကြားသော တရုတ်ဂန္ထဝင်ဝတ္တုကြီး ၄ ပုဒ် သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ဇာတ်လမ်းများ (三國演義)၊ အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း(西遊記)၊ စိမ့်တောမြေမှ ဇာတ်လမ်း (သို့) စိမ့်တောမြေမှ ဝရမ်းပြေးများ (水滸傳)၊ ”ခန်းဆောင်နီအိပ်မက်” (紅樓夢) တို့ထဲက ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ဤဂန္ထဝင်ဝတ္ထုကြီးက ပို၍လူသိများသည်ဟုဆိုရပါမည်။
စာရေးဆရာ မြသန်းတင့်က ခန်းဆောင်နီအိပ်မက်ဝတ္ထုကို မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းကို ဒဏ္ဍာရီပုံစံဖြင့် တင်ပြထားသော်လည်း ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားပြန့်ပွားမှု ရေစီးကြောင်းကို သုတေသနပြုရာ၌ ဤဝတ္ထုသည် လွန်စွာအရေးပါသော သမိုင်းအထောက်အထားတစ်ခု ဖြစ်နေသည်။
ထန်မင်းဆက်ကာလ ရှေးခေတ် တရုတ်ပြည်သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ရောက်ရှိလာပုံနှင့် ရဟန်းတော် ရွှင်ကျန်း (玄奘) အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပိဋကတ်သုံးပုံအား သွားရောက်ပင့်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်စဉ် (အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း) နှင့် အခိုင်မာ ဆက်စပ်နေသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းကြီးဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ဤအနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းဝတ္ထုသည် (၂၀) ရာစု အစောပိုင်းကာလကပင် နိုင်ငံခြားဘာသာအတော်များများဖြင့် ကမ္ဘာ့စာပေစင်မြင့်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဝတ္ထုပုံစံဖြင့် အောင်မြင်မှုရခဲ့သလို အခြားအနုပညာ တင်ဆက်မှုများဖြစ်သော ပြဇာတ်၊ တေးဂီတအော်ပရာ၊ ရုပ်ရှင်များ၊ ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများဖြင့်လည်း အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းဇာတ်လမ်းကို ပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖန်တီးဖော်ထုတ်ပြသခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ထိုစဉ်က ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းသည် အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းဝတ္ထုကို အစမှအဆုံး ရိုက်ကူးတင်ပြရန် မစွမ်းသာခဲ့ပေ။
ထို့ကြောင့် ဝတ္ထုဇတ်လမ်းထဲက အခန်းတစ်ခန်းဖြစ်သော "ငှက်ပျောရွက် ယပ်တောင်" () ကိုသာ ရိုက်ကူးတင်ဆက်ခဲ့သည်။
လုံးဝမပြည့်စုံငြားလည်း ဇာတ်လမ်းကို ခြုံငုံမိ၏။
စွန်းဝူခုန်း (孫悟空) (ဟံနုမာန်မျောက်) ၏ ဇာတ်သရုပ်ကို ပေါ်လွင်အောင် တင်ပြနိုင်ခဲ့သည်။
စွန်းဝူခုံးသည် အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း၏ အဓိကဇာတ်ဆောင်ဖြစ်ပြီး ဇာတ်အိမ်တစ်ခုလုံး၏ အသက်ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် "အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း" နေရာတွင် စွန်းဝူခုံးမှတ်တမ်းဟု အမည်ပေးလျှင်ပင် ရနိုင်ကောင်းသော အကြောင်းရှိသည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ဇာတ်လမ်း အကျဉ်းသဘောမှာ ဇာတ်လိုက်ကြီးစွန်းဝူခုန်းသည် ရဟန်းတော် (ထန်ဆင်း) (唐僧 သို့ 唐三藏) အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပိဋကတ်သုံးပုံ သွားရောက်ပင့်ဆောင်သောအခါ ရဟန်းတော် (ထန်ဆင်း)၏ လုံခြုံရေးအတွက် နောက်လိုက်နောက်ပါအဖြစ် တာဝန်ထန်းဆောင်ရသူဖြစ်ပြီး စွန်းဝူခုန်းအား ယင်းတာဝန်အပ်နှင်းပေးခဲ့သူမျာ ကွမ်ရင်မယ်တော် (觀世音) ဖြစ်၏။
ထန်ဆန်း၏ အသားကို စားပါက မသေဆေးစားသကဲ့သို့ စွမ်းသောကြောင့် ထန်ဆန်းကို အလုအယက် လိုချင်နေကြ၍ စွမ်းဝူခုန်းအား ထန်ဆန်းကို အကာအကွယ်ပေးရန် စေလွှတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
စွန်းဝူခုန်း ပို၍အောင်မြင်ခဲ့သည်မှာ (၂၀)ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များထိဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်က တရုတ်ပြည်တစ်ဝှမ်းတွင် ရုပ်မြင်သံကြား ခေတ်ကြီးတစ်ခေတ် ထွန်းကားနေချိန်လည်းဖြစ်၏။
တရုတ်ပြည်သူလူထုသည် ရုပ်သံစက်များကို လွယ်ကူစွာ ဝယ်ယူသုံးစွဲနိုင်ကြပြီဖြစ်၍ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများကိုလည်း တစ်ဝကြီး ကြည့်ရှု့ခံစားနိုင်ကြပြီဖြစ်၏။
ယင်းအခွင့်အလမ်းကို အမိအရယူ၍ စွန်းဝူခုန်းသည် ရုပ်သံပေါ်သို့ ခုန်ဝင်လာတော့သည်။
အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်း ဝတ္ထုဇာတ်လမ်း မည်မျှပင် ရှည်လျားသည်ဖြစ်စေ ရုပ်သံသည် အခန်းဆက်တင်ပြနိုင်၏။
ထို့ကြောင့် ဝူခုန်း၏ပရိသတ်သည် နေ့စဉ် အချိန်ကိုက် တီဗွီဖန်သားပြင်ရှေ့သို့ အလုအယက် ရောက်လာကြသည်မှာ တစ်လနီးပါးကြာ၏။
တစ်နေ့ပြီးတစ်နေ့ ပရိသတ်၏အာရုံကို ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့သူမှာ ဝူခုန်းပင်ဖြစ်၏။
ဝူခုန်းသည် မျောက်ဖြစ်၏။
မျောက်၏ ဇာတ်သရုပ်ကို ပေါ်လွင်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်သံ ပရိသတ်များကလည်း အထူးနှစ်ခြိုက်အားပေးခဲ့ကြပြီး မျောက်ကား သို့မဟုတ် စွန်းဝူခုန်းကား ဟု အလွယ်တကူ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ရုပ်သံအခန်းဆက် ဤမျှအောင်မြင်နိုင်ခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းမျာ ရှေးဟောင်းဂန္ထဝင်ဝတ္ထုကြီးကို ခေတ်နှင့် အံဝင်ဂွင်ကျဖြစ်အောင် စီစဉ်တင်ပြနိုင်ခဲ့သော ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာတို့ကို လွန်စွာ ချီးကျူးသင့်ပေသည်။
ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ကို လူမျိုးမရွေး၊ ဘာသာမရွေး နှစ်သက်ခံစားကြည့်ရှုနိုင်အောင် ဖန်တီးမှုသည် လွယ်ကူသော Idea စိတ်ကူး တစ်ရပ်မဟုတ်ပေ။
ဆန်းသစ်သော၊ ကွဲပြားခြားနားမှုရှိသော အသစ်တီထွင်မှုတစ်ရပ်ဟုဆိုရပါမည်။
အထူးသဖြင့် သရုပ်ဆောင်မှုအပိုင်းကို ခေတ်မျက်စိဖြင့် ကြည့်နိုင်အောင် တင်ဆက်သည်။
ဒဏ္ဍာရီကို တကယ့်အသွင်ဖြင်အောင် လှုပ်ရှားပြသည်။
ယင်းအသက်ဝင်သောပြကွက်များက တရုတ်နိုင်ငံတစ်ခုတည်းကိုသာမက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်ထဲသို့ ကူးဝင်သွားပြီး ကမ္ဘာ့ပရိသတ်က လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုခဲ့ပေသည်။
အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်း ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ၏ အခြားဆန်းသစ်မှုတစ်ခုမှာ တေးဂီတဖန်တီးမှု အတတ်ပညာပင် ဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းဘာသာရေး ဂန္ထဝင်ဇာတ်အိမ်ကြီးကို ခေတ်ပေါ်တေးဂီတသံစဉ်များဖြင့် ပေါင်းစပ်တည်ဆောင်ပေးခြင်းသည် ရဲဝံ့မှုတစ်ခုဟု ဆိုရပါမည်။
ဇာတ်ဝင်ခန်းသံစဉ်များသည် ခေတ်ပရိသတ်၏ နားအာရုံကို ရွှင်မြူးစေသည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်၏။
ဤသို့သော အကြောင်းများကြောင့် အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်း (ရှီးယိုကျီ)သည် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲခေတ်၌ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူကြိုက်အများဆုံးနှင့် အောင်မြင်မှုအရဆုံးဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
အမှန်တော့ အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်း ဂန္ထဝင်ဝတ္ထုသည် ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ခုဖြစ်၏။
ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတစ်ရပ်အသွင်ဖြင့် ဤနှယ်အောင်မြင်မှုရအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအနေဖြင့် ဂုဏ်ယူဖွယ်ကိစ္စတစ်ရပ်ဟု ဆိုရပါမည်။
"အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း" ဝတ္ထု ပေါ်ပေါက်လာပုံ Yuan Dynasty (A.D. 1271-1368) ယွမ်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်၊ Ming Dynasty ( A.D. 1368-1644) မင်မင်းဆက် ကနဦးကာလတွင် (Yang Ne) ယန်နာဆိုသော ပြဇာတ်ရေးဆရာက အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းဝတ္ထုကို စတင် ပြဇာတ်အဖြစ် စတင်ရေးသားခဲ့သည်ဟု သမိုင်မှတ်တမ်းတချို့၌ ဖော်ပြသည်ကို တွေ့ရသည်။
ယင်းပြဇာတ်စာအုပ်သည် (၆) တွဲရှိပြီး အခန်းပေါင်း (၂၄)ခန်းပါရှိ၏။
ပြဇာတ်ရေးဆရာ ယန်နာသည် သမိုင်းရှည်ကြာစွာတည်ရှိခဲ့သည့် ရိုးရာပုံပြင်ကို အခြေခံရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်တစ်ပုဒ်နှယ်လူထုအကြားစီးမျောခဲ့သော ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး ယင်းဇာတ်ကို အစောပိုင်းကာလများတွင် (Za Ju) (雜劇) ကျာကျွီဟုခေါ်သော ညွန့်ပေါင်းဇာတ်တစ်မျိုးအသွင်ဖြင့် တင်ဆက်ခဲ့ကြသည်။
ဂီတဖြင့်ပေါင်းစပ်ထားသော ကဗျာ၊ ပြဇာတ်ဟုပြောနိုင်သည်။
ထိုဇာတ်မျိုးတွင် လှုပ်ရှားမှု (၄)မျိုးထည့်သွင်းထား၏။
ယင်ရိုးရာပုံပြင်များမျာ ရဟန်းတော် ရွှင်ကျန်း (Xuan Zhang) ပိဋကတ်သုံးပုံ ပင့်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇာတ်ဝတ္ထုထဲ၌ ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်းကို ထန်ဆင်း (Tang Seng) အဖြစ်ဖန်တီးရေးသားခဲ့သည်။
Tang (唐) မှာ ထန်မင်းဆက်၊ ထန်ခေတ်ကို ညွန်းဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး Seng (僧) မှာ ရဟန်းဟု အနက်အဓိပ္ပာယ်ရ၏။
ဤထန်ဆင်းမည်သော ရဟန်းတော် ရွှင်ကျန်းသည် ထန်းမင်းဆက်ခေတ်၌ အမှန်တကယ်တည်ရှိခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ဖြစ်သည်။
ထန်းမင်းဆက်ခေတ်သည် (Tang Dynasty, A.D. 618-709) အထိဖြစ်၏။
သမိုင်းအထောက်အထားများအရ ရဟန်းတော် ရွှင်ကျန်းသည် ထန်ခေတ်၌ အိန္ဒိနိုင်ငံ နာလန္ဒာတက္ကသိုလ်တွင် (၁၇)နှစ်ကြာ ဗုဒ္ဓကျမ်းဂန်များနှင့် ဘာသာစကားများစွာကို သင်ယူခဲ့ပြီး (၁၉)နှစ်အကြာတွင် ထန်မင်းဆက် နန်းစိုက်ရာ (ယခု ရှီအန်း 西安)မြို့တော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများကဆိုသည်။
ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်းသည် ရှေးခေတ်တရုတ်ရာဇဝင်၌ ဗုဒ္ဓစာပေကျမ်းဂန်များကို ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သော ဆရာကြီး(၃)ဦးအနက် ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်းကို (ဆန်းချန်းဖာဆစ် 三藏法師) ပိဋကတ်သုံးပုံဆရာတော်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ တရုတ်ပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ပိဋကတ်တော်များကို မရပ်မနား ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ရာ အဘိဓမ္မာကျမ်း (၇၅)အုပ်၊ အခန်းပေါင်း (၁၃၃၅)ခန်းကို တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုခဲ့ပေသည်။
တရုတ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသော စကားလုံးများသည် အလွန်တရာတည်ကြည်ရင့်ကျက်ပြီး ဂုဏ်သရေမြင့်မားလှ၏။
တရုတ်စာပေယဉ်ကျေးမှု ဘဏ္ဍာတိုက်တွင် အကြီးမားဆုံး ကောင်းကျိုးပြုခဲ့ရုံသာမက အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓစာပေ အမွေအနှစ်များကို တရုတ်စာပေအက္ခရာဖြင့် ထိန်းသိမ်းပေးခဲ့သည့် ရဟန်းတော်ကြီးလည်းဖြစ်ပေသည်။
ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်း၏ ဂုဏ်ပုဒ်များစွာကို ပြော၍ဆုံးမည်မထင်၊ ခြုံ၍ပြောရလျှင် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြန့်နှံ့ထွန်းကားခဲ့သည်မှာ တရုတ်ရဟန်းတော်ကြီး ဖာရီဟန် နှင့် ရဟန်းတော်ကြီး ရွှင်ကျန်းတို့၏ ကောင်းမှုကုသိုလ်များစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းဇာတ်လမ်းသည် အထက်ဖော်ပြပါ ရဟန်းတော်ကြီး ရွှင်ကျန်းခေါ် ထန်ဆင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပိဋကတ်သုံးပုံ သွားရောက်ပင့်ဆောင်သော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ပြဇာတ်ရေးဆရာ ယန်နာ မတိုင်မီ ယွင်မင်းဆက်လက်ထက်၌ ဝူချင်လင် ဆိုသော စာရေးဆရာက (ထန်းဆန်းချန်းရှီးထင်းချွီကျင်း) အနောက်ဘုံမှပိဋကတ်သုံးပုံပင့်ခြင်း ဝတ္ထုကို စီစဉ်ရေးသားခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းအချို့ကဆိုသည်။
အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်စာရေးဆရာက မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည်ဆိုသော ကိစ္စရပ်တွင် အနည်းငယ်ဝိဝါဒကွဲပြားမှု ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
တစ်ခါ (Ming) မင်မင်းဆက်လက်ထက်တွင် စာရေးဆရာ ဝူချင်အင်း (吳承恩) က အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်း အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုရေးသားခဲ့ပြန်သည်။
၎င်းတို့ ရေးသားမှုအားလုံးသည် ရဟန်းတော်ထန်ဆင်း သို့မဟုန် ရွှင်ကျန်း၏ အကြောင်းကို ရေးသားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အမှန်တကယ် ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်းကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သည့်မှတ်တမ်း လည်းရှိ၏။
၎င်းမှတ်တမ်းများမှာ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ပါကစ္စတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အာရှအရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများ၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းဖြစ်သည်။
ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်း၏ ဤခရီးသွားမှတ်တမ်းသည် နှောင်ခေတ်လူများအတွက် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အမွေအနှစ်တစ်ခုဖြစ်သလို ခေတ်သမိုင်း ပထဝီအနေအထားနှင့် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် များစွာပင် အရေးပါသော အဖိုးတန်လမ်းညွှန်စာအုပ်ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းသုတေသီများက မှတ်ချက်ချသည်။
အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းသည် ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းသာ ဖြစ်ပြီး ရဟန်းတော်ရွှင်ကျန်း ကိုယ်တိုင်ရေးသားသော ခရီးသွားမှတ်တမ်းနှင့် တိုက်ရိုက်ပတ်သက်မှုရှိသည်ဟု မည်သည့် သမိုင်းရေးဆရာကမျှ ရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
အနောက်သို့ခရီးသွားခြင်းသည် နောက်ပိုင်း ဝတ္ထုပုံစံ ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်လာသည့်အခါ မူလရေးသာခဲ့သော ညွန့်ပေါင်းအော်ပရာဇာတ်နှင့် မတူတော့ဘဲ တစ်မူကွဲပြားသွားသည်။
ခွင်းအော်ပရာ (昆曲) ၊ ပေကျင်း အော်ပရာ (京劇) များတွင် ကပြခဲ့သော ငှက်ပျောရွက်ယပ်တောင် ဇာတ်လမ်းသည် ဝူချင်းလင် ရေးသားသော အနောက်ဘုံမှပိဋကတ်သုံးပုံပင့်ခြင်းထဲက အခန်းတစ်ခန်းကိုသာ ယူ၍ အော်ပရာကပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မည်သို့ ဝိဝါဒရှိစေ၊ အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပြုစုပြီး နောက်ဆုံး ပြန်လည် တည်းဖြတ်ရေးသားခဲ့သော စာရေးဆရာမှာမူ (Ming) မင်မင်းဆက်ခေတ် စာရေးဆရာ ဝူချင်အင်း (Wu Cheng En, A.D. 1500-1582) ဖြစ်သည်ဟု ခေတ်သစ်စာပေသုတေသီများက ကောက်ချက်ချသည်။
ဝူချင်အင်း သည် ကျန်းဆူးပြည်နည်၊ ဝှိုက်အန်းခရိုင်သားဖြစ်သည်။
၎င်း၏လက်ရာများတွင် အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်း ဝတ္ထုအပြင် အခြားနာမည်ကြီးသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်မှာ "စာမူစုတဲ့ ရှယ်ရန်မြို့က ဆရာ" (射陽先生存稿) ဖြစ်သည်။
အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းကို ဝတ္ထုပုံစံဖြင့် အစောဆုံးရေးသားခဲ့သူမှာလည်း စာရေးဆရာ ဝူချင်အင်း ဖြစ်သည်ကို သမိုင်းမှတ်တမ်းများက တညီးတညွတ်တည်း လက်ခံခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။
သူ၏ အနောက်သို့ ခရီးသွားခြင်းမှတ်တမ်းဝတ္ထုတွင် အခန်းပေါင်း (၁၀၀)ရှိပြီး ရှေ့ပိုင်း (၇)ခန်းတွင် စွန်းဝူခုန်း မွေးဖွားလာပုံနှင့် နတ်ဘုံ၌ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများကို ရေးဖွဲ့ထားသည်။