kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ ကြေညာချက်အမှတ် ၈/ ၂၀၁၁ အရ ခရိုင်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီများ၊ မြို့နယ်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီများ ဖျက်သိမ်းကြောင်း နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ လက်မှတ်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။
ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ပုံမှန် အစည်းအဝေးကို ၁၈ ရက်မြောက်နေ့ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော် အဆောက်အအုံ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ခန်းမ၌ ၁၈ ရက်မြောက်နေ့အဖြစ် ဆက်လက်ကျင်းပရာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက ဦးခင်အောင်မြင့်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ သူရဦးရွှေမန်းနှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ကြသည်။
ထို့အတူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းတို့လည်း တက်ရောက်ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက က အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခွင့်ရှိသည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ် တော်ကိုယ်စားလှယ် ၆၅၂ ဦးအနက် ၆၄၉ ဦးတက် ရောက်သည့်အတွက် ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၉၉ ဒသမ ၅၄ ရာခိုင်နှုန်း တက်ရောက်သဖြင့် အစည်းအဝေး အထမြောက်ကြောင်းနှင့် အစည်းအဝေးကို စတင်ကြောင်း ကြေညာသည်။
အစီအစဉ်အရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ ဆောင်ရွက်ချက်များဖြစ်သည့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းများ၊ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီခြင်းများ၊ မေးခွန်းမေးမြန်းခြင်း၊ အဆိုတင်သွင်းခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်းများ နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။
ယင်းသို့ ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက် အမှတ် ၅/၂၀၁၁၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၆/၂၀၁၁၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၇/၂၀၁၁၊ ကြေညာ ချက်အမှတ် ၈/၂၀၁၁တို့ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက က ဖတ်ကြားကြေညာသည်။
ယင်းနောက် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ တော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၆၅ နှင့် ပုဒ်မ ၃၇ တို့နှင့်အညီ နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင် မြှောက်ခံထားရသည့်ဦးသိန်းစိန်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်ကြသည့် သီဟသူရဦးတင်အောင်မြင့်ဦးနှင့် ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက ရှေ့မှောက်၌ '"ကျွန်ုပ်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားများအပေါ် သစ္စာစောင့် သိရိုသေပြီး ပြည်ထောင်စု မပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှု မပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတို့ကို ထာဝစဉ်ဦးထိပ်ပန်ဆင် ဆောင် ရွက်ပါမည်။
ကျွန်ုပ်သည် ဤနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်သိလိုက်နာရိုသေပြီး နိုင်ငံတော်၏ဥပဒေများကို လိုက်နာကျင့်သုံး ဆောင်ရွက်ပါမည်။
မိမိ၏တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဖြောင့်မတ် မှန်ကန်စွာဖြင့် အစွမ်းကုန်ဆောင်ရွက်ပါမည်။
ပြည် ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် တရားမျှတခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်းနှင့် ညီမျှခြင်းတည်းဟူသော လောကပါလ တရားများ ပိုမိုထွန်းကားရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ပါမည်။
ကျွန်ုပ်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အကျိုးငှါ နိုင်ငံတော်အား မိမိအသက်နှင့် ကိုယ်ကို အပ်နှင်းသည်ဟု လေးနက်တည်ကြည်စွာ ကြေညာ၍ ကတိသစ္စာပြုသည်'" ဟူ၍ ကတိသစ္စာပြုကြသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်အဖွဲ့အစည်းဝင်များအဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည်လည်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုကြသည်။
ယင်းသို့ကတိ သစ္စာပြုရာတွင် ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးထွန်းထွန်းဦး၊ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးသိန်းစိုး၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးတင်အေး၊ ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးလွန်းမောင်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဒေါက်တာထွန်းရှင်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးဝင်းထွန်း၊ ဦးတင်နိုင်သိန်း၊ ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်၊ ဦးသိန်းထိုက်၊ ဦးလှထွန်း၊ ဦးသိန်းထွန်း၊ ဦးခင်မောင်မြင့်၊ ဦးတင့်ဆန်း၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးဝင်းမြင့်၊ ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးမြင့်လှိုင်၊ ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဗိုလ်ချုပ်သိန်းဌေး၊ ဗိုလ်ချုပ်လှမင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို၊ ဦးစိုးမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်၊ ဦးခင်မောင်စိုး၊ ဦးဇော်မင်း၊ ဦးခင်ရီ၊ သူရဦးမြင့်မောင်၊ ဦးအေးမြင့်၊ ဒေါက်တာဖေသက်ခင်၊ ဒေါက်တာမြအေး၊ ဦးအောင်မင်း၊ ဦးသန်းဌေး၊ ဦးစိုးသိန်း၊ ဦးကျော်စွာခိုင်၊ ဦးအုန်းမြင့်၊ ဦးအောင်ကြည်၊ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးသာဌေး၊ ဦးစိုးညွန့်၊ ဦးမြသိမ်း၊ ဦးမြင့်အောင်၊ ဦးအောင်ဇော်သိန်း၊ ဦးမြင့်ဟန်၊ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန်သဘောတူညီထားသော ဒေါက်တာ တင်အောင်အေး၊ ဒေါ်ခင်လှမြင့်၊ ဦးထွန်းကြည်၊ ဦးစိုးသိမ်း၊ ဦးခင်ထွန်း၊ ဦးဆန်းမြင့်၊ ဦးမြင့်ကြိုင်၊ ဒေါ်မိမိရီ၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် သဘောတူညီထားသော ဦးမြင့်နိုင်၊ ဦးအောင်မြင့်၊ ဒေါက်တာဒေါ်မြင့်ကြည်၊ ဦးသာဦး၊ ဦးဝင်းကြည်၊ ဦးမြင့်သူ တို့သည် သတ်မှတ်နေရာများ၌နေရာယူကာ ကတိသစ္စာပြုကြသည်။
အစီအစဉ်အရ ကတိသစ္စာပြုပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် မိန့်ခွန်း ပြောကြားသည်။
ယင်းနောက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က မှတ်တမ်းတင်ကြောင်း ကြေညာသည်။
ဆက်လက်၍ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကက နှုတ်ခွန်းဆက်စကားပြောကြားသည်။
ယခုအခါတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် “ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်” ဟူသော အမည်သစ်ဖြင့် နိုင်ငံတော်သစ်အား ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖြင့် တည်ဆောက် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဒီမိုကရေစီစနစ်လျော်ညီသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့နှင့် လွှတ်တော်တို့မှ အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းလျက် မိမိနိုင်ငံ၏ ပထဝီအနေအထား ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများအား ထိန်းသိမ်းကာ ကမ္ဘာ့မျက်နှာစာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာမျက်နှာသစ်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက က ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေး၏ နောက်ဆုံးနေ့ဖြစ်သည့် (၁၈) ရက်မြောက် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးကြောင်းနှင့် ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာပြီးစီးကြောင်း ကြေညာသည်။
၂၀၁၆ မှ ယနေ့အထိ ၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များအရ ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစည်းအဝေး နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတို့ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့သည်။
ဒုတိယ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများအတွက် ပြည်သူလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးဝင်းမြင့် နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် မန်းဝင်းခိုင်သန်း တို့ရွေးချယ်ခံရသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ဒုသမ္မတလောင်းများစာရင်း တင်သွင်းရန် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
မတ်လ ၁ ရက်နေ့ ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ဒုသမ္မတလောင်းများ စာရင်းတင်သွင်းရန် မတ်လ ၁၀ ရက်သို့ရွေ့ကြောင်း ကြော်ငြာခဲ့သည်။
http://www.news-eleven.com/politics/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%81%BC%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BC%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%81%80%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%B3%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9F%E1%80%AF-%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%90%E1%80%B9 စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် (၂၀၁၁) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံ။
ပုပ္ပါးတောင် အမျိုးသားဥယျာဉ် (Popa Mountain National Park) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ပုပ္ပါးတောင်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အပူပိုင်းခြောက်သွေ့ ဂေဟစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ပုပ္ပါးတောင်မကြီးတွင်ရှိသော ဆေးဘက်ဝင်သစ်ပင်ပန်းမန်များကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ဒေသခံများ၏ လူမူဘဝအခြေအနေများကို မြှင့်တင်ရန်၊ သဘာဝအခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၀°၅၃'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅°၁၄'၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင်တည်ရှိသည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဥယျာဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၄၉.၆၃ စတုရန်းမိုင် (၁၂၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ အင်းတိုင်းတော၊ သန်းဒဟတ်တော အမျိုးအစားများဖြစ်ပြီး ပုပ္ပါးတောင်မကြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ကျော်ကြားလှသော ဆေးဘက်ဝင်သစ်ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။
တကမ္ဘာလုံး ခြိမ်းခြောက်ခံရသော မျိုးစိတ်များတွင် ပါဝင်သည့် ရွှေသမင်၊ မျောက်မျက်ကွင်းဖြူ၊ မျောက်ညို (Capped langur)၊ တောခွေးများ ရှိသည့်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသာအန္တရာယ်များ ခရီးသွားလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် မြေချဲ့ထွင်မှု၊ လက်ဖက်ခင်းများ၊ ငှက်ပျော၊သရက်တို့စိုက်ပျိုးမည်ဟုဆိုကာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းချဲ့ထွင်ရန် တောများခုတ်တွင်ရှင်းလင်းနေမှုတို့ကြောင့် ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။
ထင်းအလို့ငှာ သစ်ခုတ်ခြင်းများခံရပြီး ဆေးဘက်ဝင်သစ်ပင်များလည်း တရားမဝင် ခုတ်ယူခြင်းခံနေရသည်။
(အထူးသဖြင့် စကားဝါ(Michelia champaca)) ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ကယ်လီဖိုနီးယားသိပ္ပံအကယ်ဒမီချိတ်ဆက်ကာ ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများကို လေ့လာခဲ့ကြပြီး ပါရဂူစာတမ်းအတွက် မျောက်မျက်ကွင်းဖြူတို့၏ ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာနေသူများရှိသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ပုပ္ပါးတောင်သည် သဘာဝအခြေခံခရီးသွားလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တွင် ကျော်ကြားလှသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေနှင့်လည်း မဝေးလှကာ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများ များစွာလည်ပါတ်ကြသည်။
ပုပ္ပါးတောင် တွင် နတ်ကွင်းများလည်းတည်ရှိရာ နတ်နန်းတက်ရန် ဒေသတွင်းခရီးသွားများလာရောက်လေ့ရှိသည်။
ပုပ္ပါးတောင်တွင် အဆင့်မီဟော်တယ်ကြီးများ၊စားသောက်ဆိုင်များလည်း ရှိသဖြင့် ညအိပ်ညနေ ခရီးသွားရန်လည်း သင့်လျော်သည်။
လမ်းပမ်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-ကျောက်ပန်းတောင်း ကားဖြင့် ၄၁၀ မိုင် ရန်ကုန်-ညောင်ဦး လေယာဉ်ဖြင့် ၁ နာရီ ညောင်ဦး-ပုပ္ပါး ကားဖြင့် ၃၀ မိုင် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သော အခွင့်အလမ်းများ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း သဘာဝတောကျန်များကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ငှက်မျိုးစုံနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်တို့ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ အပူပိုင်းဇုံဒေသအတွင်း အိုအေစစ်သဖွယ် တည်ရှိနေသော သဘာဝ ရေမြေတောတောင်များ၏ ရှုခင်းအလှအပများ ခံစားနိုင်ခြင်း၊ စန္ဒကူးသစ်မျိုးများ၊ ပရဆေးဖက်ဝင်အပင်နှင့် လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ သဘာဝအတိုင်း ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်မှု အခြေအနေ လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃၂၀,၀၀၀ ခန့် မီးတောင်ဟောင်း၏ သဘာဝ တွင်းထွက်ကျောက်များ လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ရှားပါး တိရစ္ဆာန်မျိုးဖြစ်သည့် မျောက်မျက်ကွင်းဖြူများအား လေ့လာနိုင်ခြင်း။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဥယျာဉ်များ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး။
thumb|ဥတ္တရာအလင်းတန်းများ ဥတ္တရအလင်းတန်း (northern lights) ဆိုသည်မှာ ညဉ့်ကောင်းကင်ယံတွင် လှပစွာ ဖြာထွက်သော ရောင်စုံ အလင်းတန်းများကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်းအလင်းတန်းများကို Aurora အလင်းတန်းများဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသေးသည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်းများသည် လွန်စွာ ထူခြားဆန်းပြားသည်သာမက မှော်ပညာဖြင့် ဖန်တီးထားသည်ဟုပင် ထင်မှတ်မှားလောက်အောင် လှပပေသည်။
သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ အပြင်ဘက်တွင် မြင်တွေ့နိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို ကမ္ဘာမြောက်ဘက်စွန်းနှင့် တောင်ဘက်စွန်း ဒေသများတွင်သာ မြင်တွေ့ရလေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်း(northern lights) ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် aurora (သို့) northern lights ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ နေမှ ထုတ်လွှတ်လိုက်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်ကလေးများ ကမ္ဘာလေထုထဲသို့ရောက်ရှိလာပြီး လေထုထဲမှ မော်လီကျူးများနှင့် ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်းများနှင့် နေပြောက်ဖြစ်စဉ် (sunspot activity) ဆက်နွယ်မှုကို ၁၈⁠၈၀ ခုနှစ်တွင် စတင်လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ပြုလုပ်သော သုတေသနလုပ်ငန်းများ၏ အကျိုးကျေးဇူးကြောင့် နေမှ အီလက်ထရွန်နှင့် ပရိုတွန်အမှုန်လေးများသည် solar wind ဟုသော ဖြစ်စဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာလေထုထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြောင်း သိရှိလာခဲ့ကြသည်။
နေ၏ မျက်နှာပြင် အပူချိန်သည် ၅၈၀၀ ကယ်ဗင်ထိ ပူပြင်းပြီး ၎င်းအပူချိန်သည် ဓာတ်ငွေ့မော်လီကျူးများ အချင်းချင်း ပွတ်တိုက်မှု အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပေါ်၍ ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲကြသည်။
နေသည် မိမိဝင်ရိုးပေါ်တွင် လှည့်ပါတ်နေသည်ဖြစ်ရာ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ချိန်တွင် အီလက်ထရွန်နှင့် ပရိုတွန်အမှုန်များသည် နေမှ လွတ်ကာ အာကာသသို့ လွင့်စဉ်သွားကြသည်။
ထိုဖြစ်စဉ်ကို solar wind ဟုခေါ်ပြီး အဆိုပါနည်းလမ်းဖြင့် ကမ္ဘာလေထုထဲသို့ လျှပ်စစ်ဆောင် အမှုန်များ ရောက်ရှိလာကြသည်။
သို့သော် အားပြင်းသော ကမ္ဘာသံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့် ၎င်းလျှပ်စစ်ဆောင် အမှုန်များသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်သို့တိုက်ရိုက် မကျရောက်နိုင်ပဲ သံလိုက်စက်ကွင်းအားအပျော့ဆုံးဖြစ်သည့် ဝင်ရိုးစွန်းဒေသများသို့ လမ်းကြောင်းသွေဖည်သွားကြသည်။
ဝင်ရိုးစွန်းဒေသများသို့ ရောက်ရှိသောအခါ ကမ္ဘာပေါ်မှ ဓာတ်ငွေ့အမှုန်များနှင့် နေမှ လွင့်စဉ်လာသော လျှပ်စစ်ဆောင် အမှုန်များ ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်ပြီး northern lights ဟုခေါ်သော ဥတ္တရအလင်းတန်းများ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
center|Aurora australis Northern Lights ကို ကမ္ဘာတောင်ဘက်စွန်း နှင့် မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တွေ့နိုင်ပြီး မြောက်ဘက်စွန်းဒေသများတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော northern lights များကို 'aurora borealis' ဟုခေါ်ပြီး တောင်ပိုင်းတွင် 'aurora australis' ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
aurora အလင်းတန်းများကို အရောင်မျိုးစုံဖြင့် တွေ့မြင်နိုင်ပြီး အစိမ်းနုရောင်နှင့် ပန်းရောင်များမှာ အတွေ့ရအများဆုံးဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် အနီ၊ အဝါ၊ အစိမ်း၊ အပြာ နှင့် မရမ်းရောင် များကိုလည်း တွေ့ရတက်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်များနှင့် ပွတ်တိုက်သော ဓာတ်ငွေ့အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ဥတ္တရအလင်းတန်းများ၏ အရောင်သည် ပြောင်းလဲလေ့ရှိသည်။
တွေ့ရအများဆုံးဖြစ်သော ဥတ္တရအလင်းတန်းအရောင်ဖြစ်သည့် စိမ်းဝါရောင်နု⁠နုသည် ကမ္ဘာမြေပြင်အထက် မိုင် ၆၀ တွင်ရှိသော အောက်ဆီဂျင် မော်လီကျူးများ ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အလွန်တွေ့ရခဲသော အနီရောင် သီးသန့် Aurora အလင်းတန်းများသည် အမြင့်ပေ မိုင် ၂၀၀ ဝန်းကျင်တွင်ရှိသော အောက်ဆီဂျင် ဓာတ်ငွေ့မှုန်များ ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။
နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြာနှင့် ကြက်သွေးအလင်းတန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အလင်းတန်းများသည် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် တည်ရှိနိုင်ပြီး အချို့မှာ အကွက်ပုံစံ (သို့မဟုတ်) ပြန့်ကျဲနေသော တိမ်တိုက်ပုံစံ၊ အချို့မှာ တံခွန်ပုံစံ၊ စက်ဝန်းပြတ်ပုံစံ၊ လှိုင်းထလှုပ်ရှားနေသော ပြတင်းပေါက်ခန်းဆီး ပုံစံ အစရှိသဖြင့် ပုံသဏ္ဍန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ကောင်းကင်ယံတွင် ခပ်မှိန်မှိန် အရောင်များဖြာထွက်လေ့ရှိသည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်းဖြာထွက်မှုသည် အမြင့်ပေ မိုင် ၅၀ မှ မိုင် ၄၀၀ အတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်းများ ကြည့်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာများ အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို တောင်ဘက်စွန်းနှင့် မြောက်ဘက်စွန်းဒေသများတွင် အတွေ့ရများသည်။
ကမ္ဘာအနောက်ဘက်ခြမ်း တောင်ဘက်စွန်းတွင်ရှိသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည့် နယူးအော့လန်း(New Orleans) ဒေသများတွင် တွေ့ရသော်လည်း ကမ္ဘာအရှေ့ခြမ်း တောင်ဘက်စွန်းဒေသများတွင်မှာ ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို တွေ့မြင်နိုင်ခြင်းမရှိပေ။
ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို ကြည့်ရှုခံစားရန် အကောင်းဆုံးနေရာများမှာ မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ ကနေဒါနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများ(Yukon၊ Nunavut အစရှိသော ဒေသများ) နှင့် အလက်စကာပြည်နယ်(Alaska) အနောက်မြောက်ဘက်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ပြင် ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို ဂရင်းလန်ကျွန်း(Greenland) နှင့် အိုက်စလန်နိုင်ငံ(Iceland) တောင်ဘက်စွန်းဒေသများ၊ နော်ဝေးနိုင်ငံ မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ဆိုက်ဘေးရီးယား(Siberia)၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင်လည်း တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
ကမ္ဘာတောင်ဘက်ခြမ်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော Aurora အလင်းတန်းများသည် အန္တာတိကတိုက် နှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတောင်ဘက်ခြမ်းတွင်သာ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသောကြောင့် မြင်တွေ့ခဲလှသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို အလင်းရောင်နည်းပါးသော နေရာများတွင်လည်း ကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
လူနေနည်းသော မြောက်ဘက်ပိုင်းဒေသများသည် ဥတ္တရအလင်းတန်းများ ကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို ကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံးအချိန် Aurora ရောင်စဉ်ဖြာထွက်မှုဖြစ်စဉ်သည် ရာသီစက်ဝန်းကဲ့သို့ ထပ်ကာတလဲ⁠လဲဖြစ်နေသည်ကို သုတေသီများ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြပြီး အချိန် ၁၁ နှစ်ကြာတိုင်း တစ်ကြိမ် ရောင်စဉ်ဖြာထွက်မှု အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်လေ့ရှိသည်။
နောက်ဆုံးရောင်စဉ်ဖြာထွက်မှု အမြင့်ဆုံးအချိန်မှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်ပိုင်း ဒေသများတွင် ဆောင်းရာသီသည် ရောင်စဉ်တန်းများကို ကြည့်ရှုရန် အလွန်ကောင်းသော ရာသီဖြစ်သည်။
ညတာရှည်ပြီး တိမ်ကင်းစင်သောညများသည် ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို ကြည့်ရှုရန် အခွင့်ကောင်းဖြစ်သည်။
ဥတ္တရအလင်းတန်း ကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံးအချိန်မှာ ဒေသစံတော်ချိန် ညသန်းခေါင် အချိန်ဖြစ်ပေသည်။
ဥတ္တရာအလင်းတန်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် ဒဏ္ဍာရီလာများ ကမ္ဘာမြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တွေ့ရသော အလင်းတန်း 'Aurora borealis' သည် 'မြောက်ဘက်ဒေသ၏ အရုဏ်ဦး' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
ရောမတို့၏ ဒဏ္ဍာရီလာ Aurora သည် အရုဏ်ဦးနတ်သမီးတစ်ပါး ဖြစ်လေသည်။
လူမျိုးစုအသီးသီးတွင် ရောင်စဉ်တန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဒဏ္ဍာရီများရှိကြသည်။
အေဒီ ၁⁠၁၀၀ မှ ၁၄၀၀ ခန့်က ရောင်စဉ်တန်းများဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် စစ် သို့မဟုတ် အငတ်ဘေး၏ ရှေ့ပြေးနိမိတ်ဟု မှတ်ယူကြသည်။
နယူးဇီလန်ကျွန်းမှ Maori ဟုခေါ်သော ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက် အပါအဝင် အချို့ ဥရောပတိုက်သားများသည် ဥတ္တရအလင်းတန်းများသည် မီးရှူးမီးတိုင် သို့မဟုတ် မီးပုံပွဲမှ ရောင်ပြန်ဟပ်သော အလင်းများဟုပင် ထင်မြင်ယူဆခဲ့ကြသည်။
Winconsin ဒေသရှိ Menominee အင်ဒီးယန်းမျိုးနွယ်စုတို့ကမူ အလင်းတန်းများသည် manbai'wok ဟုခေါ်သော မုဆိုးနှင့် တံငါသည်များ၏ ဝိဉာဉ်များ တည်နေရာကို ညွှန်ပြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အလာစကာဒေသရှိ Inuit လူမျိုးတို့ကလည်း အလင်းတန်းများသည် ၎င်းတို့ အမဲလိုက်ရာမှ ရရှိလာသော သားကောင်များ၏ ဝိဉာဉ်များဟု ယုံကြည်ကြသည်။
Aurora ရောင်စဉ်တန်းများသည် ၎င်းတို့လူမျိုးစု၏ စိတ်ဓာတ်ကို ဖော်ကြူးနေသည်ဟု ယုံကြည်သော မျိုးနွယ်များလည်းရှိကြပေသည်။
Curiosity Science Magazine of Myanmar Issue 01. ကိုးကား Category:အလင်း ပင်ရင်းများ Category:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ။
စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည့် ရှေးအခါမှစ၍ သင်္ချာပညာသည် ခေတ်အလျောက် တိုးတက်ပြောင်းလဲ၍ ကျယ်ပြန့်လာရာ သင်္ချာဘာသာရပ်တွင်း၌ ပညာရပ်နယ်ပယ်များ ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်လာသည်။
ထိုသို့ ခွဲခြားသတ်မှတ်ရာတွင် ခွဲပုံခွဲနည်း အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး တူညီသည်များရှိသကဲ့သို့ ကွဲပြားသည်များလည်းရှိလေသည်။
ထိုခွဲခြားပုံ ခွဲခြားနည်းများသည်လည်း အသေတသမတ်တည်း ရှိရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။
သင်္ချာပညာရပ်ကိုယ်တိုင်က တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ထိုပညာရပ် ခွဲပုံခွဲနည်းများလည်း တိုးတက်ပြောင်းလဲလာရန် လိုအပ်လေသည်။
သင်္ချာတွင် ပညာရပ်နယ်ပယ်များခွဲခြားရာ၌ မိရိုးဖလာ ခွဲခြားပုံခွဲခြားနည်းတစ်မျိုးမှာ သင်္ချာသန့်သန့် (pure mathematics) နှင့် အသုံးချသင်္ချာ (applied mathematics) ဟူ၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။
သင်္ချာကို သင်္ချာဘာသာရပ်သက်သက်အတွက် (mathematics for the sake of mathematics) လေ့လာခြင်းကို သင်္ချာသန့်သန့်ဟု ခေါ်ပြီး၊ အပြင်လက်တွေ့လောက၌ အသုံးချရန် ရည်ရွယ်၍ လေ့လာစူစမ်းခြင်းကို အသုံးချသင်္ချာဟု ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤသို့ခွဲခြားရာတွင် သင်္ချာသန့်သန့်နှင့် အသုံးချသင်္ချာကြားရှိ နယ်နိမိတ်မှာ ရှင်းလင်းပြတ်သားခြင်းမရှိကြောင်း သတိပြုသင့်၏။
သင်္ချာသန့်သန့်ကိစ္စအနေဖြင့် သုတေသနပြု တွေ့ရှိထားသည့် ရလဒ်များသည် နောင်တွင် (တစ်ခါတစ်ရံ ရာစုနှစ်နှင့်ချီ၍ ကြာမြင့်ပြီးနောက်) လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် လွန်စွာအသုံးကျလာခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့၊ လက်တွေ့အသုံးချရန် အသုံးချသင်္ချာအနေဖြင့် စတင်စူးစမ်းသော ကိစ္စအချို့တွင် လုံလောက်သော သဘောတရားအခြေခံ မရှိသေးကြောင်း တွေ့ရှိရ၍ သင်္ချာသန့်သန့်ကိစ္စရပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသုတေသနပြုရသည်များလည်း ရှိလေသည်။
သင်္ချာပညာရပ်နယ်ပယ်များတွင် ကိန်းသီအိုရီ (number theory) ကဲသို့ ရှေးအခါကတည်းက ပေါ်ပေါက်လာသည့် နယ်ပယ်များရှိသကဲ့သို့၊ ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ (discrete mathematics)၊ တွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ သင်္ချာ (computational mathematics) အစရှိသည့် မကြာသေးမီကာလကမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် နယ်ပယ်များလည်း ရှိလေသည်။
လူပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ၏ အကြောင်းကို ရေးသားလျှင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဟုခေါ်သည်။
ချပ်သင်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော (Chatthin Wildlife Sanctuary) သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကန့်ဘလူမြို့နယ်နှင့် ကောလင်းမြို့နယ် အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်း ၁၀၃.၅၅ စတုရန်းမိုင် (၂၆၈.၂ စတုရန်ကီလိုမီတာ) ရှိပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၃°၃၄'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅°၃၂'၊ ကောလင်းမြို့နယ်နှင့် ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်း စကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင်းတွင်တည်ရှိသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ Indaing forest တောအများအစားဖြစ်ပြီး ဘေးမဲ့တောဧရိယာ၏ ၉၀% ကိုဖုံးလွှမ်းထားသည်။
သစ်ပင်မျိုးစိတ်ပေါင်း (၂၆၃)၊ ငှက်မျိုးစိတ်ပေါင်း (၂၄၀)၊ အင်းဆက်မျိုးစိတ် (၁၆၀)၊ ငါး (၄၇)၊ တွားသွားသတ္တဝါ (၃၈)မျိုး၊ ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ (၁၅)မျိုး၊ နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစိတ် (၁၃)မျိုးကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ သတ္တဗေဒဌာန၏ စာရင်းဇယားများအရသိရသည်။
အဓိကအားဖြင့် မြန်မာဒေသမျိုးစိတ်ဖြစ်သော ရွှေသမင်(Cervus eldi thamin)များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ တရားမဝင်အမဲလိုက်ခြင်း၊ အပင်များကို စုဆောင်းခြင်း၊ တရားမဝင် သစ်ခိုးထုတ်ယူခြင်းများ၊ ငါးခိုးဖမ်းခြင်းများ နှင့် တောမီးလောင်ကျွမ်းခြင်းများကြောင့် သစ်တောပြုန်းတီးခြင်းများကို ကြုံတွေ့နေရသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ သတ္တဗေဒဌာနနှင့် NWCD ပူပေါင်း၍ ဖော်ပြပါ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပြီးစီးပြီးဖြစ်သည် - Dipterocarp forest ecology, Myanmar hare habitat, ant and earthworm ecology, human impact assessment on fish species ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း လမ်းပမ်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-မန္တလေး-ချပ်သင်း ရထားဖြင့် ၅၁၇ မိုင် ရန်ကုန်-မန္တလေး-ချပ်သင်း ကားဖြင့် ၅၆၀ မိုင် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သော အခွင့်အလမ်းများ အင်တိုင်းတောများကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ထင်ရှားသည့် ကြေးအင်း၏ သဘာဝအလှအပများကို ခံစားနိုင်ခြင်း၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များသုတေသနပြု ခေတ်မီနည်းစနစ်များကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ပရဆေးဘက်ဝင်အပင်နှင့် နွယ်ပင်များ အပါအဝင် ချပ်သင်း ဘေးမဲ့တော ၏ သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်များ လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ မြန်မာ့ရွှေသမင်များ၏ သဘာဝနေထိုင် ကျက်စားမှုကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ သုတေသနပြုလုပ်နိုင်ခြင်း။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး။
မိန်းမလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဘိုကလေးမြို့နယ်ရှိ မိန်းမလှကျွန်းတွင် တည်ရှိသည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ရေတိမ်ဒေသ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်တွင် ဘိုကလေးမြစ် စီးဆင်းနေသည်။
ဧရိယာအတွင်းတွင် ချောင်းငယ်လေးများစွာ စီးဆင်းနေပြီး ဒီရေတောများအား ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။
နှစ်စဉ် မိုးရေချိန် ၂,၅၀၀ မှ ၃,၀၀၀ မီလီမီတာ ဝန်းကျင်တွင်ရှိသည်။
မိန်းမလှကျွန်းသည် အာဆီယံ အမွေအနှစ်ဥယျာဉ် ထဲက တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၅°၅၈'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅°၁၇'၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။
အကျယ်အဝန်းမှာ ၅၂.၇၉ စတုရန်းမိုင် (၁၃၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းကာ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ကြိုးဝိုင်း သစ်တော အဖြစ် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ဒီရေတောများသည် ဤဘေးမဲ့တော၏အဓိက သစ်တောအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ဒီရေတောအမျိုးအစား(၄၀)ခန့်ရှိသည် ဟုတ်မှတ်တမ်းထားသည်။
ဆေးဘက်ဝင်သစ်ပင် (၅၃)မျိုး၊ သစ်ခွမျိုးစိတ်(၁၁)မျိုး၊ နို့တိုက်သတ္တဝါ (၁၈)မျိုး(ဧရာဝတီ လင်းပိုင်များအပါအဝင်)၊ ငှက်မျိုးစိတ် (၁၁၇)မျိုး၊ ငါးမျိုးစိတ် (၅၉)မျိုး၊ ပုဇွန် (၁၂)မျိုး၊ ကဏန်း (၁၀)မျိုး၊ လိပ်ပြာ (၃၅)မျိုးနှင့် မြွေ(၂၆)မျိုးရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ သစ်ပင်များကို မီးသွေးဖုတ်ရန် အသုံးပြုနေခြင်းများကို တွေ့ရပြီး ငါး၊ပုစွန်တို့ဖမ်းဆီးခြင်းများကြောင့် ရေသယံဇာတများ အဆိပ်သင့်နေကြသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ တန်ခိုးကြီးဘုရားတည်ရှိသောကြောင့် ဘုရားဖူးများ များစွာ လာရောက်လေ့ရှိသည်။
ထို့ပြင် နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၌ ထင်ရှားသော နတ်တစ်ပါးဖြစ်သည့် ရေငံပိုင်ဦးရှင်ကြီး၏ မွေးရပ်ဖြစ်သောကြောင့် ဒေသခံများအကြားထင်ရှားသော နေရာဖြစ်သည်။
ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန၏သဘာဝအခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံချက်ရှိရာနေရာ ဖြစ်သောကြောင့် နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများလည်း သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ရန်ကုန်-ဘိုကလေး ရေလမ်း - ၈၇ မိုင် ရန်ကုန်-ဘိုကလေး ကားဖြင့် - ၈၄ မိုင် ဘိုကလေး-မိန်းမလှကျွန်း ရေလမ်း - ၁၂ မိုင် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သော အခွင့်အလမ်းများ ဒီရေတောများ၏ ဂေဟစနစ်လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ဓမ္မတာမျိုးဆက်ခြင်းနည်းဖြင့် ဒီရေတော ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်းလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှုအခြေအနေများ လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ ရေပျော်ငှက်များ၊ ကုန်းတွင်းပိုင်းဌာနေငှက်များ၊ ရာသီအလိုက် ရွှေ့ပြောင်း ကျက်စားသော ဆောင်းခိုငှက်များ လေ့လာ ကြည့်ရှုနိုင်ခြင်း၊ မိကျောင်း အပါအဝင် တွားသွားသတ္တဝါများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါများနှင့် ရေနေသတ္တဝါများ၏ သဘာဝ နေထိုင်ကျက်စားမှု အခြေအနေများကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ဒီဇင်ဘာလ နှင့် ဇန်နဝါရီလများအတွင်း ဘေးမဲ့တောမှ ၁၀ မိုင်ခန့်ဝေးသော ကဒုံလေးလိပ်သောင် သို့ သွားရောက်၍ ပင်လယ်လိပ်ကြီးများ ဥ ဥချခြင်းကို လေ့လာနိုင်ခြင်း။
ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန Report: Myanmar Protected Area (2011) Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘေးမဲ့တောများ Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကဏ္ဍ:အာဆီယံအမွေအနှစ်ဥယျာဉ်များ။
ထိုထီးတို့မှာ နန်းတွင်း၌ အမျိုးမျိုးဖြစ်၍ ထီးကို စောင့်သောနတ်များနှင့်ထီးလုပ်ပုံ လုပ်နည်း၊ မည်သို့သုံးစွဲသည်တို့ကို ရွှေဘိုနိဒါန်း၌ ဖော်ပြထားသည်မှာ *ကနကဒဏ်ထီးကို သမ္မာဒေဝနတ်သမီးစောင့်သည်။
စန္ဒထီးကို စန္ဒနတ်သမီး စောင့်၏။
ပဒုမထီးကို ပဒုမာနတ်သမီးစောင့်၏။
သမုက္ခထီးကို သမုက္ခနတ်သမီးစောင့်၏။
ဝိသုကြုံထီးကို ဝိသုကမ္မနတ်သမီးစောင့်၏။
ကမ္ဗုထီးကို ကမ္ဗုနတ်သမီး စောင့်၏။
ဥရူထီးကို ဥရူနတ်သမီးစောင့်၏။
သမ္မုတိထီးကို သမ္မုတိနတ်သမီး စောင့်၏။
ဟံသာဝတီ-ဦးဘရင် ရေး၊ ၁၉၇၂-ခုနှစ်၊ ဇွန်လထုတ်၊ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ်(၃၁၈)၊ စာမျက်နှာ(၈၁ မှ ၈၃ ထိ) ကိုးကား Category:နတ် Category:ထီးများ။
ကနကဒဏ်ထီးမှာ သုဒဿနစကြာမင်းလက်ထက် ကျွန်းဦးဇမ္ဗုသပြေရွှေကို ထီးအရိုးလုပ်သဖြင့် ကနကဒဏ် ခေါ်ဝေါ်သည်ဆိုသည်။
ကနကဒဏ္ဍရွှေရိုးဆိုလိုသည်။
ထီးဆိုသမျှသည် ရွှေသား ပုဇွန်ခွံမွမ်း ရွှေရိုးလုပ်သည်တွင် ဂုဏ်ထူး၍ ပကတိရွှေသားအရိုး လုပ်လေသောကြောင့် ကနကဒဏ် ခေါ်ဝေါ်သမုတ်သည်လည်း ဆိုသည်။
တမွတ်မှာ ရှေးစကားဟောင်း ဖြစ်သည်။
ကြီးသည် မြတ်သည်ကို တမွတ်ဆိုသည်။
ရှေးစာများတွင်လည်း တမွတ်ရတနာဟူ၍ လည်းကောင်း၊ လူတို့တမွတ် မင်းများထွတ်လျှင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မယိုင်မညွှတ် ခေါင်တမွတ်သို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အာဏာလွှံ့ပတ်၊ ညီတော်လတ်ကို၊ တမွတ်ဘုန်းသန့်၊ နှင်း၍ဖြန့်ရှင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျော်ရှိန်မပြတ်၊ အနာဂတ်၌၊ တမွတ်တော်ထားဟူ၍လည်းကောင်း စပ်ဆိုသည်များကို ထောက်၍ သိရသည်။
ယာဉ်ထီးမှာ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့ ဝတ်ဆင်ယာဉ်၊ လေယာဉ်၊ ရထားယာဉ်သုံးပါး၌ ဆောက်သည်ဖြစ်၍ ယာဉ်တွင် ဆောက်သည့်ထီးကို ယာဉ်ထီးခေါ်ဝါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့သည် ကနကဒဏ်ရိပ်ကို မပြတ်ခိုရာ၏ဆိုသည်အတိုင်း ဥကင်မုတ်ထွတ်အနီး၌ ကနကဒဏ်ထီးကို လက်ရင်းထားလေသည်။
နန်းမနန်းဦး၌ ထီးကို မပြတ်ဆောက်လျက် ထီးရိပ်တွင် ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့ စံပါယ်ပသနေကြောင်းကို လည်း ပညာရှိတို့ စပ်ဆိုသည်မှာ ထီးဖြူအောက်၌၊ တောက်သားမီးနှယ်၊ လျှပ်စစ်နွယ်သို့၊ စလွယ်သင်းကျစ်၊ ဦးရစ်ရွှေပေါင်း၊ နတ်ရုပ်ဆောင်းလျက်ဟူ၍ စပ်ဆိုသည်ကို ထောက်သဖြင့် သိရသည်။
အင်းဝမင်း နရပတိကို အမှတ်တမဲ့ လုပ်ကြံသည်တွင် ထီးရိုးကို ဓားချက်ကျ၍ မင်းနရပတိ ထီးဖြူအုပ်မိသည်။
သောကြာနှင့် ရေနံ့သာစားတို့ ထွေးလုံးကြသည် ဆိုသည့်စကားကို ထောက်၍လည်း ထီးဖြူအောက်၌ မပြတ်စံပါယ်ကြောင်းကို သိရသည်။
ဗြူစောထီးမင်းမှာလည်း ထီးအများကို မဆို၊ လုံးပတ်သုံးထွာ၊ သန္တာအရိုး ကိုးတောင်နှစ်မိုက်၊ အထွတ် ပတ္တမြားတပ်သော ထီးတစ်စီးကိုသာ ဆိုသည်ကိုထောက်လျှင် နန်းဦး၌ မပြတ်အရိပ်ခိုသည် ယူရန်ရှိသည်။