kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Gjirokastër (အသံထွက် - ဂျီရိုကက်စတာ, အင်္ဂလိပ်: Gjirokastra) အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ၊ တောင်ပိုင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဂျီရိုကက်စတာ ကောင်တီ ရုံးထိုင်ရာမြို့ဖြစ်သည်။
ဂျီရာတောင်များနှင့် ဒရီနိုအကြား ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် မီတာ (၃၀၀) အထက်တွင်တည်ထားသည်။
၎င်း၏ မြို့ဟောင်းမှာ ယူနက်စကို ကမ္ဘာအမွေအနှစ် စာရင်းဝင်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ဂျီရိုကက်စတာ ခံတပ်မြို့မှကြည့်လျင် ငါးနှစ်တကြိမ်ကျင်းပသော ဂျီရိုကက်စတာ အမျိုးသားရိုးရာပွဲတော် ကျင်းပရာ နေရာကို အပေါ်စီးမှ မြင်နိုင်သည်။
မြို့မှာ ဘိုင်စန်တိုင် အင်ပါယာ တစိတ်တစ်ဒေသအဖြစ် ၁၃၃၆ ခုနှစ်ကာလ အလယ်ခေတ် ဂရိအမည် Αργυρόκαστρο ဖြင့် လူသိလာခြင်းဖြစ်သည်။
မြို့သည် ဂျီရိုကက်စတာ ခံတပ်တည်ထားရာ တောင်ကုန်းတွင် စတင်စည်ကားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်ကာလ၌ ဂျီရိုကက်စတာမြို့သည် ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ၏ အီပိုင်းရတ်စ် သက်ဦးစံပိုင်ဘုရင်နှင့် ၁၄၁၇ ခုနှစ်တွင် ဂျီရိုကက်စတာကို မြို့တော်အဖြစ် ထားရှိအခြေစိုက်သူ အယ်လ်ဘေးနီးယန်းမျိုးနွယ်၊ မှူးမတ်မျိုးရိုးစာရင်းဝင်သူ ဇီနီဘီချီမိသားစုဝင် ဂျွန်ဇီနီဘီချီတို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုဖြစ်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့များ ကဏ္ဍ:အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ။
အိမ်တော်ရာဘုရား ခေါ် အောင်မြေလောကကျောက်စေတီဘုရားကြီး) သည် စစ်ကိုင်းမြို့ ထူပါရုံဘုရားကြီး၏ အနောက်တောင်ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ တန်ခိုးကြီးသော ဘုရားအဆူဆူတို့တွင် ပါဝင်ပါသည်။
ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ မိဖုရားခေါင်ကြီးမှ ဖွားမြင်တော်မူသော ပဉ္စမမြောက်သားတော် တစ်ပါးဖြစ်သည်။
ခမည်းတော် အလောင်းမင်းတရား၊ နောင်တော် ဒုတိယ စစ်ကိုင်းမြို့တည်မင်းတရား၊ နောင်တော် တတိယ အင်းဝမြို့တည် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားတို့ လက်ထက်တော်များမှာ စားကျေးမြို့ရွာ အဆောင်အယောင် အခမ်းအနားများဖြင့် တင့်တယ်စွာ စံနေတော် မူခဲ့ရသော်လည်း ဆင်ဖြူရှင်မင်း သားတော် ငစဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တွင် ဘထွေးတော် မင်းသားကြီးများကို အဆောင်အယောင် အခမ်းအနား၊ ကျေးကျွန်၊ အပင်း အသင်းတို့ကို ဗဒုံမင်းကို စစ်ကိုင်း၊ ပခန်းမင်းကို ပင်းယ၊ ပင်းတလဲမင်းကို ရွာသစ်ကြီးသို့ ပို့ပြီး ထားလေသည်။
၎င်းနောက် စဉ့်ကူးမင်းသည် အညာသီဟတောဘုရားသို့ ဘုရားဖူးထွက်တော်မူခိုက် သမန်းဖောင်းကားရွာသို့ အပို့ခံရသော နောင်တော်ကြီးမင်း၏ သားတော် ဖောင်းခါးစား မောင်မောင်သည် ထီးနန်းကို အတင်းတိုက်ခိုက်စီးနင်း၍ (၇)ရက်မျှ မင်းအဖြစ် စိုးစံ၏။
ဘိုးတော်ဘုရားသည် ကျေးဟောင်းကျွန်ဟောင်းများကို စုရုံးတော်မူ၍ ဖောင်းကားစားကို နန်းမှ ချပြီးလျှင် အင်းဝထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်စံပါယ်တော်မူလေသည်။
၁၁၄၄-ခုတွင် မိမိအကျယ်ချုပ်ဖြင့် အိမ်နိမ့်စံနေတော်မူခဲ့သော စစ်ကိုင်းအိမ်တော်ရာဝယ် အောင်မြေလောကဟူသော ဘွဲ့တော်ဖြင့် ကျောက်စေတီတော်ကို တည်ထားခဲ့လေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၄၄-ခု၊ တပေါင်းလဆန်း (၁၃)ရက်၊ တနင်္လာနေ့ကား ဆင်းရဲစဉ် အိမ်နိမ့်စံနေရာမြတ်ကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ရည်ရွယ်သတ်မှတ်ပြီးလျှင် ကုသိုလ်တော်စေတီတစ်ဆူကို တည်ထားရာ အလုံးစုံ ပြီးပြေအောင်မြင်သဖြင့် ရွှေထီးအထွတ် တင်လှူသည့်နေ့ဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တွင် ဘိုးတော်ဦးဝိုင်းသည် မိဖုရား၊ ဗိုလ်ပုံ အစုံအလင်ဝန်းရံလျက် ရတနာရွှေဖောင်တော်ဖြင့် အင်းဝရွှေမြို့တော်မှ စစ်ကိုင်းမြို့သို့ ထွက်တော်မူ၍ ရွှေထီးအထွတ်တင်ရာ အရိယာသံဃာတော် (၃၀၀၀) ကျော်တို့အား ပရိက္ခရာအစုံ ကပ်လှူလျက် ပွဲလမ်းသဘင်ကြီး ခင်းကျင်းကာ ရေစက်ချသာဓုခေါ်ဆိုလေသည်။
ကုသိုလ်တော်စေတီတော်ကိုလည်း (အောင်မြေလောကကျောက်စေတီ) ဘွဲ့တော်သမုတ်လေသည်။
စေတီတော်ကာလ ကြာမြင့်တည်တံ့စေခြင်းအလို့ငှါ ထိန်းသိမ်းမွမ်းမံစောင့်ရှောက်ရန် ဧရိယာဧက ၈၃.၆၃ မြေများကိုလည်း ဂေါစရဂါမ် ရွာထောင် (၇)ရွာနှင့် ကျောက်ကာ၊ ရေခါး အနီးအနားတွင် ဝတ္တုကံမြေအဖြစ်၊ သတ်မှတ်လှူဒါန်းကြောင်းကို ဘိုးတော်မူလထိုးကျောက်စာနှင့် ထပ်ဆင့် ပေစာတို့၌ ဖော်ပြထားသည်။
အောင်မြေလောက၊ အိမ်တော်ရာ၊ ကျောက်စေတီဟူ၍ သုံးမည်ရ သုံးဘွဲ့ခံ စေတီတော်မြတ်ကြီးဖွဲ့ လေးချိုးဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်က ယနေ့တိုင် နှစ်စဉ်သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၈)ရက်နေ့မှ (၁၁)ရက် တိုင်တိုင် ဂေဇက်ဝင်ပွဲတော်အဖြစ် ဆွမ်းတော်ကပ်လှူခြင်း၊ လျှပ်စစ်မီး၊ အလင်းတိုင်များ၊ ဆွမ်းတော်ကြီးလောင်းလှူပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းပြင် တော်သလင်းလကွယ်နေ့တွင် ရွာထောင် (၇)ရွာ အပါဖြစ်သော မန်ကျည်းစဉ်ရွာ၊ တင်းတိတ်ရွာ၊ သောတာပန်ရွာ၊ ထုံးဘိုရွာ၊ ဝါးချက်ရွာ၊ ကျောက်ကာရွာ၊ ရေခါးရွာစသော ကျေးလက်ရွာကြီးများမှ အာရုဏ်ဝတ်အသင်းအဖွဲ့အစုများက ဆွမ်းတော်ကပ်ခြင်း၊ ဆီမီးပူဇော်ခြင်းများ ယနေ့ထိ ပူဇော်ကျင်းပဆဲ ဖြစ်သည်။
အောင်မြေ အောင်မြေလောက ကျောက်စေတီဘုရားကြီး တည်ရာအရပ်သည် မဟာဝေပုက္ခလဇလသီရိဘူမိနက်သန် အောင်မြေမှန် ဖြစ်သည်။
အရပ်ဌာနတို့မှ ဤလောကအတွင်း အောင်မြေအရပ်ဌာနဟူသည် အောင်မြင်ကြလိုသူတိုင်း အောင်မြေနင်း၍ ကြံဆောင်ကြသည်။
ဝိဇ္ဇာမဟိဒ္ဓိဂိုဏ်းဝင် သိဒ္ဓိရှင်များလည်း ဤအောင်မြေနင်း၍ အဓိဌာန်ဝင်ပြီးလျှင် ထွက်ရပ်လမ်းပေါက်မြောက် အောင်မြင်ကြကြောင်း အဆိုရှိခဲ့သည်။
အောင်မြင်မှုရပုံ ဥပမာတစ်ခုမှာ ဗဒုံမင်းရာဇာ၊ ဘိုးဘိုးအောင်၊ ဦးမြတ်ကြည် ၎င်းတို့ သုံးဦး စစ်ကိုင်းထူပါရုံ ဘုရား၌ သစ္စာဆိုပြီးအပြန် ဗဒုံမင်းသားသည် အင်းဝဘုရင်အဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သော အောင်မြင်မှု့မှတ်တိုင်တစ်ခုသည် အောင်မြေနင်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်း၏ အကျိုးပင်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဗဒုံမင်း၏ သားတော် အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာသီဟသူရ မင်းသားသည် ဓညဝတီ ရခိုင်ပြည်သို့ စစ်ချီရာတွင်လည်း ဗဒုံမင်း၏ အောင်မြေကိုနင်းပြီး စစ်ထွက်ရာ အလွယ်တကူ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
ဗဒုံမင်း ဖူးတွေ့လိုသော (မဟာမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်)ကိုလည်း ပင့်ဆောင်နိုင်ခဲ့သော အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့လေသည်။
တိုင်းဇေယျာ ဓမ္မစကြာ ဘာသာရေးစာစောင်၊ ၁၉၉၆-ခု၊ အောက်တိုဘာလ၊ အတွဲ(၁)အမှတ်(၉) စာ-၆။
ဆက်လက်ဖက်ရှုရန် အိမ်တော်ရာဘုရား (မန္တလေးမြို့) ကိုးကား ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ။
ဖာဒုစ်(; )သည် လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၅,၆၉၆ ဦး ရှိသည်။
လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန် မြို့စားမိသားစုသည် မူလက ဩစတြီးယားတွင် နေထိုင်ကြပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှ စ၍ ဤနေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ပြင်ပ လင့်ခ်များ ကိုးကား ကဏ္ဍ:လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ မြို့တော်များ။
ပြည်ထောင်စုသမ္ပမြန်မာနိုင်ငံတော်ကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများအဖွဲ့ချုပ် (အင်္ဂလိပ်: Catholic Bishops' Conference of Myanmar, CBM) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကက်သလစ်သာသနာ ဂိုဏ်းချုပ်၊ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော်များ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။
ရုံးချုပ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ပြည်လမ်း၊​ အမှတ်(၂၉၂-က) တွင် တည်ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းမှု အဖွဲ့ချုပ်တွင် ကော်မရှင်များ၊ အေဂျင်စီများ၊ ကောင်စီများနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်သည်။
နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့မှ ကြီးကြပ်ပါသည်။
အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂိုဏ်းအုပ် ၁၆ ပါနှင့် လက်ထောက်ဂိုဏ်းအုပ်များ ပါဝင်သည်။
လက်ရှိ အဖွဲ့ချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌသည် ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ် ချားလ်စ်မောင်ဘို ဖြစ်သည်။
​ ယခင်ဥက္ကဋ္ဌများ စဉ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်သက်တမ်း ၁ ဂိုဏ်းချုပ် Victor Bazin ၊ MEP ၁၉၆၇ - ၁၉၆၉ ၂ ဂိုဏ်းချုပ် Gabriel Thohey Mahn-Gaby ၁၉၆၉ - ၁၉၇၆ ၃ ဂိုဏ်းချုပ် အယ်လ်ဖွန်စ် ဦးသန်းအောင် ၁၉၇၆ - ၁၉၈၂ ၄ ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော် Paul Zingtung Grawng (နောင်ဂိုဏ်းချုပ်) ၁၉၈၂ - ၁၉၉၂ ၅ ဂိုဏ်းချုပ် Alphonse ဦးသန်းအောင် ၁၉၉၂ - ၁၉၉၄ ၆ ဂိုဏ်းချုပ် မဿိဦးရွှေ ၁၉၉၄ - ၂၀၀၀ ၇ ဂိုဏ်းချုပ် ချားလ်မောင်ဘို ၊ SDB (၆၀) ၂၀၀၀ - ၂၀၀၆ ၈ ဂိုဏ်းချုပ် Paul Zingtung Grawng ၂၀၀၆ - ၂၀၁၂ ၉ ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော် John Hsane Hgyi ၂၀၁၂ - ၂၀၁၄.၀၇ ၁၀ ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော် Felix Lian Khen Thang ၂၀၁၄.၀၇ - ၂၀၂၀၁၁ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ် ချားလ်စ်မောင်ဘို၂၀၂၀ - လက်ရှိ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ။
မီးကြာလှည့်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ဖရောင်းတိုင် ထွန်းထားသော ရောင်စုံစက္ကူမီးပုံးများ ကိုင်ဆောင်ကာ ဘုရားကျောင်းကန်များတွင် စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် အတွေ့ရများပြီး ကယားပြည်နယ်နှင့် အချို့သော တိုင်းဒေသကြီး အစိတ်အပိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ညနှင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ညကဲ့သို့သော အခါကြီးရက်ကြီးညများတွင် မီးကြာလှည့်ခြင်းပြုကြသည်။
အခါကြီးရက်ကြီးမဟုတ်သော်လည်း အဆင်ပြေရာရက်များ၌ ကထိန်သင်္ကန်း ကပ်လှူကြချိန် သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်မုန်းလတလျောက်တွင် မီးကြာလှည့်ကြသည်များလည်းရှိသည်။
ကျေးလက်ဘက်တွင် ကထိန်ခင်းမည့်နေ့မတိုင်ခင် ညပိုင်း၌ ကထိန်ပွဲတော်အတွက် ပြုလုပ်ထားသည့် ပဒေသာပင်ကြီးများထက်တွင် အတွင်းပိုင်းတွင် ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်းထားသော ရောင်စုံမီးကြာပန်းများ ချည်နှောင်လျက် ဘုရားမီး ပူဇော်ကြသည်။
မီးပဒေသာပင်ကို လူနှစ်ဆယ်ဝန်းကျင်က ထမ်းပိုးပြီး အိုးစည်ဗုံမောင်းများတီးလျက် တပျော်တပါးကခုန်ကြသည်။
မြို့ပြများတွင်မူ မီးပဒေသာပင် အမြင့်များဖြင့် လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်းမပြုပဲ မီးကြာပွင့် သို့မဟုတ် ရောင်စုံမီးပုံး တစ်ခုနစ်ခုကို ကုက္ကားသဏ္ဌာန်ဝါးတံတွင် ချည်နှောင်ကာ အတန်းလိုက် လှည့်လည်ပူဇော်မှု ပြုကြသည်။
ကယားပြည်နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သော ကျေးရွာများတွင်လည်း တန်ဆောင်မုန်းလရောက်တိုင်း မီးကြာလှည့်လည်ပွဲများကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
thumb| 19 October 2025 ပင်လောင်းမြို့နယ် ထီဗိꩻဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ကထိန်ခင်း အကြိုည မီးပူဇော်ပွဲမြင်ကွင်းတစ်ခု ယောဒေသဖြစ်သည့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆောမြို့နယ်ရှိ ကျေးလက်အရပ်များတွင်လည်း မီးကြာလှည့်ပွဲကို သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်မုန်းလများအတွင်း ကျင်းပကြသည့် အလေ့ရှိသည်။
ဘုရားရှင်အား ရည်မှန်းပူဇော်သော အဆိုပါမီးကြာလှည့်လည်ပွဲအပြင် မီးကြာကိုင် သမီးပျိုများကို သနပ်ခါးပါးတို့ပြီး ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။
ဝေါဟာရ ရင်းမြစ် ပအိုဝ်းဘာသာတွင် ရောင်စုံစက္ကူဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဖရောင်းတိုင်ထည့် ထွန်းညှိရသည့် မီးပုံးငယ်ကို မေႏဗိုဟုခေါ်ပြီး မြန်မာဘာသာတွင် ပန်းကြာပွင့်မီးပုံးဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
မီးကြာဟု အလွယ်ခေါ်ကြပြီး မီးကြာကို ဝါးတံတွင် ကြိုးနှင့်ချည်၍ ကျောင်းကန်ဘုရား ပရဝုဏ်အတွင်း လက်ယာရစ် လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်းကို မီးကြာလှည့်လည်ပွဲဟု ခေါ်ကြသည်။
People Media (ပီပယ်မီဒီယာ) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တပ်မတော် ဘက်မှ ရပ်တည်၍ သတင်းများကို ဖော် ထုတ်တင်ပြသော သတင်းအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းကို ကျော်စိုးဦး ကဦးဆောင်သည်။
သမိုင်းနှင့် နောက်ခံ People Media သည် လူထုမီဒီယာ မှနေ၍ အခြေခံပေါက်ဖွားလာသော မီဒီယာ တစ်ခုဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာရယူမှုအချိန်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများအပေါ် စစ်တပ်ဘက်မှ ရပ်တည် အလေးထားဖော်ပြခြင်းဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ခေါင်းဆောင်မှု ကျော်စိုးဦး သည် People Media ၏ ဦးစီးသူဖြစ်ပြီး၊သူသည် ယခင်က ထိုမီဒီယာ၏ အယ်ဒီတာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ရောက်ရှိမှု ကျော်စိုးဦး ၏ ဦးစီးမှုအောက်တွင် People Media သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် တွင် စံနှုန်းများနှင့် မကိုက်ညီ၍ ဖယ်ရှားခံရပြီးသည့် နောက် Telegram နှင့် TikTok တို့ကို အသုံးပြု၍လည်းကောင်း၊ကိုယ်ပိုင် ဝဘ်ဆိုဒ် စာမျက်နှာပေါ်တို့မှတဆင့်လည်းကောင်း သတင်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆက်ကြည့်ရန် ကျော်စိုးဦး ကိုးကား Category:မြန်မာ သတင်းဝဘ်ဆိုဒ်များ။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ (အင်္ဂလိပ်: Papal Conclave) သည် ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်များ၏ အစည်းအဝေး ဖြစ်သည်။
ကာဒီနယ်များ သည် ရောမမြို့ ၏ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်း အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ရန် တွေ့ဆုံ ကြသည်။
ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များက ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးကို စိန့်ပီတာကို တမန်တော်များ၏ ဆက်ဆံသူအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။
​ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကွယ်လွန်ချိန် သို့မဟုတ် နုတ်ထွက်သည့်အခါ ပုပ်အသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး နုတ်ထွက်လေ့မရှိပါဘူး။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဘက်နဒစ် ၁၆ သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပြီး နောက်ဆုံး အစည်းဝေးပွဲ သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်အား အစားထိုး ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Conclave ဟူသော စကားလုံးသည် လက်တင် စကားလုံး "cum clave" မှ ဆင်းသက်လာသည်။
"သော့နှင့်အတူ" လို့ အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအသစ်ကို သဘောတူညီမှု မရသေးမီအထိ ကာဒီနယ် ရဟန်းအမတ်များ အတူတကွ ပိတ်လှောင်ထားရသည့်အချက်ကို ရည်ညွှန်းသည်။
Conclave ကို ဗာတီကန်စီးတီးရှိ တမန်တော်နန်းတော် (Apostolic Palace) အတွင်းရှိ စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ် (Sistine Chapel) ၌ ကျင်းပလေ့ရှိပါသည်။
Conclave ကာလအတွင်း ကာဒီနယ်များသည် ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ် လုံးဝဖြတ်တောက်၍ လျှို့ဝှက်စွာ သီတင်းသုံးကြပြီး မဲပေးရွေးချယ်ခြင်း ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်ကြရပါသည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်နည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း (Conclave) လုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်ကို တင်ပြရလျှင် - ၁။
ပုပ်ရဟန်းမင်း ရာထူး လစ်လပ်ခြင်း (Sede Vacante) လက်ရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကွယ်လွန်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက ပုပ်ရဟန်းမင်း ရာထူး လစ်လပ်ကြောင်း တရားဝင် ကြေညာသည်။
ဤကာလကို "Sede Vacante" ဟုခေါ်ပြီး ကာဒီနယ်အဖွဲ့က အသင်းတော်၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို ယာယီ တာဝန်ယူကြသည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရုံးသုံးလက်စွပ်နှင့် တံဆိပ်တော်တို့ကို ဖျက်ဆီးပြီး မည်သူမျှ အလွဲသုံးစား မပြုလုပ်နိုင်စေရန် ဆောင်ရွက်သည်။
ကာဒီနယ်များ စုဝေးခြင်း ပုပ်ရဟန်းမင်း ရာထူး လစ်လပ်ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော ရက်အတွင်း (များသောအားဖြင့် ၁၅ ရက်မှ ၂၀ ရက်အတွင်း) အရွယ်ရောက်ပြီးသော (အသက် ၈၀ နှစ်အောက်) ကာဒီနယ်များအားလုံး ဗာတီကန်သို့ လာရောက်စုဝေးကြရန် ဆင့်ခေါ်သည်။
ဤကာဒီနယ်များသာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Conclave စတင်ခြင်း ကာဒီနယ်များအားလုံး စုံညီစွာ ရောက်ရှိလာပြီး သင့်လျော်သည့် အချိန်ရောက်ပါက Conclave ကို တရားဝင် စတင်သည်။
ကာဒီနယ်များသည် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူနိုင်ရန် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်ကြသည်။
ထို့နောက် ဗာတီကန်ရှိ တမန်တော်နန်းတော်အတွင်းရှိ စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ် (Sistine Chapel) ထဲသို့ စီတန်း ဝင်ရောက်ကြသည်။
လျှို့ဝှက်ခြင်းနှင့် သီးခြားနေထိုင်ခြင်း Conclave စတင်သည်နှင့် Sistine Chapel ၏ တံခါးများကို ပိတ်ပြီး အပြင်လူများ လုံးဝ ဝင်ရောက်ခွင့်မရှိစေရန် ဆောင်ရွက်သည်။
ကာဒီနယ်များသည် Conclave ပြီးဆုံးသည်အထိ ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ် လုံးဝဖြတ်တောက်၍ သီးသန့် နေထိုင်ကြရသည်။
မည်သည့် ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာကိုမျှ အသုံးမပြုရပေ။
ကာဒီနယ်များသည် လျှို့ဝှက်စွာ မဲပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ Conclave အတွင်း ဆွေးနွေးမှုများနှင့် မဲပေးမှု အခြေအနေများကို မည်သူ့ကိုမျှ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မပြုရဟူ၍ သစ္စာဆိုကြရသည်။
မဲပေးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ် မဲပေးခြင်းကို လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။
တစ်ရက်လျှင် မနက်ပိုင်းတွင် နှစ်ကြိမ်နှင့် ညနေပိုင်းတွင် နှစ်ကြိမ် မဲပေးလေ့ရှိသည်။
ကာဒီနယ်တစ်ဦးသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဖြစ်လာရန်အတွက် မဲအားလုံး၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကျော် ရရှိရန် လိုအပ်သည်။
မဲပေးပြီးတိုင်း မဲစာရွက်များကို စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ်ရှိ မီးဖို၌ မီးရှို့သည်။
မီးခိုးအချက်ပြခြင်း မဲပေးမှုတစ်ကြိမ်ပြီးတိုင်း မဲစာရွက်များကို မီးရှို့ရာမှ ထွက်လာသော မီးခိုးအရောင်ဖြင့် အပြင်က စောင့်ဆိုင်းနေသူများကို အချက်ပြသည်။
မီးခိုးနက်: မဲအရေအတွက် မပြည့်သေး၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ် မရွေးရသေးကြောင်း ပြသည်။
(မဲစာရွက်များကို ဓာတုပစ္စည်း တစ်ခုခုဖြင့် ရောစပ်ရှို့ခြင်း) မီးခိုးဖြူ: မဲအရေအတွက် ပြည့်မီပြီး ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ပြီးစီးသွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပြသည်။
(မဲစာရွက်များကို ခြောက်သွေ့အောင် ရှို့ခြင်း သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းတစ်မျိုး ထပ်ထည့်ခြင်း) ၇။
လက်ခံခြင်းနှင့် အမည်သစ် ရွေးချယ်ခြင်း မဲအရေအတွက် လုံလောက်စွာ ရရှိသူအား ကာဒီနယ်အဖွဲ့၏ ဒီကင်းအကြီးဆုံး ကာဒီနယ် (Cardinal Dean) က ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် လက်ခံခြင်း ရှိ မရှိ မေးမြန်းသည်။
ထိုသူက လက်ခံပါက သူ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် ခံယူမည့် အမည်သစ်ကို ရွေးချယ်သည်။
ကြေညာခြင်း (Habemus Papam) ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ပြီးစီးပြီးနောက် အသစ်ရွေးချယ်ခံရသော ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ရဟန်းမင်း ဝတ်ရုံတော်ကို ဝတ်ဆင်ပြီး စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ်၌ ကျန်ကာဒီနယ်များ၏ ရိုသေမှုကို ခံယူသည်။
ထို့နောက် စိန့်ပီတာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီး၏ လေသာဆောင်သို့ ထွက်လာပြီး ကမ္ဘာကို ရည်ရွယ်၍ "Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam!" ဟု လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကြေညာသည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဝမ်းမြောက်ဖွယ် သတင်းကောင်းတစ်ခုကို အသင်တို့အား ကျွန်ုပ် ကြေညာပါ၏။
ကျွန်ုပ်တို့ ပုပ်ရဟန်းမင်းတစ်ပါး ရရှိပါပြီ!" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းအသစ်၏ အမည်ကို ကြေညာပြီး လူထုကို ကောင်းချီး မင်္ဂလာ ပေးသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်အဖွဲ့ ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကဏ္ဍ:ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲများ ကဏ္ဍ:ကက်သလစ် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ။
တာကီဖူဆာ ကူဘို (၂၀၀၁ ဇွန်လ ၄ ရက်တွင်မွေးဖွားသူ, တာကေကူဘို ဟုလူသိများ) ဂျပန်လူမျိုး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမား ဖြစ်ပြီး လာလီဂါ ကလပ် ရီးရဲလ်ဆိုစီဒက် နှင့် ဂျပန်လက်ရွေးစင်အသင်း အတွက် ညာတောင်ပံကစားသမား အဖြစ်ကစားနေသူဖြစ်သည်။
သူ့ရဲ့ ပိုက်ဆန်၊ ပစ်ခတ်မှုနဲ့ ကစားနိုင်စွမ်းတွေကြောင့် ဂျပန်ဘောလုံးပရိသတ်တွေက “ဂျပန်မက်ဆီ” လို့ ခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။
Real Madrid sign 'Japanese Messi' Kubo အကိုးအကား ကဏ္ဍ:ရီးယဲလ် မဒရစ်ဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:ဘာစီလိုနာဘောလုံးသမားများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ။
နီကျား () သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော တရုတ် ကွန်ပြူတာ-အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ချင်းဒူကိုကိုးကာတွန်းမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ကျောင်းဇီမှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၎င်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ဒုတိယဇာတ်ကားဖြစ်သည့် နီကျား ၂ ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံရိုက်ကူးဖြန့်ချိခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ ကလေး နီကျား (Child Nezha) အဖြစ် လူ ယန်တင်း ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နီကျား (Adolescent Nezha) အဖြစ် ဂျိုးဆက် ချောင်း အောင်း ဘင်း (Ao Bing) အဖြစ် ဟန် မို လီ ကျင်း (Li Jing) အဖြစ် ချန်းဟောင် အမျိုးသမီး ယင်း (Lady Yin) အဖြစ် လူ ချီ တိုင်းယီ ကျန်း (Taiyi Zhenren) အဖြစ် ကျန်း ကျားမင်း ရှန် ဂုန်ပေါင်း (Shen Gongbao) အဖြစ် ယန်း ဝေ ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု +သုံးသပ်ချက်ရမှတ်များဝက်ဘ်ဆိုဒ်ရမှတ်ဒေါ်ဘန်၈.၄/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၂.၀၂၆.၂၄၄ ဦး)Rotten Tomatoes၈၈% (သုံးသပ်သူ ၁၇ ဦး)Metacritic၅၄/၁၀၀ (သုံးသပ်သူ ၅ ဦး)FilmAffinity၆.၇/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၂၀၂ ဦး) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:တရုတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:တရုတ် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
နီကျား ၂ () သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော တရုတ် ကွန်ပြူတာ-အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ ကျောင်းဇီ၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ နီကျား မှ ဒုတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ ကလေး နီကျား (Child Nezha) အဖြစ် လူ ယန်တင်း ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နီကျား (Adolescent Nezha) အဖြစ် ဂျိုးဆက် ချောင်း အောင်း ဘင်း (Ao Bing) အဖြစ် ဟန် မို အမျိုးသမီး ယင်း (Lady Yin) အဖြစ် လူ ချီ တိုင်းယီ ကျန်း (Taiyi Zhenren) အဖြစ် ကျန်း ကျားမင်း ဆရာကြီးရှန်း ဝူလျန် (Master xian Wuliang) အဖြစ် Wang Deshun အောင်း ကွမ် (Ao Guang) အဖြစ် လီ နန် အောင်း ရွန့် (Ao Run) အဖြစ် ကျိုး ယုံရှီ ရှန် ဂုန်ပေါင်း (Shen Gongbao) အဖြစ် ယန်း ဝေ ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု +သုံးသပ်ချက်ရမှတ်များဝက်ဘ်ဆိုဒ်ရမှတ်ဒေါ်ဘန်၈.၅/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၁.၃၅၆.၀၆၇ ဦး)Rotten Tomatoes၉၆% (သုံးသပ်သူ ၂၃ ဦး)Metacritic၆၃/၁၀၀ (သုံးသပ်သူ ၇ ဦး) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:တရုတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:တရုတ် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ဦးမျိုးမြင့် (၁၉၆၂ ဖွား) သည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။
ယင်းမတိုင်မီက သူသည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အဆောက်အဦ ဦးစီးဌာန ၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ သူသည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန တွင် ကာလကြာရှည်စွာတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
အဆိုပါဝန်ကြီးဌာန တွင် အင်ဂျင်နီယာချုပ် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အဆောက်အဦ ဦးစီးဌာန ၏ ဒုတိယညွှန်ကြား ရေးမှူးချုပ်(တည်ဆောက်ရေး)တာဝန်များကိုလည်းကောင်း အသီးသီးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၈ရက်တွင် အဆောက်အဦ ဦးစီးဌာန ၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ်အစမ်းခန့်ခံရပြီး ၁နှစ်ပြည့်မြောက်သည့် နေ့တွင် ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ခံရသည်။
ဒုဝန်ကြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက သူ့အား ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဦးညိုစောအစိုးရတွင် ဆောက်လုပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြန်လည် ပါဝင်ခဲ့သည်။
လည်ကိန်း()ဆိုသည်မှာ အကွာအဝေးနှင့် အားတစ်ခု(a force) သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ပမာဏတစ်ခု(an electric charge)စသည့် ရူပဗေဒ မတ္တာတစ်ခုခုတို့၏ မြှောက်လဒ်ကို ဖေါ်ပြသော သင်္ချာညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။
လည်ကိန်းများကို ပုံသေဝင်ရိုး (fixed reference point or pivot)နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ၎င်းမတ္တာ၏ အဆိုပါဝင်ရိုးမှ အကွာအဝေးအပေါ်မူတည်ပြီး ပမာဏကွဲပြားကြသည်။
အခြေခံအကျဆုံး ညီမျှခြင်းတခုကို ဖေါ်ပြမည်ဆိုလျှင်၊ ဤညီမျှခြင်းတွင် သည် တစ်နေရာ သို့မဟုတ် တစ်မှတ်တည်း (one point) ၌ စုနေသော ရူပဗေဒ မတ္တာတစ်ခု (အားတစ်ခု သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ပမာဏတစ်ခု)ဖြစ်ပြီး၊ သည် ဝင်ရိုးနှင့်မတ္တာကြားရှိ အကွာအဝေးကို ဆိုလိုသည်။
သည် လည်ကိန်း ဖြစ်သည်။
n သည် မတူညီသော လည်ကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အကယ်၍ n = ၁ ဖြစ်လျှင် ပထမလည်ကိန်းဟု ခေါ်ပြီး၊ n = ၂ ဖြစ်လျှင် ဒုတိယလည်ကိန်း စသည်ဖြင့် n ၏ တန်ဖိုးကို လိုက်၍ ခေါ်နိုင်သည်။
(ပို၍အဆင့်မြင့်သော အင်တီဂရယ်ကို အသုံးပြုသည့် ညီမျှခြင်းကို တစ်မှတ်တည်း၌ မစုသော ဖြန့်ကျက်နေသော မတ္တာပြန့်ကျဲပုံတို့နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။
ဤဆောင်းပါးတွင်မူ မဖေါ်ပြတော့ပါ။
) ဥပမာများ အားတစ်ခု၏ လည်ကိန်း (moment of a force) သို့မဟုတ် လိမ်အား (torque)ဆိုသည်မှာ ပထမလည်ကိန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ညီမျှခြင်းအားဖြင့်၊ ဟု ဖေါ်ပြနိုင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ။
လတ္တရန်စာချုပ် (Lateran Treaty) သည် အီတလီဘုရင့်နိုင်ငံနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး အုပ်ချုပ်သော ဗာတီကန်တို့အကြား ၁၉၂၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော သဘောတူစာချုပ်ဖြစ်သည်။
ဤစာချုပ်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ခဲ့သော "ရောမပြဿနာ" (Roman Question) ကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။
ရောမပြဿနာ (Roman Question) ၁၉ ရာစုအတွင်း အီတလီနိုင်ငံ ပေါင်းစည်းရေးကာလတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ပုပ်ရဟန်းမင်း နိုင်ငံတော် (Papal States) ၏ နယ်မြေများကို အီတလီဘုရင့်နိုင်ငံက သိမ်းယူခဲ့သည်။
၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရောမမြို့ကို သိမ်းယူလိုက်သောအခါ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် မိမိကိုယ်ကိုယ် "ဗာတီကန်၏ အကျဉ်းသား" အဖြစ် ခံယူခဲ့ပြီး အီတလီနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်ကာ အီတလီနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ။
ဤအခြေအနေကို "ရောမပြဿနာ" ဟုခေါ်ဆိုပြီး နှစ်ပေါင်း ၆၀ နီးပါးကြာမြင့်ခဲ့သည်။
စာချုပ်၏ အဓိကအချက်များ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် အီတလီဝန်ကြီးချုပ် ဘင်နီတို မူဆိုလီနီ (Benito Mussolini) နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်း ပိုင်းယပ်စ် ၁၁ (Pope Pius XI) ကိုယ်စား ကာဒီနယ် ပီယက်ထရို ဂတ်စပါရီ (Cardinal Pietro Gasparri) တို့က လတ္တရန်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ဤစာချုပ်တွင် သဘောတူညီချက် သုံးရပ် ပါဝင်သည်။
right|thumb| လာတန်သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံပိုင်နယ်မြေ၁။
နိုင်ငံရေးစာချုပ် (Political Treaty): အီတလီနိုင်ငံက ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံတော် (Vatican City State) ကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
ဤနိုင်ငံငယ်သည် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် လုံးဝလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေးသဘောတူညီချက် (Financial Convention): အီတလီနိုင်ငံ ပေါင်းစည်းစဉ်ကာလက ပုပ်ရဟန်းမင်းနိုင်ငံတော်မှ ဆုံးရှုံးခဲ့သော နယ်မြေများအတွက် ကက်သလစ်အသင်းတော်အား ငွေကြေးလျော်ကြေး ပေးအပ်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။
ကက်သလစ်သာသနာဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် (Concordat): အီတလီနိုင်ငံတွင် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကက်သလစ်ချာ့ချ်၏ အခွင့်အရေးများနှင့် အခြေအနေများကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဘာသာရေးဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းများကိုလည်း အီတလီနိုင်ငံတော်က အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
အရေးပါမှု လတ္တရန်စာချုပ်သည် "ရောမပြဿနာ" ကို အပြီးသတ် ဖြေရှင်းပေးခဲ့ပြီး ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံတော်ကို တရားဝင် နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။
၎င်းသည် အီတလီနိုင်ငံနှင့် ကက်သလစ်ချာ့ချ်အကြား ဆက်ဆံရေးပုံစံကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။
thumb| ဗာတီကန်မြို့တော်မြေပုံ ကဏ္ဍ:ရောမမြို့ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ကက်သလစ်အသင်းတော် သမိုင်း။
ဓဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (အင်္ဂလိပ်: Dawei National Liberation Army) သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ထားဝယ်လူမျိုးများမှ တည်ထောင်ထားသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယင်းတပ်ဖွဲ့သည် ထားဝယ်ဒေသအတွင်း တည်တံ့သော လွတ်လပ်ခွင့်၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေးတို့အတွက် တိုက်ပွဲဝင်သည်။
သမိုင်းအကျဉ်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာစစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် DNLA သည် တည်ဆောက်မှုတိုးတက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းရှိ မြို့နယ်များတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးအလားအလာမရှိသည့်အခြေအနေများကြောင့် ထားဝယ်လူမျိုးများမှ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြသည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
ရည်ရွယ်ချက် DNLA ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ - ထားဝယ်လူမျိုးအတွက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်တည်ဆောက်ခြင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဘာသာစကား ထိန်းသိမ်းခြင်း မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ထိန်းချုပ်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း စစ်အင်အား DNLA ၏လက်နက်ကိုင်စစ်သားပေါင်း ခန့်မှန်း၍ ၁၅၀ မှ ၄၀၀ အထိ ရှိသည်။
တပ်ရင်းတပ်ခွဲနှင့်တည်ဆာက်မှုအမှန်ကိုသီးခြားအတည်မပြုနိုင်သော်လည်းDNLAတွင်တပ်ရင်း(၂)ခုမှ(၃)ခုအထိရှိနိုင်သည်ဟုခန့်မှန်းရသည်။
သင်္ကေတနှင့်အလံ DNLA သင်္ကေတတွင် အနီ၊ အပြာနှင့်ဖြူရောင်များပါဝင်ပြီး "D.N.L.A" စာလုံးနှင့် လက်နက်ပြသမှုတို့ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
တပ်တော်၏အလံတွင်ဒေါင်းတံဆိပ်နှင့်တနင်္သာရီတိုင်းရှိမြို့နယ်(၁၀)မြို့အားကိုယ်စားပြုသည့်ကြယ်ဖြူ(၁၀)လုံးအားထည့်သွင်းထားသည်။
ဓဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်ဘက်တံဆိပ် thumb|Dawei National Liberation Army Logo 400px ပူးပေါင်းမှုများ DNLA သည် တချို့စစ်ဆင်ရေးများတွင် တခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြစ်သည့် PDF (ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့) နှင့် KNLA (ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်) တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြုလုပ်မှုများရှိသည်ဟု သတင်းထဲတွင်ဖော်ပြကြသည်။
ကိုးကား RFA Burmese – DNLA and PDF attacked army base Myanmar Now – DNLA Claims Successful Assault Tavoyan Dialects – Wikipedia ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ။
ဓမ္မာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန် ဆိုသည်မှာ ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ္တ တို့မှလွဲ၍ ကြွင်းသော ပရမတ္ထတရား အပေါင်း (ဓမ္မ) တို့ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ် သုံးသပ်ခြင်းဖြင့် သတိတရားကို တည်စေခြင်း၊ ဝိပဿနာဉာဏ်ကို ဖြစ်ပွားစေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဤကျင့်စဉ်သည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတွင် စတုတ္ထမြောက်နှင့် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ကျင့်စဉ်ဖြစ်ပါသည်။
ဓမ္မာနုပဿနာ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ (အခန်း ၅ ခန်း) ဤဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်ပိုင်းတွင် အဓိက ရှုမှတ်ရမည့် ဓမ္မများကို အခန်း (၅) ခန်း ခွဲ၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်- နီဝရဏပဗ္ဗ (နီဝရဏ အခန်း): ကာမစ္ဆန္ဒ၊ ဗျာပါဒ၊ ထိနမိဒ္ဓ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ဟူသော နီဝရဏတရား (၅) ပါး တို့၏ ဖြစ်ခြင်း၊ မဖြစ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း၊ ပယ်ရှားနိုင်ကြောင်း၊ အပြီးတိုင် မဖြစ်ပေါ်တော့ခြင်း အကြောင်းတို့ကို သိမ်းဆည်း ရှုပွားရပါမည်။
ဤအခန်း၌ (ဖဿကို ဦးတည်လျက်) နီဝရဏတရားများ အပါအဝင် ခန္ဓာငါးပါးလုံးကို ရှုမှတ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။
(ရှေးဦးစွာ ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သိမ်းဆည်းပြီး ဖြစ်ရမည်။
) ခန္ဓပဗ္ဗ (ခန္ဓာ အခန်း): ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ် ဟူသော ခန္ဓာ (၅) ပါး တို့ကို တိုက်ရိုက် သိမ်းဆည်း ရှုပွားရပါမည်။
ထို့အပြင် ယင်းခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်း၊ ချုပ်ငြိမ်းကြောင်း နှင့် ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်းကိုပါ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ်ရန် ညွှန်ကြားထားပါသည်။
အာယတနပဗ္ဗ (အာယတန အခန်း): အတွင်း အာယတန (၆) ပါး (စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှာ၊ ကာယ၊ မန) နှင့် အပ အာယတန (၆) ပါး (ရူပ၊ သဒ္ဒ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ၊ ဓမ္မ) ဟူသော အာယတန (၁၂) ပါး တို့ကို သိမ်းဆည်း ရှုပွားရပါမည်။
ဤသည်မှာလည်း ခန္ဓာငါးပါးကိုပင် ရှုမှတ်သည့် နည်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
(ရုပ်နာမ်တရားများကို ရှေးဦးစွာ သိမ်းဆည်းပြီး ဖြစ်ရမည်။
) ဗောဇ္ဈင်္ဂပဗ္ဗ (ဗောဇ္ဈင် အခန်း): သတိ၊ ဓမ္မဝိစယ၊ ဝီရိယ၊ ပီတိ၊ ပဿဒ္ဓိ၊ သမာဓိ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗောဇ္ဈင် (၇) ပါး တို့၏ ဖြစ်ခြင်း၊ မဖြစ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း၊ ပြည့်စုံကြောင်း တို့ကို သိမ်းဆည်း ရှုပွားရပါမည်။
ဤသည်မှာလည်း ခန္ဓာငါးပါး အပေါ်၌ ဖြစ်ပေါ်သော ကုသိုလ်တရားများကို ရှုမှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။