kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုကဲ့သို့သော ချဉ်းကပ်လေ့လာနည်း၏ အသုံးဝင် ထိရောက်မှု ကို ရာစုလိုက်ချီ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသော သိပ္ပံ မှ သက်သေပြလျက်ရှိသည်။
ယနေ့အချိန်တွင် Model များသည် အမျိုးမျိုးသော စက်ကိရိယာများ၊ စက်ယန္ထရားများ၊ အဆောက်ဦးများ၊ လျှပ်စစ် ဆားကစ်ဘုတ်များ တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းတို့တွင် အရေးကြီးသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေကြသည်။
အဘယ့်ကြောင်ဆိုသော ကြိုတင်ပုံကြမ်း (sketch) ရေးဆွဲထားခြင်းမရှိဘဲ သာမန်ရိုးရှင်းသော စက်အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတောင် ထုတ်လုပ်ရန်ဖြစ်နိုင်ပါ။
ရှုပ်ထွေးသော အလုပ်လုပ်ပုံ (complex mechanism) များကို ဆိုလျှင်ဖြင့်မူ ဆိုဘွယ်မရှိပါ။
မော်ဒယ်လင်း (Modeling) Modeling ဆိုသည်မှာ မော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ၎င်းတို့ကို လေ့လာစမ်းစစ်ခြင်းအားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်လောကကို စူစမ်းသိမြင်ခြင်း နည်းလမ်း တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံဘာသာရပ်အမျိုးမျိုးသည် အရာဝတ္ထုများ၊ ဖြစ်စဉ်များ အပေါ်ကို ရှု့ထောင့်မျိုးစုံမှ သုတေသနပြုပြီး မတူညီသော မော်ဒယ် အမျိုးအစားများကို တည်ဆောက်လေ့လာကြသည်။
ရူပဗေဒ တွင် အရာဝတ္ထုများ၏ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုနှင့် ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်များကို လေ့လာသည်။
ဓာတုဗေဒမှာတော့ ၎င်းတို့၏ ဓာတုဒြပ်ပေါင်းများကို လေ့လာသည်။
ဇီဝဗေဒမှာဆိုလျှင် သက်ရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် အမူအကျင့်များကို လေ့လာကြသည်။
မော်ဒယ် (Model) မော်ဒယ် ဆိုသည်မှာ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အရာတစ်ခု ၎င်းသည် လေ့လာစူစမ်းလိုသော ဖြစ်စဉ်/ဖြစ်ရပ်များ၊ အရာဝတ္ထုများ၏ ပဓာနကျသည့် လက္ခာများကို ထင်ဟပ်စေသည်။
တနည်းအားဖြင့် မူလအရာဝတ္ထု၏ အစားထိုးပုံစံဖြစ်ပြီး မူလနှင့်စဉ်တူသည် သို့သော် ပိုပြီးရိုးရှင်းသော အသွင်ဖြင့် မူလအရာဝတ္ထုကို ကိုယ်စားပြုခြင်းဖြစ်သည်။
အရာဝတ္ထု တစ်ခုတည်းကို မော်ဒယ် အမြောက်အမြားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ အရာဝတ္ထုအမျိုးမျိုးကိုလည်း မော်ဒယ် တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။
ကျွှန်တော်တို့ ကမ္ဘာကြီးသည် သောင်းပြောင်းထွေလာသော အရာဝတ္ထုများဖြင့် ပြည့်နက်နေသည်။
၎င်းအရာများဖြင့် ထိတွေ့ဆက်နွှယ်ကြသည့်အခါ ရှုပ်ထွေးသောအရာဝတ္ထု (complex object)၊ ရိုးရှင်းသော အရာဝတ္ထု(simple object) စသည့် သဘောတရားအယူအဆများကို နားလည်ရန် လိုအပ်လာသည်။
ရှုပ်ထွေးသောအရာများသည် ရိုးရှင်းသောအရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြသည်။
ဥပမာ - အုတ်ခဲ သည် ရိုးရှင်းသောအရာဝတ္ထု သို့သော် အဆောက်အဦးသည် ရှုပ်ထွေးသောအရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်၊ ကိုယ်ထည်၊ လက်ကိုင်၊ ဘီး စတာတွေသည် ရိုးရှင်းပြီး စက်ဘီး သည် ရှုပ်ထွေးသောအရာ ဖြစ်သည်။
၎င်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အရာဝတ္ထုတိုင်းသည် အခြားအရာဝတ္ထုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား သည်ကို နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။
ထိုကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းခြင်းအားဖြင့် စနစ် ဆိုသည်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။
စနစ် (system) စနစ် ဆိုသည်မှာ ရှုပ်ထွေးသော အရာဝတ္ထုဖြစ်ပြီး အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်ထားသော အစိတ်အပိုင်းများ(elements)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
စနစ် တိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ တိကျသော ရည်ရွယ်ချက်(goal) အသီးသီးရှိကြသည်။
စနစ် တိုင်းကို ၎င်းတို့အား ဖွဲ့စည်းထားသော အစိတ်အပိုင်းများ၏ အစုအဝေးအားဖြင့်သာမက ထိုအစိတ်အပိုင်းများအား တစ်ခုတည်းသော အရာဝတ္ထုဖြစ်သွားစေရန် ချိတ်ဆက်ပေးသည့်နည်းလမ်းများ အစီအစဉ်များအားဖြင့်လည်း သတ်မှတ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ စနစ်တိုင်းကို ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ (structure) အားဖြင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
စနစ် ဥပမာများမှာ - အိမ်၊ ကား၊ လူ၊ ကွန်ပျူတာ၊ စက်ဘီး၊ တီဗွီ အစရှိသည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ (structure) ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုသည်မှာ စနစ် တစ်ခုအား ဖွဲ့စည်းထားသော အစိတ်အပိုင်းများ အချင်းချင်းကြားမှ ဆက်သွယ်မှု အစုအဝေး တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်း ဆက်သွယ်မှုပုံစံ(ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ)သည် စနစ် ၏ ရည်ရွယ်ချက်ပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားကြသည်။
မော်ဒယ် အုပ်စုများ(Classifications of Model) အသုံးပြုမှုနယ်ပယ်အလိုက် ကိုးကား Modeling as a method of scientific cognition Conceptual models of computer science category: သိပ္ပံ category: နည်းပညာ category: သင်္ချာ။
ဆလိုင်း ဟူသည်မှာ ချင်းဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသော သားကောင်းယောက်ျား ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မိုင် ဆိုသည်မှာ ချင်းဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်ကာ သားကောင်း ရတနာများကို မွေးဖွားပေးမည့် မွေးဖွားပေးသော မိန်းမမြတ် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ချင်းလူငယ် အမျိုးသားများ၏အမည်နာမ အရှေ့တွင် ဆလိုင်း၊ ချင်းလူငယ် အမျိုးသမီးများ၏ အမည်နာမအရှေ့တွင် မိုင် ကို ထည့်သွင်းကာ ချင်း အမျိုးသား အမျိုးသမီး အမှတ်သင်္ကေတအဖြစ် သုံးစွဲကြသည်။
ဆလိုင်း-မိုင် စိတ်ဓာတ် ဖြေ = ဒီမေးခွန်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြေဆိုနိုင်ဖို့အတွက် “ဒေသစွဲ မျိုးနွယ်စွဲ စိတ်ဓာတ်” ဆိုတာတွေ အရင်ရှင်းရပါလိမ့်မယ်။
ဒေသစွဲ စိတ်ဓာတ်ဆိုတာ မိမိရဲ့နေထိုင်ရာ မိမိမျိုးနွယ်တို့ရဲ့ ကျက်စား ရာဒေသ သေးသေးနုပ်နုပ်ကိုသာ မြင်ပြီး မိမိရဲ့ဒေသ ကောင်းစား ရေးတစ်ခုထဲကိုသာ ပဓာနထားအာရုံစူးစိုက်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြစ်ပါ တယ်။
တနည်းဆိုရရင် တစ်စုတစ်ဝေးတည်းဆိုတဲ့ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ မိသားစုအမြင်တွေကို မဆုပ်ကိုင်ပဲ မေ့လျော့ဖယ်ရှားထားပြီး၊ ချင်းမိသားစုဝင်တွေရဲ့တိုးတက်မှု၊ စည်းလုံးမှုကို မိုက်မိုက်မဲမဲ ဟန့်တားနေတဲ့သမိုင်းရဲ့ ဆိုးမွေအမြင်ဟောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဒေသစွဲ/မျိုးနွယ်စွဲ စိတ်ဓာတ်ဟာ “ဆလိုင်းမိုင် စိတ်ဓာတ်” ဆိုတဲ့ ချင်းမိသားစုဝင် စိတ်ဓာတ်နဲ့ ပြဒါးတစ်လမ်း သံတစ်လမ်း လုံးလုံးလျားလျား ကွဲပြားဆန့်ကျင်နေပါတယ်။
ဒီမတူညီတဲ့အမြင် (စိတ်ဓာတ်) နှစ်ခုဟာ တစ်ခုက စိတ်ဓာတ်ရေးရာ၊ အတွေးအခေါ်ရေးရာဆုတ်မှုကို ပြညွှန်းနေပြီး၊ တစ်ခုက စိတ်ဓာတ် ရေးရာ အတွေးအခေါ်ရေးရာ တိုးတက်မှုကို ဖော်ကျူးနေပါတယ်။
ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ဟာ ချင်းမိသားစုဝင်အားလုံးရဲ့ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ စည်းလုံးညီညွှတ်မှုကိုလိုလားတဲ့ “တိုးတက်တဲ့” စိတ်ဓာတ်ပဲဖြစ်သည်။
ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ဟာ ခေတ်ဟောင်းကိုချန်ထားပြီး ခေတ်သစ်ကို တောင်းဆိုဦးတည်ပြုနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆလိုင်းမိုင် စိတ်ဓာတ်ဟာ ချင်း သမိုင်းရဲ့တောင်းဆိုမှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာတယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောလို့ရပါသလား။
ဖြေ = ရပါတယ်။
ပဝေသဏီ ရှေးချင်းဘိုးဘေးတွေခေတ်မှာ ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့တဲ့ “တစ်မိ တစ်ဝမ်း စိတ်ဓာတ်တွေ”၊ ဘာသာစကား တစ်ခုတည်းကိုသာ ပြောဆိုသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ လှပမွန်မြတ်တဲ့ အတိတ်ခေတ်တွေဟာ – တောတောင်ရေမြေ ပထဝီအနေအထားနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ပရောဂ အသီးသီးကြောင့်၊ မိသားစု အစည်းပြေခဲ့ပြီး ဘာသာစကားမှအစ စိတ်ဓာတ်၊ အမြင်ရေးရာ တွေမှာလည်း တစ်မျိုးတစ်ဘာသာ တရွာတပုတ်ဆန်းခဲ့ကြပါတယ်။
အရင်ကပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ “တစ်မိတစ်ဝမ်း စိတ်ဓာတ်” တွေ ပျောက်သုဉ်းပြီးတဲ့ ခေတ်ကာလဟာ အကျည်းတန်ဆိုးဝါးပြီး ရှည်လျားတဲ့ သမိုင်းကြောင်းတစ်ရပ်ကို ချင်းမိသားစုဝင်တွေ ဖြတ်သန်း ခဲ့ကြရတာပါ။
ချင်းလူ့သမိုင်း တစ်လျှောက်မှာ ပြန်လည်စုစည်းဖို့ အတွက် သူ့ခေတ်သူ့အခါ သူ့အခြေအနေအရ အမျိုးမျိုးကြိုးပမ်းခဲ့ကြ ပါတယ်။
ပဝေသဏီက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ မိသားစုစိတ်ဓာတ်ကောင်း တွေကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ဖို့ သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ “လိုအပ်” နေခဲ့ပါ တယ်။
ဒီ “လိုအပ်မှု” သည်ပင်လျှင် သမိုင်းရဲ့တောင်းဆိုမှု ဖြစ်တယ်လို့ အခိုင်အမာ ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဒီသမိုင်းရဲ့ တောင်းဆိုမှုကို ဖြည့်စည်းနိုင်ရေးအတွက် ဒီကနေ့ “ဆလိုင်း-မိုင်” လူငယ်မျိုးဆက်တွေက “ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” ဆိုတဲ့ ချင်းမိသားစုဝင် စိတ်ဓာတ်ကို ပြန်လည်ပြုစုပျိုးထောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။
“ဆလိုင်း-မိုင် စာပေ” တွေဟာ လွဲပျက်သုဉ်းခဲ့တဲ့ မိသားစုစိတ်ဓာတ်တွေ ပြန်လည်ရှင်သန် ကြီးထွားဖို့အတွက် သမိုင်းရဲ့တောင်းဆိုမှုအရ ပေါ်ထွန်းလာရပါတယ်။
“ဆလိုင်းမိုင်စာပေ” ဆိုတာဘာလဲ။
ဖြေ = “ဆလိုင်း-မိုင်စာပေ” ဆိုတာကတော့ ချင်းမိသားစုစိတ်ဓာတ် ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးအတွက် အတွေးအမြင်သစ်တွေကို ဖော်ထုတ်တဲ့ စာပေဖြစ်ပါတယ်။
မည်သည့် ဘာသာစကား (ချင်း၊ ဗမာ၊ အင်္ဂလိပ်…) နဲ့ပဲ ရေးသည်ဖြစ်စေ “ချင်းမိသားစုဝင်တွေ ပြန်လည်စုစည်းရေး၊ “ချင်းမိသားစုစိတ်ဓာတ်” ရှင်သန်ကြီးထွားရေး အတွက် ရေးသား၊ လှုံ့ဆော်၊ တိုက်တွန်းတဲ့-ဆောင်ပါး၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျာ၊ ကာတွန်း၊ စာညွှန့်စတဲ့စာပေအားလုံးကို ခြုံငုံပြီး “ဆလိုင်းမိုင်စာပေ” လို့ တင်စား ခေါ်ဝေါ်ကြတာဖြစ်တယ်။
“ဆလိုင်း” နဲ့ “မိုင်” ဝေါဟာရဟာ မည်သည့် ချင်းအမျိုး နွယ်တို့ရဲ့ ဘာသာစကားဖြစ်ပါသလဲ။
ဖြေ = မြေပြန့်ဒေသနေ အရှိုချင်း ညီအစ်ကိုတို့ရဲ့ ဝေါဟာရပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အခုခေတ် (ဆလိုင်းမိုင်ခေတ်) အနေနဲ့ပြောမယ် ဆိုရင် “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတဲ့ဝေါဟာရဟာ ချင်းမိသားစုဝင်အားလုံး ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ဝေါဟာရပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဝေါဟာရကို တောင်ပေါ် – မြေပြန့် – တောင်ပိုင်း မြောက်ပိုင်း နေရာအနှံ့ အသုံးပြုလာကြတဲ့ အချိန်ကစပြီး၊ ဒီဝေါဟာရ ကို ချင်းမိသားစုဝင်အားလုံးရဲ့ ဘုံပိုင်ဝေါဟာရအဖြစ် သိမ်းကျုံးလိုက် တယ်လို့ ဆိုရပါလိမ့်မယ်။
ဒီနေ့ဆလိုင်းမိုင် လူငယ်တွေဟာ “ဆလိုင်းမိုင်” အတွေးအခေါ်ကို စွဲကိုင်ကြပြီး မြေပြန့်ရယ်၊ တောင်ပေါ်ရယ်၊ တောင်ပိုင်းရယ်၊ မြောက်ပိုင်းရယ်-ဟိုဖက်ဒီဖက်ကစ ခွဲခြားတဲ့ စိတ်ဓာတ် (ဒေသစိတ်ဓာတ်)ကို တစ်စတစ်စ ဖယ်ရှားလာ ကြပြီး ဖြစ်တဲ့အပြင်၊ သမိုင်းက တောင်းဆိုနေတဲ့ ဘုံဘာသာစကား (ဘုံစကား)ကိုလည်း အမြင်သစ်တွေနဲ့ ချဉ်းကပ် ရှာဖွေနေကြပါပြီ။
“ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” ရဲ့အရင်းအမြစ်ဟာဘာလဲ။
ဖြေ = ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဘာသာ မျိုးကွဲပေါင်းမြောက်မြားစွာ ရှိတဲ့အလျှောက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တောင်ပေါ်ချင်းဒေသ တွေ အလိုက်မိမိတို့ရဲ့ ဘာသာစကားအရ ကျား/မ အမည်ရှေ့မှာ သင်္ကေတမျိုးကွဲတွေ အမျိုးမျိုးပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်။
(Taang-Lia, Pa-Nu, Val-Leng) … စသည်ဖြင့် ဒေသအလိုက် အကွဲကွဲအပြားပြား စတင်အသုံးပြုလာ ကြသည်။
၁၀ နှစ်ခန့်ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခု နှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ခ-စ-ယ အစည်းအဝေးတစ်ခုမှာ ဒီလိုမျိုးကွဲ သင်္ကေတတွေကို အသုံးပြုမဲ့အစား အားလုံးဘုံအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်မဲ့၊ “အသုံးပြုသင့်တဲ့” ကျား/မ သင်္ကေတတစ်ခုခုကို သတ်မှတ်ဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်…။
အဲ့ဒီအစည်းအဝေးမှာ (Salai-Mai) သာလျှင် ချင်းလူငယ်တွေရဲ့ “ဘုံ” ပိုင်ဆိုင်မှု ဝေါဟာရ သင်္ကေတဖြစ်သင့်တယ် ဆိုတာကို အများစုက လက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။
၁၉၇၄-ခုနှစ် မောင်မယ် သစ်လွင်ကြိုဆိုပွဲမှာ စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါပေမယ့် တရားဝင်မကြေညာနိုင်ခဲ့ပါဘူး။
၁၉၇ရ -ခုနှစ် ခစယ အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်မှာမှ ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်လာပြီး ကြေးမုံသတင်းစာမှာ သတင်းတစ်ခုအဖြစ် တိတိကျကျ ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
အရင်က (Taang-Lia, Pa-Nu, Val-Leng) … စသည်ဖြင့် ဒေသအလိုက် သုံးစွဲကြတဲ့ “ဒေသသုံး” သင်္ကေတ ဝေါဟာရတွေကို “စွန့်လွှတ်ပြီး (Salai-Mai) ကို တခဲနက် ထောက်ခံအသုံးပြုလာကြပါတယ်။
မိမိတို့ရဲ့ ဒေသသုံး သင်္ကေတတွေ၊ မိမိတို့အသီးသီးရဲ့ ဒေသစွဲနှစ်သက်မှုတွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး “ဘုံစိတ်ဓာတ်” စခန်းကို ရောက်လာနိုင်ကြတာမို့ ဒေသစွဲသမိုင်းအမွေဟောင်းတွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား တွန်းလှန်စွန့်လှူနိုင်တဲ့ “ဆလိုင်း မိုင်စိတ်ဓာတ်” ကို ပိုင်ဆိုင်စွဲကိုင်နိုင်လာကြတာဖြစ်တယ်။
ဒီလို ဒေသစွဲကြိုက်နှစ်သက်မှု၊ ရွေးချယ်မှုတွေကို စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ “စိတ်ဓာတ်သစ်”ကို အစွဲပြုပြီး၊ ဒီလိုစိတ်ဓာတ်မျိုးကို ဒီနေ့ချင်း လူငယ်မျိုးဆက်သစ်တွေက “ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” လို့ တင်စားခေါ်ဝေါ်သမုတ် လိုက်တာပါပဲ။
တနည်းအားဖြင့် ချင်းလူငယ်မျိုးဆက်သစ်တွေဟာ ချင်းလူ့သမိုင်းမှာ ကဏ္ဍသစ်တရပ်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး ချင်းလူ့ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ (Renaissance) “ဉာဏ်သစ်လောင်း” ခေတ်တစ်ခု အစချီခဲ့တာပါပဲ။
“ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” ပေါ်ထွန်းလာတာကို ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ (Renaissance) လို့ အမှန်တကယ် ခိုင်ခိုင်မာမာ သတ်မှတ်လို့ရသလား။
ဖြေ = ဒီလိုပဲ အခိုင်အမာ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ် (Renaissance) ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကိုက (Rebirth) ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ဆိုတာ ရှေးချင်းဘိုးဘေးခေတ် မိသားစုစိတ်ဓာတ်၊ တခုတည်းသောစိတ်ဓာတ်၊ တစ်မျိုးတည်းသော ဘာသာစကား ထွန်းကားခဲ့တဲ့ သမိုင်းခေတ်ဦးကာလ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘိုးဘေးခေတ်မှာရှိခဲ့ပြီးသား ပိုင်ခဲ့ပြီးသား “ဘုံစိတ်ဓာတ်၊ ဘုံဘာသာစကား” ဆိုတာတွေ ပြန်လည်မွေးဖွား ရှင်သန်လာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစိတ်ဓာတ်ဟာ အသစ်တွေ့ရှိချက်၊ အသစ်တီထွင်မှု မဟုတ်ဘူး၊ မတော်တဆ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ကိစ္စလဲ မဟုတ်ပါဘူး။
အိပ်မက်ယောင်ပြီး ထအော်တာလဲ မဟုတ်ပါဘူး။
ရှေးချင်းဘိုးဘေးတွေရဲ့ တစ်မိတစ်ဝမ်းတည်း “မိသားစုစိတ်ဓာတ်” ပြန်လည်မွေဖွားခြင်း (Rebirth, Renaissance) ဉာဏ်သစ် လောင်းခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ရှေးချင်းဘိုးဘေးတွေ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ အခြေခံအားဖြင့် ဘာမှကွာခြားမှုမရှိပါဘူး၊ တစ်ခုပဲခြားနား၊ ထူးခြားတာ ရှိပါတယ်။
ဒီစိတ်ဓာတ်ကို “ဆလိုင်းမိုင် စိတ်ဓာတ်” ရယ်လို့ တင်စားပြီး ဝေါဟာရတခုအားဖြင့် သတ်မှတ် သမုတ်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြတဲ့ အချက်တစ်ခု၊ ဘုံစိတ်ဆိုတာ လူမျိုးတိုင်းမှာ ကိုယ်စီရှိတဲ့သဘာဝ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်တဲ့အလျှောက် “အသင်းအဖွဲ့ကမဟုတ်။
ဦးဆောင်သူရယ်လို့လဲမလိုမရှိ။
ဖွဲ့စည်းခြင်းလဲမမည်” တဲ့ ခေတ်သမိုင်းရဲ့ မွေးထုတ်ပေးတဲ့ အရာကိစ္စ(ရိုးရိုးစင်းစင်း) တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
“ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတာ အစအဦးက မြေပြင်နေ “အရှိုချင်းအနွယ်ဝင်” တို့ရဲ့ ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး၊ အခုခေတ်မှာတော့ ချင်းအမျိုးသားအားလုံးပိုင် ဖြစ်တယ်လို့ဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဒါကို ပီပီပြင်ပြင် သိလိုပါတယ်။
ဖြေ = ၁၉၃၅ ခုနှစ်တုန်းက သရက်မြို့မှာ မြေပြန့်ချင်း ညီအစ်ကိုတို့ရဲ့ “နယ်ပေါင်းစုံအစည်းအဝေးတစ်ခု” ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ ချင်းတွေရဲ့ အမည်နာမရှေ့မှာ ချင်းမှန်းသိအောင် (တစ်မိသားစုဝင်ဖြစ်ကြောင်း အမှတ်သင်္ကေတ တစ်ခုသတ်မှတ်ဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။
) “ဆလိုင်းမိုင်”ဆိုတဲ့ သင်္ကေတဝေါဟာရကို ချင်းတို့ရဲ့ ကျား/မ သင်္ကေတအဖြစ် နာမည်ရှေ့မှာ အသုံးပြုမှုဟာ၊ ဒီအစည်းအဝေးကြီးကနေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဝေါဟာရဟာ၊ အရှိုချင်းတွေရဲ့ ဘာသာစကားမှာ အရင့်အရင် (ရှေး) ကတည်းက ရှိပြီးသားဖြစ်ပေမဲ့၊ နာမည်ရှေ့မှာ အသုံးပြုခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ကြပါဘူး။
တောင်ပေါ်ဒေသမှာ ဒီလိုသင်္ကေတ အသီးသီးစတင်တဲ့ ၁၉၆၅-ခုနှစ်ထက် အနှစ် ၃၀ စောပါတယ်။
ချင်းလူငယ်များရဲ့ “ဘုံ” သုံးဝေါဟာရ တစ်ခုရှာဖွေကြတဲ့ ၁၉၇၃ ခုနှစ်နဲ့ စာရင် အနှစ် ၄၀ စောပါတယ်။
အဲဒီအနှစ် ၄၀ ကာလမှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပြည်ထောင်စုအဝှမ်းမှာ “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုရင် ချင်း (မြေပြန့်ချင်းမှန်း) လူတိုင်းသိနေကြပါပြီ။
အနှစ် ၄၀ ဆိုတာ ရာစုနှစ်တခုရဲ့ “ထက်ဝက်” နီးနီးရှိပါတယ်။
အများသိပြီး နားလည်ပြီးဖြစ်တဲ့ “ဆလိုင်း-မိုင်” ကို အားလုံး “ဘုံ” သုံးအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်မှ သဘာဝကျ မယ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်ကြတဲ့အလျောက် “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတဲ့ သင်္ကေတကို “ဘုံ” ပိုင်အဖြစ် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြတာပါပဲ။
ဒါကြောင့် ဒီဝေါဟာရဟာ ချင်းအမျိုးသားအားလုံးတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု “အမျိုးသားပိုင်” ဖြစ်ပါတယ်။
“ဆလိုင်းမိုင်လှုပ်ရှားမှု” ဟာ ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာ ကွဲပြားမှုတွေကို စုစည်းပေးတယ်လို့ဆိုပေမဲ့ ၁၉၇ရ ခု၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဆလိုင်းမိုင်ပြဿနာကြောင့် စည်းရုံးမှု တော်တော်ပျက်ပြားခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။
မှန်ပါသလား။
ဖြေ = ဂ မှားတယ်။
ဂ ဆလိုင်းမိုင်ပြဿနာ လုံးဝမရှိခဲ့ပါဘူး။
တဦးနဲ့တဦး နားလည်မှုကွာခြားတာတော့ ရှိခဲ့ပါတယ်။
အငြင်းပွားမှုကလေးတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒီလို အဖြစ်အပျက်တွေဟာ ကမ္ဘာ့အတွေးအခေါ် သမိုင်းနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် အသေးအဖွဲ့ ကိစ္စပါပဲ။
အတွေးအခေါ် သစ်တစ်ခု ပေါ်ထွန်းတိုင်း ပေါ်ထွန်းတိုင်း ဒီလိုကိစ္စမျိုး ရှိစမြဲ ဓမ္မတာပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီအသစ်တွေဟာ မှန်ကန်တယ်၊ ရိုးသား တယ်၊ တကယ်တမ်း လူသားဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုတယ် လက်တွေ့ ကျတယ်ဆိုရင် တစ်နေ့တစ်ချိန်မှာ အားလုံးက လက်ခံလာကြတာ ချည်းပါပဲ။
ဒီနေ့ “ဆလိုင်း-မိုင်” တိုးတက်မှုကို လိုလားတဲ့ စည်းလုံးမှုကို လိုလားတဲ့၊ ရိုးသားစွာ တွေးခေါ်မြော်မြင် တဲ့ ချင်းလူငယ်တိုင်းက (အသုံးပြုသည်ဖြစ်စေ၊ အသုံးမပြုသည်ဖြစ်စေ) နားလည် သဘောပေါက်ကြပါမယ်။
ဒါတင်မကပါဘူးကျွန်တော်တို့ အမိပြည်ထောင်စု အတွင်းနေထိုင်ကြတဲ့ အခြားတိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကို တွေကိုယ်တိုင်က “ဆလိုင်း-မိုင်” ဆိုရင် “ချင်း” ဆိုတာကို လက်ခံ နေကြပါပြီ။
အခုကျွန်တော်တို့ရဲ့ဘဝကို စာနာထောက်ထားတဲ့ မြေပြန့် ညီအစ်ကိုတွေကိုယ်တိုင်ရဲ့ အားပေးကူညီမှုကို ခံယူနေပါပြီ။
ဒါကြောင့် “ဆလိုင်း-မိုင်” လှုပ်ရှားမှုဆိုတာ ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ “ပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာတာ မဟုတ်ပဲ” နာတာရှည်ဒေသစွဲ သမိုင်းပြဿနာများပေးတဲ့ “သော့ချက်” သာလျှင် ဖြစ်ပါတယ်။
ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ ဒေသစွဲစိတ်ဓာတ်ကိုသာမက၊ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ အမျိုးသားရေး အမြင်တွေကိုပါ အမြစ်ပါ တွန်းလှန်နေတဲ့ “ဆလိုင်းမိုင်လှုပ်ရှားမှု” ဟာ စည်းလုံးမှု ပျက်ပြားခွင့်ပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
“ဆလိုင်း-မိုင် အတွေးအခေါ်” ကို လေ့လာဖို့ လိုပါသလား။
ဖြေ = “ဆလိုင်း-မိုင် အတွေးအခေါ်” ဆိုတာ စာတစ်စောင်တစ်တွဲ ကျမ်းဝန်တခုအဖြစ် ပေထက်အက္ခရာ တင်ရလောက်အောင် မရှိပါဘူး။
လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ အတွေးအခေါ်လဲ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒီအတွေးအခေါ်ကို လေ့လာဖို့ အလွယ်ဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ဆလိုင်း-မိုင် ချင်းမျိုးနွယ်ဝင်တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲကို နက်နက်ရိုင်းရိုင်း ဝင်ရောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
“ဆလိုင်း-မိုင် အတွေးအခေါ်”ဆိုတာဦးနှောက်ထဲ ယို်စီးတဲ့ အရာကိစ္စမဟုတ်ပဲ ဒီနေ့ခေတ် ချင်းလူငယ် မျိုးဆက်သစ် တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်သာလျှင် ဖြစ်ပါတယ်။
ဆလိုင်းမိုင်အတွေးအခေါ်ဟာ ထာဝရရှင်သန်နေမှာ ပါပဲ။
ချင်းတွေရဲ့ နာမည်ရှေ့မှာ ဘုံသင်္ကေတအဖြစ် “ဆလိုင်း၊ မိုင်”လို့ အသုံးပြုခြင်းဟာ အခြားဝေါဟာရတွေဖြစ်တဲ့ (Taang Lia, Pa Nu, Val Leng) တွေကိုသုံးဖို့ မသင့်တော်လို့ လား၊ မကောင်းလို့လား။
ဖြေ = ၁၉၇၃-ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ခ.စ.ယ အစည်းအဝေးမှာ ဘုံဝေါဟာရကို စတင်ဆွေးနွေးခဲ့တုန်းက မည်သည့်ချင်းဝေါဟာရကို သတ်မှတ်အသုံးပြုရမယ်ဆိုပြီး၊ မူသေသတ်မှတ်ရန် ရည်ရွယ်မှု မရှိခဲ့ပါဘူး။
မည်သည့်ချင်းဝေါဟာရကိုမဆို တစ်ခုခုကိုသာ သင့်တော်ရင်သင့်တော်သလို ဘုံဝေါဟာရ၊ ဘုံသင်္ကေတအဖြစ် အခြေခံပြီး သတ်မှတ် သုံးစွဲကြဖို့ အခြေခံထား ဆွေးနွေးခဲ့တာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအစည်းအဝေးကြီးမှာအခြေအတင် အပြန်အလှန် တင်ပြ၊ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး၊ ငြင်းခုံကြပြီး ချင်းမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ နာမည် ရှေ့မှာ အသုံးပြုနေကြတဲ့ အမှတ်သင်္ကေတတွေ အသီးသီးအနက် “ဆလိုင်း-မိုင်” ကို ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုသင့်ကြောင်း အများက သဘောတူလက်ခံ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ချင်းမျိုးနွယ်တစ်ခုရဲ့ အမည်သင်္ကေတဟာ သက်ဆိုင်တဲ့မျိုးနွယ်စု တစ်ခုထဲရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုတဲ့ အဆင့်ကနေ အမျိုးသားသင်္ကေတ (တစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု) အဖြစ် အဆင်မြင့် ကျယ်ဝန်းလာခဲ့ပြီး၊ ကျန်တဲ့အခြားမျိုးနွယ် ဝင်အသီးသီးရဲ့အမည် သင်္ကေတတွေဟာ မြို့နယ်၊ မျိုးနွယ်၊ ဒေသကို လိုက်ပြီး အသုံးပြုကြတဲ့ သင်္ကေတအဆင့်မှသာ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြပါတယ်။
မျိုးဆက်သစ် တော်တော်များများဟာလည်း မျိုးနွယ်စွဲ အသုံးပြုမှုတွေကို ချန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆလိုင်းမိုင်ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရနဲ့အတူ အရှေ့ကို တစ်လှမ်းတိုးနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရသည်သာ “အကောင်း” ဖြစ်မယ်၊ အခြား ဝေါဟာရတွေဟာ မကောင်းဘူးလို့ ဆိုလိုရင်း လုံးဝမရှိပါဘူး၊ ဆလိုင်းမိုင်ဆိုတာ ဝေါဟာရလုပွဲလည်း မဟုတ်ဘူး။
အထက်ကပြောခဲ့တဲ့ အစည်းအဝေးအရ ဘုံအဖြစ် အသုံးပြုမယ့် ဝေါဟာရတစ်ခုကို အများသဘောတူညီမှုနဲ့ မဆုံးဖြတ် နိုင်တဲ့ကာလတခုလုံး (အသီးသီး)ဟာ မျိုးနွယ်အလိုက် အသုံးပြုမှုဆိုတဲ့ အဆင့်တန်းတူအဆင့်တန်းမှာပဲ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ “ဆလိုင်းမိုင်” ဟာ အများသဘောတူ ဘုံပိုင်ဆိုတဲ့ နေရာကို ရရှိနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် “ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးပိုင်” သင်္ကေတအဖြစ် အဆင့်မြင့်ကျယ်ပြန့်လာရပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကောင်း/မကောင်းဆိုတာဟာ ဝေါဟာရစကားလုံးအရ၊ ခွဲခြားပြောဆို သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။
ဘုံပိုင်ဖြစ်လား၊ မဖြစ်ဘူးလား၊ အများသုံးလား၊ မျိုးနွယ်သုံးလား၊ ညီညွတ်ရေးလား၊ ကွဲပြားရေးလား ဆိုတာပေါ်မှာသာ ကောင်း/မကောင်းဆုံးဖြတ်ခွဲခြား ဝေဖန်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအမြင်ရှုဒေါင့်အရ “ဆလိုင်း-မိုင်” (ဘုံဝေါဟာရ သင်္ကေတ) သာလျှင် ချင်းလူမျိုးအတွက် အကောင်းဆုံး အသင့်တော်ဆုံးသုံး ရမဲ့ ဝေါဟာရဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါတယ်။
အရှိုချင်းနွယ်ဝင်တို့ရဲ့ ပါးစပ်သမိုင်းအရ (Salai Mai) ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရဟာ ချင်းအမျိုးသားတို့ရဲ့ တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်းအတွက် အသုံးပြုကြဖို့ (Mother God) က ပေးလာခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဘယ်လိုနားလည် လက်ခံထားကြပါသလဲ။
ဖြေ = ဘာသာ ဗေဒပညာရှင်တို့ရဲ့အဆိုအရ စကားလုံး ဝေါဟာရတွေဟာ ၎င်းင်းတို့ရဲ့ ကိုယ်ပြုရာ အရာဝတ္ထု (သို့မဟုတ်) စိတ်၊နာမ် ခံစားမှုဖြစ်စဉ်တို့နဲ့ သီးခြားကင်းလွတ်ပြီး ပေါ်ပေါက်လာ တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။
စကားလုံး ဝေါဟာရတွေဟာ အမှတ် အသား၊ သင်္ကေတသက်သက်သာလျှင်ဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ဆိုကြပါ တယ်။
ဒါဟာ ဒီနေ့ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒ ပညာရှင်တို့ရဲ့ အဆိုဖြစ် ပြီး အထက်ပါအဆိုဟာ ဒဏ္ဍရီဆန်တဲ့ အဆိုသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်တွေဟာလည်း၊ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ဘဏ်တိုက်ထဲက ကျောက်မျက်ရတနာ တပါးပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့မျိုးဆက်သစ်တွေက “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတာကို ဝေါဟာရအရသော်လည်းကောင်း၊ အဓိပ္ပာယ် အရသော်လည်းကောင်း၊ အခြေခံပြီး လက်ခံသုံးစွဲကြတာ မဟုတ်ပဲ “အသုံးပြုမှု” အတိုင်းအတာနဲ့ ဖြစ်တဲ့ “ဘုံသုံး (ညီညွတ်ရေး) ဝေါဟာရဖြစ်ခြင်း” ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပြီး အလေးအနက်ထား သုံးစွဲကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
“ဆလိုင်းမိုင်” အသုံးပြုမှု အတိုင်းအတာနဲ့ အလားအလာ ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။
ဖြေ = စာရင်းဇယားအရ အရေအတွက် ကောက်ယူတင်ပြဖို့ မဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ မြို့နယ်တိုင်းမှာ ဆလိုင်းမိုင်ကို လက်ခံအသုံးပြုသူတွေ ရှိနေကြပါတယ်။
အသုံးပြုမှု အနည်းအများ ကွာခြားမှုရှိတာကလွဲရင်လုံးဝသုံးစွဲ သူမရှိတဲ့ မြို့နယ် မရှိပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဆလို်င်းမိုင် လှုပ်ရှားမှု စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီ(၁၀) စုနှစ်အတွင်း သဘောပေါက် လက်ခံအသုံးပြုမှုဟာ တစ်စတစ်စ ကျယ်ပြန့်နေတာကို လက်တွေ့သိရှိမြင်တွေနေရပါတယ်။
အချိန်ဆိုတာ အယူအဆသစ်ရဲ့ ဘက်တော်သားအဖြစ် သစ္စာရှိရှိ ထာဝစဉ် ရပ်တည်လေ့ရှိပါတယ်။
လောလောဆယ်အားဖြင့် ခေတ်ဟောင်း အမွေဆိုးရဲ့ လောင်းရိပ် အောက်ကနေ မရုန်းထွက်နိုင်ကြသေး တဲ့ မျိုးဆက်ဟောင်း (OLD GENERATION) နဲ့ အဲဒီမျိုးဆက် ဟောင်းရဲ့ တားဆီး ပိတ်ဆို့ဟန့်တားမှုကို ခံနေကြရတဲ့ ရိုးသားတဲ့ မျိုးဆက် သစ်တွေဟာ “ဆလိုင်း-မိုင်” ရဲ့ အနှစ်သာရကို မသိကျိုးကျွန် ပြုလို့မရ၊ တစ်စတစ်စသိရှိလာကြပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် “ဆလိုင်းမိုင်” အသုံးပြုမှု အတိုင်းအတာဟာ နောင် အသစ်အသစ်သော ပေါ်ထွန်းဦးမဲ့ မျိုးဆက်သစ်တွေ အထိ ကောင်းမွန်တောက်ပတဲ့ အလားအလာ တွေကို မျှော်လင့်နိုင်ကြပါပြီ။
ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ရဲ့ မွန်မြတ်မြင့်မားတဲ့ အရှိန် အဟုန်တွေဟာ လာလတ္တံ့သော အနာဂတ်ချင်း လူ့အဖွဲ့အစည်း အတွက် သစ်လွင်တဲ့ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုပေါင်း မြောက်မြားစွာကို မုချမလွဲ ဆောင်ကျဉ်းပေးမယ်ဆိုတာကို အခိုင်အမာ ယုံကြည်လို့ရပါ ပြီ။
(အောက်ချင်းငှက် (VAKOK) စာစဉ် အတွဲ (၂) အမှတ် (၃) (၃၄-နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့အထူး ထုတ်) အတွဲ (၃) အမှတ် ၁း၂ တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ဆလိုင်-မိုင် အမေးအဖြေကို ချင်းမဂ္ဂဇင်း ၁၉၈၁-၈၂ တွင် ပြန်လည် ဖြည့်စွတ်၍ တင်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
Guardian: The Lonely and Great God ( မှင်စာ) သည် ဂုန်ယူး၊ လီဒုံဝု၊ ကင်ဂိုအွန်၊ ယူးအင်နာနှင့် ယုစန်ဂျေတို့ ပါဝင်သော တောင်ကိုရီယားတီဗီဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၁၇ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ရက်နေ့အထိ tvN (တောင်ကိုရီးယား) မှ အပတ်စဉ် သောကြာနှင့် စနေနေ့တိုင်း ည ၈နာရီ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်း ကင်ရှင်(ဂုန်ယူး)သည် ဝိညာဉ်များကို စောင့်ရှောက်ရသော မှင်စာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးသူဝိညာဉ်များကို အသက်နှုတ်ရသော အတိတ်လည်းမေ့နေသည့် သေမင်း(လီဒုံဝု)နှင့် အတူနေသည်။
သေသူများကို နောက်ဘဝကူးရန်အတွက် သူတို့နှစ်ဦး အတူပို့ပေးလေ့ရှိသည်။
တစ်နေ့တွင် သူ့သတို့သမီး ဖြစ်လာမည့် ဂျီအွန်တက်(ကင်ဂိုအွန်)ခေါ်သော မိန်းကလေးနှင့် တွေ့ရသည်။
သူမမှာ သရဲမြင်နိုင်သော အစွမ်းနှင့် မွေးရာပါ အမှတ်ကြောင့် သရဲများက မှင်စာသတို့သမီးဟု မကြာခဏ ခေါ်ဝေါ်လေသည်။
သရုပ်ဆောင်များ အဓိကဇာတ်ဆောင်များ ကင်ရှင်အဖြစ် ဂုန်ယူး၊ မှင်စာဟုလည်း သိ ၉၃၉ နှစ်ရှိ မသေနိုင်သော ကိုယ်စောင့်နတ် တစ်ဖြစ်လဲ မှင်စာသည် သူ၏မသေနိုင်သော ဘဝကို အေးချမ်းစွာ အဆုံးသတ်ပေးမည့် သူ၏သတို့သမီးလောင်း(သူအသတ်ခံခဲ့ရသည့် ဓားကို ဆွဲနှုတ်ပေးနိုင်မည့် တစ်ဦးတည်းသောသူ)ကို ရှာဖွေနေ။
ဝမ်ယိုအဖြစ် လီဒုံဝု၊ သေမင်းဟုလည်း သိ ရုပ်ချောပြီး အတိတ်မေ့နေသော သေမင်း ဂျီအွန်တက်အဖြစ် ကင်ဂိုအွန် ဂျီအွန်တက်အငယ်အဖြစ် ဟန်စိုးဂျင် ကင်ရှင်နှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်သော အကောင်းမြင် ပျော်ပျော်နေတတ်သည့် အထက်တန်းကျောင်းသူတစ်ဦး၊ ကံစီမံရာအရ သရဲတစ္ဆေများကို မြင်နိုင် စကားပြောနိုင်သော သူသည် မှင်စာသတို့သမီးဖြစ်။
ကင်ဆန်ဟီးအဖြစ် ယူးအင်နာ၊ ဆန်နီဟုလည်း သိ ဝမ်ယိုနှင့် ချစ်ကြိုက်သည့် တောက်ပဆွဲဆောင်မှု ရှိသည့် ကြက်ကင်ဆိုင်ပိုင်ရှင်။
ယူးဒို့ဟွာအဖြစ် ယုစန်ဂျေ ယူးဒို့ဟွာအငယ်အဖြစ် ဂျန်ဂျီဟွန်း ကင်ရှင်၏နောက်ပါ(ယူးမျိုးဆက်၏ သားစဉ်မြေးဆက်မှာ မှင်စာ၏ သစ္စာခံဖြစ်ရန် ကတိပြုထားခဲ့)၊ နိုင်ငံတကာလုပ်ငန်းရှင်ကြီး၏ပုန်ကန်လိုသော အမွေဆက်ခံသူ။
ဇာတ်ပို့များ ကံကြမ္မာနတ်သမီး စံရှင်းအဖြစ် လီအယ် ဒို့ဟွာအဖိုးအဖြစ် ကင်ဆောင်ကျွမ်း အွန်တက်အဒေါ် ဂျီယွန်စုအဖြစ် ယမ်ဟေးရန် အွန်တက်ဝမ်းကွဲအစ်ကို ပတ်ကျောင်ရှစ်အဖြစ် ဂျန်ယုံဂီ အွန်တက်ဝမ်းကွဲအစ်မ ပတ်ကျောင်မီအဖြစ် ချွိုင်ရီ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ရေး The heirs (၂၀၁၃)နှင့် Descendants of the Sun(၂၀၁၆)ကို ရေးသားခဲ့သော ကင်အွန်စွတ်က ၎င်းဇာတ်လမ်းတွဲကို ရေးသားခဲ့သည်။
Descendants တွင် အတူတကွ လက်တွဲလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ဒါရိုက်တာလီအွန်ဘို့နှင့် ဒုတိယအကြိမ် လက်တွဲလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံးဇာတ်ညွှန်းဖတ်ပွဲကို ၂၀၁၆ ဩဂုတ် ၃၀ တောင်ကိုရီးယား၊ ဆိုးလ်မြို့၊ စန်ဂံရပ်ကွက်၊ နုရီအိပ်မက်စကွဲယားတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
၊ ဆဂွတ်ရိုက်ကွင်းများကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ မြောက်ဂျော်လာခရိုင်၊ ဂင်းဂျယ်တွင် စက်တင်ဘာ ၂၂ ၌ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး သင်္ချိုင်းရိုက်ကွက်များကို အောက်တိုဘာ၌ ကနေဒါ၊ ကွီးဘက်မြို့တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
Original soundtrack OST Part 1 OST Part 2 OST Part 3 OST Part 4 Charted songs အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ချက်များ ၂၀၁၆ နိုဝင်ဘာလ တွင် ပြုလုပ်သော ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ မိတ်ဆက်ပွဲ ၌ ဂုန်ယူး ၊ လီဒုံဝု နှင့် ကင်ဂိုအွန်တို့အားတွေ့မြင်ရစဉ် အောက်ပါဇယားတွင် အပြာဂဏန်းများသည် အနိမ့်ဆုံးကြည့်ရှုနှုန်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အနီဂဏန်းများသည် အမြင့်ဆုံး ကြည့်ရှုနှုန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
Original broadcast dateAverage audience shareAGB Nielsen- TNmSNationwideSeoul1December 2, 20166.322%7.540%6.7%2December 3, 20167.904%10.024%8.1%3December 9, 201612.471%14.274%12.0%4December 10, 201611.373%13.768%12.7%5December 16, 201611.507%12.075%14.0%6December 17, 201611.618%14.772%13.0%7December 23, 201612.297%13.993%13.8%8December 24, 201612.344%14.748%11.6%9December 30, 201612.933%13.333%14.6%10December 31, 201612.702%14.551%13.3%11January 6, 201713.894%15.749%14.8%12January 7, 201713.712%15.680%14.6%13January 13, 201714.254%16.525%15.3%14January 20, 201716.043%17.767%16.3%15January 21, 201716.917%18.829%17.7%1618.680%20.986%19.6%Average12.924%14.729%13.7% SpecialJanuary 14, 20179.427%11.786%9.1%February 3, 20173.606%5.050%3.9%February 4, 20174.075%5.582%4.2% ဆုများနှင့် ဇကာတင်ဆုများ Year Award Category Recipient Result Ref.2017 First Brand Awards Special AwardGuardian: The Lonely and Great God 11th Korean Cable TV Awards Best Drama Best OST Ailee (I Will Go to You Like the First Snow) Rising Star Award ယုစန်ဂျေ VOD Broadcasting Guardian: The Lonely and Great God 5th Annual DramaFever Awards Best Actor ဂုန်ယူး Best Supporting Actor လီဒုံဝု Best Supporting Actress ယူးအင်နာ Best Couple ဂုန်ယူး နှင့် ကင်ဂိုအွန် Best Melodrama Guardian: The Lonely and Great God 53rd Baeksang Arts Awards Baeksang Arts Awards Grand Prize ကင်အွန်စွတ် Best Drama Guardian: The Lonely and Great God Best Director Lee Eung-bok Best Screenplay ကင်အွန်စွတ် Best Actor ဂုန်ယူး Best Actress ကင်ဂိုအွန် 12th Asia Model Awards Asia OST Popularity ပတ်ချန်ရိုး , Punch (Stay With Me ) Brand of the Year Awards Actor of the Year ဂုန်ယူး 12th Seoul International Drama Awards Outstanding Korean Drama OST Ailee (I Will Go to You Like the First Snow) 1st Soribada Best K-Music Awards Best Hallyu OST 10th Korea Drama Awards Korea Drama Awards Best Drama Guardian: The Lonely and Great God - Best Production Director Lee Eung-bok Best Screenplay ကင်ဂိုအွန် Top Excellence Award, Actor လီဒုံဝု Top Excellence Award, Actress ကင်ဂိုအွန် Excellence Award, Actress ယူးအင်နာ Best New Actor ယုစန်ဂျေ Best Original Soundtrack Crush (Beautiful) ဆိုးယူ (I Miss You) Star of the Year Award ယုစန်ဂျေ Popular Character Award ကင်အွန်စွတ် Park Kyung-hye 3rd Fashionista AwardsBest Fashionista – TV & Film Division ဂုန်ယူး ယူးအင်နာ Global Icon လီဒုံဝု 2nd Asia Artist Awards Best OST Award Ailee (I Will Go to You Like the First Snow) 22nd Asian Television Awards Best Drama Series Guardian: The Lonely and Great God 2017 Mnet Asian Music Awards Asian Music AwardsMnet Asian Music Award for Best OST ပတ်ချန်ရိုး (Exo ),Punch (Stay With Me) Crush (Beautiful) Ailee (I Will Go to You Like the First Snow) 9th Melon Music Awards Song of the Year Best OST Award Kakao Hot Star Crush (Beautiful) 2018 32nd Golden Disc Awards Best OST Award Ailee (I Will Go to You Like the First Snow) 27th Seoul Music Awards Best OST Award ကိုးကား Category:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ။
ယွတ်ဆောင်းကျဲသည် ၁၉၉၅ မေ ၂ တွင် မွေးပြီး တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော် သရုပ်ဆောင်နှင့် အစီအစဉ်ကြေညာသူ ဖြစ်သည်။
BtoB အဖွဲ့ဝင်တဦး ဖြစ်သည့်အပြင် ဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြစ်သော Plus Nine Boys(၂၀၁၄)၊ Who are you: School 2015 (၂၀၁၅)၊ The Village: Achiara's Secret (၂၀၁၅)တွင် ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် လူသိများသည်။