kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုအခါ ကျီးသည် - “အို … အဆွေမြွေ … ရှည်သော မျက်လုံးရှိ၍ အရိုးဟူသော အရေဖုံးလျက် ရေ၌ နေသော အမွေးမရှိသော ရွှေပုစွန်သည် ငါ့ကို တက်မဖြင့် ညှပ်သဖြင့် ဆင်းရဲစွာ ငိုကြွေးရ၏၊ သင် အဘယ်ကြောင့် ငါ့ကို စွန့်ပစ်၍ သွားသနည်း” – ဟု မြွေကို ပြောဆိုကာ ကူညီရန် ခေါ်လေ၏။
မြွေလည်း ကျီးစကားကိုကြားလျှင် ပြန်လည်၍ ပါးပျဉ်းထောင်ကာ အဆွေကျီးကို ကူညီရန်လာ၏။
ထိုအခါ ရွှေပုစွန်သည် တက်မ တစ်ဖက်ဖြင့် မြွေ၏ လည်ပင်းကို ညှပ်ပြန်၏။
မြွေသည် ပုစွန်တို့မည်သည်ကား ကျီးသားကိုလည်း မစားကုန်၊ မြွေသားကိုလည်း မစားကုန်၊ သို့ဖြစ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ဖမ်းယူဘိသနည်းဟု ကြံစည် တွေးတောလျက် - “အို- ရှည်သော မျက်လုံးရှိသော ပုစွန် … သင်ကား စားလို၍ ကျီးကိုလည်း မဖမ်းယူရာ၊ မြွေကိုလည်း မဖမ်းယူရာ၊ သို့ဖြစ်လျက် ငါတို့နှစ်ဦးကို အဘယ်ကြောင့် ဖမ်းယူဘိသနည်း” – ဟု ရွှေပုစွန်အား မေးလေ၏။
ထိုအခါ ရွှေပုစွန်သည် - “အို - မြွေဟောက် … ဤယောကျ်ားကား ငါ့ကို ယူ၍ ရေအိုင်သို့ ပို့ဆောင်ပေ၏။
ငါ၏ အကျိုးစီးပွားကို အလိုရှိပေ၏၊ ထိုယောကျ်ား သေလတ်သော် င့ါအား များစွာသောဆင်းရဲ ဖြစ်လိမ့်မည်၊ ငါနှင့် ဤယောကျ်ား နှစ်ယောက်လုံး ရှိကြမည် မဟုတ်။
ကိုယ်ကြီးသော ငါ့ကိုမြင်၍ လူအများသည် သတ်ဖြတ် ညှဉ်းဆဲလိုရာ၏၊ ကောင်းမြတ် ဆူဖြိုး၍ နူးညံ့သော အသားရှိသော ငါ့ကို ကျီးတို့မြင်လတ်သော် ညှဉ်းဆဲကုန်ရာ၏” – ဟု မြွေဟောက်အား ပြောကြားလေ၏။
မြွေဥပါယ်လှည့် ပုစွန်သိ ထိုအခါ မြွေဟောက်သည် ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် လှည့်စား၍ ငါနှင့် ကျီးကို လွှတ်စေမည်ဟု ကြံစည်လျက် - “အဆွေပုစွန် … ဤယောကျ်ား၏ အကြောင်းကြောင့် ငါတို့နှစ်ဦးကို အကယ်၍ ဖမ်းပါမူ ထိုယောကျ်ား၌ အဆိပ်မရှိအောင် ငါသည် အဆိပ်ကို စုပ်ယူပါမည်၊ အဆိပ်ပြင်းထန်စွာ မတတ်မီ ငါ့ကို လည်းကောင်း၊ ကျီးကို လည်းကောင်း လွှတ်ပါ” – ဟု ဖြားယောင်း ပြောဆိုပြန်၏။
ထိုအခါ ပုစွန်သည် မြွေကား တစ်ခုသော အကြောင်းဥပါယ်ဖြင့် သတ္တဝါနှစ်ဦးတို့ကို ငါ့ကို မသိလေယောင်တကား၊ ငါသည် မြွေဟောက်ကို အဆိပ် စုပ်နိုင်ရုံမျှသာ လျှော့၍ ပေးမည်၊ ကျီးကိုကားလွှတ်မည်မဟုတ်ဟု ကြံစည်ပြန်လျက် - “အဆွေမြွေဟောက် … သင့်ကို ရှေးဦးစွာ လွှတ်မည်၊ ကျီးကို မလွှတ်သေး၊ ကျီးကား ရှေးဦးစွာ ဝန်ခံသူဖြစ်၏၊ ချမ်းသာ၍ အနာရောဂါ မရှိသော ယောကျ်ားကို မြင်ရသည်ရှိသော် မြွေကို လွှတ်သကဲ့သို့ပင် ကျီးကိုလည်း လွှတ်ပါမည်”- ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် အဆိပ်ကို စုပ်ယူရန် မြွေကို ညှပ်ထားသော တက်မကို အနည်းငယ် လျှော့လိုက်၏။
မိတ်ဆွေရန်စွယ် သုတ်သင်ပယ် ထိုအခါ မြွေဟောက်သည် ကိုက်ရာအရပ်မှတစ်ဖန် အဆိပ်ကို စုပ်ယူလေ၏။
ပုဏ္ဏားလုလင်သည် မြွေဆိပ်မရှိလျှင် အနာရောဂါမရှိ ပကတိအတိုင်း ဖြစ်လေ၏။
ထိုနောက်ပုစွန်သည် ဤနှစ်ဦးသော သတ္တဝါတို့အား အကယ်၍ အသက်ကို ချမ်းသာပေးအံ့၊ င့ါအဆွေ အကျိုးစီးပွား ဖြစ်လိမ့်မည် မဟုတ်၊ ထိုသတ္တဝါ နှစ်ဦးလုံးကိုပင် သတ်ဖြတ် ဖျက်ဆီးမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် ကတ်ကြေးဖြင့် ကြာရိုး ကြာစွယ်ကို ဖြတ်သည့်အလား သတ္တဝါ နှစ်ဦးလုံးတို့၏ လည်ပင်းတို့ကို တိတိပါအောင် ဖြတ်လေ၏။
ကျီးနှင့်မြွေဟောက်တို့လည်း ထိအရပ်မှာပင် သေကျေ ပျက်စီးကြကုန်၏။
ကျီးမလည်း ထိုအရပ်မှ ပြေးလေ၏။
ပုဏ္ဏားလုလင်လည်း မြွေသေကို တုတ်ဖြင့်ကော်၍ တောင်ပို့တွင်း၌ ချ၏။
ရွှေပုစွန်ကိုလည်း ထုံးအိုင်၌ လွှတ်၍ ညအခါ ချမ်းသာစွာ မိမိရွာသို့ ပြန်လေ၏။
ထိုအခါမှစ၍ ပုဏ္ဏားလုင်နှင့် ရွှေပုစွန်တို့သည် အတိုင်းထက်အလွန် ချစ်ကျွမ်းဝင်ကုန်၏။
အတိတ်ကို ဆောင်တော်မူပြီး၍ သစ္စာကို ပြသည်၏ အဆုံး၌ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် သောတာပတ္တဖိုလ် အစရှိသည်တို့၌ တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ကျီးဖိုသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ကျီးမသည် - စိဉ္စမာနဝိကာ။
မြွေဟောက်သည် - မာရ်နတ်။
ရွှေပုစွန်သည် - အာနန္ဒာ။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ပုစွန်စဉ် လျက်၊ လူ့အသက်၊ မပျက်ကယ်ဖူးသည်။
(၂) ပုစွန်တိရစ္ဆာန်၊ ဥပါယ်ဉာဏ်၊ ရင့်သန်ကြီးလှသည်။
(၃) မြွေဟောက်နှင့်ကျီး၊ ဆွေရန်မီး၊ အပြီးငြိမ်းစေသည်။
သုဝဏ္ဏက္ကဋဇာတ် ပြီး၏။
ခေတ်ဦးပုဂံပြည်သည် ၁၁ ရာစုအလယ်ပိုင်း ပုဂံပြည်ကိုမချဲ့ထွင်မီ ခရစ်နှစ် အေဒီ၆ရာစုအလယ်ပိုင်းမှ ၁၁ရာစုအလယ်ပိုင်းအထိ တည်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
မြန်မာဒဏ္ဍာရီအရ ပုဂံမင်းဆက် ၅၅ ဆက်ရှိပြီး အေဒီ ၂ ရာစု၌ပင် ပုဂံပြည်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟုဆိုကြသော်လည်း ရေဒီယိုကာဗွန်တိုင်းတာမှုများအရ ပုဂံဒေသတွင် အစောဆုံးလူသားအခြေချနေထိုင်မှုမှာ ၇ ရာစုအလယ်ပိုင်း၌သာ စတင်ကြောင်းဖော်ပြသည်။
သုတေသနလောကတွင် အများလက်ခံထားသည်မှာ ပုဂံပြည်ကို အေဒီ ၉ ရာစုအလယ်ပိုင်း၌သာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍာရီလာ ပုဂံသမိုင်း မဟာရာဇဝင်ကြီး၏ ဖော်ပြချက်အရ ပုဂံပြည်ကို ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားများလက်ထက်က အောက်ပါအတိုင်းခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
မဟာရာဇဝင် အတွဲ (၁) ၂၀၀၆: ၁၃၆ ကကုသန်ဘုရားလက်ထက်တွင် ပဏ္ဍုပလာသ ကောဏဂုံဘုရားလက်ထက်တွင် တမ္ပကုဋိ ကဿပဘုရားလက်ထက်တွင် တမ္ပဒေသ ဂေါတမဘုရားလက်ထက်တွင် တမ္ပဒီပ ပထမပုဂံမင်းဆက် အေဒီ ၁၀၇ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၂၉) ၌ သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် မျက်မှောက်ခေတ် ညောင်ဦးမြို့အနီး၌ အရိမဒ္ဒနာမြို့တည်၍ ရွာပေါင်း ၁၉ ရွာကိုစုစည်း၍ ပုဂံပြည်အဖြစ်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုရွာ ၁၉ ရွာတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ညောင်ဦး နဂါးစိုး နဂါးကျစ် မန်ကျည်းကျီ ထူတည် ကျောက်စကား ဘုတ်သဲတိမ် ညောင်ဝန်း အနုရာဓ တဆောင်ကွန်း ရွာမုံ ကြင်လို ကုက္ကို တောင်ပ မြေခဲတွင်း သရက်ရ စဉ့်ကူး ယုန်လွှတ် ရွာစိုက်မဟာရာဇဝင် အတွဲ (၁) ၂၀၀၆: ၁၃၃–၁၃၄ သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းလွန်လေသော် ပျူစောထီးနန်းတက်သည်။
သူ၏နန်းသက်အတွင်း၌ ဓမ္မသတ်စည်းမျဉ်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
မဟာရာဇဝင် အတွဲ (၁) ၂၀၀၆: ၁၃၅–၁၃၈ ပထမပုဂံမင်းဆက်သည် ပိုက်သေဉ်လည်မင်းအထိဖြစ်ရာ အေဒီ ၄ ရာစုတွင် သေဉ်လည်ကြောင်မင်းမှ သီရိပစ္စယာသို့နန်းရွှေ့ခဲ့သည်။
အောက်ပါတို့မှာ ပထမပုဂံမင်းဆက်စာရင်းဖြစ်သည်။
အမည် ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်အရ နန်းသက် မဟာရာဇဝင်ကြီး၊ မဟာရာဇဝင်သစ်နှင့် မှန်နန်းရာဇဝင်အရ နန်းသက် အရှေ့လူနှင့်တော်စပ်မှု သမုဒ္ဒရာဇ် ၈၀–၁၂၅ ၁၀၇–၁၅၂ သရေခေတ္တရာ၏ သုပညာနာဂရဆိန္နမင်း၏ တူ ရသေ့ကြောင် ၁၂၅–၁၄၀ ၁၅၂–၁၆၇ အိမ်စောင့် ပျူစောထီး ၁၄၀–၂၂၂ ၁၆၇–၂၄၂ သမုဒ္ဒရာဇ်၏ သားမက် ထီးမင်းယဉ် ၂၂၂–၂၄၉ ၂၄၂–၂၉၉ သား ယဉ်မင်းပိုက် ၂၄၉–၃၃၄ ၂၉၉–၃၂၄ သား ပိုက်သေဉ်လည် ၃၃၄–၃၇၁ ၃၂၄–၃၄၄ သား ဒုတိယပုဂံမင်းဆက် အေဒီ ၃၄၄ ၌နန်းတက်ခဲ့သော သေဉ်လည်ကြောင်မင်းသည် သီရိပစ္စယာမြို့တည်၍ နန်းရွှေ့တော်မူခဲ့သည်။
ဒုတိယပုဂံမင်းဆက်သည် ၃၄၄ ခုနှစ်မှ ၅၁၆ အထိဖြစ်သည်။
၄၃၉ ခုနှစ်၌ ရက္ခမံ၊ မုက္ခမံ၊ သူရဲ ဟူသောအမတ်သုံးဦးတို့ နန်းလုခဲ့ကြရာ မုက္ခမံအမတ်သည် သုံးလအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်သူရဲက မုက္ခမံကိုနန်းချ၍ မင်းပြုခဲ့သည်။
မဟာရာဇဝင် အတွဲ (၁) ၂၀၀၆: ၁၃၉–၁၄၁ အမည် ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်အရ နန်းသက် မဟာရာဇဝင်ကြီး၊ မဟာရာဇဝင်သစ်နှင့် မှန်နန်းရာဇဝင်အရ နန်းသက် အရှေ့လူနှင့်တော်စပ်မှု သေဉ်လည်ကြောင် ၃၇၁–၄၁၅ ၃၄၄–၃၈၇ သား ကြောင်တူရစ် ၄၁၅–၄၄၀ ၃၈၇–၄၁၂ သား သည်းထန် ၄၄၀–၄၇၇ ၄၁၂–၄၃၉ သား သူရဲ ၄၇၇–၄၉၂ ၄၃၉–၄၉၄ ဆက်ခံသူ သာရမွန်ဖျား ၄၉၂–၅၁၄ ၄၉၄–၅၁၆ သည်းထန်မင်း၏ မြေး တတိယပုဂံမင်းဆက် သက္ကရာဇ် ၅၁၆ ၌နန်းတက်ခဲ့သော သိုက်တိုင်မင်းသည် သီရိပစ္စယာမြို့ကိုပစ်ပြီး တမ္ပဝတီမြို့တည်၍ နန်းရွှေ့ခဲ့ပြန်သည်။
တတိယပုဂံမင်းဆက်သည် ၅၁၆ မှ ၈၄၆ ခုနှစ်အထိဖြစ်သည်။
မဟာရာဇဝင် အတွဲ (၁) ၂၀၀၆: ၁၄၃–၁၄၆ ထိုကာလတွင် အရေးပါသောမင်းမှာ ပုပ္ပါးစောရဟန်းဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၆၄၀ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၆၂) တွင် သက္ကရာဇ်ဖြိုကိန်းနှင့်ကြုံရာ ၅၆၂ မှ အနှစ် ၅၆၀ ဖြို၍ ၂ နှစ်အကြွင်းထားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အမည် ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်အရ နန်းသက် မဟာရာဇဝင်ကြီး၊ မဟာရာဇဝင်သစ်နှင့် မှန်နန်းရာဇဝင်အရ နန်းသက် အရှေ့လူနှင့်တော်စပ်မှု သိုက်တိုင် ၅၁၄–၅၂၁ ၅၁၆–၅၂၃ သား သေဉ်လည်ကြောင်ငယ် ၅၂၁–၅၃၀ ၅၂၃–၅၃၂ သား သေဉ်လည်ပိုက် ၅၃၀–၅၃၅ ၅၃၂–၅၄၇ ညီ ခန်းလောင်း ၅၃၅–၅၄၅ ၅၄၇–၅၅၇ ညီ ခန်းလတ် ၅၄၅–၅၅၇ ၅၅၇–၅၆၉ ညီ ထွန်တိုက် ၅၅၇–၅၇၀ ၅၆၉–၅၈၂ သား ထွန်ပစ် ၅၇၀–၅၈၆ ၅၈၂–၅၉၈ သား ထွန်ချစ် ၅၈၆–၆၁၃ ၅၉၈–၆၁၃ သား ပုပ္ပါးစောရဟန်း ၆၁၃–၆၄၀ ၆၁၃–၆၄၀ ဆက်ခံသူ ရွှေအုန်းသီး ၆၄၀–၆၅၂ ၆၄၀–၆၅၂ သားမက် ပိတ်သုံ ၆၅၂–၆၆၀ ၆၅၂–၆၆၀ ညီ ပိတ်တောင်း ၆၆၀–၇၁၀ ၆၆၀–၇၁၀ သား စောခွေး ၇၁၀–၇၁၆ ၇၁၀–၇၁၆ ညီ မြင်းကျွေး ၇၁၆–၇၂၆ ၇၁၆–၇၂၆ ဆက်ခံသူ သိန်းခဲ ၇၂၆–၇၃၄ ၇၂၆–၇၃၄ တင်မြှောက်ခံရသူ သိန်းခွန် ၇၃၄–၇၄၄ ၇၃၄–၇၄၄ သား ရွှေလောင်း ၇၄၄–၇၅၃ ၇၄၄–၇၅၃ သား ထွန်တွင်း ၇၅၃–၇၆၂ ၇၅၃–၇၆၂ သား ရွှေမှောက် ၇၆၂–၇၈၅ ၇၆၂–၇၈၅ သား ထွန်လတ် ၇၈၅–၈၀၂ ၇၈၅–၈၀၂ ညီ စောခင်နှစ် ၈၀၂–၈၂၉ ၈၀၂–၈၂၉ သား ခဲလူး ၈၂၉–၈၄၆ ၈၂၉–၈၄၆ သား ဆက်စပ် ပုဂံခေတ် တကောင်းခေတ် သရေခေတ္တရာ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ ရင်းမြစ်များ ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း။
ခရပုတ္တဝဂ် -(၃၉၀) - မယှကဇာတ် ပုဗ္ဗစေတနာ ကောင်းမှုကြောင့် ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွဝချမ်းသာ၍ ပရစေတနာ ယုတ်မှုကြောင့် စည်းစိမ်း မခံစားရ၊ အစ်ကို့သားကို သတ်ခဲ့ဖူး၍ သားသမီး မရသော သူဌေးအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဥစ္စာနှမြောလှ အာဂန္တုက နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်၌ အာဂန္တုက သူဌေးသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာ အလွန်ကြွယ်ဝချမ်းသာ၏။
စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မိမိလည်း မသုံးဆောင်၊ သူတစ်ပါးတို့အားလည်း မပေးရက်၊ ကောင်းမြတ်သော ဘောဇဉ်, အဝတ်တန်ဆာ, ယာဉ်ရထား, ရွှေထီး စသည်တို့ကို မသုံးဆောင်၊ မကောင်းသော ဆန်ကွဲ ထမင်း, ပအုန်းရည်, ပုဆိုးကြမ်း, သစ်သားလှည်း, သစ်ရွက်ထီး စသည်တို့ကို သာ သုံးဆောင်လေ့ရှိ၏။
အသက်ထက်ဆုံး တစ်စုံတစ်ခုသော ကောင်းမှုကိုမျှလည်း မပြုဖူးဘဲ သေလွန်သောအခါ ရောရုဝငရဲ၌ ဖြစ်ရလေ၏။
အခြံရနည်းမှု လျှောက်ထားပြု ထိုအခါ ကောသလမင်းကြီးသည် အာဂန္တုကသူဌေး သေလွန်လျှင် သားသမီး အမွေခံ မရှိသဖြင့် ရှိသမျှ ပစ္စည်း ဥစ္စာတို့ကို မင်းအိမ်သို့ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဆောင်ယူ သိုမှီးစေပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားအား အာဂန္တုကသူဌေးသည် ဝန်တို၍ ဘုန်းကံနည်းပါးပါလျက် ဥစ္စာရခြင်း အကြောင်း၊ ဥစ္စာ ရှိပါလျက် မသုံးဆောင်ရခြင်း အကြောင်း၊ သားသမီး မရခြင်းအကြောင်းတို့ကို လျှောက်ထားလေ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ကောသလမင်းကြီး … အာဂန္တုကသူဌေး၏ ဥစ္စာရခြင်း၊ မသုံးဆောင်ရခြင်း၊ သားသမီးမရခြင်းတို့ကား သူတစ်ပါးတို့ ပြုလုပ်အပ်သည် မဟုတ်၊ ထိုသူဌေး ကိုယ်တိုင်ပင် ပြုလုပ်အပ်သည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်တို့ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ဥစ္စာရ၍ မသုံးဆောင်ရခြင်း ပုဗ္ဗစေတနာ ကြည်ညိုစွာ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြ`ဟမဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဗာရာဏသီ သူဌေးသည် သစ္စာတရား မရှိ ဝန်တို၏၊ တစ်စုံတစ်ခုသော ဝတ္ထုကိုမျှ မပေးလှူဖူးလေ၊ မည်သူ့အလိုသို့မျှ မလိုက်လေ။
ထိုသူဌေးသည် မင်းကြီးထံ ခစားသွားသည်ရှိသော် ဆွမ်းခံကြွလာသော တဂ္ဂရသိခိ မည်သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို မြင်လျှင် ရှိခိုး၍ “အရှင်ဘုရား … ဆွမ်းရပါ၏လော” ဟု လျှောက်၏။
“သူဌေးကြီး … ရလိမ့်မည်ဟူ၍ လှည့်လည်၏” ဟု မိန့်တော်မူလျှင် အှုလုပ်ယောကျ်ားအား “အမောင် …ဤပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို ငါတို့အိမ်သို့ပင့်၍ ငါနေရာပလ္လင်၌ သီတင်းသုံးစေလျက် ငါ့အဖို့ စီရင်ထားသော ထမင်းဘောဇဉ်ကို လှူချေလော့” ဟု စေခိုင်း၏။
ထိုအခါ အမှုလုပ်ယောကျ်ားသည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကိုပင့်၍ အိမ်သို့သွားကာ သူဌေးကတော်အား သူဌေးကြီး မှာလိုက်တိုင်း ပြောကြားလေ၏။
သူဌေးကတော်လည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား မွန်မြတ်သော ဆွမ်းဘောဇဉ်ကို လှူဒါန်းလေ၏။
ဆွမ်းကိုကြည့်လျက် စေတနာပျက် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် သူဌေးအိမ်မှထွက်၍ လမ်းလယ်သို့ ရောက်လတ်သော် မင်းကြီးအိမ်မှ ပြန်လာသော သူဌေးနှင့် တွေ့ပြန်၍ ရှိခိုးကာ “အရှင်ဘုရား … ဆွမ်းရပါ၏လော” ဟု လျှောက်လေ၏။
“သူဌေးကြီး … ရခဲ့ပါ၏”ဟု မိန့်တော်မူလျှင် သူဌေးကြီးလည်း ဆွမ်းကိုကြည့်၍ စိတ်ကြည်ညိုခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ဘဲ “ငါသည် ဤထမင်းကို ကျွန်အမှုလုပ်တို့အား စားစေရသော် ခက်ခဲသော အမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ကြကုန်ရာ၏၊ ငါ့အား ရှုံးလေစွတကား” ဟု အောက်မေ့ကာ ပရစေတနာ ပျက်လေ၏။
[အလှူတို့မည်သည်မှာ ပုဗ္ဗစေတနာ၊ မုဉ္စစေတနာ၊ ပရစေတနာဟု သုံးမျိုးရှိရာ မလှူမီ ရှေးအဖို့ခဏ၌ ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာဖြစ်ခြင်းသည် ပုဗ္ဗစေတနာ၊ လှူဆဲခဏ၌ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာခြင်းသည် မုဉ္စစေတနာ၊ လှူပြီးသောခဏ၌ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ခြင်းသည် ပရစေတနာ ဖြစ်သည်။
လှူဒါန်းကြရာ၌ ဤစေတနာ သုံးပါးလုံး ပြည့်စုံပါမှ အလှူပြည့်စုံ၍ အကျိုးကြီးသည်။
] ဤအာဂန္တုက သူဌေးကား တဂ္ဂရသိခိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား ဆွမ်းလှူခဲ့ဖူးသောကြောင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို များစွာရရှိသည်။
ပရစေတနာ ပျက်သောကြောင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ရရှိသော်လည်း မသုံးဆောင် မခံစားရလေ။
သားသမီး မရခြင်း အစ်ကို စွန့်သွား စည်းစိမ်များ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကုဋေရှစ်ဆယ် ကြွယ်ဝသော သူဌေးမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် မိဘ သေလွန်သဖြင့် ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို စီမံအုပ်ချုပ်ကာ ညီကိုလည်း သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပံ့၏။
အိမ်တံခါး၌ အလှူတင်းကုပ် ဆောက်လုပ်လျက် အမြဲမပြတ် လှူဒါန်း၏။
အစ်ကို သူဌေးသည် သားတစ်ယောက် မွေးဖွား၍ ခြေဖြင့်သွားတတ်သောအခါ ကာမဂုဏ်အပြစ်ကို မြင်၍ သားမယားနှ့် ပစ္စည်းဥစ္စာ အလုံးစုံကို ညီအား အပ်နှင်းပြီးလျှင် တောထွက်ကာ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ အဘိညာဉ်သမာပတ်တို့ကို ဖြစ်စေလျက် ဟိမဝန္တာအရပ်၌ သစ်သီးကြီးငယ်ဖြင့် မျှတကာနေ၏။
အမွေမပေးလိုလတ် တူကိုသတ် ထိုအခါ ညီ သူဌေးလည်း သားတစ်ယောက်ကို မွေးဖွားပြန်၏။
သူဌေးသည် မိမိသားကိုမြင်၍ ငါ၏အစ်ကိုသား အသက်ရှည်သည်ရှိသော် ဥစ္စာကို နှစ်စုခွဲဝေရသည် ဖြစ်လတ္တံ့၊ သတ်မည်ဟု ကြံစည်၍ တစ်နေ့သ၌ မြစ်သို့ ရေချိုးခေါ်သွားကာ ရေတွင်နှစ်၍ သတ်ခဲ့၏။
အိမ်သို့ပြန်လာရာ မရီးသည် “ငါ့သား ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေးလျှင် “မြစ်ဆိပ်၌ ရေကစား၏၊ ရှာ၍ မတွေ့ပြီ” ဟု ပြန်၍ ပြောလျှင် မရီးလည်း ငိုကြွေးမြည်တမ်းကာ တစ်စုံတစ်ရာ မပြောဝံ့တော့ဘဲ ဆိတ်ဆိတ်သာ နေရရှာ၏။
ထိုအကြောင်းကို အစ်ကိုရသေ့ သိလျှင် ငါသည် ဤအမှုကို ထင်ရှားအောင် ပြုမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် ကောင်းကင် ခရီးဖြင့် လာ၍ ဗာရာဏသီပြည်သို့ရောက်လျှင် မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်ကာ ညီသူဌေး အိမ်တံခါး၌ ရပ်၍ အလှူတင်းကုပ်ကို မမြင်လျှင် ဤသူယုတ်မာကား အလှူတင်းကုပ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးဘိ၏ဟု ကြံစည်မိလေ၏။
ညီသူဌေးသိလျှင် ပြာသာဒ်ထက်သို့ပင့်၍ ကောင်းသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ဖြင့် လုပ်ကျွေးလေ၏။
ညီကိုဆုံးမ ပမာပြ အစ်ကိုရသေ့သည် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးလျှင် ညီသူဌေးအား “ညီထွေး … ငါ့သားကို မမြင်ပါတကား၊ အဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။
“အစ်ကို … သေပါပြီ” ဟု လျှောက်၏။
“အဘယ်ကြောင့် သေသနည်း” ဟု မေး၏။
“ရေကစားရာ၌ သေပါ၏”ဟု လျှောက်၏။
“အဘယ်အကြောင်းကြောင့် သေသနည်း” ဟု မေးပြန်၏။
“မသိပါ” ဟု ပြောသောအခါ “ဟယ် သူယုတ် … သင် အဘယ်မှာ သိမည်နည်း၊ သင်ပြုသောအမှုကို ငါ သိ၏၊ သင်သည် ဥစ္စာကို နှစ်စုခွဲရမည်ကို စိုးရိမ်၍ သတ်သည်မဟုတ်လော၊ သင်သည် ရန်သူမျိုး ပါးပါး ဖျက်ဆီးခဲ့သော် ဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်နိုင်မည်လော၊ သင်ကား မယှကငှက်နှင့် တူလှ၏တကား” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ဖန် ရသေ့သည် ဘုရား၏ တင့်တယ်ခြင်းကဲ့သို့ တင့်တယ်ခြင်းဖြင့် - “ညီထွေး … တောင်ချောက်ကြား၌ ကျက်စားသော မယှကငှက်သည် အသီးမှည့်သော ညောင်ကြပ်ပင်၌ နားကာ ငါ့ဥစ္စာ ငါ့ဥစ္စာဟု မြည်တမ်းကာနေ၏။
ထိုငှက် မြည်တမ်းနေစဉ် ငှက်အပေါင်းတို့ စည်းဝေးရောက်လာကြလျက် ညောင်ကြပ်သီးတွေကို စားသောက်၍ ပျံကြကုန်၏။
ထိုငှက်ကား မြည်တမ်းကာသာ နေ၏။
ပစ္စည်းစွဲလမ်းမှု ကဲ့ရဲ့ပြု ဤအတူ လောက၌ အချို့သောသူသည် ပစ္စည်း ဥစ္စာကို စုရုံးကာ မိမိလည်း မစားရက်၊ ဆွေမျိုး ဉာတိတို့အားလည်း မပေးရက်၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာလည်း မခွဲဝေရက်၊ အဝတ် အရုံကိုလည်း မသုံးဆောင်၊ ထမင်း အဖျော်ကိုလည်း မစားသောက်၊ ပန်းကိုလည်း မပန်ဆင်၊ နံ့သာကိုလည်း မလိမ်းကျံ၊ တစ်ကြိမ်မျှလည်း တစ်စုံတစ်ခုကို မသုံးဆောင်၊ ဆွေမျိုးတို့အားလည်း မထောက်ပံ့။
ငါ့ဥစ္စာ ငါ့ဥစ္စာဟု မြည်တမ်းကာ စောင့်ရှောက်နေသူ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို အမွေခံဆိုး မင်းသူခိုး စသည်တို့သာ ယူ၍ သွားကုန်၏။
ထိုသူမှာကား မြည်တမ်းကာသာ နေရ၏။
ပညာရှိတို့သဘောမှ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို ရ၍ ဆွေမျိုးဉာတိတို့ကို ထောက်ပံ့၏။
ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့ကား ကျော်စောခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။
တမလွန် ဘဝ၌ လည်း နတ်ပြည်၌ မွေ့လျော်ကုန်၏။
တမလွန်ဘဝ၌ လည်း နတ်ပြည်၌ မွေ့လျော်ရကုန်၏။
” – ဟု ညီသူဌေးအား တရားဟော၏။
ပကတိအတိုင်း အလှူတင်းကုပ်ကို ဆောက်စေ၍ လှူဒါန်းစေ၏။
ရသေ့သည် ညီသူဌေးကို အဆုံးအမ ပေးပြီးလျှင် ဟိမဝန္တာသို့ ကြွကာ မယုတ်လျော့သော ဈာန်ရှိသည်ဖြစ်၍ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့ လားရ၏။
ဤအာဂန္တုကသူဌေးကား အစ်ကိုသားကို သတ်မိသောကြောင့် ဤမျှလောက် ကာလပတ်လုံး သားသမီးကို မရလေ။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ညီသူဌေးသည် - ယခုအခါ အာဂန္တုက သူဌေး။
အစ်ကိုရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ငါ့ဟာ ငါ့ဟာ၊ ပစ္စည်းမှာ၊ မိုက်စွာစွဲလမ်းသူ။
(၂) မသုံးစားရက်၊ မပေးရက်၊ စွဲမက်မစ္ဆေကူ။
(၃) အမွေခံဆိုး၊ မင်းသူခိုး၊ ယူမျိုးစောင့်ခဲဟူ။
(၄) ပေးချင်,လှူချင်၊ ပညာရှင်၊ ပေါ်ထင်နတ်ဖြစ်ဟူ။
မယှကဇာတ် ပြီး၏။
ခရပုတ္တဝဂ် -(၃၉၁) - ဝိဇ္ဇာဓရဇာတ် မိဖုရားအား ပြစ်မှားသော ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကို ရဟန်းဟု မှတ်၍ ရဟန်းတို့ကို ဖမ်းစေရာ ရဟန်းများ တခြားတိုင်းပြည်သို့ သွားကြသဖြင့် တရားပြသ ဆုံးမသူ ကင်းသောကြောင့် တစ်ပြည်လုံး ရုန်းရင်းခြင်းကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု လောကအကျိုးစု ကျင့်ကြံမှု နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၏ အကျိုးငှာ ကျင့်တော်မူခြင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ … ငါဘုရားသည် ယခုအခါ၌ သာ လောက၏အကျိုးငှာ ကျင့်တော်မူသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း လောက၏အကျိုးငှာ ကျင့်တော်မူဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု နန်းတွင်းကျော်သူ အမှတ်သားယူ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သိကြားမင်းဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ဝိဇ္ဇာဓိုရ် တစ်ယောက်သည် ညဉ့်သန်းခေါင်းယံဝယ် မန္တရားကို မန်းမှုတ်ကာ လာလတ်၍ ဗာရာဏသီမင်း၏ မိဖုရားနှင့်တကွ မွေ့လျော်၏။
မိဖုရားကြီး အလုပ်အကျွေးတို့သည် သိကုန်၏။
မိဖုရားကြီးသည် မိမိအလိုလိုသာ မင်းကြီးထံကပ်၍ “အရှင်မင်းကြီး … ညဉ့်သန်းခေါင်းယံ၌ ကျက်သရေတိုက်သို့ဝင်၍ အကျွန်ုပ်ကို ဖျက်ဆီးပါသည်” ဟု လျှောက်၏။
“အမှတ်အသား တစ်စုံတစ်ခုကို ပြုနိုင်ပါမည်လော” ဟု မေး၏။
“ပြုနိုင်ပါသည်” ဟု လျှောက်ထားပြီးလျှင် ဟင်္သာပဒါးစစ်ကို ခွက်ဖြင့်ဆောင်စေ၍ ညဉ့်သန်းခေါင်ယံ၌ လာ၍ မွေ့လျော်သော ယောကျ်ား၏ကျောကို အမှတ်မဲ့ဟင်္သာပဒါး လက်ငါးချောင်းရာ ရိုက်၍ လွှတ်လိုက်ပြီးလျှင် နံနက်လင်းသောအခါ မင်းကြီးအား ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထားလေ၏။
မင်းကြီးထင်မှား ရဟန်းများ မင်းကြီးလည်း မင်းချင်းတို့အား “ကျော၌ ဟင်္သာပဒါး လက်ငါးချောင်းရာရှိသူကို ရှာဖွေ၍ ဖမ်းဆီးကြကုန်” ဟု အမိန့်ပေး၍ စေလွှတ်၏။
မင်းချင်းတို့လည်း သုသာန်သို့ ရောက်လျှင် ခြေတစ်ဖက်ဖြင့် ရပ်လျက် နေကို ရှိခိုးနေသော ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကို မြင်လျှင် ဖမ်းဆီးရန် ခြံရံကြကုန်၏။
ဝိဇ္ဇာဓိုရ်လည်း ငါ့အမှု ပေါ်ချေပြီဟု သိ၍ မန္တရားကို မန်းမှုတ်ကာ ကောင်းကင်ဖြင့် ပျံသွားလေ၏။
မင်းချင်းတို့လည်း ဖမ်း၍ မမိကြကုန်၏။
မင်းကြီးသည် မင်းချင်းတို့ကို မြင်လျှင် “အမောင်တို့ … ဖျက်ဆီးသောသူကို တွေ့မြင်ကြကုန်၏လော” ဟု မေး၏။
“အရှင်မင်းကြီး … တွေ့မြင်ပါကုန်၏၊ လူ မဟုတ် ရဟန်းဖြစ်ပါသည်၊ ညဉ့်အခါ လွန်ကျူးသော အကျင့်ကိုကျင့်၍ နေ့အခါ ရဟန်းအသွင်ဖြင့် နေပါသည်” ဟု လျှောက်ကုန်၏။
မင်းကြီးသည် ရဟန်းတို့အပေါ်၌ အမျက်ထွက်၍ မှားယွင်းသော အယူကို ယူလျက် နိုင်ငံအတွင်းရှိ ရဟန်းတို့ကို နှင်ထုတ်စေ၏။
ရဟန်းတို့ကို တွေ့မြင်ရာအရပ်၌ မင်းဒဏ်ပြုမည် ဟူ၍ လည်း စည်လည်စေ၏။
သိကြား သိမြင် ဥပါယ်ဆင် ရဟန်းတို့သည် မင်းဒဏ်ကို ကြောက်သဖြင့် ကာသိတိုင်းတွင် မနေဝံ့ကြတော့ဘဲ တိုင်းတစ်ပါးသို့ ပြေးကြကုန်၏။
တရားစောင့်သော ရဟန်းပုဏ္ဏးာတို့ အဆုံးအမကို မရကြသော တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်ကုန်၏။
အလှူဒါန သီလကို စွန့်ပစ်ကြကုန်၏။
သေတိုင်း သေတိုင်းသော သူတို့သည် အပါယ်လားကြကုန်၏။
နတ်ပြည်၌ နတ်သားသစ်တို့သည် မဖြစ်လာကြကုန်၏။
ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ဆင်ခြင်လတ်သော် ထိုအကြောင်းကိုသိ၍ ငါသည် မင်းကြီး၏ မှားသောအယူကို ဖျက်ဆီးမည်၊ မင်းကြီးနှင့်တကွ တိုင်းသူပြည်သားတို့ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်မည်ဟု ကြံစည်ကာ ဟိမဝန္တာ နန္ဒမူလှိုင်သို့ သွား၍ ပစ္စေဗုဒ္ဓါတစ်ပါးကို ပင့်ရာ သဃထေရ်ကိုရ၍ ပင့်ဆောင်ပြီးလျှင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို ရှေ့မှ ကြွစေလျက် မိမိကား အလွန်အဆင်းလှသော လုလင်ငယ်အသွင် ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ နောက်မှလိုက်လျက် မြို့တွင်းသို့ သုံးပတ်လှည့်၍ မင်းအိမ်တံခါး ကောင်းကင်တွင် ရပ်လေ၏။
လုလင်နှင့်ရဟန်း မင်းမေးမြန်း အမတ်တို့မြင်ရ၍ လျှောက်ထားကြလျှင် မင်းကြီးလည်း လေသာပြတင်းပေါက်တွင် ရပ်လျက် ကြည့်ရှုကာ - “အို-လုလင် … သင်ကား အလွန်ဆင်းလှပါလျက် အဆင်းမလှသော ရဟန်းကို ရှေ့ကထားလျက် လက်အုပ်ချီကာ ရှိခိုးဘိ၏။
ထိုရဟန်းအား သင့်ထက် မြတ်သလော၊ သို့မဟုတ် တူမျှသလော၊ ရဟန်း၏ လည်းကောင်း၊ သင်၏လည်းကောင်း အမည်ကို ပြောဆိုပါ” – ဟု လုလင်နှင့် စကားပြောဆို မေးမြန်းလေ၏။
ထိုစကားကို ကြားလျှင် သိကြားမင်းသည် - “မြတ်သော မင်းကြီး … အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်၍ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ပြီးသော ရဟန်းတို့၏ အမည် အနွယ်ကို မခေါ်ဝေါ်ကောင်းပေ၊ ငါ၏ အမည်ကို ပြောမည်၊ ငါကား နတ်တို့ကို အစိုးရသော သိကြားမင်း ဖြစ်၏” – ဟု ရဟန်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြ၍ မိမိအမည်ကို ပြောဆိုလေ၏။
သံဃာ့ကျိုးသဘော မင်းကိုဟော ထိုအခါ မင်းကြီးသည် - “သိကြားမင်း … အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို မြင်လျှင် ရှေ့သွားပြုကာ လက်အုပ်ချီလျက် ရှိခိုးသောသူသည် ဤဘဝမှ သေလွန်ခဲ့သော် အဘယ်ချမ်းသာကို ရပါသနည်း၊ အကျွန်ုပ် မေးသော စကားကို ဖြေပါ” – ဟု ပြောဆို မေးမြန်းပြန်၏။
သိကြားမင်းသည် - “မြတ်သော မင်းကြီး … အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းကို မြင်လျှင် ရှေ့သွားပြ၍ လက်အုပ်ချီလျက် ရှိခိုးသောသူသည် ဤဘဝ၌ ချီးမွမ်းခြင်းခံရ၍ သေလွန်သည်မှ နောင်ဘဝ၌ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏” – ဟု ဖြေကြား၏။
သံဃာဆည်းကပ် မင်းမွန်မြတ် ထိုအခါ မင်းကြီးသည် မိမိမှားသောအယူကို ဖျက်ဆီး၍ အလွန်နှစ်သက်သောစိတ် ရှိရကး - “သိကြားမင်း … အကျွန်ုပ်၏ ဘုန်းကျက်သရေသည် ထင်ရှား ဖြစ်လာ၏၊ နတ်တို့ကို အစိုးရသော သိကြားမင်းကိုလည်း မြင်ရပေ၏၊ ရဟန်းမြတ်ကို လည်းကောင်း၊ သိကြားမင်းကို လည်းကောင်း မြင်ရ၍ အကျွန်ုပ်သည် ကုသိုလ်ကောင်းမှု များစွာကို ပြုပါတော့အံ့” – ဟု ပြောဆို ဝန်ခံလေ၏။
ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် - “မြတ်သောမင်းကြီး … စင်စစ် သဒ္ဒါတရားရှိသူ အကြားအမြင် ပညာရှိရှိ၍ အကြောင်း အားလျော်စွာ ကြံစည်နိုင်သူတို့ကို မှီဝဲ ဆည်းကပ်ရမည်၊ ရဟန်းမြတ်ကို လည်းကောင်း၊ အကျွန်ုပ်ကို လည်းကောင်း မြင်ရ၍ ကိုသိုလ်ကောင်းမှု များစွာကို ပြုပါလော” – ဟု ကုသိုလ်ပြုရန် တိုက်တွန်းပြန်၏။
မင်းကြီးသည် - “သိကြားမင်း … သင်၏ တရားစကားတို့ကို ကြားနာရ၍ အမျက်မထွက် အမြဲကြည်ညိုသော စိတ်ရှိလျက် ဧည့်သည် အာဂန္တု ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့အား ပေးကမ်းလှူဒါန်းကာ စိတ်ဖြင့် မပြစ်မှားဘဲ ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါတော့အံ့” – ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ပြာသာဒ်ထက်မှ ဆင်းသက်၍ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးလျက် လျောက်ပတ်သော အရပ်၌ နေ၏။
သာသနာပွားရေး ဆုံးမပေး ပစ္စေကဗုဒ္ဓါလည်း “မြတ်သောမင်းကြီး … ညဉ့်အခါ သင့်နန်းတွင်း၌ ကျူးလွန်သောသူကား ရဟန်းမဟုတ်၊ ဓိဇ္ဇာဓိုရ်ယောကျ်ား ဖြစ်သည်၊ ဤနေ့မှစ၍ လောကသည် အချည်းနှီး မဟုတ်၊ တရားစောင့်သော ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့လည်း ရှိသေး၏ဟု သိမြင်၍ အလှူပေးလော့၊ သီလကို စောင့်လော့၊ ဥပုသ်ကို ဆောက်တည်လော့” ဟု ဆုံးမတော်မူ၏။
သိကြားမင်းလည်း မင်းကြီးနှင့်တကွ တိုင်းသူ ပြည်သားတို့အား ဆုံးမ၍ “ပြေးသော ရဟန်းတို့သည် တိုင်းပြည်သို့ ပြန်၍ လာစေကုန်သတည်းဟု စည်လည်စေတော့” ဟု ဆုံးမပြီးလျှင် မိမိနေရာသို့ သွားလေ၏။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါလည်း နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနှင့် သိကြားမင်း အဆုံးအမ၌ တည်၍ စည်လည်စေပြီးလျှင် များစွာသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုတော်မူ၏။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မိမိစီးပွား၊ ကျင့်သူကား၊ များပြားလှတော့သည်။
(၂) သူ၏စီးပွား၊ ကျင့်သူကား၊ ရှားပါးလှတော့သည်။
(၃) သက်စွန့်ကြိုးပမ်း၊ သူ့စီးပွား၊ ကျင့်ငြားအာဇာနည်။
ဝိဇ္ဇာဓရဇာတ် ပြီး၏။
ခရပုတ္တဝဂ် -(၃၉၂) - သိင်္ဃပုပ္ဖဇာတ် ကြာပန်းကို အဝေးမှ နမ်းကာမျှနှင့် နံ့သာခိုးဟု စွပ်စွဲသော နတ်သမီးနှင့် အစွပ်စွဲခံရသော ရသေ့အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ထိတ်လန့်မှုသဘော နတ်သမီးပြော နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မထင်ရှားသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကောသလတိုင်း တောတစ်ခုကို မှီ၍ နေရာ တစ်နေ့သ၌ ပဒုမ္မာကြာအိုင်၌ ဆင်းသက်၍ လေအောက်၌ နေကာ ကြာနံ့ကို ခံယူ၏။
ထိုအခါ တောစောင့် နတ်သမီးသည် ထိုရဟန်းအား “အရှင်ရဟန်း … အရှင်ပြုလုပ်သော အမှုကား အနံ့ကို ခိုးခြင်းပင် ဖြစ်သည်” ဟု ထိတ်လန့်စေ၏။
ရဟန်းသည် ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားလတ်သော် “ချစ်သား ရဟန်း … နတ်သမီးသည် ယခုအခါ၌ သာ ထိတ်လန့်စေသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း ပညာရှိတို့ကို ထိတ်လန့်စေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ကဲ့ရဲ့မှုရေး နတ်သမီးမေး လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိကရွာငယ်တစ်ခုဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ သင်ကြား၍ နောက်အဖို့၌ ရသေ့ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ပဒုမ္မာကြာအိုင်တစ်ခုကိုမှီ၍ နေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရသေ့သည် ပဒုမ္မာကြာအိုင်သို့ ဆင်းသက်ပြီးလျှင် အနံ့ကို ခံယူလျက် ရပ်၏။
ထိုအခါ နတ်သမီးတစ်ယောက်သည် သစ်ပင်ပင်စည်တို့ကို ဖွင့်လှစ်၍ ရပ်လျက် - “ရှင်ရဟန်း … ရေ၌ ပေါက်သော ကြာပန်း၏ အနံ့ကို အရှင်မပေးဘဲ နမ်းဘိ၏၊ ထိုသို့နမ်းခြင်းကား ခိုးခြင်းတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်၏၊ သင်ကား အနံ့သူခိုး ဖြစ်သတည်း” – ဟု ရသေ့အား ထိတ်လန့်စေ၏။
ရသေ့လည်း နတ်သမီး စကားကို ကြားလျှင် - “အိုနတ်သမီး … ငါကား ကြားပန်းကိုလည်း မယူ၊ ချိုးလည်း မချိုး၊ အဝေးမှနမ်းသူသာ ဖြစ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် အနံ့သူခိုးဟု ဆိုဘိသနည်း” – ဟု နတ်သမီးအား မေးလေ၏။
ကြမ်းကြုတ်သူကို မဆိုလို ထိုခဏ၌ ယောကျ်ားတစ်ယောက်သည် ထိုအိုင်၌ ပင် ကြာစွယ် ကြာရင်းတို့ကို တူး၏၊ ကြာပန်းတို့ကို လည်း ချိုး၏၊ ထိုယောကျ်ားကို ရသေ့ မြင်ပြန်လျှင် တစ်ဖန် - “အို-နတ်သမီး … ကြာစွယ် ကြာရင်းတို့ကို တူး၍ ကြာပန်းတို့ကို ချိုး၍ ကြမ်းကြုတ်သော အမှုကို ပြုလုပ်သော ယောကျ်ားကိုကား အဘယ်ကြောင့် သူခိုးဟု မဆိုပါသနည်း” – ဟု ထပ်၍ မေးပြန်၏။
နတ်သမီးသည် - “ရှင်ရသေ့ … ကြမ်းကြုတ်သောအမှုဖြင့် ရောပြွမ်းနေသော ထိုယောကျ်ားကား ကျင်ငယ် ကျင်ကြီးစသည်တို့ဖြင့် လိမ်းကျံနေသော နို့ထိန်းကျွန်မ ဝတ်သော အဝတ်ကဲ့သို့ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံဘိ၏၊ ထိုသူ၌ ဆိုဖွယ်မရှိ၊ သင့်ကိုကား ဆိုခြင်းငှာ ထိုက်၏” – “အပြစ်မရှိ အမြဲ စင်ကြယ်မှုကို ရှာကြံနေသောသူအား သားမြီးဖျားမျှ ဖြစ်သော မကောင်းမှုသည်ပင် တိမ်တိုက်ကြီး ပမာဏကဲ့သို့ ထင်၏” – ဟု ယောကျ်ားအား မဆိုခြင်း အကြောင်းနှင့် ရသေ့အား ဆိုရခြင်းအကြောင်းကို ရှင်းလင်းစွာ ပြောကြားလေ၏။
ကိုယ်ကျိုးရှိမှု မိမိပြု ဤသို့ နတ်သမီး ထိတ်လန့်စေသည် ရှိသော် ရသေ့သည် ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ - “အို -နတ်သမီး … သင်ကား ငါ့ကို အမှန် သိဘိ၏၊ သို့အတွက် ငါ့ကို စောင့်ရှောက်ပါလော့၊ အို-နတ်သမီး … သင်သည် ဤသို့ သဘောရှိသော မကောင်းမှုကို မြင်သောအခါ နောင်တစ်ဖန်လည်း ပြောဆိုပါဦးလော့” – ဟု ပြောဆိုရန် ဖိတ်ကြားပြန်၏။
ထိုအခါ နတ်သမီးသည်- “အို-ရှင်ရသေ့ … အကျွန်ုပ်သည် သင့်ကို မှီ၍ အသက်မမွေးပေ၊ သင်၏ ကျွန်အမှုလုပ်လည်း မဟုတ်ပေ၊ ရှင်ရသေ့ သုဂတိသို့ သွားရောက်ရာ ဖြစ်သော ကောင်းမှုကို သင်ကိုယ်တိုင်ပင် သိပါလေ” – ဟု ရသေ့အား ပြောကြား ဆုံးမပြီးလျှင် မိမိဗိမာန်သို့ ဝင်လေ၏။
ရသေ့လည်း သတိရကာ ဈာန်ကို ဖြစ်စေ၍ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့ လားရ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကို ဆောင်၍ သစ္စာကို ပြတော်မူသည် အဆုံး၌ နတ်သမီး ထိတ်လန့်စေသောရဟန်းသည် သေတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ နတ်သမီးသည် - ယခုအခါ ဥပ္ပလဝဏ်။
ဆောင်ပုဒ် (၁) စင်ကြယ်သူဝယ်၊ ပြစ်နည်းငယ်၊ မိုးလယ်တိမ်တိုက်သွင်။
(၂) အပြစ်ပြွမ်းတီး၊ လူ့လက်နှီး၊ ကြီးလည်းမပေါ်လွင်။
(၃) ကြီး,ငယ် မဟူ၊ အပြစ်မြူ၊ ဖြူအောင်သတိဆင်။
သိင်္ဃပုပ္ဖဇာတ် ပြီး၏။
ခရပုတ္တဝဂ် -(၃၉၃) - ဝိဃာသာဒဇာတ် တော၌ နေသော ပျော်ပါးနေသော ရသေ့ညီနောင်တို့အား စွားကြွင်းစား စကားဖြင့် အရှက်ရစေသော အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ကစားပျော်ပါး ရဟန်းများ နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ပုဗ္ဗာရုံကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကစားလေ့ရှိသော ရဟန်းတို့ကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု တောလယ်ပျော်ပါး ရသေ့များ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သိကြားမင်း ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ မထင်ရှားသော ကာသိကရွာဝယ် ညီနောင် ခုနစ်ယောက်တို့သည် ကာမဂုဏ်၌ အပြစ်ကိုမြင်၍ တောထွက်ကာ ရသေ့ရဟန်း ပြုကြကုန်လျက် တောအလယ်၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားမထုတ်ကြဘဲ အများအားဖြင့် ကိုယ်လက်ကျန်းမာ ဆူဖြိုးအောင် အားထုတ်ကုန်လျက် ကစားနည်း အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ကစားကာ နေကြကုန်၏။
ထိတ်လန့်စကား ကျေးပြောကြား ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ရသေ့ညီနောင်တို့ကို ထိတ်လန့်စေမည်ဟု ကြံစည်လျက် ကျေးသားအဟန် ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် ထိုအရပ်သို့သွား၍ သစ်ပင်တစ်ခု၌ နားနေလျက် - “အချင်းတို့ … စားကြွင်းစား ဖြစ်ကုန်သော သူတို့သည် ချမ်းသာစွာ အသက်မွေးရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် ယခုဘဝ၌ လည်း ချီးမွမ်းထိုက်ကုန်၏၊ တမလွန် ဘဝ၌ လည်း နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရကုန်၏” – ဟု ပြောဆိုကာ ရသေ့တို့ကို ထိတ်လန့်စေ၏။
ထိုအခါ ရသေ့တို့တွင် ရသေ့တစ်ပါးသည် ကျေးသား၏ စကာကိုကြား၍ ကြွင်းသော ရသေ့တို့ကို ခေါ်ကာ - “တစ်မိဝမ်းမှ ပေါက်ဖွားကုန်သော ပညာရှိတို့ … လူတို့ ဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုသော ကျေးသား၏ စကားကို မကြားကြကုန်သလော၊ နားထောင်ကြကုန်လော့၊ ဤကျေးသားကား ငါတို့ကို ချီးမွမ်းဘိ၏” – ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ရသေ့များ ကျင့်ကို ကဲ့ရဲ့သို့ ထိုအခါ ကျေးသားသည် ရသေ့တို့ကို ပယ်လိုသည်ဖြစ်၍ - “အို-ရသေ့တို့ … အကျွန်ုပ်သည် သင်တို့ကို မချီးမွမ်း၊ သားကောင်ပုပ်ကို စားသော သင်တို့သည် အကျွန်ုပ် စကားကို နားထောင်ကြကုန်၊ သင်တို့ကား တစ်ပါးသော သတ္တဝါတို့ စားကြွင်းကို စားကုန်၏၊ စားကြွင်းစား မဟုတ်ကုန်” – ဟု ပြောဆိုပြန်၏။