kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နက္ခတ်တာရာများပြ မြေပုံ၊ လ နှင့် ဂြိုဟ်များ ၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် နှင့် မြေအောက်အနေအထားပြ မြေပုံများ၊ ဦးနှောက်သွင်ပြင်ပြမြေပုံ ကဲ့သို့သော လူ၏ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ ၏ တည်နေရာပြ သရုပ်ပြပုံများ စသည်တို့သည် ပထဝီဝင် နှင့် ဘူမိဗေဒ နယ်ပယ်များမှ လွန်မြောက်သွားသော မြေပုံများဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် စီမံချက်များ၏ လုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့် ဖော်ပြမှုများကိုပါ သုံးနှုန်းဖော်ပြမှုများ တွင်ပါ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင် သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
(ဥပမာအားဖြင့် နိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ) မှီငြမ်းကိုးကား Category:မြေပုံများ။
ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြောင်းမြမြို့၌ အဖ မြောင်းမြခရိုင် ထောက်ပံ့ရေး အရာရှိ ဦးထွန်းတင်၊ အမိ ဒေါ်ငြိမ်းရှင် တို့က ၁၉၂၂ ခု မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးကိုကို ဖြစ်သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မြောင်းမြ ခရိုင် ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးနှင့် တို့ဗမာ အစည်းအရုံး ခေါင်းဆောင် တဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ရောက်သည်။
ဆယ်သန်း သတင်းစာတွင် ညအယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။
၁၉၄ဝ - ၄၁ တွင် မြန်မာ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂ ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၄၁ - ၄၂ တွင် မြောင်းမြ ခရိုင် မြေအောက် တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်း၌ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး၊ ထောက်လှမ်းရေး တာဝန် တို့ကိုပါ ပူးတွဲ ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ကွန်မြူနစ် ပါတီမှ ပထမဆုံး ထုတ်ဝေသော "အရေးတော်ပုံ" စာတမ်း များကို ဖြန့်ချိ ခဲ့သည်။
၁၉၄၄ တွင် အထက် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်၊ ၁၉၄၅ တွင် မန္တလေး ခရိုင် ကွန်မြူနစ် ပါတီ ခရိုင် ကော်မတီ တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး ကာလတွင် ဗိုလ်မှူး ဗထူး တပ်၌ ဝါဒ ဖြန့်ချိရေးမှူး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် မန္တလေး ခရိုင် ကွန်မြူနစ် ပါတီ ခရိုင် ကော်မတီဝင် ဖြစ်လာ ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ တွင် 'သတင်းလွှာ' ညနေ သတင်းစာ အယ်ဒီတာ တာဝန် ထမ်းဆောင် နေစဉ် အဖမ်း ခံခဲ့ ရသည်။
ထို့နောက် လူထု ပညာရေး ကောင်စီတွင် လူထု ပညာရေးမှူး (၁၉၅၂ - ၅၇)၊ သတင်း ဖြန့်ချိရေး အရာရှိ (၁၉၅၇ - ၅၉)၊ ၁၉၆၄ တွင် နိုင်ငံရပ်ခြား ရုပ်ရှင် တင်သွင်းရေး အေဂျင်စီ၌ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား စီစဉ်ရေးမှူး၊ ၁၉၆၇ တွင် ကြီးကြပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြား ဆက်သွယ်ရေးမှူး၊ ၁၉၆၉ တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန အတွင်းဝန် ကလေးနှင့် တွဲဖက် ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ၁၉၇ဝ ပြည့်တွင် ရုပ်ရှင် လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း ရုံးချုပ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ၁၉၇၃ တွင် ရုပ်ရှင် ကော်ပိုရေးရှင်း ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဇာတ်လမ်း စိစစ်ရေး ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ထို့နောက် တွဲဖက် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
မြန်မာ နိုင်ငံ စာရေးဆရာ သမဂ္ဂကို ဦးစီး တည်ထောင် ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
စာပေ လုပ်သား အဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီဝင် တဦး အဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် မြန်မာ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး အရေး အသားတွင် စိတ်ပါ ဝင်စား ခဲ့သည်။
မြောင်းမြ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း မဂ္ဂဇင်းတွင် အင်္ဂလိပ်စာ တွဲဖက် စာတည်း အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ် ဘာသာ ဆောင်းပါးနှင့် မြန်မာ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုများ စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၄၁ တွင် ထုတ်ဝေသော ဝတ္ထု ညွန့်ပေါင်း စာအုပ်ပါ 'ယောက်ျား ဆိုတာ' ဝတ္ထုသည် ပထမ ဆုံးသော လက်ရာ ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော စာအုပ် အချို့မှာ ပိတောက်တွေ ပွင့်ပြန်ပေါ့ (၁၉၄၁)၊ လက်ရွှေးစင် ဝတ္ထုတိုများ၊ လင်းလုပါပြီ (၁၉၅၂)၊ မေ့သက်မှူး၊ အသည်း ကမ္ဘာဝယ်၊ ခရုအိမ် (၁၉၆၄ - ၆၆) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ခေါင်းလောင်းသံ [For Whom The Bell Tolls by Ernest Hemingway] (၁၉၆၅) ကို ဘာသာ ပြန်ခဲ့သည်။
ဤသစ်ဆုံ (မောင်ကျော်သာနှင့် ပူးတွဲရေး) ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာ ဝတ္ထုရှည် တတိယဆု ရရှိ ခဲ့သည်။
မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) ကိုလည်း ရရှိ ခဲ့၏။
ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်း များစွာ ကိုလည်း ရေးသား ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၉၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
စာ ၇၇ - ၇၉။
စာ ၂၃၄ - ၂၄၇။
ဒဂုန်ရွှေမျှား၊ မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေဆုများ။
စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင်ကို ကသာခရိုင်၊ မော်လူးမြို့တွင် ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့၌ အဖ စာတိုက်ဗိုလ် ဦးညိုနှင့် အမိ ဒေါ်တင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ချစ်လှိုင် ဖြစ်သည်။
ရွှေကူနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် မူလတန်းပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ကသာမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ရှစ်တန်း အောင်မြင်သည် အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ အကုန်တွင် ဘီအိုင်အေ တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဩဂုတ်လတွင် ဘီအိုင်အေတပ် ဖျက်သောအခါ မိဘများ ရှိရာ မိုးကုတ်သို့ ပြန်ပြီး ကိုးတန်း၊ ဆယ်တန်း နှစ်တန်းပေါင်း သင်တန်းကို တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် စာမေးပွဲ ဖြေပြီးနောက် ဘီဒီအေသို့ ပြန်ဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်စန်းငွေ အမည်ဖြင့် ပြလိုမြို့နယ် နိုင်ငံရေး တာဝန်ခံ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က စစ်ရေး တာဝန်ခံမှာ ဗိုလ်စန်းယု (ကွယ်လွန်၊ နောင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့် မဆလ သမ္မတ ဖြစ်လာသူ) ဖြစ်သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် မျိုးချစ် ဗမာ့ တပ်မတော်ကို ဖျက်သိမ်းသော အခါ ဒုတိယဗိုလ် အဆင့်ဖြင့် တပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင် (ခေါ်) ကိုချစ်လှိုင်သည် သူ၏ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု အစောပိုင်း ကာလတွင် သခင်စိုး၏ နောက်လိုက်တဦး အဖြစ် ကွန်မြူနစ် ပါတီ (အလံနီ) တွင် တက့်ကြွစွာ ပါဝင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သေးသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီ (ခေါ်) ဆိုရှယ်လစ် ပါတီသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ဘာလင်၌ ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ လူထုပွဲတော်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ထို့မှတဆင့် မော်စကိုတွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သော 'နိုင်ငံတကာ ကွန်မြူနစ် လူငယ်များ' ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတကာ ကွန်မြူနစ်များက ကိုချစ်လှိုင်အား ယုံကြည်မှု မရှိသဖြင့် တက်ရောက်ခွင့် မပေးခဲ့ချေ။
ထို့ကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့တွင် သောင်တင်ပြီးနောက် ပြင်သစ်၌ ပညာ ဆက်သင်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ်ပြည် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ (ဝိဇ္ဇာပိုင်း) ကို ဖြေဆိုပြီးနောက် ပါရီမြို့ ဆော်ဗွန်း တက္ကသိုလ် ပြင်သစ်စာပေနှင့် အတွေးအခေါ် သမိုင်းဘာသာရပ်ကို ဆရာ အတတ်သင် အင်တီကျူတွင် ၂ နှစ် သင်ခဲ့သည်။
ဆိုက်ကိုတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခြင်း ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နဲ့ ပညာသင်ကြားရေး မပြီးစီးမီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
ထိုသို့ ပါရီမှ ပြန်လာပြီးနောက် ကိုချစ်လှိုင်သည် ဆိုဗီယက် ယူနီယံ ဆန့်ကျင်ရေး၊ ကွန်မြူနစ် ဆန့်ကျင်ရေး အလံကို ဆွဲကိုင် လှုပ်ရှားလာခဲ့သည်ဟု မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး လောကတွင် ပြောစမှတ် ပြုခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် တပ်မတော် စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေး ဌာနသို့ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်နှင့် တန်းတူသော အရပ်သား စစ်မှုထမ်း အရာရှိ အဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။
ထို ဆိုက်ကို (ခေါ်) တပ်မတော် စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေး ဌာနမှ အခြား အရပ်သား စစ်မှုထမ်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တဦးဖြစ်သူ ဂျာနယ်ကျော် စောဦးနှင့် ပေါင်းပြီး တချိန်က လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်း လက်ဝဲသမားများအား 'ဓမ္မန္တရာယ်' ဟု ပြည်သူ အကြားမှာ တံဆိပ်ခတ်နှိပ် ဝါဒဖြန့်မှုကို အောင်အောင်မြင်မြင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် လက်အောက် ငယ်သားများနှင့် လူထု အပေါ်မှာ မောက်မာရာ၌လည်း တော်လှန်ရေး ကောင်စီဝင် တဦး ဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ဖေနှင့် အပြိုင် နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ အလံဖြူ ကွန်မြူနစ် အဖြစ် တောခိုသွားပြီးမှ စစ်တပ်နှင့် ပြန်ပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ် ဆန့်ကျင်ရေး စာများကို ရေးနေသော သတင်းစာဆရာ ဂျာနယ်ကျော် စောဦးနှင့် အလံနီ လူထွက် ချစ်လှိုင်တို့ကို သူတို့နှင့် များစွာ ရင်းနှီးသူ တည်မြဲ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဟောင်း သခင်ချစ်မောင်က၊ "မင်းတို့ နှစ်ယောက်က ဗိုလ်ချပ်ဈေးက အိမ်သာတွေမှာ 'မိန်းမသွားရန်'၊ 'ယောက်ျားသွားရန်' ဆိုင်းဘုတ်ရေးပေးတဲ့ လူနဲ့ အတူတူပါပဲကွာ" ဟု မျက်နှာကို စေ့စေ့ကြည့်ပြီး နောက်ပြောင် ဝေဖန်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မဆလ ခေါင်းကိုင် ဖခင်ကြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်နေဝင်း ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်က 'တော်လှန်ရေး ကောင်စီ' အမည်ဖြင့် နိုင်ငံတော် အာဏာ အရပ်ရပ်ကို လက်နက် အားကိုးဖြင့် သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တော်လှန်ရေး ကောင်စီနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် ပါတီ (မဆလ) အတွက် လမ်းစဉ် (၂၁) ချက်ကို ရေးဆွဲ လမ်းညွှန်ပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်နေဝင်း ဦးဆောင်တဲ့ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အမည်ခံ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုနဲ့ မဆလ ပါတီအား ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ သဘောတရား အချို့နဲ့ ကွန်မြူနစ် ဝါဒက သဘောတရား အချို့တို့ကို ရောကြော်လုပ်ပြီး 'အညမည သဘောတရား' လို့ အမည် ပေးထားသည့် နိုင်ငံရေး သဘောတရား လက်နက်ကို တပ်ဆင် ပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ပြည်သူလူထုအားလည်း စစ်ကျွန်အဖြစ် နွံနစ်သွားစေမည့် 'အညမည သဘောတရား' နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွေကို မဆလ ဗဟို နိုင်ငံရေး သိပ္ပံ (မင်္ဂလာဒုံ) သင်တန်းကျောင်းနဲ့ တက္ကသိုလ် ကောလိပ်တွေမှာ သင်ကြားနေတဲ့ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာရပ်မှ တဆင့် လူထုအကြား ပြန်နှံ့ စိမ့်ဝင်အောင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဦးဆောင် ပါဝင်ပြီး လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင်အား ငြိမ်းချမ်းရေး မြတ်နိုးသူ၊ နိုင်ငံရေးမှာ ရန်သူမရှိ မိတ်ဆွေသာ ရှိဟု အယူအဆရှိသူ၊ ဆရာကြီး ဒဂုန်တာရာက "ယနေ့ခေတ်၏ တရားခံ" ဟု လက်ညှိုး တဲ့တဲ့ထိုးပြီး ပြောဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဦးချစ်လှိုင်သည် ဗိုလ်နေဝင်းရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မဆလ ပါတီ အတွက် ထမ်းဆောင်နေသော တာဝန်များမှ အနားယူခဲ့သော်လည်း မဆလ တပါတီ ဆိုရှယ်လစ် ဖွဲ့စည်းပုံ ဥပဒေ (၁၉၇၄) ရေးဆွဲရာတွင် အဓိက အခန်းက ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
စာပေ ရေးသားမှုနှင့် စာရေးဆရာ ဘဝ ကသာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ အစိုးရ ဟိုက်စကူး ကျောင်းသားဘဝ၌ စနေ နဂါးနီ ဂျာနယ်၊ ဒို့ကျောင်းသား စာစောင်တွင် 'မိုးကုတ်မောင်' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် ဂျာနယ်ကျော်၌ 'မောင်သစ္စာ' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါး ရေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပြည်သူ့စာပေ ထုတ်ဝေရေးတွင် ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး လုပ်ရင်း ၁၉၄၈-၅၀ နှစ်များတွင် မာ့က်စ်လီနင်ဝါဒ၊ ဒီမိုကရေစီသစ်၊ မာ့က်စ် လေ့လာနည်း စာအုပ်များနှင့် မာ့က်စ်ဝါဒနှင့် ဆိုဗီယက် (၁၉၅၃-၅၄) စာအုပ်များကို 'မောင်ချစ်ကြည်' အမည်ဖြင့် ရေးခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှ စ၍ 'ကိုကိုမောင်' အမည်ဖြင့် 'ပါရီတွင် သောင်တင်ခဲ့စဉ်က' အခန်းဆက် ဆောင်းပါးရှည်ကြီးကို မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၌ ရေးခဲ့သည်။
ရှုမဝ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် 'ဒေစီရေး' ကို မြန်မာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်းနှင့် နဝဒေး မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတိုနှင့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်များကို 'ကိုကိုမောင်'၊ 'ရွှေမိုး' အမည်များဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အစိုးရ လက်ထက်တွင် 'ကိုကိုမောင်'၊ 'ရွှေမိုး' အမည်များဖြင့်ပင် ပုထုဇဉ်လောက အမြင် (ခေါ်) ဆိုရှယ်လစ် အတွေးအခေါ် ကျမ်းများကို ပြုစု ရေးသားခဲ့သည်။
ယခုအခါ 'မောင်ပျော့ပျောင်း' ကလောင် အမည်ဖြင့် သူရဇ္ဇ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ကလောင် အမည် 'ကိုကိုမောင်' အပြင် မိုးကုတ်မောင်၊ မောင်သစ္စာ၊ မောင်ချစ်ကြည်၊ မောင်ချစ်လှိုင်၊ ရွှေမိုး၊ မောင်ပျော့ပျောင်း၊ ကိုကိုမောင်ကြီး စသည့် ကလောင် အမည်များကိုလည်း အသုံးပြုပြီး စာများ ရေးသားသည်။
ရေးသား ပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ စဉ် အမည် ထုတ်ဝေနှစ် မှတ်ချက် ၁မိုးပြာရောင် (ဝတ္ထုတိုများ) ၁၉၅၆ (အာကာကိုလွှာ ပုံပြုပါလို့ ဝတ္ထုရှည် (ပထမတွဲ) နှင့် ဝတ္ထုတိုများ စုပေါင်းထားသော စာအုပ်) ၂မဟာ အချစ်ခရီးသည် ၁၉၇၆ ၃အာကာကိုလွှာပုံပြုပါလို့ (ပတွဲ) (ဒုတွဲ) ၄ကျွန်တော်သိသော တရံရောအခါများ၂၀၁၂ ၅ ပြောမဆုံးနိုင်သော နိုင်ငံရေးအကြောင်း ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင် [၁၉၃၁ - ၁၉၇၈] နာဂတောင်တန်းခရိုင် ဟုမ္မလင်းမြို့နယ် မောင်းခန်းရွာ၌ အဖ ရှမ်းလူမျိုး တောင်သူကြီး ဦးစိုးပင်၊ အမိ ဒေါ်စောခင် တို့က ၁၉၃၁ ခု (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၃ ခု ဝါဆိုလ) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးကြည်ဇင် ဖြစ်သည်။
လောကုတ္တရာစာပေနှင့် မြန်မာစာပေ အဆီအနှစ်များကို ဇာတိ မောင်းခန်းရွာ ရွှေတဆယ့်ကိုးရွာ ဂုဏ်းချုပ်ဆရာတော် ဦးဇယန္တထံတွင် လည်းကောင်း၊ စာပေအခြခံပညာကို ဆရာ ဦးဘိုးထွေး၊ ဆရာဦးကိုကြီး၊ ဆရာ ဦးဘဆန်း စသော လက်ဦးဆရာများထံတွင် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း စစ်ဘေးအန္တရာယ်ကို ပြေးလွှားရင်း စာပေ ဗဟုသုတနှင့် လူ့လောက ဗဟုသုတ များကို မိခင်ကြီး ဒေါ်စောခင် ထံတွင်လည်းကောင်း သင်ယူခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
၆ နှစ်ခန့်မျှ သင်္ကန်း ဝတ်ခဲ့ဖူးရာ ဦးပဉ္စင်းသုံးဝါ ရခဲ့သည်။
ကျောင်းဆရာ၊ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး အရာရှိ၊ ထွန်းနေ့စဉ်သတင်းစာ အယ်ဒီတာ စသည်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၅၆ - ၅၇ မှစပြီး ကြေးမုံဂျာနယ်၊ ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ ပြည်ထောင်စုသတင်းစာ၊ မဏ္ဍိုင်သတင်းစာ တို့တွင် နယ်သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ် မေလထုတ် မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိခဲ့သည့် "နာဂ တောင်တန်းမှ ထူးဆန်းသော ကြေကွဲမှု" ဝတ္ထုတိုကို 'နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင်' ကလောင် အမည်နှင့် ရေးသားပြီး မဂ္ဂဇင်းလောကထဲသို့ ဝင်ခဲ့သည်။
"တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း" သည် ပထမ ဆုံးသော လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း (၁၉၆၄)၊ ပြေစေချင်သည့် သည်ချစ်ကြိုး (၁၉၆၄)၊ အကယ်ဒမီ ကိုလွန်းပွေ (၁၉၆၅)၊ နော် (၁၉၆၆)၊ မချစ်သော်လည်း မမုန်းပါ (၁၉၆၇)၊ အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ရင်သိမ့်သိမ့် (၁၉၆၈)၊ ဖျောက်ဆိတ်ပင်ကို သက်သေတည် (၁၉၇ဝ) နှင့် မုန်းစေချင်ဘိသည် (၁၉၇၁) မှာ ထင်ရှားသည်။
"တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း" ဖြင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ် အနုပညာစာပေဆိုင်ရာဆု ဝတ္ထုရှည် ပထမဆု၊ "အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ရင်သိမ့်သိမ့်"ဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု ဝတ္ထုရှည် တတိယဆု တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
စာပေလောကသို့ ဝင်လာခြင်းမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ညီညွတ်ရေးနှင့် မဖွံ့ဖြိုးသေးသောဒေသများအတွက် ပြုပြင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ထုတ်ဖော်လိုသောဆန္ဒကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၇၈ ခု ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့၊ အသက် ၄၇ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်''၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင် စာညွှန်း # မလိခ။
စာ ၁၉၄ - ၂၁၄။
စာ ၂၃ဝ - ၂၃၁။
စာ ၁၆၃ - ၁၆၅။
နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင်။
တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း (၂ ကြိမ်၊ ၁၉၆၆)။
နာဂတောင်တန်းမှ ထူးဆန်းသော ကြေကွဲမှု၊ မြဝတီ (မေ ၁၉၅၇)။
စာ ၂၁၈ - ၂၃၁။
ကြံခင်းစိုးလွင်။
၁၉၆၈ ခု အမျိုးသားစာပေ ဆုနှင်းသဘင်၊ ငွေတာရီ (ဇန်နဝါရီ၊ ၁၉၇ဝ)။
စာ ၁၈ - ၂၄ နှင့် ၁၇၉ - ၁၈ဝ။
thumb|ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) (၁၉၄၅-၁၉၉၆) ၁။
အမည်ရင်း - ဦးခင်မောင်ကြည် ၂။
မိဘအမည် - ဗိုလ်မှူးကြီး ဘကြင် + ဒေါ်သန်းသန်း ၃။
မွေးသက္ဗရာဇ် - ၆၊ ၁၁၊ ၁၉၄၅ ၄။
မွေးဖွားရာဒေသ - မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့ ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) ကို အဘ ဗိုလ်မှူးကြီး ဘကြင်၊ အမိ ဒေါ်သန်းသန်းတို့မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဗိုလ်ကြီး ခင်မောင်ကြည် (အငြိမ်းစား) ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အသက် ၁၆ နှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမှတ် (၈) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ အောင်မြင်ခဲ့၍ ဒုတိယဗိုလ် အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော် (လေ) တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လေသူရဲ အဖြစ်ဖြင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်အဆင့်၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီး အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ မိမိ ဆန္ဒအလျောက် အနားယူခဲ့၍ စာပေ သင်ကြားခြင်းဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်ဆုကို "ဂျက်လန်ဒန်၏ လက်ရာမွန်သုံးပုဒ်" စာမူဖြင့် ဘာသာပြန် စာပေ (ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း၊ (၄၈) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ စာပေပြိုင်ပွဲ ဝတ္ထုတို (ဒုတိယဆု)ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် စာမူဆုကို "ဘဝဆိုတာ သည်လိုပါ" စာမူဖြင့် ဘာသာပြန် (ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် စာမူဆုကို "ပွဲတွေ့ မှတ်ဉာဏ် ထက်မြက်နည်းများ" စာမူဖြင့် ဘာသာပြန် စာပေ (ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၃-၉၄ ခုနှစ်တွင် New Light of Myanmar သတင်းစာတွင် အထူးတာဝန် (စာတည်း) အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန ဘာသာပြန် သင်တန်းများတွင် ဆရာ အဖြစ် စေတနာ့ဝန်ထမ်း တာဝန် ယူခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန် ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ချယ်ရီဟေးလ် ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ Business Advisory Group တွင် ဒါရိုက်တာ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆရာ ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) သည် ၂၁၊ ၄၊ ၉၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ဂျက်လက်ဒန်၏ လက်ရာမွန် သုံးပုဒ် ၁၉၉၃ ဘဝဆိုတာ သည်လိုပါ ၁၉၉၅ ပွဲတွေ့ မှတ်ဉာဏ် ထက်မြက်နည်းများ ၁၉၉၆ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန စာတည်းအဖွဲ့မှ စုဆောင်း ပြုစုပြီး၊ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်က ၂၀၀၈ စက်တင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)' စာအုပ်မှ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း () သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်(ရေ)မှ လက်ရှိ ဆင်မလိုက် နေရာအား ရေတပ်သင်္ဘောကျင်း အဖြစ် တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ပြီးနောက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ခဲ့သည့် အတွက် ၅-၈-၁၉၇၀ နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၇၄ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဆင်မလိုက်သင်္ဘောကျင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်း တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းများ စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆)ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၁ ဖြင့် ထုတ်ပြန်ချက်အရ သင်္ဘောကျင်းကော်ပိုရေးရှင်း အဖြစ် ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့၏ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၃၁)ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂/၈၉ အရ သင်္ဘောကျင်းကော်ပိုရေးရှင်းမှ မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းသို့ ဝင်ထွက်နိုင်သည့် ရေယာဉ်ကြီးများ လွန်းတင် ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည့် လွန်းကျင်း တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Shandong Agricultural Industry& Commerce Group Cooperation ၏ချေးငွေဖြင့် ၈-၇-၂၀၀၁ ရက်နေ့တွင် တန်ချိန် ၁၂၀၀၀ ရေလုံသင်္ဘောကျင်းတည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၃၀-၃-၂၀၀၅ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့၍ ရေယာဉ်ကြီးများအား စတင် လွန်းတင် ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေမှ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းအတွက် သုံးစွဲမည့်ငွေ၏ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိခဲ့ပြီး ကျန်ငွေအား မိမိလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သည့် ငွေမှပင် ကျခံသုံးစွဲခြင်းမှ အစပြု၍ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်မှု ဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်မှ စတင်၍ ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေပြင်ပမှ မိမိဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေဖြင့် ရပ်တည် ဆောင်ရွက်သော နိုင်ငံတော်ပိုင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ Dong A Shipbuilding Industry JSC နှင့် ပူးပေါင်း၍ လျှောလမ်းသုံး လွန်းကျင်းဧရိယာအား Myanma Shipyards - Dong A Joint Venture Co., Ltd. ဖွဲ့စည်းထူထောင်ရန်အတွက် ဖက်စပ်သဘောတူစာချုပ်အား ၃၁-၁-၂၀၁၅ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ၁-၁၀-၂၀၁၅ ရက်နေ့မှ စ၍ လုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ရေယာဉ်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းသည် တန်ချိန် ၂၀၀၀ ရှိသည့် ပင်လယ်ကူး၊ ကမ်ရိုးတန်းသွားနှင့် မြစ်တွင်းသွား ရေယာဉ်အမျိုးမျိုးကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေယာဉ်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များ၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူတည်ဆောက် ပေးပါသည်။
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများဖြစ်သည့် ရေနံတင်ရေယာဉ်၊ ကမ်းထိုးရေယာဉ် အထွေထွေကုန်တင်ရေယာဉ်၊ ကင်းလှည့်ရေယာဉ်နှင့် တွန်းဆွဲရေယာဉ် များကိုလည်းကောင်း၊ မြစ်တွင်းသွားရေယာဉ်များဖြစ်သည့် ကူးတို့ရေယာဉ်၊ ကမ်းထိုးရေယာဉ်၊ တွန်းဆွဲရေယာဉ်၊ လုပ်ငန်းသုံးရေယာဉ်နှင့် ကုန်တင်တွဲ အမျိုးမျိုးတို့ကို ပြည်တွင်းသုံးစွဲရန် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပမှ ပထမဦးဆုံးအပ်နှံသော ရေယာဉ်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် ယူနန်ပြည်နယ် စက်မှုသွင်းကုန်ထုတ်ကုန်ကော်ပိုရေးရှင်းမှ အပ်နှံသည့်တန် ၈၀၀ စက်မဲ့ကုန်တင်တွဲ ၉ စီးအား တည်ဆောက်ပေး ခဲ့သည်။
၎င်းနောက် ရေတိမ်သွားနှစ်ထပ်ခရီးသည်တင်ရေယာဉ်(၄)စီးကို ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် ၎င်းတို့မှပင် ဆက်လက်လုပ်ငန်းအပ်နှံ၍ တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ပြည်ပပို့ရေယာဉ်များ ပထမဆုံး ပြည်ပပို့ကုန်ရေယာဉ်များဖြစ်သည့် MV. Aquatic Conserver အား ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီး ခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ PT Cumawis Pte., Ltd. ပိုင်ဖြစ်ပြီး ရေယာဉ်သည် ကမ်းလွန်ရေနံရှာဖွေရေးတွင် ပင်လယ်ရေညစ်ညမ်းမှုတားဆီးရန် အဓိကရည်ရွယ်ပြီး Lloyd's ရေယာဉ်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့၏ စစ်ဆေးမှုကိုခံယူ၍ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
စင်္ကာပူနိုင်ငံ Casey Marine Co., Ltd. ၏ MV Forceful Performer ရေယာဉ်အား ABS ရေယာဉ်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူ၍ ဒုတိယပြည်ပပို့ကုန်ရေယာဉ်အဖြစ် ၁၉၉၇ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
စင်္ကာပူနိုင်ငံ Java Marine Lines Pte., Ltd. အတွက် စက်ယန္တရားတင်ရေယာဉ်များဖြစ်သော MV. Jaya Transporter နှင့် MV. Jaya Transporter-2၊ ကမ်းလွန်ရေနံရှာဖွေရေး အထွေထွေသုံးတွန်းဆွဲရေယာဉ်များ ဖြစ်သော MV. Jaya Gold နှင့် MV. Jaya Gold-2 ရေယာဉ်များကို ABS နှင့် LRS တို့၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူ၍ ၁၉၉၉ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ခုနှစ်အတွင်း တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ Corvette Shipping Ltd. အတွက် ပင်လယ်ပြင်သုံးအပျော်စီး စက်တပ်ရွက်လှေ MY. Sunshine အား ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ Moby Dick Co., Ltd.အတွက် MY. Seeadlerအမည်ရှိ အပျော်စီးရေယာဉ်အား ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ရေယာဉ်ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်း မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းသည် ဝန်ပြည့်တင်ဆောင်နိုင်သည့် တန်ချိန် ၁၂၀၀၀ အထိရှိ ရေယာဉ်များကို လျောလမ်းသုံးလွန်းကျင်းနှင့် ရေလုံသင်္ဘောကျင်းတို့တွင် လွန်းတင်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည်။
ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တင် အပျော်စီးသင်္ဘော" Road To Mandalay" သည် LRS Classification ၏ စစ်ဆေးမှုဖြင့် မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းတွင် လွန်းတင်ပြင်ဆင်ပါသည်။
၁၉၀၃ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော Inca Enterprise ပိုင် MY. Moon Beam အမည်ရှိ ပင်လယ်ကူးအပျော်စီးရွက်လှေ၏ ပြင်ဆင်မှု လုပ်ငန်းများကို မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းတွင် ၁၉၉၉ မှ ၂၀၀၃ခုနှစ်အထိ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
အထွေထွေအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်း မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းတွင်အလျား ၄၀ပေ ရှိသည့် ပစ္စည်းနှင့် အချင်း ၁၀ ပေ ရှိသော ပစ္စည်းများကို တွင်သခုတ်စားပေးနိုင်ပြီး ၂ တန် အလေးချိန်ရှိ သံထည်ပစ္စည်းများကို သံရည်ကျိုသွန်းလောင်းပေးနိုင်သည်။
စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သော သံထည်ပစ္စည်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီများ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၊ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီသည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေ အမှတ် ၁/၂၀၀၂ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာဥပဒေကို ၂၀၀၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ရက် တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန () သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးဌာနသည် ၁၈၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ သန္ဓေတည် အစပြုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၄၀ ကျော် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ ခရီးသည် နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနေသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်ပွားမီ ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် “ဆိပ်ကမ်းအရာရှိချုပ်ရုံး” (Principal Port Officer ) ဟုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
စစ်ကြိုခေတ်တွင် “ရေကြောင်းအတိုင်ပင်ခံဝန်နှင့် အရာရှိချုပ်၊ ရေကြောင်းဌာနခွဲ” (Nautical Adviser And Principal Officer, Mercantile Marine Department) ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် “ရေကြောင်းဌာနခွဲ” (Mercantile Marine Department) ဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (Department of Marine Administration) အဖြစ် ၁၉၇၂ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မှ ဗန်းမော်အထိ ဧရာ၀တီမြစ်ကြောင်း၌ ခရီးလမ်းမိုင် ၁၇၄၉ မိုင်၊ ချင်းတွင်း မြစ်ကြောင်းတွင် မုံရွာမှ ခန္တီးအထိ ခရီးလမ်းမိုင် ၁၀၅၅ မိုင်၊ ဧရာ၀တီမြစ်၀ကျွန်းပေါ် ဒေသတွင် ရန်ကုန်အခြေပြုမှ ပြည်၊ ဟင်္သာတ၊ မအူပင်၊ မြောင်းမြ၊ ပုသိမ်၊ ကျုံမငေး၊ လပွတ္တာ၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း၊ ဖျာပုံစသည့်မြို့များသို့ ခရီးလမ်းပေါင်း ၂၈ လမ်း၊ ကူးတို့လမ်း ခုနစ်လမ်းဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးနေသည်။
ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၂၇ ဒသမ ၅၆ သန်းကျော်၊ တစ်လလျှင် ၂ ဒသမ ၃ သန်းခန့်နှင့် တစ်ရက်လျှင် ခရီးသည် ခုနစ်သောင်းကျော်ခန့် သယ်ဆောင်ပေးနေပြီး ကုန်တန်အနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ၄ ဒသမ ၇၉ သန်း၊ တစ်လလျှင် ၀ ဒသမ ၄၀သန်းနှင့် တစ်ရက်လျှင် တစ်သောင်း ကျော်ခန့် သယ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် အရေးပါသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊ ၇-၅-၂၀၁၁။
သမိုင်းဖြစ်စဉ် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ဆိပ်ကမ်းအရာရှိချုပ်ရုံး (PRINCIPAL PORT OFFICER) စစ်ကြိုခေတ် ရေကြောင်းအတိုင်ပင်ခံဝန်နှင့်အရာရှိချုပ် ရေကြောင်းဌာနခွဲ (NAUTICAL ADVISER AND PRINCIPAL OFFICER, MERCHANT DEPARTMENT) ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရေကြောင်းဌာနခွဲ (MERCANTILE MARINE DEPARTMENT) ၁၉၇၂ ခုနှစ် ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန ဖွဲ့စည်းပုံ ဥပ​ဒေနှင့် နည်းပညာစံများဌာနခွဲ ရေ​ကြောင်းအန္တရာယ် ကင်းရှင်း​ရေး၊လုံခြုံ​ရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်း​ရေးဌာနခွဲ ​ရေ​ကြောင်းဌာနခွဲ ​ရေ​ကြောင်းအင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း​ဒေသကြီးရုံးများဌာနခွဲ (အထက်မြန်မာပြည်) မန္တ​လေး၊ရခိုင်၊ရှမ်း၊ကချင်၊စစ်ကိုင်း၊မ​ကွေး ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း​ဒေသကြီးရုံးများဌာနခွဲ (​အောက်မြန်မာပြည်) ရန်ကုန်၊တနင်္သာရီ၊၊ဧရာဝတီ၊မွန်၊ပဲခူး စီမံ​ရေးဌာနခွဲ ​ရေ​ကြောင်းလုပ်ငန်းဌာနခွဲ သင်္ဘောသားဌာနခွဲ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ် (; FRS (; ၁၇၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၀ – ၁၈၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) သည် အင်္ဂလိပ် သဘာဝဒဿနပညာရှင်၊ သိပ္ပံပညာရှင်၊ ဓာတုဗေဒနှင့် ရူပဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မီးလောင်တတ်သော လေ ဟု ၎င်းကိုယ်တိုင် ခေါ်ဆိုခဲ့သော ဟိုက်ဒရိုဂျင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
မီးလောင်နေသော ရေတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ထိုလောင်ကျွမ်းတတ်သောလေ၏ သိပ်သည်းဆကို ၁၇၆၆ က အတုအယောင်လေများတွင် (On Factitious Airs) အမည်ရ စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားကာ အန်ထော်နီ လဗွိုင်စီယာက ကာဗန်ဒစ်ရှိ၏ စမ်းသပ်မှုကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ယင်းဒြပ်စင်ကို ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
အလွန်တရာ အရှက်အကြောက်ကြီးသော်လည်း ကာဗန်ဒစ်ရှ်သည် ၎င်း၏သုတေသန နယ်ပယ်များတွင် တိတိကျကျ မှန်မှန်ကန်ကန်လုပ်ဆောင်မှုတတ်မှုကြောင့် နာမည်ကျော်ထင်ရှားရာ ထိုနယ်ပယ်များမှာ လေထု၏ ဖွဲ့စည်းတည်ရှိမှု၊ ဓာတ်ငွေ့အမျိုးမျိုး၏ ဂုဏ်သတ္တိများ၊ လျှပ်စစ်တို့၏ ဆွဲငင်ခြင်း၊ တွန်းကန်ခြင်း နိယာမ၊ ရေကို အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ အပူနှင့်ပတ်သက်သော စက်မှုဆိုင်ရာနိယာမ၊ သိပ်သည်းဆ တွက်ချက်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာမြေ၏ သိပ်သည်းဆကို တိုင်းတာသည့် ၎င်း၏လက်တွေ့ စမ်းသပ်ချက်ကို ကာဗန်ဒစ်ရှိ စမ်းသပ်ချက် (Cavendish experiment) ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
အထွေထွေ ကမ္ဘာမြေ၏ သိပ်သည်းခြင်းကို အဦးဆုံး စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့သူဟု ထင်ပေါ် ကျော်စောသော ဟင်နရီကဗင်းဒစ်သည် တတိယဒျူဘွဲ့ရ ဒက်ဗွန်ရှိုင်ယာမြို့စား၏ တူတော်သည်။
၁၇၁၃ ခု အောက်တိုဘာလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် နီးစမြို့၌ ဖွားမြင်၍ ကိမ်းဗရစ် တက္ကသိုလ်၌ သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒပညာရပ်များကို ၃ နှစ်မျှ သင်ကြားခဲ့လေသည်။
၁၇၅၃ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီကဗင်းဒစ်သည် ကိမ်းဗရစ် တက္ကသိုလ်မှ ဒီဂရီဘွဲ့ မယူဘဲ ကျောင်းထွက် ပြီးနောက် ဝါသနာအလျောက် ဓာတုဗေဒ၊ရူပဗေဒ စသော သိပ္ပံပညာရပ်များကိုသာ စူးစမ်းလေ့လာနေခဲ့၏။
အသက် ၄ဝ လောက် အထိ သူ၏ဖခင်ထံမှ ရသမျှ ထောက်ပံ့ကြေးဖြင့်သာ မရှိမရှား နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
အသက် ၄ဝ ကျော်တွင် ကဗင်းဒစ်သည် အမွေပစ္စည်း အမြောက်အမြား ဆက်ခံရရှိသဖြင့် ဓနအင်အား တောင့်တင်းသူတစ်ယောက် ဖြစ်လာသည်။
သို့သော် ကဗင်းဒစ်သည် ဆင်းရဲသည်ဖြစ်စေ၊ ချမ်းသာသည် ဖြစ်စေ သူ၏နေပုံ ထိုင်ပုံကိုကား မပြောင်းခဲ့ချေ။
ကဗင်းဒစ် နေထိုင်ပုံမှာ အလွန်ထူးဆန်းသည်။
သူသည် လူများများနှင့် ရောနှော၍ မနေလိုချေ။
တစ်ကိုယ်တည်း မိမိ ဝါသနာ စူးစိုက်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်များကိုသာ စူးစမ်းရှာဖွေနေ လေ့ရှိသည်။
သိပ္ပံပညာရပ် နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကဗင်းဒစ် စမ်းသပ် တွေ့ရှိခဲ့သည့် ဗဟုသုတများမှာ ယခုခေတ် ဓာတု ဗေဒပညာ၏ အခြေခံများ ဖြစ်ပေသည်။
ကဗင်းဒစ်အား အမှတ် တရဖြစ်စေရန် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်း၌ ကဗင်းဒစ် ရူပဗေဒ လက်တွေ့စမ်းသပ်ရုံကြီးကို ဆောက်လုပ်ထားလေသည်။
သူ၏ စမ်းသပ် တွေ့ရှိချက်များထဲတွင် ရေတွင်ပါသောဓာတ် များ၏ အတိုင်းအဆကို လက်တွေ့ ရှာဖွေ တွေ့ရှိခြင်းမှာ ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်သမိုင်းတွင် ထူးကဲသော တိုးတက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ကဗင်းဒစ်သည် ဖန်ဗူးတခုထဲတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ နှင့် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့များကို ထည့်၍ ဖန်ဗူးကို ချိန်တွယ် မှတ်သားထားသည်။