kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုကိစ္စနှင့်ပက်သက်၍ တပ်မတော်က အရေးပေါ်အခြေအနေအတွက်အာဏာသည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင်သာရှိပြီး တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များအား အပ်နှင်းမထားကြောင်းနှင့် ထိုသို့ပြောကြားချက်မှာ ဥပဒေနှင့် မညီကြောင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးမှ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုကမူ ၎င်းအနေဖြင့် ထိုသို့မပြောဆိုခဲ့ကြောင်းနှင့် ဆူပူမှုများ ဆိုးရွားလာပါက ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ထိန်းသိမ်းရန် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား နည်းပါးသဖြင့် လိုအပ်ပါက တပ်မတော်ကို တာဝန်ပေးကြောင်း အမိန့်ထုတ်ရလိမ့်မည်ဟုသာ ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ (၂)ရက်​နေ့တွင် ရုပ်တုဖွင့်ပွဲအား ကျင်းပခဲ့သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် အစိုးရဘက်မှ ရုပ်တုပြောင်းရွှေ့ရန် နေရာအသစ်ရှာပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
စွပ်စွဲပြစ်တင်ခံရခြင်း ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုသည် ကယားပြည်နယ်အတွင်း စက်ယန္တရားများအငှားချရာမှ ရရှိသည့်ရန်ပုံငွေနှင့် အခြားရ​​ငွေများအား အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း၊ ပြည်သူပိုင်မြေနေရာအဖြစ် လွှတ်တော်တွင် အတည်ပြုခဲ့ပြီးသော ကယားပြည်နယ်နေ့ ကျင်းပရာ မြေနေရာအချို့အား အကောင်အထည်မဖော်ဘဲ ပုဂ္ဂလိကသို့ နှစ်(၅၀) ကြာ ငှားရမ်းစာချုပ်ချုပ်ဆိုထားခြင်း စသည့်အချက်များကြောင့် ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၅)ဦးမှ စုံစမ်းစစ်ဆေးပေးရန် လွှတ်တော်သို့ တင်ပြလာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်နယ်လွှတ်​​တော်တွင် စုံစမ်းရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း၍ စစ်ဆေးခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ (၁၄)ရက်​နေ့မှစ၍ စုံစမ်းစစ်​ဆေးခဲ့ရာ ၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ခုနှစ်အထိ စက်ယန္တရားငှားရမ်းခနှင့် အခြားရငွေ ကျပ်သိန်း (၅,၆၀၀) ကျော်မှ (၄,၉၅၁)သိန်းကို သုံးစွဲခဲ့ကြောင်း၊ ထိုငွေများအနက် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် (၃၇၇)သိန်းကျော်၊ ပါတီကိစ္စများအတွက် (၁၃) သိန်းကျော် သုံးစွဲခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
စက်ယန္တရားငှားရမ်းခရငွေမှ နိုင်ငံတော်အား ပြန်လည်ပေးသွင်းရန်ငွေများအနက် (၂၄) ရာခိုင်နှုန်းသာ ပေးသွင်းခဲ့သည်။
ပါတီကိစ္စအတွက်မူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဘက်မှ မသိရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ဦးအယ်လ်​ဖောင်းရှိုအား ​ချေပနိုင်ရန် (၄)ကြိမ်ဆင့်​ခေါ်​သော်လည်း ကိုယ်စားလှယ်ကိုသာ ​စေလွှတ်ခဲ့သည်။
သူက လွှတ်​တော်၏ စုံစမ်းစစ်​ဆေး​ရေးအဖွဲ့တွင် တိုင်ကြားသူများပါ ပါဝင်​နေသဖြင့် ​ဘောင်မဝင်​ကြောင်း၊ တရားလိုမှ တရားသူကြီးလုပ်၍ ဆုံးဖြတ်​​နေ​ကြောင်း ​ပြောခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုအား တာဝန်ဆက်လက်ထမ်းရွက်ရန် မသင့်ကြောင်း စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ရာ ​ထောက်ခံမဲ (၁၆)မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ (၄)မဲ ရရှိခဲ့သည်။
ထောက်ခံမဲများသဖြင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုကို ပြည်နယ်လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် ကယားပြည်နယ်လွှတ်​တော်တွင် အမျိုးသားဒီမိုက​ရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ (၁၀)ဦး၊ တပ်မ​တော်မှ (၅)ဦးနှင့် အခြားပါတီများမှ (၅)ဦး ပါဝင်ကြရာ ဦးအယ်လ်​ဖောင်းရှိုအား ရာထူးမှရပ်စဲရန် အဆိုအား အမျိုးသားဒီမိုက​ရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ကိုယ်စားလှယ်များကပါ ​ထောက်ခံခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ပြည်နယ်လွှတ်တော်က အစီရင်ခံစာနှင့် ရလဒ်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတထံတင်ပြခဲ့သည်။
အခြေခံဥပဒေအရ သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်များက စွပ်စွဲပြစ်တင်ခြင်းခံရသော ဝန်ကြီးချုပ်များသည် တာဝန်မှ ရပ်စဲခံရမည်ဖြစ်သဖြင့် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုအား ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်မှ ရပ်စဲလိုက်ကြောင်း နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးမှ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် လွှတ်တော်မှစွပ်စွဲပြစ်တင်ခံရပြီး တာဝန်မှ ရပ်စဲခံခဲ့ရသည့် ပထမဆုံးသော ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၎င်း၏နေရာတွင် ပြည်နယ် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးဘော့စ်ကိုအား ယာယီခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဦးအယ်လ်​ဖောင်းရှိုက သူ့အ​နေဖြင့် နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ညွှန်ကြားချက်များ၊ ဥပ​ဒေများဖြင့်သာ လုပ်ကိုင်ခဲ့​ကြောင်း မီဒီယာများသို့ ​ပြောကြားခဲ့သည်။
ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုအား တာဝန်မှရပ်စံခြင်းသည် လုပ်ငန်းစဉ်များ မှားယွင်းနေကြောင်း၊ လုပ်ငန်းစဉ်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကို အခြေခံဥပဒေခုံရုံးတွင် ဖြေရှင်းနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်ကပြောခဲ့သည်။
ပါတီ၏​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူကလည်း ထိုကိစ္စများသည် ပါတီ၏သ​ဘောထားမဟုတ်ဘဲ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်သာဖြစ်​ကြောင်း ​ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီအား ကိုယ်စားပြု၍ အမျိုးသားလွှတ်‌တော် မယ်စဲ့မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၂ မှ ထပ်မံဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးသို့ တင်သွင်းခြင်း ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်မှ ရပ်စဲခံရပြီးနောက် ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၂၆၃) – (ခ) နှင့် (ဂ)တို့အတွက် အနက်ဖွင့်ဆိုပေးရန် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးသို့ နိုင်ငံတော်သမ္မတမှတစ်ဆင့် တင်သွင်းလွှာတင်သွင်းခဲ့သည်။
ထိုတင်သွင်းလွှာတွင် ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော် နည်းဥပဒေများအတိုင်း အဆိုကိုဆွေနွေးခြင်း၊ ဆန္ဒရယူခြင်း မရှိခဲ့ခြင်း၊ တိုင်ကြားသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအနက် တစ်ဦးနုတ်ထွက်သွား၍ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း၏ အနည်းဆုံး လေးပုံတစ်ပုံမပြည့်မီခဲ့သော်လည်း အမှုကိုဆက်လက်စစ်ဆေးခြင်း၊ တိုင်ကြားသူများက စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်နေခြင်းတို့ကြောင့် အခြေခံဥပဒေပုဒ်မများနှင့် ပုဒ်မခွဲငယ်များကို အနက်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံးက ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ဆေးခဲ့ပြီး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများကြောင့် အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် စစ်ဆေးခဲ့သည်။
ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌက ရှင်းလင်းလွှာ တင်သွင်းခဲ့ရပြီး ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုသည် ဝန်ကြီးချုပ်မဟုတ်တော့သဖြင့် တင်သွင်းခွင့်မရှိကြောင်းနှင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုများသည် အခြေခံဥပဒေဥပဒေ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများအရသာဖြစ်ကြောင်း တင်သွင်းခဲ့သည်။
သို့သော်ခုံရုံးက ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုသည် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ (၃၀)ရက်နေ့တွင် သမ္မတထံတင်ပြခဲ့ပြီး သမ္မတမှ စက်တင်ဘာ (၃)ရက်နေ့တွင် ခုံရုံးသို့ ပို့လာရာ အကျုံးဝင်သဖြင့် လက်ခံခဲ့သည်။
ပုဒ်မ ၂၆၃ (ခ)အတွက် တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးတစ်ဦးဦးအပေါ် အကြောင်းတရပ်ရပ်ဖြင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်လိုပါက သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်လွှတ်တော် စုစုပေါင်းလူဦးရေ အနက် အနည်းဆုံး ​လေးပုံတစ်ပုံက လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး မိမိတို့၏ စွပ်စွဲချက်ကို သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌထံ တင်ပြရမည်ဟု ဆိုရာတွင် သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌထံမှ တဆင့် လွှတ်တော်သို့ အဆိုတရပ်အဖြစ် တင်သွင်းရမည်ဟု ခုံရုံး က အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
ပုဒ်မ ၂၆၃ (ဂ)အတွက် သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌသည် သင့်လျော်သော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖွဲ့စည်းရမည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
အဂတိလိုက်စားမှုအတွက် တိုင်ကြားခံရခြင်း ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုသည် စက်ယန္တရားငှားရမ်းခများကို ကိုယ်ပိုင်ငွေစာရင်းဖွင့်ကာ ထားရှိခြင်း၊ အသုံးစရိတ်များကို ပြေစာမပြနိုင်ခြင်း၊ စာရင်းများ လုပ်ကြံဖန်တီးခြင်း စသည့် စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ပြည်နယ်လွှတ်ေတော်ကော်မတီများက ၂၀၁၈ခုနှစ်နှင့် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တို့တွင် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်သို့ တိုင်ကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၈ခုနှစ်က တိုင်ကြားစာသည် ဥပဒေအရ စုံစမ်းနိုင်ခြင်းမရှိဟု ကော်မရှင်က အကြောင်းပြန်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ပြည်နယ်အစိုးရအနေဖြင့် ပါတီကိစ္စရပ်များနှင့် ဦးဝင်းထိန်သမီး၏ မင်္ဂလာဆောင်တွင် လက်ဖွဲ့ရန်အတွက် အစိုးရရန်ပုံငွေများကို သုံးစွဲသည်ဟုဆိုကာ လွိုင်ကော်မြို့မရဲစခန်းတွင် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးခံရခြင်း ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တပ်မတော် မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှို၊ ခေတ္တဝန်ကြီးချုပ် ဦးဘော့စ်ကို၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးများ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုသည် ဒေါ်မြင့်မြင့်မော်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ ၎င်းတို့တွင် သား (၂) ဦးရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ သည် လေးပါးရှိ၏။
ထိုလေးပါးတို့မှာ (၁) ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊ (၂) ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ၊ (၃) အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ၊ (၄) ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုလေးပါးတို့တွင် (၁) ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည် ရဟန်းတော်များလိုက်နာရသည့် ဝိနည်းများ ဖြစ်သည်။
(၂) ဣန္ဒြိယသံဝရသီလသည် မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါတို့ကို တည်ငြိမ်အောင် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။
(၃) အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလဆိုသည်မှာ မကောင်းသောအသက်မွေးမှုကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ကောင်းသောအသက်မွေးမှုကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
(၄) ပစ္စယသန္နိဿိတသီလဆိုသည်မှာ ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ရာ၌ ကိလေသာမဖြစ်ရအောင် အကျိုးကို ဆင်ခြင်ပြီး သုံးဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သီလ (၄) ပါးနှင့် တရားကိုယ် ဖော်ပြပါ သီလလေးပါးတို့တွင် ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို သဒ္ဓါတရားဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ ဘုရားရှင် ပညတ်တော်မူသမျှ ပါတိမောက္ခကို ကုဋေကိုးထောင်ကျော်သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ယုံကြည်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အကုန်ယူ၍ အသက်၌ပင် မငဲ့ကွက်ဘဲ ကောင်းစွာ ဖြည့်ကျင့်ရသည်။
သာဝကတို့အရာကား ဘုရား မပညတ်သည်ကို ငါတို့ မပညတ်အံ့။
ဘုရားရှင် ပညတ်သည်ကို ငါတို့ မဖျက်ပါအံ့။
ပညတ်တော်မူသောအတိုင်း အကုန်ယူ၍ ကျင့်ပါအံ့ဟု ဆုံးဖြတ်ချက် ချထားရမည် ဖြစ်၏၊ ပါတိမောက်လာ သိက္ခာပုဒ်တို့ကို မလွန်ကျူးခြင်း, စောင့်ထိန်းခြင်း, လိုက်နာခြင်း, ကုစားခြင်းတို့ဖြင့် စင်ကြယ်သန့်ရှင်းအောင် သုတ်သင်ရမည် ဖြစ်သည်။
ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို သတိဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ သတိဖြင့် စောင့်ရှောက်လျှင် အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ စသော အကုသိုလ်တရားတို့ မနှိပ်စက်နိုင်ကုန်။
ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ မပြည့်စုံလျှင် ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည်လည်း စောင့်စည်းရန် အကာမရှိသော ကောက်ခင်းကဲ့သို့ အရှည်မခံ၊ တံခါးမပိတ်သော ရွာကဲ့သို့ ကိလေသာခိုးသူတို့ ဝင်၍ ညှဉ်းဆဲကုန်၏၊ အမိုးမလုံသော အိမ်ကဲ့သို့ ရာဂမိုးဝင်၍ စွတ်စိုနိုင်၏၊ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဝီရိယဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ ကောင်းသော လုံ့လဝီရိယ ရှိသော သူသည်သာလျှင် မိစ္ဆာဇီဝကို ပယ်နိုင်၏၊ မအပ်မရာသော ပစ္စည်း, အစားအသောက်တို့ကို မရှာဖွေဘဲ ဆွမ်းခံသွားခြင်းစသော ဝီရိယဖြင့်သာ ရှာ၍ ရသော စင်ကြယ်သော ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း, မစင်မကြယ် မအပ်မရာ ရှာဖွေရသော ပစ္စည်းတို့ကို မြွေဆိုးအသွင် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း အာဇီဝကို ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ ပစ္စယသန္နိဿိတသီလကို ပညာဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏ ပညာရှိသော သူသည် ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ အပြစ်အကျိုးတို့ကို မြင်၏၊ ပစ္စဝေက္ခဏာ မဆင်ခြင်မူ၍ သုံးဆောင်စားသောက်ရာ၌ ဣဏပရိဘောဂအပြစ် ဖြစ်၏၊ သန္နိဓိဒုက္ကဋ်, ဝိကာလဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်၏၊ သုံးဆောင်စဉ် ဆင်ခြင်လျှင် အာပတ်မသင့်။
ပစ္စည်း၌ မက်မောခြင်း တွေဝေခြင်းကို ပယ်၍ ဓမ္မိယလဒ္ဓ (= တရားသဖြင့် ရသောပစ္စည်း)ကို ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင် စားသောက်သောအားဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အရသာ၊၅၀။
) ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို သဒ္ဓါတရားဖြင့် ပြည့်စုံစေပုံ သဒ္ဓါတရားဟူသည်.. သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အလုံးစုံသော တရားတို့ကို မကြွင်းမကျန် မှန်ကန်စွာ သိမြင်တော်မူနိုင်သော ဘုရားစင်စစ် ဖြစ်တော်မူပေသည်ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ယုံကြည်ခြင်း (မြတ်စွာဘုရား၌ ကြည်လင်သောစိတ်ကို ထားနိုင်ခြင်း)၊ ယခု ငါကျင့်ရမည့် သိက္ခာပုဒ်စုသည် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြား ပညတ်တော်မူအပ်သော သိက္ခာပုဒ်စင်စစ် ဖြစ်သည်ဟူ၍ သိက္ခာပုဒ်တရားတော်၌ ယုံကြည်ခြင်း (ကြည်လင်သောစိတ်ကို ထားနိုင်ခြင်း)၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သံဃာတော်မြတ်ကား ဤကျင့်ဝတ် သိက္ခာပုဒ်စုကို ကောင်းစွာကျင့်ကြံသော ပုဂ္ဂိုလ်တွေချည်းသာ ဖြစ်သည်ဟူ၍ သံဃာတော်၌ ယုံကြည်ခြင်း (ကြည်လင်သောစိတ်ကို ထားနိုင်ခြင်း)တို့ပင် ဖြစ်သည်။
ဤသို့ မြတ်စွာဘုရား၌၎င်း ဟောကြားအပ်သော တရားတော်၌၎င်း သံဃာတော်၌၎င်း ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရား ရှိခဲ့လျှင် ဤ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ဆောင်နိုင်၏ဟူ၍ ဆိုလိုသည်။
သို့ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြား ပညတ်တော်မူတိုင်းသော သိက္ခာပုဒ်အစုကို အကြွင်းအကျန်မထားပဲ သဒ္ဓါတရားဖြင့် ဆောက်တည်ပြီးလျှင် အသက်ကိုပင် မငဲ့ကွက်ပဲ ရိုသေစွာ ပြည့်စုံစေရာ၏။
မှန်၏..မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် စမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင် (ကိကီ၀ အဏ္ဍံ စမရီဝ ဝါလဓိံ) အစရှိသည်ဖြင့် “ယစ်မသည် မိမိအသက်ကိုစွန့်ကာ ဥကို စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၎င်း၊ စမရီသားကောင်သည် အသက်ကိုစွန့်ကာ မြီးဆံကို စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၎င်း၊ သားတယောက်တည်းသာရှိသော သူကြွယ်သည် ထိုသားတယောက်ကို ယုယုယယ စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၎င်း၊ မျက်စိတဖက်သာ အကောင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုမျက်စိတဖက်ကို ယုယုယယ စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၎င်း ထို့အတူ သီလကို စောင့်ရှောက်ကုန်သော သူတို့သည် အရွယ်သုံးပါးမှာပင် ဂါရဝတရား လက်ရှိထားကြ၍ အလွန်ချစ်အပ်သည့် သီလရှိသူများ (သီလကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူများ) ဖြစ်ကြကုန်လော့- ဟူသောစကား မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်ပြီ။
အသက်ကိုပင်စွန့်၍ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူကြသော မထေရ်များဝတ္ထု ရှေးအခါ သီဟိုဠ်ကျွန်း မဟာဝတ္တနိမည်သော တောအုပ်ကြီး၌ မထေရ်တပါးကို ခိုးသူများကဖမ်း၍ နွယ်ငန်းဖြင့် ဖွဲ့နှောင်ကာ တုံးလုံးလှဲ၍ ထားခဲ့ကုန်၏၊ မထေရ်သည် လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းထွက်လိုက ရုန်းထွက်နိုင်မည် ဖြစ်သော်လည်း အကယ်၍ ရုန်းထွက်က နွယ်ငန်းပြတ်၍ (ဘူတဂါမပါစိတ်) အာပတ်သင့် မည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ထားခဲ့သည့်အတိုင်း လျောင်းလျက်ပင် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဝိပဿနာပွါး၍ အနာဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီးလျှင် ထိုနေရာ၌ပင် ကွယ်လွန်ကာ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ဖြစ်ဘူးလေပြီ။
အခြား မထေရ်တပါးကိုလည်း သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာပင် ခိုးသူများက ဆင်သမနွယ်ဖြင့် တုတ်နှောင်ကာ မထနိုင်အောင် တုံးလုံးလှဲ၍ ထားခဲ့ကုန်၏၊ ထိုခဏ တောမီးလောင်လာသည်ရှိသော် မထေရ်သည် ထိုနွယ်ကို ဖြတ်မည်ဆိုက ဖြတ်နိုင်မည်ဖြစ်သော်လည်း အာပတ်သင့်မည်ကို စိုးရိမ်တော်မူသဖြင့် နွယ်ကိုမဖြတ်ပဲ ဝိပဿနာတရားကိုသာ ပွါးများ၍ အသက်သေခြင်းနှင့် ကိလေသာကုန်ခန်းခြင်းကို တပြိုင်နက်ညီမျှသည့် (သမသီသီခေါ်) ရဟန္တာဖြစ်ကာ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူလေသည်။
ထိုအခါ ဒီဃနိကာယ်ဆောင် အဘယမထေရ်သည် ရဟန်းငါးရာတို့နှင့်တကွ ထိုအရပ်သို့ကြွလာရာ မထေရ်၏အလောင်းကိုမြင်၍ ကောင်းမွန်စွာ သင်္ဂြိုဟ်ပြီးလျှင် စေတီ တည်ထားစေတော်မူ၏။
ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌- ပါတိမောက္ခံ ဝိသောဓေန္တော၊ အပ္ပေဝ ဇီဝိတံ ဇဟေ။
ပညတ္တံ လောကနာထေန၊ န ဘိန္ဒေ သီလသံဝရံ။
ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို သုဓ်သင် စင်ကြယ်စေသော အမျိုးကောင်းသားသည် အသက်ကိုပင်သော်လည်း စွန့်တန်မူ စွန့်ရာ၏။
မြတ်စွာဘုရား ဟောကြား ပညတ်အပ်သည့် သိက္ခာပုဒ်ကိုကား မဖျက်ဆီးရာ- ဟူ၍ ဥပဒေသစကား မိန့်ကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို သတိတရားဖြင့် ပြည့်စုံစေပုံ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို သဒ္ဓါတရားဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို သတိတရားဖြင့် ပြည့်စုံစေရာ၏။
သတိဖြင့် စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းအပ်သော ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ ပြည့်စုံမှသာလျှင် ပါတိမောက္ခသံဝရသီလလည်း အရှည်တည်တံ့ ခိုင်ခံနိုင်သည်။
ဣန္ဒြိယသံဝရသီလပျက်လျှင် ပါတိမောက္ခ သံဝရသီလလည်း ပျက်သွားတတ်၏။
မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက အရှင်ဝင်္ဂီသသည် ရဟန်းဖြစ်ပြီးစ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ရင်း ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ ပျက်ကွက်ပြီးလျှင် မိန်းမတယောက်ကို မြင်၍ ရာဂစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ အရှင်အာနန္ဒာကို- ဂေါတမနွယ်ဖွား အရှင်အာနန္ဒာဘုရား.. တပည့်တော်သည် ကာမရာဂဖြင့် ပူလောင်လှပါ၏၊ တပည့်တော်၏စိတ်ကို ကာမရာဂမီးသည် လောင်မြှိုက်အပ်ပါ၏၊ တောင်းပန်ပါသည် သနားသဖြင့် အပူငြိမ်းကြောင်း တရားကောင်းကို ဟောပြတော်မူပါ- ဟူ၍ လျှောက်ထားလေသည်။
ထိုအခါ အရှင်အာနန္ဒာက- အမှတ်သညာ ဖောက်ပြန်သည့်အတွက် သင့်စိတ်ကို ရာဂမီး လောင်မြှိုက်အပ်ပေသည်၊ ရာဂနှင့်စပ်သည့် သုဘဟူသော အမှတ်နိမိတ်ကို ပယ်ရှား၍ အသုဘအလို့ငှါ စိတ်ကိုပွါးလေ- အစရှိသည်ဖြင့် တရားဟော၍ ဟောသည့်အတိုင်း နှလုံးသွင်းသောအခါ ရာဂမီး ငြိမ်းသွားလေသည်။
တနည်းအားဖြင့် ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို ဖြည့်စွမ်းလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း ကုရဏ္ဍကလိုဏ်၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်သည့် စိတ္တဂုတ္တမထေရ်ကဲ့သို့၎င်း, စောရကကျောင်းတိုက်ကြီး၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်သည့် မဟာမိတ္တမထေရ်ကဲ့သို၎င်း ဖြစ်စေရမည်။
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဝီရိယဖြင့် ပြည့်စုံစေပုံ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို သတိဖြင့် ပြည့်စုံစေရာသကဲ့သို့ ထို့အတူ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဝီရိယဖြင့် ပြည့်စုံစေရာ၏၊ ကောင်းစွာအားထုတ်ခြင်း ဝီရိယရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာသာ မကောင်းသော အသက်မွေးမှုကို ပယ်ရှားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ မရှာမှီးအပ်သောသဘော မသင့်မလျော်သော သဘောများကို ပယ်ရှားကာ ဝီရိယဖြင့်သာ ဆွမ်းခံခြင်းအစရှိသော ကောင်းစွာ ရှာမှီးခြင်းတို့ဖြင့် ထိုသီလကို ပြည့်စုံစေ ရမည်။
ပစ္စည်းလေးပါးရရှိဖို့ မအပ်သော အမှုများ ဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်း ဆေး ပစ္စည်းလေးပါးတို့တွင် ဆွမ်းနှင့်သင်္ကန်း နှစ်မျိုးတို့မှာ ဒါယကာတို့လှူချင်အောင် အချက်နိမိတ်ပြုခြင်း၊ စကားရစ်ဝဲကာ အရိပ်အရောင် ပြောဆိုခြင်း၊ စကားလဲလှယ် ပရိယာယ်ပြောဆိုခြင်း၊ တောင်းရမ်းပြောဆိုခြင်း ဤလေးမျိုးလုံးတို့သည် မအပ်စပ်ကုန်။
(ဆွမ်းနှင့်သင်္ကန်း ရဖို့ရန်အတွက် ဤလေးမျိုး မပြုကောင်းဟု ဆိုလိုသည်။
) ကျောင်းပစ္စည်း၌ကား တိုက်ရိုက် တောင်းရမ်း ပြောဆိုခြင်းသာ မအပ်သည်။
ကျန်သုံးပါးတို့သည် အပ်စပ်ကုန်၏။
ထိုသုံးပါးတို့တွင်.. အချက်နိမိတ်ပြခြင်း ဟူသည်မှာ ကျောင်းဆောက်တော့မည်ကဲ့သို့ မြေပြုပြင်ခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်နေသော ရဟန်းအား “အရှင်ဘုရား အဘယ်ကို ပြုလုပ်နေပါသနည်း၊ မည်သူက ပြုလုပ်စေပါသနည်း” ဤကဲ့သို့ ဒါယကာတို့က မေးလာသောအခါ “တစုံတယောက်သော သူကမျှ ပြုလုပ်စေသည် မဟုတ်ပါ”ဟူ၍ စကားတုံ့ပြန်ခြင်းပင် ဖြစ်၏၊ (ဆောက်မည့်ဒကာ မရှိသေးပါဘူးဟု ပြောခြင်းဟူလို။
) ဤမြေပြုပြင်ခြင်းမှတပါး “ဤရဟန်းသည် ကျောင်းအလိုရှိသည်”ဟု လူများ သိနိုင်ကြောင်းဖြစ်သည့် အခြားကိစ္စ အမျိုးမျိုးကိုလည်း အချက်နိမိတ် ပြခြင်းဟူ၍ပင် ခေါ်ဆိုအပ်၏။
စကားရစ်ဝဲကာ အရိပ်အရောင် ပြောဆိုခြင်းဟူသည်မှာ “ဒကာတို့.. သင်တို့သည် အဘယ်သို့သောအိမ်မှာ နေကြကုန်သနည်း”ဟု မေး၍ “ပြာသာဒ်၌ နေကြပါသည်”ဟု လျှောက်ထားလျှင် “ဒကာတို့.. ရဟန်းများအားကော ပြာသာဒ်၌နေရန် မအပ်ပါသလော” စသည်ဖြင့် ပြောဆိုခြင်း ဤမှတပါးသော ကျောင်းကို အလိုရှိကြောင်း သိစေနိုင်သည့် စကားရစ်ဝဲ ပြောဆိုခြင်းမျိုးကို ခေါ်သည်။
စကားလဲလှယ် ပရိယာယ်ပြောဆိုခြင်း ဟူသည်မှာ “ရဟန်းသံဃာအား ကျောင်းနေရာထိုင်ခင်း ကျဉ်းမြောင်းလှသည်” စသည်ဖြင့် ပြောဆိုခြင်းမျိုးတည်း။
ဆေးပစ္စည်းမှာမူကား.. အချက်နိမိတ် ပြခြင်းစသော လေးမျိုးလုံးပင် အပ်စပ်၏၊ သို့သော် ရောဂါရှိ၍ အချက်နိမိတ်ပြခြင်း စသည်ဖြင့် ရရှိထားသော ဆေးပစ္စည်းကို ထိုရောဂါ ပျောက်ကင်းသောအခါ သုံးဆောင်ခြင်းငှါ အပ်သည် မအပ်သည်ကိုကား စိစစ်ဖွယ်ရှိ၏။
ဤအရာ၌ ဝိနည်းဆောင် မထေရ်များက “သုံးဆောင်ဖို့ရန် လမ်းပေါက်ကို ဘုရား ခွင့်ပေးတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အပ်၏”ဟူ၍ မိန့်ဆိုကြကုန်၏။
သုတ္တန်ဆောင် မထေရ်တို့ကမူကား “ဘုရား ခွင့်ပြုသောကြောင့် အာပတ်ကား မသင့်နိုင်ပေ။
သို့ရာတွင် စင်ကြယ်သော အသက်မွေးမှုကိုကား ပျက်စီးစေသည် ဖြစ်သောကြောင့် မအပ်”ဟူ၍ မိန့်ဆိုကြကုန်၏။
မြတ်သော ကျင့်ဝတ်တရားနှင့် ပြည့်စုံလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား မြတ်စွာဘုရား ခွင့်ပြုထားသော်လည်း အချက်နိမိတ်ပြခြင်း စကားရစ်ဝဲက အရိပ်အရောင် ပြောဆိုခြင်း စကားလဲလှယ် ပရိယာယ်ပြောဆိုခြင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်ဖော် တောင်းရမ်းပြောဆိုခြင်းတို့ကို မပြုပဲ အလိုနည်းခြင်းစသော ဂုဏ်တို့ကိုသာ အမှီပြုလျက် အသက်သေရမည် ဖြစ်စေကာမူ ဆိုအပ်ပြီးသည့် လေးချက်တို့ဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သည့် ပစ္စည်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်၍သာ ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို မှီဝဲသုံးစွဲရာ၏။
ဤပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို အရှင်သာရိပုတြာ မထေရ်မြတ်ကဲ့သို့ “အလွန်မြတ်သည့် ခေါင်းပါးမှုအကျင့်နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်”ဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
အမ္ဗခါဒကမဟာတိဿမထေရ်လည်းကြည့်။
ပစ္စယသန္နိဿိတ သီလကို ပညာဖြင့် ပြည့်စုံစေပုံ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဝီရိယဖြင့် ပြည့်စုံစေရာသကဲ့သို့ ပစ္စယသန္နိဿိတ သီလကို ပညာဖြင့် ပြည့်စုံစေရာ၏။
မှန်၏.. ပညာရှိသော သူမှသာလျှင် ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ အကျိုးအပြစ်တို့ကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်နိုင်သောကြောင့် ထို ပစ္စယသန္နိဿိတသီလသည် ပညာဖြင့် ပြီးစေအပ်သော သီလဖြစ်၏။
သို့ရကား ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ တပ်မက်ခြင်းကို ပယ်ရှားကာ တရားနှင့်အညီ ဖြစ်စေအပ်သော (ရအပ်သော) ပစ္စည်းတို့ကို ဆိုခဲ့ပြီးသော အစီအရင်အတိုင်း ပစ္စဝေက္ခဏာ ဉာဏ်ပညာဖြင့်ဆင်ခြင်၍သာ သုံးဆောင် ပြည့်စုံစေရာ၏။
စဝ်အောင်မြတ် သို့မဟုတ် ဦးအောင်မြတ် သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူသည် ယခင်က ရှမ်းပြည်နယ်၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဦးအောင်မြတ်သည် ဓနုလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဦးအောင်မြတ်ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖခင် ဦးညွန့်အောင်နှင့် မိခင် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ပွေးလှကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူသည် စစ်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ တပ်မတော်တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ဦးအောင်မြတ်သည် ဒေါ်ဖြူဖြူညွန့်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး သုံးဦးရှိသည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ပင်းတယမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ အတွက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ Category:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ Category:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ဦးတက်စိန်ကို ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇ တွင် ညောင်လေးပင်နယ်၊ ကျောက်တံခါးမြို့၌ မွေးဖွားပြီး၊ ငယ်မည် မောင်စံတင် ဖြစ်သည်။
အလုပ်အကိုင် လူရွှင်တော် ဖြစ်သည်။
လူရွှင်တော် မဖြစ်မီက ပုလိပ် ဖြစ်ဖူးသည်။
လူရွှင်တော် ဦးချစ်စရာ၏ ဖခင် ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း လူရွှင်တော်ဦးတက်စိန်၏ ငယ်ဘဝသည် ဘိုခေတ်ဟု ခေါ်သော ကိုလိုနီခေတ်တွင် မွေးသည် ဖြစ်၍ အလွန် ဆင်းရဲခဲ့သည်။
မိခင်ဖြစ်သူနှင့် အတူနေ၍ လယ်လုပ်၊ နွားကျောင်း၊ ထင်းခွေ၊ ရေခပ်ရင်းဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းပညာရေးကို သင်ပြီး ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
နွားပျောက်မှု ဖြစ်ရာမှ ဂါတ်တဲ၌ ပုလိပ်၏ အမျိုးစုံ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရရာ၊ ပုလိပ် ဖြစ်ချင်သွားခဲ့သည်။
သို့နှင့် လူဆိုးထိန်းကို ငွေတမူးနှင့် စွပ်ကျယ်အင်္ကျီ တထည် ကန်တော့လိုက်ရာ ဥုံဖွ ပုလိပ် ဖြစ်သွားသည်။
ညောင်လေးပင် ဒီအက်စ်ပီ ဆရာဘကြင်က "မြန်မာ့ကျက်သရေဆောင်" ဟူသော အမည်ဖြင့် ဇာတ်ထောင်ရာ၊ သဘင်ဝါသနာ ပါသော နှုတ်သွက်လျှာသွက် ကိုစံတင်သည် သံစေ့ အမည်နှင့် လူရွှင်တော် စတင် ကခွင့် ရခဲ့သည်။
ရွှေမန်းတင်မောင်၊ ဦးအောင်မောင်းတို့နှင့် အပြိုင် ဖြစ်သည်။
ပညာသင်ကာစ ဖြစ်၍ လေမမှန်၊ မျက်နှာ မမှန်သေး၍ သူ့ကို "သံစေ့မဖြစ်သေးဘူး၊ ခဲမူးစေ့"ဟု ခေါ်ကြသည်။
နှစ်ပါးခွင်ထဲ၌ ပြက်လုံးများ မှားသွားလျှင် လူကြီးများက "မင်းကိုတော့ အပြစ်မတင်ပါဘူး၊ မင်းဆရာကိုသာ ရိုက်ချင်တော့တာပဲ"ဟု ပြောသည့်အပြင် "ဒီကလေး ဆရာနဲ့ သမားနဲ့ ကြီးလာတာတော့ ဟုတ်ပါတယ်နော်"ဟုလည်း ကော်ကြသည်။
ပရိသတ်ရှေ့တွင် ဖြစ်၍ မျက်ရည်ကျသည် အထိ ကြုံခဲ့ရသည်။
လူရွှင်တော် ဘဝဖြင့် လူကြိုက်များ ထင်ရှားလာသောအခါကျမှ သူ့ဆရာက "ဒီလို နာအောင် ရှက်အောင် ပြောမှ မခံချင်စိတ်နဲ့ ကြိုးစားတော့မှာပေါ့၊ ပို့ပေးနေရင် မင်းနာမည် မကြီးဘူး၊ ငါ လက်ဖက်ရည် အဝသောက်ရမယ်"ဟု ဖွင့်ပြောပြသည်။
ဦးတက်စိန်၏ တွဲဖက် လူရွှင်တော်မှာ သံလုံး ဖြစ်ပြီး၊ သံလုံးညီမှာ ဥပန်း ဖြစ်သည်။
၎င်းညီသည် လူပြက်ဘဝကနေ၍ ရမည်းသင်းမြို့၌ ပြဇာတ်ထိပ်တင်စိန်အောင်လွင် ဟူ၍ မင်းသား ဖြစ်သွားသည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ကိုယ်ပိုင် ဇာတ်ထောင်သည်။
လေကြောင်းအန္တရာယ် ရှိသည့်အတွက် ညပွဲမှ နေ့ပွဲ ပြောင်းကခဲ့ကြသည်။
ဗုံးသံ သေနတ်သံကြားဝယ် ရဲဆေးတင်ရင်း အရက်ကို ကြိုက်နှစ်သက်သွားသည်။
ထိုအတွင်း ဦးချစ်စရာကို မွေးသည်။
ဗီယက်နမ်လူမျိုး (ဗီယက်နမ်: người Việt သို့မဟုတ် người Kinh) သည် ခေတ်သစ်မြောက်ပိုင်းဗီယက်နမ်ဒေသမှ ဆင်းသက်လာသော ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အများစု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၆% ရှိသည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် အခြား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများမှ ကွဲပြားစေရန်အတွက် ၎င်းတို့ကို တရားဝင်အားဖြင့် ကင်းလူမျိုး (Kinh) အဖြစ် သိရှိကြသည်။
ရှေးဟောင်းဗီယက်နမ်လူမျိုးများအတွက် အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော အမည်မှာ လပ်ခ် (Lạc) ဟု ပေါ်ထွက်သည်။
ပထဝီအနေအထားအရနှင့် ခံယူချက်အရ အရှေ့တောင်အာရှသားများအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှုနှင့် ဩဇာသက်ရောက်မှု ကြာရှည်စွာ ရှိခဲ့သည့် ကာလများက ၎င်းတို့ကို ယဉ်ကျေးမှုအရ အရှေ့အာရှသားများနှင့် ပိုမိုနီးစပ်စေခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏ မြောက်ဘက်အိမ်နီးချင်း တောင်ပိုင်းတရုတ်နိုင်ငံနှင့် တောင်ပိုင်းတရုတ်အတွင်းရှိ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ပိုမို နီးစပ်စေခဲ့သည်။
ဗီယက် (Việt) သည် ရှေးခေတ်ကာလတွင် အသုံးပြုခဲ့သော အမည်တစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာသည့် စကားလုံးဖြစ်ပြီး နမ် (Nam) သည် "တောင်ဘက်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မျိုးရိုးဗီဇ ဗီယက်လူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် ဩစတြိုအေးရှားတစ် မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိကြပြီး၊ အချို့သော တိဗက်-ဗမာ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်း နှင့် ခရာ-ဒိုင်း လူမျိုးဗီဇများနှင့်လည်း ပေါင်းစပ်မှု ရှိကြသည်။
မျိုးရိုးဗီဇ စမ်းသပ်မှုများအရ ဗီယက်လူမျိုးများတွင် O1-M119၊ O2-M122၊ O-M95 တို့ကဲ့သို့သော အမျိုးသားမျိုးရိုး haplogroup များတွေ့ရပြီး၊ ၎င်းတို့သည် တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့်အရှေ့တောင်အာရှဒေသများတွင် တွေ့ရသည့် ဗီဇများဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဗီယက် လူမျိုးသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ရှေးအချိန်ကတည်းက လူမျိုးဆိုင်ရာ ပေါင်းစပ်မှုများအလွန်များသော အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု သုတေသနများ၌ ဖော်ပြထားသည်။
သမိုင်းကြောင်း Kinh လူမျိုးသည် သမိုင်းအရ မြစ်နီမြစ်ဝှမ်း ဒေသတွင် နေထိုင်ခဲ့သော ဗီယက်မဉ်း (Viet-Muong) အုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ဂေါင်းဘုရင်မင်းဆက်များကာလမှစ၍ Kinh လူမျိုးသည် ဒေါင်းဘုရင်မင်းဆက်၊ Ngô, Đinh, Lý, Trần မင်းဆက်များအတွင်း အဓိကလူမျိုးအဖြစ် တည်ဆောက်လာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် စာပေ၊ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအပေါင်းတို့ကို စွမ်းစွမ်းတမန် သက်ရောက်ခံခဲ့ရသည်။
သို့ရာတွင် Kinh လူမျိုးသည် အချိန်အဆက်ဆက်တိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်၍ လွတ်လပ်ရေး ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၁၅ ရာစုအတွင်းမှစ၍ လွတ်လပ်သော ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ယနေ့အခါ Kinh လူမျိုးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ လူဦးရေ၏ အများစု ဖြစ်ပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အဓိက အခန်းကဏ္ဍ ထမ်းဆောင်နေသည်။
ဒန်နီယယ် ဘာနော့လိ(;Mangold, Max (1990) Duden — Das Aussprachewörterbuch. 3. Auflage. Mannheim/Wien/Zürich, Dudenverlag. ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၀၀ – ၁၇ မတ် ၁၇၈၂)သည် ဆွစ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်နှင့် ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဘာနော့လိညီအစ်ကိုများထဲမှ ထင်းရှားသော သင်္ချာပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူအား မက္ကဲနစ်ပညာရပ်တွင် အထူးသဖြင့် Fluid mechanics တွင် သင်္ချာပညာအား အသုံးချသင်္ချာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်မှု၊ ဖြစ်တန်စွမ်း(Probability)နှင့် စာရင်းအင်းပညာ(Statistics)တို့တွင် ရှေးဦးလမ်းသစ်ထွင်မှုတို့ကြောင့် ထင်ရှားသည်။
သူအမည်အား အမှတ်ရစေရန် စွမ်းအင်တည်မြဲမှုနိယာမမှ စံအခြေအနေတစ်ခုကို ဘာနော့လိနိယာမဟု မှည့်ခေါ်ထားပြီး mechanism ကို သင်္ချာနည်းဖြင့် ဖော်ပြထားကာ ၂၀ ရာစု၏ အရေးပါသော နည်းပညာဖြစ် ကာဘရိုက်တာနှင့် လေယာဉ်တောင်ပံတို့၏ အခြေခံသဘောတရားဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ ဒန်နီယယ် ဘာနေလိကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ ဂရိုနင်ဟန်မြို့တွင် သင်္ချာပညာ၌ ထူးချွန်ထင်ရှားသော မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Murray Rothbard. Daniel Bernoulli and the Founding of Mathematical Economics , Mises Institute (excerpted from An Austrian Perspective on the History of Economic Thought) ဘာနောလိမိသားစုသည် မူလက စပိန်-နယ်သာလန်ပြည်နယ် Antwerp မြို့မှ ဖြစ်ပြီး ဟျူးဂျနိုးဘာသာဝင်တို့ကို စပိန်တို့၏ ဖိနှိပ်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်စေခြင်းငှာ ဒေသပြောင်းရွေ့ နေခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဖရန့်ဖွတ်မြို့တွင် ခေတ္တမျှနေကြပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဘာဆဲလ်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ကြသည်။
ဒန်နီယယ်သည် ဂျိုဟန် ဘာနောလိ(ကဲကုလဘာသာရပ်တွင် "အစောပိုင်းတိုးတက်ဖွံဖြိုစေခဲ့သူ"များမှ တစ်ဦးဖြစ်သူ)၏ သားဖြစ်ပြီး ဖြစ်တန်စွမ်းသီအိုရိကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သူ ဂျက်ကော့ ဘာနေလိ၏ တူဖြစ်သည်။
မွေးချင်းညီအစ်ကို နောက်ထပ်နှစ်ဦး ရှိပြီး နီကိုလပ်နှင့် ဂျိုဟန်(၂) ဟုခေါ်သည်။
ဒန်နီယယ်နှင့် ဖခင်ဆက်ဆံရေးမှာ ချောမွေ့ပြေလည်ခြင်းမရှိပဲ အဖုအထစ်များ ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ပဲရစ်တက္ကသိုလ်၌ ကျင်းပသော သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာပြိုင်ပွဲတွင် ပထမနေရာရယူရန် သားအဖနှစ်ယောက်လုံး ပြိုင်ပွဲဝင်ကြရာ ဂျိုဟန်သည် ဒန်နီယယ်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြောခံသည်ကို ရှက်ဖွယ်ကောင်းသဖြင့် မခံစားနိုင်ကာ သားဖြစ်သူ ဒန်နီယယ်ကို အိမ်မှနှင်ထုတ်ခဲ့သည်။
ဂျိုဟန်ဘာနောလိသည် ဒန်နီယယ်ရေးသားသော စာအုပ်ဖြစ်သည့် Hydrodynamica မှ အဓိကအချက်တို့ကို ကူးချကာ သူ၏စာအုပ်ဖြစ်သော Hydraulica တွင်း ခိုးယူးကူးချခဲ့ပြီး ရက်စွဲအား Hydrodynamica စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ရက်စွဲ၏ အရင်ရက်စွဲကို အသုံးပြုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဒန်နီယယ်သည် ဖခင်ဖြစ်သူနှင့် ပြေလည်အောင် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဖခင်မှာ သူ၏ အမျက်ဒေါသတွေကို သူသေဆုံးသည်ထိတိုင် သယ်ဆောင်၍ သွားခဲ့လေသည်။
(1998) ကျောင်းနေစဉ်အရွယ်တွင် သူ့ဖခင်ဂျိုဟန်သည် သူအား စီးပွားရေးဘက်တွင် လိုက်စားစေလိုသည်။
သင်္ချာပညာရှင်အဖြစ် စောင့်မျှော်ခြင်းကို ဆင်းရဲခြင်းဆုလာဘ်ဟု ဖခင်ဖြစ်သူက မှတ်ယူသည်။