kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကား အင်ဂျင်ဆလင်ဒါအတွင်းက လေ နဲ့ ဓာတ် ဆီ ဟာ ကနဦးမှာ ကောင်းကောင်း မီးမလောင်လို့ နောက်ပိုင်းမှာလောင်အားကောင်း ပြီး ဗြုန်းစားကြီး ဖိအားမြင့်တက် လာတဲ့အခါ စက်ခေါက်သံ ဖြစ် ပေါ်လာပါတယ်။
အဲဒီလို စက်ခေါက်သံကို ဆန့်ကျင်စေတဲ့ စွမ်းရည်အဖြစ်ဖြင့် အောက်တိန်း နံပါတ်က ဖော်ညွှန်းပါတယ်။
အောက်တိန်းနံပါတ်နိမ့်ရင် စက်ခေါက်သံဖြစ်ပေါ်ဖို့ အလားအလာ များလေဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ဆီ တစ်ခုရဲ့ အောက်တိန်းနံပါတ် ဘယ်လောက်ရှိတယ်ဆိုတာ သိလိုရင် တိုင်းထွာစမ်းသပ်လိုတဲ့ ဓာတ်ဆီနမူနာကိုယူပြီး အောက် တိန်းနံပါတ် ၁ဝဝ ရှိတဲ့ အိုင်ဆို အောက်တိန်းဆီနဲ့ အောက်တိန်း နံပါတ် သုညရှိတဲ့ ဟက်ပတိန်းဆီ နှစ်မျိုးကို အချိုးပြုရောစပ်ထားတဲ့ ဆီနဲ့ သုတေသနအင်ဂျင်စက် အတွင်း ထည့်သွင်းမောင်းနှင်ပြီး စက်ခေါက်သံအရ နှိုင်းယှဉ်ကြည့် တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို စမ်းသပ် မောင်းနှင်လို့ရတဲ့ သုတေသန အင်ဂျင်စက်မျိုးကို CFR (Co-operative Fuels Research Engine) ခေါ်ပါတယ်။
အဲဒီအင်ဂျင်မှာ ဆလင်ဒါတစ်လုံး တည်းပါရှိပြီး ကွန်ပရက်ရှင်း အချိုးကိုလဲ အတင်အချ လုပ်လို့ ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီစက်နဲ့ တိုင်းထွာရရှိတဲ့ ဓာတ်ဆီအောက် တိန်း နံပါတ်ကို RON (Research Octane Number) သုတေသန အောက်တိန်းနံပါတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။
များသောအားဖြင့် ဓာတ်ဆီ အရောင်းဆိုင်တွေမှာ အလိုရှိရာ ဓာတ်ဆီကို ဝယ်ယူဖြည့်သုံးနိုင် အောင် ပုံမှန်ဓာတ်ဆီ (Regular Grade Gasoline) နဲ့ အဆင့်မြင့် ဓာတ်ဆီ (Premium Grade Gasoline) ဆိုင်းဘုတ်အောက်မှာ အောက်တိန်းနံပါတ်ဘယ်လောက် ရှိတယ်ဆိုတာရယ်၊ အောက်တိန်း နံပါတ် မြင့်တက်အောင် ရောစပ် ထည့်ပေးထားတဲ့ ဩဂဲနစ်ခဲဆေး ပါရှိခြင်း ရှိ မရှိဆိုတာရယ်၊ ဆီဈေးနှုန်းရယ် ဖော်ပြထားတာ တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ပုံမှန်ဓာတ်ဆီနဲ့ အဆင့်မြင့် ဓာတ်ဆီ ခွဲခြားရာမှာတော့ ယေဘု ယျအားဖြင့် ဓာတ်ဆီရဲ့ အောက် တိန်းနံပါတ် ၉ဝ အောက်ကို ပုံမှန် ဓာတ်ဆီလို့ အသိအမှတ်ပြုလေ့ရှိ ပြီး အောက်တိန်းနံပါတ် ၉ဝ ကျော်တာနဲ့ အဆင့်မြင့်ဓာတ်ဆီ အဖြစ် ခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။
ဟို အရင်တုန်းကတော့ အဆင့်မြင့် ဓာတ်ဆီဆိုရင် ခဲဆေးရည်နဲ့ ရောစပ်ထားလေ့ရှိပြီး ခဲဆေးရည်မပါတဲ့ ဓာတ်ဆီကို ပုံမှန်ဓာတ်ဆီလို့ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြပါတယ်။
စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့အချက် က ဓာတ်ဆီ ရဲ့ အောက်တိန်း နံပါတ်ဟာ ဩဂဲနစ်ခဲဆေးရည် ဖြစ်တဲ့ Tetra-Ethyl Lead (TEL) သို့မဟုတ် Tetra-Methyl Lead (TML) ကို ဓာတ်ဆီထဲ နည်းနည်းလေး (ဓာတ်ဆီ တစ်ဂါလန်တွင် ခဲဆေးရည် လေးဂရမ်ထက်မများ) ရောစပ်ထည့်ပေးလိုက်ရင် မူလဓာတ်ဆီ ရဲ့ အောက်တိန်းနံပါတ်ထက် ၁၂၊ ၁၃ နံပါတ်လောက် ပိုတက်လာ နိုင်တာ တွေ့ရှိရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ခဲဓာတ်ငွေ့ဟာ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေတဲ့အတွက်ရယ်၊ ခဲဓာတ်ပါဝင်နှုန်းကို နိုင်ငံ အလိုက် ကန့်သတ်ချက်တွေရှိတာရယ်၊ ခဲဆေးရည် ဘယ်လောက်တိုးမြှင့်ထည့်ပေမဲ့လဲ အောက်တိန်းနံပါတ် ထပ်မတက်လာတော့တာ ကြောင့် ခုချိန်မှာ ခဲဓာတ်မပါတဲ့ ဓာတ်ဆီကို အသုံးပြုများလာတာ တွေ့ရပါမယ်။
ဒါပေမဲ့ ဓာတ်ဆီနဲ့ မောင်းနှင်တဲ့ အင်ဂျင်စက် အကြီးစား ကားကြီးတွေမှာတော့ ခဲဆေးရည် ရောစပ်ထားတဲ့ ဓာတ်ဆီနဲ့ ပိုသင့်လျော်တယ်လို့သိရပါတယ်။
တချို့ နိုင်ငံတွေမှာတော့ ဩဂဲနစ် ခဲဓာတ်ဆေးရည်လိုပဲ အာနိသင်ရှိတဲ့(MMT) လို့ အတို ကောက် ခေါ်ကြတဲ့ ဩဂဲနိုမန်ဂနိစ် ဓာတုဆေးရည်ကို ဓာတ်ဆီ အောက်တိန်းနံပါတ် မြှင့်တင်ရာမှာ အသုံးပြုနေတယ်လို့ သိရပါ တယ်။
ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဓာတ်ဆီရဲ့ အောက်တိန်းနံပါတ်ဟာ အဖျင်းဆုံးတော့ ရွန် (RON) ၇၆ လောက်ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဒီကနေ့လို စက်ပုံစံသစ်တွေ နဲ့ မောင်းနှင်ပြေးလွှားနေကြတဲ့ မော်တော်ကားများအတွက်ဆိုရင် အောက်တိန်းနံပါတ် ၉ဝ ကျော်တဲ့ ဓာတ်ဆီဖြစ်လေ ကောင်းလေ၊ တစ်ဂါလန် ရောင်းဈေးနှုန်းလည်းများလေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
မြန်မာ ရေနံချက်စက်ရုံတွေမှာ လက်ရှိ ချက်လုပ်ဖြန့်ဖြူး ရောင်းချပေး နေတဲ့ ဓာတ်ဆီ နှစ်မျိုးရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။
အနိမ့်ကားများ အတွက် ရွန် အောက်တိန်းနံပါတ် ၇၈ ရှိ ပြီး အမြင့်ကားများအတွက် ရွန် အောက်တိန်းနံပါတ် ၉၂ ရှိ တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘေးဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဩဂဲနစ် ခဲဆေး ရောစပ်ထည့်သွင်း မထားဘူးလို့လဲ သိရပါတယ်။
နည်းပညာတွေ တိုးတက်လာတဲ့ ခုချိန်မှာ ဓာတ်ဆီကို နည်းစဉ်သစ်တွေနဲ့ အောက်တိန်းနံပါတ်မြင့်တဲ့ ဓာတ်ဆီရအောင် ချက် လုပ် ရောစပ် ပြုပြင်ပေးနေတဲ့အပြင် လေထု မညစ်ညမ်းဖို့ လုပ်ဆောင်ရာမှာ အရက်အုပ်စုမှာ ပါဝင်တဲ့ မက်သနော၊ အီသနောလ်၊ တာရှာရီ ဗြူတိုင်းလ် အယ်လ်ကို ဟော (Tertiary Butyl Alcohol) တို့နဲ့ MTBE လို့ သိကြတဲ့ မီသိုင်းလ်တာရှာရီဗြူ တိုင်းလ်အီ သာ (Methyl Tertiary Butyl Ether) စတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေနဲ့ ရောစပ်ပေးပြီး ခဲဆေးရည်မပါတဲ့ ပြန်လည် ပုံစံပြု ဓာတ်ဆီ (Reformulated Gasoline) ကို အချို့နိုင်ငံတွေမှာ ထုတ်လုပ် သုံးစွဲနေကြပါပြီ။
အီသနောလ် (Ethanol) အရက် ၁ဝ ရာခိုင် နှုန်းနဲ့ ရောစပ်ထားတဲ့ ဓာတ်ဆီ ကို ဂက်ဆိုဟော (Gasohol) လို့ ခေါ်ကြပြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ မှာတောင် သုံးစွဲနေကြသည်။
မော်တော်ယာဉ် မောင်းနှင်တဲ့ လောင်စာဓာတ်ဆီ ကို အင်ဂျင်စက် လည်ပတ်မှု ကောင်းအောင်ရယ်၊ အင်ဂျင်က စွန့်ပစ်လိုက်တဲ့ အိတ်ဇောပိုက် မီးခိုးငွေ့များကနေ ပတ်ဝန်းကျင်ကို မညစ်ညမ်းအောင်ရယ်ဆိုပြီး ယာဉ်သစ်၊ စက်သစ်တွေနဲ့ လျော်ညီတဲ့ ဓာတ်ဆီမျိုး ထုတ်လုပ်ရာ မှာ အင်ဂျင်စက် အတွင်းပိုင်းနဲ့ ကာဘရိုက်တာနဲ့ဘားတွေ၊ ပလပ် တွေ ချေးတက်၊ အမှုန်အမွှား ဖြစ်ပေါ်၊ အနယ်ထိုင်၊ ချေးတင် စတာတွေမဖြစ်စေဘဲ အင်ဂျင် အတွင်းပိုင်း သန့်စင်နေဖို့အတွက် ဓာတု ဓာတ်ပေါင်းဆေးများ (Chemical Additives) ကိုလဲ ထည့်ပေးတာ သိရှိ မှတ်သားရ ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မော်တော် ကားရဲ့ အိတ်ဇောပိုက်မှာ ဓာတု ဓာတ်ကူဆေး ထည့်ထားတဲ့ ကိရိ ယာ (Cartalytic Converter) တပ်ဆင်ပြီး ကားအိတ်ဇောက ထုတ်လိုက်တဲ့၊ မီးခိုးထဲမှာပါတဲ့ အန္တရာယ် ဓာတ်ငွေ့တွေကို ဘေး ကင်းစေတဲ့အဆင့် အခြေအနေ ရောက်အောင် ပြောင်းလဲပစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အဲဒီ ကိရိယာမျိုး တပ်ထားတဲ့ ကားတွေ အတွက် ဓာတ်ဆီကို ခဲဆေးလွတ် ဓာတ်ဆီပဲ သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ခဲဆေးနဲ့ ရောစပ်ထားတဲ့ ဓာတ် ဆီဆိုရင် ဓာတ်ကူဆေးရဲ့ အာနိ သင် ပျက်စီးသွားပါလိမ့်မယ်။
ဓာတ်ဆီအကြောင်း နားလည်ဖို့ ဓာတ်ဆီရဲ့အရည်အသွေး၊ ဂုဏ်သတ္တိများနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်တာတွေကို အကြမ်းဖျင်းလောက် သိထားသင့်ပါတယ်။
မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒလုပ် ငန်းက ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဓာတ်ဆီ စံချိန်စံညွှန်းမှာ အဖျင်းဆုံး ၁၂ မျိုးလောက်ရှိတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။
ဓာတ်ဆီအရောင်၊ သိပ်သည်းဆ၊ ဓာတ်ဆီအငွေ့ပျံအပူချိန် အစ၊ အလယ်နှင့် အဆုံး၊ ဓာတ်ဆီငွေ့ရဲ့ တွန်းကန်အား၊ ကန့်ဓာတ်ပါဝင်မှုနှုန်း၊ ကော်ဂျီး ဖြစ်မှုနှုန်း၊ အောက်တိန်းနံပါတ်၊ ခဲဓာတ်ပါဝင်နှုန်း၊ ဆီအပျစ်အကျဲ စတာတွေ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး အဲဒီစမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်တွေကတဆင့် ဓာတ်ဆီဟာ စံပြုချက်များ ကို ပြည့်မီခြင်းရှိမရှိ သိနိုင်ပါ တယ်။
ဓာတ်ဆီအရောင်ကို ဓာတ် ဆီချက်လုပ် ရောင်းချတဲ့ ကုမ္ပဏီ တွေက လိမ္မော်ရောင်၊ အနီရောင်၊ အစိမ်းရောင် စတဲ့ ကြိုက်ရာ အရောင်ကို ဆေးဆိုးပေးပြီး တခြားက ဓာတ်ဆီနဲ့ ခွဲခြားသိသာအောင် ပြုလုပ်ပါတယ်။
အရပ်သုံး၊ တပ်မတော်သုံးကိုလဲ သိသာနိုင်အောင် အရောင်ဆိုးပေး ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ဆီကို အရောင်ဆိုးထားခြင်းဖြင့် ဓာတ် ဆီထဲမှာ ဥပါဒ်အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင် တဲ့ ခဲဆေးများပါတာကို သတိပြု ကြစေဖို့အတွက်လဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သိပ်သည်းဆကတော့ ဓာတ်ဆီ ပမာဏ များများရောင်းဝယ်ကြတဲ့အခါ ဓာတ်ဆီတန်ချိန်ကို တွက်ချက်နိုင်အောင်နဲ့ ဓာတ်ဆီဟုတ် မဟုတ် အကြမ်းဖျင်း ခန့်မှန်းနိုင်အောင် ဖြစ်ပါတယ်။
အငွေ့ပျံနှုန်းနဲ့ အပူချိန်ကို သိရှိခြင်းအား ဖြင့် ဆီစားများမများ၊ အင်ဂျင် စက် နှိုးရလွယ်မလွယ် သိရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျန်တဲ့ စမ်းသပ်ချက်တွေဟာလဲ စောစောက ဖော်ပြထားတဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတွေနဲ့ ညီညွတ်ခြင်းရှိမရှိ သိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ဆီ အသုံးပြုသူများအနေနဲ့ ဓာတ်ဆီရဲ့အရည်အသွေး စံပြုချက်တွေကို စမ်းသပ်ပေးတဲ့ ဓာတ်ခွဲလုပ်ငန်း အသေးစိတ်ကို သိရှိဖို့ဟာ အဓိကမဟုတ်ပါဘူး။
ဓာတ်ဆီရဲ့ အရည်အသွေး၊ ဂုဏ် သတ္တိများကိုတော့ မိမိနိုင်ငံ အတွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာက လက်ခံ အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ဓာတ်ဆီ စံညွှန်းနဲ့ ညီမညီဆိုတာ စံချိန်ဝင် တိုင်းထွာရေးကိရိယာတွေ အသုံးပြုပြီး သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ စစ်ဆေးမှု နည်းစဉ်တွေနဲ့ စစ်ဆေးပါတယ်။
စမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်များကိုတော့ ရေနံချက်စက်ရုံ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်ဌာနနဲ့ သုတေသနဌာနတွေက တရားဝင် ထုတ်ပြန်ပေးကြပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံအများရဲ့ အသိအမှတ်ပြု စံချိန်စံညွှန်း အဖွဲ့ကြီးတွေကတော့ ASTM (American Society for Testing and Materials)၊ API (American Petroleum Institute)၊ ISO (International Standard Organization)၊ IP (Institute of Petroleum) တို့ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းအလိုက်မှာလဲ ရေနံ နဲ့ ရေနံထွက်ပစ္စည်းများအတွက်လစံသတ်မှတ်ထားတာ ရှိကြပေမဲ့လအားလုံးလိုလိုဟာ အဲဒီအဖွဲ့ကြီးတွေရဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်ဘောင်အတွင်း အကျုံးဝင်နိုင်အောင် စံပြုကြတာကို တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရေနံချက်စက်ရုံများ က ချက်လုပ်ပေးနေတဲ့ ဓာတ်ဆီနဲ့တကွ အခြားသော ရေနံထွက်ပစ္စည်းတွေဟာလဲ နိုင်ငံတော် အစိုးရရဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်မူဘောင်နဲ့အညီ ရှိနေပြီး ကမ္ဘာ့စံချိန်စံညွှန်းတွေနဲ့လဲ နီးစပ်စွာ ကိုက် ညီမှုရှိတာ သိရှိရသည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ်၊ အမှတ်(၂)၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ် မက်သိန်း (methane) ကိုးကား မှီငြမ်း -၁၉၉၄-၁၉၉၆ ထိုင်းရေနံ ဓာတုဗေဒ စက်ရုံတည်ဆောက်စဉ် တီပီအိုင်နှင့် ရှယ်ဗာရွန် ကုမ္ပဏီ ဆွေးနွေးချက်များ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ ဖြစ်သည်။
ဖန်ပုလင်းအတွင်းရှိ ဒီဇယ်ဆီ ဒီဇယ်ဆီသည် ရေနံမှ ဓာတ်ဆီကို သန့်စင်ယူပြီးနောက် ကျန်ရှိသည့် ပစ္စည်းမှ ထုတ်လုပ်သော ဒီဇယ်အင်ဂျင်စက်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် လောင်စာဆီ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
Gသည် ၇ လုံးမြောက်သော အခြေခံ လက်တင်အက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
G သည် C ၏ မူကွဲ စာလုံးတစ်လုံးဖြစ်ပြီး K သံမှ ကွဲပြားစေရန်အတွက် ရှေးဟောင်းလက်တင်စာပေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
G အား အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် /ge/; အများကိန်းအတွက် /ges/ ဟူ၍ အသံထွက်သည်။
The American Heritage Dictionary of the English Language. 1976. ရောမခေတ် ဘီစီ ၂၃၀ ခန့်တွင် ပထမဆုံးသော အခပေးစာသင်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ရန်အတွက် အကျဉ်းသား ဘဝမှ လွတ်မြောက်ပေးခြင်းခံရသူတစ်ဦးဖြစ်သူ Spurius Carvilius Ruga မှ ထိုစာလုံးအား တီထွင်ပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက်သူ၏ကျောင်းတွင် ထိုစာလုံးကို သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
ယခင်က G အား Z နေရာတွင် အစားထိုးခဲ့သည်။
ထို့နောက်G သံသည် K ဖြစ်လာသကဲ့သို့ပင် G သံသည် ပျော့ပြောင်းလာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် G အသံထွက်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှသည် ရောမဘာသာထိအောင် အသံထွက် အမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။
G တွင် ရေးသားနည်း ၂ မျိုး ရှိလေသည်။
အက္ခရာအသေး G တွင် g ကို Double-Story ၍ခေါ်ပြီး နှင့် ɡ ကို Single-Story ဟုခေါ်သော G ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
သို့သော် ɡ သည်သာလျှင် နိုင်ငံတကာ အက္ခရာရေးနည်းတွင် အသုံးပြုလေသည်။
Double Story Gတွင် အဝိုင်းနှစ်ခု ဆက်ထားသော g အပေါ်ရှိ အမျှင်ကလေးကို နား(ear) ဟု ခေါ်လေသည်။
အသုံးပြုပုံ ကွန်ပျူတာပိုင်းတွင် G အား ကွန်ပျူတာ သိမ်းဆည်းမှု ပမာဏပြသော အတိုင်းအတာတစ်ခုဖြစ်သည့် Giga ဟူသော စကားစုအား အတိုကောက် အနေဖြင့် G ဟူ၍ ပြသသည်။
ယူနီကုဒ်တွင် အက္ခရာကြီး G အား ယူနီကုဒ် အမှတ်U+0047 အဖြစ်သုံးပြီး အက္ခရာသေး g အား U+0067 အဖြစ် သတ်မှတ် အသုံးပြုသည်။
အမေရိကန် လုပ်ရှားမှုဓာတ်ပုံ အဖွဲ့အစည်းမှပေးသော G အဆင့်သည် ရုပ်ရှင်ကို ပရိတ်အား ပြသရန် ကောင်းသည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။
ဂီတတွင် G သည် Sol ဟူသော ဂီတ သင်္ကေတ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်ဘာသာတွင် G သည် ၁၀ လုံးမြောက်သော ဗီယက်နမ် အက္ခရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အရောင်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင်လည်း RGB ဟူ၍ ရှိပြီး G သည် အစိမ်းရောင် Green ကို ကိုယ်စားပြုသော အက္ခရာ ဖြစ်သည်။
နှစ်မျိုးရေးသားသော G အက္ခရာသေး ပုံများ ကိုးကား Category:လက်တင်အက္ခရာ။
ဒေါ်မေလှမြိုင် ဆိုထားတဲ့ “မြိုင်” သီချင်းပါ။
မူရင်းအဆိုရှင်ကတော့ မြခြေချင်းမငွေမြိုင်တဲ့။
ရွှေမန်းတင်မောင် ရဲ့ ကန့်ကူလက်လှည့်ဆရာမ ဖြစ်ပြီး အင်မတန်ဇာတ်စီးကောင်းတယ် လို့ နာမည်ကျော်ပါတယ်။
ရွှေမန်းရဲ့ ဗုဒ္ဓဝင်ဇာတ်တော်တွေမှာ သူ့ အနုပညာအမွေတွေကို တစွန်းတစ အကဲခတ်နိုင်ပါတယ်။
သူ့ခေတ်ကထုတ်တဲ့ မျက်နှာချေထုတ်ကြော်ငြာတွေမှာ မြင်ဖူးသလောက်တော့ မျက်လုံးမျက်ခုံးကောင်းကောင်း ဗမာဆန်ဆန်ချောတဲ့ အမျိုးသမီးကြီးပါ။
ဦးသုမောင်ဆိုတဲ့ ပန်းဦးပန်မယ့်သူ သီချင်းထဲက “လက်ဦးပန်ချင် အမြန်ပင်လာခဲ့ဖို့ ကိုခေါ်ချင်ပါတယ် မောင်ခေါ်ချင်ပါတယ် ..” ဆိုတာလည်း သူဆိုထားတဲ့သီချင်းပါပဲ။
ဒီသီချင်းကို နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် က ရေးပေးပြီး အဆိုရှင်ရဲ့ ပညာစွမ်းကို သေတ္တာမှောက်ပြမည့် ကိုယ်ရည်သွေး တေးတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။
မေလှမြိုင် ကတော့ စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာ့အသံ မှာ ထိပ်ထိပ်ကြဲပညာရှင်ကြီးပါပဲ။
သူ့အသံက ပီလည်းပီ၊ မြည်လည်းမြည်၊ ကြည်လည်းကြည်တဲ့ ပါရမီရှင်ကြီးပါ။
သီချင်းစာသားကို တစ်လုံးချင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း၊ ဌာန်ကရိုဏ်းကျကျ ဆိုထားပါတယ်။
စာဘောင်ပဲ့အောင်ဆိုတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒါတောင်မှ နှစ်တွေကြာလာတဲ့အခါ စာသားတွေကို နားကြားနဲ့ ထင်သလိုပြင်ဆိုကြရင်း “မြိုင်ဆိုရင် ဆိုင်သလို စကားနော် မြိုင်အပိုမကြွားဘူး တရားနဲ့ပျော်တဲ့ မြိုင်..မမြိုင်၊ မမြိုင်..” ကို တချို့ကဆိုကြရာမှာ ”မြိုင်ဆိုရင် စိုင် ဂဠုန် နဂါးရော မြိုင်ဗိုလ်မထားဘူး အများကတင်တဲ့မြိုင်..” လို့ ဆိုကြတာ တော်တော်ကြားမိပါတယ်။
အဓိပ္ပာယ်တခြားစီပါ။
မြိုင်(သီချင်းစာသား) အများနဲ့အကုန်ဆိုင်… မြိုင်ဆိုလျှင်ဖြင့် အင်မတန်ကောင်း..။
မြခြေကျင်းငွေမြိုင် ဆိုရင်ဖြင့် အင်မတန့် အင်မတန် ကောင်း..။
(မြိုင် အကြောင်းကို အသီးသီးမှတ်စရာ၊ လှည့်လည်ကြံရှာ ကြည့်မိပြန်ရာ ဣတိတဿမာ ထို့ကြောင့်..)၂ (အကြံထူးပါတဲ့ ဉာဏ်ထူးပါတဲ့ ကံထူးပါတဲ့မြိုင်၊ ကြည်ကြည်လင်လင် အေးအေးဆေးဆေး မြိုင်)၂ (တန်ဆောင်မုန်း တန်ဆောင်တိုင် သူ့အိမ်ထဲလည်းမြိုင်၊ ကိုယ့်အိမ်ထဲလည်းမြိုင် အရပ်ချင်းညီညီပြိုင်၊ အရပ်ချင်းကပြိုင်၊ ပွားရာကမှနိုင်၊ များရာကမှနိုင် အရပ်ချင်းညီညီပြိုင်)၂ စိတ္တရဂီဝါ ရာဇာမင်းတို့ ဘာသာချင်းမို့ အချင်းချင်းပျော်တဲ့မြိုင်၊ (အကြောင်းယှဉ်ပြိုင် ၎င်း ခင်မြိုင်)၂ (မင်းဝံတောင်မောင်း ခြောက်သောင်းတောမြိုင်)၂၊ ပြုမူအင်အားဇောပိုင် ပုထုဇဉ်များတောမြိုင်၊ ရှိသမျှမြိုင်တွေကုန်အောင် မပြောပါရစေနဲ့ မောလှချေရဲ့၊ (တကယ့်ကိုထူးတဲ့ မမြိုင် စန္ဒကူးနံ့သာမွှေးတဲ့မြိုင်)၂၊ (စားတော့လည်းမြိုင် သွားတော့လည်းမြိုင်၊)၂ မမြိုင်၊ မမြိုင်၊ မဟာမြိုင်ကြီးမှာ တစ်ယောက်တည်း ပျော်တဲ့ မြိုင်။
(မြိုင်ဆိုလျှင် ဆိုင်သလိုစကားနော် မြိုင်အပိုမကြွားဘူး တရားနဲ့ပျော်တဲ့ မြိုင်၊ မမြိုင်၊ မမြိုင်) ၄ (စောင်းနဲ့လည်းမြိုင် အကဲပိုင် တယောနဲ့လည်းမြိုင် အကဲပိုင်)၂ ပန်းမြိုင်လယ် စပါယ်ရှယ်သီချင်းကို ရိုးတိုးရွတ ခနခန ဆိုတဲ့မြိုင်၊ အသုံးကျတဲ့ အကိုတို့မြိုင်၊ မမုန်းကြနဲ့ အကိုတို့မြိုင်၊ မြိုင်ကြီးတောမှာ တစ်ယောက်တည်းပျော်တဲ့မြိုင်။
မြိုင်..မြိုင်..မြိုင်.. ကျွန်မ၊ စတိုင်..စတိုင်..စတိုင်..ကျကျနန၊ ဂဃနဏ စုံစုံလင်လင် ခုံခုံမင်မင်၊ ရဂုံတွင် မြိုင်တွေက ပေါလှချည်ရဲ့..။
မြိုင်တွေစုံအောင်လေ ကျွန်မ ဂုဏ်တင်လို့လည်း မကြွားတတ်ပါဘူး..။
သနားစရာမမြိုင်....၊ ချစ်စရာမမြိုင်၊ အဆုံးအပိုင်ရနိုင် ... မမုန်းနိုင်မမြိုင်၊ ကာလတီးလုံး ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်၊ နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် ထွင်တဲ့ မြိုင်၊ Category:မြန်မာသီချင်းများ။
I သည် အခြေခံလက်တင်အက္ခရာတွင် ကိုးလုံးမြောက် အက္ခရာဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် I သည် အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါတွင် နာမ်စားအဖြစ် အသုံးပြုသော အက္ခရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤနေရာတွင် I (နာမ်စား) ကို ကြည့်ရှု့ပါ။
စီမီတစ်ဘာသာရှိ လက်မောင်းနှင့်လက်ဖဝါးပုံ နံရံဆေးရေး ပန်းချီပုံ တစ်ခုမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည် ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ထိုရုပ်ပုံအား အီဂျစ် အရုပ်စာသင်္ကေတတွင် ရှိသော လည်ချောင်းဖြင့် ပွတ်တိုက်ဗျည်းသံ (/ʕ/) အား ကိုယ်စားပြုထားသည့် အီဂျစ်အရုပ်စာသင်္ကေတမှ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်မှ သေချာသလောက် ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။
j သည် i မှ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာသော အက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုအက္ခရာနှစ်ခု စလုံးကို ၁၆ ရာစုမှစ၍ အသံရော ဗျည်းပါ ခွဲခြားပေးခဲ့သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ပုံများမှာ ဘာသာစကားတစ်ခု၏ မူလ သင်္ကေတပုံများ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း အီဂျစ်အရုပ်စာသင်္ကေတ Proto-Semitic Y Phoenician yodh ဩရုစကမ်I Ii ဂရိIotaD36File:Proto-semiticI-02.pngFile:PhoenicianI-01.pngFile:EtruscanI-01.png75px အသုံးပြုပုံ ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းကပင် (အက္ခရာသေးဖြင့်) ကို Apple Corporation မှ ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းအမည်ရှေ့တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်မှ ယနေ့တိုင်ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာတွင် I အက္ခရာအကြီးတွင် ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0049 ဖြစ်ပြီး အက္ခရာ အသေးအတွက်ကိုမူ ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0069 အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ASCII ကုဒ်တွင် I အက္ခရာအကြီးအတွင် ၇၃ ဖြစ်ပြီး i အက္ခရာအသေးအတွက် ၁၀၅ ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် နာမ်စားတစ်ခုဖြစ်သည့် I ကို အောက်ပါအတိုင်း အသုံးပြုကြသည်။
"I Love You" "You and I can walk to the store" "She and I are Friends." ထို့အပြင် ဓာတုဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် I သည် Iodine(အိုင်အိုဒင်း) ကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရောမသင်္ချာဂဏန်းတွင် I သည် တစ် ဖြစ်သည်။
သင်္ချာဗေဒတွင် I သည် imaginary units ဟုခေါ်သော square root ၏ အနုတ်လက္ခနာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဇီဝ-ဓာတုဘာသာရပ်တွင် I ကို အိုင်ဆိုလီယူဆင်(Isoleucin) အဖြစ် ကိုယ်စားပြုသည်။
နိုင်ငံတကာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း မှတ်ပုံတင်အမှတ်တွင် I သည် အီတလီနိုင်ငံသား(အီတာလျံလူမျိုး)ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြပေးသည်။
240px|GPS ဂြိုဟ်တုမှ အချက်ပြလှိုင်းများအား လက်ဆင့်ကမ်းပေးပို့နေပုံကို 3Dဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့်ပုံ မြေကမ္ဘာစောင့်ကြည့်ရေးဂြိုဟ်တု ERS 2 ၏ ပုံစံပြည့်ပုံ ဂြိုဟ်တုဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အပေါ်ရှိ ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေသည်။
လူသားတို့ တီထွင်ဖန်တီးထားသော ဂြိုဟ်တုများ ရှိသကဲ့သို့ သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ဂြိုဟ်တုပေါင်းများစွာလည်း ရှိသည်။
လသည် သဘာဝဂြိုဟ်တု တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာအား သူ၏ ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေသည်။
လူသားများပြုလုပ်သော ဂြိုဟ်တုများသည်လည်း ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဂြိုဟ်ပတ်လမ်း ကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေကြလေသည်။
လူသားတို့ ပြုလုပ်သော ဂြိုဟ်တုအများစုသည် ဂြိုဟ်ပတ်လမ်း အနိမ့်ပိုင်းမှ လှည့်ပတ်ကြပြီး ထိုဂြိုဟ်တုများ၏ မြန်နှုန်းမှာ ကမ္ဘာလည်နေသော မြန်နှုန်းအတိုင်းပင် လှည့်ပတ်နေကြသည်။
ထို့ကြောင့် မြေပြင်မှကြည့်လျှင့် ၎င်းဂြိုဟ်တုများသည် မလှုပ်ရှားဘဲ ငြိမ်နေသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။
ထိုကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းသို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ဂြိုဟ်တုသည် ကမ္ဘာ၏ ဝင်ရိုးစွန်းအပေါ်တွင် ရှိနေရမည်ဖြစ်ပြီး မြေပြင်မှ ကီလိုမီတာပေါင်း ၃၅,၇၈၆ ကီလိုမီတာ (မိုင်ပေါင်း ၂၂၂၃၆ အကွာ) ကွာဝေးရမည်ဖြစ်သည်။
အနိမ့်ပိုင်း ကမ္ဘာပတ်လမ်းတွင် ရှိသော ဂြိုဟ်တုများသည် ကမ္ဘာမြေပြင်မှ အနည်းဆုံး ကီလိုမီတာ တစ်ထောင်ခန့်နှင့် အထက်တွင် ရှိနေကြသည်။
ထိုဂြိုဟ်တုများသည် အလွန်မြန်ပြီး တိမ်းစောင်းနေသော ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းများတွင် တည်ရှိနေကြသည်။
ဂြိုဟ်တုတစ်လုံးသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၁၄ ပေါင်ခန့်(၆ ဒဿမ ၅ ကီလိုဂရမ်) ရှိမှသာလျှင် ကင်မရာတစ်လုံး (သို့မဟုတ်) ကွန်ပျူတာတစ်လုံးအား သယ်ဆောင်သွားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
စက်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သော လူသားတို့ ပြုလုပ်ထားသည့် ဂြိုဟ်တုများကို မိုးလေဝသ တိုင်းတာရေးအကူအညီများ၊ အာကာသအတွင်း ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်းများ၊ ရုပ်မြင်သံကြားဆိုင်ရာ အချက်ပြလှိုင်းများအား လွှဲပြောင်းပေးခြင်းများ၊ တယ်လီဖုန်းအဝင်အထွက် လမ်းကြောင်းများအား ပေးပို့ပေးခြင်း၊ လုံခြုံရေးများ၊ အာကာသအတွင်းလေ့လာခြင်းနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းများ စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ပထမဦးဆုံးသော လူသားတို့ပြုလုပ်ထားသည့် ဂြိုဟ်တုအမည်မှာ စပွန်းနစ် ဖြစ်သည်။
ဂြိုဟ်တုများအား အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ကြီး ခြောက်ခုဖြစ် ပစ်ပို့ လွှတ်တင်ထားကြသည်။
Satellite (artificial) - Simple English Wikipedia, the free encyclopedia ထိုရည်ရွယ်ချက်များမှာ- သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကမ္ဘာမြေပြင်အား စောင့်ကြည့်လေ့လာရန် မိုးလေဝသ အခြေအနေအား လေ့လာရန် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာများ လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းသွားလာရေးများ နှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာများ အတွက်ဖြစ်သည်။
left|ပထမဆုံးသော ဂြိုဟ်တု စပွန်းနစ်-၁ ပထဦးဆုံးအဖြစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသည် Old Number Seven ဒုံးပျံဖြင့် ဘိုင်ကိုနော့ဗ် အာကာသစခန်းမှ စပွန်းနစ်-၁ အမည်ရှိ ဂြိုဟ်တုကို ၁၉၅၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်ခဲ့သည်။
၎င်းဂြိုဟ်တုသည် ဘတ်စကက်ဘော အရွယ်မျှသာ ရှိပြီးအလွန်သေးငယ်သော ဂြိုဟ်တုတစ်ခုဖြစ်သည်။
သို့သော် ၎င်းဂြိုဟ်တုသည်သာလျှင် ပထမဆုံးသော လူသားတို့ပြုလုပ်သည့် ဂြိုဟ်တုဖြစ်သည်။
ထို့နောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် Explorer-1 အမည်ရှိ ဂြိုဟ်တုအား ဂျူပီတာစီအမည်ရှိ ဒုံးပျံဖြင့် ကိတ်ကာနေဗယ် အာကာသစခန်းမှ ပစ်လွှတ်ခဲ့လေသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုက ပစ်လွတ်သော ဗော့စတော့-၁ အာကာသယာဉ်ဖြင့် ဆိုဗီယက် အာကာသယာဉ်မှူး ယူရီဂါဂါရင်သည် အာကာသတွင်း လူသားရောက်ရှိခြင်းနှင့် လူလိုက်ပါခြင်းတွင် ပထမဆုံးသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ တတိယမြောက် ဂြိုဟ်တုလွှတ်တင်သော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့တွင် Asterix-1 အမည်ရှိဂြိုဟ်တုအား Diamant အမည်ရှိ ဒုံးပျံဖြင့် အယ်ဂျီးရီးယားမှ ပစ်လွှတ်လေပြန်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှလည်း Ohsumi အမည်ရ ဂြိုဟ်တုကို Lambda 4S-5 ဒုံးပျံဖြင့် ကာဂိုရှီးမား အာကာသစခန်းမှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်သည်။
အလားတူပင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှလည်း ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် Mao-1 အမည်ရှိသော ဂြိုဟ်တုအား Long March-1 အမည်ရှိ ဒုံးပျံဖြင့် မွန်ဂိုးလီးယားအတွင်းမှ ပစ်လွှတ်လေသည်။
Milstar ဂြိုဟ်တု ဗြိတိန်နိုင်ငံသည်လည်း ၁၉၇၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် Black Knight-1 ဂြိုဟ်တုအား Black Arrow ဒုံးပျံဖြင့် ဩစတြေးလျ ဒုံးပျံလွှတ်တင်ရေးစခန်းမှ လွှတ်တင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှစစ်ရေးဆိုင်ရာ စကိုင်းနက် ဂြိုဟ်တုအား ပစ်လွှတ်နေစဉ် အီးယူ (ဥရောပ သမဂ္ဂ) သည် ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CAT ဂြိုဟ်တုအား Ariane အမည်ရှိ ဒုံးပျံဖြင့် ပြင်သစ် ဂီယာအာကာသ စခန်းမှ လွှတ်တင်ခဲ့သည်။
ယနေ့တွင်မူ ဥရောပအာကာသ အေဂျင်စီက ဥရောပအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအတွက် ဂြိုဟ်တုများ လွှတ်တင်ပေးလျက် ရှိလေသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင် ၁၈ ရက်နေ့တွင် Rohini-1 ဟုခေါ်သော ဂြိုဟ်တုအား Satellite Launch Vehicle ဒုံးပျံဖြင့် ဆာရီဟာရီကိုတာကျွန်းမှ လွှတ်တင်ခဲ့ပြန်သည်။
အစ္စရေးနိုင်ငံက ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့၌ Horizon-1 အမည်ရှိသော ဂြိုဟ်တုကို Shavit ဒုံးပျံဖြင့် နီဗက်ဇ် သဲကန္တာရအတွင်းမှ လွှတ်တင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။
အီရတ်နိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် Rocket-3rd Stage ဂြိုဟ်တုကို လွှတ်တင်ခဲ့ကြလေသည်။
အီရန်နိုင်ငံသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ၁၁ နိုင်ငံမြောက် ဂြိုဟ်တုလွှတ်တင်နိုင်သော နိုင်ငံဖြစ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မလွှတ်တင်နိုင်ခဲ့ချေ။
သို့သော် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ တွင် Omid ဆိုသော ဂြိုဟ်တုကို Safir-2 ဒုံးပျံဖြင့် ဆမ်နန်အရပ်မှ လွှတ်တင်ခဲ့သည်။
ယခင်က ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်သော ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့ကလည်း ၁၉၉၁-၁၉၉၂ ခုနှစ်အတွင်း သီးခြား ဂြိုဟ်တုများ လွှတ်တင်ခဲ့ကြပြန်သည်။
ယခုအခါ ထိုနိုင်ငံများသည် ကိုယ်ပိုင် ဂြိုဟ်တုများ လွှတ်တင်နေကြသကဲ့သို့ အခြားနိုင်ငံများအတွက်လည်း လွှတ်တင်ပေးနေကြလေသည်။
ယခုအချိန်တွင် အာကာသအတွင်း၌ ဂြိုဟ်တုပေါင်း ၁၀, ၀၀၀ ကျော်ရှိနေပြီဟု နာဆာမှတ်တမ်းများအရ သိရှိရလေသည်။
ကမ္ဘာ့လူသားများ အာကာသအတွင်းသို့ ဂြိုဟ်တုလွှတ်တင်နိုင်ခြင်းသည် ဆိုဗီယက်က ၁၉၅၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် Sputnik-1 ဂြိုဟ်တုမှစတင်ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော်ပြီးဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ထိုအမှတ်တရအနေဖြင့် ဥရောပအာကာသအေဂျင်စီက ဂြိုဟ်တုအလုံးပေါင်း ၅၀ လွှတ်တင်ခဲ့လေသည်။
Nanosat ဟုခေါ်သည့် ဂြိုဟ်တုငယ်များ ဖြစ်သည်။
ထိုဂြိုဟ်တုငယ်များသည် ၂ ဒဿမ ၂ ပေါင်သာ အလေးချိန်ရှိသည်။
ထိုကြောင့် အလွန်သေးငယ်ပြီး လုပ်ငန်းဆောင်တာများ မလုပ်နိုင်ကြချေ။
အာကာသအတွင်းတွင် ညစဉ်သွားလာနေကြသော ဂြိုဟ်တုပေါင်းမှာ ၁ သောင်းကျော် ရှိသော်လည်း အမှန်တကယ် အသုံးချနိုင်သော ဂြိုဟ်တာမှ ရာဂဏန်းမျှသာလျှင် ရှိလေသည်။
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီး နိုင်ငံအများစုသည် ဂြိုဟ်တုများ လွှတ်တင်ကြသကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအချို့သည်လည်း ဂြိုဟ်တုများကို လွှတ်တင်နေကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ဂြိုဟ်တုများ လွှတ်တင်လာနိုင်သည်နှင့်အမျှ ထိုနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ မိုးလေဝသခန့်မှန်းမှု ကဏ္ဍများ၌ ကမ္ဘာမြေမှ ဂြိုဟ်တုစခန်းများနှင့် ချိတ်ဆက်မှုများပြုလုပ်ကာ လူသားအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ ပြုလုပ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်လေသည်။
Myanmar.com ကိုးကား * Category:အာကာသ။
မယ်နု (၁၇၈၄ - ၁၈၄၀) သည် ဘကြီးတော် (စစ်ကိုင်းမင်း) လက်ထက် မိဖုရားခေါင်ကြီးအရာဖြင့် အင်းဝထီးနန်းတွင် တန်ခိုးထက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
နန်းမတော်မယ်နု ဟူသော ဝေါဟာရကို အလွန်ငြိမ်သိမ် နုနယ်သော မိန်းမငယ်အား ဥပစာစကားအဖြစ် သုံးသည်။
ငယ်ဘဝ ထောင်သင်းမှူး တစ်ထောင်ရှိသော မြင်းတပ်ကို ကြီးအုပ်ရသူ သီဟကျော်စွာ (ဦးလှုပ်) နှင့် အမိ ဒေါ်ငယ် တို့မှ အင်းဝရွှေနန်း အနောက်ဘက်ရှိ "အတွင်းစံရာ" အရပ်၌ ၁၁၄၆ ခု၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် မွေးသည်။
ဗဒုံမင်းက အင်းဝမှ အမရပူရသို့ ၁၁၄၅ ခု၊ နယုန်လဆန်း ၁၂ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် နန်းရွေ့ရာ အမရပူရ မြောက်ပြင်၌ ပြောင်းနေကြသည်။
သမီးငယ်အား ဆွေမျိုးမိတ်သဟာများကို ဖိတ်၍ အမည်တောင်းရာ ကြင်အင်ထူးကဲခြင်း၊ ကိုယ်သားကိုယ်ရေ ပြေပြစ်ခြင်း၊ အနေအထိုင် နုနယ်ခြင်းတို့ကြောင်း ဘကြီးဖြစ်သူ အသည်ဝန်ကြီး မဟာကျော်ထင် (ဦးလွန်) က မယ်နု ဟု မှည့်ခေါ်စေသည်။
အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ နောင် စလင်းမင်းသားဖြစ်လာမည့် မောင်အို ဖြစ်သည်။
ပရိတ်ကြီး၊ လောကနီတိ၊ ပုဏ္ဏောဝါဒ စသည့် ဆုံးမစာအမျိုးမျိုးနှင့် ဇာတ်ကြီး ဆယ်ဘွဲ့၊ ရာဇဝင်အရပ်ရပ်တို့ကို မောင်အိုထံမှ သင်ယူသည်။
အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် မိဘတို့ဇာတိ ဖလံခုံရွာသို့ ဒေါ်ငယ်နှင့်လည်ကာ ဘေးတော် မင်းစိတ္တရာဇာ (ဦးပြင်းအောင်) ဆောက်လှူသော သိုးပိုးကျောင်း ခေါ် အနောက်တိုက်ကျောင်းရှိ ဆရာတော် ဦးစိုအား ဇာတာကြည့်ပေးရန် လျှောက်ကြသည်။
ဆရာတော်က အသက် ၂၀ ကျော်တွင် မင်းမိဖုရားအဖြစ် ရောက်မယ်။
အသက် ၃၀ ကျော်မှ တောင်ညာစံ မိဖုရားကြီး ဖြစ်လာမည်ဟု ဟောခဲ့သည်။
နန်းတွင်းသို့ ရောက်ခြင်း တစ်ခါသော် အလှူ၌ဝတ်ရန် ပိုးစစ်ထဘီကို နေရောင်ပြရန် တန်း၌ လှန်းသည်။
စွန်တစ်ကောင်က အသားမှတ်ကာ ထိုထဘီကို သုတ်တော့သည်။
စွန်လည်း ထဘီကိုယူကာ တောင်ညာစံ မိဖုရားခေါင်ကြီး အဆောင်တော်၌ဝဲကာ ဝဲဆောင်ပေါ် ချရစ်သည်။
ထူးနိမိတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အရာခံတို့က မင်းအား သံတော်ဦးတင်သည်။
ချီးမြှင့်ထိုက်သူဟု မိန့်ကာ ထဘီရှင်ကို ရှာစေသည်။
ဗဒုံမင်းလည်း ရှေ့မှောက်ရောက် မယ်နုအား မျိုးရိုးနှင့် ဥပဓိတို့ကို စစ်ဆေးကာ အပျိုတော်အဖြစ် ခစားစေသည်။
မယ်နုအား ထိန်းသိမ်းရန် အနောက်ဝန်အား အပ်သည်။
ဤသို့ဖြင့် တောင်နန်းအပျိုတော် ဖြစ်လာသည်။
၁၁၇၀ ပြည့်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းမင်းသား (မောင်မောင်စိန်) အိမ်ရှေ့စံအရာ ရသည်။
ရင်းနှီးသော အပျိုတော် ခင်ဖြူစင်အား မယ်နုနှင့်စပ်လျဉ်းကာ တိုးတီးတိုင်ပင်သည်။
မယ်ဖြူစင် အကြံပေးသည့်အတိုင်း သဖြန်ရေးပို့သည်။
ပတ္တမြားလက်စွပ် ဆုချထားရာ အကြောင်းသင့်သလို တောင်နန်းသို့သွား၍ မယ်ဖြူစင်က မယ်နုအား နှဲ့သည်။
အတန်တန်စဉ်းစားပြီးနောက် အရီးတော် မယ်နု၏ အဘွား မယ်မွန်နှင့် ညီအစ်မတစ်ဝမ်းကွဲဖြစ်၍ အဘွားဝမ်းကွဲသာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် အရီးဟုပင် ခေါ်သည်။
ပြည်မင်းသားကြီး သီရိမဟာဓမ္မရာဇာ၏ ကိုယ်လုပ်တော် သီရိသုနန္ဒာဝတီ (မယ်ပု) ဖြစ်သည်။
ထံ ချဉ်းကပ်တောင်းယူပါဟု စကားပြန်လိုက်သည်။
မကြာမီပင် အိမ်ရှေ့မင်း၏ ကောက်ယူခြင်း ခံရသည်။
အိမ်ရှေ့မင်း၌ မင်းသားဘဝက လက်ဆက်ပေးထားသော အိမ်ရှေ့မိဖုရား ဆင်ဖြူရှင်မယ် ရှိနှင့်ပြီဖြစ်သည်။
ဆင်ဖြူရှင်မယ်မှာ ညောင်ရမ်းမင်းသား(စကြာမင်းသား)အား ဖွားမြင်ပြီး ၇ ရက်အကြာတွင် ကံကုန်သည်။
သို့ဖြင့် မယ်နုမှာ အိမ်ရှေ့မိဖုရားအရာ ရောက်လာသည်။
အိမ်ရှေ့မိဖုရားအတွက် ရွာ ၄ ရွာ၊ မြင်း အစီး ၃၀၊ ပယ် ၃၀၀၀ နှင့် ဆားတောင်မငါး ရွာ၊ အိတ်တည်ပွဲကင်း ကူးတို့ခွန်များကို ဗဒုံမင်းက စားစေသည်။
မယ်နုမှာ မင်းရိုးမဟုတ်၍ အိမ်ရှေ့စံအား ပန်းတောင်းထိပ်ခေါင်တင် ဗဒုံမင်းနှင့် ဒုတိယမြောက်နန်းမိဖုရား သီရိမဟာရတနာဒေဝီ တို့မှ မက္ခရာမင်းသား မွေးသည်။
ဗဒုံမင်းနှင့် စကုမြို့စား သီရိလောကဒေဝီ မိဖုရား တို့မှ ကြံညှပ်မင်းသမီး မွေးသည်။
အဆိုပါ မင်းသား မင်းသမီးတို့ ပေါင်းဖက်၍ ၁၁၇၁ ခုတွင် မွေးသော သမီးဖြစ်သည်။
အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် စုံဖက်စဉ်က ပန်းတောင်းမင်းသမီး သီရိဝိမလ္လာ မှာ အသက် ၇ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။
နှင့် ၁၁၇၇ ခု၊ နယုန်လဆန်း ၇ ရက်တွင် ဘိုးတော်ကိုယ်တိုင် လက်ထပ်ပေးသည်။
၁၁၇၃ ခု၊ နယုန်လဆန်း ၁၃ ရက်တွင် ဗဒုံမင်း နတ်ထီးလှုံရာ နယုန်လပြည့်တွင် စစ်ကိုင်းမင်း နန်းသိမ်းသည်။
မယ်နု၏အစ်ကို မောင်အိုအား မင်းသားအစီးအနင်း အဆောင်အယောင်နှင့်တကွ စလင်းမြို့ကို စားစေသည်။
ထိုမှစ၍ စလင်းမင်းသား မောင်အို ဟူ၍ အမည်တွင်လာသည်။
စစ်ကိုင်းမင်းမှာ ၁၁၈၁ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၂ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၌ ပန်းတောင်းမိဖုရားအား အရွယ်ငယ်လွန်းသည်ဟု အကြောင်းပြ၍ အိမ်ရှေ့မိဖုရား မယ်နုနှင့်သာ စံပယ်၍ ထီးဆောင်းမင်္ဂလာ ဥကင်ဖွင့်သည်။
မိမိနာမတော်ကို သီရိပဝရ မဟာရာဇာဓိရာဇာ ခံ၍ မိဖုရားခေါင်ကြီးကို သီရိပဝရ မဟာရာဇိန္ဒာရတနာဒေဝီ ဘွဲ့ခံစေသည်။
စလင်းမင်းသားကိုလည်း သတိုးဓမ္မရာဇာ ဘွဲ့ ပေးသည်။
ဤသို့ဖြင့် နန်းမတော် နန်းရမိဖုရားဆိုသည်မှာ ဆောင်ရမိဖုရားများထက် မြင့်ပြီး နန်းရမိဖုရား ၄ ယောက်သာ ထားလေ့ရှိသည်။
ထိုနန်းရမိဖုရားများတွင်လည်း အနောက်၊ အလယ်၊ မြောက်၊ တောင် ဟူ၍ အဆင့်ဆင့်တက်သွားရာ တောင်နန်းမိဖုရားကိုသာ အဂ္ဂမဟေသီ ခေါ်ရသည်။
မိဖုရားခေါင်ကြီးဟု ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုမိဖုရားခေါင်ကြီးကို နန်းမတော်ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။
မယ်နု ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။
ရှေးမင်းအဆက်ဆက်က မိဖုရားခေါင်တို့သည် မောင်တော်ဘုရင် သနားသော လက်ဝတ်ရတနာတို့ကိုသာ ဝတ်ရသည်။