kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြန်မာသရများတွင် ရေးနည်း ၂ မျိုး ရှိသည်။
(၁) လုံးချင်းသရရေးနည်းနှင့် (၂) ဗျည်းယှဉ်သရ (သင်္ကေတ) ရေးနည်းတို့ ဖြစ်သည်။
လုံးချင်းသရ အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ၊ ဥ၊ ဦ၊ ဧ၊ အဲ၊ ဩ၊ ဪ၊ အို။
ဗျည်းယှဉ်သရ (က ဗျည်းဖြင့် ပေါင်းလျက်) က၊ ကာ၊ ကိ၊ ကီ၊ ကု၊ ကူ၊ ကေ၊ ကဲ၊ ကော၊ ကော်၊ ကို။
မွန်ဘာသာစကား မွန်ဘာသာစကား၌ သရ (၁၂) လုံးရှိ၍ ၎င်းတို့မှာ အ အာ ဣ ဣဳ ဥ ဥု ဨ အဲ ဩ အဴ အံ အး တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သရများ။
ဇီဝဗေဒတွင် သက်ရှိ ရုပ်စု (organism) ဆိုသည်မှာ သက်ရှိ အရာကို ခေါ်သည်။
၎င်းရုပ်စု တို့သည် တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်းဖြင့် နှိုးဆွမှုကို တန်ပြန်ခြင်း၊ မျိုးဆက်သစ်ခြင်း၊ ကြီးထွားခြင်း နှင့် တစ်ခုတည်းဖြစ်အောင် ထိမ်းသိမ်းခြင်း တို့ရှိသည်။
ကဏ္ဍ:ဇီဝရုပ်များ။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
သမဝါယမအဓိပ္ပါယ် သမဝါယမဟူသော စကားရပ်သည် ပါဠိစကားဘာသာစကားဖြစ်သည့် သမနှင့် ဝါယမ ပေါင်းစပ်ထားသော ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။
သမ = ပူးပေါင်းခြင်း ဝါယမ = အင်အားစိုက်ထုတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း ထို့ကြောင့် သမဝါယမမှာ “အတူတကွပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း ဟု အဓိပ္ပါယ် ရပါသည်။
သမဝါယမ၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ “One for all, All for one” ဖြစ်၍ အဓိပ္ပါယ်အားဖြင်‌့ “တစ်ဦးစီ၏အကျိုးကို အများက၊ အများအကျိုးကို တစ်ဦးစီက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း” ပင် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၅)ရက်နေ့တွင် သမဝါယမနှင့် ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၆)ရက် တွင် ထောက်ပံ့ရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍ ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁၈)ရက်နေ့တွင် ကုန်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍ သီးခြားဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်သောအခါ ထောက်ပံ့ရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနသည် သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာန(၃) ခုရှိသည်။
၎င်းတို့မှာ - သမဝါယမ ဦးစီးဌာန သမဝါယမကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး ဦးစီးဌာန နှင့် အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန တို့ဖြစ်သည်။
သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ သမဝါယမဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ နိုင်ငံတော်ကို အထောက်အကူပြုသည့် သမဝါယမစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေရေး၊ ပြည်သူများအကြား သမဝါယမစိတ်ဓာတ်နှင့် သမဝါယမသဘောတရား၊ သမဝါယမအသိပညာများ ပြန့်ပွားလာရေး၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသမဝါယမအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ပူးပေါင်း၍ သမဝါယမလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရေး၊ လူမှုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မြှင့်တင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးရေး၊ လုပ်ငန်းစဉ်များ အခြေခံသမဝါယမအသင်းများ ဖွဲ့စည်းပြီး ပြည်သူများ လိုအပ်နေသော အရင်းအနှီး ရရှိစေရေးအတွက် အသေးစားချေးငွေ Microfinance လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ Microfinance လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်သော အရင်းအနှီးငွေကြေး ရရှိအောင် Microfinance Bank ထူထောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နိုင်ငံတကာမှ Aid, Grant နှင့် Concessional Loan များ ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ လူမှုစီးပွားဘဝ မြင့်မားစေရေးအတွက် အထောက်အကူပြုရန်နှင့် တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကို ထိရောက်စွာ အထောက်အကူပြုနိုင်ရန်အတွက် သမဝါယမအသင်းများကို ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်သွယ်မှု၊ ဝန်ဆောင်မှု ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်နိုင်သော သမဝါယမအသင်းများအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ရန်၊ သမဝါယမတက္ကသိုလ်/ ကောလိပ်များမှ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လူမှုရေးစိတ်ဓာတ် အခြေခံပြည့်ဝသော သမဝါယမ စီးပွားရေးပညာတတ်များ မွေးထုတ်ပေးရန်၊ သမဝါယမသင်တန်းကျောင်းများမှ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လူမှုရေးစိတ်ဓာတ် အခြေခံပြည့်ဝသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ ကျွမ်းကျင်သူများ မွေးထုတ်ပေးရန်၊ သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် သမဝါယမလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် အောက်ပါ အဓိကလုပ်ငန်းတာဝန်ကြီး (၃) ရပ်ကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စည်းရုံးခြင်း (Organizing)၊ ပညာပေးခြင်း (Educating)၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း (Regulating) စည်းရုံးခြင်း စည်းရုံးခြင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ သမဝါယမအသင်းများ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် စည်းရုံးခြင်း၊ သမဝါယမအသင်းများ ကျစ်လျစ်ခိုင်မာမှုရှိစေရန် စည်းရုံးခြင်း၊ သမဝါယမအသင်းများ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် စာရင်းရှင်းလင်း ဖျက်သိမ်းခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်သည်။
ပညာပေးခြင်း သမဝါယမကဏ္ဍ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် သမဝါယမတက္ကသိုလ် (၂)ကျောင်း၊ သမဝါယမဒီဂရီကောလိပ် (၂)ကျောင်း၊ သမဝါယမ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သင်တန်းကျောင်း (၃)ကျောင်း၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး သမဝါယမသင်တန်းကျောင်း (၄)ကျောင်း ဖွင့်လှစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
၂၀၁၀-၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်သမဝါယမဒီဂရီကောလိပ် (ယခုသမဝါယမတက္ကသိုလ်(သန်လျင်))မှ ဘွဲ့ရရှိသူ (၃၄၁၅) ဦးနှင့် သမဝါယမကောလိပ်များမှ ဒီပလိုမာရရှိသူ (၇၉၀၀) ဦးနှင်‌့ သင်တန်း ကျောင်း များမှ သင်တန်းအောင်မြင်သူ (၂၉၇)ဦး ရှိခဲ့သည်။
သမဝါယမပညာ ပြန့်ပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်၍ အသင်းသားများနှင့် ရက်တိုဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်ပြီး သမဝါယမသဘောတရားများနှင့် မူဝါဒများ၊ သမဝါယမဥပဒေနှင့် စည်းကမ်း ဥပဒေညွှန်ကြားချက်များ၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများ၊ ဆောင်ရွက်ဆဲသမဝါယမ လှုပ်ရှားမှုများ၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း စသည်တို့ဖြင့် အသင်းသားများအတွက် အကျိုးရှိမည့် သရုပ်ပြပွဲများ ပြုလုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။
အသင်းသားမဟုတ်သေးသော အများပြည်သူတို့အား သမဝါယမလှုပ်ရှားမှု သတင်းများကို လူထုပညာပေးနည်းလမ်းဖြင့် ပညာပေး လျက်ရှိသည်။
မြို့နယ် သမဝါယမ ဦးစီးဌာနများမှလည်း သမဝါယမအသင်းအတွက် အသင်းသား စာရင်းစစ်သင်တန်းများ၊ အဆင့်မြင့် စာရင်းစစ်သင်တန်းများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအတွက် သမဝါယမသဘောတရားများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ဌာနဝန်ထမ်းများအတွက် သမဝါယမ ကွင်းဆင်း နည်းပေးလမ်းပြ သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ထိန်းကျောင်းခြင်း ဖွဲ့စည်းပြီး သမဝါယမအသင်းများကို သမဝါယမ မူဘောင်အတွင်း ဥပဒေနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သမဝါယမ ဦးစီးဌာနအဆင့်ဆင့်ရှိ ဝန်ထမ်းများက ထိန်းကျောင်းခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။
အဓိကအားဖြင့် သမဝါယမအဆင့်ဆင့်တို့၏ လုပ်ငန်းနှင့် စာရင်းများစနစ်တကျ ရှင်သန် ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ထိန်းကျောင်းခြင်းနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး/မြို့နယ် သမဝါယမဦးစီးဌာန များ၊ သမဝါယမသင်တန်းကျောင်းများ၊ ကောလိပ်၊တက္ကသိုလ်များအား ဌာနတွင်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးမှု များ ပြုလုပ်နေသည်။
သမဝါယမအသင်းများအား စစ်ဆေးရာတွင် သာမန်စစ်ဆေးခြင်း၊ စီမံမှုစစ်ဆေးခြင်းနှင့် အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း ဟူသော စစ်ဆေးခြင်းနည်းလမ်း(၃)ရပ်ဖြင့် စစ်ဆေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ။
သမုဒယသစ္စ (န)[သမုဒယ+သစ္စ] သမုဒယ-သစ္စာ၊ ဆင်းရဲခြင်း (ဒုက္ခ)၏ဖြစ်ကြောင်းဟူသော အမှန်တရား။
(သမုဒယသစ္စာသည်-(၁) သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော သမုဒယသစ္စာ (၂) အဘိဓမ္မဘာဇနီယနည်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော သမုဒယသစ္စာဟူ၍ နှစ်ပါး အပြားရှိ၏။
ထိုတွင် သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော သမုဒယသစ္စာ၏ တရားကိုယ်မှာ-တဏှာ (လောဘ) ဖြစ်၍ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနည်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော သမုဒယသစ္စာ၏တရားကိုယ်မှာ-အကုသိုလ်ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်၊ လောကီကုသိုလ်သတ္တရသစိတ္တုပ္ပါဒ်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုတွင်-သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်း၌ ဒုက္ခ၏ဖြစ်ကြောင်းတရား (သမုဒယသစ္စာ)တို့ကို သပ္ပဒေသ (အကြွင်း အကျန်နှင့်တကွ)အားဖြင့် ဟော၍ ဒုက္ခ, သမုဒယ, နိရောဓ, မဂ္ဂ-တို့ကို “အရိယသစ္စ” အမည်ပေးတော်မူသည်။
အဘိဓမ္မဘာဇနီယ နည်း၌ ဒုက္ခ၏ဖြစ်ကြောင်းတရား (သမုဒယသစ္စာ)တို့ကို နိပ္ပဒေသ (အကြွင်းမရှိ)အားဖြင့် ဟော၍ ဒုက္ခ, သမုဒယ, နိရောဓ, မဂ္ဂ-တို့ကို “သစ္စ” အမည်ပေးတော်မူသည်။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၄-၅။
(က) တဏှာ၊ လောဘ။
(က) သမုဒယသစ္စံ သမုဒယော စေဝ သမုဒယသစ္စဉ္စ။
ယမက၊၁၊၂၀၈။
အယမေဝ တဏှာ သမုဒယသစ္စံ။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၂။
တဿာ သမုဋ္ဌာပိကာ ပုရိမတဏှာ သမုဒယသစ္စံ။
မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၅၊ ၂၅၇၊ ၂၇၄၊ ၂၇၈။
တံ သမုဋ္ဌာပိကာ ပုရိမတဏှာ သမုဒယ-သစ္စံ။
အဘိ ဋ္ဌ၊၂၊၆၈-၉။
တဏှာ သမုဒယ-သစ္စံ။
သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၄၇၉၊ ၄၉၇။
လောဘော သမုဒယသစ္စံ။
(သာရတ္ထ၊၃၊၁၇၆-၇။
ဝိမတိ၊၁၊၄၉၊ ၅၀။
ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၉၀။
မ၊ဋီ၊၂၊၃၁၉။
မ၊ဋီ၊၃၊၄၁၉၊ ၄၃၁။
အနုဋီ၊၂၊၃၀)။
(ခ) အကုသိုလ်ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်၊ လောကီကုသိုလ်သတ္တရသစိတ္တုပ္ပါဒ်။
(ခ) သစ္စဝိဘင်္ဂ-ပါဠိယဉှိ ပဉ္စဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ သမုဒယသစ္စံ နိဒ္ဒဋ္ဌံ။
ကထံ? တဏှာတိ ဧကော ဝါရော၊ တဏှာ စ အဝသေသာ စ ကိလေသာတိ စ ဒုတိယော၊ တဏှာ စ အဝသေသာ ကိလေသာ အဝသေသာ စ အကုသလာ ဓမ္မာတိ တတိယော၊ တဏှာ စ အဝေသေသာ သမုဒယသစ္စ ဓမ္မာ ကိလေသာ အဝသေသာ စ အကုသလာ တီဏိ စ ကုသလမူလာနိ သာသဝါနီတိ စတုတ္ထော၊ တဏှာ အဝသေသာ စ ကိလေသာ တီဏိ စ အဝသေသာ စ အကုသလာ ဓမ္မာ ကုသလမူလာနိ သာသဝါနိ အဝသေသာ စ သာသဝါ ကုသလာ ဓမ္မာတိ ပဉ္စမော ဝါရောတိ။
ဝဇိရ၊၃၉။
ဒုက္ခသမုဒယ-လည်းကြည့်၊ တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၂၂ ဘုရားရှင်သည် သစ္စဝိဘင်းပါဠိတော်ဝယ် --- ၁။
တဏှာကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဟု ဟောကြား ထားတော်မူ၏။
(အဘိ၊၂၊၁၁၂။
တဏှာနှင့် ကြွင်းကိလေသာ အားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။
(အဘိ၊၂၊၁၁၃။
တဏှာ, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ် တရားအားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဟု ဟော ကြားထားတော်မူ၏။
(အဘိ၊၂၊၁၁၄။
တဏှာ, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ် တရားအားလုံးနှင့် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဖြစ်သော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ကုသလမူလတရား သုံးပါးတို့ကိုလည်း သမုဒယ သစ္စာဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။
တဏှာ, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ် တရားအားလုံး, အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဖြစ်သော ကုသလမူလတရားသုံးပါး, အာသဝေါ တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကြွင်းကုသိုလ်တရား အားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဟု ဟောကြား ထားတော်မူ၏။
(အဘိ၊၂၊၁၁၅။
) ဤ အမှတ်(၅) သမုဒယသစ္စာတရား၌ အကုသိုလ်တရားအားလုံးနှင့် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဖြစ်သော သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်သော ကုသိုလ်တရားအားလုံး ပါဝင်၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုပင် ရည်ညွှန်း၍ အဋ္ဌကထာကြီးများက အောက်ပါ အတိုင်း ဖွင့်ဆိုထားတော်မူကြ၏။
တတ္ထ ယသ္မာ ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ အဝိသေသေန သမုဒယသစ္စန္တိ သစ္စဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တံ။
) စေတနာ, စေတနာနှင့်ယှဉ်ဖက်သမ္ပယုတ်တရား ဟု အထူးမပြောတော့ဘဲ သာမညအားဖြင့် ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံမှန်သမျှကို သမုဒယသစ္စာဟု သစ္စဝိဘင်း ပါဠိတော်၌ ဘုရားရှင်သည် ဟောကြားထားတော်မူ၏ ဟု ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။
တိတ္ထာယတနသုတ္တန် အင်္ဂုတ္တိုရ် တိကနိပါတ် တိတ္ထာယတနသုတ္တန်၌ သမုဒယသစ္စာကို ဘုရားရှင်သည် ဤသို့လည်း ဟောကြားထားတော်မူခဲ့၏။
ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ။
အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖေဿာ၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ။
ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။
ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ။
(အံ၊၁၊၁၇၈။
) = ရဟန်းတို့ ...ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာတရားဟူသည် အဘယ်နည်း? အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ သင်္ခါရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝိညာဏ် ဖြစ်၏၊ ဝိညာဏ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နာမ်+ရုပ် ဖြစ်၏၊ နာမ်+ရုပ် ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် သဠာယတန ဖြစ်၏၊ သဠာယတန ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် ဖဿ ဖြစ်၏၊ ဖဿ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာ ဖြစ်၏၊ ဝေဒနာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဏှာ ဖြစ်၏၊ တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥပါဒါန် ဖြစ်၏၊ ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဘဝ (= ကမ္မဘဝ+ဥပပတ္တိဘဝ) ဖြစ်၏၊ ဘဝ (= ကမ္မဘဝ) ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇာတိ ဖြစ်၏၊ ဇာတိ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇရာ မရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသတို့ ဖြစ်ကုန်၏။
ဤသို့လျှင် ချမ်းသာမဖက် သက်သက်သော ဒုက္ခတုံး ဒုက္ခအစုအပုံ ၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောသည် ဖြစ်ပေ၏။
ရဟန်းတို့ ...ဤ ကြောင်း-ကျိုးဆက်နွယ် မှု (= ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်)သဘောတရားကို ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း ဒုက္ခသမုဒယအရိယသစ္စာတရားဟူ၍ ဆိုအပ်၏။
) ဝဋ္ဋသစ္စာ, ဝိဝဋ္ဋသစ္စာ တတ္ထ ပုရိမာနိ ဒွေ သစ္စာနိ ဝဋ္ဋံ၊ ပစ္ဆိမာနိ ဝိဝဋ္ဋံ။
တေသု ဘိက္ခုနော ဝဋ္ဋေ ကမ္မဋ္ဌာနာဘိနိဝေသော ဟောတိ၊၊ ဝိဝဋ္ဋေ နတ္ထိ အဘိနိဝေသော။
)ဤအဋ္ဌကထာများ၏ ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် အညီ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်းဒုက္ခအရိယသစ္စာတရား ဒုက္ခသမုဒယအရိယသစ္စာတရား နှစ်ပါးတို့၌ ဝိပဿနာ ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းရမည် ဖြစ်ပေသည်။
ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အရှုခံအာရုံ သစ္စာတရား နှစ်ပါးတို့ တည်း။
ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလို သော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်းဝဋ္ဋသစ္စာတရား နှစ်ပါးတို့ကို ဝိပဿနာမကျင့်သုံးမီ ရှေးဦးစွာ သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပေသည်။
ဉာဏ်စဉ်နည်း အရ နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်တို့ ပင်တည်း။
ဖားအောက်တောရ ဝတ်ရွတ်စဉ်။
ဖားအောက်တောရဆရာတော် တဏှာအပြား သမုဒယသစ္စာမည်သော တဏှာသည် (၁) ကာမတဏှာ (ကာမဂုဏ် ၅-ပါး၌ ယှဉ်သောရာဂ)။
(၂) ဘဝတဏှာ (ဘဝကို တောင့်တခြင်း၏အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော သဿတဒိဋ္ဌိနှင့်တကွဖြစ်သော ရူပဘဝ, အရူပဘဝ-၌ တပ်တတ်သော ရာဂနှင့် ဈာန်၌ နှစ်သက်တတ်သောတဏှာ)။
(၃) ဝိဘဝတဏှာ (ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှင့်တကွဖြစ်သော ရာဂ) ဟူ၍ ၃-ပါး အပြားရှိ၏။
တဏှာ၏တည်ရာအာရုံ ထို၃-ပါးအပြား ရှိသော တဏှာ၏ တည်ရာအာရုံများကား-အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါး, ဗာဟိရာယတန ၆-ပါး, ဝိညာဉ် ၆-ပါး, ဖဿ ၆-ပါး, ဝေဒနာ ၆-ပါး, သညာ ၆-ပါး, စေတနာ ၆-ပါး, တဏှာ ၆-ပါး, ဝိတက် ၆-ပါး, ဝိစာရ ၆-ပါးတို့ဖြစ်ကြသည်။
ဒီ၊၂၊၂၄၆-၇။
အဘိ၊ဝိ၊ ၁၀၆-၈။
အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါးတို့၌ ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာဖွဲ့ပုံ (ဤဘဝ၌) စက္ခုပသာဒသည် ဒုက္ခသစ္စာ၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာ၏ အကြောင်း ရင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ထိုဒုက္ခသစ္စာကို ဖြစ်စေတတ်သော ရှေးဘဝ၌ပြီးသော တဏှာသည် သမုဒယသစ္စာ (သောတ, ဃာန, ဇိဝှာ, ကာယ, မန-တို့၌လည်း နည်းတူ)၊ ဗာဟိရာယတန ၆-ပါးတို့၌ ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာဖွဲ့ပုံ (ဤဘဝ၌) ရူပါယတနသည် ဒုက္ခသစ္စာ၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာ၏ အကြောင်း ရင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ထိုဒုက္ခသစ္စာကို ဖြစ်စေတတ်သော ရှေးဘဝ၌ပြီးသော တဏှာသည် သမုဒယသစ္စာ။
(သဒ္ဒ, ဂန္ဓ, ရသ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗ, ဓမ္မ-တို့၌လည်း နည်းတူ)။
ထို့အတူ ဝိညာဉ် ၆-ပါး, ဖဿ ၆-ပါး, ဝေဒနာ ၆-ပါး, သညာ ၆-ပါး, စေတနာ ၆. ပါး, ဝိတက် ၆-ပါး, ဝိစာရ ၆-ပါး, ခန္ဓာ ၅-ပါး, ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးလျှင် အာရုံရှိသော ဈာန် ၁၀-ပါး, အနုဿတိ ၁၀-ပါး, ဥဒ္ဓုမာတက-စသော သညာ ၁၀-ပါး၊ ကောဋ္ဌာသ ၃၂-ပါး၊ အာယတန ၁၂-ပါး, ဓာတ် ၁၈-ပါး, ဘဝ ၉-ပါး, ဈာန် ၄-ပါး, အပ္ပမညာ ၄-ပါး, အရူပသမာပတ် ၄-ပါးတို့၌လည်း ဖွဲ့လေ။
တဏှာ ၆-ပါးတို့၌ ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာဖွဲ့ပုံ (ဤဘဝ၌) တဏှာသည် ခန္ဓာတို့၌ အကျုံးဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း, သင်္ခါရဒုက္ခ၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း ဒုက္ခသစ္စာမည်၏၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာ၏ ဖြစ်ရာ အတ္တဘော၏ အကြောင်းရင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ထိုအတ္တဘောကို ဖြစ်စေတတ်သော ရှေးဘဝ၌ ပြီးသော တဏှာသည် သမုဒယသစ္စာမည်၏။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၇-၈။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၉၆။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၆၁-၂။
သာရတ္ထ၊၁၊ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၂၉-၃၀။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၌ ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာ ဖွဲ့ပုံ (ဤဘဝ၌) အဝိဇ္ဇာသည် ဒုက္ခသစ္စာ၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာကို ဖြစ်စေတတ်သော ရှေးဘဝ၌ ပြီးသော အာသဝတို့သည် သမုဒယသစ္စာ။
သင်္ခါရတို့သည် ဒုက္ခသစ္စာ, အဝိဇ္ဇာသည် သမုဒယသစ္စာ၊ ဝိညာဏ်သည် ဒုက္ခသစ္စာ, သင်္ခါရတို့သည် သမုဒယသစ္စာ။
နာမ်ရုပ်သည် ဒုက္ခသစ္စာ, ဝိညာဏ်သည် သမုဒယသစ္စာ။
သဠာယတနသည် ဒုက္ခသစ္စာ, နာမ်ရုပ်သည် သမုဒယသစ္စာ။
ဖဿသည် ဒုက္ခသစ္စာ, သဠာယတနသည် သမုဒယသစ္စာ။
ဝေဒနာသည် ဒုက္ခသစ္စာ, ဖဿသည် သမုဒယသစ္စာ။
တဏှာသည် ဒုက္ခသစ္စာ, ဝေဒနာသည် သမုဒယသစ္စာ။
ဥပါဒါန်သည် ဒုက္ခသစ္စာ, တဏှာသည် သမုဒယသစ္စာ။
ဘဝသည် ဒုက္ခသစ္စာ, ဥပါဒါန်သည် သမုဒယသစ္စာ။
ဇာတိသည် ဒုက္ခသစ္စာ, ဘဝသည် သမုဒယသစ္စာ။
ဇရာမရဏသည် ဒုက္ခသစ္စာ, ဇာတိသည် သမုဒယသစ္စာ။
ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၈။
သာရတ္ထ၊၁၊၂၃၂။
(တနည်း) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၌ ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာဖွဲ့ပုံ အဝိဇ္ဇာသည် သမုဒယသစ္စာ၊ သင်္ခါရတို့သည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော သမုဒယသစ္စာ၊ ဝိညာဏ်သည် သမုဒယသစ္စာလျှင်အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ နာမ်ရုပ်သည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ သဠာယတနသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဖဿသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင်အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဝေဒနာသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဝေဒနာသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ တဏှာသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန် ရှိသော သမုဒယသစ္စာ၊ ဥပါဒါန်သည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော သမုဒယသစ္စာ၊ ဘဝသည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာ၊ ဇာတိသည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဇရာ မရဏသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ။
ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၁၆-၇။
သမုဒယစတုက္က (၁) တဏှာကြဉ်သော အကုသိုလ်ဒွါဒသ စိတ္တုပ္ပါဒ်, လောကီကုသိုလ်သတ္တရသစိတ္တုပ္ပါဒ်သည် သမုဒယသာမည်၍ အရိယသစ္စာမမည်။
(၂) နိရောဓသစ္စာသည် အရိယသစ္စာသာမည်၍ သမုဒယမမည်။
(၃) တဏှာသည် သမုဒယ လည်းမည်၏၊ အရိယသစ္စာလည်း မည်၏။
ဒုက္ခသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာနှစ်ပါး အပေါင်းသည် အရိယသစ္စာလည်းမည်၏၊ ထိုထိုအကျိုးတရား၏ စ၍ဖြစ်ရာ (ပဘဝ)၏အဖြစ်ဖြင့် သမုဒယ လည်းမည်၏။
(ပဟာတဗ္ဗကိစ္စ၏အဖြစ်ဖြင့်သမုဒယ မမည်)။
(၄) မဂ္ဂသမ္ပယုတ်တရား, သာမညဖိုလ်တို့သည် (ပဟာတဗ္ဗကိစ္စ၏ မရှိခြင်းကြောင့်) သမုဒယလည်းမမည်၊ အရိယသစ္စာလည်း မမည်။
အနုဋီ၊၂၊၆၅-၆။
(တနည်း) သမုဒယစတုက္က (၁) တဏှာကြဉ်သော အကုသိုလ်ဒွါဒသ စိတ္တုပ္ပါဒ်သည်လည်းကောင်း, (ပဟာတဗ္ဗ ကိစ္စ၏ အဖြစ်ဖြင့် အရိယသစ္စာမမည်သော) လောကီကုသိုလ် သတ္တရသစိတ္တုပ္ပဒ်သည်လည်းကောင်း သမုဒယသာမည်၍ အရိယသစ္စာ မမည်။
(၂) သမုဒယမမည်သော ဒုက္ခသစ္စာသည် အရိယသစ္စာသာမည်၍ သမုဒယမမည်။
(၃) တဏှာသည် သမုဒယလည်းမည်၏၊ အရိယသစ္စာလည်း မည်၏။
(၄) (မဂ္ဂသမ္ပယုတ် တရား) သာမညဖိုလ်တို့သည် သမုဒယလည်း မမည်၊ အရိယသစ္စာလည်း မမည်။
သမ္မော၊သျ၁။
၂၄၈-၉။
(တစ်နည်း) သမုဒယစတုက္က (၁) တဏှာမှတစ်ပါးသော ကိလေသာ ကိုးပါး, ထိုကိလေသာကိုးပါးနှင့်တကွဖြစ်သော အကုသိုလ်ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်, ထိုအကုသိုလ် စိတ္တုပ္ပါဒ်၏အာရုံဖြစ်သော လောကီကုသိုလ် စိတ္တုပ္ပါဒ်ဟုဆိုအပ်သော သမုဒယသာမညသည် သမုဒယသာမည်၍ သမုဒယသစ္စာ မမည်။
(၂) သမုဒယသစ္စာသာမည်၍ သမုဒယ မမည်သောတရားကား မရှိ။
(၃) တဏှာသည် သမုဒယလည်းမည်၏၊ သမုဒယသစ္စာလည်း မည်၏။
(၄) သမုဒယသာမည (၁-နံပါတ်အရ) သမုဒယသစ္စာ (၃-နံပါတ်အရ) မှတစ်ပါး သစ္စာ သုံးပါး၊ သစ္စာဝိမုတ်ဖြစ်သော မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ် နှစ်ဆယ့်ကိုးခု၊ ဖိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ် သုံးဆယ့်ခုနစ်ခု အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓဖြစ်သော ဥတုဇရုပ်ကလာပ်နှစ်ခုပညတ်သည် သမုဒယလည်းမမည်၊ သမုဒယ သစ္စာလည်းမမည်။
ယမက၊ အကောက်။
သမုဒယသစ္စာ၏ လက္ခဏာစသည် သမုဒယသစ္စာသည် ပဘဝလက္ခဏာ (ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော လက္ခဏာ) ရှိ၏။
အနုပစ္ဆေဒကရဏရသ (မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို ပြု ခြင်းကိစ္စ) ရှိ၏။
ပလိဗောဓပစ္စုပဋ္ဌာန (မဂ် ဉာဏ်ကို မြစ်ခြင်းလျှင် အခြင်းအရာ) ရှိ၏။
(ဝါ) ပဝတ္တလက္ခဏာ (ဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ဖြစ်စေခြင်း လက္ခဏာ) ရှိ၏။
(ဝါ) တဏှာလက္ခဏာ (အာရုံ၌ တပ်ခြင်းလက္ခဏာ) ရှိ၏။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၉၊ သမုဒယသစ္စာနှင့် ခန္ဓာစသည် သမုဒယသစ္စာသည် သုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညာက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏက္ခန္ဓာ-တို့နှင့်ယှဉ်၏။
တစ်ပါးသော မနာယတနနှင့် ယှဉ်၏။
တစ်ပါးသော မနောဝိညာဏဓာတ်နှင့် ယှဉ်၏။
တစ်ခုသော သင်္ခါရက္ခန္ဓာဟူသော အချို့တို့နှင့် ယှဉ်၏။
တစ်ခုသော ဓမ္မာယတန ဟူသောအ ချို့တို့နှင့် ယှဉ်၏။
တစ်ခုသော ဓမ္မဓာတ်ဟူသော အချို့တို့နှင့် ယှဉ်၏။
တစ်ပါးသော ရူပက္ခန္ဓာနှင့် မယှဉ်၊ ဆယ်ပါးကုန်သော စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှာ, ကာယ, ရူပ, သဒ္ဒ, ဂန္ဓ, ရသ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတန-တို့နှင့် မယှဉ်။
တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးကုန်သော မနောဝိညာဏဓာတ်, ဓမ္မဓာတ်ကြဉ်သော ဓာတ်တို့နှင့် မယှဉ်။
တစ်ခုသော ဓမ္မာယတနဟူသော အချို့တို့နှင့် မယှဉ်။
တစ်ခုသော ဓမ္မဓာတ်ဟူသော အချို့တို့နှင့် မယှဉ်။
ဓာတုကထာ၊၄၄။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆။
) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ။
ဂူဂယ် ခရုမ်း () သည် အင်တာနက် စာမျက်နှာများကို ကြည့်ရှုနိုင်သော Web Browser ဖြစ်ပြီး ဂူဂယ် မှ ဖန်တီး ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Beta Version ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂) ရက်နေ့တွင် ဘာသာ (၄၃) မျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
လတ်တလောတွင် Microsoft Windows OS အတွက်သာ ဖြစ်သော်လည်း Google က အသစ်များ ထပ်မံ၍ ထွက်ရှိဦးမည် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။
ဝင်းဒိုးအတွက် ပထမဆုံးထုတ်ဝေမှုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
လင်းနပ်၊ macOS၊ iOS နှင့် အန်းဒရွိုက်အတွက်ကို နောက်ပိုင်းကျမှ ထုတ်ခဲ့သည်။
ခရုမ်းသည် ခရုန်းစက်လည်ပတ်မှုစနစ် (Chrome OS) အတွက် အဓိကပါဝင်သည့် အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်၏။
ခရုမ်းစက်လည်ပတ်မှုစနစ်တွင် ဝဘ်အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
ဂူဂဲသည် ခရုမ်း၏ ကုဒ်များကို ခရိုမီယမ်ပရောဂျက်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ခရုမ်းတွင်ပါဝင်သည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Adobe Flash Player သည် open-source မဟုတ်ပေ။
ခရုမ်းတွင် ဗားရှင် ၂၇ မတိုင်ခင်အထိ WebKit layout engine ကို အသုံးပြုသည်။
ဗားရှင်း ၂၈ တွင် iOS port မှလွဲ၍ ကျနသည့် ခရုမ်း port များတွင် ဘလင့်(Blink) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဘလင့်သည် WebKitengine ၏ အခွဲတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
Q2 2017 တွင် StatCounter၏ ခန့်မှန်းချက်အရ စားပွဲတင်ကွန်ပျူတာတွင် အသုံးပြုသည့်ခရုမ်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းအသုံးပြုမှု ၆၃ % ရှိခဲ့သည်။
ပလက်ဖောင်း (platform) အားလုံးအတွက် ဈေးကွက်ဝေစု ၅၄ % ရှိခဲ့သည်။
စမတ်ဖုန်းများအတွက် ဝေစုသည် ၅၀ % ရှိသည်။
၎င်းသည် ဂူဂဲအတွက် ခရုမ်းအမှတ်တံဆိပ်များဖြစ်သည့် Chromecast, Chromebook, Chromebit, Chromebox နှင့် Chromebase တို့ကို တိုးချဲ့ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် အောင်မြင်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။
တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်း(၁၉၀၀-၁၉၉၄)သည် ပထမဦးဆုံးသော တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးနှင့် ၁၉၂၅ မှ ၁၉၃၁ အထိ မြို့မကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့၊ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
ဘဝဖြစ်စဉ် အဖ အရေးပိုင်၊ ဒုတိယကော်မစ်ရှင်နာမင်းကြီး ဦးဖိန်း (ကေအက်စ်အမ်၊ အေတီအမ်) နှင့် အမိ ဒေါ်မိမိ တို့မှ မြင်းခြံမြို့တွင် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်ရှိသည်။
ထိုမွေးချင်းများမှာ- ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်ထွဋ် (b. ၁၈၉၅ - d. ၁၉၄၈)၊ တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ဦးကျော်မြင့်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာထင်အောင် ( b. ၁၉၀၉ - d. ၁၉၇၈) တို့ဖြစ်ပြီး ဦးမြင့်သိန်းအပါအဝင် ညီအစ်ကို ၄ ဦးစလုံးမှာ အင်္ဂလန်မှ ဘားအက်လော (Bar-at-Law) ဝတ်လုံဘွဲ့များရ၍ ထူးချွန်ထက်မြက် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ညီမသုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးဒေါ်မြမူမှာ မြန်မာစာပါမောက္ခ ဦးဧမောင်၏ဇနီး ဖြစ်၍ အလတ် ဒေါ်ခင်စောမူမှာ အိုင်စီအက်စ် ဦးဘတင့်၏ဇနီး ဖြစ်သည်။
အငယ်ဆုံး ဒေါ်တင်စောမူမှာ အင်္ဂလိပ်စာပါမောက္ခ ဖြစ်သည်။
ဦးဖိန်းသည် အလွန်အရပ်နိမ့်သော်လည်း သူ၏အရည်အချင်းနှင့် ဝီရိယမှာ လွန်စွာမြင့်မားသည်။
၎င်း၏ သား လေးယောက်နှင့် သမီး သုံးယောက်စလုံးမှာ ပညာထူးချွန်ပြီး မြန်မာပြည်တွင် လွန်စွာထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ဦးမြင့်သိန်းသည် ဟာသဉာဏ်ရွှင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ခင်မင်သူမိတ်ဆွေများက Uncle Monty ဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ပညာရေး Cambridge တက္ကသိုလ်မှ M.A. ဘွဲ့၊ B.L (Bachelor of Law) ဘွဲ့နှင့် Inns of Court in London မှ ဝတ်လုံတော်ဘွဲ့ တို့ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
ဂျီစီဘီအေလူကြီး သမာဓိမြို့ဝန် ပန်းကန်စက်ဦးသော်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ရန်ကုန်မြို့ မြို့မအမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်အပြည့်ဖြင့် လာရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပညာရေးနယ်ပယ်၌ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်အပြည့်ဖြင့် ကျောင်းအုပ်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးသော် ဦးမြင့်သိန်းသည် တရားရုံးတော်၌ ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်း အမှုလိုက်လေသည်။
ပထမဆုံး မြန်မာသံအမတ်ကြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်ပြည်၊ နန်ကင်းသို့ ဦးမြင့်သိန်းအား ပထမဆုံး မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအစိုးရ က ဦးမြင့်သိန်းအား နန်ကင်းသို့ စေလွှတ်ရခြင်းမှာ စစ်ကြိုခေတ်က ချုံကင်းသို့ မြန်မာချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ဖူးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာသံရုံးပေါ် လွှတ်တင်ထားသော ဆင်တူရိုးမှားဖြစ်နေသည့် မြန်မာနိုင်ငံအလံအား ချန်ကေရှိတ် တရုတ်အလံထင်ပြီး မော်စီတုံး၏တပ်နီက အမြောက်ဖြင့်ပစ်မည်စိုး၍ ဦးမြင့်သိန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအလံကို အနည်းငယ် ရွေ့ပြောင်းခွင့်ပြုရန် မြန်မာအစိုးရထံသို့ အကြောင်းကြားခဲ့ဖူးသည်။
ဦးမြင့်သိန်း၏ သံတမန်ရေးရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကြောင့် မော်စီတုံး၏တပ်နီက တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်ကြောင်း ကြေညာသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ပထမဦးဆုံး အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ပီကင်းသို့ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ဦးမြင့်သိန်းသည် ထပ်မံစေလွှတ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်ကုန် အထိ ပီကင်းသံရုံး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဦးမြင့်သိန်းသည် ချန်ကေရှိတ် အမျိုးသားအစိုးရလက်ထက်သာမက မော်စီတုံးအစိုးရလက်ထက်၌ပင် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည့် ထူးခြားသောသံအမတ်ကြီး ဖြစ်သည်။
တရားဝန်ကြီးချုပ် ပြည်တော်ပြန်ပြီးနောက် တရားလွှတ်တော်ချုပ်၌ တရားဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
များမကြာမီ တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းယူပွဲ၌ အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ အထိန်းသိမ်းခံရခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဦးမြင့်သိန်းသည် အကျဉ်းထောင်မှလွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် စိတ်ဓာတ်မကျပဲ လူမှုရေး ပညာရေး နယ်ပယ်တို့၌ သွက်လက်ထက်မြက်စွာ ဆက်လက်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်ရေး ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Lincoln’s Inn တွင် ပညာသင်ကြားစဉ် ဒေါ်ဖွားမှီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး များမကြာမီ ထိမ်းမြှားလက်ထပ်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ဖွားမှီသည် ဗြိတိသျှ လွှတ်တော်ချုပ်တွင်ပင် အမှုလိုက်နိုင်ခွင့်ရသော ပထမဦးဆုံး မြန်မာလူမျိုး အမျိုးသမီးရှေ့နေဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘာ့ပထမအမျိုးသမီးရှေ့နေများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းခံရသည်။
၁၉၆၂ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရအာဏာသိမ်းယူပွဲ၌ အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ ဦးမြင့်သိန်း အထိန်းသိမ်းခံရစဉ် ကာလအတွင်း ဇနီးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးမြင့်သိန်းသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စဝ်ခွန်ချို၊ အခြားစော်ဘွားတို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီး၍ နွေရာသီချိန် တောင်ကြီး ကလောမြို့များ၌ တွေ့ဆုံလေ့ရှိသည်။
မြို့မဟောင်းကြီးများ၊ တရားရေးဆိုင်ရာ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနေအိမ်သို့လည်း သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။
အသက်အရွယ်ကြီးသည့်တိုင်အောင် မှတ်ဉာဏ်ကောင်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း အသက် ၉၀ ကျော် ထင်ရှားကျော်ကြားလှသောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဘဝတစ်ပါးသို့ပြောင်းသွားခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် လူပင်သေသော်လည်း နာမည်မသေသောသူဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။
ရန်ကုန်မြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ် တွင်တည်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအပါဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး အကျဉ်းထောင်ဖြစ်သည်။
thumb|အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်ရှေ့ ထင်ရှားသော အကျဉ်းသားများ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မင်းကိုနိုင် ပြုံးချို ဖြိုးမင်းသိန်း မြအေး ကိုကိုကြီး ဝင်းတင် ကျော်ဝင်းစိန်၊ကျင်ဟုတ် ဂွတ်တလိပ် တင်လှ ဝင်းထွဋ်ဝင်း နေမျိုးအောင် ကိုးကား Category:ရန်ကုန်မြို့ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကျဉ်းထောင်များ။
ဦးသာမြတ်(၁၂၆ဝ - ၁၃၃၉) သည် ပုတီးကုန်းမြို့ ဇာတိဖြစ်၍ ၁၂၆ဝ ပြည့် ကဆုန်လဆန်း ၁ဝ ရက် (၁၈၉၉ ခု၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်) သောကြာနေ့တွင် အဖ ပွဲစားကြီး ဦးဘိုးမြ၊ အမိ ဒေါ်ငွေသင်တို့မှ ဖွားမြင်သော တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။
ပညာသင်ကြားခြင်း ဦးသာမြတ်၏ ဆယ်တန်းအောင်လက်မှတ် အသက် ၆ နှစ် အရွယ်တွင် ကြို့ပင်ကောက်မြို့ ရွှေကျောင်းကြီး ဆရာတော်နှင့် ပုတီးကုန်းမြို့ ဓမ္မာရုံ ကျောင်းတိုက် ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော်ထံတွင် စတင် ပညာဆည်းပူးရာ အခြေခံ လောကုတ္တရာ စာပေများကို တတ်မြောက်ခဲ့သည်။
အသက် ၁၁ နှစ်တွင် ပုတီးကုန်းမြို့ ဆရာ ဦးဘချိုထံတွင် အင်္ဂလိပ်စာ၊ သင်္ချာနှင့် ပထဝီဝင် ဘာသာများ သင်ကြားပြီးနောက်၊ အသက် ၁၂ နှစ်တွင် ကြို့ပင်ကောက်မြို့ အာရ်စီအမ် စိန်မိုက်ကယ် ကျောင်း၌ စတုတ္ထတန်းမှ စ၍ သင်ကြားခဲ့ရာ၊ အတန်းတိုင်းတွင် ပထမစွဲ၍ အသက် ဆယ့်ခြောက်နှစ်တွင် သတ္တမတန်း အောင်မြင်သည်။
ထို့နောက် ပြည်မြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ အတန်းတိုင်းတွင် ပထမစွဲပြီး ဆယ်တန်း စာမေးပွဲကို အင်္ဂလိပ်စာ၊ မြန်မာစာ၊ ပါဠိ ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဥပစာအထက်တန်းအောင်လက်မှတ် ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာဆည်းပူးရာ ဥပစာတန်းကို ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်၍ စကောလားရှစ် (ပညာသင်ဆု) ရရှိသည်။
တက္ကသိုလ် ပထမ သပိတ်ကာလတွင် ပညာသင်ကြားမှု နားနေရစဉ် ဒေါ်ရီနှင့် လက်ထပ်သည်။
အသက် ၂၂ နှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပူနားမြို့ရှိ စိုက်ပျိုးရေး ကောလိပ်၌ စိုက်ပျိုးရေး ဘောဂဗေဒ ပညာကို ဆက်လက် သင်ကြားသည်။
၁၉၂၄ ခုတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘုံဘေ ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်က အပ်နှင်းသော စိုက်ပျိုးရေး သိပ္ပံဘွဲ့ (B.Ag) ကို ရရှိသည်။
ဒုတိယ အဆင့်မှ အောင်မြင်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံဘွဲ့လက်မှတ် အသက် ၂ဝ အတွင်း၌ ဟင်ဒီ၊ အူရဒူ၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ၊ ဂူဂျရတီ၊ မရာဌီ၊ သင်္သကရိုက်၊ တမယ်လ်ဘာသာ စာပေနှင့် စကားတို့ကိုလည်း လေ့လာ တတ်မြောက်ခဲ့သည်။
အသက် ၂ဝ မှ ၄ဝ အကြားတွင် အရှေ့တောင် အာရှနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်း ကျောက်စာများကို ကောင်းစွာ လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ထောက်၊ ရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ထောက်၊ စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကလေး၊ ဒက္ခိဏတိုင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန် ဟူသော တာဝန်များကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းရွက်ရသည်။
ဒက္ခိဏတိုင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန် အဖြစ် ဆောင်ရွက်စဉ် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ လာဟိုမြို့၌ ကျင်းပသော ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေး ကော်မရှင်သို့ တက်ရောက်ရသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ကရာချိုမြို့သို့ နို့ညှစ်နွားမ အဝယ်တော် အဖွဲ့ဖြင့် သွားရောက် လေ့လာရသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ကရာချိုမြို့သို့ သွားရောက်၍ သိန္ဓောမျိုး နို့ညှစ်နွားမများ ဝယ်ယူရသည်။
၁၉၅၄ ခုတွင် ဒက္ခိဏတိုင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန် အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူသည်။
အငြိမ်းစား ယူရန် ပြင်ဆင်ခွင့် ၄ လ မစေ့မီမှာပင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန် ညွှန်ကြားရေးဝန် အဖြစ် တာဝန် ပေးအပ်သည့် အတွက် ဆက်လက် အမှုထမ်းရသည်။
စာပေရေးသားခြင်း ဦးသာမြတ်သည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ စ၍ စိုက်ပျိုးရေး ပြက္ခဒိန်တွင် စာတမ်းရေးခြင်း၊ ဘာသာပြန်ခြင်း တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ဝါဂွမ်း စည်းကမ်း သတ်ဈေးများကို အစိုးရ လယ်ယာဌာန အတွက် မြန်မာဘာသာ ပြန်၍ အစိုးရက ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘာသာပြန် စာပေအသင်း (စာပေဗိမာန်) စတင် တည်ထောင်စဉ်ကပင် စိုက်ပျိုးရေး စာအုပ်များ တည်းဖြတ် ပေးခဲ့သည်။
လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေး ကော်ပိုရေးရှင်း ဆေးဝါးပင်များ ပြုစုရေး အဘိဓာန် အဖွဲ့ကို ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။