kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
upright|alt=A cartoon drawing of Wilde in a crowded courtroom|သတင်းစာတစ်စောင်မှ ဖော်ပြထားသော "တရားခွင်ထဲက ဝိုင်းလ်ဒ်"၊ ၁၈၉၅ မေ ၄ တရားခွင်သည် တရားသူကြီးများအတွက် နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အတိုင်ပင်ခံ ဆာ အဒ်ဝါ့ဒ် ကလာ့ခ် (Sir Edward Clarke) က တရားသူကြီးကို ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် ၎င်းမိတ်ဆွေများအား အာမခံပေးရန် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် အာမခံရ၍ လွတ်လာခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတရားရင်ဆိုင်မှုသည် ၁၈၉၅ မေ ၂၅ ၌ဖြစ်ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် အဲလ်ဖရဒ်တေလာတို့အား မဖွယ်မရာပြုမူမှုဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ကျခံစေခဲ့သည်။
ထောင်ကျခြင်း ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ၁၈၉၅ မေ ၁၅ မှ ၁၈၉၇ မေ ၁၈ အထိ အကျဉ်းကျခဲ့သည်။
ပထမ၌ လန်ဒန်ရှိ နယူးဂိတ်အကျဉ်းထောင်တွင်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် ပန်တန်ဗစ်လ်အကျဉ်းထောင် (Pentonville) တွင် အလုပ်ကြမ်းပါ တွဲဖက်ပါဝင်လာသည်။
နာရီများစွာကြာ စက်ပေါ်၌ လမ်းလျှောက်ရခြင်း၊ သင်္ဘောသုံး ကြိုးထုံးကြီးများကို ကောက်ယူရခြင်းများအပြင် သမ္မာကျမ်းစာကဲ့သို့ ဘာသာရေးစာအနည်းငယ် ဖတ်ရန်လည်း ထောင်က ခွင့်ပြုပေးထားသည်။
လအနည်းငယ်ကြာသောအခါ ဝေါန်ဒ်စဝါ့သ် (Wandsworth) အကျဉ်းထောင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရသည်။
အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်တွင်းအနေအထားမှာ ဆိုးရွားသဖြင့် ကျန်းမာရေးထိခိုက်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ၌ ဝတ်ပြုဆုတောင်းနေစဉ် အဖျား၊ ဆာလောင်ခြင်းတို့ကြောင့် လဲကျသွား၍ နားစည်ပေါက်သွားခဲ့ရာ ထိုဒဏ်ရာသည် ၎င်းကို နောက်ပိုင်း၌ သေစေခဲ့သည့် ဒဏ်ရာအနာတရာလည်း ဖြစ်၏။
ဆေးရုံတွင် နှစ်လကြာ နေထိုင်ခဲ့ရလေသည်။
လစ်ဘရယ်ပါလီမန်အမတ်ဖြစ်သူ ရစ်ချဒ် ဘီ. ဟောလ်ဒိန်း (Richard B. Haldane) က ဝိုင်းလ်ဒ်ထံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ရက်ဒင်း (Reading) အကျဉ်းထောင်သို့ နိုဝင်ဘာ ၂၃ ၌ ရွှေ့ပြောင်းစေခဲ့သည်။
ရွှေ့ပြောင်းမှုသည် ဝိုင်းလ်ဒ်အတွက် မသက်သာလှပေ။
မီးရထားစင်္ကြံ၌ လူအုပ်ကြီးက လှောင်ပြောင်ကြကာ တတွေးများဖြင့် ထွေးကြသည်။
ကျန်သည့် ထောင်သက်တမ်းကို ဤအကျဉ်းထောင်တွင်သာ ကုန်ဆုံးခဲ့ပေသည်။
right|ရက်ဒင်းထောင်မှ ဝိုင်းလ်ဒ်နေခဲ့ရသော အခန်း၊ ယနေ့ခေတ်ပုံစံ ပထမပိုင်းတွင် စာရွက်နှင့် ဘောပင်ကို ဝိုင်းလ်ဒ်အား သုံးစွဲခွင့်မပြုသော်လည်း ဟောလ်ဒိန်းက ဝိုင်းလ်ဒ်အား စာအုပ်၊ စာရေးကိရိယာများ အသုံးပြုခွင့် ဖြစ်မြောက်စေရန် ကူညီစီမံပေးခဲ့သည်။
၁၈၉၆ ဇန်နဝါရီနှင့် မေလကြား၌ အဲလ်ဖရဒ်ဆီသို့ စာလုံးရေ ၅၀,၀၀၀ ပါ စာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သော်လည်း ပို့ရန်ခွင့်ပြုခြင်းမခံရပေ။
ထောင်မှ လွတ်မှသာ ကိုယ်နှင့်တပါတည်း ယူလာခဲ့ရသည်။
၁၈၉၇ မေ ၁၉ တွင် လွတ်မြောက်လာခဲ့ကာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဒီယဲ့ပ် (ပြင်သစ်- ဂျဲ့ပ်) မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့၍ ယူကေသို့ ပြန်မလာခဲ့တော့ပေ။
ထောင်ထဲ၌ ရေးခဲ့သည့်စာကို "De Profundis" (ပူဆွေးဝမ်းနည်းစာ) အမည်ဖြင့် ၁၉၀၅ တွင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ထုတ်ဝေခဲ့ကြပြီး ၁၉၆၂ ရောက်မှသာ "အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ပေးစာများ" တွင် အပြည့်အစုံ ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
ဆုတ်ယုတ်လာခြင်း: ၁၈၉၇–၁၉၀၀ thumb|ရက်ဒင်းထောင်မှလွတ်မြောက်ပြီးနောက် အသုံးပြုခဲ့သော လိပ်စာကဒ် ဝိုင်လ်ဒ်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေသည် ထောင်တွင်း ကြမ်းတမ်းမှု၊ စာသောက်နေထိုင်ရမှုတို့ကြောင့် ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအနေဖြင့်မူ အားသစ်မာန်သစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကတ်သလစ်သာသနာတွင် အေးငြိမ်းစွာဖြင့် ၆ လကြာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ရန် သခင်ယေရှုအဖွဲ့အစည်းကို စာရေးတောင်းဆိုသော်လည်း အငြင်းခံရသည်။
၎င်း၏ နောက်ဆုံးသုံးနှစ်တာကာလကို ဆင်းဆင်းရဲရဲဖြင့် ပြည်ပတွင် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
ဆီဘက်စ်တီယန် မဲလ်မော့သ် (Sebastian Melmoth) အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။
"နေ့စဉ်မှတ်တမ်း" (Daily Chronicle ) သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာထံသို့ အင်္ဂလိပ်အကျဉ်းထောင်များ၏ ကြမ်းတမ်း လူမဆန်သောအခြေအနေများကို ရေးသားခဲ့၍ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများကို ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြထားသည်ဘ စာရှည်နှစ်စောင် ရေးသားခဲ့သေးသည်။
ရောဘာ့တ်ရော့စ်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပင်လယ်နံဘေးရွာကလေးတွင် ၁၈၉၇ နှစ်လယ်တွင် အတူနေထိုင်ခဲ့၍ "ရက်ဒင်းထောင် တေးကဗျာ" (The Ballad of Reading Gaol) ကို ရေးသားခဲ့သည်။
စာသည် ချားလ်ဇ် တောမတ်စ် ဝူးလ်ဒရစ်ဂျ် (Charles Thomas Wooldridge) ၏ ကွပ်မြက်ခံရခြင်းအကြောင်းဖြစ်ကာ စာသည် ဇာတ်လမ်းပုံစံမှ ထောင်သားများ၏ သရုပ်သကန်၊ အခြေအနေများဆီသို့ ပုံစံပြောင်းရေးသားခဲ့သည်။
ထိုသူတို့ကို စီရင်ချက်ချထားသည့် ဥပဒေများနှင့်ပတ်သက်၍ တရားမျှတမှုကို ချင့်ချိန်အကဲဖြတ်ရန် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမျှ ပြုလုပ်ခြင်းမရှိပေ။
သို့သော် ထိုကဗျာသည် ထောင်သားများအပေါ် လူမဆန်ရက်စက်မှုများကို ဇောင်းပေးဖော်ပြထားသည်။
ထိုကဗျာကို ၎င်းနေခဲ့ရသော ထောင်တိုက်ခန်း "C33" ကလောင်အမည်ယူ၍ ရေးသားခဲ့ပြီး မဂ္ဂဇင်းတစ်ခုမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထိုကဗျာသည် ချက်ချင်းလက်ငင်း စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်ခဲ့ကာ နှစ်နှစ်အတွင်း ခုနစ်ခေါက်အထိ ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။
ခုနစ်ကြိမ်ပြီးမှသာ ကဗျာရေးသူအဖြစ် "အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်" ဟူ၍ ဖော်ပြခဲ့ကြသော်လည်း စာပေအသိုင်းအဝိုင်းကမူ အစကတည်းက ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လက်ရာမှန်း သိခဲ့ကြသည်။
ထိုကဗျာက ၎င်းကို ငွေကြေးအနည်းငယ် ရစေခဲ့သည်။
အဲလ်ဖရဒ်နှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်တို့ ၁၈၉၇ ဩဂုတ်တွင် ပြင်သစ်၊ ရဝါးန်မြို့ (အင်္ဂလိပ်-ရူးဝေါန်) ပြန်လည်ပေါင်းဖက်ခဲ့ကြသည်။
နှစ်ဖက်အသိုင်းအဝိုင်းက သဘောမတူ မနှစ်မြို့ခဲ့ကြပေ။
လအနည်းငယ်ကြသည်အထိ အတူတူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဝိုင်းလ်ဒ်နေထိုင်ရာ နောက်ဆုံးလိပ်စာသည် ဒီ'အာလ်ဇာ့စ် ဟိုတယ်ဖြစ်၍ ပဲရစ်မြို့၊ ဆန့်-ဂျာမဲန်-ဒီ-ပရီး အရပ်တွင်ဖြစ်သည်။
၁၉၀၀ အောက်တိုဘာ ၁၂ တွင် ရော့စ်ဆီသို့ ကြေးနန်းပို့၍ ၎င်းသည် အလွန်အားနည်းပျော့ခွေနေ၍ လာရန်အကြောင်းကြားခဲ့သေး၏။
ကွယ်လွန်ခြင်း ၁၉၀၀ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ၌ ဦးနှောက်အမှေးရောင်ရောဂါ ခံစားလာရပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၉ တွင် ရော့စ် ရောက်လာခဲ့၍ ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးကို ပင့်ဖိတ်စေခဲ့သည်။
ဘုန်းတော်ကြီး အက်ဖ်အာ ကာ့သ်ဘာ့တ် ဒန်းက ကသလစ်ဘာသာသို့ ရေဖျန်းမင်္ဂလာ (အခြေအနေအရ ထပ်မံလုပ်ဆောင်မှု) ပြုပေးခဲ့သည်Cavill, Paul, Heather Ward, Matthew Baynham, and Andrew Swinford, The Christian tradition in English literature: poetry, plays, and shorter prose, p. 337, Zondervan 2007. ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ထိုရောဂါဖြင့်ပင် ၁၉၀၀ နိုဝင်ဘာ ၃၀ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြှုပ်နှံခြင်း ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ပဲရစ်မြို့ပြင် Cimetière de Bagneux သုသာန်တွင် မူလကမြှုပ်နှံခဲ့သည်။
၁၉၀၉ တွင် ပြန်လည်တူးဖော်ခဲ့ကာ မြို့တွင်းရှိ Père Lachaise သုသာန်သို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
သင်္ချိုင်းစာတွင် "ရက်ဒင်းထောင်၏ တေးကဗျာ" မှ စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ် ရေးထိုးထားသည်။
အလွတ်သဘောပြန်ဆိုထားခြင်း သူစိမ်းမျက်ရည် ပြည့်လို့လျှံဝေ သူ့အတွက်လေ ကရုဏာရဲ့ ကြာရှည်ကွဲနေ အရိုးအိုးရေ၊ ငိုယိုဟစ်ကြွေး သင်းကွဲသူတို့ ... ဖြစ်မည်လေ သင်းကွဲသူတို့ ငိုယိုဟစ်ကြွေး... အမြဲတစေ သေလွန်ပြီးမှ တောင်ပန်ခံရခြင်း ၂၀၁၇ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ လိင်တူသဘောကို အပြစ်ဟူ၍ မယူဆတော့သည့်အခါ ခန့်မှန်းခြေ ၅၀,၀၀၀ သောသူများကို တောင်းပန်ခဲ့ရာတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်သည်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
(၁၉၆၇ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုအက်ဥပဒေ၌ အင်္ဂလန်နှင့် ဝေလတို့တွင် လိင်တူသဘောကို ပြစ်မှုဟု သတ်မှတ်) ဂုဏ်ပြုခံရမှုများ ၁၉၉၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် ဝက်စ်မင်စတာကျောင်းတော်ကြီး၌ ကဗျာဆရာများအထိမ်းအမှတ်နေရာ (Poets' Corner) တွင် မှန်စီရွှေချ မှန်ပြတင်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၄ ၌ ဆန်ဖရန်စ္စကို၊ ကာစထရိုအရပ်တွင် LGBTQ ကဏ္ဍအတွက် စဦးဂုဏ်ပြုထိုက်သူများထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။
အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ် ကျောင်းဆောင်ကို အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနုပညာရှင်များဖြစ်သော McDermott & McGough တို့က ပုံစံဆင်ပေးခဲ့ကြ၍ ၂၀၁၇ တွင် နယူးယောက်မြို့တော်ရှိ "ရွာချက်ကျောင်း" (Church of the Village) ၏ ပါဝင်ကူညီမှုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။
နောက်တစ်နှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၊ ဗော်လ်တဲ စတူဒီယို (Voltaire) သို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့ကြလေသည်။
"The Oscar Wilde Temple" . oscarwildetemple.org. ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လက်ရာအချို့ Ravenna (၁၈၇၈) Poems (၁၈၈၁) The Happy Prince and Other Stories (၁၈၈၈, ဖယ်ရီပုံပြင်များ) Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories (၁၈၉၁, ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များ) A House of Pomegranates (၁၈၉၁, ဖယ်ရီပုံပြင်များ) Intentions (၁၈၉၁, အက်ဆေးနှင့် ရသဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ပြေဆိုခြင်းများ) The Picture of Dorian Gray (၁၈၉၀ /၉၁, ဝတ္ထု) The Uncensored Picture of Dorian Gray (၂၀၁၂) The Soul of Man under Socialism (၁၈၉၁, နိုင်ငံရေး အက်ဆေး) Lady Windermere's Fan (၁၈၉၂, ပြဇာတ်) A Woman of No Importance (၁၈၉၃, ပြဇာတ်) The Sphinx (၁၈၉၄, ကဗျာ) An Ideal Husband (၁၈၉၅ ဖျော်ဖြေခြင်း၊ ၁၈၉၈ ထုတ်ဝေခြင်း၊ ပြဇာတ်) The Importance of Being Earnest (၁၈၉၅ ဖျော်ဖြေခြင်း၊ ၁၈၉၉ထုတ်ဝေခြင်း၊ ပြဇာတ်) De Profundis (၁၈၉၇ ရေးသားခြင်း၊ ၁၉၀၅, ၁၉၀၈, ၁၉၄၉, ၁၉၆၂ ထုတ်ဝေခြင်းများ၊ ပေးစာ) The Ballad of Reading Gaol (၁၈၉၈, ကဗျာ) မှတ်စု ကိုးကားအညွှန်းများ ရင်းမြစ်များ . ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ။
ဂျွန်ဂို(Born: Chit Moe Aung )သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အက်ရှင်မင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အက်ရှင်ဇာတ်ကားကောင်းများစွာ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
အက်ရှင်မင်းသား နေထူးနိုင်၏ ဇနီးဖြစ်သူ သရုပ်‌ဆောင် မြသင်းခ​ြယ်နှင့် မောင်နှမတာ်စပ်သူလည်း ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၃၁)ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရဆိုသည်မှာ ပုံမှန်အစိုးရကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းခြင်း မရှိသေးစဉ် အတောအတွင်း နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အစိုးရတာဝန်အချို့နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထမ်းဆောင်ရသော ယာယီအထူးအစိုးရဖြစ်သည်။
သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အပေါ်မူတည်ပြီး အများအားဖြင့် ကျပန်းရွေးချယ်ထားသော သို့မဟုတ် အတည်ပြုထားသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ သို့မဟုတ် လက်ရှိထမ်းဆောင်နေသူများမှ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ထုပ်ပယ်မခံရသေးသောသူများ ပါဝင်သည်။
ကိုယ်စားပြုဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများတွင် အိမ်စောင့်အစိုးရများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အစိုးရတာဝန်နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများမှာ အကန့်အသန့်ဖြင့် ရှိနေပြီး၊ အမှန်တကယ်အုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် ဥပဒေအသစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းထက် လက်ရှိအနေအထားကို ထိမ်းသိန်းရန်သာ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ်အစိုးရနှင့်မတူပဲ ယာယီအစားထိုးရန်သာ ရည်ရွယ်ပြီး၊ အထက်ပါလုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်(ရွေးကောက်ပွဲထောက်ခံချက်) မရှိပါ။
နေ့စဉ်ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ရန်နှင့် ဆွေးနွေးရန်အတွက် ဘတ်ဂျက်များပြင်ဆင်ခြင်းစသည်များကိုသာ မျှော်လင့်လုပ်ဆာင်ပြီး၊ အစိုးရပလက်ဖောင်းစနစ်သစ်တစ်ခုကို ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဥပဒေကြမ်းများ ပြုစုခြင်း၊ မိတ်ဆက်ခြင်း စသည်များကို မျှော်လင့်လုပ်ဆောင်လေ့မရှိပါ။
အိမ်စောင့်အစိုးရများသည် ပါလီမန်စနစ်၏အစိုးရတစ်ခုဟာ အယုံအကြည်မရှိအဆိုအရ ရှုံးနိမ့်ခြင်း(သို့) အစိုးရတာဝန်ယူထားသူများအဖွဲ့အား ဖျက်သိမ်းခြင်း ပေါ်ပေါက်သောအခါ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီး အစိုးရအသစ် မဖွဲ့စည်းမချင်း ကြားကာလတစ်ခုအတွင်းထားရှိရန် ဖြစ်သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပစစ်ပွားများအပြီး တည်ငြိမ်သော ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်မှုစနစ်တစ်ခု ပြန်လည်ဖော်ဆာင်ခြင်း(သို့) တည်ထောင်ခြင်း မရှိနိုင်သေးစဉ် မကြာခဏ ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိပြီး၊ ကြားဖြတ်အစိုးရ(ယာယီအစိုးရ)အဖြစ်လည်း မကြာခဏခေါ်ဝေါ်ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်စောင့်အစိုးရများ အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈) အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) အိမ်စောင့်များ အိမ်စောင့်အစိုးရအကြီးအကဲများကို အိမ်စောင့်အကြီးအကဲဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။
"အိမ်စောင့်ဝန်ကြီးချုပ်" မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်စောင့်များ အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအိမ်စောင့်အစိုးရများ၏ နိုင်ငံအကြီးအကဲများ(သို့) အစိုးရအကြီးအကဲများစာရင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအကြီးအကဲများ မန်းဝင်းမောင် (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်သမ္မတ)(၁၉၅၇-၁၉၆၂) အစိုးရအကြီးအကဲများ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်)(၁၉၅၈-၁၉၆၀) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် (ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်)(၁ ဩဂုတ်၂၀၂၁-၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံများ ကဏ္ဍ:အိမ်စောင့်အစိုးရများ။
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ၂၀ ရာစုအစပိုင်းမှစ၍ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံပေါ်တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ နောက်ဆုံးသော ပုံတွင် အာရပ်ဘာသာစကားဖြင့် Shahada ကို ရေးထိုးထားသည်။
ထိုစာသား၏ အောက်တွင် မုခ်ပေါက်(Mihrab)နှင့် တရားဟောစင်မြင့်(Minbar) တို့ပါဝင်သော ဗလီပုံပါရှိသည်။
Constitution of Afghanistan, Article 19 http://www.afghanembassy.com.pl/afg/images/pliki/TheConstitution.pdf ဗလီကိုတွဲလျက် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံကို လွှင့်ထူထားသည်။
ဗလီ၏ အောက်၌ ရေးထိုးထားသောစာမှာ နိုင်ငံ၏ အမည်ဖြစ်သည်။
ဗလီအား ဂျုံနှံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး ၎င်းအောက်တွင် ဗြိတိသျှလက်အောက်မှ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည့် ခုနှစ်ဖြစ်သော ဟိုက်ဂျရီနေပြက္ခဒိန်နှစ် ၁၂၉၈ ခုနှစ် (ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်၌ ၁၉၁၉ ခုနှစ်)ကို ရေးထိုးထားသည်။
သမိုင်းတွင်အသုံးပြုခဲ့သော တံဆိပ်များ ဆက်လက်ကြည့်ရှုရန် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံတော် ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ Afghanistan National Emblem ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ။
thumb|Oxford Advanced Learner's Dictionary of Current English. Special edition in two volumes (USSR, 1982). The Oxford Advanced Learner's Dictionary (OALD) သည် ပထမဆုံးသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား အဆင့်မြင့်လေ့လာသူများအတွက် အဘိဓာန်တစ်ခုဖြစ်သည် (မူလအင်္ဂလိပ်စကား စကားပြောသူမဟုတ်သောသူများအတွက်)။
ပထမဆုံးမူကို ၁၉၄၈ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်စကား ဒေသခံပြောဆိုသူမဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များအတွက်ရည်ရွယ်သည့် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းက ဖြန့်ချိသော အကြီးမားဆုံး အဘိဓာန်လည်းဖြစ်၏။
စကားလုံးများ၏ ရင်းမြစ်၊ ရည်ညွှန်းကိုးကားမှု အမြောက်အမြားကို လိုအပ်သော ဘာသာစကား စိတ်ပါဝင်စားသော အသုံးပြုသူများသည် Concise Oxford English Dictionary (အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် ကျစ်လျစ်ပြည့်စုံသော အဘိဓာန်) (သို့) ပို၍ ပြည့်စုံကျယ်ပြန့်သည့် အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် (သို့) ဒေသခံနီးပါး ပြောဆိုတတ်သူများအတွက် ရည်ရွယ်ထားသော အခြားအဘိဓာန်များကို ပို၍ နှစ်ခြိုက်သဘောကျကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း Oxford Advanced Learner's Dictionary ကို ယခင်အချိန်က Oxford Advanced Learner's Dictionary of Current English ဟု အမည်ပေးခဲ့ကြပြီး စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည့်အမည်မှာ အေ အက်စ် ဟောန်ဘီတည်းဖြတ်သည့် Idiomatic and Syntactic Dictionary (အထူးအသုံးနှုန်းနှင့် ဝါကျဖွဲ့ပုံ အဘိဓာန်) ဖြစ်သည်။
၁၉၄၂ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ကြ၍ ထိုအချိန်သည် စစ်ကြီးဖြစ်ချိန်နှင့်ကြုံခဲ့ပြီး ဗြိတိန်သို့ (စာမူ)ရောက်ရှိသွားကာ အောက်စဖို့ဒ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၏ လမ်းညွှန်ကြီးကြပ်မှုအောက် ရောက်ရှိလာခဲ့ရာ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းက ဩဇာတိက္ကမကြီးသော အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်၏ ပြည့်စုံသောအရည်သွေးတူဖြစ်စေရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အေ အက်စ် ဟောန်ဘီသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကောလိပ်အငယ်တစ်ခု၌ အင်္ဂလိပ်စာပြဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ယင်းနိုင်ငံကို ၁၉၂၃ တွင် စာပြရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။
သို့သော် စာသင်ခန်းတွင်း အတွေ့ကြုံအဖြစ်ပျက်များက ဘာသာစကားသင်ကြားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ပြည့်ဝသောအခြေခံသဘောတရားများ လိုအပ်သည်ဟု သိမြင်သွားစေသည်။
ယင်းအချိန်တွင် ဟာရာလ်ဒ် အီး. ပါးမာ (Harold E. Palmer) သည် တိုကျို၌ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားရေး သုတေသနအဖွဲ့အစည်းကို ဦးဆောင်လျက် ရှိရာ ၁၉၃၁ တွင် ဟောန်ဘီကို ဖိတ်ကြား၍ ယင်းအဖွဲ့၌ ဝေါဟာရဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်စေခဲ့သည်။
ဤရလဒ်သည်ကား Idiomatic and Syntactic Dictionary အမည်ဖြင့် အဘိဓာန်တစ်ခုဖြစ်လာကာ ၁၉၄၂ ၌ ကာအီတာကူရှာ (Kaitakusha) က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဟောန်ဘီက စာအုပ်မထုတ်ဝေမီတစ်နှစ်က စာအုပ်၏ အဆင့်မြင့် မိတ္တူပွားစာရွက်များကို ဘီ. အီဖော အဲဗန်ဇ် (B. Ifor Evans) ထံသို့ပို့ဆောင်ခဲ့ဖူး၏။
ပို့ဆောင်ရမှုသည် စစ်အတွင်း ခက်ခဲသောအလုပ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှကောင်စီတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော အဲဗန်ဇ်က ၎င်းကို အလုပ်တစ်ခုကမ်းလှမ်းသောကြောင့် ၁၉၄၂ တွင်ပင် ဗြိတိန်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး ကောင်စီကို ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ကောင်စီက ၎င်းကို အီရန်သို့ လွှတ်ခဲ့သည်။
စာရွက်များသည် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်အတွက် စာအုပ်ထုတ်ဝေသူ၊ အောက်စဖို့ဒ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၏ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှု ဟမ်းဖရေး အက်စ်. မီလ်ဖော့ဒ် (Humphrey S. Milford) ထံမှောက်သို့ရောက်ရှိခဲ့၍ မီလ်ဖော့ဒ်က ထိုအဘိဓာန်သည် အင်္ဂလိပ်ကို မိခင်ဘာသာစကားပြော မဟုတ်သောသူများအတွက် ရည်ရွယ်ထားသည်ဖြစ်သောကြောင့် ချက်ချင်းဆိုသလို ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၏ ထုတ်ဝေစာရင်းများ၏ အခက်အခဲဖြစ်နေသော ကွက်လပ်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည်ဟု သိမြင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် စာအုပ်သည် ဟောန်ဘီ၏ အင်္ဂလိပ်စကား သင်ကြားခြင်း နိုင်ငံခြားအတွေ့အကြုံများအပေါ် အခြေခံထားသည်လည်းဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် မူရင်းအင်္ဂလိပ်စကားပြောသူများအတွက် ရည်ရွယ်သည့် အဘိဓာန်များထက် ဤအဘိဓာန်သည် သတ်ပုံ၊ သဒ္ဒါ၊ သဒ္ဒဗေဒအသံထွက်၊ အသုံးအနှုန်းတို့ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှင်းပြထားသည်။
ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၏ ဂုဏ်ဒြပ်နှင့်အတူ ဤစာအုပ်ကို "အောက်စဖို့ဒ် အဘိဓာန်" အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် စာဖတ်သူများဆီသို့ ဆောင်ယူပေးနိုင်သော်လည်း ပို၍ ဂုဏ်၊ ဩဇာကြီးသော အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်က စာဖတ်သူ/အသုံးပြုသူများကို ခြိမ်းခြောက်၊ တွေဝေနိုင်စေလောက်သည်။
သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ စီးပွားရေးအခြေအနေအောက်တွင် ဗြိတိသျှပုံနှိပ် ထုတ်ဝေသူများ ကြပ်ကြပ်တည်းတည်း လုပ်ကိုင်နေရ၍ ပစ္စည်းများအားလုံး ပြတ်လပ်ကုန်သည်။
မီလ်ဖော့ဒ်က ဗြိတိသျှကောင်စီထံသို့ စက္ကူနှင့် အဝတ်စများ ထောက်ပံ့ပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။
OUP Archives held at the OUP headquarters, Great Clarendon Street, Oxford, UK, Milford's Letterbooks Vol. 165 fol. 493, Milford to Ifor Evans, 4 July 1941. ထို့နောက် မီလ်ဖော့ဒ်သည် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းကို စီမံဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်း မရှိသည်အထိ ကျန်းမာရေးဆိုးရွားနေလေရာ ဤကိစ္စကို ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၏ နိုင်ငံခြားစီမံကိန်းများကို ကိုင်တွယ်နေသော အီး. စီ ပါးန်ဝဲလ် (E.C. Parnwell) ဆီသို့ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။
ဟောန်ဘီသည် (ဂျပန်၊ တရုတ် မပါ) ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့် ရရှိထားပြီး ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ ကဲနက် ဆစ်ဆမ်က ကိုယ်စားလှယ်များအား စာအုပ်နှင့်ပတ်သက်၍ ထောက်ခံအားပေးသည့် တင်ပြချက်ကို ချပြခဲ့သည်။
မီလ်ဖော့ဒ်ကလည်း ဗြိတိသျှကောင်စီထံမှ ထောက်ပံ့ငွေရရန် ဂျပန်နိုင်ငံအား ၎င်း၏ရန်လိုမုန်းထားစိတ်ကို အသုံးချရာ "ဂျပန်တွေက ဈေးခပ်ပေါပေါနဲ့ ထုတ်ဝေနိုင်သူတွေပါ၊ ဈေးကွက်ကိုလည်း ဖမ်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့ အလားအလာရှိတယ်" ဟု ပြောဆိုခဲ့လေသည်။
စာအုပ်၌ စာမျက်နှာအရေအတွက်သည် ၁,၅၀၀ ကျော်ပါရှိမည်၊ ပထမမူအတွက် အုပ်ရေ ၁၀,၀၀၀ ဖြစ်ရာ စက္ကူဆယ်တန် လိုအပ်သည်။
မီလ်ဖော့ဒ်က စတာလင်ပေါင်ငွေကြေးမသုံးစွဲသော ဒေသများတွင် နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှု၊ ဗြိတိသျှယဉ်ကျေးမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တိုက်ရိုက်အကျိုးအမြတ်အတွက် စက္ကူရရန် အထူးတောင်းခံစာကို လျှောက်တင်ခဲ့၏။
ထို့နောက် လုံလောက်သော စက္ကူကုန်ကြမ်းများရရှိလာသော်လည်း ဤပမာဏသည် မဖြစ်မနေထပ်မံရိုက်နှိပ်ရန်အတွက် ကြိုတင်လျာထားသည့် ပမာဏသာဖြစ်သည်။
OUP Archives, Milford's Letterbooks, Vol. 165 fol. 632B, Milford to Ifor Evans, 8 August; fol. 757, 19 September 1941 ထို့ကြောင့် အိန္ဒိယရုံးတွင် လုပ်ကိုင်နေသော တူမဖြစ်သူထံ သူမမှတစ်ဆင့် စက္ကူများထပ်ရစေရန် ဆွယ်လေသည်။
၁၉၄၃ နှင့် ၁၉၄၈ ကြားတွင် စာအုပ်ထွက်ရှိလာ၍ ချက်ချင်းပင် အောင်မြင်မှုရလာခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ဤအဘိဓာန်သည် ကမ္ဘာအနှံ့ အင်္ဂလိပ်စာ/စကား လေ့လာသူများ အသုံးအများဆုံး မှီငြမ်းကိုးကားစရာ စာအုပ်များအနက် တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။
အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု သည် လူတစ်ဦးက ၎င်းယုံကြည်သည့် တန်ဖိုးများကို အတည်ပြုထောက်ခံသော သတင်းအချက်အလက်များကိုရှာဖွေရန်၊ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူရန်၊ မျက်နှာသာပေးရန်နှင့် ပြန်လည်မှတ်မိရန် ကြိုးပမ်းသည့် စိတ်သဘောထားကိုခေါ်သည်။
လူတို့သည် သူတို့၏အမြင်များကို ထောက်ခံသော သတင်းအချက်အလက်များကိုသာ ရွေးချယ်အတည်ပြုပြီး သူတို့၏အမြင်မျာနှင့် ဆန့်ကျင်သောအချက်အလက်များကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ သတင်းအချက်အလက်တစ်ခုသည် ၎င်းတို့၏သဘောထားများကို ထောက်ခံသည်ဟု လိုသလို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း စသည်တို့မှာ ဘက်လိုက်မှုကို ပြနေသည်။
ဘက်လိုက်စွာ အတည်ပြုရာမှ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် မိမိလိုချင်သောရလဒ်များအတွက် စိတ်ခံစားမှု အထူးပြင်းထန်လာတတ်သည်။
အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုကို အလုံးစုံကုန်စင်အောင်တော့ မဖယ်ရှားနိုင်ပါ၊ သို့သော် ဝေဖန်ပိုင်းခြားတွေးခေါ်မှုစွမ်းရည်ကို ပညာပေးခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ် အင်္ဂလိပ် စိတ်ပညာရှင် ပီတာဝစ်ဆင်က အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုကို လူတို့၏ ယုံကြည်ချက် သို့မဟုတ် တန်ဖိုးများကို ခိုင်မာစွာ အတည်ပြုပေးသည့် သတင်းအချက်အလက်များကိုသာ လိုချင်သော စိတ်သဘောထားဖြစ်သည်။
အတည်ပြုခြင်းဘက်လိုက်မှုသည် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု ၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု ကို ကိုယ့်ဘက်ကိုကိုယ် ဘက်လိုက်မှု ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု အမျိုးအစားများ သတင်းအချက်အလက်များကို ဘက်လိုက်စွာရှာဖွေခြင်း alt=A drawing of a man sitting on a stool at a writing desk|right| အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို "ဟုတ်တယ် မှန်တယ်" ဟု ပြောနေတတ်သည့် ချားလ်စ်ဒစ်ကင်း ၏ ဇာတ်ကောင် "ယွတ်ရိုင်းယာ ဟိ" ကဲ့သို့ ဆင်တူသည်။
လူတွေက သူတို့၏ယူဆချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည့် အထောက်အထားများကိုသာ တစ်ဖက်သတ် ရှာဖွေလေ့ရှိကြောင်း စမ်းသပ်မှုများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ရှာဖွေလိုသည့် အကြောင်းအရာနှင့်သက်ဆိုင်သော အထောက်အထားအားလုံးကို ရှာဖွေရမည့်အစား သူတို့၏သီအိုရီကို ခိုင်မာစွာ ထောက်ခံသည့် အဖြေတစ်ခုရဖို့သာ မေးခွန်းထုတ်တတ်ကြသည်။
သူတို့၏ယူဆချက်များ လွဲမှားရင်ဘာဖြစ်မလဲ ဆိုသည်ထက် သူတို့မျှော်မှန်းထားသည့် ယူဆချက်မှန်ကန်လျှင်၏ အကျိုးဆက်များကိုသာ ရှာကြသည်။
သတင်းအချက်အလက်များကို ဘက်လိုက်စွာအဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုများဟာ အထောက်အထားများစုဆောင်းခြင်းမှာတင် မပြီးပါ။
လူနှစ်ယောက်မှာ တူညီတဲ့အချက်အလက်တွေရှိလျှင်တောင်မှ ထိုသူတို့ရဲ့ အချက်အလက်ကို အထအနကောက်ခြင်းက ဘက်လိုက်နိုင်သေးသည်။
သတင်းအချက်အလက်များကို ဘက်လိုက်စွာပြန်လည်မှတ်မိခြင်း လူတို့သည် သက်သေအထောက်အထားများကို မှတ်ဉာဏ်ထဲတွင် ကြားနေပုံစံအတိုင်း မှတ်ထားပင်လျှင် ထိုအထောက်အထားများအနက် ထိုသူတို့၏မျှော်မှန်းချက်များကို အားဖြည့်ပေးသည်များကိုသာ ပိုမှတ်မိလွယ်နေတတ်သည်။
ဤသို့ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို "ရွေးချယ်မှတ်မိခြင်း" သို့မဟုတ် "ဘက်လိုက်စွာမှတ်မိစေသည့် မှတ်ဉာဏ်" ဟုခေါ်သည်။
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသီအိုရီများတ္ငင် ရွေးချယ်မှတ်မိခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ခန့်မှန်းချက်များ အသီးသီးကွဲပြားကြသည်။
စခီမာသီအိုရီက မိမိတို့၏မျှော်မှန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည် အချက်အလက်များသည် မကိုက်ညီသည့်အချက်အလက်များထက် ပိုမိုမှတ်မိလွယ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
အချို့ကမူ အံဩဖွယ်ရာ အချက်အလက်များကသာ မှတ်မိလွယ်ကြသည်ဟုဆိုသည်။
ကိုးကားချက်များ ပြင်ပလင့်ခ်များ Skeptic's Dictionary: အတည်ပြုမှုဆိုင်ရာဘက်လိုက်မှု - Robert T. Carroll KH Grobman မှ အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုအကြောင်းသင်ကြားခြင်း ၊ အတန်းလက်ကမ်းစာစောင်နှင့်နည်းပြ၏မှတ်စုများ မင်းဒီလောက်မစမတ်ကျဘူးဆိုတာကို အတည်ပြုရာတွင် ဘက်လိုက်မှု Simon Fraser တက္ကသိုလ်အတွက် Rod McFarland မှအပြန်အလှန်အကျိုးသက်ရောက်မှုသုံးဆလေ့ကျင့်ခန်း အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုအကြောင်း လေ့လာစရာများ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ စတန်းဖို့ဒ် Assimilation bias လေ့လာချက်အကျဉ်းချုပ် - Keith Rollag, Babson College ကဏ္ဍ:စိတ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အယူအဆများ။
ဦးကျော်ဇေယျသည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ကာ တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သူဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် လွှတ်တော်အတွင်း မေးခွန်းမေးမြန်းမှုများကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။
တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဒေါ်သက်သက်ခိုင်တည်ထောင်သော ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
တပ်မတော်၏ မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လီမီတက်တွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ ၏ တာဝန်များမှ အနားယူပြီ ဖြစ်ကြောင်း ၎င်း၏ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာတွင် ကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းလွှတ်တော်အတွက် ဒဂုံမြို့နယ် အမှတ် (၂)မဲဆန္ဒနယ်မှ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် လွှတ်တော်အတွင်း တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မကြာခဏ မေးခွန်းမေးမြန်းထောက်ပြလေ့ရှိပြီး လူမှုကွန်ယက်နှင့် မီဒီယာမှတစ်ဆင့် ဝေဖန်ပြောကြားလေ့ရှိသည်။
၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် သူနှင့်အတူ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်အား ပါတီ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပါတီ၏ ပုံရိပ်ထိခိုက်စေမှု၊ ပါတီတွင်း စည်းလုံးမှုပျက်ပြားစေမှု စသည်ဖြင့် သူ့အား အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၁၉ခုနှစ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သူ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် တည်ထောင်သည့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုပါတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစ၍ ပါတီတာဝန်များမှ တစ်နှစ်ကြာ အနားယူထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)။
ဦးကျော်ဆန်းသည် မန္တလေးမြို့၏ လက်ရှိ မြို့တော်ဝန်ဖြစ်ပြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။
သူသည် ယခင်က ဦးရဲမြင့် လက်အောက်တွင် ၂၀၁၁ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ခုနှစ်အထိ တိုင်းဒေသကြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သေးသည်။
မြို့တော်ဝန်ဘဝ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ ဦးကျော်ဆန်းအား မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီးနောက် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များအား ဖွဲ့စည်းရာတွင် မြို့တော်ဝန်များသည် စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
thumb|ခြင်ဆေးခွေ ထွန်းညှိထားစဉ် ခြင်ဆေးခွေ () သည် အမွှေးနံ့ပါသော ခြင်နိုင်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ပိုင်ရီးသ်ရမ် (pyrethrum; ဒေစီပန်းပင်မျိုးတစ်ခု) အမှုန့်ကို အခြောက်ခံထားသော အနှစ်အခဲမှ ပြုလုပ်ကြသည်။
ခြင်ဆေးခွေသည် ဝဲကတော့ကဲ့သို့ ရစ်ပတ်ထားသောအခွေရှိ၍ အလယ်တွင် အပေါက်ကျဉ်းတစ်ခုပါရှိ၍ ထိုနေရာမှထောင်ပြီး ထွန်းကြသည်။
ခြင်ဆေးခွေအတွက် မီးဘေးအန္တရာယ်မရှိစေရန် သီးသန့်ပြုလုပ်ထားသော လှောင်အိမ်အတွင်း၌လည်း ထွန့်လေ့ရှိ၏။
ထွနမးရာတွင် အခွေ၏ အပြင်စွန်းမှစတင်ကာ တဖြည်းဖြည်းခြင်း အလယ်ဆီသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ခြင်ပြေး/သေစေသော မီးခိုးငွေ့ ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
ပုံမှန်ခြင်ဆေးခွေတစ်ခုသည် အချင်း ရှိ၍ ၇-၁၂ နာရီအထိ အထွန်းခံကြသည်။
ခြင်ဆေးခွေများကို အာရှ၊ အာဖရိက၊ တောင်အမေရိက၊ ကနေဒါ၊ ဩစတေးလျတို့တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သုံးစွဲကြ၏။
ဆိုးကျိုးများ ခြင်ဆေးခွေသည် မီးဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်သည်။
ခြင်ဆေးခွေသုံးစွဲခြင်းကြောင့် များစွာသော မီးလောင်မှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၉၉ တောင်ကိုရီးယားရှိ သုံးထပ်ဆောင်တစ်ခု ခြင်ဆေးခွေကြောင့် မီးလောင်ပြီး လူ (၂၃) ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။
မီးခိုးမှရသော ပြင်းထန်သည့်အနံ့သည် အဝတ်၊ ပရိဘောဂပစ္စည်းများကို အနံ့စွဲစေနိုင်သည်။
လူနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါများအတွက် စိတ်ချရသည်ဟု ယူဆသတ်မှတ်ကြသော်လည်း အလုံပိတ်အခန်းများတွင် အသုံးပြုပါက အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု လေ့လာမှုအချို့က ဖော်ပြထားသည်။
တရုတ်၊ မလေးရှားတို့၌ ရောင်းချသော ခြင်ဆေးခွေများသည် မီးခိုအများအပြားကို ထုတ်လုပ်၍ အလွန်သေးငယ်သော အမှုန်ဒြပ်များ PM2.5 ပါဝင်ပျံ့နှံ့သည်။
စီးကရက်ပေါင်း ၇၁-၁၃၇ မှ ထွက်သော မီးခိုးပမာဏနှင့်ညီသည်။
အောက်စီဒိုင်းဇင်းမိသနော (formaldehyde; CH2O) ထုတ်လွှင့်မှုပမာဏသည် စီးကရက် (၅၁) လိပ်နှင့် ညီမျှသည်။
ကြွက်နှင့်စမ်းသပ် လေ့လာမှုများက ခြင်ဆေးခွေသည် သိသာသော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်မရှိ၊ သို့သော် အချို့သက်ရှိများမှာ သစ်တုံးများမီးရှို့၍ ထွက်လာသောမီးခိုးများကဖြစ်စေသကဲ့သို့ အာရုံခံအင်္ဂါများ ယာယီ မသက်မသာဖြစ်မှုကို ခံစားရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် ကြွက်များကို ခြင်ဆေးခွေမီးခိုး တစ်ရက်လျှင် ခြောက်နာရီ၊ တစ်ပတ်တွင် ငါးရက်၊ (၁၃) ပတ်ကြာ ထိတွေ့စေသည်။
မီးခိုးငွေ့များပြားမှုကြောင့် အာရုံခံအင်္ဂါ မသက်မသာဖြစ်သည့် လက္ခဏာများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသော်လည်း အခြားခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတွင် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိခဲ့ပေ။
ထိုလေ့လာမှုက ပုံမှန်အသုံးပြုပါက ခြင်ဆေးခွေသည် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် ဖြစ်ရန်အလားအလာမရှိဟု ကောက်ချက်ချထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန် တီထွင်မှုများ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကိုယ်စားလှယ်များလွှတ်တော် () သည် ယူအက်စ်ကွန်ဂရက်ခေါ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဥပဒေပြုလွှတ်တော် (ကွန်ဂရက်) မှ အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်၍ အထက်လွှတ်တော်မှာ ဆီးနိတ် (/ဆဲနစ်တ်, ဆဲနာ့တ်/) ဖြစ်သည်။
တိုက်ရိုက်အနက်မှာ "ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၏ လွှတ်တော်" ဖြစ်လေသည်။
လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြင့် ဥပဒေပြုသောစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။
ဤအောက်လွှတ်တော်ကို ဖွဲ့စည်းခြင်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံဥပဒေ အပိုဒ်ခွဲ (၁)က ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသည်။