kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ကိုးကား Category:မဇ္ဈိမနိကာယ် Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။
ဘုရားရှင်က ၇-နှစ်အရွယ် ရှင်ရာဟုလာအား ကလေးသူငယ်ဘာဝ မုသာဝါဒမှ ရှောင်ကြဉ်ရန်အတွက် ရေခွက်ဥပမာ, စစ်မြေပြင်ဆင်ဥပမာ နှစ်မျိုး, ကြေးမုံ(မှန်) ဥပမာတို့ဖြင့် ဩဝါဒပေးတော်မူပြီး ရှေးခေတ်, ယခုခေတ်, နောက်ခေတ် သမဏ, ဗြာဟ္မဏများ ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံတို့ကို သုတ်သင်ကြပုံ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဆူးဥပမာဖြင့် ရှင်ရာဟုလာ၏ ထက်မြက်ပုံ, ရှင်ရာဟုလာ ရှင်ပြုပုံ, ရာဟုလောဝါဒသုတ်တော်များ ဟောတော်မူပုံကို ပြဆိုထားပါသည်။
-မ၊၂၊၇၇-၈၃။
မ၊မြန်၊၂၊၈၄-၉၀။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၈-၉၁။
မ၊ဋီ၊၃၊၅၉-၆၁။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ မိမိ, သူတစ်ပါးနှစ်ဦးသား ချမ်းသာရန် ရာဟုလာ . . . ငါ မေးမည့် စကားကို သင် ဘယ်လို သဘောရသနည်း၊ ကြေးမုံမှန်ပြင်သည် အဘယ်အကျိုး ရှိပါသနည်း ရာဟုလာ၊ အပြစ်ကိုဆင်ခြင်ခြင်း အကျိုး ရှိပါသည် ဘုရား၊ ရာဟုလာ . . . ဤနည်းအတိုင်းပင် စဉ်းစားဆင်ခြင်ကာ ကိုယ်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ရမည်, နှုတ်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ရမည်, စိတ်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ရမည်၊ ရာဟုလာ . . . ကိုယ်ဖြင့် အလုပ်လုပ်မည်ရှိသောအခါ ငါ၏ ဤကာယကံမှုသည် မိမိအတွက်လည်း ဆင်းရဲပင်ပန်း, သူတပါးအတွက်လည်း ဆင်းရဲပင်ပန်း, မိမိ သူတပါး နှစ်ဦးသားအတွက်လည်း ဆင်းရဲပင်ပန်းဖို့ ဖြစ်လေမည်လားဟု ဆင်ခြင်ရမည်၊ ငါ၏ ဤကာယကံမှုသည် ဆင်းရဲကို ဖြစ်စေ၍ ဆင်းရဲသောအကျိုး ရှိသော ကံများဖြစ်လေမလားဟု ဆင်ခြင်ရာ၏၊ ရာဟုလာ . . . အကယ်၍ သင် ဆင်ခြင်သောအခါ မိမိလည်း ဆင်းရဲ၊ သူတပါးလည်း ဆင်းရဲဖို့ ဖြစ်သည်၊ ဒုက္ခကိုဖြစ်စေ၍ ဆင်းရဲသော အကျိုးရှိသည်ဟု သင် ထင်မြင်လျှင် ဤသို့သောကာယကံကို သင် မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ မပြုသင့်၊ ရာဟုလာ အကယ်၍ သင် ဆင်ခြင်သောအခါ မိမိလည်း ဆင်းရဲ, သူတပါးလည်း ဆင်းရဲဖို့ မဖြစ်၊ ချမ်းသာခြင်းကို ဖြစ်စေ၍ ချမ်းသာသောအကျိုး ရှိသည်ဟု သင် ထင်မြင်လျှင် ဤသို့သော ကာယကံကို သင် မချွတ်ပြုရမည်။
' (ဝစီကံ, မနောကံ အလားတူ)။
(မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိတော်၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်) လူသေလူဖြစ် ဝါဒါနုဝါဒဝိနိစ္ဆယ ကိုးကား Category:မဇ္ဈိမနိကာယ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့သို့ ဆွမ်းခံဝင်ရာ နောက်မှလိုက်ပါလာသော ရာဟုလာ၏သန္တာန်၌ဖြစ်ပေါ်နေသော “ဂေဟဿိတဆန္ဒရာဂ”ကို ပယ်ဖျောက်ရန်အတွက် ခန္ဓာငါးပါးကို “ငါဟာ မဟုတ်= နေတံမမ”၊ “ငါ မဟုတ်= နေသော ဟမသ္မိ”၊ ငါ၏ အတ္တမဟုတ်= န မေသော အတ္တာ”ဟု မိန့်ကြားတော်မူသဖြင့် သစ်ပင်ရင်း၌ ထိုင်၍ရှုမှတ်နေသော ရာဟုလာကို အရှင်သာရိပုတ္တရာတွေ့မြင်သဖြင့် “အာနာပါနဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှုမှတ်လေ”ဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ညနေချမ်းအခါ၌ ရာဟုလာ၏မေးလျှောက်ချက်အရ ပထဝီဓာတ် ၁၉၊ အာပေါ ဓာတ် ၁၂၊ တေဇောဓာတ် ၂၊ ဝါယောဓာတ် ၆၊ အာကာသဓာတ် ၅၊ အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်တို့၌ ခန္ဓာငါးပါးရှုနည်းအတိုင်း ရှုမှတ်ပုံနှင့် အကျိုးကျေးဇူး၊ ပထဝီသမ၊ အာပေါသမ၊ တေဇောသမ၊ ဝါယောသမ၊ အာကာသသမ၊ ဘာဝနာပွားများပုံနှင့် အကျိုးကျေးဇူး ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါး ပွားများပုံနှင့် အကျိုးကျေးဇူး အာနာပါနဿတိ ပွားများပုံနှင့် အကျိုးကျေးဇူးတို့ကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောကြားတော်မူပါသည်။
-မ၊၂၊၈၃-၉။
မ၊မြန်၊၂၊၉၀-၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၁-၉။
မ၊ဋီ၊၃၊၆၁-၄။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် တိပိဋကသူစိကျမ်း နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ ဝိပဿနာရှုရမည့် (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာ ခန္ဓာငါးပါး ရာဟုလာ ...အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အဇ္ဈတ္တသန္တာန် ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်းဖြစ်သော ကြမ်းတမ်းသည့် = ဩဠာရိက, သိမ်မွေ့သည့် = သုခုမလည်းဖြစ်သော ယုတ်ညံ့သည့် = ဟီန, မွန်မြတ်သည့် = ပဏီတလည်းဖြစ်သော ဝေးသည့် = ဒူရ, နီးသည့် = သန္တိကလည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို ---နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ= ဤရုပ်သည် ငါ့ဟာ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏အတ္တ မဟုတ်--- ဟူ၍ (= အနိစ္စဟု ဒုက္ခဟု အနတ္တဟု) --- ဤသို့ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မှန်ကန်သော ဝိပဿနာပညာ (မဂ်ပညာ)ဖြင့် ရှုပါ။
(မ၊၂၊၈၄။
) ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ဟူသည့် နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့ကိုလည်း ပုံစံတူပင် ဝိပဿနာရှုရန် ညွှန်ကြားတော်မူလေသည်။
)နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပထမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် အတ္တပစ္စက္ခဉာဏ်ဖြင့် ရှေးဦးစွာ ဝိပဿနာရှုရန် ဤ၌လည်း သမ္မပ္ပညာယ - အရ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိတည်း ဟူသော အတ္တပစ္စက္ခဉာဏ်, အရိယမဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိတည်း ဟူသော အတ္တပစ္စက္ခဉာဏ်ကိုပင် အရကောက်ယူပါ။
ဤ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်ကို ဟောကြားနေတော်မူသော အချိန်ဝယ် အရှင်ရာဟုလာသည် (၁၈) နှစ်သားအရွယ် ပုထုဇန်ဘဝ၌သာ တည်ရှိနေသေးသဖြင့် - အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် စသည့် (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေသည့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ အမည်ရသည့် အတ္တပစ္စက္ခဉာဏ်သို့ ဆိုက်သည်တိုင်အောင် ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ တည်းဟူသော အတ္တပစ္စက္ခဉာဏ်ဖြင့် ရှေးဦးစွာ ဝိပဿနာရှုရန် ညွှန်ကြားနေတော်မူသည်ဟု မှတ်သားပါ။
-မ၊၂၊၈၉-၉၅။
မ၊မြန်၊၂၊၉၆-၁၀၂။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၉-၁၀၀။
မ၊ဋီ၊၃၊၆၄-၆၆။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “သဿတော လောကော”အစရှိသော မိစ္ဆာအယူ (၉)မျိုးနှင့် ဆက်စပ်၍ မာလုကျပုတ္တထေရ် လျှောက်ထားသည်ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မာလျကျပုတ္တထေရ်သည် “သဿတော လောကော” အစရှိသော မိစ္ဆာအယူ (၉)မျိုးနှင့်ဆက်စပ်၍ မြတ်စွာဘုရား ပြတ်ပြတ်သားသား မိန့်ကြားတော်မမူ၊ ဘုရားရှင်က တိတိကျကျ မိန့်ကြားတော်မူလျှင် ဘုရားရှင်အထံတော်၌ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်မည်၊ တိတိကျကျ မိန့်ကြားတော်မမူလျှင် လူထွက်တော့မည်ဟုကြံစည်ပြီး ဘုရားရှင်အား ထိုမိစ္ဆာအယူ (၉)ချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားရှင်မဖြေကြားသည်ကို မနှစ်သက်ကြောင်း၊ ယင်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ သိလျှင်သိကြောင်း၊ မသိလျှင် မသိကြောင်း ဖြေကြားခြင်းသည်သာလျှင် ဖြောင့်မတ်သူဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထားပါကြောင်း တိတိကျကျ ဖြေကြားတော်မူရန် လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က သင်နှင့်ငါဘုရားတို့ ဝန်ခံပြောကြားမှုမရှိခဲ့ပုံ၊ ယင်းမိစ္ဆာ အယူများကို မဖြေကြားခြင်းအကြောင်း၊ မြားစူးဝင်သော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဤမိစ္ဆာအယူများသည် အတ္ထသံဟိတ, အာဒိဗြဟ္မစရိယကနိဗ္ဗိန္ဒ၊ ဝိရာဂနိရောဓ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယမဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ငါဘုရားဖြေကြားတော်မမူ၊ သစ္စာလေးပါးသည်သာ အတ္ထသံဟိတ၊ အာဒိဗြဟ္မစရိယက၊ နိဗ္ဗိန္ဒ၊ ဝိရာဂနိရောဓ၊ ဥပသမာယ အဘိညာယ၊ သမ္ဗောဓာယ၊ နိဗ္ဗာနာယ ဖြစ်၍ ဖြေကြားတော်မူပုံ မြတ်စွာဘုရား မဖြေကြားသည်ကို မဖြေကြားသည့်အတိုင်း၊ ဖြေကြားသည်ကို ဖြေကြားသည့်အတိုင်း ဆောင်မှတ်ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ငါဘုရားဟောကြားတော်မူအပ်သော ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ဆောင်မှတ်ထားကြကုန်၏လော့-ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
မာလုကျပုတ္တက-မိမိဘုရားရှင်အထံတော် ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ဆောင်မှတ်ထားပါကြောင်းဖြင့် ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်သရုပ်ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီလျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က မာလုကျပုတ္တ သင့်ကို အညတိတ္ထိယတို့က ပက်လက်အိပ်တတ်ကာမျှ သူငယ်ဥပမာဖြင့် ကဲ့ရဲ့ကြလိမ့်မည်ဟု ပက်လက် အိပ်တတ်ကာမျှ သူငယ်လေး၌ ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ မဖြစ်သေးသော်လည်း ကိန်းဝပ်တည်နေပုံဥပမာကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်အာနန္ဒာက တရားဟောတော်မူပါရန် လျှောက်ထားလေသည်။
အာနန္ဒာ-ဤလောက၌ အရိယာသူတော်စင်တို့ကို မဖူးမြင်ဘူး၊ အရိယာ သူတော်စဉ်တို့၏ ဓမ္မ၌မလိမ္မာ၊ အရိယာသူတော်စင်တို့၏ ဓမ္မဖြင့် မဆုံးမအပ်ဘူးသော အဿုတဝန္တ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ထိုသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်အပ်သောစိတ်ဖြင့်နေပုံ ထိုသံယောဇဉ်ငါးပါး တို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်းတရားကို အမှန်အတိုင်းမသိခြင်းကြောင့် ထိုအဿုတဝန္တ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ အားကောင်းပုံ။
အရိယာသူတော်စင်တို့ကို ဖူးမြင်ဖူး၊ အရိယာသူတော်စင်တို့၏ ဓမ္မ၌လိမ္မာ ကျွမ်းကျင်၊ အရိယာသူတော်စင်တို့၏ ဓမ္မဖြင့်ဆုံးမအပ်သော သုတဝန္တအရိယာ သာဝကအား ဖြစ်ပေါ်လာသော ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို မလွှမ်းမိုး မနှိပ်စက်သော စိတ်ဖြင့်နေပုံ၊ ထိုသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း တရားကို အမှန်အတိုင်း သိပုံ၊ ထိုသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ပုံ။
အနှစ်ရှိသောသစ်ပင်ကြီး၏ အခေါက်, အခွံ အကာကို မဖြတ်တောက်ဘဲ အနှစ်ကို မဖြတ်တောက်နိုင်သလို ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို အခွံအခေါက် နှင့်တူသော သမာပတ်, အကာနှင့်တူသော ဝိပဿနာလမ်းကြောင်း အကျင့်တို့ဖြင့် မခွာမဖြတ်ဘဲ ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို သိမြင်လိမ့်မည် ပယ်စွန့်နိုင်သော အကြောင်းမရှိပုံ။
သမာပတ်, ဝိပဿနာလမ်းစဉ် ကျင့်စဉ်ဖြင့်သာ ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ပုံ။
အားနည်းသောယောက်ျားသည် ကမ်း၌နားထောက် ကိုးသောက်လောက် အောင် ရေပြည့်နေသောမြစ်ကို တစ်ဖက်ကမ်းရောက်အောင် မကူးနိုင်သကဲ့သို့၊ သက္ကာယချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဟောတော်မူအပ်သော တရားတော်၌ စိတ်မဝင်စား၊ ဉာဏ်မကြည်မလင် စွဲမြဲစွာမတည်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် (ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်ငါးပါးတို့မှ) မလွတ်မြောက်နိုင်။
အားကောင်းသောယောက်ျားသည်သာ ရေပြည့်နေသောမြစ်ကို တစ်ဖက်ကမ်းရောက် ကူးမြောက်သွားနိုင်သကဲ့သို့ ငါဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော သက္ကာယ ဓမ္မ၌ စိတ်ဝင်စား ဉာဏ်ကြည်လင် စွဲမြဲစွာတည်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ (ထို သံယောဇဉ်ငါးပါး အနှောင်အဖွဲ့မှ) လွတ်မြောက်နိုင်ပုံ။
ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတော်သည် ငါးဖြာအာရုံ ကာမဂုဏ်ဥပဓိတို့မှ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် အကုသိုလ်နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အချင်း ခပ်သိမ်း ထိနမိဒ္ဓကြောင့်ဖြစ်သော ကိုယ်၏ပျင်းရိခြင်းတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းကြောင့် ပထမဈာန်ကိုရ၏။
ထိုပထမဈာန်၌ ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို အနိစ္စ(=မမြဲသော)အားဖြင့်။
ဒုက္ခ(=သုခမဟုတ်သော)အားဖြင့်။
ရောဂ(=ကျင်နာခံခက် နှိပ်စပ်သော)အားဖြင့်။
ဂဏ္ဍ (=အိုင်းအမာနှင့်တူသော)အားဖြင့်။
သလ္လ(=ပြင်းထန်စွာစူးဝင်သော မြားငြောင့် နှင့်တူသော)အားဖြင့်။
အဃ (=ဆင်းရဲသော)အားဖြင့်။
အာဗာဓ (=အနာရောဂါ နှင့်တူသော)အားဖြင့်။
ပရ(=သူစိမ်းပြင်ပနှင့်တူသော)အားဖြင့် ပလောက (=ခဏဘင်, အဆုံးစုတိတို့ဖြင့် ပျက်စီးနေသော)အားဖြင့်။
သုည (=သတ္တဝါမဟုတ်သော)အားဖြင့်။
အနတ္တ (=မိမိအလိုသို့လိုက်၍ မိမိသဘောကျ စီမံဖန်ဆင်းပေးတတ်သော အစိုးရသူ အရှင်သခင် အတ္တမဟုတ်သော)အားဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုမြင်၏။
(ဤ၌-အနိစ္စတော, ပလောကတော့ နှစ်ပုဒ်ဖြင့် အနိစ္စလက္ခဏာ, ဒုက္ခတော, ရောဂတော, ဂဏ္ဍတော, သလ္လတော, အဃတော, အာဗာဓတော-ဟူသော ခြောက်ပုဒ်ဖြင့်= ဒုက္ခလက္ခဏာ၊ ပရတော, သုညတော, အနတ္တတော-ဟူသော သုံးပုဒ်ဖြင့် အနတ္တလက္ခဏာရှုပုံတို့ဖြစ်ကြောင်း အဋ္ဌကထာ (၁၀၂)၌ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ထိုရဟန်းသည် ထိုဓမ္မသဘောတို့ဖြင့် စိတ်ကို နိဗ္ဗာန်သို့ဆောင်ပုံ၊ အမတ ဓာတ်၌ “ဧကံ သန္တံ” အစရှိသည်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ စိတ်ကိုအနီးကပ်ဆောင်ပုံ၊ ဝိပဿနာ ဉာဏ်၌တည်လျက် အာသဝေါတို့ကုန်ခန်းပုံ၊ အာသဝတို့မကုန်သေးလျှင် ဗြဟ္မာဘုံသို့ ရောက်ရှိ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပုံ-ဟူသော ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်သောလမ်းစဉ် ကျင့်စဉ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။
ထိုနည်းအတူ ရူပဈာန်လေးပါး၊ အရူပဈာန်လေးပါးရရှိအောင် ပွားများပုံ၊ ဝိပဿနာရှုပုံ၊ ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ ပယ်စွန့်ပုံ၊ စေတောဝိမုတ္တိ, ပညာဝိမုတ္တိ ဖြစ်ပုံ အကျယ်ဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါး, ဈာန်ရှစ်ပါး၌ရှိသော ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို ဝိပဿနာ ရှုပုံကို အသီးအသီး တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီဝေဖန်၍ ဟောတော်မူပါသည်။
ယင်း သံယောဇဉ်တို့ကို သမာပတ်, ဝိပဿနာတို့ဖြင့် ပယ်သတ်ပုံသည် မှန်ကန်သော လမ်းစဉ်, မှန်ကန်သောကျင့်စဉ်ဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
-မ၊၂၊၉၅-၁၀၀။
မ၊မြန်၊၂၊၁၀၂-၇။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၁-၄။
မ၊ဋီ၊၃၊၆၆-၇၀။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဆွမ်းတစ်ထပ်တည်းသာ ဘုဉ်းပေးတော်မူခြင်း၏အကျိုးတို့ကို မိန့်တော်မူပြီး တစ်ထပ်တည်းသာ ဘုဉ်းပေးကြရန် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ထိုအခါ ဘဒ္ဒါလိရဟန်းက တစ်ထပ်တည်းမစားနိုင်ကြောင်း ကန့်ကွက်လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။
အရှင်ဘဒ္ဒါလိသည် သုံးလပတ်လုံး ဘုရားရှင်နှင့် လုံးဝ အတွေ့မခံတော့ပေ။
အလှူရှင်တို့က ဘုရားရှင်အား သင်္ကန်းစလှူသည့်အတွက် သင်္ကန်းချုပ်နေသော ရဟန်းတို့အထံသို့ရောက်လာသော ဘဒ္ဒါလိထေရ်အား ဘုရားရှင်ကို အပြစ်ကို ဝန်ချ၍ တောင်းပန်ကန်တော့ရန် ရဟန်းတို့က တိုက်တွန်းကြပါသည်။
ဘဒ္ဒါလိက ကောင်းပါပြီဟု ဝန်ခံ၍ ဘုရားရှင်ထံသွားရောက်ပြီး ဝန်ချတောင်းပန် ကန်တော့ပါသည်။
ဘုရားရှင်က သာဝတ္ထိမြို့တော်၌ ဘုရားရှင်၊ သံဃာတော်များ၊ ဥပါသကာ ဥပါသိကာများ၊ တိတ္ထိများတို့ “ဘဒ္ဒါလိရဟန်း သိက္ခာပုဒ်တော်ကို မလိုက်နာ၊ မဖြည့်ကျင့်”ပုံကို သိရှိကြပုံ။
ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ-အစုရှိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ခုနစ်မျိုးတို့ သောဝစဿတာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံကြပုံ၊ ဘဒ္ဒါလိရဟန်း၏ သောဝစဿတာဂုဏ် မရှိသောကြောင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မဖြစ်ဘဲ ရိတ္တ, တုစ္ဆဖြစ်ပုံ။
ဤသာသနာတော်၌ သိက္ခာကို မဖြည့်ကျင့်ဘဲ တောရကျောင်းများ၌ သွားရောက်နေထိုင်သော်လည်း အရိယာပုဂ္ဂိုလ် မဖြစ်နိုင်ပုံ။
သိက္ခာကိုဖြည့်ကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ် တောရကျောင်းများ၌ သွားရောက်နေထိုင်၍ တရားအားထုတ်မူ အရိယာဖြစ်နိုင်ပုံ။
ဈာန်၊ အဘိညာဉ်ရ၍ ရဟန္တာဖြစ်နိုင်ပုံတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဘဒ္ဒါလိရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ အချို့သော ရဟန်းအား နှိပ်စက်၍ နှိပ်စက်၍ ညှဉ်းပန်းမှုပြုသောအကြောင်း၊ မပြုသောအကြောင်းတို့ကို ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဆက်လက်၍ မေးလျှောက်ချက်အရ သိက္ခာပုဒ်နည်းလျက် ရဟန်းတော် အများတို့ အရဟတ္တဖိုလ်တည်ခြင်း၊ သိက္ခာပုဒ်တွေများနေပြီး အရဟတ္တဖိုလ်တည်သော ရဟန်း နည်းပါးခြင်းအကြောင်း၊ သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူရာအခါ ပညတ်တော်မမူ သေးရာအခါတို့ကို ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အာဇာနည်မြင်းငယ် ဥပမာရှိသော တရားဟောတော်မူပုံ၊ အာဟုနေယျ၊ ပါဟုနေယျ၊ ဒက္ခိဏေယျ၊ အဉ္ဇလိကရဏီယ၊ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿဂုဏ်တော်တို့နှင့်ပြည့်စုံသော အရိယာရဟန်းတော်၌ ပြည့်စုံသည့် တရားဆယ်ပါးတို့ကို ဘဒ္ဒါလိရဟန်းအား အကျယ်တဝင့် ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပြည့်စုံစွာပါရှိပါသည်။
-မ၊၂၊၁၀၀-၁၁၀။
မ၊မြန်၊၂၊၁၀၈-၁၁၉။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၄-၁၁၄။
မ၊ဋီ၊၃၊၇၀-၄။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသက၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
ဘုရားရှင် စာတုမရွာ ရှစ်ရှား(သျှစ်သျှား)တော၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်ကိုဖူးမြင်ရန်နှင့် တရားတော်ကိုနာကြားရန် ရောက်လာကြကုန်သော အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးနှင့် တပည့်ရဟန်းသစ်ငါးရာတို့ သပိတ်သင်္ကန်း သိမ်းဆည်းခြင်း, တံခါးဖွင့်ခြင်း, ဖုံခါခြင်း, အချင်းချင်းနှုတ်ဆက်ခြင်းအစရှိသော ဆူဆူညံညံ အသံပြုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးနှင့်အတူ အာဂန္တုကရဟန်းတို့ကို ဘုရားရှင် နှင်ထုတ်မှုကို စာတုမရွာသား သကျများနှင့် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာကြီးတို့၏ တရုဏဗီဇူပမာ နှင့် ဝစ္ဆကဥပမာတို့ဖြင့် ကြောင်းကျိုးဖော်ပြ တောင်းပန်လျှောက်ထားခြင်းကြောင့် ပြန်လည် လက်ခံတော်မူပြီး “ဤသာသနာတော်၌ သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ဆိုဆုံးမ ခြင်းကြောင့် အမျက်ထွက်ပြီး လူထွက်ခြင်း, “ဦမီဘယ (လှိုင်းတံပိုးဘေး)” စားရေး သောက်ရေးကို အကြောင်းပြု၍ လူထွက်ခြင်း “ကုမ္ဘီလဘယ (မိကျောင်းဘေး)၊ ငါးဖြာအာရုံ ကာမဂုဏ်ကို ခံစားလိုမှုကြောင့် လူထွက်ခြင်း “အာဝဋ္ဋဘယ (ဝဲကတော့ ဘေး)”၊ မာတုဂါမကို အကြောင်းပြု၍ လူထွက်ခြင်း “သုသုကာဘယ (ငါးမာရ်း ဘေး)”ဟူသော ဘေးလေးမျိုးကြောင့် ပျက်စီးတတ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌-ဤဘေးလေးမျိုးကိုကြောက်၍ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု သူ, ရဟန်းမပြုသူတို့ကို ရေထဲဆင်းသူနှင့် မဆင်းသူဥပမာတို့ဖြင့် ရရှိနိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးတို့ကို ခံစားရပုံနှင့် မခံစားနိုင်ပုံတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ဤသုတ်ကို နေယျပုဂ္ဂိုလ်၏အစွမ်းအားဖြင့် ဟောတော်မူပုံကိုလည်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-မ၊၂၊၁၁၉-၁၂၅။
မ၊မြန်၊၂၊၁၂၉-၁၃၅။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၀-၄။
မ၊ဋီ၊၃၊၇၈-၈၀။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
-မ၊၂၊၁၂၅-၁၃၂။
မ၊မြန်၊၂၊၁၃၅-၁၄၂။
မ၊၃၊၁၂၄-၇။
မ၊ဋီ၊၃၊၈၁-၂။
မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ နဠကပါနရွာ ပေါက်ပင်တော၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ထင်ရှားကုန် ထင်ရှားကုန်သော(အလွန်ထင်ရှားကုန်သော) သာသနာတော်တွင် ဝင်ရောက်ရဟန်းပြုကြကုန်သော အရှင်အနုရုဒ္ဓါအစရှိသော ရဟန်းတော်များအား -သဒ္ဓါတရားသက်သက်ဖြင့် လူဘောင်မှထွက် ရဟန်းပြုကြ, မြတ်သောအကျင့် (သာသနာတော်)၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်ခြင်းသည် ကောင်းမြတ်လှပုံ၊ -မင်း, ခိုးသူ, ဘေးရန်, ကြွေးမြီ နှိပ်စက်မှု, အသက်မွေး ကြပ်တည်းမှု တစ်ခုခုကြောင့် ရဟန်းပြုခဲ့ကြသည် မဟုတ်ပုံ၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အစရှိသော ဆင်းရဲအစု ကုန်ဆုံးအောင် ရဟန်းပြုလာခဲ့ကြပုံ၊ -အဘိဇ္ဈာအစရှိသော တရားဆိုး (၇)ပါးတို့ ကုသိုလ်စိတ်ကိုကုန်အောင် သိမ်းယူခံရသောသူသည် ဈာန်ချမ်းသာတို့ထက် သာလွန် မွန်မြတ်သောချမ်းသာကို မရနိုင်ပုံ၊ -ငါဘုရားသည် အာသဝေါတရားတို့ကို ထန်းပင်ငုတ်တိုကဲ့သို့ အကြွင်းမဲ့ ပယ်ပြီး ခြင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေမှုစသည် မရှိတော့ပုံ၊ အချို့ကို ဆင်ခြင်၍ မှီဝဲပုံ၊ အချို့ကို ဆင်ခြင်၍ သည်းခံနိုင်ပုံ၊ အချို့ကို ဆင်ခြင်၍ ရှောင်ကြဉ်နိုင်ပုံ၊ အချို့ကို ဆင်ခြင်၍ ပယ်ဖျောက်နိုင်ပုံ၊ -လူအများအံ့ဩစေရန်, ချီးမွမ်းစေရန်, လာဘ်ပူဇာသက္ကာရဖြစ်စေရန် ထင်ရှားကျော်ကြားစေရန်အတွက် ကွယ်လွန်ပြီးသော သာဝကတို့ အကြောင်းကို မဟောကြားပုံ၊ -ဤသာသနာတော်၌ ကွယ်လွန်ပြီးသော အရိယာသာဝက, သူတော်စဉ်တို့၏ တမလွန်ဘဝအကြောင်းကို ငါဘုရားဟောတော်မူအပ်သော စကားတော် ကြားသိရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သဒ္ဓါ သီလ သုတ စာဂ ပညာ အရိယဂုဏ် ရည်တို့ကို အောက်မေ့ပြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကဲ့သို့ဖြစ်စေရန် မိမိ၏စိတ်ကို ညွတ်စေ ခြင်းသည် ထိုရဟန်း, ရဟန်းမ, ဥပါသိကာ, ဥပါသိကာမတို့ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ချမ်းသာစွာနေရခြင်းသည်ဖြစ်၏ဟု အသီးအသီး အကျယ်အားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ အစရှိသော သာဝကတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ နဠကပါနရွာ၏အကြောင်းနှင့်တကွ သိသင့်သော အချက်အလက်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
-အံ၊၃၊၃၅၃-၆။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၅၁-၃။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၈။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက။
(၇) ၂-ယမကဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံအတွင်း ဒေသစာရီကြွတော်မူနေသောအခါ နဠကပါနနိဂုံး ပေါက်တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ကုသိုလ်တရားတို့၌ သဒ္ဓါ, ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပ, ဝီရိယ, ပညာမရှိသူသည် လဆုတ်ပက္ခ လကဲ့သို့ နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း ကုသိုလ်တရားတို့မှ ဆုတ်ယုတ်နေပုံ၊ အသဒ္ဓ, အဟိရိက, အနောတ္တပ္ပီ, ကုသီတ, ဒုပ္ပည, ကောဓန, ဥပနာဟီ, ပါပိစ္ဆ, ပါပမိတ္တ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပုရိသပုဂ္ဂလတို့သည် ဆုတ်ယုတ်နေသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ဖြစ်ပုံနှင့် ယင်းဒေသနာတော်၏ သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူပုံ၊ ယင်းဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင် အတည်ပြုတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
-အံ၊၃၊၃၅၆-၈။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၅၃-၅။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံတော်အတွင်း ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူသောအခါ နဠကပါနနိဂုံး ပေါက်တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်၏ တာဝန်ပေး ချက်အရ ကုသိုလ်တရားတို့၌ သဒ္ဓါ, ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပ, ဝီရိယ, ပညာ, သောတာဝဓာန, ဓမ္မဓာရဏာ, အတ္ထူပပရိက္ခာ, ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိ, အပ္ပမာဒ-မရှိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် လဆုတ်ပက္ခလဗိမာန်ကဲ့သို့ ကုသိုလ်တရားတို့၌ ဆုတ်ယုတ်ပုံ၊ ကြီးပွားမှုမရှိပုံနှင့် သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ ကြီးပွားတိုးတက်ပုံ၊ ဆုတ်ယုတ်မှုမရှိပုံတို့ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်၏ ဟောကြားချက်ကို ဘုရားရှင်က ထပ်ဆင့် ဟောကြား၍ အတည်ပြုပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လျော့ပေါ့သောအကျင့်ရှိသော ဂေါလီယာနိအမည်ရှိသော တောကျောင်းနေ ရဟန်းကို အကြောင်းပြု၍ တောကျောင်းနေရဟန်းတို့ ကျင့်သုံးအပ်သောအကျင့် ၁၈-ပါးကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ရွာတွင်းနေရဟန်းတို့လည်း ဤအကျင့် ၁၈-ပါးကို ကျင့်အပ်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ယင်းအကျင့်တို့၏အဖွင့်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
-မ၊၂၊၁၃၃-၇။
မ၊မြန်၊၂၊၁၄၂-၇။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၇-၉။
မ၊ဋီ၊၃၊၈၂။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ။
၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
ဘုရားရှင် ကာသိဇနပုဒ်တို့၌ ရဟန်းတော်များနှင့် ဒေသစာရီကြွတော်မူစဉ် “ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ဟောတော်မူပြီး ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြရန် ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူပါသည်”။
ဘုရားရှင်နှင့် ထိုရဟန်းတော်များ ကီဋာဂိရိဇနပုဒ်သို့ရောက်ရှိတော်မူသည့်အခါ ထိုရဟန်းတော်တို့က ကီဋာဂိရိဇနပုဒ်၌ ကျောင်းထိုင် ကျောင်းပိုင် အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကရဟန်းတို့ကို “ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ပြ၍ ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြရန် ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူကြောင်း၊ သင်တို့လည်း ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြရန်” ပြောဆိုကြပါသည်။
ထိုအခါ အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကရဟန်းတို့က ကန့်ကွက် ပြောဆိုကြပါသည်။
ထိုစကားကို ရဟန်းတို့အထံမှတဆင့် ဘုရားရှင်ကြားသိတော်မူသဖြင့် အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကရဟန်းတို့ကို ခေါ်တော်မူပြီး စစ်မေးတော်မူပါသည်၊ အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုက ရဟန်းတို့က ဝန်ခံစကား လျှောက်ထားသည့်အခါ “သေဝိတဗ္ဗ ဝေဒနာ, အသေဝိတဗ္ဗ ဝေဒနာတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင်သိမြင် မျက်မှောက်ပြု ဉာဏ်ပညာဖြင့် ထိတွေ့ သိရှိပြီးမှသာ သေဝိတဗ္ဗ အသေဝိတဗ္ဗ-ဟု ဟောတော်မူပုံ၊ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ ပညာဝိမုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပမာဒဖြစ်စရာ မရှိတော့ပုံ၊ ကျန်ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦးတို့သည် ပမာဒဖြစ်ရန်ရှိပုံ၊ သာသနာတော်၌ စလျှင် စခြင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်၏ဟု ဟောတော်မမူပုံ၊ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ, အနုပုဗ္ဗကိရိယာ, အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရရှိနိုင်ပုံ၊ ဝိပ္ပဋိပန္န, မိစ္ဆာပဋိပန္န ပုဂ္ဂိုလ်များသည် သာသနာတော်မှ စွန့်ခွါသွားကြပုံ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယပုဂ္ဂိုလ်များသာ သာသနဓမ္မရသ ခံစားနိုင်ကြပုံတို့ကို” အကျယ်ရှင်းလင်း၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-မ၊၂၊၁၃၈-၁၄၇။
မ၊မြန်၊၂၊၁၄၇-၁၅၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၉-၁၃၅။
မ၊ဋီ၊၃၊၈၃-ခွာ။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသက၊ ၂-ဘိက္ခုဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး ဧကပုဏ္ဍရိကပရိဗိုဇ်ကျောင်း၌ ဝစ္ဆဂေါတ္တ ပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မြတ်စွာဘုရာသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်တို့ကို အလိုရှိသလို သိတော်မူနိုင်ခြင်း၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင် အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို ရတော်မူခြင်းကြောင့် မြတ်စွာဘုရားကို “တေဝိဇ္ဇော သမဏော ဂေါတမော”ဟု ပြောဆိုခြင်းသည် မှန်ကန်စွာပြောဆိုရာရောက်ပုံ လူတို့၏ သံယောဇဉ်ကိုမစွန့်ဘဲ ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးရာနိဗ္ဗာန်ကို မရောက်နိုင်ပုံ၊ လူတို့၏ သံယောဇဉ်ကိုမစွန့်ဘဲ နတ်ပြည်ရောက်သူများစွာရှိပုံ၊ အာဇီဝကသည် ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးရာ နိဗ္ဗာန် ရောက်သူမရှိပုံ၊ (၉၁)ကမ္ဘာထက်က အာဇီဝကတစ်ဦးသာ နတ်ပြည်ရောက်ခဲ့ပုံ တိတ္ထာယတနသည် အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် သဂ္ဂူပဂမှလည်း သုညဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
လူအဝတ်ဖြင့်နေသော ရဟန္တာမရှိပုံ ဖွင့်ဆိုချက် ရှိပါသည်။
-မ၊၂၊၁၄၈-၁၅၀။
မ၊မြန်၊၂၊၁၅၇-၉။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၆-၇။
မ၊ဋီ၊၃၊၉၁-၂။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၃-ပရိဗ္ဗာဇကဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
ဤသုတ်ကို ဘုရားရှင်သည် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်အား ဟောကြားတော်မူသည်။
ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က ဘုရားရှင်အား မိစ္ဆာဝါဒ မေးခွန်းဆယ်ခုကို မေးလျှောက်သည်။
ဘုရားရှင်ကငြင်းပယ်တော်မူသည်။
မိစ္ဆာအယူများ၏ အပြစ် (၁၁) မျိုးကို မြင်တော်မူ၍ မိစ္ဆာဝါဒများကို မယူကြောင်း၊ “အယူ” ဟူသော ဝေါဟာရကို ပယ်ထားကြောင်း၊ ခန္ဓာငါးပါး၏ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ချုပ်ရာကိုသိမြင်၍ လွတ်မြောက်ပြီးသူဖြစ်ကြောင်း၊ လွတ်မြောက်ပြီးသောစိတ်ရှိသူ၏ ပဋိသန္ဓေနေမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာသာခြားများ မတုနိုင်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူပြီး ဝစ္ဆဂေါတ္တက နားမလည်ကြောင်း လျှောက်ထားရာ မီးပုံကြီးဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းဟောကြား၍ ခန္ဓာငါးရပ် လက်စပြတ်တော်မူပုံကို ဟောကြားတော်မူသည်။
ထိုအခါ ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် အင်ကြင်းပင်၏ အနှစ်ဥပမာဖြင့် ဘုရားရှင် စကားတော်သည် အကာကင်းပ၍ အနှစ်သာရအတိရှိပုံကို လျှောက်ထားပြီး ဥပါသကာ အဖြစ် ခံယူသွားပုံကို ဟောတော်မူသည်။
-မ၊၂၊၁၅၀-၆။
မ၊မြန်၊၂၊၁၅၉-၁၆၆။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၇-၇။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၃-ပရိဗ္ဗာဇကဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဝစ္ဆဂေါတ္တ ပရိဗိုဇ်၏လျှောက်ထားချက်အရ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့သည် အကုသိုလ်ဖြစ်ပုံ၊ အလောဘ အဒေါသ အမောဟတို့သည် ကုသိုလ်ဖြစ်ပုံ၊ ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့သည် အကုသိုလ်ဖြစ်ပုံ၊ သုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့သည် ကုသိုလ်ဖြစ်ပုံ တဏှာကို အကြွင်းမဲ့ပယ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ် ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ သာသနာတော်၌ ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီးသော ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနီ ဗြဟ္မာဘုံ၌ဖြစ်၍ ဗြဟ္မာဘုံ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံကြမည့် ဗြဟ္မစာရီ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အရိယာသာဝကတို့ မရေအတွက်နိုင်အောင်များလှပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က မြတ်စွာဘုရား၏ ဗြဟ္မစရိယပြည့်စုံပုံ၊ ဂင်္ဂါမြစ်သည် သမုဒ္ဒရာသို့သက်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာနှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်နေသလို ထို့အတူ လူရဟန်းတို့နှင့်တကွ အရှင်ဘုရား၏ပရိသတ်သည် နိဗ္ဗာန်၌ ညွတ်ယိမ်းကိုင်းရှိုင်း နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်၍တည်နေပုံ ရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ပါတော့မည်၊ အရှင်ဂေါတမ၏ အထံတော်၌ ရှင်ရဟန်းပြုလိုပါကြောင်း လျှောက်ထားပါသည်။
မြတ်စွာဘုရားက အညတိတ္ထိယပရိဝါသ်ကို လေ့ကျင့်ပြီးမှသာ ကျေနပ်သည့် ဘိက္ခုသံဃာက အညတိတ္ထိယကို ရဟန်းပြုပေးပုံကို မိန့်တော်မူသည့်အခါ ဝစ္ဆဂေါတ္တ ပရိဗိုဇ်၏ လေးလမဟုတ် လေးနှစ်ကျင့်သုံးပါမည်၊ ကျေနပ်သည့်အခါ ရဟန်းသံဃာတော်က ရဟန်းပြုပေးတော်မူပါရန် လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က ပုဂ္ဂလဝိသေသဖြစ်ခြင်းကြောင့် တိတ္ထိယပရိဝါသ် မကျင့်စေဘဲ ရဟန်းပြုခွင့်ပေးတော်မူပါသည်။
ရဟန်းပြု၍ ၁၅-ရက်ရှိသည့်အခါ သေက္ခဝိဇ္ဇာ သို့ရောက်ခဲ့ပုံ အထက်မဂ်ဖိုလ်ရရန် တရားဟောတော်မူပါဟု လျှောက်သဖြင့် သမထဝိပဿနာကို ပွားများရန် များစွာသောဓာတ်သဘာဝကို ထိုးထွင်း၍သိမြင်လိမ့်မည်၊ ဣဒ္ဓိဝိဓ, ဒိဗ္ဗသောတ, ပရစိတ္တဝိဇာနန, ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု, အာသဝက္ခယ အဘိညာဉ်တို့ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်ဝစ္ဆဂေါတ္တသည် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်း၍အားထုတ်ရာ မကြာခင် လေးဖြာအာသဝေါ ကွာလျော ကုန်ခန်း ရဟန္တာ ဖြစ်သွားပါသည်။
ဘုရားရှင်ကိုဖူးမြင်ရန်သွားသော ရဟန်းတို့အား မိမိ ပရိစိဏ္ဏဖြစ်ပုံကို မှာကြားလျှောက်ထားစေပါသည်။
ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့မလျှောက်ထားမီ “ဝစ္ဆဂေါတ္တသည် တေဝိဇ္ဇပတ္တ မဟိဒ္ဓိ မဟာနုဘာဝ” ဖြစ်ပုံကို သိတော်မူပြီးဖြစ်သည်။
နတ်တို့ကလည်း ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုများစွာရှိပါသည်။
-မ၊၂၊၁၅၆-၁၆၅။
မ၊မြန်၊၂။
၁၆၆-၁၇၅။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၉-၁၄၁။
မ၊ဋီ၊၃၊၉၄-၇။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၃-ပရိဗ္ဗာဇကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင် သူကရခတ လိုဏ်ဂူ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏တူ ဒီဃနခပရိဗိုဇ် ရောက်ရှိလာပြီး ဘုရားရှင်အား မိမိ၏အယူဝါဒကို လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က အယူဝါဒနှင့် ဆက်စပ်၍ဖြစ်တတ်သော သဘာဝများကို အသေးစိတ် မိန့်ကြားတော်မူပြီး ရူပကာယ၏ဖြစ်ပုံသဘာဝ ရူပကာယကို အခြင်းအရာ(၁၁)ပါးဖြင့် ရှုမှတ်နည်း၊ ယင်းသို့ ရူမှတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရူပကာယ၌ ကာယဆန္ဒ, ကာယသ္နေဟ, ကာယနွယတာတို့ကိုပယ်နိုင်ပုံ, ဝေဒနာသုံးပါးတို့၌ ရှုမှတ်ပွားများပုံ, သုတဝန္တ အရိယာသာဝက၏ နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်ဖြစ်ပုံမှအစပြုပြီး ရဟန္တာဖြစ်သွားသည်အထိ မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
(ဝိမုတ္တ) လွတ်မြောက်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်၏ သဘာဝတို့ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟသုတ္တန်၏အဆုံး၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟ္မန္တာဖြစ်ပုံ, ဒီဃနခပရဗိုဇ် သောတာပန်အရိယာ သာဝကဖြစ်ပုံ, ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူပုံတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သူကရခတ လိုဏ်ဂူဖြစ်ပေါ်လာပုံ, ဒီဃနခပရိဗိုဇ် အရှင်သာရိပုတ္တရာထံ လိုက်လာရင်း ဘုရားရှင်နှင့်တွေ့ပုံ ဒီဃနခပရိဗိုဇ်၏ အယူဝါဒ၊ အယူဝါဒနှင့်ဆက်စပ်၍ ဘုရားရှင်နှင့် ဒီဃနခပရိဗိုဇ်တို့ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေး ချက်များ၊ သဿတဒိဋ္ဌိရှိသူနှင့် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိရှိသူတို့၏ သဘာဝနှင့်ခြားနားချက် မှတ်သားဖွယ် ဥပမာများ၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ သာဝကပါရမီဉာဏ် အထွတ်အထိပ်ရောက်ပုံ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ အင်္ဂါလေးပါးရှိသော သာဝကသန္နိပါတဖြစ်ပုံ၊ အစရှိသည်တို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-မ၊၂၊၁၆၅-၉။
မ၊မြန်၊၂၊ ၁၇၅-၉။
မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၁-၆။
မ၊ဋီ၊၃၊၉၇-၁၀၂။
-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၃-ပရိဗ္ဗာဇကဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
(၂)သုတ်ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကုရုနိုင်ငံ ကမ္မာသဒမ္မနိဂုံး ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဗြာဟ္မဏ၏ မီးပူဇော်ရာ မီးတင်းကုတ်အတွင်း မြက်အခင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် လမ်းလျှောက်ရင်း မီးတင်းကုတ်အတွင်းသို့ဝင်လာသော မာဂဏ္ဍိယပရိဗိုဇ်နှင့် ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဗြာဟ္မဏတို့ မြက်အခင်းကိုအကြောင်းပြု၍ ပြောဆိုသောစကားကို အကြောင်းပြု၍ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ၊ ဓမ္မသဘာဝ-ဟူသော အာရုံ ခြောက်ပါးတို့၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်၍ နှစ်ခြိုက်သာယာနေသော မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် (တို့၌ဖြစ်ပေါ်နေသော တဏှာ)ကို (မဂ်ဖြင့်)ဆုံးမအပ်, လုံခြုံ စေအပ်, စောင့်ရှောက်ပိတ်ဆို့ထားအပ်ပြီ။
ထို(တဏှာခြောက်မျိုး)ကို (မဖြစ်အောင် မဂ်ဖြင့်) ပိတ်ဆို့ခြင်းငှာ ငါဘုရား တရားဟောတော်မူ၏။
ဤအကြောင်းကိုရည်ရွယ်၍ သင်သည် ငါဘုရားကို (ဘူနဟု=) လူညွန့်တုံးသူဟုဆိုသလော့? အရှင်ဂေါတမဤအကြောင်းကိုရည်ရွယ်၍ ရဟန်းဂေါတမကို ဘူနဟု-ဟု ပြောဆိုပါ၏။
အဘယ့်ကြောင့်နည်းဟူမူ အကျွန်ုပ်တို့၏ ကျမ်းဂန်၌လာ ပါ၏။