kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ပြင် ဒေသခံ လူနီအင်ဒီးယန်းများ၏ နာနတ်သီးကို ဆေးဖက်ဝင် ပစ္စည်းအဖြစ် သုံးစွဲပုံများကိုပါ မှတ်သားသင်ကြားခဲ့သည်။
ဒေသခံတို့သည် နာနတ်သီးကို အစာကြေဆေး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အသားနုတက်ဆေး Healer အဖြစ် လည်းကောင်း သုံးစွဲနေကြသည်။
အင်ဒီးယန်း အမျိုးသမီးများသည် နာနတ်သီး အသားဖတ်များဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပွတ်သပ်ကာ အသားအရေ စိုပြည်လှပအောင် ပြုပြင်ကြပုံများကိုလည်း စနစ်တကျ မှတ်သားခဲ့သည်။
Bromelian အင်ဇိုင်း နာနတ်တွင် Bromelain ခေါ် Enzyme Protease ဓာတ်ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည်။
ယင်းအင်ဇိုင်းသည် ပရိုတင်း ဖွဲ့စည်းမှုကို ချေဖျက်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။
ကြီးမားခိုင်မာသည့် ပရိုတင်း အစိုင်အခဲများကို ပြိုကွဲစေပြီး Peptides နှင့် အမိုင်နိုအက်စစ်များ အဖြစ်သို့ ပြောင်းသွားစေသည်။
အရေပြားပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် ကြွက်နို့လို အဖုအသားမာ များကိုပင် ချေဖျက်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားပြီး ဖြစ်သည်။
ဆေးဖက်ဝင် အစွမ်းထက်သော Bromelain သည် နာနတ်ရွက်မှသည် အသီးအထိတစ်ပင်လုံး၌ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်နေသည်ဟု ဆိုသည်။
စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးသော နာနတ်ခင်းကြီးများ တွင် အသီးဆွတ်ခူးရိတ်သိမ်းပြီးနောက် အခင်းကျန် နာနတ်ပင်စည် ငုတ်တိုများကို စုဆောင်းကာ Bromelian အင်ဇိုင်းထုတ်ယူနိုင်သည်။
Bromelian ထုတ်ယူပုံမှာ အလွန်လွယ်ကူ ရိုးစင်းပြီး မည်သည့်အဆင့်မြင့် နည်းပညာမျှ သုံးစရာ မလိုပါ။
အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း အခင်းကျန် နာနတ်ပင် စည်ငုတ်တိုများကို စုဆောင်းပြီးနောက် အပြင်အခွံကြမ်း အခေါက်ကို ခွာထုတ်ပါ။
ကျန်ရှိသော ပင်စည်အတွင်းသားကို ကြိတ်ချေပြီး ရေသင့်ရုံရောကာ သတ္ထုရည် ရယူပါ။
ထိုသတ္ထုရည်ကို Acetone နှင့် ဓာတ်ပြုလိုက်လျှင် Bromelain သည် အနည်အဖြစ်ကျလာမည်။
ယင်းသို့အောက်တွင် ထိုင်နေသည့် အနည်အနှစ်များကို အခြောက်ခံလိုက် လျှင် အဖြူရောင် Bromelain အမှုန့် များရရှိပါလိမ့်မည်။
ခေတ်သစ် ဇီဝ-ဓာတုပညာရှင် တို့၏ တွေ့ရှိချက်အရ Bromelain သည် နှလုံးရောဂါ တစ်မျိုးကို ကုသရာ၌ ထိရောက်စွာ အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
သွေးထဲတွင် Protein-Fibrin ခေါ် ပရိုတင်း အမျှင်ဓာတ်များလာလျှင် သွေးကြောပိတ်ဆို့မှု Thrombosis ဖြစ်တတ်သည်။
ယင်းသို့ သွေးကြောထဲတွင် Protein-Fibrin ကြောင့် သွေးခဲခြင်း Clots ဖြစ်ပွားကာ Thrombosis အဆင့်သို့ရောက်သွားလျှင် ကမ္ဘာ့လူသတ် ရောဂါဆိုး တစ်မျိုးဖြစ်သော လေသင်တုံးဖြတ်ခြင်း Stroke ဖြစ်တတ်သည်။
သို့သော် တစ်ဘက်တွင်လည်း သွေး၏ သဘာဝ ဂုဏ်သတ္တိ၌ သွေးခဲခြင်း Clots သည်မရှိမဖြစ် ပါဝင်နေရသည်ဖြစ်ရာ သာမန်ကျန်းမာ သန်စွမ်းသည့် လူတစ်ဦး၏ သွေးထဲ တွင် သွေးခဲခြင်းနှင့် သွေးပျော်ခြင်း Clotting and Degradation တို့သည် မျှခြေတွင် ရှိနေရမည်။
တစ်စုံတစ်ရာသော အကြောင်းကြောင့် ထိုမျှခြေ ပျက်ယွင်းပြီး Clotting ဘက်သို့ ယိုင်သွားပါက သွေးကြောအတွင်း သွေးခဲ ခြင်း Thrombosis အဆင့်သို့ရောက် သွားနိုင်သည်။
Thrombosis အခြေ ခိုင်သွားလျှင် လေသင်တုံးဖြတ်တော့သည်။
နာနတ်တွင်ပါဝင်သော Bromelain သည် မျှခြေပျက်ယွင်းပြီး Clotting ဖြစ်နေသည့် သွေးခဲများကို ချေဖျက်ပြိုကွဲ စေသည်ဟု ဆိုသည်။
တစ်ဘက်တွင် Clotting ကို ချေဖျက်ပေးသလို အခြားတစ်ဘက်တွင်လည်း သွေးပျော်ခြင်းသတ္တိ Degradation ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ထားခြင်းဖြင့် သွေးတွင်းမျှခြေကို ဖြစ်ထွန်းစေသည်။
သွေးပျော်ခြင်း သတ္တိ လွန်ကဲလျှင်လည်း Haemorrhage ခေါ် သွေးကြောပေါက်ပြဲ သွေးယိုစိမ့်ခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။
အချုပ်အား ဖြင့်ဆိုရလျှင် Bromelain သည် သွေး ခဲခြင်းနှင့် သွေးယိုစိမ့်ခြင်း အစွန်းနှစ်ဘက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း ရှိလာသည်ဟု ဆိုရမည်။
သုတေသန တွေ့ရှိချက် နာနတ်ကိုစီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်နေသည့် ဟာဝိုင်အီမှ ဇီဝ- ဓာတုပညာရှင် သုတေသီ ဒေါက်တာ Steven Taussig ၏ သုတေသန တွေ့ရှိချက်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းသည်။
သွေးထဲတွင် သွေးခဲခြင်းကို ပျက်သုဉ်းစေသော Protease တစ်မျိုးဖြစ်သည့် Plasmin ဓာတ်သည် သဘာဝအတိုင်း ပါဝင်နေပါသည်။
သွေးထဲတွင် Plasmin ဓာတ် ပုံမှန်အတိုင်း ဖြစ်ထွန်းနေအောင် Plasminogen ကထိန်းချုပ်ပေးသည်။
ထို Plasminogen ကိုစေ့ဆော် မောင်းနှင်ပေးဖို့ သဘာဝ တရားက ဖန်တီးစီရင် နေသော်လည်း အကြောင်းတစ်စုံ တစ်ရာကြောင့် ယိမ်းယိုင်သွားခဲ့သော် ပြင်ပအထောက်အပံ့ တစ်ခုခုဖြင့် Activate လုပ်ပေးဖို့ လိုအပ်လာသည်။
ချို့ယွင်းမှု တစ်စုံတစ်ရာကြောင့် သဘာဝမျှခြေပျက်သွားပြီး Plasmin လျော့နည်းလာလျှင် အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း သွေးခဲများကို မချေဖျက်နိုင်တော့ဘဲ သွေးကြောပိတ်ဆို့စေသည်။
နာနတ်မှ ထုတ်ယူရရှိသော Bromelain သည် Plasminogen ကို လှုံ့ဆော် ပေးခြင်းဖြင့် သွေးထဲတွင် Plasimn Level ကိုပြန်မြှင့်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
ဒေါက်တာ Steven သည် သူ၏ သုတေသနကို နှလုံးရောဂါ ခံစားနေရသည့် လူနာ ၁၄ဝ ပါ အုပ်စုနှစ်စုဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပထမ အုပ်စုဝင် လူနာ ၁၄ဝ အနက် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆေး ချက်များအရ လူနာ ၂ဝ ရာခိုင်နှုန်း အပျက်အစီး ရှိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ ပထမအုပ်စုဝင် လူနာ ၁၄ဝ ထဲမှ ၂၈ ယောက်မှာ နှစ်နှစ်အတွင်း သေချာပေါက်နီးပါး သေဆုံးရမည် ဖြစ်သည်။
စမ်းသပ်မှုကာလ စတင်သည်နှင့် ထိုလူနာများကို အခြားဆေးဝါးများ မပေးဘဲ Bromelain တစ်မျိုးတည်းသာ တိုက်ကျွေးခဲ့ရာ သုတေသနကာလ ကုန်ဆုံးချိန် နှစ်နှစ်အတွင်း နှစ်ယောက်သာ သေဆုံးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယ အုပ်စုဝင် လူနာ ၁၄ဝ မှာ လေးနှစ်အတွင်း ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း သေဆုံးမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုအုပ်စုကိုလည်း စမ်းသပ်မှုစတင်သည်နှင့် Bromelain တစ်မျိုးတည်းကို တိုက်ကျွေးခဲ့သည်။
မစမ်းသပ်မီ ဆေးစစ်ချက်များ အရ လူနာ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ တစ်နည်းအားဖြင့် လူနာ ၇၆ ယောက်မှာ စမ်းသပ်မှု ကာလဖြစ်သော လေးနှစ်အတွင်း သေဆုံးကြရမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် လေးနှစ်ပြည့်ချိန်တွင် ထိုဒုတိယအုပ် စုမှ လူနာနှစ်ဦးသာသေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
Bromelain ၏ Anti-thrombotic mode သဘောဆောင်သော ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် Prothrombin မှ Thrombin သို့ ပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်စဉ်ကို တားဆီးတတ်သော အကျိုးသွားကြောင့် Clots ဖြစ်မှုကို လျော့နည်းစေသည်။
အနာဒဏ်ရာများ ရောင်ရမ်းခြင်းကို တားဆီးနိုင်ခြင်းမှာ အထက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
Protease သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင်း၌ အစဉ်အမြဲ ကောင်းကျိုးပြုနေသည်တော့ မဟုတ်ပါ။
တစ်ခါတစ်ရံ၌ Protease ဖြစ်ပေါ်မှုကို ဟန့်တား ပေးရသည့် အခြေအနေမျိုးလည်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
Bromelain ၌ ထိုသို့ ဟန့်တားပေးနိုင်သော အနုဇီဝ ပစ္စည်းတစ်မျိုး ပါဝင်နေကြောင်း တွေ့ရှိထားပြီး ဖြစ်သည်။
Pr-otease ၏ အခြားဂုဏ် သတ္တိတစ်မျိုးမှာ တစ်ခါတစ်ရံ၌ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ကျန်းမာသန်စွမ်းသော ဆဲလ်ကောင်းများကို မထင်မှတ်ဘဲ တိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီးတတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ဇီဝကမ္မ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုက Protease ကို လိုအပ် သည့် အခါကျမှသာ ထုတ်ယူသုံးစွဲ နိုင်ရန် သီးသန့်သိုလှောင်ထားပေး ခြင်းဖြင့် ထိန်းညှိပေးထားသည်။
အချို့သော ရောဂါများတွင် သီးသန့်လှောင်ထားသော Protease များ မတော်တဆ လွတ်ထွက်သွားတတ်သဖြင့် ဆဲလ်ကောင်းများ ဖျက်ဆီးခြင်း ခံရတတ်သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်မျိုးသည် ပြင်ပ ပယောဂကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ပြရလျှင် Staphylococus areus ကဲ့သို့သော ဘက်တီးရီးယားတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ရောက်ရှိလာပြီး Protese အရိုင်းများကို ထုတ်လွှတ် ပေးတတ်သည်။
ထို Protese အရိုင်းများက အသားစိုင် အကောင်းများကို တိုက်ခိုက်ကြသောအခါ အရေပြားပေါ်တွင် မီးလောင်ဖုကဲ့သို့ အနာများဖြစ်လာတတ်သည်။
Protese များ၏ဖောက်လွဲ ဖောက်ပြန်ပြုမူ တတ်ခြင်းကြောင့် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ဖြစ်ပွားရသော ရောဂါများအနက် အဆုတ်၌ လေရှူ၍ မဝသည့် Emphysema ရောဂါမှာ အထင်အရှားဆုံး ဖြစ်သည်။
အဆုတ်၏ လေရှူခြင်း၊ လေစွန့် ထုတ်ခြင်း အလုပ်မှာ ထိုအဆုတ်၏ ကျုံ့နိုင်ပွနိုင်အားပေါ်တွင် မှီတည်သည်။
ကျန်းမာနေသော လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် ယင်းကျုံ့နိုင် ပွနိုင်စွမ်းကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် Protease Inhibitor အင်ဇိုင်းကို ပုံမှန်ထုတ်လုပ်ပေးအောင် ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သဖြင့် ဘာပြဿနာမျှ မပေါ်ပေ။
သို့သော် အကြောင်း တစ်စုံတရာကြောင့် ထိုအင်ဇိုင်းကို ခန္ဓာကိုယ်က မထုတ်လုပ် နိုင်သောအခါ သို့မဟုတ် မထိန်းချုပ်နိုင်သော အခါတွင်မူ အသက်ရှူကျပ် ခြင်း(အဆုတ်၌ လေရှူ၍မဝခြင်း) ဝေဒနာ လက္ခဏာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ဥပမာပြရသော် စီးကရက်၊ ဆေးလိပ် စသည်တို့၏ မီးခိုးတွင် အထက်ဖော်ပြပါ Protease Inhibitor အင်ဇိုင်း၌ ပါဝင်သော အမိုင်နိုအက်စစ် တစ်မျိုးကို တိုက်ခိုက်ဖျက် ဆီးနိုင်စွမ်းသော သတ္တိများ ပါဝင်နေသဖြင့် အသက်ရှူခြင်းဆိုင်ရာ စွမ်းရည်များ ကျဆင်းစေသည်။
အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရလျှင် Protease သည် ဖောက်ပြန်လွယ်ပြီး ယင်းသို့ဖောက် ပြန်တိုင်းလည်း ခန္ဓာကိုယ်၌ ရောဂါ လက္ခဏာတစ်ခုမဟုတ် တစ်ခုပေါ် ပေါက်တတ်သည်။
နာနတ်သီးတစ်ခုလုံးတွင် စားသုံးနိုင်သော Eatable Portion ပမာဏမှာ ၆ဝ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ပါဝင်နေသည်။
ရေဓာတ် ၈၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ ပရိုတင်း ဓာတ် ဝ.၄ဝ ရာခိုင်နှုန်း၊ သကြားဓာတ် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်း၊ အဆီ ဓာတ် ဝ.၁ ရာခိုင်နှုန်း၊ အမျှင်ဓာတ် ဝ.၅ ရာခိုင်နှုန်းအပြင် ဗီတာမင်အေ နှင့် ဘီဝမ်းဓာတ်ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည်။
အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော Bromelain အင်ဇိုင်းများကြောင့်လည်း အစာချေချက် နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း ဒေသများ၌ ဟင်္သာတမြို့နယ်မှ ထူးကြီးနာနတ်၊ ပဲခူး၊ ကဝနယ်ဘက်မှ ထုံးကြီးနာနတ်နှင့် အထက်ပိုင်း မြစ်ကြီးနားနယ်မှ နာနတ်များမှာ နာမည်ကြီးသည်။
နာနတ်ကို စီးပွားဖြစ်စိုက် ခင်းများဖြင့် သီးသန့်စိုက်ပျိုးထုတ် လုပ်နိုင်သလို၊ အုန်းခြံ၊ တညင်းခြံ၊ သစ်တော်ခြံ၊ လိမ္မော်ခြံ စသည်များတွင်လည်း ရောနှောစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
အရေပြားကင်ဆာနှင့် နာနတ်သီး အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ မီလီယံ ၃.၅ သန်းဟာ နှစ်စဉ် ခံစားနေရသည်။
ဤအရေပြားကင်ဆာရောဂါအတွက် ဖြေဆေးသည် နာနတ်သီးမှာ ရှိနေသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ကင်ဆာဂျာနယ်ထဲတွင် ပါသည့် ဆေးဆောင်းပါးအရ နာနတ်သီးထဲမှာ ပါဝင်သော ဘရိုမီလိန် (Enzyme Bromelain)မှာ ကာကွယ်မှု တချို့ ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အိန္ဒိယဆေးသုတေသီများသည် အလျင်ဆုံး ကြွက်များကို အင်ဇိုင်းဘရိုမီလိန်နှင့် စမ်းသပ်ခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုတချို့ ရသည်။
၃၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်မှုရှိခဲ့ပြီး လူများအတွက်လည်း အလားတူ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
နာနတ်သီးထဲမှာ ပါရှိသော ဘရိုမီလိန်သည် ပန်းနာရင်ကြပ်ကို သက်သာပြေလျော့စေမှု၊ အဆစ်အမြစ် ကိုက်ခဲခြင်း သက်သာစေမှုနှင့် အနာကျက် မြန်စေသော သတ္တိရှိသည်။
သုံးဆောင်နည်း မျက်လုံးအာရုံအတွက် တစ်နေ့ကို သုံးလုံးခန့် သုံးဆောင်ပေးသင့်သည်။
အရိုးခိုင်မာသန်စွမ်းရန် တစ်နေ့ကို ဖျော်ရည်တစ်ခွက်ခန့် သောက်သုံးပေးသင့်သည်။
နာနတ်သီးကို တခြားအစားအသောက်များနဲ့ ရောထွေးစားသောက်၊ ယှဉ်တွဲ စားသောက်ခြင်းထက် နာနတ်သီးတစ်ခုတည်း သီးသန့်သုံးဆောင်ပေးခြင်းက အကျိုးကျေးဇူးပိုမိုထိရောက်စေသည်။
နေ့လယ်စာစားသောက်ပြီးမှ သုံးဆောင်ပါက အစာကြေညက်မှုကို အထောက်အကူ ပြုသည်။
အခြားအစားအသောက်များနှင့် ယှဉ်တွဲစားသောက်လျှင် အစာခြေဖျက်မှုကို ကူညီပေးသည်။
နာနတ်သီးနှင့် အရေပြား တွန့်ခြင်းအား ကာကွယ်နည်း နာနတ်သီးနှင့် သံလွင်ဆီတို့သည် အထူးသဖြင့် လည်ပင်းပိုင်းက အရေပြားတွန့်ခြင်းအတွက် ကောင်းစွာ ထိရောက်သည်။
သံလွင်ဆီနှစ်ဇွန်း (စားပွဲတင်ဇွန်း)၊နာနတ်သီး(လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်) ရည်တစ်ခွက်နှင့် နှင်းဆီရည်တစ်ဇွန်း (လက်ဖက်ရည်သောက်ဇွန်း) ဖြင့် လည်ပင်း၊ မျက်နှာကို လိမ်းကျံသည့်အခါ မလိမ်းကျံခင် မျက်နှာကို သန့်စင်ဆေးကြောရသည်။
နို့ဖြင့် ဆေးကြောသောအခါ ပို၍ အာနိသင် ရသည်။
ဆေးကြောပြီးနောက် သံလွင်ဆီနှင့် မျက်နှာကို လိမ်းကျံပါ။
လက်ဖဝါးနှင့် အပေါ်ကို ပွတ်တင်၍ စက်ဝိုင်းပုံစံ နှိပ်နယ်ပေးခြင်းဖြင့် အရေပြားကနေ အဆီကို စုပ်ယူလိမ့်မည်။
ထို့နောက် နာနတ်ရည်နှင့် နှင်းဆီရည် အရောကို လိမ်းကျံရမည်။
မိနစ် ၂၀ ခန့် လိမ်းကျံပေးပြီးမှ မျက်နှာကို ရေသန့်ဖြင့် သစ်ပါ။
တစ်ပတ်တစ်ခါ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အသားအရေ မတွန့်စေပါ။
ပေါင်းတင်ခြင်း နာနတ်သီးဖြင့် မျက်နှာကို တစ်ပတ်တစ်ခါ ပေါင်းတင်လျှင် နာနတ်သီးတွင် ပါဝင်သော အင်ဇိုင်းဓာတ်ကြောင့် အသားအရေကို ဝင်းစေပြီး အရေပြားတွန့်ခြင်းကို အထူးကာကွယ်သည်။
ပျက်စီးနေသည့် ဆဲလ်များကိုလည်း အမြန်ဆုံး ပြည်လည်ဖြည့်တင်းပေးသည်။
နာနတ်သီးဖျော်ရည် ၁ ဇွန်း (စားပွဲတင်ဇွန်း) သို့ နာနတ်သီးမှည့်မှည့် တစ်စိတ်ကို ယူပါ။
အရည်ဆိုလျှင် မျက်နှာကို လိမ်းကျံပြီး အစိတ်ဆိုပါက မျက်နှာပေါ်ပွတ်သပ် နှိပ်နယ် ပေးရမည်။
စေးကပ်တတ်ရာ လိမ်းပြီးပါက ရေဖြင့် သေချာ ဆေးကြောရန်လိုသည်။
လိမ်းကျံပြီးသည့်အခါ ဆယ်မိနစ်ခန့်စောင့်ရန် လိုသည်။
မျက်နှာအပြင် လည်ပင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်နေရာ အစိတ်အပိုင်း တို့ကိုလည်း လိမ်းကျံပေးနိုင်ပါတယ်။
ခန္ဓာကိုယ်ရှိ တခြားအစိတ်အပိုင်းနေရာများကို လိမ်းကျံပါက နွားနို့ ဖန်ခွက် ဝက်ခန့်၊ သံပရာရည်၊ ကြက်ဥတစ်လုံး၊ နနွင်းမှုန့် အနည်းငယ်နှင့် ဂျုံမှုန့်အနည်းငယ်တို့ ရောစပ်ပြီးမှ လိမ်းရမည်။
လက်မောင်း၊ ခြေထောက်၊ ခြေသလုံး၊ နောက်ကျောဘက် နေရာနှင့် ဝမ်းပျဉ်းသားနေရာတို့ကို လိမ်းကျံပြီးပါက ရေနွေးနွေးနဲ့ ပြန်လည် ဆေးကြောပေးပါ။
နာနတ်သီးအစား သင်္ဘောသီးကို အစားထိုးအသုံးချနိုင်သည်။
Myanmar Market Journal ကိုးကား ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ဓနုဖြူမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဓနုဖြူမြို့ ဖြစ်သည်။
ဓနုဖြူမြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပိဋကတ်ကျောက်စာတိုက်၊ တောင်ဘက်တွင် ကျိုက္ကလွန်ပွန်းစေတီတော်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ၏ ဓနုဖြူခံတပ်တို့ တည်ရှိပြီး အရှေ့မှာနဂါး၊ အနောက်မှာ တရား၊ တောင် မှာ ဘုရား၊ မြောက်မှာ ဓား ဟု အဆိုရှိသည်။
ဓနုဖြူမြို့၏ တောင်ဘက်ရှိ ကျိုက္ကလွန်ပွန်းစေတီတော်နှင့် မြောက်ဘက်ရှိ ရွှေရောင်ပြစေတီတို့သည် ဓနုသင်္ဂဟမင်းလက်ထက်၊ သမုဒ္ဒဃောသမင်းနှင့် ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရားတို့လက်ထက်တွင် တည်ထားကိုး ကွယ်ခြင်း ဖြစ်ဟုဆိုသည်။
သမိုင်းကြောင်း ရခိုင်စစ်မျက်နှာ မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာ လာသော စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလသည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်ကာ အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်သော်လည်း အင်္ဂလိပ်စစ်တပ် များ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်တွင် တပ်စွဲထားသဖြင့် မြန်မာတပ်များ ဆက်မတိုက်ဘဲ ဓနုဖြူမြို့သို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။
ဓနုဖြူမြို့ တွင် ရှေး မွန်မင်းများ၏ ခံ တပ်ဟောင်းရှိသဖြင့် ပြုပြင်မွမ်းမံကာ အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ဧရာဝတီမြစ်ကို ဆန်တက်လာလျှင် ခုခံရန် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့သည်။
ဓနုဖြူမြို့သည် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ဓနုဖြူခံတပ်ကို ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် တည်ဆောက် ထားသဖြင့် အလျား တစ်မိုင်ခန့်၊ အနံမှာ မြေမျက်နှာပြင် အနေအထား ကို လိုက်၍ ကိုက် ၅ဝဝ မှ ကိုက် ၈ဝဝ အထိ ရှိသည်ဟု သိရသည်။
တစ်မိုင်ခန့် ရှည်လျားသော ထိုခံတပ်ကြီးအပြင် အရန်ခံတပ်ငယ်နှစ်ခုကို မြို့တောင်ဘက် ကျိုက္ကလွန်ပွန်းစေတီ တွင် တစ်ခု၊ မြို့လယ် ရွှေကူဘုန်း တော်ကြီးကျောင်းတွင် တစ်ခု တည်ဆောက်ပြီး အင်္ဂလိပ်တို့ကို အဆင့်ဆင့် ခုခံရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အာချီ ဘောကင်းဘဲလ် ဦးဆောင်သည့် ကြည်းကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့သည် ၁၈၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်တွင် ရန်ကုန်မှ ပြည်သို့ ရေကြောင်းမှ မသွားဘဲ ကုန်းလမ်းမှ ချီတက် သွားခြင်းသည် ဓနုဖြူ ခံတပ်ကိုကို ရှောင်ကွင်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်မှူးချုပ်ကော့ တွန်ဦးဆောင်သည့် ရေကြောင်း ချီတပ်ဖွဲ့က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်း ဓနုဖြူမြို့သို့ ဆန် တက်လာခဲ့သည်။
စစ်ကြောင်းနှစ်ခု ချီတက်ခြင်းသည် ငါးရက်သာ ကွာခြားခဲ့သည်။
စစ်သင်္ဘော ၆၂ စင်းပါ သော အင်္ဂလိပ်ရေတပ်ကြီး ဓနုဖြူ တောင်ဘက် နန်းတော်ကုန်းကျေးရွာ အနီးသို့ ရောက်သောအခါ ဗိုလ်မှူး ချုပ်ကော့တွန်က စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလကို အညံ့ခံရန် တောင်းဆိုသော စာတစ်စောင် ပေးပို့သည်။
ထိုအခါ စစ်သူကြီး မဟာ ဗန္ဓုလ က 'သင်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးသည် ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် စစ်တိုက်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ မယိမ်းမယိုင် ခုခံတွန်း လှန်မှုကို သင်တွေ့မြင်နေရပြီ ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့ကို တိုက်ခိုက်နိုင် လျှင် သင်သည် သင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာ ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပေ လိမ့်မည်။
မိတ်ဆွေတစ်ဦးအနေဖြင့် ဓနုဖြူခံတပ်ကို လာရောက်ကြည့်ရှုလိုပါက ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် လိုက်လံပြသပါမည်။
ရန်သူ အနေဖြင့် လာလိုလျှင် လည်း ကမ်းသို့တက်ပြီး တပ်ချင်း ရင်ဆိုင်နိုင်သည် ဟု ပြန်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဗိုလ်မှူးချုပ်ကော့တွန်သည် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ၏ ဖိတ်ခေါ်မှုကို လက်မခံဝံ့သဖြင့် ကမ်းပေါ်မတက်ဘဲ ဓနုဖြူ ခံတပ် ကို အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်နေခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အင်္ဂလိပ်ကမ်းတက် တပ်ဖွဲ့များသည် ဓနုဖြူခံတပ်တောင် ဘက် စစ်ခုံမှ ကျိုက္ကလွန်ပွန်းခံတပ်ငယ်ကို ကြည်းကြောင်း၊ ရေကြောင်းမှ နှစ်ဖက်ညှပ်၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထိုတိုက်ပွဲမှာ အလွန်ပြင်းထန်ပြီး မြန် မာတပ်များ အရေးမလှသဖြင့် စစ်ပရိယာယ်သုံးကာ ဒုတိယခံတပ်ငယ်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။
သို့သော်လည်း ကျိုက္ကလွန်ပွန်း တိုက်ပွဲတွင် အင်္ဂလိပ်တို့ဘက်မှ အရာရှိငါးဦးနှင့် စစ်သည် ၁၃ဝ ကျော် ကျဆုံးသဖြင့် အလွန်အထိနာခဲ့သည်။
ကျိုက္ကလွန် ပွန်းစေ တီတော် တောင်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်အချို့ကို ဂူသွင်းမြှုပ်နှံထားသည်။
ထိုအချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ် ကင်းဘဲလ်၏ ကြည်းကြောင်းချီတပ် ဖွဲ့မှ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့အချို့ ဓနုဖြူခံတပ် နှင့် အမြောက်တစ်ကမ်းသာ ကွာဝေးသော ရွှေရောင်ပြဘုရားသို့ ရောက်လာပြီး တပ်စွဲနိုင်ခဲ့သည်။
ဧရာဝတီမြစ်ထဲမှ အင်္ဂလိပ်စစ်သင်္ဘောများကို အာရုံ စိုက်နေသော မြန်မာတို့အား လှည့်စားရန် မြောက်ဘက်စစ်ခုံမှ တိတ်တဆိတ် ချဉ်းကပ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၁၈၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်စစ် တပ်များက ဓနုဖြူခံတပ်ကို ကြည်း ကြောင်း၊ ရေကြောင်းနှစ်ဖက်ညှပ်၍ အပြင်းအထန် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။
စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလသည် တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်ကြောင်း သိသောအခါ နံနက်စာပင် မစားဘဲ တပ် များကို ကွပ်ကဲရန် ရွှေထီးဆောင်း၍ ထွက်သွားခဲ့သည်။
တပ်မှူးငယ်တစ်ယောက်က ဤနေရာတွင် ရန်သူတို့၏ ဗုံးဆန်များ အဆက်မပြတ် ကျရောက်နေ သဖြင့် ရှောင်တိမ်းတော် မူ ပါဘုရား'' ဟု လျှောက်ထားသော်လည်း စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလက လက်မခံခဲ့ပါ။
ကြက်တိုက်ကုန်းသည် ဓနုဖြူခံတပ်တွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ၏ ရွှေထီးကို အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ အဝေးက ပင် မြင်နိုင်သည်။
ထိုနေ့ နံနက် ကိုးနာရီကျော် ဆယ်နာရီအချိန် ခန့်တွင် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ၏ ရွှေထီးပေါ်သို့ ဗုံးဆန်များ စုပြုံကျ ရောက်လာပြီး စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ လည်း မြေပေါ်သို့ လဲကျသွားခဲ့သည်။
ဓနုဖြူတိုက်ပွဲတွင် အဓိက အခန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သော ရွှေရောင်ပြ ဘုရား (သို့မဟုတ်) ရွှေရောင်ပြစေတီ သည် မူလက သဲပုံစေတီလေးဖြစ်ပြီး ဉာဏ်တော် ၁၃ တောင် မြင့်ခဲ့သော် လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသခံများ မွမ်းမံပြင်ဆင်တည်ထားသဖြင့် ဉာဏ်တော် ၃၇ တောင်ရှိကာ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်းဖြင့် အပူဇော်ခံလျက်ရှိသည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားပုဂ္ဂိုလ်များ မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ) (စာရေးဆရာ၊ မြန်မာစာပေပညာရှိ နှင့် အငြိမ်းစားတက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ပါမောက္ခ) ဆွေမင်း (ဓနုဖြူ) (ကာတွန်းဆရာ) ဓနုဖြူ ကြည်ကြည်သိန်း (အဆိုတော်၊ အသံသရုပ်ဆောင်) ဓနုဖြူ ခင်မောင်ထွန်း (အဆိုတော်) ဓနုဖြူ စိုးသိန်း (အဆိုတော်) ဓနုဖြူ ဇော်ဦး (အဆိုတော်) ဓနုဖြူ ညွန့်ညွန့်ရွှေ (အဆိုတော်) ဓနုဖြူ တင်အုံးလေး (အဆိုတော်) ကိုးကား Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ။
ပါဒကြီးငါးထပ်ကြီး ရုပ်ပွားတော် သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ် ပါဒကြီးစံပြကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဉာဏ်တော်အမြင့် ၄ဝ ပေ နှင့် ၈ လက်မ၊ ပလ္လင်တော်မှ ရောင် လျှံတော်အထိ ၄၅ ပေနှင့် ၉ လက်မ၊ ပလ္လင်တော်အလျား ၃၃ ပေနှင့် ၁၁ လက်မ၊ ပလ္လင်တော်အစုံ ၂၁ ပေနှင့် ၁၁ လက်မ၊ ပလ္လင်တော်အမြင့် ၄ ပေနှင့် ၆ လက်မ၊ စမ္မခဏ်အမြင့် ၇ လက်မရှိသော ငါးထပ်ကြီးရုပ်ပွား တော်မြတ်ကို အချိုးအစား ပြေပြစ်တင့်တယ်စွာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သူမှာ ငါးထပ်ကြီးဆရာတော် ဦးကုသလနှင့် ဒေသခံ ပါဒကြီးကျေးရွာသူ ကျေးရွာသားများ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း နောင်တွင် ငါးထပ်ကြီးဆရာတော်ဖြစ်လာမည့် ဆရာတော်ဦးကုသလသည် ပါဒကြီးဒေသခံမဟုတ်ဘဲ ပုဇွန်တောင် ညောင် တုန်းကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးနေစဉ် ပါဒကြီးရွာကျောင်းမှ ဆရာတော်ဦးဝိသုဒ္ဓပင့်ဆောင်သဖြင့် ပါဒကြီးရွာသို့ ကြွလာခဲ့သည်။
ဆရာတော် နှစ်ပါး တဲကျောင်းလေးတစ်ကျောင်းတွင် အတူတကွ သီတင်းသုံးနေစဉ် ဆရာတော် ဦးဝိသုဒ္ဓ လူထွက် သွားသောအခါ ဆရာတော် ဦးကုသလ တစ်ပါးတည်း ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဆရာတော် ဦးကုသလက အညာသို့ ပြန်ကြွ မည်ဟု မိန့်ကြားသောအခါ ပါဒကြီးရွာ ဒကာ၊ ဒကာမတို့က ပြန်မကြွရန် အမျိုးမျိုး လျှောက်ထားကြသည်။
ဆရာတော်အား ပစ္စည်းလေးပါး ဒါယကာအဖြစ် ရာသက်ပန် တာဝန်ယူကိုးကွယ်မည်ဖြစ် ကြောင်းလည်း လျှောက်ထားကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဆရာတော် ဦးကု သလသည် အညာဒေသသို့ ပြန်မကြွတော့ဘဲ ပါဒကြီးရွာ၌ပင် ဆက်လက် သီတင်းသုံးနေခဲ့သည်။
ဆရာတော် ဦးကုသလ သီတင်းသုံးနေသော ပါဒကြီးကျောင်း တိုက်တွင် ကျောင်းကန်ဇရပ်များ ပြည့်စုံသော်လည်း ဆရာတော်နှင့် တပည့်များ ကိုးကွယ်ရန် ရုပ်ပွားတော်မရှိသဖြင့် ကျေးရွာလူကြီးများ တိုင်ပင်ကာ ဦးပေတိုး၊ ဦးစံလှ၊ ဦးဘိုးကာနှင့် ဦးဘိုးကျွန်းတို့အား ဘုရားတည် တာဝန်ပေးခဲ့ကြသည်။
ဘုရားလူကြီးများသည် ငါးထပ်ကြီးရုပ်ပွားတော် တည်ရန်အတွက် ရန်ကုန်မြို့၊ ကုန်းဈေးတန်း ရှိ သင်္ကန်းပရိက္ခရာကုန်သည်ကြီး ဦးဘိုးဆောင်၏ အကူအညီဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ငါးထပ်ကြီး ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကို တည်ခဲ့သူ ပန်းရံဆရာကြီး ဆရာညှက်ကို ငှားရမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
၁၂၆၈ ခုနှစ် တော်သလင်းလဆန်း ၁ဝ ရက်နေ့တွင် တောကျီး ကန်းတစ်ကောင် ချီလာသော ညောင်ရွက်ကျသော မြေနေရာ၌ မင်္ဂလာပန္နက်ရိုက်ပြီး ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို စတင်တည်ထားခဲ့ကြရာ ဆရာတော် ဦးကုသလနှင့် ရွာသူ ရွာသားအားလုံး ကလေးလူကြီး မကျန် အုတ်များ၊ သဲ များ သယ်ယူပြီး လုပ်အားဒါန ပေး လှူခဲ့ကြသည်။
ဘုရားတည်နေစဉ် လက်လုပ်အုတ် တစ်သိန်း၊ သုံးတင်း ဝင်ထုံးအိတ် သုံးရာ၊ ဘိလပ်မြေ ၁၅ စည်၊ ထန်းလျက် ပိဿာ ၁ဝဝ နှင့် အုတ်မှုန့်များ၊ ကျွဲကော်များ၊ သဲများ အသုံးပြုခဲ့ရပြီး အုတ် မလုံလောက်သော အခါ ဒကာပေါ်လာသဖြင့် အခက် အခဲမရှိဘဲ ဆက်လက်တည်ထားနိုင် ခဲ့သည်။
ပလ္လင်တော်မှ ခါးအထက်ပိုင်းအထိ ရောက်သောအခါ အလျား ၂ ပေ၊ အနက် ၁၈ လက်မရှိသော ဌာပနာတိုက် ပြုလုပ်ပြီး များစွာသော ဓာတ်တော် မွေတော်များ၊ ပတ္တဌာန ရုပ်ပွားတော်အစုံနှင့် ငွေသပိတ်၊ ငွေဒင်္ဂါးများ ဌာပနာခဲ့ပြီး ၁၂၆၉ ခုနှစ်၊ ကဆုန် လဆန်း တွင် ရုပ်ပွားတော်ကြီး အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကဆုန်လပြည့်နေ့ မင်္ဂလာ ရက်ကောင်းရက်မြတ်တွင် ရုပ် ပွားတော်မြတ်ကြီးအား ငါးထပ်ကြီးဘုရားဘွဲ့တော် ဆက်ကပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ ပလ္လင်တော်အောက်ခြေတွင် မှိုပွင့်ကြီးများ ထူးဆန်းစွာပေါ်ထွက်လာသဖြင့် အံ့ဖွယ်သူရဲဖြစ်ပြီး ကျောက်တန်းအရေးပိုင် ဦးကျော်ထွန်း ကိုယ်တိုင် တွေ့မြင် ရပြီး ရုပ်ပွားတော်ကြီး အလွန် တန်ခိုးကြီးမည့်နိမိတ် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်ကို နှစ်စဉ်ကျင်းပ စေလိုကြောင်း ပြောကြားပြီး ဘုရား ပွဲတော်ကို ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သက္ကရာဇ် ၁၂၆၉ ခုနှစ်တွင် ဘုံငါးဆင့်ရှိသော ဇေတဝန်ဆောင် တန်ဆောင်းတော်ကြီး တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့ပြီး ၁၂၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အာရုံခံတန် ဆောင်းနှင့် ယွန်းနှစ်ဖက်ညှပ် တန်ဆောင်းကြီး ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဘုံငါးဆင့်ရှိသော တန်ဆောင်းတော်ကြီးတွင် စံပယ်တော်မူသောကြောင့် ငါးထပ်ကြီးရုပ်ပွားတော် ဟု ဘွဲ့တော်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း အချို့က အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။
ဧက ၂ဝ ခန့်ကျယ်ဝန်းသော သာသနာ့မြေပေါ်တွင် ငါးထပ်ကြီး ဘုရားနှင့် တန်ဆောင်းပြာသာဒ်ကြီး များ အံ့မခန်း တည်ထားကိုးကွယ် သာသနာပြုခဲ့သော ဆရာတော် ဦးကု သလသည် ၁၂၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၂၉၉ ခုနှစ်အထိ နှစ် ၃ဝ ခန့် ငါးထပ်ကြီး ဘုရားကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး နောက် သက်တော် ၈၇ နှစ်အရွယ် တွင် ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခဲ့ပြီး ဆရာတော် အရှင်နန္ဒမေဓာက ၁၂၉၉ ခုနှစ်မှ ၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ နှစ် ၅ဝ ခန့် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဆရာတော် အရှင် စန္ဒိမာက ၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ်မှ ယခု အချိန်ထိ တာဝန်ယူထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေကြောင်း သိရသည်။
စက်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာနသည် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စက်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးရေးဌာနသည် ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိက စက်မှုလုပ်ငန်းများအား တည်ဆဲဥပဒေများ နှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ပေးခြင်း၊ ဘွိုင်လာနှင့်လျှပ်စစ် အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးအား တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီ စစ်ဆေးခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိက စက်မှု လုပ်ငန်းများကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု မရှိစေရေး စစ်ဆေး ကြပ်မတ်ခြင်း၊ အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများအား ဆောင်ရွက်ခြင်း တို့ကို လုပ်ဆောင်လျှက်ရှိသည်။
ရည်မှန်းချက်များ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းဥပဒေပါ အခြေခံမူများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အညီ လျင်လျင်မြန်မြန် မှန်မှန်ကန်ကန်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်၊ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ သက်တမ်းတိုးခြင်း၊ ပယ်ဖျက်ခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များမှတ်တမ်းများ စနစ်တကျထိန်းသိမ်းရန်၊ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များ၏ လျှောက်ထားနိုင်ခွင့်နှင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခွင့်များအား ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ ဘွိုင်လာနှင့်လျှပ်စစ်ဘေးအန္တရယ် ကင်းရှင်းစေရေး စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ရန်၊ ပုဂ္ဂလိက စက်မှုလုပ်ငန်းများကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု မရှိစေရေး စစ်ဆေးကြပ်မတ်ရန်၊ နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပြန်ထားသော သက်ဆိုင်ရာတည်ဆဲဥပဒေအမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာမှုရှိ/မရှိ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်း များအား စိစစ်ကြပ်မတ်ရန်၊ ဖွဲ့စည်းပုံ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ဦးစီးဌာန၏ အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အား တာဝန်ခံ၍ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ထမ်းဆောင်သည်။
ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်နှင့် ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ပါဝင်သည့် ဌာနကြီးမှူးများအဖွဲ့သည် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဝန်ကြီးဌာနမှ ချမှတ်ထားသော မူဝါဒများနှင့်အညီ ညှိနှိုင်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည်။
စက်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာနအောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ စက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာန စက်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန စက်မှုလုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးဌာန ဘွိုင်လာစစ်ဆေးရေးဌာန လျှပ်စစ်စစ်ဆေးရေးဌာန SME မူဝါဒနှင့် ပြည်ပရေးရာ ဌာန SME နည်းပညာနှင့် ဈေးကွက် မြှင့်တင်ရေး ဌာန SME ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းရေး ဌာန ဘဏ္ဍာရေးဌာန အုပ်ချုပ်ရေးဌာန လုပ်ငန်းတာဝန်များ စက်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းဥပဒေနှင့်အညီ စက်မှုလုပ်ငန်းများအား ကြီးကြပ်စစ်ဆေးပြီး ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်များအား ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရရှိရန် အားပေးထောက်ပံ့ မြှင့်တင်ခြင်း၊ ဘွိုင်လာဥပဒေနှင့်အညီ ဘွိုင်လာများကို မှတ်ပုံတင်ပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ လျှပ်စစ်ဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံပိုင်၊ သမဝါယမပိုင်နှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ကဏ္ဍများ၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ပို့လွှတ်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့် အသုံးပြုခြင်း လုပ်ငန်းတို့တွင် လျှပ်စစ်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး အတွက် စစ်ဆေးကြီးကြပ်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
စက်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန စက်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနသည်အောက်ဖော်ပြပါ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်သည်။
ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများအား ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ခြင်း နှစ်စဉ်သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်လုပ်ငန်း အချက်အလက် ပြောင်းလဲမှုများကို စိစစ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ မှတ်ပုံတင်ပြီး ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များကို စိစစ်ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ ကူညီပံ့ပိုးခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ စနစ်တကျရှိရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှု မရှိရေးအတွက် စစ်ဆေးကြီးကြပ်ခြင်း။
ဘွိုင်လာစစ်ဆေးရေးဌာန ဘွိုင်လာစစ်ဆေးရေးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ မှတ်ပုံမတင်ရသေးသော ဘွိုင်လာများကို မှတ်ပုံတင်ရန် စစ်ဆေးခြင်း၊ အသုံးပြုနေသော ဘွိုင်လာများကို ဘေးဥပါဒ်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းစွာ အသုံးပြု နိုင်ရေးအတွက် တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် စစ်ဆေးပေးခြင်း၊ ဘွိုင်လာတွင် ယိုယွင်းချက်များ၊ အားနည်းချက်များ တွေ့ရှိပါက ပြု ပြင်စေခြင်း၊ ဘွိုင်လာအသုံးပြုနေစဉ် မတော်တဆယိုယွင်းမှု ဖြစ်ပွားပါက အရေးပေါ်စစ်ဆေးပေးခြင်း၊ ပြည်ပနိုင်ငံများမှ ဘွိုင်လာအသစ်များ တင်သွင်းရန်ရှိပါက လိုအပ်သလို အကြံဉာဏ်ပေးခြင်း၊ ဘွိုင်လာကိုင်တွယ်သူများသင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စစ်ဆေးရေးဌာန လျှပ်စစ်စစ်ဆေးရေးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ လျှပ်စစ်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး စစ်ဆေးခြင်း၊ လျှပ်စစ်ကျွမ်းကျင်မှုမှတ်ပုံတင်လက်မှတ် ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် သင်တန်းများဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ ဓာတ်ခွဲခန်း စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ ဓာတ်လိုက်မှု စစ်ဆေးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
ကိုးကား ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် စက်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏ အင်တာနက်လိပ်စာ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
စက်မှုညွှန်ကြားရေးဦးစီးဌာနသည် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန ၏ကြီးကြပ်မှုအောက်ရှိ စက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို ဝန်ကြီးဌာန၏ မူဝါဒများ၊ လမ်းညွန်ချက်များနှင့် ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်ပေးသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
စီမံကိန်းအသစ်များ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်း၊ အာဆီယံ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်မှုများတွင် ဝန်ကြီးဌာန၏ ကိုယ်စားပြုအနေဖြင့် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခြင်း၊ စက်မှုဆိုင်ရာမူဝါဒများ ချမှတ်နိုင်ရေးအတွက် တင်ပြဆောင်ရွက်ခြင်း၊ စက်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ(မူကြမ်း)များရေးဆွဲခြင်း၊ ဝန်ကြီးဌာနကြီးကြပ်မှုအောက်ရှိ စက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ စီမံကိန်းဆိုင်ရာများ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရသုံးငွေစာရင်း ကိစ္စရပ်များ၊ ဥပဒေဆိုင်ရာ အကြံပြုခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းရေးရာကိစ္စရပ်များကို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
နောက်ခံသမိုင်း ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုတိုးချဲ့လုပ်ကိုင်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။