kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စတုတ္ထအကြိမ် အရေးပေါ်အခြေအနေကာလ (၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ - ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄) ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၂/၂၀၂၃) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ နောက်တစ်နေ့ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားသည့်ကာလကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ နောက်ထပ် (၆) လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၂၅ အရ ကြေညာခဲ့သည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးသို့ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတီခွန်မြတ်၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းတို့အပြင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်ကြသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး (ကာကွယ်ရေး)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် (ပြည်ထဲရေး)၊ ဦးသန်းဆွေ (နိုင်ငံခြားရေး)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် (နယ်စပ်ရေးရာ) နှင့် ဒေါက်တာသီတာဦး (ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်) တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
အထူးဖိတ်ကြားထားသည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေးနှင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးတို့လည်း အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ပဉ္စမအကြိမ် အရေးပေါ်အခြေအနေကာလ (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ - ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄) ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၄) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ နောက်တစ်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားသည့်ကာလကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ နောက်ထပ် (၆) လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၂၅ အရ ကြေညာခဲ့သည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးသို့ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတီခွန်မြတ်၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း (ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန)၊ ဦးသန်းဆွေ (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန) နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် (နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန) တို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
အထူးဖိတ်ကြားထားသည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေးနှင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးတို့လည်း အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဆဋ္ဌမအကြိမ် အရေးပေါ်အခြေအနေကာလ (၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ - ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) ကျန်းမာရေး အခြေအနေများကြောင့် ဆေးခွင့်ယူထားသည့် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေသည် တာဝန်များ ဆောင်ရွက်ရန် ပျက်ကွက်နေစဉ် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ယာယီသမ္မတတာဝန်များအား နစကဥက္ကဋ္ဌထံသို့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၂ ရက်က လွှဲပြောင်းအပ်နှံခဲ့သည်။
ဥပဒေပြုရေးကဏ္ဍ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးလက်ထက်တွင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်မရှိပေ။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးကောင်စီမှ ဥပဒေများရေးဆွဲကာ ပြဋ္ဌာန်းသည်။
အမတ်နေရာ ၄၉၂ နေရာရှိသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ခေါ်ယူသည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အတည်မပြုခဲ့ပေ။
+၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ ပါတီ ရရှိမဲ နေရာ % လူဦးရေ နေရာ % အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ၇,၉၄၃,၆၂၂ ၃၉၂ ၅၈.၇ ၇၉.၇ရှမ်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ၂၂၂,၈၂၁ ၂၃ ၁.၇ ၄.၇ပါတီငယ်များနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလများ ၁,၆ဝ၆,၈၅၈ ၈၂ ၁၂.၁ ၂.၄ရခိုင်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ၁၆ဝ,၇၈၃ ၁၁ ၁.၂ ၂.၂တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ ၂,၈ဝ၅,၅၅၉ ၁၀ ၂.၁ ၂.ဝမွန်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး ၁၃၈,၅၇၂ ၅ ၁.ဝ ၁.ဝလူ့အခွင့်အရေးအတွက် အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ၁၂၈,၁၂၉ ၄ ၁.ဝချင်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီ ၅၁,၁၈၇ ၃ ဝ.၄ ဝ.၈ကချင်ပြည်နယ် ဒီမိုကရေစီကွန်ဂရက် ၁၃,၉၉၄ ၃ ဝ.၁ ဝ.၁အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီပါတီ ၇၂,၆၇၂ ၃ ဝ.၅ ဝ.၁ပြည်ထောင်စုအမျိုးသားပအို့ဝ်အဖွဲ့ချုပ် ၃၅,၃၈၉ ၃ ဝ.၃ ဝ.၁ကယားအမျိုးသားညီညွတ်ရေးဒီမိုကရက်တစ်အဖွဲ့ချုပ် ၁၆,၅၅၃ ၂ ဝ.၁ ဝ.၁ကယား ပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားများညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် ၁၁,၆၆၄ ၂ ဝ.၁ - နာဂတောင်တန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ ၁ဝ,၆၁၂ ၂ ဝ.၁ -တအောင်း (ပလောင်) အမျိုးသားညီညွတ်ရေးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ၁၆,၅၅၃ ၂ ဝ.၁ -ဇိုမီးအမျိုးသားကွန်ဂရက် ၁၈,၆၃၈ ၂ ဝ.၁ -စုစုပေါင်း တရားဝင်မဲ (စုစုပေါင်းမဲအရေအတွက်၏ ၈၇.၇ %) ၁၃,၂၅၃,၆ဝ၆ ၄၉၂ ၁၀၀ ပယ်ဖျက်မဲ ၁၅,၈၅၈,၉၁၈ တရားဝင်မဲ ၁၅,၁၁၂,၅၂၄ မဲပေးနိုင်သူဦး ရေ ၂ဝ,၈၁၈,၃၁၃ ၂၀၁၁ - ၂၀၁၆ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲနောက်ဆုံးရလဒ်များကို ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့က ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် အမျိုးသားလွှတ်တော် အမတ်နေရာ ၂၂၄ နေရာအနက် ၁၆၈ နေရာကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
ပါတီအလိုက် အမတ်ဦးရေမှာ စဉ် ပါတီ % ဦးရေ 1 ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ 76,79% 129 2 ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေးပါတီ 4,17% 7 3 တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေးပါတီ 2,98% 5 4 အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု 2,38% 4 5 ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ 2,38% 4 6 ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ 1,78% 3 7 မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကေရစီ ပါတီ 1,78% 3 8 ဖလုံ - စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ 1,78% 3 9 ချင်းအမျိုးသားပါတီ 1,19% 2 10 ‘ဝ’ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ 0,60% 1 အခြားပါတီများ 4,17% 7စုစုပေါင်း 100% 168 ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်နေရာ ၄၄၀ အနက် ၃၃၀ ကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
ပါတီအလိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရသည့် အမတ်ဦးရေမှာ စဉ် ပါတီ % ဦးရေ 1 ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ 78,48% 259 2 ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ 5,45% 18 3 တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေးပါတီ 3,64% 12 4 အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု 3,64% 12 5 ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေးပါတီ 2,72% 9 6 မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကေရစီ ပါတီ 0,91% 3 7 ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ် 0,91% 3 8 ချင်းအမျိုးသားပါတီ 0,61% 2 9 ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ 0,61% 2 10 ဖလုံ - စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ 0,61% 2 11 ‘ဝ’ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ 0,61% 2 12 Unity and Democracy Party of Kachin State 0,30% 1 13 ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ 0,30% 1 14 အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ 0,30% 1 16 တအောင်း (ပလောင်) အမျိုးသားပါတီ 0,30% 1 အခြားပါတီများ 0,61% 2စုစုပေါင်း 100% 330 ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအရ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများကို၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ' သူရဦးရွှေမန်း' နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် 'ဦးခင်အောင်မြင့်' တို့ ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၁၆ - ယနေ့အထိ မဲလက်မှတ်နှင့် တံဆိပ်တုံး ၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် က ကြေညာခဲ့သည့် ရလဒ်များအရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်နေရာ ၂၃၈ နေရာ နှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ၃၄၈ နေရာ ရရှိခဲ့ပြီး အစိုးရဖွဲ့နိုင်ရန် လိုအပ်သော အမတ်အရေအတွက်ကို ကျော်လွန်ခဲ့သည်။
အဆိုပါရလဒ်များအရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အနေဖြင့် သမ္မတ တစ်ဦးကို ရွေးချယ်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် စုစုပေါင်း၂၂၄ ၁၀၀ ပြည်သူ့လွှတ်တော် စုစုပေါင်း၄၄၀ ၁၁၀၁၁၀ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှ တင်မြှောက်ခံရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များပါဝင်သော ဒုတိယအကြိမ်လွှတ်တော်ကအစည်းအဝေးကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် စတင်ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် 'ဦးဝင်းမြင့်' နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် 'မန်းဝင်းခိုင်သန်း'တို့ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍမှာ အကန့်အသတ်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှခေတ်က ဥပဒေများနှင့် တရားရေးစနစ်များ ဆက်လက် တည်ရှိသော်လည်း မျှတသော အများပြည်သူရှေ့တွင် တရားစီရင်ခွင့်အာမခံချက် မရှိပေ။
တရားစီရင်ခြင်းကဏ္ဍသည် အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍလက်အောက်မှ လွတ်လပ်စွာ သီးခြားရပ်တည်ခြင်းမရှိ။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာခုံရုံး၏ ဩဇာသက်ရောက်မှုကို အကြွင်းမဲ့လက်မခံပါ။
၂၀၁၁ ခုနှစ် အရပ်သားအစိုးရတက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် တရားစီရင်ရေး ဆိုင်ရာတွင်လည်း ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ မြန်မာနိုင်ငံအား တိုင်း ၇ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ် ၇ ပြည်နယ် ဟု အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ၁၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းများကို လူမျိုးနွယ်အလိုက် ခွဲခြားထားသည်။
တိုင်း ၇ တိုင်းမှာ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်း နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းတို့ ဖြစ်ကြပြီး ပြည်နယ် ၇ ခုမှာ ချင်းပြည်နယ် ‌၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ် ‌၊ ကယားပြည်နယ်‌၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြခံဥပဒေအရ ရှိရင်းစွဲ တိုင်း (၇) တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ပြည်နယ် (၇) ခုကိုတော့ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော် သမ္မတ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသော ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ (၁) ခု နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ/တိုင်း စုစုပေါင်း (၆) ခု ထားရှိသည်။
တိုင်းဒေသကြီးများ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ပြည်နယ်များ ချင်းပြည်နယ် ကချင်ပြည်နယ် ကရင်ပြည်နယ် ကယားပြည်နယ် မွန်ပြည်နယ် ရခိုင်ပြည်နယ် ရှမ်းပြည်နယ် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းများ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းတွင် နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းတွင် ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ပါဝင်သော နိုင်ငံတကာ အဖွဲ.အစည်းများ အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် ADB အာဆီယံ ASEAN CCC CP United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (ESCAP) ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ FAO G-77 အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဏုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ IAEA International Bank for Reconstruction and Development (IBRD) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြို့ပြလေကြောင်းအဖွဲ့ ICAO ICRM IDA IFAD IFC IFRCS အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ IMF IMO Intelsta Interpol အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအိုလံပစ်ကော်မတီ IOC ITU NAM OPCW ကုလသမဂ္ဂ-UN UNCTAD UNESCO UNIDO UPU ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO WMO ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့-WTO BIMSTEC GMS(Greater Mekong Subregion) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ) ( (SPDC)) သည် ၂၀၁၁ခုနှစ်မတိုင်မီ အုပ်ချုပ်ခဲ့​သော မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်​ရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
နအဖ သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် အာဏာသိမ်း အုပ်ချုပ်​ရေးအဖွဲ့ဖြစ်​သော နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) ကို ​ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
နဝတသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အစားထိုးပြောင်းလဲထားပြီး၊ အပေါ်ယံကသာ အဓိကပြောင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၉၇ တွင် နဝတ ကို ဖျက်သိမ်းပြီး နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ) အဖြစ်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နအဖ တွင် ဌာနကြီးများနှင့် ဒေသဆိုင်ရာစစ်တိုင်းကြီးများ၏ တပ်မှူးကြီးများ ပါဝင်ကြသည်။
စစ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဖြစ်​သော နအဖ၏ အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးသည် အစိုးရဝန်ကြီးများအဖွဲ့ထက် အာဏာကိုပို၍ သုံးနိုင်ခွင့်ရှိသည်။
စစ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ အချို့သောအဖွဲ့ဝင်များသည် ဝန်ကြီးများအဖွဲ့၏ ဝန်ကြီးရာထူးများကိုလည်းယူထားသည်။
အများ၏ထင်မြင်ယူဆချက်တွင် စစ်တိုင်းမှူးများသည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသများတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် များများစားစားရရှိခြင်းကို ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြသည်။
အစိုးရသည်တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သော မဆလ ၏ မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန်ဆိုရှယ်လစ်စံနစ်မှ နောက်ဆုတ်ထားသော်လည်း၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုဖောက်မှု စွပ်စွဲချက်များ အများအပြားရှိခဲ့သည်။
သမိုင်း နဝတကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောမောင် (နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး၊ ၁၉၉၇ ဇူလိုင်လတွင်ကွယ်လွန်) ဦးစီးသည့် မြန်မာ့လက်နက်ကိုင်တပ်များ ရှစ်လေးလုံးထကြွမှုကို နှိမ်နင်းပြီး အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည့် ၁၉၈၈ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည့်နေ့တွင် နဝတသည် အမိန့်အမှတ် ၁/၁၉၈၈ ဖြင့် တပ်မတော်မှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခြင်း နှင့် နဝတအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကြောင်း အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အမိန့်အမှတ် ၂/၁၉၈၈ ဖြင့် နဝတ သည် ၁၉၇၄ မြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေမြန်မာ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အောက်တွင် တည်ရှိကြသော “နိုင်ငံတော်အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများ” အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းပစ်သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့၊ ပြည်သူ့တရားသူကြီးများကောင်စီ၊ ပြည်သူ့ ဥပဒေအကျိုးဆောင်များကောင်စီ၊ ပြည်သူ့စာရင်းစစ်များကောင်စီ၊ ထိုနည်းတူစွာ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း၊ မြို့နယ်၊ ရပ်ကွက်နှင့်ကျေးရွာ ပြည်သူ့ကောင်စီများ ကို ဖျက်သိမ်းပစ်သည်။
နဝတသည် ယခင်မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလပါတီ)တွင် ဒုဝန်ကြီးများ၏အလုပ်တာဝန်များအစားထိုးခြင်းကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းသည့်အမိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
(၁၉၇၄ မြန်မာ့အခြေခံဥပဒေတွင် “ဝန်ကြီးအဖွဲ့” သည် ဝန်ကြီးများအဖွဲ့အဖြစ်ဆောင်ရွက်သော်လည်း ဒုဝန်ကြီးများကို ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏ တရားဝင်အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မထားရှိခဲ့သည့်အတွက် နဝတသည် တိကျသေချာစေရန် ယခင် မဆလ အစိုးရအတွင်းရှိ ဒုဝန်ကြီးများကို ဝန်ကြီးများနှင့်အတူထားရှိပြီး ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
) အာဏာသိမ်းသည့်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နဝတ ၏အမိန့်များကို ၁၉၈၈ စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်ထုတ် လုပ်သား ပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာ တွင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။
နဝတ ၏ပထမဦးဆုံးဥက္ကဋ္ဌသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောမောင် ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာကာ ဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၉၂ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှဖယ်ရှားခံရပြီး၊ ထိုစဉ်ကဗိုလ်ချုပ်ကြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ မှ နဝတဥက္ကဋ္ဌ နှင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးများကို လွှဲပြောင်းရယူသွားသည်။
၁၉၉၇ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နဝတ ကို ဖျက်သိမ်းပြီး နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီ အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အများအားဖြင့် သို့မဟုတ် အားလုံးမဟုတ်သော စစ်အစိုးရ၏အဖွဲ့ဝင် အများစုသည် ဖျက်သိမ်းလိုက်သည့် နဝတအဖွဲ့ ထဲမှ အဖွဲ့ဝင်များပင်ဖြစ်သည်။
ထို့အတူ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများအပ နောင်ဖြစ်လာသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများသည်လည်း နယကအဖွဲ့ဝင်များ အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း မခံရတော့ပေ။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (၂၀၁၀) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ သူရဦးရွှေမန်း အဖွဲ့ဝင် ဦးသိန်းစိန် အဖွဲ့ဝင် (နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်) ဦးတင်အေး အဖွဲ့ဝင် သီဟသူရဦးတင်အောင်မြင့်ဦး အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အဖွဲ့အား လက်ခံ​တွေ့ဆုံ​နေ​သော နအဖအဖွဲ့ဝင်များ အစီအစဉ်အတိုင်းမှာ- ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကြည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရရွှေမန်း၊ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသိန်းစိန်၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသီဟသူရတင်အောင်မြင့်ဦး၊ အတွင်းရေးမှူး ၁၊ စစ်ထောက်ချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးတင်အေး၊ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့များ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ မြန်မာ့အရေးဆောင်ရွက်သူများ၊ နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့၊ လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ နှင့် အခြားသောအဖွဲ့များ၏ အစီရင်ခံစာများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ချိုးဖောက်မှုများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်တို့မှာ - လူသတ်မှု နှင့် မတရားသေဒဏ်စီရင်ခြင်းများ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု နှင့် မုဒိမ်းကျင့်မှုများ ကလေးစစ်သားများစုဆောင်းမှု အတင်းအကြပ်နေရာရွှေ့ပြောင်းမှုများ အတင်းအကြပ်အလုပ်ခိုင်းစေမှုများ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းချထားမှုများ ကလေးစစ်သားများစုဆောင်းခြင်း နအဖသည် ကလေးများ- အချို့အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်-အား ၎င်း၏စစ်တပ်၊ တပ်မတော်တွင် အမှုထမ်း ရန်အတွက် အတင်းအကြပ်လိုက်လံစုဆောင်းနေသည့်အကြောင်းကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အစီရင်ခံထားကြသည်။
လတ်တလောမြန်မာစစ်တပ်ထဲတွင်ကလေးစစ်သားမည်မျှရှိသည်ကိုခန့် မှန်းရန်ခက်ခဲသည်။
သို့သော်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့၊ ကလေးစစ်သားများကမ္ဘာ့အစီရင်ခံစာ ၂၀၀၈ နှင့် နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့တို့၏အဆိုအရ ထောင်ဂဏန်း နီးပါး ရှိသည်။
ကလေးစစ်သားများစုဆောင်းနေခြင်းအတွက် အကြောင်းပြချက်များထဲမှတစ်ခုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးကို ပိတ်ဆို့ ထိမ်းချုပ်ထားနိုင်မည့် စစ်တပ်ဖြစ်ရန် စစ်သား ပို၍ များများလိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
တသီးတခြား နှင့် အခွင့်ထူးခံသည့် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များအပေါ် မြန်မာအများစု၏မနှစ်မြို့ဖွယ် ခံစားနေရမှုများကို ပြသည့်အနေဖြင့် စစ်တပ်ထဲမဝင်ကြသည့်အတွက်ကြောင့် စစ်တပ်သည် တစ်ခါတစ်ရံ တွင်ကလေးစစ်သား အတင်းအကြပ်စုဆောင်းခြင်းဘက်သို့ လွှဲပြောင်းလုပ်ဆောင်ရသည်။
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ကလေးစစ်သားများစုဆောင်းခြင်း နှင့် အသုံးပြုခြင်းကို တားဆီးသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစံချိန်စံညွှန်းများကို ချိုးဖောက်သည့်အတွက် လေးကြိမ်ဆက်တိုက် အစီရင်ခံစာများတွင် နအဖ ကို နာမည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ကလေးများ နှင့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ၊ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏အစီရင်ခံစာ၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၆ UN Doc. A/61/529 S2006/826 မြန်မာနိုင်ငံ ကလေးသူငယ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်များ ပဋိပက္ခအပေါ် လုံခြုံရေးကောင်စီသို့တင်ပြသည့် အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏အစီရင်ခံစာ၊ ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၇၊ UN Doc. S/2007/666. လုံခြုံရေးကောင်စီသို့တင်ပြသည့် ကလေးသူငယ်များနှင့်လက်နက်ကိုင်များပဋိပက္ခအပေါ် အတွင်းရေးမှူး ချုပ်၏အစီရင်ခံစာ၊ ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၇၊ UN Doc. A/62/609-S/2007/757. မြန်မာနိုင်ငံကလေးသူငယ်များနှင့်လက်နက်ကိုင်များပဋိပက္ခအပေါ် အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏အစီရင်ခံစာ ၁ ဇွန် ၂၀၀၉ UN Doc. S/2009/278. အတင်းအကြပ်ပြောင်းရွှေ့ခြင်း လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ အစီရင်ခံထားသည်မှာ ၂၀၀၈ မေ နာဂစ်မုန်တိုင်းပြီးချိန်မှစ၍ မြန်မာအာဏာပိုင်များသည် ထောင်နှင့်ချီမဟုတ်သော်လည်း ရာနှင့်ချီသောနေရာမဲ့လူများကို ကျောင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ နှင့် အများပိုင်အဆောက်အအုံများမှ ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး၊ ထိုသူတို့ကို ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ရှိ ပျက်စီးနေသည့် ၎င်းတို့၏ရွာများသို့ပြန်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘန်ကီမွန်းသည် ဆန္ဒခံယူပွဲကို ရက်ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန် နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကယ်ဆယ်ရေး အပေါ် ၎င်းတို့၏အရင်းအမြစ်များ ချိန်ဆရန် တို့အတွက် မေတ္တာရပ်ခံတောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာပိုင်များသည် အခြေခံဥပဒေအသစ် ဆန္ဒခံယူပွဲ မဲရုံလုပ်ရန်အတွက် အချို့သော အများပိုင်အဆောက်အအုံများ နှင့် ကျောင်းများကို ရှင်းလင်းထားခဲ့သည်။
ထိုစဉ်အခါ၌ နအဖသည် ယခင်မြို့တော်ရန်ကုန်အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာရှိသော အစိုးရလုပ်ကိုင်နေသည့် ကယ်ဆယ်ရေးရွက်ဖျင်တဲများမှ ဒုက္ခသည်များအား နှင်ထုတ်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့ကြုံတွေ့နေရသည့်အခက်အခဲတို့ကို အလေးမမူတော့ပဲ မိမိတို့အိမ်သို့ ပြန်ကြရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
အတင်းအကြပ်နှင်ထုတ်ခြင်းသည် အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးကာလ ပြီးဆုံးသွားသည်နှင့် နိုင်ငံခြားအကူအညီမလိုပဲ လေဘေးသင့်လူအများသည် ၎င်းတို့၏ဘဝများကို ၎င်းတို့ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ပြီ ဆိုသည်များကို ပြသရန် အစိုးရ၏ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ရသူများသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေအောက်တွင် နိုင်ငံအတွင်းရွှေ့ပြောင်းရသူများဟု နားလည်သိရှိထားသည်။
နိုင်ငံအတွင်းရွှေ့ပြောင်းရခြင်းအပေါ် ကုလသမဂ္ဂလမ်းညွှန်စည်းမျဉ်းများ အောက်တွင် မြန်မာအစိုးရသည် နိုင်ငံအတွင်းရွှေ့ပြောင်းရသူများ မိမိတို့၏အိမ်သို့ ပြန်ရန် သို့မဟုတ် နေထိုင်နေကျနေရာများသို့ပြန်ရန် သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏အခြားသောနေရာတွင် ဆန္ဒအလျှောက် အခြေချနေထိုင်ရန် တို့အတွက် စိတ်ချလက်ချနှင့်သိက္ခာရှိရှိ ဆန္ဒအလျှောက်ဖြစ်စေရမည့် အခွင့်အရေးကို သေချာမှုဖြစ်စေရမည်။
အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေမှုများ အဆိုးရွားဆုံး အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေမှုအချို့ကို မြန်မာအရှေ့တောင်အရပ်မှ အစီရင်ခံခဲ့သည်။
ထိုနေရာတွင် ဒေါ်လာဘီလီယံနှင့်ချီသော ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို အမေရိကန် ယူနိုကယ် (UNOCAL) နှင့် ပြင်သစ် တိုတယ် (TOTAL) ရေနံကုမ္ပဏီများ ပူးပေါင်းအဖွဲ့နှင့် မြန်မာအစိုးရတို့ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေမှုကို ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများတွင်လည်း သုံးစွဲခဲ့သည်။
၁၉၉၇ မတ်လ တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသည် အတင်းအကြပ်အလုပ်ခိုင်းစေမှု နှင့် အခြားသောချိုးဖောက်မှုများ ကြီးထွားလာသည့်အတွက်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအား ပေးထားသည့် ကုန်သွယ်ရေးအထူးအခွင့်အရေးကို ရုပ်သိမ်းသွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးအကျဉ်းချထားမှု ၂၀၀၇ ဩဂုတ်လတွင် အကြီးအကျယ်ဆန္ဒပြမှုများ မစတင်ခဲ့မှီအချိန်၌ အာဏာပိုင်များသည် နိုင်ငံရေးအပေါ်အခြေပြု၍ အစိုးရနှင့်ဆန့်ကျင်သူ နာမည်ကြီးများကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး၊ ထိုသူတို့အနက်မှ များစွာသောသူများကို လများစော၍ အကျဉ်းထောင်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
၂၅-၂၉ စက်တင်ဘာ ဖြိုခွဲနှိမ်နင်းမှုမတိုင်မှီ ဆန္ဒပြပွဲများစီစဉ်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက်တည်း အတိုက်အခံပါတီ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ၏အဖွဲ့ဝင်များကို ပိုမိုဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး၊ ယင်းကိစ္စကို ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုမတိုင်မှီ ကြိုတင်ရှင်းလင်းခြင်းလုပ်ရပ်အဖြစ် လူအများက ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။
ဖြိုခွဲနှိမ်နင်းမှုကာလအတွင်းမှာပင် လူစုလူဝေး စုရုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အာဏာပိုင်များသည် ၂၀၀၇ တစ်လျှောက်လုံး ဆန္ဒပြသူများနှင့်ထောက်ခံသူများကို ဆက်တိုက် လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
၃၀၀၀ နှင့် ၄၀၀၀ အကြား ကလေးသူငယ်များနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များအပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး၊ ထိုသူတို့အနက်မှ ၇၀၀ သည် နှစ်ကုန်အထိ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံထားရသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
အနည်းဆုံးလူ ၂၀ သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမျှတမှုခုံရုံးစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် မကိုက်ညီသည့် အကြမ်းဖက်မှုနှိမ်နင်းရေးဥပဒေဖြင့် တရားစွဲဆိုပြီး စီရင်ချက်ချခဲ့သည်။
ထိန်းသိမ်းခံရသူများနှင့် ကာကွယ်ပေးသူများသည် တရားဥပဒေဆိုင်ရာအခွင့်အရေးများကို ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာပြည် မြန်မာ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ရုံး အမည် စတင်၍ဝန်ကြီးချုပ်သိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးလယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနဌေးဦး၊ ဗိုလ်ချုပ်စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန တင်နိုင်သိန်း၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန သိန်းဇော်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန စောထွန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန တင်ထွဋ်၊ ဗိုလ်ချုပ်ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ခင်အောင်မြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန ချမ်းငြိမ်း၊ ဒေါက်တာအမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန ဇော်မင်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီးအမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန ခင်မောင်မြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ်စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန လွန်းသီ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန လှထွန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဉာဏ်ဝင်း, ဗိုလ်ချုပ်သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန သိန်းအောင်, ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန ကျော်မြင့်, ဒေါက်တာပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန မောင်ဦး, ဗိုလ်ချုပ်ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန စိုးနိုင်, ဗိုလ်ချုပ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန စောလွင်, ဗိုလ်ချုပ်အမှတ်(၁)စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန အောင်သောင်း၊ ဦးအမှတ်(၂)စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန စိုးသိန်း, ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ကျော်ဆန်း, ဗိုလ်မှူးချုပ်အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန အောင်ကြည်၊ ဦးမွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန မောင်မောင်သိန်း, ဗိုလ်မှူးချုပ်သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန အုန်းမြင့်, ဗိုလ်မှူးချုပ်အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန စိုးသာ၊ ဦးနယ်စပ်ဒေသ တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေး ဝန်ကြီးဌာန သိန်းညွှန့်, ဗိုလ်မှူးကြီးရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန အောင်မင်း, ဗိုလ်ချုပ်သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန သူရမြင့်မောင်, ဗိုလ်မှူးချုပ်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန သောင်း၊ ဦးလူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန မောင်မောင်ဆွေ, ဗိုလ်ချုပ်အားကစား ဝန်ကြီးဌာန သူရအေးမြင့်, ဗိုလ်မှူးချုပ်ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန သိန်းဆွေ, ဗိုလ်ချုပ် အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများနှင့် အခြားအစိုးရဌာနများ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန နယ်စပ်ဒေသ တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေး ဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန အမှတ်(၁)စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန အမှတ်(၂)စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန အားကစား ဝန်ကြီးဌာန စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး ရှေ့နေချုပ်ရုံး တရားရုံးချုပ် ဝန်ထမ်းရွေးချယ်လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့ တို့ဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး။
ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံ (အယ်‌လ်‌ဒီစီ သို့မဟုတ်‌ စတုတ္ထကမ္ဘာ့နိုင်‌ငံ) များသည် ကုလသမဂ္ဂ အဆိုအရ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်နှုန်းအနိမ့်ဆုံး ညွှန်းကိန်းများသာရှိပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအား နှိုင်းယှဉ်ပြသသည့် လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုညွှန်းကိန်း အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် အနိမ့်ဆုံး၌ရှိသောနိုင်ငံများ ဖြစ်သည်။
မှတ်ကျောက်စံနှုန်းသုံးမျိုးတွင် ဝင်ပါက တိုင်း ပြည်တစ်ပြည်ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အနိမ့်ဆုံးတိုင်း ပြည် စာရင်းဝင် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
-ဝင်ငွေနိမ့်ကျခြင်း (တစ်ဦးချင်းတစ်နှစ်ဝင်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၅ဝ ထက်နည်း ခြင်း) -လူသားအရင်းအမြစ် အားနည်း ခြင်း (အာဟာရ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် သက်ကြီးစာတတ်မြောက်နှုန်း) -စီးပွား ရေးအားနည်းမှု (စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုမတည်ငြိမ်ခြင်း၊ ထုတ်ကုန်တင်ပို့မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုတင်ပို့မှု မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ အစဉ်အလာမဟုတ်သည့် စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းများ၏ အရေးပါခြင်း၊ ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုစုစည်း ခြင်း၊ စီးပွား ရေးသေးငယ်မှုကြောင့် အဟန့်အတား ဖြစ်ခြင်း၊ သဘာဝဘေးဒဏ် ကြောင့် အိုးအိမ်စွန့်ပြေးရ သော လူဦး ရေ ရာခိုင်နှုန်း) အဆိုပါ အယ်လ်ဒီစီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အနိမ့်ဆုံး အဆင့်စံသတ်မှတ်ချက်ကို ကျော်လွှားနိုင်လျှင် နိုင်ငံသည် အဆင့်အတန်းတက်နိုင်သည်။
ကုလသမ ဖွံ့ဖြိုးမှု အနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံများ၊ ကုန်းတွင်းပိတ်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများနှင့် သေးငယ်သည့် ကျွန်းနိုင်ငံများဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးက ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံများအား ကုလသမဂ္ဂ မှ ထောက်ပံ့ခြင်း၊ အားပေးခြင်းကိစ္စများကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသည်။
လက်ရှိနိုင်ငံပေါင်း ၅ဝ ခန့် ဤသတ်မှတ်ချက်စံအတွင်းဝင်သည်။
၂ဝဝ၆ ခုနှစ် အတွက် ဖွံ့ဖြိုးမှု အနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံမှာ အရှေ့တီမောနိုင်ငံဖြစ်သည်။
အသုံးအနှုန်းနှင့် အတိုကောက်စကားလုံးများ ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများကို ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်း သော နိုင်ငံများ၊ ပို၍ ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်း သော နိုင်ငံများ တစ်နည်း 'တတိယကမ္ဘာ' နိုင်ငံများနှင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။
ခေတ်ပြိုင်ပညာရှင်အချို.က 'တတိယကမ္ဘာ' ဟူသည့် စကားလုံးသည် ခေတ်မမီတော့ခြင်း၊ အကျုံးမဝင်တော့ဟု ဆိုသည်။
အခြား သူများကလည်း ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံများကို 'စတုတ္ထကမ္ဘာ' ဟူသည့် ဝေါဟာရကို သုံးနှုန်း ပေလိမ့်မည်။