kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တာအိုကျမ်းပေါင်းချုပ် (Daozang - 道藏): တာအိုဘာသာမှာ ကျမ်းစာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
အဲ့ဒီ ကျမ်းစာအားလုံးကို စုစည်းထားတဲ့ အစုအဝေးကြီးကို Daozang လို့ ခေါ်ပါတယ်။
သူ့ထဲမှာ ကျမ်းပေါင်း ၁၅၀၀ လောက် ပါဝင်ပြီး ဒဿန၊ ဝတ်ပြုဆုတောင်းပွဲ၊ ဆေးပညာ၊ internal alchemy၊ နတ်ဘုရားများအကြောင်း စတဲ့ အကြောင်းအရာပေါင်းစုံ ပါဝင်ပါတယ်ရှင့်။
တာအို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ နှင့် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ တာအိုဘာသာနဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာဟာ မွေးရပ်မြေ မတူပေမယ့် (တာအိုက တရုတ်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာက အိန္ဒိယ)၊ အတွေးအခေါ်ပိုင်းမှာ ဆင်တူသယောင် ထင်ရတဲ့ အချက်လေးတွေ ရှိပါတယ်ရှင့်။
ဆင်တူမှုများ: အတ္တစွဲ လျှော့ချခြင်း: နှစ်မျိုးစလုံးက ကိုယ်ပိုင်အတ္တ (ego) ကို လျှော့ချဖို့၊ တဏှာ လောဘတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။
တာအိုရဲ့ Wu Wei က အတ္တကို ရှေ့တန်းမတင်ဘဲ သဘာဝအတိုင်း စီးဆင်းခြင်းဖြစ်သလို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကလည်း အတ္တစွဲ (Self-grasping) ဟာ ဒုက္ခရဲ့ အကြောင်းရင်းလို့ ဟောကြားပါတယ်။
သဘာဝနှင့် ဟန်ချက်ညီမှု: တာအိုက သဘာဝတရားနဲ့ လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်ဖို့ အလေးပေးသလို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာလည်း သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မေတ္တာထားခြင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို တန်ဖိုးထားခြင်းတွေ ရှိပါတယ်။
လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ နေထိုင်ခြင်း: တာအိုရဲ့ spontaneity နဲ့ Wu Wei က လက်ရှိအခိုက်အတန့်မှာ အာရုံစိုက်နေထိုင်ဖို့ တိုက်တွန်းသလို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ သတိပဋ္ဌာန် (Mindfulness) ကလည်း လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ သတိကပ်နေဖို့ လမ်းညွှန်ပါတယ်။
ကရုဏာ (Compassion): တာအို တဲ့ ကျင်းမှာ ကရုဏာတရားဟာ အရေးကြီးတဲ့ အရည်အသွေးတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားသလို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ အထူးသဖြင့် မဟာယာနမှာတော့ ကရုဏာ (Karuna) ဟာ ဗောဓိစိတ္တ (Bodhicitta) ရဲ့ အခြေခံ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါပဲ။
ကွဲပြားမှုများ: အဆုံးစွန်ပန်းတိုင်: ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အဆုံးစွန်ပန်းတိုင်က သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲက လွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန် (Nirvana) ကို ရောက်ရှိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
တာအိုရဲ့ ပန်းတိုင်ကတော့ Tao နဲ့ တစ်သားတည်းဖြစ်ပြီး သဘာဝတရားနဲ့အညီ ဟန်ချက်ညီညီ နေထိုင်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ဘာသာရေး တာအိုမှာဆိုရင် အသက်ရှည်ခြင်း (longevity) သို့မဟုတ် immortality ကို ရရှိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒုက္ခအပေါ် ရှုမြင်ပုံ: ဗုဒ္ဓဘာသာက လောကကို ဒုက္ခသစ္စာ (Truth of Suffering) အဖြစ် ရှုမြင်ပြီး၊ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာ လမ်းစဉ်ကို အဓိက ဟောကြားပါတယ်။
တာအိုကတော့ ဒုက္ခဆိုတာထက် ဟန်ချက်မညီမှု (imbalance)၊ သဘာဝနဲ့ ဆန့်ကျင်မှုတွေကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပြဿနာတွေအဖြစ် ပိုပြီး ရှုမြင်ပြီး harmony ကို ပြန်လည်ရရှိဖို့ နည်းလမ်းပေးပါတယ်။
အရင်းခံ သဘောတရား: ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အနတ္တ (No-self / Anatman) နဲ့ သုညတ (Emptiness / Sunyata) သဘောတရားက အရာအားလုံးမှာ တည်မြဲတဲ့ အတ္တ၊ အနှစ်သာရ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
တာအိုရဲ့ Tao ကတော့ အရာအားလုံး ဖြစ်ပေါ်လာရာ အမည်မဲ့၊ ပုံသဏ္ဌာန်မဲ့ အရင်းခံ source တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြပါတယ်။
ဒီနှစ်ခုက နည်းနည်း ဆင်ပေမယ့် philosophical emphasis ကွာပါတယ်ရှင့်။
မဟာယာန နှင့် ဆက်စပ်မှု: တရုတ်ပြည်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ရောက်ရှိလာတဲ့အခါ၊ အထူးသဖြင့် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဟာ တရုတ်ပြည်မှာ ရှိနှင့်ပြီးသား တာအို အတွေးအခေါ်တွေနဲ့ အပြန်အလှန် လွှမ်းမိုးမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်ရှင့်။
တာအိုရဲ့ သဘာဝတရားကို လေးစားမှု၊ emptiness နဲ့ ဆင်တူတဲ့ Tao ရဲ့ နက်နဲမှုတွေက မဟာယာနရဲ့ သုညတ အယူအဆ၊ ဗောဓိသတ္တ (Bodhisattva) အယူအဆတွေနဲ့ ရောယှက်သွားခဲ့ပါတယ်။
ချန် ဗုဒ္ဓဘာသာ (Chan Buddhism - 禪宗)၊ ဂျပန်မှာတော့ ဇင် ဗုဒ္ဓဘာသာ (Zen Buddhism) လို့ ခေါ်တဲ့ ဂိုဏ်းဟာ တာအိုအတွေးအခေါ်တွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို အထင်ရှားဆုံး မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ မဟာယာန ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခုပါပဲ။
ချန်/ဇင် ရဲ့ direct experience ကို အလေးပေးမှု၊ သဘာဝတရားနဲ့ နီးစပ်မှု၊ spontaneity ကို တန်ဖိုးထားမှုတွေမှာ တာအိုရဲ့ အရိပ်အယောင်တွေကို တွေ့နိုင်ပါတယ်ရှင့်။
ဥပမာအားဖြင့် ချန်/ဇင် ဆရာတော်တွေရဲ့ ပဟေဠိဆန်တဲ့ စကားတွေ (Koans) ဟာ ကျွမ်းဇူရဲ့ ပုံပြင်တွေလိုပဲ စကားလုံးတွေရဲ့ အလွန်က အမှန်တရားကို လက်ညှိုးညွှန်ပြဖို့ ကြိုးစားတာမျိုးပါ။
ဘာသာရေး တာအိုရဲ့ နတ်ဘုရားစနစ်၊ ကျင့်စဉ်တချို့မှာလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ အထူးသဖြင့် မဟာယာနရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုတွေ ပါဝင်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်ရှင့်။
တာအို နှင့် စိတ်ပညာ (Psychology) ခေတ်သစ် စိတ်ပညာ (psychology) ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင်လည်း တာအို အတွေးအခေါ်တွေဟာ သိပ်ကို တန်ဖိုးရှိပြီး လက်တွေ့ အသုံးချနိုင်တာတွေကို တွေ့ရပါတယ်ရှင့်။
လက်ခံခြင်း (Acceptance): တာအိုက အရာရာကို သူ့သဘာဝအတိုင်း လက်ခံဖို့၊ မလွှဲမရှောင်သာတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကို တရားသဘော နားလည်ဖို့ လမ်းညွှန်ပါတယ်။
ဒါဟာ Acceptance and Commitment Therapy (ACT) လိုမျိုး ခေတ်သစ် ကုထုံးတွေမှာ အဓိကထားတဲ့ psychological flexibility နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။
ဖြစ်လာတဲ့ အခက်အခဲတွေ၊ မလိုလားအပ်တဲ့ အတွေးအမြင် ခံစားချက်တွေကို တိုက်ထုတ်မယ့်အစား လက်ခံတတ်ဖို့ သင်ပေးတာမျိုးပါ။
တာအိုပုံပြင်တစ်ပုဒ်ရှိတယ်လေ။
လယ်သမားကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ မြင်းထွက်ပြေးသွားတော့ အိမ်နီးချင်းတွေက ကံဆိုးလိုက်တာလို့ ပြောကြတယ်။
လယ်သမားကြီးက "ကောင်းလား ဆိုးလား ဘယ်သူသိနိုင်မှာလဲ" လို့ပဲ ပြန်ပြောတယ်။
နောက်နေ့ မြင်းက တောမြင်းရိုင်းတွေ အများကြီးနဲ့ အတူ ပြန်ရောက်လာရော။
အိမ်နီးချင်းတွေက ကံကောင်းလိုက်တာ ဆိုတော့လည်း "ကောင်းလား ဆိုးလား ဘယ်သူသိနိုင်မှာလဲ" လို့ပဲ ပြန်ပြောတယ်။
နောက်နေ့ သူ့သားက မြင်းရိုင်းတစ်ကောင်ကို ချွန်းဖို့ ကြိုးစားရင်း မြင်းပေါ်ကကျပြီး ခြေထောက်ကျိုးသွားရော။
အိမ်နီးချင်းတွေက ကံဆိုးပြန်ပြီ ဆိုတော့လည်း အရင်လိုပဲ ပြန်ပြောတယ်။
နောက်နေ့ စစ်တပ်က လူလာစုတော့ သူ့သား ခြေကျိုးနေလို့ စစ်မှုမထမ်းလိုက်ရဘူးတဲ့။
ဒီပုံပြင်က အဖြစ်အပျက်တွေကို ကောင်းတယ်၊ ဆိုးတယ်လို့ တံဆိပ်ကပ် စွဲလမ်းမယ့်အစား အရှိတရားကို လက်ခံလိုက်ခြင်း (acceptance) ရဲ့ အရေးပါပုံကို ပြပါတယ်ရှင့်။
Wu Wei နှင့် Flow State: ထက် အပေါ်မှာ ပြောခဲ့သလိုပဲ၊ Wu Wei က အားစိုက်ထုတ်မှုမပါဘဲ သဘာဝကျကျ စီးဆင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒါဟာ စိတ်ပညာရှင်တွေ ပြောတဲ့ Flow State နဲ့ သွားတူနေပါတယ်။
ကိုယ်လုပ်နေတဲ့ အလုပ်အပေါ် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်နေပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်တောင် မေ့နေတဲ့ အခြေအနေမျိုးဟာ စိတ်ကျေနပ်မှု (satisfaction) နဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် (performance) ကို မြင့်တက်စေပါတယ်။
Yin/Yang နှင့် Integration: ယင်နဲ့ ယန် ဟန်ချက်ညီမှုက psychological balance အတွက် အရေးကြီးပုံကို ပြပါတယ်။
ကိုယ့်ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အရည်အသွေးတွေကို (ဥပမာ - အားနည်းမှုနဲ့ အားသာမှု၊ တက်ကြွမှုနဲ့ ငြိမ်သက်မှု) လက်ခံပြီး ပေါင်းစပ်နိုင်မှ ပိုပြီး ပြည့်စုံတဲ့ လူတစ်ယောက် (psychological wholeness) ဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောကို ဆောင်ပါတယ်။
Jungian psychology မှာဆို shadow integration ဆိုတာ ရှိပါတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ မနှစ်မြို့ဖွယ် အစိတ်အပိုင်းတွေကို လက်ခံခြင်းပေါ့။
Ziran နှင့် Authenticity: ကိုယ့်ရဲ့ သဘာဝအတိုင်း ရိုးသားစွာ နေထိုင်ခြင်း (Ziran) က စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ authenticity နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေပါတယ်။
လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ဖိအားတွေ၊ သူများတွေရဲ့ အမြင်တွေကို လိုက်လုပ်နေရတာထက် ကိုယ့်ရဲ့ အတွင်းစိတ်နဲ့ တန်ဖိုးထားမှုတွေအတိုင်း ရှင်သန်ခြင်းက စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ကျစေပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားမှု (self-esteem) ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်ရှင့်။
Mindfulness နှင့် တာအို တရားထိုင်ခြင်း: တာအို တရားထိုင်နည်းတွေက စိတ်ကို ငြိမ်သက်စေပြီး လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်ကို အာရုံစိုက်ဖို့ လေ့ကျင့်ပေးပါတယ်။
ဒါဟာ mindfulness-based therapies တွေရဲ့ အခြေခံပါပဲ။
စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို လျှော့ချဖို့၊ စိတ်ခံစားချက်တွေကို ထိန်းညှိဖို့အတွက် mindfulness ကို အသုံးချနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာများနှင့် လက်တွေ့ဘဝ အသုံးချမှု တာအိုရဲ့ သဘောတရားတွေဟာ ရှေးဟောင်း အတွေးအခေါ်တွေ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ခေတ်သစ် လူနေမှုဘဝမှာလည်း အသုံးဝင်နေဆဲပါပဲရှင့်။
စိတ်ဖိစီးမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Stress Management): Wu Wei သဘောတရားကို နားလည် လက်ခံခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အရာတွေကို အတင်း လိုက်ပြောင်းလဲဖို့ ကြိုးစားမယ့်အစား လက်ခံတတ်လာပြီး စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ကျစေနိုင်ပါတယ်။
Tai Chi လို လေ့ကျင့်ခန်းတွေကလည်း စိတ်ရောကိုယ်ပါ အပန်းပြေစေပါတယ်။
ခေါင်းဆောင်မှု (Leadership): တာအို တဲ့ ကျင်းမှာ အကောင်းဆုံး ခေါင်းဆောင်ဆိုတာ နောက်လိုက်တွေက သူ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုကို သိပ်သတိမထားမိဘဲ အလုပ်တွေ သူ့အလိုလို ပြီးမြောက်အောင် လမ်းညွှန်ပေးနိုင်တဲ့သူလို့ ဆိုထားပါတယ်။
ဒါက servant leadership ဒါမှမဟုတ် empowering leadership ပုံစံနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။
အမိန့်ပေး အာဏာပြတာထက် နောက်ကွယ်ကနေ ပံ့ပိုးကူညီပြီး အဖွဲ့သားတွေရဲ့ အရည်အချင်းကို ထုတ်ဖော်ပေးတာမျိုးပေါ့။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး (Environmentalism): တာအိုက သဘာဝတရားကြီးကို လေးစားဖို့၊ သဘာဝနဲ့ ဟန်ချက်ညီညီ နေထိုင်ဖို့ အလေးပေးတာကြောင့်၊ ခေတ်သစ် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အတွေးအခေါ်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိပါတယ်ရှင့်။
သဘာဝကို အလွန်အကျွံ အသုံးချ ဖျက်ဆီးတာဟာ imbalance ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆုံးမှာ လူသားတွေအတွက်ပါ အကျိုးဆက်ဆိုးတွေ ဖြစ်လာစေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်ကို အားပေးပါတယ်။
ကျန်းမာသုခ (Health and Well-being): Qi စီးဆင်းမှုကို အားပေးတဲ့ Tai Chi, Qigong လေ့ကျင့်ခန်းတွေ၊ ဟန်ချက်ညီတဲ့ အစားအသောက်၊ ရိုးရှင်းတဲ့ လူနေမှုပုံစံတွေက ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကျန်းမာဖို့ အထောက်အကူ ပြုပါတယ်။
ပဋိပက္ခ ဖြေရှင်းခြင်း (Conflict Resolution): Wu Wei ရဲ့ ပျော့ပျောင်းမှုနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှု သဘောတရားက ပဋိပက္ခတွေကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရာမှာ အတင်း တိုက်ခိုက်တာထက် နားလည်မှု၊ ညှိနှိုင်းမှုတွေနဲ့ ချဉ်းကပ်ဖို့ လမ်းညွှန်နိုင်ပါတယ်ရှင့်။
ရေလိုပဲ အလိုက်သင့် ရှောင်ကွင်း စီးဆင်းခြင်းပေါ့။
အထင်အမြင် လွဲမှားမှုများ (Misconceptions) တစ်ခါတလေ လူတွေက တာအိုကို လွဲမှားစွာ နားလည်တတ်ကြပါတယ်ရှင့်။
ဥပမာ - တာအိုဆိုတာ ဘာမှမလုပ်ဘဲ ငြိမ်နေတာ (passivity) လို့ ထင်ကြတယ်။
တကယ်တော့ Wu Wei ဆိုတာ မှန်ကန်တဲ့ အချိန်မှာ အလိုက်သင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း (skillful action) ပါ။
တာအိုကို မှော်ပညာ၊ အောက်လမ်းပညာလိုမျိုး ထင်ကြတယ်။
ဘာသာရေး တာအိုမှာ အစီအရင်တွေ၊ အဆောင်လက်ဖွဲ့တွေ သုံးတာ ရှိပေမယ့်၊ တာအိုရဲ့ အနှစ်သာရက သဘာဝတရားနဲ့ ဟန်ချက်ညီဖို့၊ အတွင်းစိတ် ငြိမ်းချမ်းဖို့ ဖြစ်ပါတယ်ရှင့်။
နိဂုံး တာအိုဘာသာဆိုတာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်က စတင်ခဲ့ပေမယ့် သူ့ရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ၊ ကျင့်ကြံမှုတွေဟာ ဒီနေ့ခေတ်အထိ လူသားတွေအတွက် တန်ဖိုးရှိနေတုန်းပါပဲရှင့်။
သူက ရိုးရှင်းတဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုကနေ စကြဝဠာရဲ့ နက်နဲတဲ့ သဘောတရားတွေအထိ ကျယ်ပြန့်တဲ့ လမ်းညွှန်မှုတွေကို ပေးပါတယ်။
တာအိုဟာ လမ်း (The Way) ပါပဲ။
သဘာဝတရားရဲ့ စီးဆင်းမှုအတိုင်း လိုက်ပါစီးမျောဖို့၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တွေကို ဟန်ချက်ညီစေဖို့၊ အတ္တစွဲကို လျှော့ချပြီး effortless action နဲ့ ရှင်သန်ဖို့ လမ်းညွှန်ပေးနေတဲ့ timeless wisdom တစ်ခုပါပဲ။
တာအိုဘာသာဟာ တရုတ်ပြည်မှာ စတင်ခဲ့ပေမယ့်၊ သူ့ရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေဟာ အိမ်နီးချင်း အာရှနိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ် တို့ကိုလည်း ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အဲ့ဒီနိုင်ငံတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ အတွေးအခေါ်တွေအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့ပါတယ်။
အနောက်နိုင်ငံတွေမှာတော့ ၂၀ ရာစု နောက်ပိုင်းမှာ Tao Te Ching ဘာသာပြန်ကျမ်းတွေ၊ Tai Chi လို ကျင့်စဉ်တွေကနေတဆင့် တာအိုကို စိတ်ဝင်စားမှု ပိုမို မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်ရှင့်။
ထက်ကတော့ တာအိုရဲ့ Wu Wei, Yin/Yang, Ziran စတဲ့ သဘောတရားတွေကို လေ့လာရတာ သိပ်ကို စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတယ်လို့ ထင်မိပါတယ်ရှင့်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ နောက်ပြီး ခေတ်သစ် psychology နဲ့ ချိတ်ဆက် တွေးခေါ်ကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း အမြင်သစ်တွေ၊ အတွေးသစ်တွေ အများကြီး ရရှိစေပါတယ်။
အားလုံးပဲ တာအိုဘာသာရဲ့ ဒီနက်နဲပြီး လှပတဲ့ လမ်းစဉ်အကြောင်းကို နည်းနည်းလေး ပိုပြီး သိသွားကြမယ်လို့ ထက်က မျှော်လင့်ပါတယ်ရှင့်။
အချိန်ပေးပြီး ဖတ်ရှုပေးလို့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်နော်။
နဝဒေးဘွဲ့ခံ စာဆိုတော်များ အင်္ကုရမည်သော ဇင်းမယ်နဝဒေး လှော်ကားသုံးထောင်မှူးခေါ် တောင်ငူနဝဒေး ရွှေတောင် နန္ဒသူခေါ် စလင်းနဝဒေး "'စစ်ကိုင်း ထောင်သင်း။
စလင်းလင်္ကျာ၊ ပြည်မှာ နဝဒေး"'ဟု ကျော်ကြားသည့် ပြည် နဝဒေးကြီး ဝက်မစွတ်နဝဒေး တို့ပင်ဖြစ်သည်။
thumbnail|ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး မောင်မောင်တာ မောင်မောင်တာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်) Dr. မောင်မောင်တာ Haj (Ph.D) M.A., FDMU (Dublin),DJ (Ygn)] ဥက္ကဋ္ဌ၊မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရှီအာမွတ်စလင်အဖွဲ့ချုပ် မန်နေဂျင်း ထရပ်စတီ၊ (မဂိုရှီအာ ဂျာမေမဇ်ဂျိဒ် ) ဗမာ့တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်ကြီး (ငြိမ်း) ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး၊ ဒါရိုက်တာ၊ဘာသာပေါင်းစုံငြိမ်းချမ်းရေးသံတမန် မောင်မောင်တာ (Mohammed Shafi Ata Sherazee haj)ကို ၁၉၂၆-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၉ရက်နေ့၌ မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူ၏အဘမှာ (Khan Bahadur Hajee Gulam Hussain Sherazee)ဖြစ်ပြီး၊ သူ့အဖိုးမှာ Khan Bahadur Aga Ali Akbar Sherazee (၁၉၁၀-၁၉၂၉) ဖြစ်သကဲ့သို့ မြန်မာပြည်အတွက် ပါရှားကောင်စစ်ဝန်(၁၉၂၉-၁၉၄၄)အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပေသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မောင်မောင်တာသည် အလယ်တန်းပညာရေးကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေးမြို့ အ.ထ.က(၉) ယခင်(စိန့်ပီတာကျောင်း)တွင် အထက်တန်းပညာဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။
ဦးမောင်မောင်တာ ဟာ မြန်မာ့တပ်မတော် ဗိုလ်ကြီး ဘဝကနေ ရုပ်ရှင်နယ်ဘက်ကို ကူးလာသူ ဖြစ်ပြီး၊ (ဦး) သုခ၊ ဗိုလ်ဗကို စတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ သရုပ်ဆောင်တွေနဲ့အတူ မြန်မာပြည်မှာ ဟောလီးဝုဒ် က ပထမဆုံး လာပြီး ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ ပထမဆုံး မြင်ကွင်းကျယ် လူထုအောင်သံဇာတ်ကားမှာ ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။
ဤလူ့ဘောင်တွင်၊ ဒေါက်တာ အောင်ကျော်ဦး၊ ဖြေလျော့ခွေ၊ မျှော်တလင့်လင့် စတဲ့ ဇာတ်ကားတွေမှာ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ-ရှီအာမွတ်ဆလင် အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ယူသွားခဲ့ပါတယ်။
ဘဝနိဂုံး မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မဂို(ရှီယာ) မွတ်စလင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဦးမောင်မောင်တာ အသက် (၉၀နှစ်) သည်၊ ၂၆.၃.၂၀၁၅ ည ၉ နာရီခန့်တွင်၊ နေအိမ်၌ အလ္လာသျှင်မြတ်အမိန့်တော်ခံယူ (ကွယ်လွန်) သွားသည်။
thumbnail|ဂွါဒလ်ကျွန်း thumbnail|အလံ အတ္တလန်တိတ် သမုဒ္ဒယာအတွင်း တောင်အမေရိကတိုက် မြောက်ဘက် ကာရီဘီယန် ပင်လယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပြင်သစ်ပိုင်နယ်ဖြစ်၍ ရွေးကောက်သော အထွေထွေကောင်စီ ရှိသည်။
စတုရန်းမိုင် ၅၈၃ ရှိ၍ မြို့တော်မှာ ဘက်ဆီတာရီးမြို့ ဖြစ်သည်။
ကိုကိုး၊ ငါး၊ ကော်ဖီ၊ အရက်ပျံ စသည် ထွက်သည်။
ကားလ် လင်းနီးယပ် () သည် ဆွီဒင်လူမျိုး ဇီဝဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် ရုက္ခဗေဒ နှင့် သတ္တဗေဒ နှစ်မျိုးလုံးကို အထူးတလည် လေ့လာလိုက်စားခဲ့၍ ဒွိနာမစနစ် ပါဝင်သည့် ခေတ်သစ်ဇီဝဗေဒ အမည်ပေးစနစ်ကို စွန့်ဦးဖော်ထုတ်ခဲ့သူ ဖြစ်ရာ သူ့ကို ခေတ်သစ်အမည်ပေးစနစ်၏ ဖခင်ကြီး (The Father of Modern Taxonomy) ဟု လူသိများထင်ရှား၏။
ထို့အပြင် ခေတ်သစ် ဂေဟဗေဒ၏ ဖခင်ကြီးဟုလည်း သမုတ်သေးသည်။
သူပြုစုရာ စာစုအများဆုံးကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် တွေ့ရသည်။
သူသည် ဆေးလက်တွေ့ပါရဂူဘွဲ့ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် ရယူခဲ့ပြီး ဆရာဝန် သမားတော်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း ရပ်တည်ခဲ့ဖူး၏။
ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး သူ့ကို ဆွီဒင်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ စမြွက်လန်ကျေးလက်ဒေသ၊ ရီးရှားရွာတွင် မွေးဖွားသည်။
သူ၏အထက်တန်းပညာရေးကို အပ်စလာ တက္ကသိုလ်တွင် သင်ကြားခဲ့ပြီး သူ့အသက် ၂၃ အရွယ် ၁၇၃၀ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ဒုတိယနှစ်ကျောင်းသားပင် ဖြစ်လင့်ကစား ရုက္ခဗေဒ တက္ကသိုလ်ဆရာအဖြစ် စာသင်ကြားပို့ချခဲ့ဖူး၏။
အသက် ၂၈ ကျော်လွန်သော် ၁၇၃၅ မှ ၁၇၃၈ အတွင်း နိုင်ငံရပ်ခြား(နယ်သာလန်)တွင် ဆေးလက်တွေ့ပါရဂူဘွဲ့အတွက် ပညာဆက်လက်သင်ကြားပြီး သူ၏ ပထမဆုံးစာအုပ်အဖြစ် Systema Naturae အမည်ရှိ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အမျိုးအစားခွဲခြားနည်းစာအုပ်ကို ၁၇၃၅ တွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၌ စတင်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
Blunt (2001), p. 98.Anderson (1997), pp. 62–63. ပါမောက္ခချုပ် ဖြစ်ခဲ့ခြင်း ထို့နောက် ဆွီဒင်နိုင်ငံသို့ ၁၇၃၈ ဇွန်လ ၂၈ တွင် ပြန်လာခဲ့ပြီး ဆေးပညာနှင့်ရုက္ခဗေဒ၏ ပါမောက္ခတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့၏။
၁၇၄၀ နောက်ပိုင်းတွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံတစ်ဝန်း ခရီးရှည်များထွက်ပြီး အပင်နှင့်တိရစ္ဆာန်များကို ရှာဖွေကာ အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့သည်။
အသက် ၄၃ နှစ်အရွယ် ၁၇၅၀ တွင် လင်းနီးယပ်သည် အပ်စလာ တက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ် ဖြစ်ခဲ့၏။
သူစာသင်ကြားရာတွင် တပည့်အများအပြားက ကြိုက်နှစ်သက်ကြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အပင်မျိုးစိတ် နမူနာများကို ရယူစေကာ အတော်ဆုံးတပည့်များကို သူ၏ apostles များဟု ချီးမွမ်းလေ့ရှိသည်။
သူ့တပည့်များကို ကိုယ်တိုင် ဆန်းစစ်တတ်ရန် သင်ကြားလေ့ရှိပြီး သူအပါအဝင် မည်သူပြောသည်ကိုမျှ လွယ်လင့်တကူ မယုံကြည်ကြစေရန် သွန်သင်တတ်၏။
၁၇၅၀ နှင့် ၁၇၆၀ ဝန်းကျင်တွင် တိရစ္ဆာန်များ၊ အပင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များကို စုဆောင်းကာ အမျိုးအစားခွဲခြားပြီး စာစောင်အတွဲပေါင်းများစွာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့၏။
နောက်ဆုံး ကျန်းမာရေး ၁၇၇၂ ဒီဇင်ဘာတွင် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့လာသဖြင့် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
၁၇၇၃ တွင် တင်ပါးဆုံကြော ရောင်ရမ်းနာ ဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရကာ နောက်တစ်နှစ်အတွင်း ကိုယ်တစ်ခြမ်း လေဖြန်းခဲ့ရ၏။
၁၇၇၆ တွင် ဒုတိယအကြိမ် လေဖြတ်ရောဂါကို ခံစားခဲ့ရပြီး ညာဘက်တစ်ခြမ်းလုံး မလှုပ်ရှားနိုင်တော့ချေ။
Blunt (2004), p. 232. သူ၏ မှတ်ဉာဏ်များလည်း ပျောက်ဆုံးခဲ့ရတော့သည်။
သူကိုယ်တိုင်ရေးခဲ့သော စာများကိုပင် မမှတ်မိတော့။
Stöver (1794), pp. 243–245.Broberg (2006), p. 42. ၁၇၇၇ တွင် နောက်တစ်ကြိမ် လေဖြတ်ရာ ၁၇၇၈ ဇန္နဝါရီ ၁၀ ရက် သူ၏အသက် ၇၁ မပြည့်မီ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သူ၏ အောင်မြင်မှု သူကွယ်လွန်ချိန်၌ သူ့ကို ဥရောပတွင် ဂုဏ်ပြုထိုက်သော သိပ္ပံပညာရှင်များအနက် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
လင်းနီးယပ်ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်း ၁၈ ရာစုအတွင်း လင်းနီးယပ်၏ အမျိုးအစားခွဲနည်းပညာသည် ဇီဝဗေဒတွင် ကျယ်ပြန့်ခဲ့ရာ ယခုခေတ်အထိ တွင်ကျယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
လင်းနီးယပ်တည်ဆောက်ခဲ့စဉ်က လောက (Kingdom) သုံးခုသာ ရှိခဲ့သည်။
လောကအောက်တွင် မျိုးပေါင်းစု (Phylum/Division) တို့ကို မတွေ့ရသေးဘဲ မျိုးခွဲ (class) အဖြစ် ခွဲခြားထားခဲ့သည်။
မျိုးစဉ် (Order) ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းအောက် မျိုးရင်း (Family) မပါဝင်သေးချေ။
ခေတ်သစ် အမျိုးအစားခွဲနည်းပညာတွင်မူ အဆိုပါ မျိုးပေါင်းစုနှင့်မျိုးရင်းတို့ ပါဝင်လာခဲ့သည်။
သူ၏ သမိုင်းဝင် အောင်မြင်မှုများထဲမှ တစ်ခုကို ဆိုရသော် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ဝီကီပီးဒီးယား တွင် ဘာသာစကား ၂၄ မျိုးဖြင့် ဆောင်းပါးပေါင်းများစွာ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ကြသည်ဖြစ်ရာ အများဆုံး ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်သော စာမျက်နှာ ၁၀၀ အနက် လင်းနီးယပ်၏ သမိုင်းဝင်အကြောင်းစာမျက်နှာသည် ထိပ်ဆုံးတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
မှတ်စုများ ကိုးကား Category:၁၇၀၇ မွေးဖွားသူများ Category:၁၇၇၈ ကွယ်လွန်သူများ Category:ဆွီဒင် ဇီဝဗေဒပညာရှင်များ Category:ဆွီဒင် ရုက္ခဗေဒပညာရှင်များ။
လက်ရှိဖြစ်ရပ်နောက်ခံနေရာ ရှန်းယန်နန်းတော် ယင်ကျန့်နေသောနေရာဖြစ်သည်။
ထျန်းမင်က အတိတ်ကို ပြန်စဉ်းစားသောအခန်းတွင်လည်း ဤနန်းတော်ပါဝင်သည်။
,Ancient Chinese Animations, The Legend of Qin The Mysteries of Qin’s Moon-Wuxia Edge,Ancient Chinese Animations, Recaps, The Legend of Qin A Recap of Qin’s Moon Seasons 1-3 -Wuxia Edgeထျန်းမင်ကို ပြန်တွေ့ပြီးနောက်တွင် ကယ်နယဲ့က နန်းတော်မှ ထွက်လာခဲ့သည်။
ကြေးမုံကန် ကန်လယ်တွင် ကျွန်းငယ်လေးတစ်ခုရှိသည်။
တွမ်းမုလုံနေခဲ့သောနေရာဖြစ်သည်။
,秦时明月英语课演讲PPT-博泰典藏网 ,Qin's Moon Intro II by AuroraExecutionchan ,秦时明月手游医仙端木蓉介绍- 老虎游戏 ,秦时明月2手游端木蓉|端木蓉怎么样|怎么获得|技能属性|升星加点|霸气 ... ,秦时明月之君临天下揭人物名字含义命运--人民网江苏视窗--人民网ဇာမဏီဖြူ၏ငှက်က နောက်ယောင်ခံလိုက်နေကြောင်းသိကာ စွန့်ခွာချိန်အထိ ဇာတ်လမ်းတွင် ဤနေရာပါဝင်သည်။
အတွဲ ၂ ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဤနေရာတွင်မိုးရွာနေပုံ ပြခဲ့သည်။
အလွန်လျှို့ဝှက်သော နေရာဖြစ်သဖြင့် နေရာသိမော့ဂိုဏ်းသားတစ်ဦး လမ်းညွှန်မှသာ ရောက်နိုင်သည်။
ကမ်းနဖူး အတွဲ၁တွင်ပါဝင်သည်။
ယွဲ့အော် ထျန်းမင် တွမ်းမုလုံနှင့်ကယ်နယဲ့တို့ ကြေးမုံရေကန်မှ မော့ဂိုဏ်းစက်မှုမြို့တော်သို့ ပြောင်းခန်းတွင်တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်လိုက်တိုက်သဖြင့် ကမ်းနဖူးပေါ်သို့ရောက်လာပြီး ချီလျန့်တိုက်သဖြင့် ထွက်ပြေးသည်အထိ ဇာတ်လမ်းတွင်ပါဝင်သည်။
အမည်မသိနန်းတော် အတွဲ၁တွင်ပါဝင်သည်။
ကုန်းစူးဂိုဏ်းကပေးသောလက်ဆောင်အား ဝေ့ကျွမ်းကချီလျန့်ကိုပေးသည့်အခန်း၌ပါဝင်သည်။
မြေကြီးတွင် တဝက်ပေါ်တဝက်မြုပ်ဖြစ်နေသည့် သံရုပ်တုများ အမိုးမပါသောနန်းတော်တိုင်များ ရှိသည်။
နန်းတော်၏အမည်ကိုမူဖော်ပြခြင်းမရှိပေ။
စက်မှုမြို့တော် မြို့တွင်း မော့ဂိုဏ်း အဓိကအခြေစိုက်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။
စက်မှုမြို့တော်တွင် (က)လူနေခန်း ကယ်နယဲ့နှင့် ထျန်းမင်ကို လူနေခန်းတစ်ခန်းစီတွင် အကျယ်ချုပ်ထားခဲ့သည်။
စက်ဆရာပန်း ဒဏ်ရာရသောအခါ လူနေခန်းတစ်ခန်းတွင်ပင် ဆေးကုခဲ့သည်။
(ခ)စင်္ကြန်လမ်း လူနေခန်းများနှင့် တွဲလျက် တည်ရှိသည်။
ထျန်းမင်က တွမ်းမုလုံကို ရန်တွေ့ခန်း ဗဟိုရေကန်ကို ခတ်သောအဆိပ်မှာ ကျင်းယွီချင်းယွဲ့အဆိပ်ဖြစ်ကြောင်း တွမ်းမုလုံ သဘောပေါက်ခန်း ဤဇာတ်ဝင်ခန်း ၂ ခန်းကို ကယ်နယဲ့ အကျယ်ချုပ်ထားခံရသော လူနေခန်းရှေ့ရှိ စင်္ကြန်လမ်းတွင်ပင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
(ဂ)ဗဟိုခန်းမ စက်မှုမြို့တော်တစ်ခုလုံးတွင် အလုံခြုံဆုံးဖြစ်သည်။
စက်မှုမြို့တော်ကို ရန်သူများတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါက ခုခံနိုင်သော နောက်ဆုံးခံတပ်အဖြစ် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သံတူကြီးအဖမ်းခံရကြောင်းကို တောက်ကျစ်က လာပြောခန်း ကယ်နယဲ့နှင့် ဝေ့ကျွမ်းတိုက်ခန်း မော့ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်များနှင့် လျှိုရှားအဖွဲ့ဝင်များတိုက်ခန်းတို့ကို ဤခန်းမနောက်ခံထား၍ တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ထျန်းမင် ဂိုဏ်းချုပ်အဖြစ်တင်မြှောက်ခံရသော ခန်းမလည်းဖြစ်သည်။
(ဃ)ဗဟိုရေကန် ဗဟိုရေကန် စက်မှုမြို့တော်တစ်ခုလုံးကို ရေပို့လွှတ်သောနေရာဖြစ်သည်။
မြို့တော်တွင်းရှိ ရေမှန်သမျှ ဤကန်ကိုဖြတ်ပြီး၍သာ မြို့တွင်းရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
(င)တားမြစ်နယ်မြေ မော့ဂိုဏ်းသားများ အပြစ်လုပ်ခဲ့သည်ရှိသော် တားမြစ်နယ်မြေတွင်း အပို့ခံရသည်။
အသက်ရှင်လျက် ပြန်ထွက်လာနိုင်လျှင် အပြစ်ကိုခွင့်လွှတ်ပေးသည့် စည်းမျဉ်းရှိသည်။
သို့သော် ပြန်ထွက်လာနိုင်သူမရှိ။
မော့ဂိုဏ်း ဂိုဏ်းချုပ်ဖြစ်လိုသူများသည်လည်း ဤတားမြစ်နယ်မြေတွင်း ဝင်ရသည်။
ပြန်ထွက်လာနိုင်သော အရည်အချင်းရှိမှသာ ဂိုဏ်းချုပ်ဖြစ်နိုင်သည်။
ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့် ယွဲ့အော်တို့ တားမြစ်နယ်မြေတွင်းမှ ပြန်ထွက်လာနိုင်ခဲ့သည်။
(စ)ပန်းပဲဖို ပန်းပဲဖိုအလယ်တွင် ဓားကျိုးများစိုက်ထားသော ရေကန်ငယ်တစ်ကန်ရှိသည်။
(ဆ)ရေတံခွန် စက်မှုမြို့တော်အဝင်ဝနားတွင်ရှိသည်။
မြို့ပြင် ကျောက်တိုင်များ စက်မှုမြို့တော်အနီးတွင်ရှိသည်။
အတွဲ၂တွင် ထျန်းမင် ယွဲ့အော် ရှောက်ယွီတို့၃ဦးသား ကုန်းစူးချိုလက်မှလွတ်အောင်ပြေးကြသောအခန်းတွင်ပါဝင်သည်။
ကမ်းနဖူး အတွဲ၃တွင်ပါဝင်သည်။
စီးမင်ကြီး စီးမင်လေး လနတ်သမီးနှင့် ယွဲ့အော်တို့ပါသော ဇာတ်ဝင်ခန်း၏နောက်ခံဖြစ်သည်။
စီးမင်ကြီးက လနတ်သမီးကို အခြေအနေတင်ပြသည့်အချိန်တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ကမ်းနဖူး စက်မှုမြို့တော်အပြင်ဘက်ရှိ တောအုပ်အတွင်းတွင်ရှိသည်။
အတွဲ၂တွင်ပါဝင်သည်။
ဝေ့ကျွမ်းနှင့်ချီလျန့်တို့ စကားပြောခန်း ပိုင်ဖုန့်ရောက်လာကာ သံတူကြီးနှင့် အရိပ်မဲ့လင်းနို့တိုက်သည့်အကြောင်း ဆွေးနွေးခန်းမှသည် ကုန်းစူးချိုရောက်လာပြီး တွမ်းမုလုံအကြောင်းပြောခန်းများပါတင်ဆက်သည်။
ရင်းယန်ဂိုဏ်းနေရာ ရင်ယန်ဂိုဏ်းအဓိက အခြေစိုက်ရာနေရာဖြစ်သည်။
အတွဲ၃တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ပင်မဇာတ်လမ်းတွင် အသေးစိတ်မတင်ဆက်သော်လည်း စီးမင်လေးဇာတ်လမ်းတိုတွင်မူ အကျယ်တဝင့်ပြသသည်။
စက်မှုမြို့တော်ဖျက်သိမ်းပြီးချိန်တွင် လနတ်သမီးက ယွဲ့အော်ကိုခေါ်သွားသည့် နေရာဖြစ်သည်။
စန်းဟိုင်မြို့ မြို့တွင်း စားဖိုမှူးသင်း၏ စားသောက်ဆိုင် ရှီးလန်အလုပ်လုပ်သောနေရာ ဖြစ်သည်။
မော့ဂိုဏ်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ဆက်သွယ်ရာ နေရာလည်းဖြစ်သည်။
ဈေး အတွဲ၄တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့် ကျန်းလျန်တို့၃ဦး ကုန်းစွန်းလင်လုန်ကိုရှောင်ပြေးခန်း ရှီးလန်တို့မျက်လှည့်ပြခန်း မြို့တွင်းသို့ တောက်ကျစ်လာစုံစမ်းခန်းတို့တွင်ပါဝင်သည်။
တံတား စန်းဟိုင်မြို့၏ဈေးအနီးတွင်ရှိသောတံတားဖြစ်သည်။
မျှော်စင် အတွဲ၄တွင်မှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
စစ်သူကြီးအိမ်တော်အတွင်းတွင်ရှိသည်။
ရင်းယန်ဂိုဏ်း၏ ပစ္စည်းဖြစ်သော ခလုတ်တထောင်ကြေးပြားကို သိမ်းဆည်းရာနေရာလည်းဖြစ်သည်။
မျှော်စင်အဆင့်တိုင်း၏ခေါင်မိုးပေါ်တွင်စစ်သားများစောင့်ကြပ်သည်။
မျှော်စင်တွင်းတွင်မူအစောင့်မရှိပေ။
တောက်ကျစ်က မျှော်စင်တွင်းရှိကြေးပြားကို လာရောက်ခိုးယူခန်းတွင် အဓိကထားတင်ဆက်ခဲ့သည်။
လီစီးအဆောင် အတွဲ၄တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
လီစီးနှင့် ကျောက်ကောင်းတွေ့ခန်း ဝေ့ကျွမ်းကလီစီးကို လာရောက်သတိပေးခန်းများတွင်ပါဝင်သည်။
ကျောက်တိုင်များ ပင်လယ်အနီးတွင်ရှိသည်။
အတွဲ၄တွင် ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့်ရှီးလန်တို့ ၃ဦးကို ကုန်းစူးချို၏စက်ရုပ်က လိုက်တိုက့်သောအခါ ပြေးကြရာမှ ကျောက်တိုင်များပေါ်ရောက်လာသည်။
ကမ်းပါးယံ အတွဲ၅တွင်ပါဝင်သည်။
တောက်ကျစ်ရပ်နေသောကမ်းနဖူးအစွန်းရှိသစ်ပင် ချောက်ထဲကျသွားချိန်မှ စစ်သူုကြီးကျန်း၏စစ်သားများက တောက်ကျစ်ကိုဖမ်းချိန်အထိနှင့် ကျန်းလျန်နှင့်တောက်ကျစ်တို့စကားပြောကြသောအခန်းများတွင်ပါဝင်သည်။
မြို့ပြင် ကမ်းနဖူး အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။
စန်းဟိုင်မြို့ပြင်ရှိ တောအုပ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဝေ့ကျွမ်းပျောက်သွားပြီးနောက် လျှိုရှားအဖွဲ့တွေ့ဆုံခန်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ဝေ့ကျွမ်း၏တည်နေရာကို ဆက်လက်စုံစမ်းရန် ချီလျန့်က အမိန့်ပေးပြီးသည်အထိ ဤနေရာ၌တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ကမ်းနဖူး အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။
အရိပ်မဲ့လင်းနို့လက်မှလွတ်သွားသည့် အချိန်တွင် ရှီးလန်နှင့်ရှောက်ယွီတို့စကားပြောခန်း၌တင်ဆက်သည်။
ကမ်းနဖူး အတွဲ၄တွင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်က ချီလျန့်လိမ်ကြောင်းသိခန်း ချီလျန့်နှင့်ပိုင်ဖုန်ဟွမ်တိုက်ခန်း ချီလျန့်နှင့် ရှန့်ချီတိုက်ခန်း ရှန့်ချီနှင့်ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်တိုက်ခန်းများကို ဤနေရာတွင်တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ကမ်းနဖူး အတွဲ၄အပြီးတွင်ပါဝင်သည်။
ရှောင်လုံက ရှန့်ရှောက်ယွီအမိန့်အတိုင်း စစ်သားစုဆောင်းရန်ထွက်သွားသည့် အခန်းကို တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းပိုင်းများတွင် မထည့်သွင်းဘဲ သီးသန့်တင်ဆက်သည်။
တံတား စန်းဟိုင်မြို့ပြင်ရှိတောအုပ်တွင်းတွင်ရှိသည်။
ချီလျန့် ဝေ့ကျွမ်းနှင့် ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်တို့၃ဦး ရှန့်ချီနှင့် ဆုံခန်း ဝေ့ကျွမ်းနှင့် ရှန့်ချီတိုက်ခန်း ချီလျန့်နှင့် ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်တို့ တံတားသို့ပြန်လာကြည့်ခန်းတို့တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
တောင်ကြား အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။
မုန်ထျန့်ခေါင်းဆောင်သော ရွှေမီးလျှံမြင်းတပ်က မော့ဂိုဏ်းကျေးရွာကို လာတိုက်သဖြင့် ကယ်နယဲ့က ထွက်တားခန်းတွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ချီလျန့်ကို ရှန့်ချီလက်မှ ကယ်အပြီး ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်နှင့်ချီလျန့်တို့ စကားပြောခန်းတွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
မော့ဂိုဏ်းကျေးရွာ စန်းဟိုင်အခြေစိုက် မော့ဂိုဏ်းသားများ နေထိုင်ရာ ဖြစ်သည်။
စက်မှုမြို့တော် ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မော့ဂိုဏ်းကို ဤကျေးရွာတွင် ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်ခဲ့သည်။
(က)မြေအောက်ခန်း စက်ဆရာပန်းအခန်း၏အောက်တွင်ရှိသည်။
အခန်းတွင်းရှိ ဗီရိုမှတဆင့် လမ်းဖွင့်ကာဝင်ရသည်။
အခန်းတွင်းတွင် ဗီရိုများ စားပွဲနှင့် မူလကျားဖြူစက်ရုပ်လည်းရှိသည်။
လျှို့ဝှက်ပြေးလမ်းနှင့် ဆက်နေသောနေရာလည်းဖြစ်သည်။
စက်ဆရာပန်းက နဂါးနက်စာလိပ်ကိုဖွင့်ရန် ကြိုးပမ်းခန်း ထျန်းမင်က စက်ဆရာပန်းကို စက်ပြင်သင်ပေးရန်ပူဆာခန်း ကြယ်တက ထျန်းမင်တို့ကိုရှာခန်းများတွင် မြေအောက်ခန်းပါဝင်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း ထျန်းမင်နှင့် ရှောက်ယွီတို့ စာသင်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။
(က)ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းမြင်းပြိုင်ကွင်း အတွဲ၄တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ရန်လူက ကျောင်းသားများကို မြင်းစီးပြိုင်ခိုင်းသော အခန်းတွင်ပါဝင်သည်။
(ခ)မြားပစ်လေ့ကျင့်ကွင်း အတွဲ၄တွင်ပင် မိတ်ဆက်သည်။
ကျောင်းသားများ လေ့ကျင့်နေစဉ် ရှန့်ရှောက်ယွီနှင့်ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း ကျောင်းအုပ်တို့စကားများခန်း ရှောက်ယွီတဦးတည်း မြားပစ်လေ့ကျင့်ခန်းတို့တွင်ပါဝင်သည်။
(ဂ)အိပ်ဆောင် အတွဲ၃တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ထျန်းမင်နှင့်ရှောက်ယွီတို့ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းသို့ စရောက်လာချိန်တွင်ပါဝင်သည်။
အတွဲ၄တွင်လည်း ထျန်းမင်ညဘက်မအိပ်ဘဲ ကုဗတုံးကစားနေသော အခန်းတွင် ထည့်သွင်းတင်ဆက်ခဲ့သည်။
(ဃ)လူကြီးမင်းရွှီနေအိမ် အတွဲ၃တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ကျန်းလျန်တို့၏ဆရာလည်းဖြစ် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း၏နာယကလည်းဖြစ်သော လူကြီးမင်းရွှီနေထိုင်သည်။
ထျန်းမင်က ကုန်းစွန်းလင်လုန်ကို အနိုင်ပြောနိုင်ကြောင်းကြားသဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်က ထျန်းမင်ကို ခေါ်တွေ့ခန်းတွင်ပါဝင်သည်။
ထျန်းမင်နှင့် လူကြီးမင်းရွှီတို့ကျားထိုးပြိုင်ကြသောနေရာလည်းဖြစ်သည်။
အတွဲ၄တွင် လူကြီးမင်းရွှီက ထျန်းမင်ကိုခေါ်၍ တွမ်းမုလုံကို ကယ်နိုင်မည့်နည်းလမ်းရှာတွေ့ပြီဖြစ်ကြောင်းပြောသော အခန်းတွင်လည်း တင်ဆက်ခဲ့သည်။
(င)ခန်းမ အတွဲ၃တွင်စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း၏ ဧည့်ခန်းဖြစ်ပြီး လီစီးနှင့်အပေါင်းအပါများ လာလည်ခန်း ဖူညဲ့က ရန်လူနှင့်ကျန်းလျန်ကို ခေါ်ဆူခန်းတို့တွင် ပါဝင်သည်။
အိပ်မက်လှေ ကုန်းစူးချို ပုံဖော်တည်ဆောက်သောလှေဖြစ်သည်။
စန်းဟိုင်မြို့ကို ကင်းလှည့်သော စက်ရုံငှက်များမှာ အိပ်မက်လှေမှ ထွက်ခွာလာခြင်း ဖြစ်သည်။
(က)စင်္ကြန်လမ်း အိပ်မက်လှေတွင်းရှိ အခန်းများကြားတွင်ရှိသည်။
ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့်ရှီးလန်တို့ လှေပေါ်ရှိလူများ လူတွေ့မည်စိုး၍ပြေးကြသောအခန်း စီးမင်ကြီး စီးမင်လေးနှင့် ကြယ်တစေတို့ ဝေ့ကျွမ်းအကြောင်းဆွေးနွေးခန်းများတွင်ပါဝင်သည်။
(ခ)ရွက်ဝါသစ်ပင် အတွဲ၄တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
မူလကျားဖြူစက်ရုပ်ဝင်တိုက်ခဲ့သော သစ်ပင်ဖြစ်သည်။
ထိုအပင်ကို ရှီးလန်က မိမိတို့အရပ်မှသစ်ပင်ဟုဆိုသည်။
ကြီးမားသောသစ်ပင်တပင်ဖြစ်ပြီး ဝါတောက်တောက်အရွက်များနှင့် အနီရောင်ပင်စည်ရှိသည်။
ယွဲ့အော်က ရှီးလန်တို့၃ဦး အပင်ပေါ်မှ ဆင်းလာပုံကိုကြည့်နေသည့် အတွဲ၄ဇာတ်သိမ်းခန်း၌ပြသခဲ့သည်။
(ဂ)လနတ်သမီးအခန်း လနတ်သမီးနေသောအခန်းဖြစ်သည်။
မူလကျားဖြူစက်ရုပ် အိပ်မက်လှေပေါ်ရှိသစ်ပင်ကို ဝင်တိုက်ချိန် လနတ်သမီးသိကြောင်းပြရာ၌ ဤအခန်းပါဝင်သည်။
ချူစစ်တပ်စခန်း ရှောက်ယွီနှင့်ကွဲကွာနေသော ချူစစ်သည်များနေထိုင်သည်။
တောတွင်းတစ်နေရာဖြစ်သည်။
ဂူတစ်ဂူ မြေကွက်လပ်တစ်ကွက်နှင့် ထောင်ချောက်များတပ်ဆင်ထားသော နေရာအဝန်းဝိုင်းအတွင်းတွင် ချူစစ်သည်များ ပုန်းအောင်းနေထိုင်သည်။
အကြီးအမှူးမှာ ရှောင်လုံဖြစ်သည်။
ရှောက်ယွီနှင့် ချူစစ်သည်များ ပြန်လည်တွေ့ဆုံခန်းကို ဤနေရာနောက်ခံထား၍တင်ဆက်ခဲ့သည်။
မဟာတံတိုင်း အတွဲ၄တွင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။