kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကျီးစစ်သူကြီးလည်း မိမိရသော ထီးဖြူဖြင့်ပင် မင်းကြီးအား တစ်ဖန် ပူဇော်ပြန်၍ ကျီးမင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ချီးကျူးကာ လျှောက်ထားပြန်၏။
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ကျီးမင်းအား ခေါ်စေပြီးလျှင် တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ အလွန်ကြည်ညိုလှသဖြင့် ကျီးမင်းနှင့် ကျီးစစ်သူကြီးအား မိမိ စားသောနည်းဖြင့် ထမင်းအစာကို မပြတ်ပို့စေ၏။
ကြွင်းသော ကျီးတို့အားလည်း နေ့စဉ် *တစ်အမ္ဗဏချက် ထမင်းကို ပေးလှူစေ၏။
မိမိလည်း ကျီးမင်း၏ အဆုံးအမ၌တည်လျက် ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့အား ဘေးမဲ့ပေး၍ ပဉ္စသီလကို စောင့်ထိန်းလေ၏။
[ထိုသုပတ္တကျီးမင်း၏ အဆုံးအမသည် နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ရာတိုင်အောင် တည်ရှိသတတ်။
] တစ်အမ္ဗဏ - ဆယ့်တစ်စိတ်ကို တစ်အမ္ဗဏ ခေါ်သည်။
[ဆယ့်တစ်စိတ်ချက်ထမင်း ဟူလို] ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မင်းကြီးသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒ။
သုမုခကျီးစစ်သူကြီးသည် - သာရိပုတ္တရာ။
သုဖဿာ ကျီးမိဖုရားသည် - ရာဟုလာမယ်တော်။
သုပတ္တ ကျီးမင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) စစ်သူကြီးလုပ်၊ နောက်မဆုတ်၊ အဟုတ်ရဲရမည်။
(၂) အရှင်အတွက်၊ မှုဆောင်ရွက်၊ အသက်စွန့်ရမည်။
(၃) ကျီးသုမုခ၊ လုပ်ထုံးပြ၊ အားကျအပ်ပေသည်။
သုပတ္တဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၃) ကာယနိဗ္ဗိန္ဒဇာတ်။
အနာရောဂါ နှိပ်စက်ခြင်းကို တာရှည်စွာခံစားနေရ၍ မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို စက်ဆုပ်ငြီးငွေ့လာသဖြင့် ရဟန်းပြုရန် တောထွက်ခြင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ရောဂါကင်းပျောက် ရဟန်းဘဝရောက် နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် ယောကျ်ားတစ်ယောက်သည် ဖျော့တော့သောရောဂါ နှိပ်စက်သည်ရှိသော် ဆေးသမားတို့သည် လက်လွှတ်ကြကုန်၏။
သားမယားတို့လည်း လုပ်ကျွေးပြုစုခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ကြကုန်၏။
ထိုအါ ရောဂါနှိပ်စက်သော ယောကျ်ားသည် ငါသည် ဤရောဂါမှ လွတ်မြောက်ပါမူ ရဟန်းပြုတော့မည်ဟု ကြံစည်လေ၏။
နှစ်ရက် သုံးရက်မျှဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာ သင့်လျော်သောဆေးကို မှီဝဲရ၍ ရောဂါကင်းလတ်သော် မိမိ ကြံစည်ထားသောအတိုင်း ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့သွား၍ မြတ်စွာဘုရားထံ ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းပန်လျှင် သာမဏေအဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကိုရ၍ မကြာမြင့်မီ ရဟန္တာ အဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ထိုရဟန်းအကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ယခုအခါ၌သာ ရောဂါကင်းလျှင် ရဟန်းပြု၍ မိမိ အကျိုးစီးပွားကို ပြုသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ပညာရှိတို့သည် ရောဂါကင်းလျှင် ရဟန်းပြု၍ မိမိ အကျိုးစီးပွားကို ပြုကြဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ဈာန်ကိုဆွတ်ခူး ဥဒါန်းကျူး လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် အိမ်ထောင်ပြုကာ ရောဂါစွဲကပ်လတ်သော် ဆေးသမားတို့သည် ကုသခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ကုန်။
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် ရောဂါမှ ထမြောက်သည်ရှိသော် ရဟန်းပြုမည်ဟု ကြံစည်ကာ နှစ်ရက်သုံးရက်မျှဖြင့်ပင် သင့်လျော်သောဆေးကို မှီဝဲရ၍ ရောဂါမှ ထမြောက်ပျောက်ကင်းလတ်သော် ဟိမဝန္တာသို့ဝင်ကာ ရသေ့ရဟန်ပြု၍ အဘိညာဉ် သမာပတ်တို့ကို ဖြစ်စေ၏။
ဈာန်ချမ်းသာဖြင့် နေသောအခါ ဤမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး ဤသို့သဘောရှိသော ဈာန်ချမ်းသာမည်သည်ကို မရခဲ့ဖူး၍ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ - “ငါ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကား ... စွန့်ပစ်အပ်၏၊ ကိုးဆယ့်ခြောက်ပါးသော ရောဂါတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ရောဂါသည် ပြင်းထန်စွာ နှိပ်စက်သဖြင့် ဆင်းရဲဖောက်ပြန်တတ်၏။
ပူသော သဲပြင်တွင် ပစ်ချအပ်သော သိမ်မွေ့စွာသော ပန်းကဲ့သို့ လျင်စွာ ခြောက်သွေ့တတ်၏။
ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီးကား .... နှစ်သက်ဖွယ်မရှိ၊ သူမိုက်တို့သာ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိ၏ဟု သမုတ်အပ်ပေ၏။
မစင်ကြယ်ပေ၊ သူမိုက်တို့သာ စင်ကြယ်၏ဟု သမုတ်အပ်ပေ၏။
အထူးထူးသော အပုပ်တို့ဖြင့် ပြည့်၏၊ မမြင်သော ပုထုဇဉ်မိုက်အား နှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိ၏။
” သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၌ မေ့လျော့ကာ အလွန်တပ်စွန်း တွေဝေကြသောကြောင့် သုဂတိရောက်ကြောင်း ဖြစ်သော လမ်းကြောင်းကို ဆုတ်ယုတ်စေကုန်၏။
ကျင်နာ၍ စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်လျက် မစင်မကြယ် ဖျားနာတတ်သော ထိုခန္ဓာကိုယ်ကြီးကား စက်ဆုပ်ဖွယ် ရှိပေ၏တကား” – ဟု ဥဒါန်းကျူးလေ၏။
ဤသို့လျှင် ရသေ့သည် ခန္ဓာကိုယ် အကောင်ပုပ်ကြီး၏ အပြစ်တို့ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်လျက် အသက်ထက်ဆုံး ဗြဟ္မဝိဟာရတရား လေးပါးတို့ကို ပွားများအားထုတ်ကာ မဆုတ်ယုတ်သော ဈာန်ရှိသည်ဖြစ်၍ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရ၏။
ဤဒေသနာတော်ကို ဆောင်ပြီးလျှင် သစ္စာကို ပြသည်၏ အဆုံး၌ များစွာသော ပုထုဇဉ်တို့သည် သောတာပတ္တိဖိုလ် စသည်တို့၌ တည်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မင်းကြီးသည် - ယခုအခါ ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ရောဂါယှဉ်တွဲ၊ နှိပ်စက်မြဲ၊ ဆင်းရဲဤခန္ဓာ။
(၂) မနှစ်သက်ဖွယ်၊ မစင်ကြယ်၊ ရွံဖွယ်ဤခန္ဓာ။
(၃) ပုပ်သိုးပြည့်ကြွယ်၊ မတင့်တယ်၊ မဖွယ်ဤခန္ဓာ။
(၄) ပုထုဇဉ်ကန်း၊ လွန်တပ်စွန်း၊ နတ်လမ်း ယုတ်သည်သာ။
ကာနိဗ္ဗိန္ဒဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၄) ဇမ္ဗုခါဒကဇာတ်။
သပြေသီးမှည့်ကို စားလိုသော မြေခွေးသည် သပြေပင်ပေါ်ရှိ ကျီးအား မဟုတ်မမှန် ဝါကြွား၍ ချီးကျူးရာ ကျီးကလည်း မြေခွေးအား မဟုတ်မမှန် ဝါကြွား၍ ပြန်လည် ချီးကျူးနေကြသည်ကို သပြေပင်စောင့်နတ် မနှစ်သက်၍ ပြေးစေခြင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ချင်းချင်းဂုဏ်ပြု ကြွားဝါမှု နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်နှင့် ကောကာလိကတို့သည် လာဘသက္ကာရမှ ဆုတ်ယုတ်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ ကောကာလိကသည် ဒါယကာတို့ထံကပ် “ဒါယကာတို့ ... အရှင်ဒေဝဒတ်သည် မဟာသမ္မတမင်း၏ အနွယ်ဖြစ်သော ဥက္ကာကရာဇ်မင်းမျိုး၌ ဖြစ်၏၊ ပိဋကတ်သုံးပုံကို ဆောင်၏၊ ဈာန်ကိုရ၏၊ သာယာစွာသောအသံဖြင့် တရားဟောတတ်၏၊ ဒေဝဒတ်အား လှူဒါန်းကြကုန်လော့” ဟု ဒေဝဒတ်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုလေ၏။
ဒေဝဒတ်သည်လည်း “အရှင်ကောကာလိကသည် ဥဒိစ္စ ပုဏ္ဏားမျိုးမှ တောထွက်၍ ရဟန်းပြုဋ္ဌ။
အကြားအမြင်ဗဟုသုတရှိ၏၊ တရားဟောတတ်၏၊ ကောကာလိကအား လှူဒါန်းကြကုန်လော့” ကောကာလိက၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုလေ၏။
ဤသို့လျှင် ဒေဝဒတ်နှင့် ကောကာလိကတို့သည် အချင်းချင်း ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးကာ ပြိုးပြွမ်းရောယှက်ကုန်လျက် ဒါယကာအိမ်တို့၌ စားကြကုန်လျက် လှည့်လည်ကာ နေကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ တရားသဘင်ဝယ် ရဟန်းတို့သည် ဒေဝဒတ်နှင့် ကောကလိကတို့သည် အချင်းချင်း မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ညာဝါး ပြောဆိုကုန်လျက် လှည့်လည်ကာ နေကြသည်ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်နှင့် ကောကာလိကတို့သည် ယခုအခါ၌သာ အချင်းချင်း မဟုတ်မမှတ်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုကာ စားကြသည် မဟုတ်ကုန်၊ ရှေးအခါ၌လည်း စားကြဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု မမှန်ချီးကျူး ကျီး ခွေး နှစ်ဦး လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် မထင်ရှားသော သပြေပင် တောအုပ်၌ ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုတောအုပ်ဝယ် ကျီးတစ်ကောင်သည် သပြေခက်ပေါ်၌ နားကာ သပြေသီးမှည့်ကို စားလျက်နေ၏။
ထိုအခါ မြေခွေးတစ်ကောင်သည် လာလတ်၍ သပြေပင်ထက်သို့ ကြည့်လတ်သော် ကျီးကိုမြင်လျှင် ငါသည် ကျီးအား မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုချီးကျူးရလျှင် သပြေသီးတို့ကို စားရအံ့ဟု ကြံစည်ကာ - “ဤငှက်ကား လုံးဝန်း သာယာသောအသံ ရှိ၏၊ အသံကောင်းသော ငှက်တကာတို့ထက် မြတ်၏၊ ရွေ့လျောခြင်းမရှိ သပြေခက်ပေါ်မှ ရွှေဥဒေါင်းငှက်ငယ်ကဲ့သို့ တွန်မြူးဘိ၏၊ အဘယ်ငှက် ဖြစ်ပါလိမ့်” ဟု ကျီးအား မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုကာ ချီးကျူးလေ၏။
ထိုအခါ ကျီးကလည်း မြေခွေးစကားကို ကြားလျှင် - “ကျားငယ်နှင့်သူသော ကိုယ်ရှိသော အမျိုးကောင်းသားသည် အမျိုးကောင်းသားဖြစ်သော ငါ့ကို ချီးကျူးရန် သိတတ်ပေ၏၊ အဆွေမြေခွေး ... သင့်အား သပြေသီးတို့ကို ငါ ပေးအံ့၊ စားပါလော့” –ဟု မြေခွေးအား တစ်ဖန်ပြန်၍ မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုချီးကျူးပြန်၍ သပြေခက်တို့ကို လှုပ်ကာ သပြေသီးတို့ကို အောက်သို့ကျစေ၏။
မြေခွေးလည်း သပြေသီးတို့ကို စားရလေ၏။
ထိုအခါ သပြေပင်စောင့် ရုက္ခစိုးသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ပြောဆို ချီးကျူးကာ သပြေသီးတို့ကို စားနေကြသော ကျီးနှင့် မြေခွေးတို့ကို မြင်လျှင် - “မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုကာ အချင်းချင်း ဆိုင်မိကြသော “ဟယ် - အန်ဖတ်စား ကျီးနှင့် ဟယ် - အကောင်ပုပ်စား မြေခွေးတို့ ... အချင်းချင်း ချီးကျူးကြသော သတ္တဝါတို့ကို စင်စစ် ကြာမြင့်မှ ငါမြင်ရပေ၏” –ဟု ပြောဆို ခြိမ်းခြောက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ်သော အဆင်းကို ပြပြီးလျှင် ကျီးနှင့် မြေခွေးတို့ကို သပြေပင်မှ ပြေးစေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မြေခွေးသည် - ယခုအခါ ဒေဝတ်။
ကျီးသည် - ကောကာလိက။
ရုက္ခစိုးနတ်သည် - ယခုအခါ ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မဟုတ်မှန်ဘူး၊ ဂုဏ်ကျေးဇူး၊ ချီးကျူးမစားရာ။
(၂) ပင်သပြေသီး၊ မြေခွေး, ကျီး၊ ချီးကျူးစားကြရာ။
(၃) ရုက္ခစိုးမင်း၊ နားကြားပြင်း၊ ချက်ချင်းနှင်ထုတ်ပါ။
ဇမ္ဗုခါဒကဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၅) အန္တဇာတ်။
သားတစ်ကို စားလိုသော မြေခွေးသည် ကြက်ဆူပင်ပေါ်ရှိ သားတစ် ချီလာသော ကျီးအား မဟုတ်မမှန် ချီးကျူးရာ ကျီးကလည်း မြေခွေးအား မဟုတ်မမှန် ပြန်လည် ချီးကျူးနေကြသည်ကို ကြက်ဆူပင်စောင့်နတ် မနှစ်သက်ခြင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု မမှန်ချီးကျူးမှု အကြောင်းပြု နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်နှင့် ကောကာလိကတို့ကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
[ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုသည် ဆိုခဲ့ပြီးသော ဇမ္ဗုခါဒကဇာတ်နှင့်တူပြီ။
] အတိတ်ဝတ္ထု ချင်းချင်းမြှောက်ပေး ကျီးမြေခွေး လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ရွာတစ်ခု၏ ဥပဇာ၌ ကြက်ဆူပင်စောင့်နတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုရွာဝယ် နွားအိုတစ်ကောင် သေလတ်သော် ရွာသားတို့သည် နွားသေကို ဆွဲငင်ထုတ်ယူကာ ရွာတံခါးမရှိ ကြက်ဆူပင်တော်၌ စွန့်ပစ်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ မြေခွေးတစ်ကောင်သည် လာလတ်၍ ထိုနွားအိုသားကို စားလျက်နေ၏။
ကျီးတစ်ကောင်သည် လာလတ်၍ ကြက်ဆူပင်၌နားလျက် မြေခွေးကိုမြင်လျှင် ငါသည် မြေခွေးအား မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုရသော် အမဲသားကို စားရရာ၏ဟု ကြံစည်ကာ - “အို - သားမင်း ... သင်၏ပခုံးကား နွားလားဥသဘ၏ ပခုံးနှင့်တူ၏၊ ကိုယ်၏ တင့်တယ်ခြင်းကား ခြင်္သေ့မင်း၏ တင့်တယ်ခြင်းနှင့် တူ၏၊ သင့်အား အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏၊ အကြွင်းအကျန်ဖြစ်သော အမဲသားကို ရလိုပါ၏” – ဟု မြေခွေးအား မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်ကျေးဇူးဖြင့် ချီးကျူးကာ အမဲသားကို တောင်းလေ၏။
မြေခွေးလည်း ကျီးစကားကို ကြားလျှင် - “ဥဒေါင်း၏ လည်ဆံနှင့်တူသော အဆင်းရှိသော အမျိုးကောင်းသားသည် အမျိုးကောင်းသား ဖြစ်သော ငါ့ကို ချီးကျူးရန် သိတတ်ပေ၏၊ အဆွေကျီးမင်း ... သင် ဤအရပ်သို့ လာခဲ့ပါ” ဟု ကျီးအား ချီးကျူးကာ အမဲသားစားရန် ဖိတ်မန်လေ၏။
ထိုအခါ ကြက်ဆူပင်စောင့် ရုက္ခစိုးနတ်သည် ကျီးနှင့် မြေခွေးတို့ အမူအရာကိုမြင်လျှင် မနှစ်သက်သဖြင့် - “သားတို့တွင် မြေခွေးသည် အယုတ်မာဆုံး ဖြစ်၏၊ ငှက်တို့တွင် ကျီးသည် အယုတ်မာဆုံး ဖြစ်၏၊ သစ်ပင်တို့တွင် ကြက်ဆူပင်သည် အယုတ်မာဆုံး ဖြစ်၏၊ ယခုအခါ အယုတ်မာဆုံး သုံးဦးတို့ ပေါင်းဆုံမိကြကုန်၏” - ဟု ဟုတ်မှန်သောအတိုင်း ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချကာ ပြောဆိုလေ၏။
ကြက်ဆူပင်စောင့် ရုက္ခစိုးသည် - ယခုအခါ ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မဟုတ်မှန်ဘူး၊ ဂုဏ်ကျေးဇူး၊ ချီးကျူးမပြောရာ။
(၂) မြေခွေးသာလျှင်၊ ကျီးငှကတွင်၊ ဂုဏ်အင်ယုတ်လှစွာ။
(၃) သစ်တွင်ကြက်ဆူ ယုတ်သုံးမူ၊ ရည်တူပေါင်းဖက်ရှာ။
အန္တဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၆) သမုဒ္ဒဇာတ်။
သမုဒ္ဒရာရေကိုပင် သူတစ်ပါးတို့အား များစွာမသောက်စေလို ဝန်တိုသော ကျီးမိုက်အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု အလိုကြီးလှ ဥပနန္ဒ နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥပနန္ဒသည် အစားကြီး၏၊ လောဘကြီး၏၊ လှည်းတစ်စီးတိုက် ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း မရှိ။
ဝါဆိုကျောင်း နှစ်ကျောင်း၊ သုံးကျောင်းတို့၌ ဝါကပ်၍ ကျောင်းတစ်ခုတည်း၌ ဖိနပ်ကို ထားခဲ့၏။
ကျောင်းတစ်ခု၌ တောင်ဝှေးကို ထားခဲ့၏။
ကျောင်းတစ်ခု၌ မိမိ ဝါကပ်၏။
ဇနပုဒ်ကျောင်းသို့သွား၍ ရဟန်းတို့ထံ ကောင်းမြတ်သော ပရိက္ခရာကိုမြင်လျှင် အရိယဝံသတရားကို ဟောလျက် ပံ့သကူဆောင်စေ၍ ထိုရဟန်း သင်္ကန်းကို ယူပြီးလျှင် မြေသပိတ်ကို ဆောင်စေ၍ ကောင်းသောသပိတ်ကို ယူပြီးလျှင် လှည်းအပြည့်တင်ကာ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ လာ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ “ငါ့ရှင်တို့ ... ဥပနန္ဒသည် လောဘရမ္မက်ကြီးလှ၏၊ သူတစ်ပါးတို့အား အရိယဝံသတရားကို ဟောပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ ပရိက္ခာရာတို့ကို လှည်းဖြင့်ပြည့်စေလျက် ပြနလာ၏” ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဥပနန္ဒသည် ယခုအခါ၌သာ အလိုရမ္မက်ကြီးသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း သမုဒ္ဒရာရေကို စောင့်ရှောက်အပ်၏ဟု မှတ်ထင်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု သမုဒ္ဒရာရေကို မကုန်စေလို လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သမုဒ္ဒရာစောင့်နတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ သမုဒ္ဒရာတစ်ခု၌နေသော ကျီးသည် သမုဒ္ဒရာ၏အထက်၌ ပျံသွားသည်ရှိသော် သမုဒ္ဒရာရေကို အတိုင်းအရှည်အားဖြင့် သောက်ကြကုန်၊ စောင့်ရှောက်ကြသဖြင့် သောက်ကြကုန်၏၊ ဤသို့ ငါးအပေါင်း, ငှက်အပေါင်းတို့ကို တားမြစ်လျက် သွားလေ့ရှိ၏။
ထိုအခါ သမုဒ္ဒရာစောင့်နတ်သည် ထိုကျီးကိုမြင်လျှင် - “ဤငှက်ကား သမုဒ္ဒရာ၏အထက်မှ ပြေးသွားဘိ၏၊ ငှက်၊ ငါး၊ မကန်းတို့ကို ရေမသောက်ရန် တားမြစ်ဘိ၏၊ လှိုင်းတံပိုးတို့၌ ပင်ပန်းဘိ၏၊ အဘယ်ငှက်တဲ့နည်း” – ဟု ကျီးအား မေးမြန်း ပြောဆိုလေ၏။
ထိုနတ်၏ စကားကို ကြားလျှင် သမုဒ္ဒရာအနီး၌နေသော ကျီးသည် - “ငါကား မရောင့်ရဲသောငှက်ဟု အရပ်မျက်နှာတို့၌ ထင်ရှားခဲ့၍ အဆုံးမရှိသော သမုဒ္ဒရာရေကို သောက်နေသောငှက် ဖြစ်၏၊ ငါကား ရတနာတို့တည်ရာ မြစ်ကြီးဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာရေကို သောက်ရန် အလိုရှိ၏။
” – ဟု သမုဒ္ဒရာစောင့်နတ်အား ပြန်ကြား ပြောဆိုလေ၏။
ထိုအခါ သမုဒ္ဒရာနတ်သည် “ဤ သမုဒ္ဒရာကားယုတ်လည်း ယုတ်၏၊ ပြည့်လည်း ပြည်၏၊ တစ်လောကလုံး သောက်သော်လည်း သမုဒ္ဒရာ၏ အဆုံးသည် မထင်။
ရေကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသောက်၍ ကုန်စေခြင်းငှာလည်း မတတ်ကောင်းသတ်” – ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် အလိုရမ္မက်ကြီးလှသော ကျီးကို သမုဒ္ဒရာ အနီး၌ မနေစေလိုသောကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ်သော အဆင်းကိုပြလျက် သမုဒ္ဒရာအနီးမှ ပြေးစေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ကျီးသည် - ယခုအခါ ဥပနန္ဒ။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ကိုယ်မကျင့်ငြား၊ ထိုတရား၊ သူများမဟောရာ။
(၂) မရောင့်ရဲသား၊ ရမ္မက်ပွား၊ မြစ်တား သူ့ကိုသာ။
(၃) သမုဒ္ဒရာရေ၊ ကုန်လိမ့်နေ၊ စောင့်လေကျီးပမာ။
သမုဒ္ဒဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၇) ကာမဝိလာပဇာတ်။
မင်းပြစ်မင်းဒဏ်သင့်၍ သံတံကျင်ဖြင့် အလျှိုခံရစဉ်ပင် မိမိဆင်းရဲကို ပမာဏမထားဘဲ ကောင်းကင်ပျံသွားသော ကျီးအား မယားထံ ကာမစကားဖြင့် မှာကြားနေခြင်း အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ငြီးငွေ့သမှု အကြောင်းပြု နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မယားဟောင်းသည် ဖြားယောင်းအပ်သည်ဖြစ်၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရီသော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
[ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုသည် ဆိုခဲ့ပြီးသော ပုပ္ဖရတ္တဇာတ် ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုနှင့်တူပြီ။
အတိတ်ဝတ္ထုလည်း ဆိုအပ်လတ္တံ့သော ဣ န္ဒြိယဇာတ်၌ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်လတ္တံ့။
] အတိတ်ဝတ္ထု တံကျင်လျှိုလျက် မယားမက် ထိုယောကျ်ားကိုကား အသက်ရှင်စဉ်ကပင် သံတံကျင်လျှိုကြကုန်၏။
ထိုယောကျ်ားသည် သံတံကျင်၌နေလျက် ပြင်းထန်လှစွာသော ဝေဒနာကို မရေတွက် ဂရုမစိုက်မူ၍ ကောင်းကင်ဖြင့်လာသော ကျီးတစ်ကောင်ကိုမြင်လျှင် ချစ်လှစွာသော မယားထံ သတင်းစကား ပို့စေရန် ခေါ်ငင်လျက် - “ကောင်းကင်မြင့်၌ပျံသွားသော ငှက်မြတ် ဖြစ်၍ အတောင် ဟူသော ယာဉ်ရှိသော အို-ကျီးငှက် ... သင်သည် ငှက်ပျောတုံးနှင့်တူသော ပေါင်တံရှိသော ငါ့မိ်န်းမကို ပြောဆိုပါလော့၊ ထိုမိန်းမကား ငါ့ကို ကြာမြင့်လေစွဟု အောက်မေ့လတ္တံ့၊ လှံသန်လျက်နှင့် တူသော သံတံကျင်၌ အလျှိုခံရသော ဤအကြောင်းကို မသိရှာလေ၊ ထိုမိန်းမသည် အလွန်ကြာမြင့်ရသလောဟု ငါ့ကို အမျက်ထွက်လတ္တံ့၊ ထိုမိန်းမ အမျက်ထွက်ခြင်းသည်သည်သာ ငါ့စိတ်ကို ပူပန်စေ၏။
ဤ သံတံကျင် လျှိုထားခြင်းကား ငါ့စိတ်ကို မပူပန်စေနိုင်” – “ကြာနှင့်တူသော ချပ်တန်ဆာကို လည်းကောင်း၊ ရွှေငါး သုဝဏ္ဏဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လက်စွပ်ကို လည်းကောင်း၊ ကာသိတိုင်းဖြစ် နူးညံ့သော ပုဆိုးကို လည်းကောင်း၊ ဤမျှလောက် ခေါင်းရင်း၌ ထားခဲ့သော င့ါဥစ္စာကို ချစ်လှစွာသော ငါ့မယားသည် အလိုရှိတိုင်းယူ၍ ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ပါစေတည်း” – ဟု ယောင်ယမ်းမြည်တမ်းလျက် ကျီးတို့ကို ခေါ်ငင်ကာ မယားထံ အပြောခိုင်းလေ၏။
ထိုယောကျ်ားသည် ယောင်ယမ်းမြည်တမ်းစဉ် မယားကို စွဲလမ်းတပ်စွန်း၍ သေသဖြင့် ငရဲဘုံ၌ ဖြစ်ရလေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကို ဆောင်တော်မူပြီး၍ သစ္စာကို ပြတော်မူသည်၏အဆုံး၌ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မယားသည် - ယခုအခါ မယားဟောင်း။
တံကျင်လျှိုခံရသော ယောကျ်ားသည် - ငြီးငွေ့သော ရဟန်း။
အကြောင်းကို မြင်သောနတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မိန်းမလိုအင်၊ ဖြည့်သူပင်၊ တံကျင်လျှိုခံခက်။
(၂) တံကျင်ဆင်းရဲ၊ မပူဘဲ၊ ပူမြဲမိန်းမတွက်။
(၃) တဏှာ၏ကျွန်၊ အမိုက်လွန်၊ သေပြန်ငရဲသက်။
ကာမဝိလပဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၈) ဥဒုမ္ဗရဇာတ်။
မျောက်ငယ်အား ရေသဖန်း စသောအသီးများဖြင့် လှည့်စားဖြားယောင်းကာ နေရာကောင်း လိုက်ဂူကို အရယူသော မျောက်ကြီးအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ရောက်လာအာဂန္တု ကောင်းစွာပြု နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မထင်ရှားသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် ပစ္စန္တရာဇ်ရွာငယ်၌ ကျောင်းဆောက်၍နေ၏။
ကျောင်းသည် မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိ၏။
ကျောက်ဖျာရင်း၌ တည်၏။
မဏ္ဍပ် သဘင်ဌာန ရှိ၏။
ရေဖြင့် ချမ်းသာ၏။
ဆွမ်းခံရွာလည်း မနီးမဝေး အရပ်တွင် တည်ရှိ၏။
လူတို့သည် ချစ်မြတ်နိုးကုန်လျက် ဆွမ်းကို လှူဒါန်းကြကုန်၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဒေသစာရီ လှည့်လည်လတ်သော် ထိုကျောင်းသို့ ရောက်လာ၏။
ကျောင်းရဟန်းလည်း အာဂန္တုကဝတ်ကို ပြုပြီးလျှင် နက်ဖြန် ဆွမ်းခံရွာသို့ခေါ်၍ ဆွမ်းခံဝင်၏။
လူတို့သည် မွန်မြတ်သော ဆွမ်းကိုလှူဒါန်းပြီးလျှင် နက်ဖြန်အတွက် ဖိတ်ကြပြန်၏။
ထိုအာဂန္တုရဟန်းသည် နှစ်ရက်၊ သုံးရက် စားသောက်ပြီးသော် ဥပါယ်တစ်ခုဖြင့် လှည့်စား၍ ကျောင်းနေ ရဟန်းကို နှင်ထုတ်ပြီးလျှင် ဤကျောင်းကို ငါယူမည်ဟု ကြံစည်ကာ ကျောင်းနေရဟန်းအား “ငါ့ရှင် ... အဘယ်ကြောင့် ဘုရားထံ အဖူးအမြော် မသွားသနည်း” ဟု မေးလျှင်၊ “အရှင်ဘုရား ... ကျောင်းကို စောင့်သူမရှိသောကြောင့် မသွားရပါ” ဟု ပြော၏၊ “ငါ့ရှင် ... သင် လာသည်တိုင်အောင် စောင့်မည်၊ သွားသာသွားပါ” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ရဟန်းအာဂန္တု ကျောင်းကိုလု ကျောင်းနေရဟန်းသည် ဒါယကာတို့အား ငါလာသည်တိုင်အောင် အာဂန္တုမထေရ်ကို မမေ့ရစ်ကြလင့်ဟု မှာကြားကာ ဘုရားထံသို့ သွားလေ၏။
အာဂန္တုရဟန်းသည် ထိုအခါမှစ၍ ကျောင်းနေရဟန်း၏ အပြစ်ကို ပြောဆိုကာ ဒါယကာတို့ကို ဖျက်ဆီးနှင့်၏။
ကျောင်းနေရဟန်းလည်း ဘုရားကို ဖူးမြော်ပြီးလျှင် တစ်ဖန် ကျောင်းသို့ ပြန်လာ၏။
အာဂန္တုရဟန်းသည် ကျောင်းနေရဟန်းအား ကျောင်းကို မပေးလေ။
ထိုကျောင်းနေရဟန်းသည် ကျောင်းမရှိလျှင် တစ်ခုသောအရပ်၌နေ၍ နက်ဖြန် ရွာသို့ ဆွမ်းခံဝင်၏။
ဒါယကာတို့သည် ရိုသေခြင်း အမူမျှကိုလည်း မပြုကြကုန်၏။
ကျောင်းနေရဟန်းသည် နှလုံးမသာဘဲ တစ်ဖန် ဇေတဝန်ကျောင်းသို့သွားကာ ထိုအကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား လျှောက်ထားလေ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားဘင်၌ ဤမည်သော ရဟန်းသည် ဤမည်သော ရဟန်းကို ကျောင်းမှနှင်ထုတ်၍ နေ၏ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ယခုအခါ၌သာလျှင် ထိုအာဂန္တုရဟန်းသည် ဤအာဝါသိကရဟန်းကို နှင်ထုတ်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း နှင်ထုတ်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု မျောက်ကြီးလှည့်စား မျောက်ငယ်သွား လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် တောတစ်ခု၌ ရုက္ခစိုး ဖြစ်လေ၏။
မိုးကာလ၌ ခုနစ်ရက် ခုနစ်လီ မိုးစွေ၍နေ၏။
ထိုအခါ မျက်နှာနီသော မျောက်ငယ်တစ်ကောင်သည် မိုးမစိုသော ကျောက်ဂူတစ်ခုတွင် နေလတ်သော် မျက်နှာမည်းသော မျောက်ကြီးတစ်ကောင်သည် မိုးစို၍ ချမ်းအေးခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်ရကား ထိုအရပ်သို့လာ၍ မျောက်ငယ်ကိုမြင်လျှင် မျောက်ငယ်ကို နှင်ထုတ်ပြီးလျှင် ငါနေမည်ဟု ကြံစည်ကာ ဥပါတယ်တံမျဉ်ဖြင့် ဝမ်းဗိုက်တွဲလျက် ဝဖြိုးသော အခြင်းအရာကိုပြပြီးလျှင် မျောက်ငယ်၏ရှေ့မှာရပ်လျက် - “အို - မျောက်ငယ် ... ယခုအခါ ရေသဖန်းပင်၊ ပညောင်ပင်၊ ညောင်ချဉ်ပင်တို့သည် အသီးတွေ မှည့်၍နေကုန်၏၊ လာပါ ဤနေရာမှ ထွက်ပါ၊ စားလှည့်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့် အဆာခံ၍ ညှိုးနွမ်းကာ နေဘိသနည်း” – ဟု လှည့်ပတ်ဖြားယောင်းကာ ပြောဆိုလေ၏။
မျောက်ငယ်သည် မျောက်ကြီးစကားကိုကြားလျှင် ယုံကြည်သဖြင့် အသီးကိုစားလိုရကား နေရာမှထွက်ပြီးလျှင် တောသို့လှည့်လည်ကြည့်ရှုလတ်သော် တစ်စုံတစ်ခုသော သစ်သီးကို မမြင်သဖြင့် တစ်ဖန် ကျောက်ဂူသို့ ပြန်လာသောအခါ မိမိရောတွင် မျောက်ကြီးဝင်နေသည်ကိုမြင်လျှင် ငါ့နေရာကို လိုချင်၍ လှည့်စားဘိသည်၊ ငါလည်း တစ်ဖန် ပြန်၍ လှည့်စားဦးမည်ဟု ကြံစည်ကာ မျောက်ကြီးရှေ့တွင်ရပ်လျက် - “အို-မျောက်ကြီး ... ယနေ့ ငါ အသီးမှည့်တို့ကို စားရသဖြင့် ဝဖြိုးသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဝဖြိုးအောင်ဤနေရာမှထွက်၍စားပါ၊ ကြီးသူအား ပူဇော်လို၍ ပြောကြားခြင်း ဖြစ်ပါ၏” – ဟု လှည့်ပတ်ဖြားယောင်းကာ ပြောဆိုပြန်လေ၏။
မျောက်ကြီးသည် မျောက်ငယ်၏စကးကို ကြားလျှင် - “အို -မျောက်ငယ် ... တော၌ ကျင်လည်ကျက်စားသော မျောက်သည် တော၌ ကျင်လည်ကျက်စားသော မျောက်ကို လှည့်ပတ်ဖြားယောင်း၍ ပြောသောစကားကို မျောက်ငယ် ဖြစ်သော်လည်း မယုံကြည်ရာ၊ မျောက်ကြီး ဖြစ်သော ငါကား အဘယ်မှာ ယုံကြည်နိုင်အံ့နည်း” – ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် “အချင်း မျောက်ငယ် ... ဟိမဝန္တာတော်တစ်ခုလုံး၌ သစ်သီးကြီးငယ်တို့သည် မိုးစိုသဖြင့် ကြွေကျလေကုန်ပြီ၊ သင့်နေရာကို ငါယူ၍ထားပြီ၊ သင့်ဖို့ နေရာမရှိ သွားလေတော့” ဟု နှင်ထုတ်လေလျှင် မျောက်ငယ်သည် အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားရရှာလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ မျောက်ငယ်သည် - ယခုအခါ ကျောင်းနေရဟန်း။
မျောက်ကြီးသည် - အာဂန္တုရဟန်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ရဟန်းငယ်ကျောင်း၊ ရလိုကြောင်း၊ ဖြားယောင်းရဟန်းကြီး။
(၂) ဘုရားဖူးသွား၊ နှင်ထုတ်ငြား၊ ကိုယ်ကားနေခဲ့ပြီ။
(၃) သစ်သီးဖြင့်မြှူ၊ မျောက်ငယ်ဂူ၊ လိမ်ယူမျောက်မည်းကြီး။
ဥဒုမ္ဗရဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၉၉) ကောမာရပုတ္တရဇာတ်။
ပျော်ရွှင်မြူးထူး အကစားကြူးသည့် မျောက်ရူးကိုပင် ငြိမ်သက်အောင် ဆုံးမခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ကောမာရပုတ္တရသေ့အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု စကားများထွေ ထိတ်လန့်စေ နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် ကစားလေ့ရှိကြကုန်၏။
ပြာသာဒ် အထက်ထပ်တွင် မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူသည်ရှိသော် အောက်ထပ်တွင် နေထိုင်ကာ မြင်ဖူး၊ ကြားဖူးသော စကား အစရှိသည်တို့ကို ပြောဆိုကြကုန်လျက် ခိုက်ရန်ပြုကြကုန်၏။
ပြက်ရယ်လည်း ပြုကြကုန်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကို ခေါ်တော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ကို ထိတ်လန့်အောင်ပြုလော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ရှင်မောဂ္ဂလာန်သည် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်ကာ ပြာသာဒ်ထုပိကာကို ခြေမတော်ဖြင့် တိုက်ခတ်လျက် ပြာသာဒ်တစ်ခုလုံး သွက်သွက်ခါအောင် တုန်လှုပ်စေ၏။
ရဟန်းတို့လည်း သေဘေးမှ ကြောက်ရွံ့ကြသဖြင့် ပြင်ပ၌ထွက်၍ နေကုန်၏။
ထိုရဟန်းတို့ ကစားတတ်သော အလေ့သည် သံဃာ့ဘောင်တွင် ထင်ရှားလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ “ငါ့ရှင်တို့ ... တချို့ရဟန်းတို့သည် ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်စေတတ်သော သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုပါလျက် ကစားသော အလေ့ဖြင့် နေကြကုန်၏၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို အားမထုတ်ကြကုန်” ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ထိုရဟန်းသည် ယခုအခါ၌သာ ကစားတတ်သောအလေ့ရှည်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ကစားတတ်သောအလေ့ ရှိဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ရသေ့ပျော်မြူး ကစားကြူး လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ ကောမာရပုတ္တဟု အမည်တွင်၏။
ထိုကောမာရပုတ္တသည် နောက်အဖို့၌ နောက်အဖို့၌ တောထွက်ကာ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေ၏။
ထိုအခါ ကစားတတ်သော အလေ့ရှိသော တခြားရသေ့တို့သည် ဟိမဝန္တာအရပ်မှာပင် ကျောင်းဆောက်ကာ နေလာကုန်၏။
ထိုရသေ့တို့အား ကသိုဏ်း ပရိကံမျှလည်း မရှိကုန်။
ရယ်မြူးကုန်လျက် အထူးထူးအပြားပြားအားဖြင့် ကစားပျော်မွေ့ကာ အချိန်ကာလကို ကုန်လွန်စေကြ၏။
ထိုရသေ့တို့ထံဝယ် မျောက်တစ်ကောင်လည်း ရှိ၏။
ထိုမျောက်လည်း ရသေ့တို့ကဲ့သို့ ကစားတ်သောအလေ့ရှိ၏။
မျက်နှာကို ရှုံ့မဲ့ကာ အထူးထူးအပြားပြားပြုလျက် ကစားကာနေ၏။
သူတော်နှင့်တွေ့ မျောက်သိမ်မွေ့ ရသေ့တို့သည်လည်း ထိုအရပ်၌ ကြာမြင့်စွာ နေကုန်လျက် ချဉ်ဆားမှီဝဲရန် အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားကြကုန်၏။
ထိုအခါ ကောမာရပုတ္တ ရသေ့သည် ထိုအရပ်သို့သွား၍နေ၏။
မျောက်လည်း ရှေ့ကရသေ့ကဲ့သို့ မှတ်ထင်ကာ ကစားခြင်းကိုပြု၏။
ရသေ့လည်း လုပ်ခုပ်တီး၍ ကောင်းသောအကျင့်ရှိသော ရသေ့တို့ထံ နေသောသူ မည်သည်ကား ကောင်းသောအကျင့်နှင့် ပြည့်စုံရာ၏၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံးစောင့်ရှောက်ရာ၏ဟု ပြောဆိုကာ အဆုံးအမကို ပေးလေ၏။
မျောက်လည်း ထိုအခါမှစ၍ သီလအကျင့်နှင့် ပြည့်စုံ၍လာလေ၏။
ကောမာရပုတ္တရသေ့လည်း အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားပြန်၏။
ထိုအခါ ကစားလေ့ရှိသော ရသေ့တို့သည် ထိုအရပ်သို့ လာကြပြန်ကုန်၏။
မျောက်သည် ရှေးအခါကကဲ့သို့ ရသေ့တို့အား ကစားခြင်းကို မပြုလေ။
ထိုအခါ ရသေ့တို့သည် မျောက်အား - “အချင်း မျောက် ... သင်ကား ရှေးအါကကဲ့သို ငါတို့ထံ သက်ဝင်ရောနှောကာ အဘယ်အကြောင့် မကစားဘိသနည်း၊ ကျောင်း၌ မျက်နှာကို ရှုံ့မဲ့ကာ အဘယ်ကြောင့် မကစားဘိသနည်း၊ ဤမျောက် ဖြစ်နေသော အလေ့အကျင့်ကို ငါတို့ မနှစ်သက်ကုန်” - ဟု ပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ကာ ပြောဆိုကြကုန်၏။
မျောက်သည် ရသေ့တို့စကားကိုကြားလျှင် ရသေ့တို့အား - “အို-ရသေ့တို့ ... အကြားအမြင် ဗဟုသုတရှိသော ကောမာရပုတ္တရသေ့၏ အလွန်စင်ကြယ်သော အဆုံးအမကို ငါ ပြောဆိုမည် သင်တို့ နားထောင်ကြလော့၊ ယခုအခါ ငါ့ကို ရှေးအခါကကဲ့သို့ မအောက်မေ့ကြလင့်၊ ဆရာကောင်းကို ရရှိပြီဖြစ်၍ ဈာန်ရဖို့ အားထုတ်ကာ နေ၏” – ဟု ပြန်ကြား ပြောဆိုလေ၏။
ထိုအခါ ရသေ့တို့သည် မျောက်၏စကားကိုကြားလျှင် - “ဟယ်-မျောက် ... ကျောက်ဖျာ၌ စိုက်ပျိုးအပ်သော မျိုးစေ့သည် မိုးပင်ရွာသော်လည်း မပေါက်နိုင်ရာ၊ သင်ကား မွန်မြတ်စင်ကြယ်သော ဈာန်တရားကို ကြားရုံမျှသာ ကြားရ၏၊ သင် ဈာန်တရားအရာမှ ဝေးလှ၏” – ဟု ပြောဆိုကဲ့ရဲ့ ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ကစားလေ့ရှိသော ရသေ့များသည် - ယခုအခါ ကစားလေ့ရှိသော ရဟန်းများ။
ကောမာရပုတ္တရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) ရဟန်းတရား၊ မပြုငြား၊ ကစားအလေ့ပါ။
(၂) မျောက်ထက်ကဲသား၊ ရသေ့များ၊ ကစားထုံးနည်းလာ။
ကောမာရပုတ္တဇာတ် ပြီး၏။
အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၃၀၀) ဝကဇာတ်။
ဥပုသ်သီလ စောင့်ထိန်းပြီးမှ ဆိတ်ကိုတွေ့၍ဖမ်းရာ မရလိုက်သဖြင့် ဥပုသ် ပြန်လည်စောင့်သုံးသော သစ်ကျုတ်အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဓုတင်ကျင့်ကြ တစ်ခဏ နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သုံးလပတ်လုံး ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတော်မူ၏။
မည်သူမျှဖူးခွင့်မရလေ။
ထိုအခါ ဥပသေနထေရ်သည် ရဟန္တာဖြစ်ပြီးလျှင် ဓုတင်တေရသကို ဆောင်၏။
မိမိထံနေသော တပည့်များကိုလည်း ဓုတင်တေရသို ဆောင်စေ၏။
မြတ်စွာဘုရားထံ ပရိသတ်နှင့်တကွ ကြွလာသောအခါ အလိုရှိတိုင်း ဖူးမြင်ခွင့်ရကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားလည်း ထိုအခါမှစ၍ ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းတို့အား “အလိုရှိတိုင်း ဖူးမြင်ကြကုန်” ဟု ခွင့်ပြုတော်မူ၏။
ထိုသတင်း ပျံ့နှံ့သွားသောအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ခွင့်ရရန် ဓုတင်ဆောင်ကာ အလိုရှိတိုင်း ဖူးမြင်ကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထတော်မူသည်ရှိသော် ပံ့သကူ သင်္ကန်းတို့ကိုစွန့်ကာ မိမိတို့ ဆောင်မြဲတိုင်းဖြစ်သော သပိတ် သင်္ကန်းတို့ကို ဆောင်ယူ၍ သွားကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့နှင့် ကျောင်းစဉ်လှည့်လည်လတ်သော် ပံ့သကူသင်္ကန်းတို့ကိုမြင်၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဤရဟန်းတို့၏ ဓုတင်ဆောက်တည်ခြင်းကား ကြာမြင့်စွာ မတည်သော သစ်ကျုတ်၏ ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်းနှင့်တူသည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု သေဘေးရန်မှောင့် ဥပုသ်စောင့် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သိကြားမင်းဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ သစ်ကျုတ်တစ်ကောင်သည် ဂင်္ဂါဖြစ်နားရှိ ကျောက်ဖျာအပြင်၌နေ၏။
ဂင်္ဂါဖြစ်၌လည်း ဆီးနှင်းရေသည် လာလတ်၏။
ကျောက်ဖျာကို ခြံရံလျက်တည်၏။
သစ်ကျုတ်သည် တက်၍ ကျောက်ဖျာအပြင်၌ အိပ်၏။
သစ်ကျုတ်အား ကျက်စားရာ မရှိ၊ ကျက်စားရာသို့ သွားသောလမ်းလည်း မရှိ၊ ရေလည်း တဖြည်းဖြည်း တိုးပွား၍လာ၏။
ထိုအခါ သစ်ကျုတ်သည် ငါ့အား ကျက်စားရာသို့ သွားသောလမ်း မရှိ၊ ထွက်သော ငါ့အား ပျက်ဆီးခြင်းထက် ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏ဟု ကြံစည်လျက် စိတ်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ ဥပုသ်ကို ဆောက်တည်လျက် အိပ်လေ၏။
ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ဆင်ခြင်လတ်သော် သစ်ကျုတ်၏ အားနည်းလှစွာသော ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်းကိုသိ၍ စုံစမ်းမည်ဟု ဆိတ်အသွင်ဖြင့် လာလတ်၍ သစ်ကျုတ်အနီး၌ရပ်လျက် ကိုယ်ထင်ပြလေ၏။
ဆိတ်စားမည်ပြု ဥပုသ်သည်အမှု သစ်ကျုတ်သည် ဆိတ်ကိုမြင်လျှင် တခြားနေ့မှ ဥပုသ်ကို ဆောက်တည်မည်ဟု အိပ်ရာမှထ၍ ဆိတ်ကိုဖမ်းရန်လာ၏။