kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အလားတူပင် ပင်လယ်မြက် (Seagrass) သည်လည်း သမုဒ္ဒရာကြမ်းပြင်၏ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းကို ဖုံးအုပ်ထားသော်လည်း တြောလင်နှင့် ဒရက်ဂျင်တို့ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ပြီး ၎င်း၏ နေထိုင်ရာကို လျော့နည်းစေကာ ပြန်လည်ရှင်သန်မှုကို ဟန့်တားခဲ့သည်။
ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော ဆာဂက်ဆမ်မြူတီကမ် (Sargassum muticum) ဂျပန်ရေညှိသည် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေပြီး ဆိပ်ကမ်းများနှင့် မြစ်လက်တက်များကို ပိတ်ဆို့ကာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်လာသည်။
thumb|မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း ရှုခင်းတစ်ခု မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း။
ကမ္ဘာလုံး မြေပုံတစ်ခုကို ကြည့်လျှင် အထက်ဖက်မှ အောက်သို့ ဆွဲထားသော မျဉ်းကြောင်းများကို မြင်ရပေမည်။
ယင်းမျဉ်းကြောင်းများ အားလုံးဆုံမိသည့် အထက်ပိုင်းနေရာ သည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတည်ရှိသည့် နေရာပင်ဖြစ်၏။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မြောက်ဖက်အကျဆုံးနေရာကို ခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကိုကမ္ဘာမြေပုံပေါ်တွင် ထောက်ပြနိုင်သော်လည်း မြေကြီးပေါ်၌ မည်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်ဟူ၍ မည်သူမှ အတိအကျ မပြသနိုင်သေးချေ။
မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း ဟူရာ၌ ပထဝီ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် သံလိုက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
အထက်၌ ဖော်ပြခဲ့သော မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းမှာ ပထဝီမြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဖြစ်သည်။
သံလိုက်မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည်ကား ပထဝီမြောက်ဝင်ရိုးစွန်းနှင့်တထပ်တည်း မဟုတ်ဘဲ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်အရဆိုလျှင် အိမ်မြှောင်ကရိယာက မြောက်ဖက်သို့ ပြသည့်ဖက်တွင် တသီးတခြား တည်ရှိလေသည်။
သံလိုက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် ပရင့်စအော့ဝေးနှင့် ဆိုမာဆက်ကျွန်းစုများ အနီးအနား တွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုလေသည်။
မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် အလွန် အေးမြသော အာတိတ် သမုဒ္ဒရာ ဒေသတွင် တည်ရှိနေသဖြင့် ဆယ့်နှစ်ရာသီ ကာလပတ်လုံး ရေခဲအတိ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိလေသည်။
မြေကြီး ဟူ၍ မရှိသော်လည်း မျက်နှာပြင်သည် ထုထည်ကြီးမား လှသော ရေခဲပြင်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အစဉ်သဖြင့် မာကျောနေသည်။
ရောဗတ် အီး၊ ပီယားရီ အမည်ရှိ အမေရိကန် လူမျိုးတစ်ဦးသည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသို့ ၁၉ဝ၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရှေးဦးစွာ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။
( ပီယားရီယ ရောဗတ်အက်ဒွင်။
) မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း Category:ပထဝီဝင်။
မြင်ကွန်း၊ မြင်းခုံတိုင် မင်းသားများ မြင်ကွန်း မင်းသားနှင့် မြင်းခုံတိုင် မင်းသားတို့သည် မင်းတုန်းမင်းတရား မင်းမဖြစ်မီ အမရပူရအိမ်နိမ့်၌ စံတော်မူစဉ် ရွှေရေးဆောင် မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော သားတော်များဖြစ်သည်။
မြင်းကွန်းမင်းသားသည် ၁၂ဝ၅ ခုနှစ် တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်၍ ငယ်မည်မှာ မောင်မျိုးအေးဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး သီလဝဘွဲ့ကို ရ၍၊ ထိုနောက် သမဟာသီရိ ဓမ္မရာဇာဘွဲ့ ရပြီးလျှင် မြင်ကွန်းမြို့ကို စားရသောကြောင့် မြင်ကွန်း မင်းသားဟုတွင်သည်။
ညီတော် မြင်းခုံတိုင် မင်းသား၏ ငယ်မည်မှာ မောင်မျိုးထင်ဖြစ်၍၊ နောက်သတိုးမင်းလှ ဇေယသူဘွဲ့ရသည်။
မြင်းခုံတိုင်မြို့ကို စားရ၍ မြင်းခုံတိုင် မင်းသားဟု တွင်သည်။
မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ဇာတိပဋိသန္ဓေအားဖြင့် မဟုတ်လျှင် မခံတတ်သော စိတ်ရှိကာ၊ လုပ်မိလျှင် မည်သည့်အရာမဆို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်စွန့်စားစား ပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။
အလုပ်လုပ်ရာ၌ မည်သူ၏ မျက်နှာကိုမျှ ထောက်ညှာလေ့မရှိပေ။
ပကတိအတိုင်းနေလျှင်မူ အလွန်သဘောကောင်း၍ ရတနာ ၃ ပါးကို အထူးရိုသေ ကိုင်းရှိုင်း၏။
ပညာရှိများကို အထူးခင်မင်၍ မိမိကိုယ်တိုင် ပညာစုံကို အထူးလိုလားသည်။
ထို့ပြင် မြင်ကွန်းမင်းသားသည် မင်းသားတို့ တတ်အပ်သော အတတ်ပညာများကို တတ်မြောက်၍ အထူးသဖြင့် ဆင်စီး၊ မြင်းစီး၊ ဓားခုတ်၊ လှံထိုး၊ သေနတ်ပစ်ခြင်းတို့၌ သူတစ်ပါးတို့လက်ဖျားခါ၍ အံ့ဩလောက်အောင် တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် ၁၂၁၄ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သောအခါ ညီတော် ကနောင်မင်းအား အိမ်ရှေ့အပ်နှင်းတော်မူသည်။
ကနောင်မင်းသားကြီးမှာ အိမ်ရှေ့စံပင်ဖြစ်လင့်ကစား ဩဇာတိက္ကမပြည့်စုံ၍ တန်ခိုးအာဏာ ထက်မြက်လှသည်။
ပြည်ရေးပြည်ရာ စီမံခန့်ခွဲရာတွင်လည်း ဦးစီးဦးဆောင် ပြုရသည်။
နောင်တော် မင်းတုန်းမင်းတွင် သားတာ် သမီးတော် အရွယ်ရောက်သူများ ရှိရကား၊ ကနောင်မင်းသား ရှိနေသောကြောင့် ထီးနန်းဆက်ခံခွင့် ရတော့မည် မဟုတ်ဟု စိုးရိမ်ကြသော သားတော်များသည် မကျေမနပ် ဖြစ်ကြလေသည်။
သို့ဖြစ်၍ မြင်ကွန်းစားနှင့် မြင်းခုံတိုင်စားတို့သည် ဦးပုညကို ဓားမိုး၍ ထီးနန်း လုပ်ကြံရန် အခါတောင်းပြီးလျှင် နေ့ ၂ ချက်တီးကျော် အချိန်ရသော်၊ ငဘဲကြီး၊ ငဖြူသီး၊ ဇော်ဂျီဗိုလ်တို့နှင့် လူပေါင်း ၅ဝ ကျော် စုဆောင်း၊ အရက်သေစာ သောက်စားလျက် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ကြာသပတေးနေ့ နာရီပြန် ၂ ချက်တီး အချိန်တွင် မြေဘုံသာ စံနန်းတော် လွှတ်တော်အနီး တဲကြီးတွင် အိမ်ရှေ့ဘုရားသည် တိုင်းရေးပြည်ရေးများနှင့် သဿမေဓအခွန်တော်များ အကြောင်းကို စစ်ဆေးနေစဉ်၊ မြင်းခုံတိုင်စားက ကယ်တော်မူပါဘုရား၊ ကယ်တော်မူပါဘုရားဟု ရှေ့က ပြေး၍ မြင်ကွန်းစားက ဓားနှင့်လိုက်လေသည်။
အိမ်ရှေ့ ဘုရားသည် အကယ် မြင်ကွန်းစားက မြင်းခုံတိုင်စားကို သတ်ရန်လိုက်သည် ထင်မှတ်၍၊ နေရာတော်မှ လက်နက်မပါဘဲ ယင်းတို့ရှိရာ ထွက်တော်မူသည်။
အနီးသို့ရောက်မှ မြစ်သာပွဲစား မင်းသားဖိနပ်တော်သား ဦးကရင်က ရန်သူတော်ပါဘုရားဟု နောက်မှအော်မှသာလျှင် မြင်ကွန်းစား၊ မြင်းခုံတိုင်းစားတို့ ရန်မူရန်လာကြောင်း သိတော်မူ၍ ဓားတော်ကိုယူရန် ဝင်းပိတုန်းပိတ်ကို ကျော်သည်တွင် မြင်ကွန်းစားဓားချက်ဖြင့် ကံကုန်သည်။
မြင်ကွန်းစားနှင့် မြင်းခုံတိုင်စားတို့သည် ဘထွေးတော်အိမ်ရှေ့မင်းအား လုပ်ကြံပြီးသော် ပွဲတော်ဆောင်တွင် စံနေတော်မူသောခမည်းတော်အား လုပ်ကြံရာ၊ မင်းတရားကြီးသည် မိဖုရား၊ သားတော် သမီးတော်၊ ကိုယ်ရံတော်များနှင့် အနောက်တံခါးက ထွက်တော်မူသည်တွင် သူပုန်တို့က မင်းတရားကြီးအား လုပ်ကြံရန်ထားသော ငပိုက်ကြီးနှင့်တွေ့၍ သားတော် မက္ခရာမြို့စားမင်းသားက ယင်းကိုယ်မှ ဓားကို ယူပြီးလျှင်၊ မင်းတရားကြီးအား ကျောပေါ်၌ပိုး၍ နန်းတော်သို့ အရောက်ပို့စေသည်။
မင်းတရားကြီးသည် စားတော်ဝန် ဦးခဲအား ထီးဖြူမိုးစေ၍ ပြေးစေရာ၊ သူပုန်တို့သည် ဘုရင်မှတ်ထင်၍ ယင်းနောက်သို့ လိုက်ကြသည်တွင် မင်းတရားကြီးသည် နန်းတော်သို့ ချောမောစွာ ရောက်လေသည်။
ဦးကရင်လည်း အိမ်ရှေ့တော် တပ်များရှိရာသို့ ပြေး၍၊ မြင်ကွန်းစား ဓားချက်ဖြင့် ရောင်ပြတ်ခဲ့ပြီး၊ အိမ်ရှေ့ဘုရားကိုလည်း မြင်ကွန်းစားတို့ လုပ်ကြံရန် နောက်တော်သို့လိုက်ကြောင်း၊ အိမ်ရှေ့ဘုရား မည်သို့ ဖြစ်သည်ဟု မသိကြောင်း ပြောသည်တွင်၊ အိမ်ရှေ့တော်တပ်က အိမ်ရှေ့ဝန်နတ်မောက်မြို့စား ဦးသင်၊ အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့် ဦးဘိုးအောင်၊ ထီးလှိုင်တိုက်စား အကြီးတော်ချုပ်ဝန် မင်းကြီးမင်းလှ မဟာဥဇနာ၊ အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့် ဦးသက်ရှည်၊ အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့် သီးရွှေစင်၊ ကိုးပင်တပ်မှူး ရဲကျော်သူဘွဲ့ခံ ဦးပေါ်လွင်၊ အိမ်ရှေ့လက်စွဲတောင်ကြီး ရဲခေါင်ကျော်စွာဘွဲ့ခံ ရန်ကင်းတောင်ရွာစား ဦးပုတ်စုတ်အစရှိသော အိမ်ရှေ့တော် အရာရှိတို့နှင့် တကွ တပ်ပါလူပေါင်း ၅ဝဝ ကျော်ခန့် အိမ်ရှေ့ဘုရားရှိရာသို့ လိုက်ကြရာ မတွေ့သည်နှင့် နန်းတော်၌ရှိမည်ထင်သောကြောင့် သွားကြသည်တွင် မြောက်ဥယျာဉ်တော်အနီး သစ်တပ်သို့ ဆိုက်ရောက်လျှင် သစ်တပ်တွင်းမှ မည်သူ့တပ်နည်းဟု မေးရာ အိမ်ရှေ့တော်တပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သံတော်ဆင့် ဦးမျှားက ပြန်ပြောလေသည်။
ထိုအခါ အိမ်ရှေ့တော်တပ်များ လာကြောင်း မင်းတုန်းမင်းတရားထံသို့ တင်လျှောက်သည်တွင် အိမ်ရှေ့တော်တပ်က အရာရှိ ၅ ယောက် ရှေ့တော်သို့ဝင်စေ အမိန့်တော်ရှိသဖြင့်၊ သံတော်ဆင့် ဦးမျှားနှင့် အိမ်ရှေ့ဝန် ဦးသင်တို့ကို ရှေ့တော် သို့ သွင်းရာ၊ အိမ်ရှေ့ဘုရား ရှိကြောင်း မရှိကြောင်းကိုကားမပြော၊ မောင်မင်းတို့ကို ငါကောင်းစွာ သူကောင်း ပြုတော်မူမည်။
လွှတ်တော်ပေါ်တွင် ရှိသည့် သူပုန်မြင်ကွန်းစားငယ်နှင့် မြင်းခံတိုင်စားငယ်တို့ တစ်စု ရန်ကို နှိမ်နင်းကြရမည်ဟု အမိန့်တော်ရှိလိုက်သည်။
အိမ်ရှေ့ဝန်နှင့် သံတော်ဆင့်တိုသည် မိမိတို့ တပ်သို့ ပြန်လာ၍ သစ်တပ် အရှေ့မြောက်မှသည် ပတ်သန်း ချီတက်၍ လွှတ်တော်ပေါ်၌ ရှိသောသူပုန် မြင်ကွန်းစား၊ မြင်းခုံတိုင်စားတို့ကို တိုက်ခိုက်ရာ၊ သူပုန်တို့သည် လွှတ်တော်ပေါ်မှ ဆင်းပြေးပြီးလျှင်၊ နန်းတော် အနောက်မျက်နှာက လှည့်၍ တိုက်သော်လည်း မရသဖြင့်၊ ဂေါဝိန်ဆပ်သို့ ဆင်းပြီးနောက်၊ ဆိပ်၌ရှိသော ရေနန်းစကြာ သင်္ဘောတော် ကပ္ပတိန်ခရာသီတို့ကို ဓားကွပ်ပြီးလျှင် မြင်းခြံသို့ စုန်ဆင်းသည်။
ဤသို့အားဖြင့် ခေတ်ကို အမီလိုက်ရန် ကြိုးစား တာစူလျက်ရှိသော ထိုခေတ် မြန်မာတို့မှာ လှေလှော်ကောင်းဆဲ တက်ကျိုးဖြစ်ကာ ဆုံးရှုံးနစ်နာခဲ့သည်။
လုပ်ရည် ကိုင်ရည်နှင့် ပြည့်စုံလှသော ကနောင် မင်းသားကြိးသာ ရေတိမ်မနစ်ခဲ့သော် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းသည် ယခုနှင့် တူသော်မှ တူပေမည်။
မြင်ကွန်းနှင့် မြင်းခုံတိုင်တို့သည် နောက်တပ်တော်များ ရောက်လာသဖြင့် မြင်းခြံမှ ရန်ကုန်သို့ ထွက်ပြေးသည်။
ရန်ကုန်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့က အစောင့်အရှောက်နှင့် ထားစဉ်၊ မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ကရင်နီနယ် (ယခု ကယားပြည်နယ်) သို့ထွက်သွား၍မြန်မာနယ်ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြန်သည်။
နောက်တပ်တော်များ လာရောက် တိုက်ခိုက်ပြန်သည်နှင့် ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာရသည်။
ထိုသို့ ကရင်နီနယ်တွင် ရောက်နေသည့်အခိုက် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးက နေပြည်တော်မှ ဆရာတော် ၅ ပါးကို စေလွှတ်၍ ခေါ် တော်မူသည်ဟုလည်း ဆိုလေသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြင်ကွန်းမင်းသားနှင့် မြင်းခုံတိုင်မင်းသား ညီနောင်တို့ကို ကပ္ပလီကျွန်း ပို့ဗလဲယာမြို့သို့လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ကာလကတ္တားမြို့သို့လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဖန် ချူနာမြို့သို့ လည်းကောင်း၊ ပို့ဆောင်ထားလေသည်။
ချူနာမြို့မှတစ် ဖန် ဗာရာဏသီမြို့သို့ ပို့ထားခဲ့ပြန်လေသည်။
ထိုနောက် မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ပြင်သစ်ပိုင် ချန္ဒရာနဂိုမြို့သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားသည်။
ဗာရာဏသီမြို့မှ ချန္ဒရာနဂိုမြို့သို့ ထွက်ပြေးရာတွင် ခဝါသည် ကုလားအသွင်ဖြင့်တစ်မျိုး၊ ကူလီအသွင်ဖြင့် တစ်ဖုံခြေ လျင်ခရီးဖြင့် ပင်ပန်းကြီးစွာ သွားရောက်ခဲ့ရ၏။
ပြင်သစ်တို့နှင့်လည်း ဆက်သွယ်မိ၍ ချန္ဒရာနဂိုမြို့၌ ၁၈ လ နေပြီးလျှင် ပြင်သစ်တို့၏ အကူအညီကို ယူလျက် ဟိန္ဒူကုလားအသွင်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပိုင် ကာလကတ္တားမြို့ ဆိပ်ကမ်းမှ သင်္ဘောဖြင့် ပြင်သစ်ပိုင် ပွန်ဒီ ချယ်ရီမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ဗာရာဏသီ၌ ကျန်ရှိနေခဲ့သော ညီတော် မြင်းခုံတိုင် မင်းသား ကံတော်ကုန်လေ၏။
မြင်ကွန်းမင်းသားကြီးသည် ပွန်ဒီချယ်ရီမှ တစ်ဆင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက် နေထိုင်ခဲ့သေး၏။
ပြင်သစ်တို့က လိုလေသေးမရှိအောင် ပြုစု၍ ရိက္ခာ အလုံအလောက် ထောက်ပံ့၏။
မြင်ကွန်းမင်သားသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ကြာရှည်စွာ မနေဘဲ ပြင်သစ်နိုင်ငံပိုင်လည်းဖြစ် မြန်မာပြည်နှင့်လည်း နီးသော အင်ဒိုချိုင်းနားနိုင်ငံ ဆိုင်ဂွန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်၏။
ထိုအချိန်မှာ သီပေါပါတော်မူပြီ ၄ - ၅ နှစ် ခန့်အကြာ ခရစ် ၁၈၈၉ ခုနှစ် ဖြစ်၏။
အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ဂွန်မြို့သို့ ရောက်လေသည်။
မြင်ကွန်းမင်းသားကြီးသည် ဆိုင်ဂွန်မြို့တွင် ဘုရင်တစ်ဆူကဲ့သို့ ပိုင်ပိုင်စိုးစိုး စံနေတော်မူရသည် ဟူ၏။
ပြင်သစ်ဘုရင်ခံနှင့်များစွာ အကျွမ်းဝင်၍ များစွာ အခွင့်အရေးရသည်။
တစ်လလျှင် ပြင်သစ်ဒေါ်လာ ၈ဝဝဝ ရသည်ဆို၏။
ဆိုင်ဂွန်မြို့၌ စံနေတော်မူစဉ် မိဖုရားကား ညီတော် မြင်းခံတိုင် မင်းသား၏ မိဖုရား ဖြစ်၏။
မိဖုရားမှ ထိပ်တင်ကြီး၊ ထိပ်တင်လတ်ဟူသော သားတော် ၂ပါး ပါသည်။
ဆိုင်ဂွန်မြို့ရောက်မှ မြင်ကွန်းမင်းသားနှင့် သားတော် ထိပ်တင်လေးနှင့် သမီးတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်တော်မူသည်။
နောင်သော်ထိပ်တင်ကြီးနှင့် သမီးတော်ကို ထိမ်းမြားစေသည်။
ဆိုင်ဂွန်မြို့၌ စံနေတော်မူစဉ်၊ ခေါင်းကသာ ဆံပင်နှင့်ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ ကျန်တစ်ကိုယ်လုံး ပြင်သစ်အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်တော်မူ၏။
မြင်ကွန်းမင်းသားသည် အင်္ဂလိပ်၊ ဟင်ဒီ၊ ပြင်သစ်ဘာသာ စကားများကို စာနှင့်တကွ တတ်မြောက်သည် ဆို၏။
သားတော်များကိုလည်း ပြင်သစ်နေပြည်တော် ပါရစ်မြို့နှင့် အမေရိကန် နယူးယော့မြို့များသို့ စေလွှတ်ပညာသင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
ဤသို့ ဆိုင်ဂွန်မြို့တွင် စံနေစဉ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၈ ခုလောက်တွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျာမနီတို့ စစ်ဖြစ်သောအခါ အင်္ဂလိပ်တို့ အားလျော့နေသည်ကိုသိကာ လူစု၍ မြန်မာပြည်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် အားထုတ်ခဲ့၏။
အင်ဒိုချိုင်းနား ဘုရင်ခံ၏ သဘောတူချက်ဖြင့် မြင်ကွန်းမင်းသားနှင့် သားတော် ၃ ပါးတို့သည် လက်နက် လူသူတို့နှင့် မြန်မာပြည်သို့ချီတက်ခဲ့၏။
ရှမ်းကြီးနယ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ အောင်တော်မူ စေတီ တည်တော်မူ၏။
သို့သော် မြန်မာနယ်စပ်သို့ ရောက်ခါမှ ဆိုင်ဂွန် ဘုရင်ခံက ပြန်ခေါ်သဖြင့် မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ပြင်သစ်တို့ ကျေးဇူးမျက်နှာကို ထောက်ကာ ပြန်လှည့်ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုလေသည်။
မြင်ကွန်းမင်းသားသည် သက်တော် ၇ဝ ကျော်အရွယ်တွင် သားတော်များဖြစ်သောထိပ်တင်လတ်မင်းသား၊ ထိပ်တင်ကြီးမင်းသားတို့နှင့် မရှေးမနှောင်းပင် ဆိုင်ဂွန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား ကိုးကား Category:မြန်မာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ။
မြင်စိုင်းသည် ယခုအခါ ကျောက်ဆည်ခရိုင် ကျောက်ဆည်မြို့နယ် အတွင်း မထင်မရှားတည်ရှိသော ရွာတစ်ရွာဖြစ်၍၊ အင်းဝမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက် ၁၉ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
သက္ကရာဇ် ၆၄၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်လာ၍ ပုဂံပြည် ပျက်ပြီးသည့်နောက်တွင် မြန်မာ့အင်အားကို စုရုံးကာ မွန်ဂိုတရုတ်စစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် တွန်းလှန်ခဲ့သောမြင်စိုင်းသားမင်းညီနောင် ၃ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သူ အသင်္ခယာ စောယွန်း မင်းပြုသော မြို့ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဟောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြင်စိုင်းမြို့သည်ကား အနော်ရထာမင်းစောသည် တရုတ်၊ ရှမ်း၊ ယွန်းတို့နှင့် မရောစွက် မနှောင့်ယှက်စိမ့်သောငှာ သက္ကရာဇ်၃၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗန်းမော်ခရိုင် ကောင်းစင်၊ ကောင်းတုံမှစ၍ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ဆွာမြို့အထိ ခံမြို့ကြီး ၄၃ မြို့တည်ခဲ့ရာတွင်တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
မြင်စိုင်းမြို့သည် ပုဂံမင်းများလက်ထက်က မြစ်သား ၁၁ ခရိုင်ဟု ခေါ်အပ်သော လယ်တွင်း ၁၁ ရွာ တွင်ပါဝင်သည်။
မြစ်သား ၁၁ခရိုင်ကား စမုန်မြစ်၊ ပန်းလောင်မြစ်၊ ‌ေဇာ်ဂျီမြစ် တို့ဖြင့် တင့်တယ်လျက် ထိုမြစ်တို့ ၏ကျေးဇူးကြောင့် ထိုနယ်တွင် ကောက်ပဲသီးနှံ ဖွံ့ဖြိုးကြီးပွားသည်။
ထိုကြောင့် ထိုအရပ်သည် ပုဂံမင်းတို့၏ အားထားရာ တိုင်းခြေပြည်မြစ် ဖြစ်လေသည်။
ထိုအကြောင်းကြောင့်လည်း မင်းညီနောင် ၃ ပါး အားကောင်းနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။
တရုတ်တို့ ဝင်လာသောအခါ တရုတ်ပြေးမင်းဟု တွင်လာမည့် နရသီဟပတေ့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သည်မှစ၍ မြင်စိုင်းအရပ်သည်ထင်ရှားလာသည်။
မြင်စိုင်းကား နရသီဟပတေ့မင်းကြီးက မိမိထံ ခစားထမ်းရွက်လာသည့် မင်းညီနောင် ၃ ဦးအနက် အကြီးဆုံးအသင်္ခယာအား ပေးထားသောမြို့ဖြစ်၏။
နရသီဟပတေ့မင်းကြီးသည် အလတ်ရာဇသင်္ကြံကို မက္ခရာမြို့နှင့် အငယ်သီဟသူကို ပင်လယ်မြို့ အသီးအသီး ပေးထားသေးသည်။
သက္ကရာဇ် ၆၆၁ ခုနှစ်တွင် နရသီဟပတေ့၏ သား ကျော်စွာကို နန်းချပြီးနောက် မင်းညီနောင် ၃ ဦးတို့သည် မြင်စိုင်း၊ မက္ခရာ၊ ပင်လယ်တို့တွင် အသီးအသီး မင်းပြိုင် ပြုကြလေရာ၊ အကြီးဆုံးဖြစ်သူ အသင်္ခယာမင်းသည်မြင်စိုင်း၌ သက္ကရာဇ် ၆၆၂ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်း စိုက်ထူသည်။
သက္ကရာဇ် ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ညီတော် သီဟသူက ဆေးဖြင့် အန္တရာယ်ပြု၍ အနိစ္စရောက်သည်။
မင်းညီနောင်တို့မှာ အဖဘက်ကဒုတိယတ‌ကောင်းမင်းဆက်၏‌နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်‌သောဘိန္နကမင်းရဲ့အဆက်နွယ်၊ အမိ မြန်မာတို့မှ ပေါက်ဖွားကာဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများဖြစ်ကြပေသည်။
မြန်မာပြည်နှင့် မြန်မာလူမျိုတို့ကို တရုတ်စစ်ဘေးမှ ကာကွယ်ရမည့်တာဝန်နှင့် မြန်မာမင်းဆက်ကို ဆက်လက်ပြုစုရမည့်တာဝန်သည် သူတို့ ၃ ဦး၏ တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ယုံမှတ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြသည်။
ထိုကြောင့်လည်း ထိုခေတ်က စည်ပင်ဝပြောသည်။
မြင်စိုင်းမြို့သည် ကောင်းစားခဲ့စဉ်က ပန်းမာလ်ဥယျာဉ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်သည်။
ပြောင်ခင်း၊ လူးခင်းတို့ဖြင့် စိမ်းစိုသည်။
တောင်ထွတ် တောင်ထိပ်တို့သည် ဘုရားတန်ဆောင်း ကျောင်းပြာသာဒ်တို့ဖြင့် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသည်။
အိမ်တော် နန်းတော်တို့ဖြင့် ခမ်းနားသည်။
ဤသည့်အကြောင်းများကို တာဝတိံသာ၊ နတ်ရွာလော၊ နတ်ရွာလော အစချီသည့် မြင်စိုင်းငါးစီးရှင် ကာချင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ကျောက်ဆည်ခရိုင်တစ်ခုလုံးကို ၉ ခရိုင်ဖွဲ့တော်မူ၍ လယ်တွင်းကိုးခရိုင်ခေါ်တွင်စေခဲ့ရာ၊ ထိုအခါ မြင်စိုင်းသည် ခရိုင်မြို့စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
ယခုအခါ မြင်စိုင်းကားမြို့ပျက်မြို့ဟောင်းဖြစ်၍ မြို့ရိုးပျက်များကို တွေ့နိုင်ပေသေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ။
မြင်မှုပညာ။
မျက်လုံးအိမ် နောက်ပိုင်းရှိ ရက်တီးနားခေါ် အလွန် သိမ်မွေ့နူးညံ့သော မြင်လွှာပေါ်သို့ အလင်းရောင် ရောက်ရှိလာသည့်အခါမှ မြင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မြင်လွှာသည် ကင်မရာခေါ် ဓာတ်ပုံရိုက် ကရိယာတွင် အသုံးပြုသည့် ကော်ပြားနှင့် တူပေသည်။
မျက်စိ မှန်ခုံးကိုဖြတ်၍ မျက်စိထဲသို့ဝင်လာသော အလင်းရောင်သည် မြင်လွှာပေါ်သို့ ကျရောက်လာသည့်အခါ ထိုမြင်လွှာပေါ်တွင် ဝတ္ထု၏ရုပ်ပုံကို စောက်ထိုး ထင်ပေါ်စေလေသည်။
အချို့ ဓာတ်ပုံရိုက် ကရိယာများတွင် အလင်းရောင် ကောင်းစွာရ၍ ရိုက်လိုသည့် ပစ္စည်း၏ ပုံသည် ပြတ်ပြတ်သားသားနှင့်ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်စေရန မှန်ဘီလူးကို ရှေးတိုး နောက်ဆုတ် ပြုလုပ်ပေးရသည်။
မျက်စိတွင်မူကား ကြည့်လိုသည့် ဝတ္ထုပစ္စည်းကိုထင်ရှားစွာ မြင်စေရန် ရှေးတိုးနောက်ငင် မပြုလုပ်ရဘဲ မျက်စိမှန်ခုံး၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို သာ ပြောင်းပေးရသည်။
ဝတ္ထုပစ္စည်းတစ်ခုသည် အနီးတွင် ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ အဝေးတွင် ရှိသည်ဖြစ်စေ သာမန် မျက်စိသည် ယင်းကို ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်အောင် မြင်လွှာပေါ်၌ ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည်။
ဤသို့ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခြင်းကို အမြင်လိုက်လျောခြင်း ဟုခေါ်သည်။
မျက်စိမှန်ခုံး၏ ရှေ့ပိုင်းတွင် အက်ကွီယပ်ဟျူးမားခေါ် အရည်ကျဲတစ်မျိုဖြင့် ပြည့်နေ၍ နောက်ပိုင်းတွင်ကား ဗစ်ထရီယပ်ဟျူးမား ခေါ် ကြည်လင်သော အရည်ပျစ်ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိ နေသည်။
မြင်လွှာသည် အလင်းမိလွယ်သော ဖလင်ကော်ပြား ကဲ့သို့ဖြစ်၍ မျက်စိတွင် အလွန်အံ့0x100သဖွယ်ကောင်းသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုမြင်လွှာတွင် သန်းပေါင်းများစွာသော အလွန်သေးငယ်သည့် ဆဲလ်ကလေးများရှိရာ၊ ယင်တို့သည် အလင်းရောင် တိုက် ရိုက်ကျရောက်ရာ အပိုင်းများဖြစ်သည်။
ယင်းဆဲလ်ကလေးများသည် နှစ်မျိုးရှိ၏။
တစ်မျိုးမှာ သေးသွယ်ရှည်လျားသောကြောင့် အချောင်း များဟု ခေါ်သည်။
ဆဲချောင်းများသည် မှုန်သော အလင်းရောင်တွင် မြင်နိုင်စွမ်း ရှိသော်လည်း ပြင်ပလောကကို ထင်ထင်ရှားရှားမတွေ့နိုင်ချေ။
အခြားတစ်မျိုးမှာ ကတော့ပုံ ဆဲလ်များဖြစ်ကြသည်။
မြင်လွှာ တစ်ခုလုံးတွင် ဆဲကတော့များ ခုနစ်သန်းခန့် ရှိသည်။
ဆဲလ် ကတော့များသည် အရောင်နှင့် သေးငယ်သောအရာများကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း မြင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။
ဆဲလ်ချောင်း များသည် ညဉ့်အခါကြီးသော အရာဝတ္ထုများကို မြင်အောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်သော်လည်း အရောင်နှင့် သေးငယ်သော အရာများကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်နိုင်အောင် မပြုလုပ်နိုင်ချေ။
အချောင်းနှင့် ကတော့များသည် ဦးနှောက်နှင့် အမြင် နာဗ်ကြောက ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ သည် အလွန်သေးငယ်သော အစက်ကလေးတစ်ခုကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်အောင် ကြည့်သည့်အခါ ထိုအစက်ကလေး၏ ရုပ်ပုံသည် မြင်လွှာအလယ်ရှိ အဝါစက်ပေါ်တွင် ကျရောက်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဤအဝါစက်ကလေးသည် ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ထင်ရှားစွာ မြင် နိုင်သော အပိုင်းဖြစ်သည်။
ယင်းအဝါစက်ကလေးတွင် အချောင်းများ လုံးဝမပါဘဲ ကတော့များသာ အမြောက်အမြား ရှိ၏။
ဝတ္ထုပစ္စည်း အသေးဆုံး မည်မျှအထိ မြင်နိုင်မှုသည် အဝါစက်တွင်ရှိသော ဆဲလ်ကတော့များ၏ အရွယ် ပမာဏပေါ်တွင်တည်သည်။
ညဉ့်အချိန်မှုန်မွှားမွှား ကြယ် တစ်လုံးကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြည့်သည့်အခါ မြင်ရမည်မဟုတ်ချေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကြယ်၏ ရုပ်ပုံသည် ဆဲလ်ချောင်းများရှိသော အဝါစက် ချိုင့်ကလေးတွင် ကျနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကြယ်၏ ဘေးတစ်ဖက်သို့ အနည်းငယ်ပြောင်း၍ ကြည့်လိုက်သည်ရှိသော် ကြယ်၏ ရုပ်ပုံသည် ဆဲလ်ချောင်းများရှိသော မြင်လွှာပိုင်းပေါ်သို့ကျရောက်သွားသဖြင့် ကြယ်ကို ကောင်းစွာ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။
ဆဲလ်ချောင်းများတွင် အရောင်ပြောင်းသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးရှိ၏။
ဤအရောင်ပြောင်းသော ပစ္စည်းကြောင့် ဆဲလ်ချောင်းများမြင်နိုင်သည် ၊ ဤအရောင်ပြောင်းပစ္စည်းသည် အလင်းရောင်ပြင်းပြင်းနှင့် တွေ့လိုက်သောအခါ အရောင်ပျက်ကာ အဝါရောင် ဖြစ်သွားပြီးလျှင် အသုံးမကျ ဖြစ်သွားတတ်သည်။
ထိုအခါ ဗီတာမင် အေ ကို ရက် ကြာကာ စွဲစားသွားလျှင် ပြန်၍ ကောင်းလာတတ်သည်။
ရက်ကြာကြာ စွဲစားသည်တိုင် ပြန်မကောင်းလာလျှင် အလင်းရောင်မှုန်မှုန်တွင် ကောင်းစွာမမြင်နိုင်ချေ။
ဤအခြင်းအရာကို ကြက်မျက်သင့်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။
အလင်းရောင်သည် မျက်ဆန်မှတစ်ဆင့် မျက်စိထဲ သို့ဝင်၏။
အလင်းရောင်မှုန်လျှင် မျက်နက်ဝန်းသည် ကျယ်လာ၍ အလင်းရောင်ကို ပို၍ ခံယူ၏။
အလင်းရောင် တောက်ပလျှင် မျက်နက်ဝန်းသည် မလိုသော အလင်းရောင်ကို ဖယ်ရှားရန် ကျဉ်းလာတော့၏။
ဝင်လာသော အလင်းရောင်ကို မျက်စိမှန်ခုံးက မြင်လွှာတွင် ရုပ်ပုံ ထင်ထင်ရှားရှား ပေါ်လာအောင် ကျဉ်းလိုက် ကျယ်လိုက် ပြုလုပ်ပေး သည်။
အနီးမြင်တွင် မျက်လုံးသည် ရှေ့မှနောက်သို့ရှည်၏။
မျက်စိမှန်ခုံးသည် အနီးရှိဝတ္ထုပစ္စည်းများမှ ပြန်ဟပ်သော အလင်းရောင်ကို မြင်လွှာပေါ်သို့ ထင်ထင်ရှားရှား ပို့နိုင်သည်။
သို့သော် အဝေးရှိ အရာဝတ္ထုများမှ အလင်းရောင်ကိုကား ထင်ရှားအောင် မပြုလုပ်ပေးနိုင်သဖြင့် အဝေးကို မမြင်နိုင်ချေ။
အဝေးမြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်များတွင် မျက်လုံးသည် ရှေ့မှနောက်သို့ တိုနေ၏။
အဝေးနှင့် အနီးနှစ်နေရာစလုံးမှ အရာဝတ္ထုများမှ ပြန်ဟပ်သော အလင်းရောင်သည် မြင်လွှာနောက်ပိုင်း တစ်နေရာ၌ ရုပ်ပုံ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။
အဝေးမြင် မျက်စိမှ မှန်ခုံးများသည် အရာဝတ္ထုနှစ်မျိုးစလုံးကို မြင်အောင် မပြုလုပ်နိုင်ပေ။
အခြေအနေ အကောင်းဆုံးအခါတွင် လူတစ်ယောက်သည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို မြင်ရန် စက္ကန့်ပိုင်းမျှအချိန်ယူရ၏၏။
အလင်းရောင်နည်း၍ ထင်ထင်ရှားရှား မမြင်ရသည့်အခါမျိုးတွင် အရာဝတ္ထုကို မြင်နိုင်ရန် ပို၍ အချိန်ယူရ၏။
မော်တော်ယာဉ် မောင်းသည့်အခါ၌ အထူးသဖြင့် ညဉ့်အချိန်တွင် အရာဝတ္ထုကို မြင်အောင် ကြည့်ရသည့်အချိန်သည် အရေးကြီးလှပေသည်။
နေ့အချိန်ထက် ညဉ့်အချိန်တွင် အရာဝတ္ထုကို မြင်အောင် ကြည့်ရသည့်အချိန်သည် ပိုသောကြောင့် မတော်တဆ ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားတတ်လေသည်။
မျဉ်းအမည် ထူထူနှစ်ချောင်းကို စက္ကူတစ်ချပ်ပေါ်တွင် တစ်လက်မ၏ အပုံတစ်ထောင်ပုံ လေးပုံမျှခြား၍ ဆွဲထားပြီး လျှင် လူတစ်ယောက်သည် အခြေမှန်မျက်စိဖြင့် ၁၄ လက်မခွာ၍ ကြည့်လျှင် ထိုမျဉ်းမည်းထူထူ နှစ်ကြောင်းကို ခွဲခွဲခြားခြားမြင်နိုင်သည်။
ဤသို့မြင်နိုင်ခြင်းမှာ အလင်းရောင်ကောင်းစွာ ရရှိသော အခါမှသာ ဖြစ်နိုင်သည်။
အလင်းရောင်နည်းလာသည်နှင့်အမျှ ထိုမျဉ်းနှစ်ကြောင်း ကို ခွဲခွဲခြားခြား မြင်နိုင်အောင် ချဲ၍ ချဲ၍ ပေးရပေမည်။
အကယ်၍ ထိုမျဉ်းနှစ်ကြောင်းကို မွဲပြာရောင် စက္ကူပေါ်တွင် ဆွဲထားပါက နောက်ခံတွင် ခွဲခြားမှု နည်းသောကြောင့် ယင်းတိုကို မျဉ်းနှစ်ကြောင်းကဲ့သို့ မြင်ရအောင် ပို၍ပင် ချဲပေးရဦးမည်။
ထိုကြောင့် မြင်မှုသည် ရရှိသော အလင်းရောင် ပမာဏနှင့် အရာဝတ္ထု၏ ပတ်ဝန်းကျင် နောက်ခံ ခွဲခွဲခြားခြား ရှိမှုတို့ပေါ်တွင် တည်ကြောင်းသိရလေသည်။
စာဖတ်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာသည် အလင်းရောင် အများဆုံးသော ပြတင်းပေါက်နားတွင် ဖြစ်သည်။
ထိုနေရာ၌ အလင်း ရောင်သည် စာရွက်ပေါ်သို့ အများဆုံး ကျရောက်သည်။
လူများသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ကြည့်လျှင် မျက်စိနှစ်လုံးစလုံးကို အသုံးပြု၍ ကြည့်ကြသည်။
မျက်စိကြွက်သားများနှင့် မျက်စိမာိးသည် အခြေမှန်ဖြစ်ခဲ့လျှင် မျက်စိနှစ်လုံးစလုံးဖြင့်သာ ကြည့်တတ်ကြသည်။
ဤအမြင်မျိုးကို မျက်စိနှစ်ဖက်အမြင် ဟုခေါ်သည်။
မျက်စိနှစ်ဖက်အမြင်သည် တစ်ဖက်အမြင် ထက် ကျေးဇူးများသည်။
ကလေးသည် အသက် ၆ နှစ် အရွယ် ရောက်ရှိလာသည့်အခါ သူ၏ မျက်စိအမြင်သည် အစွမ်းကုန်အခြေလောက်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။
သို့သော် ထိုထက်လွန်သည့် တိုင်အောင်ပင် သူ၏မျက်စိကို မှန်အောင်အသုံးမပြုနိုင်သေးချေ။
ထိုကြောင့် ဤအချိန်တွင် မျက်စိကို အားစိုက်၍ပြုလုပ်ရသော အလုပ်ဟူသမျှကို ရှောင်ရှားရန် အရေးကြီးလှပေသည်။
လူငယ်မျက်စိများတွင်ရှိသော မှန်ခုံးများသည် အလွန်ရုန်းကန်တတ်သည်။
လူငယ်များသည် မိမိတို့၏ မျက်စိများသို့ အလွန်နီးစွာ ကပရောက်လာသော အရာဝတ္ထုများကို မြင်နိုင်အောင် မှန်ခုံးများ၏ အရွယ်ကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်ကြသည်။
အသက်အရွယ်ကြီးရင့် လာသည်နှင့်အမျှ မှန်ခူဲဒမျယဒ၊ ဂူန်ဒငန်မှုသည်လည်း နည်း၍ သွားရာ အမြင်လိုက်လျောခြင်း သည်လည်း ယုတ်လျော့သွား လေသည်။
လူငယ်များသည် အရာဝတ္ထုများကို မျက်စိနားကပ်၍ ကြည့်နိုင်ကြသောကြောင့် စာဖတ်သည့်အခါ စာအုပ်ကို မျက်စိနားကပ်၍ ဖတ်လေ့ရှိကြသည်။
ဤအလေ့သည် မျက်စိအား ဥပဒ်ဖြစ်စေသောကြောင့် ရှောင်ရှားသင့်သည်။
အသက်ကြီးရင့်လာသည့် အခါ မျက်စိများသည် ချွတ်ယွင်းလာသဖြင့် မှန်ခုံးများတွင် ရုန်းကန်မှု အလွန်နည်းသွားလေသည်။
ဒုတိယအရွယ် လွန်မြောက်သည့်အခါ လူများသည် မျက်မှန် ဆောင်ရတော့၏။
သက်ကြီးမျက်စိများတွင် မျက်ကြည်တစ်ဝိုက်၌ အဖြူဝိုင်းတစ်ခု ရှိတတ်သည်။
သို့သော် စိတ်ပူပင်စရာ မဟုတ်ချေ။
အတွင်းတိမ်နှင့် မျက်ရှေ့ခန်းနာ စသော မျက်စိရောဂါများသည် ဒုတိယအရွယ် လွန်မြောက်သော သက်ကြီးများတွင် ဖြစ်တတ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ကိုးကား Category:ပညာ။
မြင်းခင်းသဘင်သည်ကား ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က ပြာသိုလတွင် ကျင်းပမြဲဖြစ်သော ရာသီပွဲတော်ဖြစ်၏။
ဤသဘင်ကိုမြင်ခင်းစက်သွင်းသဘင်တော်ပွဲ၊ သို့မဟုတ် မြင်းခင်းစက်ထိုးပွဲ ဟုလည်းခေါ်သည်။
ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်တွင် စစ်ပွဲများ၌ ဆင်စီး၊ မြင်းစီးချင်း၊ စစ်ထိုးတတ်ကြကြောင်း ရာဇဝတ် ကျမ်းများ၌ လည်းကောင်း၊ အရေးတော်ပုံ ကျမ်းများ၌လည်းကောင်း ဆိုခဲ့ကြလေသည်။
ထိုအခါက မင်းနှင့်တကွ မင်းညီမင်းသား ဗိုလ်မှူးတပ်မှူးစသည် တို့သည် ဆင်စီး၊ မြင်းစီး၊ လေးမြား၊ လှံဓားအတတ်တို့ကို ပိုင်နိုင်စွာ ကျွမ်းကျင်ကြသည်ဟုဆိုသည်။
ကျွမ်းကျင်အောင် အလေ့အကျင့်၌ စိတ်ပျော်မွေ့ခြင်းရှိအောင် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ပြာသိုလတွင် ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပ၍ မင်းမိဖုရားတို့က ခြီးမြှင့်တတ်ကြသည်မှာ အထင်အရှား ဖြစ်သည်။
မြင်းခင်းစက်သွင်းသည် ဆိုသည်မှာ မြင်းကို ကျင်လျင်စွာ အပြေးစီးယင်း ထူထားသော စက်တိုင်တွင် အဆင့်ဆင့်ရှိသော စက်ဝန်းများကို မှန်အောင် လှံလျင် ပစ်သွင်းသောသဘောပင် ဖြစ်တန်ရာသည်။
မင်းညီမင်းသား အမှူးအမတ်တို့သည် မျဉ်းမောက်တို စစ်ဝတ်တန်ဆာများ ဆင်ယင်လျက် မြင်းကြိုးကစုံပါရှိသော မြင်းကိုစီး၍ လှံလျင်ကိုပစ်ကြသည်။
လှံလျင်ကို လှံတိုဟူ၍လည်းခေါ်လေသည်။
လှံလျင်ပစ် လက်တည့်သူသည် ရှေးမြန်မာစစ်ပွဲများ၌ အရေးပါမည့်သူ ဖြစ်နိုင်လေသည်။
ဆင်စီးချင်းထိုးသည်၊ မြင်းစီးချင်းထိုးသည်ဆိုရာ၌ တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် လှံလျင်လွှတ်၍ တိုက်ခြင်းမျိုးလည်း ပါလေသည်။
အလောင်းမင်းတရား အရေးတော်ပုံကျမ်းတွင် ခင်ဦးစား ဦးချစ်ညိုနှင့် သေနတ်ဝန်တို့ လှံလျင်လွှတ်၍ မြင်းစီးချင်းတိုက်ကြပုံကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးမှတ်ခဲ့လေသည်။
ငါနှင့် မြင်းစီးချင်း ကစားကြမည်။
ယောက်ျားကောင်းထွက်ခဲ့စေ ငချစ်ညို ဆိုလျှင်၊ မင်းကျော်ဗညားထွက်သည်ကို ငမြတ်ထွန်းငယ်နှင့် ငါတိုက်ဘက်မတန်။
ငါ့လှံသာ သွေးစွန်းတော့မည် ဆိုသဖြင့်၊ မုဆိုးခြုံဗိုလ် မင်းလှမင်းတောင် ထွက်ပြန်သည်ကိုလည်းငထွန်ငယ် ငါ့လက်စဉ်းကို ငစဉ့်ကိုမှာ နေကြစဉ်ပင် နင်အသိဖြစ်သည်။
ငါနှင့် ဘက်မတန်ဆိုပြန်၍၊ ယင်းမကန်ဗိုလ်၊ ယင်ပါဗိုလ်တို့ မြင်းနှစ်ဆယ်သား အသီးသီး ထွက်ကြသည်ကိုလည်း မဖက်မပြိုင်လို၊ သေနတ်ဝန်ဆိုသူသာ ထွက်လာစေဆို၍ သေနတ်ဝန်ထွက်ရာတွင်မှ သည်ခါ ယောက်ျားချင်းတွေ့ရတော့မည်။
ကိုတို့မှာ ပွဲကြည့်၍သာနေ။
သေနတ်ဝန်နှင့် ငါနှင့်တန်စေ၊ ကြုံးဝါးသံပ၍ မြင်းကိုအကုန်လွှတ်၍ ခြေတစ်ဖက်ထောင်လျက် ရပ်၍ စီးသည်။
ပက်လက်အိပ်၍စီးသည်။
ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေလျက် စီးသည်။
မြင်းနံပါး၌ ကပ်လျက်စီးသည်။
လှံကို လက်ဝဲလကျာ် ဘယ်ညာလဲ၍ စီးသည်။
သေနတ်ဝန်မူကား လှံမကို ချိန်ဆကာနေသည်။
ငချစ်ညိုလည်း စီးနည်းအထွေထွေပြီးလျှင် လှံလျင်နှင့် လွှတ်လိုက်သည်။
သေနတ်ဝန်၏ လှံရိုးကို ခတ်မိချေ၏။
ဤကား မြင်းစီးချင်း တိုက်ပုံတစ်မျိုးဖြစ်လေသည်။
ဤတိုက်ပုံမျိုး ရှိသည်ကို ထောက်လျှင် ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်တွင် ရွှေမြို့တော် အစ ကျေးလက်များ၌ပင် လှံလျင်ပစ် အလေ့အလာ အကြံအစည် ခေတ်စားမည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။
ပြာသိုလရောက်သည့် အခါတိုင်း မြင်းခင်းစက်သွင်းပွဲ ကျင်းပမြဲ ရှိသည် ဆိုသည်မှာ ထိုအလေ့အလာ အကြံအစည်ကို အားပေးလိုသော သဘောပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်လေသည်။
သီပေါမင်းလက်ထက် မြင်းခင်း စက်သွင်းပွဲ ကျင်းပပုံကို ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး တတိယအုပ်၌ အောက်ပါအတိုင်း ဆိုခဲ့လေသည်။
ယင်းသည့်(၁၂၄ဝ ပြည့်နှစ်) ပြာသိုလပြည့်ကျော် နှစ်ရက်နေ့၊ ရှေးမင်းတကာတို့လက်ထက်၊ ဗျူဟာသဘင် စီစဉ်ကျင်းပမြဲဖြစ်သော ဆင် မြင်း ရထား လေးမြား စသော မင်းမှုဝိဇ္ဇာ အတတ်မျိုးတို့၌ အကျုံးဝင်သော ဆင်ခင်း မြင်းခင်း စက်သွင်းသဘင်တော် ကျင်းပရန်ကို ရွှေနန်း​တော်အတွင်း မြေနန်းတော် လက်ဝဲဘက်တွင် အမြင့် တစ်ဆယ့် ငါးတောင်ကစ၍ နှစ်ဆယ်၊ နှစ်ဆယ့် ငါးတောင်၊ သုံးဆယ်၊ ငါးဆယ်၊ အနောက်က အရှေ့သို့ အတည့်အတန်း စက်တိုင် ငါးစိုက်ထူပြီးလျှင် မြေနန်းတော်ဦး မင်းတက်သက္ကဒါန် လှေကားတော်မြောက် စံတော်မူရန် တဲကန္နား ဖျင်းတော် ဆောက်လုပ်၊ ပိတ်ဖြူမျက်နှာကြက်၊ ဗိတာန်ကြာ ယပ်၊ လှဇရွဲကြက်လုပ်၊ ဆွဲဆင်အသင့်ရှိစေ၍၊ ပြာသို လပြည့်ကျော် သုံးရက်နေ့တိုင် မင်းညီမင်းသား၊ ဝန်ကြီး၊ အတွင်းဝန် ဝင်းတော်မှူး၊ မှူးတော် မတ်တော်၊ လက်သုံးတော်၊ လက်စွဲတော်တို့ သနားတော်မြတ်ခံရသည့် မျဉ်းမောက်တို စစ်ဝတ်တန်ဆာ ဆင်ယင်ပြီးလျှင် မြင်းကြိုးကစုံများကို စီးနင်း၍၊ တစ်ကိုယ်လျှင် ဆယ်ခေါက်က လှံလျင် ဆယ်စင်းစီ ကုန်အောင် ထိုးကြရသည်။
မင်းညီ မင်းသားများမှာ မျဉ်းတို မျဉ်းရှည် စစ်ဝတ်တန်ဆာ အဆင်အယင်နှင့်၊ ပေါင်းထုပ်ပုဝါ ပေါင်း၍ ထိုးကြရသည်။
ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း သခင်ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး ဘုရားမှာ အဖိုးအနဂ္ဃထိုက်တန်သော ရတနာ အပေါင်းတို့ဖြင့်ပြီးသော မျဉ်းမောက်တို စစ်ဝတ်တန်ဆာ ဆင်ယင်တော်မူပြီးလျှင် အသျှင်မိဖုရား ခေါင်ကြီးနှင့်တကွမင်းမိဖုရား မောင်းမမိဿံ ခြံရံတော်မူလျက် မြေနန်းတော်အတက် ကန္နားဖျင်းတဲတော်သို့ ထွက်စံကြည့်ရှုတော်မူသည်။
စက်ထိုး သဘင် တော်တွင် စက်စွဲသည့် မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော်၊ လက်သုံးတော်၊ လက်စွဲတော်တို့မှာ တလက်စွဲလျှင်၊ ငွေပွင့်ထိုး ပန်းပုဝါတစ်၊သဇင်ပန်းခိုင် တစ်စီ သနားတော်မူသည်။