kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့ပြင် ဒေါင်လိုက်ရိုးများ (၈ဝ)နှင့် ဆက်တွဲအရိုး (၁၂၆)ရိုး တို့ဟူ၍ (၂)ပိုင်း ခွဲထားသည်။
ဒေါင်လိုက်ရိုး (၈ဝ)နှင် ဦးခေါင်းခွံရိုးမှာ (၂၈)ရိုသေးသည်။
လူ့အရိုးဖွဲ့စည်းပုံကို နောက်ဘက်မှမြင်ရပုံ Cranial Bones ဦးနှောက်အားဖုံးထားသည့်အရိုးများ ခေါင်းဘေးရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Parietal) နားထင်ရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Temporal) နဖူးရိုး (အရေအတွေက်-၁) (Frontal) နောက်စေ့ရိုး (အရေအတွေက်-၁) (Occipital) မျက်လုံးအတွင်းရိုး (အရေအတွေက်-၁) (Ethmoid) နားထင်နှင့် မျက်လုံးကြားရိုး (အရေအတွက်-၁) (Sphenoid) Auditory Ossicles နားနှင့်ပတ်သက်သည့်အရိုးများ မဲလီယပ်စ် (အရေအတွေက်-၂) (Malleus) အင်းနပ်စ် (အရေအတွေက်-၂) (Incus) စတေးပိစ် (အရေအတွေက်-၂) (Stapes) ဟိုင်းဝိုက် (အရေအတွေက်-၁) (Hyoid) ခါးရိုးမကြီး (Vetebral Column) လည်ပင်းရိုး (အရေအတွေက်-၇) ( Cervical vertebrae) ရင်ခေါင်းရိုး (အရေအတွေက်-၁၂) (Thoracic vertebrae) ခါးရိုး (အရေအတွေက်-၅) (Lumbar vertebrae) တင်ပါးရိုး (အရေအတွေက်-၁) (Sacrum) အမြီးပိုင်းရိုး (အရေအတွေက်-၁) (Coccyx) (ဗာတီဘရယ်-ကော်လံ) အကောက်လေးခု ၁။
လည်ပင်းပိုင်းအကောက် (ဆာဗိုက်ကယ်-ကာ့ဖ်) ၂။
ရင်ခေါင်းပိုင်းအကောက် (သိုရက်ဆစ် ကာ့ဖ်) ၃။
ခါးပိုင်းအကောက် (လမ်းဘား-ကာ့ဖ်) ၄။
တင်ပိုင်းအကောက် (ဆေခရယ်-ကာ့ဖ်) Thoracic Cage ရင်ခေါင်းအုံ ရင်ညွန့်ရိုး (အရေအတွေက်-၁) (Sternum (1) စတာနမ်၊ ) (နှစ်ပိုင်းရှိသည်။
) နံရိုးများ (Ribs) ၁၂ စုံရှိသည်။
လက်အုံပိုင်း (Pectoral girdles (ပက်တိုရယ်-ဂါဒယ်)) ကလက်ဗီကယ်၊ ညှပ်ရိုး(အရေအတွေက်-၂) (Clavicle) လက်ပြင်ရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Scapula၊ စကက်ပြူလာ၊ (တောင်ပံ)) လက်အရိုးများ လက်မောင်းရိုး (၂) (Humerus-2) လက်ဖျံအပြင်ရိုး (၂) (Radius-2) လက်ဖျံအတွင်းရိုး (၂) (Ulna-2) လက်ကောက်ဝတ်ရိုး (၁၆) (Carpals-16) လက်ဝါးအတွင်းရိုး (၁ဝ) (Metacarpals-10) လက်ချောင်းအရိုး (၂၈) (Phalanges-28) ခြေထောက်ပိုင်းအရိုးများ (Lower Extremity) ပေါင်ရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Femur ) ခြေသလုံးအတွင်းရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Tibia) ခြေသလုံးအပြင်ရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Fibula) ဂုံညင်းရိုး (အရေအတွေက်-၂) (Patella) ခြေခြင်းဝတ်ရိုး (အရေအတွေက်-၁၄) (Tarsals) ခြေဖဝါးရိုး (အရေအတွေက်-၁ဝ) (Metatarsals) ခြေချောင်းကလေးများ (အရေအတွေက်-၂၈) (Phalanges) တစ်ချောင်းဆီရှိသော အရိုးများ တင်ပဆုံရိုးကွင်း (Pelvic Girdle (ပဲလဗစ်ဂါဒယ်) ) တင်ပဆုံနောက်နှင့် အပေါ်ပိုင်းရိုး (Ilium (အီလီယန်) ) ခါးဘေးဘက် နှင့် ပေါင်ထိပ်ရိုးနေရာ (Iliac crest (အီလီယက်-ခရက်စ်) ) ထဆီးစပ်ဘေးရိုး (Iliac crest (အီလီယက်-ခရက်စ်) ) ပေါင်ရိုးကဆက်သည့်နေရာရှိ အရိုး (Asetabulum (အဆက်တဗျူလမ်) ) ဆီးစပ်ရိုး (Pubis (ပြူးဗစ်) ) Reference Category:ခန္ဓာဗေဒ Category:သိပ္ပံ။
အတ္တလန္တာမြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄၂၀,၀၀၃ ဦး ရှိသည်။
အတ္တလန္တာ မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသတွင် လူဦးရေ ၅,၂၆၈,၈၆၀ ဦး ရှိသဖြင့် အမေရိကန် တောင်ပိုင်းတွင် တတိယမြောက်လူဦးရေ အများဆုံးဒေသဖြစ်ပြီး အမေရိကန် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် နဝမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်သည်။
နေခါးပတ် (Sun Belt) ဒေသတွင် ရှိသော အခြား မြို့ပြများကဲ့သို့ပင် အတ္တလန္တာ၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၀ နှစ်များမှ စတင်၍ တိုးပွားလျက် ရှိပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကြားတွင် လူဦးရေ ၁.၆ သန်းမျှ တိုးပွားလာသည်။
အတ္တလန္တာသည် ထိပ်တန်း စီးပွားရေး မြို့တစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အဝေးပြေးလမ်း၊ ရထားလမ်းနှင့် လေကြောင်းလမ်းတို့ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့တောင်ပိုင်း၏ အဓိက ဆက်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ကိုကာကိုလာ ကုမ္ပဏီ၊ ဟုမ်းဒီပို့၊ အေတီအင်န်တီ၊ ယူပီအက်စ်၊ ဒယ်လ်တာ လေကြောင်းလိုင်း နှင့် တန်နာ ကဲ့သို့သော ကော်ပိုရေးရှင်းများ၏ ရုံးချုပ်သည် အတ္တလန္တာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
အတ္တလန္တာသည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဖော်ကျွန်း ၅၀၀ ကုမ္ပဏီများ စုဝေးရာတွင် စတုတ္ထမြောက် အများဆုံးဖြစ်သည်။
ဖော်ကျွန်း ၁၀၀၀ ကုမ္ပဏီများထဲမှ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများသည် အတ္တလန္တာ မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် ရှိသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် အတ္တလန္တာမှ စုစုပေါင်း ထုတ်ကုန်ပမာဏ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၇၀ ဘီလီယံခန့်မျှ ရှိသည်။
ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် စီးပွားရေး ထွက်ကုန်၏ ၃ ပုံ ၂ပုံမျှ ရှိသည်။
ဟတ်ဒ်ဖီးလ် ဂျက်ဆန် အတ္တလန္တာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ စ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုပ်အများဆုံး လေဆိပ်အဖြစ် ရှိ နေခဲ့သည်။
ဘာစီလိုနာမြို့သည် စပိန်နိုင်ငံ၊ ကတလိုနီယာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး စပိန်နိုင်ငံ တစ်ခုလုံးတွင် မက်ဒရစ်မြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ဧရိယာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၁၀၁.၄ ကီလိုမီတာ (၃၉ စတုရန်းမိုင်) တွင် လူဦးရေ ၁,၆၂၁,၅၃၇ ဦးမျှ ရှိသည်။
ဘာစီလိုနာ မြို့ပြ ဒေသသည် ဘာစီလိုနာ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်နိမိတ်၏ ပြင်ပ ထိတိုင်အောင် ပင် ရှိပြီး လူဦးရေ ၄ သန်း ၂ သိန်းမှ ၄သန်း ၅သိန်း ကြားတွင် ရှိသည်။
ဥရောပသမဂ္ဂ နယ်မြေ အတွင်းတွင် တွင် ဆဌမမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဒေသဖြစ်သည်။
ဟောင်ကောင်ရှိ ဂျွန်ဟွဆည် ရေလှောင်တမံ (Reservoir) ဆိုသည်မှာ သဘာဝအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ လူတို့ပြုလုပ်ထားသည့် ရေသိုလှောင်ရာ ကြီးမားသည့် ကန်မျိုးကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းတို့ကို အုတ်ကျောက် ဘိလပ်မြေ စသည်တို့ကို ဆောက်လုပ်ရေး နည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ် အသုံးပြု၍သော်လည်းကောင်း၊ မြေကို တူးဖော်၍သော်လည်းကောင်း၊ ဆည်တစ်ခုတည်ဆောက်၍သော်လည်းကောင်း မြစ်ဝှမ်းများအား တာတမံတုတ်၍သော်လည်းကောင်း ရေကို သိုလှောင်စုဆောင်းကြသည်။
၎င်းရေလှောင်တမံကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Reservoir ဟုခေါ်ပြီး တစ်ခါတရံတွင် ရေနံတွင်း သို့မဟုတ် ရေတွင်းကဲ့သို့သော မြေအောက်ရေလှောင်တမံများအား ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုခြင်းခံရသည်။
ရေလှောင်တမံများကို သောက်သုံးရေ ရရှိရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေ ရရှိရန်အတွက်လည်းကောင်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် တည်ဆောက်ကြသည်။
ရေလှောင်တမံအမျိုးအစား ရေလှောင်တမံများအား သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ပထမတစ်မျိုးမှာ မြစ်ဝှမ်းဆည်ဖို့ ရေလှောင်တမံဖြစ်သည်။
၎င်းသည် သဘာဝမြေမျက်နှာပြင်အား အမှီပြုနေသည့် မြစ်ဝှမ်းတွင်တည်ဆောက်ထားသည့် ရေလှောင်တမံဖြစ်သည်။
ဆည်များသည် များသောအားဖြင့် သဘာဝအလျှောက် အောက်သို့စီးဆင်းနေသော မြစ်ဝှမ်း၏ ကျဉ်းမြောင်းသော အပိုင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။
ဆည်နှင့်အတူ မြစ်ဝှမ်း၏ သဘာဝအလျှောက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ဘေးနံရံများသည် အားကောင်းသည့် ရေးစီးကို ပေးနိုင်ရန် အကျဉ်းမြောင်းဆုံးသော ဆုံမှတ်တွင် တည်ရှိနေပြီး ဆောက်လုပ်ရေးစရိတ်ကိုလည်း အမှန်တကယ် နည်းပါးစေသည်။
ရေလှောင်တမံများတည်ဆောက်မှုကြောင့် ပြည်သူတို့သည် အိမ်ရာများကို အသစ်တဖန် နေရာချရခြင်း၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရွေ့ပြောင်းရခြင်းများကို ရင်ဆိုင်ရလေသည်။
အဘူစမ်ဘယ် ဘုရားကျောင်းသည် နိုင်းမြစ်ပေါ်တွင် ရေလှောင်တမံတည်ဆောက်ရန်ရှိသည့်အတွက် ရွေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်ကိုတွေ့ရသည်။
၎င်းဖြစ်စဉ်သည် ရှေးအကျဆုံးသော ဥပမာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအနေဖြင့် နံရံဆည်ဖို့ ရေလှောင်တမံ ဟုခေါ်သည့် ရေလှောင်တမံမျိုးကို တွေ့ရသည်။
၎င်းရေလှောင်တမံများသည် ပမာဏ၊ အရေအသွေးပြောင်းလဲတတ်သည့် မြစ်အတွင်းမှ ရေ စုတ်တင်၍သော်လည်းကောင်း၊ ဆစ်ဖုန်းခေါ် မြင့်ရာမှ နိမ့်ရာသို့ စီးဆင်းရေသည့် ရေပြွန်များကို အသုံးပြု၍သော်လည်းကောင်း သယ်ဆောင်လာသည့် ရေများကို သိုလှောင်ရန်အတွက် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကဲ့သို့သော် ရေလှောင်တမံများသည် ၆ ကီလိုမီတာကျော်သော အဝန်းရှိသည့် ရေကာတာကို ဝန်းရံ၍သော်လည်းကောင်း၊ တူးဖော်၍သော်လည်းကောင်း တည်ဆောက်ထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ဝန်ဆောင်မှု ရေလှောင်တမံ သည် တတိယအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဖြန့်ဖြူးရေး၏အနီးဆုံးနေရာသို့ ပြောင်းရွေ့နိုင်သည့် ရေများကို သိမ်းဆည်းနိုင်ရန်အတွက်အသုံးပြုသည်။
များပြားလှသော ဝန်ဆောင်မှုရေလှောင်တမံများသည် ရေကို မျှော်စင်များတည်ဆောက်၍ သိမ်းဆည်းထားကြသည်။
သမိုင်း လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅ ထောင်ခန့်ကပင် လယ်ယာလုပ်သားများသည် ရေလှောင်တမံများအား စိုက်ပျိုးရေးအတွက် မီးငြိမ်းတောင်များ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ကို အာရေဗျနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသည်။
ဂီရနာရှိ ဘီစီ ၃၀၀၀ ခန့်က ရေလှောင်တမံအဆောက်အဦးအပါအဝင် ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုနှင့် ရေမလောက်ငှမှုပြဿနာများကို ဖြေရှင်းခဲ့သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ယနေ့ခေတ် ရေပေးဝေမှုနည်းပညာကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာအောင် ဦးဆောင်နေခဲ့သည်။
ဂရိနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော အလွန်ရှေးကျသည့် သဘာဝမဟုတ်သည့်ကန်များသည် ဘီစီ ၅ ရာစုခန့်ကပင် တည်ရှိခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် မတ်ဟ ပရဒတ်ချ်ကန်သည် ၁၁ ရာစုခန့်က တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စတုရန်းမီတာ ၆၅၀ (စတုရန်းပေ ၇၀၀၀) ခန့်ရှိသည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အလွန်ကြီးမားရေလှောင်တမံကြီးများကို သီဟလဘုရင်များ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ရည်သန်၍ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
"ရေတစ်စက်သည် အကျိုးကျေးဇူးမပြုဘဲ ပင်လယ်ထဲသို့ မကျစေနှင့်"ဟု သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော ဘုရင်ကြီး ဘုရားခရမဘဟူ ၁ က မိန့်ဆိုခဲ့လေသည်။
သူသည် ဘုရားခရမ ဆန်မူဒရ အမည်ရှိ ရေလှောင်တမံကြီးအား တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မဟာ ဘုရားခရမ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဘုရားခရမ၏ ပင်လယ်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြပြီး ယင်းရေလှောင်တမံကြီးသည် ရှေးဟောင်း သုတေသနပညာရှင်တို့အား အံ့အားသင့်စေသည့်အရာများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
စတော့ ရေလှောင်တမံ၊ အင်္ဂလန် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရေလှောင်တမံ ဆည်များကို ရှေး ပုဂံခေတ်ကပင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအတွက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသည်။
မြကန်သာ၊ တောင်ကျချောင်းတေ၊ ရေဝင်ပြေးလှည့်၊ ရေအေးကြည်စွာ၊ ကန်ပိုင်မာလျှက်၊ ကြာပေါင်းထုံထုံ၊ နံ့မျိုးစုံသည်၊ ဘုံဝတိံသာ၊ နန္ဒာပေလော၊ တူစွဟုတ်တာ ဟူသည့် ရှေးပုဂံခေတ်ကဗျာအရ အလွန်သာယာသော ရေလှောင်တမံများတည်ဆောက်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် စိုက်ပျိုးရေး၊ စွမ်းအင်နှင့် စားနပ်ရိက္ခာစသည်တို့အတွက် ရည်သန်တည်ဆောက်ထားသော ရေလှောင်တမံပေါင်းများစွာကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။
အသုံးပြုပုံ ဟိုက်ဒရိုအီလက်ထရစ်စီးတီး ဆည် ဆည်ပို့တည်ဆောက်ထားသည့် ရေလှောင်တမံများနှင့် နံရံဆည်ဖို့ ရေလှောင်တမံများသည် ရေစိမ်းကို ရေပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်များကို ထောက်ပံ့ပေးပို့ပြီး ၎င်းပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်များက ရေမိန်းကို ဖြတ်၍ သောက်ရေကို အရောက်ပေးပို့သည်။
ဒုတိယအနေဖြင့် ဟိုက်ဒရိုအီလက်ထရစ်စီးတီး ဖြစ်သည်။
ရေလှောင်တမံများသည် အချင်းဝက်ကြီးမားသည့် ပြွန်များအသုံးပြုပြီး ရေထုထည်ကိုထိန်းသိမ်းထားကာ တာဘိုင်များနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး ဟိုက်ဒရိုအီလက်ထရစ်စီတီးသို့ ပြောင်းလဲယူကြသည်။
၎င်း ပြောင်းလဲယူသည့်အရာများကို ဆည်၏ အောက်ခြေ သို့မဟုတ် အတန်ငယ်ဝေးသည့် နေရာတွင် တည်ဆောက်ထားကြသည်။
အချို့သော ဟိုက်ဒရိုအီလျှပ်လက်ထရစ်စီးတီးလုပ်ငန်းများသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုအပ်မှု နည်းပါးချိန်တွင် ရေကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး ပြွန်များဖြင့် စုတ်ယူဖြည့်တင်းထားပြီး မြေမျက်နှာပြင်မြင့် ရေလှောင်တမံများတွင် သိမ်းဆည်းထားကြသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချိန်တွင် ထိုသိမ်းဆည်းထားသော ရေများကို မြေမျက်နှာပြင်နိမ့် ရေလှောင်တမံသို့ ပေးလွှတ်၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအဖြစ်ပြောင်းလဲအသုံးပြုကြသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ တာတမံ ဆည် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေလှောင်တမံများ။
ဇီဝကမ္မဗေဒပညာ (Physiology) အရ အင်ဒိုခရိုင်း စနစ် (Endocrine system) သည် ဂလင်းခေါ် အချွဲအိပ်များ (အကျိတ်) ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အစာခြေခြင်း ဆိုသည်မှာ မပျော်ဝင်နိုင်သော အစားအစာ ဒြပ်ပေါင်းများကို ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော သေးငယ်သည့် အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်သို့ ခွဲခြမ်းလိုက်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို သွေးရည်ကြည် အတွင်းသို့ စုပ်ယူစေနိုင်သည်။
အချို့သောသက်ရှိများတွင် ဤသေးငယ်သောဒြပ်ပစ္စည်းများကို အူသိမ် မှတစ်ဆင့် သွေးလမ်းကြောင်း ထဲသို့ စုပ်ယူသည်။
အစာခြေခြင်းဆိုသည်မှာ အစာကြေညက်ခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ ဖြစ်စဉ်နှစ်ခု ခွဲခြားလေ့ရှိသည်။
Mechanical digestion ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် အစာခြေဖျက်အင်ဇိုင်းများမှ နောက်ပိုင်းတွင် အစာခြေအင်ဇိုင်းများ ဝင်ရောက်နိုင်သည့် သေးငယ်သောအပိုင်းပိုင်းများအဖြစ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲထွက်သွားခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
Mechanical digestion သည် mastication မှတဆင့် ပါးစပ် နှင့် အူသိမ်အတွင်း segmentation ကျုံ့ခြင်း မှတဆင့် ဖြစ်ပွားသည်။
ဓာတုအစာချေမှု (chemical digestion) တွင် အင်ဇိုင်းများသည် အစာချေဖျက်ရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်မှအသုံးပြုနိုင်သည့် ဒြပ်ပေါင်းငယ်များအဖြစ်သို့ ကွဲသွားစေသည်။
လူ့အစာခြေစနစ်တွင် အစားအစာသည် ပါးစပ်ထဲသို့ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဝါးခြင်းနှင့်အတူ တံတွေးနှင့် ထိတွေ့စိုစွတ်စေခြင်းဖြင့် Mechanical digestion စတင်သည်။
တံတွေးဂလင်း မှ စစ်ထုတ်သော တံတွေးအရည်တွင် အစားအစာထဲရှိ ကစီဓာတ်များကို အစာခြေဖျက်သည့် အင်ဇိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်သော salivary amylase ပါဝင်သည်။
တံတွေးတွင် အစားအစာကို ချောဆီဖြစ်စေသော ချွဲများ၊ amylase အလုပ်လုပ်ရန် pH အခြေအနေကို ပံ့ပိုးပေးသော လျှပ်လိုက်ရည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကာဗွန်နိတ် ( )နှင့် အခြား လျှပ်လိုက်ရည်များ ( ၊ ၊ ) ပါဝင်သည်။
ကစီဓာတ်၏ ၃၀% ခန့်ကို ပါးစပ်အတွင်း disaccharide အဖြစ် ဟိုက်ဒရောလစ် ဖြစ်စေသည်။
ဝါးခြင်းဖြင့် ကစီဓာတ်ကို ခြေဖျက်ပြီးနောက်၊ အစားအစာသည် bolus ဟုခေါ်သော သေးငယ်ပြီး ဝိုင်းနေသော slurry ဒြပ်ထုပုံစံ ဖြစ်လာသည်။
ထို့နောက် peristalsis ၏လုပ်ဆောင်ချက်ဖြင့် အစာပြွန် အောက်နှင့် အစာအိမ် အတွင်းသို့ စီးဆင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။
အစာအိမ်တွင်းရှိ အစာခြေရည်သည် ပရိုတင်းဓာတ်ကို စတင်ခြေဖျက်သည်။
အစာအိမ်ခြေရည်တွင် ဟိုက်ဒရိုကလိုရစ်အက်ဆစ် နှင့် pepsinများ အဓိကပါဝင်ပါသည်။
မွေးကင်းစကလေးများနှင့် ကလေးငယ်များရှိ အစာခြေရည်တွင် နို့ပရိုတင်းများကို ချေဖျက်ရန် renin ပါရှိသည်။
ပထမဓာတုပစ္စည်း နှစ်ခုသည် အစာအိမ်နံရံကို ပျက်စီးစေသောကြောင့်၊ ချွဲနှင့် ဘိုင်ကာဗွန်နိတ်များကို အစာအိမ်မှ စစ်ထုတ်ပေးသည်။
၎င်းတို့သည် စုစည်းထားသည့် ဟိုက်ဒရိုကလိုရစ်အက်ဆစ်ကဲ့သို့ ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ပျက်စီးယိုယွင်းမှုဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို တားဆီးပေးသည့် အကာအရံအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးကာ ချောမွေ့စေရန် ကူညီပေးသည်။
ဟိုက်ဒရိုကလိုရစ်အက်ဆစ်သည် pepsin အတွက် acidic pH ကိုပေးသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပရိုတိန်းအစာခြေခြင်းသည် အစာအိမ်နံရံတစ်လျှောက် ရွေ့လျားလာသော ကြွက်သားကျုံ့ခြင်းလှိုင်းများဖြစ်သည့် peristalsis ကြောင့် ရောနှောမှုများ ဖြစ်ပေါ်သည်။
၎င်းသည် အစာ၏ဒြပ်ထုကို အစာခြေအင်ဇိုင်းများနှင့် ထပ်လောင်းပေါင်းစပ်နိုင်စေပါသည်။
Pepsin သည် ပရိုတင်းများကို peptides သို့မဟုတ် proteoses များ အဖြစ်သို့ ဖြိုခွဲပြီး၊ ၎င်းသည် အူသိမ်အတွင်းရှိ အင်ဇိုင်းများဖြင့် dipeptides နှင့် အမိုင်နိုအက်ဆစ်များ အဖြစ်သို့ ထပ်မံကွဲသွားသည်။
pyloric sphincter valve ပွင့်လာသောအခါ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစာကြေသည့် အစာ ( chyme ) သည် ပန်ကရိယ မှ အစာခြေအင်ဇိုင်းများနှင့် အသည်းမှ သည်းခြေရည်များနှင့်အတူ ရောနှောပြီး အူသိမ်အတွင်းသို့ ဖြတ်သန်းသွားကာ အစာခြေခြင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သည်။
chyme သည် အပြည့်အဝ အစာကြေသောအခါ၊ ၎င်းကို သွေးထဲသို့ စုပ်ယူသည်။
အာဟာရစုပ်ယူမှု၏ ၉၅% သည် အူသိမ်တွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။
pH အနည်းငယ်အက်စစ်ဓာတ် (5.6 ~ 6.9 ခန့်) ရှိသော အူမကြီးရှိ သွေးထဲသို့ ရေနှင့် သတ္တုဓာတ်များကို ပြန်လည်စုပ်ယူသည်။
အူမကြီးအတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယားများမှ ထုတ်လုပ်သော biotin နှင့် ဗီတာမင်ကေ (K 2 MK7) ကဲ့သို့သော ဗီတာမင်အချို့ကိုလည်း အူမကြီးအတွင်းရှိ သွေးထဲသို့ စုပ်ယူသည်။
ရေ၊ ရိုးရိုးသကြားနှင့် အရက်တို့ကို စုပ်ယူခြင်းသည်လည်း အစာအိမ်တွင် ဖြစ်ပွားသည်။
စွန့်ပစ်ပစ္စည်း ( မစင် ) ကို စအိုလမ်းကြောင်းအတွင်းမှ မစင်စွန့်ခြင်းဖြင့် ဖယ်ထုတ်သည်။
အစာခြေစနစ် အစာခြေစနစ်သည် ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိသည်။
ပြင်ပအစာခြေခြင်း နှင့် အတွင်းပိုင်းအစာခြေခြင်း အကြား အခြေခံ ကွဲပြားမှု ရှိပါသည်။
ပြင်ပအစာခြေခြင်းသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်သမိုင်းတွင် အစောပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး မှို အများစုသည် ၎င်းကို မှီခိုနေရဆဲဖြစ်သည်။
Dusenbery, David B. (1996). "Life at Small Scale", pp. 113–115. Scientific American Library, New York. . ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင်၊ အင်ဇိုင်းများသည် သက်ရှိပတ်ဝန်းကျင်တွင် စိမ့်ထွက်ပြီး အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများကို ဖြိုခွဲကာ အချို့သော ထုတ်ကုန်များသည် သက်ရှိများသို့ ပြန်လည် ပျံ့နှံ့သွားသည်။
တိရိစ္ဆာန်များ တွင် အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်းအတွင်း အစာခြေမှုဖြစ်ပေါ်သည့် ပြွန်တစ်ခုပါရှိသည်။
Dusenbery, David B. (2009). Living at Micro Scale, p. 280. Harvard University Press, Cambridge, MA . ပင့်ကူအားလုံးနီးပါးအပါအဝင် အချို့သောသက်ရှိများသည် ဇီဝအဆိပ်အတောက်များနှင့် အစာခြေဓာတုပစ္စည်းများ (ဥပမာ-အင်ဇိုင်းများ) ကို စားသုံးမိခြင်းမပြုမီ ပြင်ပဆဲလ်ပတ်ဝန်းကျင်ထဲသို့ စစ်ထုတ်လွှတ်သည်။
အခြားသတ္တဝါများတွင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အာဟာရများ သို့မဟုတ် အစားအစာများသည် သက်ရှိများ အတွင်း၌ ရှိနေသည်နှင့်အမျှ အစာခြေခြင်းသည် အရည်ကြည်အိတ် သို့မဟုတ် အိတ်ကဲ့သို့ဖွဲ့စည်းပုံရှိသည့် ပြွန်မှတဆင့် သို့မဟုတ် အာဟာရစုပ်ယူမှုကို ပိုမိုထိရောက်စေရန် ရည်ရွယ်သော အထူးပြုအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများမှတဆင့် အစာခြေခြင်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
အထူးပြုအင်္ဂါများနှင့် အပြုအမူများ တိရစ္ဆာန်များ၏ အစာခြေဖျက်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန်အတွက် နှုတ်သီး၊ လျှာများ ၊ radulae ၊ သွားများ၊ စလုတ်များ၊ အမြစ်များ နှင့် အခြားအရာများကဲ့သို့သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲလာသည်။
နှုတ်သီး ငှက်များတွင် ငှက်၏ ဂေဟစနစ် နယ်ပယ် အလိုက် အထူးပြုထားသော အရိုး နှုတ်သီးများရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ မကောကြက်တူရွေးများသည် အစေ့များ၊ အခွံမာသီးများနှင့် သစ်သီးများကို အဓိကစားကြပြီး အမာကျောဆုံးမျိုးစေ့ကိုပင် ဖွင့်ရန်အတွက် ၎င်းတို့၏နှုတ်သီးများကို အသုံးပြုကြသည်။
လျှာ လျှာ သည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါအများစု၏ ခံတွင်းကြမ်းပြင်ပေါ်ရှိ အရိုးစုကြွက်သားဖြစ်ပြီး ဝါးခြင်းနှင့် မျိုချခြင်းတို့ကို ကူညီပေးသည်။
၎င်းသည် ထိလွယ်ရှလွယ်ဖြစ်ပြီး တံတွေး ဖြင့် စိုစွတ်နေသည်။
လျှာ၏အောက်ပိုင်းကို ချောမွေ့သော အကျိအမြှေးပါး ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
လျှာသည် နောက်ထပ် ဝါးရန်လိုအပ်သည့် အစာအမှုန်များကို တည်နေရာရှာဖွေရန် ထိတွေ့မှုအာရုံခံစနစ်လည်း ပါရှိသည်။
လျှာကို peristalsis မှတဆင့် အစာပြွန် အောက်သို့ မပို့ဆောင်မီ အစာမှုန်များကို bolus အဖြစ် လှိမ့်ရန် အသုံးပြုသည်။
သွားများ သွားများသည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများစွာ၏ မေးရိုးများ (သို့မဟုတ်) ပါးစပ်တွင်တွေ့ရသော သေးငယ်သောအဖြူရောင်ပုံစံဖြစ်ပြီး ကိုက်ဖြတ်ခြင်း၊ ခြစ်ခြင်း၊ အစာဝါးရန် အသုံးပြုသည်။
သွားများသည် အရိုးနှင့်ပြုလုပ်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကွဲပြားသောသိပ်သည်းမှုနှင့် မာကျောသည့် တစ်ရှူးအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
လူ့သွားများတွင် သွေးနှင့် အာရုံကြောများ ပါဝင်သည်။
တိရစ္ဆာန်များ၏ သွားများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အရွယ်အစားနှင့် အရေအတွက်များသည် ၎င်းတို့၏ အစားအစာများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အပင်စားတိရစ္ဆာန်များတွင် အစာစားရန်ခက်ခဲသော အပင်များကို ကြိတ်ချေရာတွင် အသုံးပြုသည့် အံသွားများ အများအပြားရှိသည်။
အသားစားသတ္တဝါများတွင် သတ်ဖြတ်ရန်နှင့်အသားများကို ကိုက်ဖြတ်ရန် အသုံးပြု သွားများ ပါရှိသည်။
စလုတ် စလုတ်သည် အစာမကြေမီ အစာသိုလှောင်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော အစာခြေလမ်းကြောင်း တွင် ပါးလွှာသော နံရံဖြင့် ချဲ့ထွင်ထားသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
အချို့သောငှက်များတွင် ၎င်းသည် လည်ချောင်း သို့မဟုတ် လည်ချောင်းအနီးရှိ ကြွက်သားများတွင် ချဲ့ထွင်ထားသောအိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အရွယ်ရောက်ပြီးသော ချိုးငှက်များနှင့် ခိုများတွင်မူ ပေါက်ခါစ ငှက်များကို အစာကျွေးရန်အတွက် စလုတ်နို့ကို ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။
လူ့အစာခြေဖြစ်စဉ် လူ၏ အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်း သည် ရှည်လျားသည်။
အစားအသောက် အစာခြေခြင်းဆိုင်ရာ ဇီဝကမ္မဗေဒသည် လူတစ်ဦးချင်းစီနှင့် အစားအစာ၏ လက္ခဏာများနှင့် အရွယ်အစားကဲ့သို့သော အခြားအချက်များပေါ်တွင် ကွဲပြားပြီး အစာခြေမှုလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၂၄ နာရီမှ ၇၂ နာရီကြား ကြာမြင့်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ လူ့ဇီဝကမ္မဗေဒ - အစာခြေခြင်း။
NIH သည် အစာခြေစနစ်အတွက် လမ်းညွှန်ချက် အစာခြေစနစ် အစာခြေစနစ်ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲ။
ကဏ္ဍ:ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် ကဏ္ဍ:အစာခြေ စနစ်။
ဘာမင်ဂမ်မြို့ မြင်ကွင်း ဘာမင်ဂမ်မြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝက်စ်မစ်ဒ်လန်း ကောင်တီတွင် ရှိသော မြို့ကြီး တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှ မြို့တော်များထဲတွင် လန်ဒန်ပြီးလျှင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ခန့်မှန်းချက် အရ လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၇၀၁ ဦး ရှိသည်။
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း တွင် ဒုတိယလူဦးရေအများဆုံး မြို့ပြဧရိယာဖြစ်သော ဝက်စ်မစ်ဒ်လန်း ဒေသ၏ အလယ်တွင် ရှိသည်။
အလယ်ခေတ် ကာလက အလယ်အလတ်စား ဈေးမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၈ ရာစုတွင် စက်မှုတော်လှန်ရေး နှင့် မစ်ဒ်လန်းဒေသ ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးတို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် ထင်ရှားသော မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကြည်ကြည်ဌေး(၁၉၂၄-၂၀၀၀) သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်နှင့် အငြိမ့်မင်းသမီးဖြစ်သည်။
ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော စွယ်စုံအနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ခြေမချခင် ပြဇာတ်လောက၌လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
ငယ်ဘဝ ကြည်ကြည်ဌေးကို ၁၉၂၄ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖိုးရင်(ဦးဆိုးရင်) အမိ ဒေါ်အုံးကြွေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဇာတိမှာ ပဲခူးတိုင်း သာယာဝတီခရိုင် ကျွဲသတ်ကျေးရွာ (တချို့မှာ လက်ပတန်းဟုဆို) ဖြစ်သည်။
ငယ်နာမည်မှာ မသိန်းကြင်(ကျင်)ဖြစ်၏။
မွေးချင် ၅ ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
အနုပညာလောကဝင်ရောက်ပုံ အသက် ၅နှစ် ၆နှစ်အရွယ်မှ စတင်၍ ဇာတ်သဘင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒေါ်လေးဖြစ်သူ၏ ဇာတ်ထဲတွင် "အောင်မြကြင်(ကျင်)" အမည်ဖြင့် အစ်မများနှင့်အတူ အပျိုတော် ၁၂ ခန်း စသည်တို့ကို ဝင်ရောက်ကပြခဲ့သည်။
လက်ရှိကနေသောဇာတ် ဖျက်သိမ်းလိုက်သောအခါ နယားပျံဆရာခ ဇာတ်သို့ရောက်ရှိခဲ့၍ ယင်းဇာတ်ထဲတွင် မင်းသားကြီးရွှေနှင့် တွဲဖက်၍ အောက်ချင်းဖို၊ အောက်ချင်းမ ပြဇာတ်ကို ကပြခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ အောက်ချင်းမ ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ပြဇာတ်များ ပြန်လည်အသက်ဝင်ခဲ့ရာ မာလာရီဆိုသည့် နာမည်ဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် ကပြခဲ့သည်။
ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားခြင်း မသိန်းကျင်သည် ကာဌေးပြဇာတ်ရုံ၌ ခင်မေကျင်အမည် ဖြင့် ပြဇာတ်ဝင်ကပြန်သည်။
ထို့နောက် ကြည်ကြည်ဌေးဟု နာမည်ခံယူ၍ ကာဌေးရုံ ပြဇာတ်မင်းသမီး ရွေးပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ဒုတိယရဆု ရှိခဲ့သဖြင့် ဒါရိုက်တာဦးသုခ၏ ချစ်ကုမ္ပဏီပြဇာတ်တွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသမီးအဖြစ် ကပြသရုပ်ဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
ကြည်ကြည်ဌေး ပြဇာတ်မင်းသမီးဖြစ်လာပုံမှာ ထိုစဉ်က အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်သည် ပြဇာတ်မင်းသမီး လာလျှောက်ရာ မန်နေဂျာ ဦးလျောင်စိန်က မရွေးချယ်ဘဲ နှစ်သိမ့် ပြောဆို လွှတ်လိုက်၏။
ဤသည်ကို ပွဲခွန်တော် အရာရှိပေါက်စ ကိုကျော်စိုး (နောင်တွင် ဒါရိုက်တာ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်)က မကျေမနပ် ဖြစ်ကာ ခင်မေကျင်နောက် လိုက်သွားပြီး နောက်တနေ့တွင် မော်လီအလှပြင်ဆိုင် (ယခု ဆူးလေဘုရားလမ်း မီးသတ်ရှေ့ နေရာ)၌ အလှပြင်စေပြီး ဦးလျောင်စိန်ထံ ပြန်ခေါ်သွားသည်။
အမည်ကိုလည်း မြင့်မြင့်ဌေးဟု ပေးလိုက်သည်။
ဦးလျောင်စိန်လည်း မျက်စိလည်သွားကာ အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို ပဏာမ ရွေးချယ် လက်ခံလိုက်သည်။
လက်တွေ့ သရုပ်ဆောင် ရွေးသောနေ့တွင် 'ကြည်ကြည်ဌေး'ဟု အခမ်းအနားမှူးက ခေါ်လိုက်ရာ မြင့်‌မြင့်ဌေး အမည်ပြောင်းထားသော ခင်မေကျင်က သူ့ကို ခေါ်သည် ထင်ကာ စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်သွားသည်။
ဤတွင် အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို မှည့်ခေါ်ထားသည့် မြင့်မြင့်ဌေး အမည်မှာ နောင် ပုဇွန်ထုပ်ကြီးမြင့်မြင့်ဌေး အမည်တွင်သူ ဖြစ်လာသည်။
ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် နာမည်ရလာခဲ့သောကြောင့် တခြားနာမည်ကြီး ပြဇာတ်များတွင် ပါဝင်ကပြခဲ့လေသည်။
ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် သူမတူသည့် အောင်မြင်မှုများ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၂တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သည့် ချစ်သက်ဝေ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့၏။
ချစ်သက်ဝေမှာ အေဝမ်းထုတ်လုပ်ရေးမှ ရိုက်ကူးပြီး ထိုဇာတ်ကားမှ ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။
ထိုစဉ်က အကယ်ဒမီဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမရှိသေးဘဲ အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသားပညာသည်ဆု၊ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၅၆တွင် ချစ်ခွင့်မပိုင် ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၀ မှာ နုနုငယ်ငယ် ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၈ အတွက် လူဇော် ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့၏။
နိုင်ငံတော်မှလည်း သူမ၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်မှုအတွက် "ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့"တံဆိပ်ကို ပေးအပ်ဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။
တခြားထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများမှာ ရတနာပုံ ပန်းပန်လျှက်ပါ မိန်းမဘဝ တစ်ပွင့်တည်း ပန်မယ် တောကနှင်းမူ စကားပြောသောအသဲနှလုံး ချစ်ပင်ချစ်မိုး သုယောနန္ဒီ ဩော်ဂီတလုလင် ဗိမ္မိသာရ ကြည်ကြည်ဌေးသည် ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း (၃ဝဝ) ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား၌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
မိသားစု ငယ်ရွယ်စဉ်၌ပင် လေးမျက်နှာမြို့မှ မင်းသားကလေး အောင်ဝိဇ္ဇာနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သမီးတယောက် ထွန်းကားသည်။
ကြည်ကြည်ဌေးဘဝတွင် ဇာတ်ကန်ထရိုက်တာ ဦးအောင်သိန်းနှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုသည်။
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ စံထားလောက်သော အကယ်ဒမီလေးထပ်ကွမ်း ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ မတ်လ ၄ ရက် စနေနေ့၌ ကွယ်လွန်ရာ၊ ထိုအချိန်တွင် အသက်မှာ ၇၆ နှစ်ရှိပြီး၊ သား‌သမီး လေးဦး၊ မြေး ‌ခြောက်ယောက်၊ ‌မြစ်လေးယောက် ကျန်ခဲ့သည်။
http://www.popularmyanmar.com/mpaper/2014/10/တစ်ခေတ်မှာ-တစ်ယောက်ဆိုရ/ by မောင်လွမ်းနွယ် (အောင်လံ) ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ေလာက၏ ပထမဆုံးအကယ္ဒမီဆု ဆြတ္ခူးရရွိခဲ့သူ ေလးထပ္ကြမ္းအကယ္ဒမီဆုရွင္ ဝဏၰေက်ာ္ထင္ ေဒၚၾကည္ၾကည္ေဌး | NPE ကိုးကား Category:ပထမ မြန်မာများ Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ။
thumb|ပန်းချီ မောင်မောင်သိုက် ပန်းချီမောင်မောင်သိုက် သည် စာနယ်ဇင်းသရုပ်ဖော်ပန်းချီပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ ပန်းချီကားများသည် အလွန်လက်ရာမြောက်ပေသည်။
ငယ်ဘဝ ပန်းချီ မောင်မောင်သိုက်ကို အဘ ရွှေပန်းထိမ်ဆရာ ဦးလွင်၊ အမိ ဒေါ်မြညွန့်တို့မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၌ မွေးဖွားသည်။
မွေးချင်း (၆) ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်က မူလတန်းပညာကို ဒဂုံမြို့နယ် ထန်းတောရပ်ကွက် မြူနီစီပယ်ကျောင်းတွင် စတင်သင်ကြားခဲ့သည်။
အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်း ပညာရပ်များကို ဗဟိုအမျိုးသား စံပြအထက်တန်းကျောင်း (စင်ထရယ်-ယခုလသာ ၁) တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
ပန်းချီလောကသို့ စင်ထရယ်ကျောင်းမှ ပန်းချီဆရာ ဦးကြည်ထံမှ အခြေခံပန်းချီပညာရပ်များကို သင်ယူကာ ပန်းချီလောက၊ ကာတွန်းလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
မြင်ဆရာ၊ ကြားဆရာများဖြစ်ကြသော ပန်းချီ ဦးဘကြည်၊ ဦးဘရင်ကလေး၊ ဦးသောင်းဟန်၊ ဦးညိုလှ စသည့် ပန်းချီဆရာကြီးများရေးဆွဲသည့် ပုံများကို ကူးယူးရေးဆွဲကြည့်ခြင်း၊ နိုင်ငံခြားမဂ္ဂဇင်းများတွင်ပါသည့် ပုံများကို ဇယားချ ကူးယူရေးခြင်းခြင်း သရုပ်ဖော်ပန်းချီပညာရပ်ကို ဆက်လက်လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၅ မှ စတင်ကာ ပန်းချီရေးဆွဲခဲ့ပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် စာနယ်ဇင်းပန်းချီလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ချိုတေးရှင်မဂ္ဂဇင်းတွင် သရုပ်ဖော်ပန်းချီ စတင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး တပ်မတော်လေတပ်တွင် စက်မှုပုံဆွဲဆရာအဖြစ် ၄ နှစ်ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကာတွန်းသော်က၏ ကူညီမှုဖြင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၊ သောကြာစာစောင်တို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။
၁၉၆၅-၆၆ ဝန်းကျင်၏ နာမည်ကြီးရုပ်ပြစာစောင်တစ်ခုဖြစ်သော ရွှေစွန်ညိုရုပ်ပြစာစောင်တွင်လည်း ပန်းချီဝင်းဌေးနှင့် တွဲဖက်၍ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများ၏ ရုပ်ရှင်ဒီဇိုင်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်၊ စာစောင်၊ စာအုပ် မျက်နှာဖုံး သရုပ်ဖော်ပုံများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
မောင်မောင်သိုက်သည် ပန်းချီမဆွဲမီက ထိပ်တန်းမဂ္ဂဇင်း ၂ စောင်ဖြစ်သော ငွေတာရည် နှင့် မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ကာတွန်းနှင့် ရုပ်ပြရေးဆွဲခဲ့သည်။
အမျိုးသမီးများ၏ ကိုယ်နေဟန်ထား ကျနပြေပြစ်လှပပုံ ရေးဆွဲရာတွင် နာမည်ကြီးခဲ့သူ ပန်းချီမောင်မောင်သိုက်သည် မဂ္ဂဇင်းသရုပ်ဖော် ပန်းချီလောက၌သာမက ဆီဆေးပုံတူရေးဆွဲရာတွင်လည်း နာမည်ကျော်လူကြိုက်များသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ရေဆေးပန်းချီနှင့် ဆီဆေးပန်းချီကား အမြောက်အမြားရေးဆွဲခဲ့ပြီး ပန်းချီပြပွဲပေါင်းများစွာကိုလည်း ခင်းကျင်းပြသနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားလက်ရာ ကမ္ဘာသိထင်ရှားသောလက်ရာများမှာ မလေးရှားနိုင်ငံ ပီနန်ကျွန်းရှိ ဓမ္မိကာရာမကျောင်း၌ ရေးဆွဲထားသော ဘိက္ခူနီသာသနာစတင်ပုံ ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်းအပြင် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်က ရေးဆွဲခဲ့သည့် မင်္ဂလာဒုံလေဆိပ်သစ်ကြီး ပြည်ပထွက်ခွာခန်းမတွင်ချိတ်ဆွဲထားသော ရွှေတိဂုံစေတီတော်နှင့် ကရဝိက်တို့ပါရှိသော ကန်တော်ကြီးရှုမျှော်ခင်းပုံကို ပန်းချီဆရာ ကျော်သောင်းနှင့် ပူးတွဲ၍လည်းကောင်း၊ နေပြည်တော်ရှိ ဘုရင့်နောင်ခန်းမတွင် ချိတ်ဆွဲထားသော နိုင်ငံတော် ဖွံ့ဖြိုးမှုအရပ်ရပ်မြင်ကွင်း (၁၈'x၃၆')၊ ဇေယျာသီရိခန်းမရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ခန်းမကြီးတွင် ရေးဆွဲထားသော ကျေးစေတမန်ပန်းချီကားကို ပန်းချီဆရာ ကျော်သောင်းနှင့်တွဲဖက်၍လည်းကောင်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။
၁၉၇၀ နှစ်များတဝိုက်က ထွက်ခဲ့သော မဂ္ဂဇင်းများမှ ယနေ့ခေတ် မဂ္ဂဇင်းများအထိ စာနယ်ဇင်း သရုပ်ဖော်ပုံများ၊ မျက်နှာဖုံးများဆွဲခြင်းဖြင့် ပန်းချီလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သော ပန်းချီမောင်မောင်သိုက်သည် စာရေးဆရာပေါင်းများစွာ၏ ဝတ္ထုမျက်နှာဖုံးများ၊ သရုပ်ဖော်ပုံများကိုလည်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ပြည်ပပြပွဲ အဖြစ် ၁၉၉၆ ဇွန်-ဇူလိုင် တွင် စင်ကာပူ စန်တိုဆာ၊ မလေးရှား နှင့် ထိုင်းတို့တွင် လှည့်လည် ပြသခဲ့သည်။
ကျော်ကြားသော ကားတွဲများမှာ ဓမ္မိကရာမ၊ မလေးရှားပီနန်း နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း တို့ ဖြစ်သည်။