kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဥယျာဉ်အတွင်းဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း ဆာဖာရီဥယျာဉ်(နေပြည်တော်)တွင် - လာရောက်လည်ပတ်သူများအား နားနေဆောင်များစီစဉ်ထားခြင်း၊ ဥယျာဉ် ကားများစီစဉ်ထားခြင်း၊ ကလေးများဆော့ကစားရန် ကလေးကစားကွင်းများထားရှိခြင်း၊ ရုံးပိတ်ရက်နှင့် အခါကြီးရက်များအတွင်း တိရစ္ဆာန်လိမ္မာများ ပြသဖျော်ဖြေပေးခြင်း၊ နေရာရှုခင်းများပြင်ဆင် ဆင်ယင်ထားရှိခြင်း၊ ရေပန်းအလှများဆောင်ရွက်ထားခြင်း၊ အပျော်စီးရေယာဉ်များ စီစဉ်ထားခြင်း၊ ဆင်ပုခက်တင်စီးခြင်း၊ မြင်းပုစီးခြင်း၊ အခမဲ့သန့်စင်ခန်းများထားရှိပေးခြင်းဖြင့် စသည့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးလျက်ရှိသည်။
လမ်းညွှန်မှာကြားချက်အရ ပြည်နယ်တိုင်း အသီးသီးမှ ထင်ရှားသော နေရာဒေသ၊ အဆောက်အဦးများ ထည့်သွင်း တည်ဆောက် စေခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အကျယ် အဝန်း(၅၆.၆၇) ဧက အား မြေယာရှုခင်း စတင်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက် တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ကျပ်ငွေသန်းပေါင်း (၂၂၀၀၀) ခန့် ကုန်ကျခဲ့ပြီး (၂၀၀၆) ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဥယျာဉ် အတွင်းလေ့လာနိုင်သော ထင်ရှားသော အထိမ်းအမှတ် များမှာ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကချင်ပြည်နယ် - ခါကာဘိုရာဇီတောင် ကယားပြည်နယ်- တောင်ကွဲစေတီ ကရင်ပြည်နယ် - ဇွဲကပင်တောင် ချင်းပြည်နယ် - ရိဒ်ရေကန် ၊ နတ်မတောင် စစ်ကိုင်းတိုင်း - ကောင်းမှုတော်စေတီ ၊စစ်ကိုင်းတောင် တနင်္သာရီတိုင်း - ဘုရင့်နောင်အငူ ပဲခူးတိုင်း - ကမ္ဘောဇသာဒီနန်းတော် မကွေးတိုင်း - ရေနံမြေ မန္တလေးတိုင်း - မြနန်းစံကျော်ရွှေနန်းတော်၊ ကျုံးမြို့ရိုး၊ ပုပ္ပါးတောင်ကလပ် ၊ ပိတ်ချင်းမြောင်လှိုင်ဂူ မွန်ပြည်နယ် - ကျိုက်ထီးရိုးစေတီ ရခိုင်ပြည်နယ် - သျစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး ရန်ကုန်တိုင်း - ရွှေတိဂုံစေတီတော် ၊မြို့တော်ခန်းမ ရှမ်းပြည်နယ် - အင်းလေးကန် ၊ဖောင်တော်ဦးဘုရား ၊ဂုတ်ထိပ်တံတား ဧရာဝတီတိုင်း - ချောင်းသာကမ်းခြေ ၊မော်တင်စွန်းဘုရား ဥယျာဉ်သည် အမျိုးသားကန်တော်ကြီးဥယျာဉ်နှင့် တစ်ဆက်တည်း ထိစပ်လျက်ရှိပြီး မနိမ့်မမြင့် တောင်ကုန်းလေးများ အဖြစ် တည်ရှိနေသည့် မြေမျက်နှာ သွင်ပြင်ပေါ်တွင် မြေခင်း အလှရောင်စုံပန်း အလှပင်များနှင့် ဒေသရင်းအပင်များ ဝေဆာစွာ စိုက်ပျိုးထားသည့်အကြား ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းများရှိ အထင်ကရ သဘာ၀နေရာများ ၊ အဆောက်အဦးများကို တစ်နေရာတည်းတွင် လေ့လာမှတ်သားနိုင်သည်။
အမျိုးသားအထိမ်းအမှတ်ဥယျာဉ်အား ပြည်တွင်း ၊ ပြည်ပခရီးသွား ဧည့်သည်များ လာရောက်အပန်းဖြေ အနားယူရာတွင် သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အလှအပများအား ရှုမြင်ခံစားခြင်းနှင့်အတူ ပြည်နယ် ၊တိုင်းအလိုက် ထူးခြား ထင်ရှားသည့် အထင်ကရ သဘာ၀အထိမ်းအမှတ်များနှင့် ဖန်တီးမှု အထိမ်းအမှတ် အလှအပများကို တစ်နေရာတည်းတွင် ပြည်ထောင်နယ်သဖွယ် ဆက်စပ်စုစည်း ခံစားနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်လျက် ရှိသည်။
thumb တည်သီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ ၁။
ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျ စေပါတယ် တည်သီးမှာ ကက်တီချင်နဲ့ ဂယ်လိုကက်တီချင် တို့လို ကျန်းမာရေး အကျိုးပြု အင်တီ အောက်ဆီးဒင့်တွေ ပါဝင်တဲ့ အပြင် အကျိတ်ပြေ ပျောက်စေတဲ့ ဘီတူလင်းနစ် အက်စစ်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။
ကက်တီချင် ဓာတ်မှာ ကူးစက်ပိုး ကင်းစေတာ၊ ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျ စေတာနဲ့ သွေးကြောက သွေးယိုစိမ့်မှု မဖြစ်အောင် ကာကွယ် ပေးတာ စတဲ့ အစွမ်း အာနိသင်တွေ ရှိပါတယ်။
အိုမင်းမှုနဲ့ ရောဂါဝေဒနာတွေကို ဟန့်တားပေးပါတယ် လတ်ဆတ်တဲ့ တည်သီးတွေမှာ ဗီတာမင်အေ၊ ဘီတာကယ်ရိုတင်း၊ လိုင်ကိုပင်း၊ လူတင်၊ ဇီဇန်သင်းနဲ့ ခရစ်ပတို ဇန်သင်းတို့လို အင်တီအောက်ဆီးဒင့် အများအပြား ပါဝင်ပါတယ်။
ဒီဒြပ်ပေါင်းတွေ စုပေါင်းပြီး မကောင်းတဲ့ ဖရီးရယ်ဒီကယ် တွေကို တွန်းလှန် ပေးတဲ့အတွက် အိုမင်းမှုကို ဟန့်တားပေးကာ ရောဂါဝေဒနာ အများအပြားရဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို နှောင့်နှေး စေပါတယ်။
အသက်ကြီး တာကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ မက်ကူလာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုကို ကာကွယ် ပေးပါတယ် တည်သီးမှာ ပါဝင်တဲ့ ဇီဇန်သင်းဟာ မျက်စိ အာရုံခံလွှာရှိ မက်ကူလာမှာ အင်တီ အောက်ဆီးဒင့် ရရှိစေပြီး အသက်ကြီးသူ တွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ မက်ကူလာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှု (AMRD) မဖြစ်အောင် ကာကွယ် ပေးပါတယ်။
ကူးစက်ပိုးတွေကို တွန်းလှန် ပေးနိုင်ပါတယ် တည်သီးမှာ အများအပြား ပါဝင်တဲ့ အစွမ်းထက် အင်တီ အောက်ဆီးဒင့် ဗီတာမင်စီကြောင့် ကူးစက်တတ်တဲ့ ရောဂါ ဝေဒနာတွေကို တွန်းလှန်နိုင်ပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့ကျ စေပါတယ်။
အရေးပါတဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေ ပါဝင်ပါတယ် လတ်ဆတ်တဲ့ တယ်သီးမှာ ပိုတက်စီယမ်၊ မဂ္ဂနိစ်၊ ကြေးနီ၊ ဖော့စ်ဖရပ်စ် စတဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ သတ္တုဓာတ် ပမာဏ ပါဝင်ပါတယ်။
မဂ္ဂနိစ်ဟာ ဖရီးရယ်ဒီကယ် ဖယ်ရှားရေးမှာ အစွမ်းထက်သလို ကြေးနီကလည်း အရေးပါတဲ့ အင်ဇိုင်းဖြစ်ကာ သွေးနီဥ ထုတ်လုပ်ရေး အတွက် လိုအပ်ပါတယ်။
ကင်ဆာကို ကာကွယ် ပေးနိုင်ပါတယ် တည်သီးဟာ ဝမ်းလျှောတာကို ရပ်စေပြီး ချွေးထွက် နည်းစေကာ သွေးထွက်နေရင် နှေးစေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဗီတာမင်အေ ပါဝင်မှု မြင့်မားတာကြောင့် ကင်ဆာ မဖြစ်အောင် ကာကွယ် နိုင်ပါတယ်။
ရှီဗြူတောနဲ့ ဘီတူလင်းနစ် အက်စစ်တို့ ပါဝင်တာကြောင့် ကင်ဆာ ကာကွယ်နိုင်စွမ်း ရှိတယ်လို့လည်း ထင်ကြပါတယ်။
သွေးကြောစနစ်ကို ကျန်းမာစေပါတယ် တည်သီးမှာ ဂလူးကို့စ်နဲ့ ဖရက်တို့စ် သကြားဓာတ်တို့ အများအပြား ပါဝင်တာကြောင့် သွေးကြော စနစ်ကို ကျန်းမာ စေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် နှလုံး ကြွက်သားတွေကို သန်စွမ်း စေပါတယ်။
ဗီတာမင်ဘီအုပ်စု အများအပြား ပါဝင်ပါတယ် တည်သီးမှာ ပါဝင်တဲ့ ဖောလစ်အက်စစ်၊ ဗီတာမင် B6၊ သိုင်ယာမင်တို့လို ဗီတာမင်ဘီ အုပ်စုဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဇီဝရုပ် ဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ အင်ဇိုင်းတွေရဲ့ လုပ်ငန်း ဆောင်တာမှာ ပါဝင် လုပ်ဆောင် ပေးပါတယ်။
အသားအရေ လှပစေပါတယ် တည်သီးဟာ အရေပြား အတွက်လည်း ကောင်းမွန် တာကြောင့် မျက်နှာ ပေါင်းတင်ဆေး အဖြစ် ထည့်သုံးလေ့ ရှိကြပါတယ်။
ပြုလုပ်နည်း ကတော့ တည်သီးကို ကြက်ဥအနှစ်၊ သံပရာရည်နဲ့ ရောမွှေပြီး မျက်နှာပြင်အနှံ့ သုတ်လိမ်းပေးပါ။
၁၀ မိနစ်ကြာမှ ရေဆေးချလိုက်ရင် ချွေးပေါက် ကျယ်တာနဲ့ အရေးကြောင်း ထင်တာတို့ကို လျော့ကျ စေပါတယ်။
ကိုယ်တွင်းအပူကို ရှင်းပေးတယ်၊ ချောင်းဆိုး သွေးအန် အစာအိမ်အပူကြီး အစာအိမ်အောင့်နဲ့ ပါးစပ်အနာပေါက်တာတွေ သက်သာစေတယ်၊ လတ်ဆတ်တဲ့တည်သီးကို အစိမ်းစားရင် သွေးတိုးကျစေတယ်၊ အမည်းပြောက် တင်းတိပ်တွေကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ မှန်မှန်စားရင် အစာကြေစေတယ်၊ ဝမ်းချုပ်တာကာကွယ်ပေးရုံမက သက်သာစေတယ်၊ ရေနဲ့ပြုတ်ပြီး အရည်ကိုသောက်ပါက လိပ်ခေါင်းရောဂါ သက်သာစေပါတယ်။
ရေပြာအိုင်သည် အပြာရောင်ရှိသော အိုင်ကို ခေါ်ဆိုကြသည်။
အမှန်တကယ် ရေက အပြာရောင်ဖြစ်နေခြင်းမဟုတ်ပါ။
ရေအောက်ရှိ အရာဝတ္ထု(ကျောက်တစ်မျိုးမျိုး)ကြောင့် ရေအရောင်မှာ ပြာနေခြင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေပြာအိုင် သုံးခု တွေ့ရှိထားသည်။
(ထိုထက်ပို၍လဲများနိုင်သည်။
) thumb|ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ရွာငံမြို့အနီး တောကျယ်ရွာ မြသပိတ်ရေပြာအိုင် ဒီးဒုတ်ရေတံခွန်အနီး ရေပြာအိုင် (မန္တလေးမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်မှာရှိပြီး ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းလမ်းအတိုင်း သွားရောက်နိုင်သည်။
) ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ နောင်ချိုမြို့အနီး အင်းဝိုင်းဒေသ ရေပြာအိုင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ရွာငံမြို့အနီး တောကျယ်ရွာ မြသပိတ်ရေပြာအိုင် တို့ဖြစ်သည်။
ခရစ်မပေါ်မီ သုံးရာစုနှစ်အတွင်းက ဂရိဒဿနိကဗေဒပညာရှင်အဖြစ် နာမည် ကျော်ကြားခဲ့သော အက်ပစ်ကျူးရပ် (ဘီစီ ၃၄၁ - ၂၇၀) သည် အေသင်နိုင်ငံဆေးမော့ ကျွန်းကလေး၌ဖွားမြင်လေသည်။
လောကတွင် ပျော်ပျော်ပါးပါး စားသောက်နေထိုင်သွားကြသူများသည် အက်ပစ်ကျူးရပ်ဝါဒအရ ပျော်ပျော်နေသည်ဟုပြောလေ့ရှိကြရာ အက်ပစ်ကျူးရပ်ဝါဒမှာ အပျော်အပါးအားပေးသောဝါဒဟု အထင်မှားစရာ ဖြစ်နေ ပေသည်။
စင်စစ် အက်ပစ်ကျူးရပ်၏ဝါဒကား ဆင်းရဲခြင်းအပေါင်းမှ ကင်းရှင်း၍ မွေ့လျော်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံစွာနေရန်သာ ဖြစ်၏။
ဆန့်သောလက်မကွေးမီ၊ ကွေးသောလက်မဆန့်မီ၊ သေခြင်းသဘောတရားသည် လျင်မြန်စွာ ဆိုက်ရောက်လာတတ်၏။
ယနေ့သေမည် နက်ဖြန်သေမည်ကို မည်သူမျှမသိနိုင်ကြ၍ နေရသမျှအချိန်ကလေးအတွင်း မွေ့လျော်ခြင်းရှိရန် အားထုတ် လော့ဟုဆိုရာ၌ ပျော်ပျော်နေကြကုန်လော့ သေရည်ကို သောက်စား၍ အပျော်အပါးကိုလိုက်စားကြကုန်လော့ ဟူ၍မဆိုလိုပေ။
ကောင်းသောလူ့ကျင့်ဝတ်များကို လိုက်နာကျင့်ကြံ၍ မွေ့လျော် ခြင်းကိုရရှိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြကုန်လော့ဟု ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပေသည်။
အက်ပစ်ကျူးရပ်သည် ဂရိနိုင်ငံအနှံ့အပြား၌ သူ၏ဝါဒ ကို လိုက်လံဟောပြောပြီးနောက် အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့မိခင်ဖခင်တို့၏ဇာတိမြို့ဖြစ်သော အေသင်မြို့တွင် ခြံနှင့်အိမ် ကိုဝယ်၍ သူ့ဝါဒကိုဖြန့်ချိရန် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတည်ထောင် လေသည်။
သူတပည့်များထဲတွင် အမျိုးသမီးများလည်းပါဝင်၍ သူနှင့်အတူ အေသင်မြို့တွင်နေထိုင်သော တပည့်များလည်း မြောက်မြားစွာရှိ၏။
အက်ပစ်ကျူးရပ်နှင့် သူ၏တပည့်များကား ယခုခေတ် လူအများပေါ့ပေါ့ဆဆပြောဆိုကြသကဲ့သို့မဟုတ်မူ၍ လူအများချီးကျူးလောက်အောင် ရိုးရိုးသားသား လိုအင်နည်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသူများပေတည်း။
အက်ပစ်ကျူးရပ်၏ဟောပြောချက် များကို အတိုချုံး၍ ရေးသားထားသော လောကသဘာဝ အမည်ရှိ ကဗျာရှည်ကြီးကို ရေးသားသူ လူကရီရှပ်မှာ သူ၏ တပည့်ရင်း ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:ရှေးခေတ်ဂရိ ရူပဗေဒပညာရှင်များ။
ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ သမိုင်းတွင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ် အထိ ကာလအတွင်း ညွန့်ပေါင်း အစိုးရခြောက်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့ သည့်ပြင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ပါမောက္ခလည်း ဖြစ်သော ဗစကောင့် ဂက်စတန် အိုက်စကင်းစ်ကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ရက်နေ့တွင် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ လီယာမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှစ၍ လိုဗိန်းတက္ကသိုလ်၌ ဘောဂဗေဒ ပါမောက္ခဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ကက်သ လစ်ပါတီ (ယခုဆိုရှယ် ခရစ်ယာန်ပါတီ)ဝင် ပါလီမန်အမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ထို့နောက် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်ထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ဆိုရှယ်ခရစ်ယာန်-လစ်ဗရယ်ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ (၁၉၄၉-၅ဝ) တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်သည်။
ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်ကဂျာမန်တို့၏ ကျူး ကျော်စစ်ကို ၁၈ ရက်ကြာ ခုခံပြီးနောက် လက်နက်ချကာ ပြည်ပ သို့ ထွက်သွားခဲ့သော တတိယမြောက် လီယိုပိုဘုရင်ကိုဆန့်ကျင် လှုပ်ရှားမှုများရှိခဲ့ရာ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသော ၁၉၄၄ ခုနှစ်၏ နောက်ပိုင်းကာလတွင်လည်း ယင်းလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ပြည်ပရောက် လီယိုပိုဘုရင်ပြန် လာလိုကြောင်း အဆိုပြုလာ သည့် ကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အငြင်းပွားမှု ပေါ်ပေါက်ရာမှ လစ်ဗ ရယ်တို့ နုတ်ထွက် သွားကြသဖြင့် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အိုက်စကင်းစ်သည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို စွန့်လွှတ် ခဲ့ရသည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ အဖွဲ့သစ် တစ်ရပ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့ရပြန်သည်။
အစိုးရကျောင်းများ နှင့် ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်းများအား ငွေကြေးအကူအညီကို တစ်ပြေးညီ ထောက်ပံ့သည့် ကျောင်းများဆိုင်ရာ သဘောတူစာ ချုပ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ကက်သလစ် ကျောင်းများ အားနိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကာလရှည်ကြာစွာ အငြင်းပွားနေခြင်းကို ပြေငြိမ်းစေခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဗဲလဂျီယမ်အစိုးရသည် ဗဲလဂျီယမ်ကွန်ဂိုကိုလိုနီ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးပြဿနာများကိုဖြေရှင်း ပေးနိုင်ခြင်း မရှိတော့ ကြောင်းကို အိုက်စကင်းစ်သည် တွက်ဆသိမြင်လာ၍ ယင်းကိုလို နီအား လွတ်လပ်ရေး ပေးရန် ပါလီမန်ကို အကျိုးသင့်အကြောင်း သင့် ရှင်းလင်းတိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဗဲလဂျီယမ်ကွန်ဂို(ဇိုင်ယာ)အား ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးပေးပြီး နောက် ယင်းနိုင်ငံ၌ သွေးချောင်းစီးသော ပြည်တွင်းစစ် ပေါ် ပေါက်ခဲ့ရခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဗဲလဂျီယမ် နိုင်ငံ၌ပင်လျှင် စီးပွားရေး ပြဿနာများရှိလာခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ၁၉၆၁ ခုနှစ် မတ်လ ရွေးကောက်ပွဲ၌ အိုက်စကင်းစ်၏ အစိုးရအဖွဲ့ အရေးနိမ့်ခဲ့သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မတ်လအထိ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံတာဝန်ထမ်း ဆောင်ရပြန်သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ရပြန် သည်။
ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းပြဿနာများ၏ ဇာစ်မြစ် မှာ နိုင်ငံဘာသာစကားအလိုက် ဒေသသုံးပိုင်း ကွဲပြားနေခြင်းတွင် တည်လေ့ ရှိပေသည်။
နယ်သာလန်နှင့် နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ မြောက်ပိုင်းဒေသဖြစ်၍ ဒတ်ခ်ျ စကားပြောဆိုသောဖလန်း ဒါးစ် ဒေသ၊ ပြင်သစ်နှင့် နယ်စပ်ဒေသတစ်လျှောက်ရှိ တောင်ပိုင်းဒေသ ဖြစ်၍ ပြင်သစ်စကားပြောဆိုသောဝေါ လိုနီးယားဒေသ၊ ယင်းဒေ သနှစ်ရပ် အကြားရှိ အလယ်ပိုင်း လွင်ပြင်ဖြစ်၍ ဒတ်ခ်ျစကား (ဖလင်းမစ်ရှ်) နှင့် ပြင်သစ်စကား နှစ်မျိုးစလုံးကို သုံးနှုန်းပြောဆို သော ဗရပ်ဆဲဒေသဟူ၍ ကွဲပြားနေခြင်းဖြစ်သည်။
အိုက်စကင်းစ် ၏အစိုးရအဖွဲ့သည် ဝေါလိုနီးယားနှင့် ဖလန်းဒါးစ်တို့အား ကိုယ် ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး အပ်နှင်းသည့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် တစ်ရပ်ကို ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းခဲ့ သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည်၁၉၇၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဝန်ကြီး ချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဗဲလဂျီယမ် နိုင်ငံတွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့က ဆိုရှယ်လစ်နှင့် ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက် ညွန့်ပေါင်း အစိုးရအဖွဲ့ သစ်ကိုဦးဆောင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသော မတ်ခ်အိုက်စကင်းစ် သည် ဂက်စတန်အိုက် စကင်းစ်၏ သားဖြစ်သည်။
အီကိုနောမစ်ရှဲ သီအိုရီ အင် အီကိုနောမစ်ရှဲ ပိုလစ်တီယက်ခ် (၁၉၅၆) အပါအဝင် နိုင်ငံရေး ဘောဂဗေ ကျမ်းများစွာကို ရေး သားပြုစုခဲ့သည့် ဗဲလဂျီယမ် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဗစ္စကောင့်ဂက်စ တန် အိုက်စကင်းစ် သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့ တွင် လိုဗိန်းမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဥက္ကံသာဘိဝံသ၊ ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ မန္တလေးမြို့၊ မြင်းဝန်ကျောင်းတိုက်၊ ပတ္တမြားကျောင်း (မြန်မာ ၁၂၆၆-) ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသာဘိဝံသသည် မန္တလေးတိုင်း၊ သာစည်မြို့နယ် အပျောက်ရွာ တောင်သူကြီး ဦးစံငြိမ်း၊ ဒေါ်ငြိမ်းသာတို့မှ ၁၂၆၆ ခုနှစ် နယုန်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။
၁၁ နှစ်သားအရွယ်၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။
၁၆ နှစ်သားအရွယ်၌ မန္တလေးတိုင်း၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ ကန်မြဲဇောင်းချမ်းရွာ ဆရာတော်ဦးဂုဏနှင့် ပျဉ်သာရွာဆရာတော် ဦးကဝိတို့ထံ၌ စာပေ ကျမ်းဂန်များ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၂၈၅ ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ပျဉ်သာရွာ ပျဉ်သာ အလယ်ကျောင်း ခဏ္ဍသိမ်၌ ဆရာတော် ဦးကဝိကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။
၁၂၈၆ ခုနှစ်တွင် အမရပူရမြို့၊ တူးမောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံး၍ ညဝါကျမ်းတို့ကို သင်ယူခဲ့သည်။
၁၂၈၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ဘုရားကြီးတိုက်ဟံသာဝတီဆရာတော်ထံ၌ သုတ0x048နိဒေ0x050သ၊ ရူပသိဒ္ဓိ၊ ဋီကာကျော် စသော ကျမ်းတို့ကို ဆိုဝါနှင့် သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
အလယ်တိုက်ကြီးဆရာတော်ဦးဉေယျထံ၌ ကင်္ခါဝိတရဏီ အဋ္ဌကထာနှင့် ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ ကျမ်းများကို ဆိုဝါဖြင့်ပင် သင်ယူခဲ့သည်။
အခြားကျမ်း များကိုလည်း စာချဆရာတော် အသီးသီးထံ၌ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ဘာသရနှင့်တကွ ဗေဒင်ကျမ်းများ၊ ဆေးကျမ်းများ၊ သဒ္ဒါကျမ်းများကို သက္ကဋဘာသာရင်းဖြင့် ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက် ခဲ့သည်။
သီဟိုဠ် ဘာသာကိုလည်း အထူးကျွမ်းကျင်သည်။
အင်္ဂလိပ်စာနှင့် သင်္ချာကိုလည်း လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၂၉၉ ခုနှစ် နတ်တော်လ၌ မန္တလေးမြို့၊ ပရိယတ္တိ သာသနဟိတအသင်းကြီးမှ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသာဘိဝံသ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ ဓမ္မာစရိယ (မူလ စာချ)ဘွဲ့တံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိသည်။
၁၃၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ မြင်းဝန်တိုက်၏ ဒုတိယနာယကဆရာတော်အဖြစ် သာသနာ့ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်သောအခါ ပဋိဝိသောဓကတာဝန်ကို အချိန်ပြည့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်ပြီးသည်မှ ယခုချိန်တိုင်အောင် သာသနာရေးဦးစီးဌာန၏ လျှောက်ထား တောင်းပန်ချက်အရ သဒ္ဒါနီတိ နိဿယကျမ်းများကို ပဓာန နာယကဦးဆောင်ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူ၍ အဖွဲ့ဝင် ဆရာတော်များနှင့် တကွ ဖြည့်စွက်ပြင်ဆင်သုတ်သင်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ စလင်းဝိနည်းငါးကျမ်း ဂဏ္ဍိကျမ်းများကို ရိုက်နှိပ်ရန် အဖွဲ့ဝင် ဆရာတော်များနှင့်တကွ ပြင်ဆင်သုတ်သင်ဆဲဖြစ်သည်။
၁၃၄၁ ခုနှစ် တန်ခူးလတွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာမုနိဘုရားကြီး ဂေါပကအဖွဲ့ ဩဝါဒစရိယဆရာတော် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၃၄၂ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ အသင်းကြီး၏ ဩဝါဒါ စရိယ ဆရာတော်အဖြစ် လည်းကောင်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံယူရရှိတော်မူသည်။
ရူပသိဒ္ဓိ ဂဏ္ဍိကျမ်း၊ အရုဏောဒယ ဝိနိစ0x039ယကျမ်းနှင့် ဦးရန်ကုန်နိယံ အဖြေကျမ်းများကို ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။
ဤသို့ သာသနာ့အကျိုး သယ်ပိုးဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း ကြောင့် ၁၃၄၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ် လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၈၃) ဥက္ကံသာဘိဝံသ၊ ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ မန္တလေး မြို့၊ မြင်းဝန်ကျောင်းတိုက်၊ ပတ္တမြားကျောင်း (မြန်မာ ၁၂၆၆- ၁၃၄၇)။
ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသာဘိဝံသသည် ၁၂၉၉ ခုနှစ် နတ်တော်လ၌ မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းကြီးက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော ပရိယတ္တိသာသနဟိတ ဓမ္မာ စရိယ(မူလ စာချ) ဘွဲ့တံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိခြင်း၊ ၁၃၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ မြင်းဝန်တိုက်၏ ဒုတိယနာယကဆရာတော်အဖြစ် သာသနာ့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ခြင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်သောအခါ ပဋိဝိသောဓကတာဝန်ကို အချိန်ပြည့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပြီးသည်မှစ၍ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၏ လျှောက်ထားတောင်းပန်ချက်အရ သဒ္ဒါနီတိနိဿယ ကျမ်းများကို ပဓာနနာယက ဦးဆောင်ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန် ယူ၍ အဖွဲ့ဝင်ဆရာတော်များနှင့်အတူ ဖြည့်စွက် ပြင်ဆင်သုတ် သင်ခဲ့ခြင်း၊ စလင်းဝိနည်းငါးကျမ်း ဂဏ္ဍိကျမ်းများကို ရိုက်နှိပ် ရန် အဖွဲ့ဝင်ဆရာတော်များနှင့်အတူ ပြင်ဆင်သုတ်သင်ခဲ့ခြင်း၊ ၁၃၄၁ ခုနှစ် တန်ခူးလတွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာမုနိဘုရားကြီး ဂေါပကအဖွဲ့ ဩဝါဒဆရာတော်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၃၄၂ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းကြီး၏ ဩဝါဒါစရိယ ဆရာတော်အဖြစ် လည်းကောင်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံယူရရှိတော်မူခဲ့ခြင်းစသော သာသနာ့ တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်တော် မူခဲ့သေောကြောင့် ၁၃၄၃ ခုနှစ် တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံ တော်ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူ ဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသာဘိဝံသ မဟာ ထေရ်သည် ၁၃၄၇ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၈၆) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ။
ဌာနချုပ် လန်ဒန်မြို့မှ အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံတွင် ဘဏ်တကာတို့၏ ဗဟိုဘဏ်တိုက်ချုပ်ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် လန်ဒန်မြို့အလယ် သရက်နီဒဲလမ်း (Threadneedle Street)ပေါ် တွင်တည်ရှိ၍ အလွန်စည်ကားသောလမ်းလေးခွကို မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။
နယ်များတွင် အင်္ဂလန်ဘဏ်၏ဘဏ်ခွဲ ခြောက်ခုရှိသည်။
အင်္ဂလန်ဘဏ်ကို ၁၆၉၄ ခုနှစ်တွင် စကော့လူမျိုး ဝီလျံပက်တာဆန်ဆိုသူက စတင်တည်တောင်ခဲ့သည်။
တတိယ ဝီလျံ(ဝီလျံ-အော့-အောရိန်း) ဘုရင်လက်ထက်ပြင်သစ်နှင့် စစ်ဖြစ်ကြရာ စစ်ရန်ပုံငွေအတွက် အခက်အခဲပေါ်လာခဲ့သည်။
ထိုအခါ ၁၆၉၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်ရန်ပုံငွေရရှိရေး နည်းလမ်းများရှာဖွေရန် ဖွဲ့စည်းလျက်ရှိသော အောက်လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ကော်မတီတစ်ခု၏ ရှေ့မှောက်၌ ပက်တာဆန်သည် စစ်ရန်ပုံငွေ မည်သို့ရှာကြံရန် အကြံပေးခဲ့သည်။
သူ၏အကြံပေးချက်မှာ တစ်နှစ်လျှင် အတိုးခြောက်ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အုပ်ချုပ်စီမံရသည့်အတွက် စရိတ်စကများပါဝင်စေလျက် နိုင်ငံတော်သို့ အမြဲတစေ စတာလင်ပေါင်ပေါင်း ၁ဝဝဝဝဝဝ ချေးငှားထားရန် ဖြစ်သည်။
ထိုကိစ္စကို အခြေအတင်ဆွေးနွေးပြီးနောက် သူ့စီမံကိန်း ၏ အခြေခံသဘောတရားများကိုလက်ခံကာ ၁၆၉၄ ခုနှစ်တွင် နည်လမ်းအက်ဥပဒေဖြင့် အင်္ဂလန်ဘဏ်ကို တည်ထောင်ရန် ခွင့်ပြုလိုက်လေသည်။
၁၈၃၃ ခုနှစ်အထိ လန်ဒန်မြို့တွင် အင်္ဂလန်ဘဏ်တစ်ခုသာ အစုစပ်ဘဏ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် ဘဏ်ချာတာအက်ဥပဒေ ပေါ်ထွက်လာသောအခါ အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံဘဏ်များ၏ ဗဟိုဘဏ်အဖြစ်သို့ တရားဝင်ရောက်ရှိလာသည်။
ယင်းသို့ဖြင့် အစိုးရ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ အင်္ဂလန်နှင့် ဝေလနိုင်ငံသုံး ငွေစက္ကူများထုတ်ဝေရသည့် တစ်ခုတည်းသောဘဏ် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၂၈ ခုနှစ် ငွေစက္ကူနှင့်ဘဏ်စာချုပ် အက်ဥပဒေအရ အစိုးရနှစ်တိုငွေချေးစာချုပ်များ ထုတ်ဝေခြင်းကို အင်္ဂလန်ဘဏ်အား လုပ်ကိုင်ရန်လွှဲအပ်ပေးလိုက်သည်။
သာမန်အစုစပ် ဘဏ်များ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ်ဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်လာရသည်။
အစိုးရနှင့်အခြားဘဏ်များ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည့်အချိန်မှစ၍ အင်္ဂလန်ဘဏ်တွင် ဘဏ်ချင်း စာရင်းရှင်းရန် လက်ကျန်ရှင်းတမ်းကြီးများထားရသည်။
၁၈၄၄ ခုနှစ် အက်ဥပဒေအရ အင်္ဂလန်ဘဏ်၏လုပ်ငန်းကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်ရပ်ခွဲနိုင်သည်။
ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့်ငွေကြေး ဖြန့်ဖြူး ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်းဟူ၍ဖြစ်သည်။
ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ အစုစပ်ကဏ္ဍ (ရင်းဖက်/စုဖက်ဘဏ်) အဖြစ် သာမန်လုပ်ငန်းမျိုး အားလုံးလိုလိုကို လုပ်ကိုင်ပေးခြင်းအပြင် နိုင်ငံတော်အကြွေးကို စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ငွေကြေးဖြန့်ဖြူးထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း ဆိုသည်မှာ သီးသန့်ရွှေကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ငွေစက္ကူရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခြင်း ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ငွေစက္ကူ ထုတ်ဝေဖြန့်ဖြူးသည့် တစ်ခုတည်းသောဘဏ်ဖြစ်သည်။
ဘုရင့် ဒင်္ဂါးစက်ရုံမှတစ်ဆင့် ဒင်္ဂါးများကို ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် နီကယ်နှင့်ကြေးဝါရောသော သုံးပဲနိပြားသစ်များ ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ နောက်ပိုင်းတွင် ငွေသတ္တုဖြင့် ဒင်္ဂါးများ ခတ်နှိပ်ခြင်းမပြုတော့ဘဲ နစ်ကယ်ဖြင့်သာ အစားထိုးခတ်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် နိုင်ငံတော်အကြွေးကိစ္စအားလုံးကို စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိရာတွင် သီးခြားစတော့ရုံးကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိကာ စတော့ပိုင်ရှင်များ၏ စာရင်းကိုပြုလုပ်၍ ရသင့်ရထိုက်သော အတိုးများကိုလည်း ထုတ်ပေးသည်။
ရှေးယခင်က ဘဏ် နှုန်းပြောင်းလဲမှုများအရ လည်းကောင်း၊ များမကြာမီက ကာကွယ်ရေး(ဘဏ္ဍာတော်)စည်းမျဉ်းဥပဒေများဖြင့် ပေးအပ်သောအာဏာများနှင့် စစ်ပြီးခေတ် ငွေကြေးလဲလှယ်မှု ကြီးကြပ် ရေး အက်ဥပဒေများအရလည်းကောင်း အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် အခြားနိုင်ငံများမှ ငွေကြေးတန်ဖိုးနှင့်နှိုင်းယှဉ်၍ ဗြိတိသျှငွေကြေး တန်ဖိုးကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရန် တာဝန်ရှိလာခဲ့သည်မှာ ကာလကြာပေပြီ။
ထို့ကြောင့် အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငွေကြေး ကိစ္စများနှင့် လန်ဒန်မြို့ နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်ရေး ဈေးကွက်၌ အရေးပါအရာရောက်သောအပိုင်းမှ ပါဝင်လျက်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလန်ဘဏ်၏အုပ်ချုပ်စီမံမှုကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ အစိုးရက သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒါရိုက်တာလူကြီးများပါဝင်သော ဘဏ်ဒါရိုက်တာများအဖွဲ့ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ရွေးချယ်ခန့်အပ်သည်။
၁၇၃၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် သရက်နီဒဲလမ်းတွင်တည်ရှိခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်းကြာညောင်းခဲ့ပြီး ဖြစ်သဖြင့် သရက်နီဒဲလမ်း၏အမယ်အို ဟူသောအမည်ပင် ရလျက်ရှိလေသည်။
၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဘဏ်အဆောက်အဦကို ပြန်လည် တည်ဆောက်သည်။
ဗိသုကာကျော်ကြီး ဆာဂျွန်ဆုန်းရေးဆွဲခဲ့သော အဆောက်အဦပုံစံတွင် ရှေ့မျက်နှာစာ၏ ထည်ဝါခန့်ညားသော အလှကဖြည့်စွက်လိုက်သဖြင့် အင်္ဂလန်ဘဏ်အဆောက်အဦကြီးမှာ အထူးပင်ခမ်းနားတင့်တယ်လာပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကိုးကား Category:ဗဟိုဘဏ်များ Category:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ စီးပွားရေး‎ Category:လန်ဒန်မြို့။
thumb|လေယာဉ်ပြန်ပေးဆွဲရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် KNDO တပ်ဖွဲ့ဝင် စောကျော်အေးနှင့်အဖွဲ့ (ဓာတ်ပုံ - Courtesy of Antony) မြန်မာ့ ပထမဆုံး လေယာဉ်ပြန်ပေးဆွဲမှုကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့က ရန်ကုန် မင်္ဂလာဒုံလေဆိပ်မှ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့သို့ ပျံသန်းလာသည့် နိုင်ငံတော် လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အဖွဲ့ပိုင် ဒါကိုတာ XY-ACT လေယာဉ်အား ထိုစဉ်က ကရင်လက်နက်ကိုင် KNDO တပ်ဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်စောကျော်အေး ဦးဆောင်ကာ ပြန်ပေးဆွဲသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က လေယာဉ်ပျံပြန်ပေးဆွဲမှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သာမက ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပါ လုံးဝမပေါ်ပေါက်ဖူးသေးသော အကြမ်းဖက်မှုကြီး ဖြစ်သည်။
စာရေးသူ ဦးလှသောင်းDip in B.Dh ၏ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာ့ ပထမဆုံး လေယာဉ် ပြန်ပေးဆွဲမှုကြီး ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံး လေယာဉ်ပြန်ပေးဆွဲမှု တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက် ထုတ် ရန်ကုန်သတင်းစာတွင် အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြ ထားသည်ကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။
လေယာဉ်ကိုအပိုင်စီးပြီးတိုက်သွားခြင်း ရန်ကုန်မြို့မှ ကျောက်ဖြူနှင့်စစ်တွေသွား ဗမာလေယာဉ်တစ်စင်းလုံးကောင်းကင်ပေါ်၌ တိုက်သွားခြင်း ကျောက်ဖြူငွေတိုက်ကိုပို့လိုက်သော အစိုးရငွေ ပေါင်း ၇၂၄ဝဝဝ ပါသည့်ငွေသေတ္တာများကိုတိုက်ခိုက် ယူသွားကြခြင်း။
လေယာဉ်ပျံ ပျံနေစဉ် မြန်မာနိုင်ငံ ရာဇဝတ်မှု ရာဇဝင်တွင် တစ်ကြိမ် တစ်ခါမျှမကြုံဖူးခဲ့သေးသော လေယာဉ်ပျံ ပျံသန်းနေ ခိုက် လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းကို လူဆိုးများစီးနင်းတိုက်ခိုက်သည့် လေကြောင်းခရီး ဓားပြမှုကြီးတစ်ရပ်မှာ ဇွန် လ ၂၅ ရက်က ပထမဆုံးအကြိမ်မြောက် အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်ပွားကြောင်း။
အဆိုပါလေယာဉ်ပျံပေါ်တွင် လူဆိုးတို့ စီးနင်းဓားပြတိုက်သည့်သတင်းမှာ ရန်ကုန်မြို့ သတင်းစာလောကသို့ ချက်ချင်းပျံ့နှံ့ ရောက်ရှိလာရာ တစ်မြို့လုံးတစ်ခါတည်း ဟိုးလေးတကျော်ဖြစ်သွားပြီး သက်ဆိုင်ရာအစိုးရရဲအဖွဲ့ စုံထောက်ဌာနများ၊ စစ်ဘက် ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံတော်လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အဖွဲ့(ယူဘီအေ)အာဏာပိုင်များတို့မှာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အထူးတလည် အလုပ်များသွားကြတော့ ကြောင်း။
လေယာဉ်ပျံတွင် လူဆိုးများအပိုင်စီးကာ ဓားပြ တိုက်ယူခြင်းခံလိုက်ရသော ငွေများမှာ ကျောက်ဖြူငွေ တိုက်အတွက်ပေးပို့သောအစိုးရဘဏ္ဍာတော်ငွေများဖြစ်လျက် လေယာဉ်ပျံမှာ နိုင်ငံတော်လေကြောင်းသယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့(ယူဘီအေ)၏ ရန်ကုန်မြို့မှ ကျောက်ဖြူ-စစ်တွေမြို့သို့ ခရီးသည်များပို့ဆောင်ရန် ထွက်ခွာသွားသောခရီးသည်တင် ဒါကိုတာလေယာဉ်ပျံ စက်နှစ်လုံးတပ် ၂၈ ယောက်စီး အမှတ်အိပ်(စ်)ဝိုင် အေစီတီဖြစ်ကြောင်း။
မောင်းသူအမည် ၎င်းလေယာဉ်ပျံကိုဦးစီးမောင်းနှင်သော လေယာဉ် မှူးမှာ ကပ္ပတိန် မစ္စတာအေအီးဟဲဖြစ်လျက် လေယာဉ် ပထမအရာရှိ မောင်ကိုကို၊ ဝိုင်ယာလက်အရာရှိချတ်(ခ်ျ)၊ လေကြောင်းလက်ထောက်အရာရှိ ကိုကိုကြီး တို့ပါဝင်ကြကြောင်း။
ဟံသာဝတီသတင်းစာ အတွဲ ၉၊ အမှတ် ၂၂၂၊ ၁၃၁၆ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၁၄ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ အထူးစာစောင်တွင်လည်း အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြထားသည်။
လေယာဉ်ဓားပြစံဖိုးသင်ပေါ်ကျခြင်း ရသည့်ငွေများ ကရင့်လက်မှ ရဲဖြူတို့ အုပ်သွားကြ ခြင်း၊ ဤဖြစ်ပုံကြောင့် ကေအင်န်ဒီအိုက သုံးပါတီ ခုံရုံး၌ တရားစွဲဆိုထားပုံ (အမှတ် ၇၃ ထံမှ) နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ငွေပေါင်း ၇၂၄ဝဝဝ ကို ကျောက်ဖြူငွေတိုက်သို့ လေကြောင်းခရီးဖြင့် ဇွန်လ ၂၅ ရက်က ပေးပို့ရာ၌ လမ်းတွင် လက်နက်ကိုင်လူဆိုး သုံးဦးတို့က ဓားပြတိုက်၍ငွေများကို လုယူထားလိုက် သည့်ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍အနောက်ဘက်ပင်လယ်ကမ်း ခြေမှ ပုသိမ်မြို့သို့ရောက်ရှိလာသူများထံမှ ကြားသိရသော သတင်းများမှာ ဓားပြတိုက်ခံရသော လေယာဉ်ပျံ သည် မန်ကျည်းစင်ရွာအနီး ပင်လယ်ကမ်းစပ်ရှိ မှော်သိုးသောင်ခေါ် နေရာ၌ ဆင်းသက်ရသည်ဆိုကြောင်း၊ စောစံဖိုးသင်နေရာသို့ပို့ရန် အဆိုပါ ဓားပြ တိုက်ခံရသော လေယာဉ်ပျံကြီး ဆင်းသက်လာသည်ကို မန်ကျည်းစင်ရွာမှ ရွာသူရွာသားများက ပျက်ကျလာသည်အထင်နှင့်သွားကြည့်ကြရာ အနားရောက်မှ ပျက်ကျသည်မဟုတ်ဘဲ အလိုအလျောက် ဆင်းသက် လာခြင်းဖြစ်သည်ကိုသိရ၍ လူဆိုးများ၏ ခိုင်းစေချက်အရ ငွေသေတ္တာများကို လေယာဉ်ပျံပေါ်မှ အောက်သို့ သယ်ယူကြရပြီး လေယာဉ်ပျံကြီး ပျံတက်သွားသည့် အခါတွင် လူဆိုးများက သေတ္တာသယ်သူများအား တစ်ယောက်လျှင် ငွေ ၂ဝ ကျပ်ကျစီ ဝေပေးပြီးလျှင် ထိုငွေသေတ္တာများကို စစ်မင်းကြီးဟောင်း စောစံဖိုးသင် ခိုအောင်းနေထိုင်ရာ ကျောက်ဆပ်ကျွန်းမှ သဲကုန်း ကြီးကျွန်းချောင်းရွာသို့ လှေခငွေ ၂၅ဝ ကျပ်ပေးကာ လိုက်ပို့ခိုင်းသည်ဆိုကြောင်း။
ဓားပြလက်မှ ရွာသားဝှက် ငွေသေတ္တာများကို ကျောက်ဆပ်ကျွန်းမှ သဲကုန်း ကြီးကျွန်းချောင်းသို့ လှေဖြင့်သယ်ယူရန်အတွက် လှေ ပေါ်သို့ ငွေသေတ္တာများကို သယ်ယူရာတွင် ရွာသားများ အားခိုင်းစေသဖြင့် ရွာသားထဲမှလူအချို့က ငွေသေတ္တာ များဖြစ်ကြောင်းကိုသိသဖြင့် ငွေအကြွေသေတ္တာနှစ်လုံး ကို အလစ်တွင်အချောင်သုတ်၍ ယူထားလိုက်ပြန်ရာ အဆိုပါဓားပြသုံးဦးက လက်နက်များဖြင့်ခြိမ်းခြောက် ပြီး ပြန်တောင်းမှ ထုတ်ပေးလိုက်ကြတော့သည်ဆို ကြောင်း။
ရဲဖြူက အချောင်အုပ်ပြီ အဆိုပါ ငွေသေတ္တာများအား ဓားပြတိုက်၍ မန်ကျည်းစင်ရွာအနီး၌ လေယာဉ်ပျံဆင်းသည့် အကြောင်းကို အနောက်ဘက်ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်၌ စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေသော ရဲဘော်ဖြူ ဗိုလ်ကျော်အုန်းသိရှိသဖြင့် ၎င်း၏တပည့်များနှင့် လိုက်လာရာ မန်ကျည်းစင်ရွာသို့ရောက်ရှိသည့်အချိန်တွင် ငွေသေတ္တာနှင့်ဓားပြများမှာ လှေနှင့်ထွက်ခွာ သွားပြီဖြစ်၍ မတွေ့လိုက်ရဟုဆိုကြောင်း၊ သို့သော် ၎င်းတို့သွားရာ သဲကုန်းကြီးကျွန်းချောင်းသို့ ဆက်၍ လိုက်ရာတွင် ဓားပြများမှာလည်း မိုးပြင်းထန်သဖြင့် ခရီးဆက်၍မထွက်နိုင်သောကြောင့် လမ်းတွင်နား နေခိုက်နှင့်တွေ့ဆုံသဖြင့် ရဲဘော်ဖြူများက အဝေးမှ လှမ်း၍ ဘရင်းဂန်းနှင့်ပစ်ခတ်ခြောက်လှန့်ရာ ဓားပြ နှစ်ယောက်မှာ လက်လွတ်ထွက်ပြေး၍ တစ်ယောက်ကို သာ ငွေသေတ္တာများနှင့်အတူဖမ်းမိလိုက်သည်ဆို ကြောင်း၊ ဖမ်းမိသောဓားပြတစ်ယောက်နှင့်အတူ ငွေ သေတ္တာများကို ရဲဘော်ဖြူဗိုလ်ကျော်အုန်းနှင့်အဖွဲ့က ဂူချောင်းရွာဘက်သို့ ယူဆောင်သွားသည်ဆိုကြောင်း။
လေယာဉ်ပျံကို ဓားပြတိုက်သူများမှာ ကရင်လူမျိုး များဖြစ်၍ ၎င်းတို့မှာ ဝန်ကြီးဟောင်း စောစံဖိုးသင်၏ တပည့်များဖြစ်ပြီး ဓားပြတိုက်ရန်အစီအစဉ်ကို စောစံဖိုးသင်က နည်းပေးလမ်းပြညွှန်ကြားပေးသည်ဆို ကြောင်း၊ အဆိုပါဓားပြများမှာ ဟံသာဝတီနယ်မှ တစ်ယောက်၊ ဟင်္သာတမှတစ်ယောက်နှင့် ပုသိမ်ခရိုင် ငပုတောမြို့နယ်မှတစ်ယောက်ဖြစ်၍ ဟင်္သာတနှင့် ငပုတောမြို့နယ်မှနှစ်ယောက်မှာ လက်နက်များနှင့် အတူလွတ်မြောက်သွားပြီး ဟံသာဝတီနယ်သား တစ်ယောက်သာ ရဲဘော်ဖြူများလက်တွင် အဖမ်းခံနေ ရသည်ဆိုကြောင်း။
ဖြစ်ရပ်မှန်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး ထိုလေယာဉ် ပြန်ပေးဆွဲမှုကို ဖြစ်ရပ်မှန်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး အနေဖြင့် ကျပ်သိန်း ၃ ထောင် အကုန်အကျခံ ရိုက်ကူးနေသည်။
ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးနိုင်ရန်အတွက် စာရေးသူ ဦးလှသောင်း၏ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာ့ ပထမဆုံး လေယာဉ် ပြန်ပေးဆွဲမှုကြီး ဆိုသည့် စာအုပ်အား ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ အကယ်ဒမီ စိုးကျော်ဆန်းက ပြန်လည်ရေးသားကာ ဒါရိုက်တာ အဏ်ထော်ဏီက ရိုက်ကူးမည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂-လရာသီပွဲတော်များအနက် တန်ဆောင်မုန်းလသည် တမူထူးခြားသည်။
ထိုလတွင် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်၊ ကထိန်သင်္ကန်း အလှူပွဲတော်၊ မသိုးသင်္ကန်း ရက်လုပ်ပူဇော်ပွဲတော်၊ မဲဇလီဖူးသုပ် ဝေငှသောပွဲတော်၊ ကျီးမနိုးပွဲတော်၊ သာမညဖလအခါတော်နေ့ ပွဲတော်တို့ကို ကျင်းပလေ့ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။