kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နိုင်ငံရေးဘဝဖြတ်သန်းမှုများ အိုဟီရာသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ပါလီမန်အောက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရပြီးနောက်ကိုးကြိမ်ဆက်တိုက်ပင် လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်လာသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လအထိ အောက်လွှတ်တော်ပညာရေးကော်မတီ နာယကအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့် ဇူလိုင်လမှ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ ဝန်ကြီးချုပ်အီကေဒါ၏ အစိုးရအဖွဲ့တွင် အတွင်းဝန်ချုပ် ရာထူးတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခု ဇူလိုင်လမှ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ ယင်းအစိုးရအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။
မစ္စတာ အိုဟီရာသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ ၁၉၆၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအထိ ဂျပန်နိုင်ငံ လစ်ဗရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၌ ပေါ်လစီရေးရာ သုတေသနကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ် နိုင်ဝင်ဘာလမှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ဝန်ကြီးချုပ် ဆာတို၏ အစိုးရအဖွဲ့တွင်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းဌာန ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
တစ်ဖန် ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ တာနာကာအစိုးရအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ်ဖြင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၄ ခု ဇူလိုင်လမှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ ယင်းအစိုးရအဖွဲ့ တွင်ပင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခု ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ အသစ် တက်လာသော ဝန်ကြီးချုပ်မီကီ၏ အစိုးရအဖွဲ့တွင်ဆက်လက်၍ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရလေသည်။
ထို့နောက် မစ္စတာအိုဟီရာသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလဆန်းအထိအစိုးရ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မပါဝင်တော့ပဲ လစ်ဗရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ်သာ ပါတီလုပ်ငန်းကို အချိန်ပြည့်လုပ်ကိုင်နေခဲ့သည်။
ထို့နောက် အိုဟီရာသည် ပါတီရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိကာ ယင်းပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာလေသည်။
အိုဟီရာ လစ်ဗရယ်ဒီမိုကရက် ပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသောအခါ ပါတီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဖူကူဒါက ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက်သဖြင့် အိုဟီရာသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဆက်ခံရရှိလေ သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ရက်နေ့မှစ၍ ဂျပန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သောအိုဟီရာသည် ရာထူးရချိန်တွင် အသက် ၆၈ နှစ်ကျော်ပြီဖြစ်သည်။
အိုဟီရာသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ဆူဂါဝိုနိုဒိုင်ဂီရှိခေါ် ပါလီမန်အမတ်အကြောင်းစာအုပ် ကို၎င်း၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အစိုးရဘဏ္ဍာရေး အတွေးအမြင်များ စာအုပ်ကို ၎င်းရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊(၁၉၇၉) ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးသက်တမ်း ၁၇ လအတွင်း လစ်ဗရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတွင်း အာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ဗမလအတွင်းက အိုဟီရာသည် ဂျပန် ပါလီမန်တွင် အရေးနိမ့်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက် နေ့တွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည် လုပ်ဆောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် အိုဟီရာသည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ဇနီးသည် ရှီဂျီကို နှင့် သားနှစ်ယောက်ကျန်သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊(၁၉၈၁) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန် နိုင်ငံရေးသမားများ။
ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအချင်းချင်းတို့ပြောဆိုရေးသား ဆက်သွယ်ကြသော ကိစ္စ၌ အားလုံးနား လည်လေအောင် ကြံဆတီထွင်သော ကမ္ဘာသုံးစကား (ဝါ) ကမ္ဘာသုံးစာကို ဆေးပညာနှင့် ဘာသာ ဗေဒပညာရပ်နှစ်ခု စလုံးကို နိုင်နင်းစွာ တတ်ကျွမ်းသော ရုရှအမျိုးသား လုဒွစ် ဇာမင်နော့ (၁၈၉၅-၁၉၁၇) က တီထွင်သည်။
တီထွင်ရာ၌ ထားရှိသော အာသီသမှာ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအချင်းချင်း စကားတစ်မျိုးတည်း၊ စာ တစ်မျိုးတည်းနှင့် ပြောဆိုရေးသား ဆက်ဆံလျှင် မျိုးရိုးဇာတိကွဲပြားခြားနားသည်ကို အကြောင်းပြု ၍ပေါ်ပေါက် သော အာဃာတ တရားများပပျောက်၍ ငြိမ်း ချမ်းရေး ရကြပါစေဟူသော အာသီသဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအချင်းချင်းဆက်ဆံရာ၌ နာလည်းစေရန်ရည်ရွယ်၍ နိုင်ငံ တကာသုံး ဘာသာစကားတစ်ခုတည်း ကို ကြံဆခဲ့သည်မှာ ခရစ်နှစ်ရာစုခေတ် ဂရိဒဿနိကပညာရှင် ဂါလင်နှင့် ဆိုက ရေးတီးတို့ လက်ထက်ကပင် စတင်သည်ဟုဆိုကြသည်။
၁၂ ရာစုခေတ်၌လည်း တျူတန်နစ်အနွယ် မင်းညီမင်းသားတို့သည် တစ်ကမ္ဘာလုံး က သုံးစွဲနိုင်သောဘာသာစကားကို ကြံဆကြ သည်။
ဥရောပနိုင်ငံတွင် စွယ်စုံကျမး်ကို ရှေးဦးစွာ ပြုစုခဲ့ သော ဒေးကတ်သည်လည်း ဤသို့ကြံစည်ဖူးသည်ဟု ဆို သည်။
ပြင်သစ်စာပေပညာရှင် ဗော်လတဲယားသည်လည်း ကမ္ဘာသုံး ဘာသာစကားတီထွင်ရန် လုံ့လထုတ်ခဲ့သည်။
ဂျာမန်ဒဿနိက ဗေဒပညာရှင် အီမန်နျူယယ်ကန့် (၁၇၂၄ -၁၈၀၄) ကလည်း ယင်းကဲ့သို့ ကြံဆတီထွင်သောအရာ တို့ကို ထောက်ခံအားပေးသည်။
၁၉ ရာစုနှစ်တွင် ခရစ်ယန် ဘုန်တော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော ဖားသားရှက်ယာသည် ဗိုလာပွစ်အမည်ရှိ သောကမ္ဘာသုံး ဘာသာကို တီထွင်သည်။
သို့ရာတွင် ယင်းတီထွင်မှုမှာ ရှုပ်ထွေးခဲယဉ်းလှသောကြောင့်မအောင် မြင့်ခဲ့ချေ။
၁၈⁠၈၇ ခုနှစ်တွင် ဇာမင်နော့သည် ဒေါက်တာအက်စပါရန် တို ဟူသော နာမည်ဝှက်ဖြင့် နိုင်ငံတကာ သုံး ဘာသာ စကားအမည်ရှိသော စာတမ်းတစ်စောင်ကို ရေးသား ထုတ်ဝေသည်။
မကြာမီ ယင်းကမ္ဘာသုံး ဘာသာစကား သည် ရုရှနိုင်ငံ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့တွင် ခေတ်စားလာသည်။
ဒေါက်တာ အက်စပါရန်တို ဟူသော အမည်ကို စွဲ၍လည်း ယင်းဘာသာစကားကို အက်စပါရန်တိုဟူ၍ အများက ခေါ် ဝေါ် သမုတ်ကြ လေသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် အက်စပါရန်တိုဘာသာကို သုံးစွဲကြသူတို့ ၏ ဦးရေသည် နိုင်ငံပေါင်း ၃၂ နိုင်ငံ၌ ၂၈၀၀၀ဝ၀ဝ ခန့် ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်သို့ရောက်သော် ယင်းလူဦးရေမှာ ၅၀၀၀ဝ၀ဝ အထိတိုးသည်။
အက်စပါရန်တို ဘာသာစကားသည် ရေးသား ပြောဆိုရာ၌›င်း၊ သံကြိုးရိုက် ရာ၌›င်း လွန်စွာ လွယ်ကူသည်။
ထို့ကြောင့် ကုန်စည်ကူး သန်း ရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးကြီးများ၌ ယင်း ဘာသာစ ကားကို သုံးလေ့သုံးထ ပြုကြသည်။
ထိုဘာသာ စကားဖြင့် အသံလွှင့်သည်မှာလည်း အောင်မြင်သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် အသံလွှင့်ဌာန ပါင်း ၂၀ တို့က ယင်းဘာသာဖြင့် အသံလွှင့်ကြသည်။
ဗြိတိသျှ အက်စပါရန်တိုအသင်း စာကြည့်တိုက်၌ အက်စပါ ရန်တို ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော စာအုပ်စာတမ်းပေါင်း ၃၀၀၀ဝ၀ဝ ခန့်ကို စာရင်းတင်ထားသည်။
ယင်းတို့တွင် မူရင်း စာပေနှင့် ဘာသာပြန်စာ ပေတို့ ပါဝင်ကြ၏။
သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း ခုနစ်စောင်၊ ရှစ်စောင်ခန့်သည်လည်း အက်စပါရန်တိုဘာသာ နှင့်ပင် ထုတ် ဝေသည်။
ကမ္ဘသုံးဘာသာစကားတို့ကို တီထွင်ကြသည့် အရာ၌ အက်စပါရန်တိုသည် အခြားတီထွင်ချက်တို့ ထက် ပို၍ အောင်မြင်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တီထွင်ရာ၌သဒ္ဒါ နည်းတို့ကို တစ်သမတ်တည်းဖြစ်အောင် ရိုး⁠ရိုးနှင့်ရှင်းရှင်း တီထွင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် စကားတို့၏ အခြေခံ ဖြစ်သော ဓာတ်ပစ္စည်းများ ကို ကြံဆရာ၌ ဥရောပတိုက်၌ သုံးစွဲ နေကြသော ဘာသာရပ်ကြီးများမှ ထုတ်နုတ်သုံးစွဲသဖြင့်လည်း အများ က ရိမ်မိနားလည်နိုင်ကြသော သဘောရှိသည်။
၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ပဲရစ်မြို့၌ ယင်းအက်စပါရန်တိုကို ပြုပြင်၍ အီဒိုဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ဘာသာစ ကားကို တီထွင်ရန် ကြံစည်ကြသည်။
သို့ရာတွင် နောက်အသစ်ထပ်မံပြုပြင်သော အက်စပါရန်တိုကို အက်စ ပါရန်တိုအသစ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီးလျှင် ယင်းကိုပင် ဆက်လက်သုံးစွဲသည်။
ဇာပင်နော့ကို ရုရှအမျိုးသားဟု ဆိုသော်လည်း သူ၏မူလ ဇာတိမှာ ပိုလန်နိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် ပိုလန်လူ မျိုးတို့က အက်စပါ ရန်တို တီထွင်သူသည် ပိုလန်အမျိုးသား ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူ ကြသည်။
အက်စပါရန်တို သည် ပိုလန်နိုင်ငံ ဝါဆောမြို့၌ပင် ကွယ်လွန်သည်။
အက်စပါရန်တိုကို တီထွင်၍ စာတမ်းထုတ် ဝေရာ၌ စာ ပေပညတ်ခြင်း ကျပ်တည်းလှသောကြောင့် ဇာမင် နော့သည် ပထမ၌ ရုရှဘာသာဖြင့် ရေးပြီးလျှင် နောက်ပိုင်း မှာမှ ပိုလန်နိုင်ငံ ဘာသာစကားဖြင့်ရေးသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်အတွင်း၌ နာဇီတို့က အက်စပါရန်တိုဘာသာ ကို နှိပ်ကွပ် ပညတ်ကြသည်။
စစ်ကြီးပြီးသောအခါမှသာ အက်စပါရန်တို လှုပ်ရှားမှုကို ပိုလန်နိုင်ငံ၌ ပြန်၍ ဖော်နိုင်ကြသည်။
ယခုအခါ ပိုလန်နိုင်ငံ အက်စပါရန်တိုယူနီယံသည် ကုလသမဂ္ဂ ယူနက် ကိုအဖွဲ့၏အတိုင် အပင်ခံဖြစ်သော ကမ္ဘာ့အက်စပါရန်တို ယူနီယံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉၇၈ Esperanto အက္ခရာဇီးကုန်များအသုံးပြုပြီး အလွတ်များအကွာအဝေးများအတွက် အမြင့်စားလှုပ်ရှားသောနည်းပညာများရှိပါသည်။
ရွေးလေးအကျိုးထားများအမျိုးအစားတစ်ခုကို h ဘီဂြပ်ကီးဂျပ်များဖြစ်ပြီးသားလျှင် ရှင်းရှင်းရန်ဖျားပေးမှုများကို မရှိပြီးဖြစ်သည်။
ရှင်းရှင်းရာကြစ်ချက်များကိုပြင်ပြင်နိုင်ရန်အတွက် ရှင်းရှင်းရာစာအုပ်များဖြစ်ပြီး ရိုကတ်နိုင်ကြသောလုပ်ရန်များကို ကြားစားပြုထားသည်။
H-စနစ တစ်ရွေးချယ်ထားသော စာရွေးလှုပ်ရှားများအတွက် အကူအညီတစ်ခုကို ရှင်းရှင်းရန် ရှင်းရှင်းကြစ်ချက်များကို h ဘီဂြပ်ဖြင့် အစားထိုးကို အသုံးပြုသည်။
ထို့နောက် စာရွေးလှုပ်ရှားများကို ရှင်းရှင်းရာစာအုပ်များဖြစ်ပြီး ထိုအတိုင်းရွေးလှုပ်ရှားများကို ကိုယ်ပိုင်နိုင်ကြသော စာရွေးလှုပ်ရှားများဖြင့် ထိုအတိုင်း သုံးလိုသည်။
ကို အဖြစ်ရှင်းရှင်းရာစာအုပ် အဖြစ် (အိုးရှင်း) အတိုးအကြောင်းများဖြစ်ပါသည်။
သင်သည်သာ စာရွေးလှုပ်ရှား များအတွက် ပစ်ကြောင်းများကို အဖွဲ့လိုက်ကျော် အပေါ်က အပိုင်းခံနိုင်ပါသည်။
(ဆည်းသူအကြောင်း) သို့မဟုတ် (လေယာဉ်သော့ခ်ိန်) ဆိုအပ်သည်။
Lenio Marobin, PY3DF (2008) 'Morsa kodo kaj Esperanto – rekolekto de artikoloj iam aperintaj', ILERA Bulteno နောက် 70, စာ 04. ဂျာမန် အကြီးမားများကို ရှင်းရှင်းရာအသုံးပြုသည်၊ ဥပမာ။
diacritic မျိုးကို အကြေးကြုံလိုသော မန်နေ့စားလှုပ်ရှားလုပ်ရန် တစ်ရွေးချယ်ထားသော စနစ်ဖြစ်ပါသည်။
ဒီမိုကရေစီနံပါတ်အားဖြင့် L. L. Zamenhof အသုံးပြုသည်။
အမြဲတမ်းတမ်းမှမဟုတ်ပါဘဲ ရွေးလေးအကျိုးထားများကို အခြားအသုံးများဖြင့် ရွေးလေးအကျိုးထားရန် အစားထိုးကိုအသုံးပြုသည်။
ကို အကြောင်း အသုံးပြုသည်။
နောက်ဆုံးမှာ ရှင်းရှင်းရာစာအုပ်များကို ဖြင့် အကူအညီဖြင့်အစားထိုးကို အသုံးပြုသည်။
ကို အဖြစ် ဥရောပတိတိက ဖြင့် (အိုးရှင်း) ကိုအစားထိုးဖြင့် အစားထိုးတတ်မည်။
တစ်ခါတစ်ရွေးလုပ်ရာစာအုပ်များတွင် အစားထိုးများကို အပေါ်ကနေ အပိုင်းခံသုံ းလိုသည်။
ဥပမာများအားဖြင့် အနက်နက်အပိုင်းတြင် သုံးလိုသည်။
ဥပမာများအားဖြင့် အသုံးများသည်။
ဆည်းသူ၏ လိုအပ်တိုက်တက်ရန် အကြောင်းအသုံးများသည်ကို ပြင်ပြင်သော အစားထိုးများဖြစ်ပါသည်။
X-စနစ အကြှနျုပျကို အသုံးပြုပြီး Esperanto တို့အက္ခရာဇီးကို မြှင်းတန်းစက် "x-စနစ" အကုန်လုပ်ခွင့်တင်ပြပါသည်။
ဒီနေရာမှာ ကို ဖြင့် digraphs များအား အသုံးပြုသည်။
ကို ဖြင့် အသုံးပြုပြီး အဖြစ် အဖြစ် အဖြစ် အား ကိုယ်ကျိုးကို အသုံးပြုသည်။
X-digraphs များ h-စနစ စာကြစ်ချက်တော်မှ ရှင်းရှင်းရာအကူအညီများကို ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။
1. x သည် Esperanto အက္ခရာဇီးကို ရှင်းရှင်းရာအစားမဟုတ်ပါဘဲ။
ဤအသုံးများအား သုံးလိုသည်ဟု မသင်ကြားမီဖြစ်ပါ။
2. ဒီနေရာမှမဟုတ်ပါဘဲ အကူအညီရာတွင် အကူအညီရာနှင့်အတူ အသုံးပြုလိုသော အများဆုံးအမှားများကို သက်ဆိုင်ရာတွင် အစားထိုးလိုသည်။
() သို့မဟုတ် () အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သို့ ထပ်ပေးသည်။
အမှားသည် သို့မဟုတ်ပါဘဲ လည်းရှားရှားရာအစားထိုး အပိုင်းကို နှင့်ဆုံးရသည်။
("ထပ်ပြသည်") ကို ( "ရယူမှု") အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ရပ်ဆုံး အနက်နက် သို့ရေးသည်။
x-စနစ သည် h-စနစ အပိုင်းတွင်မဟုတ်သည့် အမှားသားများကို သုံးလိုသည်။
ဥပမာအားဖြင့်။
"auxiliary" နှင့် "Euxine" အကြီးအကဲများသည် ရှင်းရှင်းရာအသုံးများကို ဤရှင်းရှင်းရာအစားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အသုံးပြုလိုသည်။
ကို အပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် "" ပြင်သည်။
Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-12-31/Interview အမှားနှင့် ပြီးခြံနိုင်ရန် နယ်မြေရဲ့ ဘုံတွဲမှ မျက်နှာချက်ကို အသုံးပြုပါသည်။
အကြားတွင်း အဓိပ္ပာယ် အကူအညီရာတွင် အသုံးပြုပြီးသားများသည် X-စ နစ သည် h-စနစ အပိုင်းတွင်မဟုတ်သည့် အမှားများကို အပြောင်းပြင်းသော အစားထိုးများဖြစ်ပါသည်။
Y-စနစ အမည် = Y-စနစ အမျိုးအစား = အက္ခရာဇီး အမြေအန်း = Y-စနစ, ipsilono-kodo IPA မှတ်တမ်း = မမဟေးမမဟေး Ĉ = Cy Ĝ = Gy Ĥ = X Ĵ = Jy Ŝ = Sy Ŭ = W ဥပမာအားဖြင့်။
eĥoŝanĝoj ĉiuĵaŭde ("echo-change every Thursday") ကို "exosyangyo cyiujyawde" အဖြစ် အစားထိုးဖြင့် အစားထိုးသည်။
Normal orthography: Ĉiuj homoj estas denaske liberaj kaj egalaj laŭ digno kaj rajtoj. Ili posedas racion kaj konsciencon, kaj devus konduti unu al alia en spirito de frateco. Ĉiuj rajtoj kaj liberecoj difinitaj en tiu ĉi Deklaracio validas same por ĉiuj homoj, sen kia ajn diferencigo, ĉu laŭ raso, haŭtkoloro, sekso, lingvo, religio, politika aŭ alia opinio, nacia aŭ socia deveno, posedaĵoj, naskiĝo aŭ alia stato. Plie, nenia diferencigo estu farata surbaze de la politika, jurisdikcia aŭ internacia pozicio de la lando aŭ teritorio, al kiu apartenas la koncerna persono, senkonsidere ĉu ĝi estas sendependa, sub kuratoreco, ne-sinreganta aŭ sub kia ajn alia limigo de la suvereneco. Y-sistemo: Cyiuj homoj estas denaske liberaj kaj egalaj law digno kaj rajtoj. Ili posedas racion kaj konsciencon, kaj devus konduti unu al alia en spirito de frateco. Cyiuj rajtoj kaj liberecoj difinitaj en tiu cyi Deklaracio validas same por cyiuj homoj, sen kia ajn diferencigo, cyu law raso, hawtkoloro, sekso, lingvo, religio, politika aw alia opinio, nacia aw socia deveno, posedajyoj, naskigyo aw alia stato. Plie, nenia diferencigo estu farata surbaze de la politika, jurisdikcia aw internacia pozicio de la lando aw teritorio, al kiu apartenas la koncerna persono, senkonsidere cyu gyi estas sendependa, sub kuratoreco, ne-sinreganta aw sub kia ajn alia limigo de la suvereneco. ကိုးကား Category:အက်စပါရန်တိုဘာသာစကား။
ကြောင်ကတိုးခေါ် ကြောင်နံ့သာ တိရစ္ဆာန်သည် နို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။
ကြောင်ကတိုးများကို အာဖရိကနှင့် အာရှဒေသများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးအကြီးဆုံးကော်ဖီကို ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည်။
ကြောင်ကတိုးမှ ပြုလုပ်ပေးသော ကော်ဖီသည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၆၀၀ တန်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အရှေ့ဂျာဗားမှ လယ်သမားတစ်ဦးသည် အရင်ဆုံး ကော်ဖီသီးလေးများကို ရွေးထုတ်ကာ ကြောင်ကတိုးများကို ကော်ဖီသီးများ ချကျွေးပါသည်။
ကြောင်ကတိုးများသည် ကော်ဖီသီးလေးများကို စားသုံးကြသည်။
ကြောင်ကတိုး၏ အင်ဇိုင်းစနစ် အတွင်းမှာ အစာခြေမှု ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း ကော်ဖီအစေ့လေးများ ရောနှောသွားသည်။
ကြောင်ကတိုးမစင်များကို လက်အိတ်နှင့် လိုက်ကောက်ရသည်။
ဤစားသောက်ဖွယ်ရာ ကော်ဖီ၏ အရသာ ရလဒ်ကို ပျက်မှာစိုးသည့်အတွက် လက်အိတ်ကို အသုံးပြုရသည်။
မစင်စွန့်ထုတ်၍ ရရှိလာသော ကော်ဖီစေ့များကို စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြော ပြုလုပ်ရသည်။
ထို့နောက် ကော်ဖီစေ့များကို လှော်၍ အမှုန့်ကြိတ်ကာ ကြောင်ကတိုးကော်ဖီ ရရှိလာသည်။
ကြောင်ကတိုး ကော်ဖီသည် အလွန်ကောင်းမွန်၍ ခါးသက်သော အရသာရှိသည့် ကော်ဖီဖြစ်ပြီး သောက်ဘူးသူတိုင်း စွဲလန်းနှစ်သက်ကြပေသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကြောင်ကတိုး ကော်ဖီအပြင် ဆင်၏ချေးမှရရှိသော ကော်ဖီလည်း ရှိပါသေးသည်။
အခြားကြည့်ရန် ဆင်၏ချေးမှရရှိသော ကော်ဖီ ကျမ်းကိုး Category:အစားအစာ။
Black Ivory ဘန်ကောက်- ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နာမည်ကြီး ဟိုတယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Anantara ဟိုတယ်တွင် ဆင်၏ချေးမှရရှိသော ကော်ဖီကို ရောင်းချလျက်ရှိသည်။
၎င်းကော်ဖီကို The Black Ivory ဟု အမှတ်တံဆိပ်ပေးထားပြီး ၎င်းမှာ ဆင်ကို ကော်ဖီသီးများကျွေး၍ အစာခြေစေသည်။
ထို့နောက် အစာ ဟောင်းအဖြစ် စွန့်လိုက်သော ဆင်၏ မစင်မှ ကော်ဖီစေ့များကို ပြန်လည်ကောက်ယူ အခြောက်လှန်းပြီး အမှုန့် ကြိတ်၍ ကော်ဖီမှုန့်အဖြစ် ထုတ်လုပ် ခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းကော်ဖီမှုန့်ဖြင့် ဖျော်သည့် ကော်ဖီကို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် အမေရိ ကန်ဒေါ်လာ ၁,၁၀၀ ဖြင့် ရောင်းချသည်။
သုတေသနပြု လေ့လာချက်များအရ အစာခြေနေစဉ် တွင် ဆင်၏ခန္ဓာကိုယ်မှ အင်ဇိုင်းဓာတ်များသည် ကော်ဖီ၏ ပရိုတင်းဓာတ်ကို ချေဖျက်ပစ်လိုက်သည်။
ကော်ဖီ၏ ခါးသက်သော အရသာမှာ ယင်းပရိုတင်းဓာတ်ကြောင့် အဓိက ဖြစ်၍ ပရိုတင်းဓာတ်နည်းပါးသွားလျှင် အခါးအရသာ မရှိသလောက်ဖြစ်သွား သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုင်းအခြေစိုက် Anantara ဟိုတယ်လုပ်ငန်းတစ်ခုက ၎င်းတို့၏ ဆင်ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွင် ဆင်ထိန်းများနှင့်အတူ ဆင်အကောင် ရေ ၃၀ ခန့် ထားရှိသည်။
ထိုင်းဟိုတယ်၏ ဆင်ချေး ကော်ဖီမှာ နှစ်ခွက်လျှင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၀ ရောင်းချပြီး ကြောင်ကတိုး ကော်ဖီမှာ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၇၄၈ ဒေါ်လာကုန်ကျသည်။
(အေအက်ဖ်ပီ) ကျမ်း​ကိုး Category:အစားအစာ။
လှော်ကား အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်ဘက် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကျယ်ဝန်းပြီး ထိုအထဲတွင် ကျယ်ဝန်းသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၊ ကျယ်ဝန်းသော တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ငယ်နှင့် ကျယ်ဝန်းသော ကြားခံနယ်မြေတို့ ပါဝင်သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရေးစင်တာကို ပထမဆုံးတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ရန်ကုန်မှ တနေ့တာအတွင်း လည်ပတ်နိုင်သော နေရာတစ်ခုအဖြစ် ရန်ကုန်သားများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအကြားတွင် ထင်ရှားသည်။
ရည်ရွယ်ချက် လှော်ကားသဘာ၀ဥယျာဉ်ကို ရန်ကုန်မြို့တော်ရေပေးဝေသည့် လှော်ကားသဘာ၀တောကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်း ပေါက်ရောက်သည့် သဘာဝအပင်များ၊ ကျက်စားသည့် တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်များနှင့် ၎င်းတို့ ၏ဂေဟစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရန်၊ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဧည့်သည်များ သဘာဝ ဥယျာဉ် နယ်မြေအတွင်း လေ့လာရင်း အပန်းဖြေ အနားယူနိုင်ရန်၊ ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို လူအများ သိရှိနားလည်ပြီး ပါဝင်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်စေရေးအတွက် စည်းရုံးရန်၊ သဘာဝအခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရေးကို အထောက်အကူပြုရန် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ပြသလျက် ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း ယခင်က လှော်ကား ကန်ပတ်လည်တွင် ဒရယ်၊ ဂျီ၊ တောဝက်၊ ကြက်၊ ဘဲ၊ ငှက်များ ပေါများသဖြင့် (၁၉၅၆) ခုနှစ်တွင် ဆဌမ သံဃာယနာတင် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် လှော်ကားကန်ပတ်လည်အား ဘေးမဲ့တော အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် (၁၉၈၁-၈၂) ခုနှစ်မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးရေးတို့ ပူးပေါင်း၍ သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် အမျိုးသား ဥယျာဉ်များတည်ထောင်ရေး စီမံကိမ်း အစီအစဉ်အရ လှော်ကားသဘာဝ ဥယျာဉ်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
(၁၉၈၉) ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဧည့်သည်များ ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ရန် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
လှော်ကား သဘာဝ ဥယျာဉ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ထောက်ကြံ့အနီး တည်ရှိပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေဘုရားမှ (၂၂) မိုင်သာ ကွာဝေးကာ (၆၂) ဧက ကျယ်ဝန်းသော တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်ငယ်၊ (၈၁၈) ဧက ကျယ်ဝန်းသည့် သဘာဝဥယျာဉ်နှင့် ကြားခံနယ်မြေ (၆၆၀) ဧက ရှိသဖြင့် စုစုပေါင်း (၁၅၄၀) ဧက အကျယ်အဝန်း ပေါ်ရှိ ကျေးငှက် တိရစ္ဆာန်များအား သဘာဝအတိုင်း မြို့ပြအနီးအနားတွင် လေ့လာနိုင်သော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စိတ်ဝင်စားဖွယ်များ တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်များ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ငယ် အတွင်း ဟိမဝန္တာဝက်ဝံ၊ ပသျူးဝက်ဝံ၊ မိကျောင်း၊ လိပ်၊ တောကြောင်၊ မျောက်နှင့် ငှက် စသည့် တိရစ္ဆာန်များအား ကျုံးများ၊ ကန်များ၊ လှောင်အိမ်များတွင် ထိန်းသိမ်းမွေးမြူ ပြသခြင်းနှင့် ငှက်ပြတိုက်ရှိ ငှက်များကိုလည်း လ့လာနိုင်သည်။
သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်းကန်သာယာ၊ကန်မကြီးနှင့် ကန်(၉)ခုရှိပြီး အမြဲစိမ်းတော၊ ရွက်ပြတ်ရောနှောတော နှင့် ရွံ့နွံတောများ ဖြစ်သည့် ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ထောက်ကြန့်၊မျောက်ချော၊ သစ်စိမ့်မြယာ၊ ဂွေး၊ ကတွက်၊ မလွှပင်၊ ကညင်ပင် အပါအဝင် (၁၀၈) မျိုး၊ ဝါးအမျိုးမျိုးနှင့် ကြိမ်ပင်များအကြား (၅) မိုင်ရှည်သည့် ဥယျာဉ်ပတ်လမ်းအတွင်း ဆတ်၊ ဒရယ်၊ သမင်၊ ချေ၊ တောဝက်၊တောကြောင်၊ ရှဉ့်၊ မျောက်၊ နွားနောက်၊ တွားသွားသတ္တဝါ၊ ကုန်းနေ ရေနေ သတ္တဝါ၊ အင်းဆက်များ၊ ဆောင်းခိုငှက်များ၏ သဘာဝအတိုင်း နေထိုင်ကျက်စားမှုကို လမ်းလျှောက်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ မော်တော်ယာဉ်ဖြင့် လည်းကောင်း လေ့လာ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
အနားယူရန်နေရာ သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်း နားနေစခန်း (၄) ခုရှိသည်။
နားနေစခန်း(၁) တွင် ရိုးရာတဲများနှင့် ဆင်စီးစခန်းရှိသဖြင့် ဧည့်သည်များ ပျော်ရွှင်စွာ အပန်းဖြေ အနားယူနိုင်ခြင်း၊ နားနေစခန်း (၂)တွင် ဘန်ဂလို၊ သစ်လုံးအိမ်၊ ရိုးရာတဲ၊ ရေလယ်ကျွန်း၊ ကန်ပတ်လမ်း နှင့် စခန်း (၁)နှင့် (၂) ဆက်သွယ်ထားသော ဗေလု၀ကြိုးတံတား ရှိသဖြင့် အစုအဖွဲ့၊ မိသားစုများအနေဖြင့်၊ ဂိမ်းကစားခြင်း၊ စုံညီပွဲတော်များ လွတ်လပ်ပျှော်ရွှင်စွာ စိတ်အပန်းဖြေ အနားယူနိုင်ခြင်းနှင့် ဆောင်းခိုငှက်များကို စောင့်ဆိုင်းကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံး နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး နားနေစခန်း (၃) တွင် ကျွန်းများ၏ အလှအပ၊ ကန်ရေပြင် အလှအပများကို ကန်စပ်တစ်လျောက်ရှိ နားနေထိုင်ခုံများမှ ကြည့်ရှုခံစားနိုင်ခြင်း၊ ဧည့်သည်များ အပန်းဖြေရန် စားသောက်ဆိုင် တစ်ခုလည်း ရှိခြင်းကြောင့် လူကြိုက်အများဆုံး နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး နားနေစခန်း (၄)တွင် ရေပေါ် Decking မှ ကန်ရေပြင် အလှအပများနှင့် သဘာဝ လေနုအေးများကို ခံစားခြင်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ နားနေဆောင် ရှိခြင်း တို့ကြောင့် စိတ်နှစ်သက်စေသည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှောင်ကြဉ်ရန် လှော်ကားသဘာဝဥယျာဉ်သည် တိရစ္ဆာန်များ သဘာဝအတိုင်း ထိန်းသိမ်းထားသော ဥယျာဉ်ဖြစ်၍ ပလပ်စတစ်အိတ်ပါးကြောင့် တိရစ္ဆာန်များ အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သဖြင့် ပလပ်စတစ်ကင်းမဲ့ဇုံအဖြစ် သတ်မှတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်း ရေကူးခြင်း၊ ငါးမျှားခြင်း၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ လက်နက် ယူဆောင်ခြင်း၊ မီးသုံးစွဲခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲခြင်း၊ စည်းကမ်းမဲ့ အမှိုက်ပစ်ခြင်း၊ သစ်ပင် ပန်းပင်များ ခူးခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်များကို နှောင့်ယှက်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည်။
တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) ရှိ သစ်ကုလားအုပ်ခြံ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) ကို နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီလက်ထက် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ခေတ်မီတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တည်ဆောက်ရာတွင် အောက်ပါအခြေခံမူ ၅ ချက်ကို လက်ခံကျင့်သုံးကာ ပုံဖော်ခဲ့သည်- လှောင်အိမ်စနစ် (Cage type) ကျုံးအတားအဆီးစနစ် (Moat type) စင်္ကြန်အမြင့်လျှောက်လမ်းစနစ် (Walk type) စည်းရိုးအတားအဆီးစနစ် (Fence type) ငှက်လှောင်ရုံ (Aviary) တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်ကာ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ အခကြေးငွေဖြင့် အများပြည်သူအား ဖွင့်လှစ်ပြသခဲ့သည်။
တည်နေရာနှင့် အချက်အလက်များ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) သည် ရန်ကုန်-မန္တလေး ကားလမ်း၏ အရှေ့ဘက်၊ ရေဆင်းဆည်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
နေပြည်တော်-ပျဉ်းမနားနှင့် နေပြည်တော်-တပ်ကုန်း ကားလမ်းဘေး မိုင်တိုင်အမှတ် (၂၅၆/၂) နှင့် (၂၅၇/၀) အကြား၊ ခန့်မှန်းမြေပုံအညွှန်း (Q-724096) ဝန်းကျင်၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
စုစုပေါင်း မြေဧရိယာ ၄၁၆.၈၉ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
လက်ရှိတွင် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) တွင် အောက်ပါတိရစ္ဆာန်များကို မွေးမြူထိန်းသိမ်းပြသထားသည်- နို့တိုက်သတ္တဝါ ၃၄ မျိုး (ကောင်ရေ ၃၀၄ ကောင်) ကျေးငှက် ၄၄ မျိုး (ကောင်ရေ ၂၆၅ ကောင်) တွားသွားသတ္တဝါ ၁၁ မျိုး (ကောင်ရေ ၆၅ ကောင်) စုစုပေါင်း တိရစ္ဆာန် ၈၉ မျိုး (ကောင်ရေ ၆၃၄ ကောင်) အခြားအဆောက်အအုံများနှင့် ရည်ရွယ်ချက်များ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) အတွင်း ငါးပြတိုက် (Aquarium) တစ်ခုလည်း တည်ဆောက်ထားရှိသည်။
ငါးပြတိုက်တွင် ပြည်ပငါး ၂၆ မျိုး (ကောင်ရေ ၁,၁၀၀) နှင့် ပြည်တွင်းငါး ၁၈ မျိုး (ကောင်ရေ ၃,၀၀၀)၊ စုစုပေါင်း ငါး ၄၄ မျိုး (ကောင်ရေ ၄,၁၀၀) တို့ကို ငါးကန် ၅၁ ကန်ဖြင့် ပြသထားသည်။
ထို့အပြင် ကလေးကစားကွင်းတွင် ပြည်ပမှ ကလေးကစားကွင်းပစ္စည်းအသစ် ၃ မျိုးကို မှာယူတည်ဆောက်ထားသည်။
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) ကို အောက်ပါရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွင့်လှစ်ပြသခဲ့သည်- ပြည်သူများ အပန်းဖြေအနားယူရန်နှင့် ဗဟုသုတရှာမှီးနိုင်ရန်။
ကျောင်းသား/ကျောင်းသူများ သတ္တဗေဒနှင့် ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ ပညာရှာမှီးရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန်။
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် ကျေးငှက်များ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးအတွက် ပြည်သူလူထုအား စည်းရုံးပညာပေးရန်။
သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန်။
ရှားပါးသော တိရစ္ဆာန်နှင့် ကျေးငှက်များအား မျိုးဆက်ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သားပေါက်မျိုးပွားရန်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ MRT Co.,Ltd မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ၍ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့အထိ ၄ လခန့် အတွင်း တည်ဆောက် ပြီးစီခဲ့သည်။
နက္ခတ်တာရာပြခန်း ပင်မဆောင် ( Planetarium-chamber) ပညာပေးပြခန်းငယ်များ၊ အဝင်ဧည့်ခန်းဆောင် (exhibits hall & lobby)၊ အမှတ်တရ အရောင်းဆိုင်နှင့် စားသောက်ဆိုင်ဖြင့် အဆောက်အဦး ၃ ခုအား တွဲဘက် ဖွဲ့စည်းလျှက် တည်ဆောက်ထားသည်။
ပြခန်းပင်မဆောင်သည် ဆဌဂံဒီဇိုင်းဖြစ်၍ ထောင့်ဖြတ် (၈၀)ပေ၊အမြင့် (၈၀)ပေရှိပြီး (၁၈) မီတာ အလူမီနီယမ် အမိုးခုံး ပိတ်ကားအား မျက်နှာကျက်မှ (၁၀) ဒီဂရီ ချိတ်ဆွဲထားကာ ကြယ်တာရာ ပြစက်၊ သုံးဘက်မြင် ဗွီဒီယိုပြသမှုစနစ်၊ အစီအစဉ်ထုတ်လွှင့်မှုဆိုင်ရာ စက်ကိရိယာများနှင့် အသံပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးတီထွင် ထိုင်ခုံစသည့် စက်ကိရိယာများအား USA , Italy , Japan & French စသည့်နိုင်ငံများမှ ဝယ်ယူတပ်ဆင်ခဲ့ပြီး လူ ၁၆၀ ဆန့် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
နက္ခတ်တာရာပြခန်းအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၊အတွင်းရေးမှူး (၁) မှ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ပြကွက်များမှာ ဥက္ကာပျံနှင့် ဥက္ကာခဲပြကွက်၊ အာကာသဆိုင်ရာ ပညာပေးပြကွက်၊ လနှင့်ပက်သက်သော ပြကွက်၊ဂလက်ဆီ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ပညာပေးပြကွက်၊ မဟာစကြဝဠာ၏ သဘောသဘာ၀ပြကွက်၊မကွေးတိုင်း မြို့သစ်မြို့နယ်အတွင်းသို့ ၂၀၀၅ ခုနှစ်က ကျရောက်ခဲ့သော ဥက္ကာခဲနှင့် ပက်သက်သည့် သိကောင်းစရာ ပြကွက်တို့ ပြသထားသည်။
ထို့အပြင် ပြပွဲအစီအစဉ်အဖြစ် ဒစ်ဂျစ်တယ် ပရိုဂျက်တာ ပြသမှုစနစ်ဖြင့် မြန်မာ့အလှ မြန်မာ့ရှုခင်းပြကွက်၊ အီဂျစ်ပြည်ရှိ အထင်ကရ အဆောက်အဦးများအား ကိုယ်တိုင်ရောက်ရှိနေသကဲ့သို့ မြင်တွေ့ရမည့်အပြင် အီဂျစ်ဖာရို ဘုရင်များနှင့် ကြယ်တာရာများ ဆက်စပ်ယုံကြည်မှု ဇာတ်လမ်းတိုပြကွက်၊အနန္တစင်္ကြာဝဠာအတွင်း လှို့ဝှက်ဆန်းပြကွက်နှင့် သန္တာကျောက်တန်း ရေအောက် ကမ္ဘာ ပညာပေးဇာတ်လမ်းတို့ ပြသလျက်ရှိသည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) ဆာဖာရီဥယျာဉ်သည် နေပြည်တော်၊ ပျဉ်းမနားမြို့နယ်(ရေဆင်း)အနီး၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး ကားလမ်း အရှေ့ဘက် မိုင်တိုင်အမှတ် (၂၅၆/၁) နှင့် (၂၅၃/၀) မိုင်တိုင် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ်ကို ၂၀၁၀-ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းမှ စတင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အာရှဆာဖာရီပြကွက်သည် ၃၅ ဒသမ ၁၀ ဧက၊ ဩစတြေးလျ ဆာဖာရီပြကွက်သည် ၃ ဒသမ ၅၃ ဧက၊ အာဖရိက ဆာဖာရီပြကွက်သည် ၅၉ ဒသမ ၆၄ဧက ကျယ်ဝန်းပြီး စုစုပေါင်း ၂၉၁.၅၂ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ်ကို ၂၀၁၁-ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ်သည် တောတွင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ ဓလေ့စရိုက်များကို သဘာဝအတိုင်း လေ့လာနိုင်မည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှားပါး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအချို့ရှိ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ သဘာဝအလျောက် နေထိုင်ကျက်စားပုံများကို လေ့လာနိုင်မည့် ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ လက်ထက် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲများ၏ လမ်းညွှန်မှာကြားချက်အရ တိရစ္ဆာန်များကို သဘာ၀အတိုင်း ကျင်လည် ကျက်စား နေထိုင်ရန် ဖန်တီးထားသည့် ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ရေးအတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် (၁၆-၅-၂၀၁၀) ရက်နေ့မှ စ၍ မြေနေရာရွေးချယ်ခြင်းအား အသေးစိတ် ကွင်းဆင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ (၁၂-၈-၂၀၁၀) ရက်နေ့တွင် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)၏ မြောက်ဘက်ကပ်လျှက် (၂၉၁.၅၂)ဧက အား ဥယျာဉ်တည်ဆောက်ရန် မြေနေရာအဖြစ် အတည်ပြု ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ဝန်ကြီးမှ အောက်ပါ ကော်မတီများအား ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) တည်ဆောက်ရေးကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီ ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်) တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းကော်မတီ လုပ်ငန်းအနီးကပ်ကြီးကြပ်ရေးကော်မတီ ဘဏ္ဍာရေးကော်မတီ အရည်အသွေးစစ်ဆေးရေးကော်မတီ ပစ္စည်းဈေးနှုန်းနှင့် ပစ္စည်းအရည်အသွေးစိစစ်ရေးကော်မတီ ဆာဖာရီဥယျာဉ်အား (၁၀-၉-၂၀၁၀)ရက်နေ့တွင် တည်ဆောက်ကာ (၄)လအကြာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး (၁၂-၂-၂၀၁၁) ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ်သည် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)၏ မြောက်ဘက်ကပ်လျက် ဇေယျာသီရိမြို့နယ် ရန်ကုန်-မန္တလေးကားလမ်း မိုင်တိုင်အမှတ် (၂၅၇/၀)အနီး ရှိပြီး မူလ (၂၉၀.၅၂)ဧက ရှိသည်။
ဥယျာဉ်တွင် အာဖရိက ဆာဖာရီပြကွက် ၊ ဩစတေးလျပြကွက် ၊ အာရှပြကွက် ဟူ၍ (၃) မျိုးရှိပြီး အာရှပြကွက်နှင့် ဩစတေးသျှပြကွက် တို့အတွက် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (ရန်ကုန်)မှ တိရစ္ဆာန် (၈၄)ကောင်၊ တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ် (ရတနာပုံ)မှ တိရစ္ဆာန်(၆)ကောင်၊ လှော်ကားသဘာဝဥယျာဉ်မှ တိရစ္ဆာန် (၄၅)ကောင် ၊ ပုပ္ပားတောင် အမျိုးသားဥယျာဉ်မှ တိရစ္ဆာန်(၉)ကောင်အပြင် တောင်အာဖရိကမှ ရှားပါးတိရစ္ဆာန်များ ဝယ်ယူဖြည့်တင်း ပြသလျက်ရှိသည်။
ဆာဖာရီဥယျာဉ်အား ပြည်သူလူထုများ အပန်းဖြေ အနားယူနိုင်ရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံသာမကာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအချို့၌ရှိသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ သဘာ၀အလျောက် နေထိုင်ကျက်စားမှုအချို့ကို မျိုးဆက်ပြန့်ပွားနိုင်ရေးအတွက် ထိန်းသိမ်းမွေးမြူသွားရန် သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဂေဟစနစ် သဘာ၀တရားများကို ပြည်သူများအကြား သိရှိသဘောပေါက်လာစေရန် ရည်ရွယ် ပြသလျက်ရှိသည်။
တိရစ္ဆာန်အမျိုးအစားအလိုက်ပြသထားမှု နို့တိုက်သတ္တဝါ (၁၈မျိုး) ၂၀၈ ကောင် ကျေးငှက်သတ္တဝါ (၁မျိုး) ၉ ကောင် စုစုပေါင်း (၁၉မျိုး) ၂၁၇ ကောင် အာရှ ဆာဖာရီပြကွက်တွင် ရှားပါးတိရစ္ဆာန်ပေါင်း အကောင်ရေ၁၀၀ ကျော်၊ ဩစတြေးလျ ဆာဖာရီပြကွက်တွင် ရှားပါးတိရစ္ဆာန်အကောင်ရေ ၂၀ ဝန်းကျင်၊ အာဖရိကပြကွက်တွင် ရှားပါးတိရစ္ဆာန် အကောင်ရေ ၇၀ ဝန်းကျင်ကို တောတွင်းသဘာဝအတိုင်း ထားရှိထားမည်ဖြစ်ပြီး Buggy ကားများဖြင့်သာ လှည့်လည်ကြည့်ရှုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။