kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မွန်တက်ဆိုးရီး ပညာသင်ကြားနည်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ၌လည်း လိုက်နာကျင့်သုံးလျက် ရှိကြသည်။
ဒေါက်တာ မွန်တက်ဆိုးရီးသည် ဥရောပတိုက်ရှိ ပညာရေး စနစ်များကို လေ့လာရာ၌ စာသင်သား ကလေးများကို ချုပ်ချယ်လွန်းသည်ဟု ထင်မြင်သဘောရရှိခဲ့လေသည်။
တင်း လွန်းလျှင် ပြတ်၊ မာလွန်းလျှင် ဆတ်ဟု ဆိုသကဲ့သို့ ကလေးများအပေါ်တွင် ပညတ်ချက်များလွန်းပါက စည်းကမ်း ပေးရာ မရောက်ဘဲ လူတို့၏ ပင်ကို အရည်အချင်းကို ဖျက်ဆီးရာရောက်မည်ဟူ၍လည်း ယုံကြည်၏။
ထိုကြောင့် မွန်တက်ဆိုးရီး ပညာသင်ကြားနည်းတွင် ပထမ အဓိက အခြေခံချက်မှာ ကလေးများကို လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှား ခွင့် ပေး၍ ထိန်းကျောင်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ကလေး များသည် မိမိတို့ရရှိသော လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားခွင့်ကို ကျင့်သုံးသည့်အခါ၌ စည်းကမ်းမဲ့ မဖြစ်စေရန် သတိချပ် ရသည်။
ကလေးများကို မိမိတို့ စိတ် ကြိုက်ရာ ရွေးချယ် လုပ်ကိုင်စေခြင်းအားဖြင့် ကိုယ့်ကံကြမ္မာ ကိုယ်တိုင် ဖန်တီး နိုင်ခြင်း၊ မကြောက်မရွံ့ လုပ်ကိုင်ဝံ့ခြင်း၊ သူတစ်ပါးအား အခွင့်အရေးပေးရန် ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်ခြင်း စသော အရည်အချင်း များနှင့် ပြည့်စုံလာနိုင်သည်ဟူ၍လည်း သဘောပေါက်ခဲ့သည်။
ကလေးများသည် အတန်းဆရာ၏ အခြိမ်းအခြောက်၊ အမြှောက် အပင့်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့ ဝါသနာပါရာကို လုပ်ကိုင်စေ ခြင်းဖြင့် စိတ်ပါဝင်စားမှုကို ထိန်းပေး နိုင်သည်။
သို့ဖြစ်၍ မွန်တက်ဆိုးရီး၏ ကျောင်းတွင် လွတ်လပ်မှုကို အဓိက ထားလေသည်။
မွန်တက်ဆိုးရီး ပညာသင်ကြားနည်းတွင် ဒုတိယ အဓိက အခြေခံချက်မှာ အာရုံ ခွဲခြားသိမှုအတွက် လေ့ကျင့်ခန်းများ ဖြစ်သည်။
မွန်တက်ဆိုးရီးသည် ကလေးများအဖို့ မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ် စသော အင်္ဂါအရပ်ရပ်တို့ဖြင့် အာရုံခံစားရာ၌ ခွဲခြားသိတတ်ရန်အတွက် အလွယ်ကူဆုံးနှင့် အသင့်လျော်ဆုံး ပစ္စည်း ကရိယာများကို တီထွင်ထားသည်။
ကလေးကို ဆရာ၏ အကူအညီမပါဘဲ ထိုပညာပေး ပစ္စည်းကရိယာများဖြင့် ကစား စေသည်တွင် အာရုံ ခွဲခြားသိလာမှုကို အလိုအလျောက် ရရှိ နိုင်လေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် သူ့အပိုင်းနှင့်သူ အထူအပါးညီမှ ဆက်စပ်၍ရအောင် ခွဲစိတ်ဖြတ်တောက်ထားသော ကစားစရာ တစ်ခုကို ကလေးအား ပြန်လည် ဆက်စပ်ခြင်းအားဖြင့် ပုံပန်း သဏ္ဌာန်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုကိုသော်လည်းကောင်း၊ အထူအပါး တစ်ခုနှင့် တစ်ခုကိုသော်လည်းကောင်း ခွဲခြား၍ သိမြင်လာ နိုင်ပေသည်။
ထိုနည်းတူ အခြားအာရုံများအတွက်လည်း သင့်ရာ ပစ္စည်းကရိယာများဖြင့် လက်တွေ့ ခွဲခြားသိမြင် လာစေရန် ကလေးတို့အား သင်ကြားရလေသည်။
စာရေးစာဖတ်ကို သင်ကြားရာ၌လည်း စက္ကူကပ်ပြား ပေါ်တွင် သဲစက္ကူ(ကော်ပတ်စက္ကူ)ဖြင့် အက္ခရာ စာလုံးကို ဖော်၍ ကပ်ထားသည်။
ထိုသဲစက္ကူအက္ခရာပေါ်တွင် ကလေး ၏လက်ဖြင့် ထပ်ရေးဆွဲစေ၍ နှုတ်မှ ထိုအက္ခရာ အသံထွက်ကို ရွတ်ဆိုစေသည်။
ရောင်စုံပုတီးစေ့များ၊ ဂေါ်လီလုံးများဖြင့်လည်း အပေါင်း၊ အနုတ်၊ အရေအတွက် စသည်တို့ကို လက်တွေ့ သင်ပြသည်။
ယင်းသို့အားဖြင့် ကလေးတို့သည် အရေး၊ အဖတ်၊ အတွက်ကို သင်ကြရာ၌ အလုပ်ဟူ၍ မထင်မှတ်ဘဲ ကစားနေသည်ဟူ၍ပင် ထင်မှတ်စေရာ ရောက်ပေသည်။
မွန်တက်ဆိုးရီး ပညာသင်ကြားနည်းတွင် တတိယ အခြေခံ ချက်မှာ နေ့စဉ်ဆောင်ရွက်ရသည့် ကိစ္စများ အတွက် လက်တွေ့ လေ့ကျင့်ခန်းများ ဖြစ်၏။
ကလေးသည် ကြယ်သီးတပ်ခြင်း၊ ဖိနပ်ကြိုးတပ်ခြင်း၊ တံမြက် လှည်းခြင်း၊ ဆေးကြောခြင်း၊ အရောင်တင်ခြင်း အစရှိသည့်ဖြင့် လက်တွေ့ လုပ်ငန်းများကို သင်ကြား လေ့လာရလေသည်။
ထိုအလုပ်များသည် လူကြီး များအဖို့ မခက်ခဲသော်လည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ် အပိုင်းများကို ကျင်လျင်စွာ အသုံးမပြုတတ်သေးသူ ကလေး များအဖို့မူကား လွယ်ကူသော အလုပ်မဟုတ်ချေ။
အကြိမ်ကြိမ် အမှားမှား အယွင်းယွင်းဖြစ်ရပြီးမှ အမှန်အတိုင်း လုပ်ဆောင် နိုင်မည်ပင် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့အားဖြင့် ကလေးတို့၏ စိတ်ကူး ဉာဏ် ထက်သန်လာ၍ မိမိကိုယ်ကို မိမိအားကိုးစိတ် ပေါ်ထွက် လာမည်ဟူ၍ ဒေါက်တာ မွန်တက်ဆိုးရီးက ယုံကြည်လာ လေသည်။
၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော မွန်တက်ဆိုးရီး ပညာ သင်ကြားနည်းစာအုပ်၌ ကလေးဂေဟာ ကျောင်းများတွင် အသက်သုံးနှစ်မှ ခြောက်နှစ်အရွယ်အထိ ကလေးတို့ကို အထက် ဖော်ပြပါနည်းများဖြင့် မည်ကဲ့သို့ လက်တွေ့စမ်းသပ် သင်ကြား ၍ မည်မျှ အောင်မြင်ကြောင်းကို ရေးသားထားသည်။
ဒေါက်တာ မွန်တက်ဆိုးရီးသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ် မေလ ခြောက် ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
အဝေးသင်ပညာရေးသည် ပညာရေးနယ်ပယ်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး မျက်မှောက်တွင် စာသင်ခန်းကဲ့သို့သော မူလပညာရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်နေရာတွင် မရှိသော စာသင်သားများထံသို့ ပညာသင်ကြားခြင်းအား အရောက်ပေးပို့ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့်အတူ နည်းပညာကိုအခြေခံထားသည့် စနစ်သစ်ပညာရေးစနစ်ဖြစ်သည်။
တိုးတက်လာသည့် ခေတ်ကြီးတွင် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းသည် ပြောင်းလဲမြန်ဆန်လာသည်နှင့်အမျှ ပညာသင်ယူရေးလမ်းကြောင်းသည်လည်း မြင့်မား လာရသည်။
ပညာသင်ယူရေးသည် ဒေသနှင့်ကာလကြောင့် အနှောက်အယှက်အတားအဆီးမဖြစ်စေရဆိုသည့်မူသည် ခေတ်သစ် ပညာရေးတွင် အဓိကကျသည့်အချက်ဖြစ်လာသည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ စာသင်ခန်းသည် ပညာရှာမှီးရာတစ်ခုတည်းသောနေရာ ဖြစ်သည်ဆိုသည့် အစဉ်အလာယူဆချက်တို့သည် ပြောင်းလဲ ရမည့် အချိန်ဖြစ်သည်။
အဝေးသင်ပညာကို စာပေးစာယူပညာဟူ၍ ယူဆကြရမည့်ခေတ်သည်လည်း ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သည်။
နည်းပညာ သည် ပညာရေးအတွက် မမျှော်လင့်ထားသည့်ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် အားဖြည့်ပေးနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
အဝေးသင်ပညာတွင် သင်ကြားရေးစနစ်သည် သင်ယူ သူဗဟိုပြုစနစ် (Learnered-centered) ဖြစ်သည်။
သင်ယူသူ စိတ်တိုင်းကျ အလိုကျပညာရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး သင်ယူသူသည် မိမိလိုအပ်ချက်နှင့်အညီ စိတ်တိုင်းကျခံယူလေ့လာနိုင်စေမည့် ပညာရေးစနစ်လည်း ဖြစ်သည်။
အဝေးသင်ပညာရေးအတွက် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာမီဒီယာများသည် အဓိကကျသည့်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရပ်ခြား သို့မဟုတ် ဝေးကွာလွန်းသည့်ဒေသများမှ ပညာရှာမှီးလိုသူများအတွက်မူ အဝေးသင်ပညာသည် မီဒီယာကြားခံပြီး သင်ကြားပေးရမည့်ဆရာ၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် ရှိနေဦးမည်သာဖြစ်သည်။
မာလ်တီမီဒီယာခေတ်တွင် ကွန်ရက်ချိတ်ဆက် ထားသည့် ကွန်ပျူတာများ၊ ဗီဒီယိုရုပ်သံလွှင့်စနစ်၊ ရုပ်မြင်သံကြားစနစ် စာသင်ကြားရေးအတွက် အဆင့်အမြင့်ဆုံးသုံးရမည့် ကြားခံမီဒီယာများဖြစ်လာသည်။
ရပ်ဝေးမြေခြားဒေသများအတွက် အင်တာနက်နှင့် ဂြိုဟ်တုစနစ်အခြေခံဆက်သွယ်ရေးသည် ပညာရေးအတွက် အရေးပါသည့်လမ်းကြောင်းများဖြစ်လာသည်။
အများလက်ခံထားသကဲ့သို့ အဝေးသင်ပညာသည် အဝေးမှ သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာသို့ လူကိုယ်တိုင်လာသင်ကြရသည့်ပညာမဟုတ်ပေ။
သတ်မှတ်ထားသည့်တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်မှ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ဘွဲ့ ဒီဂရီများကို မိမိတို့နေအိမ်မှလှမ်းယူသင်ကြားနိုင်သည့် ပညာရေးစနစ်မျိုးကိုသာလျှင် နိုင်ငံတကာက အဝေး သင်ပညာရေးဟူ၍ သတ်မှတ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
အဝေးမှလှမ်းသင်ရ၍ တတ်မြောက်မှုရှိပါ့မလား သံသယပွားစရာမလိုပေ။
စနစ်သစ်ပညာရေးသည် လိုလျှင်ကြံဆ နည်းလမ်းရ၊ ကိုယ်လုပ်မှ ကိုယ်ရဆိုသည့်သဘောကို အခြေခံလာသည်မှ ကြာခဲ့ပြီ။
"ကိုယ်တိုင်အားမထုတ်ဘဲရသည့်ပညာသည် ပညာမဟုတ်" ဟူ၍ သူတို့ပြောသည်ကလည်း နှစ်ပေါင်းမနည်းတော့ပြီ။
အဝေးသင်ပညာရေးတွင် အဓိကအကျဆုံးဆက်သွယ်ရေး မီဒီယာသည် ကွန်ပျူတာဖြစ်သည်။
သင်ကြားသူနှင့် သင်ယူသူတို့ အချက်အလက်များ၊ အကြောင်းအရာများ၊ ဖတ်စရာမှတ်စရာလေ့လာစရာများကို အမြန်ဆုံးနှင့် အလွယ်ကူဆုံး ပေးပို့နိုင်သည့် ကိရိယာသည် ကွန်ပျူတာအင်တာနက်ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာရှိတိုင်းလည်း ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကောင်းပြီဟု ယူဆ၍မရ။
အမြန်ဆုံး နှုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သည့် အစီအမံများလည်းလိုအပ်သည်။
ကွန်ပျူတာဆက်သွယ်ရေးစနစ်သည် ဆရာနှင့်ကျောင်းသားကိုသာ အခြေခံသည်မဟုတ်။
ကျောင်းသားအချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်နိုင်ရေးကိုလည်း အဓိကထားသည်။
သင်ချင်သည့် အချိန်တွင်၊ သင်ချင်သည့်ဘာသာကို၊ သင်ချင်သည့်ဆရာဖြင့်သင်ယူနိုင်ရေးသည် အဝေးသင်ပညာရေး၏ အကောင်းဆုံး လက္ခဏာ ဖြစ်သည်။
အဝေးသင်ပညာရေးသည် ကမ္ဘာတွင်အဘယ်ကြောင့် လိုအပ်ရသနည်း။
အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံငယ်လေးများသည် စာသင်ခန်း မလုံလောက်မှု၊ အရည်အချင်းပြည့်မီသည်ဆရာမရှိမှု၊ သင်ကြားရေး အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများချို့တဲ့မှုတို့ကြောင့် သင်ယူရေးအတွက် အခက်တွေ့ကြရသည်။
အဝေးသင်ပညာရေးသည် အာဖရိက တိုက်အတွက် ဒေသမရွေး၊ နယ်မြေမရွေး လူတန်းစားမရွေး ပညာတတ်များမွေးထုတ်ပေးရန် အားကိုးစရာဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာတွင် လူဦးရေတိုးတက်များပြားလာသည်နှင့်အမျှ ပညာသင်စရိတ်များမြင့်တက်လာပြီး၊ လူတစ်ဦးချင်း ပညာသင်ကြား နိုင်ရန်အခွင့်အရေးနှင့် ဝင်ငွေများလျှော့နည်းလာသည်။
တရုတ်ပြည်သည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းကတည်းက အဝေးသင် ပညာရေးကို အကောင်အထည်ဖော်လျက် ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏လူဦးရေပေါက်ကွဲပုံမျိုးနှင့် လူတိုင်းပညာတတ်မြောက်ရေးသည် အဝေးသင်ပညာရေးကို အားမကိုး၍မဖြစ်နိုင်သည့် အနေအထားဖြစ်လာသည်။
သို့ဖြစ်ရာ တရုတ်အစိုးရသည် အဝေးသင်ပညာရေး အတွက် ရေဒီယိုနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားကို အပြည့်အဝအားကိုးပြီး အကောင်အထည်ဖော်လာသည်။
အဝေးသင်ပညာရေးသည် ဥရောပတွင်လည်း သမိုင်းနှင့်ချီကာ တည်မြဲခဲ့သည်။
ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံများတွင် အဝေးသင် ပညာရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး အကောင်အထည်အဖော်နိုင်ဆုံး နိုင်ငံစာရင်းတွင် စပိန်နှင့်ပြင်သစ်နိုင်ငံများပါဝင်သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် တွင် ထိုနိုင်ငံများ၌ အဝေးသင်ခွင့်ရရေး စာရင်းပေးသူ ကျောင်းသား ၂၃ သန်းရှိသည်ကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် အောင်မြင်မှုအား ခန့်မှန်းကြည့်နိုင်သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် တက္ကသိုလ်အဆင့်အဝေးသင်ပညာရပ်အတွက် တက္ကသိုလ် ၂၂ ခုတွင် ဌာန ၂၂ ဖွင့်ကာ ဆောင်ရွက်နေသည်။
ပြင်သစ်သည် အဝေးသင်ပညာရေးအတွက် အဆောက်အအုံခိုင်မာစွာချပြီး သင်ကြားရေးကို ဦးစားပေးနိုင် သည့်နိုင်ငံဖြစ်သော်လည်း အဝေးသင်ပညာရေးဖြင့် ဘွဲ့ဒီဂရီရသူများလှိမ့်ထုတ်ပေးသည့်ဌာနမဟုတ်ဟူ၍ အခိုင်အမာ ငြင်းဆို ထားသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်လည်း အဝေးသင်ပညာရေးသည် တိုးတက်ထွန်းကားလျက် ရှိသည်။
အကြောင်းရင်းမှာ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ တိုးတက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အီးမေးလ်၊ အီလက်ထရောနစ်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်၊ ကွန်ပျူတာအင်တာနက်တို့ကို သုံးချင်တိုင်းသုံးပြီး၊ သုံးနိုင်ခွင့်ရရေးကို နေရာအနှံ့ စီစဉ်ပေးထားသောကြောင့်လည်းဖြစ်မည်ထင်သည်။
အဝေးသင် ကျောင်းသားတစ်ယောက် ဖတ်စာအုပ် သို့မဟုတ် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို အင်တာနက်ကလှမ်းယူနိုင်သည်။
ကျောင်းလခကို အင်တာနက်မှ လှမ်းသွင်းနိုင်သည်။
အကြံဉာဏ်များကို အင်တာနက်မှ လှမ်းတောင်းနိုင်သည်။
စာမေးပွဲကို အင်တာနက်မှ လှမ်းဖြေနိုင်သည်။
လုပ်ခွင်မပျက် စာသင်လျက် ရှိစေရန် ဖန်တီးပေးခြင်းဆိုသည်မှာ ကျောင်းမတက်နိုင်သူများ ပညာရှာစေနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
သူတို့နိုင်ငံများတွင် ကိုယ်နှင့်မဆိုင်သည့် ဘွဲ့ဒီဂရီတွေ အများကြီးရှိနေ၍လည်း အထင်ကြီးမည်မဟုတ်။
အဝေးမှ ပညာရှာမှီးခြင်း ဆိုသည်မှာ ကိုယ်မသိ၊ မတတ်သေးသည့်နယ်ပယ်တစ်ခုကို စူးစမ်းလေ့လာကြည့်ရန်သာဖြစ်သည်။
လုပ်ခွင်သို့လာသူများကို ဘွဲ့ဒီဂရီထက် လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှုအား အလေးထား တန်ဖိုးထားပြီး သတ်မှတ်တတ်သည့်အတွက် ဘွဲ့ဆယ်ဘွဲ့ရလာလျှင်လည်း ဂရုစိုက်မည်မဟုတ်ပေ။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် စစ်တပ်သည် အဝေးသင်ပညာရေးကို အလေးပေးသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စစ်မှုမထမ်းမနေရစနစ်ကြောင့် တပ်ထဲသို့ဝင်လာရသည့်လူငယ်များ ပညာနှင့် မျက်ခြေမပြတ်ရေးသည် အရေးကြီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ စစ်မှုထမ်းရင်း အဝေးသင်ပညာရေးဖြင့် လေ့လာနေသူအများဆုံးဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် အဝေးသင်ပညာရေးစနစ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်လွန်ကာလများကတည်းက ပုံစံအသွင်ပြောင်းလာ သည်။
ရေဒီယိုရုပ်မြင်သံကြားအဆင့်မှ ကွန်ပျူတာအင်တာနက် အဝေးသင်အသွင်သို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။
အင်တာနက်သည် ကြိုက်ရာအချိန်တွင် ကြိုက်ရာကိုလေ့လာနိုင်သည်။
ရုပ်မြင်သံကြားက သတ်မှတ်ထားသည့်အချိန်တွင် သင်ယူသူတို့ ဖန်သားပြင်ရှေ့ ရောက်နိုင် မရောက်နိုင်သည် အလေးထားစဉ်းစားရမည့်အချက်ဖြစ်သည်။
အဝေးသင်သည် လုပ်ခွင်မှကျောင်းသားများဖြစ်ဖို့များသည်ဟုယူဆလျှင် ပညာနှင့်ဝေးနေသူများကို အနီးဆုံးဖြစ်စေရန် ဆွဲခေါ် သင့်သည်။
စာရွက်ကြည့် စာဖတ်ပြခြင်းသည် သင်ကြားရေးတွင် မထိရောက်မှန်းသိလျှက်နှင့် ဇွတ်မှိတ်လုပ်ပြနေလျှင်လည်း ထိရောက်မည် မဟုတ်ပေ။
နောက်ပိုင်းအဝေးသင်ပညာရေးတွင် အလေးပေးလာသည့်ပုံစံသည် အပြန်အလှန်တွေ့ဆုံမေးမြန်းခွင့်ဖြစ်သည်။
နည်းပညာက ကွန်ပျူတာကိုသုံးပြီး မျက်နှာချင်းဆိုင်တွေ့ဆုံနိုင်ခွင့်တွေပေးလာသည်။
အာဖရိကတိုက်မှ ကျောင်းသားတစ်ဦးသည် အမေရိကန် နိုင်ငံမှ ဘောဂဗေဒပါမောက္ခတစ်ဦးကို သူမရှင်းလင်းသည့်အချက်များ တိုက်ရိုက်မေးကာ ရယ်ရယ်မောမော ဆွေးနွေးနေကြသည့် သဘောကို သူတို့က အဝေးသင်ပညာရေးအတွက် ရည်မှန်းချက်အဆင့်ရောက်ပြီဟု ဥဒါန်းကျူးရင့်နေကြသည်။
Guide to Distance Learning , by Michael R. Simonson ကိုးကား Category:ပညာရေး။
"ကျောင်း" ဆိုသည်မှာ "အတတ်ပညာ သင်ယူရာဌာန" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။
မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် လောကုတ္တရာဆိုင်ရာပညာရပ်များ၊ စာပေကျမ်းဂန်များကိုသာ သင်ကြားပေးသည့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကို "အရညဝါသီ" ကျောင်းများဟုခေါ်ဆိုပြီး၊ လောကီအတတ်ပညာများကိုပါ သင်ကြားပေးသည့်ကျောင်းများကို "ဂါမဝါသီ" ကျောင်းများဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်တွင် ကျောင်းအမျိုးအစား လေးမျိုး ကွဲသွားသည်။
အစိုးရက လုံးဝတာဝန်ယူသည့် အစိုးရကျောင်းများ (က) အင်္ဂလိပ်ကျောင်းများ (English School) (ခ) အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကျောင်း (Anglo-Vernacular School) (ဂ) တိုင်းရင်းမြန်မာကျောင်းများ (Vernacular School) ၂။
ပုဂ္ဂလိကအစီအစဉ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သာသနာရေးအဖွဲ့အစည်းက တာဝန်ယူ၍ဖြစ်စေ ဖွင့်လှစ်သော အစိုးရအထောက်အပံ့ခံကျောင်းများ ၃။
မြူနီစီပယ် သို့မဟုတ် ဒီစတိတ်ကောင်စီအစရှိသည့် ဒေသန္တရအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုက တိုက်ရိုက်တာဝန်ယူ၍ အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့ခံယူပြီး ဖွင့်လှစ်သောကျောင်းများ ၄။
နိုင်ငံတော် အစိုးရ ထောက်ပံ့ကြေး လုံဝမယူဘဲ ကိုယ့်အား ကိုယ်ကိုးစနစ်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်သောကျောင်းများဟူ၍ဖြစ်သည်။
ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် (က) နိုင်ငံတော်ကျောင်းများ (State School) (ခ) အသိအမှတ်ပြုကျောင်းများနှင့် မှတ်ပုံတင် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းများ (Recognized Schools and Registered Private Schools) ဟူ၍ ကျောင်းနှစ်မျိုးနှစ်စားခွဲခြားထားသည်။
အစိုးရအသိအမှတ်ပြုကျောင်း (Recognized School) ဆိုသည်မှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ်၌ နိုင်ငံတော်ကျောင်းများကဲ့သို့ ပထမတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပြုကာ အသိအမှတ်ပြု ထားသည့်ကျောင်းများဖြစ်သည်။
အချို့ကျောင်းများတွင် "သူငယ်တန်းကြီး"၊ "သူငယ်တန်းငယ်" များကို ပူးတွဲဖွင့်လှစ်ခွင့်ပြုထားသည်။
ထိုကျောင်းများသည် နိုင်ငံတော်ပညာရေးဌာနက ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် သင်ရိုးများအတိုင်း သင်ကြားကြရသည်။
သို့သော် ကျောင်းသုံး စာအုပ်များကို ပညာရေးဌာနက အသိအမှတ်ပြုထားသည့် စာအုပ်မျိုးစုံထဲမှ ကြိုက်နှစ်သက်ရာကို ရွေးချယ်သင်ကြားခွင့် ပြုသည်။
မှတ်ပုံတင်ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းများ (Registered School) ကို ကျောင်းများမှတ်ပုံတင်အရာရှိတစ်ဦးခန့်အပ်ပြီး မှတ်ပုံတင်စေ သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းများ မှတ်ပုံတင်ဥပဒေအရ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းဖွင့်လှစ်လိုသူများ မှတ်ပုံတင်ကြရသည်။
ထို ကျောင်းများတွင် တန်းစဉ်အလိုက် ပထမတန်း၊ ဒုတိယတန်း စသည်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ ဘာသာရပ်အလိုက်ဖြစ်စေ၊ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကိုဖြစ်စေ သင်ကြားသောကျောင်းများဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးအကြိုခေတ်ကရှိခဲ့သော သာသနာပြုကျောင်းများ၊ ဘာသာရေးကို အခြေခံသောကျောင်းများ၊ လူမျိုးကိုအခြေခံ သောကျောင်းများ၊ လူ့အဆင့်အတန်းအရ သီးခြားဖွင့်သောကျောင်းများသည် အသိအမှတ်ပြုကျောင်းများဖြစ်လာသည်။
ကျူရှင် ကျောင်းများသည် မှတ်ပုံတင်အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းများအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိကြသည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ် (၁၉၆၂) တွင် အစိုးရအသိအမှတ်ပြုကျောင်းများနှင့် မှတ်ပုံတင်ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းများကို ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများအဖြစ် လွှဲပြောင်းသိမ်းယူခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်မှစပြီး ကျောင်းတစ်မျိုးတည်း စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရသည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာရေးဥပဒေသစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းရာ၌ အထွေထွေပညာသင် ကျောင်းများကို ဥပဒေပါအတိုင်း အခြေခံပညာကျောင်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အခြေခံပညာရေးဥပဒေ အခန်း (၁) ပုဒ်မ (၂) (င) တွင် "ကျောင်းဆိုသည်မှာ အစိုးရကဖွင့်လှစ်၍ အစိုးရကပြဋ္ဌာန်းသော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများနှင့် သင်ရိုးမာတိကာများအတိုင်း ပညာသင်ကြားပေးရာဌာနကို ဆိုလိုသည်" ဟုပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဘာသာရပ်သင် ကိုယ်ပိုင်သင်တန်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး သင်တန်းတစ်ခုအတွက် သင်ကြားခွင့်ပြုသည့် ဘာသာရပ် အရေအတွက်၊ ကျောင်းသားဦးရေ၊ အဆောက်အအုံ အခြေအနေ၊ သင်တန်းဆရာ၏ အရည်အချင်း၊ ကျောင်းလခ စသည်တို့ကို စနစ်တကျသတ်မှတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်တွင် လူငယ်ရေးရာညကျောင်းနှင့် တွဲဖက်ကျောင်းများကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ပညာရေးဌာနသည် လူငယ်ရေးရာဌာနကိုဖွဲ့စည်းပြီး လူငယ်ရေးရာညကျောင်းများကို စည်းရုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၆၅-၆၅ပညာသင်နှစ်မှစတင် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အတန်းစုံသင်ကြားပေးသော ကျောင်းအဆင့်သို့ မရောက်ခဲ့ပေ။
၉ တန်းနှင့် ၁၀ တန်းနှစ်တန်းကို သာ လူငယ်ရေးရာညကျောင်းများတွင် သင်ကြားပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းများတွင် သင်ကြားပေးသည့် ဆရာ ဆရာမများသည် လခမယူဘဲ စေတနာဖြင့် သင်ကြားပေးကြသောကြောင့် စေတနာညကျောင်းများဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသေးသည်။
ပညာရေးလိုအပ်ချက်အရ ကိုယ်ထူကိုယ်ထဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ရပ်ရွာဒေသများတွင် တွဲဖက်ကျောင်းများကိုလည်း ၁၉၇၂-၇၃ စာသင်နှစ်မှအစပြုပြီး ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပြုခဲ့သေးသည်။
တွဲဖက်ကျောင်းအမည်အပြည့်အစုံမှာ "သင်ကြားမှုဆိုင်ရာတွဲဖက်ကျောင်း" ဖြစ်သည်။
ရပ်ရွာပြည်သူလူထုက ကျောင်း၏စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကို တာဝန်ယူရပြီး၊ သင်ကြားရေးနှင့် ကျောင်းစစ်ဆေးရေးကို အခြေခံပညာဦးစီးဌာနမှ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများ (Private School) ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများကို လွတ်လပ်သောကျောင်းများ (Independent Schools) ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသေးသည်။
ဗြိတိန်တွင် Private School ဟုခေါ်ပြီး၊ ဒေသဆိုင်ရာ၊ ပြည်နယ်နှင့် အစိုးရတို့၏ စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်မှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရသည့် ကျောင်းများဖြစ်ကြ သည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် မိမိတို့ကျောင်းသို့တက်မည့် ကျောင်းသားများကို ကိုယ်ပိုင်ရွေးချယ်ခွင့်ရှိကြသည်။
ရွေးချယ်ထား သည့် ကျောင်းသားများက ပေးဆောင်ရသည့် ကျောင်းလခ သို့မဟုတ် ကျောင်းဝင်ကြေးငွေများကို ရန်ပုံငွေအဖြစ်ထူထောင်ပြီး မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးဖြင့် ရပ်တည်ကြသည့်ကျောင်းများဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂလိကအမည်ခံလျှင် အစိုးရအပေါ်မှီခိုမှုကင်းနိုင်သမျှ ကင်းအောင်နေတတ်ကြသည်။
မိမိတို့ကျောင်းသို့လာတက်မည့် ထူးချွန်ကျောင်းသားများအတွက်လည်း ပညာတော်သင်ဆုများ ရွေးချယ်ပေးလေ့ရှိသည်။
ဥပမာ အားကစား၊ အနုပညာ၊ ပညာထူးချွန်ဆုများကို သတ်မှတ်ပြီး အထောက်အပံ့ပေးကြသည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် ပေးသွင်းကြရသည့် ကျောင်းလခနှင့် ကျောင်းဝင်ကြေးများသည် ကျောင်းအလိုက်အမျိုးမျိုးကွဲပြား ခြားနားချက်များရှိနိုင်သည်။
ကျောင်းတည်ရာဒေသအလိုက်၊ မိဘများ ပေးဆောင်နိုင်သည့်ဆန္ဒအလိုက်၊ လူနေမှုအဆင့်အတန်း အလိုက်၊ ကျောင်း၏ရန်ပုံငွေထူထောင်ထားနိုင်မှုအလိုက် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားနိုင်သည်။
ကျောင်းလခကြေးမြင့်သည့်ကျောင်းများသည် အကောင်းဆုံး ဆရာများကိုခေါ်ပြီး လစာကောင်းကောင်းပေးကာ သင်ခိုင်းထားရ သောကြောင့်ဟု အကြောင်းပြကြသည်။
ထို့ပြင် ကျောင်းတွင်လည်း သင်ကြားမှု သင်ယူမှုအထောက်အကူပြုပစ္စည်းများဖြင့် အထောက်အပံ့ ပြုပေးနိုင်သည်။
ဆရာနှင့်ကျောင်းသားအရေအတွက်ကိုလည်း ထိန်းထားနိုင်ကြသည်။
စာသင်ခန်းအရွယ်အစား သေးငယ်ခြင်း၊ စာကြည့်တိုက်၊ သိပ္ပံဓာတ်ခွဲခန်း၊ ကွန်ပျူတာအစရှိသည်ဖြင့် အလုံအလောက်ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ကြသည်။
အချို့သော ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် အဆောင်နေဘော်ဒါ (boarding school) များဖြစ်ကြသည်။
စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းများသည်လည်း ပုဂ္ဂလိကပိုင်ကျောင်းများဖြစ်သည်။
ဘာသာရေးဂိုဏ်းများအလိုက် တွဲဘက်ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ကျောင်းအများစုသည်လည်း ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများအသွင်ဆောင်ကြ သည်။
အချို့ကျောင်းများတွင် ဘာသာရေးသီးသန့်သင်ကြားကြပြီး၊ အချို့ကျောင်းများမှာ ဘာသာရေးနှင့်နွှယ်ပြီး အတန်းကျောင်း ပညာရေးများကို စည်းရုံးသည့်အနေဖြင့် သင်ကြားလေ့ရှိသည်။
အချို့ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများမှာ ကျောင်းစတင်တည်ထောင်သူ၏ ဘာသာရေးယုံကြည်မှုအလိုက် ထူထောင်ထားသည့်ကျောင်းအမျိုး အစားများဖြစ်နေတတ်သည်။
ဘာသာရေးနှင့် ပညာရေးပေါင်းစပ် ထားသည့်ကျောင်းများအသွင်ဆောင်နေတတ်သည်။
ဥပမာ ရိုမင်ကက်သလစ်ကျောင်းအမျိုးအစားများဖြစ်သည်။
အချို့သော ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင်လည်း မူလတန်းအကြိုအဆင့်အနေဖြင့် ဘာသာရေးကို သီးခြားသင်ကြားပေးမှုများရှိကြသည်။
ဥပမာ ပရိုတက်စတင့်၊ ဂျူး၊ မူစလင်နှင့် အခြား အော်သိုဒေါ့ခရစ်ယန်များဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် မိမိတို့ပညာအရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းလိုကြသဖြင့် အစိုးရနှင့်မပတ်သက်အောင် နေလေ့ရှိကြ သည်။
အထူးသဖြင့် အစိုးရကျောင်းပညာသင်ကြားမှုနှင့် မိမိတို့ ပုဂ္ဂလိကပညာသင်ကြားမှုများကို ကွာခြားနေကြောင်းသိစေရန် အစဉ်အမြဲအားထုတ်လေ့ရှိကြသည်။
နိုင်ငံအလိုက် ပုဂ္ဂလိကပညာရေး သုံးသပ်ချက် ဩစတေးလျှ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းအမျိုးအစား သုံးမျိုးရှိသည်။
အစိုးရကျောင်း အမျိုးအစားနှစ်မျိုးနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာကျောင်းများလည်းရှိ သည်။
ဩစတေးလျှတွင် ပုဂ္ဂလိက (Private) ကျောင်းဆိုသည်မှာ တစ်ခါတစ်ရံ ပြည်သူအများပိုင် (Public) အသွင်ဆောင်တတ် သည်။
ဥပမာ (Associated Public Schools of Victoria) ကျောင်းမျိုးဖြစ်သည်။
ပြည်သူပိုင်ကျောင်း (Public School) ဆိုသည်မှာ အစိုးရကျောင်း (Government School) အနေဖြင့် လူသိများသည်။
ဩစတေးလျှနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများကို အလေးထား အားပေးသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အစဉ်အလာကြီးမားပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည့်ကျောင်းများဖြစ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းအဆောက်အအုံအရည်အသွေးမြင့်မားကောင်းမွန်ခြင်း၊ ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် ရှိသင့်ရှိထိုက်သည့် အရည်အသွေးများ ပြည့်စုံခြင်း (ဥပမာ အားကစားကွင်း၊ စာကြည့်တိုက်၊ ရေကူးကန် စသည်တို့ရှိခြင်း) ၊ အရည်အသွေးပြည့်ဆရာများကို လစာကောင်း ကောင်းပေးပြီး ငှားထားနိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
အချို့သောကျောင်း များသည် ပညာရေးအတွက် သီးခြားသင်ကြားနိုင်စေရန်သဘောဖြင့် အဆောင်နေ ဘော်ဒါကျောင်းများအဖြစ် ထူထောင်ထားကြ သည်။
ထိုကျောင်းများသည် စည်းကမ်းအထူးတင်းကျပ်သည့် ကျောင်းများဖြစ်ကြသည်။
ဩစတေးလျှပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် ထူးခြားချက်မှာ ကျောင်းဝတ်စုံဖြစ်သည်။
ကျောင်းသားတိုင်း ကျောင်းဝတ်စုံဝတ်ရေးကို တင်းကျပ်စွာစည်းကမ်းသတ်မှတ်ထား သည်။
ယောက်ျားလေးများသည် ဘလေဇာကုတ်အင်္ကျီမျိုးဝတ်ကြရသည်။
ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများတွင် ဝတ်စုံနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကန့်သတ်ထားချက်နည်းသော်လည်း ယူနီဖောင်းဆင်တူဝတ်ဆင်ကြရသည့် ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများလည်းရှိသည်။
ဩစတေးလျှရှိ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် အစိုးရထံမှ အထောက်အပံ့ယူကြသည်။
သို့သော် ထိုကျောင်းများ၏ကျောင်းလခမှာ အစိုးရကျောင်းများထက်ပိုများသည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် အစိုးရကျောင်းများထက် အားကစားကိုပိုပြီး ဦးစားပေးလေ့ရှိ သည်။
ဩစတေးလျှနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားသည့် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းအမျိုးအစားများမှာ ကက်သလစ်ကျောင်းများ (Catholic Schools) နှင့် ပုဂ္ဂလိကကျောင်း (Independent Schools) အမျိုးအစားများဖြစ်ကြသည်။
ကနေဒါ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ကျောင်းသား ၈ ရာခိုင်နှုန်းသည်သာ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။
အများစုမှာ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းများမှ ဖွင့်လှစ်ထားသည့်ကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားနေကြသည်။
လူချမ်းသာများအတွက် သီးခြားဖွင့် လှစ်ထားသည့် အထူးကျောင်းများလည်းရှိသည်။
ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ တကာကောလိပ် (Columbia International School) သည် ကနေဒါနိုင်ငံတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးအဆောင်နေ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းကြီးတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများ နှင့်ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားစရာ ပြဿနာများစွာရှိခဲ့သည်။
ကနေဒါ မီဒီယာများနှင့် အွန်တေရီယိုဒေသဆိုင်ရာပညာရေးဝန် ကြီးဌာနအစီရင်ခံစာတွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများနှင့်ပတ်သက်ပြီး မမျှတသည့်ရလဒ်များကို ဖော်ပြအစီရင်ထားမှုများတွေ့ရသည်။
ဂျာမနီ ဂျာမနီတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အခန်း-၇၊ အပိုဒ် ၄ အရ ပုဂ္ဂလိကပညာရေးကို အထူးဦးစားပေးပြဋ္ဌာန်းထားကြောင်း တွေ့ရသည်။
ပုဂ္ဂလိကပညာရေးနှင့် ပညာသင်ကြားခွင့်ဆိုသည်မှာ ဂျာမနီနိုင်ငံသားများအတွက် အခွင့်အရေးတစ်ခုအဖြစ် အခြေခံ ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသည်။
ဂျာမနီတွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းအမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိသည်။
Ersatzschulen (substitute schools) နှင့် Erganzungsschulen (auxiliary schools) ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် Hochschulen (ပုဂ္ဂလိကကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ) လည်းရှိသေးသည်။
သို့သော် ဗြိတိန်နိုင်ငံမှာကဲ့သို့ တက္ကသိုလ်နှင့် အထက်တန်းကျောင်း အဆင့်တွင် Private ဆိုသည့်အခေါ်အဝေါ်မျိုးကို မသုံးကြပေ။
Substitute ကျောင်းများကို ပုံမှန်အားဖြင့် မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းအဆင့်ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင်၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုပိုင်၊ ဘာသာရေးအုပ်စုပိုင်အနေဖြင့် ရပ်တည်ကြသည်ကများသည်။
ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများမှပေးသည့် ကျောင်း ပြီးဆုံးသည့်လက်မှတ် (diploma) များနှင့် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများမှပေးသည့် လက်မှတ်များမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
ထိုကျောင်းများ သည် အစိုးရက သတ်မှတ်သည့်ပုံစံများနှင့်လုံးဝ ကင်းလွတ်သည့်ကျောင်းများဟု မဆိုနိုင်ပေ။
သင်ကြားသည့်ဆရာများအရည် အချင်းနှင့် ရရှိသည့်လစာလည်း ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများမှ ဆရာများနှင့် ကွာခြားမှုသိပ်မရှိပေ။
ထိုသို့ မကွာခြားရန်လည်း အခြေခံ ဥပဒေကပင် ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းဟုဆိုနိုင်သော်လည်း အစိုးရက ကန့်သတ်ထားသဖြင့် ကျောင်းလခများက အစ အများအပြားကောက်ခံခြင်းမပြုရသည့်အပြင်၊ ပညာတော်သင်ကြေးများလည်း ထုတ်ပြန်ပေးရသေးသည်။
ကျောင်းလခများ ထင်သလောက်ကောက်ခံခြင်းမပြုနိုင်ရန်အတွက် အစိုးရသည် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာမှ ထိုက်သင့်သလောက်ကျခံပေးထားခြင်းသည် ဂျာမနီ နိုင်ငံ Substitute ကျောင်းများ၏ ထူးခြားချက်ဟုဆိုနိုင်သည်။
Auxiliary ကျောင်းများသည် အလယ်တန်းအဆင့် သို့မဟုတ် အထက်တန်းအဆင့်ပညာသင်ကျောင်းများဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ် အဆင့်များ ပါဝင်ခြင်းမရှိပေ။
ပုဂ္ဂလိကပိုင် သီးခြားကျောင်းများ ဖြစ်နိုင်သလို နောက်ခံအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခု၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် ရပ်တည်နေကြရသည်။
ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများတွင် မရနိုင်သည့် ပညာရေးများနှင့် ဘာသာရေးအဆုံးအမတို့ကို သင်ကြားသည့် ကျောင်းများလည်းရှိကြသည်။
အထူးသဖြင့် ထိုကျောင်းအများစုသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာသင်ကျောင်းများဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် ထိုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာသင်ကျောင်းများသည် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင်သွားနေသည့် နှစ်လမ်းသွားပညာရေးစနစ် (dual education system) နှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပေ။
အစိုးရအချုပ်အနှောင်ကင်းသည့် ကျောင်းအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ကျောင်း သားများထံမှရရှိသည့် ကျောင်းလခများဖြင့်သာ ရပ်တည်နေကြသည့် ကျောင်းအမျိုးအစားများဖြစ်သည်။
အိုင်ယာလန် အိုင်ယာလန်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် ထူးခြားသည်ဟုဆိုရမည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းများ၏ ဆရာများလစာကို အစိုးရကပေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ သတ်မှတ်ထားသည့် ဆရာအရေအတွက်ထက် ပိုခန့်လိုလျှင် မိမိတို့ကျောင်းသားများထံမှ ကောက်ခံရရှိထားသည့် ကျောင်းလခများထဲမှ ပေးဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းများကို အစိုးရက ကန့်သတ်ထားပေးသည်။
နိုင်ငံတော်မှ အနိမ့်ဆုံးပညာရေးကို လူတိုင်းတတ်မြောက်နိုင်စေရမည်ဟု သတ်မှတ်ချက်ရှိနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အိုင်ယာလန် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် Junior Certificate နှင့် Leaving Certificate တို့ကိုပေးနိုင်ရန် ဖွင့်လှစ်ထားသည့်ကျောင်းများဖြစ်ကြသည်။
အိုင်ယာလန်ရှိ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် အဆောင်နေဘော်ဒါကျောင်းများ၏ ထက်ဝက်ခန့်ရှိသည်။
ပျမ်းမျှ နှစ်စဉ်ကြေး ယူရိုငွေ ၅၀၀၀ ခန့်ဖြစ်သည်။
ဘော်ဒါကျောင်းများ၏ နှစ်စဉ်ကြေး မှာ ယူရို ၂၅၀၀၀ ခန့်ဖြစ်သည်။
ဘာသာရေးအသင်းအဖွဲ့များ အနေဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားသောကျောင်းများတွင်လည်း ကျောင်းလခများပေးဆောင်ကြရသည်။
အိုင်ယာလန်တွင် နိုင်ငံတကာကျောင်း အမည်ခံ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းလေးများလည်း အနည်းငယ်ရှိကြသေးသည်။
ပြင်သစ်၊ ဂျပန်နှင့် ဂျာမန်ကျောင်းများဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကျောင်းအများစုသည် ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများအဖြစ်သာ ရပ်တည်ကြရသည်။
ပြည်နယ် သို့မဟုတ် ဒေသ အလိုက်အထောက်အပံ့ဖြင့် ရပ်တည်ကြရသည်။
ကျောင်းလခ မပေးရသည့် အခမဲ့ပညာရေးစနစ်ရှိသကဲ့သို့၊ ငွေကြေးပေးရလျှင် လည်း အလွန်နည်းပါးသည့် ကျောင်းလခများကိုသာ ပေးဆောင်ကြရသည်။
ပုဂ္ဂလိကသီးခြားထူထောင်ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ကျောင်းများလည်းရှိကြသည်။
အများစုမှာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဘာသာရေးအသင်း အဖွဲ့များနှင့် ခရစ်ယန်မစ်ရှင်ကျောင်းများသည်သာ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ကျောင်းများဖြစ်ကြသည်။
အစိုးရငွေကြေးကိုယူသည့် အထောက် အပံ့ခံ (Aided Schools) ကျောင်းများလည်းရှိကြသည်။
အစိုးရအထောက်အပံ့မခံဘဲ ပုဂ္ဂလိကပါတီများ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် ရပ်တည်ကြသည့်ကျောင်းများလည်းရှိသေးသည်။
မည်သည့်ကျောင်းအမျိုးအစားဖြစ်စေ အဆင့်အတန်းနှင့် အရည်အသွေးမြင့်မား ရေးကို အထူးဦးစားပေးသည့်ကျောင်းများဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကြသည်။
ကျောင်းများသည် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများဖြစ် သော်လည်း Public အမည်ဖြင့် ရပ်တည်ကြသည့်ကျောင်းများလည်းရှိသေးသည်။
ဥပမာ Delhi Public School နှင့် Birla Public School တို့ဖြစ်သည်။
အလယ်အလတ်တန်းစားပြည်သူများသည် Public အမည်ခံ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသို့ မိမိတို့သားသမီးများကို စေလွှတ်လေ့ရှိ ကြသည်။
အချို့အဆောင်နေကျောင်းသားများအဖြစ်ပင် ပညာသင်လွှတ်ကြသည်။
အိန္ဒိယတွင် အင်္ဂလိပ်စာသည် မသင်မနေရ အရေးပါသည့် ကြားခံဆက်သွယ်ရေးဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ဟင်ဒီနှင့် အခြားရုံးသုံးတိုင်းရင်းဘာသာ စကားများကိုလည်း သင်ကြားပေးသည်။
မူလတန်းကြိုကျောင်းများကို နေ့ကလေးထိန်းကျောင်းများရှိသည့်ဒေသများတွင် ဖွင့်လှစ်ခွင့် ကန့်သတ်ထားသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နာမည်ကျော် ပုဂ္ဂလိကကျောင်း အများအပြားရှိပြီး ထိုကျောင်းထွက်များသည် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ကျောင်းသားများအဖြစ် မျက်နှာပန်းလှကြသည်။
ဖိလစ်ပိုင် ဖိလစ်ပိုင်တွင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍသည် ပညာရေးကို များစွာအထောက်အကူပြုနေသည်။
မူလတန်းအဆင့်တွင် ၇ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ အလယ်တန်းအဆင့်တွင် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အထက်တန်းအဆင့်တွင် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းသို့လာ တက်သူများဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရသည်။
ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအတွက် လူသားရင်းမြစ်ကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်သည့် နေရာများအဖြစ် ယုံကြည်အားထားခြင်းခံရသည်။
ကျောင်းလခကို နှိုင်းယှဉ်လျှင်လည်း တန်းစဉ်အလိုက်ကြည့်လျှင် အစိုးရကျောင်း များထက်ပင် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာကြောင်းတွေ့ရသည်။
အထူးသဖြင့် အထက်တန်းအဆင့်ပညာသင်ကြားရေးတွင် ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းများက ပိုပြီးဈေးသက်သာနေခြင်းမှာ စဉ်းစားစရာဖြစ်သည်။