kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထိုအချိန်သည် မြန်မာလူငယ်များအား ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ရှင်သာမဏေအဖြစ် သွတ်သွင်းကာ ရှင်ပြုမင်္ဂလာဆင်နွဲသည့် အချိန်လည်းဖြစ်သည်။
ကြည်ညိုကိုင်းရှိုင်းမှု thumb|နေအိမ်များတွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်အား ကိုးကွယ်ထားရှိရာ ဘုရားစင် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အိမ်ထောင်စုတစ်ခုတွင် အနည်းဆုံး ဂေါတမဘုရား၏ ရုပ်ပုံတော် တစ်ပုံရှိကြပြီး ဘုရားစင်ပြုလုပ်ကာ ပလ္လင်ဖြင့် ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။
အိမ်တွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုအား ကိုးကွယ်ခြင်း မပြုမီ အနေကဇာတင်ခြင်းကို ပြုလုပ်သည်။
အနေကဇာတင်ခြင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များက ဓမ္မပဒ အခန်း ၁၁၊ ၁၅၃ ပုဒ်မြောက်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ကြသည်။
ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော်ကို အနေကဇာ တင်ပြီးသောအခါ သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားကဲ့သို့ အလွန် တန်ခိုးအာနုဘော် ကြီးမားလာပြီး နေအိမ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မကောင်းသော ကံကြမ္မာနှင့် နိမိတ်များကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ရှင်ပြုခြင်း thumb|ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် တွေ့ရသော ဘုရားစင်တစ်ခု ရှင်ပြုခြင်းသည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် လူမျိုးတိုင်း ရင်ဝယ်ဖြစ်သော သားယောက်ျားလေးကို ခုနစ်နှစ်နှင့်အထက် အရွယ်ရောက်လာလျှင် သင်္ကန်း ဝတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ အားလပ်ရက်များ သင်္ကြန်ကို ဧပြီလလယ်ပိုင်းလောက်တွင် ပြုလုပ်ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရုံးပိတ်ရက်များတွင် ရက်ရှည်အားလပ်ရက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မေလတွင် ကျရောက်သည့် လပြည့်နေ့သည် ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ ဖြစ်ကာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဗျာဒိတ်တော်ကိုခံယူတော်မူရာ၊ ဖွားမြင်တော်မူရာ၊ ဘုရားအဖြစ် ရောက်ရှိတော်မူရာ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူရာ နေ့ထူးဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တွင် ညောင်ရေသွန်းပွဲကို ပြုလုပ်ကြသည်။
ဘုရားပွဲများကိုလည်း နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စေတီပုထိုးများတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ဘုရားပွဲကျင်းပရာသို့ အနီးအနားဝန်းကျင်မှ နွားလှည်းများဖြင့် လာရောက်လည်ပတ်ကြသလို စားသောက်ဆိုင်၊ အရောင်းဆိုင်များကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ရောင်းချကြသည်။
ဝါတွင်းကာလ မုတ်သုန်ရာသီဖြစ်သော ဇူလိုင်လလယ်ပိုင်းမှ အောက်တိုဘာလလယ်ပိုင်းအထိသည် ဝါတွင်းကာလဖြစ်သည်။
ထိုကာလသည် လူတို့အတွက် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးကြသော ကာလဖြစ်ပြီး သံဃာများအတွက် ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင်သာ သီတင်းသုံးကြရသော ကာလဖြစ်သည်။
ဝါတွင်းအစလဖြစ်သည့် ဝါဆိုလတွင် သံဃာများအား ဝါဆိုသင်္ကန်းကပ်လှူကြပြီး ဝါတွင်းကာလပြီးဆုံးသည့် သီတင်းကျွတ်လတွင် သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်ကို ကျင်းပသည်။
ဆန်စပါးရိတ်သိမ်းပြီးချိန်တွင် ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူခြင်းကို အောက်တိုဘာလ သို့မဟုတ် နိုဝင်ဘာလ တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။
ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်းကိုလည်း သင်္ကြန်ကာလနှင့် ဝါတွင်းကာလတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲများကို ဝါတွင်းကာလတွင် ပြုလုပ်လေ့မရှိဘဲ ဝါကျွတ်ပြီး သီတင်းကျွတ်လသို့ ရောက်ရှိမှသာလျှင် ကျင်းပပြုလုပ်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ပညာရေး thumb|ပဲခူးမြို့ရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခုတွင် စာဖြေဆိုနေသော သံဃာများ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မိဘများသည် သူတို့၏ သားသမီးများကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသို့ ပို့ကာ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ သင်ယူစေခြင်း၊ တိပိဋကများ လေ့လာစေခြင်း၊ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ဘုရားလောင်းဘဝ အဖြစ်တော်စဉ်များကို ဖော်ပြဟောကြားထားရာ ဇာတကများ စသည်တို့ကို သင်ယူလေ့လာစေသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်များမှစ၍ စီးပွားရေးအခြေအနေများကြောင့် ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ကလေးသူငယ်များအား ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် အတန်းပညာကို အခမဲ့ သင်ကြားပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
သာသနာ့ဘောင် thumb|အမရပူရမြို့ မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက်ရှိ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီး ၅၀၀,၀၀၀ ခန့်နှင့် သီလရှင် ၇၅,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။
ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂိုဏ်းကြီးများအနက် သုဓမ္မာဂိုဏ်း တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော် ၈၈% နှင့် ရွှေကျင်ဂိုဏ်းတွင် ၇% ခန့် ဖြစ်သည်။
ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂိုဏ်းကြီးများ သုဓမ္မာဂိုဏ်း ရွှေကျင်ဂိုဏ်း ဓမ္မာနုဓမ္မ (မဟာဒွါရ) နိကာယဂိုဏ်း ဓမ္မဝိနယာနုလောမ (မူလဒွါရ) ဂိုဏ်း အနောက်ချောင်းဒွါရဂိုဏ်း ဝေဠုဝန်နိကာယဂိုဏ်း စတုဘုမ္မိက မဟာသတိပဋ္ဌာန် (ငှက်တွင်း) ဂိုဏ်း ဂဏဝိမုတ် (ကူးတို့) ဂိုဏ်း ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ (မဟာရင်) ဂိုဏ်း တို့ဖြစ်ကြသည်။
အခြားကြည့်ရန် ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Nibbana.com - Books and Articles by Myanmar Monks and Scholars for English-speaking Readers Buddhism in Myanmar BuddhaNet Buddhism in Myanmar G Appleton 1943 Saddhamma Foundation Information about practising Buddhist meditation in Burma. The Life of the Buddha in 80 Scenes from the Ananda Temple,Bagan,Myanmar Buddha's Irresistible Maroon Army Dr Michael W Charney, SOAS, TIMESONLINE, 14 December 2007 Monks are heroes in Burma Tad Trueblood, The Spectrum & Daily News, South Utah, 10 July 2008 MyanmarNet Myanmar Yadanar Dhamma Section: Dhamma Video Talks in English or Myanmar by Venerable Myanmar Monks ဗုဒ္ဓဘာသာ Category:နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ။
ဘထွေး (ကာတွန်း) မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဘထွေးကို (၁၉၂၁)ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
အဖဦးလူဒင်၊ အမိ ဒေါ်ချစ်စုတို့၏ သား ဖြစ်သည်။
မန္တလေးဇာတိ ဖြစ်သည်။
(၁၉၅၅)ခုနှစ်တွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲသည်။
(၁၉၅၈)ခုနှစ်တွင် ကြေးမုံသတင်းစာ၏ ပင်တိုင်လခစား ကာတွန်းဆရာအဖြစ် နိုင်ငံရေး စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲအောင်မြင်ထင်ရှားခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းများတွင် ကိုယ်ပိုင်ဟန် လိုင်းသစ်ဖြင့် တီထွင် ဖန် တီးရေးဆွဲခဲ့သည်။
(၁၉၉၂)ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၁၀)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင်၏ မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် ကိုးကား Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ Category:၁၉၂၁ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၉၂ ကွယ်လွန်သူများ။
ဝင်းမောင် (ကာတွန်း) မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဝင်းမောင်ကို ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
အဖ ဦးစောဦး၊ အမိ ဒေါ်မမကြီး တို့၏ သား ဖြစ်သည်။
မအူပင်ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်းဦးဖေသိန်း၊ ကာတွန်းဦးအောင်ရှိန်တို့ထံ တွင် လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။
(၁၉၅၅)ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပြူလာ၊ မော်ဒန်၊ ပေါ်ပင်ကာတွန်းစာစောင်များတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
မိမော်မေမ ဇာတ်ကောင်အမည်ဖြင့် ရေးဆွဲသော ရုပ်ပြကာတွန်းစာအုပ်များဖြင့် အထူးအောင်မြင်ထင်ရှားသည်။
စာနယ်ဇင်းကာတွန်းများလည်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။
အမျိုးသမီးပုံမျိုးစုံ ရေးဆွဲနည်း၊ အမျိုးသားပုံမျိုးစုံ ရေးဆွဲနည်း၊ ကလေးပုံရေးဆွဲနည်း၊ တိရစ္ဆာန်ပုံရေးဆွဲနည်း စာအုပ်များ ရေးသားပြုစုထုတ်ဝေ သည်။
(၁၉၇၂)ခုနှစ်မှစ၍ ကာတွန်းပုံရေးဆွဲနည်း သင်တန်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
(၁၉၇၅)ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင်၏ မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် ကိုးကား Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ Category:၁၉၃၉ မွေးဖွားသူများ Category:၁၉၇၅ ကွယ်လွန်သူများ။
မောင်မောင် (ကာတွန်း) မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီး ဦးမောင်မောင်ကို (၁၉၄၂)ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁၈)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အဖ ဦးပေါ်ကြင်၊ အမိ ဒေါ်ချိုယဉ်တို့၏ သား ဖြစ်သည်။
လပွတ္တာဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို လက်ဦးဆရာအဖြစ် အစ်ကိုရင်းဖြစ်သူ ကာတွန်းစိန်မြင့်အောင်၊ ပန်းချီဦးဗမိုး၊ ကာတွန်းဦးမောင်စိန်၊ ကာတွန်းဦးဗကလေးတို့ထံတွင် လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
(၁၉၅၆)ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန်သတင်းစာ၊ စုံထောက်မဂ္ဂဇင်း၊ ဖိုးပြုံးချိုလစဉ်၊ သောကြာစာစောင်များတွင် ကာတွန်း များ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် ဦးဦးပုံပြောမယ် အခန်းတာဝန်ယူ ရေးဆွဲခဲ့သည် မုဆိုးကျော်ဖိုးထော် ကိုမှောင် တက်ပု မျောက်ကလေး ပေါက်ကျော် ပိုးကောင်လေး မောင်ဖိုးအေး ပိန်ပိန်ရှေရှေ ဂွက်ဂွက် ဖိုးကတုံးနဲ့ လောရှေ စသည့် နာမည်ကျော် ဇာတ်ကောင်များ ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့သည် ရွှေမိလစဉ်စာစောင်ကို ကိုယ်တိုင်စီစဉ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ယနေ့အချိန်ထိ စာနယ်ဇင်း များတွင် ကာတွန်းများ ရေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင်၏ မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် ကိုးကား Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ Category:၁၉၄၂ မွေးဖွားသူများ။
မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီး ဦးသစ်ထွဏ်းကို (၁၉၅၂)ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖ ဦးစိန်သန်း၊ အမိ ဒေါ်စိန် လှိုင်တို့၏ သား ဖြစ်သည်။
စလင်းမြို့ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို ဝေါ့လ်ဒစ္စနီနှင့် ကာတွန်းဦးသန်းကြွယ်၊ ကာတွန်းဦးအောင်ရှိန်၊ ကာတွန်းဦးဖေသိန်းတို့၏ ကာ တွန်းပုံများကို လေ့လာရင်း လေ့ကျင့်သင်ယူခဲ့သည်။
(၁၉၇၀)ပြည့်နှစ်တွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ကလေးများအတွက် ကောမစ်ဇာတ်လမ်းများ ကို အားသန်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသောဇာတ်ကောင်မှာ မောင်တီထွင် ဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်အထိ စာနယ်ဇင်းများတွင် ကာတွန်းများ ရေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင်၏ မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် ကိုးကား Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ Category:၁၉၅၂ မွေးဖွားသူများ။
မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သူ ကာတွန်းဦးကျော်ထွဏ်းကို (၁၉၄၆)ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၃)ရက်တွင် မွေး ဖွားခဲ့သည်။
အဖ ဦးရွှေဝင်း၊ အမိ ဒေါ်အုန်းမေ တို့၏ သား ဖြစ်သည်။
(၁၉၇၀)ပြည့်နှစ် လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာ တွင် ကာတွန်းစတင်ရေးဆွဲသည်။
ပန်းချီနှင့် ကာတွန်းပညာကို (၁၉၇၁-၁၉၇၄)ခုနှစ်တွင် ပန်းချီပန်းပုကျောင်း(ရန်ကုန်) နှင့် ပန်းချီဦးဘကြည်၊ ကာတွန်းဦးမောင်စိန်၊ ပန်းချီဦးအေးတင် တို့ထံတွင် လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။
မောင်ရိုး၊ မျောက်ဖိုးစိန် ဇာတ်ကောင်များဖြင့် ကာတွန်းဇာတ်လမ်းတိုများ ရေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
ကာတွန်းဝင်းအောင်၏ မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် ကိုးကား Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ Category:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ။
မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏကို (၁၉၄၆)ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖ ဦးဝင်းမောင်၊ အမိ ဒေါ်မြင့်မြင့်တို့၏ သားဖြစ်သည်။
ဖျာပုံဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းပညာကို မြင်ဆရာများအဖြစ် ကာတွန်းဦးအောင်ရှိန်၊ ကာတွန်းဦးသန်းကြွယ်၊ ကာတွန်းဦးဝင်းမောင်၊ ကာတွန်းဦးသော်က၊ ကာတွန်းဦးခင်ဆွေတို့၏လက်ရာများကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
(၁၉၆၆)ခုနှစ်မှစ၍ ကာတွန်းများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းများတွင် ကာတွန်းများ ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ရုပ်ပြကာတွန်းစာအုပ်ပေါင်း (၆၀) ကျော် ရေးဆွဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အထင်ရှားဆုံး ဇာတ်ကောင်မှာ သမိန်ပေါသွပ် ဖြစ်သည်။
လက်မှတ်ရေးထိုးရာတွင် “ကာတွန်းရေးတဲ့မောင်ဝဏ္ဏ” ဟု လက်မှတ်ရေးထိုး လေ့ရှိသည်။
ကာတွန်းအပြင် ကာတွန်းနှင့်သက်ဆိုင်သော ဆောင်းပါးများကိုလည်း “ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏ”ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သေးသည်။
မောင်ဝဏ္ဏ (ခရစ် ၁၉၄၅-၂၀၀၅ )။
ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏအမည်ခံ ဦးလှိုင်ကြွယ်ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဖျာပုံမြို့၌ အဘဦးဝင်းမောင် အမိဒေါ်မြင့်မြင့်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
မောင်ဝဏ္ဏသည် ဖျာပုံတွင် မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ကာ မြို့မကျောင်းတွင် ကျောင်း ပညာရပ်များကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ကာတွန်းပညာကို လေးတန်းကျောင်းသားက တည်းက စတင်စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က နာမည် ကျော် ကာတွန်းဆရာများဖြစ်ကြသည့် ဦးအောင်ရှိန်၊ ဦးသန်းကြွယ် ၊ ဦးဝင်းမောင် ၊ ဦးသော်ကအစရှိသူတို့၏ ကာတွန်းရုပ်များကိုကြည့်၍ ကာတွန်းသွေးများ နိုးကြွ လာခဲ့သည်။
မော်ဒန်ကာတွန်း၊ ကာတွန်းညွန့်ပေါင်း အစရှိသည့်စာစောင်များမှ ကာတွန်းများကိုကြည့်၍ ကာတွန်းလေ့ကျင့်ခန်းများသဖွယ် အရုပ်များကို ကူးယူ ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏသည် ကျောင်းနံရံကပ်စာစောင်များ၌ ကာတွန်းများကို စတင် ရေးဆွဲသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ကာတွန်းခင်ဆွေနှင့် အတွဲများ လာပြီး ကာတွန်းလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ လျှောက်လှမ်းကာ ကာတွန်းများစွာကို ရေးဆွဲဖြစ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏ၏ ကာတွန်းလက်ရာပုံနှိပ် မှတ်တမ်းအနေနှင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် တေဇရုပ်စုံဂျာနယ် မှစ၍ ကာတွန်းများကို စိုက်လိုက်မတ်တတ်ရေးဆွဲခဲ့ သည်ဟု ပြောရမည်ဖြစ်သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝတွင် ကျောင်းတက်ရင်းမှ လုံးချင်း ကာတွန်း (၆)အုပ် ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ရန်ကုန်စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် အနုပညာအသင်းတွင် တွဲဖက်အတွင်းရေး မှူး၊ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်များယူခဲ့ပြီး ကျောင်းကပွဲများ၌ စင်တင်ပြဇာတ် (၁၀)ပုဒ်ကို ရေးသားတင်ဆက် ကပြခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် B.Econ (P.D) ရရှိခဲ့သည်။
14 ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ သိမ်ဖြူလမ်းရှိ ဝန်ကြီးများရုံး ၌ ဘတ်ဂျက်အရာရှိ ၊ ဦးစီးအရာရှိဒုတိယလက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဘဝတွင်လည်း နိုင်ငံ့တာဝန်များကို ကျေပွန် စွာထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်၌ ဝန်ထမ်းဘဝမှ မိမိ ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
မိမိချစ်သောကာတွန်း လက်ရာများကိုအချိန်ပြည့်ရေးဆွဲနိုင်ရန်လည်းဖြစ်သည်။
ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏသည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ သတင်းစာ ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံတို့တွင် ပင်တိုင် ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ကာတွန်းလုံးချင်းစာအုပ် )ကျော်နှင့် ဇာတ်လမ်းတိုကာတွန်းပုဒ်ရေ (၁၅၀၀) (၆၀ ကျော်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏ၏ ထင်ရှားသော ကာတွန်း ဇာတ်ဆောင်များမှာ သမိန်ပေါသွပ် ၊ ရှင်ဂွမ်းဂွိ၊တောင်ပုလု မြို့စားကြီးဦးအာလူး၊ အလကားကျော်စွာ၊ အာတာလွတ် မြို့စား၊ ပေတရာ၊ဗညားပိစိ၊ ညောင်ရမ်းဂွတို၊ အာဖျံကွီနှင့် ဂီတ ဘိုးအေကြီးစသည်တို့ဖြစ်သည်။
ထိုကာတွန်းဇာတ် ဆောင်များကို ကလေးများသာမက လူကြီးများကပင် စွဲမက်နှစ်ခြိုက်စွာ ဖတ်ရှုကြသည်။
ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏ၏ အမျိုးစုံသော ကာတွန်း တင်ဆက်မှုများတွင် တစ်ကွက်ကာတွန်းလေးများသည် လည်း တစ်ခုအပါအဝင်အဖြစ် လူကြိုက်များထင်ရှား လှသည်။
နှုတ်တစ်ရာစာတစ်လုံးဟုဆိုလျှင် စာလုံး တစ်ရာ ၊ ကာတွန်းတစ်ကွက်ဟူသော အဆိုနှင့် လျော်ညီ စွာ ကာတွန်းရုပ်လေးများကို ပျော်ရွှင်ဖွယ်ဖြစ်အောင် အတွေးဉာဏ်ရင့်သန်အောင် ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် စာပေဟောပြောပွဲများတွင် လာရောက် ခဲ့သော နယ်ခံပုဂ္ဂိုလ်အကြီးအကဲများ၏ ပုံတူ ဖိတ်ကြား ကို တင်္ခဏုပ္ပတိဉာဏ်နှင့် ရေးဆွဲပေးခဲ့သဖြင့်ကာတွန်း မှ ဟာသဖြစ်ကာဟောပြောပွဲတစ်ခုလုံးကို ဟာခနဲ ဟင်ခနဲဖြင့် ပွဲကျသွားစေသည်။
၎င်းမှာ ကာတွန်း မောင်ဝဏ္ဏ၏ ကာတွန်းပညာအတိမ်အနက်မှ ပေါ်ထွက် လာသော ပညာဉာဏ်ရင့်ကျက်မှုပင်ဖြစ်သည်။
ကာတွန်းမှ ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းခွေ (၁၀ ရုပ်ရှင်ကားကြီး ( ၃ )ကား၊ ဗွီဒီယိုဇာတ်ကား (၁၂ )ခု )ကား ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
မဂ္ဂဇင်းကာတွန်းပေါင်းချုပ် (၉)အုပ်နှင့် ဂျာနယ် ကာတွန်းဇာတ်လမ်းတိုများ (၅ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
)အုပ်ကို လာသော ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန် နိုင်ငံ ဂျပန်ဖောင်ဒေးရှင်းစင်တာ (Japan Foundation Centre) က ဖိတ်ကြားသဖြင့် တိုကျို၊ ကျိုတို၊ အိုမီးယား၊ တာကာရာဇူကားနှင့် အိုဆာကာမြို့များသို့ သွားရောက်ပြီး ကာတွန်းပြပွဲများ ပြသနိုင်ခဲ့သည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဘေဂျင်း၊ ရှန်ဟိုင်း၊ ရှန်ဟဲ၊ ရှင်ကျင့်နှင့် ဟောင်ကောင်မြို့များသို့ စာပေ ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ ကာတွန်းပြ အတွက် ဖိတ်ကြားခံရသဖြင့် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ပွဲ ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏသည် ကာတွန်းရေးဆွဲခြင်းဖြင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်သာမကဘဲ စာပေဟောပြော ပွဲများသို့ စာပေရေးရာများ ဟောပြောခြင်းဖြင့်လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
စာပေဟောပြောပွဲတွင် ကာတွန်းရုပ်ကလေးများ ၊ ပုံတူကာတွန်းပုံလေးများ ရေးဆွဲ ခြင်းဖြင့် ပရိသတ်၏လက်ခုပ်သံကို ရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့တွင် ဗဟို အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး The Best Cartoon Advertisement ope hlasovalo လုပ်ကိုင်ခဲ့ကာ ရန်ကုန်မြို့ လမ်းမတော်မြို့နယ် ဗိုလ်ချုပ် လမ်းတွင် နေထိုင်ရင်း ကာတွန်းမောင်ဝဏ္ဏသည် ၂၀၀၅ ၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ခုနှစ် ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်ပြုံးနှင့် သားနှစ်ယောက် မောင်စည်သူနှင့် မောင်နန္ဒအောင်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ၂၀၀၆ မြန်မာစွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ Category:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ Category:၂၀ဝ၅ခုနှစ်ကွယ်လွန်သူများ။
ကစော့ပုပ် သည် နေရာဒေသမရွေး ပေါက်တတ်သော အပင်ငယ်တမျိုး ဖြစ်သည်။
မိုးဥတု၌ ထူးထူးခြားခြား ပေါက်တတ်သည်။
အမြစ်သေး၏။
ပင်လုံးမှာ တပင်လုံး အနေနှင့် ခြုံကြည့်သော် ခပ်ဝိုင်းဝိုင်းနေ၍ ရွက်ဆိုင်ထွက်၏။
အရွက်သည် ဝိုင်း၍ အဖျားရှူးသွားသည်။
ဒန်ကျွဲပင်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန် တူယောင်ရှိ၏။
အကိုင်းများနူးညံ့၍ ၎င်းတွင် အမွေးနုကလေးများ ရှိသည်။
အပွင့်သည် အဝါရောင်သန်း၍ အဆုပ်အခိုင် ဖြစ်၍ ပွင့်သည်။
အသီးသည် ၄ လက်မ မှ ၅ လက်မအထိ ရှိသည်။
ခပ်ဖောင်းဖောင်းနေ၍ ပြားသည်။
အသီးတောင့် တစ်ခုတွင် အစေ့ အရေအတွက်မှာ ၁၀ မှ ၂၀ အထိ ဖြစ်၏။
၎င်းသည် အသွေးအရောင်အားဖြင့် အဖြူမျိုး အညိုမျိုးဟူ၍ ၂ မျိုးကွဲပြားသည်။
အရွယ်အစားအားဖြင့် အကြီးမျိုး နှင့် အသေးမျိုး ဟူ၍ ၂ မျိုး ကွဲပြားသည်။
၂ မျိုးစလုံးမှာ ဆေးဘက်တွင် စွမ်းရည်သတ္တိရှိသည်။
၎င်းကို ဟင်းချို ချက်စားကြသည်။
ဟင်းရွက်တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။
အချို့ အရပ်ဒေသ၌ ဟင်းပုပ်ဟုလည်းကောင်း၊ ရှမ်းကစော့ဟုလည်းလည်းကောင်း၊ တန့်ကျွဲကြီးဟုလည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ)၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် "၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ကိုးကား Category:အပင်များ။
ကစော့ပုပ်ငယ်သည် ခြုံနွယ်ပင်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ပြောင်ချောကာ ၁၀ပေ (၃မီတာ)မျှ အထိ အမြင့် ရှိနိုင်သည်။
အရွက်တွင် ရွက်မြွာ ၈ ခုမှ ၁၂ ခု အထိ ရှိတတ်ပြီး ချွန်ထက်ကာ သွယ်လျ၍ ရိုးတံမတွင် အဖုတစ်ခု အခြေ၌ ရှိသည်။
အဝါရောင် အရွက်များ ရှိသည်။
အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။
အခေါက်မှာ အဖြူရောင် ကာကီရောင် ရှိသည်။
ချောမွတ်သည်။
စင်ကြယ်သည်။
အကိုင်းအခက် အရွက်နုများ၌ အမွှေးနုများရှိသည်။
နူးညံ့သည်။
အသီးလုံး၍ ချောမွတ်သည်။
တောတောင် တလျှောက် နေရာမရွေး ပေါက်ရောက်တတ်သည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ကိုးကား Category:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ Category:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ။
ကညင်ဖြူ သည် အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်ပြီး ပေ ၄၀ခန့်မှ ပေ ၁၀၀ ခန့်အထိ တွေ့ရသည်။
ကညင်ဖြူနှင့် ကညင်နီတို့ ပေါက်ရောက်ပုံချင်း မထူးခြားလှသော်လည်း ကညင်နီမှာ ကညင်ဖြူထက် အရွက်ပိုငယ်သည်။
အရွက်၏ အရောင်၊ အခေါက် နှင့် အသားအရောင်တို့ပေါ် မူတည်၍ အဖြူအနီ ကွဲပြားသည်။
အဖြူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းတွင် အပေါက်များ၍ အနီမျိုးမှာ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းတွင် အပေါက်များသည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
ပုံတွင် ကျိုင်းတုံမြို့၌ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ရိုက်ကူးထားသော ကညင်ဖြူပင်ကို တွေ့ရသည်။
ကျိုင်းတုံမှ ကညင်ဖြူပင်ကြီး ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ Category:အပင်များ။
လယ်များ အင်းအိုင်များ၌ ရေစပ်တွင် ပေါက်တတ်သော အပင်ငယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ချဉ်ဖတ်ထည့်၍ စားကြသည်။
အပွင့်သည် အနီရောင်သမ်း၍ ပြာသည်။
အကြီးအငယ် ၂ မျိုး ရှိပြီး အကြီးမျိုးမှာ ရိုးများတွင် ပေါက်တတ်သည်။
အကြီးမျိုးသည် ၂ ပေ ၃ ပေခန့် ရှိ၍ အသေးမျိုးမှာ တစ်ထွာ တစ်မိုက်မျှ ရှိသည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ရေနေပင်များ။
Cyanthillium cinereum - flower head အရွက်ပါး၍ ကြမ်းသည်။
အသီးအပွင့်မှာ ခရမ်းရောင် ပြာတာတာ ရှိသည်။
အသီးလုံးကလေးများတွင် ဆူးရှိသည်။
ရွှေတံတိုင်းနှင့် တူသည်။
ရွှေတံတိုင်းမှာ အဝါရောင်ရှိသည်။
ခွေးသွားစိတ်ငယ်များ ရှိသည်။
အပင်ကြီး၏။
ဤ အပင်သည် အရွက်ကျဲ၏။
အရွက်တစ်ဆစ်တွင် အပွင့်ငယ်များ ထိုး၍ ပွင့်သည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ကိုးကား Category:အပင်များ။
thumbnail|right|ပြထားသော အမှုန်မှာ နျူထရွန်ဖြစ်၏။
အနီမျဉ်းများမှာ သံလိုက်စက်ကွင်း ဖြစ်ပြီး အမည်းရောင်မြားက လည်အင်(spin)ကို ကိုယ်စားပြုထားသည်။
လည်အင် (အင်္ဂလိပ်: spin; စပင်န်) ဆိုသည်မှာ အခြေခံအမှုန်တို့၏ ကွမ်တမ် သဘောတရားဆိုင်ရာ လည်ဟုန်အသွင် တိုင်းဖွယ်တစ်မျိုး ဖြစ်၍ ၎င်းအမှုန်တို့၏ စုပေါင်းရလဒ် စုဖွဲ့အမှုန်များတွင်လည်း ရှိတတ်သော ပကတိသတ္တိတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
သို့သော် ၎င်းလည်အင်(spin) ဟူသည် အမှုန်တို့၏ တကယ့်ဒြပ်ထုက လည်မွတ်နေသည့် သဘောဟုမူ မမှတ်သင့်ပါ။
ကွမ်တမ်သဘောတရားဖြင့်သာ တွက်ဆရသည့် ဗှတ္တာ တိုင်းဖွယ် တမျိုး ဖြစ်သည်။
အီလက်ထရွန်၌ လည်အင်ဟူသော ကွမ်တမ်သတ္တိ ရှိနေကြောင်းကို စတရ်န်-ဂါးလာ့ချ် စမ်းသပ်ချက်မှ သိရှိကြရသည်။
အီလက်ထရွန် ပတ်လမ်းအားဖြင်း လည်ဟုန် မရှိသင့်သော ငွေအက်တမ်များကို စမ်းသပ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည့် လည်အင်သဘောသတ္တိ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် သင်္ချာတွက်ချက်မှုများဖြင့် ချိန်ညှိသောအခါ ပါအူးလီ ကန့်ပယ်စည်းမျဉ်း (Pauli Exclusion Principle) အရလည်း အီလက်ထရွန်၌ ထိုလည်အင်သတ္တိ ရှိလိုက်ကြောင်း အဖြေထွက်ပြီး လက်ခံစဉ်းစားလာကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ကွမ်တမ်မက္ကင်းနစ် နှင့် အမှုန်ရူပဗေဒတွင် စပင် (သို့) လည်အင် (spin) ဆိုသည်မှာ အခြေခံ အမှုန်များ၊ ဖွဲ့စည်းထားသော အမှုန်များ (ဟဒရွန်) နှင့် အက်တမ်ဗဟိုဆံများတွင် ရှိသည့် ထောင့်ပြောင်းအဟုန် ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
လည်အင်(spin) ဆိုသည်မှာ ကွမ်တမ်မက္ကင်းနစ်တွင်ရှိသည့် ထောင့်ပြောင်းအဟုန် အမျိုးအစား နှစ်မျိုးမှ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကျန်တစ်မျိုးမှာ ပတ်လမ်းဆိုင်ရာ ထောင့်ပြောင်းအဟုန်ဖြစ်သည်။
စပင်တွင် တိကျသော ပမာဏရှိပြီး လားရာဘက်လည်းရှိ၍ ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ် ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
သို့သော် သာမန် ဗှတ္တာ အတိုင်းအတာ၏ လားရာဘက်နှင့်တော့ ကွာခြားသည်။
အခြေခံအမှုန်များတွင် မည်သည့် အမျိုးတူ အမှုန်တွင်မဆို တူညီသော လည်အင် ထောင့်ပြောင်းအဟုန် ရှိသည်။
လည်အင်၏ နိုင်ငံတကာစံယူနစ်မှာ ရှေးရိုးထောင့်ပြောင်းအဟုန်ကဲ့သို့ပင် Joule-second ဖြစ်သည်။
သို့သော် လက်တွေ့တွင်မှု လည်အင်နံပါတ်ဟူသော ယူနစ်မရှိသည့် အတိုင်းအတာဖြင့် မှတ်သားဖော်ပြသည်။
ဝုဖ်ဂန်းပေါ်လီ သည် လည်အင်သဘောတရားကို ပထမဆုံး တင်ပြခဲ့သူ ဖြစ်သော်လည်း အမည်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ခြင်း မရှိပါ။
အကိုးအကား ကဏ္ဍ:ကွမ်တမ်စက်ကွင်းသီအိုရီ ကဏ္ဍ:ကွမ်တမ်မက္ကင်းနစ်။
thumb|အယ်လ်ဖာပြိုကွဲခြင်းသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး အက်တမ်၏ နျူကလိယသည် အယ်လ်ဖာအမှုန်တစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဒြပ်ထုနံပါတ် ၄ ခု လျော့နည်းသွားပြီး ဒြပ်စင်နံပါတ် ၂ ခုလျော့နည်းသွားသည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု သို့မဟုတ် ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု ဆိုသည်မှာ တည်မြဲမှုမရှိသော အက်တမ်တစ်ခု၏ နျူကလိယမှ စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဓာတ်ရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်သည့် ဖြစ်စဉ်ကိုခေါ်သည်။
ဒြပ်ဝတ္တုတစ်ခုသည် အယ်လ်ဖာအမှုန်၊ ဘီတာအမှုန်နှင့် ဂမ်မာအမှုန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရောင်ခြည်များ သူ့အလိုအလျောက် ထုတ်လွှတ်နေသည်ဆိုပါက ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွနေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်သည် အက်တမ်အဆင့်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းတွက်ချက်၍ မရနိုင်သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။
ကွမ်​တမ်​သီ​အို​ရီအရ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲမည်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်း၍ မရနိုင်ပါ။
အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲနိုင်သည်ဆိုသည့် အခွင့်အလမ်းသည် ၎င်းအက်တမ် မည်မျှကြာကြာ တည်ရှိခဲ့သည် ဆိုသည့်ကိစ္စနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘဲ လုံးဝပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။
အရေအတွက် မြောက်မြားစွာ ရှိနေသော အက်တမ် အစုအဝေးအတွက်မူ အက်တမ်များ ပြိုကွဲပျက်စီးနှုန်းကို ၎င်းအက်တမ်တို့၏ ပြိုကွဲကိန်းသေ သို့မဟုတ် သက်တမ်းဝက်ဖြင့် တွက်ချက်နိုင်သည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု အမျိုးအစား များစွာရှိသည်။
ပထမဦးဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်များမှာ အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှု၊ ဘီတာပြိုကွဲမှုနှင့် ဂမ်မာပြိုကွဲမှုများ ဖြစ်သည်။
Kasimir Fajans, "Radioactive transformations and the periodic system of the elements". Chemische Berichte|Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, Nr. 46, 1913, p. 422–439Frederick Soddy, "The Radio Elements and the Periodic Law", Chem. News, Nr. 107, 1913, p.97–99 နျူကလိယတစ်ခုသည် အယ်လ်ဖာအမှုန် ထုတ်လွှတ်ခြင်းကို အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှုဟုခေါ်သည်။
အယ်လ်ဖာအမှုန်ဆိုသည်မှာ ဟီလီယမ်ဒြပ်စင်၏ နျူကလိယဖြစ်သည်။
အက်တမ်တစ်ခု၏ နျူကလိယ(နျူကလိယွန်)ကို ရောင်ခြည်အဖြစ် ထုတ်လွှတ်သော ပြိုကွဲမှုသည် ယေဘုယျအကျဆုံး ဖြစ်စဉ် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် ရှားပါးသောပြိုကွဲမှုအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
နျူကလိယသည် အီလက်ထရွန် သို့မဟုတ် ပိုစီထရွန် သို့မဟုတ် နျူထရီနိုထုတ်လွှတ်ခြင်းကို ဘီတာပြိုကွဲမှုဟုခေါ်သည်။
ဤဖြစ်စဉ်တွင် အက်တမ်နျူကလိယရှိ ပရိုတွန်တစ်လုံးသည် နျူထရွန်သို့မဟုတ် အခြားတစ်ခုခုသို့ ပြောင်းလဲသည်။
နျူကလိယသည် လှည့်ပတ်နေသည့် အီလက်ထရွန်တစ်ခုကို ဖမ်းယူခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ဤတွင် ပရိုတွန်တစ်ခုသည် နျူထရွန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလည်းသွားပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ်ကို အီလက်ထရွန်ဖမ်းယူခြင်း ဟုခေါ်သည်။
ဤဖြစ်စဉ်များအားလုံးတွင် တိကျသေချာသော နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဖြစ်ပွားသည်။
နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွင် မူလအက်တမ်၏ နျူကလိယ၌ ပရိုတွန်နှင့် နျူထရွန်အရေအတွက်များ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အချို့အခြေအနေတွင် အက်တမ်သည် မူလနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော ဒြပ်စင်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။
နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဖြစ်ပွားမှုမရှိသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိသည်။
ဂမ်မာပြိုကွဲခြင်းတွင် တက်ကြွနေသော နျူကလိယတစ်ခုသည် ဂမ်မာရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်သည်။
သို့မဟုတ် တက်ကြွနေသော နျူကလိယနှင့် တုံ့ပြန်မှုပြုပြီး ပတ်လမ်းကြောင်းရှိ အီလက်ထရွန်တစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။
အခြားသော ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် နျူထရွန်ကြွယ်ဝသော အလွန်တက်ကြွနေသည့် နျူကလိယတစ်ခုသည် တခါတရံတွင် နျူထရွန်ကို ထုတ်လွှတ်ခြင်းအားဖြင့် စွမ်းအင်လျော့ချမှု ပြုလုပ်သည်။
ဤသို့ဖြင့် အက်တမ်သည် တူညီသော ဒြပ်စစ်၏ အခြား အိုင်ဆိုတုပ် တစ်ခုဖြစ်လာသည်။
အခြား ရေဒီယိုသတ္တကြွပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်စဉ်တွင် တိကျသောထုတ်လွှတ်မှုမရှိဘဲ မူလနျူကလိယ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော အပိုင်းအစများအဖြစ် ပြိုကွဲသည်။
ဤပြိုကွဲခြင်းတွင် ကြီးမားသော တည်ငြိမ်မှုမရှိသည့် နျူကလိယတစ်ခုသည် သဘာဝအတိုင်း သူ့အလိုလို ပိုမိုသေးငယ်သော နျူကလိယများအဖြစ် နှစ်ပိုင်း (တစ်ခါတစ်ရံတွင် သုံးပိုင်း) ပြိုကွဲသွားပြီး ထုတ်လွှတ်မှုအဖြစ် ဂမ်မာရောင်ခြည်၊ နျူထရွန် သို့မဟုတ် အခြားအမှုန်တစ်ခုခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။
ကျမ်းကိုး Category:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု Category:နျူကလီးယားရူပဗေဒ။
အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဖြောင့်သည်။
အရွက်သည် ရွက်ဆိုင်ဖြစ်ပြီး ဝိုင်း၍ ချွန်သည်။
ရွက်ရိုးတံတွင် အမွှေးရှိသည်။
အပွင့်သည် အညိုဖျော့ရောင်နှင့် အဖြူဖြစ်သည်။
အသီးမဲပြီး အစေ့ရှိသည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
ကဒတ်ပင်သည် မြစ်ဥရှိသော နွယ်မျိုးဖြစ်သည်။
အရွက်သဏ္ဌန်မှာ မျောက်ဥရွက်သဏ္ဌန်ရှိသည်။
ဥရှည်ပြီး အမွှေးများရှိကာ ချွဲပြစ်သည်။
မြစ်ဥ အရောင်ကို စွဲ၍ အဖြူမျိုး အနီမျိုးဟုရှိသည်။
အချို့သည် ဖွယ်သည်။
အချို့သည် စေးသည်။
တောချုံတို့တွင် အလေ့ကျ ပေါက်လေ့ ရှိသည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် သိပ္ပံအမည်မှာ Dioscorea wallichii ဖြစ်သည်။
အယ်လ်ဖာအမှုန်တွင် ပရိုတွန် နှစ်ခုနှင့် နျူထရွန် နှစ်ခုတို့သည် အမှုန်တစ်ခုအဖြစ် စည်းနှောင်ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဟီလီယမ်ဒြပ်စင်၏ နျူကလိယနှင့် ထပ်တူညီသည်။
အယ်လ်ဖာအမှုန်များကို အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွင် ထုတ်လွှတ်လေ့ရှိသည်။
သို့သော်အခြား နည်းလမ်းများဖြင့်လည်း ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်။
အယ်လ်ဖာအမှုန်ကို ဂရိအက္ခရာ အယ်လ်ဖာ α ကိုအစွဲပြုပြီး အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အယ်လ်ဖာအမှုန်အတွက် သင်္ကေတအဖြစ် α သို့မဟုတ် α2+ ဖြင့်ဖော်ပြသည်။
၎င်းတို့သည် ဟီလီယမ် အက်တမ်၏ နျူကလိယနှင့် ထပ်တူညီ၍ အီလက်ထရွန် နှစ်လုံးပျောက်ဆုံးနေသော +2 လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်သည့် ဟီလီယမ် အိုင်ယွန် သင်္ကေတအဖြစ် သို့မဟုတ် ဟု တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရေးသားဖော်ပြသည်။
အကယ်၍ ၎င်းအိုင်ယွန်သည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အီလက်ထရွန်များ ရရှိပါက ၎င်းအယ်လ်ဖာအမှုန်ကို သာမန် ဟီလီယမ်ဒြပ်စင် သင်္ကေတအဖြစ် ဟု ရေးသားနိုင်သည်။
အမည်ပေးစနစ် သေချာသတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိ၍ ယေဘုယျအားဖြင့် အလျင်နှုန်း အမြင့်ဖြင့် ရွေ့လျားနေသော ဟီလီယမ် နျူကလိယများ အားလုံးကို အယ်လ်ဖာအမှုန်ဟု ရည်ညွှန်း ရေးသားလေ့ရှိသည်။
ဟီလီယမ် နျူကလိယကဲ့သို့ပင် အယ်လ်ဖာအမှုန်၏ အသားတင် စပင်မှာ သုညဖြစ်သည်။
စံပြုထားသည့် အယ်လ်ဖာ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှုတွင် ထုတ်လွှတ်သော အယ်လ်ဖာအမှုန်များတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အရွေ့စွမ်းအင် ၅ MeV ခန့်ရှိပြီး အလျင်နှုန်းမှာ အလင်းအလျင်၏ ၅% ခန့် ရှိသည်။
အိုင်ယွန်ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ စုစုပေါင်း အီလက်ထရွန် အရေအတွက်သည် ၎င်း၏ စုစုပေါင်း ပရိုတွန် အရေအတွက်နှင့် မတူညီသော အက်တမ် သို့မဟုတ် မော်လီကျူးကို ခေါ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ အသားတင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားမှာ အနှုတ် သို့မဟုတ် အပေါင်း လက္ခဏာကို ဆောင်သည်။
အိုင်ယွန်များကို ဓာတုဗေဒနည်းလမ်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ရူပဗေဒနည်းလမ်းဖြင့် ဖြစ်စေ ဖန်တီးနိုင်သည်။
ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဓာတုဗေဒ။
သူတပါးကို မှီတတ်သော နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။
အပွင့်သည် ဖြူ၏။
မြေမာတွင် ပေါက်သည်။
အစေ့သည် လုံးသည်။
ငြုတ်ကောင်းစေ့နှင့် တူ၏။
ငြုတ်ကောင်းမျိုးထဲမှ ဖြစ်သည်။
အရိပ်ကို လွန်စွာ ကြိုက်တတ်သည်။
ကရဝေးသီးဟု ခေါ်ရာ၌ ကရဝေးပင်မှ သီးသော အသီးမျိုး မဟုတ်ပေ။
အရပ်သုံး ခေါ်ကြခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဆင်ပန် ကရဝေးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အရှင်နာဂသေနာဘိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ) ၊ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ " အရှင်နာဂသိန် ပုံပြဆေးအဘိဓာန် " ၊ မင်္ဂလာ ပုံနှိပ်တိုက် ကိုးကား Category:အပင်များဇာတိဖ္ပုလ်သီး။
ရှေးရိုးရူပဗေဒနှင့် ကွမ်တမ်သဘောအရ အမှုန်တစ်ခု ယိမ်းလွှဲတည်ရုံပုံတို့ မတူညီခြင်းကို သရုပ်ပြသည်။
အပေါ်ဆုံး၂ပုံ (A နှင့် B) က ရှေးရိုးရူပဗေဒအတိုင်း၊ လူ့စိတ်စွဲတွေးရိုး (common sense) အတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကျန်ပုံများမှာ ကွမ်တမ်သဘောယန္တရားအရ ဖြစ်ပြီး လှိုင်းသဖွယ်သာ သင်္ချာပြယုဂ်ထွက်သည်။