kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အမျိုးသားထံမှ သွေးသွင်းမှု ခံယူထားသူ အမျိုးသမီးများ၊ ပဋိသန္ဓေတားဆေးများသုံးကာ ကာလရှည် အကာကွယ်မဲ့လိင်ဆက်ဆံသူ ဇနီးသည်များ၊ ယောက်ျားအင်္ဂါကို ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံမှု ပုံမှန်ပြုလုပ်သူ အမျိုးသမီးများသည် ရောဂါဖြစ်ပွားမှု နည်းပါးကြောင်း၊ သန္ဓေသား၏ human leukocyte antigen ခေါ် HLA မော်လီကျူးများနှင့် ယဉ်ပါးမှုရလာခြင်းသည် အရေးကြီးဆုံး အချက်ဖြစ်ကြောင်း နောက်ထပ်လေ့လာမှုများအရ ထပ်မံ သိရှိလာရသည်။
၎င်း HLA မော်လီကျူးများသည် သုက်ရည်တွင်ပျော်ဝင်နေပြီး သုက်ရည်နှင့် ပုံမှန်ထိတွေ့မှု၊ အထူးသဖြင့် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံမှုပြုချိန်တွင် ထိတွေ့မှုများကြောင့် ၎င်းယဉ်ပါးမှုကို ရရှိစေသည်။
မိခင်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်တုံ့ပြန်မှုများကို ထိန်းညှိနိုင်သော ဓာတ်ပစ္စည်း ၉၃ မျိုးအထိ ရှာဖွေတွေ့ရှိလာခြင်းကြောင့် ထိုအယူအဆ ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည်။
သန္ဓေသားတွင်တည်ရှိနေသော ဖခင်၏ဗီဇများနှင့် မိခင်၏ကိုယ်ခံအားစနစ် သဟဇာတဖြစ်မှု/ပဋိပက္ခဖြစ်မှု တို့သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင် သွေးဆိပ်တက်ရောဂါနှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိကြောင်း ပညာရှင်များ သတိပြုမိလာကြကာ နယ်သာလန်နိုင်ငံရှိ မျိုးဆက်ပွားဇီဝဗေဒ သိပ္ပံပညာရှင်များက နောက်ထပ်သုတေသနများ ထပ်မံလုပ်ဆောင်ကြပြန်ပါသည်။
ခန္ဓာကိုယ်တွင်းသို့ ပါးစပ်မှတဆင့်ဝင်ရောက်သော အရာများကို အခြားနေရာများမှ ဝင်ရောက်သည်ထက် ခုခံအားစနစ်က ပိုမိုလက်သင့်ခံနိုင်သည့်အချက်ကိုသုံးသပ်၍ အမျိုးသမီးများစွာကို သုတေသန ပြုလုပ်ကြသည်။
ထိုသုတေသနအရ ယောက်ျားအင်္ဂါကို ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံမှု ပုံမှန်ပြုလုပ်သူ အမျိုးသမီးများတွင် ရောဂါဖြစ်မှုနည်းကြောင်းနှင့်၊ အထူးသဖြင့် ထိုသို့လုပ်ဆောင်ပြီးနောက် သုက်ရည်ကို မျိုချလေ့ရှိသူများတွင် မရှိသလောက်ရှားကြောင်း ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိလာရသည်။
မည်သည့်နည်းလမ်းနှင့်မဆို သုက်ရည်နှင့် ထိတွေ့မှုများသူ အမျိုးသမီးများသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် ဖခင်၏ဗီဇများနှင့် သူမ၏ကိုယ်ခံအားစနစ် ပဋိပက္ခဖြစ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့် နောက်ဆက်တွဲ ရောဂါများခံစားရခြင်း နည်းသော်လည်း သုက်ရည်ကိုမျိုချခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းသို့ အစာအိမ်၊ အူလမ်းကြောင်းမှတဆင့် ဝင်ရောက်စေခြင်းဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးရရှိမှု အလျင်မြန်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံမှု ပုံမှန်ပြုလုပ်သူ အမျိုးသမီးများသည် အခြားလိင်ဆက်ဆံမှု ပုံစံများကိုလည်း ပြုလုပ်မှု များလိမ့်မည်ဟု ကောက်ချက်ဆွဲနိုင်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ဝန်မယူမီ သုက်ရည်နှင့် မည်သည့်နည်းလမ်းနှင့်မဆို ထိတွေ့မှုများစေခြင်းဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များအတွက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ခံစားရတတ်သောရောဂါများ ကာကွယ်နိုင်မည်ဟု သုံးသပ်နိုင်သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင် သွေးဆိပ်တက်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းများကြုံတွေ့ရသော အိမ်ထောင်များ၏ လင်ယောက်ျားများကို ဩစတြေးလျနိုင်ငံ အက်ဒီလိပ်တက္ကသိုလ်က သုတေသနပြု လေ့လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ သုက်ရည်များတွင် အမျိုးသမီးများ၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ချိန်ညှိပေးနိုင်သော TGF-Beta စသည့် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်မှု နည်းကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။
ထိုယောက်ျားများနှင့် ကိုယ်ဝန်ရရှိသူ အမျိုးသမီးများသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင် သွေးဆိပ်တက်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းများကြုံတွေ့ရန် အလားအလာ အဆများစွာ မြင့်မားခြင်းကြောင့် သူတို့ကို "အန္တရာယ်ရှိ ယောက်ျားများ" ဟုထိုသုတေသနအဖွဲ့က ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင် သွေးဆိပ်တက်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းများတစ်ကြိမ်မက ကြုံတွေ့ရသူ အမျိုးသမီးများသည် TGF-Beta ပါဝင်သည့်ဆေးများသောက်သုံးခြင်း၊ ၎င်းပါဝင်သည့် ချောဆီလိမ်းဆေးများကို လိင်မဆက်ဆံမီ အမျိုးသမီးအင်္ဂါတွင်း ကြိုတင်သုတ်လိမ်းပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
ဥက္ကာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်) ဥက္ကာပျံ (ရခိုင်စာဆိုတော်) ဥက္ကာပျံ။
ဗေလုဝ အမည်ရှိသည်များမှာ ဗေလုဝ (သရုပ်ဆောင်) ဗေဠုဝ (နတ်စောင်း)။
အာရိယန်လူမျိုးစုသည် (ခရစ်တော်မပေါ်မီ) ဘီစီ၁၇၅၀ ခန့်တွင် အနောက်မြောက်ဘက်မှနေ၍ အိန္ဒိယပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာလေသည်။
ထိုသူတို့သည် ဝေဒ (ခေါ်) ဘာသာရေးကျမ်းများကို ယူဆောင်လာကြသည်။
ထိုဝေဒကျမ်းများတွင် ကောင်းကင်တွင် နေသောနတ်၊ မြေပြင်တွင်နေသောနတ်၊ သဘာဝကို အုပ်စိုးသောနတ်၊ ခံစားမှုကို ဖန်ဆင်းပေးတတ်သောနတ် စသောနတ်ဘုရားများကို ဖော်ပြထားသည်။
တန်ခိုးရှင်ဖြစ်ကြသော ထိုနတ်ဘုရားတို့၏ စောင့်ရှောက်မှုကို ရရန်နှင့် နှိပ်ကွပ်မှုမှ လွတ်မြောက်ရန် ယစ် မီးဟုမ်း ပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်လာကြလေသည်။
ထိုခေတ်၏ ဘာသာရေးသည် ဝေဒကျမ်းများ အဆိုအမိန့်အရ ယစ်ပူဇော်ပွဲတို့သာ လွှမ်းမိုးနေလေသည်။
ထို့နောက် ဝေဒကျမ်းများကို အခြေခံကာ ဗြာဟ္မဏကျမ်း၊ အာရညတကျမ်း၊ ဥပနိသျှဒ်ကျမ်းတို့ ထွန်းကားလာကြလေသည်။
နတ်အများကို ကိုးကွယ်နေရာမှ နတ်တစ်ပါးတည်းကိုသာ နတ်ဘုရားကြီးအဖြစ် ကိုးကွယ်လာကြသည်။
ထိုနတ်ဘုရားနှင့် လူသားတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးရန် ဗြာဟ္မဏခေါ်သော လူတန်းစားတစ်ရပ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ဤသို့လျှင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်း၌- ခတ္တိယရှင်ဘုရင်မျိုး၊ ဗြာဟ္မဏပညာရှိမျိုး၊ ဝေဿလယ်သမားမျိုး၊ သုဒ္ဒကျွန်မျိုး ဟူ၍ အမျိုးလေးစား ခွဲခြားပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။
နတ်ဘုရားဆိုသည်မှာ ဟိန္ဒူကျမ်းဂန်လာ နတ်မင်းများဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင် မယ်တော်များမဟုတ်။
မိုးကုတ်၊ ခါတော်မှီကျောင်းတိုက် ဆရာတော် အရှင်ပညိန္ဒာဘိဝံသ(ပထမကျော်-ဘီအေ)၏ မြန်မာနိုင်ငံ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာစစ်တမ်း ကိုးကား Category:ဘာသာရေး။
သတ္တိဝါဒဟူသည် နတ်သမီးအား ပူဇော်ပသမှုကို ဆိုလိုသည်။
အထူးအားဖြင့် နတ်ဘုရားဇနီးမောင်နှံ၏ တန်ခိုးရှိပြီး ကြံစည်ပြုလုပ်တတ်သော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကာ စွမ်းရည်သတ္တိဟု ထင်မြင်ယူဆရသည့် နတ်သမီးအား ပူဇော်မှုကို ဆိုလိုသည်။
နတ်သားသည်ကား ပြုပြင်မှုမရှိသဖြင့် လှုတ်ရှားမှုထက် စိတ်ကူးမှုနှင့် သာ၍တူညီသည်ဟု ယူဆထားကြသည်။
သတ္တိဝါဒဂိုဏ်းအများစုတို့သည် ထာဝရဖြစ်သော အခမ်းအနားကို ထောက်ခံလေ့လာကြသည်။
ပိဋကတ်တော်ထဲ၌ ဤကဲ့သို့သော အယူအဆ၏ ဗီဇမျှကိုပင် တွေ့ရှိနိုင်သည်ဟု ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဆိုးရွားဆုံး ရန်သူသည်ပင်လျှင် မဖော်ပြနိုင်ပေ။
သို့ရာတွင် ယင်း သတ္တိဝါဒသည် အင်္ဂေါပြည်၌ နောက်ပိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာထဲ၌ ချင်းနင်းဝင်ရောက်ပြီး နီပေါနှင့် တိဗက်သို့ ရောက်ရှိသွားလေသည်။
သတ္တိဝါဒသည် အထူးအားဖြင့် ရှီဝ၏ဇနီးများဖြစ်ကြသည့် နတ်ဘုရားမများအား ပူဇော်ပသမှုဖြစ်သည်။
ရှီဝ၏ဇနီးများမှာ အမည်များစွာ ရှိသော်လည်း ဒေဝီ၊ နုရဂါ၊ ကာလီဟူသော အမည်တို့သည် အထင်ရှားဆုံးအမည်များ ဖြစ်သည်။
၎င်းဝါဒသည် ရာဇဝင်သမိုင်းအရ ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် အာရိယန် မဟုတ်ကြသည့် ယုံကြည်မှုများ ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်လာဟန်ရှိသည်။
၅-ရာစု(သို့) ၆-ရာစုလောက်တွင် အိန္ဒိယဘာသာများအား တန္တရဝါဒနှင့် သတ္တိဝါဒတို့သည် ကူးစက်လာကုန်၏။
၎င်းတို့ကို သာမန်အားဖြင့် အတူတကွ တွေ့ရှိရသော်လည်း တန္တရဝါဒသည် သတ္တိဝါဒမဟုတ်ပဲ တည်ရှိနိုင်ပေသည်။
မိုးကုတ်၊ ခါတော်မှီကျောင်းတိုက် ဆရာတော် အရှင်ပညိန္ဒာဘိဝံသ(ပထမကျော်-ဘီအေ)၏ မြန်မာနိုင်ငံ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာစစ်တမ်း ကိုးကား Category:နတ်။
MUA Font Changer ကို မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ ၏ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် ချခ်တူးမန်း (Aung Ko Latt) မှ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ပြီး Basic4Android (B4a) ကို အခြေခံ၍ ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
Android Version 4.2 နှင့် အထက် ရှိသော Android ဖုန်းများအတွက် Root access ရှိရုံနှင့် အဆင်ပြေ၊ ချောမွေ့စွာဖြင့် ယူနီကုဒ် ထည့်သွင်းနိုင်ရန် ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ MUA Font Changer Category:ယူနီကုဒ်။
ကိုပေါ(မြို့မ)(၁၉၂၇-၂၀၂၂) မန္တလေးမြို့၏ ထင်ရှားသော မြို့မတူရိယာအသင်းမှ ထင်ရှားသည့် တေးရေးဆရာနှင့် ဂီတစာဆိုကြီး ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၉ တွင် အဖ ဦးပေါ်၊ အမိ ဒေါ်လှ တို့က မန္တလေး၊ ဒါးတန်းရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးကျော်စိုးဖြစ်သည်။
အသက် ၂၄-နှစ်အရွယ်တွင် မြို့မတူရိယာဝိုင်း၌ ဆက်ဆိုဖုန်း မှုတ်သူအဖြစ်မှ စတင်၍ ဂီတလောကသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မန္တလေးရုပ်ရှင်ခေတ် ကင်မရာဆရာဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့၍ ၁၉၄၉-ခုနှစ်မှ သီချင်းများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၁-ခုနှစ်အတွက် ကိုယ်ပိုင်မေတ္တာဇာတ်ကားဖြင့် ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆုကို ဦးလူကလေးနှင့် ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။
သင်္ကြန်မိုး ရုပ်ရှင်ကား (၁၉၈၅)မှ နှစ်ကိုယ်တူ ချစ်သမျှ သီချင်းနှင့် ဒဏ္ဍာရီ(၁၉၉၁) ရုပ်ရှင်ကားမှ အောင်ဇေ မင်္ဂလာ သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။
မြို့မဝိုင်းတွင် မျိုးဆက်သစ်များအား သင်တန်းပေးဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း ဒါးတန်းရပ်၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ၂၀၁၇-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကြုံခဲ့ရ ဘဝမှတ်တိုင်များ နှင့် မြို့မတူရိယာအသင်းကြီးအကြောင်း စသည့် အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက် ကိုယ်တွေ့အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ပြောပြသည့် အတိတ်လမ်းသို့ အလွမ်းပြေ စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၂၀၂၂-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လဆန်းတွင် မန္တလေး ပုလင်းဝင်းအရပ် နေအိမ်မှ စန္ဒရားတီးအပြီး လဲကျရာမှ ပေါင်ကျိုးခဲ့ပြီး အိပ်ယာထဲ လဲခဲ့ရသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လကွယ်(၃)ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၈)ရက် ည(၁၂)နာရီ၌ ၉၆-ပါးသော ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၉၅)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
http://burmese.dvb.no/archives/551344 ကိုးကား Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ။
thumb|မြန်မာစာရေးဆရာ ကိုရိုးကွန့် မန္တလေးမြို့မှ စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးသောင်းစိန်၊ အမိ ဒေါ်ခင်အေးတို့က ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ထောင့်ကြီးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်မောင်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၈၄-ခုနှစ်၊ မေလထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းပါ ကြိုဆိုသည်ဝတ္တုတိုဖြင့် စာပေနယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံး စာအုပ်မှာ စိန်လွန်တူးသမား၏ အဖွင့်အပိတ်တံခါးနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ ဖြစ်၍ စာပေဗိမာန် စာမူ ပထမဆု(၁၉၈၄)၊ အမျိုးသားစာပေဆု(၁၉၈၇) များ ရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာ့ဓန စီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ်၊ သက်တန့်ရောင် ဂျာနယ် စီစဉ်သူအဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။
ရန်ကုန်၌ နေထိုင်ပြီး အော်ပီကျယ်၏ အစ်ကို ဖြစ်သည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ။
ကိုးလုံးဒကာဘုရား မန္တလေးမြို့ရှိ ထင်ရှားသော စေတီတော် တစ်ဆူဖြစ်သည်။
ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ ပြည်ကြီးပျော်ဘွယ်အနောက် အကွက်(၂၆၃)၊ ဒေးဝန်းအနောက် ရပ်ကွက်၊ ကိုးလုံးဒကာအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဘွဲ့တော်မှာ နိဗ္ဗာန်ဆိပ်ကူး ဖောင်တော်ဦးဘုရား ဖြစ်သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ၈၉-လမ်းဘေးတွင် ဉာဏ်တော်ပေ ၅၀ ကျော်၍ ရှေးကျသော ဘုရားဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် ပြည်လုံးအေး စေတီတည်ရှိသည်။
ကိုးလုံးဒကာဘုရားမှာ ကျောက်စာ မတွေ့ရသော်လည်း မန္တလေးမြို့ မတည်မီက ရှိနှင့်သော ဘုရားဟု မှတ်သားရသည်။
ကိုးလုံးဒကာဘုရား ဘွဲ့တော်မှာ ခိုလှုံရာဘုရားဟုလည်း မှတ်သားပြောဆိုကြသလို နိဗ္ဗာန်ဆိပ်ကူး ဖောင်တော်ကူးဘုရား ဟုလည်း မှတ်သားကြသည်။
ဘုရားမုခ် လေးမုခ် အဝင်၌ အချိုးကျလှသော ပန်းတော့လက်ရာ ခြင်္သေ့ရုပ်တုကြီးများ တွေ့ရသည်။
ရပ်ကွက်အခေါ်အဝေါ်မှာလည်း ကိုးလုံးဒကာအရပ်ဟု ခေါ်ကြသည်။
နတ်မောက်ထွန်းရှိန် - မန္တလေး ရတနာပုံ ဘုရားစုံ၊ ၂၀၁၇၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ-၃၆၀ ကိုးကား Category:မန္တလေးမြို့ Category:မန္တလေးမြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ။
ရတနာပုံခေတ်၊ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ၊ မန္တလေးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သော အမေရိကန် သာသနာပြုဆရာ ဖြစ်သည်။
၁၈၅၇-ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းက သာသနာပြုဆရာ ကင်းကိတ် ခေါင်းဆောင်စေ၍ အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ချဲ့ထွင်ရန်၊ မြန်မာပညာတော်သင်များ စေလွှတ်နိုင်ရန် ထိုစဉ်က (၁၅)ဆက်မြောက် အမေရိကန် သမ္မတ ဘူခါနန် (President James Buchanan)ထံ စေလွှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
နေထွတ် ၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ကိုးကား။
မန္တလေးရုပ်ရှင် သည် လွတ်လပ်ပြီးစ မန္တလေးမြို့တွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သော ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် ဒါးတန်း ဦးသန့်၊ ကာယဗလ ဦးနေဝင်း၊ ဝင်းလိုက် ဦးကျော်ဝင်း၊ ဦးကျော်မင်း၊ ဦးစိန်ဝင်း၊ ရေချိုဦးအေးမောင်(ဝါးတန်း)၊ ရတနာပုံဆီစက် ဦးအေးမောင်၊ ဦးဆန်းရွှေ၊ ဦးမောင်ကို (ရွှေမန်းဆီစက်)၊ ရွှေမန်းဦးတင်မောင်တို့က ပူးပေါင်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ထုတ်လုပ်ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ၏ ဘဝသံသရာ(၁၉၅၆) ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီထုတ် ဇာတ်ကားများမှ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (၇)ဆု ရရှိခဲ့သည်။
ဖြန့်ချိရေးဌာနမှာ ၂၆-ဘီလမ်းနှင့် ၈၁-လမ်းဒေါင့် (ယခု ဟောင်ကောင်စတိုး)နေရာ ဖြစ်ပြီး၊ ရုပ်ရှင်ခြံမှာ နှင်းဆီခြံရပ်ရှိ ဦးအေးမောင်၏ခြံဖြစ်သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ကိုးကား Category:မန္တလေး။
မန္တလေးဟာရယ်သတင်းစာ(The Mandalay Herald) ကိုလိုနီခေတ်ဦး မန္တလေးမြို့၌ ထုတ်ဝေခဲ့သော မန္တလေး သံတော်ဆင့် သတင်းစာ ဖြစ်သည်။
၁၈၈၇-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၃)ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်ဝေသည်။
ထုတ်ဝေသူမှာ မစ္စတာဝီကင်ဆင်(Mr. S.J.D Wilkinson)ဖြစ်၍ မန္တလေး သံတော်ဆင့် သတင်းစာတိုက်၌ ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။
မူလက တစ်ပတ်လျှင် တနင်္လာ၊ ကြာသပတေး နှစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့၍ ၁၈၉၄-ခုနှစ်၊ တစ်ပတ် သုံးကြိမ်၊ ၁၈၉၉-ခုနှစ်တွင် နေ့စဉ်သတင်းစာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ကိုးကား Category:မြန်မာ သတင်းစာများ Category:မန္တလေး။
thumb|မယ်နုအုတ်ကျောင်း မန္တလေးမြို့ တောင်ဘက်၊ အင်းဝမြို့ရှိ မဟာအောင်မြေဘုံစံ ကျောင်းတော်ကြီးကို မယ်နုအုတ်ကျောင်းဟု ခေါ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၉-ခုနှစ်တွင် ဘကြီးတော်မင်းတရားနှင့် နန်းမတော်မယ်နု တို့က ဆောက်လုပ်၍ ညောင်ကန်ဆရာတော် ဦးပိုး အား လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ယင်း ဆရာတော် ဦးပိုးသည် ၁၁၉၁-ခုနှစ်၊ သက်တော် ၅၁-နှစ်၊ ဝါတော် ၃၂-နှစ်ဝါတွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
ထို့နောက် ဆရာတော် ဦးပိုး၏ တပည့် ဆရာတော်ဦးဗုဓ်အား တရားစစ်မေးပြီး ကျောင်းတိုက် အပ်နှံသည်။
ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ(အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၏သာသနာတော်သမိုင်း ခေါ် သာသနာဝံသက္ကမ ဝိဘာဝနီကျမ်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀-ခုနှစ်တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြိုပျက်ခဲ့ပြီး ၁၂၃၄-တွင် နန်းမတော်မယ်နု၏ သမီးတော် ဆင်ဖြူမရှင်က ထပ်မံပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
မယ်နုအုတ်ကျောင်းသည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၁၂:၅၀ အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းအား ၇.၇ ရစ်ရှ်တာစကေးရှိ ‌ငလျင် လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် အုတ်ကျောင်း၏ ၆ပုံ၁ပုံခန့်သည်ပြိုကျ ပျက်စီးသွားခဲ့သော်လည်း မျက်နှာစာမှာ မူလအတိုင်းကျန်ရစ်နေသေးသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အင်းဝ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသည့် အဆောက်အအုံများ။
သံဖြူဇရပ်စစ်သင်္ချိုင်း (Thanbyuzayat War Cemetery) သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် စစ်သင်္ချိုင်းဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အတွင်း ဂျပန် စစ်သုံ့ပန်းများအဖြစ် မြန်မာ-ယိုးဒယား(ထိုင်း) နယ်စပ် မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်စဉ် သေဆုံးခဲ့ကြသည့် ဗြိတိသျှ စစ်မှုထမ်းများ၊ ဩစတြေးလျ စစ်မှုထမ်းများ၊ ဒတ်ခ်ျ စစ်မှုထမ်းများနှင့် အာရှချွေးတပ်သား စုစုပေါင်း ၃၇၇၁ ဦးကို မြှုပ်နှံထားသည့် စစ်သင်္ချိုင်းကြီး ဖြစ်သည်။
ယင်းစစ်သင်္ချိုင်းကို ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၆ က ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းနှင့် ဘုရင်ခံဆာ ဟူး ဘတ်ရန့် တို့ လာရောက် ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့သည်။
150px|သံဖြူဇရပ်စစ်သင်္ချိုင်း 150px|စစ်သည်တစ်ဦး သင်္ချိုင်း 150px|စစ်သင်္ချိုင်းအဝင်အတွင်းမှ ကျောက်စာ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ထောက်ကြံ့ စစ်သင်္ချိုင်း ဟံသာဝတီ စစ်သင်္ချိုင်း ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:မွန်ပြည်နယ် Category:ဒုတိယကမ္ဘာစစ် သင်္ချိုင်းများ Category:စစ်သင်္ချိုင်းများ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ သုသာန်များ။
ပန်းချီအနုပညာ၊ ပန်းချီဆရာများ၊ ပန်းချီကျောင်းများနှင့် အနုပညာ တက္ကသိုလ်များ တိုးတက်မြင့်မားရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သော မန္တလေးမြို့မှ ပန်းချီဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ၁၉၄၆-ခု၊ ဧပြီလ၊ (၁၇)ရက်တွင် အဖ ဦးစီ၊ အမိ ဒေါ်ငွေဇင်တို့မှ မန္တလေး၊ ချွန်းတောင်ဝင်း၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ခြောက်ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ ဦးချိုချို ဖြစ်သည်။
၁၉၆၇-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ သမိုင်းဘာသာရပ်ဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၈-ခုနှစ်တွင် ပန်းချီကားများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
၁၉၇၁-၁၉၇၅ အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ပန်းချီပန်းပုအသင်း၌ အတွင်းရေးမှူးနှင့် သင်တန်းမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၆ တွင်ကျင်းပသော မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပန်းချီပန်းပု ပြပွဲတွင် စတင်၍ ပန်းချီကားများ ပြသခဲ့သည်။
၁၉၇၈-ခု နိုဝင်ဘာ ၂၃-ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်လောကနတ် အနုပညာတွင်၎င်း၊ ၁၉၇၉ မြန်မာနိုင်ငံ ပန်းချီပန်းပုကောင်စီ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပန်းချီပြပွဲ(ရန်ကုန်)၌၎င်း ပြသခဲ့သည်။
၁၉၈၁-ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅-ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ဝေသော ပန်းရိုးမပြက္ခဒိန်တွင် ပန်းချီကားများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။
၁၉၉၄-ခုနှစ်တွင် ဒေါင့်မှန်မီးအိမ်ပန်းချီပြပွဲ၊ ၁၉၉၆-ခု၊ ဩဂုတ်လတွင် ယူတိုးပီးယား(စင်္ကာပူ)နှင့် (မလေးရှား)တို့တွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။
၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင်ဒေါ်တင်တင်ကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
မန္တလေး၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ ၃၁-လမ်းနှင့် ၃၂-လမ်းကြား၊ ၈၄-လမ်းနှင့် ၈၅-လမ်းကြား၊ အကွက်(၅၇၄) ချွန်းတောင်ဝင်းနေအိမ်၌ နေထိုင်သည်။
နေထွတ်၏ မန္တလေးအဘိဓာန် ဘဝနိဂုံး ၂၀၁၉-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၈)ရက်နေ့ ညနေ (၄)နာရီတွင် နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၇၅)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
မန္တလေး နေ့စဉ်သတင်းစာ၊ ၉.၉.၂၀၁၉ ကိုးကား Category:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ Category:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ Category:မန္တလေး။
အစ္စလာမ်ခေတ်လယ်ပိုင်းတွင် တီထွင်ဖန်တီးမှု အများအပြား ပြုခဲ့ကြသည်။
ထိုကာလအပိုင်းအခြားတွင် အစ္စလာမ် ပထဝီနိုင်ငံရေး အပိုင်းအခြားသည် အနောက်ဘက်တွင် စပိန်နှင့် အာဖရိကသို့တိုင် အရှေ့ဖက်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် အိန္ဒိယသို့တိုင် ကျယ်ပြန့်သည်။
Bernard Lewis, What Went Wrong: အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းသည် (တမန်တော်မိုဟာမက် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်း) ရှေးဦးသာသနာ့ဦးသျှောင်ကြီးများ ခေတ်မှ စ၍ နောက်ပိုင်း အော့တမန် အင်ပိုင်ယာ၊ စာဖာဗစ် အင်ပါယာ နှင့် မဂို အင်ပါယာ ကာလများအထိဟု ဆိုနိုင်သည့် အစ္စလာမ်ခေတ်လယ်ကာလ အပိုင်းအခြားအတွင်းရှိ တီထွင်ဖန်တီးမှုများ ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့်၊ အောက်ပါစာရင်းရှိ တီထွင်ဖန်တီးမှုများအနက်မှ အများစုမှာ အစ္စလာမ့် ရွှေခေတ်ဟု ဆိုနိုင်သည့် ၈ ရာစုမှ ၁၃ ရာစု အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
p. 45, Islamic & European expansion: the forging of a global order, Michael Adas, ed., Temple University Press, 1993, ISBN 1-56639-068-0.Max Weber & Islam, Toby E. Huff and Wolfgang Schluchter, eds., Transaction Publishers, 1999, ISBN 1-56000-400-2, p. 53 ဤကာလအတွင်း အနုပညာရှင်များ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ ပညာရှင်များ၊ ကဗျာဆရာများ၊ ဒဿနပညာရှင်များ၊ ပထဝီဝင်အား လေ့လာလိုက်စားသူများ၊ နှင့် ကုန်သည်များသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး၊ အနုပညာ၊ ဘောဂဗေဒ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ အစ္စလာမ့်ဥပဒေသ၊ စာပေ၊ ခရီးသွားလမ်းကြောင်းပြ လမ်းညွှန်ဗေဒ၊ ဒဿနိကဗေဒ၊ သိပ္ပံ၊ လူမှုရေး နှင့် နည်းပညာ ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တို့တွင် အကျိုးပြုမှုများစွာ ရှိခဲ့ကြသည်။
ဤသို့အကျိုးပြုသည်ဆိုရာတွင် တည်ရှိပီး ဂရက်ကို-ရော်မန် ဒဿနိကဗေဒ၊ တီထွင်ဖန်တီးမှုများ နှင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များကို ထိန်းသိမ်းရုံမက ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ တီထွင်ဖန်တီးဆန်းသစ်မှုများပါ ပါဝင်လေသည်။
အစားအသောက် ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်း တံတားရဟတ်: တံတားရဟတ်ဆိုသည်မှာ တံတားတစ်ခု၏ အပေါ်ပိုင်းတွင် တပ်ဆင်ထားသော ထူးခြားသည့် ရေရဟတ်အမျိုးအစား တစ်ခုဖြစ်သည်။
တံတားရဟတ် အသုံးပြုခဲ့သည့် အစောဆုံး မှတ်တမ်းကို ၁၂ ရာစုအတွင်း စပိန်နိုင်ငံ ကော်ဒိုဗာမြို့၌ တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုး လေရဟတ်: အေဒီ ၁ ရာစုတွင် အလက်ဇန်းဒရီးယားမြို့မှ သင်္ချာပညာရှင် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်သူ ဟီးရိုးမှ လေအားကို အသံးပြု၍ ပုလွေကဲ့သို့ တူရိယာတစ်ခုအား တီးခတ်ပြခဲ့သည်။
Dietrich Lohrmann, "Von der östlichen zur westlichen Windmühle", Archiv für Kulturgeschichte, Vol. 77, Issue 1 (1995), pp.1-30 (10f.) ပထမဆုံးသော ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးပေါ်တွင် လည်ပတ်သည့် လေရဟတ်ကိုမူ ပါရှားနိုင်ငံ၊ စစ္စတန်မြို့တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု မွတ်စလင်ပထဝီပညာရှင်များက ဖော်ပြထားသည်။
ထိုလေရဟတ်များတွင် ရှည်လျားသည့် ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးတန်း ပါရှိပြီး တြိဂံပုံသဏ္ဏန်ရှိသည့် ရဟတ်အသွားများအား တပ်ဆင်ထားသည်။
Ahmad Y Hassan, Donald Routledge Hill (1986). Islamic Technology: An illustrated history, p. 54. Cambridge University Press. ISBN 0-521-42239-6. အစောဆုံးအနေဖြင့် ဒုတိယသာသနာဦးလျှောင် အိုမရ်လက်ထက် (အေဒီ ၆၃၄ − ၆၄၄) ကပင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည် ဟုဆိုသည်။
သို့သော် ဤသည်မှာ အေဒီ ၁၀ ရာစုတွင်မှ ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟူသော ငြင်းဆိုချက်များလည်း ရှိသည်။
Dietrich Lohrmann (1995). "Von der östlichen zur westlichen Windmühle", Archiv für Kulturgeschichte 77 (1), p. 1-30 (8). နှီးဖျာချပ် သို့မဟုတ် အဝတ်ပိတ်စဖြင့် ချုပ်သည့် ရွက် ၆ ရွက် ပါဝင်သည့် ဤလေရဟတ်များကို ပြောင်းဖူးများ ကြိတ်ခွဲခြင်း၊ ရေငင်ခြင်း၊ ဂျုံကြိတ်ခွဲခြင်း နှင့် ကြံလုပ်ငန်းတို့အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
Donald Routledge Hill, "Mechanical Engineering in the Medieval Near East", Scientific American, May 1991, pp. 64-9 (cf. Donald Routledge Hill, Mechanical Engineering ) ယနေ့တွေ့မြင်နေရသည့် အလျားလိုက်ဝင်ရိုးဖြင့် လည်ပတ်သည့် ရဟတ်များကိုမူ ဥရောပအနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် ၁၁၈၀ ပြည့်နှစ်ကာလများတွင် တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆေးဝါးထုတ်ကုန်များ မာကျူရီ ကလိုရိုဒ် (အဆိပ်ရှိသော ပျော်ဝင်လွယ် အဖြူရောင် မာကျူရီ ပုံဆောင်ခဲ): ကို ဒဏ်ရာများအား ပိုးသတ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
စစ်မက်ရေးရာ ဘင်ခရာတပ်: ၁၆ရာစုတွင် ဘင်ရာတပ်ကို ဂျန်နစ္စရီဟုခေါ်တွင်သော အော်တိုမန်တပ်မတော်မှ အထူးတပ်သားတို့ဖြင့် အော့တမန် အင်ပိုင်ယာ မှ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
စစ်သုံး လောက်လွဲ: အလ်ဂဒ်ဘန် (ဒေါသအိုး) ဟူသည့်အမည်အား စစ်သုံးလောက်လွဲတခုအား ပေးခဲ့သည်။
ဤအခေါ်အဝေါ်၏ အသုံးမှာ တသမတ်ထဲ မရှိပဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် သဘောဆောင်ပုံရ၏။
လက်နက်များ ရှေးဦး ရေအောက်ဒုံးကျည်: ဆီးရီးယားလူမျိုး အလ်ဟဆန် အရ်ရမ္မဟ် ရေးသားသည့် "မြင်းပေါ်မှ စစ်ဆင်ခြင်း နှင့် စစ်အင်ဂျင်များဖြင့် စစ်ဆင်းခြင်း စာအုပ်" တွင် ပထမဆုံးသော ရေအောက်သုံး တော်ပီဒို ဒုံးကျည် ပုံစံ တစ်ခု ပါဝင်သည်။
ဘိုဘိုဟန် အမည်ရင်း= တိုနီ (TONY) မိဘအမည် = ဦးဟန်ဇလေ + ဒေါ်နုနု မွေးသက္ကရာဇ် = ၁၉၄၅ ဇာတိ = လွန်ဆင်း(န်)၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနုပညာလောကသို့ ရောက်ရှိသည့် ခုနှစ် = ၁၉၇၃ အလုပ်အကိုင် = တေးသံရှင် နေရပ်လိပ်စာ = ခြံအမှတ် ၅၀၊ အာတီးယားလမ်း၊ လှည်းတန်း၊ ကမာရွတ်စာတိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့။
အေးအေးသင်းသည် မြန်မာအမျိုးသမီး တေးသံရှင်၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၇-ခု၊ တော်သလင်းလဆုတ်(၂)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မှော်ဘီ၌ မွေးဖွားသည်။
အဖ ဦးဘိုးဝေ(အဖ အမည် = ဦးသန်း ဟု၊ မောင်ယဉ်ကျော် ၏ ရုပ်ရှင်မင်းသားမင်းသမီးများ အကြောင်းစုံများ၁၉၈၇တွင် ပြဆိုသည်။
) အမိ ဒေါ်မြခင်တို့၏ သားသမီး သုံးယောက်အနက် အလတ်ဖြစ်၍ အမည်ရင်းမှာ မအေးရီ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် စာရေးခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်း၊ ရုပ်ရှင်ကြည့်ခြင်းတို့ကို အထူးဝါသနာပါခဲ့ပြီး ပထမဦးဆုံး အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် တေးသံရှင် စဖြစ်သည်။
သူ၏ ဦးစွာသော တေးမှာ "သွေးနဲ့ရေးသော မှတ်တမ်း" ဖြစ်၏။
ဆန်းသစ်ဦး ဝိုင်းနှင့် ရန်ကုန် ရဲဆန်းသစ် ဝိုင်းတို့မှ ဖြစ်သည်။
ဆရာ ဂီတာသိန်းစိုး၊ တွံတေးသိန်းတန်၊ ပုသိမ်စိမ်းသူ၊ သံလျင် စိုးသိန်းတို့၏ တပည့်ဖြစ်၍ စန္ဒရားဟန်ဝင်း အဖွဲ့မှာလည်း သီဆိုဘူးလေသည်။
၎င်း၏ တေးသီချင်းများမှာ အမုန်းခံမလေးရဲ့ ဆန္ဒမွန်၊ ကိုမင်္ဂလာ၊ ဆင်းရနံ့ကြိုင်တဲ့ မြိုင်၊ မုန်းလင်္ကာစေ၊ မယ်နှင်းတို့ အလှူ၊ မာလာလေးများက လှိုင်၊ သံသာတေး၊ မုသားမောင်ကြီးသခင်၊ လှောင်၊ ကမ္ဘာစစ်ကြီး တားဆီးရေးတေးသံ၊ တောင်သူလယ်သမားမော်ကွန်းဝင်၊ ဘိတ်သိတ်မင်္ဂလာ၊ ပညာရေးသမီးငယ်မို့ပါရှင် စသော ဓာတ်ပြားရ သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂီတလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။
အေးအေးသင်းသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မာယာထောင်ချောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဇာခန်းဆီး နောက်ကွယ်မှာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု အကယ်ဒမီ နှစ်ဆု ဆွတ်ခူးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဆောင်းအိပ်မက်၊ မပြန်ပါနဲ့ချစ်လိပ်ပြာ၊ နှမမယ်ထွေးငယ်ပါသေး အစရှိသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် ကျရာဇာတ်ရုပ်များကို ပီပြင်ပိုင်နိုင်စွာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သလို အသံဇာတ်လမ်းတစ်ခေတ်တွင် သူမပါဝင်ခဲ့သောဇာတ်လမ်းများမှာ ကျော်ကြားလှပေသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဆနွင်းမကင်း(Khanom Mo Kaeng)()သည် ယိုးဒယားစကားမှ ဆင်းသက်လာသည်။
ကနွမ်မော်ဂန်း (Khanom Mo Kaeng)https://en.m.wikipedia.org/wiki/Khanom_mo_kaengဖြစ်ပြီး (ဒယ်အိုးဖုတ်မုန့်)ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ခင်မောင်စော (ဘာလင်) – မြန်မာစကားတွင်ပျောက်ကွယ်သွားလုပြီ ဖြစ်သည့် မွေးစားဝေါဟာရများ (အပိုင်း ၁)(မိုးမခ) ဒီဇင်ဘာ ၂၃၊ ၂၀၁၄ ကိုးကား ကဏ္ဍ:အစားအစာ။
ပညာရပ်တစ်ခုခုတွင် စာတွေ့လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်သော ဗဟုသုတများသော ပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။
အားကစားတွင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ခံပညာရပ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ပညာရေးတွင်ဖြစ်စေ စာတွေ့လက်တွေ့ စနစ်တကျ အထူးကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင် (Expert and specialist) အဆင့်ရှိသူကို ခေါ်သည်။
နည်းပြဆရာ/ ဆရာများထဲတွင် ဝါအရင့်ဆုံး၊ ပညာရည်အမြင့်မားဆုံးသော (principal, headteacher, headmaster, headmistress) ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုအသင်းအဖွဲ့ (ကျောင်း) ၏ ဆရာကြီး ဖြစ်သည်။
အတွေ့အကြုံကြီးမားသူ ဟု နားလည်နိုင်သည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် ဆရာကြီး ဆိုသည်မှာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာများကို ကောင်းစွာဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်စွမ်းသင်ကြားနိုင်စွမ်းရှိသော အတွေ့အကြုံကြီးမားသူ ဝါရင့်ပညာရှင်ဆရာကြီး The Principal and chief learning officer / A person who is the head teacher (chief teacher) in a school ဖြစ်သည်။
စာတွေ့လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်သော ဝါရင့် experienced senior teacher ဟု နားလည်နိုင်သည်။
ပညာရပ်တစ်ခုခုတွင် စာတွေ့လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်သော ဗဟုသုတများသော ပညာရှင်ဆရာကြီး ဖြစ်သည်။
အားကစားတွင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ခံပညာရပ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ပညာရေးတွင်ဖြစ်စေ စာတွေ့လက်တွေ့ စနစ်တကျ အထူးကျွမ်းကျင်သူဆရာကြီး (expert and specialist) အဆင့်ရှိသူကို ခေါ်သည်။
နည်းပြဆရာများထဲတွင် ဝါအရင့်ဆုံး၊ ပညာရည်အမြင့်မားဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုအသင်းအဖွဲ့တွင် နည်းပြချုပ် ဟူသော ရာထူးအဆင့် တာဝန်ယူလေ့ရှိပြီး ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟု နားလည်နိုင်သည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် နည်းပြချူပ် ဆိုသည်မှာ ထိုအသင်းအဖွဲ့တွင် ရာထူးအကြီးမားဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
ပညာရပ်ဆိုင်ရာများကို ကောင်းစွာဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်စွမ်းသင်ကြားနိုင်စွမ်းရှိသော အတွေ့အကြုံကြီးမားသူ ဝါရင့်ဆရာကြီးဖြစ်သည်။
မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တပ်မတော်ပိုင် ရုပ်သံလွှင့် လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြဝတီရုပ်သံကြား အစီအစဉ်များကို ၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် (တပ်မတော်နေ့) တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် နေပြည်တော် ရှိ မြဝတီ ရုပ်သံလွှင့်ဌာန တည်ဆောက်ပြီးစီးနောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်သံလိုင်း အသစ် ခြောက်လိုင်း ကို digital ရုပ်သံလိုင်းများ အဖြစ် တိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ခုနှစ် မတ်လတွင် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား လိုင်းများအား ကြည်လင်ပြတ်သားသော ရုပ်သံအရည်အသွေး(HD Format) ဖြင့် DVB-T စနစ် မှ DVB-T2 စနစ်သို့ ပြောင်းလဲထုတ်လွှင့်နေသည်။
ရုပ်သံလိုင်းများ မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းများ အား နေ့စဉ် မနက် ၆နာရီ မှ ည ၁၂နာရီ အထိ နေ့စဉ် ထုတ်လွှင့်လျက်ရှိသည်။
ရုပ်သံလိုင်း နံပါတ် ရုပ်သံလိုင်း အမည် Picture format မှတ်ချက် MWD Digital MUX 1 MWD Variety 1080i 16:9 2 MWD Movies 3 MWD Education, Knowledge and Sports 4 MWD ပင်ရင်း မြဝတီရုပ်သံလိုင်း 5 MWD Family 6 MWD Documentry 7 MWD Shopping 8 Thazin FM Radio Audio Only Relay Station Frequency Channel Transmitter Power နေပြည်တော် E42 642 MHz 3KW ရန်ကုန် E42 642 MHz 3KW စစ်ကိုင်း/မန္တလေး E42 642 MHz 3KW သုံးသပ်ချက် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားသည် တပ်မတော်ပိုင်သတင်းမီဒီယာဖြစ်သောကြောင့် စစ်သတင်းများကိုသာ အများအပြား တင်ဆက်သည်ကိုတွေ့ရသည်။
စစ်တပ်၏သတင်းများကိုသာ အဓိကအာရုံစိုက်ပြီး အစိုးရသတင်း တင်ဆက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ သိသိသာသာ တိုးလာခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာမှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မေလအထိ သုတေသန စစ်တမ်းတစ်ခုအရ သတင်းများ၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တပ်မတော်သတင်းများဖြစ်၍ အစိုးရသတင်းများသည် ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
၂၀၁၈ မေလ ရလဒ်အရ မြဝတီတွင် ဖော်ပြခံရသည့် နိုင်ငံရေး ပါတီမှာ နှစ်ခုသာရှိခဲ့ပြီး NLD ပါတီသည် ၂ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် USDP သည် ၀ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ပြီး ဖော်ပြချက်အားလုံးသည် အကောင်းမြင်သည့် တင်ဆက်မှုများ ဖြစ်သည်ဟု အဆိုပါစစ်တမ်းက ဖော်ပြထားသည်။
မြဝတီရုပ်သံသည် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ၏ တိုက်ခိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း တင်ဆက်မှုရှိ၍ လားဟူနှင့် မွန်ပြည်သစ်ပါတီတို့ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲများကိုလည်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။
သို့ရာတွင် စက်ရုံအလုပ် သမားများ၊ ကျောင်းသားနှင့် စာနယ်ဇင်းသမားများ၏ ဆန္ဒပြပွဲများကို လုံးဝလျစ်လျူရှုကြောင်း ထိုအစီရင်ခံစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာ့အသံ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား MRTV-4 ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု။
မြန်မာ−လာအို ချစ်ကြည်ရေး မဲခေါင်မြစ်ကူးတံတား သည် ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) တာချီလိတ်ခရိုင်၊ ကျိုင်းလပ်မြို့နှင့် လာအို ပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံ၊ လွန်နသမ်ပြည်နယ်၊ လောင်းခရိုင်၊ ဇင်းကုတ်မြို့နယ်၊ ကျိုင်းကော့ (Xieng Kok) ရွာ တို့အား ဆက်သွယ်တည်ဆောက်ထားသည့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။
ချစ်ကြည်ရေး တံတားကြီးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုင်ဖုန်းဆိပ်ကမ်းမှ လာအိုနိုင်ငံကိုဖြတ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းကို ဆက်သွယ်မည့် မြောက်ပိုင်းစီးပွားရေးစင်္ကြန်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့်အတွက် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲနိုင်ငံများအတွက် အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းစေမည့် တံတားကြီး တစ်စင်းဖြစ်သည်။