kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အမေရိကန်အစိုးရသည် မိုးပျံပူဖောင်းဖြစ်သည်ဆိုပြီး ဇာတ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်ကျော်ကြာမှ ထိုစဉ်က အပျက်အစီးများကို စစ်ဆေးခဲ့စဉ်က ပါဝင်ခဲ့သည့် မေဂျာ ဂျက်စီ မာဆဲလ်နှင့် ပန်းကန်ပြားပျံ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ စတင်တန် ဖရိုက်မင်း တို့အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် အစိုးရ၏ဖုံးကွယ်ထားချက်များ ပြန်ပြီးပေါ်လာခဲ့ရသည်။
မာဆဲလ်က အစိုးရသည် ပန်းကန်ပြားပျံကို တွေ့ခဲ့ရသည်ဆိုသည့် အကြောင်းကို ဖုံးကွယ်ထားကြောင်းဆိုသည့် သတင်းသည် ချက်ချင်းပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် National Enquirer မဂ္ဂဇင်းကြီးကလည်း မာဆဲလ်နှင့် သီးခြားအင်တာဗျူးတစ်ခုကို ထပ်မံလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်ကျမှ ရော့စ်ဝဲ ပန်းကန်ပြားပျံအဖြစ်အပျက်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက အရေးစိုက်လာကြရတော့သည်။
မာဆဲလ်ပြောပြချက်အရ အမေရိကန်အစိုးရသည် ပန်းကန်းပြားပျံကိုသာမက၊ ဂြိုဟ်သား များကိုပါ ဖုံးကွယ်ထားပြီး မိုးပျံပူဖောင်းနှင့် အစားထိုးထားသည့်ဇာတ်လမ်းသည် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရသည်။
ထိုစဉ်က မျက်မြင်သက်သေများ၏အဆိုအရလည်း ပြင်းထန်စွာပေါက်ကွဲသည့် နေရာအနှံ့အပြားရှိခဲ့ကြောင်း၊ စုစုပေါင်း ၁၁ နေရာခန့် တွင် ပေါက်ကွဲပျက်စီးသည့်ပုံစံများကို တွေ့ကြရကြောင်း ထိုစဉ်ကတည်းက သက်သေခံချက်များရှိသည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အလောင်းကောင်များကို စစ်ဆေးသည့် ဂလင်း ဒဲနစ်ဆိုသူကလည်း သူကိုယ်တိုင် ဂြိုဟ်သားအလောင်းများကို ထိုစဉ်က ရင်ခွဲကာစစ်ဆေးပေးခဲ့ရသည်ဟု ဖွင့်ဟဝန်ခံခဲ့သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း လူတွေကြားထဲတွင် သတင်းများ ပျံ့နှံ့ပြီး စိတ်ဝင်စားလာသဖြင့် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်ကလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးပေးရန် တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လေတပ်မှ စုံစမ်းရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကိုဖွဲ့ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု များကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့ရသည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်များကို နှစ်ပိုင်းခွဲကာ တင်ပြခဲ့ကြသည်။
ပထမတစ်ပိုင်းကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်က တွေ့ရှိခဲ့သည့် အပျက်အစီး အစိတ်အပိုင်းများသည် ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်ထားသော Mogul ပရောဂျက်၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ် ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဩါကူန ပရောဂျက်ဆိုသည်မှာ အမေရိကန်လေတပ်က ကောင်းကင်ထဲသို့ စေလွှတ်ထား သော မိုးပျံပူဖောင်းစီမံချက်ဖြစ်ပြီး၊ အမြင့်တစ်နေရာမှနေ၍ ဆိုဗီယက်တို့ အနုမြူဗုံးများ စမ်းသပ်ရာတွင် ထွက်ပေါ်လာမည့် အသံများကို ထောက်လှမ်းရန် အသံလှိုင်းစနစ်များ တပ်ဆင်ထားသော ထောက်လှမ်းရေးစီမံချက်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအစီရင်ခံစာကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ပြီး ဂြိုဟ်သားများဆိုသည်မှာ မဟုတ်ကြောင်း၊ ရင်ခွဲစစ်ဆေးမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ထိုအလောင်းများသည် ဂြိုဟ်သားများ မဟုတ်ကြောင်း၊ မိုးပျံပူဖောင်းကြီး ပျက်ကျစဉ်က ကံဆိုးစွာဖြင့် ထိခိုက် မိပြီး သေဆုံးသွားသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများသာဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်အစီရင်ခံခဲ့သည်။
ရော့စ်ဝဲဇာတ်လမ်းနောက်ကွယ်တွင် ဖြစ်ရပ်မှန်ကို မျက်မြင်သက်သေများအား လိုက်လံမေးမြန်းထားသည့် စာအုပ်များ အပြင် မှတ်တမ်းများနှင့် ယင်းအဖြစ်အပျက်တို့ကို အခြေခံထားသည့် ရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းအများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ပန်းကန် ပြားပျံ သုတေသီများနှင့် ပညာရှင်များကမူ ယင်းအဖြစ်အပျက်များနှင့်ပတ်သက်ပြီး အစိုးရဖြေရှင်းချက်များကို လက်မခံဘဲ ဖုံးကွယ်ထားချက်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံယူဆခဲ့ကြသည်။
ရော့စ်ဝဲ မျက်မြင်သက်သေပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ခန့်ရှိသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်ထုတ်သတင်းစာများနှင့် မျက်မြင်သက်သေများ၏ ထွက်ဆိုချက်များသည် ပန်းကန်ပြားပျံပျက်ကျသည့်ဘက်သို့သာ ဦးတည်နေပြီး၊ မျက်မြင်သက်သေများ၏ ပြောဆိုချက်များကို လူတိုင်းက ယုံကြည်နေကြသော်လည်း အစိုးရကမူ ယနေ့တိုင် မိုးပျံပူဖောင်းဟုသာ ငြင်းဆိုနေဆဲဖြစ်သည်။
The Roswell Incident, Charles Berlitz and William Moore ကိုးကား Category:သိပ္ပံ။
thumb|မာစတာဘွဲ့အတွက် ဘွဲ့ဝတ်စုံ (စင်ကာပူနိုင်ငံ) ဘွဲ့နှင်းသဘင် ကျင်းပခြင်း၊ အခမ်းအနားတွင် ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ခြင်းကို ၁၂ ရာစုနှင့် ၁၃ ရာစု ခေတ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ပွဲတက်ဝတ်စုံ အခမ်းအနားဖြင့် စီစဉ်ကျင်းပခြင်းအား တက္ကသိုလ်များက စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပညာတတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံကြရသော ကျောင်းသား ကျောင်းသူများနှင့် ဆရာ၊ ဆရာမများသည် တစ်သားတည်း ဖြစ်သည်ဆိုသော သဘောကို ဖော်ကျူးရန်အလို့ငှာ တူညီဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
၁၃၂၁ ခုနှစ်က ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်သည် ဒေါက်တာဘွဲ့၊ သာမန်ဘွဲ့နှင့် လက်မှတ်များကို ဘွဲ့ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ပြီး တက်ရောက်ယူမှသာ ထုတ်ပေးရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
၁၄ ရာစုလယ် နှောင်းပိုင်းတွင် အချို့သော ကောလိပ်အဆင့် ကျောင်းများတွင် ဘွဲ့ယူအခမ်းအနား၌ ဝတ်ဆင်သော ဝတ်စုံကို ဝတ်ရုံရှည် ဝတ်ဆင်မှုအား ကန့်သတ် တားမြစ်ခဲ့ကြောင်းလည်း တွေ့ရသည်။
အင်္ဂလန်မင်းဆက် အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီ လက်ထက်တွင် အောက်စ်ဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်နှင့် ကင်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်များတွင် ဘွဲ့ဝတ်စုံကို စံတစ်ခုအနေနှင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ယင်းစံသတ်မှတ်ချက်အရ သေးကွေးလွန်းသည့် ဘွဲ့ဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို လက်မခံခဲ့ပေ။
၁၈၀ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင်မှ မိမိသင်ယူခဲ့သည့် ဘာသာရပ်အလိုက် အရောင်များကို ခွဲခြားရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုသို့ အရောင်ခွဲခြားမှုကို အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုလောက်သာ ကျင့်သုံးခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဥရောပ အဖွဲ့အစည်းများတွင် ဘွဲ့ဝတ်စုံနှင့် ပတ်သက်ပြီး အမျိုးမျိုး သတ်မှတ်သုံးစွဲကြကြောင်း တွေ့ရသည်။
thumb|ဒေါက်တာဘွဲ့အတွက် ဘွဲ့ဝတ်စုံ (စင်ကာပူနိုင်ငံ) ရှေးခေတ်က ဘွဲ့ဝတ်စုံကဲ့သို့သော ဝတ်ရုံများကို ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးများသည် ကျောင်းတော်များတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ပညာရှင်များအနေနှင့် တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်များတွင် ပညာသင်ယူသူရော သင်ကြားသူပါ ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ယခင်က နေ့စဉ် ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပညာသင်နှစ် တစ်နှစ် ကုန်ဆုံးသည့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားများတွင်သာ ဝတ်ဆင်ကြတော့သည်။
နောက်ပိုင်းကျမှ ပညာသင်နှစ် အားလုံးပြီးဆုံးချိန် ဘွဲ့လက်မှတ်ယူချိန်၌ ဝတ်ဆင်ရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ပထမဆုံးဘွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားကို ၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းပေါ်ရှိ ဂျူဗလီဟော (ယခု တပ်မတော်ပြခန်းနေရာ) တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဝင်းအတွင်း ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမကို ဆောက်လုပ်ခြင်း မပြုရသေးသောကြောင့် ထိုစဉ်က မင်းပွဲစိုးပွဲ အခမ်းအနားကြီးများ ကျင်းပရာ ဂျူဗလီဟောတွင် လာရောက်ကျင်းပခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားသို့ ထိုစဉ်က တက္ကသိုလ် အဓိပတိဖြစ်သူ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဘုရင်ခံ ဆာရက် ဂျီနယ်ကရက်ဒေါက် ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အဓိပတိ ဆာရက်ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက်နှင့်အတူ တက္ကသိုလ် ဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အားလုံးသည် သတ်မှတ်ထားသည့် အရောင်အသွေးမျိုးစုံဖြင့် ချုပ်လုပ်ထားသော ဘွဲ့ဝတ်ရုံကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကာ အခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ဘွဲ့ယူမည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကလည်း နိုင်ငံတကာစံအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည့် ဘွဲ့ဝတ်စုံများ၊ အရောင်လည်ပင်း စွပ် (Hood) များကို ဝတ်ဆင်ပြီး ခမ်းနားစွာ နေရာယူခဲ့ကြသည်။
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ယူမည့် သူများသည် ပန်းနုရောင် ပန်းဖွားများ ပါသည့် Hood များနှင့် သိပ္ပံဘွဲ့ယူမည့် သူများသည် အစိမ်းနုရောင် Hood များကို ဘွဲ့ဝတ်စုံ အနက်ရောင်ပေါ်တွင် လွှမ်းခြုံကာ ဝတ်ဆင်ထားကြသည်။
အမျိုးသားများသည် ပန်းရောင် ခေါင်းပေါင်းများကို ဘွဲ့ဒေါက်ချာ ခေါင်းဆောင်းများအစား ဝတ်ဆင်သူ ရှိသကဲ့သို့ အနက်ရောင်ဒေါက်ချာ ခေါင်းဆောင်းနှင့် နိုင်ငံခြားဝတ်စုံ ဝတ်ကာ တက်ရောက်သူများလည်း ရှိကြသည်။
အခမ်းအနားတွင် ဘွဲ့ရပုဂ္ဂိုလ် အားလုံးကို အဓိပတိကြီးက “ဘွဲ့ရပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ကိုယ်ကျင့်တရား နှင့်အညီ နေ့စဉ် ကျင့်ကြံနေထိုင်မည်လော” ဟု မေးခွန်းကို အားလုံးက ရိုသေကျိုးနွံစွာဖြင့် နေထိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဖြေကြားပြီးမှ ယူနီဗာစီတီကောလိပ်နှင့် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်တို့က ပေးအပ်သည့် ဘွဲ့များကို လက်ခံယူကြရသည်။
ဘွဲ့ဝတ်စုံ သမိုင်းအထောက်အထားများအရ ဘွဲ့ဝတ်စုံများကို အလယ်ခေတ် တက္ကသိုလ်များတွင် ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။
ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်း ထိပ်တန်း တာဝန်ယူထားသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် မိမိတို့ အဆင့်အတန်းအလိုက် ဘွဲ့ဝတ်ရုံကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကာ အခမ်းအနားများ သို့မဟုတ် အစည်းအဝေးများသို့ တက်ရောက်ကြရသည်။
တရားသူကြီးများသည် ခြေကျင်းဝတ်အထိ ရှည်သော ဝတ်ရုံကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကာ တက်ရောက်လေ့ ရှိသည်။
ယခင် အလယ်ခေတ် အခမ်းအနား၊ အစည်းအဝေးများ၊ တရားစီရင်ရေးများ ကျင်းပသည့် ခန်းမနေရာသည် များသောအားဖြင့် အေးစက်ပြီး လေတိုက်သည့် နေရာများ ဖြစ်သောကြောင့် ဝတ်ရုံကြီးများ ဝတ်ဆင်ခဲ့ရာမှ အစဉ်အလာအဖြစ် ဝတ်ရုံများကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြဟန် တူသည်။
ဘွဲ့ဦးထုပ် ဘွဲ့ဦးထုပ်ကို ၁၅ ရာစုနှစ် လောက်ကတည်းက ပညာတတ် အထိမ်းအမှတ်အနေနှင့် ဆောင်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းအထောက်အထားများအရ ဘွဲ့ဦးထုပ်ကို ပါမောက္ခများသာ ဆောင်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့ကြောင်းလည်း တွေ့ရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင်မှ ပန်းဖွားများ၊ အရောင်များပြောင်းကာ ခမ်းနားစေရန် စီစဉ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘွဲ့ဦးထုပ်၏ မူလအဓိပ္ပာယ်မှာ “ဒေါက်တာ” ဘွဲ့အတွက် ရည်စူးကာ စီစဉ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်သမိုင်းပညာရှင် ဂျက်ကက်လီဂေါ့ဖ်က ဒေါက်တာဘွဲ့ စာမေးပွဲအတွက် အသေးစိတ် ပြင်ဆင်ထားပုံကို သူ၏ “Intellectuals in Medieval Times” စာအုပ်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားထားသည်။
“စာမေးပွဲ အောင်မြင်သည့် ကျောင်းသားတစ်ဦးသည် လက်မှတ်ရ ပညာတတ်တစ်ဦး ဖြစ်သွားသည်။
သူသည် ဒေါက်တာ သို့မဟုတ် ပါရဂူဘွဲ့ကို သူသင်ကြားခဲ့သည့် ဘာသာရပ်အတွက် ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသော်လည်း မာစတာဆိုသည့် အမှန်တကယ် ကျွမ်းကျင်မှု ရှိမရှိကို ပြည်သူ့ထံဆင်းကာ အစစ်ဆေးခံရမည် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ သူ့ကို ခမ်းနားထည်ဝါသည့် ဘုရားကျောင်းကြီး တစ်ကျောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံရမည်။
ထိုကျောင်းတွင် သူသည် မိန့်ခွန်းများ ပြောကြားရမည်။
သူပြောကြားမည့် အကြောင်းအရာများသည် သူတတ်ကျွမ်း လေ့လာထားသည့် ပညာရပ်များနှင့် ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာများသာ ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နားထောင်နေသည့် ပရိသတ်ထဲက ကျောင်းသားများသည် သူ့ကို သိလိုသမျှ ထမေးမည်။
ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်မည်။
သူက ထိုသူတို့၏ အမေးများကို ချက်ကျလက်ကျ ပြန်လည်ဖြေဆို ရှင်းလင်းပြရန် လိုသည်။
ထိုသို့ အောင်မြင်စွာ ဖြေဆိုရှင်းလင်းနိုင်ပြီ ဆိုလျှင် တက္ကသိုလ်က သူ့ကို မာစတာဘွဲ့ နှင်းအပ်မည် ဖြစ်သည်။
ဘွဲ့အပ်နှင်းရာတွင် သူ့ကို ပါမောက္ခ ထိုင်သည့် ကုလားထိုင်တွင် ထိုင်စေပြီး ရွှေလက်စွပ်တစ်ကွင်း၊ စာအုပ်တစ်အုပ်နှင့် ခေါင်းဆောင်းရန် ဒေါက်ချာ ဦးထုပ်ကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်လေ့ ရှိသည်” ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် မာစတာဘွဲ့ယူသည့် သူတစ်ဦး၏ အခမ်းအနား ဖြစ်သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်က အမေရိကန်ဘွဲ့ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်မှုနှင့် အခမ်းအနားကျင်းပရေး ကော်မတီက ဘွဲ့ယူစဉ် ဘွဲ့ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဘွဲ့အခမ်းအနား ကျင်းပစဉ်နှင့် ဘွဲ့လက်မှတ် ပေးအပ်စဉ်တွင် ဘွဲ့ဦးထုပ်ကို တောက်လျှောက် ဝတ်ဆင်ထားရမည်။
ဘွဲ့ယူသူများသည် ဆုတောင်းသည့်အခါ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်သီချင်း တီးမှုတ်နေစဉ် အခါတွင်သာ ဦးထုပ်ကို ချွတ်ခွင့်ရှိသည်။
နိုင်ငံတော်သီချင်း သို့မဟုတ် ဆုတောင်းမှု ပြီးဆုံးလျှင် ဦးထုပ်ကို ပြန်ဆောင်းရမည်။
ပန်းဖွားကို မည်သည့်ဘက်သို့ ချမည်ဟု သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိ။
ကိုယ့်ကျောင်းနှင့် ကိုယ့်ပုံစံအတိုင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဘယ်ထားသည် ဖြစ်စေ၊ ညာထားသည် ဖြစ်စေ သတ်မှတ်ထားသည့် အတိုင်းသာ ဖြစ်သည်။
အထက်ပါအချက်များကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဘွဲ့ဝတ်စုံများကို အမြတ်တနိုး သတ်မှတ်ဝတ်ဆင်ကြောင်း ထင်ရှားလှသည်။
ဘွဲ့အပ်နှင်းခြင်း ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားဖြင့်သာ ရရှိသော ဘွဲ့များကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်လေ့ ရှိသည်။
ဘွဲ့ယူမည့် ကျောင်းသား ကျောင်းသူများသည် သတ်မှတ်ထားသည့် ပညာရပ်များကို သင်ယူပြီးမြောက်ကြောင်း အစစ်ဆေးခံယူပြီး ဖြစ်ရမည်။
ဘွဲ့မယူမီ ဘွဲ့ယူမည့် သူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် အတန်း သို့မဟုတ် စာသင်နှစ်ကို အောင်မြင်ပြီးသူ ဖြစ်ရသည်။
ထိုသို့ သတ်မှတ်အရည် အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသူများကို ဘွဲ့များ အပ်နှင်းချီးမြှင့်သောပွဲကို ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားနေ့ (Graduation Day) အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အပ်နှင်းချီးမြှင့်လေ့ ရှိသည်။
ဘွဲ့အပ်နှင်းချီးမြှင့်ခြင်းကို တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။
တက္ကသိုလ် အဓိပတိ သို့မဟုတ် ကျောင်းအကြီးအကဲများက ဘွဲ့လက်မှတ်များကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်လေ့ ရှိသည်။
ဘွဲ့လက်မှတ် မှတ်ပေးရာတွင် အဓိပတိသည် တစ်ဦးချင်းအား ပေးသကဲ့သို့ အုပ်စုလိုက်၊ အဖွဲ့လိုက် ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းများလည်း ရှိတတ်သည်။
အုပ်စုလိုက် ချီးမြှင့်သည့် ဘွဲ့လက်မှတ်များကို မိမိတို့ သက်ဆိုင်ရာ ကျောင်းများရောက်မှ ကျောင်းအုပ်ကြီးများက သီးခြားပြန်ပေး အပ်ခြင်းများလည်း ရှိတတ်သည်။
နိုင်ငံတကာတွင် မိမိတို့ကျောင်းအလိုက် ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားများ ကျင်းပပြီးချိန်တွင် ဘွဲ့နှင်းသဘင် အထိမ်းအမှတ် ပါတီပွဲများလည်း ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ဓာတ်ပုံလောကသည် နည်းပညာများတိုးတက်လာသည့်အလျောက် ခေတ်တစ်ခေတ်ပြီးတစ်ခေတ် ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အသစ်အဆန်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရသည်။
ဓာတ်ပုံလောကတွင် နည်းပညာတိုးတက်မှုကို များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သူများ ထဲတွင် အက်ဒ်ဝင် ဟားဘတ် လန်းကိုလည်း မေ့ထား၍မဖြစ်ပေ။
ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီးပြီးချင်း စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း ထွက်လာသည့် ပိုလာရွိုက်ကင်မရာကို သတိရလျှင် သူ့ကို ပထမဆုံး ကျေးဇူးတင်ရမည်သာဖြစ်သည်။
သူဘယ်သူလဲ လန်းသည် အမေရိကန် သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် တီထွင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
Polaroid Corporation ကို စတင်ထူထောင် သည့် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
သူသည် ဓာတ်ပုံနှင့် ပတ်သက်သည့် တီထွင်မှုပေါင်းများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယင်း တို့အထဲတွင် ပိုလာရွိုက်အလင်းနှင့် တွဲဖက်သုံးနိုင်မည့် တန်ဖိုးနည်း filter များ၊ ဓာတ်ပုံအရောင်အတွက် retinex သဘောတရားများအပြင် ချက်ချင်းရိုက်၊ ပုံချက်ချင်းထွက်သည့် ကင်မရာများကိုပါ တီထွင်နိုင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် ပိုလာရွိုက်ကင်မရာကို ၁၉၄၈ ခုနှစ်လောက်ကတည်းက ဈေးကွက်တင်ကာ ရောင်းချခဲ့ပြီး၊ ဓာတ်ပုံကို ရိုက်ပြီးသည်နှင့် စက္ကန့် ၆၀အတွင်း ပုံထွက်နိုင်အောင် တီထွင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် လူအများ စိတ်ဝင်စားခဲ့ကြရသည်။
အစောပိုင်းဘဝ အက်ဒ်ဝင်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်၊ ဘရစ်ပို့တွင် မာသာနှင့် ဟယ်ရီလန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
နော်ဝစ်ချ်အရပ်ရှိ Norwich Free Academy ကျောင်းတွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ထိုကျောင်းမှ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
အထက်တန်းကျောင်းပြီးသည့်အခါတွင် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်သို့သွားပြီး ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ကို သင်ကြားနေစဉ်မှာပင် ကျောင်းပြီးအောင် ဆက်မတက်တော့ဘဲ ပထမနှစ်နှင့် နယူးယော့ခ်မြို့တော်ကြီးကို ထွက်လာခဲ့ သည်။
သူ့စိတ်ထဲတွင် ပိုလာရွိုက်ကင်မရာအတွက် filter ကို တီထွင်ရန်သာ စိတ်ထဲရှိနေသော်လည်း ကျောင်းမပြီးသေးသည့် သူ့လို ချာတိတ်တစ်ယောက်ကို ပရောဂျက်အပ်မည့်သူမရှိ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ် ဓာတ်ခွဲခန်းကို ကျောင်းသားများပြန်သည့် အချိန်တွင် ခိုးကြောင်ခိုးဝှက်ဝင်ကာ ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး ပစ္စည်းများဖြင့် သူတီထွင်ချင်သည့်အရာကို လေ့လာတီထွင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
ထို့ပြင် နယူးယော့ခ်စီးတီး ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်သို့ သွားပြီး ပိုလာရွိုက်သဘောတရားနှင့် ပတ်သက်သည့် ပညာရပ်များကို လေ့လာဆည်းပူးမှုများ ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
သူ့ကြိုးပမ်းအားထုတ်ချက်ကြောင့်ပင် ဓာတ်ပုံဖလင်တွင် အလွန်သေးငယ်သည့် မိုက်ခရွန်အရွယ်အစား သလင်းကျောက်အမှုန်များကို ကပ်ပြီး ဓာတ်ပုံကို ချက်ချင်းထုတ်ယူနိုင်သည့် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသွားတော့သည်။
သူတီထွင်လိုက်သည့် ပိုလာရွိုက်ဖလင်ကြောင့် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ကို ပြန်တက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း သူသည် ဘွဲ့ရသည်အထိ ကျောင်းဆက်မတက်နိုင်ခဲ့ပေ။
သူ့အပေါင်းအဖော်များ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ သူ၏ ရုပဗေဒဆရာထောက်ခံပေးမှုဖြင့် Land-Wheelwright ဓာတ်ခွဲခန်းကို အသုံးပြုလေ့လာခွင့်ရခဲ့သည်။
ထိုဓာတ်ခွဲခန်းပိုင်ရှင်မှာ ဂျော့ ဝှီးရိုက်ဖြစ်သည်။
ထိုဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်း သူသည် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းသုံး ပိုလာရွိုက်နည်းပညာကို တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
ဝှီးရိုက်ကလည်း သူ့ကို တီထွင်မှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နိုင်ရန် ငွေထုတ်ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
ဖလင်ကို လှုပ်လိုက်သည်နှင့် ဓာတ်ပုံများထွက်ပေါ်လာစေရန် ပြုလုပ်ပြီးသည့်အခါ သူတို့ လုပ်ငန်းအပေါ် Wall Street မှ စီးပွားရေးသမားကြီးများက လာရောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာကျော်မည့် Polarroid Corporation ကြီးကို စတင်ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
Polaroid ကို မူပိုင်ခွင့်နှင့် မှတ်ပုံတင်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် လန်းသည် ပိုလာရွိုက်ဓာတ်ပုံစက္ကူများကို ဆက်လက်ထုတ်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ သည်။
3-D ရုပ်ရှင်များကို ကြည့်ရန်အတွက် မျက်မှန်များတွင်ထည့်သွင်းအသုံးပြုရသည့် အရောင်သဘောတရား၊ အလင်း အမှောင် အလိုအလျောက်ထိန်းချုပ်ပညာ၊ LCD မော်နီတာများတွင်ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ရသည့် ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းများစွာကို သူထပ်မံတီထွင်ခဲ့ပြန်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက စစ်ရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းပေါင်းများစွာကိုလည်း တီထွင်ပေးခဲ့သည်။
အမှောင်ထဲတွင် ကြည့်မြင်နိုင် သည့် မျက်မှန်၊ စမတ်ဗုံးများကို ပစ်မှတ်လမ်းညွှန်ပေးနိုင်သည့်ကိရိယာတို့ကို တီထွင်ပေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် တိုက်ပွဲတွင် ကိုယ်ယောင်ဖျောက်ထားသည့် စစ်သားများကို မြင်စေနိုင်သည့် မှန်ပြောင်းကိုလည်း တီထွင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖလင်ကိုထည့်ပြီး ချက်ချင်းပုံထွက်နိုင်သည့် ကင်မရာတစ်မျိုးကို တီထွင်ခဲ့ပြန်သည်။
ယင်းကင်မရာကို "Land Camera" ဟုသူကအမည်ပေးခဲ့သည်။
တီထွင်ပြီး ၂ နှစ်ကြာမှ ဈေးကွက်ကို ထုတ်ရောင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ထုတ်သမျှကင်မရာများသည် ပထမဆုံးနေ့မှာပင် ရောင်းကုန်သွားသည်အထိ အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့သည်။
သူ၏ Polaroid ကုမ္ပဏီသည် အောင်မြင်ခဲ့သည့်နည်းတူ သုတေသနလုပ်ငန်းများလည်း မပြတ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သူသည် တီထွင်နေရလျှင် ထမင်းမေ့ ဟင်းမေ့ လူစားမျိုးဖြစ်သဖြင့် တပည့်များက အစားအသောက်တို့ကို ရှေ့တွင်လာချပေးမှ ယူစားသည်အထိ အလုပ်ကို ကြိုးစားသူဖြစ်သည်။
သူ့ဘေးတွင် တီထွင်သည့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာကိုထားပြီး သူကိုယ်တိုင် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်သောကြောင့် စံပြုလောက်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဟုလည်း ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးအချိန် လန်းသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် မနေမနား အလုပ်တွေ လုပ်ကိုင်ရင်း ကင်းဘရစ်ချ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
သူကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၈၁ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
သူကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူ့ဘေးနားတွင် လက်ထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေကြသူများက သူတီထွင်ခဲ့သည့်မှတ်တမ်းများ အားလုံးကို ယူဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။
သူ့ရုပ်အလောင်းကို ကင်းဘရစ်ချ်ရှိ Mount Auburn သင်္ချိုင်းတွင် မြှုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
အမ်ဘိုးချိန် အမ်ဘိုးချိန် ကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူခရိုင်၊ ဇီးဖြူသောင် ကျေးရွာ၌ အဖ ဦးမောင်ကြီး အမိ ဒေါ်မှန် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
တောင်ငူအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီး ဖြူး နေရှင်နယ် အထက်တန်းကျောင်း တွင် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဦးဘိုးချိန် သည် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် သတင်းထောက် အဖြစ် သတင်းစာလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ဆန်းနေ့စဉ်သတင်းစာ တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သတင်းစာ လုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
Tribune သတင်းစာ စတင်တည်ထောင်သည့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ စ၍ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၉-၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းထောက် အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၇-၅၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ကာယကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့ ငွေထိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၅-၅၈ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်တည်းဖြတ်ရေးဘုတ် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြူနီစီပါယ် ကောင်စီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန် သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန် နိုင်ငံသို့ လည်းကောင်း ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့်လူမှုရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဥရုဂွေး၊ မွန်တီဗီဒို တောင်အမေရိက နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါ၊ အနောက်ဂျာမဏီ နှင့် ပြင်သစ် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။
ဦးဘိုးချိန် သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရုပ်သံလွှင့်လုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင်ရှိသော နိုင်ငံပိုင် ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်သံလွှင့်လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စတင်စမ်းသပ်ခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ (၁)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားအမည်ဖြင့် NTSC စနစ်ကို အသုံးပြု၍ ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များ ဖမ်းယူကြည့်ရှုနိုင်ရန်အတွက် ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံများ တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ယခုအခါ ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံပေါင်း (၂၃၁)ရုံ ရှိပြီဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသံလွှင့်လုပ်ငန်းကို လွတ်လပ်ရေးမရမီ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံ (ဝါယာလက်) တွင်စမ်းသပ်အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဖိုက်ချ်လမ်း (ယခင်ရှမ်းလမ်း၊ ယခုဗဟိုလမ်း)ရှိ လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာန မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ အမှတ်(၄)နှစ်ထပ်တိုက် (လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး) မှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
အသံလွှင့်ရုံအမည်ကို All Burma Broadcasting Station (ခေါ်) ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အသံလွှင့်ဌာန ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
အသံလွှင့်ရုံအမည်ကို Rangoon Radio (ခေါ်) ရန်ကုန်ရေဒီယို ဟု အမည်ပေး အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၁၅) ရက်နေ့တွင် “ရန်ကုန်ရေဒီယို” မှ Burma Broadcasting Service (BBS) (ခေါ်) ဗမာ့အသံ အမည်သို့ နာမည်ပြောင်းလဲ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၃) ရက်နေ့တွင် လောင်းဝစ္စလမ်း (ယခုအင်းလျားမြိုင်လမ်း) အသံလွှင့်ရုံမှ ဝင်ဒါမီယာကရက်ဆင့် (ယခုပန်းဝါလမ်း) အသံလွှင့်ရုံသို့ ပြောင်းရွှေ့အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂၈)ရက်နေ့တွင် ဗမာ့အသံ အမည်မှ ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသား အားလုံး၏ ကိုယ်စားပြုရာ မြန်မာ့အသံ အမည်သို့ နာမည်ပြောင်းလဲအသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့တွင် ဝင်ဒါမီယာ အသံလွှင့်ရုံမှ ပြည်လမ်း “မြန်မာ့အသံ” အသံလွှင့်ရုံသစ်ကြီးသို့ ပြောင်းရွှေ့အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်အရ အသံလွှင့်ဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံး အမည်မှ ပြန်ကြားရေးနှင့် အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန အမည်သို့ ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ကာ ပြန်ကြားရေးဌာနခွဲနှင့် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့တွင် ရောင်စုံရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်ကို စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၄) ရက်နေ့တွင် ဤဌာနကို ဦးစီးဌာနအဖြစ် သီးခြားဖွဲ့စည်းကာ မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန Myanma Television and Radio Department (MTRD) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၂)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန အမည်မှ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား Myanma Radio and Television (MRTV) ဟုပြောင်းလဲဖွဲ့စည်း ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၈)ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၊ တပ်ကုန်းရှိ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား အဆောက်အဦးသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) အစီအစဉ်အား ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင်လည်းကောင်း၊ MRTV-3 အစီအစဉ်အား ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၉) ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊MRTV-4 အစီအစဉ်အား ၂၀ဝ၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ MRTV-3 အစီအစဉ်အား အသွင်သဏ္ဌာန်ရော အနှစ်သာရပါပြောင်းလဲ၍ Myanmar International Television (MITV) အစီအစဉ်အဖြစ် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၃၁)ရက်နေ့မှစ၍ ဂြိုဟ်တုများထပ်မံငှားရမ်းပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း(၂၂၄) နိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း၊ ပိတောက်‌မြေအသံလွှင့် အစီအစဉ်အား ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၆) ရက်မှစတင်၍လည်းကောင်း၊ ဒေသဆိုင်ရာ FM များအား ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၁၇) ရက်နေ့မှ စတင်၍လည်းကောင်း ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့မှ စ၍ နေ့စဉ် နံနက် (၀၆:၀၀)မှ တိုးချဲ့ ထုတ်လွှင့်လျက်ရှိသည်။
ပြန်ကြားပေးခြင်း ၆၀%၊ ပညာပေးခြင်း ၂၀%နှင့် ဖျော်ဖြေပေးခြင်း ၂၀% ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
ပြန်ကြားပေးခြင်းအနေဖြင့် သတင်းအစီအစဉ်ကို နေ့စဉ်နံနက်(၀၇:၀၀)၊ ည (၂၁:၀၀)နာရီထိ တစ်နာရီခြားတစ်ခါ ထုတ်လွှင့်ပေးပြီး တစ်ပတ်အတွင်း သတင်းအဖြစ် အပတ်စဉ် စနေနေ့တိုင်း နေ့လယ်(၁၃:၀၀) နာရီအချိန်တွင် ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
ပညာပေးခြင်းအနေဖြင့် ပညာရေးသင်ခန်းစာပို့ချချက်များ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ပညာပေးအစီအစဉ်များ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပညာပေးအစီအစဉ်များကို ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိပြီး ဖျော်ဖြေပေးခြင်းအနေဖြင့် တေးဂီတအစီအစဉ်များ၊ ဇာတ်/အငြိမ့်၊ မြန်မာရုပ်ရှင်/ဗီဒီယို/ဇာတ်လမ်းများ၊ နိုင်ငံခြား ရုပ်ရှင်/ဇာတ်လမ်းတွဲများ ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိသည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းများ၊ နေ့ထူးနေ့မြတ်များ၊ ဘောလုံးပွဲများကိုလည်း အချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
၂၀၁၃ခုနှစ် ​စက်တင်ဘာ ၁၅ရက်​​နေ့တွင် DVB-T2 Multi Channel Playout System ဖြင့်စတင်တိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး MRTV, MITV, လွှတ်​တော်ရုပ်သံလိုင်း (Hluttaw Channel), တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရုပ်သံလိုင်း (NRC), ​​တောင်သူလယ်သမားကဏ္ဍရုပ်သံလိုင်း (Farmers Channel), MRTV Sports, မြန်မာ့အသံ​ရေဒီယို စသဖြင့် ရုပ်သံလိုင်း၈လိုင်း ​ရေဒီယို၄လိုင်း တို့ကိုစတင်တိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ခုနှစ်​ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁၅ရက်​နေ့တွင် ရုပ်သံလိုင်း၁၄လိုင်းအထိတိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ် ၂၄ရက်တွင် ရုပ်သံလိုင်းသစ် ၅လိုင်းထပ်မံတိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
ယခုလက်ရှိအချိန်တွင် ရုပ်သံလိုင်း ၁၈လိုင်းအား ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံများမှ မနက်၆နာရီက​နေ ည၁၂နာရီအထိ ထုတ်လွှင့်​​ပေးလျက်ရှိသည်။
Myanmar International Television မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း (mitv) ရုပ်သံလိုင်း သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည့် ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိအခြေအနေမှန်များ သိရှိစေရန်နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိနေထိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လွှင့်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။
upright=1.15 အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ လူတစ်ယောက်တွင် အလုပ်အကိုင် မရှိသော်လည်း အလုပ်ကို ရှာဖွေခြင်း မပြုသော အခြေအနေကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းကို တိုင်းတာရာတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်သော အလုပ်သမားထု အတွင်းမှ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေသော လူဦးရေ နှင့် စုစုပေါင်း လူဦးရေ အချိုးအစားကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သည်။
အလုပ်သမားထု အလုပ်လုပ်ကိုင်သော အလုပ်သမားထု တွင် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီး၍ အလုပ်လုပ်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသောသူများ ပါဝင်သည်။
ထိုသူများတွင် စစ်မှုထမ်းနေသူများ၊ အကျဉ်းကျနေသူများနှင့် စိတ္တဇဆေးရုံတွင် ရောက်ရှိနေသူများကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ခြင်း မရှိပေ။
အလုပ်သမားထုတွင် မပါဝင်သော အခြားသူများမှာ အိမ်ထောင်ထိန်းသိမ်းသူများ၊ အငြိမ်းစားများ နှင့် အချိန်ပြည့် ပညာသင်ကြားနေသော ကျောင်းသားများ ဖြစ်သည်။
အလုပ်လက်မဲ့နှုန်း၏ မှန်ကန်မှု စီးပွားရေး ကျဆင်းနေချိန်များတွင် အချို့သူများသည် အလုပ်ရှာဖွေရန် ခက်ခဲသဖြင့် ဆက်လက် ရှာဖွေခြင်း မပြုတော့ပေ။
လူတစ်ယောက်သည် ရက်သတ္တပတ် ၄ ပတ် ထက်ပို၍ အလုပ်ကို ရှာဖွေခြင်း မရှိတော့ပါက ထိုသူကို အလုပ်သမားထုတွင် ထည့်သွင်း တွက်ချက်ခြင်း မပြုတော့ပေ။
ထို့ပြင် အချို့သူများမှာ အချိန်ပြည့် အလုပ်အကိုင်ကို ရှာဖွေသော်လည်း မရသဖြင့် အချိန်ပိုင်း အလုပ်တွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ပါက ထိုသူများကို အလုပ်ရှိသူဟု သတ်မှတ်သဖြင့် အလုပ်လက်မဲ့ စာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိပေ။
အချို့သူများမှာ အလုပ်နှစ်ခု လုပ်ကိုင်ခြင်း၊ အချိန်ပို နာရီများစွာ လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့ ရှိသော်လည်း အလုပ်တစ်ခု အဖြစ်သာ ရေတွက်သတ်မှတ်သည်။
ထို့ပြင် ဥပဒေပြင်ပမှ အလုပ်အကိုင်များ ဖြစ်သော မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခြင်း နှင့် လောင်းကစားမှုပြုခြင်း စသည်တို့ကိုလည်း အလုပ်အကိုင် အဖြစ် ထည့်သွင်း တွက်ချက်မှု မပြုပေ။
အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းအရင်းများ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းအရင်းများတွင် ပညာရေး အဆင့်နိမ့်ခြင်း အပြင် လိင်၊ အသက်အရွယ်၊ လူမျိုး ခွဲခြား ဆက်ဆံ ခံရခြင်း များလည်းပါဝင်သည်။
အလုပ်လက်မဲ့သူ အမျိုးအစားများ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြ်စနေသူ အမျိုးအစားများတွင် အလုပ်ပြုတ်သူများ၊ အလုပ်မှ ထွက်သူများ၊ ယခင်က အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိ အလုပ်ရှာဖွေနေသူများနှင့် အလုပ်ကို ယခုမှ စတင်ရှာဖွေနေသူများ ပါဝင်သည်။
အလုပ်သမားထု အတွင်း ပါဝင်မှုနှုန်း အလုပ်သမားထု အတွင်း ပါဝင်နေသော အသက်ပြည့်ပြီးသော လူဦးရေနှင့် စုစုပေါင်း လူဦးရေ အချိုးအစားကို အလုပ်သမားထုအတွင်း ပါဝင်မှုနှုန်းဟု ခေါ်သည်။
အလုပ်လက်မဲ့ အမျိုးအစားများ စပ်ကူးမတ်ကူး အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်း စပ်ကူးမတ်ကူး အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်း (frictional unemployment) ဖြစ်ပွားရခြင်းမှာ အလုပ်ရှာနေသူများ မိမိတို့နှင့် သင့်လျော်သော အလုပ်မရမီ အချိန် နှင့် လုပ်ငန်းများမှ မိမိတို့ လုပ်ငန်းနှင့် သင့်လျော်သော ဝန်ထမ်း မရရှိမီ အချိန်ကာလတွင် ဖြစ်ပွားသည်။
ထို့အပြင် မိမိတို့ အလုပ်လုပ်၍ ရသော ရာသီ ပြင်ပ ဖြစ်သဖြင့် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေခြင်း မျိုးလည်း ရှိသည်။
ဥပမာ လယ်သမားတစ်ဦး လယ်စိုက်ရန် ရာသီမဟုတ်သော အချိန်တွင် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။
စပ်ကူးမတ်ကူး အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်း သည် အလုပ်လက်မဲ့နှုန်း လျော့နည်းနေချိန်တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိသည်။
ထိုသို့သော အချိန်တွင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ အဆမတန် များပြားနေသဖြင့် လူများ အလုပ်တစ်ခုမှ အခြားတစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့လိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီး စပ်ကူးမတ်ကူး အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။