kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အစည်းအရုံးသည် ကရင်လူဦးရေ အချိုးအစားနှင့်အညီ ကရင်အမတ်ဦးရေ သတ်မှတ်ပေးရန်၊ ကရင်အများစု နေထိုင်သည့်ဒေသများတွင် ကရင်အမျိုးသားများအတွက် သီးသန့် မဲဆန္ဒမြေ သတ်မှတ်ပေးရန်၊ ကရင်စစ်တပ် ထားရှိခွင့်ပေးရန်၊ သီးခြား ကရင်ပြည်နယ် ထူထောင်ခွင့်ပေးရန် စသည့် တောင်းဆိုချက်များကို ဗြိတိသျှအစိုးရထံ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
မိသားစုဘဝ ၁၉၂၆ ခုတွင် ရီနီ (Rene Rose Kemp) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။
သား ၁၊ သမီး ၁ ရသည်နောက် ဗမာပြည်ပြန်လာကာ ပုသိမ်မြို့၊ ကရင်ရပ် ဒေါက်တာစံစီဖိုး၏ ကိုသာဖြူရိပ်သာတွင် နေကာ ရှေ့နေလုပ်သည်။
၁၉၄၀ ပြည့်တွင် ဖခင်ဆုံးသဖြင့် ရွာပြန်သည်။
ပုသိမ်ပြန်လာသော် ဇနီးက သားသမီးတို့ကိုခေါ်ကာ အင်္ဂလန်ပြန်သွားကြောင်း တွေ့ရသည်။
ညီဝမ်းကွဲ ဗြိတိသျှစစ်ဗိုလ် စောဘသက်ကြီး၏ ဇနီး (အရေးပိုင် ဦးဇံ သမီး) နော်နီတာနှင့် အနေအထိုင် ရင်းနှီးလွန်းသည်ကို ရီနီက သဘောမကျသောကြောင့် ဖြစ်၏။
၁၉၄၆ ခုတွင် အင်္ဂလန်သို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးသွားရစဉ် ရီနီကို တရားဝင်ကွာရှင်းပေးခဲ့၏။
ဂျပန်ခေတ်တွင် စောဘသက်ကြီး သေသည်နောက် နော်နီတာကို ပေါင်းသည်။
ပုသိမ်နယ်ရှိ ရွာတရွာမှ (ဗြိတိသျှစစ်ဗိုလ် ထွန်းကျော် သမီး၊ ဗြိတိသျှ မလေးယျတွင် မွေးသူ) နော်မလေးကို တရားမဝင် ယူသည်။
သမီး ထီးမူ ရ၏။
အင်းစိန်သို့ ပြောင်းနေစဉ် နော်မလေးက လိုက်မလာ။
သမီးသာ ပါသည်။
ထိုစဉ် နော်နီတာလိုက်လာပြီး တရားဝင် လက်ထပ်ကြသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း ဖဆပလအစိုးရနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ မအောင်မြင်သည့်အလျောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စောဘဦးကြီးသည် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO) ကိုဖွဲ့စည်းကာ လက်နက်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်တွင် ကော့ကရိတ်မြို့အနီးရှိ ထော့ကိုကိုးရွာသို့ ရောက်ရှိနေကြောင်း သတင်းရသဖြင့် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးစိန်လွင် (နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ) ဦးစီးသော တပ်ခွဲမှ အငိုက်ယူတိုက်ခိုက်ရာ ကွယ်လွန်သည်။
South, Ashley. Ethnic Politics in Burma: States of Conflict. New York: Routledge, 2008. Print. စောဘဦးကြီး၏ ရုပ်အလောင်းအား မော်လမြိုင်သို့ သယ်ဆောင်ကာ ပင်လယ်တွင်း လေးမိုင်ခန့်တွင် ရေချသင်္ဂြုဟ်ခဲ့သည်။
ကရင်အာဇာနည်နေ့ စောဘဦးကြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သော ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့အား ကရင်အာဇာနည်အနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကျင်းပကြသည်။
Rand, Nelson. "Martyr’s Day in Myanmar: Karen rebellion." Asia Times. Asia Times Online, 14 Aug. 2003. Web. 28 Apr. 2016.Core, Paul. "Burma/Myanmar: Challenges of a ceasefire accord in Karen state." Journal of Current Southeast Asian Affairs 28.3 (2009): 95-105. ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ။
Redirect ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး။
thumb|ဟပ်ဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်မှ ရိုက်ယူထားသော ဆိုင်ရပ်စ် A နှင့် ဆိုင်ရပ်စ် B တို့၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။
ဆိုင်ရပ်စ် B သည် ကြယ်ဖြူပုဖြစ်ပြီး တောက်ပသည့် ဆိုင်ရပ်စ် A အောက်နားလေးတွင် မှေးမိန်သည့်အလင်းအဖြစ် တွေ့ရသည်။
ကြယ်ဖြူပု () ဆိုသည်မှာ ကြယ်နီ သို့မဟုတ် ကြယ်ဝါ သို့မဟုတ် ဒြပ်ပမာဏ သေးငယ်သော ကြယ်ပြာ တခုခု ရေရှည်သက်တမ်းကာလ ပြီးဆုံး၍ အပြင်လွှာများ လွင့်စဉ်ကွာထွက်ပြီးလျှင် အတွင်းသား ကျန်ရစ်သော ကြယ်ကြွင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှု ဆက်လက် မဖြစ်ပေါ်၊ မလောင်မြိုက်တော့သော ဒြပ်သားအစုအဝေး ဖြစ်ပြီး ကြယ်ဖြူပုတို့ကို အီလက်ထရွန်-ပြိုဆင်းဒြပ်သားတို့ဖြင့် အဓိက ဖွဲ့စည်းကျန်ရစ်တတ်သည်။
ကြယ်ဖြူပုများ၏ သိပ်သည်းမှုက အလွန် မြင့်မားသည်၊ ဥပမာအားဖြင့် ထုထည် အရွယ်အစားက ကမ္ဘာဂြိုဟ်မျှသာ ရှိသော ကြယ်ဖြူပု တလုံး၌ သိပ်သည်းပါရှိနေသည့် ဒြပ်ထုပမာဏသည် (ကမ္ဘာဂြိုဟ်အလုံးထက် အဆ ၁သန်းကျော်ခန့် ထုထည် ရှိသော) နေလုံး၏ ဒြပ်ပမာဏမျှ ရှိနေပေမည်။
သို့သော် ကြယ်ဖြူပုတို့၏ လင်းအား (:en:luminosity)မှာ နည်းပါးသည်။
အကြောင်းမှာ ကြယ်၏ ရေရှည်သက်တမ်းကာလက တောက်လောင်ခဲ့သော စွမ်းအင်တို့၏ အကြွင်းကျန်ဖြင့်သာ ဆက်လက် လင်းတောင်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကြယ်ဖြူပု၏ အရောင်မှာ အခြားကြယ်များကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သော်လည်း အခြားကြယ်များကဲ့သို့ တောက်ပခြင်း မရှိပေ။
ကြယ်ဖြူပုများကို ၁၉ ရာစုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အစောဆုံး တွေ့ရှိခဲ့ရသည်တို့မှာ အဖြူရောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကြယ်၏ အရောင်ပေါ်မူတည်၍ ၎င်း၏ အပူချိန် မည်မျှရှိသည်ကို တိုင်းတာနိုင်သည်။
အဖြူရောင်ကြယ်များမှာ နေကဲ့သို့ပင်ဖြစ်ပြီး အပြာရောင်ကြယ်များမှာ ပို၍ ပူပြင်းကာ အနီရောင်ကြယ်များမှာ အပူချိန် လျော့နည်းသည်။
ကြယ်ဖြူပုများ တောက်ပခြင်း မရှိရခြင်းအကြောင်းမှာ သူတို့သည် အခြားတောက်ပသော ကြယ်များနှင့်ယှဉ်လျှင် အရွယ်အစား သေးငယ်သောကြောင့် ဖြစ်ပြီး အပူချိန် လျော့နည်းသောကြောင့် မဟုတ်ပေ။
အချို့ ကြယ်ဖြူပုများမှာ အဖြူရောင် မဟုတ်ဘဲ အပြာရောင် ရှိတတ်သည်။
မိမိတို့သိရှိရသည့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြူပုမှာ ဆိုင်ရပ်စ် B ဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၈.၆ ကွာဝေးသည်။
ယင်းသည် အဖော်ကြယ် ဆိုင်ရပ်စ် A နှင့် ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်သည်။
ယခုလက်ရှိ အခြားသော ရာချီသည့် ကြယ်ဖြူပုများထဲမှ နေနှင့်အနီးဆုံးကြယ်ဖြူပုများမှာ ၈ စင်းရှိသည်။
ပုံမှန်မဟုတ်သည့် မှေးမိန်သည်ကြယ်အား ၁၉၁ဝ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် သတိပြုမိခဲ့သည်။
White Dwarfs, E. Schatzman, Amsterdam: North-Holland, 1958. ကြယ်ဖြူပု ဟူသော အမည်အား ဝီလန် လုတန်ဆိုသူမှ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကြယ်ဖြူပုအများစုမှာ ကမ္ဘာနှင့် အရွယ်အစား အတူတူခန့်ရှိကြပြီး နေထက် အဆ ၁၀၀ ခန့် ပို၍ သေးငယ်သည်။
သို့သော် သူတို့သည် နေလောက်နီးနီး လေးလံကြပြီး ထို့အတွက် ၎င်းတို့မှာ အလွန်သိပ်သည်းကြသည်။
ကြယ်ဖြူပုမှာ ပို၍ လေးလံလေလေ ၎င်း၏အရွယ်အစားမှာ ပို၍သေးငယ်လေ ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ နေကဲ့သို့သော ကြယ်များသည် လောင်စာကုန်သွားပါက ကြယ်ဖြူပုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည် ဖြစ်သည်။
သက်တမ်းကုန်ခါနီးတွင် ဧရာမ ကြယ်နီ အဆင့်ကို ဖြတ်သန်းရမည် ဖြစ်ပြီး သူ၏ ဓာတ်ငွေ့အများစုကို ထိုအခြေအနေတွင် ဆုံးရှုံးရမည်။
ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့များ နေသားတကျ ဖြစ်သွားပါက ၎င်းသည် နုနယ်သော ကြယ်ဖြူပုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည် ဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး အခြားကြည့်ရန် ဧရာမ ကြယ်နီ နယူထရွန်ကြယ် ကြယ်ပုနီ ကဏ္ဍ:ကြယ်ဖြူပုများ Category:ကြယ်အမျိုးအစားများ။
ဦးဝင်းတင် EFA ဦးဝင်းတင် EFA သည် စာရေးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ မြန်မာမဂ္ဂဇင်းများကို ထုတ်ဝေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် လောကသစ်စာပေကိုလည်း ယင်းက ထူထောင်ခဲ့သည်။
ဦးဝင်းတင် EFA ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးတင်မောင် အမိ ဒေါ်အုန်းတင်တို့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အထက ၂ တာမွေမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ ဘီအီးဒီ ဘွဲ့ရသည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ အထက တွန်းဖန်(ချင်းပြည်နယ်)၊ အလက ချောင်ကြီး(ကျောက်ကုန်းမြို့နယ်)၊ အထက လှည်းဆိပ်(ထန်းတပင်မြို့နယ်)၊ အထက ၁ သာကေတ တို့တွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
စစ်ပြန်၊ ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ ပညာတန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အောင်စံဖြိုး အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုများ၊ ပညာရေးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဦးမြင့်ဦး(ဆုစာပေ)နှင့် တွဲဖက်လျှက် English For All မဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် လောကသစ်စာပေကို တည်ထောင်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ စပြီး Global English မဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဦးဝင်းတင်သည် Media English(၁ မှ ၅)စာအုပ်တွဲများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး၏ သမီးထံပေးစာများ၊ ကိုယ်သာလျှင် ကိုယ့်ဘဝသခင်၊ ကမ္ဘာကျော်မိန့်ခွန်းများ(မင်းကျော်စွာ အမည်ဖြင့်)နှင့် နယ်လ်ဆင်မင်ဒဲလာ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပတ္တိ (မင်းကျော်စွာ အမည်ဖြင့်)တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဦးထွန်းစိန်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သင်ကြားပို့ချပေးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ စာအုပ်နှင့် ဆောင်းပါးများကို ရေးသားနေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဦးထွန်းစိန် (EEE) သည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ရသည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ စပြီး မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းတွင် အရာထမ်းအဖြစ် နိုင်ငံတာဝန် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ပစ္ဆိမာရုံပညာဒါနကျောင်း၊ မနောရမ္မပညာဒါကျောင်း၊ ကေအမ်ပညာဒါနကျောင်းများတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ပို့ချလျက်ရှိသည်။
Englsih For All မဂ္ဂဇင်း၊ Global English မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှစပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာပညာပေးဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။
Jet Set English ခေါ် အင်္ဂလိပ်စကားပြောစာအုပ်၊ နေ့စဉ်သုံး အင်္ဂလိပ်စကားများစာအုပ်တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဆရာ ဦးခင်မောင်ဝင်း (ဒေါ်ခင်မျိုးချစ် ၏ ခင်ပွန်း) ရေးသားပြုစုသော နေ့စဉ်သုံးအင်္ဂလိပ်စကားပြော (Everyday Expression in English) ကို လက်ကိုင်ပြု သင်ကြားပေးခြင်းကို အစွဲပြု၍ ဦးထွန်းစိန် အည်နောက်တွင် (EEE) ဟု ထည့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
လက်ပစ်ဗုံး ဆိုသည်မှာ လူသတ်လက်နက် တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပစ်လွှတ်လိုက်ပြီး မကြာမီ အချိန်တွင် ပေါက်ကွဲတတ်သည်။
မူလက လက်ပစ်ဗုံးကို အသုံးပြုသူမှာ စနစ်တကျ လေ့ကျင့်သင်ကြားထားသော စစ်သားများဖြစ်ကြသည်။
ယနေ့အချိန်တွင် လက်ပစ်ဗုံးကို ရိုင်ဖယ် သေနတ်များမှ သို့မဟုတ် ဗုံးပစ်လောင်ချာ များမှလည်း ပစ်လွှတ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း thumb|၁၈ ရာစုမှ ပြင်သစ်တို့ အသုံးပြုသော ဗုံးပစ်လောင်ချာ ဖြင့် ပစ်ရသည့် လက်ပစ်ဗုံး ပထမဆုံး ဗုံးမှာ ဘိုင်ဇင်တိုင်း အင်ပိုင်ယာခေတ် လီယို III အုပ်စိုးပြီး မကြာခင် အချိန် (၇၁၇-၇၄၁) တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် ဟု ယူဆရသည်။
ဘိုင်ဇင်တိုင်း စစ်သားတို့ အနေနှင့် ဂရိလောင်မီး ဆိုသည့် စစ်ပွဲများတွင် သူတို့ အသုံးပြုခဲ့သော လက်နက်သည် ရန်သူတို့ထံသို့ မီးလောင်ပိုက် (flamethrower) ကိုသာ အသုံးပြု၍ ပစ်နိုင်သည် မဟုတ်ပဲ ကျောက်တုံးများ နှင့် ကြွေအိုးများကို အသုံးပြု၍လည်း ပစ်နိုင်သည် ဆိုသည်ကို လေ့လာ သိရှိခဲ့ရသည်။
နောင်တွင် သူတို့သည် ဖန်အိမ်များဖြင့် ထည့်၍ ပြစ်ကြသည်။
ဘိုင်ဇင်တိုင်းတို့ ၁၀ ရာစုမှ ၁၂ ရာစု အထိ သုံးခဲ့သည် ဂရိလောင်မီး ပါဝင်သည့် လက်ပစ်ဗုံးများကို အေသင် အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
ဂရိလောင်မီး နှင့် အလားတူ လက်နက်များ အသုံးပြုခြင်းသည် အရှေ့ပိုင်းနှင့် နီးသော (Near East) ဒေသများ ရှိ မွတ်ဆလင် စစ်တပ်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ထိမှ တဆင့် ၁၀ ရာစု အတွင်းမှာပင် တရုတ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
အလယ်ခေတ်တွင် အသုံးပြုကြသော ပီတတ်ဟု ခေါ်သည့် လက်နက်တစ်မျိုးသည် ရန်သူနှင့် တိုက်ခိုက်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပြီး အစကနဦး လက်ပစ်ဗုံးဟု ယူဆနိုင်သည်။
ဧချင်းဆိုသည်မှာ ကလေးငယ်များအား ချော့သိပ်ရာတွင် သီဆိုရသော ကဗျာဖြစ်သည်။
နန်းတွင်းရှိ မင်းသား၊ မင်းသမီးငယ်များအား ဧယာဉ်တော် မင်္ဂလာ ဆင်ယင်ကျင်းပသည့် အခါများတွင် ပုခက်တွင်း၌ သိပ်၍ ပုခက်ကိုလွှဲရင်း သီဆိုကျူးရင့် ချော့မော့ရသော ကဗျာဖြစ်၍ ဂီတသဘောမျိုးတွင် သက်ဝင်သော သီချင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဧကာရန္တနှင့် အစချီ၍ ဧကရန္တနှင့် အဆုံးသတ်ထားပြီး လျှင် ဂီတသဘောသက်ဝင်သော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုးကို ဧချင်းဟု ခေါ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုလျှင် အကြောင်းချင်းရာ တို့ကို အေးချမ်း ငြိမ့်ငြောင်းစွာ ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းများကို ဧချင်းဟု ခေါ်သည်။
ဧကရာဇ်၊ ပဒေသရာဇ်စသော ဘုရင်စိုးမင်းတို့၏ ရင်သွေးတော်များ ဖွားမြင်၍ မြပုခက်တင် မင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင်ကျင်းပသည့်အခါ ထိုသဘင် အခမ်းအနားအတွက် စာဆိုတော်ပညာရှိ အမတ်များက ဧချင်းများကို ရေးသားဆက်သွင်းရပြီးလျှင် ဝေါကြီးမှူး၊ ပျော့ကြီးမှူးတို့က ထိုဧချင်းများကို ဖတ်လျှောက်သီဆို ရွှေနားတော်သွင်းရသည်။
ဧယာဉ်တင်အရွယ်ထက် လွန်မြောက်ကြီးပြင်းချိန်တွင် ရေးသားဆက်သွင်းသော ဧချင်းအဖွဲ့အနွဲ့များကိုမူ ရွှေနားတော်သွင်းဟု ခေါ်ဆို လေသည်။
အရပ်အသုံးအနှုန်းနှင့်ဆိုရလျှင် ဧချင်းများသည် ပုခက် လွှဲသီချင်း၊ ကလေးချော့သိပ် အိပ်မွေ့ချ သီချင်းမျိုးဖြစ်သည်။
ဧကာရန္တနှင့် အစချီ အဆုံးသတ်ထားခြင်းမှာ ဧကာရန္တသည် ရွတ်ဆိုရာ၌ လွန်စွာ ချိုသာငြိမ့်ငြောင်းသဖြင့် မဟာသွေး မဟာဆီ မင်းညီမင်းသားငယ်များကို ချော့သိပ်ရာတွင်သာမက အရပ်သူအရပ်သား ဆင်းရဲသားတို့သည်လည်း ထိုဧကာရန္တကို အသုံးပြုကာ ဧ.......ဧ........အို.........ဖြင့် အစချီ၍ မိမိတို့၏ နုနယ် ကွေးလွေး ရင်သွေးငယ်များကို ချော့သိပ်ကြလေသည်။
ဧချင်းများနှင့် အရပ်သုံးကလေးချော့ သီချင်းများတို့၏ ခြားနားချက်မှာ ဧချင်းတို့သည် အရပ် ကလေးချော့သီချင်းများကဲ့သို့ ကလေးများသိနားလည်နိုင်သော အကြောင်းရပ်များကို ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဇာတိမာန်တက်ကြွစေသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုး ဖြစ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် စစ်သည်တော်များကို ရဲစိတ်ရဲမာန် သွတ်သွင်းပေးသော ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ လက်ထက်က ပေါ်ပေါက်သည့် ကာချင်းဟုခေါ်သော ဂီတသီချင်းမျိုးနှင့် သဘောအားဖြင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်။
သို့သော် ဧချင်းသည် ကာချင်းကဲ့သို့ ရဲရည် ရဲသွေးတို့ကို အကြမ်းအတမ်းလှုံ့ဆော်ပေးသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုးမဟုတ်ဘဲ နားဆင်ရသူအပေါင်းအား နားဝင် ငြိမ့်ညောင်းသာယာမှု ဖြစ်စေသည်နှင့်အမျှ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန်တို့ကိုလည်း တဖွားဖွားတက်ကြွ ပေါ်ပေါက်စေသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုး ဖြစ်လေသည်။
ဧချင်းအစ ဧချင်းသည် ပုဂံခေတ်ကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အင်းဝခေတ်တွင်မှသာ အထင်အရှား တွေ့မြင်ရပေသည်။
သက္ကရာဇ် ၈၀၄-၈၃၀ တွင် ရတနာပူရ အင်းဝမြို့၌ စိုးစံတော်မူသော နရပတိမင်းနှင့် သက္ကရာဇ် ၈၁၇-၈၄၀ တွင် ရခိုင်ပြည်၌ စိုးစံတော်မူသော ရခိုင်ဘုရင် ဘစောဖြူတို့သည် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင် ဖြစ်သည်သာမက စာပေတွင်လည်း စင်ပြိုင်ထောင်လေ့ရှိကြသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရခိုင်ဘုရင် ဘစောဖြူ၏ သမီးတော်ကို ရခိုင်ပညာရှိအမတ်ကြီး အဒူမင်းညိုက ဧချင်းဖွဲ့ဆိုသည့် အချိန်အခါ၌ အင်းဝတွင်လည်း သီဟသူ၏မြေးတော်၊ စလင်းသတိုးကျော် သမီး သခင်ထွေးကို မြန်မာပညာရှိ ရှင်သူရဲက ဧချင်းစပ်ဆိုသည်။
ဧချင်းတို့တွင် ဖွဲ့ဆိုထားသောအကြောင်းအရာတို့သည် ဧချင်းအဖွဲ့ခံ နန်းညွှန့်နန်းလျာ မင်းသား မင်းသမီးငယ်များ၏ ဆွေတော်စဉ်၊ မျိုးတော်စဉ်၊ ဘေးလောင်းတော်၊ ဘိုးလောင်းတော်များ၏ ဘုန်းလက်ရုံး တန်ခိုးအာဏာတို့ကို၎င်း၊ အဆိုပါမဟာဆီမဟာသွေး မင်းသားငယ်မင်းသမီးငယ်တို့၏ နောင်ကာလတွင် ထွန်းပလာမည့် ဘုန်းတန်းတေဇာတို့ကို ၎င်း ဖော်ထုတ် ဖွဲ့နွဲ့ထားလေသည်။
ဧချင်းအဖွဲ့ခံ မင်းသားမင်းသမီးတို့၏ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်များကို ဖော်ထုတ် ဖွဲ့နွဲ့ထားသဖြင့် ဧချင်းတို့သည် တစ်နည်းအားဖြင့် ရာဇဝံသဉာဏ်ကို ပေးသည်။
ရာဇဝင်ကို အထောက်အပံ့ပေးသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
နောင်ကာလများတွင် ရာဇဝင်ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ဧချင်းများကို မှီငြမ်းပြုလျက် ရာဇဝင်နှင့်စပ်လျဉ်းသော အဖိုးတန် အထောက်အထားများကို ဧချင်း စာကိုယ်များမှ ထုတ်နုတ်၍ သက်သေထူကြလေသည်။
ဧချင်းစပ်ဆိုပုံမှာ လေးလုံးတစ်ပိုဒ် စပ်နည်းမျိုးဖြင့် တစ်ပြေးညီညာစွာ ကာရန်အသတ် ညီညွတ် မှန်ကန်အောင် စပ်ဆိုရသည်။
လက်ဦးပထမ အစပုဒ်၌ အစပိုဒ်၏ဂိုဏ်း၊ ဝဂ်၊ အက္ခရာ၊ မတြာ၊ ကာရန် ထားရမည့်အရာ၊ အချအပိုဒ်၏ ဂိုဏ်း၊ ဝဂ်၊ အက္ခရာ၊ မတြာ၊ ကာရန်၊ ကြိယာ၊ စာလုံးအနည်းအများ မည်သို့ထားသိုရမည်ကိုလည်းကောင်း၊ နောက် နောက်အပုဒ်များတွင် အစအချ မည်သို့ထား၍စီကုံးရမည်ကိုလည်းကောင်း ညွှန်ပြသော စပ်ဆိုနည်း စည်းမျဉ်းဥပဒေများသည် ပျို့လင်္ကာ၊ မော်ကွန်း၊ သံပိုင်း၊ သမိုင်း၊ ရဲတင်း ဟူသော ကဗျာခြောက်မျိုး စပ်ဆိုနည်းစည်းမျဉ်းများ အတိုင်းဖြစ်၍ ကျယ်ဝန်းလှပေသည်။
ဧချင်းကို သံတိုင် သံဖောက် ဖွဲ့ဆိုစီကုံးကြရာ သံတိုင် စပ်ဆိုနည်းသည် အထက်ဖော်ပြပါ ကဗျာ ခြောက်မျိုးစပ်ဆို နည်းများနှင့် မခြားလှချေ။
သံဖောက်စပ်ဆိုနည်းမှာမူ လက်ဦး ပထမပုဒ်၌ အစပုဒ်ထား၍ စပ်ဆိုပုံ၊ အတွင်းစာသား စကား ကာရန် မှန်ကန်ညီညွတ်အောင် စပ်ဆိုပုံများတွင် သံတိုင်အပိုဒ်များကို စီကုံးသည့်နည်းအတိုင်းဖြစ်၍ အချပါဒများတွင်မူ ခိုင်ညွန့်ခက်ဖြာချနည်း ဖြစ်သော ခုနှစ်လုံးချနည်းဖြင့် တစ်ပြေးညီညာစွာ ချရသည်။
ခုနှစ်လုံးစီပါသော အချပါဒနှစ်ခုပါရှိရ၍ အစအလယ် စကားလုံးခြောက်လုံး တို့သည် ပထမနှင့် ဒုတိယပါဒ တို့တွင် အတူတူကြီးသာဖြစ်၍ နောက်ဆုံးစာလုံးတွင်သာ ခြားနားမှုရှိရာ ပထမအချပါဒ၏ နောက်ဆုံးစာလုံးသည် လေ (လည်) ဖြစ်၍ ဒုတိယအချပါဒ၏ နောက်ဆုံး စာလုံးသည် လေး(လည်း) ဖြစ်စေရသည်။
နောက်နောက် အပုဒ်များ၏ စပ်ဆိုစီကုံးပုံမှာ လည်ကုပ်ချီ၊ အဖျားကောက် စပ်ဆိုနည်းအတိုင်း ဖြစ်လေသည်။
အရှည်အတိုထားပုံမှာ အချပါဒအလွတ် ငါးပါဒမှ ၁၆ ပါဒအထိ စပ်ဆိုလေ့ရှိကြ၍ ထိုထက် သာလွန်၍လည်းကောင်း၊ ယုတ်လျော့၍လည်းကောင်း တွေ့ရခဲပေသည်။
ရခိုင်မင်းသမီး ဧချင်း၊ သခင်ထွေး ဧချင်း၊ ဘုရင့်နှမတော်ဧချင်း၊ သခင်ကြီး ဧချင်းတို့သည် ဖော်ပြရာချနည်းမျိုးနှင့် အနည်းငယ်ကွဲပြားသော်လည်း ဧချင်းအများစုသည်မူ ထိုချပုံချနည်းမျိုး လိုက်နာကြသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ဧချင်းများကို အင်းဝခေတ်ကစတင်၍ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရှိရသော်လည်း ယင်းခေတ်မတိုင်မီကပင် ထိုအဖွဲ့အနွဲ့မျိုးရှိခဲ့ပေမည်ဟု ခန့်မှန်းရပေသည်။
အင်းဝခေတ်မှသည်ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ထင်ရှားစွာတွေ့ရသော ဧချင်းစုမှာ ဧချင်းဟောင်း ၁၂ စောင်နှင့် ဧချင်းသစ် ၄ဝ ကျော် ၅ဝ နီးပါးခန့် ဖြစ်သည်။
ထိုဧချင်းများတွင် ရခိုင်အမတ်ပညာရှိကြီး အဒူ မင်းညို ရေးသားသော ရခိုင်မင်းသမီး ဧချင်းကို ရှေးအကျဆုံး အဟောင်းဆုံး ဧချင်းအဖြစ် ထားရှိကြသည်။
ဧချင်းတို့သည် တောင်ငူခေတ်တွင် ပိုမိုထွန်းကားသည်။
ဧချင်းစာဆိုတို့သည် ဧချင်းခံသူ၏ ဘေးလောင်းတော်၊ ဘိုးလောင်းတော်များ ဖြစ်ကြသော ဘုန်းကြီးသည့် မင်းများကို ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြရာ တောင်ငူခေတ်၏ အကျော်အမော် စာဆိုတော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော နဝဒေးကြီးသည် မင်းတရားမယ်တော် ဧချင်းတွင် အမျိုးဂုဏ်ရည်ကို ပျူမင်းမှအစတည်၍ ထုတ်ဖော်ဖွဲ့ဆို ခဲ့လေသည်။
တောင်ငူခေတ်ဧချင်းများတွင် အဓိကထား၍ရေးသားကြ သောအချက်များကား မြို့ဖွဲ့နှင့်ဘုန်းတော်ဖွဲ့များဖြစ်သည်။
ဧချင်း စာဆိုတော်တို့သည် မိမိတို့၏အရှင်သခင် ဘုရင်မင်းမြတ်ကို အလွန်အကြူး ချီးမြှောက် ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသည်။
မင်းဇေယျရန္တမိတ် စပ်ဆိုသော မင်းရဲနရာဧချင်းတွင် တောင်ငူမြို့တော်ကြီး၏ သာယာပုံကို တခမ်းတနားဖွဲ့ဆိုထားသည့်ပြင် မြို့၏ ကြီးကျယ်သာယာပုံကို သာမညအားဖြင့်မဖွဲ့ဘဲ ဆယ့်နှစ်ရာသီ ပတ်လုံး မြို့တွင်းမြို့ပြင်သာယာပုံကို ရာသီအပိုင်းအခြားနှင့်တကွ ပြလိုသဖြင့်· …ဧ လျှံမောင်း လျှံမောင်း၊ ဆန်လေညောင်းနှင့်၊ တပေါင်းသာခေါင်၊ ပဇ္ဇုန်ဆောင်က၊ ညီနောင်မွေစစ် သီတာရစ်သည်၊ သျှင်ချစ်တိုင်မျှ၊ ရွှေနန်းက ပင်၊ ချီကြွလမ်းခွင်၊ မင်းမှတ် သင်မှ…ဧ ဟူ၍ တပေါင်းလကိုလည်းကောင်း၊ …ဧ အုံ့မှိုင်း အုံ့မှိုင်း၊ မင်းလွင်ဆိုင်းက၊ ပင်တိုင်ညှာကူး၊ တန်ခူးသာလွန်း၊ တာလဆန်း သော်၊ ရေသွန်းသဘင်၊ ဆင်လည်းတစ်ချက်၊ မြင်းဆက်ချပ်ကာ၊ မြူတာကြိုင်ထွက်…ဧ ဟူ၍ တန်ခူးလကိုလည်းကောင်း၊ …ဧ မှိုင်းပျ မှိုင်းပျ၊ တန်ခူကသည်၊ မိဿရာသီ၊ ပြိသ်သို့ချီ၍၊ တိမ်ဆီအာကာ၊ ဝိသာခါနှင့်၊ သော်တာမိုးလ၊ တူပြိုင်ပသော်…ဧ ဟူ၍ ကဆုန်လကိုလည်းကောင်း၊ လများကို အစဉ်အတိုင်း ၁၂ ရာသီ ပြည့်မီအောင် ဖွဲ့ဆို ထားသောကြောင့် ၁၂ ရာသီဖွဲ့များ၏ ရှေ့ပြေး လမ်းပြဟု ဆိုရပေမည်။
ထိုဧချင်းတွင် လျှံမောင်း လျှံမောင်း၊ အုံ့မှိုင်း အုံ့မှိုင်း၊ မှိုင်းပျ မှိုင်းပျ စသည်ဖြင့် အချို့သော အချီပိုဒ်များတွင် ယမကာချီနည်းဖြင့် အစုံအစုံချီ၍ထားရာ ရှင်အုံးညို ၏ ဂါထာ ၆ဝ ပျို့ကို ပြန်လည်သတိရ နိုင်ပေသည်။
ကျမ်းကိုး Category:မြန်မာ သီချင်းအမျိုးအစားများ Category:ကဗျာလင်္ကာများ။
thumb|မွန်အမျိုးသားကြီး ဦးရွှေလှေး တိုင်းချစ် ပြည်ချစ် မွန်အမျိုးသားကြီး ဦးရွှေလှေး ဦးရွှေလှေးသည် ကျိုက္ခမီခရိုင် (ယခု မွန်ပြည်နယ်) မော်လမြိုင်မြို့ အနီး ကတိုးကော့နှပ်ရွာတွင် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၉ ခုနှစ် (၁၈၆၇ - မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အထက်မြန်မာပြည် မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်သော မန္တလေးမြို့ကြီး တည်ပြီးကာစ ၈ နှစ်မျှကြာတွင် မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဦးရွှေလှေး ဖခင်မှာ ကော့နှပ်ရွာ ဝေယန်ဘုံကျော် တိုက်ကျောင်းကြီးနှင့် စွယ်တော်တိုက် တန်ဆောင်းကြီး၏ ဒါယကာ၊ ဇင်းမယ်မြို့နယ် မှိုင်းလုံးကြီး၊ မယ်ငဲ့ သစ်တော၊ ထားခွင် သစ်တောကြီးများ၏ စာချွန်တော်ရ ပိုင်ရှင် 'ဗညားဆလီဆောင်းမုန်း ရာဇမိုင်းထီး' ဟူသော ဘွဲ့ထူးနှင့် တကွ ရွှေသား ပကတိ ဖြစ်သော ဓား၊ ရွှေထီး၊ ရွှေဖလား၊ မြို့စား၊ ရွာစားတို့၏ အဆောင်အယောင်တို့ဖြင့် ဇင်းမယ်မြို့အစိုးရတို့၏ ချီးမြှင့် သူကောင်းပြုခြင်းကို ခံရသူ သူဌေးကြီး ဦးထွန်းကျော်နှင့် အမိ သူဌေးကတော် အရီးထော် (ဒေါ်ထောင် - မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) တို့ ဖြစ်သည်။
ဦးရွှေလှေးတွင် ညီမ ဒေါ်နှင်းဂုန်နှင့် ညီ ဦးအုန်းခင်တို့ သားချင်း ၃ ယောက်ရှိသည်။
ဦးရွှေလှေးမှာ သားကြီး ဩရသ ဖြစ်သည်။
ဖခင် ဦးထွန်းကျော်နှင့် မိခင် အရီးထော်တို့မှာ မော်လမြိုင်မြို့နယ်တွင် ထင်ရှားသော မွန်အမျိုးသားကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။
200px|ဦးရွှေလှေး မောင်ရွှေလှေးသည် ငယ်စဉ် အခါက မိဘတို့ ကိုးကွယ်သော ကော့နပ်ရွာ ဆရာတော်ကြီး၏ ကျောင်းတွင် ဘာသာရင်း ဖြစ်သော မွန်စာကို လည်းကောင်း၊ ကတိုးရွာ ဓမ္မာရုံကျောင်း ဆရာတော်ကြီးနှင့် မော်လမြိုင်မြို့၊ ရွှေတောင်ရပ် ဆရာကြီး ဦးဘိုးမင်းတို့ ထံတွင် မြန်မာစာကို လည်းကောင်း သင်ကြားခဲ့သည်။
ထိုနောက် မော်လမြိုင်မြို့ စိန်ပက်ထရစ် ကျောင်းတွင် အင်္ဂလိပ် စာပေ ပညာများကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ယင်းနောက် မိဘတို့က ဝေယန်ဘုံကျော် ကျောင်းတိုက်ကြီးကို ရေစက်သွန်းချသော အခမ်းအနားနှင့် တကွ သားကြီး ရတနာကိုလည်း ပဗ္ဗဇ္ဇမင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင် ကျင်းပလျက် ရှင်သာမဏေ အဖြစ် သွတ်သွင်း ချီးမြှင့်ခြင်း ပြုစေခဲ့သည်။
မောင်ရွှေလှေးသည် ရှင်လိင်ပြန်၍ အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် မော်လမြိုင် အရေးပိုင် ကာနယ် ဖာလောင်၏ နည်းပေး ညွှန်ပြချက် အရနှင့် မိဘ နှစ်ဖြာတို့ကလည်း သဘောတူညီ ကြသည်နှင့် ဘိလပ်သို့ သွားရောက် ပညာ သင်ကြားရန် အရေးပိုင် ကာနယ် ဖလောင်နှင့် အတူ လန်ဒန်မြို့သို့ လိုက်ပါ သွားခဲ့သည်။
ကိုရွှေလှေးသည် လန်ဒန်မြို့ စာသင်ကျောင်းများတွင် အထက်တန်း စာပေများ သင်ကြားပြီး ၄ နှစ်ကြာသော အခါ မိဘတို့က သူ့တို့၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွင် ဦးစီး ဆောင်ရွက်ရန် ပြန်ခေါ်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာ ခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် ခရစ်နှစ် ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ကတိုးရွာနေ သစ်ခေါင်းကြီး ဦးဒွန်း (ဦးဒန် - မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) ၏ သမီး အကြီးဆုံး ဖြစ်သူ မကြင်ဥနှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
ကိုရွှေလှေးသည် အသက်၂၀ ကျော် အရွယ်တွင် ဇင်းမယ်မြို့နယ် မှိုင်းလုံးကြီးမြို့သို့ သွားရောက်၍ ဖခင်၏ သစ်တောကြီးများကို ဦးစီး အုပ်ချုပ် လုပ်ကိုင်ရလေသည်။
ထို့နောက် တောပိုင် စာချွန်အရ မုန်းပဲကြီးမြို့စား ဘုရင်ဒါယကာ ကဏ္ဍဆိုသူ ကွယ်လွန်ရာတွင် ဇင်းမယ် မင်းကြီး၏ သားတော် အိမ်ရှေ့မင်းက သစ္စာတော်ရေ သောက်ဖြစ်သော ကိုရွှေလှေးကို တမင် ခေါ်တော်မူပြီး မုန်းပဲ သစ်တောကြီးကို စာချွန်နှင့် တကွ အပ်နှင်း ပေးသနားတော်မူ ခဲ့သည်။
ထိုစဉ် အခါက မုန်းပဲ သစ်တောကြီးကို ရရန် အတွက် အသီးသီးသော သစ်ကုန်သည်ကြီးများနှင့် ကုမ္မဏီကြီးများတို့သည် ငွေသိန်းပေါင်း များစွာ လက်ဆောင်တော် အဖြစ် ပေး၍ တောင်းခံကြ သော်လည်း မရခဲ့ကြချေ။
ဦးရွှေလှေးသည် ဇင်းမယ်နယ်တွင် သစ်လုပ်ငန်းကို နှစ်အတော်ကြာ လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် နေရင်း ကတိုးရွာမှ လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည် ဦးစီး လုပ်ကိုင်ရန် ဇင်းမယ် သစ်တော လုပ်ငန်းကို ပိတ်လိုက်လေသည်။
ကတိုးရွာသို့ ပြန်လည် ဆိုက်ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဦးရွှေလှေးသည် အကောင်းဆုံးသော ကျွန်းသစ်တို့ဖြင့်သာ ပြီးသော သုံးထပ် နေအိမ်ကြီး တဆောင်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆောက်လုပ် နေကြပုံမျိုး မဟုတ်ဘဲ အနောက်နိုင်ငံ ဗိသုကာစနစ် အတိုင်း မြေစိုက်တိုင် မပါဘဲ ထူးဆန်းစွာ ဆောက်လုပ် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအိမ်ကို ပီနန်မြို့မှ တရုတ် မြန်မာ လက်သမား ၁၀၀ ကျော်နှင့် သုံးနှစ်တိုင်တိုင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အမြို့မြို့ အရွာရွာမှ ကတိုးကော့နှပ်ရွာသို့ ဘုရားဖူး လာရောက်ကြ ကုန်သော သူတို့သည် ထိုဦးရွှေလှေး၏ အိမ်ကို အထူးအဆန်း ပြုလုပ်၍ ယခုထက်တိုင် ကြည့်ရှု မှတ်သားကြ ကုန်သည်။
စာရေးသူသည်လည်း စစ်ကြိုခေတ်က သွားရောက် ကြည့်ခဲ့ဖူးသည် 'တိုင်တလုံးအိမ်ကြီး' ဟု မှတ်သား ခဲ့ဖူးသည်။
ယခု အခါ ပျက်စီးနေပြီ ဖြစ်သည်။
ဦးရွှေလှေးသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သော အခါ လုပ်ငန်းဆောင်တာ အရပ်ရပ်ကို စူးစမ်းသည့် အနေနှင့် ငွေချေးငှားခြင်း အလုပ်၊ စပါး ရောင်းဝယ်ခြင်း အလုပ်၊ ဆီဆုံများ တည်ထောင်၍ နှမ်းဆီ ကြိတ်ခြင်း အလုပ်၊ လယ်များ၊ ဥယျာဉ်များ ဝယ်၍ သီးစားချခြင်း အလုပ်တို့ကို ပြုလုပ်လေသည်။
ထိုသို့ လုပ်သော်လည်း မည်သည့် လုပ်ငန်းကိုမျှ သဘော မတွေ့သဖြင့် ၁၉၀၇ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော အခါ မြေဧက ၁၀၀ ခန့်လောက်တွင် ရော်ဘာပင် စိုက်ပျိုးခြင်း အလုပ်ကို စတင် စမ်းသပ် လုပ်ကိုင်လေသည်။
ထိုသို့ လုပ်ကိုင် နေစဉ်တွင် မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့မဟုတ်ဘဲ စာတွေ့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ လူပြော သူပြောမျှဖြင့် လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်း တရပ်ကို ကြီးပွားအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်၊ ကမ္ဘာတခွင်ကို လှည့်လည်၍ လုပ်ငန်များ မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့ ဖြစ်စေသင့်သည်ဟု အကြံဖြစ်ကာ ထိုနှစ်တွင်ပင် အာရှ တိုင်းပြည်များမှ ဂျပန်၊ တရုတ်၊ မလေးရှား၊ ဥရောပမှ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန် စသော နိုင်ငံများသို့ လှည့်ပတ် သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။
ကမ္ဘာလှည့်လည်ရာမှ ပြန်ရောက်သော အခါ ဦးရွှေလှေးသည် လုပ်လက်စ ရှိသော ရော်ဘာပင် စိုက်ပျိုးခြင်း အလုပ်ကို ငွေရင်း အမြောက်အမြား မြှပ်နှံ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ သူတဦးပိုင် ရော်ဘာခြံကြီး ၃ ခြံသည် မြေဧကပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်မျှ ရှိသည့် အထိ ကြီးပွား တိုးတက် လာခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဦးရွှေလှေးသည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်ရာတွင် အတိုင်းတိုင်း အပြည်ပြည်တို့၌ ရှိသော ပိဋကတ် တိုက်ကြီးများသို့ ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုခဲ့ရာ နိုင်ငံတိုင်း လိုလို၌ ဗုဒ္ဓ ပိဋကတ်တော်ကို မိမိတို့၏ ဘာသာစကားဖြင့် ပြန်ဆို ရေးသား ထားကြသည်ကို တွေ့မြင် ဖတ်ရှု ခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်မြတ် ပိဋကတ်တို့ကို မြန်မာဘာသာ စကားပြေ သက်သက်ဖြင့် ပြန်ဆိုရသော် နောင်လာနောင်သား လူအများတို့အား အကျိုးစီးပွား များပြား လေရာသည်ဟု ကြံစည် မိခဲ့သည်။
ကြံစည်မိခဲ့သည့် အတိုင်း ဦးရွှေလှေးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သူ တယောက်မျှ ပြုလုပ် မလှူဒါန်းဖူးသော သာသနာနုဂ္ဂဟ ဓမ္မဒါနကြီးကို ရဲရဲရင့်ရင့် စွန့်စွန့်စားစား နောက်မဆုတ်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့် နိကာယ် ၅ ရပ် ပိဋကတ်ကို မြန်မာပြန်ဆိုရန် ငွေအလုံးအရင်းနှင့် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ပိဋကတ် မြန်မာပြန်ဆိုရန် ဆရာမြို့အား လွှဲအပ်ရာ ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ ၁၀ နှစ် အထိကြာအောင် နိကာယ် ၅ ရပ် ရှိသည့်အနက် နိကာယ် ၄ ရပ်ကို ပြန်ဆို ပြီးစီးခဲ့သည်။
ပြန်ဆို ပြီးသမျှ စာမူတို့ကို ဦးရွှေလှေးသည် ကိုယ်ကျိုး အတွက် ရောင်းချ သုံးစွဲခြင်း မပြုဘဲ ထိုစဉ်အခါက ဘုရင်ခံ ဖြစ်သော ဆာဂျေအေမောင်ကြီး လက်သို့ ပုံနှိပ်ဖြန့်ချိရန် ပေးအပ် လိုက်လေသည်။
ဦးရွှေလှေးသည် သားသမီး အရင်း ဟူ၍ တဦးမျှ မရှိခဲ့။
မွေးစား သားသမီးများသာ ရှိခဲ့သည်။
ငယ်စဉ် အခါက မြင်းပြိုင်ခြင်း၊ လှေပြိုင်ခြင်း၊ စောင်းတီးခြင်း အတတ်တို့ကို အပျော်အပါး အလို့ငှာ ဝါသနာ ပါခဲ့သည်။
အသက် ၄၀ ကျော်လွန်သောအခါ အပျော်အပါးများ တစတစ ပယ်ပျောက်၍ စီးပွားရေးကိုသာ ဇောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အသက် ၅၃ နှစ်တွင် ဥပဒေပြု လွှတ်တော် မင်းတိုင်ပင် အမတ် အဖြစ် အစိုးရ၏ ခန့်အပ်ခြင်းကို ခံရသည်။
ဦးရွှေလှေးသည် စိတ်ထား ခိုင်မာ၏။
ထကြွလုံ့လ ဝီရိယ ရှိ၏။
သတိ ကောင်း၏။
စဉ်းစားဉာဏ် ရှိ၏။
ကတိသစ္စာ မပျက်၊ ပလွှားမှု မရှိ။
နိဝါတ နိမာတ တရား ရှိ၏။
ပြစ်တင် ကဲ့ရဲခြင်းကို ကြောက်၏။
ရပ်ကိစ္စ၊ ရွာကိစ္စ၊ နိုင်ငံကိစ္စများကို ဦးစီး ဆောင်ရွက်တတ်သူ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
ဦးရွှေလှေးသည် အသက် ၅၇ နှစ် အရွယ်တွင် ခြေထောက်တွင် ဖိနပ် ပွန်းသည့် အနာ၊ ဆီးချို ရောဂါကြောင့် မပျောက်နိုင်ဘဲ ဆိုးသထက် ဆိုးလာရာ ဆေးရုံသို့ တက်ရောက် ကုသသော်လည်း မပျောက်ကင်းဘဲ ခြေထောက်တဖက် ဖြတ်ပစ်ရသည်။
ထိုအခါမှ စ၍ ခြေတုဖြင့် လမ်းလျှောက်ခြင်း ဘီးတပ် ကုလားထိုင်နှင့် သွားခြင်းဖြင့် နေထိုင် ခဲ့ရရှာသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ (မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) အသက် ၆၄ နှစ် အရွယ်တွင် ထိုရောဂါဖြင့်ပင် ဦးရွှေလှေး ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရရှာသည်။
ရွှေဥဩ၏ 'တချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ' စာအုပ် ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ စပယ်ဦး စာပေ (တတိယ အကြိမ်) ကိုးကား Category:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ‎ Category:မွန်လူမျိုးများ။
ဒေါက်တာစိန်ဝင်းသည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ (NCGUB) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
ပစ်တိုင်းထောင်သည် မြန်မာ့ရိုးရာ ကစားစရာတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ပစ်လိုက်တိုင်း ထောင်နေ၍ ပစ်တိုင်းထောင်ဟု ခေါ်သည်။
thumb|ပုသိမ်ထီးများ ပုသိမ်ထီးလုပ်ငန်းသည် မြန်မာ့ယဉ်‌ကျေးမှု လက်မှုပညာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ထိုပုသိမ်ထီးကို အောက်မြန်မာပြည် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော ပုသိမ်မြို့တွင် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သောကြောင့် ပုသိမ်ထီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၃ဝ ခန့်က ဦးရွှေစာဆိုသူသည် သီပေါမင်း၏ နန်းတော်ထဲတွင် ထီးထုတ်လုပ်သူ ပညာရှင်ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်က အဝတ်ဖြင့်ပြုလုပ်ပြီး အထူးဒီဇိုင်းများဖြင့် ဖန်တီးထားသော ထီးများကို ဘုရင့်တောင်ဝင်မိသားစုနှင့် အခွင့်ထူးခံ လူအချို့သာ တရားဝင် အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။
ထီးကို အဆောင်အယောင် သင်္ကေတ တစ်ခုအဖြင့် အသုံးပြုကြသလို အခမ်အနားအပြင်အဆင်များ၊ ဧည့်သည်ကြိုဆိုခြင်း အခမ်းအနားများတွင် သုံးကြသည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ် ရတနာပုံနန်းတော်ကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် ဦးရွှေစာသည် ဧရာဝတီမြစ်ကို စုန်ဆင်းကာ တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့စုန်ဆင်းခဲ့ရာ ကီလိုမီတာ ၇ဝဝ ခန့်ကွာဝေးသော ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်တဲ့ ပုသိမ်မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဦးရွှေစာသည် စားဝတ်နေရေးအတွက် ထီးလုပ်သော အလုပ်ရုံကလေးကို ပုသိမ်မြို့တွင် စတင်ခဲ့သည်။
နောင်အခါ ပုသိမ်ထီးဟု နာမည်ကျော်ကြားသော ထီးများကို စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့လေ၏။
ယခုအခါ ပုသိမ်မြို့ကလေး၏ သင်္ကေတမှာလည်း ဦးရွှေစာ စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ၎င်းပုသိမ်ထီးပင် ဖြစ်သည်။
နောင်အခါ ဦးရွှေစာသည် ထီးလုပ်ငန်း နည်းပညာနှင့် လျှို့ဝှက်ချက်များကို သားဖြစ်သော ဦးစောထံ လက်ဆင့်ကမ်းသည်။
ဦးစောသည် အခြားသူများနှင့် စိတ်ဝင်စားသူများအား လက်ဆင့်ကမ်း သင်ကြားပေးပြီး ရိုးရာအမွေအနှစ်ကို ထိမ်းသိမ်းရန် စိတ်အားထက်သန်၏။
လက်ရှိအချိန်တွင် ဦးစော၏သားဖြစ်သူ ကိုမင်းနိုင်မှ အဆိုပါ မိသားစုလုပ်ငန်းကြီးကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခြင်း thumb|ပုသိမ်ထီးထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်မှ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ပုသိမ်ထီးတစ်လက်လုပ်မည်ဆိုသော် ထီးရိုး၊ထီးခရိုင်၊ထီးရွက်တို့ရှိရသည်။
ပုသိမ်ထီးတပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရာတွင် အဆင့်ပေါင်း(၅၆) ဆင့်ရှိပြီး အချိန်ကာလ တစ်ပတ်အထိကြာလေ့ရှိသည်။
ထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိကအရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုမှာ ဝါးဖြင့်ပုံစံသွင်းရာတွင် သေသပ်မှုနှင့် အသုံးပြုသည့်အဝတ်ပိတ်စ အမျိုးအစားပေါ်တွင် မူတည်သည်။