kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ပထမ ပစ္စယံမှ တစ်ဆင့်တက်သော် ပေ ၃ဝ အမြင့်တွင် တောင်မှမြောက် ပေ ၆ဝ၊ အရှေ့မှ အနောက် ပေ ၂ဝ မှ ၃ဝ အထိကျယ်သော ပစ္စယံ တစ်ထပ်သို့ ရောက်သည်။
ယင်းပစ္စယံ အရှေ့ဘက်သည် တောင်စောင်းဖြစ်၍ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်တို့တွင် ၁၂ ပေခန့်မြင့်သော မဟာရံတံတိုင်းဖြင့် ကာထားသည်။
ယင်းပစ္စယံ၌ အထူးအထွေ တည်ဆောက်ထားခြင်း ရှိဟန်မတူချေ။
ဒုတိယပစ္စယံမှ တောင်စောင်းတစ်လျှောက် မြောက်ဘက် သွားမူ မုခ်ပေါက်တစ်ခုတွေ့ရပေမည်။
ယင်းမုခ်ပေါက်အတိုင်းတက်မူ မြေပြင်မှ ပေ ၆ဝ မြင့်သော ဘုရားကြီးတည်ရာ ပစ္စယံသို့ ရောက်သည်။
ထိုပစ္စယံသည် တောင်မှမြောက်ပေ ၁၄ဝ ရှည်၍ အရှေ့အနောက် ၂၂၅ ပေရှည်သော မဟာရံတံတိုင်းကြီး သုံးဖက်ဖြင့် ကာရံထားသည်။
တောင်နှင့်မြောက် တံတိုင်းကြီးတွင် အခန်းပေ ၂ဝ ကျယ်၍ ဉာဏ်တော်ခုနစ်ပေမြင့်သော စေတီငယ်များ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု အကွာအဝေးညီစွာ တည်ထားသည်။
စေတီငယ်များကြားတွင် သုံးပေခွဲကျော်မြင့်၍ သုံးပေနီးပါးကျယ်သော ကျောက်ပြားများ စိုက်ထားလေသည်။
ကျောက်ပြား နှစ်ဖက်မျက်နှာတွင် ပန်းတမော့ ရုပ်ကြွများ ထွင်းထားလေသည်။
ဘုရားကြီးဘက်လှည့်နေသော မျက်နှာတွင် မြတ်စွာဘုရားသခင်၏ပုံတော် အမျိုးမျိုးကို ထွင်းထုထား၍ အပြင်ဘက် မျက်နှာတွင် နဂါး၊ ဂဠုန်၊ ကုမ္ဘဏ်၊ ရက္ခိုက်၊ ဘီလူး၊ မြွေစသော ပုံများ ထွင်းထုထားလေသည်။
စေတီတည်ရာ ထိုပထမပစ္စယံဝယ် ဘေးလောင်းတော် ဘိုးလောင်းတော်တို့၏ အရိုးစုကို သင့်တင့်လျောက်ပတ်စွာ ဂူတော်သွင်း၍ တည်ထားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုသို့ တည်ထားခဲ့သော သင်္ချိုင်းရာတို့တွင် မင်းပင်ကြီးလွန်ပြီးနောက် တည်ထားသော မင်းပင်ကြီးအရိုးအိုး သင်္ချိုင်းတော်တစ်ခုသာ တွေ့မြင်ရတော့သည်။
ဘုရားကြီးတည်ရာ ပထမပစ္စယံကို တောင်စောင်းအတိုင်း လျှောက်သွားမူ ဘုရားကြီး၏ ဂန္ဓကုဋီတိုက်သို့ဝင်ရာ တစ်ခုတည်းသော မုခ်ဝကို လက်ဝဲဘက်၌ တွေ့ရပေမည်။
ယင်းမုခ်ဝအတိုင်း တည့်တည့် ဝင်သွားပါက အရှေ့နှင့်အနောက် ပေ ၄ဝ၊ တောင်နှင့်မြောက် ပေ ၇ဝ ကျယ်သော ရင်ပြင်ကို တွေ့ရပေမည်။
ထိုရင်ပြင်မှ လက်ဝဲဘက် စင်္ကြန်လမ်းအတိုင်း ဝင်သော ဘုရားကြီး၏ပတ်လည် နံရံများ၌ ဂူများ ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်နံရံ၌ တစ်ဖက် နှစ်ဂူစီ ရှိ၍ တောင်၊ မြောက်၊ အနောက်နံရံတို့၌ ဂူရှစ်ခုစီ ရှိသည်။
ယင်းဂူများ အတွင်းတွင် ဘုရားရုပ်ပွားနှစ်ဆူသည် ကျောချင်းကပ်၍ သီတင်းသုံးနေရာ စင်္ကြန်ဘက်မှ တစ်ဆူကို ဖူးရ၍ ဘုရားကြီး၏ ပထမပစ္စယံဘက်မှ တစ်ဖက်အဆူကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။
ဗဟို ဂန္ဓကုဋီတိုက်တွင်း၌မူ ဉာဏ်တော်ရှစ်ပေခန့်မြင့်သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ရှိသည်။
ဂန္ဓကုဋီတိုက်သည် ပေ ၃ဝ မြင့်၍ အမိုးထောင့် လေးထောင့်တွင် စေတီလေးဆူရှိသည်။
အလယ်ကောင်တွင် ခေါင်း လောင်းပုံ ထီး စသည်တို့ပါသော ဉာဏ်တော် ပေ ၆ဝ မြင့်သည့် စေတီတော်ကြီးထီးထီး တည်လျက်ရှိသည်။
ဤသို့ ခမ်းနားဆန်းပြားလှစွာ တည်ထားသော စေတီတော်ကြီး၏ အနောက်တောင်တောင့်တွင် မင်းပင်ကြီး၏ ဥပုသ်တော်ဆောင်ကို တစ်ဆက်တည်း လုပ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
စေတီတော်၏ မြောက်ထောင့်၌မူ မယ်တော်ကို အကြောင်းပြု၍ တည်ထားအပ်သော မယ်တော်သိမ်ခေါ် ဂူတော်ကြီး တစ်ဆူ လည်း ရှိသည်။
စေတီတော်ကြီး၏လက်ရာမှ ဟိန္ဒူဗိသုကာနှင့် အနုပညာလက်ရာများဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရပ်တွင် ကျွမ်းကျင်သောနိုင်ငံခြားသား ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏ယူဆချက်အရမူ စေတီတော်ကြီးကို ဘုရားပုထိုး အဖြစ်ထက် ရခိုင်ဘုရင်များ ရန်သူဘေးမှ ခိုအောင်းရန် ခံတပ်အဖြစ် တည်ထားဟန်တူသည်ဟု ဆိုသည်၊ စေတီတော်ကြီးအား သုံးဖက်မှ ပိတ်၍ အရှေ့ဘက် တောင်ခြေဖက်မှသာ မုခ်ပေါက်တစ်ခုတည်း ဖွင့်ကာ ဝင်္ကပါသဖွယ်တည်ဆောက်ထားခြင်းသည်ပင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဆိုကို ထောက်ခံလျက် ရှိလေသည်။
စေတီတော်ကြီးသည် ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့၏ ဗုန်းဆံတစ်ကြိမ် မှန်၍ ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဗုန်းဆံ တစ်ကြိမ်မှန်ခဲ့သဖြင့် အတော်ပင်ပျက်စီးယိုယွင်းလျက် ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် စေတီတော်၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းသည် ပျက်စီး ယိုယွင်းခဲ့ရာ စေတီတော်အား မြေပြင်မှ ကြည့်မူ အုတ်ပုံ ကျောက်ပုံကြီးနှင့်မခြား တွေ့မြင်ရလေသည်။
ရှစ်သောင်းဘုရား၏ မြောက်ဘက်အထွက်မုခ်မှ အရှေ့ မြောက်ဘက် ၈၆ ပေအကွာတွင် အံတော်ဘုရား တည်ရှိ၍ အနောက်မြောက်ဘက် ပေ ၃ဝဝ အကွာတွင် ထုက္ကံသိမ်ဘုရား တည်ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ဓာတ်ပုံပြခန်း ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ။
ကိုးသောင်းပုထိုးတော်မှာ မြောက်ဦးမြို့ နန်းတော်ရာကုန်း၏ အရှေ့ဘက် တစ်မိုင်ခွဲခန့်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး အေဒီ ၁၅၅၃-၁၅၅၆ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ဘုရင် မင်းတိက္ခာက တည်ထားခဲ့သော ပုထိုးတော်ကြီး ဖြစ်ပြီး ဘုရားဆင်းထုတော် (၉) သောင်း ကိန်းဝပ် စံပယ်နေသဖြင့် ကိုးသောင်း ဘုရား ပုထိုးတော်ကြီးဟု အမည် တွင်သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့တွင် ရှေးခေတ် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီးအား သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီးတည်ထားသော ဘုရင်၏သားတော် ရခိုင်ဘုရင် မင်းတိက္ခာ တည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဖခင်တည်ထားသော်ပုထိုးတော်၌ ဘုရားဆင်းတုတော်ပေါင်း ရှစ်သောင်းရှိသော်ကြောင့် အဖေထက်ကြောရန် ဘုရားဆင်းတုတော်ပေါင်း ကိုးသောင်း ထားရှိမည်ဟု ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ဘုရားတည်စဲအချိန်တွင်တစ်ခါ ၊ ထီးတော်တင်သောအချိန်တွင်တစ်ခါ မိုးကြိုးထိသောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် မအောင်မြင်ချေ။
ထို့ကြောင့်၎င်း ပုထိုးတော်ကြီးသည် ယခုတိုင်မပြီးစီးသေးပေ။
မြောက်ဦးရှေးဟောင်း သုတေသနဌာနမှ ၁၉၉၆-ခုနှစ်က ပုထိုးတော်ကြီးအား စတင် ပြန်လည် တူးဖော်ခဲ့ရာ ၂၅ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သာ ပြီးစီးခဲ့သော်လည်း တချို့စေတီပုထိုးတော်များမှာ နဂိုအတိုင်း ချုံနွယ်များဖုံးအုပ်နေသည်ဟု သိရသည်။
thumb|ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီးအတွင်းမှ လိုဏ်ဂူများ ပြင်ပလင့်ခ်များ Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ။
ချဉ်စော်ကားပင်၏ အရပ်အမည်မှာ Quince ဖြစ်ပြီး ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Cydonia oblonga ဖြစ်သည်။
နွေးသမရာသီဥတုရှိသော အာရှတိုက် အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သော ဥရောပတိုက်နှင့် အာရှတိုက်နယ်ကြားဒေသများသည် ချဉ်စော်ကားသီး၏ဇာတိနေရာဖြစ်သည်။
အပင်မှာ ငယ်ပြီး ရာသီအလိုက်အရွက်ကြွေမျိုးဖြစ်သည်။
အပင်သည် ၅မီတာမှ ၈ မီတာအတွင်း မြင့်ပြီး ၄မီတာမှ ၆ မီတာအထိ အဝန်းကျယ်သည်။
အသီးမှာ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီးများနှင့်ဆင်တူသည်။
အသီးရင့်မှည့်သောအခါတွင် အဝါရင့်ရောင်တောက်တောက်ဖြစ်သည်။
အသီးသည် ရင့်မှည့်ချိန်တွင် ၇စင်တီမီတာမှ ၁၂ စင်တီမီတာအတွင်းရှည်လျားပြီး ၆ စင်တီမီတာမှ ၉ စင်တီမီတာထိ ကျယ်သည်။
အသီးမရင့်မှည့်မီတွင် အစိမ်းရောင်ရှိပြီး အဖြူရောင်သမ်းသော မီးခိုးရောင်အမွှေးနုလေးများ ပါရှိသည်။
ဆောင်းဦးကုန်တွင် အသီးရင့်မှည့်လာပြီးနောက် အမွေးနုများမရှိတော့ဘဲ အသီးမှာ အဝါရောင်ပြောင်းကာ မာကျောသည်။
မွှေးမြသောအသားရှိသည်။
အရွက်များသည် အစိမ်းရောင်ဖြစ်ပြီး ၆ စင်တီမီတာမှ ၁၁ စင်တီမီတာအထိ ရှည်လျားသည်။
အရွက်တွင် အမွေးနုလေးများပါရှိသည်။
နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် အရွက်နု အသစ်များထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အဖြူရောင် (သို့မဟုတ်) ပန်းရောင်ရှိသော အပွင့်များပွင့်လာကြသည်။
ပန်းပွင့်သည် ပွင့်ဖတ် ၅ခုပါရှိပြီး ၅ စင်တီမီတာဗြက်ကျယ်သည်။
အသီးစားအပင်ဖြစ်သည်။
ချဉ်စော်ကားသီးပင်၏ မျိုးစိတ် Cydonia ၏ မျိုးကွဲများမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ဇာတိဖြစ်သော Chinese Quince (Pseudocydonia sinensis) နှင့် အာရှတိုက်အရှေ့ဘက်ပိုင်းဇာတိဖြစ်ကြသော ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုး ၃မျိုးတို့ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် တူရကီနိုင်ငံမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံး ထုတ်လုပ်သော ချဉ်စော်ကားသီး၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံကိုထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး ချဉ်စော်ကားသီး ထုတ်လုပ်နိုင်မှု အမြင့်မားဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။
ချဉ်စော်ကားသီးအပင်မှာ ရေခဲသည့်ဒေသများတွင်လည်း ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ၇ ဒီဂရီထက်နည်းသော ရာသီဥတုတွင်သာ ပန်းကောင်းကောင်းပွင့်နိင်သည်။
အပင်မှာ အစေ့မှ ကိုယ်တိုင်မျိုးပွားနိုင်သည်။
ကိုင်းဖြတ်ဆက်ခြင်းဖြင့်လည်း မျိုးပွားနိုင်သည်။
အသီးရင့်မှည့်လာလျှင် အသားမှာ ပျော့ပြောင်းသွားသော်လည်း အသီးကို မမှည့်မီ နှင်းမကျမီ ပူနွေးသည့် ရာသီတွင် ခူးဆွတ်စားသုံးရန်သာအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ချဉ်စော်ကားသီး၏ အသားမှာ များသောအားဖြင့်မာကျောသောကြောင့် သစ်သီးယိုပြုလုပ်စားသုံးကြသည်။
ချဉ်စော်ကားသီးကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ချက်လိုက်လျှင် အနီရောင်သို့ပြောင်းသွားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အေးသည့်ရာသီဥတုရှိသော တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ချဉ်စော်ကားသီးကို ငရုတ်သီးမှုန့်၊ ငံပြာရည်တို့ဖြင့်ရောနယ်ကာ အချဉ်ထုပ်၊ အချဉ်ပေါင်း အဖြစ်စားသုံးကြသည်။
ချဉ်စော်ကားသီးအခြောက်ကို ငရုတ်သီးစိမ်းဖြင့်ရောချက်ကာ ချဉ်စပ်ဟင်းရည်အဖြစ်စားသုံးကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ။
စိန်နားပန်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Lantana aculeata ဖြစ်ပြီး အရပ်အခေါ် Spanish Flag ဟုခေါ်သည်။
အပွင့်အရောင်ကိုမူနည်ပြီး Red (yellow, wild) Sage ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဂျမေကာနိုင်ငံတွင် အရိုင်းပေါက်ပင်များဖြစ်ပြီး အပူပိုင်းဒေသများဖြစ်သော တောင်အမေရိကနှင့် အမေရိကအလယ်ပိုင်းဇာတိဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပူပိုင်းဒေသများတွင် စိန်နားပန်၏ မျိုးစိတ်ကွဲပေါင်းများစွာ ပေါက်ရောက်သည်။
စိန်နားပန် ပန်းပင်သည် နေရောင်အပြည့်အဝ ရရှိခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး နေရောင်အောက်တွင် အပွင့်များများ ပွင့်လေ့ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလေ့ကျပေါက်ပင်များအဖြစ်တွေ့ရှိရသည်။
thumb|ကံ့ကော်ပန်း ကံ့ကော်ပန်းသည် ထင်ရှားသောပန်းဖြစ်သည်။
ရှေးက တက္ကသိုလ်နယ်မြေတွင် မလေးကျွန်းဆွယ်မှရသော ပိတောက်ကို အနှံ့အပြားစိုက်သည်။
နှောင်းခေတ်၌မူ ကံ့ကော်ပင်ကိုစိုက်ပျိုးလာကြသည်။
ကံ့ကော်သည် မူလဖြစ်ထွန်းရာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တနင်္သာရီနယ်တို့တွင် အမြင့်ပေရှစ်ဆယ်၊ လုံးပတ်ဆယ်ပေအထိရှိသော အရိပ်အာဝါသ ကောင်းသည့် သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ကံ့ကော်ပန်းသည် အလွန်မွှေး၍ ဆေးဖက်လည်းဝင်သည်။
ကံ့ကော်သည် အမြဲစိမ်းလန်း စိုပြည်နေသည့်သစ်မာပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကံ့ကော်ပင်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်အပင်ဖြစ်သည်။
ကံ့ကော်(Gangaw) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Mesua ferrea ဖြစ်သည်။
Cobras Saffron (ကံ့ကော်) Botany Term : Mesua ferrea Linn Species/Family : Guttiferae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် အမြဲစိမ်းပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။
ပင်စည်ဖြောင့်မတ်၍ အခေါက် ကြမ်းသည်။
အကိုင်းအခက်များစွာ ဖြာသည်။
ရှည်မျောမျောပုံ ဖြစ်သည်။
ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်ရင်းဝိုင်း သို့မဟုတ် ချွန်သည်။
နုသောအခါ နီ၍ ရင့်သောအခါ စိမ်းလျက် ကျောဘက်၌ အဖြူရောင်အမှုန်ကလေးများ ရှိ၏။
အပေါ်မျက်နှာပြင် ပြောင်လက်၍ ချောမွတ်၏။
ရွက်ကြောများနီးကပ်၍ ထင်ရှားသည်။
ရွက်ညှာတို၍ ရွက်ပြားမာကြွပ်သည်။
အပွင့် တစ်ပွင့်တည်း သို့မဟုတ် စုပွင့် ၏။
အချင်း ၁ လက်မမှ ၃ လက်မအထိရှိပြီး ပွင့်ဖတ်အဖြူရောင်ရှိသည်။
အလယ်တွင်ဝါ၍ မွှေးသောဝတ်ဆံတို့သည် တစ်စုတဝေးတည်း လုံးထွေးနေ၏။
တပို့တွဲမှ တန်ခူးလအတွင်း ပွင့်သည်။
အသီး အနည်းငယ် ထိပ်ချွန်၍ လုံးဝိုင်းသည်။
အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးရှိသည်။
အခြေကို တည်မြဲနေသော ပွင့်ဖတ်ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
ကဆုန်နှင့် နယုန်လတွင် သီးသည်။
အစေ့ ၁ မှ ၄ စေ့ထိ ပါရှိသည်။
အညိုရောင်ရှိ၍ ချောမွတ်သည်။
အစေ့ခွံ မာကျောသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အပွင့် ၊ ဝတ်ဆံ ၊ အစေ့ ၊ အမြစ် ၊ အခေါက် နှင့် အဆီ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင်တွေ့ရသည်။
အထူးသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် တွေ့နိုင်သည်။
အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများတွင် အမြင့်ပေ ၃၅၀၀ အထိ ပေါက်ရောက်၏။
ဥယျာဉ်ခြံများတွင်လည်း အလှအပ စိုက်ပျိုးကြသည်။
မြန်မာဆေးကျမ်း များအလိုအရ အစာကို ကြေစေသည်။
အရောင်အဆင်း ကို ဖြစ်စေသည်။
သွေး ဖောက်ပြန်ခြင်း ၊ နှလုံးနာကျင်ခြင်း ၊ အဆိပ်သင့်ခြင်း ၊ ဆီးအိမ်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း ၊ ရောင်ရမ်းခြင်းတို့ကို ပျောက်စေ၍ အားကြွစေသည်။
အပွင့်များကို ထောပတ် ၊ သကြား ရောစပ်၍ ကြိတ်ပြီး စားပါက ပူလောင်ခြင်း နှင့်ဒူလာသွေးကျရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
အဆိပ်ကို ပြယ်စေသဖြင့် အဆိပ်သင့်သော ရောဂါကုဆေးများ၌ ထည့်သွင်းသုံး၏။
အပွင့်ခြောက်များကို အစာအိမ်မကောင်းခြင်း ၊ ချွေးထွက်လွန်ခြင်း ၊ ချောင်းဆိုး ၊သလိပ်များ ခြင်း စသော ရောဂါများအတွက် အသုံးပြုသည်။
ဝတ်ဆံ ၁။
ကံ့ကော်ဝတ်ဆံကို အလွန်ပြင်းသော အဖျား ၊ဦးခေါင်း သို့ သွေးဝင်သောအနာ ၊ မီးယပ်သွေးလျှံသောအနာ၊ ထိတ်လန့်ရူးသွပ်သော အနာတို့ကို ကုသသော ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ သုံးသည်။
သကြားခဲနှင့် ကံ့ကော်ဝတ်ဆံ ရောကြိတ်၍ ဆီဦးနှင့် တေပြီးသုံးဆောင်ပါက ခြေပူခြေကွဲ ၊ ဒူလာသွေးကျရောဂါ ပျောက်၏။
မီးယပ်သွေးဆေးဖော်စပ်ရာတွင်လည်း ထည့်သွင်း အသုံးပြု၏။
အရေပြားပေါ်တွင်ပေါက်သော အပူဖုများ၊ ယားနာများကို သနပ်ခါးနှင့် ကြိတ်၍ သွေးလိမ်းပါက အနာများကို ပျောက်၏။
အမြစ်နှင့် အခေါက် ၁။
အမြစ်နှင့် အခေါက်ကို အားဆေးအဖြစ် အသုံးပြု၏။
အစေ့ဆီ ၁။
အစေ့မှရသော အဆီကို အဆစ်အမျက်ရောင် ရောဂါ၊ ဝဲ ၊ ယားနာ စသောရောဂါများ ပျောက်ကင်း စေရန် လိမ်းဆေးအဖြစ် အသုံးပြု၏။
အနာများ ပုပ်ညှီက ၎င်းအဆီကို လိမ်းပေးရ၏။
http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=60 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ။
အရွက် (Gardenia coronaria) ရင်ခတ်ပင်ကား အမြင့်ပေ လေးငါးဆယ်၊ လုံးပတ် လေးပေရှိသစ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ သွေ့ခြောက်သောလွင်ပြင်သစ်တောများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ရင်ခတ်ကြီး၊ ရင်ခတ်လေးဟု နှစ်မျိုးရှိသည်။
ရင်ခတ်ပင်သည် ရူဗီအေစီအီးမျိုးရင်း(Rubiaceae)တွင် ပါဝင်သော သစ်ပင်အလတ်မျိုး ဖြစ်၍ ရင်ခတ်ကြီးနှင့် ရင်ခတ်ကလေးဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
ရင်ခတ်ကြီးကို ရုက္ခဗေဒအလိုအရ ဂါဒီနီယာ ကိုရိုနေရီယာ(Gardenia coronaria)ဟု ခေါ်သည်။
အပင်မှာ အရွက်အလတ်စား ဖြစ်ပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ သွေ့ခြောက်သည့်လွင်ပြင် သစ်တော များတွင် အတော်များများ ပေါက်ရောက်သည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
အမြင့်ပေ ၄ဝ မှ ၅ဝ အထိ ရှိနိုင်ကြ၍ လုံးပတ် လေးပေအထိ ရှိနိုင်သည်။
များသောအားဖြင့် အကိုင်းအခက်များသောအပင်မျိုး ဖြစ်၏။
ရင်ခတ်ပင်၏အသားမှာ ကျစ်လျစ်မာကျော၍ အရောင် မှာ အညိုဖျော့ ဖြစ်သည်။
အသားသေအောင် ပြုလုပ်ရာတွင် ဂရုစိုက်ရသည်။
ရင်ခတ်သားကို ဘီးနှင့်အရုပ်တုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။
ရင်ခတ်ကလေး၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဂါဒီနီယာအော့ဗတူဆီဖိုလီယာ(Gardenia obtusifolia) ဖြစ်သည်။
ရင်ခတ်ကြီးနှင့် အလားတူ အပင်မျိုး ဖြစ်၍ ရင်ခတ်ကြီးပေါက်ရောက်သည့် သစ်တောများတွင်ပင် ပေါက်ရောက်လေသည်။
ရင်ခတ်ကလေးသည် အမြင့်ပေ ၂ဝ ကျော်ခဲ့လေသည်။
လန်ဒန်မျက်လုံး (London Eye) သို့မဟုတ် ထောင်ပြည့်နှစ် ချားရဟတ် (Millennium Wheel) သည် ၁၃၅ မီတာ (၄၄၃ ပေ) မြင့်သည့် ချားရဟတ်ကြီးဖြစ်ပြီး လန်ဒန်မြို့ သိန်းမြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ယင်းချားရဟတ်သည် ဥရောပတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ယူကေတွင် လူသိအများဆုံး လည်ပတ်စရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်ကာ နှစ်စဉ် လူပေါင်း ၃.၅ သန်းခန့် သွားရောက် လည်ပတ်ကြသည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ချိန်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ၁၆၀ မီတာ (၅၂၅ ပေ) မြင့်သည့် တရုတ်ပြည်ရှိ နန်ချန်းစတား (Star of Nanchang) က လည်းကောင်း ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံမှ ၁၆၅ မီတာ (၅၄၁ ပေ) မြင့်သည့် စင်ကာပူ ဖလိုင်ယာ (Singapore Flyer) ကလည်းကောင်း ကျော်တက်ကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်လာသည်။
စင်ကာပူ ဖလိုင်ယာ (Singapore Flyer) သည် လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်မားဆုံးသော ရှုခင်းသာ ချားရဟတ်ကြီးဖြစ်သည်။
World's biggest observation wheel set to spin in Singapore AFP ၎င်းသည် ၄၂ ထပ်တိုက် နီးပါးခန့်မြင့်ပြီး အမြင့်မှာ ၁၆၅ မီတာ (၅၄၁ ပေ) ရှိကာ တရုတ်ပြည်ရှိ နန်ချန်းစတားထက် ၅ မီတာ (၁၆ ပေ)၊ ယူကေရှိ လန်ဒန်မျက်လုံးထက် ၃၀ မီတာ (၉၈ ပေ) ပိုမြင့်သည်။
thumb|ဗဲလဖတ်မြို့မြင်ကွင်းများ ဗဲလဖတ်မြို့(အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်: Belfast, အိုင်းရစ်ဘာသာဖြင့်: Béal Feirste, အဓိပ္ပာယ်မှာ: သဲမြစ်ဝ)သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တဒေသဖြစ်သော မြောက်ပိုင်း အိုင်ယာလန်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
အားစတားပြည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၊ အန်ထရင်း ကောင်တီအတွင်း၌ တည်ရှိ၍ ဗဲလဖတ်လော့ခေါ် ပင်လယ်လက်ကြားထဲသို့ လက်ဂန်မြစ်စီးဝင်ရာ မြစ်ဝ၌ တည်ရှိလေသည်။
မြောက်အိုင်ယာလန်၏ လူဦးရေ အများဆုံး၊ စက်မှုလက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ်ဆုံး မြို့ကြီးဖြစ်သည်။
ဗဲလဖတ်မြို့သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ အကောင်းဆုံးသော သင်္ဘောဆိပ်တစ်ခုရှိသော မြို့လည်းဖြစ်သည်။
ဗဲလဖတ်မြို့တွင် လူဦးရေ ၂၆၇, ၅၀၀ ခန့်ရှိသည်။
သမိုင်း ၁၆၃၆ ခုနှစ်က စကော့လူမျိုး ပရက်ဇဗီတီးရီးယန်း ဂိုဏ်းသားတစ်စုသည် အမေရိကတိုက်သို့ သွားရန် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောတစင်းကို ဗဲလဖတ်၌ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
နောင်အနှစ်တရာခန့်ကြာလျှင် ဗဲလဖတ်၌ သင်္ဘောကျင်းကြီးများ ရှိလာ၍၊ ယခုအခါ အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကတိုက်ကို ကူးလူး သွားလာနေသော သင်္ဘောကြီးများစွာတို့သည် ဗဲလဖတ်သင်္ဘောကျင်းထွက်များ ဖြစ်၍ ဗဲလဖတ်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ သင်္ဘောတည် လုပ်ငန်း ကြီးကျယ်လှသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်လေသည်။
ယင်းသို့သော မြို့ကြီး ပြကြီးဖြစ်လာသည့်ဗဲလဖတ်သည် ရှေးအခါက သာမညတံငါရွာကလေးတရွာမျှသာ ဖြစ်သည်။
၁၆၄၁ ခုနှစ် အိုင်းရစ်သူပုန်အရေး ပေါ်ပြီးနောက်တွင် မြို့ရိုးခံတပ်နှင့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာ၍ ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်။
ဟျူးဂျနိုးများ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာကြသောအခါ ဗဲလဖတ်မြို့၌ အမြောက်အမြားလာရောက် အခြေစိုက်ကြသည်။
ယင်းတို့သည် စက်ရက်ကန်းအသုံးပြုသော လင်နင်ပိတ်ချောစက်ရုံများ တည်ထောင်ရာ၌ ကူညီအားပေးကြသည်။
ထို့ကြောင့် ၁၈ ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဗဲလဖတ်မြို့သည် ပို၍စည်ကား ဝပြောလာသည်။
စတောမောင့်ရှိ ပါလီမန်အဆောက်အဦး။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး မြောက်ပိုင်း အိုင်ယာလန်အစည်းအဝေးအတွက် ရည်ရွယ်သည်။
စီးပွားရေး အိုင်းရစ်လင်နင် ပိတ်ချောလုပ်ငန်း၏ အချက်အချာမြို့ကြီးဖြစ်လာသည်။
ယခုအခါ ယင်းအထည်လုပ်ငန်းသည် ဗဲလဖတ်မြို့၏ ဒုတိယအရေးပါသော လုပ်ငန်း ဖြစ်လာပြီးဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဗဲလဖတ်မြို့မှ ကြိုးလုပ်ငန်း၊ ဆေးလိပ်ဆေးလုပ်ငန်းတို့သည်လည်း ဗြိတိသျှကျွန်းစုတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
စက်ကိရိယာ၊ ချုပ်ပြီးအဝတ်အထည်၊ လေယာဉ်ပျံနှင့် ဓာတုဗေဒ ဆေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဗဲလဖတ်မြို့၌ လုပ်ကိုင်ကြ၍၊ အရက်ချက်စက်၊ ဂျုံစက်၊ သားရေနယ်စက်များလည်း ရှိလေသည်။
ဗဲလဖတ်မြို့သည် လှပသော မြို့မဟုတ်ချေ။
သို့သော် မြို့အနေအထား အကွက်ကျ၍ စနစ်တကျ ရှိသည်။
ဘုရင်မတက္ကသိုလ်၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများနှင့် အစိုးရရုံးကြီးများ စသော လှပခန့်ညားသည့် အဆောက်အအုံကြီးများလည်း ရှိလေသည်။
မြို့သူမြို့သားတို့သည် များသောအားဖြင့် စကော့-အိုင်းရစ် အဆက်အနွယ်များဖြစ်၍ ပရိုတက်စတန့်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရအား သံယောဇဉ်ကြီးမား၍ ယုံကြည်အားထားကာ၊ ဟုမ္မရူးအုပ်ချုပ်ရေး တိုက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တွန်းလှန်ခဲ့သော အချက်အချာမြို့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရ အအုပ်အချုပ် လက်အောက်တွင်ပင်ရှိနေသော မြောက်ပိုင်း အိုင်ယာလန်၏ မြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗဲလဖတ်မြို့သည် အရေးပါသော ရေတပ်စခန်းမြို့ဖြစ်ခဲ့သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်က ဂျာမန်လေတပ်၏ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲခြင်းကို ခံရ၍ ရပ်ကွက်အားလုံးတွင်ပင် အပျက်အစီး ရှိခဲ့သည်။
အမေရိကန်မှ ပို့သော ရိက္ခာများ၊ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို ဗဲလဖတ်မြို့မှတဆင့် မဟာမိတ်တပ်များသို့ တင်ပိုခဲ့ရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊အပိုင်း-က၊ အတွဲ-၈။
တောင်ဖီလာဆရာတော် (အရှင်ဥပါလိ)(မြန်မာ ၉၄၀ - ၁၀၁၂)သည် ညောင်ရမ်း ၃ ဆက်မြောက်ဖြစ်သော သာလွန်မင်းတရားကြီး ကိုးကွယ်သည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။
၉၄၀ ပြည့်နှစ်၌ စလင်းမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။
နံတော် ကြာသပတေးသားတည်း။
၁၂၁၃ ခုနှစ်တွင်ပြုစုသော မင်းလှသီရိသီဟသူ၏ ဆရာတော်များစာရင်းအရ တောင်ဖီလာဆရာတော်မှာ ၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသော ဆီးတောဆရာတော် ဝင်စားသောပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် ရှင်ပြု၍ စာသင်ရာ၊ သာမဏေအမည်မှာ မုနိန္ဒာဃောသ ဖြစ်၏။
ငါးဆူဒါယကာ၏ သားတော် သတိုးဓမ္မရာဇာခံ မင်းကြီးနှောင်းပင့်၍ ပြည်မြို့သို့ရောက်လျှင် မင်းကြီးနှောင်းကိုးကွယ်သော အရှင်အဘိသင်္ကေတသာရ ထံတွင် ဆည်းကပ်၍ စာပေပိဋကတ် သင်ကြားသည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဝေဿန္တရာပျို့ကို စပ်ဆိုစီရင်ရာ လောကဓမ္မ ပြည့်စုံလှသောကြောင့် သာမဏေကျော်ဟု ထင်ရှား လာလေသည်။
၉၅၉ ခု ရန်နိုင်မှူးမင်းဖြစ်သည့်နှစ်၊ အသက် ၂၀ ပြည့်လျှင် အရှင်အဘိသသင်္ကေတသာရအထံ၌ ရန်နိုင်မှူးက ဒါယကာ ပြု၍ ပဉ္စင်းခံသည်။
ပဉ္စင်းဖြစ်လျှင် သာမဏေကျော်သည် ကျမ်းဂန်အရာ၌ လိမ္မာလှသောကြောင့် ပဉ္စင်းကျော်ဟု ထင်ရှားကျော်စော လေသည်။
ပြည်မြို့ကို အစွဲပြု၍ ပြည်ပဉ္စင်းကျော်ဟုလည်း တွင်၏။
ထို့နောက် စလင်းမြို့သို့ ကြွတော်မူ၍ မြို့အရှေ့မျက်နှာ ဦးရီးတော် မဟာထေရ်ကျောင်း၌ ဥပါလိဟူသော အမည်ကိုခံ၍ နေတော်မူသည်။
ရဟန်းဝါ ဆယ်ဝါရှိသောအခါ ပြည်မြို့သို့ ပြန်လည်ကြွတော်မူ၍ မူလဆရာအထံ၌ပင် နေတော်မူသည်။
၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် ပြည်မြို့ကို လုပ်ကြံပြီးသောအခါ ပြည်ပဉ္စင်းကျော်ကို အင်းဝမြို့သို့ ပင့်ဆောင်၍ ကိုးကွယ်လေသည်။
'ငါပြည်ကို လုပ်ကြံသည်ကား ရှင်တဆူလူတယောက်သာရသည်' ဟု အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရား မိန့်ဆိုကြောင်းကို ယခုတိုင် လူတို့ ပြောဆိုကြသည်။
ရှင်တဆူဆိုသည်မှာ တောင်ဖီလာဆရာတော် ဖြစ်အံ့သော ပြည်ပဉ္စင်းကျော်ပင်တည်း။
ပြည်ပဉ္စင်းကျော်သည်လည်း အင်းဝမြို့တွင် မဟာမုနိအရံအတွင်း သုဓမ္မာစရပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။
ထိုအခါ သာသနာပိုင် ဆရာတော်ဖြစ်သော လေးထပ်ကျောင်း မဟာသံဃနာထ ဆရာတော်သည် ပြည်ပဉ္စင်းကျော်အား စာပေကျမ်းဂန် တတ်မြောက်လှသည် ဖြစ်၍ အလွန်နှစ်သက်တော်မူသည်။
ထိုအချိန်တွင် အင်းဝမြို့၌ အရှင်အရိယာလင်္ကာရသည်လည်း ကျမ်းဂန် အလွန်တတ်သည်ဖြစ်၍ အဝပဉ္စင်းကျော်ဟု ကျော်စောထင်ရှားသည်။
ပြည်ပဉ္စင်းကျော်ရောက်လာကြောင်းကို အင်းဝပဉ္စင်းကျော်ကြားလျှင် အလွန်တွေ့လို မြင်လိုလှ၍ သိက္ခာဝါ အသက်အရွယ် မည်မျှ ရှိကြောင်းကို ဂါထာဗန္ဓဖွဲ့၍ ဖြေ၏။
ဤအကြောင်းကို အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး ကြားတော်မူလျှင် ပဉ္စင်းကျော်နှစ်ပါးနှင့် အခြား ကျမ်းဂန်တတ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လေးထပ်ကျောင်းတော်၌ စာပေကျမ်းဂန်ဆွေးနွေးတော်မူကြပါဟု ပင့်လျှောက်တော်မူလေ၏။
ထို့ကြောင့် ကျောင်းတော်၌ ဆရာတော်ကြီး၏ ရှေ့တွင်ပဉ္စင်းကျော်နှစ်ပါးသည် ကျမ်းဂန်တို့ကို ဆွေးနွေးကြရာ လေးထပ်ဆရာတော်ကြီးက 'ဂန္ထန္တရနှင့် စပ်သည်ကို ပြည်ပဉ္စင်းကျော်ကိုမေးလျှင် ဝါးခွဲသကဲ့သို့ ရှိပေသည်။
ဝိဂြိုဟ်ဝစနတ္ထနှင့် စပ်သည်ကို အဝပဉ္စင်းကျော်ကို မေးလျှင် မိုးသေးမိုးဖွဲကျသကဲ့သို့ ရှိပေသည်' ဟု ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ပါး၏ သတ္တိအထူးကို ဆိုစမှတ်ပြုတော်မူသည်။
၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အင်းဝမြို့၌ သာလွန်မင်းတရားကြီး အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက်သောအခါ ပြည်ပဉ္စင်းကျော်ကို တိပိဋကလင်္ကာရ၊ အဝပဉ္စင်းကျော်ကို အရိယာလင်္ကာရဟူ၍ ဘွဲ့တံဆိပ် အပ်နှင်းလေသည်။
ထိုအခါ ဟံသာဝတီ ပဲခူးတွင် မွန်မှူးမတ်ရဟန်းရှင်လူတို့က မြန်မာရဟန်းများ စာပေကျမ်းဂန်ကို မတတ်မသိဟုဆိုလေသည်ကို သာလွန်မင်းတရားကြီးကြားတော်မူ၍ လေးထပ်ဆရာတော်အား လျှောက်ထားလေရာ လေးထပ်ဆရာတော်လည်း တိပိဋကာလင်္ကာရကို နောက်ပါရဟန်းများနှင့်တကွ ပဲခူးသို့စေလွှတ်တော်မူ၏။
ပဲခူးတွင် ရွှေမောဓောဘုရားအရှေ့ဘက် တဲကျောင်း၌ သီတင်းသုံး၍ စာပေကျမ်းဂန်တို့ကို ပို့ချရ၏။
ရွှေမောဓောသုဓမ္မာဇရပ်တွင် ကျမ်းဂန်တတ်ကုန်သော မွန်ဆရာတို့နှင့် ကျမ်းဂန်ဆွေးနွေးရာ မွန်မှူးမတ်ရဟန်းရှင်လူတို့လည်း မြန်မာရဟန်းတို့ အစွမ်းသတ္တိကို ထင်ရှားသိကြကုန်သည်။
၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အရှင်တိပိဋကာလင်္ကာရပုဂ္ဂိုလ်လည်း ပဲခူးမှပြန်ခဲ့၍ မင်းရဲကျော်စွာဆောက်လုပ်သော စစ်ကိုင်းမြစ်နားလေးထပ် ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးလေသည်။
ဤအတွင်းတွင် အရှင်တိပိဋကလင်္ကာရသည် စက်တော်ရာသို့ ကြွတော်မူ၍ တောချုံဖုံးအုပ်နေသော စက်တော်ရာနှစ်ဆူကို ရှာဖွေရာ တွေ့ရှိတော်မူလေသည်။
ဤသည်မှစ၍ လူဒါယကာတို့သည် စက်တော်ရာဒေသသို့ လူသူအပေါက်အရောက် လွယ်ကူစေရန် ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းကြလေသည်။
ရှင်တိပိဋကလင်္ကာရသည် စက်တော်ရာမှအပြန်တွင် ပုခန်းကြီးရွှေဥမင်ဆရာတော် အရှင်ဇမ္ဗုဓဇထံ ဝင်တော်မူသည်။
ရွှေဥမင်ဆရာတော် ကား အလုပ်အကျွေးလူသူတော် တယောက်နှင့်သာ ခေါင်းခေါင်းပါးပါး နေတော်မူသည်။
ထိုအခါ ပရိသတ်နောက်ပါအများနှင့် မင်းဆရာ အရှင်တိပိဋကလင်္ကာရရောက်လာသည်ကို ဝတ်ပြုရန်မရှိ၍ သုံးတော်မူအပ်သော ဓမ္မခဏ်ကိုခါ၍ နေရာခင်းပေးသည်။
အရှင်တိပိဋက လင်္ကာရ သည် ပရိသတ်ခြွေရံနည်းပါးလှ၍ ကြောက်တော်မမူလောဟု မေးတော်မူလျှင် ရွှေဥမင်ဆရာတော်က ကြောက်၍ပင် ပရိသတ်အနည်းနှင့် နေပါသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။
ဤတွင် အရှင်တိပိဋကလင်္ကာရသည် ရွှေဥမင်ဆရာတော်အား သင်္ကန်း၊ ဒုကုဋ်စသော လှူဖွယ် အသီးသီးတို့ကို ကပ်လှူရာ လှူတိုင်းလှူတိုင်း ရွှေဥမင်ဆရာတော်က ရွှေစည်းခုံအား လှူပါ၏ ဆို၍ ချထားလေသည်။
ရွှေဥမင်ဆရာတော်ကား ရဟန်း အဖြစ်ကိုရပါလျှက် မင်းဆရာပြုနေခြင်းသည် အကျိုးမရှိကြောင်း ပြလို၍ ဤသို့ဆိုသတည်း။
ထို့နောက် အရှင်တိပိဋကလင်္ကာရက ရွှေဥမင်ဆရာတော်အား မည်သည့်ကျမ်းများကို ပြုစုနေကြောင်း မေးမြန်းရာ ရွှေဥမင်ဆရာတော်က ဝိနည်းပါဠိတော်ငါးကျမ်း နိသျကို စီရင်ပြီးစီးကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။
မင်းဆရာပုဂ္ဂိုလ်ကျော်လည်း ရွှေဥမင်ဆရာတော်နိသျ၏ ကျမ်းပြုသက္ကရာဇ်ကို ကြည့်၍ ရွှေဥမင်ဆရာတော်၏ နိသျက သက္ကရာဇ်ဦးသောကြောင့် မိမိစီရင်ပြီးသား နိသျကို ဌာပနာသွင်း၍ စေတီတည်သည်ဟု အတ္ထုပ္ပတ္တိကထာ ၌ ဆိုသည်။
အချို့စာတမ်းတို့၌ကား မင်းဆရာသည် ရွှေဥမင်ဆရာတော်၏နိသျက သက္ကရာဇ်ဦးသောကြောင့် မိမိစီရင်သော နိသျကို ယှဉ်ကြည့်၍ နိသျနှစ်စောင်ကြောင့် နှစ်နည်းရှိသဖြင့် ဘုရားနှစ်ဆူပြိုင်၍ ပွင့်သော် သူ့ဘုရားသာသည်၊ ငါ့ဘုရားသာသည်ဟု အငြင်းအခုံဖြစ်ကြ၍ အကျိုးမရှိလေ သကဲ့သို့ ဖြစ်တော့မည်ဟု ဆင်ခြင်၍ မိမိစီရင်အပ်သော နိသျကို စေတီယင်ပြင်မှာ မီးပူဇော်သည်ဟု ဆိုသည်။
အရှင်တိပိဋကလင်္ကာရပြန်လျှင် အလုပ်အကျွေးသူတော်သည် ရွှေဥမင်ဆရာတော်အား 'အရှင်ဘုရား၊ သူသဒ္ဓါ၍ လှူအပ်သောပစ္စည်းကို မိမိမသုံးဆောင်ဘဲ သူတပါးအား ပေးသည်မှာ သူ့သဒ္ဓါကို ဖျက်သည်မမည်ပါလော' ဟု မေး၏။
ရွှေဥမင်ဆရာတော်လည်း သူတပါး၏ သဒ္ဓါကို ဖျက်ခြင်းမဟုတ် မင်းဆရာကို ဆုံးမလိုက်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ မင်းဆရာသည် အပြန်တွင် စစ်ကိုင်းမြစ်နားလေးထပ်ကျောင်းသို့ ဝင်ဝံ့ပေတော့မည်မဟုတ်၊ ဝင်ဝံ့ပေလျှင် လောကဝယ် အလွန့် ယောက်ျားတည်းဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဤသို့ မိန့်တော်မူသည့်အတိုင်းပင် အရှင်တိပိဋကာလင်္ကာရသည် စစ်ကိုင်းသို့ရောက်လျှင် လေးထပ်ကျောင်းသို့ မဝင်ဘဲ မင်းဝံတောင်ရိုး အရှေ့ချောက်ကြား၌ တောဝင်တော်မူလေသည်။
ဤသို့ တောဝင်သည်ကား ၁၀၀၀ ပြည့်နှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့ သက်တော် ၆၀ ပြည့်သောအခါတည်း။
ဤအကြောင်းကိုကြားလျှင် သာလွန်မင်းတရားနှင့် ညီတော်စလင်းစား မင်းရဲကျော်စွာတို့သည် ဆရာတော်ကို သူ့ထက်ငါဦးရှာကြလေသည်။
စလင်းစားသည် ဆရာတော်အား အလျင်တွေ့သဖြင့် တောင်ဖီလာချောင်၌ ဇေတဝန်ရွှေကျောင်းဆောက်၍ လှူသည်။
သာလွန်မင်းတရားကြီးကား မဟာတိပိဋကလင်္ကာရဟူသော တံဆိပ်တော်ကို လှူတော်မူသည်။
ထိုအခါမှစ၍ တောင်ဖီလာ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်ဟု တွင်ပြန်လေသည်။
သာလွန်မင်းတရားကြီးသည် မိမိဆရာ တောင်ဖီလာပုဂ္ဂိုလ်ကျော်၏ သီလသမာဓိကို အထူးထင်ရှားစေလိုသော စေတနာဖြင့် နန်းတွင်းသူ တဦးကို ဆရာတော်ကျောင်းသို့ ဝင်စေပြီးလျှင် ဆရာတော်အား ဖြားယောင်းစေ၏။
သို့သော် ဆရာတော်သည် မာတုဂါမက တစ်ညလုံးဖြားယောင်းပါသော်လည်း သိက္ခာပုဒ်ကို ထိန်းသိမ်း၍ တစ်ညလုံး မအိပ်စက်ဘဲ ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံတို့၌ အာရုံမပြုမူ၍ ဓားမဖြင့် ခြေသလုံးသားကို လှီးပြီးလျှင် ထိုမှဖြစ်လာသော ဒုက္ခဝေဒနာကိုသာ ခံစားလျက် တရားမလွတ် မချွတ်မယွင်း မိုးလင်းအောင် နေတော်မူသည်။
သို့သော်နံနက်၌ ဆရာတော်ဘုရားသည် ခရီးသွားမိန်းမနှင့် ညကမှားယွင်းလေသည်ဟု အင်းဝမြို့တမြို့လုံး၌ ကောလဟလဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ဆရာတော်ဘုရားသည် သူ၏ခြေသလုံးသားကို လှီးသောဓားမကို သက်သေထူ၍ အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ရေကန်တွင် မျှောလေရာ ထိုဓားမသည် ရေ၌ကူးလေသည်ဟု ဆိုရိုးကားရှိ၏။
ဤအကြောင်းကို ရည်၍လည်း ဓားမကူးဆရာတော်ဟု တွင်သည်။
ရှင်ဖြစ်လျှင် သာမဏေကျော်၊ ရဟန်းဖြစ်လျှင် ပဉ္စင်းကျော်၊ တံဆိပ်ရလျှင် တိပိဋကာလင်္ကာရအကျော်၊ တောဝင်လျှင်တောင်ဖီလာ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်ဟု အကျော်လေးပါးဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သော ဆရာတော်ကြီးသည် ၁၀၁၂ ခုနှစ် သက်တော် ၇၂ နှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူလေသည်။
ထိုဆရာတော်ဘုရားကြီးကား အဋ္ဌသာလိနီကျမ်းဦးဂါထာ ၂၀ အဖွင့်ကျမ်းရိုး ဝီသတိဝဏ္ဏနာကျမ်းကိုလည်းကောင်း၊ မင်းရဲကျော်စွာ တောင်းပန်သောကြောင့် ယသဝဍ္ဎနဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း၊ တောင်ဖီလာကျောင်း၌ သီတင်းသုံးစဉ် ဝိနယာလင်္ကာရဋီကာကိုလည်းကောင်း၊ သာလွန်မင်းတရားမေးသည်ကို ဖြေရာဖြစ်သော အမေးတော်ပုံအဖြေလည်းကောင်း၊ ဓာတုကထာအကောက်၊ ယမိုက်အကောင်၊ ပဋ္ဌာန်းအကောက်ကျမ်း တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မနုသာရဓမ္မသတ်၊ ရွှေမျဉ်းဓမ္မသတ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ကွန်ခြာဓာတ်ကျမ်း၊ ကွန်ခြာကျမ်း၊ ကမ္မဇရုပ်ကျမ်းတို့ကို လည်းကောင်း ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လက်ထက်တွင် နေပြည်တော်၌ ကျောက်ရောဂါ ကျရောက်သည်နှင့် ဆရာတော်ဘုရားသည် ကျောက်ရောဂါကျမ်းတစောင်ကိုလည်း စီရင်ခဲ့သည်ဟု အမှတ်အသား ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း - အတွဲ ၅ အပိုင်း (က) ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ ဆရာတော် ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည် − ၁။
ဝေဿန္တရာပျို့ဟောင်း (၉၅၄)၊ ၂။
မာတိကာအကောက်၊ ၃။
ယသဝဍ္ဎနဝတ္ထု၊ ၄။
သမ္ပန္နဓာတ်ကျမ်း၊ ၅။
ကမ္မဇရုပ်ကျမ်း၊ ၆။
ကွန်ခြာဓာတ်ကျမ်း၊ ၇။
အဋ္ဌဓာတုကိန်း၊ ၈။
မဟာနာရီဓာတ်ကျမ်း၊ ၉။
ဝိနည်းငါးကျမ်းပါဠိတော်နိသျ၊ ၁၀။
ရာဇိန္ဒရာဇနာမာဘိဓေယျဝိသောဓနီ၊ ၁၁။
လောကဝိဒူကျမ်း၊ ၁၂။
ဝီသတိဝဏ္ဏနာ၊ ၁၃။
ဓာတုဝိတ္ထာရကျမ်း၊ ၁၄။
ဝိနယာလင်္ကာရဋီကာ၊ ၁၅။
အဓိမာသ်ဋီကာ၊ ၁၆။
ဓာတုကထာပါဠိတော်နိသျ၊ ၁၇။
ကထိနဝိနိစ္ဆယကျမ်း၊ ၁၈။
ယမိုက်အကောက်၊ ၁၉။
ပဋ္ဌာန်းအကောက်၊ ၂၀။
မနုသာရဓမ္မသတ်၊ ၂၁။
ရွှေမျဉ်းဓမ္မသတ်၊ ၂၂။
အမေးတော်ပုံအဖြေ၊ ၂၃။
ရတုများ။
မိုးမခပင် နေရာဒေသ မရွေးပေါက်ရောက်ပြီး ကိုင်းမှဖြတ်၍ စိုစွတ်သောမြေတွင် ထိုးထားပါက ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အမြစ်ထွက်လာသည်။
အကြောင်းအရာ Young male catkin မျိုးကွဲ Knotted willow and woodpile in the Bourgoyen-Ossemeersen, Ghent, Belgium thumb|Berlin Britzer Garten coppiced willow tree in the spring of March 2018 ကိုးကား Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ။
မြန်မာ ဗေဒင်ပညာရပ်တွင် ဇာတာသည် အရေးပါလှပေသည်။
ဇာတာသည် လူတစ်ယောက် မွေးသော အချိန် ( နာရီ မိနစ် )၊ နေရာ ပေါ်မူတည်ပြီး ရှေ့ဖြစ်မည့် ကံတရား အကြောင်းကို တွက်ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။
လူတစ်ယောက်သည် ဇာတာ ဖွဲ့ထားပြီး ထိုဇာတာ ပေါ်မူတည်၍ မိမိ၏ ကံအခြေအနေကို သိရှိနိုင်သည်။
ဇာတာဟူသည် ဂြိုဟ်သွား ဂြိုဟ်လာ ပြက္ခဒိန် ကို ကြည့်ကာ ဗေဒင် ဟောခြင်း ပညာရပ်လည်း ဖြစ်သည်။