kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၀၈) - ကုမ္ဘကာရဇာတ် မင်း ၄ ဦးတို့ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းနှင့် အိုးထိန်းသည် လင်မယား ရဟန်းပြု၍ တောထွက်ခြင်း အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဆွေမျိုးအတွက် ကျင့်ကြံလျက် နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်သား အမျိုးသား ရဟန်းငါးရာတို့သည် ညဥ့်သန်းခေါင်းယံအခါ ကာမဝိတတ်ကို ကြံစည်လျက် ကိလေသာ နှိပ်စက်ကုန်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူ၍ အာနန္ဒာကို ခေါ်ပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို စည်းဝေးစေ၍ “ရဟန်းတို့ … ကိလေသာ အလိုသို့ မလိုက်သင့်၊ ကိလေသာ ပွားသည်ရှိသော် ပျက်စီးတတ်၏၊ ရဟန်းမည်သည် အနည်းငယ်သော ကိလေသာကိုပင် နှိပ်စက်အပ်၏၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် အနည်းငယ်သော အာရုံကို မြင်ကုန်၍ ကိုယ်တွင်း၌ ရှိသော ကိလေသာကို နှိပ်စက်ကာ ပစ္စေကဗောဒိဉာဏ်ကို ဖြစ်စေဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု အသီးများလှ ပျက်စီးရ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဗာရာဧသီမြို့တံခါးရွာတွင် အိုးထိန်းသည် အမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် ပစ္စည်းဥစ္စာကို ဖြစ်စေ၍ အိမ်ထောင်ပြုလျက် အိုးထိန်းသည် အမှုဖြင့် အသက်မွေး၍ သား တစ်ယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက်ကို ရလေ၏။
ထိုအခါ ကလိင်္ဂတိုင်း ဒန္တပုရမြို့၌ ကရဏ္ဍကမင်းသည် အခြံအရံများစွာဖြင့် ဥယျာဉ်တော်သို့ သွားသည်ရှိသော် ဥယျာဉ်တံခါးဝယ် အသီးမှည့်သော သရက်ပင်ကိုမြင်လျှင် ဆင်ပေါ်မှ သရက်သီး တစ်ိုင်ကို ဆွန်ခူးကာ မင်္ဂလာကျောက်ဖျာ၌ သုံးဆောင်၏။
မှူး၊ မတ်၊ ပုဏ္ဏား စသော သူတို့လည်း မင်းကြီးသည် ဦးဦးဖျားဖျား သုံးဆောင်ပြီးပြီဟု သရက်သီးတို့ကို ပစ်ခတ်ဆွတ်ခူး၍ စားသောက်ကြကုန်၏။
သရက်ပင်သည် အကိုင်းအခက်တို့ ကျိုးပဲ့ကာ စနောင့်စနင်းဖြစ်လျက်နေ၏။
ခြံရံများလှ သံဝေရ မင်းကြီးလည်း တစ်နေ့ပတ်လုံး ဥယျာဉ်ကစားပြီးလျှင် ညချမ်းအခါ ဥယျာဉ်တော်မှ ထွက်သည်ရှိသော် အကိုင်းအခက် စနောင့်စနင်းဖြစ်၍ မတင့်တယ်သော သရက်ပင်ကိုမြင်လျှင် သရက်ပင်ရင်း၌ ရပ်လျက် ဤသရက်ပင်ကား နံနက်အခါက အကိုင်းအခက် အရွက်အသီးနှင့် ပြည့်စုံလျက် တင့်တယ်လှသည်၊ ယခုအခါ အကိုင်းအခက်တို့ စနောင့်စနင်း ဖြစ်လျက် မတင့်တယ်ဟု ကြံစည်၍ အရပ်တစ်ပါးသို့ ကြည့်ပြန်လျှင် အသီးမရှိသော သရက်ပင်ကို မြင်ပြန်၍ ဤသရက်ပင်ကား အသီးမရှိ၍ မပျက်စီး၊ အကိုင်းအခက် အရွက်နှင့် ပြည့်စုံလျက် ပတ္တမြားတောင်းကဲ့သို့ တင့်တယ်စွာ တည်ပေ၏၊ ဤသရက်ပင်ကား အသီးရှိ၍ ပျက်စီးရပေ၏၊ လူ့အဖြစ်သည် အသီးရှိသော သရက်ပင်နှင့် တူ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်သည် အသီးမရှိသော သရက်ပင်နှင့် တူ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်သည် အသီးမရှိသော သရက်ပင်နှင့် တူ၏၊ ဥစ္စာရှိသူအား ဘေးရှိ၏၊ ဥစ္စာမရှိသူအား ဘေးမရှိ၊ ငါလည်း အသီးမရှိသော သရက်ပင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရာ၏ ဟု အသီးရှိသော သရက်ပင်ကို အာရုံပြုကာ ဝိပဿနာကို ပွားလတ်သော် ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်ကိုရ၍ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်လေ၏။
ထီးနန်းစွန့်ငြား ဟိမဝန္တာသွား ထိုအခါ အမတ်တို့သည် သရက်ပင်၌ ရပ်နေသော မင်းကြီးကို “အရှင်မင်းကြီး … ရပ်နေသည်မှာ ကြာမြင့်ပြီ” ဟု မေး၏။
“အမတ်တို့ … ငါ မင်း မဟုတ်ပြီ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတည်း” ဟု ပြော၏။
“အရှင်မင်းကြီး … ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကား အရှင်မင်းကဲ့သို့ မဟုတ်ကုန်” ဟု ပြော၏။
“အမတ်တို့ … အဘယ်သို့သဘော ရှိကုန်သနည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင်မင်းကြီး … ဆံ မုတ်ဆိတ် မရှိ၊ ဖန်ရည်စွန်းသော အဝတ်ကို ဝတ်ကုန်၏” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။
ထိုခဏ၌ ပင် မင်းကြီးသည် လက်ဖြင့် ဦးခေါင်းကို သုံးသပ်လတ်သော် လူ၏အသွင်ပျောက်လျက် သင်္ကန်းသုံးထည်ကို ဝတ်ရုံကာ သိပတ်၊ ပဲကွပ်၊ အပ်၊ ခါးပန်း၊ ရေစစ်၊ ပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးနှင့်တကွ ဝါခြောက်ဆယ် ရပြီး မထေရ်ကြီးကဲ့သို့ ရဟန်းအသွင် ထင်ရှားဖြစ်လာ၏။
ထိုနောက် ကောင်းကင်၌ ရပ်လျက် လူအများကို အဆုံးအမ ပေးကာ ကောင်းကင် ခရီးဖြင့်ပင် ဟိမဝန္တာ နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
လက်ကောက်သံကြားမှု သံဝေဂပြု ထိုမှတစ်ပါး ဂန္ဓာရတိုင်း တက္ကသိုလ်ပြည်ဝယ် နဂ္ဂဇိမင်းသည် ပြတ်သော ပြာသာဒ် အပြင်ဝယ် လက်တစ်ဖက် တစ်ဖက်၌ ပတ္တမြားလက်ကောက် တစ်ခုစီဝတ်လျက် နံ့သာ သွေးနေသော မိန်းမငယ်တစ်ယောက်ကို မြင်လျှင် ဤလက်ကောက်တို့ကား တစ်ခုစီဖြစ်၍ အချင်းချင်း မိသောကြောင့် မမြည်ကြကုန်ဟု အောက်မေ့လျက် ကြည့်ရှု၍ နေ၏။
ထိုအခိုက် မိန်းမငယ်သည် လက်ယာဘက်မှ လက်ကောက်ကို လက်ဝဲဘက်၌ ဝတ်ကာ နံ့သာသွေးပြန်၏။
ထိုအခါ လက်ဝဲဘက်ရှီ လက်ကောက်သည် အဖော်ရသဖြင့် (ချက်ချက်) အသံကို ပြုလေ၏။
မင်းကြီးသည် လက်ကောက်နှစ်ခုတို့ ထိခိုက်သဖြင့် အချင်းချင်း အသံပြုသည်ကို ကြားလျှင် - ဖြစ်ပျက်ဆင်ခြင် ဗောဓိဉာဏ်မြင် ဤလက်ကောက်တို့ကား တစ်ခုစီ ဝတ်ထားသောအခါ မထိ၊ အသံမပြု၊ အဖော်ကို စွဲ၍ ထိ၏၊ အသံပြု၏။
ထိုအတူ သတ္တဝါတို့လည်း တစ်ယောက်ထီးတည်း နေလျှင် မထိကုန်၊ ရန်မဖြစ်ကုန်။
နှစ်ယောက် သုံးယောက် နေကြလျှင် ထိကုန်၏၊ ရန်ဖြစ်ကုန်၏။
ငါလည်း ဂန္ဓာရတိုင်း၌ နှစ်ပြည်ထောင်သောသူတို့ကို စီရင်ရ၏။
တစ်ခုတည်းသော လက်ကောက်အသွင် သူတစ်ပါးကို မစီရင်တော့ဘဲ မိမိ ကိုယ်ကိုသာ စီရင်၍ နေရန်သင့်၏ဟု နှလုံးသွင်းကာ ထိသော လက်ကောက်ကို အာရုံပြု၍ လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့တင်ကာ ဝိပဿနာကို ပွားလတ်သော် ထိုင်မြဲတိုင်းပင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်၍ လူအများကို အဆုံးအမ ပေးပြီးလျှင် နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
သားတစ်ပမာ ယင်းတဏှာ ထိုမှတစ်ပါး ဝေဒေဟတိုင်း မိဓိလာပြည်ဝယ် နိမိမင်းသည် နံနက်စာ စားပြီးသော် အမတ်ပေါင်း ခြံရံလျက် ဖွင့်ထားသော လေသာပြတင်းပေါက်ဖြင့် ခရီးအကြားကို ကြည့်ရှုလျက်နေ၏။
ထိုအခါ စွန်တစ်ကောင်သည် အမဲဈေးမှ သားတစ်ကိုချီ၍ ပျံသွားရာ လင်းတ စသော ငှက်တို့သည် သားတစ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ခြံရံကုန်လျက် နှုတ်သီးဖြင့်ဆိတ် အတောင်ဖြင့်ခတ် ခြေသည်းဖြင့်ကုပ်၍ လိုက်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ သားတစ်ကိုချီသော စွန်သည် သည်းမခံနိုင်တော့သဖြင့် သားတစ်ကို ချ၍ ပြေး၏။
ငှက်တစ်ကောင် ကောက်၍ ချီပြန်၏။
လိုက်ကြပြန်၏။
ချ၍ ပြေးပြန်၏။
တစ်ကောင် ကောက်၍ ချီပြန်၏။
တဏှာစွန့်ပစ် ဘုရားငယ်ဖြစ် ဤသို့သော အခြင်းအရာကိုမြင်၍ ဤငှက်တို့တွင် သားတစ်ကို ချီသော ငှက်သည် ဆင်းရဲရ၏၊ သားတစ်ကို ပစ်ချသော ငှက်သည် ချမ်းသာ၏။
ထိုအတူ ကာမဂုဏ် ငါးပါးကို ယူသောသူသည် ဆင်းရဲ၏၊ မယူသောသူသည် ချမ်းသာ၏။
ငါ့မှာလည်း တစ်သောင်းခြောက်ထောင်သော မောင်းမတို့ ရှိ၏။
စွန်သည် သားတစ်ကို စွန့်လွှတ်သကဲ့သို့ ငါသည်လည်း ကာမဂုဏ်ငါးကါးကို စွန့်လွှတ်ရန် သင့်သည်ဟု နှလုံးသွင်းကာ ဝိပဿနာကို ပွားလတ်သော် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်၍ လူအများကို အဆုံးအမပေးပြီးလျှင် နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
တဏှာအတွက်ပေ အသက်သေ ထိုမှတစ်ပါး ဥတ္တရပဉ္စလတိုင်း ကပိလမြို့ဝယ် ဒုမ္မုခမင်းသည် နံနက်စာ စားပြီးသော် အမတ်အပေါင်း ခြံရံလျက် လေသာပြတင်းကိုဖွင့်ကာ မင်းရင်ပြင်သို့ ကြည့်ရှုလျက် နေ၏။
ထိုအခိုက် နွားခြံကို ဖွင့်ကုန်၏။
နွားလားဥသဘတို့ ခြံမှထွက်ကာ ကိလေသာ အစွမ်းဖြင့် နွားမတစ်ကောင်ကို ဝိုင်းအုံ၍ လိုက်ကြကုန်၏။
ထိုဥသဘတို့တွင့် ဦးချိုရှိသော ဥသဘကြီး တစ်ကောင်သည် ကိလေသာ၌ ဝန်တိုခြင်း နှိပ်စက်သဖြင့် ဥသဘ တစ်ကောင်၏ ပေါင်ကြား၌ ဝှေ့၏။
အဝှေ့ခံရသော ဥသဘ၏ ဝှေ့ရာအရပ်မှ အူတို့သည် ထွက်ကုန်၏။
ထိုဥသဘသည် ထိုအရပ်၌ ပင် သေလေ၏။
ကာမဂုဏ် စွန့်မိ ပစ္စေကဗောဓိ မင်းကြီးသည် သေသော ဥသဘကိုမြင်၍ ဤသတ္တဝါတို့ကား တိရစ္ဆာန်ကို အစပြု၍ ကိလေသာကြောင့် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ရကုန်၏။
ဤဥသဘသည် ကိလေသာကို မှီ၍ သေရ၏။
တစ်ပါးသော သတ္တဝါတို့လည်း ကိလေသာ အစွမ်းဖြင့် တုန်လှုပ်ကုန်၏။
ငါသည်လည်း တုန်လှုပ်စေတတ်သော ကိလေသာကို ပယ်ခြင်းငှာ သင့်၏ဟု ကြံစည်ကာ ဝိပဿနာကို ပွားသည်ရှိသော် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်၍ လူအများကို အဆုံးအမပေးပြီးလျှင် နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
ပစ္စေက လေးပါး မေးလျှောက်ကြား ထိုအခါ တစ်နေ့သ၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့သည် ဟိမဝန္တာ နန္ဒမူလိုဏ်မှ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ဆွမ်းခံကြွလာကြရာ ဗာရာဏသီမြို့ တံခါးအနီး အိုးထိန်းသည် အိမ်တံခါးသို့ ရောက်ကြကုန်၏။
အိုးထိန်းသည်လည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို မြင်လျှင် အလွန်ကြည်ညိုသဖြင့် အိမ်ပေါ်သို့ပင့်လျက် ဆွမ်း ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်တို့ဖြင့် လုပ်ကျွေးလေ၏။
ဆွမ်းဘဉ်းပေးပြီးလျှင် အိုးထိန်းသည်သည် မထေရ်ကြီးမှစ၍ တစ်ဆူစီမထေရ် လေးဆူတို့အား “အရှင်ဘုရားသည် အဘယ်အာရုံကို မြင်၍ ရဟန်းပြုသနည်း” ဟု လေးဆူလုံး စေ့အောင် လျှောက်ထားလေ၏။
အာရုံမြင်ရ ပြန်ဟောပြ ထိုပေစ္စကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့တွင် မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ကရဏ္ဍက ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် - “အိုးထိန်းသည် … ငါကား ကရဏ္ဍကမင်း ဖြစ်၏၊ ဥယျာဉ်တော်ဝယ် သရက်တော အလယ်၌ စိမ်းညိုစည်ပင်လျက် အသီးနှင့် ပြည့်စုံသော သရက်ပင်ကို အသီးကြောင့် စနောင့်စနင်း ပျက်စီးနေသည်ကို မြင်ခဲ့၏၊ ထိုသရက်ပင်ကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” – ဟု အိုးထန်းသည်အား ဟောကြားလေ၏။
မထေရ်အာရုံ ဟောမိန့်ပုံ ထို့နောက် ဒုတိယ မထေရ်ဖြစ်သော နဂ္ဂဇိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် - “အိုးထိန်းသည် .. ငါကား နဂ္ဂဇိမင်း ဖြစ်၏၊ နံ့သာသွေးသော မိန်းမငယ်သည် ပြေပြစ်သော ပတ္တမြား လက်ကောက်ကို တစ်ဖက် တစ်ခုစီ ဝတ်ဆင်ထားသောအခါ အသံမပြု၊ တ်စဖက်တည်းပေါင်း ဝတ်ဆင်ထားသောအခါ အဖော်ကိုစွဲ၍ အသံပြု၏၊ ထို လက်ကောက်ကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” – ဟု အိုးထိန်းသည်အား ဟောကြားပြန်၏။
နောက်ကြောင်းနိမိတ် ဟောဖော်မိန့် ထို့နောက် တတိယမထေရ် ဖြစ်သော နိမိပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် - “အိုးထိန်းသည် … ငါကား နိမိမင်း ဖြစ်၏၊ သားတစ်ကို ချီ၍ ပျံသော စွန်တစ်ကောင်ကို သားတစ်ကြောင့် ငှက်အပေါင်းတို့လိုက်၍ ထိုးဆိတ် ပုတ်ခတ်ကုတ်ဖဲ့ကြကုန်၏၊ ထိုငှက်ကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသောအကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” – ဟု အိုးထိန်းသည်အား ပြောကြားပြန်၏။
တရားဟောပြ ဝမ်းမြောက်လှ ထို့နောက် စတုတ္ထ မထေရ်ဖြစ်သော ဒုမ္မုခပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် - “အိုးထိန်းသည် - ငါကား ဒုမ္မုခမင်း ဖြစ်၏၊ ကိလေသာ၏အစွမ်းဖြင့် နွားမတစ်ကောင်ကို ဝိုင်းအုံကာ လိုက်နေသော ဥသဘတို့တွင် အားနှင့်ပြည့်စုံ၍ တုန်လှုပ်သော လဘို့ရှိသော ဥသဘကြီးသည် ကိလေသာ၌ ဝန်တို၍ ဥသဘ တစ်ကောင်ကို ဝှေ့သည်ကို မြင်ရ၏၊ ထိုဥသဘကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” – ဟု အိုးထိန်းသည်အား ဟောကြားပြန်၏။
ထိုအခါ အိုးထိန်းသည်သည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ အရှင်ဘုရားတို့သည် ကောင်းကုန်စွ၊ ကောင်းကုန်စွ၊ ထိုထိုအာရုံကား အရှင်ဘုရားတို့နှင့်သာ လျောက်ပတ်၏ဟု ချီးကျူး၏။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့သည် တရားဟောပြီးလျှင် ကြွကုန်၏။
မယားတိုင်ပင် ရဟန်းပြုချင် အိုးထိန်းသည်လည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ ကြွကုန်လတ်သော် မယားကိုခေါ်၍ “ရှင်မ … ဤ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့သည် မင်းအဖြစ်ကိုစွန့်၍ ရဟန်းပြုကြသည်၊ ငါတို့မှာ အခစားလုပ်၍ အသက်မွေးရကုန်၏၊ အိမ်၌ နေသဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ သင်သည် သားသမီးငယ်တို့ကို ကျွေးမွေးထောက်ပံ့ကာ အိမ်၌ နေရစ်လော” ဟု ပြောဆိုလိုရကား - “အို-ရှင်မ … ကလိင်္ဂတိုင်းကို အစိုးရသော ကရဏ္ဍကမင်း၊ ဂန္တာရတိုင်းကို အစိုးရသော နဂ္ဂဇိမင်း၊ ဝေဒဟတိုင်းကို အစိုးရသော နိမိမင်း၊ ပဉ္စာလတိုင်းကို အစိုးရသော ဒုမ္မုခမင်း၊ ဤမင်းလေးပါးတို့သည် တိုင်းနိုင်ငံကို စွန့်လွှတ်၍ ပလိဗောဓ မရှိ ရဟန်းပြုကြကုန်ပြီ”။
“အို-ရှင်မ … ဤပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အလုံးစုံတို့ကား ဝိသုဒ္ဓိနတ် ဖြ်စသော ရှေးရှေး ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့နှင့် တူကုန်၏၊ ရှေးရှေး ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အတူ လာကုန်၏၊ မီးလျှံသည် တောက်ပသကဲ့သို့ တောက်ပကုန်၏၊ ရှင်မ ငါလည်း ရူပါရုံ အစရှိသော ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်လွှတ်၍ ရဟန်းပြုကာ တစ်ယောက်ထီးတည်း ကျင့်တော့အံ့” – ဟု မယားအား ပြောကြားလေ၏။
နှစ်ဦးညီညာ ရဟန်းပြုရှာ မယားလည်း လင် အိုးထိန်းသည် ပြောကြားသော စကားကို ကြားလျှင် - “အို-အရှင် … အကျွန်ုပ်လည်း နောက်ကာလ၌ အဆုံးအမကိုရသည် မဖြစ်ရာ၊ ထို့ကြောင့် ဤ ရဟန်းပြုရအံ့သော ကာလသည် ရှိခဲ့၏၊ တစ်ပါးသောကာလသည် မရှိသည်သာတည်း၊ ငှက်ခတ်ယောကျ်ား လက်မှ လွတ်သော ငှက်မကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်သည်လည်း ရဟန်းပြုကာ တစ်ယောက်ထီးတည်း ကျင့်တော့အံ့” – ဟု လင်အား ပြန်၍ ပြောကြား၏။
လင်ယောကျ်ားလည်း မယားစကားကို ကြားလျှင် ဆိတ်ဆိတ်သာနေ၏။
မယားကား ငါသည် လင်ယောကျ်ားကို လှည့်စား၍ ရှေးဦးစွာ ရဟန်းပြုတော့မည်ဟု နှလုံးသွင်းလျက် “အရှင် … ရေဆိပ်သို့ သွားမည်၊ သူငယ်တို့ကို ကြည့်ရှုရစ်ပါ” ဟု ပြောဆိုလျက် အိုးကိုယူ၍ ရေခပ်သွားသကဲ့သို့ ပြုလျက် ထွက်ပြေး၍ မြို့အနီးဖြစ်သော ပုရပိုက်မတို့ကျောင်းသို့သွား၍ ပုရပိုက် ရဟန်းပြုလေ၏။
သားသမီးငယ်များ အပ်နှင်းသွား အိုးထိန်းသည်လည်း မယား ပြန်မလာတော့သည်ကို သိ၍ သူငယ်တို့အား ကောင်းစွာ စောင့်ရှောက် မွေးမြူ၏၊ နောက်အခါ သူငယ်တို့ ကြီး၍ ဆားပေါ့၊ ဆားငန်၊ အကောင်း၊ အဆိုး၊ ဆင်းရဲချမ်းသာကို သိမြင် လိမ္မာလာသောအခါ ဤသူငယ်တို့ကား မိမိ ဓမ္မတာအားဖြင့် အသက်ရှည်စွာ မွေးမြူနိုင်လောက်ပြီ၊ ငါလည်း ရဟန်းပြုဖို့ အချိန်တန်ပြီဟု ကြံစည်လျက် သားနှင့် သမီးတို့ကို ဆွေမျိုးဉာတိတို့အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီးလျှင် ဆွေမျိုးဉာတိတို့ ငိုကြွေးစဉ် လျှင် မြို့မှထွက်၍ ရဟန်းပြုကာ မြို့အနီး၌ ပင် နေလေ၏။
ဈာန်ချမ်းသာခံစား ဗြဟ္မာရွာလား တစ်နေ့သ၌ ဗာရာဏသီမြို့တွင်း၌ ဆွမ်းခံသွားစဉ် ပုရပိုက်မကို တွေ့လေ၏။
ပုရပိုက်မသည် ရှိခိုး၍ “အရှင် ဘုရား … သားသူငယ်တို့ကို ဖျက်ဆီးအပ်ကုန်ယောင်တကားဟု လျှောက်ထားလေ၏။
လင်ရဟန်းလည်း - “နှမ … ငါကား သူငယ်တို့ကို မဖျက်ဆီးပါ၊ အစိမ်း၊ အကျက်၊ ဆားပေါ့၊ ဆားငန်၊ ချမ်းသာဆင်းရဲကိုသိသော သူငယ်တို့ အမူအရာကိုမြင်၍ အသက်မွေးနိုင်လောက်ပြီဟု စွန့်လွှတ်ကာ ရဟန်းပြုခဲ့၏၊ သင်သည် ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်လော့၊ ငါလည်း ကျင့်ပါအံ့” – ဟု ပရပိုက်မကို ဆုံးမ၍ လွှတ်လိုက်၏။
ပုရပိုက်မလည်း ရှိခိုး၍ မိမိအလိုရှိရာအရပ်သို့ သွားလေ၏။
ထိုနေ့မှစ၍ ရဟန်းယောကျ်ားနှင့် ရဟန်းမိန်းမတို့သည် အချင်းချင်း မတွေ့မြင်ကြရကုန်။
အိုးထိန်းရဟန်းလည်း ဈာန်အဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေ၍ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့ လားရ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မဒေသနာကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ ငါးရာသော ရဟန်းတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ သမီးသည် - ယခုအခါ ဥပ္ပလဝဏ်။
ပုရပိုက်မသည် - ရာဟုလာ မယ်တော်။
ပုရပိုက်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ- ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) နည်းပါးကိလေ၊ မပွားစေ၊ သေအောင်သတ်ကြရာ။
(၂) ကိလေသာပွား၊ ဆင်းရဲများ၊ လည်းငြားသံသရာ။
(၃) အိုးထိန်းလင်မယား၊ တောထွက်သွား၊ အားကျ ပစ္စေကာ။
ကုမ္ဘကာရဇာတ် ပြီး၏။
ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၀၉) - ဒဠှဓမ္မဇာတ် အမှုကိစ္စကို သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ထမ်းဆောင်နိုင်သောအခါ ချီးမြှောက်၍ မထမ်းဆောင်နိုင်သောအခါ ပစ်ပယ်နှိမ့်ချသော ဒဠှဓမ္မမင်းအား အပြစ်ဆိုသော ဆင်မအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဆွေမျိုးအတွက် ကျင့်ကြံလျက် နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဗီပြည်ကို အမှီပြု၍ ဃောသိတာရုံကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥဒေနမင်း၏ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မသည် အမှုကိစ္စသို့ မဆောင်ရွက်နိုင်၍ အိုမင်းသော ကာလ၌ မင်းထံမှ အခြံအရံ ပူဇော်သက္ကာရကို မရတော့သဖြင့် ကိုးကွယ်ရာ မရှိသည်ဖြစ်၍ တောအရပ်၌ ဆပ်သွားတို့ကို စားလျက် အသက်မွေးရ၏။
တစ်နေ့သ၌ ထိုဆင်မသည် မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းခံကြွလာသည်ကိုမြင်လျှင် ခြေတော်ရင်း၌ ဝပ်၍ “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား … အကျွန်ုပ်သည် နုပျို၍ အမှုကိစ္စကို ရွက်ဆောင်နိုင်သော ကာလ၌ ငါ့မှာ ဤဆင်မကိုမှီ၍ အသက်ကို လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်ကို လည်းကောင်း၊ မိဖုရားကို လည်းကောင်း၊ ရပေ၏ဟု များစွာသော စည်းစိမ် အခြံအရံကို ပေး၍ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုဘိ၏။
အမှုကိစ္စကို မဆောင်ရွက်နိုင်၍ အိုမင်းသောကာလ၌ စည်းစိမ်အခြံအရံပူဇော်သက္ကာရကိုဖြတ်၍ ထားသဖြင့် ကိုးကွယ်ရာမရှိဖြစ်ကာ တော်၌ ဆင်းဆင်းရဲရဲ အသက်မွေးရပါ၏။
ထိုဥဒေနမင်းအား ပြုမြဲတိုင်း စည်းစိမ် အခြံအရံ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုအောင် မိန့်တော်မူပါ” ဟု ငိုကြွေးကာ တောင်းပန် လျှောက်ထားလေ၏။
ဘုရားမိန့်ဟ စည်းစိမ်ရ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်းမအား သင်သွားလေ၊ ရှေးပကတိအတိုင်း ပြုအောင် အမိန့်ပေးမည်ဟု ဝန်ခံတော်မူ၍ ဥဒေနမင်း၏ အိမ်တံခါးသို့ ကြွတော်မူ၏။
ဥဒေနမင်းသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့်တကွ သံဃာတော်တို့ကို ပင့်၍ ဆွမ်းကပ်လှူ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဆွမ်းဘုဉ်ပေး၍ အနုမောဒနာပြုပြီးလျှင် ဥဒေနမင်းအား “မင်းကြီး … ဘဒ္ဒဝတီဆင်မ ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင်ဘုရား … မသိပါ” ဟု လျှောက်၏။
“မင်းကြီး … ကျေးဇူးများသော သူတို့အား အခြံအရံကိုပေး၍ အိုမင်းသောအခါ အခြံအရံကို သိမ်းယူခြင်းသည် မသင့်လျော်၊ သူ့ကျေးဇူးကို သိခြင်းငှာ ဆပ်ခြင်းငှာ သင့်၏။
ယခုအခါ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မသည် ဆင်းဆင်းရဲရဲ ဖြစ်၍ အသက်မွေးရသည်၊ ပေးမြဲတိုင်း စည်းစိမ် အခြံအရံကိုပေး၍ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုလော့” ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင် ကျောင်းတော်သို့ ပြန်ကြွလေ၏။
မင်းကြီးလည်း မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူသောအခါ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မ၏ ကျေးဇူးကို သတိရ၍ ပေးမြဲတိုင်းသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပေးစေ၍ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုတော်မူ၏။
ထိုအခါမှစ၍ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မအား ချမ်းချမ်းသာသာ အသက်မွေးရ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မအကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ … ငါဘုရားသည် ယခုအခါ၌ သာ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မ၏ ကျေးဇူးကို ဖော်ပြ၍ ပကတိအတိုင်း စည်းစိမ် အခြံအရံကို ရစေသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း ရစေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ကျေးဇူမသိငြား မင်းပစ်ထား လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဒဠှဓမ္မမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်းထံ၌ အမတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုမင်းအား အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံသော ဩဋ္ဌဗျာဓိ မည်သော ဆင်မတစ်ကောင်လည်း ရှိ၏။
တစ်နေ့ချင်း ယူဇနာ တစ်ရာကို သွားနိုင်၏။
တပန်သည်တို့ အမှုကို ပြု၏။
စစ်ထိုး၏။
ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်း၏။
မင်းကြီးသည် ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မအား အလွန်ကျေးဇူးများသည်ဟု များစွာသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပေး၏။
ပူဇော်သက္ကာရကို ပြု၏။
အိုးမင်းသော ကာလ၌ ကား ပေးပြီးသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို သိမ်းယူတော်မူ၏။
ထိုအခါ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မသည် ကိုးကွယ်ရာမရှိ ဖြစ်၍ တောအရပ်ဝယ် မြက် သစ်ရွက်တို့ကို စားကာ ဆင်းဆင်းရဲရဲ အသက်မွေးရ၏။
ဆင်မ ဖမ်းလေ မင်းခိုင်းစေ ထိုအခါ မင်းကြီးအိမ်၌ အိုးတို့သည် မလောက်ကုန်။
မင်းကြီးလည်း အိုးထိန်းသည်ကို ခေါ်စေ၍ “အချင်း … အိုးမလောက်သတ်” ဟု ပြော၏။
“အရှင်မင်းကြီး … မှန်ပါ၏၊ နွားချေး ဆောင်ယူသောလှည်း၌ တပ်၍ မောင်းဖို့ နွားမရပါ” ဟု လျှောက်၏။
“အချင်း … ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မ ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။
“အရှင်မင်းကြီး … တော်၌ အလိုလို လှည့်လည်နေပါ၏” ဟု ပြော၏။
“အချင်း … ထိုဆင်မကိုယူ၍ နွားချေးလှည်း၌ တပ်၍ မောင်းလော့” ဟု အမိန့်ပေး၏။
အိုးထိန်းသည်လည်း ဆင်မကိုယူ၍ နွားချေးလှည်း၌ တပ်လျက် မောင်းလေ၏။
ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မလည်း အလွန်ဆင်းရဲ၏။
ကျေးဇူးသိရန် အမတ် တောင်းပန် တစ်နေ့သ၌ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မသည် မြို့မှထွက်၍ ညအခါ မြို့သို့ပြန်ဝင်သော အမတ်ကြီးကို မြင်လျှင် ခြေရင်း၌ ဝပ်ကာ ရှိခိုး၍ “အရှင် … မင်းကြီးသည် အကျွန်ုပ်ကို နုပျိုသောကာလ၌ စည်းစိမ် အခြံအရံကိုပေး၍ ယခု အိုမင်းသော ကာလ၌ ကား ပေးပြီးသော စည်းစိမ် အခြံအရံကို ရုပ်သိမ်း၍ ထားပါ၏၊ အမှတ်မရပါ၊ ကိုးကွယ်ရာမရှိ၊ တော၌ မြက်သစ်ရွက်တို့ကို စား၍ အသက်မွေးရပါ၏၊ သည်တွင်မကသေး နွားချေးလှည်းကို ဆွဲရန် အိုးထိန်းသည်လက်သို့ ပေးထားပါ၏။
အရှင်မှတစ်ပါး ကိုးကွယ်ရာမရှိပါ၊ မင်းကြီးသည် အကျွန်ုပ်၏ ကျေးဇူးကို သတိရ၍ ပေးမြဲတိုင်းသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပကတိအတိုင်း ပြန်၍ ပေးအောင် စောင့်ရှောက်တော်မူပါ” ဟု ပြောဆို တောင်းပန်ကာ - “အရှင် … အကျွန်ုပ်သည် အမှုကိစ္စကို ရွက်ဆောင်၍ ရင်၌ သန်လျက်ကိုဖွဲ့လျက် စစ်ထိုးရာ၌ လုံ့လပြုခြင်းကား ဒဠှဓမ္မမင်း၏ စိတ်ကို အကယ်၍ မနှစ်သက်စေပါမူ အဘယ်သူသည် နှစ်သက်စေနိုင်ပါမည်နည်း။
အကျွန်ုပ်၏ အားထုတ်အပ်သော ယောကျ်ားကောင်း အမှုကို လည်းကောင်း၊ စစ်ထိုးရာ၌ ကောင်းစွာ ပြုလုပ်အပ်သည်ကို လည်းကောင်း၊ တစ်နေ့ ယူဇနာတစ်ရာ အရောက်သွား၍ ပြုအပ်သော တပန်သည်အမှုကို လည်းကောင်း ဒဠှဓမ္မမင်းသည် မသိယောင်တကား။
အကျွန်ုပ်မှာ အဆွေခင်ပွန်း မရှိ။
ကိုးကွယ် အားထားရာ မရှိ၍ သေရယောင်တကား၊ ထိုကြောင့် နွားချေးလှည်းကို ရုန်းရသော အမှုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ရန် မင်းကြီးသည် အိုးထိန်းသည်အား ပေးအပ်ထား၏” - ဟု အမတ်ကြီးအား ပြောကြားလေ၏။
ကျေးဇူးသိအောင် ရှေးရှုဆောင် အမတ်ကြီးလည်း ဩဋ္ဌဗျာဒိ ဆင်မ၏ စကားကို ကြားလျှင် “ဩဋ္ဌဗျာဓိ …မစိုးရိမ်လင့်၊ ငါသည် မင်းကြီးအား ပြောဆို၍ သင့်အား ပေးမြဲတိုင်းသော စည်းစိမ် အခြံအရံကို ပြန်၍ ရစေမည်” ဟု ပြောဆိုကာ မြို့တွင်းသို့ ဝင်၍ နံနက်စာ စားပြီးသော် မင်းကြီးထံ ဆည်းကပ်၍ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ပြောဆိုပြီးလျှင် “အရှင်မင်းကြီး … ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မ အဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။
“အမတ်ကြီး … နွားချေးလှည်း ရုန်းရန် အိုးထိန်းသည်အား ပေးထား၏” ဟု ပြော၏။
“အရှင်မင်းကြီး … အရှင်မင်းကြီးတို့ ပြုအပ်သော အမှုသည် အလျောက်ပတ်” ဟု ပြစ်တင် ပြောဆိုပြီးလျှင် - “အရှင်မင်းကြီး … လူတို့သည် မိမိတို့ လိုလားတောင့်တသူကို လိုလားတောင့်တနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဆည်းကပ် ပေါင်းသင်းကုန်၏။
သင်မင်းကြီးသည် ဩဋ္ဌဗျာဓိကို စွန့်ပစ်သကဲ့သို့၊ အကျိုးမရှိသောအခါ စွန့်ပစ်ကြကုန်၏” – “အရှင်မင်းကြီး … ရှေးဦးစွာ မိမိ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရွက်ဖူးသော ကျေးဇူးရှင်အား ပြန်လှန်ပေးဆပ်ရမည်၊ ကျေးဇူးတုံ့ကို မသိသောသူ၏ လိုလားတောင့်တအပ်သော အကျိုးစီးပွားသည် ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးကုန်၏၊ ရှေးဦးစွာ မိမိ အကျိုးစီးပွာကို ဆောင်ရွက်ဖူးသော ကျေးဇူးရှင်အား ပြန်လည် ပေးဆပ်ရမည့် ကျေးဇူးတုံ့ကို သိသောသူ၏ လိုလားတောင့်တအပ်သော အကျိုးစီးပွားတို့သည် ဖြစ်ထွန်း တိုးပွားကုန်၏”။
ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မ စည်းစိမ်ပြန်ရ “အို - အချင်းတို့ …ငါသည် ထိုအကြောင်းကြောင့် သင်တို့အား ပြောဆိုပေ၏။
ဤအရပ်သို့ စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်သော သင်တို့ အလုံးစုံသည် သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို သိကုန်လော၊ နတ်ပြည်၌ ကြာမြင့်စွာ နေကြကုန်လော” – ဟု မင်းကြီးမှ စ၍ စည်းဝေး ရောက်လာကြသော သူတို့အား အဆုံးအမပေးလေ၏။
မင်းကြီးလည်း အမတ်ကြီး၏ ဆုံးမစကားကို ကြားလျှင် မိမိ၌ ပြုခဲ့ဖူးသော ကျေးဇူးကို သတိရ၍ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မအား ပေးမြဲတိုင်းသော စည်းစိမ် အခြံအရံကို ပကတိအတိုင်း ပြန်၍ ပေးတော်မူ၏။
အမတ်ကြီး၏ အဆုံးအမ၌ တည်လျက် ကြာမြင့်စွာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို အားထုတ် ဆည်းပူး၍ သေလွန်သည့် အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့ လားရ၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ဩဋ္ဌဗျာဓိသည် - ယခုအခါ ဘဒ္ဒဝတီ။
အမတ်ကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ် (၁) မလိုမပေါင်း၊ လိုရုံပေါင်း၊ မိတ်ကောင်း မဟုတ်ပါ။
(၂) ကျေးဇူးရှိသား၊ မသိငြား၊ ကျိုးကားပျက်စီးရာ။
(၃) ကျေးဇူးရှိသား၊ သိပြန်ငြား၊ ကျိုးကားဖြစ်ထွန်းရာ။
ဒဠှဓမ္မဇာတ် ပြီး၏။
ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၁၂) - ကောဋသိမ္ဗလိဇာတ် ဂဠုန်ငှက်ကြီး နားသည်ကို မကြောက်ရွံ့ မတုန်လှုပ်၊ ညောင်သီးစားသည့် ငှက်မငယ် နားကာမှ ကြောက်ရွံတုန်လှုပ်သော လက်ပံပင်စောင့် ရုက္ခစိုး အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ညောင်ပင်ပမာ ကိလေသာ နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကိလေသာနှိပ်စက်သော ရဟန်းငါးရာတို့ကို မြင်တော်မူလျှင် စည်းဝေးစေ၍ “ရဟန်းတို့ … ရွံရှာအပ်သည်နှင့် ယှဉ်သောအရာ၌ ရွံရှာအပ်၏၊ ကိလေသာတို့မည်သည် တိုးပွားသည်ရှိသော် ညောင်ပင်သည် အခြား သစ်ပင်တို့ကို လွှမ်းမိုးသကဲ့သို့ လွှမ်းမိုးတတ်ကုန်၏” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု နဂါးဂဠုန်သုတ် ညောင်ပင်ပြုတ် လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကြီးစွာသော လက်ပံပင်ဝယ် ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ဂဠုန်တစ်ကောင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ အတ္တဘောကို ယူဇနာတစ်ရာ့ငးါဆယ် ရှိအောင် ဖန်ဆင်း၍ သမုဒ္ဒရာရေကို နှစ်ဖြာကွဲစေပြီးလျှင် အလံတစ်ထောင် ရှည်လျားသော နဂါးမင်းတစ်ကောင်ကို အမြီးမှ သုတ်ယူ၍ စားပြီးသော အစာတို့ကို အန်ထွက်စေပြီးလျှင် လက်ပံပင်ကြီးသို့ ပျံလေ၏။
နဂါးမင်းသည် ကိုယ်ကို တွဲလျားချ၍ လိုက်ရာ ဂဠုန်မင်းလက်မှ လွတ်မြောက်ရန် လမ်း၌ ရှိသော ပညောင်ပင်ကြီးကို ကိုယ်ဖြင့်ရစ်ပတ်ကာ ဆွဲထား၏။
ဂဠုန်မင်းသည် တအားဆွဲရာ ပညောင်ပင်နှင့်တကွ ကျွတ်၍ ပါလေ၏။
ငှက်မ အန္တရာယ် တုန်လှုပ်ဖွယ် လက်ပံပင်ကြီးသို့ရောက်လျှင် နဂါးမင်း၏ ဝမ်းကိုခွဲကာ နဂါးဆီကို ဝအောင်စား၍ ကြွင်းကျန်သော အကောင်ကို သမုဒ္ဒရာ၌ ပစ်ချ၏။
ပညောင်ပင်၌ ပါလာသော ငှက်မတစ်ကောင်သည် ပညောင်ပင်မှ လွတ်လပ်သော် `ရုက္ခစိုးနတ်နေရာ လက်ပံပင်ကြီး ခွကြားတွင် နားလေ၏။
ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်သည် ငှက်မကိုမြင်လျှင် “ဤငှက်မငယ်ကား ငါ၏ သစ်ပင်ခွကြား၌ ကျင်ကြီး စွန့်လတ္တံ့၊ ထိုကျင်ကြီးမှ ပညောင်ပင်, သို့မဟုတ် ညောင်ကြပ်ပင်သည် မုချ ပေါက်လတ္တံ့၊ ထိုညောင်ပင်သည် ကြီးပွား၍ အလုံးစုံလွှမ်းမိုးလတ်သော် လက်ပံ့ပင်ကြီး ပျက်စီးလတ္တံ့၊ ထိုအခါ ငါ၏ဗိမာန် ပျက်စီးလတ္တံ့” ဟု ကြံစည်ကာ ထိန်လန့်သဖြင့် တုန်လှုပ်လေ၏။
ရုက္ခစိုးနတ် တုန်လှုပ်ခြင်းကြောင့် လက်ပံပင်ကြီးလည်း အမြစ်ရင်းတိုင်အောင် တုန်လှုပ်လေ၏။
လက်ပံပင်လှုပ်ရေး ဂဠုန်မင်းမေး ထိုအခါ ဂဠုမင်းသည် တုန်လှုပ်သော လက်ပံပင်စောင့် ရုက္ခစိုးနတ်ကို မြင်လျှင် - “အို-လက်ပံပင်စောင့် ရုက္ခစိုး … ငါကား အလံ တစ်ထောင် ရှည်လျားသော နဂါးကြီးကို ယူ၍ လာ၏၊ ကိုယ်ကြီးလှသော နဂါးနှင့် ဆောင်ယူလာသော ငါ့ကိုမြင်၍ သင်သည် မထိတ်လန့် မတုန်လှုပ်ပါဘဲလျက် ငါ ဆောင်ယူခဲ့သော ပညောင်ပင်တွင် ပါလာသော ငှက်မငယ်ကို မြင်၍ အဘယ်ကြောင့် ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်ဘိသနည်း” – ဟု ရုက္ခစိုး နတ်မင်းအား ဣန္ဒြေမဆည်နိုင်အောင် တုန်လှုပ်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မေးလေ၏။
ဖြစ်ဆဲအန္တရာယ် တားမြစ်ဖွယ် ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်မင်းသည် နောင် မိမိ ဖြစ်လတ္တံ့သော အန္တရာယ်ကို တားမြစ်လို၍ - “အို- ဂဠုမင်း … သင်ကား အသားကို စား၏၊ ဤငှက်မကား အသီးကို စား၏၊ ဤငှက်မငယ်သည် ပေညာင်စေ့, ညောင်ဗုဒ္ဓဟေစေ့, ညောင်ကြပ်စေ့, ရေသဖန်းစေ့တို့ကို စားပြီး၍ ငါ၏ လက်ပံပင်ခွကြား၌ ကျင်ကြီး စွန့်လတ္တံ့။
ငါ၏အနီး လေဆိတ်ရာ လက်ပံပင် ခွကြားဝယ် ထိုပညောင်ပင်, ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်, ညောင်ကြပ်ပင်, ရေသဖန်းပင်တို့သည် ပေါက်ကုန်လတ္တံ့၊ ထိုသစ်ပင်တို့သည် လက်ပံပင်ကြီးကို မြှေးယှက် လွှမ်းမိုးကုန်လတ္တံ့၊ ငါ့ကို သစ်ပင်မရှိအောင် ဗိမာန်မရှိအောင် ပြုကုန်လတ္တံ့” – ရောက်ဆဲဒုက္ခ တားမြစ်ရ “မျိုးစေ့ကို ဆောက်ယူခဲ့သော ဤငှက်မငယ်မှဖြစ်သော ညောင်ပင် စသော သစ်ပင်တို့သည် လွှမ်းမိုးသတ်ဖြတ်အပ်သော မြေတောင် စသည်တို့၌ ပေါက်၍ အမြစ် ပင်စည်နှင့် ပြည့်စုံသော အခြား သစ်ပင်တို့လည်း ရှိကုန်၏။
အခွကြား၌ ပေါက်သော ပညောင်ပင် စသော သစ်ပင်တို့သည် ကြီးမားစွာသော တောစိုးပင်ကိုလည်း လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏၊ ဂဠုမင်း … ငါသည် ထိ လာလတ္တံ့သော ဘေးကို မြင်သောကြောင့် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ပါ၏” – ဟု ဂဠုမင်းအား မိမိ ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်ခြင်းအကြောင်းရင်းကို ပြောကြားလေ၏။
ထိုအခါ ဂဠုမင်းသည် - “အို-ရုက္ခစိုး … ရွံရှာအပ်သည်ကို ရွံရှာ၏၊ လာလတ္တံ့သော ဘေးကို စောင့်ရှောက်ရာ၏၊ ပညာရှိသည် လာလတ္တံ့သောဘေးဖြင့် ပစ္စုပ္ပုန် တမလွန် လောကနှစ်ပါးကို ရှုရာ၏” – ဟု ရုက္ခစိုး နတ်မင်းအား ပြောဆို ချီးကျူးပြီးလျှင် မိမိ အာနုဘော်ဖြင့် ငှက်မငယ်ကို လက်ပံပင်မှ ပြေးစေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်အဆုံး၌ ရဟန်းငါးရာတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ - ထိုအခါ ဂဠုန်မင်းသည် - ယခုအခါ သာရိပုတ္တရာ။
ဆောင်ပုဒ် (၁) နည်းပင်သော်ငြား၊ ကိလေကား၊ ပွားလျှင် ပျက်စီးရာ။
(၂) ရွံရှာသင့်က၊ ရွံရှာရ၊ ရှေးကပညဝါ။
(၃) နဂါးဖမ်းတက်၊ ဂဠုန်ငှက်၊ ကြီးလျက် မရွံရှာ။
(၄) လက်ပံခွဝယ်၊ နားငှက်ငယ်၊ ကြီးကျယ်ကြောက်ရွံရှာ။
ကောဋသိမ္ဗလိဇာတ် ပြီး၏။
ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၁၃) - ဓူမကာရိဇာတ် ရှေးက ဖြစ်ဖူးသော ဓူမကောရီပုဏ္ဏား ဝတ္ထုကို ညွန်ပြလျက် စစ်သည်သူရဲကောင်းတို့ကို ချီးမြှောက်လျှင် စစ်အောင်မြင်နိုင်ကြောင်း မင်းအားဆိုဆုံးမသောအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု သူရဲသစ်မြှောက်စား စစ်ရှုံးငြား နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောသလမင်းကြီးသည် အစဉ် အဆက် လာသော သူရဲဟောင်းတို့အား ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခြင်း မပြုဘဲ အသစ်ရောက်လာသော အာဂန္တုက သူရဲတို့အားသာ ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခြင်းကို ပြု၏။
ထိုအခါ ပစ္စန္တရာဇ်ဝယ် သူခိုးတို့ ဖျက်ဆီးသည်ရှိသော် မင်းကြီးသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွ သွား၍ စစ်ထိုးရာ သူရဲဟောင်းတို့သည် ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခြင်းကို ရသော သူရဲသစ်တို့ စစ်ထိုးလိမ့်မည်၊ သူရဲသစ်တို့လည်း သူရဲဟောင်းတို့ စစ်ထိုးလိမ့်မည်ဟု တစ်ဦးတစ်ဦး တွက်ကပ်ကာ စစ်မထိုးဘဲ နေကြကုန်၏။
သူခိုးတို့သည် မင်းကြီးကို အောင်မြင်ကုန်၏။
မင်းကြီးသည် ငါကား သူရဲသစ်တို့အား ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခြင်းကြောင့် စစ်ရှုံးကြောင်းကိုသိလျှင် သာဝတ္ထိပြည်သို့ ပြန်ခဲ့၍ နံနက်စာ စားပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်လျက် မိမိ စစ်ရှုံးခဲ့ခြင်း အကြောင်းရင်းကို လျှောက်ထားလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် “မြတ်သောမင်းကြီး … ထောက်ပံ့ခြင်းကြောင့် စစ်ရှုံးသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ မင်းတို့လည်း စစ်ရှုံးဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု ချင်းချင်းငြင်းကြ စစ်ရှုံးရ လွန်လေပြီးသောအခါ ကုရုတိုင်း ဣန္ဒပတ္တနဂိုရ်ပြည်ဝယ် ယုဓိဋ္ဌိလအနွယ်ဖြစ်သော ဓနဉ္စယကောရဗျမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုရောဟိတ်အမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် အတတ်ပညာ သင်ကြားပြီးလျှင် အဘပုရောဟိတ် လွန်သဖြင့် ထိုဓနဉ္စယကောရဗျမင်း၏ အကျိုးအကြောင်းကိုပြ၍ ဆုံးမတတ်သော ပုရောဟိတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုပုရောဟိတ်ကို ဝိဓုရ ပညာရှိဟု အမည်မှည့်ကုန်၏။
ထိုအခါ ဓနဉ္စယမင်းသည် သူရဲကောင်း တို့အား ချီးမြှောက် ထောက်ပံ့ခြင်းကို မပြုဘဲ သူရဲသစ်တို့အားသာ ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့လေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ပစ္စန္တရာဇ် သူခိုးတို့ ဖျက်ဆီးလတ်သော် မင်းကြီးသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့် တကွသွား၍ စစ်ထိုးရာ သူရဲဟောင်းတို့သည် သူရဲသစ်တို့ စစ်ထိုးလိမ့်မည်၊ သူရဲသစ်တို့လည်း သူရဲဟောင်းတို့ စစ်ထိုးလိမ့်မည်ဟု အချင်းချင်း တွက်ကပ်ကြလျက် စစ်မထိုးကြသဖြင့် မင်းကြီးသည် ရှုံးနိမ့်လေ၏။
စိုးရိမ်မှုတွေး ပညာရှိမေး ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ဣန္ဒပတ္တနဂိုရ်ပြည်သို့ ပြန်၍ “ငါကား သူရဲဟောင်းတို့အား မချီးမြှောက် မထောက်ပံ့ဘဲ သူရဲသစ်တို့အားသာ ချီးမြှောက ထောက်ပံ့သောကြောင့် စစ်ရှုံးရသည်” ဟု ကြံစည်အောက်မေ့လျေက်နေ၏။