kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မွန်နှင့် ကရင်နီ ဒေသများ စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ တပ်မတော်၏ တန်ပြန်ထိုးစစ် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကောလင်းမြို့အား တပ်မတော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region. The Irrawaddy. February 13, 2024 ယင်းနောက် ကောလင်းမြို့ပေါ်နှင့် အနီးနား ကျေးရွာများအား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဖျက်ဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မော်လူးမြို့အား ကေအိုင်အေနှင့် အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ် တို့ထံမှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် တပ်မတော်က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အရေးပါသောမြို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ကာ ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။
မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကလေးမြို့နယ်ရှိ ကမ်းပါးနီရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။
စစ်ကောင်စီ၏ တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်နေစဉ်အတွင်း မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကနီမြို့အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
၁၀ ရက်နီးပါးကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ထိုးစစ်များကြောင့် ကနီမြို့မှ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။
၂၀၂၅ စစ်ရေးအခြေအနေများ နောင်ချိုမြို့ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်နေပါသည်။
နောင်ချိုမြို့ ဈေးရပ်ကွက်အပါအဝင် မြို့ပေါ်ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးအများစုကို စစ်ကောင်စီတပ်က TNLA တပ်ဖွဲ့ထံမှ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၅ တွင် သိမ်းပိုက်သည်။
ဇွန် ၂၀၂၅ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) နှင့် ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီအခြေချတပ်စွဲထားသော စခန်း ၉ ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ညောင်လေးပင်၊ ကျောက်တံခါးနှင့် ဖြူးမြို့နယ်များရှိ ကျေးရွာများတွင် ခိုင်မာစွာ တပ်စွဲထားသည့် အဆိုပါစခန်းများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် PDF တပ်ရင်းအချို့က ပြောကြားခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုသည် ဇွန်လ ၂၄ ရက် ညသန်းခေါင်ခန့်မှ စတင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၅ ရက် အရုဏ်မတက်မီအထိ ၄ နာရီခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ကြောင်း PDF တပ်ရင်းတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်းစခန်းများသည် ပင်မတပ်ရင်းကြီးများကို ကာကွယ်ထားသည့် စခန်းများဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက မနေ့ညနေပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်သည့် သတင်းအရ အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ တိုင်းစစ်ဌာန (ပဲခူး) အပါအဝင် တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပြီး ရဲအုပ်တစ်ဦးအပါအဝင် ၃ ဦးကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ ဖော်ပြထားသည်။
တိုက်ပွဲပြီးဆုံးပြီးနောက် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ရန်ကုန်-အမြန်လမ်းဟောင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ တပ်ရင်းများတွင် စစ်အင်အားဖြည့်တင်းနေကြောင်း အရင်းအမြစ်အချို့က ဆိုသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပဲခူးတိုင်းအတွင်း မြို့နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦး သေဆုံးသည့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် မင်းလှမြို့နယ်ထဲတွင် စစ်တပ်က အင်အားရာချီအသုံးပြု၍ စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိသည်။
သပိတ်ကျင်းမြို့အား စစ်ကောင်စီတပ်များ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူထားသည့် သပိတ်ကျင်းမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါမြို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ တပ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က မန္တလေးမြို့မှ မိုင် ၈၀ ကျော်ကွာဝေးပြီး ရွှေတွင်းများကြောင့် ထင်ရှားသော သပိတ်ကျင်းမြို့အပါအဝင် မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်စခန်းအများအပြားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် အမှတ် (၂) စစ်အခြေခံလေ့ကျင့်ရေးတပ်၊ ကျောက်ကြီးနည်းပညာတပ်နှင့် အမှတ် (၁၃) တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (တကက ၁၃) တည်ရှိရာ ၇ မိုင်ကျေးရွာနှင့် တွင်းငယ်ကျေးရွာအနီးရှိ စစ်စခန်းအချို့မှာ ကျန်ရှိနေခဲ့ပါသည်။
စဉ့်ကူးနှင့် သပိတ်ကျင်းမြို့တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိုးစစ်ဆင်စဉ်အတွင်း အထက်ပါတပ်စခန်း (၃) ခုသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြပြီး အင်အားပြန်လည်စုစည်းကာ သပိတ်ကျင်းနယ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ကတည်းက စစ်ကောင်စီဘက်မှ မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက်ရှိ တော်လှန်ရေးတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မတ္တရာနှင့် သပိတ်ကျင်းမြို့များဆီသို့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြေပြင်မှ စစ်ကြောင်းထိုးခြင်းအပြင် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်ရေးစစ်သင်္ဘော ၅ စင်းပါဝင်သည့် သင်္ဘောအုပ်စုကလည်း ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် တက်လာကာ စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိသောကြောင့် ဤရက်ပိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုများနှင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လျက်ရှိသည်။
ဒီးမော့ဆိုမြို့ ကရင်နီပြည်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာသိမ်းယူထားတဲ့ ဒီးမော့ဆိုမြို့ကို ၁၆ ရက်ကြာထိုးစစ်ဆင်ပြီးတဲ့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် နေ့မှာ စစ်တပ်က အပြည့်အဝပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီး လိုအပ်တဲ့ နယ်မြေလုံခြုံရေးနဲ့ ရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဆောင်နေပြီလို့ ထုတ်ပြန်သည်။
​ လူသားချင်းစာနာမှု အခြေအနေများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ thumb|ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဆေးရုံတစ်ရုံအား စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီး တွေ့မြင်ရစဉ် (မေ ၂၀၂၄) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းစစ် စတင်ဖြစ်ပွားစဉ်ကတည်းက လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေသည် သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခဲ့သည်။
မြန်မာစစ်တပ်သည် လူသတ်မှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားမှုအပါအဝင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
စစ်အစိုးရသည် ရာနှင့်ချီသော မိသားစုများကို ခြိမ်းခြောက်သည့် နည်းဗျူဟာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံရေး ပြိုင်ဘက်များ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူခဲ့သည်။
ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခ စတင်ချိန်မှစ၍ မြန်မာစစ်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေး အင်အားစု နှစ်ခုစလုံးသည် ပညာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၁၃ ခုတွင် စာသင်ကျောင်းများ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခံရမှု ၁၉၀ ကျော်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
. ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ စာရင်းအရ ကလေး ၇.၈ သန်းမှာ ကျောင်းပြင်ပတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစနစ်သည် သိသာစွာ ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းစစ်သည် နိုင်ငံ၏ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး အကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကာ လူလေးဦးတွင် တစ်ဦးသည် စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှု ကြုံတွေ့နေရသည်။
ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာမလုံလောက်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးမြေဧရိယာ၏ ၈၀% ကျော်ရှိပြီး နိုင်ငံ၏လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံနေထိုင်သည့် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် အပူပိုင်းဇုန်တို့ကို အချိုးမညီမျှစွာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ လူပေါင်း ၁.၃ သန်းသည် ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရပြီး ကလေး ၁၃,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရသည်။
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ လိုအပ်နေပြီး လူပေါင်း ၁၇.၆ သန်းခန့် ပြည်တွင်း အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရကာ အရပ်ဘက် အဆောက်အအုံ ၅၅,၀၀၀ ပျက်ဆီးသွားကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားသည်။
ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) ၏ စာရင်းများအရ ချင်းပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်နီးပါးသည် ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်နေကြသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၅၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိရာ၊ စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၎င်းတို့အထဲမှ လူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေကြရကြောင်း သိရသည်။
ICA ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းများနှင့် အကူအညီပေးသူများ၏ မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း လူဦးရေ ၁၃၀,၀၀၀ သည် ချင်းပြည်နယ်တွင်းမှာပင် နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းတိမ်းရှောင်နေရသည်။
ကျန် ၇၀,၀၀၀ ခန့်သော မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မီဇိုရမ်၊ မဏိပူရပြည်နယ်နှင့် နယူးဒေလီမြို့များတွင် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခိုလှုံနေကြသည်။
အခြားရှုထောင့်များ နိုင်ငံရေးပြစ်ဒဏ်များနှင့် နိုင်ငံတကာ အာရုံစိုက်မှု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရည်မွန်က နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ယူကရိန်းအား ထောက်ပံ့မှုပေးသကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား အကူအညီပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ဦးဖြိုးဇေယျာသော်နှင့် ဦးကျော်မင်းယုအပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားလေးဦးအား ကွပ်မျက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံး ပြန်လည်ကျင့်သုံးသော သေဒဏ်စီချင်ရက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကွပ်မျက်မှုအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ ဂျီ-၇ နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ကနေဒါ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ ဂျပန်၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂတို့က အလွန်ဝမ်းနည်းရကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။
စစ်ကောင်စီ၏ တရားရုံးက နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ခြောက်နှစ်ကို ဇူလိုင်လတွင် ချမှတ်ခဲ့သည်။
စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ရွေးကောက်ပွဲ မဲသမာမှုဖြင့် နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်ကို ချမှတ်ခဲ့ရာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ပုဒ်မအမျိုးမျိုးဖြင့် စုစုပေါင်းထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုသို့ တပ်မတော်က ပစ်ခတ်လိုက်သော မော်တာကျည်နှစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
တပ်မတော် (လေ)၏ ရဟတ်ယာဉ်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လေပိုင်နက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ ရက္ခိုင့်တပ်တော်အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
နှစ်ရက်အကြာတွင် မြန်မာသံအမတ် အောင်ကျော်စိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ဆင့်ခေါ်ကာ သတိပေးခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အေကေ အဘူမိုမန်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် နယ်စပ်ဒေသတွင် မြန်မာမှ ဗုံးကြဲနေမှုများ ရပ်တန့်ရန် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ လက်ယက်ကုန်းရွာရှိ စာသင်ကျောင်းတစ်ခုအား တပ်မတော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကလေး ၁၁ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
တပ်မတော်ကမူ အဆိုပါရွာအတွင်း ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ်များ ခိုအောင်းနေသဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံတကာက ရှုတ်ချခဲ့သည်။
ကြားကာလ ဗဟိုဘဏ် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးဝန်ကြီး ဦးတင်ထွန်းနိုင်ဦးဆောင်သော ကြားကာလဗဟိုဘဏ်ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်မှာ နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်က ထိန်းချုပ်ထားသော နိုင်ငံခြား အရံငွေများများ ပြန်လည်ရယူရန် ရည်ရွယ်သည်။
အခြားဘဏ်များမှ ကျပ်ငွေ ၄၄ ဘီလီယံကို ကြားကာလဗဟိုဘဏ်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်ဟု သတင်းများက ဆိုသည်။
ကြားကာလဗဟိုဘဏ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နွေဦးဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ကိုလည်း တည်ထောင်ထားသည်။
လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း/အကူ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့များမှာ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများထက် ခိုင်မာသဖြင့် တပ်ရင်းတစ်ရင်းလျှင် အင်အား ၂၀၀ မှ ၃၀၀ ကျော်အထိ ရှိပြီး တပ်ရင်းပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ဖြင့် လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း/အကူတပ်ရင်းများ စုစုပေါင်း အင်အား ၆၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။
စစ်ရုံးအပါအဝင်၊ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ၊ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်များ၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်များ၊ အမြှောက်စခန်းဌာနချုပ်များ၊ သံချပ်ကာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၊ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်များ၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၊ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ၊ စစ်ကြောရေးစခန်းများ၊ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်/ကျောင်းများ၊ တပ်မတော်ဆေးရုံများ၊ အခြားဌာနများ အစရှိသည်တို့တွင် ဦးစီးတာဝန်(ရုံးလုပ်ငန်း) ထမ်းဆောင်သူများ၊ အခြားဝန်ထမ်းများ စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀,၀၀၀ အောက်တွင် ရှိသည်။
တပ်မတော်(ကြည်း)က ဖွဲ့စည်းထားသော အထူးတပ်ဖွဲ့မှာ အင်အား ၂,၀၀၀ အောက်တွင် ရှိသည်။
သို့ဖြစ်၍ တပ်မတော်(ကြည်း)၏ အင်အားမှာ ၁၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်တွင် ရှိသည်။
တပ်မတော် (ရေ)တွင် ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ၊ ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းများ၊ ရေယာဉ်စုများ၊ ရေတပ်တပ်ရင်းများရှိပြီး စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။
တပ်မတော် (လေ)တွင် လေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၊ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ၊ လေတပ်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ရုံး/စခန်း/ဌာန/တပ်များရှိပြီး စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် တပ်မတော်၏ စုစုပေါင်းအင်အားမှာ ၂၀၀,၀၀၀ အောက်တွင်ရှိသည်။
ထို့အပြင် တပ်မတော်တွင် တက္ကသိုလ်လေ့ကျင့်ရေးတပ်(UTC)များ ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ရာ တပ်ဖွဲ့ဝင်သင်တန်းသားပေါင်း သောင်းဂဏန်းအထိ ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့မှာ အင်အား ၇၀,၀၀၀ အောက်ရှိသည်။
နယ်ခြားစောင့်တပ်များ၊ ပြည်သူ့စစ်များမှာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး၌ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။
အမျိုးသားရေးသမားများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံသူများကို အခြေပြုထားသော ပျူစောထီးများမှာ နိုင်ငံအနှံ့တွင် အင်အား သောင်းကျော် ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့၊ အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း စသော အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း စစ်ကောင်စီက လုံခြုံရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားရန် ညွှန်ကြားထားပြီး လက်နက်တပ်ဆင်ခြင်းမရှိသော်လည်း ရပ်ကွက်/ကျေးရွာ၊ မြို့နယ်လုံခြုံရေးများတွင် ဖွဲ့စည်းပေးထားရာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။
စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ထပ်အင်အားအရင်းအမြစ်မှာ အစိုးရတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ပေါက်ကြားလာသော လျှို့ဝှက်အမိန့်စာများအရ အစိုးရဌာနဆိုင်ရာတိုင်းတွင် ဝန်ထမ်းများဖြင့် တပ်ခွဲ ၂ ခွဲစီ ဖွဲ့စည်းပြီး လုံခြုံရေးတာဝန်ပေးအပ်ရန်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော လက်နက်ခဲယမ်းကိုင်ဆောင်ခွင့်မူ အရ အစိုးရဝန်ထမ်းများသည် လိုင်စင်မလိုအပ်ဘဲ ပါမစ်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားရာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများအား စစ်ကောင်စီက စစ်ရေးအင်အားအဖြစ် ပြောင်းလဲလာနိုင်ကြောင်း အများက ရှုမြင်သုံးသပ်ကြသည်။
သို့သော် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန၊ အကျဉ်းဦးစီးဌာန၊ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန အစရှိသော ဌာနများမှာ အစကပင် ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့်ရရှိထားပြီး တပ်မတော်နှင့် စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအပါအဝင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဦးရေ ၂ သန်းကျော်ရှိသည်။
တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် တပ်ပြေးနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့်ပူးပေါင်းသွားသူ(CDM) ဦးရေမှာ ၁၅,၀၀၀ ကျော်အထိရှိပြီး တပ်တွင်း၌ပင် အခါအခွင့်သင့်လျှင် စွန့်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းနေသူများ ရှိကြသည်။
သို့ရာတွင် ရှေ့တန်းစစ်ဆင်ရေးမထွက်ရသော တပ်မတော်(ရေ)နှင့် တပ်မတော်(လေ)ကဲ့သို့ တပ်ဖွဲ့များမှာ တပ်မတော်(ကြည်း)နှင့်ယှဉ်လျှင် အင်အားပြုန်းတီးမှု နည်းပါးသည်။
ပြည်သူအများစုမှာ တပ်မတော်ကိုလက်မခံကြသဖြင့် တပ်မတော်၏ စစ်သားစုဆောင်းရေးအပြင် အရာရှိလောင်းများမှာလည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။
အမျိုးသားရေးသမားများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၊ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ၊ ၎င်းတို့နှင့်ပတ်သက်ဆက်နွယ်သူများပင် တပ်မတော်၏ ရင်ဆိုင်နေရသော အခြေအနေများကြောင့် တပ်မတော်ထဲဝင်ရန် ဆန္ဒမရှိကြပေ။
သို့ရာတွင် ၎င်းတို့အပါအဝင် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၊ ရပ်ကျေးအဖွဲ့များမှာ မူဝါဒအရ တပ်မတော်ကို ထောက်ခံကြသူများလည်း ရှိကြသည်။
ခရိုနီ (ခေါ်) နိုင်ငံထိပ်တန်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းယှဉ်များမှာလည်း တပ်မတော်ကို ငွေကြေး၊ နည်းပညာ အစရှိသည်တို့ဖြင့် ကူညီထောက်ပံ့ကြသည်။
ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အချို့မှာလည်း လက်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အကြီးအကဲများနှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးများ ရှိကြသည်။
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတွင် အဓိက စစ်ရေးအင်အားမှာ သန္ဓေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (တစ်နည်းအားဖြင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကွပ်ကဲမှုကို ခံယူသော PDF များ) နှင့် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (Local PDF) ဟူ၍ ရှိသည်။
သန္ဓေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တပ်ရင်း ၃၀၀ ကျော်၊ မြို့နယ်များအလိုက် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(ပကဖ)များဖွဲ့စည်းထားပြီး ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှာမူ ကျေးလက်/မြို့ပြဒေသ နေရာအနှံ့အပြားတွင် ရှိသည်။
အင်အားအားဖြင့် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှာ ဒေသခံပြည်သူများပါဝင်ကြသဖြင့် သန္ဓေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များထက် အင်အားများကြသည်။
သို့ရာတွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ အားနည်းချက်မှာ လက်နက်၊ ရိက္ခာလုံလောက်စွာ မရရှိကြပေ။
အချို့တပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ်မီလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်နိုင်သော်လည်း အချို့တပ်ဖွဲ့များမှာ လက်လုပ်လက်နက်များကိုသာ အသုံးပြုကြရသည်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်ဖွဲ့များမှာမူ လက်နက်၊ ရိက္ခာပိုမိုလုံလောက်ကြပြီး ဖွဲ့စည်းပုံလည်း ကျစ်လျစ်ကြသည်။
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ မဟာမိတ် စစ်ရေးအင်အားမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖြစ်ကြသည်။
ကချင်ပြည်နယ်တွင် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ မြန်မအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်၊ ကယားပြည်နယ်တွင် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ကရင်နီတပ်မတော်၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ကော်သူးလေတပ်မတော် အစရှိသည်တို့ဖြင့် စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်း/ပြည်နယ်၏ အစိုးရနှင့် ဖက်ဒရယ်အစိုးရကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ်သော်လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီနှင့် ၎င်းအင်အားစုများကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။
အခြားကြည့်ရန် မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း ၂၀၁၂-၂၀၂၂ မြန်မာဆန္ဒပြမှုများ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ) မှတ်စုများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ရှိ ပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)။
ဤဘွဲ့တော်ကို ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရာဇ်ဘွဲ့တော်ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။
ရှေးခေတ်နိုင်ငံများတွင် ဘုရင်များကို ဤဘွဲ့မျိုးဖြင့်ညွှန်းဆိုကြပါသည်။
ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရာဇ် အားရည်ညွှန်းနိုင်သည်- ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရာဇ် (ဘွဲ့တော်)ကို အတိုချုံး၍ ဧကရာဇ်မင်းများနှင့် ဧကရာဇ်ဘုရင်မဘုရားများအတွက် အသုံးပြုသည်။
ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရာဇ် (အပျော်စီးသင်္ဘောလိုင်း) ကြည့်ရန် အင်ပါယာနှင့် တော်ဝင်ဘုရင်မင်းမြတ် (စတိုင်) HI&RM Imperial (disambiguation) Majesty (disambiguation) HIM (disambiguation) ကိုးကား။
လန်ဒန်မြို့တွင် ကင်းလှည့်နေသော စက်ဘီးစီး ပုလိပ်များ အမ်စတာဒမ်မြို့ရှိ စက်ဘီးလမ်း(bike lane) တစ်ခု။
စက်ဘီးလမ်းဆိုသည်မှာ အမြန်ယာဉ်များဝင်ရောက်သွားလာခွင့်မပေးသည့် စက်ဘီးစီးသူများအတွက်သာ သီးသန့်ဖောက်ထားသောလမ်းကြောင်းများကို ဆိုလိုသည်။
စက်ဘီးစီးခြင်း (cycling or bicycling or biking)သည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်ဖြစ်စေ၊ အားလပ်ချိန်အပန်းဖြေမှု (recreation)အတွက်ဖြစ်စေ၊ အားကစားအနေဖြင့်ဖြစ်စေ စက်ဘီးကိုအသုံးပြုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဤသို့အသုံးပြုသူများကို မြန်မာဘာသာတွင် ရိုးရိုးသာမန် အပျော်စီးခြင်းဖြစ်စေ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်ဖြစ်စေ စီးသူများကို စက်ဘီးစီးသူများဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အားကစားပြိုင်ပွဲဝင်စီးသူများကိုမူ စက်ဘီးအားကစားသမားများဟု ခေါ်ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင်မူ ဆိုက်ကလစ် (cyclists)၊ ဘိုင်ဆိုက်ကလစ် (bicyclists) သို့မဟုတ် ဘိုက်ကာ(bikers)ဟုခေါ်ကြသည်။
ဘီးနှစ်လုံးတပ် စက်ဘီးများသာမက၊ ဘီးတစ်လုံးတပ်စက်ဘီးများ (unicycles)၊ ဘီးသုံးလုံးတပ်စက်ဘီးများ (tricycles)၊ ဘီးလေးလုံးတပ်စက်ဘီးများ (quadracycles)၊ အိပ်နင်းစက်ဘီးများ (recumbent) အစရှိသည့် လူအားဖြင့် မောင်းနှင်သော ဘီးတပ်ယာဉ်များအား စီးနင်းခြင်းအားလုံးကိုလည်း စက်ဘီးစီးခြင်းဟုပင် ခေါ်ကြသည်။
စက်ဘီးများကို ၁၉ ရာစုတွင် စတင်အသုံးပြုလာကြပြီး၊ ယခုအခါ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ခန့်မှန်းခြေ တစ်ဘီလီယံ (သန်းတစ်ထောင်)ခန့် အရေအတွက်ရှိသည်။
စက်ဘီးစီးခြင်းသည် ကမ္ဘာ့နေရာအများအပြားနှင့် အထူးသဖြင့် လူနေထူထပ်သော ဥရောပမြို့ကြီးများတွင် တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ သွားလာခြင်းအတွက် အဓိကသယ်ပို့နည်းလမ်းများ ဖြစ်နေသည်။
စက်ဘီးစီးခြင်းကို တာတို သို့မဟုတ် တာလတ်ခရီးအကွာအဝေးများအတွက် ထိထိရောက်ရောက်နှင့် အကျိုးများသော သယ်ယူပို့ဆောင်မှုနည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အများစုက မှတ်ယူကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍ:အားကစား။
မြင့်မြတ်သော (အတိုကောက် မမ ၊ မိန့်ခွန်းများ၌ မြင့်မြတ်သော) ဟူသည် ( ဒုတိယ) သို့မဟုတ် ( တတိယ) တန်းစားဘွဲ့တော်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုဘွဲ့ကို လက်ရှိ သို့မဟုတ် ယခင်စိုးစံသော မင်းဆက် ၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် တရားဝင်အသုံးအနှုန်းဘွဲ့တော် ဖြစ်သည်။
ယေဘူယျအားဖြင့် ၎င်းကို ကျားမခွဲ၍ "နာမည်နောက်ဆုံးတစ်လုံး + မြင့်မြတ်"၊ " နာမည် နောက်ဆုံးတစ်လုံးနှစ်ကြိမ် + မြင့်မြတ်" (မမ)၊ " အမြင့်တော်သားများ"ဟု ကျားမခြုံငုံ၍လည်းကောင်း သုံးစွဲသည်။
"ဧကရာဇ် (ခ) စိန်ကဲ့သို့ပြိုင်ဘက်မရှိသော", "တော်ဝင်သော" သို့မဟုတ် "အိန္ဒြေ ရှိသော" စသည့် အဆင့်အတန်းကို ညွှန်ပြသော ဂုဏ်ထူးဝိသေသ ရှိသော အခြားနာမဝိသေသနများနှင့် ပေါင်းစပ်လေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းကို တစ်ယောက်တည်း အတွက်အသုံးပြုနိုင်သည်။
မြင့်မြတ်သောဟူသည် မြင့်မြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရည်အသွေးဖြစ်ပါသည်။
၎င်းကို ရရှိသူတို့အတွက် သုံးစွဲသည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
ဥရောပသမိုင်း ဥရောပတိုက်ကြီး ဓနသဟာယဘုံ ကိုလိုနီခေတ် သုံးပြုမှု။
သမ္မတစနစ်နှင့် တော်ဝင်မဟုတ်သော အသုံးပြုမှု စပိန်စကားပြောကမ္ဘာ တခြားနေရာ ကွဲပြားမှုများနှင့် ဦးစားပေးမှု အမှန်တကယ်ဦးစားပေးမှုမှာ ရာထူးအဆင့်ပေါ်တွင်မူတည်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘုရင်စနစ်အပေါ်တွင် ပိုမိုတိကျသော်လည်း၊ မိန့်ခွန်းပေါ်တွင်မဟုတ်ဘဲ ဤဘွဲ့ရရှိထားသူများသည် အောက်ပါအတိုင်း အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ရရှိလေ့ရှိသည်- မြင့်မြတ်သည့် ဧကရာဇ်အနွယ်တော်ဖြစ်တော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ် (တော်ဝင်) မြင့်မြတ်တော်မူလှသော စိန်ကိုယ်တော်ကြီးဘုရား၊ မြင့်မြတ်တော်မူလှသော စံတော်မူ ဥဿဖယားစုဘုရားကြီးဘုရား ထိပ်တင်တော်ဘုရားမြတ်နှင့် ထိပ်တင်စုဘုရားမြတ်ဘွဲ့တို့သည် ကုန်းဘောင်၊ ပြင်စည်နှင့် ပြင်ဦးလွင် ( တော်ဘုရား အိမ်)အိမ်တော် ၏ အငယ်တန်းအိမ်တော်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
မြင့်မြတ်သည့် ဧကရာဇ်အနွယ်တော်ဖြစ်ပါသော ပုဂ္ဂိုလ် (ဘွဲ့တော်) မြင့်မြတ်တော်မူလှသော၊ ကြီးကျယ်ခမ်းနားမြင့်မြတ်သော မြို့စားကြီး ဘွဲ့ကို လူဇင်ဘက်နိုင်ငံ၏ ဘုရင့်ဆွေမျိုး အငယ်တန်းအဖွဲ့ဝင်များက အသုံးပြုသည်။
မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သရေနှင့်ပြည့်စုံမြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် (ဘွဲ့တော်) ဘွဲ့ကို ဟိုက်ဒရာဘတ်နယ်စိုးစံသူ မင်းသားအတွက် အသုံးပြုသည်။
မြင့်မြတ်သော ဆူလတန် (ဘွဲ့တော်)ဘွဲ့ကို အီဂျစ်ဆူလတန် ဟူစိန်ကာမယ်၏ သားတော်၊ ချွေးမနှင့် သမီးတော်များအတွက်သုံးသည်။
တည်ငြိမ်မြင့်မြတ်သော မြို့စား (ဘွဲ့တော်) His Eminent နှင့် Hybrid ( HMEH ) ကို 1630 ခုနှစ်တွင် Grand Master of the Knights of Malta မှ ကာဒီနယ် (ဘုရားကျောင်းမင်းသား) နှင့် တန်းတူ ရိုမန်အင်ပါယာ၏ မင်းသား အဖြစ် ဖန်တီးခဲ့သည်။
တည်ငြိမ်ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော တည်ငြိမ်မြင့်မြတ်သော မြင့်မြတ်ကျော်ကြားသောအရှင်သူမြတ် ကြည့်ရန် လေးစားမြတ်နိုးဖွယ်ကောင်းသော ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းသော သခင် ကိုးကား Category: မြင့်မြတ်မှု Category: ဘွဲ့တော် Category: ဘုရင်သနားတော်မူသော ဘွဲ့အဆောင်အယောင်များ။
Horton Hears a Who! သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေးရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ ဟော်တန် (Horton) အဖြစ် ဂျင် ကာရေး Mayor Ned McDodd အဖြစ် စတိဗ် ကာရယ် အချဉ်သားပိုက်ကောင် (Sour Kangaroo) အဖြစ် ကာရို ဘားနက် ဗလဒ် ဗလာဒီကော့ဖ် (Vlad Vladikoff) အဖြစ် Will Arnett မော်တန် (Morton) အဖြစ် Seth Rogen ဥက္ကဋ္ဌ (The Chairman) နှင့် ယွမ်မို ဝီကာရှန် (Yummo Wickersham) အဖြစ် Dan Fogler Dr. Mary Lou LaRue အဖြစ် Isla Fisher တော်မီ (Tommy) အဖြစ် Jonah Hill Sally O'Malley-McDodd အဖြစ် အေမီ ဖိုလာ ဂျက်စီကာ ကီလီဂန် (Jessica Quilligan) အဖြစ် Laura Ortiz ဒေါ်ကီလီဂန် (Mrs. Quilligan) အဖြစ် Jaime Pressly JoJo McDodd အဖြစ် Jesse McCartney ရူဒီ သားပိုက်ကောင် (Rudy Kangaroo) အဖြစ် Josh Flitter ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ခွေးအားလုံး ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားကြသည် () သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်သည် ဘာ့တ် ရိုင်နိုလ်ဒ် အဖြစ် ချာလီ ဘီ. ဘာကင် (Charlie B. Barkin) Dom DeLuise အဖြစ် Itchy Itchiford ဂျူဒစ် ဘာစီ အဖြစ် အန်း-မာရီ (Anne-Marie) Vic Tayback အဖြစ် Carface Caruthers Charles Nelson Reilly အဖြစ် Killer Loni Anderson အဖြစ် ဖလို (Flo) Melba Moore အဖြစ် ဝှစ်ပက် (Whippet) Ken Page အဖြစ် King Gator Godfrey Quigley အဖြစ် တယ်ရီယာ (Terrier) ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၁၉၈၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
Surf's Up သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ် ကဏ္ဍ:၂၀၀၇ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ။
ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရာဇ် ( ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရာဇ် သို့မဟုတ် ဧကရီဘုရင်မဘုရား) (ခ) ဘကရ (အတိုကောက်)သည် ဧကရာဇ်မင်းများနှင့် ဧကရီဘုရင်မများအသုံးပြုကြသော ဘွဲ့တော်ဖြစ်ပါသည်။
ဘုန်းတော်အလွန်ကြီးမြတ်တော်မူသောဘွဲ့တော်ကို ဘုရင်အတွက်သုံးပြီး မိဘုရားအတွက် အရှင်နန်းမတော်မိဘုရားခေါင်ကြီးဘုရားဟူသည့် ဘွဲ့ကို သုံးသည်။
လက်ရှိခေတ် သုံးဘီးစက်ဘီး သုံးဘီးစက်ဘီး သို့မဟုတ် တျိုင်ဆိုင်ကယ်(tricycle) သို့မဟုတ် တျိုက် (trike - အတိုကောက် အခေါ်အဝေါ်)The Little Book of Trikes. Adam Quellin. Veloce Publishing Ltd, 1 Dec 2011 The Hanukkah Trike. Michelle Edwards, Kathryn Mitter. Albert Whitman and Company, 1 Sep 2010 Tilting Trike. Popular Science Jul 1980. Keeping Balance: A Psychologist's Experience of Chronic Illness and Disability. Katherine Cuthbert. Troubador Publishing Ltd, 3 May 2010 သည် ဘီးသုံးလုံးတပ်ဆင်ထားသည့် လူအားဖြင့် မောင်းနှင်သောယာဉ်ကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းကို ဓာတ်ဆီ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သုံး မော်တာတပ်ကာဖြစ်စေ၊ သဘာဝမြေဆွဲအားအကူအညီသုံးကာဖြစ်စေ မောင်းနှင်ခြင်းများလည်း ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် ဆိုက်ကားအပါအဝင် တချို့ သုံးဘီးစက်ဘီးများကို ခရီးသည်တင်ရန်ဖြစ်စေ၊ ကုန်ပစ္စည်းတင်ရန်ဖြစ်စေ ကုန်သွယ်လှုပ်ရှားမှုများတွင် အသုံးပြုခြင်းများကိုလည်း အာဖရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တို့ရှိ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင်မူ လူကြီးသုံး သုံးဘီးစက်ဘီးများကို အားလပ်ချိန်အပန်းဖြေမှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ ဈေးသွားဈေးလာအတွက်ဖြစ်စေ၊ ကာယလေ့ကျင့်ခန်းအနေဖြင့်ဖြစ်စေ အဓိကအသုံးပြုကြသည်။
သုံးဘီးစက်ဘီးကို နှစ်ဘီးစက်ဘီးနှင့်ယှဉ်လိုက်လျှင် မလဲအောင် ပို၍ထိန်းရလွယ်သဖြင့် ကလေးများနှင့် အသက်ရွယ်ကြီးသူများကပို သဘောကျကြသည်။
သို့သော်လည်း သမရိုးကျ သုံးဘီးစက်ဘီးသည် ကွေ့သောအခါများတွင် ဘေးတိုက်လဲကျတတ်သဖြင့် စီးနင်းသူအနေဖြင့် အထူးသတိထားရန် လိုပေသည်။
သမရိုးကျမဟုတ်သော အိပ်နင်းစက်ဘီး ဒီဇိုင်းများတွင်မူ ဟန်ချက်(centre of gravity) ကို နိမ့်ချထားသဖြင့် သမရိုးကျ သုံးဘီးစက်ဘီးကဲ့သို့ လဲကျရန် မလွယ်ကူလှပေ။
သမိုင်းကြောင်း ၁၉-ရာစုတွင် အီရန်နိုင်ငံ၌ အသုံးပြုသော သုံးဘီးစက်ဘီး သုံးဘီးတပ် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ကို ၁၆၅၅ သို့မဟုတ် ၁၆၈၀-ခုနှစ်တွင် မသန်စွမ်း ဂျာမန်လူမျိုး စတက်ဖဲန် ဖာဖလာ (Stephan Farffler)က သူကိုယ်တိုင် သွားလာလှုပ်ရှားမှုအတွက် အထောက်အကူပြုရန် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သူသည် နာရီလုပ်ပညာရှင် ဖြစ်သောကြောင့် လက်လှည့်ခြင်းအား (hand cranks)ဖြင့် မောင်းနှင်နိုင်သော သုံးဘီးယာဉ်တစ်စီးကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍ:စက်ဘီးများ။
တောင်းဆုပြည့်စေသော နဂါး () သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သော တရုတ် အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင် ဂျင်မီ ဝေါင်၊ ဂျွန် ချို၊ ကွန်ဒစ် ဝူ၊ Natasha Liu Bordizzo၊ ဂျင်မီ အို. ယန်၊ အာရုန် ယို၊ ဝီလ် ယွန်း လီး နှင့် ရွန်နီ ချီယန် တို့ပါဝင်သည်။