kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
တော်စတွိုင်းသည် အသက် ၃၃ နှစ်တွင် ပိုလီအန်နာမှ သူ့ လယ်မြေများကို စွန့်ခွာလာခဲ့ပြီး တစ်နှစ်အကြာတွင် မိသားစုချင်းရင်းနှီးသူဖြစ်သော ဆိုညာအန်ဒရေဗီနာဘားရ်စ် (Sonya Andreyevna Behrs) နှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး (၁၃)ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်ကာလအတွင်း သူ့ဘဝသည် အပျော်ဆုံး၊ အအေးချမ်းဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး သူ၏ အကျော်ကြားဆုံး စာအုပ် နှစ်အုပ်ဖြစ်သော စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး (War and Peace) နှင့် အန်နာကယ်ရန်နီနာ (Anna Karenina) တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် တော်စတွိုင်း၏ ရင်သွေးနှစ်ဦး ကွယ်လွန်သွားကြရာ သူသည် အလွန်ဝမ်းနည်းမပျော်ရွှင်သော အထီးကျန်သော လူတစ်ဦးအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။
ရင်သွေးနှစ်ဦးအတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုများကို ပြေပျောက်နိုင်ရန် ဘာသာရေးကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။
ဂရိအော်သိုဒေါ့ဇ် (Greek Orthodox) ဘုရားကျောင်း၏ အလွန်တက်ကြွသော နောက်လိုက်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုအခါတွင် အော်သိုဒေါ့ဇ်၏ သင်ပြမှုများတွင် ကတိမတည်မှုများနှင့် မတရားမမျှတမှုများကို တွေ့ရလေသောအခါ သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်ကို အော်သိုဒေါ့ဇ်၏ အတွေးအခေါ်နှင့် ပေါင်းစပ်ရောနှောကာ ကွန်ဖက်ရှင် (The Confession) ဆိုသည့် စာအုပ်ကိုရေးသားခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်တွင် သူ၏ ခိုင်မာသော ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်ကို တွေ့ရပြီး ရိုးသားသော တောင်သူလယ်သမားတစ်ဦး၏ မွန်မြတ်မှုနှင့် အမှန်တရားများကို ပုံဖော်ပြထားလေသည်။
တော်စတွိုင်းသည် အသက် ၅၂ နှစ်တွင် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုများကို စွန့်ကာ ခြိုးခြံစွာ နေထိုင်လိုစိတ်ပြင်းပြလာပြီး ကြွယ်ဝချမ်းသာ အောင်မြင်ကျော်ကြားသော သူ့ဘဝကိုစွန့်ကာ လယ်မြေများတွင် အလုပ်သမားများနှင့်တန်းတူ နေထိုင်လုပ်ကိုင် စားသောက်လေသည်။
တောင်သူလယ်သမားများကဲ့သို့ပင် ကြမ်းတမ်းသော အစာများကို စားပြီး မြေကြီးပေါ်တွင် အိပ်စက်လေသည်။
၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် သူ ပိုင်ဆိုင်သမျှ ကြွယ်ဝမှုများအားလုံးကို သူ့မိသားစုအား လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင်ပင် သူ၏ စာအုပ်အသစ်ဖြစ်သော ပြန်လည်ရှင်သန်ခြင်း (The Resurrection) ကိုထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။
ထိုစာအုပ်သည် ဘုရားကျောင်းတွင် သူတော်ကောင်း အယောင်ဆောင်ထားကြသော လူချမ်းသာများကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချထားပြီး ထိုသူတို့၏ မေတ္တာတရားကင်းမဲ့ပုံကို ဖော်ပြထားလေသည်။
၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် ဂရိအော်သိုဒေါ့ဇ် ဘုရားကျောင်းက တော်စတွိုင်းအား အပြစ်ပေးသည့်အနေဖြင့် ဘုရားကျောင်းအသင်းဝင်အဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုလုပ်ရပ်ကြောင့်ပင် လီယိုတော်စတွိုင်းအား ပို၍အောင်မြင်ကျော်ကြားစေခဲ့သည်။
ဦးမြင့်စော (သမိုင်းပါမောက္ခ၊ ပုသိမ်တက္ကသိုလ်)၊ (မင်္ဂလာမောင်မယ် ၂၀၀၈-ခု စက်တင်ဘာလ) left တော်စတွိုင်းသည် စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဝတ္ထုကို ရေးသားခဲ့သော ရုရှားစာရေးဆရာကြီး ဖြစ်သည်။
ရုရှားစာပေသမိုင်းတွင် အထင်အရှားဆုံးဖြစ်သော စာရေးဆရာကြီး ကောင့်လီယိုနီကိုလားအေးဗစ်တော်စတွိုင်း (ရုရှအသံထွက်-လျက်နယိကပ်လာဗေစ်တာ့လစတွိုင်) သည် တူးလားနယ်ယာစနာယာပလျာနာ-ကျေးရွာတွင် ခရစ် ၁၈၂၈-ခုနှစ်၌ ပီတာဧကရာဇ် ဘုရင်လက်ထက်မှစ၍ ထင်ရှားသောမှူးမတ်မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားခဲ့၏။
တော်စတွိုင်းသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို စွန့်လွှတ်၍ သူဆင်းရဲဘဝ၌ နေထိုင်ကာ အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီကို တည်ဆောက်သော ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ စာမွန်ရေးဆရာ၊ ယထာဘူတပညာရှင်အဖြစ်ဖြင့် ကျော်စော၏။
မိဘများ ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် တဆယ့်တစ်နှစ်သားအရွယ်ခန့်တွင် အကိုများနှင့်အတူ ကဇန်းမြို့တွင် ပညာသင်သည်။
၁၈၄၄-ခုနှစ်တွင် ကဇန်းမြို့တက္ကသိုလ်၌ အထက်တန်းပညာရပ်များကို ဆက်လက်သင်ယူသည်။
၁၈၄၇-ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်မှ ထွက်သောအခါ တော်စတွိုင်းသည် ကောင်းစွာကျန်းမာခြင်းမရှိဘဲ မိမိရွာသို့ ပြန်လာရလေသည်။
ထိုအခါ မိမိပိုင် လယ်ယာ‌ချောင်း‌မြောင်း၌ လုပ်ကိုင်‌နေကြ‌သော သီးစားတို့သည် ဆင်းရဲလွန်းလှ၍ မ‌ကျေမနပ်ဖြစ်ကာ တော်လှန်ဖီဆန်ကြသည်။
‌တော်စတွိုင်းသည် ယင်းမ‌ကျေနပ်မှုတို့ ပ‌ပျောက်‌အောင်ကြိုးစား‌သော်လည်း ‌တောင်သူလယ်သမား၏ ဘဝကို လက်‌တွေ့နားမလည်ဘဲ စိတ်ကူးသာလျှင်ယဉ်ခဲ့သဖြင့် မ‌အောင်မြင်ခဲ့‌ချေ။
ထိုအခါ စိတ်အပျက်ကြီးပျက်ကာ ဖဲနှင့် အရက်တို့၌သာ ‌မွေ့‌လျော်ခဲ့‌လေသည်။
၁၈၅၁-ခုနှစ်တွင် တော်စတွိုင်းသည် ကော့ကဆပ်နယ်ရှိ ရုရှား တပ်မတော်၌ အမှုထမ်းရင်း ထိုနယ်ရှိ ကျေးရွာ၏အရိပ်အာဝါသ၌ ပျော်မွေ့ကာ ‘က‌လေးဘဝ’၊ ‘လူငယ်ဘဝ’ ‘ယုဝ’ ဟူ‌သော စာအုပ်များကို ‌ရေးသားထုတ်‌ဝေခဲ့‌လေသည်။
ထိုစာအုပ်တို့တွင် လူငယ်တို့အား ပညာပေးရေးသည် ပတ်ဝန်းကျင်သဘာဝနှင့် ယှဉ်၍ ပေးအပ်၏ ဟူသော အယူအဆတို့ကို တင်ပြခဲ့သည်။
ထိုအယူအဆတို့မှာ ငယ်စဉ်က ကဇန်း တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်စဉ် ပြင်သစ် ကထိကဆရာများက သင်ကြားပို့ချ‌သော ရူးဆိုး၏ စာတို့တွင်ပါရှိသည် ဩဝါဒတို့မှ ‌ပေါက်ဖွားလာသည်ဟု ယူဆရန်ရှိ‌လေသည်။
တော်စတွိုင်းသည် ထိုစဉ်က ကရိုင်းမီးယားနယ်စစ်ပွဲတွင် ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရာ၌ ပါဝင်ခဲ့၏။
ထိုစစ်ပွဲမှရသော ဗဟုသုတတို့ကို ဆီဗတ်စကိုပိုမြို့မှ ပုံပြင်များ စာအုပ်တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။
ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့မှ ယခုအခါ လီနင်ဂရက်ဟုတွင်သော စိန့်ပီတာစဗတ်မြို့သို့ ‌ရောက်လာခဲ့သည်တွင် စစ်ဖြစ် ခြင်း၌ များစွာ ငြီး‌ငွေ့ရွံ့ရှာလာခဲ့‌လေသည်။
၁၈၅၇-နှင့် ၁၈၆၁-ခုနှစ်အကြားတွင် ဥရောပရှိ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတို့တွင်ရှိသော အလုပ်သမားအခြေအနေတို့ကို လေ့လာခဲ့သည်။
ဥရောပမှ ပြန်လာရာတွင် ရုရှားနိုင်ငံရှိ အလုပ်သမားအ‌ခြေအ‌နေ ချွတ်‌ချော်တိမ်းပါးလျက်ရှိသည်ကို မြင်ပြီးလျှင် မိမိကိုယ်တိုင် မြေယာကျေးကျွန်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပေးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏ သီးစားခတို့ကို သက်သာခွင့်ရစေသည်။
သူပိုင်ဆိုင်သော မြေယာရှိရာဒေသတွင် မြေယာကိစ္စ ဖြန်ဖြေရေးခုံရုံး၌ တရားသူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ထိုအတွင်း၌ သူစိတ်တိုင်းကျ ကျောင်းထောင်သည်။
လူငယ်တို့ကို ဂီတနှင့် ပန်းချီပညာ သင်ကြားပေးသည်။
ထို‌ကျောင်း၌ ကျပ်တည်းကျဉ်း‌မြောင်း‌သော စည်းကမ်းစံနစ်တို့ မရှိ‌စေရချေ။
အစိုးရနှင့်မသင့်မြတ်၍ ကျောင်းကို ပိတ်လိုက်ရပြီးနောက် လယ်ထွန်ခြင်း၊ စာရေးခြင်းတို့ဖြင်သာ မွေ့လျော်နေခဲ့သည်။
ဤအချိန်တွင် တော်စတွိုင်းသည် စစ်ဖက်ဌာနနှင့် မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးဌာနတို့၏ ဖိနှိပ်ခြင်းတို့ကို ဝတ္ထုစာအုပ်နှစ်အုပ်၌ သရုပ်ဖော်ကာ ရေးသားခဲ့လေသည်။
ထို့နောက်၌ကား ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထင်ရှားကျော်စောသည့် စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး-ဟူသော ဝတ္ထုရှည်ကြီးကိုလည်းကောင်း၊ အန်နာ ကရနီနား-ဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း ရေးသားလေသည်။
စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး-ဟူသော ဝတ္ထုတွင် ရုရှနိုင်ငံကို ပြင်သစ်ဘုရင် နပိုလီယန်က ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သည့် ခေတ်နှင့်ယှဉ်၍ ရုရှအမျိုးသားအိမ်ထောင်စုနှစ်ခုတို့ ဘဝအခြေအနေကို လူ့သမိုင်းတရပ်အနေဖြင့် တင်ပြသွားရာ အဖွဲ့အနွဲ့နှင့်တကွ သရုပ်ဖော်ခြင်း၌ များစွာကောင်းမွန်၍ စာဖတ်သူတို့မှာ ထိုခေတ်က ကြုံတွေ့ရသော လူ့လောက၏ ဒုက္ခသုခတို့ကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ကြုံတွေ့ခံစားနေရသည်ဟုပင် ထင်မှတ်ရပေသည်။
ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း ယင်းဝတ္ထုမှာ ကမ္ဘာကျော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းဝတ္ထုနှင့် မတိမ်းမယိမ်း ကျော်ကြားသေား-အန်နာ ကရနီနား-ဝတ္ထုမှာ ရုရှနိုင်ငံတွင် ၁၈၇၆-ခုနှစ်တဝိုက်က ကြုံတွေ့ရသော စိန့်ပီတာစဗတ်မြို့နေ လူတန်းစားဘဝနှင့် တောနေလူတန်းစားဘဝတို့ကို သရုပ်ဖော်သော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
တော်စတွိုင်းသည် ထိုစဉ်က လယ်ယာလုပ်ငန်း၌ အကျိုးဖြစ်ထွန်းရုံသာမက စာရေးခြင်း၌လည်း ဝင်ငွေကောင်းခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်၍ တော်စတွိုင်းသည် စည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့် ကောင်းစွာ ပျော်ပျော်ပါးပါး နေထိုင်နိုင်ခဲ့၏။
သို့ရာတွင် ၁၈၈၀-ပြည့်နှစ် အသက် ၅၂-နှစ်တွင် ယင်းကဲ့သို့ စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့၌ မွေ့လျော်ပျော်ပါးခြင်းအမှုကို စက်ဆုပ်လာသောကြောင့် သာမန်ဆင်းရဲသား အလုပ်သမားကဲ့သို့ ‌နေထိုင်ပြီးလျှင် အသားစားခြင်း၊ ‌ဆေးလိပ်‌သောက်ခြင်းတို့ကို ပင် ‌ရှောင်ကြဉ်လိုက်‌လေသည်။
၁၈၈၈ ခုနှစ်၌ကား မိမိသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဟူသမျှတို့ကို စွန့်လွှတ်၍ ဆင်းရဲသူဆင်းရဲသား တို့အား လှူဒါန်း‌တော့မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီးလျှင် သားမယားတို့ နှင့်တိုင်ပင်ရာ သူ၏ အိမ်‌ထောင်သား အားလုံးက ဥစ္စာပစ္စည်း တို့ကို သူ၏ဇနီးသို့ လွှဲ‌ပြောင်း‌ပေးပါရန် များစွာ‌တောင်းပန် ‌ပြောဆိုခဲ့ရသည်။
သို့နှင့်ပင် ‌တော်စတွိုင်းသည် မိမိကိုယ်တိုင် ပစ္စည်းတပြားတချပ်မျှ မယူဘဲ ဇနီးသို့ပေးအပ်ပြီးလျှင် လယ်ယာထွန်ခြင်း၊ ဖိနပ်ချုပ်ခြင်းစသော ကိစ္စတို့၌ သာမန်တောင်သူလယ်သမား တို့နှင့်အတူ လုပ်ကိုင်စားသောက်လေသည်။
စာရေးခြင်းမှ ဝင်ငွေကိုပင် မယူသည့်အပြင် သူရေးသောစာအုပ်များမှ ရအပ်သည့် မူပိုင်အခွင့်အရေးတို့ကို ပင်လျှင် စွန့်လွှတ်ခဲ့လေသည်။
ဤအခြေအနေတွင် တော်စတွိုင်းသည် သခရုဇာဆိုနာတာ-ဝတ္ထုကို ၁၈၈၉-ခုနှစ်၌ ရေးသားလေသည်။
ယင်းဝတ္ထုတွင် အချို့သောခရစ်ယာန်နှင့် အရှေ့တိုင်းရှိ အခြားအယူဝါဒီတို့က ဆိုဆုံးမသော ဗြဟ္မစရိယကျင့်စဉ်ကို အထူးအလေးဂရုပြု၍ အိမ်ထောင်သားမွေးခြင်းဟူသော လောကီသားတို့၏ ဓလေ့ကို လုံးဝပယ်သင့်ကြောင်းကို ဖော်ပြလေသည်။
ဤသို့ သူချမှတ်ခဲ့‌သော ကျင့်စဉ်ကို ရုရှနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘာ‌ပေါ်ရှိ အခြားနိုင်ငံတို့က နှစ်‌ပေါင်းများစွာ ဝေဖန်ဆွေးနွေးခဲ့ကြ‌ပေသည်။
နောင်အခါ‌သော် တော်စတွိုင်း သည် သူ၏အယူဝါဒများကို ပျံ့နှံ့‌စေရန် စာအုပ်များကို ရေးသားထုတ်‌ဝေခဲ့သည်။
သူ၏ ဝါဒတစ်ရပ်မှာ လောကီသားတို့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မေတ္တာထား၍ နားလည်မှုရှိကြပါမှ လူမှု‌ရေးရာပြဿနာများသည်‌ ကောင်းစွာပြေလည်လိမ့်မည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
မြန်မာအယူ၌ ဗြဟ္မစိုရ်တရား လက်ကိုင်ထားရသည်ဟူ‌သော သ‌ဘောမျိုးဖြစ်‌လေသည်။
သို့‌သော် သူ၏အခြား‌သောအယူဝါဒနှင့် ကျင့်စဉ်တို့မှာ ထို‌ခေတ်၏ ဉာဏ်အမြင်၌ များစွာပြင်းထန်၍ ကျပ်တည်းလှ‌ချေရကား ၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် ‌ရှေးရိုးဂရိတို့၏ ခရစ်ယန်ဂိုဏ်းတို့က ‌တော်စတွိုင်းကို သာသနာ‌ရေးအရ ကြဉ်‌လေသည်။
၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်၌ ‌တော်စတွိုင်းသည် မိမိ၏ဇနီးအိမ်မှ ‌ခြေဦးတည့်ရာသို့သွားမည်ဟု ထွက်ခွာလာရာ အက်စတာပိုဗိုဟူ‌သော မီးရထားဘူတာရုံအ‌ရောက်တွင် အားပြတ်၍‌သေဆုံး‌လေသည်။
လီယိုတော်စတွိုင်းသည် ခြိုးခြံသော သူဆင်းရဲကဲ့သို့သော ဘဝဖြင့်ပင် ၁၉၁ဝ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်တွင် အသက် ၈၂ နှစ်အရွယ်တွင် အဆုတ်အအေးမိသော နမိုးနီးယားရောဂါ (pneumonia) ဖြင့်ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
သူ၏ ဈာပန၌ ခရစ်ယန်ထုံးစံအရ ဖုတ်ကြဉ်းသင်္ဂြိုဟ်ခြင်းကို မပြုရလေ။
သို့‌သော် ‌တော်စတွိုင်းသည် ကမ္ဘာ‌ကျော် ရုရှားစာ‌ရေးဆရာကြီးအဖြစ်နှင့် ယ‌နေ့တိုင် ‌နှောင်းလူတို့၏ အ‌လေးပြုခြင်းကို ခံယူလျက်ရှိ‌လေသည်။
ပိုးချည်များဖြင့် နှောင်ပတ်နေသည့် ပိုးအိမ် ပိုးချည်သည် ဝါချည်ကဲ့သို့ အပင်မှရသော ချည်မျှင်မျိုး မဟုတ်ပဲ ပိုးကောင်မှ ထွက်သော ချည်မျှင်မျိုးဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက ပိုးချည်ဖြင့် ရက်လုပ်သော အဝတ်အထည်သည် တန်ဖိုးအလွန်ကြီးသဖြင့် ဘုရင့်အထည်အလိပ်ဟုပင် ခေါ်ခဲ့ကြသည။
် ပိုးချည်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ထောင်ပေါင်း များစွာကပင် တရုတ်လူမျိုးတို့ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပိုးချည်စတင်တွေ့ရှိပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှေးဟောင်းပုံပြင် အများအပြားရှိခဲ့သော်လည်း တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင်တစ်ပါး၏ မိဖုရား ဆီလင်ရှီနှင့် ဆက်သွယ်နေသော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကိုကား လူသိများ၍ အများလက်ခံကြသည်။
ဘီစီ ၂၇၀၀ ခန့်က ဆီလင်ရှီ မိဖုရားကြီးသည် ဥယျာဉ်အတွင်း၌ လက်ဖက်ရည်ကြမ်း သောက်နေစဉ် ပိုးစာပင်တစ်ပင်ကို မော့ကြည့်မိရာ ဖြူဖြူတုတ်တုတ် ပိုးကောင်တစ်ကောင်သည် ပါးစပ်မှ တောက်ပသော ချည်မျှင်ကလေးများကို ထုတ်ကာ မိမိကိုယ်ကို ပတ်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် အံ့ဩစွာကြည့်နေမိသည်။
ထိုနောက် ပိုးအိမ်ကို ဖြုတ်ယူပြီးလျှင် သူမသောက်နေသော အကြမ်းရေတွင် စိမ်လိုက်သည်။
ပိုးအိမ်ပျော့သွားသောအခါ ပိုးမျှင်တစ်စ်ကို ရှာ၍ ဂရုတစိုက် ဖြေကြည့်ရင်း ထိုပိုးမျှင်ဖြင့် အထည်ရက်လျှင် ကောင်းမည်ဟု စိတ်ကူးပေါ်လာသည်။
ထို့ကြောင့် မိဖုရားသည် နန်းတော်ထဲသို့ဝင်ကာ ပိုးစာပင်စိုက်ရန် ဘုရင့်ထံမှ မြေကွက်တောင်း၍ ရသောအခါ ပိုးမျှင်ကောင်များကို မွေးလေသည်။
ယင်းပိုးမျှင်ကောင်များမှ ရသော ပိုးချည်မျှင်ဖြင့် အလွန်လှပသည့် အထည်ရက်လုပ်ကာ အဝတ်အစားများ ချုပ်လုပ်ရာမှအစ ပိုးထည်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ထိုမိဖုရားအမည်ကို အစွဲပြု၍ ပိုးထည်ကိုလည်း တရုတ်ဘာသာဖြင့် ဆီ (絲) ဟု ခေါ်လာကြလေသည်။
အထက်ပါပုံပြင်သည် အမှန်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို မည်သူမျှ ဒိဋ္ဌမပြောနိုင်သော်လည်း ဆီလင်ရှီ မိဖုရားခေတ်နောက် အနှစ် ၂၀၀၀ ကျော်အထိ ပိုးချည်ထုတ်လုပ်နည်းကို တရုတ်လူမျိုးမှတပါး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်လူမျိုးမှ မတတ်မသိကြသည်မှာ အမှန်ဖြစ်သည်။
ပိုးချည်ထုတ်လုပ်နည်းကို တရုတ်လူမျိုးတို့သည် အထူးလျှို့ဝှက်ခဲ့ကြသည်။
ပိုးကောင်နှင့် ဥများကို ခိုးယူသူအား သေဒဏ်အပြစ်ပေးခဲ့သည်။
ပိုးချည်များကိုမူ အနောက်နိုင်ငံများသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချရာ ယင်းလမ်းမကြီးကို ပိုးချည်လမ်းဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။
အေဒီ ၅၅၀ ခန့်တွင် ဗိုင်ဇင်းတိုင် ဧကရာဇ် ဂျပ်စတင်းနီးယန်း ဘုရင်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ဖူး၍ ပိုးချည်ထွက်သော ပိုးမျှင်ကောင်များအကြောင်း ကောင်းစွာသိသော ပါရှန်းဘုန်းကြီး ၂ ပါးအား တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ ပိုးဥများကို ခိုးထုတ်ခဲ့ရန် မှာကြား စေလွှတ်လိုက်သည်။
နှစ်အတော်ကြာမှ ထိုဘုန်းကြီး ၂ ပါးသည် ပိုးမျှင်ဥအနည်းငယ်ကို ခိုးထုတ်လာနိုင်ခဲ့သဖြင့် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့အနီးတွင် ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း စတင်လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ယင်းမှတဆင့် စပိန်၊ အီတလီ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။
ယခုခေတ်တွင်မူ ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် တကမ္ဘာလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားရာ ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပိုးချည်ရိုင်း အထွက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။
တရုတ်နိုင်ငံမျာမူ ဒုတိယအများဆုံး ထွက်သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။
ကွမ်တုန်းဟန် ခေါက်ဆွဲတစ်မျိုး ခေါက်ဆွဲသည် လူမျိုးတိုင်းလိုပင် နှစ်သက်သည့် တရုတ်အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ခေါက်ဆွဲကို ချက်ပြုတ်သောအခါ အသား၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ဘဲဥတို့ကို ရောထည့်၍ ချက်ပြုတ်ကြော်လှော်လေ့ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ခေါက်ဆွဲဆိုင်များကို မြို့တိုင်း၌လိုပင် တွေ့နိုင်သည်။
ခေါက်ဆွဲသည် မူလက မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရှိခဲ့ဟန် မတူပေ။
နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်ရောက်လာမှပင် ခေတ်စားလာပုံ ရသည်။
သို့သော် မည်သည့်ခေတ်အခါက စတင်သုံးဆောင်လာသည်ကိုမူ မပြောနိုင်ပေ။
အများအားဖြင့် ခေါက်ဆွဲကို ဂျုံဖြင့် လုပ်လေ့ရှိသည်။
ဆန်ဖြင့်လုပ်သော ခေါက်ဆွဲလည်းရှိသည်။
ယင်းကို ဆန်ခေါက်ဆွဲဟု ခေါ်သည်။
ခေါက်ဆွဲလုပ်ပုံသည် ပထမ ဂျုံမှုန့်ကို ရေနွေးသင့်ရုံနှင့် နယ်ပေးရသည်။
ကောင်းစွာနယ်ပေး၍ ဂျုံအစေးပေါက်လာသောအခါ ယင်းကို အလုံးကြီးများ လုပ်ရသည်။
ထိုနောက် အောက်ခြေ၌ အပေါက်ငယ်များဖောက်ထားသော ခွက်တွင်ထည့်၍ ခွက်နှင့် အံကိုက်လုပ်ထားသော ကျည်ပွေ့ဖြင့် ဂျုံစေးကို ဖိချသည်။
ထိုအခါ ဂျုံစေးသည် အပေါက်ကလေးများ၏ ပုံစံအတိုင်း အချောင်းကလေးများ ဖြစ်၍ထွက်လာသည်။
ခွက်အပေါက်ကလေးများမှ ထွက်လာသော ခေါက်ဆွဲဖတ်များသည် အနည်းငယ် ပျော့နေသေးသဖြင့် မာသွားစေရန် ရေနွေးဖျောပေးရသည်။
အပူဖြင့် အနည်းငယ်မာသွားသောအခါ ထုတ်ယူ၍ နေဖြင့် အခြောက်လှန်းရသည်။
ထို့နောက် အလိုရှိသလိုဖြတ်ပြီး စက္ကူများနှင့်ပတ်၍ ရောင်းချကြသည်။
ခေါက်ဆွဲနည်းနည်း လုပ်လိုသောအခါ ဂျုံကို နယ်၍ အပြားများ လုပ်ပြီးလျှင် အမျှင်ကလေးများ ရအောင် ဓားဖြင့်လှီးပေးလေ့ရှိသည်။
ထိုနည်းသည် ခေါက်ဆွဲဆိုင်ကလေးများတွင် လုပ်လေ့ရှိသော နည်းဖြစ်သည်။
ခေါက်ဆွဲကို အလိုရှိသလို ပုံစံအမျိုးမျိုး လုပ်ယူတတ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခေါက်ဆွဲဆိုင်များတွင် တွေ့ရသော ခေါက်ဆွဲလုပ်နည်းမှာ လူ့ခါးတစ်ရပ်ခန့်မြင့်သော စားပွဲပေါ်တွင် တစ်လံကျော်မျှ ရှည်လျားသော ဒလိမ့်ဖြင့် ဂျုံကို နယ်သည်။
အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် နယ်ပြီးနောက် ဂျုံသားကို ပါးပါးဖြစ်အောင် ဒလိမ့်ဖြင့် လှိမ့်ပေးရသည်။
ထိုဂျုံသားပါးပါးကို အလိုရှိသလို ခေါက်၍ ဂျုံခေါက်ကို ဓားဖြင့် အကွင်းလိုက် လှီးသောအခါ အမျှင်တန်းနေသော ခေါက်ဆွဲကို ရလေသည်။
ခေါက်ဆွဲကို ချက်ပြုတ် စားသောက်ရာ၌ ခေါက်ဆွဲကြော်၊ ခေါက်ဆွဲပြုတ်၊ ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ၊ ကော်ရည်ခေါက်ဆွဲ၊ ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ၊ ဗမာခေါက်ဆွဲဟူ၍ စီမံယူသော နည်းအလိုက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
အချို့ဟိုတယ်ကြီးများတွင် အထူးစီမံထားသော ခေါက်ဆွဲများရှိသည်။
ခရုအသားများ ထည့်ထားသော ခရုခေါက်ဆွဲနှင့် ဂျုံကို ကြက်ဥနှင့်ရော၍ ပြုလုပ်ထားသော ကြက်ဥခေါက်ဆွဲတို့သည် ပို၍ အရသာထူးသဖြင့် ဈေးကြီးပေးဝယ်ရသည်။
ခေါက်ဆွဲသည် အာဟာရဓာတ် ပါရှိသော အစာဖြစ်သည့်ပြင် စားရာ၌လည်း အရသာရှိသဖြင့် ယင်းကို လူမျိုးတိုင်းလိုပင် နှစ်သက်ကြပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ကိုးကား Category:အစားအစာ ကဏ္ဍ:ခေါက်ဆွဲများ။
ပနားမား တူးမြောင်း မနားမား တူးမြောင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတို့တူးဖော် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် တူးမြောင်းများတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးဖြစ်၍ အင်ဂျင်နီယာ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများထဲတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ယင်းတူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ကမ္ဘာတခြမ်းအတွက် ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသည် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
ပနားမား တူးမြောင်းကို မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်တို့အကြားရှိ ပနားမား ကျွန်းဆက်ကို ဖြတ်၍ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေပေါ်ရှိ ကိုလုံးမြို့နှင့် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေရှိ ဗဲလဗိုးအာမြို့တို့ကို ဆက်သွယ် ဖောက်လုပ်ထားရာ ၅၀.၇၂ မိုင်ရှည်လျားသည်။
တူးမြောင်းသည် အနောက်မြောက်မှ အရှေ့တောင်သို့ သွယ်တန်းလျက် ရှိသည်။
အတ္တလန္တိတ် ကမ်းခြေဖက်တွင် တူးမြောင်းသည် ရှားဂရီးမြစ်ကြောင်းကိုလိုက်၍ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေဖက်တွင် ရီးအိုဂရန်ဒီမြစ်ကြောင်း အတိုင်းလိုက်သွားသည်။
အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာဖက်မှစ၍ ဝင်လာသော သင်္ဘောတစ်စင်းသည် လီမွန်ပင်လယ်အော် ကမ်းခြေပေါ်တွင် တည်ရှိသော ကိုလုံးမြို့မှစတင်၍ တူးမြောင်းထဲသို့ ဝင်ရသည်။
ထိုမှတဖန် ပေ ၅၀၀ ကျယ်သော တူးမြောင်းတလျှောက် ခရီးဆက်သော် ဂါတွန်းရေတံခါးသို့ ရောက်သည်။
ယင်းရေတံခါးတွင် တူးမြောင်းသည် ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ၈၅ ပေမြင့်သည်။
ယင်းအမြင့်သို့ သင်္ဘောရောက်ရှိလေအောင် ရေတံခါးသုံးဆင့်ဖြင့် အဆင့်ဆင့်တက်သွားရသည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် ဂါတွန်းရေအိုင်ကိုဖြတ်၍ သွားပြီးနောက် နာမည်ကြီးလှသော ဂေးလာဒ်ကတ်။
နာမည်ကြီးရခြင်းမှာ ထိုနေရာ၌ တောင်ကိုဖြတ်ကာ ဖောက်လုပ်ခဲ့ရ၍ တူးမြောင်းဖောက်လုပ်စ စောစောပိုင်းတွင် မြေများပြိုကျသဖြင့် အခက်အခဲများစွာ တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထိုမှတစ်ဖန် မီဂယ်ရေတံခါးသို့ ရောက်သည်။
ထိုရေတံခါးသို့ ရောက်လျှင် အဆင့်ဆင့်လျှော့ချပေးသည်။
မီရာ ဖလော်ရီးရေတံခါးသည် သင်္ဘောအား ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ ရေပြင်နှင့် တညီတည်းရှိလေအောင် လျှောချပေးသည်။
သင်္ဘောတစ်စင်းသည် တူးမြောင်းကို အစမှအဆုံးထိ ဖြတ်သန်းရန် ၇ နာရီမှ ၈ နာရီအထိ ကြာလေသည်။
တိုက်ကြီး ၂ တိုက်ကို ဆက်စပ်ထားသော ကျွန်းဆက်ကို ဖြတ်၍ ရေလမ်းတစ်ခု ဖောက်လုပ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် စိတ်ကူးကြံဆခဲ့ကြသော်လည်း အကောင်အထည် မပေါ်ခဲ့ပေ။
၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်းက စပိန်ပြည့်ရှင် ဖာဒီနန်သည် ပနားမားကျွန်းဆက်ကို ဖြတ်၍ တူးမြောင်းဖောက်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဖာဒီနန်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူ ဖိလစ်သည် နီကာရာဂွာကို ဖြတ်၍ တူးမြောင်းဖောက်ရန် စိတ်ကူးထုတ်ခဲ့သည်။
၁၅၂၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်အစိုးရသည် ယင်းစိတ်ကူးကို စီမံကိန်းတစ်ခု ရေးဆွဲ၍ စဉ်းစားခဲ့သည်။
သို့သော် အကောင်အထည် မပေါ်ခဲ့ပေ။
ထိုနောက် ဟော်လန်နိုင်ငံနှင့် ဂရိတ်ဗြိတိန်တို့သည်လည်း စဉ်းစားကြပြန်သည်။
သို့သော် မတတ်နိုင်၍ လက်လွှတ်ခဲ့ကြရသည်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုက စမ်းသပ် ဖောက်လုပ်ကြည့်သေးသော်လည်း ဒေါ်လာ ၂ သန်းကုန်ပြီးနောက် လက်လျှော့ရပြန်သည်။
၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် ဆူးအက် တူးမြောင်းကို တူးဖော်ပြီးစီး အောင်မြင်ပြီးသည့်နောက်တွင် ပြင်သစ်တို့သည် ဆူးအက် တူးမြောင်းကို ကြီးကြပ်တူးဖော်ခဲ့သူ ပြင်သစ်အင်ဂျင်နီယာ ဖာဒီနန် ဒလက်ဆက်အား ဦးစီးစေ ပနားမားတွင် တူးမြောင်းဖောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။
၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သော်လည်း နောက်တစ်နှစ်တွင် ပိတ်လိုက်ရသည်။
လုပ်ငန်းရပ်ပစ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများမှာ တူးမြောင်းတူးဖော်ရေးကို အားပေးသူများထဲမှပင် မရိုးဖြောင့်မှုကြောင့် ငွေကြေးပစ္စည်း အယိုအဖိတ်များ၍ ကုမ္ပဏီမှာ ကြွေးတင်နေခြင်း၊ စရိတ်ကုန် လူပင်ပန်း ဆင်းရဲသလောက် လုပ်ငန်းမတွင်ကျယ်ခြင်း၊ ထို့အပြင် ထိုဒေသသည် ရွှံ့ညွန်ချုံနွယ် ပိတ်ပေါင်းတို့ ထူထပ်၍ စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းသဖြင့် အပူပိုင်းဇုန်တွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် ကြောက်မက်ဖွယ် ငှက်ဖျားရောဂါ၊ အဝါဖျားရောဂါတို့ကြောင့် နေ့ချင်းညချင်း ကြောက်ခမန်းလိလိ တူးမြောင်းအလုပ်သမားများ ထောင်သောင်းချီ သေကြေပျက်စီးခြင်း တို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထမနဲ thumb|တပို့တွဲလ ထမနဲထိုးပွဲ ထမနဲသည် ကောက်ညှင်းနှင့် စီမံပြုလုပ်သော မြန်မာတို့၏ ချိုဆိမ့်မွှေးသည့် စားစရာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကောက်ညှင်းထမင်းကို ထပ်ပြန်တစ်လဲလဲ ကော်များပတ်စာများ နှဲဘိအလား နှဲရသောကြောင့် ထမင်းနှဲဟုခေါ်သည်။
ထမနဲကို အချို့ဒေသတွင် ယာဂုဟုလည်း ခေါ်သည်။
ယာဂုမှာ ပါဠိဘာသာဖြစ်၍ မြန်မာလို ဆန်ပြုတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကောက်ညှင်း၊ အုန်းသီး၊ မြေပဲ၊ ဂျင်း၊ နှမ်းဆီနှင့် နှမ်းနိုင်နိုင်ထည့်ရသောကြောင့် နှမ်းမနဲဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကောက်ဦးပေါ်ချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား ကျေးလက်တောရွာများအထိ၊ ထမနဲထိုးပွဲများ ဆင်ယင်ကျင်းပကြသည်။
ဆယ့်နှစ်လရာသီ ပွဲတော်များအနက် တစ်ပွဲအပါအဝင် ဖြစ်သော ယင်းပွဲတော်ကို တပို့တွဲလဆန်းမှစ၍ လပြည့်နေ့အကြား ကာလအတွင်း၌ ရှေးမင်းအဆက်ဆက်မှ ဆင်းသက်၍ အမြို့မြို့ အရွာရွာတွင် ခြိမ့်ခြိမ့်သဲ ကျင်းပကြသည်။
ထို့ကြောင့် တပို့တွဲလ၊ ကုံသို့ကျ၊ မာဃထွန်းစမြဲ၊ ပေါက်လဲပွင့်တုံ၊ ဆူးပန်းငုံ၊ မီးပုံ ယာဂုပွဲဟု စပ်ဆိုကြသည်။
ထည့်သောပစ္စည်းများ အချိန်အဆမှန်၍ အထိုးနိုင်က ထမင်းနှဲသည် အလွန်စားကောင်းရုံမက ရက်ရှည်လည်း အထားခံသော အစာဖြစ်သည်။
ထမင်းနှဲထိုးသည့်အခါ ထည့်သည့်အချိန်အဆများကို အောက်ပါတေး ထပ်မျိုးဖြင့် စပ်ဆိုထားခဲ့ကြသည်။
ကုံရာသီ မာသ၊ သဘာဝရွှင်စွာ။
ထာဝရစဉ်လာ၊ များသူ ငါချိမ့်သဲ။
ညာဇမ္ဗုသာဓုခေါ်အောင်၊ ယာဂုတော် ကြိုဆောင်သည့်ပွဲ။
စားတော်ရ ဆန်ပေါက်ဝါ၊ လေးပြည်သာထည့်မြဲ။
ချိန်ပိဿာ လျှံကြည်ရွှဲအောင်လို့၊ နှမ်း ဆီလဲထည့်ပြန်။
မြေပဲဆန် အဋ္ဌသုညငယ်နှင့် ဒွတ္တိံသတိလဗီဇံ။
အုန်းသီးစိပ် ကျပ်ဝီသံငယ်၊ လောနတံ ချိန်သတ်နှင့်။
ဂျင်းနုဖတ် သိင်္ဂီမျှင်ရွှေ၊ သုံးကျပ် မသွေ၊ နည်းစဉ်ဆက် သမုဆွေငယ်၊ ဥပဒေ မော်ကွန်းပလေး။
အထက်ပါတေးထပ်အရ ထမင်းနှဲထိုးလိုမူ၊ ကောက်ညှင်းဆန် လေးပြည်ကို ရေစင်အောင်ဆေး၍၊ ဆီ တစ်ပိဿာကို ဒယ်တွင် ထည့်ကာ၊ ဂျင်းသုံးကျပ်သားနှင့် ဆီသတ်၍ ကောက်ညှင်းထည့်နှပ်ရသည်။
ကောက်ညှင်းနပ်၍ ဆီပြန်သော်၊ ဖိုမှချ၍ကြေအောင်နှဲရသည်။
ယင်းသို့နှဲရာတွင် ယောက်မနှစ်လက်နှင့် ပွတ်ခြေသဖြင့် ကြေသွားသော ကောက်ညှင်းတွင် မြေပဲ ၈၀ ကျပ်သား၊ နှမ်း ၃၂ ကျပ်သား၊ အုန်းသီးစိပ် ၂၀ ကျပ်သား၊ ဆား ၇ ကျပ်သား နှံ့အောင် ထည့်၍မွှေလျှင် ထမင်းနှဲဖြစ်သည်။
ထမင်းနှဲသည် အပူစာချည့်ပါ၍ ဆီနိုင်သောအစာဖြစ်သဖြင့် အလွန်ချမ်းသည့် တပို့တွဲလမျိုးတါင် ထိုးပွဲကျင်းပ၍ စားကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အလွန်အေး၍ အဆီခြောက်ခန်းချိန်ဖြစ်သဖြင့်၊ ဆီနိုင်သော ဤထမင်းနှဲကိုစားသုံးလျှင် စိုပြေလာ၍၊ အပူဓာတ်ရလာသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
မဟာနရီကွန်ချာဆေးကျမ်း၌မူ ပထဝီပျက်သူများ ထမင်းနှဲစားသင့်သည်ဟုလာသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) ကိုးကား Category:မြန်မာ အစားအသောက်။
နာရဒဇာတ်တော်သည် ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့တွင် ရှစ်ခုမြောက် ဇာတ်တော်ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်အနီး နွယ်ချိုတောတွင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥရုဝေလတောတွင်း၌ ဥရုဝေလကဿပ၊ နဒီကဿပ၊ ဂယာကဿပ တည်းဟူသော ရသေ့ညီနောင် သုံးဦးနှင့်တကွ တပည့်များအား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူမှ ချွတ်သည်ကို အကြောင်းပြု၍ နာရဒဇာတ်တော်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။
ထိုဇာတ်တော်ကား အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ ဝိဒေဟရာဇ်တိုင်း မိထိလာပြည်၌ အင်္ဂတိအမည်ရှိသော မင်းသည် မင်းပြုသည်။
ထိုမင်းသည် မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်။
တရားကိုလည်း စောင့်သည်။
ထိုမင်းတွင် အလွန်အဆင်းလှသော ရုဇာအမည်ရှိ သမီးတော်တစ်ပါးတည်းသာ ထွန်းကားသည်။
ထိုသမီးတော်အား အလှူပေးစိမ့်သောငှာ ဥစ္စာတစ်ထောင်ကို လခွဲတစ်ကြိမ် ပေးတော်မူသည်။
ထိုမင်းကြီး၏ အမတ်ကြီး ၃ ပါးမှာ ဝိဇယ၊ သုနာမ၊ အလာတတို့ဖြစ်ကြသည်။
တစ်ခုသော တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ ကတ္တိကာ နက္ခတ်သဘင်အခါတွင် မင်းကြီးသည် နန်းပြာသာဒ်ထက်မှ ဖြူစင်စွာ ထွန်းတောက်သော လပြည့်ဝန်းကိုမြင်၌ အထူးစိတ်ကြည်နူးမိသည်။
ထိုညဉ့်မျိုးတွင် အဘယ်ကဲ့သို့ မွေ့လျော်ရသော် ကောင်းအံ့ည်းဟု အကြံဖြစ်၍ အမတ်တို့အား နှစ်သက်ရာကို တင်လျှောက်စေသည်။
ထိုအခါ စစ်သူကြီးဖြစ်သော အလာတ အမတ်က စစ်ပြုရန် လျှောက်သည်။
သုနာမ အမတ်က ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ရန် လျှောက်သည်။
ဝိဇယ အမတ်က အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့ထံ ဆည်းကပ်လျက် ယုံမှားခြင်းတို့ကို ပယ်ဖျောက်ရန် လျှောက်သည်။
မင်းကြီးလည်း ဝိဇယအမတ်၏ စကားကို နှစ်သက်သဖြင့် အာလာတ အမတ် ညွှန်ကြားရာ မိဂဒါဝုန်တောရှိ ကဿပ တက္ကတွန်းတို့ထံ ဗိုလ်ပါများနှင့် သွားရောက်လေသည်။
ရောက်လျှင် မင်းကြီးက မိဖ၊ ဆရာ၊ သားမယား၊ သက်ကြီးရွယ်အို၊ ရဟန်းပုဏ္ဏား၊ မှူးမတ်ဗိုလ်ပါ၊ ပြည်ရွာအပေါ်တွင် ကျင့်ရမည့်တရားနှင့် နတ်ရွာရောက်ကြောင်း ငရဲလွတ်ကြောင်းတရားတို့ကို မေးလေသည်။
ကဿပ တက္ကတွန်းကား မေးနှင့်လျော်သော အဖြေကို မသိနားမလည်၍ မဖြေချေ။
ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုး၊ တမလွန် လောက၊ မိဖ၊ ဆရာဟူ၍မရှိ။
အလှူပေးခြင်းဖြင့် အကျိုးမရှိ။
မီး၊ မြေ၊ ရေ၊ လေ၊ ချမ်းသာ၊ ဆင်းရဲ၊ အသက် ဤခုနစ်ပါးသည် မြဲကုန်သည်။
သတ္တဝါတို့သည် ၈၄ ကမ္ဘာစေ့မှ စင်ကြယ်မည်။
ထိုအတွင်း ကောင်းမှုပြုသော်လည်း မစင်ကြယ်နိုင်၊ မကောင်းမှုပြုသော်လည်း ထိုခဏကို မလွန်နိုင်ကုန်ဟု ဟောကြားလေသည်။
အလာတ အမတ်ကလည်း မိမိရှေးဘဝက မကောင်းမှု ပြုခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ကောင်းကျိုးကိုသာ ခံစားရပုံကို ပြောပြလျက် ထိုစကားကို ထောက်ခံ၏။
ကဿပ တက္ကတွန်းထံတွင် ဆည်းကပ်နေသော မိထိလာပြည်သား ဗီဇက သူဆင်းရဲကလည်း မိမိသည် အတိတ်ဘဝက သူဌေးအဖြစ်ဖြင့် အလှူကောင်းမှုပြုပါသော်လည်း ယခုဘဝတွင် သူဆင်းရဲဖြစ်လာကြောင်းကို တင်ပြသောအားဖြင့် အလာတ အမတ်၏ စကားကို ထောက်ခံလေသည်။
ထိုအခါမှစ၍ မင်းကြီးသည် ပြည်ထဲရေးကို အမတ်တို့အား လွှဲပြီးသော် ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်ကိုသာ ခံစားလေတော့သည်။
အလှူဇရပ်တို့ကိုလည်း ဖျက်စေသည်။
ပြည့်ရှင်မင်းကြီး အယူမှားသည်ကို တပြည်လုံး အုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ပြောဆိုကြလေသည်။
ထိုအကြောင်းကို ရုဇာမင်းသမီးကြားလတ်သော် ခမည်းတော်၏ အယူမှားကို ပယ်ရှားအံ့ဟု အခွင့်ကို စောင့်လင့်၏။
ရုဇာမင်းသမီးကား ရှေ့ဘဝနှင့် နောက်ဘဝတို့ကို သိမြင်နိုင်သောသူတည်း။
အချိန်ကျရောက်လတ်သော် မင်းကြီးထံသို့ အခစားဝင်၍ အလှူပြုရန် ရမြဲရိက္ခာကို တောင်းလေသည်။
ထိုအခါ မင်းကြီးက အလှူကို မယုံကြည်တော့၍ အပြစ်ပြကာ တားမြစ်သည်။
သမီးတော်က ခမည်းတော် အယူမှားနေပုံ၊ တက္ကတွန်းတို့ အပြောနှင့် အကျင့်မညီပုံများ၊ မိမိ၏ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ဘဝ အကြောင်းများကို ရှင်းလင်း ပြောပြလေသည်။
သို့သော် မင်းကြီးကား မိစ္ဆာအယူကို မစွန့်ချေ။
ထိုအခါ မင်းသမီးက နတ်ဗြဟ္မာများအား ကူညီရန် သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ပြုသည်။
ထိုသို့ပြုလတ်သော် နာရဒဗြဟ္မာကြီးသည် မင်းကြီးကို ချွတ်အံ့ဟု ရဟန်းအသွင်ဖြင့် ရောက်လာသည်။
မင်းကြီးလည်း ဗြဟ္မာကြီးအား တန်ခိုးရှိခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မေးသည်။
ကုသိုလ်ကောင်းမှုသာ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်ဟု ဗြဟ္မာကြီးက ဖြေသည်။
မင်းကြီးက သိလို၍ မေးသမျှသော ပြဿနာတိုင်းကိုလည်း မင်းကြီးစိတ်ကျေနပ်အောင် ဥပမာ သာဓကများစွာဖြင့် ဖြေဆိုသည်။
ထိုနောက် ငရဲအကြောင်း၊ ရှေးမင်းမြတ်တို့ ကျင့်စဉ်အကြောင်း စသည်တို့ကို ဟောကြားလေသည်။
ဤသို့ အယူမှားကို ပယ်ရှားစေရန် ဟောကြားပြီးနောက် မင်းကြီးအား သီလ၌ တည်စေသည်။
ရုဇာမင်းသမီးကိုလည်း များစွာသော အကြောင်းတို့ဖြင့် ချီးမွမ်းသည်။
မင်း၊ မိဖုရား၊ မောင်းမမိဿံတို့ကိုလည်း အဆုံးအမ ပေးသည်။
ထိုနောက် ပရိသတ်တို့ မြင်စဉ်ပင်လျှင် နာရဒဗြဟ္မာကြီးသည် ဗြဟ္မာပြည်သို့ ပြန်သွားလေသည်။
မဲခေါင်မြစ် တစ်နေရာမှ ဆည်းဆာရှုခင်း အရှည် ၄,၈၀ဝ ကီလိုမီတာ ရှိသည့် မဲခေါင်မြစ် (အင်္ဂလိပ်: Mekong River) သည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၏ ဗဟိုချက်မကို ဖြတ်၍ နိုင်ငံ ၆-ခုကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာသည်။
ဤမြစ်သည် ဒေသအတွင်းရှိ အရှည်လျားဆုံး မြစ်တစင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမြစ်ဖျားခံရာတိဘက်ဒေသမှ ဗီယက်နမ် မြစ်ဝှမ်းဒေသများအထိ လွှမ်းခြုံမှု ရှိသည်။
လူသန်းပေါင်း ၆ဝ ခန့်သည် မဲခေါင်မြစ်နှင့် ၎င်း၏ မြစ်လက်တက်များကို မှီ၍ အစားအသောက်၊ ရေနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကိစ္စများအတွက် မြစ်ကို အသုံးပြုနေကြရသည်။
ထို့အပြင် မြစ်ကိုမှီ၍ နေ့စဉ် သက်မွေးဝမ်းကြောင်းကိစ္စအများကို ဆောင်ရွက်နေကြရပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းဆိုင်ရာအရလည်း အထူးအရေးပါသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မဲခေါင်မြစ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျိုးစိတ်အကွဲပြားဆုံး ငါးများရရှိစေပြီး တံငါလုပ်ငန်းကိုလည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ အမေဇုံမြစ်ပြီးလျှင် မဲခေါင်မြစ်သည် ငါးမျိုးစိတ် အစုံလင်ဆုံးသော မြစ်တစင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် လာအိုနိုင်ငံအကြားတွင် မဲခေါင်မြစ်က နယ်နိမိတ်အဖြစ် ကီလိုမီတာ ၂၃၄ အရှည် ဖြတ်သန်း စီးဆင်းသွားသည်။
ဤဒေသတွင် "ရွှေတြိဂံဒေသ" လည်း အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ-ထိုင်း-လာအို ၃-နိုင်ငံ ပေါင်းဆုံရာဒေသ ဖြစ်သည်။
ရွှေတြိဂံဒေသမှာ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှုကြောင့် လူသိများလှသည့် ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။
မဲခေါင်မြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်တန်းများပေါ်၌ ဌာနေတိုင်းရင်းသား ၂၂,၀⁠၀ဝ ခန့် မှီတင်းနေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ဤနေရာများမှာ ဝေးလံခေါင်သီလှပြီး အခါ၊ ရှမ်း၊ လားဟူ၊ လွယ်လ (ဆမ်တောင်)၊ တရုတ်နှင့် အင်းတိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
မဲခေါင်မြစ်သည် တရုတ်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင်၊ လားဟူလူမျိုးများအတွက်လည်း အထူးအရေးပါလှပါသည်။
သူတို့က မဲခေါင် မြစ်ကို လန်ကန်း (Lancang) ဟု ခေါ်ကြသည်။
ရှေးရိုးရာပုံပြင်များအရ ရှေးဦးလားဟူလူမျိုးများသည် ဤမြစ်ဖျားခံရာ ဒေသမှ ဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ရိုးရာ သီချင်းများ၊ ပုံပြင်များက ဤမြစ်ကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြပြောဆိုလေ့ ရှိ ကြသည်။
© 2009 မြန်မာနိုင်ငံ မြစ်ချောင်းများဆိုင်ရာ ကွန်ယက် (BRN) မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းဒေသ မြစ်ရေစီး‌‌‌ကြောင်း မဲခေါင်မြစ်သည် အာရှတိုက်တွင် စီးဆင်းသော မြစ်ကြီးတစ်သွယ် ဖြစ်သည်။
မိုင်ပေါင်း ၂၈ဝဝ မျှ ရှိ၍အာရှတိုက်တွင်ရှည်လျားသော မြစ်ကြီးများ စာရင်းဝင်ဖြစ်သည် မဲခေါင်မြစ်သည် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တွင် မြစ်ဖျားခံသည်။
သံလွင်မြစ်၏ မြစ်ဖျား ခံရာနေရာနှင့် များစွာ မဝေးလှပေ။
အဦးအစ စီးဆင်းသည်မှစ၍ အထက်ပိုင်းတွင် အနောက်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်ရှိ ယန်ဇီမြစ်တို့နှင့်လည်းကောင်း မျဉ်းပြိုင်ဆိုသလို စီးဆင်းသည်။
မိုင်ပေါင်း ၁၂ဝဝ မျှ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင်း စီးဆင်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းတုံနယ်စပ်တစ်လျှောက် ဝိုက်သန်းစီးဆင်း၍ တစ်စိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့် လာအိုနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်လိုက်သည်။
ထိုနောက် လာအိုနိုင်ငံတွင်းသို့ ဖြတ်သန်းစီးဝင်ပြီးလျှင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက် နယ်စပ်တစ်လျှောက် ဖြတ်သန်းစီးဆင်း၏။