kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ခမယဘူတာ (釜谷駅 ခမယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ခိခိုနိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမဲအိဒိုဘူတာ (亀戸駅 ခမဲအိဒို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိုးတိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမတိုရိဘူတာ (鎌取駅 ခမတိုရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်၊ ချိဘမြို့၊ မိဒိုရိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမတဲဘူတာ (鎌手駅 ခမတဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိမနဲခရိုင်၊ မဆုဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − မရုဘုချိဘူတာ (上丸渕駅 ခမိ − မရုဘုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ အိနဇဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမန်းဘဘူတာ (上万場駅 ခမိမန်းဘ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ဂုဂျေားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမအဲဇုဘူတာ (上前津駅 ခမိမအဲဇု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ နခရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမချိဘူတာ (上 町 駅 ခမိမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဆဂတယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ခုမဂယဘူတာ (上熊谷駅 ခမိ − ခုမဂယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမခရိုင်၊ ခုမဂယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခိုမဘူတာ (上狛駅 ခမိခိုမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ခိဇုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ −ခိုဆဝဘူတာ (上古沢駅 ခမိ − ခိုဆဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ အိတိုတိုင်း၊ ခုဒိုယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ခုမမိုတိုဘူတာ (上熊本駅 ခမိ − ခုမမိုတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခုမမိုတိုမြို့၊ နိရှိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခိတဒိုင်းဘူတာ (上北台駅 ခမိခိတဒိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဟိဂရှိယမတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခိတမြို့ဘူတာ (上北町駅 ခမိခိတချေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရိခရိုင်၊ တိုးဟိုခုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခဝတချိဘူတာ (上川立駅 ခမိခဝတချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ မိယောရှိတိုင်း၊ ခမိခဝတချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခဝဂုချိဘူတာ (上川口駅 ခမိခဝဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ဖုခုချိယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခဝဘူတာ (上川駅 ခမိခဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ခမိခဝတိုင်း၊ ခမိခဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခတဂိရိဘူတာ (上 片 桐 ခမိခတဂိရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ ရှိမိုအိနတိုင်း၊ မဆွတ်ခဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ခဆွတ်ရဘူတာ (上桂駅 ခမိ − ခဆွတ်ရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ကျိုတိုမြို့၊ နိရှိခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရထားလိုင်းများ ဟန်းခယူးရထားလိုင်း အရရှိယာမရထားလိုင်း ဘူတာပုံစံ ဘူတာတွင် ရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုနှင့် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။
အသုံးပြုမှု ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘူတာကို နှစ်ပတ်လည်အသုံးပြုသည့် ခရီးသည်ပေါင်း ၃,၃၈၃,၀၀၀ ဦးခန့် ရှိခဲ့သည်။
ကပ်လျက်ဘူတာများ ကိုးကား Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ။
ခမိဂျေားဘူတာ (上条駅 ခမိဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ ယာမနိုအုချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိခန်းဘိုင်းဘူတာ (上神梅駅 ခမိခန်းဘိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမခရိုင်၊ မိဒိုရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ခဂဝဘူတာ (上 嘉 川 駅 ခမိ − ခဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ ယာမဂုချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဂျေားဘူတာ (上条駅 ခမိဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ အအိုနိုမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − နိုဂျိရိဘူတာ (上野尻駅 ခမိ − နိုဂျိရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ ယမတိုင်း၊ နိရှိအအိဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုဂိုးဘူတာ (上之郷駅 ခမိနိုဂိုး - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ ရှိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုဂဲဘူတာ (上野毛駅 ခမိနိုဂဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဆဲတဂယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုဘဲဘူတာ (上野部駅 ခမိနိုဘဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ အိဝတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − နခဇတိုဘူတာ (上中里駅 ခမိ − နခဇတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနဂယဘူတာ (上永谷駅 ခမိနဂယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခိုးနန်းရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနခဘူတာ (上中駅 ခမိနခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ မိခတခမိနခတိုင်း၊ ဝခဆမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − နဂတိုရိုဘူတာ (上長瀞駅 ခမိ − နဂတိုရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမခရိုင်၊ နဂတိုရိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမုရဂခုအင်းမအဲဘူတာ (神村学園前駅 ခမိမုရဂခုအင်းမအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါဂိုရှီးမားခရိုင်၊ အိချိခိခုရှိခိနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမိုရိုအဲဘူတာ (上諸江駅 ခမိမိုရိုအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခါဝါခရိုင်၊ ခနဇဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမိုရိအိုခဘူတာ (上盛岡駅 ခမိမိုရိအိုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ မိုရိအိုခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမိုခုဘူတာ (上牧駅 ခမိမိုခု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမခရိုင်၊ နုမတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမိယောရိ − ရှိအိုဘရ − အွန်းဆင်းဂုချိဘူတာ (上三依塩原温泉口駅 ခမိမိယောရိ − ရှိအိုဘရ − အွန်းဆင်းဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုချိဂိခရိုင်၊ နစ်ခိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမိဇိုဘူတာ (上溝駅 ခမိမိဇို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ဆဂမိဟရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − မိအိုဘူတာ (上三緒駅 ခမိ − မိအို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ အိုဇုခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမိတဘူတာ (上三田駅 ခမိမိတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့၊ အဆခိတရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိမဆွတ်ခဝဘူတာ (上松川駅 ခမိမဆွတ်ခဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ ဖုခုရှီးမားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုမြို့ဘူတာ (上の町駅 ခမိနိုချေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခါယာမခရိုင်၊ခုရအရှိခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိတိုဘဂုချိဘူတာ (上鳥羽口駅 ခမိတိုဘဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ဖုရှိမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရထားလိုင်းများ ခင်တဲဆွတ်ရထားလိုင်း ကျိုတိုလိုင်း ဘူတာရုံအဆောက်အဦ ဤဘူတာရုံတွင် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု၊ ရထားလမ်းကြောင်း (၄) ခု ပါဝင်သည်။
ပလက်ဖောင်းများ သမိုင်းကြောင်း ၁၉၄၀ ခုနှစ် - နာရလျှပ်စစ်ရထားလိုင်း၏ ဘူတာတစ်ခုအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ - နာရလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းသည် ခင်တဲဆွတ်လိုင်းနှင့် ချိတ်ဆက်လိုက်သည့်အတွက် ခင်တဲဆွတ်လိုင်း၏ ဘူတာဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၉ - ရထားများရှောင်တိမ်းမောင်းနှင်နိုင်သည့် Passing lines များ ပြီးစီးခဲ့သည်။
၂၀၀၇ - PiTaPa ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ပတ်ဝန်းကျင် ခုဇဘရှိလမ်း အဘုရခိုးဂျိလမ်း နင်တန်းဒို (Nintendo) Yasaka Bus Depot Kyoto Bus Rakunan Office အနီးအနားရှိ ဘူတာများ ပြင်ပလင့်များ Station Facilities and Service station Map ကိုးကား Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ။
ခမိအုရဘူတာ (上鳥羽口駅 ခမိအုရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ အဆခုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိတိုဒဲဘူတာ (上戸手駅 ခမိတိုဒဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ ဖုခုယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ− ဆုဝဘူတာ (上諏訪駅 ခမိ − ဆုဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ ဆုဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆုဂိဘူတာ (神杉駅 ခမိဆုဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ မိယောရှိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆုဂိဘူတာ (上杉駅 ခမိဆုဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အခိတခရိုင်၊ ခိတအခိတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆုဂဲဘူတာ (上 菅 駅 ခမိဆုဂဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တော့တိုရိခရိုင်၊ ဟိနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ဆုဂယဘူတာ (上菅谷駅 ခမိ − ဆုဂယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဘရခိခရိုင်၊ နခရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆုဘူတာ (神 栖 駅 ခမိဆု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဘရခိခရိုင်၊ ခမိဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ရှိရှိအိုရိဘူတာ (上鹿折駅 ခမိ − ရှိရှိအိုရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိခရိုင်၊ ခဲဆင်းနုမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိရှိရိုဘူတာ (神城駅 ခမိရှိရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ ခိတအဇုမိတိုင်း၊ ဟခုဘရွာတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ရှင်းဂျေားဘူတာ (上 新 庄 駅 ခမိ − ရှင်းဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ရှိရတခိဘူတာ (上白滝駅 ခမိ − ရှိရတခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ အင်းဂါရုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ရှခုဂျီးဘူတာ (上石神井駅 ခမိ − ရှခုဂျီး - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ နဲရိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆဝဘူတ (神沢駅 ခမိဆဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ မိဒိုရိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆဝဘူတာ (上沢駅 ခမိဆဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယေားဂိုခရိုင်၊ ခိုဘဲမြို့၊ ဟယေားဂိုရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိအိုးဆွတ်ခိဘူတာ (上大月駅 ခမိအိုးဆွတ်ခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ အိုးဆွတ်ခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိဆခအဲမချိဘူတာ (上 栄 町 駅 ခမိဆခအဲမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်၊ အိုးဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − အိုတိုင်းဘူတာ (上小田井駅 ခမိ − အိုတိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ နိရှိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိအိုးအိုခဘူတာ (上大岡駅 ခမိအိုးအိုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခိုးနန်းရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိအိုခဘူတာ (上岡駅 ခမိအိုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုအိတခရိုင်၊ ဆအိခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − အိုးအိဘူတာ (上大井駅 ခမိ − အိုးအိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ အရှိဂရခမိတိုင်း၊ အိုးအိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိအိုဘူတာ (神尾駅 ခမိအို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ရှိမဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုတအိရှိဘူတာ (上ノ太子駅 ခမိနိုတအိရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဟဘိခိနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုယာမဘူတာ (かみのやま温泉駅 ခမိနိုယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂတခရိုင်၊ ခမိနိုယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုရှေားဘူတာ (上ノ庄駅 ခမိနိုရှေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ မဆွတ်ဆခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ −နော့ပိုရိုဘူတာ (上野幌駅 ခမိ − နော့ပိုရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ဆပ်ပိုရိုမြို့၊ အဆွတ်ဘဲဆွတ်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုမဲဘူတာ (上野目駅 ခမိနိုမဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိခရိုင်၊ အိုးဆခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိနိုခုနိဘူတာ (上ノ国駅 ခမိနိုခုနိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ခမိနိုခုနိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဘူတာ (加茂駅 ခမို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ ခမိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဘူတာ (加茂駅 ခမို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ တိုဘမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဘူတာ (越後堀之内駅 ခမို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ ဖုခုအိုခမြို့၊ ဆဝရရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဘူတာ (越後堀之内駅 ခမို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ခိဇုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခန်းမခိဘူတာ (上牧駅 ခန်းမခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ တခဆွတ်ခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ယုဇဝဘူတာ (上湯沢駅 ခမိ − ယုဇဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အခိတခရိုင်၊ ယုဇဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယောနိုင်းဘူတာ (上米内駅 ခမိယောနိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ မိုရိအိုခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ယာမဂုချိဘူတာ (上山口駅 ခမိ − ယာမဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ ယာမဂုချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယဆုဘူတာ (上安駅 ခမိယဆု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့၊ အဆမိနမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယရှိရိုဘူတာ (上社駅 ခမိယရှိရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ မဲအိတိုးရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ယခုနိုဘူတာ (上夜久野駅 ခမိ − ယခုနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ဖုခုချိယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယာမဘူတာ (神山駅 ခမိယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ အဂနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ယဂိဘူတာ (上八木駅 ခမိ − ယဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ ဟီရိုရှီမားမြို့၊ အဆမိနမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယ − ချေား − နိရှိဘူတာ (紙屋町西 ခမိယ − ချေား − နိရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့၊ နခရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယ − ချော − ဟိဂရှိဘူတာ (紙屋町東駅 ခမိယ − ချော − ဟိဂရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့၊ နခရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယချေားဘူတာ (神谷町駅 ခမိယချေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနမချိဘူတာ (金町駅 ခနမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခဆွတ်ရှိခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနအိရှိဟရဘူတာ (金石原駅 ခနအိရှိဟရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆဂခရိုင်၊ အိမရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနဟရှိဘူတာ (金橋駅 ခနဟရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရခရိုင်၊ ခရှိဟရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနဂိဘူတာ (金木駅 ခနဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရိခရိုင်၊ ဂိုရှောဂဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနဂဝ − ရှင်းမချိဘူတာ (神奈川新町駅 ခနဂဝ − ရှင်းမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခါနာဂါဝါရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခါနာဂါဝါဘူတာ (金川駅 ခါနာဂါဝါ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခါယာမခရိုင်၊ အိုခါယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခါနာဂါဝါဘူတာ (神奈川駅 ခါနာဂါဝါ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခါနာဂါဝါရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနအဲဘူတာ (鼎駅 ခနအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ အီးဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမုရိုဘူတာ (学文路駅 ခမုရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟရှိမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမုရိခိဘူတာ (冠着駅 ခမုရိခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ ဟိဂရှိချိခုမတိုင်း၊ ချိခုဟိုခုရွာတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုနိုမိယဘူတာ (加茂宮駅 ခမိုနိုမိယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမမြို့၊ ခိတရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုနိုမိယဘူတာ (鴨宮駅 ခမိုနိုမိယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ အိုဒဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုနိုဘူတာ (加茂野駅 ခမိုနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ မိနိုခမိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုနခဘူတာ (加茂中駅 ခမိုနခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိမနဲခရိုင်၊ အွနန်းနန်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဂျိမဘူတာ (鴨島駅 ခမိုဂျိမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားခရိုင်၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုအိဘူတာ (鴨居駅 ခမိုအိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ မိဒိုရိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဂိုးဘူတာ (加茂郷駅 ခမိုဂိုး - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ခိုင်းနန်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဂဝဘူတာ (鴨川駅 ခမိုဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါဂါဝါခရိုင်၊ ဆခအိဒဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိုဂတဘူတာ (鴨方駅 ခမိုဂတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခါယာမခရိုင်၊ အဆခုချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − အုဆုခိဘူတာ (上臼杵駅 ခမိ − အုဆုခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုအိတခရိုင်၊ အုဆုခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိယဘူတာ (上臼杵駅 ခမိယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ဖုဂျိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − ဝခုယဘူတာ (上涌谷駅 ခမိ − ဝခုယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိခရိုင်၊ ဝခုယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခမိ − အုဝဘူတာ (伊予石城駅 ခမိ − အုဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ဆဲအိယောမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပသီလူမျိုး သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြသည့် မွတ်ဆလင်များ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာဘုရင်များ လက်ထက်ကတည်းက နေထိုင်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်း ရှိသူများလည်း ဖြစ်ကြသည်။
ယခု အခါ ပသီလူမျိုးအဆက်အနွယ်တို့သည် မြေဒူးရွာတွင်မနေကြတော့ပဲ မြေဒူးရွာ၏ အနောက်ဘက် ကံသာထွန်း ရွာတွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသည်။
ဒေသခံ ဗမာလူများက ကုလားတိုက်ဟု ခေါ်ကြသည်။
နိုင်ငံတော်က အသိအမှတ်ပြုထားသော စာရင်းတွင် ပသီလူမျိုး မပါဝင်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ကြသော ပသီလူမျိုးများကို တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာတွင် ကုတ်နံပါတ်သတ်မှတ်ပေးရန် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကွန်ဂရက်ပါတီ (United National Congress) က ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
သမိုင်း ပသီများ၏ရင်းမြစ်မှာ အဓိကအားဖြင့် Hadhrami Arab မျိုးနွယ်များဖြစ်သည်ဟုယူဆလေ့ရှိကြပြီး၊ သက်တမ်းအတော်ကြာပြီဖြစ်သော မြန်မာ-အစ္စလာမ်လူနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းတွင် နေထိုင်လာကြသည်။
ဤလူမျိုးစုသည် ၁၃ ရာစုအတွင်းမှစ၍ သာယာဝတီဒေသ၊ ပဲခူးနှင့် မန္တလေးအနှံတွင်နေထိုင်ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင်ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပသီလူမျိုးများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် အလယ်ခေတ်ကာလက အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသရှိ Hadhrami အာရပ်များ၏ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပါသည်။
၉ ရာစုအစောပိုင်းမှစ၍ Hadhramaut ဒေသ (ယနေ့ခေတ် ယီမင်) မှအာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်ကုန်သွယ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်နှင့် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှကမ်းရိုးတန်းများကိုချိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။
ထိုကုန်သည်များသည် မုတ်သုံလေကိုဖြတ်၍ ခရီးသွားလာခဲ့ကြပြီး ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာ၊ မလေးကျွန်းဆွယ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် ဆိပ်ကမ်းများအပါအဝင် ဒေသတွင်းရှိ အဓိကဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် ယာယီအခြေချနေထိုင်မှုများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
13 မှ 15 ရာစုနှစ်များတွင် Hadhrami Arabs တို့သည် martanban၊ မုတ္တမနှင့်ဆီးရီးယား (သီရံ) ဆိပ်ကမ်းမြို့များအပါအဝင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများနှင့် ပုံမှန်အဆက်အသွယ်ရစေသည့် တာဝေးကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
ဤကာလအတွင်းတွင် အာရပ်ကုန်သည်များသည် ဒေသခံပြည်သူများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်လာကြပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာကို ကျင့်သုံးသည့် ရောနှောသောအသိုက်အဝန်းများ ပေါ်ပေါက်လာကာ ဒေသယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို လက်ခံကျင့်သုံးကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပသီလူမျိုးဟု လူသိများလာကာ အာရဗီစကားလုံး fāqīh (فقیه) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရပြီး “အစ္စလာမ့်ဥပဒေပညာရှင်” သို့မဟုတ် ပါရှန်းစကားလုံး Pārsī မှ ပါရှန် သို့မဟုတ် မူဆလင်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤပသီမူဆလင်များသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒအရ ပေါင်းစည်းထားသော လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မြန်မာလူမျိုးများကို ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒအရ ပေါင်းစပ်ထိန်းသိမ်းထားစဉ်တွင် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒအရ ပေါင်းစည်းလာခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် မွတ်စလင်ကမ္ဘာနှင့် မြန်မာ နိုင်ငံတို့ကြား ကုန်သွယ်မှုတွင် ဘာသာရေး ပညာရှင်၊ ကုန်သည်များနှင့် ကြားခံများအဖြစ် မကြာခဏ မှတ်သားခံရသည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် ကိုလိုနီခေတ်မှတ်တမ်းများမှ အထောက်အထားများအရ အာရပ်မွတ်စလင်မိသားစုအချို့ကို ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီက မြန်မာနိုင်ငံရှိ နန်းတွင်းတရားရုံးများသို့ ဗေဒင်ဆရာ၊ ကုန်သည်များ သို့မဟုတ် အကြံပေးများအဖြစ် တောင်ငူနှင့် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်များအပါအဝင် နန်းတွင်းတရားရုံးများသို့ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် မြန်မာစာ ဌာနဟူ၍ တန်းမပေါ်ပေါက်လာသေးဘဲ ပါဠိဌာနဟူ၍ အလျင် တည်ထောင်သည်။
ပါဠိဌာနမှတဆင့် အရှေ့တိုင်းပညာဌာန (Department of Oriental Studies)ဟူ၍ ဖြစ်လာကာ၊ အရှေ့တိုင်းစာပေလေ့လာရေးဌာန၊ အရှေ့တိုင်းဘာသန္တရဌာနဟူ၍လည်း မြန်မာလို ခေါ်ပြီး၊ ပါဠိ၊ မြန်မာစာ၊ ပါရှန်းဘာသာတို့ကို သင်ကြားသည်။
မြန်မာစာကို ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည် မှန်သော်လည်း စာစီစာကုံး သင်ကြားသည့် အဆင့်သာ ဖြစ်သည်။
ဥပစာတန်းတွင် အင်္ဂလိပ်ကျောင်းထွက်များအတွက် 'တန်းနိမ့်မြန်မာစာ' (Lower Burmese) ဟူ၍ သီးသန့် သင်ကြားသည်။
နောင်တွင် ဦးဖေမောင်တင်၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ဥပစာတန်းတွင် မြန်မာစာကို မယူမနေရ ဘာသာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့ရာ တန်းနိမ့်မြန်မာစာ ဟူ၍ မရှိတော့ပေ။
thumb|မြဘုရားဆောင်းတွင်းသင်္ကန်းဝတ်ဆင်စဉ် မြဘုရား သို့မဟုတ် ဗုဒ္ဓမဟာမဏီ ရတနပဋိမာကရဘုရား(၊ )သည် ကျောက်စိမ်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူပူဇော်ထားသည့် ထိုင်တော်မူ သမာဓိ မုဒြာ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ဆင်းတုတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။
ဉာဏ်တော်မှာ ၆၆ စင်တီမီတာ (၂၆လက်မ) ရှိသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အထွတ်အမြတ် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။
နှစ်ပေါင်းများစွာ လာအိုတလှည့်၊ ထိုင်းတလှည့်၊ ဗီယက်နမ် တလှည့် ကိုးကွယ် ရောက်ရှိနေရာမှ ၁၇၇၉ တွင် ရာမ ၁ က ဗီယက်ကျန်းကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည့်အခါ ဆင်းတုတော်အား ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တွင် တော်ဝင်နန်းတော်ရှိ မြဘုရားဗိမာန်တော်( (Wat Phra Kaew)၌ အပူဇော်ခံထားရှိသည်။
သမိုင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၁၄၃၄ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ်ပြည် တည်ရှိခဲ့ပြီး ထိုနိုင်ငံတွင် ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်တစ်ခုအဆိုအရ ဝတ်ဖရယိုင်(ဝါး‌တော ကျောင်း(နောက်ပိုင်းတွင် ဝတ်ဖရခရုမ်ဟုအမည်ပြောင်းခဲ့)တွင် စေတီတစ်ဆူအား မိုးကြိုးထိမှန်၍ ပြိုပျက်ခဲ့ပြီးနောက် ရွံ့စေးမြေများဖြင့် ဖုံးအုပ်နေသည့် ဘုရားတစ်ဆူအားရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက်ယင်းဆင်းတုတော်အား ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်မှ မြင့်မြတ်သည့်နေရာတွင် ပူဇော်ထားခဲ့ကြပြီးနောက် ဆင်းတုတော်၏ နားခေါင်းပေါ်မှ ရွံ့စေးမြေကွာကျလာရာ အတွင်းတွင် အစိမ်းရောင်ကို တွေ့ရှိလေသည်။
ယင်းကွာကျနေသည့် ရွံ့စေးမြေများအား ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်က ဖယ်ရှားလိုက်ရာ အတွင်းတွင် ကျောက်စိမ်းဖြင့်ထုလုပ်ထားသည့် မြဆင်းတုတော်အား တွေ့ရှိလေသည်။
ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် ဖရခရုမ်မရိုကော့၊ မြန်မာဘာသာဖြင့် မြဘုရားဟူ၍ သိခဲ့သည်။
ပညာရှင်အချို့က မြဘုရားသည် ၁၅ရာစု ချေသျှမ်းခေတ်လက်ရာဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြကြပြီး ဇင်းမယ်ခေတ်အမွေအနှစ် လက်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍရီမှတ်တမ်းများတွင်ဖော်ပြထားသည်မှာ ဇင်းမယ်ပြည်ပြည် ပြည့်ရှင် ဆမ်ဖန်ကင်းက ထိုဆင်းထုတော်အား ချင်းမိုင်ရှိ ၎င်း၏နေပြည်တော်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ချင်သော်လည်း ဘုရားပင့်ဆောင်လာသည့် ဆင်တော်မှာ လန်ပန်သို့ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဦးတည်သွားရောက်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ နိမိတ်လက္ခဏာကြောင့် မြဘုရားသည် လန်ပန်မြို့တွင် သီတင်းသုံးလိုသည်ဟု မှတ်ယူကာ ထို့မြို့၌ နှစ်ပေါင်း ၃၂နှစ်တိုင်အောင် အထူးဆောက်လုပ်ထားသည့် ဘုရားကျောင်း(ယနေ့ခေတ်တွင် ဝပ်ဖရာ့ကဲအိုတောင်ဟုခေါ်သည်) တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
၁၄၆၈ခုနှစ်ရောက်သောအခါ တီလိုကရာဇ်ဘုရင်မှ ချင်းမိုင်းမြို့ရှိ လွမ်စေတီခေါ်သည့် စေတီကြီးအတွင်း၌ မြဘုရားအား ပြောင်းရွေ့တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။
မြဘုရားသည် ချင်းမိုင်တွင် ၁၅၅၂ ခုနှစ်တိုင်အောင်တည်ရှိပြီး လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော လွမ်ပရာဘွမ်သို့ပင့်ဆောင်ခဲ့ချိန်တွင် လောပြည်၏မြို့တော်မှာ လင်းဇင်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်မတိုင်မီ အစောပိုင်းက လင်းဇင်း၏ အိမ်ရှေ့မင်းသား ဆထ္ထသီရတ်အား ဇင်းမယ်ပြည်၏ လစ်လပ်နေသော ထီးနန်းအား သိမ်းယူရန် မင်းသား၏ မယ်တော်မှ ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
ထိုမယ်တော်မှာ ထီးနန်းဆက်ခံသူမရှိဘဲ နတ်ရွာစံသွားသည့် ချင်းမိုင်ဘုရင်၏ ညီမတော်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ခမည်းတော် ဖိုတီဆာရပ်မင်း နတ်ရွာစံပြီးနောက် မင်းသားဆထ္ထသီရတ်သည်လည်း လင်းဇင်းပြည် ပြည့်ရှင်မင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် မွေးရပ်မြေသို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး မြဘုရားကိုလည်း တပါတည်းပင့်ဆောင်လာခဲ့သည်။
၁၅၆၄ခုနှစ်တွင် ဗမာတို့ လာရောက်ကျူးကျော်သောကြောင့် ဘုရင်ဆထ္ထသီရတ်သည် ၎င်း၏နေပြည်တော်အား ဗီယန်ကျင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး ဆင်းတုတော်အား ဟော်ဖရခရုမ်တွင် စံပယ်တော်မူစေ၏။
ယင်းနောက် ဆင်းတုတော်သည် ဗီယန်ကျင်းတွင် နောက်ထပ်နှစ်ပေါင်း ၂၁၄ ခုနှစ်တိုင်အောင်စံပါယ်တော်မူလေသည်။
၁၇၇၉ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယား စစ်ဗိုလ်ချုပ် ချောင်ဖရားချက်ကရီက တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့ပြီး ဗီယန်ကျင်းအား သိမ်းပိုက်ကာ မြဘုရားကို ယိုးဒယားသို့ ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည်။
ဇင်းမယ်နယ်သားများမှာ တောင်ပိုင်းသို့ ပင့်ဆောင်ခြင်းခံရသည့် မြဘုရားအတွက် နှာမျောတသဖြစ်ကြသည်။
ယင်းနောက် ယိုးဒယားမြို့တော်သစ်ဖြစ်သည် သွန်ဘူရီရှိ ဝပ်အာရန်အနီး နတ်ကွန်းတစ်ခုတွင် စံပါယ်စေသည်။
ချောင်ဖရားချက္ကရီသည် ရာဇပလ္လင်အား ၎င်းကိုယ်တိုင်အတွက် သိမ်းယူခဲ့ပြီး ရတနာကိုဆင်တိုင်းပြည်၏ ချက္ကရီမင်းဆက်ကို တည်ထောင်လေသည်။
‌ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုမင်းအား ရာမ ၁ ဟူ၍ အမည်ပေးကြလေသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ချောင်ဖရားမြစ်အားဖြတ်၍ ယနေ့ ဘန်ကောက်ဖြစ်လာမည့်နေရာသို့ ပြောင်းရွေ့ကာ မြို့တည်လေသည်။
ပြီးလျှင် ဝပ်ဖရခရုမ်ကျောင်း ပါဝင်သည့် မင်းနေပြည်တော်အား တည်ဆောက်လေသည်။
၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဖရာ့ခရုမ်ကျောင်းအား သန့်ရှင်းစေပြီး မြဘုရားကိုလည်း ၁၇၈၄ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ခမ်းနားထယ်ဝါပြီး ဘုန်းကျက်သရေနှင့် ပြီးပြည့်စုံစွာ ဝပ်ဖရာ့ခရုမ် သိမ်တော်သို့ ပင့်ဆောင်ပူဇော်လေသည်။
ဒဏ္ဍာရီများ မြဘုရားနှင့် ပက်သက်သည့် ဒဏ္ဍာရီအမြောက်အမြားကို ဇိနကာလာလာ၊ အမရကတဗုဒ္ဓရုပနိဒန နှင့် လွန်ခဲ့သည့် ၁၅ ရာစုခန့်က ဗြဟ္မရာဇပညာရေးသားခဲ့သည့် ရတနဗိမ္မဝံသ သို့မဟုတ် မြဘုရား ရာဇဝင်တော်ကြီး ကဲ့သို့သော စာပေအရင်းအမြစ်များတွင် တွေ့ရသည်။
အကြောင်းအရာများအား အမျိုးမျိုးသော ပုံစံတို့ဖြင့် ရောနှောတွေ့ရှိရသည်။
ဒဏ္ဍာရီများအရ လွန်ခဲ့သော ၄၃ ဘီစီအီး က အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပါဋလိပုတ်ပြည်မှ ရဟန်းတော် အရှင်နာဂသေနသည် မြဘုရားရုပ်တုအား တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူသည်ဟူ၏။
ထိုအရှင်နာဂသေနသည် မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ ကြာသောအခါ၌ ဟိန္ဒူနတ် ဗဿနိုး နှင့် ဣန္ဒာ တို့၏ အကူအညီအား ရယူပြီး မြဘုရားအား ထုဆစ်တော်မူသည်ဟု ဒဏ္ဍာရီတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ထို့နောက် နိမိတ်ဟောသည်မှာ- "ဤဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်သည် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်လှသော တိုင်းပြည်ကြီး ၅ ခု သို့ ကြွရောက်သီတင်းသုံးလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုပြည်ကြီး ၅ ပြည်ကား လင်္ကာဒီပပြည် (သီရိလင်္ကာပြည်)၊ ရာမာလင်္ကပြည်၊ ဒွာရဝတီပြည်၊ ချင်းမိုင် နှင့် လန်ချောင်(လောနိုင်ငံ) တို့ဖြစ်ကြသည်။
" ထိုတွင်ဆိုသည်မှာ ပါဋလိပုတ်ပြည်ကြီးတွင် နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ စံပယ်တော်မူပြီးနောက် ထိုပြီးကြီး၏ ပြည်တွင်းစစ်များမှ ရောင်ရှားရန်အတွက် သီရိလင်္ကာပြည်သို့ ပြောင်းရွေ့စံပယ်တော်မူစေသည်။
အခြား ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုတွင်ဆိုသည်မှာ ၄၅၇ ခုနှစ်တွင် အနော်ရထားမင်းကြီးသည် ပုဂံပြည်၌ ဗုဒ္ဓသာသနာ စည်ပင်ထွန်းကားစေရန် ရည်ရွယ်ပြီး သီရိလင်္ကာပြည်သို့ ပိဋိကတ်သုံးပုံနှင့် မြဘုရာအား ပင့်ဆောင်ရန် တာဝန်တစ်ရပ်ပေးအပ် စေလွှတ်တော်မူလေသည်။
ထိုသို့ ပင့်ဆောင်လာခဲ့ပြီး အပြန်ခရီးတွင် မုန်တိုင်းမိကာ သင်္ဘောပျက်ခြင်း ဆိုက်ရောက်ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် သောင်တင်ကြလေသည်။
၁၄၃၂ခုနှစ် ထိုင်းတို့ အန်ကောဝတ်အား သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် မြဘုရားအား အယုဒ္ဓယပြည်ရှိ ကံဖယ်ဖတ်၊ လာအို နှင့် ချင်းရိုင်းပြည်များအား အုပ်ချုပ်သည့် မင်းများက မြဘုရားအား ပြန်လည် တွေ့ရှိချိန် ၁၄၃၄ ခုနှစ်ထိတိုင် သိုဝှက် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/handle/10125/2542/The%20Origin%20and%20Significance%20of%20the%20Emerald%20Buddha.pdf?sequence=1 မြဘုရားသီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သော ကျောင်းတော်များ ရာသီအလိုက် သင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း မြဘုရားအား ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော သင်္ကန်းသုံးစုံဖြင့် ရာသီအလိုက်ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပူဇော်ကြသည်။
ထိုအလှတန်ဆာများအထဲမှ ၂ ခုအား ရာမ ၁ ဘုရင်မှ ပြုလုပ်ပြီး နွေရာသီသင်္ကန်းနှင့် မိုးရာသီသင်္ကန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တတိယအလှတန်ဆာတစုံအား ရာမ ၃မှ ပြုလုပ်ကာဆောင်းရာသီတွင်ပူဇော်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် ဘူမိဘောအဒူလျာဒက်၏ ရွှေရတုအခမ်းအနားကျင်းပရန် တော်ဝင်အိမ်ထောင်စု ဗျူရိုကရေစီမှ ရာသီအလိုက်အလှတန်ဆာဆင်သင်္ကန်းများအား တူညီသည့် ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ရန် တာဝန်လွဲအပ်ခဲ့သည်။