kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
နိုင်ငံ၏ အတွင်းပိုင်း ဒေသမှာ သဲကွင်းများ၊ တောင်တန်းများ နှင့် ရေခဲမြစ်များ ရှိသော ကုန်းမြေမြင့် ဖြစ်ပြီး ရေခဲတောင်များသည် မြေနိမ့်ပိုင်းမှ တဆင့် ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သွားကြသည်။
အိုက်စလန်သည် ပင်လယ်ကွေ့ ရေစီးကြောင်းကြောင့် အနွေးဓာတ် ရစေပြီး အာတိတ်စက်ဝိုင်း၏ အပြင်ဘက် ရှိ လတ္တီကျု အမြင့်ပိုင်းတွင် ရှိသော်လည်း သမမျှတသော ရာသီဥတု ရှိသည်။
သမိုင်း ကိုးကား * Category:နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ Category:ကျွန်းနိုင်ငံများ Category:သမ္မတနိုင်ငံများ Category:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ။
ကိုဘော့ () သည်တောက်ပပြီး မီးခိုးရောင်ရှိ မာကြောကျွတ်ဆတ်သော ဒြပ်စင် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား ( periodic table ) ၏ အုပ်စု VIII တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုဘော့၏ ရုပ်ဂုဏ်သတ္တိများမှာ သံ၊ နီကယ် တို့နှင့် ဆင်တူပြီး သံလိုက်စွမ်းအင်ကို ထုတ်ပေး နိုင်စွမ်းရှိသည်။
ဓာတုဆိုင်ရာ ဓာတ်ပြုမှုလွယ်ကူပြီး ဒြပ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
လေထဲ၌ တည်မြဲနိုင်ပြီး ရေတိုက်စားခြင်းကိုလဲ ခံနိုင်စွမ်းရှိသော ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။
အားပျော့အက်ဆစ် (dilute acid ) ဖြင့် ဖျော်သောအခါ သံကဲ့သို့ အလွယ်တကူ ပျော်ဝင်ခြင်း မရှိဘဲ နှေးကွေးစွာ ပျော်ဝင်ပါသည်။
အသုံးပြုခြင်း ကိုဘော့(Cobalt)ကို များစွာသော သတ္တုစပ်များ ပြုလုပ်သောနေရာများတွင် အသုံးပြုပါသည်။
ကိုဘော့ဒြပ်စင်ကို အသုံးပြုသော နေရာများမှာ လေယာဉ် အင်ဂျင်စက် အစိတ်အပိုင်းများအတွက် အထူးသတ္တုစပ် (super alloys) များပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ တိုက်စားခြင်းခံနိုင်သော သတ္တုစပ်များပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ သံမဏိ နှင့် သံလိုက် ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း ကိုဘော့သတ္တုစပ်များကို အသုံးပြုပါသည်။
လောင်စာနှင့် ဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများတွင် ကိုဘော့ကို ဓာတ်ကူပစ္စည်းများ(catalysts) အဖြစ်အသုံးပြုပြီး မှင်နှင့် ဆေးရောင်ခြယ် ပစ္စည်းများအတွက် အခြောက်ခံ ပစ္စည်းများအဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။
အပြာရောင် ကိုဘော့ (cobalt(II) aluminate, CoAl2O4) ကို ပန်းချီဆေးစပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ကြွေထည် နှင့် အိုးခွက်များ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ မှန်များအရောင်ခြယ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အုပ်ကြွပ်ပြားများ ပြုလုပ်သောနေရာ နှင့် ကျောက်မျက်ရတနာများ အလှဆင်သော နေရာများတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုပါသည်။
ရေဒီယို သတ္တိကြွသော Co60 ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှု နှင့် အစားအသောက်များ မပုပ်မသိုး မပျက်စီးစေရန် ထိန်းသိမ်းရာတွင် အသုံးပြုပါသည်။
သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ ကိုဘော့2 ကလိုရိုက် ဟိုက်ဒရိတ် ကိုဘော့(Cobalt)အများစုသည် ကမ္ဘာ့မြေကြီး၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ မျက်နှာပြင်နှင့် ရေထုထဲ၌ ကိုဘော့ပါဝင်မှုနှုန်းသည် အလွန်နည်းပါးသည်။
ရေထဲတွင်ပါဝင်သော ကိုဘော့သည် ပျော်ဝင်သတ္တိ အလွန်အားနည်းသော CoS (Cobalt sulfine) အဖြစ် အနည်ကျပါသည်။
မြေဆီလွှာထဲတွင် ကိုဘော့ပါဝင်မှုသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် 8ppm ခန့်ဖြစ်သော်လည်း ကိုဘော့ပါဝင်မှု နည်းသော မြေဆီလွှာများမှာ အနည်းဆုံး 0.1ppm ခန့်သာ ပါဝင်ပြီး ကိုဘော့ ပါဝင်မှုများသော မြေဆီလွှာများမှာ အများဆုံး 70ppm အထိ ပါဝင်နိုင်သည်။
ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာ ရေအောက်ပိုင်းတွင် စိမ်းပြာရေညှိ (cyanobacteria) နှင့် နိုက်ဒြိုစားသုံးသော အခြားသက်ရှိများ (nitrogen fixing organisms) အတွက် ကိုဘော့သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။
ကိုဘော့ကို သတ္တုသီးသန့် အနေဖြင့် မတွေ့နိုင်ပဲ သတ္တုရိုင်း (ores ) အနေဖြင့်သာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ကိုဘော့ကို သီးသန့် တူးဖော်၍ မရနိုင်ပါ။
နီကယ် (nickel)၊ ကော့ပါး (copper) စသည့်သတ္တုများနှင့် ရောနှောပြီး by-product အဖြစ်သာ ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။
အဓိကကျသော ကိုဘော့ သတ္တုရိုင်းများမှာ cobaltite (CoAsS)၊ erythrite(Co3(AsO4)2·8H2O) ခေါ်အနီရောင်ရှိသော ကိုဘော့၊ glucodot ((Co,Fe)AsS) နှင့် skutterudite (Co,Ni,Fe)As3 တို့ဖြစ်သည်။
ကိုဘော့ အများဆုံးထွက်ရှိသော နိုင်ငံများမှာ ကွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ဇမ်ဘီးယား၊ ရုရှား နှင့် ဩစတြေးလျ တို့ ဖြစ်ကြပြီး ဖင်လန် ၊ အဇာဘိုင်ဂျန် နှင့် ကာဇက်စတန် စသည့် နိုင်ငံများတွင်လည်း ထွက်ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့ ကိုဘော့ထွက်ရှိနှုန်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန် ၁၇၀၀၀ ဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ လျှပ်စစ်သုံးဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့် ပြန်လည်သန့်စင်ထားပြီး ၉၉.၉% သန့်စင်သည့် ကိုဘော့တုံးကြီးမှ ဖြတ်ယူထားသည့်ကိုဘော့တုံး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကိုဘော့ဓာတ်များ ပျံ့နှံ့လျက် ရှိသောကြောင့် အသက်ရှုခြင်း၊ ရေသောက်ခြင်း၊ အစာစားခြင်း တို့မှတဆင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းသို့ ကိုဘော့ဓာတ်များ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
ကိုဘော့ပါဝင်သော မြေ သို့မဟုတ် ရေ နှင့် အမြဲတမ်းထိတွေ့နေလျှင်လည်း အရေပြားမှတဆင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ကိုဘော့ဓာတ်များ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
ကိုဘော့သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွင် အမြဲတမ်း သီးသန့် လွတ်လပ်စွာ တည်ရှိမနေနိုင်ပါ။
သို့သော်လည်း မြေဆီလွှာ ထဲတွင် များစွာ နစ်မြုပ်နေသောအခါတွင် အပင်နှင့် သတ္တဝါများမှ စုပ်ယူသုံးစွဲမှု မြင့်မားလာပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အစုအဝေးအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်သည်။
ကိုဘော့တွင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဗီတာမင် B12 ပါရှိသောကြောင့် လူသားများအတွက် အရေးပါသော ဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုဘော့သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အနီရောင်ဆဲလ်များ ထုတ်လုပ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်သောကြောင့် သွေးအားနည်းရောဂါ ကုသရာတွင်လည်း အသုံးပြုပါသည်။
လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ နေ့စဉ် ကိုဘော့ဓာတ် ရောက်ရှိမှုသည် အများဆုံး ၁ မီလီဂရမ်(1 mg) ခန့်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကိုဘော့ဓာတ်ထဲတွင် ပါဝင်သော ဗီတာမင် B12 တစ်မျိုးသာ ခန္ဓာကိုယ်က စုပ်ယူသုံးဆွဲပြီး တခြားဓာတ်များကို စုပ်ယူထားခြင်း မရှိပါ။
ကိုဘော့ဓာတ် လွန်ကဲခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို အန္တရာယ်ဖြစ် စေနိုင်သည်။
ကိုဘော့ပါဝင်မှု များသောလေကို ရှူရှိုက်မိသောအခါ ပန်းနာရောဂါ၊ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ တို့ကဲ့သို့ အဆုတ်နှင့်ဆိုင်သော ရောဂါများဖြစ် ပွားစေနိုင်သည်။
၎င်းရောဂါများမှာ ကိုဘော့နှင့် အမြဲ ထိတွေ့ လုပ်ကိုင်နေရသော လူများတွင် အများဆုံး ဖြစ်ပွားပါသည်။
အညစ်အေကြေးများသော မြေဆီလွှာတွင် ပေါက် ရောက်နေသော အပင်များတွင် အလွန်သေးငယ်သော ကိုဘော့အမှုန် အမြောက်အမြား ပါရှိသည်။
အထူးသဖြင့် လူတို့စားသုံးသော အပင်များ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သော အသီးနှင့် အစေ့များတွင် ကိုဘော့ဓာတ် အများဆုံး ပါရှိသည်။
ကိုဘော့တူးဖော်သော သတ္တုတွင်း အနီးရှိမြေဆီလွှာနှင့် ကိုဘော့ ဓာတ်များစွာပျော် ဝင်နေသော မြေဆီလွှာများတွင် သီးပင်စားပင်များ စိုက်ပျိုးစားသောက်ခြင်းဖြင့် ကိုဘော့ဓာတ် လွန်ကဲ၍ ကျန်းမာရေး ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
ကိုဘော့ဓာတ် လွန်ကဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော ရောဂါများမှာ - အော့အန် မူးဝေ ဖျားနာခြင်း (Vomiting and nausea) အမြင်အာရုံချို့တဲ့ခြင်း (Vision problems) နှလုံးနှင့်ဆိုင်သောရောဂါများ (Heart problems) လည်မျိုဂလင်းများပျက်စီးခြင်း (Thyroid damage) စသည့်ရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
ရေဒီယို သတ္တိကြွနေသော ကိုဘော့အိုင်ဆိုတုပ် မှ ထုတ်လွှတ်သော ဓာတ်ရောင်ခြည် (radiation) ကြောင့်လည်း ကျန်းမာရေး ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ကိုဘော့ အိုင်ဆိုတုပ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သော ရောဂါများမှာ ကလေးမရရှိနိုင်ခြင်း (sterility)၊ ဆံပင်မပေါက်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း (vomiting)၊ သွေးထွက်လွန်ခြင်း (bleeding)၊ ဝမ်းရောဂါ (diarrhea)၊ အတိတ်မေ့ရောဂါ (coma) စသည့်ရောဂါများ အပြင် အသက် ဆုံးရှုံးသည်အထိ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
၎င်းရေဒီယို သတ္တိကြွနေသော ကိုဘော့မှထွက်သော ဓာတ်ရောင်ခြည်ကို ကင်ဆာရောဂါ ကုသသော နေရာများတွင် ကင်ဆာအကျိတ်များကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် အသုံးပြုပါသည်။
ထိုကဲသို့ ကုသခံရသော ကင်ဆာ ဝေဒနာရှင်များသည်လည်း ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း၊ ဝမ်းရောဂါဖြစ်ခြင်း နှင့် အော့အန်ခြင်း ကဲ့သို့ ရောဂါများ ခံစားရသည်။
ရှေးဟောင်း အပြာနှင့်အဖြူရောင် တရုတ်ကြွေအိုးအားတွေ့ရပုံ-1335 ကိုဘော့၏ ပတ်ဝန်းကျင် အကျိုးသက်ရောက်မှု (Environmental effects of cobalt) ကိုဘော့သည် မြေ၊ ရေ၊ လေ၊ ကျောက်၊ အပင်များ နှင့် သတ္တဝါများထဲတွင် သဘာဝ အလျောက် တွေ့ရှိနိုင်သော ဒြပ်စင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
လေတိုက်ခတ်သောအခါ ကိုဘော့ အမှုန်လေးများသည် လေနှင့်အတူ လွင့်မျောနိုင်ပြီး တစ်နေရာရာတွင် စုပုံနေနိုင်သည်။
မိုးရွာသောအခါ ကိုဘော့ပါသော မြေဆီလွှာ သို့မဟုတ် ကျောက်သားများကို မိုးရေတိုက်စားပြီး ကိုဘော့များသည် မိုးရေနှင့် အတူ မြစ်၊ ချောင်း၊ ပင်လယ် များထဲသို့ သယ်ဆောင်သွား နိုင်သည်။
ကျောက်မီးသွေးကဲ့သို့ လောင်စာများ လောင်ကျွမ်းခြင်း၊ ကိုဘော့ပါသော သတ္တုရိုင်းများ တူးဖော်ခြင်း နှင့် ကိုဘော့ပါသော ဓာတုပစ္စည်းများကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် သို့ ကိုဘော့များ ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ရေဒီယို သတ္တိကြွနေသော ကိုဘော့ကို ပတ်ဝန်းကျင်၌ သဘာဝအတိုင်း မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။
၎င်းသည် သက်တမ်းဝက်( half-life) တိုပြီး နျူးကလီးယားစွမ်းအင် ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံများတွင် အသုံးပြုပါသည်။
ကိုဘော့ဓာတ် အလွန်နည်းပါးသော မြေဆီလွှာမျိုးတွင် ပေါက်ရောက်သော အပင်များမှာ ကိုဘော့ဓာတ် ပါဝင်မှု အလွန်နည်းပါးပြီး ၎င်းမြေမျိုးတွင် ကျက်စားနေထိုင်သော သတ္တဝါများ အတွက်လည်းပဲ လိုအပ်သော ကိုဘော့ဓာတ်ချို့တဲ့ ခြင်းများ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
ကိုဘော့ဓာတ် လွန်ကဲလျှင်လည်း ကျန်းမာရေးဆိုးကျိုးများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့ နေ့စဉ် စားသုံးနေသော ဟင်းသီး ဟင်းရွက် နှင့် အသားငါးများတွင် ကိုဘော့ဓာတ် ပါဝင်မှု လွန်ကဲ ခြင်းမရှိပါ။
နယူးဒေလီမြို့ (; )သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် အလွန်ရှေးကျသော သမိုင်းဟောင်းများရှိသည်။
၎င်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၄၂.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ခန့်ရှိသည်။
ထို့ပြင် လူဦးရေ ထူထပ်မှုမှာ ၉.၄ သန်းခန့်ရှိသည်။
၎င်အား အိန္ဒိယ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးဌာနနှင့် ဒေလီ၏ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအစိုးရဌာနအဖြစ် အသုံးပြုပြီး ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၉ ခုအနက် တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
နယူးဒေလီမြို့သည် ဒေလီမြို့မ၏ အတွင်းတွင် တည်ရှိ၍ နိုင်ငံခြားသံရုံး ၁၃၄ ရုံးခန့် ရှိသည်။
နယူးဒေလီမြို့ နေရာဒေသသည် ဘုရားရှင်လက်ထက်တော်မတိုင်မီကတည်းက ကုရုတိုင်း၊ ကမ္မာသဒမ္မနိဂုံး အမည်တွင်ခဲ့သည်။
အလောင်းတော် မဟာသုတမင်းဘဝက လူသားစား ပေါရိသာဒကို ဆုံးမရာ နေရာဒေသလည်းဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင် လက်ထက်တော်က သတိပဋ္ဌာန်တရားကို ဤနယ်မြေရှိ ပုဂ္ဂိုလ်အသီးသီးသည် ထင်းခွေရေခပ်ရင်းနှင့်ပင် လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့ကြသော ဓမ္မနယ်မြေကြီးဖြစ်ပြီး အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။
မာဂဏ္ဍီယသုတ်၊ မဟာနိဒါနသုတ် အစရှိသော လေးနက်သည့် သုတ္တန်ဒေသနာတော်များကို ဟောကြားခဲ့ရာ နေရာဒေသလည်းဖြစ်သည်။
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်ကို ဟောတော်မူရာ တောင်ကုန်းမှာ နယူးဒေလီ မြို့လယ်ခေါင်တွင် ဥယျာဉ်တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် တည်ရှိနေပြီးအလယ်တွင် ကျောက်ဆောင် ကျောက်တုံးကြီးများ ရှိသည်။
အသောကမင်းကြီး လက်ထက်ကတည်းက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော နေရာဖြစ်ကြောင်း ဆိုင်းဘုတ်ရေးထိုးထားသည်။
ေအာင္သိဒၶိ: February 2015 ကိုးကား Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ။
ဂျမေကာနိုင်ငံသည် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်အတွင်းရှိ ဂရိတ်တားအန်တီလီးစ်ကျွန်းစု (Greater Antilles) တွင် ပါဝင်သော ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၂၃၄ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားပြီး အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) မျှ ကျယ်ဝန်းသည်။
ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် ၁၄၅ ကီလိုမီတာ (၉၀ မိုင်) ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ဟေတီနိုင်ငံ နှင့် ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံတို့ တည်ရှိရာ ဟစ်စပန်နီအိုလာကျွန်း၏ အနောက်ဘက် ၁၉၁ ကီလိုမီတာ (၁၁၉မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဂျမေးကားဟူသော အမည်မှာ ရေတံခွန်ရှိသောကျွန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေရာ ထိုကျွန်း၌ စိမ့်စမ်း ရေတံခွန်တို့သည် အပျော်ခရီးထွက်သူတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ချမ်းမြေ့အောင် ဖန်တီး ပေသည်။
ထိုမှတစ်ပါးလည်း သစ်ခွပန်း၊ ဂမုန်းပန်း၊ ပေါ်ပီပန်း စသော ရောင်စုံပန်းအမျိုးမျိုးတို့ကြောင့် ၁၄၉၄ ခုနှစ်တွင် ဂျမေးကားကျွန်းသို့ အနောက် နိုင်ငံသားထဲမှ ရှေးဦးစွာ ရောက် ခဲ့သော ကိုလံဘတ်ကနတ်ဥယျာဉ်နှင့်တူသော ကျွန်းဟု အမှတ် တရ ပြောခဲ့ဖူးသည်။
ဂျမေးကားကျွန်းသည် ဗြိတိသျှပိုင် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု တွင် အကြီးဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးကျွန်းဖြစ်၍ အလျား ၁၄၄ မိုင်၊ အနံမိုင် ၄ဝ ခန့် ရှိသည်။
ကျူဘားကျွန်း၏ တောင်ဘက် မိုင် ၉ဝ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ရှေးအခါကမူ ဤကျွန်းမှာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ပင်လယ်ဓားပြများ၏ စခန်းချရာဌာန ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။
ကိုလံဘတ် တွေ့ရှိပြီးနောက် ၁၅ နှစ်ခန့်အကြာတွင် စပိန်လူမျိုးတို့ သွား ရောက်ခဲ့ဖူးသည်။
၁၆၆၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ပိုင် ကိုလိုနီ တစ်ခု အဖြစ်ဖြင့် ဗြိတိသျှတို့က သိမ်းယူလေသည်။
လူဦးရေ ၁၂ဝဝဝဝဝ ကျော်ရှိသည့်အနက် ၁ဝဝ လျှင် ၂ ယောက်သာ မျက်နှာဖြူတို့ ဖြစ်၍ ၇၇ ယောက်တို့မှာ ကပ္ပလီလူမျိုးများ၊ ၂ဝ ယောက်မှာ ကပြားများနှင့် ကျန်လူတို့မှာ ကူလီများ အိန္ဒိယလူမျိုးနှင့် တရုတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဂျမေးကားကျွန်းနှင့်အတူ တွဲဖက်ထားသော ကျွန်းငယ်များမှာ တာ့ကျွန်း၊ ကေးကပ်ကျွန်းနှင့် ကေးမန်ကျွန်းစုများ ဖြစ်ကြ၏။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် သကြားဈေးကျဆင်းသဖြင့် အလုပ်သမား များသည် မိမိတို့ဝမ်းရေးအတွက် မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ ဆူပူမှု များ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ထိုနှစ် ဇူလိုင်လ၌ စုံစမ်းရေးအဖွဲ့တစ်ခုကို စေလွှတ်၍ စုံစမ်းစေခဲ့၏။
သို့ဖြင့် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ် ရေး ဥပဒေအရ ဘုရင်ခံက ဥပဒေပြုကောင်စီ ဖွဲ့စည်းကာ အုပ်ချုပ်လေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း ၁၉၄ဝ ပြည့် နှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ရေတပ်စခန်းပြုလုပ်ရန် နေရာ တစ်ခုကို အမေရိကန်သို့ ငှားရမ်းလိုက်ရ၏။
မြစ်များ အတော်များများ ရှိသော်လည်း ဘလက်မြစ်တစ်ခု သာ သွားလာဆန်တက်နိုင်၏။
ဘလူးမောင်းတိန်းခေါ် တောင်တန်းများမှာ ပေ ၇ဝဝဝ ကျော်မြင့်၍ တောင်စောင်းများတွင် မဟော်ဂနီ၊ ထင်ရှူးပင်တို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက် ရှိ၏။
သင်္ဘော ဆိပ်ကောင်းများနှင့် ကားလမ်းများ ရှိ၏။
ထွက်ကုန်များမှာ သကြား၊ ငှက်ပျော၊ ကော်ဖီ၊ ချင်း(ဂျင်း)နှင့် အခြားသီးနှံများ ဖြစ်လေသည်။
'ဂျမေးကားရမ်'ခေါ် ရမ်အရက်မှာ ထင်ရှား သော ထွက်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သားရဲတိရစ္ဆာန်များနှင့် အဆိပ်ရှိသော မြွေများ မရှိချေ။
ကျွန်းတွင် မကြာခဏမြေငလျင်လှုပ်၍ လေဆင်နှာမောင်းများ တိုက်ခတ်ကျရောက်တတ်၏။
၁၉ဝ၇ ခုနှစ်က မြေငလျင် ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ခဲ့ဖူးရာ ကျွန်း၏မြို့တော်ဖြစ်သော ကင်းစတောင်းမြို့တွင် လူပေါင်းများစွာ သေကြေခဲ့၏။
၁၉၁၂ ခုနှစ် တွင် တိုက်ခတ်သော လေနီကြမ်းကလည်း ကျွန်းအနောက် ဘက်ကမ်းရှိ သင်္ဘောဆိပ်တစ်ခုကို အတော်ပင် ပျက်စီးစေခဲ့၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)၏ ဂျမေးကား ကျွန်းသည် ဗြိတိသျှပိုင်အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်၍နိုင်ငံ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄,၂၃၂ မိုင်ရှိသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ရက်နေ့ တွင် ဂျမေးကားကျွန်း လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။
၁၉၇၇ ခုနှစ် ခန့်မှန်းချက်အရ လူဦးရေ ၂,ဝ၉ဝ,ဝဝဝခန့်ရှိသည်။
ခရစ်ယန်ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသူမှာ လူများစုဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားမှာ အများသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။
ဂျမေးကားကျွန်းသည် ဗြိတိသျှ ဓနသဟာယ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်လာ၍ နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်မှာ မစ္စတာ မိုက်ကယ်မင်လီဖြစ်သည်။
မိုက်ကယ်မင်လီမှာ ပြည်သူ့အမျိုးသား ပါတီခေါင်းဆောင်ဖြစ်၍ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်သူ၏ ပါတီကအနိုင်ရရှိသဖြင့် အစိုးရဖွဲ့သောအခါသူသည် အစိုးရ အဖွဲ့ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ လေသည်။
ဂျမေးကား နိုင်ငံတွင် ဥပဒေပြုလွတ်တော် နှစ်ရပ်ရှိရာအောက်လွှတ်တော်ကို ပြည်သူအများကရွေး ချယ်တင်မြှောက်သော အမတ်ဦးရေ ၅၃ ဦးဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်း၍ အထက်လွှတ်တော်တွင် အမတ် ၂၁ ဦးဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်း ထားလေသည်။
ဂျမေးကားနိုင်ငံသုံး ငွေကြေးမှာ ဂျမေးကား ဒေါ်လာဖြစ်သည်။
ယင်းဒေါ်လာငွေကို ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၇၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တစ်ကြိမ်နှင့် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း သုံးကြိမ် မျှ တန်ဖိုးချခဲ့သည်။
၁၉၇၇ခု မေလ၌ အမေရိကန် သမ္မတကတော် ရိုစလင်ကာတာသည် ဂျမေးကားကျွန်းသို့ အလည်အပတ် သွားရောက် ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဂျမေးကားနိုင်ငံသို့ အမေရိကန် အစိုးရအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှု အေဂျင်စီမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာငွေ ၆,၃၄,ဝဝ,ဝဝဝ ကို ထောက်ပံ့ ချေးငှားခဲ့သည်။
များမကြာမီက ပင် ဂျမေးကားဝန်ကြီးချုပ် မိုက်ကယ်မင်လီသည် အမေရိကန်သမ္မတ ဂျင်မီကာတာနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဝါရှင်တန်မြို့သို့ ၁၉၇၇ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ရက်နေ့တွင် သွားရောက်ခဲ့သည်။
မိုက်ကယ်မင်လီသည် အောက်တိုဘာလကုန် ရက်များနှင့် နိုဝင်ဘာလဆန်း ရက်များတွင် အနောက် ဥရောပနော်ဝေးနှင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ကာ စီးပွားရေးနှင့် ကျွမ်းကျင်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး မြှင့်တင်ရန် သဘောတူညီချက် ရခဲ့လေသည်။
ဂျမေးကားနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု အစိုးရနှင့် စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင်လက်မှတ်ရေးထိုး ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
ထိုစာချုပ်အရ ဂျမေးကားနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း၌ ဘိလပ်မြေစက်ရုံ တည်ဆောက်ရန် သယံဇာတ ဓာတ်သတ္တုများ တူးဖော်ရန်နှင့် ရေအားလျှပ်စစ် အခြေအမြစ်များလေ့လာရှာဖွေရန် ကိစ္စများအတွက် ဆိုဗီယက်အစိုးရက ဂျမေးကားနိုင်ငံသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာငွေ သန်းပေါင်း ၇ဝ ကူညီထောက်ပံ့ ရမည်ဖြစ်ပေသည်။
ယင်းစာချုပ်အရ ဂျမေးကားကျောင်းသားများသည် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုရှိ စက်မှုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာသင် ကျောင်းများတွင် တက်ရောက်သင်ကြားခွင့်ရှိပြီး ဆိုဗီယက် ကျောင်းဆရာများကိုလည်း ဂျမေးကားနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခဲ့လေသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၇၉) ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကာရစ်ဘီယံဒေသရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ။
နီယိုဒိုင်မီယမ်()သည် ပြောင်လက်တောက်ပသော အဝါရောင်ရှိ သတ္တု တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
၎င်း သတ္တုသည် ဓာတ်ပြုမှု အလွန်မြန်သောကြောင့် လေထုထဲ၌ ထားပါက လျင်မြန်စွာ အညှိတက်ပြီး အရောင်မှိန် သွားသည်။
အပေါ်ယံအပိုင်းသည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုပြီး ဓာတ်တိုးသွားခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ လေထုနှင့် ထိတွေ့ခြင်းမှ ဝေးကွာသော နေရာတွင် ထားသိုရသည်။
ရေအေးနှင့် နှေးကွေးစွာ ဓာတ်ပြုပြီး ရေနွေးနှင့် လျင်မြန်စွာ ဓာတ်ပြုသည်။
အသုံပြုခြင်း နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)သည် ရောင်စုံ ရုပ်မြင်သံကြားစက်၊ မီးချောင်းများ၊ စွမ်းအင်ခြွေတာသော မီးချောင်းများ နှင့် ဖန်ထည်များ ကဲ့သို့သော အိမ်းသုံး ပစ္စည်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သော ရှားပါး ဒြပ်စင်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
အားလုံးသော ရှားပါးဒြပ်စင်များတွင် ကွဲပြားသော ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။
Nd သည် မီးခြစ်ကျောက်များတွင် သတ္တုစပ် အဖြစ် အသုံးပြုသော အမျိုးမျိုးသော သတ္တုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
သံလိုက်ပြုလုပ်ရာတွင် အဓိက အရေးအပါဆုံး သတ္တုများသည် Neodymium, Iron နဲ့ Boron (NIB) တို့ပါဝင်သည့် သတ္တုစပ်ဖြစ်သည်။
၎င်းသံလိုက်များသည် ယနေ့ခေတ်သုံး စက်အစိတ်အပိုင်းများတွင် ပါဝင်သည်။
ကွန်ပျူတာ တွင် အချက်အလက်များ သိမ်းဆည်းသောအပိုင်းနှင့် စပီကာများတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
နီယိုဒိုင်မီယမ် (Neodymium)ကို ဖန်ထည်များ အရောင်တင်ခြင်းတွင် အဝါရောင် ဆိုဒီယမ် မီးအလင်းရောင် ဖြစ်စေဖို့ အသုံးပြုပါသည်။
ထိုကဲ့သို့သော မှန်မျိုးကို ဂဟေဆော်သမားများ အတွက် မျက်ကာမှန်အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။
ထို့ပြင် ခရမ်းရောင် အရိပ် ရောယှက်နေသော စွဲဆောင်မှုရှိသည့် အရောင်ရရှိနိုင်ဖို့ အတွက်လည်း အသုံးပြုပါသည်။
အယ်လ်အီးဒီအလင်းရောင်ရောက်ရှိ ထွန်းလင်းသော နီယိုဒိုင်မီယမ်ဒြပ်ပေါင်း မီးချောင်းအလင်းရောင်ရောက်ရှိ ထွန်းလင်းသော နီယိုဒိုင်မီယမ်ဒြပ်ပေါင်းသာမန်နေ့အလင်းရောင်တွင်းရှိ နီယိုဒိုင်မီယမ်ဒြပ်ပေါင်း သဘာဝတွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)သည် Ce ပြီးနောက် ရှားပါးဒြပ်စင်များထဲတွင် ဒုတိယ အပေါများဆုံး ဒြပ်စင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး သဘာဝတွင် Copper နီးပါးပင် ပေါများပါသည်။
၎င်းကို Monazite နှင့် Bastnasite ကဲ့သို့သော တွင်းထွက် အရင်းအမြစ်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။
အဓိက ထွက်ရှိသော နေရာများမှာ ဘရာဇီး၊ တရုတ်၊ အမေရိကန်၊ အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် ဩစတြေးလျ တို့ဖြစ်သည်။
ထုတ်လုပ်ပြီး နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)ပမာဏ မှာ တန်ပေါင်း ၈ သန်းခန့်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံ အတိုင်းအတာဖြင့် Nd ထုတ်လုပ်မှုနှုန်းမှာ တစ်နှစ် လျှင် ၇တန် ခန့်ရှိသည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ လူ့ခန္ဓာထဲတွင် နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)ပါဝင်မှု အတော်လေး နည်းပါသည်။
ဇီဝဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိသေးသော်လည်း လူ့ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းများတွင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။
နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)အမှုန့်များ နှင့် ဆားများသည် လူ့မျက်လုံးများကို နာကျင်ကျိန်းစပ် စေနိုင်သည်။
Nd ၏ ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆားများသည် အနည်းငယ်အဆိပ် သင့်မှုရှိပြီး မပျော်ဝင်နိုင်သော ဆားများမှာ အဆိပ် သင့်မှုမရှိပေ။
နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)အသုံးပြုသော အလုပ်ခွင် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ပါက လူကို အများဆုံ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်။
၎င်းအစိုဓာတ် နှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် လေနှင့်အတူ အသက်ရှူ လမ်းကြောင်းအတွင်း ဝင်လာနိုင်ပြီး အဆုတ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
အချိန်ကြာရှည်စွာ ရှူရှိူက်မိလေ ပိုမို ဆိုးရွားလေဖြစ်သည်။
Pr သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း စုဆောင်းမိသော အခါ အသည်းကို ဒုက္ခ ပိုမိုပေးနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့သက်ရောက်မှုများ နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)သည် ပတ်ဝန်းကျင်၏ များစွာသောနေရာများတွင် ပျံ့နှံ့နေတတ်သည်။
အဓိကအားဖြင့် လောင်စာဆီ ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံများမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကြောင့် ဖြစ်သည်။
နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)ပါဝင်သော အိမ်သုံး ပစ္စည်းများ ကို စွန့်ပစ်ခြင်းမှလည်း ပတ်ဝန်းကျင်သို့ Nd ရောက်လာနိုင်ပါသေးသည်။
နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium)သည် ကုန်းတွင်းနှင့် ရေအောက်ပိုင်း မြေဆီလွှာတို့တွင် ဖြည်းဖြည်းချင်း စုပုံနေပြီး ၎င်းမှတစ်ဆင့် လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာဝမြေဆီ များတွင် ပါဝင်မှု တိုးပွားလာသည်။
မျိုးပွားမှုနှင့် အာရုံကြော စနစ် လုပ်ဆောင်မှုအပေါ်ကို ပျက်စီးစေသည့် သက်ရောက်မှုရှိသော ရေသတ္တဝါတို့၏ ဆဲလ် အမြှေးပါး များကို နီယိုဒိုင်မီယမ်(Neodymium) က ပျက်စီးစေသည်။
နွဲ့နွဲ့မူသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် လောက၏ အနုပညာ ငွေကြယ်တစ်ပွင့်ဟု ဆိုနိုင်သည့် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ လူသိများ ကျော်ကြားခဲ့သည်။
thumb| ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ သရုပ်ဆောင် နွဲ့နွဲ့မူ ငယ်စဉ်ဘဝ မင်းသမီးကြီး နွဲ့နွဲ့မူကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့က ဟင်္သာတမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသော် (ပညာရေးဌာနဝန်ထမ်း)နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ အကယ်ဒမီ ဒေါ်သိန်းရှင်တို့၏ တတိယမြောက်သမီးဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဒေါ်မြသန်းနွဲ့ဖြစ်သည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်သည်။
နွဲ့နွဲ့မူသည် အသက် ၁၅-နှစ်အရွယ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အနုပညာလောကထဲသို့ မိခင်ဖြစ်သူ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ရွှေမြင်းမိုရ်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ ဒါရိုက်တာ ဦးဝင်းဖေရိုက်ကူးသော“မေတ္တာမိုးမြေ” ဇာတ်ကားဖြင့် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဇာတ်ကားရိုက်ကူးမှုများ မရှိခဲ့သော်လည်း အသက် ၁၆ နှစ် အရွယ်တွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာသိန်းထွဋ်နှင့် သန်းထွဋ် ရိုက်ကူးသော “သမန်းကျား” ဇာတ်ကားဖြင့် အနုပညာလောကသို့ တကျော့ ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ ပရိသတ်များ၏ အသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိခဲ့သည်။
ဆက်လက်၍ မေတ္တာစိမ်းစိမ်း၊ မေတ္တာအကျဉ်းသား၊ ပြင်ဦးလွင်မှ စိန်တစ်ပွင့်၊ ယောဆရာကြီး၊ စံရွှေမြင့်ရဲ့မာမာ၊ ဘဝသစ္စာ၊ သစ္စာရှင်မလေးနှင့်သူ၊ ကျွန်တော့်ချစ်သဲ မာနခဲ၊ ငယ်ကျွမ်းဆွေ၊ အသည်းဖြူမလေး နော်မေဖော၊ မြတ်ဆုဝင်းရဲ့ချစ်စံအိမ်၊ ဒူးမထောက်လက်မမြှောက်၊ ပျဉ်းမငုတ်တို စသည့်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၌ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။
အနုပညာသက်တမ်း ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ဝန်းကျင်ကာလက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ဝင်းဦး၊ ခင်သန်းနု၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ ညွန့်ဝင်း၊ ဒေစီကျော်ဝင်း၊ ထွန်းဝေ၊ ကျော်ဆွေ၊ ချိုပြုံး၊ ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ အောင်လွင် အစရှိသည့် မင်းသားမင်းသမီးများနှင့်အတူ နွဲ့နွဲ့မူသည်လည်း မြန်မာရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်များ အကြား ရေပန်းစား အောင်မြင်ကျော်ကြားသည့် သရုပ်ဆောင်တဦး ဖြစ်သည်။
ဒရာမာ (ဘဝအလွမ်းအမော) ဇာတ်ကားများတွင် သရုပ်ဆောင်ရာ၌ အားသန်သည့် မင်းသမီးတဦး ဖြစ်သူ နွဲ့နွဲ့မူသည် သရုပ်ဆောင်ရာတွင်လည်း လိုအပ်သည့် အခန်း၌ လိုအပ်သလို ပိုင်နိုင်စွာ ခံစားချက် ထည့်သွင်း သရုပ်ဆောင် တတ်ကြောင်း၊ သဘာ၀ကျကျ သရုပ်ဆောင်တတ်သူ တဦးဖြစ်သည်။
ဒေါ်နွဲ့နွဲ့မူသည် ၁၉၇၀ ခန့်တွင် စတင် အောင်မြင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၎င်း၏ နာမည်ကြီး ဇာတ်ကားများဖြစ်သော “နော်ကူးမ” နှင့် မင်းသားကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ကျော်ဟိန်း ၊ အံ့ကျော် တို့ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အေဝမ်းမောင်လှမျိုး ရိုက်ကူးခဲ့သော "ပျဉ်းမငုတ်တို” ဇာတ်ကားမှာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည့် ဇာတ်ကားကြီးများ ဖြစ်သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရွှေလမင်းရုပ်ရှင် မှ ဒါရိုက်တာ ကိုငြိမ်းငြိမ်းရိုက်ကူးသော "နော်ကူးမ" ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၌ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီဆု) အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည်။
နွဲ့နွဲ့မူသည် ဒါရိုက်တာကြည်စိုးထွန်း ရိုက်ကူးခဲ့သည့် သမီးနှင့်အမေများ (၁၉၉၁ ခုနှစ်) ဇာတ်ကား အပါအဝင် ချစ်သူငယ်ချင်း (ကျော်ဟိန်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ၊ ခင်သီတာထွန်း)၊ ချစ်တဲ့ရက်ကိုကြိုနေမယ် (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ကျော်ဟိန်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ၊ စံရှားတင်)၊ နေခြည်ဖြာမှနွေးသောကြောင့် (အောင်လွင်၊ နွဲ့နွဲ့မူ)၊ ချစ်လှိုင်းဂယက် (ညွန့်ဝင်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ) ၊ စံရွှေမြင့်ရဲ့လေးခင်ခင် (ထွန်းထွန်းဝင်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ)၊ နော်ကူးမ (ထွန်းထွန်းဝင်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ)၊ ဒူးမထောက်လက်မမြှောက် (ညွန့်ဝင်း၊ မြင်းစိုင်းသားအောင်အောင်၊ ဆွေဇင်ထိုက်၊ နွဲ့နွဲ့မူ) အစရှိသည့် ဇာတ်ကားများမှာ ထိုခေတ်အခါက အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပရိသတ်များ လက်ခံ အားပေးခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ရေခဲတောင်အလှအပများနှင့် မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှုကို ဖော်ညွှန်းရိုက်ကူးထားသည့် "နေခြည်ဖြာမှနွေးသောကြောင့်" ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၌ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။
ရွှေဝါမြေစစ်ဆင်ရေး ဖျော်ဖြေပွဲ၊ ရှေ့တန်းရောက်စစ်သည်တော်များ ဖျော်ဖြေပွဲ၊ပြည်ထောင်စုနေ့ဖျော်ဖြေပွဲများ၌လည်း ပါဝင်ဖျော်ဖြေသည်။
ဗီဒီယိုခေတ်၌ နော်ကူးမ ဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးဖြင့် အချစ်ဟောင်းကို လှည့်ကြည့်ပါ၊ လောဘမာန်ဟုန်၊ သိပါပြီ၊ ညကဝေ၊ သံယောဇဉ်နုနု၊ သားဗေတားစသည့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကို ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာ၊သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၂) ဘဝနိဂုံး အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ် ကားပေါင်း ၁၀ဝ ကျော်နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း မြောက်မြားစွာ၌ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော အကယ်ဒမီ နွဲ့နွဲ့မူသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန် ၁၃ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီ မိနစ် ၅၀ အချိန်က ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံသစ်ကြီး (ဂျပန်ဆေးရုံကြီး) ပေါ်တွင် အစာအိမ် သွေးကြောပေါက်၍ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားတစ်ဦး၊ သမီးတစ်ဦးနှင့် မြေးသုံးဦးကျန်ရစ်သည်။
ဆရာတော်လောင်းလျာသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေကြီး မြင်းမူမြို့နယ်၊ ကန်ဖျားရွာ ခမည်းတော် ဦးဝိုင်း၊ မယ်တော် ဒေါ်စိန်ဥတို့မှ ၁၂၈၅ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၃ ရက်(သောကြာနေ့)တွင် ဖွားမြင်သော သားရတနာဖြစ်သည်။
ရှင်ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူခြင်း ဆရာတော်လောင်းလျာသည် ၁၂၉၃ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၃ ရက်၊ ကန်ဖျားရွာကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ မိဘဘိုးဘွားတို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၃၀၄ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၅ ရက်(ကြာသပတေးနေ့) နံနက် ၈ နာရီ မိနစ် ၂၀ တွင် ခွက်ခွင်းကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တသောဏာဘိဝံသကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုလျက် ကန်ဖျားရွာ ကျောင်းခဏ္ဍသိမ်၌ မိဘနှစ်ပါးတို့၏ ပစ္စာယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ပရိယတ္တိစာပေ သင်ယူဆည်းပူးတော်မူခြင်း ဆရာတော်သည် ရွာဦးကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ၊ ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသ၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ခွက်ခွင်းကျောင်း ဘဒ္ဒန္တသောဏာဘိဝံသ၊ မန္တလေးမြို့ မဟာဝိသုဒ္ဒါရုံတိုက် ဘဒ္ဒန္တဇာနေယျဗုဒ္ဓိ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏဇောတိဘိဝံသ၊ ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒပဏ္ဍိတာဘိဝံသ၊ ဘဒ္ဒန္တဝါသဝါဘိဝံသ၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တာဘိဝံသ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒောဘာသာဘိဝံသစသော ဆရာတော်များထံတွင် ပရိယတ္တိစာပေများကို သင်ယူတော်မူခဲ့သည်။
စာပေပို့ချခြင်းနှင့် သာသနာရေး အားပေးဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း ဆရာတော်သည် မန္တလေးမြို့ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်တွင် ကထိကအဖြစ် ၄ နှစ်၊ မဟာသိပ္ပံကျောင်းတွင် ၁၉၇၆ ခုနှစ်မှစ၍ ယနေ့ထိ ငယ်၊ လတ်၊ ကြီး စာဝါများကို ပို့ချလျက် ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းကိုလည်း ၂၃ နှစ်တိုင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၃၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၃၅၁ ခုနှစ်အထိ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ဝိနည်းဓိုရ်၊ မြို့နယ်သံဃနာယကအဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သံဃနာယကအဖွဲ့ (ရွှေကျင်)ဥက္ကဋ္ဌ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ကျိုက္ကဆံစေတီ၊ ရန်မျိုးအောင် စေတီဂေါပကအဖွဲ့၊ တိပိဋကဓမ္မရက္ခိတအဖွဲ့၊ ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးသင်တန်းကျောင်း(ရန်ကုန်) ဂေါပကအဖွဲ့၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရွှေဥမင်ဓမ္မသုခတောရရိပ်သာကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖွဲ့ချုပ်ကြီးတို့၏ ဩဝါဒါစရိယဆရာတော်၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော် ဩဝါဒါစရိယဆရာတော်အဖြစ် သာသနာ့တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်တော် အလှူခံရရှိတော်မူခြင်း ဤသို့လျှင် သာသနာတော်အကျိုး သယ်ပိုးဆောင်ရွက်တော်မူသော လဇ္ဇိပေသလ သိက္ခာကာမပရိယတ္တိဆေက၊ ပဋိပတ္တိမာမက စသော ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဆရာတော်အား နိုင်ငံတော်အစိုးရက ၁၃၆၀(၁၉၉၉) ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲတံဆိပ်တော်မြတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၃၆၇(၂၀၀၆) ခုနှစ်တွင် အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘွဲတံဆိပ်တော်ကိုလည်းကောင်း ဆက်ကပ် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။
ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခြင်း ဆရာတော်ကြီးသည် သာသနာတော်အကျိုး သယ်ပိုးဆောင်ရွက်တော်မူရင်း သက်တော် (၈၈)နှစ်၊ သိက္ခာတော် (၆၈)ဝါအရ (၁၃၇၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၆ ရက်) ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့(အင်္ဂါနေ့) ည ၁၁ နာရီ ၃၅ မိနစ်တွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခဲ့လေသည်။
ကြေးမုံသတင်းစာ(၁၃၇၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲ-၁၅၊၆၊၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စာမျက်နှာ-၇) ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၁ ကွယ်လွန်သူများ။
အဘိဓမ္မာဟူသော ဝေါဟာရသည် အဘိဟူသော ဥပသာရ နှင့် ဓမ္မသဒ္ဒါပေါင်းစပ်၍ဖြစ်သော အဘိဓမ္မ ဟူသော ပါဠိမှ ဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။
သုတ္တန်ဓမ္မထက် သာလွန်ထူးခြားသည့် ဓမ္မ ဖြစ်သောကြောင့် အဘိသဒ္ဒါဖြင့် အထူးပြု၍ အဘိဓမ္မာဟု ဆိုလေသည်။
သုတ္တန်၌လည်း ခန္ဓာစသော ပရမတ္ထတရားများ ဝေဖန်ထားသော်လည်း အဘိဓမ္မာ၌ကဲ့သို့ ထူးထူးခြားခြား အကျယ်ဝေဖန်မှု မရှိချေ။