kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ထို့နောက် သန်းပေါင်းများစွာရောင်းချခဲ့ရသော တေးအခွေများဖြစ်သည့် Shepherd Moons (၁၉၉၁) ၊ The Memory of Trees (၁၉၉၅) ၊ A Day Without Rain (၂၀၀၀) တို့ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ၌ Amarantine ၊ ၂၀၀၈ ၌ And Winter Came... စသည်တို့ ဖြန့်ချိခဲ့ပြီးနောက် အန်ညာသည် ဂီတလောကမှ ကာလရှည်ကြာ အနားယူခဲ့၍ ၂၀၁၂ တွင် ဂီတလောကသို့ တဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့၍ ၂၀၁၅ တွင် Dark Sky Island ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အန်ညာသည် အိုင်ယာလန်၏ အကောင်းဆုံးတစ်ကိုယ်တော် (ဂီတ)အနုပညာရှင်၊ ယူတူးအဖွဲ့ပြီးနောက် ဒုတိယရောင်းအားအကောင်းဆုံး အနုပညာရှင်ဖြစ်ပြီး အန်ညာ၏တေးသီချင်း၊ တေးအခွေများသည် အမေရိကတွင် ၂၆.၅ သန်းရောင်းချနိုင်ခဲ့၏။
ကမ္ဘာအနှံ့ ခန့်မှန်းရောင်းအား ၇၅ သန်းရှိသောကြောင့် အကောင်းဆုံးရောင်းအားရှိသည့် အနုပညာရှင်စာရင်းထဲတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
A Day Without Rain (၂၀၀၀) သည် ခေတ်သစ်ဂီတတွင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံးအခွေအဖြစ်ဆက်လက်ရပ်တည်နေ၍ ကမ္ဘာအနှံ့ ၁၆ သန်းကျော် ရောင်းချရပြီးဖြစ်သည်။
အန်ညာသည် ကမ္ဘာ့ဂီတဆု (World Music Award) ခုနစ်ကြိမ်၊ ဂရမ်မီဆု လေးကြိမ်၊ Ivor Novello Award တစ်ကြိမ်ရရှိထား၏။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် : လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ (The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring- ၂၀၀၁) အတွက် ရေးသားသီဆိုသော May It Be သီချင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အကယ်ဒမီဆု၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုများ လျာထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။
"May It Be" () သည် အိုင်းရစ်အဆိုတော် အန်ညာ၏ သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်၍ အန်ညာနှင့် ရိုမာ ရိုင်ယန်တို့က ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန်၏ ၂၀၀၁ ရုပ်ရှင် လက်စွပ်များ၏အရှင်သခင်: လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ ဇာတ်ကားအတွက် ရေးစပ်ခဲ့သည်။
ဤသီချင်းသည် ၂၀၀၂ ၌ ဂျာမန်တစ်ကိုယ်တော်သီချင်းဇယားတွင် အဆင့် (၁) နေရာဖြင့်ရပ်တည်ခဲ့ကာ ၇၄ ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲတွင် အန်ညာကိုယ်တိုင် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
"May It Be" သည် ဂီတအကဲဖြတ်သူများ၏ ချီးကျူးခြင်းခံခဲ့ရကာ အကောင်းဆုံးမူရင်းသီချင်းအတွက် အကယ်ဒမီဆု၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုနှင့် အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မီဒီယာအတွက်ရေးစပ်သော အကောင်းဆုံးဂရမ်မီသီချင်းဆုများအတွက် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ သီချင်းများ။
အရိုင်းမင်း (၆၃ နှစ်) သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် လူကြမ်းသရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင်လောကဝယ် နှစ် ၄၀ ကျင်လည်ခဲ့သော အရိုင်းမင်းသည် သရုပ်ဆောင်မဖြစ်ခင် ၁၉၇၉ တွင် မြဝတီ-မဲဆောက်၌ လက်ဝှေ့သမားအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။
နိဂုံး ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၂၃ နံနက် ၇ နာရီ ဝါအဝင်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ သန်လျင်ဘုရားကုန်းရှိ နေအိမ်တွင် အောက်ဆီဂျင် ပြတ်လပ်မှုကြောင့် အသက် ၆၃ နှစ်ဝယ် အနိစ္စရောက်သည်။
မကွယ်လွန်မီက နှလုံးရောဂါအခံ ရှိသည်။
https://www.rfa.org/burmese/news/ayinemin-death-07232021000954.html ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ။
သီဟဟနု () သည် ဂေါတမဘုရား၏ ဘိုးတော်ဖြစ်သည်။
သက္ကတိုင်း၊ ကပိလဝတ်ပြည်၌ စိုးစံခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဂေါတမဗုဒ္ဓ မိသားစု။
thumb|၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ တိုက်ကွမ်ဒို ၆၃ ကီလိုတန်း ဆုရ၊ မီယာဟာဆင် ဟိုစီနီ (Mirhashem Hosseini) ပထမဆု၊ ကျောက်ဆွိုက် ဒုတိယဆု၊ ဟယ်ကျားရှင်း တတိယဆု၊ ကျောက်ကျန်းမင် တတိယဆု ကျောက်ဆွိုက် (, ၁၉၉၅ ဩဂုတ် ၁၅ မွေး)သည် လျောင်နင်ပြည်နယ်၊ လင်ယွင်မြို့တွင် မွေးဖွားပြီး၊ တရုတ် တိုက်ကွမ်ဒိုအားကစားသမား ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၁၆ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ၌ အမျိုးသား ၅၈ ကီလိုတန်း ရွှေတံဆိပ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် အိုလံပစ်ဆုရ တရုတ်ပထမဆုံး တိုက်ကွမ်ဒို ကျားလက်ရွေးစင် ဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၇ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ်ရသည်။
၂၀၁၅ အစောပိုင်းတွင်မူ တတိယဆုသာ ရသည်။
၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၌ တရုတ်အလံကိုင် ဆောင်ရွက်ပြီး၊ ယင်းပြိုင်ပွဲတွင် ငွေတံဆိပ်ရသည်။
၂၀၀၆ တွင် တိုက်ကွမ်ဒို စတင် လေ့ကျင့်သည်။
၂၀၁၁ တွင် ကျန်းစူးပြည်နယ် (Jiangsu Province) တိုက်ကွမ်ဒိုအသင်းသို့ ဝင်ရောက်သည်။
ရှီးနန်တက္ကသိုလ် (Southwest University) ၂၀၁၃ ဆင်း လေ့ကျင့်ရေး ထူးချွန်ကျောင်းသား ဖြစ်သည်။
ချစ်သူ ကျိန့်ကျူးယင်း မှာလည်း တိုက်ကွမ်ဒို အားကစားသမားပင် ဖြစ်ကာ၊ ရီယိုဒီ အိုလံပစ် အမျိုးသမီး ၆၇ ကီလိုအထက် တန်းတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ရွှေတံဆိပ် ရခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၁၇ တွင် တရုတ်အားကစားကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က အမျိုးသမီးဘောလီဘောအားကစားသမား ကျူးထင် (朱婷)၊ တိုက်ကွမ်ဒိုအားကစားသမား ကျောက်ဆွိုက်တို့ကို တိုကျိုအိုလံပစ်ဖွင့်ပွဲ၌ တရုတ်ပြည်ကိုယ်စားပြု အလံကိုင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်စေမည်ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။
。 ကိုးကား ပြင်ပလင့် 2016里约奥运会 跆拳道男子58公斤级决赛 赵帅VS汉帕 ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား အားကစားသမားများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ။
ဂါမိကန် သည် ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကာလာဟာရီသဲကန္တာရတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရာသီအလိုက်Taughe မြစ်အတွင်းမှ ရေသည် ဤကန်အတွင်း စီးဝင်သည်။
ဤကန်သည် ၁၈၉၀ ခုနှစ်များမှ စတင်ကာ သေးငယ်၍လာသော်လည်း ငှက်များနှင့် တောရိုင်းတရိစ္ဆာန်များအတွက် အရေးပါသည့် ကျက်စားရာနေရာတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေသည်။
ဂါမိကန်သို့ ၁၉ ရာစုအတွင်း (၂၀ ရာစုအထိ) ထင်ရှားသူများစွာ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြသည်။
၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ဒေးဗစ်လစ်ဗင်းစတုန်းက ဤကန်ကို "တောက်ပနေသည့်ကန်၊ အရှည် ၈၀ မိုင် (၁၃၀ ကီလိုမီတာ) နှင့် အကျယ် ၂၀ မိုင် (၃၀ ကီလိုမီတာ) "ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
လစ်ဗင်းစတုန်းသည် ရှေးခေတ်ကာလက ထိုကန်ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်စုအနည်းငယ် ရေးသားသွားခဲ့သေးသည်။
ပြင်ပလင့်များ Read local weekly news from The Ngami Times. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
အောက်ပါစာရင်းသည် ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း ဖြစ်သည်။
ရေကန်များ ဘမ်ကန် Lake Boukou ဒမ်းကန် ဟိဂကန် ကွန်ပီယန်ဂါကန် ရေမြင်းကန် မဲဒိုဆီ တန့်ရီလာကန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဘမ်ကန် သည် ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ၊ Kongoussi မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် တဖြည်းဖြည်း ခန်းခြောက်လာလျက်ရှိကာ အနီးအနားရှိ ရွာများ၏ စိုက်ပျိုးရေး၊ နွားများအတွက် သောက်ရေ၊ ငါးဈေးကွက် စသည်လည်း အခက်အခဲနှင့် ကြုံနေရသည်။
ဆောင်ကန် သည် ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်အတွင်းသို့ Boteti မြစ်အတွင်းမှ ရေနှင့် Okavango မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသမှ ရေများသည် စီးဝင်သည်။
ဤကန်သည် "ရေများရှိပါက အာဖရိကတော်ငပေါင်း၏ အရေးအပါဆုံးဖြစ်သည့် စိုစွတ်မြေဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်" ဟု ဖော်ပြကြသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
Running Man (ဟန်းဂု: 런닝맨) သည် တောင်ကိုရီးယား SBS ရုပ်သံလိုင်း၏ တနင်္ဂနွေနေ့ ရသစုံရုပ်သံအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင် ၁၁တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်သည်။
Running Man သည် မူလက မြို့ပြပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီသည့် မြို့ပြရသစုံအစီအစဉ်အဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။
အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်များက မြို့ပြအထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံနေရာများတွင် မစ်ရှင်များကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ကြရခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဦးနှောက်သုံးပြီး ဆော့ကစားရသည့် ဂိမ်းများဖြင့် လက်တွေ့ရသစုံသဘော ဆောင်လာခဲ့သည်။
Running Man အစီအစဉ်သည် အာရှတစ်လွှား လူကြိုက်များလာကာ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပါရှင်း၊ စပိန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ပြင်သစ်၊ အီတာလျံ၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ တရုတ်၊ မလေး၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဗမာ၊ အာရဗီ၊ ရုရှား၊ တူရကီ စသည်ဖြင့် ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ဘာသာပြန်ကာ ကြည့်ရှုကြပြီး ဟာလျူ အွန်လိုင်းဖန်များအကြား ရေပန်းစားသည်။
၂၀၁၆ခုနှစ်အတွက် Business Insider ၏ အစီအစဉ်၂၀ စာရင်း ဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ဧပြီလကစ၍ KBS 2 က စူပါမင်းပြန်လာပြီ အစီအစဉ်နှင့် အမ်ဘီစီက မျက်နှာဖုံးအဆိုဘုရင် အစီအစဉ်တို့နှင့်အပြိုင် SBS မှ ကိုရီးယားစံတော်ချိန် ညနေ ၄:၅၀တွင် တနင်္ဂနွေအစီအစဉ် ပထမပိုင်းအဖြစ် ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိသည်။
ယခင်က KBS 2 ၏ တစ်ညအိပ်နှစ်ရက် အစီအစဉ်နှင့်အပြိုင် အက်စ်ဘီအက်စ်က ကိုရီးယားစံတော်ချိန် ညနေ ၆:၂၅တွင် တနင်္ဂနွေအစီအစဉ် ဒုတိယပိုင်းအဖြစ် ထုတ်လွှင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ရက်နေ့က ဆယ်နှစ်ပြည့် အထူးအပိုင်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရသစုံရုပ်သံအစီအစဉ်များ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး။
အိုင်တီဗွီ () ဗြိတိသျှရုပ်မြင်သံကြားကွန်ယက်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သည်။
လန်ဒန်တွင်ရုံးချုပ်ဖြစ်သည်။
http://www.itv.com ကိုးကား ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု။
thumb|The Makgadikgadi Salt Pans in Botswana are one of the most important breeding sites in Southern Africa for lesser and greater flamingos မက်ဂါဒစ်ဂါဒီကန် သည် ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၊ ကာလာဟာရီသဲကန္တာရတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ဘီပီ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀၀၀၀ မှ ဘီပီ နှစ် ၁၀၀၀၀ သက်တမ်းရှိခဲ့သည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းကန်သည် ဧရိယာ ၈၀၀၀၀ မှ ၂၇၅,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၀၈၈၈ မှ ၁၀၆,၁၇၈ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။
ကန်သည် ၃၀ မီတာ နက်သည်။
Okavango, Upper Zambezi, နှင့် Cuando စသည့်မြစ်များသည် ကန်အတွင်းသို့ အလုံးစုံ စီးဝင်သည်။
Makgadikgadi ဆားထွက်သည့်နေရာသည့် ကျန်ရှိနေသေးပြီး ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဆားထွက်သည့်နေရာများထဲတွင် အကြီးဆုံးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဘရွန်ဘိကိုတိုကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် မီးတောင်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကန်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အချင်းသည် ၁.၂ ကီလိုမီတာခန့် (၀.၇၅ မိုင်) ဖြစ်သည်။
ကန်၏ အလယ်တွင် သေးငယ်သည့် ကျွန်းတစ်ခု တည်ရှိသည်။
Tung Nsuia နှင့် Tung Nsuria တို့သည် ကန်၏ အဝတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုချောင်းတစ်ခုချင်းစီသည် ၁-၂ မီတာ (၃ပေ ၃လက်မ - ၆ ပေ ၇ လက်မ) အကျယ်ရှိကာ အနက်သည် ၀.၃ မီတာ (၁ ပေ) ရှိသည်။
ခြောက်သွေ့သည့် ရာသီချိန်တွင် ဤကန်သည် ခန်းခြောက်သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဘရွန်ဘိဘိုကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသ၊ ကမ်ဘမြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် ကင်မရွန်းမီးတောင်လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ကန်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုဒေသတွင် အကြီးဆုံး မီးတောင်မှဖြစ်ပေါ်လာသည့်ကန် ဖြစ်သည်။
Past climate variability through Europe and Africa ဤကန်သည် အာဖရိကရှိ ရေဒီယိုကာဗွန် သက်တမ်းအကြာဆုံးကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ်ကာလများက ဤကန်ကို "ဆင်ကန်" ဟု သိကြသည်။
သို့သော်လည်း ထိုဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် ဆင်များသည် တရားမဝင်ရောင်းဝယ်မှုများကြောင့် မျိုးတုန်းခဲ့ရသည်။
Elephants and Their Interactions with People and Vegetation in the Waza-Logone Region, Cameroon, Part I Introduction and General Background, 1.1 The Problem, pg 3. ရုပ်ပုံများ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဘာမင်ကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ကင်မရွန်းမီးတောင်ကြောပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်၏ အချင်းသည် မီတာ ၇၀၀ ခန့် (၂၃၀၀ ပေ) ရှိသည်။
Dickinson, C. (2005). The Tilapia of Lake Bernin, Cameroon. Modern Aquarium -Greater City A.S. (NY): 15–16ဤကန်သည် တစ်သီးတခြားတည်ရှိပြီး မြင့်မားသည့်အရပ်တွင် တည်ရှိကာ စက်ဝိုင်းသဏ္ဌာန် ပုံစံရှိသည်။
Schliewen, U.K., Tautz, D., and Pääbo, S. (1994). Sympatric speciation suggested by monophyly of crater lake cichlids. Nature 368(6472): 629–632. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဒစ်စွန်နီကန် ("ဆိုဒင်းကန်" ဟုလည်း ခေါ်ကြ) သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ကင်မရွန်းမီးတောင်ကြောပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် အချင်း ၁.၂၅ ကီလိုမီတာ (၀.၇၈ မိုင်) ရှိသည်။
ဤကန်သည် ရမ်ပိတောင်တန်းများ၏ (Rumpi hills) အရှေ့တောင်ဘက်အခြေတွင် တည်ရှိသည်။
ကန်တွင် ငါးမျိုးစိတ် သုံးခုသာ ရှိသည်။
အက်ဂျာဂမ်ကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသ၊ Eyumodjock မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုဒေသရှိ အခြားသောကန်များနှင့်မတူသည်မှာ ဤကန်သည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်လာသည့် ကန်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။
ဤကန်သည် မြင့်မားသည့် နေရာတွင် တည်ရှိနေကာ ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန် တည်ရှိသည်။
Schliewen, U.K., Tautz, D., and Pääbo, S. (1994). Sympatric speciation suggested by monophyly of crater lake cichlids. Nature 368(6472): 629-632. ကိုးကား Category:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
အလယ်အဖွင့်အပြန့်သရ () သည် အပြေဘာသာစကားများစွာတွင် အသုံးပြုသော သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ၌ အရှေ့ နှင့် အနောက် ကြားရှိ ဤသရသံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြပေးသော အက္ခရာ တရားဝင်မရှိပေ။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဟူ၍သာ ရေးသားလေ့ရှိသည်။
တိကျမှုကိုအလိုရှိပါက ဖြည့်စွက်သင်္ကေတများအသုံးပြုဖော်ပြနိုင်ရာ အလယ်သရဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် အဖြစ် ရေးသားနိုင်သည်။
အရှေ့အဖွင့်နှင့် အလယ်အဖွင့်တို့ကြားရှိ သိသာထင်ရှားမှု ဟုဆိုနိုင်လောက်သည့်အရာသည် ခေတ်နောက်ကျနေပြီဖြစ်သော သဒ္ဒဗေဒသီအိုရီများအပေါ်တွင်အခြေခံသည်၊ အခြေခံသရ သည်သာ တစ်ခုတည်းသော အဖွင့်သရဖြစ်သည်၊ တစ်ဖက်တွင် ကဲ့သို့ သည် အဖွင့်နီးပါးသရဖြစ်သည် ... စသဖြင့် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများရှိကြသည်။
Geoff Lindsey, The vowel space, March 27, 2013 အလယ်အဖွင့်သရအတွက် ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ကိုအသုံးပြုလေ့ရှိကြကာ လိုအပ်ပါက အရှေ့အဖွင့်သရအတွက် ကို သုံးစွဲနိုင်သည်။
လင်ဘားဂစ်ရှ် (Limburgish) ဘာသာစကား၏ ဒေသယိစကားဖြစ်သော ဟားမော့န်-အေချယ်စကား (Hamont-Achel dialect) တွင် အရှေ့၊ အလယ်၊ အနောက် အဖွင့်အပြန့်သရများကို ခွဲခြားထွက်ရှိကြသည်ဟု သိရသည်။
ဤသည်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလွန်ထူးခြားလှသည်။
အင်္ဂါရပ်များ အဖွင့်သရဆိုရာ၌ လျှာသည် နိမ့်သောနေရာ၊ တစ်နည်း အာခေါင်မှ ဝေးသောနေရာတွင်ရှိသည်။
သရ၏ ရှေ့နောက်သဘောအရ အလယ်သရအမျိုးအစားဖြစ်ရာ လျှာ၏တည်နေရာသည် အရှေ့သရနှင့် အနောက်သရကြားအလယ်တွင် ရှိသည်။
ရံခါ၌ ဤသရကို အရှေ့အဖွင့်သရများထဲ၌ပါဝင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။
အပိတ်သရများတွင် လျှာ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် သက်တောင့်သက်တာရှိသော်လည်း ဤ၌ သက်သက်သာသာ မရှိပေ။
အရှေ့အဖွင့်သရနှင့် အနောက်အဖွင့်သရတို့ကြား ခြားနားမှုသည် အရှေ့အပိတ်သရနှင့် အလယ်အပိတ်သရ (သို့) အလယ်အပိတ်သရနှင့် အနောက်အပိတ်သရတို့ကြား ခြားနားမှုနှင့် ဆင်တူပေသည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဖွင့်သရများ ကဏ္ဍ:အလယ်သရများ ကဏ္ဍ:အပြန့်သရများ။
အရှေ့အဖွင့်အဝိုင်းသရ () သည် သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်အထိ မည်သည့်အပြောဘာသာစကား၏ သံရင်းဖြစ်သည်ဟု အတည်မပြုထားခြင်း မရှိသေးပေ။
ဤသရသံကို နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ဖြင့်ပြဆို၍ စကားသံအကဲဖြတ်နည်းလမ်းများဆိုင်ရာ ထပ်တိုးသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ (X-SAMPA) တွင် & ဖြစ်သည်။
အက္ခရာ သည် ၏ အက္ခရာဖလှယ်ပုံစံ အသေးစကားလုံးဖြစ်၏။
ဤတွဲဆက်စကားလုံး၏ အသေးစာလုံးတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ကို အရှေ့တစ်ဝက်ဖွင့်အဝိုင်းသရအတွက် အသုံးပြုသည်။
သဒ္ဒဗေဒဇယား (သို့) အိုင်ပီအေဇယားတွင် ဤသရသံကို အပြည့်ဖွင့်/ပွင့်သည့် သရ၊ ၏ တန်ဖိုးညီ အဝိုင်းသရအဖြစ် သတ်မှတ်ထည့်သွင်းထားသည်။
Ladefoged က ဤသရသံကို အဖွင့်နီးပါးအဖြစ်သာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထား၍ ၏ ယှဉ်ဖက် အဝိုင်းသရဟု အနက်ပေးသည်။
ဘာဗာရီးယန်း(Bavarian) (စကား)၏ အမ်စ်တက်တန်ဒေသယိစကား (Amstetten) တွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ဤသင်္ကေတကို အသံဖလှယ်ထားသည့် သံရင်းတစ်ခုရှိသည်ဟုသိရသည်။
သို့သော် ၎င်းမှာ သဒ္ဒဗေဒနည်းအရ တစ်ဝက်ဖွင့်(သရအမျိုးအစား) သာဖြစ်သည်။
, cited in ဝီးယာတ်လင်ဘားဂစ်ရှ် (Weert Limburgish) စကားတွင်လည်း သံရင်းမျိုးကွဲအရ ဤသရသံတည်ရှိနေပြီး ဒိန်းမတ်ဘာသာစကား၊ ဆွီဒင်ဘာသာစကားတို့၏ ပြောဆိုသူအချို့တို့တွင်လည်း အလားတူမျိုးရှိကြသည်။
ဒိန်းမတ်ဘာသာစကား၏ အချို့အသံဖလှယ်မှုများတွင် အရှေ့တစ်ဝက်ဖွင့်အဝိုင်းသရ ကို ရည်ညွှန်းရန် သင်္ကေတကိုအသုံးပြုသည်။
အဝိုင်းအပြန့်သဘော၌ နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်း၍ ထွက်ရှိသည်။
ပုံမှန်နှုတ်ခမ်းအနေအထား (သို့) ဖြန့်သောအနေအထားဖြင့် ထွက်ရှိခြင်းမပြုရပေ။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:အဖွင့်သရများ ကဏ္ဍ:အရှေ့သရများ ကဏ္ဍ:အဝိုင်းသရများ။
350px|Location of Lagdo Reservoir in the centre in northern Cameroon. လက်ဒိုကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းစီရင်စုနယ်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်သည် ဧရိယာ ၅၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
တည်နေရာမှာ 8°53′N 13°58′E ဖြစ်သည်။
လက်ဒိုဆည်ကို ၁၉၇၇ နှင့် ၁၉၈၂ အကြားတွင် အင်ဂျင်နီယာများနှင့် တရုတ်လုပ်သားများ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်မှုကို China International Water & Electric Corp က ဦးစီးခဲ့သည်။
ဆည်သည် ဘီနူးမြစ်ပေါ်ရှိ (Benue river) Garoua မြို့၏ တောင်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဤတည်ဆောက်မှုသည် နိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းရှိ ဒေသများကို လျှပ်စစ်ထောက်ပံ့ပေးရန်နှင့် စိုက်ပျိုးမြေ ၁၅၀၀၀ ဟက်တာအတွက် ရေပေးဝေနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
ဆည်သည် ၃၀၈ မီတာ ရှည်ပြီး၊ အမြင့် ၄၀ မီတာ၊ အထူ ၉ မီတာ ရှိသည်။
thumb|Water Submerged settlement ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
စိန်မွတ္တား (၇၀ နှစ်) သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆိုင်းပညာရှင် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ စိန်မွတ္တားကို ဖခင် ဦးဘသောင်း နှင့် မိခင် ဒေါ်သောင်းကြည်တို့မှ ၁၃၁၄ ခုနှစ် ဝါခေါင်လဆန်း ၂ ရက် (၁၉၅၂ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက် ဗုဒ္ဓဟူး) နေ့ က မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင် (၈) ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။
https://www.youtube.com/watch?v=22eKBq4E9fk ပညာရေး အသက် (၁၄) နှစ်တွင် မြန်မာ့ဆိုင်းပညာကို စတင် သင်ယူခဲ့သည်။
လက်ဦးဆရာများမှာ ပန်တျာဆရာတိုင်းချစ်စိန်၊ ဦးစိန်မောင်လွင်၊ စိန်ဗိုလ်တင့် စသူတို့ဖြစ်သည်။
အနုပညာဘဝ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် အဆို အက အရေး အတီး ကော်မတီ တို့ ပူးပေါင်းကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ် ဖိတ်ခေါ် ဓမ္မတေးပြိုင်ပွဲတွင် ပညာရှင်အဆင့် အတီး ရွှေတံဆိပ်၊ အရေး ရွှေတံဆိပ်တို့ ရရှိချိန်တွင် စတင် လူသိများလာခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ပြိုင်ပွဲစုံမှ ဆုတံဆိပ်များစွာရရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံကျော် ဆိုင်းဆရာတဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်က ပန်းဒဏ္ဍာရီဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်တေးဂီတဆု၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ်ဝယ် ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မည်ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်တေးဂီတဆု တို့ကို ရရှိခဲ့သဖြင့်လည်း နိုင်ငံကျော် ဆိုင်းပညာရှင်ကြီး ထပ်ဆင့်အကယ်ဒမီ ဂီတစာဆို စိန်မွတ္တားဟု ထင်ရှားသည်။
အမျိုးသား ယာဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) က ဂုဏ်ထူးဆောင် ဝိဇ္ဇာ ဘွဲ့ ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အဆိုပါ တက္ကသိုလ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဧည့်သည်တော် ပါမောက္ခအဖြစ် မကွယ်လွန်မီအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နိဂုံး ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၂၄၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁ ရက် စနေ နံနက် ၈ နာရီတွင် မန္တလေးမြို့ရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွင် ဆေးကုသမှု ခံယူရင်း အသက် ၇၀ အရွယ်၌ ကွယ်လွန်သည်။
http://burmese.dvb.no/archives/476991https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/07/24/244474.html ကိုးကား ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ။
စံဝင်း (ပန်းချီဆရာ) စံဝင်း (သမိုင်းသုတေသီ)။
မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျော်ကြားသော မော်ဒန်ပန်းချီ ပညာရှင် ကိုပေါ်သိမ်းသည် ၂၀၂၀-ခု၊ ဩဂုတ်လ (၂၆) ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်၊ တက်ဆက် ပြည်နယ်၊ ဘစ်စပရင်း Big Spring မြို့ မှာ ကွယ်လွန် သွားသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ် ရှိဖြစ်သည်။
ရွှေဘို ဇာတိဖြစ်သည်။
မန္တလေး တက္ကသိုလ် မှာ သတ္တဗေဒဘာသာရပ် နဲ့ ဘွဲ့ရခဲ့ပေမဲ့၊ ပန်းချီ ပညာနဲ့ ပဲ ရှင်သန် လှုပ်ရှားခဲ့ကြောင်း၊ ကိုပေါ်သိမ်း ရဲ့ အနုပညာ အစွန်းအစ ကို မန္တလေး တက္ကသိုလ် ကျောင်းနံရံကပ် သရုပ်ဖော် ပန်းချီ မှ တဆင့် စွယ်စုံ အနုပညာရှင် ဆရာ ဦးဝင်းဖေ က သတိပြု စိတ်ဝင်စားရာ က၊ အဆိုပါ ကာလ က ပန်းချီပန်းပု ပန်တျာ ကျောင်းအုပ် ဖြစ်တဲ့ အလျောက်၊ ကိုပေါ်သိမ်း ကို ပန်းချီ ပညာ ဆည်းပူးခဲ့စေကြောင်း၊ ဆရာ ဦးဝင်းဖေ က ဘီဘီစီ ကို ပြောပါတယ်။
ပန်းချီပန်းပု ဆရာ ကိုဆန်နီညိမ်း ကလည်း၊ ကိုပေါ်သိမ်းရဲ့ Peacock Gallery မှာ ပန်းပုထုရာမှာ၊ သူက ပန်းပုရုပ် ကိုပါ ပန်းချီ ဆွဲလေ့ရှိကြောင်း၊ ပန်းချီကား များစွာ ဆွဲခဲ့ပြီး၊ မော်ဒန် ပန်းချီကျောင်း ကို ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပြီး၊ လူငယ်ပန်းချီဆရာ တွေ ကို အားပေး ခဲ့ကြောင်း၊ ဘီဘီစီ ကို ပြောပြပါတယ်။
အဆိုပါ လူငယ် ပန်းချီဆရာ တွေ ထဲမှာ ကွယ်လွန်သူ ဝင်းမော်ဟန် ပါဝင်ကြောင်း လည်း ပြောပါတယ်။
ကိုပေါ်သိမ်း ရဲ့ ဈာပန ကို လာမဲ့ ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ Big Spring မြို့ မှာ သင်္ဂဂြိုဟ်မယ် လို့ သိရပါတယ်။
ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ။
၂၄ စကော့တလန်ပြည်က ပုန်ကန်စဉ် အင်္ဂလန်ဘုရင် အပ်ဒွပ်က နှိပ်နင်းရာ စစ်ဝံပုလွေခေါ် ဧရာမလောက်လွှဲများသုံး၍ စတယ်လင်ရဲတိုက်ကို တိုက်ယူသည်။
မိုနွန်းကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်စီရင်စုနယ်တွင် တည်ရှိသည့်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အိုကုမီးတောင်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကန်၌ လင်းမနစ်ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်များစွာ ထုတ်လွှတ်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် လူပေါင်း ၃၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
thumb|Lake Monoun located in the West Region of Cameroon ပြင်ပလင့်များ The Lake Nyos and Monoun Degassing Project Killer lakes in Cameroon may strike again Volcanic Lakes and Gas Releases – Reports from the investigation of the disaster BBC News 27 Sep 2005: Action needed on deadly lakes Mechanics of the switching on of the trigger mechanism of limnological catastrophes – Latvian research by Nataliya Anatolievna Solodovnik and Anatoliy Borisovich Solodovnik ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
အမ်ဘကိုကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် ဆည်တည်ဆောက်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ထိုကန်ထဲသို့ ဆာနာဂါမြစ်မှ မြစ်ရေသည် ဝင်ရောက်သည်။
ကန်နှင့်အနီးစပ်ဆုံးနေရာမှာ အမ်ဘကိုရွာ ဖြစ်သည်။
ကန်၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ၅၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
သို့သော်လည်း ကန်၏ ထုထည်ထည် အပြောင်းအလဲ ရှိသည်။
Zebaze, Arnaud & Adoua, Njueya & Kwékam, Maurice & Emile, Temgoua. (2020). Assessment of Hydrogeoelectrical Characteristics of Crystalline Aquifers and Groundwaters Quality in Adamawa Plateau: Case of Mbakaou (Adamawa - Cameroon). Environmental and Earth Sciences Research Journal. 7. 153-163. 10.18280/eesrj.070405. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
thumb|ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ မူအန်အန်ဂူဘာကန်တွင် မြက်စားနေသည့် နွားများ မူအန်အန်ဂူဘာကန်များ သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ Littoral ဒေသများနှင့် အနောက်တောင်ဘက် နယ်နိမိတ်ဒေသများရှိ မူအန်အန်ဂူဘာတောင်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်လာသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။
၎င်းကန်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၆၃၀၀ ပေ (၁၉၂၀ မီတာ) အထက်တွင် တည်ရှိကြသည်။
သုဝဏ္ဏ အမျိုးသားအားကစားပြိုင်ပွဲရုံ (သို့မဟုတ်) အမျိုးသားအားကစားပြိုင်ပွဲရုံ (၁) သုဝဏ္ဏ သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ခေတ်မီ ရုံတွင်းအားကစားရုံကြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး မိုးလုံလေလုံအားကစားပြိုင်ပွဲရုံကြီးဖြစ်သည်။
လူဦးရေ ၁၀,၈၂၅ ဝင်ဆံ့ပြီး သုဝဏ္ဏ အားကစားကွင်းအနီးတွင်တည်ရှိကာသည်။
သမိုင်းကြောင်း သုဝဏ္ဏအမျိုးသားအားကစားပြိုင်ပွဲရုံကို ၁၉၈၃ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်မှုပြီးစီးခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ခေတ်မီမိုးလုံလေလုံအားကစားရုံကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်၏ထောက်ပံ့မှုဖြင့် အမျိုးသားအားကစားပြိုင်ပွဲရုံ (၂)ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ လှိုင်နယ်​မြေတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သို့သော် အမှတ်(၁)ကဲ့သို့ မကြီးမားပေ။
၂၀၁၃ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကာလတွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇမ္ဗူသီရိအားကစားရုံစုတွင် ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိမိုးလုံလေလုံအားကစားရုံ၊တပ်မတော်ပိုင် ဇေယျာသီရိအားကစားရုံစုတွင် ဇေယျာသီရိမိုးလုံလေလုံအားကစားရုံ စသည့် ခေတ်မီအားကစားရုံများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုရုံများသည် သုဝဏ္ဏအားကစားရုံကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ လူဦးရေ (၃၀၀၀)ဝင်ဆံ့သော အားကစားရုံ အေ၊စီနှင့် (၅၀၀၀)ဝင်ဆံ့သော အားကစားရုံ ဘီတို့ကိုသာ ပေါင်းစပ်ထားသည့် အားကစားရုံများဖြစ်သည်။
၂၀၁၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှစတင်ကာ ယိုယွင်းနေသော အားကစားရုံကို တရုတ်နိုင်ငံကပင် ကူညီပြီး အလုံးစုံပြုပြင်ခဲ့ကာ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:သုဝဏ္ဏ အားကစားရုံစု ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းများ။
ညော့ကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤကန်သည် မြို့တော် Yaoundé ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၃၁၅ ကီလိုမီတာခန့် (၁၉၆ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
လှုပ်ရှားမှုမရှိတော့သည့် မီးတောင်ဖြစ်သည့် အိုကုမီးတောင်တွင် တည်ရှိသည်။
မြင့်မားသည့်နေရာတွင် တည်ရှိကာ ကန်သည် နက်သည်။
ညော့ကန်သည် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ပျော်ဝင်နေသည့် ကန်သုံးခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် မြေပြိုမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားကာ ညော့ကန်မှ ရုတ်တရက်ကာဗွန်ဓာတ်ငွေ့တိမ်တိုက်များ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
၎င်းကြောင့် လူပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနှင့် အနီးအနားရှိ ရွာများနှင့် မြို့များမှ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ၃၅၀၀ တို့သည် အောက်စီဂျင်ပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ဖြစ်ရပ်မျိုးသည် မကြုံဖူးခဲ့ပေ၊ ပထမဆုံးသော ဖြစ်ရပ်သည် သဘာဝဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဖြစ်ကာ ကြီးမားသည့် အောက်စီဂျင်ပြတ်လပ်မှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။
New York Times, "Trying to Tame the Roar of Deadly Lakes", February 27, 2001. . ပြင်ပလင့်များ Lake Nyos Degassing: in 1995 Michel HALBWACHS with his french scientist team found the solution for lake Nyos degassing problem Lake Nyos incident BBC News 'On This Day' article BBC news article about the degassing of Lake Nyos BBC Horizon episode Killer lakes USGS information Defusing Africa’s Killer Lakes – Smithsonian Gas threat grows from Cameroon's lethal lakes — The Guardian Lake Nyos – The Vanguard, Cameroon BBC News 27 Sep 2005: Action needed on deadly lakes Mechanics of the switching on of the trigger mechanism of limnological catastrophes – Latvian research by Nataliya Anatolievna Solodovnik and Anatoliy Borisovich Solodovnik BBC Article on Lake Kivu A similar problem at Lake Kivu and plans to deal with it The Strangest Disaster of the 20th Century reprinted from Uncle John's Bathroom Reader: World of Odd. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
အိုကုကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ပိုင်းဒေသ၊ ဘာမန်ဒါတောင်တန်းတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အိုကုတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အမြင့်ပေ ၂၂၂၇ မီတာ (၇၃၀၆ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။
ကန်၏ ပတ်လည်သည် အပူပိုင်းမိုးသစ်တောများဖြင့် လုံးဝဝန်းရံ တည်ရှိသည်။
အိုကုတောင်တွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်လာသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မီးတောင်ပေါက်ကွဲသည့်ဧရိဘာသည် အချင်း ၁၀၀ ကီလိုမီတာခန့် (၆၂ မိုင်) ရှိသည်။
အိုကုတောင်သည် Stratovolcano အမျိုးအစားဖြစ်ကာ ၃၀၁၁ မီတာ (၉၈၇၉ ပေ) မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။
The lake is the subject of many myths among the local people. ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
အိုင်ရိုကန် သည် ချဒ်နိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ Moyen-Chari ဒေသတွင်တည်ရှိသည့် ရာသီအလိုက်ဖြစ်ပေါ်သည့်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နွေရာသီနှင့် ဆောင်းဦးရာသီများတွင် Bahr Salamat မြစ်၏ အရှေ့ဘက်မှ ရေများသည် ကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
၎င်းမြစ်သည် ကန်၏ အနောက်တောင်ဘက် ၇ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
၎င်းကန်သည် ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် နယ်နိမိတ်၏ မြောက်ဘက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကန်သည် အဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်နီးပါး ဖြစ်ကာ ၁၃ ကီလိုမီတာရှည်၍ ၁၁ ကီလိုမီတာကျယ်သည်။
ခြောက်သွေ့သည့် ရာသီကာလများတွင် ကန်သည် လုံးဝခန်းခြောက်နေသည်။
ကန်တွင် ဂြိုဟ်, လ တစ်ခုခု၏ အဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန် ဖိအားသက်ရောက်ခဲ့သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။
James B. Garvin (1986). POSSIBLE IMPACT STRUCTURES IN CENTRAL AFRICAW. Reimold & C. Koeberl (2014). Impact structures in Africa: A review, Journal of African Earth Sciences, Volume 93, May 2014, Pages 57–175. ပြင်ပလင့်များ http://www.geonames.org/2431230/lac-iro.html ကိုးကား ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
ဖီထရီကန် သည် ချဒ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
N’Djamena မြို့၏ အရှေ့ဘက် ၃၀၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကန်၏ ပုံမှန်ဧရိယာသည် ၅၀,၀၀၀ ဟက်တာခန့် (၁၂၀,၀၀၀ ဧက) ကျယ်ဝန်းသည်။
စိုစွတ်မှုများသည့်နှစ်များတွင် ကန်၏ အရွယ်အစားသည် သုံးဆအထိ ကြီးလာသည်။
Batha မြစ်မှ ရေသည် ဤကန်အတွင်းသို့ ရာသီအလိုက် စီးဝင်လျက်ရှိသည်။
ကန်သည် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ နှင့် ၂၀ ရာစုအစပိုင်းတွင် ခြောက်သွေ့သည့်ကာလများ၌ ခန်းခြောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
600px|none|thumb|Lake Fitri ကိုးကား ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
အောက်ပါစာရင်းသည် ချဒ်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ ရေကန်များစာရင်း ဖြစ်သည်။
ရေကန်များ ချတ်အင်း ဖီယန်ဂါကန် ဖီထရီကန် အိုင်ရိုကန် ကတမ်ကန် Lake N’Gara Tibesti Soda Lake Lake Tikem Lake Yoa Lake Tréné Léré Lake Niggorianai Lake ကိုးကား ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ။
left|thumb|Lake Tissongo တစ်စွန်ဂိုကန် သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၎င်းကန်သည် လစ်တိုရယ်စီရင်စုရှိ Douala Edéa တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နယ်မြေအတွင်းတွင် တည်ရှိသသည်။
၎င်းကန်သည် ဆာနာဂါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းနှင့် ၅ ကီလိုမီတာ (၃.၁ မိုင်) အရှည်ရှိ ရေလမ်းကြောင်းမှ ဆက်သွယ်တည်ရှိသည်။
ကန်မှ ရေများသည် မြစ်အတွင်းသို့ ၄၀ ကီလိုမီတာရှည်သည့် Edéa ချောင်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်သည်။
ဤဒေသသည် ဇီဝဆိုင်ရာ ပေါကြွယ်ဝသည်။
ထိုကန်ရှိရာဒေသမှ ရွာငါးရွာမှ ရွာသားများသည် တောကောင်များလိုက်ကာ အသက်မွေးမှု ပြုကြသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ် လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် ထိုကန်ရှိရာ ဒေသ၌ လက်နက် ၅၀ ခန့် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။