kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ အစိုးရက လေဆိပ်အသစ်တစ်ခုကို စီရန်ရိ မြို့မှ ကီလိုမီတာ ၆၀ ခန့်အကွာတွင် တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိသည်။
အခြေခံအဆောက်အဦး လေဆိပ်သည် ပင်လယ်ပြင်မျက်နှာပြင်အထက် ပေ၆၀ (၁၈ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။
မီတာ ၂၅၅၀ x ၄၅ ရှိသော လေယာဉ်ပြေးလမ်း တစ်ခု ပါရှိသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်ရပ်နားရန် နေရာများကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
လေကြောင်းလိုင်းများနှင့် ပျံသန်းရာမြို့များ ဘန်ကောက် လေကြောင်းလိုင်း၏ အေ၃၂၀ လေယာဉ်ကို စီရန်ရိ လေဆိပ်တွင် တွေ့ရစဉ် ဆစ်အဲ လေကြောင်းလိုင်း ၏ အေ၃၂၀ လေယာဉ်ကို စိရန်ရိ လေဆိပ်တွင် တွေ့ရစဉ် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ thumb|စီရန်ရိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် အတွင်းပိုင်းကို တွေ့ရစဉ် ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ လေယာဉ်ဆိုက်ကပ်မှုနှင့် ခရီးသည်အရေအတွက် http://www.cambodia-airports.com/index.php? http://www.rep.aero/en/our-business/traffic-data?field_type_value=All&field_year_value=2014#anchor option=com_trafficdata&Itemid=79&lang=en နှစ် ခရီးသည်လေယာဉ်ဆိုက်ကပ်မှု 2001၄၄၉ ၇၀၀၁၂ ၄၀၀ 2002၅၇၂ ၇၀၀၁၃ ၆၀၀ 2003၅၅၁ ၃၀၀၁၂ ၀၀၀ 2004၇၉၉ ၇၀၀၁၅ ၅၀၀ 2005 ၁ ၀၃၈ ၁၀၀၁၆ ၉၀၀ 2006 ၁ ၃၆၀ ၄၀၀၁၈ ၉၀၀ 2007 ၁ ၇၃၂ ၄၀၀၂၂ ၀၀၀ 2008၁ ၅၃၁ ၈၀၀၂၀ ၀၀၀ 2009 ၁ ၂၅၅ ၂၀၀၁၈ ၂၀၀ 2010၁ ၅၈၁ ၃၀၉၂၀ ၄၄၇ 2011၁ ၈၂၆ ၁၁၈၂၃ ၄၁၅ 2012၂ ၂၂၃ ၀၂၉၂၆ ၂၄၈ 2013၂ ၆၆၃ ၃၃၇ ၃၁ ၅၉၀2014၃ ၀၁၈ ၆၆၉၃၅ ၆၉၆2015၃ ၂၉၆ ၅၁၃၃၇ ၂၉၆ ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ဖနွမ်းပင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် ကိုးကား Category:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ Category:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်။
ဖူးခက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (Thai: ท่าอากาศยานภูเก็ต) (IATA: HKT, ICAO: VTSP) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖူးခက်ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်သည်။
ဖူးခက်ကျွန်း၏ မြောက်ဘက် ၃၂ ကီလိုမီတာ (မိုင်၂၀) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဖူးခက် လေဆိပ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် အဓိက ကျသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ် နှင့် ဒွန်မောင်း လေဆိပ် ပြီးလျှင် တတိယ ခရီးသည်အများဆုံးလေဆိပ် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ခရီးသည် ၁၁.၃ သန်းကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ ပမာဏသည် ၂၀၁၂ ကထက် ၁၈.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
လေဆိပ်အဆောက်အဦး လေဆိပ်တွင် လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၂) ခု တည်ဆောက်ထားရှိသည်။
လေဆိပ် အဆောက်အဦး (၁) မှာ ပြည်ပ ခရီးစဉ်အတွက် ဖြစ်ပြီး လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၂) မှာ ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်အတွက် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စီးလုံးငှား လေယာဉ်အတွက် လေဆိပ်အဆောက်အဦး (အိပ်စ်) ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ခရီးသည် တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ်ပိုမိုများလာခြင်းကြောင့် လေဆိပ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် တိုးချဲ့ခြင်း စီမံကိန်း လုပ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ စီမံကိန်မှာ ထိုင်းဘတ်ငွေ ၅.၁၄ ဘီလီလျံ ကုန်ကျမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြီးဆုံးမည် ဖြစ်သည်။
လေဆိပ်သည် ပင်လယ်ပြင်မျက်နှာပြင်အထက် ၈၂ပေ (၂၅ မီတာ)တွင် တည်ရှိသည်။
လေယာဉ်ပြေးလမ်းမှာ မီတာ ၃၀၀၀ ရှည်လျား၍ ၄၅ မီတာ အကျယ် ရှိသည်။
ပုံမှန် ခရက်ဒစ်ကဒ်တစ်ခု၏ ရှေ့ခြမ်းနမူနာပုံ ပုံမှန် ခရက်ဒစ်ကဒ်တစ်ခု၏ နောက်ဘက်ခြမ်း နမူနာ ခရက်ဒစ် ကဒ် သို့မဟုတ် အကြွေးဝယ်ကဒ် သည် ငွေကြေးပေးဆောင်ရသည့် ကဒ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဘဏ်များမှ ထုတ်ပေးလေ့ရှိကာ အသုံးပြုသူများအား ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် သို့မဟုတ် ငွေကြေးထုတ်ယူရန် ခွင့်ပြုပေးထားသည်။
ကဒ်ဖြင့် အသုံးပြုသည့် ငွေကြေးပမာဏအား အကြွေးအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည် ပေးဆပ်ရန် လိုအပ်သည်။
ခရက်ဒစ်ကဒ်များသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အသုံးပြုမှုများပြားသော ငွေကြေးပေးဆောင်မှုပုံစံများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ပုံမှန် အကြွေးဝယ်ကဒ်တစ်ခုသည် လစဉ်လတိုင်း သို့မဟုတ် ငွေစာရင်းရှင်းတမ်းတစ်ကြိမ်စီတွင် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် လိုအပ်သည်။
အကြွေးဝယ်ကဒ်သည် အသုံးပြုသူအား သုံးစွဲထားသော ငွေကြေးပမာဏအပေါ် အတိုးနှုန်းထပ်ပေါင်းကာ အကြွေးပမာဏကို စဉ်ဆက်မပြတ် ပေးဆပ်ရန် လိုအပ်သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် သုံးစွဲလျက်ရှိသော အကြွေးဝယ်ကဒ်ပေါင်း ၇.၇၅၃ ဘီလီယံ ရှိသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် သုံးစွဲလျက်ရှိသော အကြွေးဝယ်ကဒ်ပေါင်း ၁.၀၉ ဘီလီယံ ရှိကာ နိုင်ငံရှိ အရွယ်ရောက်သူ ၇၂.၅% တွင် အကြွေးဝယ်ကဒ် အနည်းဆုံးတစ်ကဒ် ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
နောင်မွန်းမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောင်မွန်းမြို့နှင့် ပန်နန်းဒင်မြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နောင်မွန်းမြို့ ဖြစ်သည်။
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၇.၆၅ နှင့် ၂၈.၂၅ ဒီဂရီ အကြား အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇နှင့် ၉၈.၀၉ ဒီဂရီ အကြားတွင်တည်ရှိသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၈၀၀ ပေ မြင့်သော တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သည်။
မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၅၁၂ စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးမြို့တွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးမြို့ ကိုးကား Category:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ဖြစ်သည်။
မချမ်းဘောမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မချမ်းဘောမြို့ဖြစ်သည်။
ဂိုးဒယ်ဒီ () သည် အများပြည်သူပိုင် အင်တာနက်ကုန်သွယ်​ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒိုးမိန်းအမည်မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ ဝက်ဘ်များငှားရမ်းခြင်း၊ SSL Certificates များကို ဝန်​ဆောင်မှု​ပေးလျက်ရှိသည်။
ဂိုးဒယ်ဒီတွင် ဒိုမိန်း​ပေါင်း ၆၁ မီလီယံ​ ကို စီမံခန့်ခွဲ​ပေးပြီး အကြီးဆုံးဒိုမိန်းဝန်​ဆောင်မှုအဖြစ် ရပ်တည်​နေသည်။
၁၃ မီလီယံ​သော​ ဖောက်သည်များကို အလုပ်သမား ၄၁၀၀ ဖြင့် ဝန်​ဆောင်မှု​ပေးလျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ။
မိုးညို ( ; ၁၉၇၃ တွင်မွေးဖွား) သည် မြန်မာပန်းချီဆရာ ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော့ရဲ့ ကဗျာဆန်သော အဖြူရောင်ပန်းချီကားများ (My Poetic White Series ) ပန်းချီစီးရီးတွင် ၎င်း၏ တမူထူးခြားလှသော ကိုယ်ပိုင် ရေဆေးရေးဟန် ကို အသုံးပြုလျက် အဖြူရောင်ကဲသော ရိုးရာဗိသုကာနေရာဌာနအဆောက်အအုံများကို သစ်ပင်ပန်းမန် အသေးစိတ် ချယ်မှုန်းချက်များနှင့် ပေါင်းစပ်ခံစားရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။
ငယ်ဘဝ ပန်းချီမိုးညိုကို မြန်မာနိုင်ငံ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မင်းဘူးခရိုင် ပွင့်ဖြူမြို့ တွင် ၁၉၇၃ ခုနှစ်က မွေးဖွားခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ဦးလှမိုး နှင့် ဒေါ်ခင်ညိုညို ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း သုံးယောက်တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူက အကြီးဆုံးသားကြီး မိုးညိုဦးနှင့် ဆင်တူ မိုးညိုထူး ဟု မှည့်ခဲ့ပြီး မိခင်ဖြစ်သူက တနင်္ဂနွေသား ဖြစ်သဖြင့် ရှေ့မှ အောင်ထည့်ကာ အောင်မိုးညိုထူး ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
အိမ်အမည်မှာ ထူးထူးဖြစ်သည်။
ပညာရေး ဆရာ ဆရာမ မိဘများ အလုပ်လုပ်ရာ ပွင့်ဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၉၇၈ ခုနှစ်က စတင်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် မိခင်ဖြစ်သူကြောင့် ပန်းချီနှင့် နီးစပ်ခဲ့ရသည်။
မိခင်ဖြစ်သူမှာ ပညာရေးတက္ကသိုလ် တွင် တက်ရောက်ဘွဲ့ယူခဲ့စဉ်က ပန်းချီဘာသာ အဓိက သင်ယူခဲ့ပြီး ပန်းချီဆရာကြီး ဦးဘကြည်၏ တပည့်ဖြစ်သည်။
မိခင်မှာ ခရိုင်အဆင့်ထိ ပန်းချီဆုများ ရဖူးသူဖြစ်သည်။
မိုးညို မှာ ငယ်စဉ်ကပင် ပန်းချီများ ရေးနေခဲ့ပြီး မိုးညို၏ ငယ်ဘဝပန်းချီလက်ရာများမှာ ပွင့်ဖြူ အထက ကျောင်း နံရံကပ် စာစောင် များတွင် အသုံးပြုရန် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အလယ်တန်း အထက်တန်းဆင့် မူးယစ်ဆေးဝါးဆန့်ကျင်ရေးပန်းချီပြိုင်ပွဲ၊ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန်ပြိုင်ပွဲ စသည်တို့တွင်လည်း ဆုတံဆိပ်မျိုးစုံကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသော အရေးအခင်းကြောင့် ကျောင်းများပိတ်ထားသဖြင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင်မှသာ ပွင့်ဖြူအထက မှပင် သိပ္ပံဘာသာတွဲနှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ယဉ်ကျေးမှုတက္ကသိုလ် (ယခု အမျိုးသားယာဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်) ဝင်ခွင့်လျှောက်ထားရာ ဝင်ခွင့်ရခဲ့ပြီး ပန်းချီဘာသာအဓိကဖြင့် ပညာသင်ကြားခွင့် ရခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ယဉ်ကျေးမှုတက္ကသိုလ်မှ ပန်းချီဘာသာအဓိကဖြင့်ပင် ဝိဇ္ဇာ(ပန်းချီပညာ)ဘွဲ့ BA (Painting) ရရှိသည်။
အဆိုပါ တက္ကသိုလ်မှပင် ပန်းချီဆရာတိုင်း ရေဆေး ရေးတတ်သော်လည်း ရေဆေးပန်းချီဆရာ အဖြစ် သီးသန့် ရပ်တည်သူ နည်းရသည့် အကြောင်းရင်းများ လေ့လာသုံးသပ်ချက် စာတမ်း ဖြင့် အနုပညာ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာ (ပန်းချီ) ဘွဲ့ Post Graduate Diploma in Arts (Painting) (PGDA Painting)ကို ရရှိသည်။
လုပ်ငန်းခွင် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါတက္ကသိုလ် ပန်းချီဌာန၏ နည်းပြဆရာဖြစ်လာသည်။
ဆရာဘဝတွင် ရေဆေး ပန်းချီပညာ ဘာသာရပ်ကို အထူးပြုသင်ကြားပေးရသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ဆယ့်ငါးနှစ်တိုင် နည်းပြအလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ တွင် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ပန်းချီပုန်းပုကျောင်း (ယခု အနုပညာအထက်တန်းကျောင်း(ရန်ကုန်))၏ ကျောင်းအုပ်ကြီး တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
ကျောင်းအုပ်တာဝန် စတင်လက်ခံချိန်က စာသင်ခန်း မလုံလောက်၊ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ် မရှိခဲ့သော ရန်ကုန် ပန်းချီပန်းပုကျောင်း အတွက် စာသင်ဆောင်သစ် ရရှိရန် ဝန်ကြီးဌာနမှ ဘဏ္ဍာငွေ တောင်းခံဆောက်လုပ်ခြင်း၊ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတွက် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ ဦးဆောင်ပြုစု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ပန်းချီပန်းပု ကျောင်းအုပ်ကြီးရာထူးမှ အနားယူသည်။
ပန်းချီရေးဆွဲခြင်း ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဘွဲ့ရပြီးစ မှာပင် ရေဆေးပန်းချီကားများ ရေး ဆွဲရင်း ရေဆေးပန်းချီဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဝါသနာတူ ပညာသင်ဖက် မိတ်ဆွေ ပန်းချီဆရာများနှင့် ပြပွဲများ အတူ လုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် ပန်းချီပြခန်းများတွင်လည်း ပန်းချီကားများ စတင် ပြသခွင့် ရခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရင်းနှီးသူ အနုပညာရှင်တဦး၏ ကူညီမှုဖြင့် တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ တခု စတင်လုပ်နိုင်ခဲ့ရာမှ တစတစ ရန်ကုန် ပန်းချီလောကတွင် နေရာရလာခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့ တွင် တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ ပြသခြင်းမှ စတင်ကာ နိုင်ငံတကာ ပြပွဲများ စီစဉ်ပြသခဲ့သည်။
အဖြူကဲသော ကားများ ရေးရင်းမှ ၎င်း၏ ပန်းချီကားများကို ကျွန်တော့ရဲ့ ကဗျာဆန်သော အဖြူရောင်ပန်းချီကားများ ဟု ၎င်းကိုယ်တိုင် အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုသည့် My Poetic White Series ပန်းချီစီးရီး ဝင် ကားများကို အဆက်မပြတ် ရေးသား လာခဲ့ရာ နိုင်ငံတကာ ပန်းချီ လောက တွင် လူသိများ ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
မိသားစုနှင့်လူမှုဘဝ တက္ကသိုလ် တက်ရောက်စဉ် တွေ့ဆုံသည့် ပန်းပု အဓိက ဘာသာဘွဲ့ရ ဇနီးသည် နှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ သမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
အငြိမ်းစား ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဖြစ်သော မိခင် ကို ပြုစု စောင့်ရှောက်ရင်း မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်သည်။
အသင်းအဖွဲ့တာဝန်များ မြန်မာနိုင်ငံ ပန်းချီဆရာများအဖွဲ့၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေဆေးပန်းချီများကွန်ရက်နှင့် နိုင်ငံတကာ ရေဆေးပန်းချီအသင်း များတွင် ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ချက်များကိုလက်ခံကာ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။
ပြပွဲများ ဆရာမိုးညို သည် တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲများ၊ ပန်းချီဆရာများနှင့် တွဲဖက်ပန်းချီပြပွဲများစွာ စီစဉ် ကျင်းပခဲ့သည်။
ပန်းချီရေးဆွဲသရုပ်ပြခြင်းများကိုလည်း အနုပညာတက္ကသိုလ်နှင့် ပန်းချီပန်းပု ကျောင်းတွင်သာမက ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဖိတ်ကြားသမျှ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ပြသ ပေးခဲ့လေသည်။
ပြသခဲ့သော ပန်းချီပြပွဲများ တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ၊ အခြားပန်းချီဆရာများနှင့် တွဲဖက်ပန်းချီပြပွဲ တရာကျော်ကို ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပနိုင်ငံစုံတွင် စီစဉ်ပြသခဲ့သည်။
မင်းတပ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်‌၊ မင်းတပ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မင်းတပ်မြို့ဖြစ်သည်။
"Mindat Township - Chin State" map ID:MIMU 154v01 created: 17 May 2010, Myanmar Information Management Unit (MIMU) သမိုင်းကြောင်း မင်းတပ်မြို့ကို ယခင်က မင်းတဲမြို့ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
နှစ်ကာလကြာသောအခါ မင်းတဲမြို့မှ မင်းတပ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မင်းတပ်ဟူသော အမည်၏ ဇာစ်မြစ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဝိဝါဒကွဲလျက်ရှိသည်။
ချင်းရေးရာဝန်ကြီး၏ ၁၉၆၀ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့ပါ အမိန့်ဖြင့် မင်းတပ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာအုပ်စု ၄၆ ခုနှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၄၉၇ ရွာ ပါဝင်သည်။
"Mindat_Township_Profile" Myanmar Information Management Unit (MIMU), January 2010, population figures from State General Administration Department, October 2008 စစ်အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (စစ်ကောင်စီ) က မင်းတပ်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) အမိန့် ကြေညာခဲ့သည်။
ဤကြေညာချက်သည် မေလဆန်းပိုင်းက မင်းတပ်မြို့နယ်၌ ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်များအကြား ပထမဆုံးအကြိမ် အကြီးစားတိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာပြီးနောက် မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ တပ်အင်အားဖြည့်တင်းမှုနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး ဒေသခံပြည်သူများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် သွားလာလှုပ်ရှားမှုများအပေါ် ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၁၉ မိနစ်နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၄၀ မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ်နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၁၆ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၃၃ မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၃၇ မိုင်ရှိပြီး ၁၂၁၉.၈၆ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် မင်းတပ်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ထီးလင်းမြို့နယ်နှင့် ဆောမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မတူပီမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၈၆၀ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ထူထပ်၍ အမြဲစိမ်းသစ်တောများပေါက်ရောက်ကာ မြေပြန့်လွင်ပြင် နည်းပါးသည်။
မုန်းချောင်း၊ ယောချောင်းနှင့် ချီချောင်းတို့သည် အရှေ့မှအနောက်သို့ စီးဆင်းနေသည်။
လူဦးရေ မင်းတပ်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ချင်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် အခြေပြုနေထိုင်သော ဒိုင် မကာဏ်း နှင့် မွိုင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို့နောက် ဗမာ၊ ကရင်၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ကယား၊ ကချင်နှင့် ရှမ်းလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် အခြားကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
စီးပွားရေး မင်းတပ်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ဝဥနှင့် လက်ဖက်ဖြစ်ပြီး ပခုက္ကူနှင့် မန္တလေးဒေသများသို့ အများဆုံးတင်ပို့ရောင်းချသည်။
ထိုဒေသများမှ စားသောက်ကုန်နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ပြန်လည်တင်သွင်းသည်။
မြို့နယ်အတွင်း အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၉ ခုတည်ရှိသည်။
ဈေးများ မင်းတပ်ဈေး။
ယခင် အစိုးရခေတ်အဆက်ဆက်တွင် မင်းတပ်မြို့တွင်းဍ် ရပ်ကွပ်ဈေးသာသာခန့်ရှိသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များလဲ ဈေးတစ်ခုသာရှိသည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မင်းတပ်မြို့နယ်သည် ပခုက္ကူနှင့် မန္တလေးမြို့များသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့် သွားလာနိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သည်။
သို့သော် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး တွင် အင်မတန် အားနည်းသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။
အဝေးပြေးကားများ အဌားယဉ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မူများ အင်မတန်ခက်ခဲလှသည်။
သို့သော် ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့တွင်း လမ်းမ ပြုပြင်ချဲ့ထွင်ရာတွင် ပြည်သူတို့အား လျော်ကြေမပေးဘဲ နေအိမ်များ စိုက်ခင်းများကို အတင်းပြောင်းရွှေ့ခိုင်းရာတွင် အစိုးရသည် ပြည်သူလူထု ၏ အမျက်ရှခြင်း ခံရသည်။
အထက ၁ အထက ၂ အထက ၃ အထက မကွီအိမ်နူး အထက(ခွဲ)/အလက အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၄ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာရေး ဆေးရုံများ ခရိုင်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ဝမ္မတူး တိုက်နယ်ဆေးရုံ မကွီအိမ်နူး တိုက်နယ်ဆေးရုံ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ "Mindat Google Satellite Map" Maplandia World Gazetteer Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ ကဏ္ဍ:မင်းတပ်ခရိုင်။
ရေဇွာမြို့ () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မတူပီမြို့နယ်မြေပုံ - Myanmar Information Management Unit ကိုးကား Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ။
ကန်ပက်လက်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကန်ပက်လက်မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း ကန်ပက်လက်မြို့ကို ၁၈၉၉ခုနှစ်၊​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ၁၉ရက်​နေ့တွင် တည်​ထောင်ခဲ့သည်။
မြို့တည်ရှိရာ​နေရာတွင် ကန်ကြီးတစ်ကန်ရှိရာမှ ထို​ရေကန်ကြီးတွင် ပုလဲကဲ့သို့ ဖြူ​ဖွေးသန့်စင်သည့် အရာမြင်ရသည်ကို အ​ကြောင်းပြု၍ ကန်ပုလဲဟု​ခေါ်ဆိုရာမှ ​နောင်တွင် ကန်ပက်လက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ကန်ပက်လက်မြို့ကို ​မ​ကွေးတိုင်းမင်းကြီးက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ​တောင်တန်းဝန်ရုံးကို ပခုက္ကူမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၀၂တွင် ပခုက္ကူမှ ​ချင်းတောင်တန်းဝန်ရုံးကို ကန်ပက်လက်သို့ ​ပြောင်း၍ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၀တွင် ​တောင်တန်းနယ်အဆင့်မှ မြို့နယ်သို့ ​ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၅၈ခုနှစ်အထိ ကန်ပက်လက်မြို့တွင် ခရိုင်ရုံးဖြင့် အုပ်ချုပ်ရာမှ မင်းတပ်မြို့သို့​ပြောင်းသွားသဖြင့် မြို့နယ်အဆင့်သာ ကျန်ရှိသည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ ဒီဂရီ ၂၅ မိနစ်နှင့် ၂၂ ဒီဂရီ ၀၅ မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်နှင့် ၉၃ ဒီဂရီ ၂၀ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ဧရိယာစတုရန်းမိုင် ၉၆၃.၈၂ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မ​ကွေးတိုင်းရှိ [ဆောမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မ​ကွေးတိုင်းရှိ စေတုတ္တရာမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပလက်ဝမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မင်းတပ်မြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၆၀ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။
​တောင်ကုန်း​တောင်တန်းများ ​ပေါများ၍ ​တောများထူထပ်​နေသည်။
​ခေါနူးစုမ်(သို့) ဝိတိုရိယ​တောင်သည် ၁၀၂၀၀​ပေမြင့်၍ အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ နတ်မ​တောင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်အတွင်း မြစ်​ချောင်း​ပေါများပြီး ​ကျောက်စစ်​ချောင်း၊ကတင်း​ချောင်း၊​ဆော​ချောင်း၊ဖျံ​​​ချောင်း၊စလင်း​ချောင်း၊မုန်း​ချောင်းတို့ဖြစ်ကာ အ​ရှေ့မှမအ​နောက်သို့ စီးဆင်း​နေသည်။
ထို​ချောင်းများသည် ​ရေစီးသန်၍ စက်​လှေများ မသွားလာနိုင်​ပေ။
ထို့နောက် ဗမာ၊ရှမ်းနှင့် ရခိုင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။
စီးပွား​ရေး ကန်ပက်လက်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမရှိသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။
မြို့နယ်၏အဓိကထွက်ကုန်မှာ ဝဥဖြစ်ကာ ရန်ကုန်နှင့် မန္တ​လေးမြို့များသို့ အဓိကတင်ပို့သည်။
မြို့နယ်အတွင်း အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၄ခုရှိသည်။
​ဈေးများ ကန်ပက်လက်​ဈေး လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး ကန်ပက်လက်မြို့နယ်သည် ကုန်းလမ်းဖြင့်သာသွားလာနိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး အသင့်အတင့်​ကောင်းမွန်သည်။
ပညာ​ရေး အခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၃ကျောင်းရှိသည်။
အထက ကန်ပက်လက် အထက ကျိန်​ဒွေး အထက မှူးချိန်းဒိန်း အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ခါရိုင်း အလက (ထ(ခွဲ)) မဆာတွီ အလက (ထ(ခွဲ)) မှန်​တောင် အလက ​မှော်​လောင်းလုံ အလက စံအိမ်နူး အလက မကြာအိမ်နူး ​*အလက ​ပျော့ အလက ​ဘောင်ဘင် အလက ​အောက်ကန့် အလက စမ္မသား အလက ဆိုင်နန် အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၉၈ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး ​ဆေးရုံများ မြို့နယ်ပြည်သူ့​ဆေးရုံ ကျင်​ဒွေး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ ကိုးကား Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ။
ပုဂံခေတ်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုပ္ပါးတောင်ကြီးသည် တစ်ချိန်က မီးတောင်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်မှာ လူတိုင်း သိရှိပြီး ဖြစ်သည်။
နတ်တောင်၊ မီးငြိမ်းတောင် ဟု လည်း လူသိများသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင် အရှေ့တောင်စွန်းတွင် ထီးထီးကြီး တည်ရှိသည်။
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်အစွန်းမှ သီးခြားထိုးထွက်လျက် ရှိသည်။
ပုပ္ပါးတောင်ကြီးသည် ပင်လယ်ရေပြင်အထက် ၄၉၈၁ ပေ မြင့်သည်။
တစ်တောင်တည်း မီးတောင်၏ ထိပ်ခွက်ခွက် ပုံစံဖြင့် ထိုးထွက်နေသည်။
ပုပ္ပါးတောင်၏ မီးတောင် ကတော့ဝသည် မြောက်ပိုင်းတွင် အနောက်ဘက်သို့ အနည်းငယ်ယွန်းလျက် နိမ့်သည်။
တောင်ဘက်၊ အနောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တို့တွင် မြင့်သည်။
မီးငြိမ်းတောင်ထိပ်မှ မြစ်များ အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ဖြာဆင်းသွားသည်။
မြစ်များအကြား တောင်စွယ်များ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
စပါးပုံတောင်ထိပ်၊ ရေတွင်းတောင်ထိပ်၊ မောင်းတောင် ငုတ်တို တောင်ထိပ်၊ လပို့ တောင်ထိပ်၊ မှန်တောင်၊ ဆေးပွင့်တောင်၊ စိန်တောင်၊ မာလာတောင်၊ ကင်ပွန်းတောင် စသည်ဖြင့် တောင်ထိပ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပေါ်နေကြသည်။
မီးတောင်ထိပ်ဝကြီးအလယ်တွင် တစ်မိုင်ခွဲခန့် ကျယ်သည်။
ပေ ၂၀၀၀ ကျော် ၃၀၀၀ ခန့် နက်ရှိုင်းပြီး ဧရာမချောက်ကြီး ဖြစ်နေသည်။
ချုံမတွင်းချောက် ဟု ခေါ်သည်။
မီးရှင်တောင်ကြီး အဝ ပေါက်ကွဲသွားချိန်တွင် ယင်း ချောက်ကြီးထဲမှ မီးခိုးမီးလျှံ၊ ပြာပူ၊ ချော်မြှပ်တို့ ပုပ္ပါးတောင်ကြီး၏ ခပ်လှမ်းလှမ်းအထိပင် အရှိန်ပြင်းပြင်း စီးထွက် ကျရောက်ခဲ့သည်။
ချုံမတွင်းချောက် ခေါ် မီးတောင်ခံတွင်းဝကြီးအတွင်းသို့ ငုံ့ကြည့်လျှင် အသည်းယားဖွယ်ကောင်း လိမ့်မည်။
ချောက်ကြီးထဲတွင် ရေထွက် ရှိသည်။
တောဝက်များပင် ခိုအောင်းနေထိုင်လျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
ရေနဂါး () သည် Hippocampus မျိုးစုဝင် အရိုးမာငါးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ရေနဂါးဟူသော အမည်သည် ၎င်း၏ မြင်းနှင့်ဆင်တူသော ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ရေနဂါးများကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်းရေတိမ်ပိုင်းဒေသများတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိရပြီး ပင်လယ်မြက်ခင်းပြင်များ၊ သန္တာကျောက်တန်းများနှင့် ဒီရေတောများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မွန်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်း ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့တွင် ရံဖန်ရံခါ တွေ့ရှိရတတ်သည်။
သို့သော်လည်း အလွန်အကျွံဖမ်းဆီးမှု၊ ရေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် နေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှုများကြောင့် ရေနဂါးမျိုးစိတ်များစွာသည် မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသွင်ပြင်လက္ခဏာများ ရေနဂါးများသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ၁.၅ စင်တီမီတာမှ ၃၅ စင်တီမီတာ (၀.၆ လက်မ မှ ၁၄ လက်မ) အထိ ရှိကြသည်။
အခြားငါးများနှင့်မတူဘဲ ရေနဂါးများတွင် အကြေးခွန်အစား အရေပြားပါးဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော အရိုးပြားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကိုယ်ထည်ရှိသည်။
ဤအရိုးပြားချပ်များက ၎င်းတို့ကို သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ရေနဂါးများသည် ရေထဲတွင် မတ်မတ်အနေအထားဖြင့် ကူးခတ်လေ့ရှိပြီး ကျောဘက်ဆူးတောင်ကို အသုံးပြု၍ ရွေ့လျားသည်။
၎င်းတို့သည် အလွန်နှေးကွေးစွာ ကူးခတ်နိုင်သော ရေသတ္တဝါများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး တစ်နာရီလျှင် ပျမ်းမျှ ၁.၅ မီတာ (၅ ပေ) ခန့်သာ သွားနိုင်သည်။
ပုတ်သင်ညိုများကဲ့သို့ မျက်လုံးတစ်လုံးချင်းစီကို သီးခြားစီလှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းရှိသောကြောင့် အစာရှာနေစဉ်မှာပင် အခြားမျက်လုံးတစ်လုံးဖြင့် ရန်သူကို သတိထားကြည့်ရှုနိုင်သည်။
အစာရှာဖွေခြင်းနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ရေနဂါးများတွင် အစာအိမ်မရှိသောကြောင့် အသက်ရှင်သန်ရန်အတွက် အဆက်မပြတ် အစာစားသုံးရန်လိုအပ်သည်။
၎င်းတို့သည် သေးငယ်သော ကဏန်းမျိုးနွယ်များ၊ ပုစွန်ဆိတ်များနှင့် ရေမျောကောင်လေးများကို နှာတံရှည်ဖြင့် စုပ်ယူစားသောက်ကြသည်။
ကိုယ်ရောင်ဖျောက်နိုင်စွမ်း မြင့်မားသောကြောင့် သားကောင်များ အနားသို့ရောက်လာသည်အထိ ပင်လယ်ရေမှော်ပင်များ သို့မဟုတ် သန္တာကျောက်တန်းများကြားတွင် ငြိမ်သက်စွာ ပုန်းအောင်းနေလေ့ရှိသည်။
မျိုးပွားခြင်း ရေနဂါးများ၏ မျိုးပွားခြင်းမှာ အခြားတိရစ္ဆာန်များနှင့်မတူဘဲ ထူးခြားသည်။
ရေနဂါးအမသည် ဥများကို အထီး၏ ဝမ်းဗိုက်ရှေ့ဘက်ရှိ သားပေါက်အိတ်ထဲသို့ ဥချပေးသည်။
ရေနဂါးအထီးသည် ဥပေါင်း ၁,၅၀၀ အထိကို ရက်သတ္တပတ်ပေါင်းများစွာ သယ်ဆောင်ပြီးနောက် အကောင်ပေါက်လေးများအဖြစ် မွေးဖွားပေးသည်။
ဤသို့ဖြင့် ရေနဂါးအထီးများသည် မျိုးပွားမှုဖြစ်စဉ်တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ကြသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ရေနဂါးများသည် တိုင်းရင်းဆေးဝါးများတွင် အသုံးပြုရန်နှင့် အလှမွေးငါးအဖြစ် ရောင်းချရန် အများအပြားဖမ်းဆီးခံနေရသည်။
ထို့အပြင် ၎င်းတို့၏ နေထိုင်ရာ ပင်လယ်မြက်ခင်းပြင်များနှင့် သန္တာကျောက်တန်းများ ပျက်စီးလာခြင်းကြောင့် ရေနဂါးအရေအတွက်မှာ သိသိသာသာ လျော့နည်းလာနေသည်။
နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့အစည်း (IUCN) က ရေနဂါးမျိုးစိတ်အများအပြားကို မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး နိုင်ငံတကာတွင် ၎င်းတို့ကို ကုန်သွယ်မှုပြုခြင်းအား စီITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) မှတစ်ဆင့် ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:ငါး ကဏ္ဍ:ရေငန်သတ္တဝါများ။
ဗားမဲ့ဆရာတော် လောင်းလျာကို တောင်ငူခရိုင်၊ ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းအနီး ရွာသာယာနေ အဖ ကိုအင်းတောင် နှင့် အမိ မဒေါင်းတို့မှ သက္ကရာဇ် ၈၄၄ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့လေသည်။
အချို့က ဗားမဲ့ဆရာတော်လောင်းလျာအား ရခိုင်နယ်စပ် ဗားမဲ့တောင်ခြေရွာ၌ သက္ကရာဇ် ၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။
မွေးဖွားရာဒေသနှင့် သက္ကရာဇ် မတူညီသော်လည်း ဖြစ်ပျက်သည့်အကြောင်းအရာများမှာ အတူတူပင် ဖြစ်လေသည်။
ဗားမဲ့ဆရာတော်ကြီး၏ ငယ်နာမည်မှာ မောင်နန္ဒ ဖြစ်လေသည်။
ကိုအင်းတောင်နှင့် မဒေါင်းတို့သည် သားဖြစ်သူအား ရွာဦးကျောင်းဆရာတော် ဦးလက္ခဏထံတွင် အပ်နှံ၍ ရှင်သာမဏေပြုခဲ့ရာ ဘွဲ့မည်မှာ ရှင်နန္ဒသာရ ဟုခေါ်တွင်လေသည်။
မောင်နန္ဒအား ရှင်သာမဏေပြုရန် ဆံချနေစဉ် မဟာသိဒ္ဓိဝိဇ္ဇာဓိုရ်နှင့် ပန်းစားဘီလူး မယ်ဝဏ္ဏတို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီးလျှင် မဟာသိဒ္ဓိဝိဇ္ဇဓိုရ်မှ “မောင်အင်းတောင် မင်းဟာ ငါ့ရဲ့ညီလေး၊ မောင်နန္ဒကို ငါ့ရဲ့ ဆန္ဒနဲ့အညီ သာသနာ့ဘောင်ကို ပို့ဆောင်ပေးတဲ့အတွက် ငါ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ရသလို မယ်ဝဏ္ဏလည်း သူ့သားလို ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဝမ်းမြောက်အနုမောဒနာပြုပါတယ် သာဓု သာဓု သာဓု”ခေါ်ဆိုကာ မဟာသိဒ္ဓိနှင့် မယ်ဝဏ္ဏတို့ ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့လေသည်။
ထိုသို့ပေါ်လာသည်ကို ကိုအင်းတောင်နှင့် မဒေါင်းတို့ သာမြင်တွေ့ကြရ လေသည်။
ရှင်နန္ဒသာရသည် ဟံသာဝတီရွှေမြို့တော်ကြီးသို့ ရောက်ရှိပြီး ပရိယတ္တိစာပေများကို သင်ယူရာ စာပေအရာတွင် ထူးချွန်သူဖြစ်ခဲ့လေသည်။
တစ်နေ့သောအခါတွင် ရှင်နန္ဒသာရသည် ဟံသာဝတီမြို့ (ပဲခူးမြစ်)ကမ်းနဖူးတွင် တစ်ပါးတည်း ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများနေစဉ် သူရူးတစ်ယောက်ရောက်ရှိလာပြီး “သပြေပင်ရင်း ရေကင်းလာပြီ ကြေးပုရပိုက် ပေးထိုက်ပါသည်”ဟူ၍ ထပ်တလဲလဲသီဆို ကခုန်နေလေသည်။
ရှင်နန္ဒသာရသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သတိမလစ်စေပဲ စင်္ကြံလျှောက်၍ ပွားများနေလေသည်။
ခဏအကြာတွင် သူရူးသည် အဝတ်စုတ်များထည့်ထားသည့် လွယ်အိပ်ဟောင်းကြီးကို မြေပြင်ပေါ်သို့ ချလိုက်ပြီး ခဏထိုင်နေကာ မြစ်ကမ်း တစ်ဖက်သို့ငေးမောကြည့်နေပြီး“အောင်ပြီဟေ့ အောင်ပြီ သပြေပင်ရင်းက မိကျောင်းလာပြီ ကြေးပုရပိုက် ပေးထိုက်ပါသည် အောင်စေသတည်း”ဟု ဆိုပြီး မြစ်လယ်ခေါင်သို့ လက်ညှိုးထိုးပြပြီး အားရဝမ်းသာ ရယ်မော၍ နေလေသည်။
ရှင်နန္ဒသာရလည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်ကို ရပ်ကာ သူရူးညွှန်ပြရာသို့ ကြည့်လိုက်သောအခါ မိကျောင်းကြီးတစ်ကောင်သည် တစ်စုံတစ်ခုကို ကိုက်ချီကာ မြစ်လယ်မှ ကမ်းသို့ ကူးလာသည်ကို တွေ့မြင်ရလေသည်။
မိကျောင်းကြီးသည် ရှင်နန္ဒသာရ ရှေ့ရှိ သပြေပင်ရင်းတွင် ဦးခေါင်း ဝပ်ဆင်း၍ နေလေသည်။
ရှင်နန္ဒသာရ သေချာကြည့်မိသောအခါ မိကျောင်းကြီးသည် ကြေးပုရပိုက် ကိုက်ချီထားသည်ကို တွေ့မြင်ရသောအခါ “အို ဒကာကြီး မိကျောင်းခံတွင်းမှ ကြေးပုရပိုက် ကို ဆောင်ကြဉ်း၍ပေးပါလော့”ဟု သူရူးအား ပြောလိုက်သောအခါ သူရူးသည် ကခုန်ကာ မိကျောင်းခံတွင်းမှ ကိုက်ချီထားသော ကြေးပုရပိုက်ကို သွားရောက်ယူဆောင်ကာ ရှင်နန္ဒသာရအား ပေးအပ်လေသည်။
ရှင်နန္ဒသာရလက်သို့ ကြေးပုရပိုက် ရောက်ရှိသောအခါ မိကျောင်းကြီးသည် ဦးခေါင်း သုံးကြိမ်ညွတ်၍ ရေထဲသို့ငုတ်လျှိုး ပျောက်ကွယ်သွားလေတော့သည်။
သူရူးမှာလည်း ခုန်ပေါက်ကခုန်ကာ ထွက်ခွာသွားလေသည်။
ရှင်နန္ဒသာရလည်း ရဟန်းမရှိသော လေးထပ်ကျောင်းဟောင်းကြီးတွင် ကြေးနီပုရပိုက်ရရှိသည့် နေ့မှစ၍ မပြတ်ကြည့်ရှုလေ့လာလေတော့သည်။
အချို့ကိုသိပြီး အချို့ကို နားမလည်သဖြင့် စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်းကို ပြု၍ တစ်နှစ်ကျော်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့လေသည်။
တစ်နေ့သောအခါ ရှင်နန္ဒသာရသည် အင်ကြင်းပင် အောက်တွင် ဆောက်ထားသော ဝါးကျောင်းကလေးတွင် အားထုတ်နေကြဖြစ်သော ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများနေစဉ် ဒကာ တစ်ယောက် ရောက်ရှိလာကာ ရှိခိုးဝတ်ပြုလေသည်။
ထို ဒကာယောက်ျားထံမှ မွှေးကြိုင်သောရနံ့ကို ရရှိသဖြင့် “အသင်မည်သူနည်း” “တပည့်တော် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ပါဘုရား” “သင်၏အမည်သည် မည်သူနည်း”“တပည့်တော်၏ အမည်မှာ မဟာသိဒ္ဓိ ဝိဇ္ဇာဓိုရ်မည်ပါတယ်ဘုရား” “ဤအရပ်သို့ အဘယ့်ကြောင့် ရောက်ရှိလာပါသနည်း” “အရှင်ဘုရားနှင့် တပည့်တော်သည် လွန်ခဲ့သောဘဝက ညီအကိုရင်းဖြစ်ခဲ့ဖူး၍ ရွှေပေလွှာကို လှူဒါန်းရန် လာသည်ဘုရား၊ ဤစာပါ ပညာရပ်များကို လေ့လာဆောင်ရွက်ပါက အလိုရှိသမျှ ပြည့်ဝ စုံလင်တော်မူပါလိမ့်မည်ဘုရား”ဟု လျှောက်ထားလေရာ ရှင်နန္ဒသာရသည် ရရှိထားသော ကြေးပုရပိုက်မှ မသိသည်များကိုမေးမြန်းရာ “တပည့်တော်မှာ အရှင်ဘုရားအား ဖြေဆိုရန် အချိန်မရနိုင်ပါ ပုပ္ပါးတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကျောက်ဂူရှိသည်။
ထိုကျောက်ဂူတွင် နေထိုင်သော အင်းဘီလူးထံ အမဲသားတုံးငယ်ကလေးများ ယူဆောင်ကာ ကြွသွားတော်မူပြီး အင်းဘီလူး အင်းဘီလူး အမဲသားစားမည်လောဟု မေးပါ၊ စားမည်ပြောလျှင် ပါးစပ်ကို ဟခိုင်း၍ ခပ်လှမ်းလှမ်းမှ နေ၍ အမဲသားတုံးငယ်ကို ပစ်ထည့်ပေးပါ၊ အမဲသားကို ဘီလူးစားနေသည့်အချိန်မှာ အလိုရှိသမျှမေးပါ ပြောပြပါလိမ့်မည်၊ မေးစရာကုန်လျှင် အမဲသားတုံးကြီး တစ်တုံးကို ထားခဲ့ပြီး အမြန်ပြန်ကြွတော်မူပါ”ဟုလျှောက်ထားလေသည်။
မကြာမီ ကာလအတွင်းမှာပင် ရှင်နန္ဒသာရသည် တပည့်ဖြစ်သော ရှင်သာမဏေ ရှင်မုံယိုနှင့်အတူ ပုပ္ပါးတောင်သို့ သွားရောက်ပြီးလျှင် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ပြောသည့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ပြီး လိုအင်ဆန္ဒ ပြည့်ဝခဲ့လေသည်။
ဟံသာဝတီသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ အထူးအထွေသော လောကီပညာရပ်များကို လိုက်စားတော်မူလေသည်။
နေကြောက်အင်း၊ လကြောက်အင်း၊ သုံးပေါက်အင်း စသဖြင့်လည်း စမ်းသပ်လေ့လာတော် မူလေသည်။
ကာယသိဒ္ဓိ၊ ပီယသိဒ္ဓိ၊ ဓနသိဒ္ဓိ စသည့်တို့လည်း စီမံတော်မူလေသည်။