kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းက လျှော်အလွန်အထွက်များသော ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံနှင့် ခရီးလမ်းပန်းပြတ်သဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဘီသွာလျှော်ပင်များကို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးရာ အောင်မြင်သည်။
ဘီသွာပင်သည် စိုက်၍ ၂ လခန့်ကြာသောအခါ အဝါရောင်အပွင့်များ ပွင့်သည်။
ယင်းမှ အစေ့တောင့် ဖြစ်၍ ရက်သတ္တ ၃ ပတ်အတွင်း အစေ့၏ အရောင်သည် ညိုဝင်းလာသည်။
လျှော်အတွက် ဘီသွာပင်ကို စိုက်ပျိုးသည့်အခါ အသီးအားလုံး ကုန်မမှည့်မီ အပင်များကို လက်ဖြင့် နုတ်ယူကြရသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ဘီသွာပင် နုတ်သည့်စက်ကို တီထွင်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ထိုအပင်များကို နုတ်ပြီး နောက် နိုင်သလောက်စီ စုစည်းကာ စိုက်ခင်းထဲ၌ ထိုအစည်းများကို ထောင်၍ အခြောက် ခံထားရသည်။
အပင်များ ခြောက်သွေ့လာလျှင် သံဘီးဖြင့် အစေ့များကို ဖြီးချလိုက်ရသည်။
ထိုအစေ့များကို မျိုးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆီကြိတ်ညှစ်ယူရန်သော် လည်းကောင်း၊ သိမ်းဆည်း၍ ထားရသည်။
အစေ့ချွေပြီး သည့်အခါ လျှော်ကို အလွယ်တကူနှင့် ခွာယူ နိုင်ရန် အပင်များကို ရေအိုင်၊ ရေကန်၊ သို့မဟုတ် မြစ်ထဲတွင် ရေစိမ်၍ ထားရသည်။
ယင်းသို့ရေထဲ၌ စိမ်ထားသဖြင့် အပင်များ အနည်းငယ်ရိယော်၍ လာသောအခါ လျှော်ကို မြက်ခင်းများပေါ်တွင် အခြောက်ခံထားရပြန်သည်။
ထိုနောက်လျှော်ပင် များကို ကြံရည်ကြိတ် လက်လှည့် ဒလိမ့်တုံးကဲ့သို့သော စက်မျိုးဖြင့် အပင်၏ အတွင်းသား ကြေသွားအောင် ခြေပစ်လိုက်သည်။
အချို့ကလည်း စက်များဖြင့် အပင်များကို ခြေလိုက်သည်။
တဖန် လျှော်မျှင်များ စန့်သွားစေရန်နှင့် လျှော်သန့်သန့်ကို ရရှိရန် ခြည်ပုတ်လက်ရိုက်တုတ်ဖြင့် ထုရိုက်ရသည်။
ဤကဲ့သို့ပြုလုပ်ရာ၌ စက်ကိုအသုံးပြုကြသည်လည်း ရှိသည်။
နောက်ဆုံးတွင် လျှော်မျှင်များရရှိရန် သံဘီးများဖြင့် အပင်ကို တဖန်ဖြီးချရသည်။
ရရှိသော လျှော်မျှင်များကို အရှည်နှင့်အတို ခွဲခြား၍ ခြည်လုပ်စက်ရုံများသို့ တင်ပို့ကြသည်။
ဘီသွာပင်ကို အစေ့အတွက် စိုက်ပျိုးသည့်အခါ ကောက်ပင်များ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရာ၌ အသုံးပြုသော လယ်ထွန်စက်မျိုးဖြင့် အပင်များကို စိုက်နိုင် ရိတ်သိမ်းနိုင်လေသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ အာဂျင်တီနားနိုင်ငံသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ ထွက်သမျှ ဘီသွာစေ့၏ ထက်ဝက်မျှ ရရှိသော အထွက်အများဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ဘီသွာစေ့မှ ကြိတ်ညှစ်၍ ရရှိသော ဘီသွာဆီကို သင်္ဘောဆေးများ ရောစပ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ ပုံနှိပ်မင်ဖော်စပ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ ဆီစိမ်အဝတ်၊ သားရေပြောင်နှင့် ဆီစိမ်ရွက်ထည်များ ပြုလုပ်ရာ၌ လည်းကောင်း အသုံးချကြသည်။
ယင်းအစေ့မှ ဆီညှစ်ယူပြီးနောက် ကျန်သည့် နှမ်းဖတ်ကဲ့သို့သော ဘီသွာဖတ်များကို တိရစ္ဆာန် အစာအတွက် အသုံးချကြလေသည်။
ဥတုဘောဇနကျမ်း အလိုအရ ဘီသွာစေ့သည် ဆိမ့်၏။
စဉ်းငယ်ခါး၏။
မျက်စိနာ၊ သုက်ပျက် နာ၊ လေနာကို နိုင်၏။
သလိပ်သည်းခြေကိုနိုင်၏။
အဆီဩဇာရှိ၏။
ဘီသွာဆီသည် ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။
ပူ၏။
သလိပ်သည်းခြေကို ပျက်စေ၏။
အားကိုဖြစ်စေ၏။
မျက်စိနှင့်မသင့်။
ဥတု အေးလျှင် အခဲဖြစ်၏။
ကျင်ကြီးကို ပွားများစေတတ်၏။
အရေပြား၌ဖြစ်သော ပွေးညှင်း၊ တင်းတိပ်စသော အနာကို နိုင်၏ဟုဆိုလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:အပင်များ။
Three wheels on an antique tricycle ဘီးဟူသည်မှာ ဝင်ရိုးပေါ်၌ လည်နိုင်သော ချပ်ပြားဝိုင်း၊ သို့မဟုတ် အဝိုင်းခွေကိုဆေးဆိုး၍ မြန်မာစာအားဖြင့် ဘီး ဟုရေးသားသော်လည်း ပြောဆိုရာ၌မူ ဘိန်း ဟုခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲကြသည်။
လူတို့သည် ကမ္ဘာဦးခေတ်အခါ မှစ၍ လူမူရေးအတွက်အမျိုးမျိုးသော ကြံစည်တီတွင်မူများကို ပြုခဲ့ ကြရာ၊ ဘီးကိုတီတွင် ကြံစည်ခဲ့ခြင်းသည် လူ့လောက အတွက် အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘက်တွင် အရေးပါ အကျိုးပြုလှသော တီထွင်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဘီးကိုမည်သည့်ခေတ်အခါက တီထွင်ခဲ့သည်ဟု အတိအကျ မခန့်မှန်းနိုင်သော်လည်း၊ အချို့ကလွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၉ဝဝဝ ခန့်လောက်က ဖြစ်မည်ဟု အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့် ခန့်မှန်းကြသည်။
ဘီးကိုစတင်တီထွင် ကြခြင်းမှာ လေးလံသော အရာဝတ္ထုကြီးများကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ရေးအတွက် ဖြစ်သည်။
ဘီးမပေါ်မီခေတ်က ရှေးလိူတို့ကို ခုပေးပြီးလျှင်၊ ဒလိမ့်ကဲ့သို့လှိမ့်ပေးကာ၊ ထိုအရာဝတ္ထုကြီးကို ဆွဲယူကြသည်။
ယင်းသို့ဒလိမ့်တုံးခံ၍ ဆွဲယူရာမှ စွတ်ဖားပြောင်းကြသည။
ဘီးကို စတင်တီထွင် ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ်တုံး ဒလိမ့်ကို အခြေခံပြု၍ သစ်တုံးကို ပါးပါဖြတ်ချသောအခါ ချပ်ပြားဝိုင်းများ ရရှိသည်။
ထိုချပ်ပြားဝိုင်းများကို တုတ်ချောင်း၊ သို့မဟုတ် တိုင်တစ်လုံး ၏ တစ်ဖက် တစ်ချက်တွင် လည်နိုင်အောင် တပ်ဆင်သော အခါ ဘီးနှင့် ဝင်ရိုးအခြေခံကို စတင်တီထွင်ချက် ဖြစ်လာ သည်။
ယင်းတို့ကို စွတ်ဖား၌ တပ်ဆင်သောအခါ ဘီး၊ ဝင်ရိုး နှင့် လှည်းအခြေခံကို စတင်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ယင်းတီထွင်မှုသည် လူ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းတွင် ကြီး စွာသော တိုးတက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
ကျွနု်ပ်တို့ အထောက်အထား တွေ့ရသမျှ ရှေးအကျဆုံးဟု ယူဆရသော ဘီးကို အီရက်နိုင်ငံ၊ ကစ်ရှုမြို့၌ တူးဖော်ရရှိခဲ့ရာ၊ ရှေးခေတ် ဗက်ဗီလုံးနီးယား နိုင်ငံ၌ အသုံးပြုခဲ့သော သစ်သားဘီးဖြစ်၍ ကြေးနီဘီးခွေ တပ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဗက်ဗီလုံးလူမျိုး တို့သည် ဘီးမှအပိုသစ်သားများကို ခုတ်ချဖယ်ထုတ်ပြီးလျှင် ဘီးထောက်များသာ ပါသည့် ပေါ့ပါးသော ဘီးများကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း အထောက်အထား တွေ့ရသည်။
ရှေးအီဂျစ် လူမျိုးတို့သည် ဘီးခွေတွင် သားရေတိုင်ယာကို သားရေကြိုး ကြမ်းများဖြင့် ချည်၍ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ဂရိနှင့် ရောမတို့ခေတ်တွင် ရထားဘီးများကို လှပအောင်မွမ်းမံ ခြယ်လှယ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ယခုခေတ် တိုင်အောင် မဖွံ့ဖြိုး မတိုးတက်သေးသော အချို့နိုင်ငံများ၏ အချို့အရပ်ဒေသများတွင် သစ်သားချပ်ပြား ဘီးတပ်သော နွားလှည်းများကို အသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်လေသည်။
ယခုခေတ် ယာဉ်ရထားများ၏ ဘီးများသည် ဆိုခဲ့ သော ဒလိမ့်တုံးတပ် စွတ်ဖားအခြေအနေမှ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး သမိုင်းတွင်လမ်းများ၏ အခြေအနေကို လိုက်၍ ဘီးများကို လည်း တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ပြုပြင်လာကြသည်။
သစ်သားချပ်ပြားဘီးမှ၊ ဘီး၏ အလယ်ချက်ပုံတောင်း ပတောင်း မှ ဘီးထောက်များဖြင့် ဘီးခွေကို ထောက်ကန် ထားသော ဘီးများခေတ်သို့ရောက်လာသည်။
ယာဉ်ရထားများ လည်း အမျိုးမျိုး ဖြစ်လာသဖြင့် လှည်း၊ ရထား အမျိုးအစားကို လိုက်၍ ဘီးများကိုလည်း ခွဲခြား ပြုပြင်လုပ်ကိုင်လာကြသည်။
ထိုအခါတွင် ဘီးလုပ်သမားတို့အတွက် ပညာကျွမ်းကျင်မှု၊ တိကျသေချာစေ့စပ်မှု၊ အချိန်အဆ မှန်ကန်မှုများ အလွန် လိုအပ်လာသည်။
အကြောင်းမူ လေးလံသော ဝန်ဆွဲသည့် လှည်း၏ ဘီးနှင့် မင်းစိုးရာဇာ သူဌေးသူကြွယ်တို့၏ ကြော့မော့သော လှည်းယာဉ်၊ ကြွားဝါသော ရထားတို့၏ ဘီးတို့သည် လေးလံ သော ဝန်ကိုဆွဲနိုင်ရန်နှင့် သွက်လက် ပေါ့ပါးရန်ဟူ၍ သဘောခြားနားလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယင်းသို့ခြားနားသော သဘောအရ ဘီးတို့ကို ချင့်ချိန်ကြံဆ ခွဲခြားလုပ်ကိုင်ရန် လိုအပ်လာသောကြောင့် ဘီးလုပ်သမားတို့၏ ပညာသည် ကျယ်ပြန့်နက်နဲလာလေသည်။
မော်တော်ကား၊ မီးရထားခေတ်သို့ရောက်လာသော အခါတွင်မူ ဘီးများသည် အလွန်ခြားနားစွာ တိုးတက်ခဲ့ လေပြီ။
စက်ဘီး၊ မော်တော်ကား၊ မီးရထားဘီးများကား သစ်သားဘီးများ မဟုတ်တော့ချေ။
သတ္တုဘီးများဖြစ်ကြ၍ အချင်းအားဖြင့် သေးငယ်ကြလေသည်။
ထို့ပြင် ချောမွတ် မာကျောသော လမ်းပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာ လိမ့်နိုင်ရန် စက်ဘီး၊ မော်တော်ကားများ၏ ဘီးခွေတွင် လေထိုးထားသော တိုင်ယာ များနှင့် ဖြစ်လာကြသည်။
သို့တိုင်အောင် လှည်းနှင့် ရထား ဘီးလုပ်သမားများကား သစ်သားဖြင့်ပင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ဆဲ ဖြစ်ရာ ယင်းတို့၏ ပညာသည် မှေးမှိန်၍ လာလေသည်။
စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ဘီးများသည် အလွန်အရေးပါ အရာရောက်ကြပေသည်။
စက်များ လှုပ်ရှား လည်ပတ်အောင် ဘီးများက ဆောင်ရွက်ပေးကြရသည်။
စက်၏ အဟုန်ကိုလည်း ထိန်းပေးရသည်။
စက်အဖွဲ့တွင် အားထိန်း ဘီးများ၊ ခွေးသွားစိပ်ဘီးများ၊ စက်မောင်းဘီးများသည် အရေး ပါသော စက်ကိရိယာ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြလေသည်။
နာရီလုပ် သမားများသည် နာရီများ တီးသံမြည်ရန်၊ အချိန်ပြရန်အတွက် ကိရိယာကို စူးစမ်းရှာဖွေကြရာ ဘီးများ သည် ထိုဆရာတို့အလိုရှိသော လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက် ပေးနိုင်ကြောင်း ကံအားလျော်စွာ အဆင်သင့် သွားတွေ့ကြ သည်။
သို့သော် ဘီးများတွင် အံထစ်များ၊ သို့မဟုတ် အသွားများ တပ်ဆင်ပေးရန် လိုအပ်ကြောင်း တွေ့ရ သည်။
ယင်းတို့ကို တပ်ဆင်ပုံ တပ်ဆင်နည်းကို နာရီဆရာ တို့သည် ရေရဟတ်၊ လေရဟတ်နှင့် ကျောက်မီးသွေးများ၌ ကျောက်မီးသွေး မတင်သည့် မောင်းစက်များမှ ဘီးများကို နမူနာ ယူရသည်။
ဆိုခဲ့သော ရဟတ်များ၊ မောင်းများမှ သစ်သားဘီးများတွင် သစ်သား အသွားများကို တစ်ခြား သက်သက် ရိုက်သွင်းကာ စရွေးကိုက်၍ ပြုလုပ်ကြသည်။
နာရီ ဆရာတို့သည် သံဘီးများတွင် သံအသွားများကို သက်သက်ရိုက်သွင်း အသုံးပြု ခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ရာနှင့် ချီ၍ ကြာရှည်ခဲ့သည်။
နောင်အခါတွင်မှ အသွားတပ်ပြီး ဘီးများကို သွန်းသံဖြင့် ပြုလုပ်နည်းကို တီထွင်အောင်မြင်ခဲ့ ကြသည်။
နာရီဆရာတို့သည် နာရီသေးများအတွက် ကြေးဝါကို လည်းကောင်း၊ မျှော်စင်နာရီကြီးများအတွက် သံကို လည်းကောင်း ခွေးသွားစိပ် ဘီးများရအောင် ပုံသွင်းလုပ်ကိုင် ကြသည်။
ချပ်ပြားဝိုင်းမှ အသွား များ၊ သို့မဟုတ် အထစ် များ ဖြတ်ထုတ်ရန် တွင်ခုံ တစ်မျိုးကိုလည်း တီထွင်ခဲ့ကြ သည်။
သို့တိုင်အောင် ၁၈ ရာစု ခေတ်အထိ ထိုခွေသွားစိပ်ဘီး များ လုပ်ကိုင်သော လုပ်ငန်းသည် တိကျမှုကို လိုအပ်သဖြင့် နာရီပေါင်းများစွာကြာအောင် လုပ်ကိုင်ရသော လက်ဝင်သည့် လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ထို့ကြောင့် သံထည်ဖြင့် ပြုလုပ်သည့် ကြီးမားသော ဘီးများတွင် အသွားတပ်ခြင်းကို တစ်ခြားသက်သက် ပြုလုပ်ခဲ့ကြလေသည်။
မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ လက်ပတ်နာရီခွေးသွားစိပ်ဘီး၊ ကြီးမားသော စက်ကြီးတစ်စက်မှ အားထိန်းဘီး၊ မော်တော် ကားဘီး၊ စက်သီး စသည်တို့သည် ရှေးရှေးခေတ်မှ ဒလိမ့်တုံး၏ အခြေခံ သဘောကိုယူ၍ တိုးတက်တီထွင်မှုများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဘီးကိုတီထွင်မှုသည် လူ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းတွင် အကျိုးအပြုဆုံး၊ အခြေခံ အကျဆုံးသော တီထွင်မှုတစ်ရပ်ဟု ခေါ်ဆိုရပေမည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ကိုးကား Category:ဘီးများ။
အင်္ဂလိပ် အမည်ဖြင့် ဗတ်ချဟုခေါ်သော သစ်ပင်မျိုးကို ရှေးမြန်မာ စာပေကျမ်းဂန်တို့၌ ဘုဇပတ်ပင်ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ယခုခေတ်တွင်မူချယ်ရီဖိုပင်ဟု ခေါ်တွင်လျက်ရှိသည်။
ထိုအပင်တို့သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၊ ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်းဒေသ၊ ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၊ တရုတ်နှင့် ဂျပန်တောင်တန်းဒေသ စသော သမပိုင်းဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်တတ်သော အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ကုန်းဒေသများ၌လည်း ပေါက်ရောက်သည်။
ဝေါဟာရလိန·ဒီပနီကျမ်း၌ အနောက်ကာသိတိုင်း စသည်တို့၌လည်းကောင်း၊ အာသံပြည် ဂေါ်ရခေါင်မြို့၌ လည်းကောင်း ပေါများသည်ဟု ဆိုထားလေသည်။
ဘုဇပတ်ပင်သည် ဗက်တျူလေစီအီးမျိုးရင်းဝင် ဖြစ်၍ မျိုးစု အများအပြားရှိရာ သစ်ပင်ကြီးမျိုးမှ ချုံဖုတ် အကြီးစားမျိုးအထိ ပါဝင်သည်။
ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် ရွက်ကြွေပင် မျိုးဖြစ်သည်။
အအေးဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိ၍ ရှင်သန်လွယ်သော သစ်ပင်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။
ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် လှလည်းလှပ၍ ကျက်သရေလည်းရှိသော သစ်ပင်မျိုးများထဲတွင် ပါဝင်သည်။
အကိုင်းအခက်တို့သည် လုံးဝန်းသေးသွယ်၍ ဘေးသို့ပြန့်ကားထွက် သည်။
အချို့ဘုဇပတ်ပင်မျူးတို့၏ အကိုင်း အခက်များသည် အဖျားဘက်၌ အောက်သို့ညွတ်ကျနေတတ်သည်။
အရွက်များသည် ရွက်လွှဲထွက်သည်။
အရွက်၏ အဖျားသည် ချွန်၍ နံဘေးအနားတို့သည် လွှသွားကဲ့သို့မညီမညာသော အထစ်ချွန်ကလေးများ ဖြစ်နေသည်။
နွေရာသီ၌ ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် စိမ်းစိုပြောင်လက်သော အရွက်တို့ဖြင့် ဝေဆာလှပနေပြီးလျှင် ဆောင်းကူးရာသီ ရောက်သောအခါ အရွက်တို့သည် ဝင်းဝါ လာ၍ ကြွေကျကုန်သည်။
ထိုအပင်တို့မှ အဖိုပွင့် အမပွင့်ဟူ၍ အပွင့်နှစ်မျိုး ပွင့်သည်။
အဖိုပွင့် ပွင့်ပြီးမှ အမပွင့်ပွင့်သည်။
အဖိုပွင့်တို့သည် ကြောင်မီးတူ ပန်းခိုင်မျိုးနှင့်တူ၍ အပွင့်ကလေးများသည် အပွင့်တံ၏ ပတ်လည်၌ ထွက်ပွင့်ကြသည်။
ဆောင်းရာသီ၌ အဖိုဖွင့်ပွင့်ရန် လက်ညှိုးနှင့်တူသော ဖူးတံကလေးများ ထွက်စပြု၍ နွေကူးရာသီတွင် ရွှေဝါရောင်ပန်းခိုင်များသည် တွဲရရွဲကျလျှက် လှပစွာ ဖူးပွင့်ကြလေသည်။
အမပွင့်သည် အဖိုပွင့်ထက်သေး၍ ဆောင်းရာသီ၌ အရွက်များ ကြွေသည့်တိုင်အောင် ထိုအမပွင့်များ ကျန်ခဲ့သည်။
ထုအမပွင့်များမှ ကတော့ပုံ အသီးကလေးများ အစီအရီ သီးကြသည်။
အသီးထဲ၌ ပေါ့ပါး၍ အတောင်ကဲ့သို့အင်္ဂါပါသော အစေ့များရှိကြသည်။
ထိုအစေ့များသည် ဆောင်းလေဖြင့် လွင့်ပါးကြရာမှ အပင်များ ပြန့်ပွားခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဘုဇပတ်ပင်ကို သိရန်လွယ်ကူသော အချက်တစ်ရပ်မှာ အခေါက်များကို အလွယ်တကူခွာ၍ ရနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အခေါက်များသည် ပေါ့၍ပါးသည်။
အချို့အခေါက်များသည် စက္ကူများကဲ့သို့ပါးလွှာသောအလွှာများ အထပ်လိုက်ပါရှိသဖြင့် ယင်းတို့ကို တထပ်စီခွာပြီးလျှင် စာရေး၍ရသည်။
ထိုအပင်မှ သစ်တုံး၏ အသားဆွေးသွား သည့်တိုင်အောင် အခေါက်မဆွေးဘဲ ကျန်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
တောင်းများ၊ သေတ္တာများကို ဘုဇပတ်သားနှင့် လုပ်ကိုင်ကြ၍၊ မြောက်အမေရိကတိုက်မှ တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်း လူမျိုးတို့သည် ကနူးခေါ် ဘောက်တူများကို ဘုဇပတ်အခေါက်ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
ရုရှနှင့် စကန်ဒီ နေးဗီးယားစသော နိုင်ငံများတွင် ဘုဇပတ်အခေါက်ဖြင့် အိမ်အမိုး ပြုလုပ်ကြလေသည်။
ဘုဇပတ်သားကို အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများ ပြုလုပ်ရန်၊ သင်္ဘောဆောက်ရန်၊ လယ်ယာသုံး ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။
အချို့ဘုဇပတ်ပင်အမျိုးအစားတို့၏ အသားသည် နုညက်သဖြင့် အရောင်တင် ဆေးသုတ်၍ ကောင်းသည်။
ထို့ကြောင့် ဘုဇပတ်သားကို မဟော်ဂနီအတုအဖြစ် ရောင်းချကြသည်။
ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် နေရာဒေသလိုက်၍ မျိုးစုကွဲပြားသွားသည်။
ဥရောပတိုက်၊ အာရှမိုင်းနား၊ ဆိုက်ဗီးရီးယား စသော ဒေသများ၌ အများဆုံး တွေ့ရသော ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် ဗက်တျူလာ အယ်လဗာမျိုးစုဝင် ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းတို့အား ဘုဇပတ်အဖြူ၊ သို့မဟုတ် ဘုဇပတ် ငွေရောင်ဟု ခေါ်ကြ၍ အသက်ရှည်ကြသော အပင်မျိုး မဟုတ်ချေ။
အမြင့်ပေ ၄ဝ-၅ဝ အထိ ရှိတတ်၍ လုံးပတ်အချင်းသည် တစ်ပေထက် ကျော်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်၌ တွေ့ရသော ဘုဇပ်ပင်များသည် ဗက်တျူလာ အယ်လဗာမျိုးစုမှ မျိုးကွဲများဖြစ်၍၊ ဗက်တျူလာ ပူဗီဆင်းဟု ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ခေါ်သော ဘုဇပတ် ငွေရောင်တို့ဖြစ်သည်။
ဘုဇပတ်ငွေရောင်၏ အခေါက်သည် အမြစ်ရင်းမှ သုံးလေးပေခန့်တွင် မည်း၍ ကြမ်းတမ်းသည်။
အကိုင်းအခက်တို့သည် အောက်ဘက်သို့ညွတ်ကျနေရာ ကြည့်၍ အလွန်လှပသည်။
ရိုးရိုးဘုဇပတ်ပင်၏ အခေါက်သည် အရင်းတွင်ချောမွတ်၍ နီရဲနေသည်။
ရုရှ နိုင်ငံတွင် ဘုဇပတ်ပင်မှ အခေါက်၊ အသား နှင့် အစေးတို့ကို အမျိုးမျိုး အသုံးပြုကြလေသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ဘုဇပတ် ၁ဝ မျိုးခန့်ပေါက်ရောက်သော်လည်း ထင်ရှားသော ၅ မျိုးခန့်ကိုသာ ဖော်ပြလိုပေသည်။
ယင်းတို့သည် နှူးဖော်းလန်းဒေသမှ ဝါရှင် တန်ပြည်နယ်အထိ ပေါက်ရောက်ကြသည်။
ထိုဘုဇပတ် ၅ မျိုးတို့မှာ အခေါက်တွင် အဖြူခံ၌ အမည်းကွက်များ ပါရှိသော ဘုဇပတ်ဖြူ ( ဗက်တျူလာပေါ်ပျူ လီဖိုလီယာ )၊ စာရေးရနိုင်သော ပါးလွှာသည့် အခေါက်များရှိသည့် စက္ကူဘုဇပတ်၊ သို့မဟုတ် ကနူးဘုဇပတ် ( ဗက်တျူလာပပိုင်းရီဖဲရာ )၊ ဘုဇပတ်ပင်မျိုး အနက်အကြီးဆုံး အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ဘုဇပတ်ဝါ ( ဗက်တျူလာ လူတီးယား )၊ အနီရင့်ရောင်အကိုင်းနှင့် အခေါက်ရှိသော ဘုဇပတ်နီ (ဗက်တျူလာ နိဂရာ)၊ နှင့် အစေးကို အခေါက်မှ အဆီတစ်မျိုးထုတ်ယူနိုင်သောချယ်ရီဘုဇပတ် သို့မဟုတ် ဘုဇပတ်မည်း သို့မဟုတ် ဘုဇပတ်ချို ( ဗက်တျူလာလင်တာ ) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို ၅ မျိုးလုံးမှ အဖိုးတန် သစ်များရရှိ၍ ဘုဇပတ်ဝါ၏ သစ်သည် အဖိုးအတန်ဆုံး ဖြစ်လေသည်။
အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ဘုဇပတ် ၃ မျိုးကို တွေ့ရသည်။
ယင်းတို့မှာ ဗက်တျူလာ ဆိုင်လင်ဒရို စတာချစ်၊ ဗက်တျူလာ ယူတီလစ်နှင့် ဗက်တျူလာ အယ်လနွိုက်ဒီးတို့ဖြစ် ကြသည်။
ပထမအမျိုးသည် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းအရှေ့ပိုင်း၊ နာဂတောင်တန်းနှင့် ငေါချန်း တောင်ကြားဒေသတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အခေါက်သည် ပန်းရောင်၊ သို့မဟုတ် အနီရောင်ဖြစ်၍၊ သစ်ခေါက်ကို အရှည်လိုက်ခွာ၍ ရသည်။
အပင်အနေအားဖြင့် ဗက်တျူလာ အယ်လနွိုက်ဒီးနှင့် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်သော်လည်း အခေါက်ချင်းကွာခြားလေသည်။
ဗက်တျူလာယူတီလစ်သည် အလတ်စား အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ဟိမဝန္တာတောင်တန်း တစ်လျှောက်၌ ပေါက်ရောက် သည်။
အမပွင့် တစ်ပွင့်ချင်း ပွင့်သည်။
အရွက်များသည် အောက်ဘက်၌ အမွေးထူသည်။
အခေါက်သည် ချောမွတ်တောက်ပြောင်၍ ဖြူတူတူ၊ ပန့်ဖျော့ဖျော့ အရောင်မျိုးရှိသည။
ထိုအခေါက်၌ စက္ကူကဲ့သို့အလွှာ များရှိသည်။
ထိုအလွှာများတွင် စာရေး၍ရသည်။
သစ်၏အသားသည် ပန်းဖျော့ဖျော့ အရောင်ရှိ၍ အဆောက်အအုံ ဆောက်ရန် အသုံးပြုကြလေသည်။
ဗက်တျူလာ အယ်လနွိုက်ဒီး ဘုဇပတ်မျိုးသည်လည်း အလတ်စား အပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ဟိမဝန္တာတောင်တန်း အစအဆုံး တစ်လျှောက်၌ လည်းကောင်း၊ အာသံ၊ မဏိပူရတွင် လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကလော၊ မေမြို့၊ ပခုက္ကူနယ်များနှင့် ဖို့ဟတ်ဇအရှေ့ရှိ တောင်ကုန်းဒေသများတွင် လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်သည်။
အမ ပွင့်တို့သည် ၂ ပွင့်ဆိုင်၊ ၃ ပွင့်ဆိုင် ပွင့်သည်။
အရွက်များတွင် အမွေးမရှိချေ။
ထိုအပင်များကို ကချင်အမည်ဖြင့် လယန်းဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရှမ်းအမည်ဖြင့် ဟရီးယန်းဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
အခေါက်သည် ညိုညစ်ညစ်အရောင်ရှိ၍၊ အလျားလိုက် အလွှာများ ခွာ၍ရသည်။
သစ်သားများကို ထိုဒေသများ၌သာ အသုံးပြုကြ လေသည်။
ဘုတလင်မြို့သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်တွင်ရှိ ဘုတလင် မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်အတွင်း ထင်ရှားသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍ မုံရွာမြို့၏ မြောက်ဘက် မိုင် ၂ဝ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
မြို့တည်ရာ အရပ်သည် ကုန်းခေါင်ခေါင်ကျသော အရပ်ဖြစ်၍ မြို့နယ်အတွင်း မြစ်ချောင်းများ အလွန် နည်းပါးသည်။
မြင့်မားသော တောင်ရိုး တောင်တန်းကြီးများလည်း မရှိချေ။
တောင်ကုန်း၊ တောင်ပူစာငယ်များသာလျှင် ရှိပေရာ၊ အမြင့်ဆုံး တောင်ကုန်းများမှာ ရွှေဘိုတောင် ( ပေ ၁၄၄၉ ) နှင့် တွင်းတောင် (ပေ ၁၁၂၅) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဘုတလင်မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်၌ ရွှေဘိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်၌ အောက်ချင်းတွင် ခရိုင်နှင့် ရွှေဘိုခရိုင်ကို ပိုင်းခြားထားသော မူးမြစ်၊ တောင်ဘက်တွင် မုံရွာမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ကဇ္ဈီမြို့နယ်တို့အသီးသီး တည်ရှိကြသည်။
ဘုတလင်မြို့နယ်သည် အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်အတွင်း အစည်ကားဆုံး မြို့နယ်ဖြစ်၍ ခရိုင်၏ အရှေ့မြောက်ကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်တစ်ခုလုံးသည် ၄၅၁ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်း၍၊ သူကြီးတိုက်နယ် ၄၉ နယ်၊ ကျေးရွာပေါင်း ၁၇၅ ရွာပါဝင်သည်။
နောက်ဆုံး သိရသော မြို့နယ် လူဦးရေမှာ ၇ဝ၁၆၂ ယောက် ဖြစ်သည်။
မိုးနည်းရေရှား ရပ်ဝန်းဒေသတွင် တည်ရှိသဖြင့်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်တွင် မိုးနည်း၍ နွေအခါ အတော် အတန် ပူပြင်းပြီးလျှင် ဆောင်ရာသီ၌ ချမ်းအေးသည်။
ဘုတလင်မြို့နယ်အဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့၍၊ ရှေးက ကူတော်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးနှင့် အရာတော်မြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသတိုကို ဖဲ့ထုတ်ကာ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဘုတလင်မြို့သည် မုံရွာ-ရေဦး (ရွှေဘိုခရိုင်) မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်း၌ တည်ရှိ၍၊ ညောင် ကန်၊ မောင်းထောင်၊ သခွတ္တနယ်၊ ငပယင်း၊ မြို့သစ်စသော ကျောထောက်နောက်ခံ ကောင်းသည့် ဒေသများ ရှိသဖြင့်၊ ငြုတ်၊ ပဲ၊ ပြောင်၊ ဝါဂွမ်း၊ ထန်းလျက်၊ ဆီ စသော မိုးပါးရေရှား ဒေသထွက် သီးနှံများ ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုဖြင့် စည်ကားသော မြို့ဖြစ်လေသည်။
ဘုတလင်မြို့သည် မီးရထားလမ်းအားဖြင့် မုံရွာမြို့နှင့် ၂၂ မိုင်ဝေး၍၊ ရွှေဘိုခရိုင် ရေဦးမြို့နှင့် ၃၅ မိုင်ခန့်ဝေးသည်။
မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့် မုံရွာနှင့် ၂၁ မိုင်ဝေး၍ ရေဦးမြို့နှင့် ၃၃ မိုင်ခန့်ဝေးသည်။
ထိုပြင် ၁၂ မိုင် ကွာဝေးသော ကူတော်သို့လည်းကောင်း၊ ၅ မိုင်ကွာဝေးသော ညောင်ကန်သို့လည်းကောင်း မော်တော်ကား လမ်းကြမ်းများရှိသည်။
ဘုတလင်မြို့လယ်တွင် သီရိဓမ္မသောကမင်းကြီး အမိန့်တော်ဖြင့် တည်ထားခဲ့သည်ဆိုသော ရန်အောင်မြင် ဘုရားနှင့် ရေကန်ကြီးရှိသည်။
မြို့၏ မြောက်ဘက်တွင် ကန်တော် ကြီးအမည်ရှိ တစ်ဘက်ဆည် ကန်ကြီးသည်လည်း မြို့ကျက် သရေဆောင်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ဘုတလင်မြို့မှဣတ္ထိဒုဇ္ဇန ကထာကျမ်းပြု ခုံမင်းကြီး ဦးပြေ့ကျော်ဟု ရှေးကစာဆိုတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
ဘုတလင်မြို့နယ် အတွင်းရှိ ညောင်ကန်ရွာမှ ညောင်ကန် ဆရာတော် ဦးပုတ်၊ မောင်းထောင်ရွာမှ စိန္တကျော်သူ ဦးဩ၊ တွင်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ၊ သံချိုဦးကျော်လှ၊ မောင်းထောင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်အစရှိသော ရှေးစာဆို တော်ကြီးများ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။
ထိုမြို့နယ်အတွင်း၌ပင်ရှိသော ငပယင်းရွာသည် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ၏ ဇာတိအရပ် ဖြစ်ပေသည်။
သို့ဖြင့် ဘုတလင်နယ်မြေသည် လက်ရုံးရည် နှလုံးရည်ဖြင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ ပေါ်ထွန်းရာ နယ်မြေဟု ဆိုရပေမည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) လတ်တလောဖြစ်ရပ်များနှင့် သတ်ဖြတ်မှုများ ၂၀၁၄ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်တွင် ဘုတလင် မြို့နယ်တွင် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ တိုးတက်လာကြောင်း သတင်းများ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး၊ ဆက်တိုက် ၁၀ ရက်အတွင်း အနည်းဆုံး လူ ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
စစ်အကျပ်ရိုက်မှုပြင်းထန်မှုများသည် မြောက်ကြီး၊ ဆီပါး၊ သရော်တော၊ စိန်ပြင်လေးနှင့် ကျောက်အိုးမြောက်ကျေးရွာများကို အထူးသဖြင့် ချိန်မှန်းထားပြီး၊ များစွာသော အစွမ်းသတ္တိကြီးမားသော ဖျက်ဆီးမှုများနှင့် ပြည်သူများပြေးစရာမဲ့အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
https://www.tachileik.net/mm/news/37896https://www.tachileik.net/mm/news/37945 ဆီပါးကျေးရွာတွင် အိမ် ၃၀၀ ကျော် ဖျက်ဆီးခံရပြီး၊ ပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်ဆိုးရွားသော အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အစိတ်အပိုင်းခွဲထုတ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်ဟု သတင်းများအရ သိရသည်။
https://bur.mizzima.com/2024/10/22/36853https://yktnews.com/2024/10/189442/ ဘုတလင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) မှ ယင်းလုပ်ရပ်များကို လူသားမဆန်မှုအဖြစ် ထောက်ခံထိုးချထားသည်။
https://bur.mizzima.com/2024/10/23/36949https://burma.irrawaddy.com/video/2024/10/22/392139.html စစ်အာဏာရှင်လက်အောက်မှ ပြည်သူများကို အချိုးအကွေ့ချအောင် ကြောက်မက်ဖွယ်ရှိစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးများကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အတွေးပညာရှင်များက ခန့်မှန်းထားသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ဒေသခံများ၏ တုံ့ပြန်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေပြီး ဆန့်ကျင်ရေးအားကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်စေသည်ဟု ဆိုကြသည်။
စစ်ကိုင်း အရပ်ဒေသအတွင်း အခြေအနေများ အဆိုးဖက်သို့ တိုးတက်လာနိုင်ခြင်းမှာ နိုင်ငံတကာမှ တုံ့ပြန်မှု မရှိခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်သူများက ထောက်ပြထားသည်။
https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/10/26/102741/https://mpapress.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/55068/https://myanmar-now.org/mm/news/58586/ ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
ဘုရားကိုးဆူ ဘုရားကိုးဆူ ဆိုသည်မှာ (၁)ဘုရား (၂) ရှင်သာရိပုတ္တရာ (၃) ရှင်မောဂ္ဂလာန် (၄)ရှင်ကောဏ္ဍည(၅) ရှင်အာနန္ဒာ (၆) ရှင်ဂဝံပတိ (၇) ရှင်ရာဟုလာ (၈) ရှင်ရေဝတ (၉) ရှင်ဥပါလိဟူ၍ ဘုရားတစ်ပါးနှင့် ရဟန္တရှစ်ပါးကို ပေါင်း၍ ပူဇော်သည်ကို အစွဲပြုကာ ဘုရားကိုးဆူခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
လောကီဆရာတို့အသုံးပြုသော ( သံ-ဂုံ-ပ-မ-ယျ ) ကကုသန်၊ ကောဏာဂုံ၊ ကဿပ၊ ဂေါတမ၊ မေတ္တေယျ ဘုရားငါးဆူ၊ အာန္ထာနာန္ထိယသုတ်၌ ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီး မိမိသိမီသမျှ ဘုရားကို လျှောက်ထားသော ဝိပဿီ၊ သိခီ၊ ဝေဿဘူ၊ ကကုသန်၊ ကောဏာဂုံ၊ ကဿပ၊ ဂေါတမ ဘုရားခုနှစ်ဆူ၊ ဘုရားနှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ စသည်ဖြင့် သူ့နေရာ နှင့်သူ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုကြသည်လည်း ရှိသေး၏။
ယင်းဘုရားကိုးဆူ၌ ဘုရားတစ်ပါးနှင့် ရဟန္တာ ရှစ်ပါးဖြစ်၍ ဘုရားချည် မဟုတ်ဘဲလျက် ဘုရားကိုးဆူ ဆိုရာမှာ ပြဋ္ဌာန်းသော ဘုရားကို အစွဲပြု၍ ပဓာနနည်းအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ဘုရားနှင့် ရဟန္တာကား ဒက္ခိဏေယျ ပူဇာရဟ ( မြတ်သောအလှူကို ခံယူထိုက်သဖြင့် ပူဇော်ထိုက် သော ) လက္ခဏာချင်း တူရကား နေတ္တိ ပါမ္ဗိတော်၊ ဟာရ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးတွင် ပြဆိုအပ်သော လက္ခဏာဟာရ နည်းအားဖြင့် လည်းကောင်း ရဟန္တာကို ဘုရားနှင့် အတူထား၍ ဘုရားကိုးဆူ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုသို့ယူခဲ့သော် ယင်းရဟန္တာ ရှစ်ပါးသာမဟုတ်၊ ရဟန္တာအများကိုပင် ဘုရားဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ယူသင့်ပေသည်။
ထိုသို့ယူသင့်သော်လည်း ရဟန္တာအများကို မယူဘဲ အရပ်ရှစ်မျက်နှာ အနေအထားဖြင့် အသင့်လျော်ဆုံး ဖြစ်သော ယင်းရဟန္တာရှစ်ပါးကိုသာ ဘုရားကိုးဆူ ပူဇော်ရာ၌ ယူအပ်လေသည်။
ဘုရားကိုးဆူပူဇော်သော အလေ့အထမှာလည်း သက္ကရာဇ် ၇၆၇ ခုနှစ်လောက်က ဇင်းမယ်ပြည်တွင် တရုတ်တို့ နှောင့်ယှက်လာသောအခါ၊ ရွတ်ဖတ်နာယူသူတို့ကို ဘေးကြီးမှ လွတ်ကင်းအေးချမ်းရန် ရှင်သီလဝံသ ရေးသားအပ်သော ဥပ္ပါတသန္တိကျမ်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက်၊ ပိန္ထကတ်တော်၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသော ဆရာတော်တို့ညွှန်ကြားစီမံချက်အရ ဖြစ်ပေါ်လာဟန် တူသည်။
အကြောင်းကား ဘုရားကိုးဆူ ပူဇော်ရာ၌ ဘေးအန္တရာယ် ကင်း၍ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ဖြစ်စေခြင်းငှာ ဥပ္ပါတသန္တိကျမ်းကို ရွတ်ဖတ်လေ့ ရှိသော ကြောင့်ဖြစ်သည်။
တစ်ကြောင်းလည်း ဇင်းမယ်ပြည်တွင် နှစ်ပေါင်းများ စွာ ရှေးအခါကပင် (၁) တနင်္ဂနွေ (၂) တနင်္လာ (၃) အင်္ဂါ (၄) ဗုဒ္ဓဟူး (၅) စနေ (၆) ကြာသပတေး (၇) ရာဟု (၈) သောကြာ (၉) ကိတ်ဟူသော ဂြိုဟ်ကြီး ကိုးလုံးကို ပူဇော် သော အလေ့အထရှိခဲ့ဟန်တူသည်။
နက္ခတ်ဗေဒင်ကို အယူ အဆရှိသောသူတိုင်း ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံး ကိုစောင့်သော နတ် တို့တွင် တနင်္လာ၊ ဗုဒ္ဓဟူး၊ ကြာသပတေး၊ သောကြာ သောမဂြိုဟ်လေးလုံးကို စောင့်သော နတ်တို့သည် မကောင်း ကျိုးကို ပေးတတ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ယူဆကြသည့် အတိုင်း မကောင်းကျိုးပျောက်၍ ကောင်းကျိုးရောက်အောင် ပူဇော်ကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဥပ္ပါတသန္တိကျမ်းပေါ်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း တစ်ရာ့ ငါးဆယ်ကျော်၊ သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ၊ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူရှင်များ မင်းတရားကြီးသည် ဇင်းမယ်ကို အောင်နိုင်၍ သားတော် နော်ရထာကို ဇင်းမယ်ဘုရင်အဖြစ် လွှဲအပ်အုပ်ချုပ်စေသည်။
ထိုအခါ ပိန္ထကတ်တော်မှစ၍ စာပေကျမ်းဂန် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ သော ပုဂ္ဂိုလ်အများထွန်းကား ခဲ့သည်။
ယင်းဘုရင်လက်ထက် ပိန္ထကတ်တော်၌ ကျွမ်းကျင် လိမ်မာသော ဆရာတော်တို့သည် ဤဇင်းမယ်ပြည်၌ ဂြိုဟ်ကြီး ကိုးလုံးကို ပူဇော်ကြသည်ကား လောကီအကျိုးမျှသာ ရည်ရွယ် ကြသည်။
တပည့်လိမ္မာသည် ဆရာကို သရက်ပင်ရင်း၌ ရေချိုး စေသဖြင့် ဆရာရေချိုးခြင်းကိစ္စ၊ သရက်ပင် ရေလောင်းခြင်း ကိစ္စ နှစ်ကိစ္စပြီးစေသော( အတ္ထသေဝနဂရု သိနန ) နည်းဖြင့် အကျိုးစီးပွားများရာ သကဲ့သို့၊ ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံး ပူဇော်ရာဝယ် ဘုရားကိုးဆူ ကို ထည့်သွင်းပူဇော်စေရလျှင် ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံး ပူဇော်ခြင်းကိစ္စ၊ ဘုရားကိုးဆူ ပူဇော်ခြင်းကိစ္စ နှစ်ကိစ္စပြီးစေ၍ အကျိုးစီးပွား များရာသည်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြည်သူ ပြည်သားတို့အား ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံးနှင့် တွဲဘက်၍ ဘုရားကိုးဆူ ကိုပါ တစ်ပြိုင်တည်း ပူဇော်ရန် စီမံပေးကြသည်။
ထိုအခါက စ၍ ဘုရားကိုးဆူ ပူဇော်ရန် စီမံပေးကြသည်။
ထိုအခါကစ၍ ဘုရားကိုးဆူ ပူဇော်ခြင်း အလေ့အထ ဖြစ်ပေါ်လာဟန် တူ သည်။
နောက်မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်လာကာ ယနေ့ထက်တိုင် ပူဇော်လျက် ရှိလေသည်။
ပူဇော်လာသောအခါ ဘုရားကိုးဆူထားရန် အစီအစဉ်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရားကို လူနတ်တို့ဆရာ ရဟန်းသံဃာတို့အကြီးအမှူးဖြစ်၍ အလယ်ဗဟိုအရပ်၌ ထားရသည်။
ရှင်သာရိပုတ္တရာကို ဘုရား၏ လက်ယာတော်ရံဖြစ်၍ တောင်အရပ်၌ ထားရသည်။
ရှင်မောဂ္ဂလန်ကို ဘုရား၏ လက်ဝဲတော်ရံဖြစ်၍ မြောက်အရပ်၌ ထားရသည်။
ရှင်ကောဏ္ဍညကို ရဟန္တာရှစ်ပါးတွင် သိက္ခာဝါ အကြီးအဆုံးဖြစ်၍ အရှေ့အရပ်၌ ထားရသည်။
ရှင်အာနန္ဒာကို ဘုရား၏ အလုပ်အကျွေး နောက်တော်ပါဖြစ်၍ အနောက်အရပ်၌ ထားရသည်။
ရှင်ဂဝံပတိကို ရာဟုဂြိုဟ်၏ အရှင်ဖြစ်၍ ရာဟုဂြိုဟ်တည်နေရာ အနောက်မြောက် အရပ်၌ ထားရသည်။
( ဂဝံပတိ၌ ဂေါသဒ္ဒါ နွားအနက်ကိုရသည်။
ပသုသဒ္ဒါလည်း နွားအနက်နှင့် ရာဟုဂြိုဟ်အနက်ကို ရသည်။
ရာဟုဂြိုဟ်အနက်ကိုရသော ပသုသဒ္ဒါသည် ဂေါသဒ္ဒါကဲ့သို့နွား အနက်ကိုလည်းရသောကြောင့် ဂေါသဒ္ဒါလည်း နွားအနက်သာမဟုတ် ရာဟုဂြိုဟအနက်ကိုလည်း ရနိုင်သည်။
ထိုအတွက် ဂဝံပတိ သဒ္ဒါသည်ရာဟုဂြိုဟ်အရှင်ဟု ဆိုသည်။
) ရှင်ရာဟုလာကို ရဟန္တာရှစ်ပါးတွင် သိဆာဝါနငယ်ဆုံးဖြစ်၍ အသက်အငယ်ဆုံးဖြစ်သော တနင်္ဂနွေ ဂြိုဟ်တည်နေရာ အရှေ့မြောက်အရပ်၌ ထားရသည်။
ရှင်ရေဝတကို ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ညီတော်ရင်း ဖြစ်၍ ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏အနီး အရှေ့တောင် အရပ် ၌ ထားရသည်။
ရှင်ဥပါလိကို ဝိနည်းကို ဆုံးဖြတ်ရသော ဝိနည်းဓိုရ်ဖြစ်၍ ရှေးအခါက တရားသူကြီး ဖြစ်ဖူးသော စနေဂြိုဟ် တည်နေရာ အနောက်တောင်အရပ်၌ ထားရသည်။
ဘုရားကိုးဆူ ပူဇော်ရာ၌ ဘုရားကိုးဆူ သက်သက် လည်း ပူဇော်နိုင်သည်။
ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံးနှင့် တစ်နေရာတည်း တွဲဘက်၍လည်း ပူဇော်နိုင်သည်။
တစ်နေရာစီခွဲ၍လည်း ပူဇော်နိုင်သည်။
ပူဇော်သောအခါ ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံးကို ထားရန်မှာ အောက်ပါအစီအစဉ်အတိုင်း ဖြစ်သည်။
တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်ကို အရှေ့‌ေမြာက်အရပ်၌ ထားရသည်။
တနင်္လာဂြိုဟ်ကို အရှေ့အရပ်၌ ထားရသည်။
အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို အရှေ့တောင်အရပ်၌ ထားရသည်။
ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ကို တောင်အရပ်၌ ထားရသည်။
စနေဂြိုဟ်ကို အနောက်တောင်အရပ်၌ ထားရသည်။
ကြာသပတေးဂြိုဟ်ကို အနောက်အရပ်၌ ထားရသည်။
ရာဟုဂြိုဟ်ကို အနောက်မြောက်အရပ်၌ ထားရသည်။
သောကြာဂြိုဟ်ကို မြောက်အရပ်၌ ထားရသည်။
ကိတ်ဂြိုဟ်ကို အလယ်ဗဟိုအရပ်၌ ထားရသည်။
ဘုရားကိုးဆူနှင့် ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံးကို ပူဇော်ရာ၌ ပိုမိုစုံလင်အောင် ထည့်သွင်းလိုလျှင် (၁) သူရဿတီ (၂) စန္ဒီ (၃) ပရမီသွာ (၄) မဟာပိ­ဲ (၅) ဂေါရမန္တ နတ်မင်းကြီး ငါးပါးနှင့် (၆) ရုက္ခစိုး (၇) ဘုမ္မစိုး (၈) အာကာသစိုး (၉) အိမ်စောင့်နတ် ဟူ၍ နတ်ကိုးပါးကိုထည့်သွင်းနိုင်ပေသည်။
အကယ်၍ ထည့်သွင်းလျှင် ဘုရားကိုးဆူ (၉) ပွဲအစုံအလင်၊ ဂြိုဟ်ကြီးကိုးလုံး (၉) ပွဲအစုံအလင်၊ နတ်ကိုးပါး (၉) ပွဲအစုံအလင်၊ အားလုံး (၂၇) ပွဲပြင်ရသည်။
ဒါနဝ·ု၊ စုစုမြားမြောင်၊ ကျောင်းဆောင်ဆီမီး၊ တံခွန်ထီးနှင့်၊ သစ်သီးသုံးထွေ၊ မသွေရေချမ်း၊ ပန်းလည်း သုံးပါး၊ မုန့်ကားဖြူနီ၊ ယိုစုံစီနှင့် တလီအံ့လောက်၊ ပေါက်ပေါက်ချိုဖြုန်း၊ ကြံအုန်းငှက်ပျော၊ ချိုမောနှစ် သက်၊ လက်ဘက်ကွမ်းယာ၊ သုဓာစုံလင်၊ ဆွမ်းဘောဇဉ်ဟု ရှေးဆရာကြီးများ စပ်ဆိုထားသည့်အတိုင်း - ဆွမ်းချက်ရန် အစီအစဉ် --- ဆန်ကျိုးမပါ ဆန်သစ်ဆန်ကောင်းကို (၉) နဝင်းကြေ၊ ချက်လိုသလောက် (၉) ခွက်ချင့်၍ (၉) ကြိမ်ဆေး၊ မချက်ဖူးသေးသော အိုးသစ် တွင်ထည့်၍ ဆီးသားထင်း၊ ဆီးထားယောက်မ သို့မဟုတ် သန့်သော ထင်းယောက်မ၊ ဖိုခနောက်ကို ဂုန်ရုပ်၊ နဂါးရုပ်၊ ခြင်္သေ့ရုပ်ခံ၍ နံနက် အရုဏ်တက် ဆွမ်းကပ်မီ မတူးမခြစ် အောင် ချက်ရမည်။
ဆွမ်းချက်သော နေရာကို သန့်ပြန့်စွာ ပြုလုပ်၍ သဲဖြူခင်းရာဇမတ်ကာ၊ အထက်က ပိတ်မျက်နှာကြက်ကြက်၊ ထောင့်လေးထောင့်နှင့် အလယ်မီးထွန်း၊ ထောင့်လေးထောင့်၌ ငှက်ပျောအုန်းစိုက်၊ ရာဇမတ်ပေါ်တွင် တံခွန် ကုက္ကား ကြက် လျှာထီးတံခွန် စိုက်ရမည်။