kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
သို့ဖြစ်သောကြောင့် ဥက္ကလာပနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့သော မြို့နေရာ ကား သိင်္ဂုတ္တရကုန်း မြောက်ဘက် အဘယ်နေရာဒေသတွင် ရှိနေပေလိမ့်မည်နည်း။
ရွှေတိဂုံသမိုင်းကို ယုံကြည်သဖြင့် အထက်ပါမေးခွန်းကို မေးလျှင် အဘယ်ပညာရှိသည် မှန်ကန်သောအဖြေနှင့်တကွ ထွက်ပေါ် လာပါမည်နည်း။
ကျွန်ုပ်တို့ကား မမှန်းဆနိုင်ပါကြောင်း အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် သိင်္ဂုတ္တရကုန်း၏ မြောက် ဘက်ကျသော မင်္ဂလာဒုံနှင့် တံတားလေးအကြား အချို့နေရာဒေသများတွင် တူးဆွကြည့်လျှင် မြို့ဟောင်း နေရာ တွေ့ကောင်းတွေ့လေမည်လားဟု တွေးတောမှန်းဆ ကြည့်မိသည်။
အကြောင်းကား ရှေးဟောင်းစေတီ ရုပ်ပွားတော်များကို ထိုနေရာတဝိုက်မှ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတန်ကြာက တူးဖော်တွေ့ရှိဘူးကြောင့် သိရသော ကြောင့်ဖြစ်သည်။
မယ်လမုဘုရားသည် ယခင်က ထူးခြားသော ဘုရားငုတ်တိုတစ်ဆူ ဖြစ်ခဲ့ပြီး အနီးကပ် ဖူးမြော်ကြည်ညိုခွင့် ရကြသည်။
စေတီဟု ဆိုသောလည်း အပေါ်ပိုင်းမှာ ပျက်စီးယိုယွင်းနေပြီး အောက်ခြေပိုင်းသာ ရှိသည်။
ထူးခြားချက်မှာ ဤစေတီ၏ အလည်တည့်တည့်မှ အထက်သို့ ပင်လုံးတက်သွားပြီး ခက်လက်များဖြာ၍ စိမ်း လန်းဝေဆာစွာဖြင့် နပဲပင်ကြီးက ထီးမိုးထားသကဲ့သို့ ရှိနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထိုဆန်းပြားသော အနေ အထားမြင်ကွင်းကြောင့် အနီးအပါးမှ ဖြတ်သန်းကြသော ခရီးသွားတို့မှာ စိတ်ဝင်စားစွာဖြင့် ခေတ္တရပ်နားကာ ဘုရားငုတ်တိုအား ဖူးမြော်တတ်ကြသည်။
၁၉၆၀-ခုနှစ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၂-ခုနှစ် နယုန်လဆန်း (၈)ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မွန်းလွဲ ၂နာရီခွဲအချိန်တွင် ဘုရားငုတ်တိုအား ဒေါ်စောညွန်ရီသည် အဖော်များနှင့် လာရောက်ဖူးမြော်ရာမှ မောင်ဖြစ်သူက စေတီတော် အပေါ်သို့တက်၍ ကြည့်ရှုရာမှ မမျှော်လင့်ဘဲ မှန်စီထားသော ကြုတ်ကလေးတစ်ခုကို ရရှိသည်။
ကြုတ်၏ အတွင်း၌ ထုလုပ်ထားသော မိန်းမပုံတစ်ခုကို တွေ့ရသည်။
ယင်းကြုတ်ကလေး၏ လက်ရာ အနေအထားမှန် ပုံသဏ္ဌာန်များကိုပါ ကြည့်ရှု၍ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၄၀၀ကျော်၊ ၅၀၀ ခန့်က ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်မည်ဟု ထင်ကြောင်း နှင့် ပုံမှာမိန်းမပုံဟု ထင်ရကြောင်းကို ရှေးဟောင်းသုတေသနမှ အတွေ့အကြုံရှိပြီးသူများမှ စုံစမ်းသိခဲ့ရသည်။
ယင်းကိစ္စကို ပိုမိုတိကျ မှန်ကန်စေရန် ရှေးဟောင်းစေတီသမိုင်းများ စုံစုံလင်လင်ရှိသော ရွှေတိဂုံဘုရားရှိ သမိုင်းစာပေများအရ အဆိုရှိခဲ့သော ဥက္ကလာပမင်းကြီး၏ အထောက်အထားတစ်ခု ရှိကြောင်း၊ ဘုရားကြီး၏ အလယ်ပစ္စယံတွင် သိကြားမင်း၏ ပုံတော်အောက်၌ရှိသော မယ်တော်မယ်လမု၏ ပုံကို သွားရောက် လေ့လာ သော် ကြုတ်အတွင်းမှ ရရှိသော ပုံတော်နှင့်လက်အနေအထား အနည်းငယ်ကွဲသည် မှတစ်ပါး ဦးခေါင်း၊ ဆံထိုး၊ ထိုင်နေဟန်တို့မှာ တထေရာတည်း တူညီကြောင်း တွေ့ရှိသည်။
အကြောင်းသော် နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကို ပြန်လည် ကြည့်ရှုပါလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်သည် မယ်တော်ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပုနှင့် သားမက်တော် ဓမ္မစေတီမင်းကြီးတို့ လက်ထက်တော်တွင် အလွန်ပင် ပွင့် လင်းထွန်းကားခဲ့ဘူးကြောင်းကို ရာဇဝင်အစောင်စောင်တို့တွင် တွေ့မြင်ဖတ်ရှု ကြရပေရာ ထိုဘုရားငုတ်တို မှာ ရှေးဟောင်းစေတီတစ်ဆူ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆနိုင်ပေသည်။
ဤအထောက်အထားများကို ထောက်ရှု၍ ဘွဲ့မည်တော်မရှိဘဲ ဘုရားငုတ်တိုဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်နေကြသည့် အစား အများအမြင်တွင် မမှားနိုင်သော ဘွဲ့မည်တော် သမုတ်ရာ၌ ပထမ မယ်လမုစေတီ၊ နောက်မှထပ်ဆင့် ညှိနှိုင်းကြကာ ‘ဆုတောင်းပြည့် မယ်လမုစေတီတော်’ ဟူ၍ ဘွဲ့မည်တော်ကို သမုတ်လိုက်ကြရသည်။
ထူးခြားသော ဌာပနာများ နပဲပင်ကို ခုတ်လှဲကာ စေတီတော်ကို စတင်ဖြိုလျက် ရှင်းလင်းကြရာ ပထမ ရွှေရောင်အနည်းငယ်ဖြင့် ဘုရား ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ၊ ထိုနောက် ဆေးဘုရားတစ်ဆူ၊ ကြေးဆင်းတုတော်ကြီး တစ်ဆူကို တူးဖော်ရရှိကာ ဖူး မြော်ကြရသည်။
ဒုတိယနေ့ ဆက်လက်တူးဖော်ကြရာ နဂါးပတ်၊ နဂါးရုံ၊ နဂါးဖောင် လျောင်းတော်မူ ဆင်းတုရုပ်ပွားတော်များ နှင့် လမုသီးသဏ္ဌာန် အားဖြင့် ထုလုပ်ထားသော ကျောက်သား လမုသီးကို အောက်မှ ပလ္လင်ခံလျက် တွေ့ရ သည့်ပြင် ရသေ့အသွင် လျောင်းတော်မူ ကျောက်ဆင်းတု ပုံတော်ကိုပါ တူးဖော်တွေ့ရှိကြရသည်။
ဗုဒ္ဓ၏ ဆင်းတုတော်များသည် အရှေ့အရပ်သို့ မျက်နှာတော်မူလျက် ဌာပနာထားသည်ကို မြင်တွေ့ဖူးမြော်ရ သည်။
ထိုဆင်းတုတော်များသည် သိကြားမင်းအသွင်နားကင်းများတပ်ဆင်လျက် လက်ကောက်၊ နားတောင်း၊ ခြေကျင်းတော်များပါ ပါရှိသည်ကို တွေ့မြင်ကြရသည်။
‘ဆုတောင်းပြည့်မယ်လမုစေတီတော်သမိုင်း’ ပါပုံများအရဆိုလျှင် ဘိုးတော်တိဿရသေ့ကြီး လျောင်းတော်မူ ပုံ၊ နဂါးလိမ်ပလ္လင်ဆင်းတုတော်၊ မယ်လမုပုံ၊ ဥက္ကလာပမင်းအသွင် ဘုရားရှင်ပုံတော် နှစ်ပုံ၊ သိကြားမင်း အသွင် သုံးပုံ။
နဂါးရုံတွင် ပလ္လင်ခွေတစ်ပုံ၊ ကျောက်ဆင်းတုတစ်ပုံ၊ နဂါးဖောင်ဘုရားရှင် လျောင်းတော်မူပုံ ခြောက်ပုံ၊ ကြေးဆင်းတုတစ်ပုံ၊ ရုပ်တုပုံများတွင် ပလ္လင်အနိမ့်အမြင့်၊ နဂါးဦးခေါင်းအမြီး အနည်းငယ် ခြားနား သည်သာ ကွဲပြားသည်။
ကျောက်ခွေများဆင့်၍ စေတီပုံသဏ္ဌာန် တည်ထားသော ကျောက်ခွေစေတီ တစ်ဆူ ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ပြန်လည်တည်ထားသောစေတီမှာ ဉာဏ်တော်အမြင့် ၇၀ ရှိပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဉာဏ်တော် ၉၈ ပေသို့ တိုးမြှင့်ပြုပြင် ပူဇော်ထားရှိသည်။
ရုပ်ပုံများ ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ Category:ရန်ကုန်မြို့။
ကြေးစား ဟူသည်မှာ အခကြေးငွေတစ်စုံတစ်ရာကို လက်ခံရယူ၍ အလုပ်ရှင်မှအပ်နှံစေခိုင်းလာသော တာဝန်ကိုတစ်ခုခုကို ပြီးပြတ် ကျေနပ်အောင် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ပေးသူဖြစ်သည်။
ကြေးစားတို့မည်သည် သူလုပ်ရမည့်အလုပ်အပေါ်တွင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာခြင်းရှိကြရပြီး ငွေရှင်၏အလိုဆန္ဒကိုသာ အလေးဂရုပြုတတ်ကြကာ လူအများဆန္ဒ၊တရားဥပဒေ စသည်တို့ကိုပင် လိုအပ်ပါက မျက်ကွယ်ပြုတတ်သည်။
💥။
ဝေဠုဝတီ သည် ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်း၏ မိဖုရားခေါင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများအရ အေဒီ ၁၁၇၄ တွင် ညီတော် နရပတိစည်သူ၏ ဇနီး ဝေဠုဝတီအား နောင်တော် နရသိင်္ခမှ တပ်မက်၍ အကောက်ကြံကာ သိမ်းပိုက်လိုမှုကြောင့် ညီတော်က မခံမရပ် နိုင်ဖြစ်ပြီး နောင်တော်အား လုပ်ကြံကာ ပုဂံထီးနန်းအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
အမည်ခေါ်တွင်ရပုံ မြင်စိုင်း ဝက်ဝံအရပ်ရှိ လူတို့သည် ဝါးတောထဲမှ ကြီးစွာသောဝါး၏ အထဲ၌ သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေအဖြစ် မွေးဖွားလာသော မိန်းမငယ်တစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ထိုမိန်းမငယ်ကို သူကြီးအိမ်သို့ ပို့လိုက်ကြ၍ သူကြီးမိသားစုက ထိုမိန်းမငယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက် ကျွေးမွေးထားလေသည်။
ဝါးတောထဲမှ ရသောကြောင့် ဝေဠုဝတီဟု အမည်ပေးခဲ့လေသည်။
မိန်းမငယ်သည် အရွယ်ရောက်လာသောအခါ လှပတင့်တယ်သည် ဆို၏။
ဘုရင်အကြိုက် လှပသောသမီးပျိုကို တောနှင့်မတန်၊ ရှင်ဘုရင်နှင့်သာ ထိုက်မည်ဟု သူကြီးက စဉ်းစားကား နရသိင်္ခမင်းထံ ဆက်သလိုက်သည်။
နရသိင်္ခမင်းက သေချာစွာကြည့်၍ အကဲခတ်လေသည်။
သို့သော်ရှင်ဘုရင်က နှစ်သက်ဟန်မတူဘဲ မယ်တော်မိဖုရားကြီးအား ဘုန်းမဆုံသည် ဖြစ်၍ နားကျယ်နှင့် ဝမ်းပျက်လိလိ´ဟု တိုးညင်းစွာ မိန့်တော်မူ၏။
(နားကျယ်နှင့် ဝမ်းပျက်လိလိ ဆိုသည်မှာ နားရွက်တစ်ဖက်က အဆမတန်ကြီးမားနေသည်။
ထို့ကြောင့် အမြင်မလှ ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
) ညီတော် အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် စုံဖက်ပါစေဟု ဆိုသည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 312 မယ်တော်မိဖုရားကြီးကလည်း သားတော်ငယ် အိမ်ရှေ့မင်း နရပတိစည်သူနှင့် စုံဖက်ရန်သဘောတူလိုက်လေသည်။
မယ်တော်မိဖုရားကြီးသည် ဝေဠုဝတီအားခေါ်တော်မူပြီး နားကိုတန်ရုံဖြတ်ပြီး ဆက်လေသည်။
နားတန်လေသော် အလွန်အဆင်းလှသည်ဖြစ်၍ ယောက်ျားတစ်ကာတို့ မြင်လျှင် တိမ်းညွှတ်ကုန်၏။
Hmannan Vol. 1 2003: 312–313 မယ်တော်မိဖုရားကြီးလည်း မင်းသမီးတကာတို့၏ တတ်အပ်သော အတတ်တို့ကို ပဲ့ပြင်သွန်သင်တော်မူလေသည်။
ဝေဠုဝတီမင်းသမီးသည် သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေယူသူဖြစ်၍ အရောင်အဆင်းကား မိန်းမဟူသမျှနှင့် မတူကုန်။
နရသိင်္ခမင်းက ဝေဠုဝတီမင်းသမီးကို မြင်သောအခါ အလွန်သဘောကျလျှက် ရယူလိုကာ စဉ်းစားတော်မူသည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 313 ညီတော်အိမ်ရှေ့မင်းကို ခေါ်တော်မူပြီး ငဆောင်ချမ်းအရပ်၌ မငြိမ်မသက်ဖြစ်နေ၍ စစ်ချီရန် လွှတ်လေသည်။
နရပတိစည်သူ မင်းသားလည်း စစ်သည်အင်အားအပြည့်နှင့် ငဆောင်ချမ်းသို့ စစ်ချီတော်မူသည်။
ညီတော်မရှိခိုက်တွင် ခယ်မတော် ဝေဠုဝတီမင်းသမီးကို မိဖုရားအဖြစ် နန်းတင်တော်မူလေသည်။
ကံဆိုးသူ မြင်းခံငပြည့် အိမ်ရှေ့မင်း နရပတိစည်သူ မင်းသားသည် စစ်မထွက်ခင်ကတည်းက နောင်တော်၏ အကြံကို ရိပ်မိတော်မူ၍ မြင်းခံငပြည့်ကို မြင်းနှင့် တကွ ငါ့အိမ်တော်တွင် အခင်းထွက်လျှင် လျင်လှစေဟု မှာတော်မူခဲ့လေသည်။
ယင်းနောက် နရပတိစည်သူသည် အမတ် အောင်စွာကို ခေါ်၍ လက်ရွေးစင်တပ်သား ၈၀ နှင့် နောင်တော် ဘုရင်ကို လုပ်ကြံစေသည်။
Harvey 1925: 53–54 မိဖုရားအဖြစ် အေဒီ ၁၁၇၄ တွင် နရပတိစည်သူ ပုဂံထီးနန်းကို စတင်စိုးစံသည်။
အဓိကရာဇဝင်ကျမ်း သုံးစောင်စလုံးတွင် သူမသည် ဝေဠုဝတီဘွဲ့အမည်ဖြင့် မိဖုရားခေါင် ဖြစ်လာကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
မဟာရာဇဝင် အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၆၊ စာ ၂၁၁ရာဇဝင်သစ် အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၃၃မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၁၅ သို့သော်လည်း ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာအထောက်အထားအရ သူမအမည်အား မိဖုရားခြောက်ပါးစာရင်းတွင် နောက်ဆုံးမှသာ ဖော်ပြထားသည်။
သန်းထွန်း၊ ၁၉၆၄၊ စာ ၁၂၉ မိဖုရားနှင့် နရပတိစည်သူတို့တွင် ဇေယျသူရအမည်ရှိ သားတော်တစ်ပါးရှိပြီး ဝေဠုဝတီနှင့် သားတော် ဇေယျသူရတို့အား တလုပ်၊ အမြင့် နှင့် အနိမ့်မြို့များ (ယခုခေတ် မြင်းခြံခရိုင်နှင့် မုံရွာခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်)ကို စားစေခဲ့သည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 326–327 နတ်ရွာစံခြင်း ဝေဠုဝတီမိဖုရားသည် ပညာရှိ သုခမိန်အမတ်ကြီး ဝဇီရဗုဒ္ဓိ အနိစ္စရောက်သည့် သက္ကရာဇ် ၅၄၈-ခုနှစ်တွင်ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်စိန်တင်၏ ပုဂံရှာပုံတော်(၂) ဦးသိမ်းမောင် ရေး ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှု၊ စာ ၄၆မဟာရာဇဝင်ကြီး (မဟာရာဇဝင်၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၆၊ စာ ၂၁၄) တွင် ဝေဠုဝတီ၏ ကွယ်လွန်နှစ်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၃၈ အစောပိုင်း (အေဒီ ၁၁၇၆) ဟု ဆိုထားသော်လည်း မှန်နန်း ရာဇဝင် (မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၂၁) တွင် ယင်းကိုပြင်ဆင်ထားကာ ကွယ်လွန်နှစ်မှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၄၈ အစောပိုင်း (အေဒီ ၁၁၈၆) ဟု ဖော်ပြထားသည်။
နရပတိစည်သူမင်းသည် ဝေဠုဝတီအား ရည်စူး၍ တလုပ် (မြင်းခြံခရိုင်) တွင် ရွှေသပိတ် စေတီတော်ကို တည်ထားခဲ့သည်။
မှတ်စု ကိုးကား ကျမ်းပြုစာရင်း ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားခေါင်များ။
နှော () ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Adina cordifolia ဖြစ်သည်။
ရွှေဥ ကျောင်းဆိုသည်မှာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သာဖြစ်လျက် ရပ်တည်ထားရှိရာ ကြောင့် ရှင်ပြုပွဲတို့ အတွက် အလွန် လူကြိုက်များသည်။
သားယောက်ျားလေးတစ်ဦးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သူ့ ဘဝအတွက် အရေးအကြီးဆုံး အချိန်ကား ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်း ဘောင်သို့ တက်ဖို့ အပြုတွင် ကိုရင်တပါး အဖြစ် အစကနဦး ရှင်ပြုခံရဖို့ ဖြစ်ရာ ယင်းရှင်ပြုပွဲသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် အကုန်အကျအများဆုံးခံ ဝမ်မြောက်ကြည်နူးရန် အကြောင်းဖြစ်လာသည်။
ရှင်ပြုပွဲ အစီအစဉ်နောက် ကိုရင်လောင်း၏ တကယ်လို့များ ရှိခဲ့လျှင် အမနှင့် နှစ်မများ သို့မဟုတ် အခြား မိမ္မသူ ဆွေမျိုးတို့က တရပ်လုံးကျော်အောင် (လာတော့မည့် ရှင်ပြု အလှူတော် အကြောင်း ကြော်ငြာ မောင်းခတ်သလို) အပြတ်သတင်း ကြေညာခြင်း ပြုကြပါတော့သည်။
လူတိုင်းကို ဖိတ်မဏ္ဍက ပြုသလို လူတိုင်း ကလည်း အလှူတော် မင်္ဂလာ အတွက် ကုန်ကျကြရမှု့က လည်းများလွန်းသောကြောင့် ထည့်ဝင်ကူညီကြပါကုန်၏ အထူးသဖြင့် ရှင်လောင်း မိဖိတို့က ကြွဝ မဟန်သာဖြစ်လျှင် မကြာခဏ သူတို့တတ်နိုင်သမျှ ( အိပ်သွန်ဖာမှောက် ) သူတို့သားများ ရှင်လောင်းမှသည် ဝါဝါအဆင်းနှင့် ရှင်ဘဝ ရောက်ကြရမည့် အတွေးနှင့် အရေး အထူးပေးလိုက်ကြသည်မှာ ဗုဒ္ဓ ဘာသာတို့မှာ ရှင်မပြုရသေးသမျှ တိရစ္ဆာန် အဖြစ်တစ်ခုခုနှင့် မခြား၍ သူ့အသက် ၆နှစ်နှင့် ၁၂နှစ် အကြား သူနှင့် တကွ သူ့မိဖ ဆွေမျိုးများပါ ဗျာများကြိုးစားကြရသည့် အရေးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှင်ပြုဧည့်ခံပွဲမတိုင်မီ ကိုရင်လောင်းမှာ မင်းညီမင်းသား အဝတ်အထည်နှင့် ပိုးညွန့်ပိုးသား ဝတ်ဆင်ခြယ်သလျက် ဦးခေါင်ထက်၌လည်း သရဖူ ဥသျှောင်စွပ် ချပ်ဝပ်တန်ဆာဆင်ထားသော မြင်းဖြူကြီးကိုစီး ရွှေပွဲလာတို့ ဧည့်ခံဖို့ အတီး အမှုတ်သမားတို့ကို ငှားရမး် ဖြေဖျော် စသည်စသည် (လူ့ အရေးအရာ စည်းစိမ် ဂုဏ်ရှိန်)တို့မှာ သံဃာ သိက္ခာသီလ ယူလက္ခံ လိုက်နာလိုက်သည် နှင့်တစ်ပြိုင် မပျက်ဧကန် စွန့်လွှတ် ရန် ဖြစ်ပါတော့သည်။
ရှင်ပြုပွဲမဝင်မှီ တည်အစတွင် ကိုရင် ဝင်ရမည့် ရှင်သံဃာ အသိုင်းအဝိုင်း တို့အတွက် ဆွမ်း ချက်အရေး ပြင်ဆင်ရသည်နှင့် များလိုက်သည့် အလုပ်၊ မွန်မြတ်သည့် ဟင်းလျာတို့ဖြင့် သံဃာ ပရိသတ်ကို ထည်ထည်ဝါဝါ ကျွေးမွေး ကပ်လျှူပြီး နောက် ပထမ ယောကျာင်္း နောက်မိမ္မသား ဧည့်ဟူသမျှ တယောက်မှ မကျန်အောင် အလှူဒါန ပြုကြသည်။
ရှင်ပြု အစီအစဉ် ဆက်လက် သည်တွင် ရှင်လောင်း၏ ဦးခေါင်း ဆံပါယ်ဆံ ချဆံကျသည်နှင့် မိဖသားချင်း ဆွေရင်းမျိုး ချာတို့ကို ပိတ်ဖြူနှင့် ခံယူသည် မှာများ မကြာဘုရား တဆူဆူ မြေမြှုပ်လိုက် ကြဖို့ဖြစ်သည်။
သူက ရှင်အဖြစ် တောင်းခံသည်ကို ခွင့်ပြုလိုက်သည်နှင့် ထိခြင်းကြိး ၅ ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ၃ ကြိမ် ကန်တော့ခြင်းကို ပြုရသည်။
ထို့နောက် သူ့ကို သင်္ကန်းချီပေး၍ သပိတ်လွယ်နှင့် သပိတ်ကို ပုခုန်း၌ လွယ်ပေးလိုက်သူက ကျောင်းထိုင် ဆရာတော်ဖြစ် နိုင်ကောင်းပါသည်။
ယင်းရဟန်းခံ ရှင်ခံယူပွဲတွင် ဦးဆောင်သူ လည်းဖြစ်သည်။
ယခုဆိုလျှင် ရှင်သူငယ်သည် ဗုဒ္ဓ၏ တပည့်သား သံဃာအုပ်တွင် သင်္ကန်းဝတ် တစ်ပါးအဖြစ် လက္ခံလိုက်ပြီးဖြစ် သည့်အတါက် လုံးဝအပြစ်ကင်း စင်ရာလျှောက်လှမ်းရန် အသင့်ဖြစ်ပေပြီ။
ပထမဤ လမ်းကြောင်းလျှောက်ခဲ့သူက ဂေါတမဗုဒ္ဓကိုယ်တော် တိုင်ဖြစ်၍ သူ့နောက်လိုက် လျှောက်ခဲ့သူက သူ့သားအရင်း ရာဟုလာအသျှင်ဖြစ်သည်။
ရှင်ပြုပွဲ အများအပြားက ဗုဒ္ဓဝါသမယခေါ် မိုးတွင်း ၃ လ (ဇူလိုင်ဩဂုတ်နှင့် စက်တင်ဘာ) အတွင်းဖြစ်၍ ယင်းသည်လည်း တန်ခူးလ၌ ဧပြီ ဧကျ လေ့ရှိသည့် နှစ်သစ်ချိန်ခါ မြန်မာ့အတာ လလည်း ဖြစ်သည်။
ရွှေပိန်သောင်း 160px|ရွှေပိန်သောင်း မွေးသက္ကရာဇ် အမည်ရင်း နို်င်ငံ 25px မြန်မာ မိဘအမည် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလောင် အမည်ခွဲများ အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ၊ မွေးဖွားရာဒေသ ထင်ရှားကျော်ကြားမှု ရွှေပိန်သောင်း [၁၉ဝ၈ - ၁၉၆၁] ဓားပိန်မြို့ မအူစုပိုင်းနေ ကုန်သည် ဦးခင်၊ ဒေါ်နုယုံ တို့က ၁၉ဝ၈ ခုနှစ် [မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂ရဝ ပြည့်နှစ်] တွင် မွေးဖွားသည်။
အမည်ရင်း ဦးသောင်းညွှန့် ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်း ရေကျော် မက်သဒစ် ကျောင်းနှင့် မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
မြို့မကျောင်းမှ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ၁ဝ တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင် ခဲ့သည်။
ကျောင်းသား ဘဝတွင်ပင် ကျောင်းသား ရေးရာများကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထု စတင် ရေးသားခြင်း၊ မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာ အတွက် ရုပ်ရှင် သတင်းထောက် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ် ခဲ့သည်။
ဓားပိန်မြို့ ဇာတိ ဖြစ်၍ "ရွှေပိန်သောင်း" ကလောင် အမည် ယူခဲ့သည်။
မြို့မ ကျောင်းမှ ထွက်ပြီးနောက် မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာတွင် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ (၁၉၃၅-၄၈)၊ အယ်ဒီတာ (၁၉၄၈-၅၂)၊ တွဲဖက် အယ်ဒီတာ (၁၉၅၂-၆၁) [ကွယ်လွန်ချိန် အထိ] ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတွင် ၂၆ နှစ်မျှ ဆက်တိုက် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၃ - ၅၄)၊ မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာ ဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၈ - ၅၉) အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ် အစည်းအရုံး အမှုဆောင် လူကြီး၊ ရုပ်ရှင် ဆင်ဆာ အဖွဲ့တွင် စာရေးဆရာ အသင်း ကိုယ်စားလှယ်၊ ငါးပါး သီလ စောင့်ထိန်းရေး အဖွဲ့ အမှုဆောင် လူကြီး စသည် တို့တွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။
သတင်းစာ ကိုယ်စားလှယ်၊ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရုရှ၊ တရုတ်၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ယူဂိုစလားဗီးယား၊ ဟန်ဂေရီ အစ ရှိသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။
မြို့မ ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် ဒဂုန်၊ ကဝိ မျက်မှန် စသော ရှေးခေတ် စာနယ်ဇင်း များတွင် ဝတ္ထု ဆောင်းပါး များစွာ ရေးသား ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်း များနှင့် သတင်းစာ အခန်းဆက် ဆောင်းပါး များကိုလည်း ရေးသား ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့် စာအုပ် အချို့မှာ ချစ်သမျှကို၊ သုဝဏ္ဏ စန္ဒီ၊ လူထူးလူဆန်းနှင့် မြေစာပင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
'လူထူးလူဆန်း' ကို ပဲရော့ ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီက ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။
ဂျပန် ခေတ်တွင် ဂျပန် အစိုးရ ဝါဒ ဖြန့်ဖြူးရေး ဌာနက ထုတ်ဝေသည့် ဂရိတ်တား အေရှ သတင်းစာ တိုက်၏ ၁၉၄၃ ခု ပထမ အကြိမ် ဂရိတ်တားအာရှဆု စာပေဆု ပြိုင်ပွဲတွင် "ဗိုလ်အေရှ" ဝတ္ထုဖြင့် ဝတ္ထု ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။
တဖန် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် စာရေးဆရာ အသင်းက ကြီးမှူး ကျင်းပသော စာဆိုတော်နေ့ ဆောင်းပါး ပြိုင်ပွဲတွင် ပထမ ရွှေတံဆိပ် ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး ၁၉၆၁ ခု ဩဂုတ်လ ၉ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီ အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်ကလေး ၉၃ လမ်း၊ အမှတ် ၈၄ ရှိ နေအိမ်၌ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ် (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) စာညွှန်း ဒဂုန် ရွှေမျှား။
မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ဆုများ။
စာ ၄၅၅-၄၅၆။
စာ ၃၁၅-၃၁၈။
ရှုမဝ သတင်း၊ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း (စက်တင်ဘာ ၁၉၆၁)။
စာ ၁၅။
ကာတွန်းကျော်ဆန်း။
ရွှေပိန်သောင်း၊ သွေးသောက် (စက်တင်ဘာ ၁၉၆၁)။
စာ ၁၈၉-၁၉၂။
သူတို့နှစ်ယောက်၊ သွေးသောက် (အောက်တိုဘာ ၁၉၆၁)။
စာ ၁၂၈-၁၃ဝ။
ခေါင်းဆောင်သည် မူဝါဒ၊ လူ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ နှင့် လူထုလေးစားမှုတို့ အတွက်သာ လုပ်ရုံမှ တစ်ပါး အခြားလုပ်စရာမရှိ။
ခေါင်းဆောင်သည် အရာရာကို လိုက်လုပ်ပြီး သူများထက် အပင်ပန်း ခံရန် မဟုတ်ပေ။
အခြားသူများ လုပ်စရာမရှိ အောင် လိုက်လုပ်သော ခေါင်းဆောင်သည် ခေါင်းဆောင်ကောင်း မဟုတ်။
ခေါင်းဆောင်အမျိုးအစား ဉာဏ်ပညာ ရှိပြီး ပျင်းသော ခေါင်းဆောင် ဉာဏ်ပညာလည်း မရှိ ပျင်းလည်း ပျင်းသော ခေါင်းဆောင် ဉာဏ်ပညာ ရှိပြီး လုံ့လရှိသော ခေါင်းဆောင် ဉာဏ်ပညာ မရှိသော်လည်း လုံ့လ ရှိသော ခေါင်းဆောင် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်သည် ပေးကမ်း ရက်ရောတတ်မှု၊ မခွဲခြား တတ်မှု၊ စွန့်လွှတ်လုပ် ကိုင်တတ်မှု စသည့် စိတ်ထား သုံးခုနှင့် ပညာ ဉာဏ်ရှိမှု၊ ယုံကြည် ကိုးစား ထိုက်မှု၊ စိတ်စေတနာ ကောင်းမှု၊ သတ္တိရှိမှု၊ တိကျ ပြတ်သား တတ်မှု စသည့် အရည်အချင်း ငါးရပ် ရှိရန် လိုအပ်သည်။
သို့တစေ အလုပ် လုပ်ရာ တွင်လည်း ခေါင်းဆောင် ပီသကြောင်း ပြဖို့ လိုသည်။
အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ် တွင် ခေါင်းဆောင် လုပ်ရမည့် လုပ်ငန်းမှာ လေးရပ် ရှိသည်။
မူဝါဒ လုပ်ငန်း၊ လူများနှင့် ဆိုင်သော လုပ်ငန်း၊ ပစ္စည်းပိုင်မှု ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း နှင့် လူထု လေးစားမှု ရရှိရန် လုပ်ငန်းတို့ ဖြစ်သည်။
မူဝါဒ မိမိ၏ ကျွမ်းကျင် ပြည့်ဝမှုကို အခြေခံကာ မူဝါဒ ကို ချမှတ်ရမည်။
အချိန်အခါ အခြေအနေ နှင့် လျော်ညီစွာ ပြောင်းလဲ ထားသည့် အစီအမံများ ရှိရမည်။
ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်သည် မူဝါဒ ကို ချမှတ် ရမည်ဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်ထဲတွင် ယင်းကို အချိန်အခါ အခြေအနေ အလိုက် ပြုပြင် ပြောင်းလဲ သွားရမည်။
တစ်ခါတုန်း က ကျွန်ုပ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ ရှိ ကော်ဖီဆိုင် တစ်ဆိုင်သို့ ရောက်သွားသည်။
ကျွန်ုပ်က ဖရဲသီး၊ သင်္ဘောသီး၊ ကီဝီသီးများ သော သီးစုံ တစ်ပန်းကန် မှာလိုက် သည်။
ထို သစ်သီးများမှာ အလွန် အရသာ ရှိသည်။
ကျွန်ုပ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ တွင် အတော် ကြာအောင် ရောက်နေပြီး ဖြစ်သဖြင့် ဖရဲသီးကို အလွန် ကြိုက်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဖရဲသီး သပ်သပ် တစ်ပန်းကန် ထပ်မှာ လိုက်သည်။
ကျွန်ုပ် မှာလိုက် သည်နှင့် စားပွဲထိုး လေးမှာ မျက်နှာများ ဖြူလျော် သွားပြီး ထိုဖရဲသီး သပ်သပ်မှာ စားသောက်ဖွယ် စာရင်းတွင် မရှိကြောင်း ပြောလာသည် ကို အံ့ဩဖွယ် သိလိုက် ရသည်။
ကျွန်ုပ်က လွယ်လွယ်လေး ပဲကွ၊ ငါ့ကို ဖရဲသီး စိတ် ထည့်ပေးလို့ ပြောတာ။
သို့သော် သူမက မဖြစ် နိုင်ကြောင်း ပြောနေ ပြန်သည်။
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်လည်း စိတ်ပျက် သွားပြီး မန်နေဂျာ အား ခေါ်ခိုင်းလိုက်သည်။
ထိုကိစ္စကို အလွယ် တကူ ပင် ရှင်းနိုင်မည် ဟု ထင်လိုက်သည်။
သို့သော် ဆက်လက်၍ ခက်ခဲ နေပြန်သည်။
ဖရဲသီး တစ်ခု တည်း တစ်ပန်းကန် မပေးရဟု ဆိုသည်။
ထို့နောက် ကျွန်ုပ်က ဖရဲသီး တစ်ပွဲ အတွက် သစ်သီးစုံ ပွဲ လေးပွဲစာ ငွေပေးပါ မည်ဟု ပြောတော့ မှ သူတို့ လက်ခံ ကြသည်။
သို့သော် ဆယ့်ငါးမိနစ် ခန့် ကြာသော အခါ ဘာမျှ မပါဘဲ မန်နေဂျာ ပြန်ရောက်လာပြီး ယဉ်ကျေးစွာ ဦးညွှတ်လျက် ထိုသို့လည်း မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြောပြန်သည်။
ဤသည်မှာ အဆန်းတကျယ်တော့ မဟုတ်ပေ။
ကုမ္ပဏီ အတော် များများ ထိုအတိုင်း ချည်းပင်ဖြစ်သည်။
လူ အတော် များများသည် မူဝါဒ နှင့် စည်းမျဉ်းကို ခွဲခြား မသိကြ။
စည်းမျဉ်း ဆိုသည်မှာ မိမိတို့ အတွက်သာ သတ်မှတ်ထား သော ကိစ္စ ဖြစ်ပြီး မူဝါဒ ဆိုသည်မှာ စားသုံး သူများ အတွက်သာ သတ်မှတ် ထားသော ကိစ္စ ဖြစ်သည်။
စားသုံးသူအား မည်သည့် အချိန်တွင် မည်သို့ လုပ်ရ မည်ဟု ခိုင်း၍ မရ။
စားသုံးသူ ၏ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု ကိုသာ မိမိ တို့သာ မျှော်လင့် ရန် ရှိသည်။
မူဝါဒ သည် အဖွဲ့အစည်း၏ ပြင်ပမှ ပုဂ္ဂိုလ် အား တောင်းဆို စေခိုင်း ရန် မဟုတ်။
မူဝါဒ ဆိုသည်မှာ ပင်မ သတ်မှတ် ထားချက်သာ ဖြစ်သည်။
သစ်သီးပွဲ ပြင်ဆင် ရာတွင် တော်သဖြင့် သစ်သီး စုံများ ရောင်းကောင်း နေရခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် စားသုံးသူက သစ်သီး တစ်မျိုးတည်း ကို စားလိုသည် ဆိုပါက လည်း မူဝါဒကို ပြင်၍ စားသုံးသူ တောင်းဆိုသည့် အတိုင်း လုပ်ပေး နိုင်ရ မည်။
ဤသို့ အချိန်အခါ အခြေအနေ နှင့် လိုက် လျောညီစွာ ပြုပြင် ပြောင်းလဲတတ် ရမည် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ခေါင်းဆောင်၏ ပထမဆုံး လုပ်ငန်းမှာ မူဝါဒ ကို ချမှတ်ခြင်း နှင့် အခြေအနေ အရ ပြုပြင် ပြောင်းလဲ သွားခြင်း ဖြစ်သည်။
လူများ လူသား အရင်းအမြစ် ကို အသုံးချရာ တွင် ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်တတ် ဖို့ လိုသည်။
လူသား အရင်းအမြစ် ၏ စွမ်းအားကို စရိုက် လက္ခဏာ၊ အရည်အသွေး၊ အရည်အချင်း၊ ကြိုးစားမှု နှင့် လူမှုရေး ကျွမ်းကျင်မှု ဟူ၍ ခွဲခြား ထားနိုင် သည်။
လူတစ်ဦး ချင်းစီ ၏ တိုးတက်မှု မှာ အချက် ၅ ချက်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။
အသိစိတ်ဓာတ် ကောင်းမှု၊ လုပ်ငန်း ကျွမ်းကျင်မှု၊ အရည်အသွေး ရှိမှု၊ ကြိုးစား အားထုတ်မှု၊ စည်းလုံး ညီညွတ်မှု တို့ ဖြစ်သည်။
စိတ်ဓာတ် ကောင်းမွန်မှု ဆိုရာတွင် ရိုးသားမှု၊ လုပ်ငန်း အပေါ် ချစ်မှု၊ လုပ်ငန်းကို လေးစားမှု တို့ ပါဝင်သည်။
ကျွမ်းကျင်မှု ဆိုရာတွင် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် အတိုင်း ဘာသာ စကား ၃ ရပ် နှင့် နည်းပညာ ၄ ရပ် ကျွမ်းကျင်မှုတို့ ဖြစ်သည်။
လူငယ်ဘဝကိုလည်းလူကြီး၊မိဘ၊ဆရာသမားများလည်းနားလည်သင့်ပါသည်။
အရည်အသွေး ရှိမှု ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်း ကို အစမှ အဆုံးထိတိုင် သိမြင် နားလည်ပြီး ပြဿနာများ ကို ဖြေရှင်း နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကြိုးစား အားထုတ်မှု ဆိုသည်မှာ အလုပ်ကို စွမ်းစွမ်း တမံ လုပ်ဆောင်၍ အလုပ် များများ လုပ်သည်နှင့် အမျှ များများ တတ်ကျွမ်း လာခြင်း ဖြစ်သည်။
စည်းလုံး ညီညွတ်မှု ဆိုသည်မှာ အခြား သူများ နှင့် လိုလို လားလား ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် ရန် အသင့်ရှိပြီး သိသင့်သည်များ ကို တကယ် လည်း သိအောင် သတင်း ဖလှယ်ခြင်းတို့ ဖြစ် သည်။
ဝန်ထမ်းတိုင်း၏ အရည်အသွေးကို ပေတံ ၅ ချောင်းဖြင့် တိုင်းတာ ရမည်။
အချို့လူများ သည် တိုးတက်လာ နိုင်စွမ်း ရှိကြ ပေသည်။
ဝန်ထမ်း တစ်ယောက်သည် ကုမ္ပဏီသို့ ဝင်လာ စတွင် သိပ် ကျွမ်းကျင်မည် မဟုတ်ပေ။
သို့သော် နောက်ပိုင်း နှစ်များ ၌ များစွာ တိုးတက် လာပေ လိမ့်မည်။
ဤသည်မှာ တိုးတက်ရေး ၏ အစဖြစ် သည်။
ပထမတွင် သူ့၌ မန်နေဂျာ အရည် အသွေးမျိုး ရှိမည် မဟုတ်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် သူ့ကို မန်နေဂျာ အဖြစ် ခန့်ထားရန် စဉ်းစား လာရ နိုင်ပေသည်။
ထို့ကြောင့် သူ့ကို နေရာ ရွှေ့ပြောင်း ခန့်ထားရန် ပြင်ဆင် ရပေမည်။
ပြောင်းလဲခြင်း မရှိသူဟူ၍ မရှိ။
သေသွား သူသာ ပြောင်းလဲ တိုးတက်ခြင်း မရှိ ဖြစ်သည်။
သေသွား သူသည် တောင့်တင်းပြီး ပုပ်ပွ ဆွေးမြည့် သွားသည်သာ ရှိသဖြင့် ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာ မည် မဟုတ်တော့။
တစ်စုံ တစ်ယောက် ပြောင်းလဲ တိုးတက် လာသည်ကို မြင်လျှင် မန်နေဂျာ က သင့်လျော်သော ရာထူး အဆင့်ကို ခန့်ထား ပေးရ မည်။
ဤသည်မှာ ခေါင်းဆောင်၏ ဒုတိယ အလုပ် ဖြစ်သည်။
ပစ္စည်းဥစ္စာ မည်သည့် အဖွဲ့အစည်းတွင် မဆို ရင်းမြစ် ပိုင်ဆိုင်မှုများ ရှိသည်။
ပိုင်ဆိုင်သည့် ရင်းမြစ် ငါးမျိုးမှာ ငွေကြေး၊ လူသား အရင်းအမြစ်များ၊ ရရန်အကြွေးများ၊ သတင်းများ နှင့် အတတ်ပညာ ဆိုင်ရာ ပစ္စည်း ဥစ္စာများ ဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင်၏ တတိယ အလုပ်မှာ ကုမ္ပဏီ ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ရင်းမြစ်များက စီမံခန့်ခွဲရေး ပင် ဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ ခေါင်းဆောင်၏ အရေးကြီးဆုံး တာဝန် ဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင် သည် သူ ကျွမ်းကျင်သည့် လုပ်ငန်းကို ကိုယ်တိုင် လုပ်ရန် မဟုတ်ဘဲ စီမံ ခန့်ခွဲ ရန်သာ ဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီ တစ်ခုကို ဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုကို ဖြစ်စေ၊ စီမံ ခန့်ခွဲရာ တွင် အရေးကြီးဆုံးမှာ ရင်းမြစ် ပိုင်ဆိုင်မှု ၅ ခုကို စီမံ ခန့်ခွဲ ခြင်းသာ ဖြစ် သည်။
ကုမ္ပဏီတိုင်း တွင် အဆိုပါ ပိုင်ဆိုင်မှု ရင်းမြစ် ၅ ခု ရှိရသည်။
ယင်းတို့မှာ ငွေကြေး၊ လူသား အရင်းအမြစ်၊ ပြင်ပမှ ရရန် ပိုင်ခွင့် ရှိသည်များ သတင်း အချက်အလက် နှင့် အတတ် ပညာ ဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှု(ဥပမာ မူပိုင်ခွင့်) တို့ ဖြစ် သည်။
မူဝါဒ ချမှတ်ခြင်း နှင့် လူသား အရင်းအမြစ် ကို အသုံးချခြင်းတို့ အပြင် ခေါင်းဆောင်၏ အခြား အရေးကြီးသော အလုပ်မှာ ပိုင်ဆိုင်မှု ရင်းမြစ်များမှု ကို စီမံခန့်ခွဲရေး ပင် ဖြစ်သည်။
မန်နေဂျာများသည် သူတို့ မန်နေဂျာ မဖြစ်မီ မားကက်တင်း ဌာနတွင် လုပ်ရကောင်း လုပ်ရပေ မည်။
ထိုစဉ်က သူတို့သည် အရောင်း နှင့် ပတ်သက်၍ အချိန်ပြည့် အားစိုက် လုပ်ကိုင် ခဲ့ကြ ရသည်။
အချို့ သူများသည် စိစစ်ရေး ဌာနတွင် လုပ်ကိုင် ခဲ့ရပြီး သူတို့လည်း ထိုအလုပ်များ နှင့် သာ အချိန်ကုန် ခဲ့ကြ ရပေမည်။
ခေါင်းဆောင် ဆိုသည်မှာ ထိုသို့ အလုပ် တစ်ခုတည်းကိုသာ စူးစိုက် လုပ်ကိုင် ရသည်မျိုး မဟုတ်ဘဲ ကုမ္ပဏီ၏ ငွေကြေး အခြေအနေ၊ လူသားရင်းမြစ်များ ၏ အခြေအနေများ ကို သိရှိရုံ သာမက ကုမ္ပဏီများ ၏ အကျိုးကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ထားခြင်း ရှိ မရှိ၊ သတင်းအချက် အလက်များ လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းခြင်း ရှိမရှိ၊ ကုမ္ပဏီ၏ လျှို့ဝှက်ချက်များ ပေါက်ကြားခြင်း ရှိ မရှိ၊ မူပိုင်ခွင့်များ တိုးတက်မှု ရှိ မရှိ စသည် တို့ကို စစ်ဆေး နေရပေမည်။
ထိုကဲ့သို့ ရင်းမြစ် ပိုင်ဆိုင်မှု အများစုကို ကောင်းမွန်စွာ စီမံ ခန့်ခွဲနိုင် မှသာလျှင် ခေါင်းဆောင် လုပ်သူသည် ကုမ္ပဏီ၏ အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို ထိန်းသိမ်းသွား နိုင်ပေ လိမ့်မည်။
အများပြည်သူ၏ လေးစားယုံကြည်မှု မိမိ အဖွဲ့အစည်း ၏ ကိုယ်စားလှယ် အနေ ဖြင့် အများ ပြည်သူ အကြားတွင် မျက်နှာပန်း ပွင့်အောင် ဖန်တီး ရမည်။
ကုမ္ပဏီ၏ အလုပ် အမှုဆောင် တစ်ယောက် သည် ဟောပြောပွဲ တစ်ခု၌ ဟောပြော ရန် ဖိတ် ကြားခြင်း ခံရသော အခါ ထို ဟောပြော ချက်များ သည် သူ ကိုယ်စားပြုသော အဖွဲ့အစည်း ကို ရောင်ပြန် ဟပ်စေသည်။
ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး အများ ကြားတွင် ပြောလိုက်သည့် စကားတိုင်း လုပ်ရပ် တိုင်း သည် သူ ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ အစည်း၏ သရုပ်ကို ပေါ်စေသည်။
အချို့သော ခေါင်းဆောင်များသည် အဖွဲ့ အစည်း အတွင်း စီမံ ခန့်ခွဲရေး အလွန် ကောင်းမွန် သည့်တိုင် လူထုဆက်သွယ်ရေးကိစ္စရပ်များတွင် သိပ် မကျွမ်းကျင် တတ်ကြချေ။
ထိုလူများသည် စကားပြောသည့် အခါ နမော် နမဲ့ဖြင့် လက်လွတ် စပယ် ပြောတတ်သည်။
ဤသည်မှာ အဖွဲ့ အစည်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက် စေသည်။
ထို့ကြောင့် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်သည် လူထု၏ လေးစား ယုံကြည်မှု ကို ဖန်တီးရာတွင် အလွန် ဂရုစိုက် ရပေမည်။
ခေါင်းဆောင်မှု အင်္ဂါ(၉)ရပ် သဒ္ဓါရှိ ၁။
လုပ်နေရသောအလုပ်၏ မွန်မြတ်မှုကို သက်ဝင်ယုံကြည်သော စိတ်ဓာတ်အဟုန်နှင့် ပြည့်စုံရမည်၊ သဒ္ဓါသမ္ပဒါ (သဒ္ဓါတရားနှင့်ပြည့်စုံခြင်း) ဖြစ်ရပါမည်။
အလုပ်တတ် ၂။
မိမိအလုပ်ကိုတတ်သိကျွမ်းကျင်ရပါ မည်။
တာဝန်ယူ ၃။
မိမိဌာန လုပ်သမျှ အတွက် မိမိကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူရမည်။
တိုးအောင်လုပ် ၄။
မိမိကိုယ်ကို မိမိသိရှိအောင် ဝေဖန်စစ်ဆေးပြီး မိမိ၏စွမ်းရည် ပိုမိုထက်မြက်လာအောင်ကြိုးစားရမည်။
စံပြဖြစ် ၅။
နမူနာကောင်းပြရမည်။
တာဝန်ရှာ ၆။
တာဝန်ကို မကြောက်ပဲ ပြေးတွေ့ရဲမည်၊ တာဝန် နည်းသေးလျှင် များလာအောင် ရှာကြံရမည်၊ မိမိ၏ လက်အောက်ငယ်သားများတွင် တာဝန်ယူတတ်သည့်စိတ်ဓာတ်ရှိလာအောင်လုပ်ရမည်။
အခိုင်းတတ် ၇။
လက်အောက်ငယ်သားများအား ခိုင်းစေသောအခါ အောက်ပါ သုံးချက်ကို အထူး သတိပြုရမည်။
က) ခိုင်းလိုက်သည့်အလုပ်ကို သူတို့သေသေချာချာ နားလည်ရဲ့လား။
ခ) သူ့တို့လုပ်တာကို မိမိက ဖြစ်စေ၊ အခြားတစ်ယောက်ယောက်ကဖြစ်စေ၊ ကြီးကြပ်ရဲ့လား။
ဂ) ခိုင်းလိုက်သည့် အလုပ်ကို ပြီးစီးအောင် သူတို့လုပ်ကြရဲ့လား။
မေတ္တာထား ၈။
မိမိ၏လက်အောက်ငယ်သားတိုင်းကို မိမိကိုယ်တိုင် သိအောင်လုပ်ရမည်၊ သူတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် သက်သာချောင်ချိရေးကို ဂရုစိုက်ရမည်။
ပညာပေး ၉။
မိမိ၏ လက်အောက်ငယ်သားများ သိသင့်သိထိုက်သည်တို့ကို အမြဲသိနေအောင် ဆောင်ရွက်ပေးရမည်။
တော်ဘုရားလေးသည် သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့၏ သမီးတော်လေးပါးအနက် စတုတ္ထမြောက် သမီးတော် မြတ်ဖုရားက​လေး ၏ စတုတ္ထမြောက်သားတော် ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် အစ်ကိုတော် တော်ဘုရားကြီးမင်းသား ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး တော်ဘုရားကြီးက သူမရှိခဲ့သော် နန်းဆက်ခံဖို့ရန် ဆိုပြီး ညီငယ်ကို အိမ်ရှေ့နှင်းခဲ့ပါသည်။
စုဘုရားလတ်၏ ၁၉၁၉ က ချုပ်ဆိုသည့် ထီးမွေနန်းမွေလွှဲစာချုပ်အရ သူတို့မယ်တော်ကို ကုန်းဘောင်ထီးနန်းလွှဲခဲ့ပြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် မယ်တော်ရဲ့ အရိုက်အရာခံသူ တော်ဘုရားကြီးက ညီတော်အငယ်ဆုံးကို အိမ်ရှေ့ပြန်နှင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။
လူသိ ရှင်ကြား အာဏာရ ဘုရင် အနေနဲ့ လွှဲခြင်း မဟုတ်သော်လည်း မြန်မာသမိုင်းမှာဖြင့် နောက်ဆုံးခန့် အိမ်ရှေ့စံဘဝကို တော်ဘုရားကလေး လပိုင်း ရရှိခဲ့ပါတယ်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်ဦးဆံပိုင်ခေတ်တွင် နောက်ဆုံးဘုရင်မင်းမြတ်ဖြစ်သော သီပေါမင်းတရားကြီးနှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး စုဖုရားလတ်တို့၏ မြေးတော် တစ်ဦးဖြစ်သော တော်ဘုရားလေး (ဦး) အောင်ဇေကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကိုကိုနိုင်၊ အမိ အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဖုရားလေးတို့မှ ရန်ကုန်မြို့ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၈ မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်များအတွင်း သီပေါရောင်းဝယ်ရေးဆင်ဒီကိတ် တည်ထောင်ပြီး ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ တိုကျိုနှင့် အိုဆာကာတို့တွင် ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ထွက်ကုန် ကုန်သည်များအသင်းချုပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကာ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ထုတ်ကုန် ကုန်သည်များ အရှေ့ဖျားကော်ပိုရေးရှင်းကို ဖွဲ့စည်းပြီး ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ရင်း ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုင်း၊ ဟောင်ကောင်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်တို့သို့လည်း သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံတို့သို့ မြန်မာအစိုးရ စီးပွားရေးမစ်ရှင်ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၅ - ၅၈ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂကွန်ဂရက်တွင် ဗဟိုစည်းရုံးရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။