kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
အရှင်နိမိတ္တသညကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်နိမိတ္တသညကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်အန္နသံသာဝကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အန္နသံသာဝကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သုမနာဝေဠိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သုမနာဝေဠိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ပုပ္ဖစ္ဆတ္တိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပုပ္ဖစ္ဆတ္တိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သပရိဝါရဆတ္တဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သပရိဝါရဆတ္တဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ပုတောသည် မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
ဝင်းရော်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းနှင့် အနန်းကွင်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၂မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဖလင်း ချတ်(; ဗေလင်္ဂ ဇာတိ ဒေယျ၊ ; ထိုင်းဇာတိသီချင်း)သည် ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ရက်နေ့တွင် တရားဝင် အတည်ပြုထားသော ထိုင်းနိုင်ငံတော် သီချင်း ဖြစ်သည်။
ဂီတသံစဉ် အား Phra Chenduriyang (Peter Veit) မှ သီကုံးပြီး သီချင်းစာသား အား Luang Saranupraphan မှ ရေးသားခဲ့သည်။
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ၁၉၃၂ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလ နိုင်ငံတော်သီချင်း ၁၉၃၂ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလ တွင် Sansoen Phra Barami အား နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလ နိုင်ငံတော်သီချင်း right|ဖလင်းချတ် သယာမ် နိုင်ငံတော်သီချင်းစာရွက် မျက်နှာဖုံးအား ၁၉၃၃ခုနှစ်၌ တွေ့မြင်ရစဉ် ၁၉၃၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေး ပြီးဆုံးပြီးနောက်ပိုင်း ရက်အနည်းငယ်အတွင်း နိုင်ငံတော်သီချင်းအား ရေးသားသီကုံးခဲ့ပြီး အဆိုပါ ထိုင်း နိုင်ငံတော်သီချင်းအား ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အ‌‌ဖြစ် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
မူရင်း သီချင်းစာသားအား Khun Wichitmatra (ခုဏ် ဝိချိဒ်မတြ) မှ ရေးသားခဲ့သည်။
ဖလေင် ဇာတ် ရှမ်း (ထိုင်း) (Khun Wichitmatra ၏သီချင်းစာသား ၁၉၃၂-၁၉၃၄) แผ่นดินสยามนามประเทืองว่าเมืองทอง ไทยเข้าครองตั้งประเทศเขตต์แดนสง่า สืบเผ่าไทยดึกดำบรรพ์โบราณลงมา รวมรักษาสามัคคีทวีไทย บางสมัยศัตรูจู่โจมตี ไทยพลีชีพร่วมรวมรุกไล่ เข้าลุยเลือดหมายมุ่งผดุงผะไท สยามสมัยบุราณรอดตลอดมา อันดินสยามคือว่าเนื้อของเชื้อไทย น้ำรินไหลคือว่าเลือดของเชื้อข้า เอกราษฎร์คือเจดีย์ที่เราบูชา เราจะสามัคคีร่วมมีใจ รักษาชาติประเทศเอกราชจงดี ใครย่ำยีเราจะไม่ละให้ เอาเลือดล้างให้สิ้นแผ่นดินของไทย สถาปนาสยามให้เทอดไทยไชโย ပထမအကြိမ် နိုင်ငံတော်သီချင်း ပြိုင်ပွဲ (၁၉၃၄) ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းအစိုးရသည် တရားဝင်နိုင်ငံတော်သီချင်း အတွက် ဂီတသံစဉ် နှင့် သီချင်းစာသား များ အပါအဝင် ပြိုင်ပွဲကျင်းပခဲ့သည်။
Jangwang Tua Patayakosol မှ ထိုင်းရိုးရာ တီးလုံးပုံစံ ဖြင့် Phleng Maha Nimit အား ရေးသားသီကုံးခဲ့သော် လည်း Phra Jenduriyang ၏ ဂီတသံစဉ် မှ ရွေးချယ်ခြင်းခံရသည်။
ဒုတိယအကြိမ် နိုင်ငံတော်သီချင်း ပြိုင်ပွဲ ပထမအကြိမ်ပြိုင်ပွဲ ပြီးနောက် Phra Jenduriyang ၏ ဂီတသံစဉ် အတွက် သီချင်းစာသားအတွက် ဒုတိယအကြိမ် ပြိုင်ပွဲတစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့သည်။
အဆိုပါပြိုင်ပွဲ အတွက် Khun Wichitmatra ၏ သီချင်းစာသားမှ အနိုင်ရခဲ့သည်။
ความเป็นมาของเพลงชาติไทยปัจจุบัน by Somsak Jiamthirasakul (TU Journal, Vol. 27, No. 1, December 2004) History of Thai National anthem from Banfun.com thumb| Khun Wichitmatra ၏သီချင်းစာသားနှင့် Chan Khamvilai ၏သီချင်းစာသားများပါဝင်သော နိုင်ငံတော်သီချင်း အား Miss Pratum မှသီဆိုထားသော ထိုင်းအမျိုးသားနိုင်ငံတော်သီချင်း ဖလေင် ဇာတ် ရှမ်း(ထိုင်း) (Chan Khamvilai ၏သီချင်းစာသား ၁၉၃၄-၁၉၃၉) เหล่าเราทั้งหลายขอน้อมกายถวายชีวิต รักษาสิทธิ์อิสสระณแดนสยาม ที่พ่อแม่สู้ยอมม้วยด้วยพยายาม ปราบเสี้ยนหนามให้พินาศสืบชาติมา แม้ถึงภัยไทยด้อยจนย่อยยับตามที่ปรากฏประกาศเพลงชาติลงวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2477 ซึ่งตีพิมพ์ในราชกิจนุเบกษาเล่ม 51 ตอน 0 ง วันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2477 ได้พิมพ์ข้อความในวรรคนี้เป็น "แม้ถึงไทยไทยด้อยจนย่อยยับ" ซึ่งผิดจากลายมือต้นฉบับของฉันท์ ขำวิไล ซึ่งเขียนไว้ว่า "แม้ถึงภัยไทยด้อยจนย่อยยับ" ทำให้อ่านไม่ได้ความหมาย ในบทความนี้จึงถือเอาความตามลายมือของฉันท์ ขำไว้ไลแทนฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา (ดู สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล. ความเป็นมาของเพลงชาติไทยปัจจุบัน. หน้า 45 - 46 ยังกู้กลับคงคืนได้ชื่นหน้า ควรแก่นามงามสุดอยุธยา นั้นมิใช่ว่าจะขัดสนหมดคนดี เหล่าเราทั้งหลายเลือดและเนื้อเชื้อชาติไทย มิให้ใครเข้าเหยียบย่ำขยำขยี้ ประคับประคองป้องสิทธิ์อิสสระเสรี เมื่อภัยมีช่วยกันจนวันตาย จะสิ้นชีพไว้ชื่อให้ลือลั่น ว่าไทยมั่นรักชาติไม่ขาดสาย มีไมตรีดียิ่งทั้งหญิงทั้งชาย สยามมิวายผู้มุ่งหมายเชิดชัยไชโย လက်ရှိနိုင်ငံတော်သီချင်း နိုင်ငံတော်၏ အမည်နာမအား သယာမ်(ရှမ်း) မှ ထိုင်း(ထာယ်) သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ သည့် ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်သီချင်း စာသားအသစ် ဖန်တီးရန်အတွက် အစိုးရမှ ပြိုင်ပွဲတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ပြီး Luang Saranupraphan ရေးသားသော သီချင်းစာသား အား ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဆွန်ဂရမ် လွန်ပီးဗူ မှ နိုင်ငံတော်သီချင်းအား နေ့စဉ် နံနက် (၈:၀၀) နာရီ နှင့် ညနေ (၆:၀၀) နာရီ အချိန်များတွင် ထုတ်လွှင့်ရန် နှင့် ပြည်သူများ အနေဖြင့် မတ်တပ်ရပ် အလေးပြုကြရန် အမိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ယနေ့အချိန်အခါတွင် အများပြည်သူနှင့် သက်ဆိုင်သော နေရာများ (ဥပမာ ကျောင်း ၊ အစိုးရအဆောက်အဦးများ) တွင် နံနက်ပိုင်း နှင့် ညနေပိုင်းများတွင် နိုင်ငံတော်အလံတင် အခမ်းအနား များ ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိကြပြီး ထိုင်း ရုပ်မြင်သံကြား လိုင်းများ နှင့် ရေဒီယို လိုင်း များတွင် ထိုင်းနိုင်ငံတော်သီချင်းအား တစ်နေ့လျှင် နှစ်ကြိမ် ထုတ်လွှင့်လျက်ရှိသည်။
သီချင်းစာသား ထိုင်းဘာသာရောမအက္ခရာhttps://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/thai.pdf The transliteration system used here is a slightly modified version of ALA-LC (which itself is based on RTGS 1939); the differences being that č and ‘ are absent in the transliteration provided below.IPA transcriptionအင်္ဂလိပ်ဘာသာประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย เป็นประชารัฐ ไผทของไทยทุกส่วน อยู่ดำรงคงไว้ได้ทั้งมวล ด้วยไทยล้วนหมาย รักสามัคคี ไทยนี้รักสงบ แต่ถึงรบไม่ขลาด เอกราชจะไม่ให้ใครข่มขี่ สละเลือดทุกหยาดเป็นชาติพลี เถลิงประเทศชาติไทยทวี มีชัย ชโยPrathēt Thai rūam lư̄at nư̄a chāt chư̄a Thai Pen prachā rat, phaThai khǭng Thai thuk sūan Yū damrong khǭng wai dāi thang mūan Dūai Thai lūan māi, rak samakkhī Thai nī rak sangop, tǣ thư̄ng rop mai khlāt Ēkkarāt cha mai hai khrai khom khī Sala lư̄at thuk yāt pen chāt phalī Thalœ̄ng prathēt chāt Thai thawī, mī chai, chayō![pràtʰêːt̚ tʰaj ruːə̯m lɯ̂ːə̯t̚ nɯ́ːə̯ tɕʰâːt̚ tʰɕɯ́ːə̯ tʰaj] [pen prà.tɕʰaː rát̚ | pʰà.tʰaj kʰɔ̌ŋ tʰaj tʰúk̚ sùːə̯n] [jùː dam.roŋ kʰɔ̌ŋ wáj dâːj tʰáŋ muːə̯n] [dûːə̯j tʰaj lúːə̯n mǎːj | rák̚ sǎ.mák̚.kʰiː] [tʰaj níː rák̚ sà.ŋòp̚ | tɛ̀ː tʰɯ̌ŋ róp̚ mâj kʰlàːt̚] [ʔèːk̚.kà.râːt̚ tɕàʔ mâj hâj kʰraj kʰòm kʰîː] [sà.làʔ lɯ̂ːə̯t̚ tʰúk̚ jàːt̚ pen tɕʰâːt̚ pʰá.liː] [tʰà.lɤːŋ prà.tʰêːt̚ tɕʰâːt̚ tʰaj tʰá.wiː | miː tɕaj | tɕá.joː ‖]Thailand unites the flesh and blood of Thais. The land of Thailand belongs to the Thais. Long has been our independence, wish sovereignty allowed to maintain it, Because Thais have been united forever. The Thais are peaceful and loving, but are not cowards in war. Our sovereignty will never be threatened, We will sacrifice every drop of our blood for our nation. We are ready to die for freedom, security, and prosperity! မှတ်စု ကိုးကား Category:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ Category:ထိုင်းသီချင်းများ Category:ထိုင်း ယဉ်ကျေးမှု Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ။
အရှင်မန္ဒာရဝပုပ္ဖိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း မထေရ်လောင်းလျာ နတ်သားသည် လွန်ခဲ့သော ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက်၌ တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ မန္ဒာရဝနတ်ပန်းကို ယူ၍ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းလာပြီး သမာပတ်ဖြင့် နေတော်မူသော ဝိပဿီဘုရားရှင်၏ ဦးခေါင်းတောကို ဆောင်းမိုးလှူဒါန်းခဲ့ပုံ၊ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဆောင်းမိုးပေးခဲ့ပြီး နတ်ပြည်သို့ ပြန်လာခဲ့ပုံ၊ ထိုကောင်းမှုကံကြောင့် ထိုဘဝမှ စ၍ အပါယ်လေးပါး လားရောက်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ ဤဘုရားရှင့် သာသနာတော်၌ ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့ပုံ စသော အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။
(အပ၊၁၊၃၃၀)♦ပိဋကတ်ဝတ္ထုလမ်းညွှန် အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မန္ဒာရဝပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ကက္ကာရုပုပ္ဖိယထေရ် သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော ရဟန္တာတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၏ အကျိုးဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။
အပဒါန်ပါဠိတော်(အပဒါန၊၁၊၃၃၀)တွင် အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြပါရှိသည်။
အချို့သော အဋ္ဌကထာများတွင် အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ်နှင့် ကက္ကာရုပုပ္ဖပူဇကထေရ်တို့သည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတည်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အချို့ကျမ်းများတွင် ကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားမှုများလည်း ရှိသည်။
ရှေးဘဝဝတ္ထု ကက္ကာရုပုပ္ဖိယထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ယာမာနတ်ပြည်၌ နတ်သားဖြစ်ခဲ့သည်။
တစ်နေ့သောအခါ ထိုနတ်သားသည် လူ့ပြည်သို့ သက်ဆင်းလာပြီး အသရေတည်နေရာဖြစ်သော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားအား ကက္ကာရုပန်း (အချို့မူကွဲများတွင် ဂေါက္ခနုပန်းဟုလည်း ဖော်ပြသည်) ဖြင့် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရားအား ပန်းလှူဒါန်းခဲ့သော ကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှစ၍ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီး ကိလေသာအညစ်အကြေးအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကာ ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
အရှင်ဘိသမုဠာလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဘိသမုဠာလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ကေသရပုပ္ဖိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကေသရပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အင်္ကောလပုပ္ဖိယတ္ထေရ်အမည်ရှိ ထေရ်နှစ်ပါးရှိပြီး ထိုထေရ်နှစ်ပါးစလုံးသည် ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၏ အကျိုးဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။
အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရအပဒါန် နှစ်ခုကို ဖော်ပြထားသည်။
ပထမ အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ် (ပဒုမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်) ဤထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ပဒုမမြတ်စွာဘုရား စိတ္တကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူချိန်တွင် ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။
ပွင့်နေသော အင်္ကောလ (မှန်ကူ) ပင်ကို မြင်သောအခါ ပန်းကို ဆွတ်ခူးပြီးလျှင် ပဒုမမြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်၍ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။
ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
(အပဒါန၊၁၊၃၃၁) ဒုတိယ အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ် (ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်) ဤထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားအား စက်ကတုံးပန်း (အင်္ကောလပန်းဟုလည်းဆို) ဖြင့် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။
ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။
ခုနစ်ဆယ့်လေးကမ္ဘာအထက်၌ “ရောမသ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
(အပဒါန၊၁၊၂၄၁) ♦ပိဋကတ်ဝတ္ထုလမ်းညွှန် (ဓမ္မဗိမာန် ပညာရှင်များ) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ။
အရှင်ဥဒ္ဒါလကပုပ္ဖိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဥဒ္ဒါလကပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဧကစမ္ပကပုပ္ဖိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဧကစမ္ပကပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
တိမိရပုပ္ဖိယ၊ မန္ဒာရဝပုပ္ဖိယဝဂ် တိမိရပုပ္ဖိယ၊ တိမိရဝဂ်။
အရှင်တိမိရပုပ္ဖိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တိမိရပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်အဝဋဖလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အဝဋဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်လဗုဇဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်လဗုဇဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဥဒုမ္ဗရဖလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဥဒုမ္ဗရဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဝိလက္ခဖလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဝိလက္ခဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဖာရုသဖလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဖာရုသဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဝလ္လိဖလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဝလ္လိဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ကဒလိဖလဒါယကထေရ် နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်(အပ၊၁၊၃၄၄)တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ပိဋကတ်ဝတ္ထုလမ်းညွှန် အတိတ်ဘဝ အရှင်ကဒလိဖလဒါယကထေရ်လောင်းသည် သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက်က ဘုရားရှင်အား ငှက်ပျောသီး လှူဒါန်းခဲ့သည်။
အကျိုးခံစားရခြင်း ထိုသို့ ငှက်ပျောသီး လှူဒါန်းခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့် ထိုဘဝမှစ၍ အပါယ်လေးဘုံသို့ မလားရောက်ခဲ့ရတော့ဘဲ ဤဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အရှင်သဖလဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သောဏကောဋိဝီသထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သောဏကောဋိဝီသထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သေလထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သေလထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သိဗ္ဗကိတ္တိကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သိဗ္ဗကိတ္တိကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်မဓုဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မဓုဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ပဒုမကူဋာဂါရိကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပဒုမကူဋာဂါရိကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဗာကုလထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဗာကုလ (ပု) [ဒွိ+ကုလ။
ဧဝမေဝံ ဒွေ ကုလာနိ အဿာတိ ဒွိကုလော၊ ဒွေကုလောတိ ဝါ ဝတ္တဗ္ဗေ ဗာကုလောတိ ဝုတ္တံ။
အံ၊ဋီ၊၁၊၁၈၄။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၅။
မ၊ဋီ၊၃၊၃၄၃။
] နှစ်စုသော အမျိုးရှိသူ၊ ဗာကုလထေရ်။
ဗာကုလ အလောင်းအလျာသည် ဂေါတမရှင်တော်ဘုရား ပွင့်တော်မမူမီ ကောသမ္ဗီပြည် သူဌေးအိမ်၌ ပဋိသန္ဓေနေသည်။
ဖွားမြင်သည်မှ ငါးရက်မြောက်သောအခါ အနာရောဂါကင်းရန် ယမုနာမြစ်၌ အထိန်းတို့လက်ဖြင့်ကိုင်၍ ရေချိုးပေးနေစဉ် ငါးမျိုခံရသည်ဟူ၍၎င်း၊ အထိန်းတို့၏လက်မှ မြစ်ထဲသို့ ချော်ကျသွားရာ ငါးမျိုခံရသည်ဟူ၍၎င်း အဆို ရှိသည်။
ထိုငါးကို တံငါတို့ ဖမ်းမိ၍ ဗာရာဏသီ သူဌေးအိမ်က ဝယ်၍ သူဌေးကတော် ကိုယ်တိုင် ငါးကို ကျောဘက်မှ ခွဲသောအခါ အဆင်းရှိသော သူငယ်ကို ရရှိသည်။
အကြောင်းကို သူဌေးကြီးအား အသိပေးသည်။
သူဌေးကြီးက စည်ဖြင့် ကြေငြာ၍ မင်းထံ လျှောက်ကြားသည်။
မင်းကြီးက “သင် မွေးစားပါ”ဟု အမိန့်ချမှတ်သည်။
သူဌေးမိဘရင်းများက ထိုသတင်းကိုကြား၍ သားပြန်ရလိုမှုဖြင့် တရားဆိုင်သောအခါ ဘုရင်က “နှစ်ဦးစလုံး၏ အ‌မွေခံသား ဖြစ်စေ”ဟု အမိန့်ချမှတ်သည်။
ထိုအခါမှစ၍ တစ်မြို့ပြီး တစ်မြို့၌ ၄-လစီ အလှည့်ကျ စည်းစိမ်ခံစားရသည်။
အမျိုးနှစ်ဦးတို့၏ အထံ၌ ကြီးပွားရသောကြောင့် ဒွိကုလဟု ဆိုလိုလျက်၊ ဒွိကို ဗာပြု၍ “ဗာကုလ”ဟု အမည်တွင်သည် (မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၆၊ ၁၃၇။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၈၊ ၂၃၉။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၉။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၄၀။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၄)။
ဗာကုလသည် အသက်ရှစ်ဆယ်ရှိသောအခါ ရဟန်းဖြစ်ပြီးနောက် ၇-ရက်မြောက်အထိ ပုထုဇဉ်အဖြစ်ဖြင့် နေ၍ ၈-ရက်မြောက်၌ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။
အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို ရလတ္တံ့ဖြစ်၍ ထိုဉာဏ်၏တန်ခိုး (= ဉာဏဝိပ္ဖာရိဒ္ဓိ)ကြောင့် ငါးမျိုသော်လည်း မသေဟု ဆိုသည် (မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၇။
ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၀)။
ထင်ရှားသော ဂုဏ်အရည်အချင်းများ ဗာကုလမထေရ်သည် မဟာအဘိညာဉ်ရ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-ဦးတို့တွင် ၁-ဦးအပါအဝင်။
(မဟာအဘိညာဉ်ရ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-ဦးကို အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၉ ကြည့်။
) နှစ်သတ်မှတ်ချက်အလိုက် မအိပ်သော သာသနာဝန်ထမ်း ပုဂ္ဂိုလ် ၁၁-ဦးတို့တွင် ၁-ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည် (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂၉။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၀)။
ထိုမထေရ်မှာ အသက် ၁၆၀-သို့ ရောက်ရှိမှ ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၍ သက်တော်အရှည်ဆုံးလည်း ဖြစ်သည် (သာသနာတော်၌ သက်တော်ရှည် ကိုးဦးသရုပ်ကို ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆-ကြည့်)။
ဗာကုလမထေရ်မှာ အံ့ဖွယ် ၃၇-မျိုး ရှိသည်။
၇-ခုမြောက် အံ့ဖွယ်- ၄ လတစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ၁၅ ရက်တစ်ကြိမ် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံရခြင်း။
၃၀-မြောက် အံ့ဖွယ်- မွေးသည်မှ စ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံချိန်အထိ နို့တစ်ညှစ်အချိန်လောက်ပင် အနာရောဂါ မဖြစ်ဖူးခြင်း (မ၊၃၊၁၆၇။
မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၈၊ ၁၃၉)။
(ထို့ကြောင့်ပင် “အနာမဲ့သူ ရှင်ဗာကူ” ဟု အပ္ပါဗာဓ ဧတဒဂ် ရာထူးဖြင့် ချီးကျူးခံရသူ ဖြစ်သည် (အံ၊၁၊၂၅။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၀)။
အနာရောဂါ ကင်းစေရန် ရှေးရှေးဘဝတို့က ဆေးလှူဒါန်းခြင်း, ဆေးကုသခြင်း စသော ကုသိုလ်များ ပြုခဲ့သည် (မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၉။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၃၉၊ ၄၄၀။
အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၃၊ ၂၀၄-တို့၌ အကျယ် ကြည့်။
) ၃၆-ခုမြောက် အံ့ဖွယ်- ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ချိန် နီးသောအခါ ကျောင်းအနှံ့သွား၍ “ယနေ့ ငါ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့အံ့” ဟု ကြိုတင် ပြောဆိုခြင်း။
၃၇-ခုမြောက် အံ့ဖွယ်- ရဟန်းများအလယ်၌ ထိုင်လျက် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည် (မ၊၃၊၁၆၈)။
အာယသ္မာ ဗာကုလော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ။
မ၊၃၊၁၆၅။
(၁၆၆။
အပ၊၁၊၃၈၆။
ပဋိသံ၊၃၈၉။
မိလိန္ဒ၊၂၁၁။
) ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၇-၌ ဗာကု-လ-ဟု ရှိသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အရှင်ဗာကုလ မထေရ်အကြောင်း ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
အရှင်ဂိရိမာနန္ဒထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဂိရိမာနန္ဒထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဂိရိမာနန္ဒ နာမကျန်းဖြစ်သည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဂိရိမာနန္ဒသုတ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
-အံ၊၃၊၃၄၂-၅။
အံ၊မြန်၊၃၊၃၄၁-၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၇။
အံ၊ဋီ၊၃၊၃၃၃။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆) ၁-သစိတ္တဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
အရှင်သဠလမဏ္ဍပိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သဠလမဏ္ဍပိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်သဗ္ဗဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သဗ္ဗဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်တိဿမေတ္တေယျထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
တိဿမေတ္တေယျ (ပု) [တိဿ+မေတ္တေယျ] (၁) တိဿ-အမည်ရှိသူ (နှင့်) မေတ္တေယျ အမည်ရှိသူ (သူငယ်ချင်း ၂-ယောက်)။
(ယင်း-တွင် မေတ္တေယျ-သည် တိဿမေတ္တေ-ယျ-ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော်လည်း အမိအဖတို့ မှည့်ခေါ်အပ်သော တိဿ-အမည် မထင်ရှားပဲ အနွယ်အားဖြင့်လာသော မေတ္တေယျ-အဖြစ်ဖြင့်သာထင်ရှား၏။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၀။
မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၂၆။
) (၁) တိဿ-မေတ္တေယျာ နာမ ဒွေသဟာယာ။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၉၊ ၂၅၀။
(၂) တိဿမေတ္တေယျ ထေရ်၊ အမည်အားဖြင့် တိဿ အနွယ်အားဖြင့် မေတ္တေယျ-ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သောထေရ်၊ (က) သာဝတ္ထိပြည်သား တိဿ- ရဟန်းလူထွက်နှင့်အတူရဟန်းပြုသော တိဿ မေတ္တေယျ ထေရ်။
(၂) (က) အာယသ္မာ တိဿမေတ္တေယျော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိတ္ထ။
အပ၊၁။
(-သုတ္တနိ။
၁၀၇-၈။
) (ခ) ဗာဝရီပုဏ္ဏားရသေ့ ဆရာကြီး၏ တပည့် ဖြစ်သော တိဿ မေတ္တေယျ ထေရ်။
(ခ) တိဿ- မေတ္တေယျော (သုတ္တနိ။
၄၃၁) တိ ဧကောယေဝ ဧသ နာမဂေါတ္တဝသေန ဝုတ္တော။
(-စူဠနိ။
၇၊၂၁၊၄ဝ-၁၊ ၁၉၇။
၃ဝ၃။
စူဠနိ၊ဋ္ဌ။
အံ၊ဋီ၊ ၂၊၁၃၂။
) ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တိဿမေတ္တယျထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် တိဿမေတ္တေယျသုတ် ကိုးကား Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ပိဋကတ်တော်လာ ပုဏ္ဏက မည်သော သူများမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။
ပုဏ္ဏက (ပု) [ပုဏ္ဏ+က](က) ပုဏ္ဏကမည်သောပုဏ္ဏား။
(ခ) ပုဏ္ဏကထေရ်။
(ဂ) ပုဏ္ဏက မည်သောမင်း။
(ဃ) ပုဏ္ဏက မည်သော နတ်ဘီလူးစစ်သူကြီး။
(င) ပုဏ္ဏက မည်သောနတ်။
(စ) ပုဏ္ဏက မည်သောသူဌေး။
(ဆ) ပုဏ္ဏကမည်သော စကြဝတေးမင်း။
(ဇ) ပုဏ္ဏကမည်သော နတ်မြင်းပျံ။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ အပိုင်း-၃ (က) ပုဏ္ဏကမည်သောပုဏ္ဏား ထိုပုဏ္ဏားသည် ကောသလမင်း၏ ဆရာ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသော ဗာဝရီပုဏ္ဏားကြီး၏ တပည့်(၁၆) ဦးတွင်ပါဝင်သည်။
အခြံအရံတပည့် တစ်ထောင်ရှိသည်။
မြတ်စွာဘုရားအား “အနေဇံ မူလဒဿာဝိံ-စသည်ဖြင့် မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောအပ်သော ပုဏ္ဏကသုတ္တန်ကို ကြားနာရ၍ တပည့်တစ်ထောင် နှင့်တကွ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။
အကျယ်ကို သုတ္တနိ၊၄၃၁။
စူဠနိ၊၁၉၇။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၃-၄-ကြည့်။
ဗာဝရိဿ ဝစော သုတွာ၊ ဝစော သုတွာ၊ သိဿာ သောဠသဗြာဟ္မဏာ။
... ပုဏ္ဏကော အထ မေတ္တဂူ။
သုတ္တနိ၊၄၃၁။
(ခ) ပုဏ္ဏကထေရ် ဤအမည်ဖြင့် နှစ်ပါးတွေ့သည်။
နှစ်ပါးလုံးအတိတ် ကုသိုလ်ကံ တူကြသည်။
အတိတ်ဘဝ ရသေ့ဖြစ်သောကာလ၌ ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်သော အရှင်ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၏ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို မီးဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။
ထိုဘဝမှစုတေသောအခါ ကုသိုလ်ကြောင့် ပုဏ္ဏကအမည်ဖြင့် လူ့ ဘဝ နတ်ဘဝများစွာတို့၌ဖြစ်သည်။
(ပုဏ္ဏက မည်သော နတ်သား ဖြစ်ခဲ့သည်။
) ဤဘုရားရှင်လက်ထက်၌ ရဟန္တာအဖြစ်ရောက်သော မထေရ် ဖြစ်သည်။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏကော ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိတ္ထ။
အပ၊၁၊၄၀၀။
(စူဠနိ၊၇။
အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၅။
ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၇။
) (ဂ) ပုဏ္ဏကမည်သော နတ်သား အထက်ပုဒ်ကြည့်။
တတြာပိ နာမဓေယျံ မေ၊ ပုဏ္ဏကောတိ အဟု တဒါ။
အပ။
(ဃ) ပုဏ္ဏကမည်သော နတ်ဘီလူး စစ်သူကြီး ပုဏ္ဏကသည် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်း၏ တူတော်သည်။
သုံးဂါဝုတ် ပမာဏ ရှိသော မနောမယနတ်မြင်းပျံကိုစီးလျက် ကာဠတောင်ထိပ်၌ကျင်းပသော နတ်ဘီလူး အစည်းအဝေးသို့ သွားစဉ် နဂါးမင်းသမီး ဣရန္ဓတီ၏ သီချင်းသံကိုကြား၍ တပ်မက်သဖြင့် ဣရန္ဓတီ၏ မယ်တော်၏ ချင်ခြင်း ငြိမ်းစေရန် ဝိဓုရအမတ်ကြီးကို ဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပုဏ္ဏက နှင့် ဓနဉ္စယကောရဗျမင်းတို့ ကြွေအံကစားသောအခါ ပုဏ္ဏကသည် အနိုင်ရသဖြင့် “အဟံ ဇိနိံ-ငါ အောင်ပြီ”ဟု ကြွေးကျော်သံသည် ဇမ္ဗုဒီပတစ်ကျွန်းလုံး ကြားရသော အသံကြီးလေးခုတို့တွင် ပါဝင်သည်။
သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၄။
သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁၈။
အကျယ်ကို ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇၊၁၆၄-ကြည့်။
အဝစာသိ ပုဏ္ဏကံ ဣရန္ဓတီ။
ဇာ၊၂၊၂၇၆။
(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇၊၇၈၊ ၁၆၂၊ ၂၄၀။
) (င) ပုဏ္ဏကမည်သော သူဋ္ဌေး ပုဏ္ဏကော ဒါသော ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ ဘောဇနဒါနံ ဒတွာ တဒဟေဝ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ အဇ္ဈုပဂတော။
သော ဧတရဟိ ပုဏ္ဏကော သေဋ္ဌီတိ ပညာယိ။
မိလိန္ဒ၊၂၈၁။
(ဆ) ပုဏ္ဏကမည်သောစကြဝတေး မင်း (၉၂)ကမ္ဘာထက်၌ ပွင့်တော်မူသော တိဿဘုရားရှင်၏ ဗောဓိပိတောက်ပင်ကို ခုနစ်နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်သည် စိုက်ပျိုး၍ ငါးနှစ်ပတ်လုံးပူဇော်ခဲ့ရာ ပန်းတွေပွင့်နေသည်ကို ဖူးမြင်ရသဖြင့် ကြက်သီးမွှေး ညှင်း ထလျက် အလွန်ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ရသောကြောင့် ၂၅-ကမ္ဘာထက်၌ ပုဏ္ဏက မည်သော စကြာမင်းဖြစ်၏၊ ဤဘုရားရှင်လက်ထက်၌ အသနဗောဓိယထေရ် ဖြစ်လာသည်။
ပဏ္ဏဝီသတိတော ကပ္ပ၊ ပုဏ္ဏကော နာမ ခတ္တိယော။
သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော။
အပ၊၁၊၁၂၃။
(ဇ) ပုဏ္ဏကမည်သောမြင်းပျံ ဧကရာဇာမင်းက ယဇ်ပူဇော်ရန် ခေါ်စေအပ်သော မြင်းဖြစ်သည်။
အဿရတနမ္ပိ ကေသီ၊ သုရာမုခံ ပုဏ္ဏကံ ဝိနတကဉ္စ။
အာနေထ ခေါ နေ ခိပ္ပံ၊ ဇာ၊၂၊၂၄၃။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇၊၇၈။
ပုဏ္ဏကဇာတက ပုဏ္ဏကဇာတ် (ဝိဓူရဇာတ်ဖြစ်သည်။
) ဘုရားရှင် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ သီတင်း သုံးနေစဉ် မိမိ၏ပညာပါရမီကို အကြောင်း ပြု၍ ဟောတော်မူသောဇာတ်။
ပဌမံ ဝေဿန္တရဇာတကံ ပရိဟာယတိ၊ တတော ပဋိလောမက္ကမေန ပုဏ္ဏကဇာတကံ... ပရိ-ဟာယတိ။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၉။
သာရတ္ထ၊၃၊၄၄၂။
(ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၆၀။
ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၀၃။
အရှင်မေတ္တဂုထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မေတ္တဂုထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဓောတကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဓောတကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဥပသီဝထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဥပသီဝထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်နန္ဒကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်နန္ဒကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်ဟေမကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဟေမကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အရှင်တောဒေယျထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း အကျိုးခံစားရခြင်း ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တောဒေယျထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။