kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
မြို့တစ်မြို့ ၏ လူသေစာရင်းတွင် သက်ဆိုင်သော ရောဂါ အမျိုးအမည်ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မည်သည့်ရောဂါအတွက် ဆေးဝါးနှင့် ဆရာ ဝန်များ အထူးလိုအပ်ကြောင်း သိနိုင်၏။
အသုံးပြုလေ့ရှိသော နည်းတစ်ခုမှာ စံနမူနာနည်းဖြစ်သည်။
ပမာအားဖြင့် မအူပင်ခရိုင်တွင် စပါးတစ်ဧက မည်မျှ ထွက် သည်ကို သိလိုသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။
ခရိုင်တစ်ခုလုံးထွက်သော စပါးစာရင်းများ၊ စိုက်ပျိုးသော ဧကအားလုံး၏ စာရင်းများကို စုဆောင်းရပေလိမ့်မည်။
သို့ရာတွင် ဤမျှ ကျယ်ပြန့်များပြား သော စာရင်းများကို အတိအကျ ရယူစုဆောင်းရန် မလွယ်ကူ ပေ။
အချိန်များစွာ ကုန်မည်။
လူများစွာ ကူညီဆောင်ရွက်ရ ပေမည်။
ထိုကြောင့် ဖြတ်လမ်းနည်း အလွယ်နည်းမှာ မအူပင် ခရိုင်အတွင်းရှိ သင့်တော်သော လယ်ကွက်ဆယ်ခုကို ရွေးချယ် ၍ စပါးထွက်ကို အသေးစိတ် စုံစမ်းခြင်း ဖြစ်၏။
ထိုဆယ် ကွက်ကို ရွေးချယ်ရာ၌ သင့်တော်မည်ထင်သော လယ်ကွက် ဆယ်ကွက်ကို ရွေးချယ်ခြင်း သို့မဟုတ် လယ်ကွက် ၁ဝဝ၊ ၂ဝဝ အထဲမှ မဲနှိုက်၍ရသော လယ် ၁ဝ ကွက်ကို ရွေးချယ် ခြင်း ဟူ၍လည်း နည်းအမျိုးမျိုး ရှိ၏။
သင့်တော်သလို အခြေ အနေအရ ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။
ဤနည်းအားဖြင့် အချိန် အနည်းငယ်အတွင်း စရိတ်များစွာ မကုန်ဘဲ မအူပင်ခရိုင်၏ တစ်ဧက ပျမ်းမျှစပါးထွက်နှုန်းကို သိနိုင်၏။
ခန့်မှန်းနိုင်၏။
ထိုကြောင့် စီးပွားရေးအကြောင်းအရာများ၊ အုပ်ချုပ်မှုကိစ္စများ၊ စက်ရုံကြီးများ၌ ကုန်ထုတ်စရိတ်၊ တစ်နာရီတွင် ကုန်ချော ပစ္စည်း အထွက်နှုန်း စသည်များကို သိရှိနိုင်ရန် ဤနည်းကို အသုံးပြုကြ၏။
ရက်တိုလတို စုံစမ်းရေးအဖွဲ့များကလည်း ဤစံနစ်ကို အသုံးပြုကြ၏။
စာရင်းစုပညာတွင် ဇယားများနှင့် ဇယားကွက်ပုံစံ အမျိုး မျိုးကို အသုံးပြုရသည်။
ပမာအားဖြင့် အနှစ် ၅ဝ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ စပါးဈေး အတက်အကျ အခြေအနေများ၊ လူဦးရေ တိုးတက်မှုများကို ဇယားများဖြင့် ရေးဆွဲဖော်ပြခြင်းသည် တိုးတက်မှု ဆုတ်ယုတ်မှုများကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင် စေသည်။
စာရင်းစုပညာဖြင့် အမှန်ကို အတိအကျ မသိနိုင်။
သန်း ခေါင်စာရင်း၊ တိုင်းပြည် စပါးထွက်စာရင်း၊ မိုးရွာစာရင်းများ သည် နယ်အသီးသီးမှ ကောက်ခံရသော စာရင်းများဖြစ်၍ မှားယွင်းချက် အနည်းငယ်ရှိနိုင်သည်။
သို့ရာတွင် ထိုစာရင်း များသည် များစွာ တန်ဖိုးရှိ၏။
ထိုစာရင်းများဖြင့် အနှစ် ၅ဝ အတွင်း လူဦးရေ တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာခြင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ စပါးထွက် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် တိုးတက် ဆုတ်ယုတ်ခြင်းများ၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ပြည်မြို့ထက် နှစ်စဉ် မိုးနှစ်ဆရွာသွန်းခြင်း စသည်များကို သိနိုင်၏။
သတိပြုရမည့်အချက်မှာ စာရင်းများ စုဆောင်းရာ၌ စံနစ် တကျ ဖြစ်စေအပ်သော အချက်ပင်တည်း။
မှန်ကန်နိုင်သမျှ မှန်ကန်စွာ ဂဏန်းများ၊ စာရင်းများကို ကောက်ယူနိုင်လေလေ၊ ထိုစာရင်းများ၌ တန်ဖိုးရှိလေလေ ဖြစ်သည်။
စာရင်းစု ပညာကို တိုင်းပြည်အသီးသီးတို့က တစ်နေ့တစ်ခြား ပိုမို လေ့လာဂရုပြု ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ လူမှုရေးအဖြာဖြာနှင့် သက်ဆိုင်သော သုတေသီပုဂ္ဂိုလ်တို့ အတွက် များစွာ တန်ဖိုးရှိသော ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) နိဒါန်း စာရင်းအင်းပညာသည် ယခုအခါ ပညာရပ်နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ပညာရေး၊ ဆေးပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာ၊ ကွန်ပျူတာ စသည့်နယ်ပယ်များအပြင် အထူးသဖြင့် လူမှုရေးသုတေသန နှင့် စီးပွားရေးသုတေသန တို့တွင် အလွန် အသုံးဝင်သော ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
လူမှုရေး နှင့် စီးပွားရေးပြဿနာအချို့ကို စာရင်းအင်းပညာဖြင့် လေ့လာ ဖြေရှင်းနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။
ခေတ်မီသော သုတေသနတွေ့ရှိချက်များကို လေ့လာလိုလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ တင်ပြချက်များရေးသားပြုစုရာတွင်လည်းကောင်း၊ သုတေသနလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ စာရင်းအင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားကို အထိုက်အလျောက်နားလည် သဘောပေါက်ထားပြီး ဖြစ်ရန် အရေးကြီးသည်။
စာရင်းအင်းပညာရပ်သည် ပညာရပ်နယ်ပယ်အများစုတွင် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာရာ၌ အသုံးကျသည့် ဘာသာရပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
စာရင်းအင်းပညာသည် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ကြိုတင်ခန့်မှန်းသည့်နေရာတွင် အဓိက အသုံးပြုကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း စာရင်းအင်းပညာ၏ မူရင်း အင်္ဂလိပ်စကားလုံးမှာ statistics ဖြစ်သည်။
(မြန်မာလို စာရင်းအင်းပညာဆိုသော စကားလုံးကို မည်သူစတင်သည်ဟု မသိရှိပါ။
) ထို statistics ဆိုသော စကားလုံးသည် အီတလီစကား `ဖော်ပြသည်` ကိုတိုက်ရိုက်သုံးစွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။
စာရင်းအင်းပညာ၏အစသည် ၁၇ ရာစု အလယ်မှစတင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
လန်ဒန်မြို့မှ သာမန်စာအုပ်ဆိုင်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဂျွန်ဂရန့် သည် ဘုရားကျောင်းများမှ ထုတ်ပြန်သော အပါတ်စဉ်သေစာရင်း များကို စုစည်းကာ ယခု သရုပ်ဖော်စာရင်းအင်းဟု ခေါ်ဆိုသော နည်းဖြင့် စာအုပ်(Natural and Political Observations Made upon the Bills of Mortality.)ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
များမကြာမီတွင်ပင် ဂျွန်ဂရန့်သည် တော်ဝင်အဖွဲ့အစည်း၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ထိုအချိန်မှစတင်၍ စာရင်းအင်းပညာသည် လူဦးရေဆိုင်ရာ အသိပညာ၊ လူမှုရေးသိပ္ပံမှ အတွေးအခေါ်များ ကိုစတင် သက်ဝင်လာခဲ့သည်။
လူတို့၏အပြုအမူများကို လေ့လာရာတွင် အသုံးပြုသည့်အတွက် စာရင်းအင်းပညာကို သဘာဝတ္ထသိပ္ပံ ၏တိကျမှုတိုင်းတာရာတွင် အသုံးမပြုသင့်ဆိုသော အယူအဆများလည်း ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။
အသစ်အသစ်သော ကွဲပြားသည့်နယ်ပယ်အစုံမှ စာရင်းအင်းပညာကို သုံးစွဲလာကြသော်လည်း စာရင်းအင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာဘာသာစကားတို့သည် လူအများနှင့် ဝေဝါးဆဲပဲဖြစ်သည်။
၂ဝရာစုအတွင်းတွင် စာရင်းအင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများစွာ ရှိလာသကဲ့သို့ အသုံးပြုသော ပညာရပ်နယ်ပယ်များလည်း များစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
နက္ခတ္တဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ ပထဝီနှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် စသည့် သိမ်မွေ့သော နယ်ပယ်များအထိ အသုံးချလာကြသည်ကို တွေ့ရသည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် စာရင်းအင်းပညာရပ်သည် အချက်အလက်များကို ကောက်ယူခြင်း၊ စုစည်းခြင်း၊ အကျဉ်းချုံ့ခြင်း၊ တင်ပြခြင်းနှင့် စိစစ်ခြင်းပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုသော သိပ္ပံနည်းကျသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပညာရေးသုတေသနပြုလုပ်နည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံပညာရှင်အဖွဲ့၊ ပထမအကြိမ်၊ တက္ကသိုလ်များပုံနှိပ်တိုက်၊ ၂၀၀၁၊ ဇူလိုင်လ၊ ရန်ကုန်။
နှာ ၁၃၈။
အဆင့်များ စာရင်းအင်းပညာရပ်ကို အသုံးပြု၍ သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာရာတွင် အောက်ပါ အချက်များအတိုင်း အဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်ရန်လိုသည်။
(က) အချက်အလက်များစုဆောင်းခြင်း (Collection of data) (ခ) အုပ်စုအလိုက်စုစည်းခြင်း (သို့မဟုတ်) မျိုးတူစုပြုခြင်း (Classification of data) (ဂ) အချက်အလက်များကို ပေါ်လွင်အောင် သရုပ်ဖော်ခြင်း (Description of data) (ဃ) တွေ့ရှိချက်များအပေါ်အခြေပြု၍ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ခြင်းနှင့် ကောက်ချက်ချခြင်း (Interpretation and generalization of the results) တို့ဖြစ်သည်။
စာရင်းအင်းသင်္ချာ နည်းစနစ်များ သရုပ်ဖော် စာရင်းအင်းသင်္ချာ သရုပ်ဖော် စာရင်းအင်းသင်္ချာ သို့မဟုတ် ဖော်ပြစာရင်းအင်းပညာ (Descriptive Statistics)သည် လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် နမူနာကျပန်းကောက်ခြင်း (sampling)မှ ရရှိသော အချက်အလက်များနှင့် ၎င်းတို့အပေါ် တိုင်းတာပုံများ (measures)၏ အခြေခံအင်္ဂါရပ်များကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည်။
ထို့နောက် အဆိုပါ အင်္ဂါရပ်များကို ဆက်စပ်ပုံဇယားများအနေဖြင့် ဖော်ပြ၍ အရေအတွက်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု (quantitative analysis)ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
အချုပ်အားဖြင့် ဤနည်းစနစ်ကို သုံး၍ ရှုပ်ထွေးများပြားသော အချက်အလက်များမှ အကျဉ်းချုပ်ကိုထုတ်ယူကာ နားလည်နိုင်ရန် ကြိုးစားလေ့ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ ဘတ်စကက်ဘော ကစားသမားတစ်ယောက်၏ ဂိုးသွင်းရာခိုင်နှုန်းသည် ၎င်းကစားသမား၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အကျဉ်းချုပ်ပြသော သရုပ်ဖော် စာရင်းအင်းသင်္ချာဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အကယ်၍ သူ၏ ဂိုးသွင်းရာခိုင်နှုန်းသည် ၃၃% ဟုဆိုလျှင်၊ သူ သုံးကြိမ်သွင်းလျှင် တစ်ကြိမ်ဝင်နိုင်သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်ယူနိုင်သည်။
ကောက်ချက်ဆွဲ စာရင်းအင်းသင်္ချာ ကောက်ချက်ဆွဲ စာရင်းအင်းသင်္ချာ သို့မဟုတ် ညွှန်ပြစာရင်းအင်းပညာ (Inferential Statistics) တွင်မူ လက်ရှိကောက်ယူထားသော နမူနာကျပန်းအုပ်စု (sample) အချက်အလက်များ၏ အင်္ဂါရပ်များမှတစ်ဆင့် အချက်အလက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု (data analysis) ကို အသုံးပြု၍ အုပ်စုကြီးတစ်ခုလုံး (population) ၏ ဖြစ်နိုင်ချေ ပျံ့နှံ့မှုပုံစံ (probability distribution)ကို ကောက်ချက်ဆွဲယူရန် ကြိုးစားလေ့ရှိသည်။
Upton, G., Cook, I. (2008) Oxford Dictionary of Statistics, OUP. . ရည်ညွှန်းကိုးကား Category:စာရင်းအင်း ပညာ Category:အသုံးချ သင်္ချာ။
ဇီဝဆေးပညာ () သည် အများအားဖြင့် ဆေးပညာ သုသေန ဟုသိကြပြီး အသုံးချ သုသေန နှင် အခြေ သုသေန တို့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဆေးပညာ နားလည်သဘော ပေါက်မှုတွင် အကူအညီ ပေးလျစ်ရှိသည်။
ဆေးပညာ သုသေန ၏ အတိက ဂိုဏ်းနှစ်ရပ်မှာ အံဒရယ် ကင်းပြီး အစွမ်းထက်သော ကုထုံးပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် ဆန်းသစ်သော clinical trial နှင် ကုထုံးအသစ် ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် ကြိုးစားသော သုသေန ဟုရှိသည်။
အဲ့ဒီနောက် လမ်းခွ ကို ကုထုံး နည်းပညာ အသစ် ပေါ်ပေါက်ရေး တွင် အသိပညာ ရရှိရေး ကိုဦးတည်သော preclinical research ဟု ခေါ်တွင်သည်။
ဒေါက်တာ စိုင်းခမ်းလိတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရှမ်းလူမျိုး ဆရာဝန်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်ကထိက၊ စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် တေးပြုစာဆိုတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာစိုင်းခမ်းလိတ်သည် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ် တေးသီချင်းပေါင်းများစွာကို ဖန်တီးရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ အဆိုတော် စိုင်းထီးဆိုင်၊ ဘိုဖြူ တို့ကို ကျော်ကြားစေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/01/26/181451.html သူရေးသားခဲ့သော ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်တေးသီချင်းများသည် နှစ်ပေါင်း ၅၀တိုင်ခဲ့ပြီလည်းဖြစ်ပေမယ့် ယနေ့ကာလအထိ လူငယ်တွေရဲ့ပါးစပ်ဖျားမှာ သီဆိုလေ့ရှိတဲ့ သီချင်းများအဖြစ်လည်း ဆက်လက်ရှိနေသေးသည်။
https://mizzimaburmese.com/article/71790 ဒေါက်တာစိုင်းခမ်းလိတ်သည် ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် လူရည်ချွန်ကျောင်းသားအဖြစ် ထူးချွန်သူဖြစ်ခဲ့သည်။
သူသည် ဆရာဝန်ဘဝအပြင်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်တွင် ခန္ဓာဗေဒအထူးပြု ကထိကဆရာဘဝ အဖြစ်နှင့်ပါ နိုင်ငံ့တာဝန်ကို ကျရာနေရာကနေ ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာ စိုင်းခမ်းလိတ်သည် ရိုးသားကြိုးစားပြီး အနစ်နာခံသည့် နေရာမှာ စံပြဖြစ်သည်။
သူ၏ ထူးခြားမှုတစ်ခုက အင်မတန်စာဖတ်သော စာပေဝါသနာအိုးဖြစ်သည်။
စာကြီးပေကြီးများကို ဖတ်သည်။
အင်္ဂလိပ်စာပေတွေ ဖတ်သည်။
အဆင့်မြင့် အတွေးအခေါ်သမား တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ ဒေါက်တာစိုင်းခမ်းလိတ်ကို ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ သိန္နီမြို့၊ ဟိုတဲန့်ရပ်ကွက်၌ (၁၉၄၉)ဧပြီလ(၂၇)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။
မိဘများမှာ ရှမ်းစာဆိုတော် ဦးရွှေကြီး၊ ကုန်သည် ဒေါ်စိန်ဥ တို့ ဖြစ်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးရွှေကြီးမှာလည်း ရှမ်းစာဆိုတော်ကြီး (ကလောင်နာမည်- ခမ်းကာ (တုံဟုံး)ဖြစ်သည်။
) တစ်ဦးဖြစ်သည့် အပြင် သိန္နီစော်ဘွားကြီး၏ အမတ်ချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သားသမီး ၄ ယောက်အနက် ဒုတိယ သားကြီး ဖြစ်သည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှု နမ္မတူ ပန်ဟိုက်ရပ်မူလတန်းကျောင်းမှာ ပညာစသင်ကြားပြီး နမ္မတူက Our Lady’s Convent ကျောင်းမှာ ၇ တန်းအထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။
နောက်တော့ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်)က စိန့်အဲလ်ဘတ် (St. Albert’s) အထက်တန်းကျောင်းကနေ ၉ တန်းနဲ့ ၁ဝတန်းအောင်ခဲ့သည်။
(၁၉၆၅) မှာ ရှမ်းဘာသာနဲ့ တောင်ကြားတွင်းမှ တောနှင့်တောင် သီချင်းကို ကော်ပီသံစဉ်နဲ့ စပြီးရေးခဲ့သည်။
(၁၉၅၆) တွင် ပထမဆုံး ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်သီချင်း ရှမ်းသီချင်းဖြစ် သည့် အိပ်မက်ထဲမှ ချစ်ရသူ ကို ရေးသားခဲ့သည်။
(၁၉၆၆) တွင် အထက်တန်းအောင်ပြီး မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ခဲ့သည်။
ဆေးပညာဘွဲ့ရပြီးနောက်မှာ မေမြို့မှာ ၄ နှစ်၊ ရန်ကုန်မှာ ၆ နှစ်၊ မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်မှာ ၅ နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
(၁၉၆၈) မှာ ရှမ်းသီချင်းများစွာ ရေးခဲ့သည်။
(၁၉၇၁) မှာ ဒေါက်တာ နွဲ့နွဲ့တင်နှင့် လက်ထပ်ပြီး ထိုနှစ်တွင် လားရှိုး၌ ဖခင် ကွယ်လွန်သည်။
ဒေါက်တာ နွဲ့နွဲ့တင်နှင့် သားသမီး ၄ ယောက်ထွန်း ကားခဲ့သည်။
(၁၉၇၂)တွင် The Wild Ones တေးဂီတဝိုင်းကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
(၁၉၇၃) မှာ မြန်မာကိုယ်ပိုင်သံစဉ် သီချင်းတွေကို စပြီးရေးခဲ့သည်။
(၁၉၇၆) တွင် ဆေးပညာဆရာဝန်ဘွဲ့ M.B.B.S ကိုရရှိခဲ့ပြီး မန္တလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် အလုပ်သင် ဆရာဝန်၊ ပြင်ဦးလွင်ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် လက်ထောက်ဆရာဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)ရန်ကုန်တွင် မဟာသိပ္ပံ (ခန္ဓာဗေဒ) ဘာသာရပ်ကိုဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့ပြီး (၁၉၈၉)တွင် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ရခဲ့သည်။
(၁၉၉ဝ) တွင် မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ် ခန္ဓာဗေဒဌာနတွင် လက်ထောက်ကထိကတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
(၁၉၉၅) တွင် ဆေးပင်စင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ တက္ကသိုလ်များ ရှမ်းစာပေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ယူပြီး ရှမ်းသီချင်းကဗျာတွေ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သီချင်းတွေကို ရေးသားခဲ့သည်။
စိုင်းခမ်းလိတ်သည် စွယ်စုံရ အနုပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဆရာရေးစပ်သီကုံးခဲ့သမျှ များမှာ မြန်မာသီချင်း အပုဒ် (၆ဝဝ)ခန့် ရှမ်းသီချင်း အပုဒ် (၆ဝဝ)ခန့်၊ အင်္ဂလိပ်သီချင်း (၃၅)ပုဒ်ခန့်၊ ကိုယ်တိုင်ရေးကဗျာ အပုဒ် (၁ဝဝ)ခန့်၊ ဘာသာပြန်ကဗျာ အပုဒ် (၃ဝဝ)ခန့်၊ (၇)လုံးစပ်ကဗျာ၁ပုဒ်၊ ကိုယ်တိုင်ရေး ဝတ္တု(၁)ပုဒ်၊ ဘာသာပြန် ဝတ္ထု(၁)ပုဒ်၊ ဘာသာပြန် အဆိုအမိန့် များ (၂ဝဝ) ပုဒ်၊ ဇာတ်ညွှန်း (၅)ပုဒ်တို့ ဖြစ်သည်။
မိသားစု ယခုအခါ ဆရာသည် ဇနီး ဒေါက်တာနွဲ့နွဲ့တင် (ကလေးအထူးကုဆရာဝန်မကြီး)၊ သမီးကြီး ဒေါ်နန်းခမ်းနွဲ့လိတ် ( မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ )၊ ဒုတိယသမီး ဒေါက်တာနန်းခမ်းဥလိတ် ( သားဖွားမီးယပ်အထူးကု )၊ တတိယသမီး ဒေါ်နန်းခမ်းဟန်လိတ် ( မန်နေဂျာ၊ ထူးအင်းဝဟိုတယ် )၊ သမက် ဦးကိုကိုမောင်နှင့် မြေးနှစ်ဦး၊ သားထွေး ဒေါက်တာစိုင်းခမ်းစိုးလိတ် ( Postgraduate Study - The University of Cambridge ) တို့နှင့်အတူ (၆၉)လမ်း(၄၁-၄၂) လမ်း ကြား၊ မဟာမြိုင်ရပ်ကွက်၊ မန္တလေးရှိ မိုင်ဆုံဂေဟာတွင် ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂီတစာဆိုများ Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ Category:မြန်မာ ဆရာဝန်များ။
စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန ဦးစီးဌာန () သည် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဌာနကို ၁၉၅၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၇)ရက်နေ့မှစတင်၍ စိုက်ပျိုးရေး သုတေသနဗိမ္မာန်အဖြစ် ဌာနခွဲ(၅)ခု-အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ၊စိုက်ပျိုးရေးဌာနခွဲ၊စိုက်ပျိုးရေးဓာတုဗေဒဌာနခွဲ၊ပိုးမွှားဌာနခွဲနှင့် အပင်ရောဂါဌာနခွဲတို့ဖြင့် အရာထမ်း (၁၆)ဦး၊ အမှုထမ်း(၉၉)ဦးတို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဆန်စပါးသုတေသနလုပ်ငန်းများကို သီးနှံဌာနစိတ်မှ ပြည်တွင်း ပြည်ပစပါးမျိုးများ ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများကိုလည်းကောင်း၊ ရုက္ခဗေဒဌာနစိတ်မှ စပါးမျိုးကူးစပ်မွေးမြူခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
ရာကျော်-၁၊ရာကျော်-၂ နှင့် စီ ၄-၆၃ စပါးမျိုးများသည် ထိုကာလ၏ သုတေသနရလဒ်များပင်ဖြစ်ပါသည်။
ရန်ကုန်မြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ကြို့ကုန်းတွင်စတင်တည်ထောင်ထားသဖြင့် စပါးတစ်မျိုး တည်းကိုသာ သုတေသနပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများက စပါးအပြင်ယာသီးနှံများကိုပါသုတေသနပြုလုပ်သင့်ကြောင်းသဘောပေါက်ကြသဖြင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် သီးနှံစုံဖြင့် သင့်လျော်မည့်နေရာကိုရွေးချယ်ရာမှ ပထမတွင် ကျောက်ဆည် ခရိုင်အားရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း အပူပိုင်းဇုံတွင် ကျရောက်နေသဖြင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဆက်စပ်ရာဝန်းကျင် ဖြစ်သော မန္တ​လေးတိုင်း၊ ပျဉ်းမနားမြို့နယ်၊ ရေဆင်းနယ်မြေအား ရွေးချယ်လိုက်ပါသည်။
ပထမဦးစွာ ၁၉၇၁ခုနှစ်တွင် ကြို့ကုန်းမှ ရေဆင်းသို့စတင်​ပြောင်းရွေ့ပြီး၊ စတင်ပြောင်းရွေ့သော ၂-၃ နှစ်အတွင်း တစ်ဧကလျှင် စပါး ၂၆-၃၀ တင်းမျှသာထွက်ရှိသည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဆန်စပါးဌာနစိတ်ပြောင်းရွေ့လာပြီး စပါးစမ်းသပ်ကွက်များစတင်စိုက် ပျိုးစမ်းသပ်ခဲ့ပါသည်။
ဆန်စပါးသုတေသနလုပ်ငန်းများမှာ မျိုးကူးစပ်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များ စမ်း သပ်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းစပါးမျိုးများစုဆောင်းခြင်းနှင့်အခြေခံမျိုးအဆင့်(၁)ပွားများခြင်းလုပ်ငန်းများပါဝင် သည်။
ကြို့ကုန်းတွင်မျိုးကူးစပ်၍ရရှိခဲ့သောသားဆက်လိုင်းများကိုဆက်လက်ရွေးချယ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာရွှေဝါထွန်းနှင့် စိန်တလေးစပါးမျိုးများ ရရှိခဲ့ပြီး စတင်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင်FAO, UNDP အကူအညီဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဌာန တိုးချဲ့ရေးလေးနှစ်စီမံကိန်း(Strengthening of ARI)ဖြင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများတိုးချဲ့ရေးများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုစီမံကိန်းတွင် စပါး၊ ဝါ၊ ဂုန်လျှော်၊ ပဲမျိုးစုံမျိုးကောင်းမျိုးသန့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများနှင့်မြေယာပြုပြင်ရေး၊ ဝန်ထမ်းအင်အားတိုးချဲ့ခြင်းများ၊ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအားပြည်ပမှငှားရမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းများ၊လယ်ယာသုံးစက်ကိရိယာနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းပစ္စည်းဝယ်ယူဖြည့်တွင်းရေး၊ ပြည်ပသို့ ပညာသင်များစေလွှတ်ခြင်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အသစ်ဖွင့်လှစ်သောဌာနစိတ်များမှာ ပြောင်းဖူး နှင့်အခြားသီးနှံ ကြံဌာနစိတ် ပဲမျိုးစုံ ဂုန်လျှော်နှင့်ဝါ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးဝလံဌာနစိတ် တို့ဖြစ်သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ စီမံကိန်းကာလအား ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ်သီးနှံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်း (Crop Development Project) အဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒဌာနစိတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၇-၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ကိမိလနှင့်ရုက္ခဗေဒတို့အားလည်းကောင်းပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ အီရီ-မြန်မာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စီမံကိန်း (IRRI-Burma Cooperative Project) ဖြင့် စပါးမျိုးကောင်းမျိုးသန့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယအကြိမ်စီမံကိန်းအား မြန်မာ-အီရီ သီးနှံပုံစံ စိုက် ပျိုးစနစ်သုတေသနစီမံကိန်းအမည်ဖြင့် ဆန်စပါးသုတေသနလုပ်ငန်းအပြင် စပါးအခြေခံသောသီးနှံပုံစံသုတေသနနှင့် အသေးစားလယ်ယာသုံးကိရိယာထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများပါဝင်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်အထိ သီးနှံတိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးသုတေသနစီမံကိန်း(Crop-Livestock Farming System)ကိုတတိယ အဆင့်အနေဖြင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝန်ထမ်းဖွဲ့စည်းပုံတိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးရေးအင်ဂျင်နီယာဌာန စိတ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးဘောဂဗေဒဌာနစိတ်၊အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့်အောက်မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင်ရှိသော သုတေသနခြံများကိုအုပ်ချုပ်ရန် ဒေသသုတေသနရုံးတို့ကိုလည်းကောင်း စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၇)ရက်နေ့တွင် စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီးဌာနအဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
ယခုအခါ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီးဌာန၌ သီးနှံဌာနခွဲ (၆)ခုဖြင့် ၎င်းဌာနခွဲ (၆)ခုအောက်တွင် သီးနှံဌာနနှင့်အထောက်အကူပြုဌာန(၁၇)ဌာနနှင့် စီမံခန့်ခွဲ ရေးဌာန၊ ငွေစာရင်းဌာန များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။
ယခုအခါ အပင်မျိုးသစ်များ အကာအကွယ်ပေးရေးလုပ်ငန်းစု၊ ​တောင် သူလယ်သမားရုပ်သံလွင့်လုပ်ငန်းစု၊ စိုက်ပျိုးရေးအဏုဇီဝဗေဒသုတေသနဌာနစု၊စပါးဇီဝဥယျာဉ် လုပ် ငန်းစု၊ ရိတ်သိမ်းချိန်လွန်နည်းပညာသုတေသနလုပ်ငန်းစုစသည့်လုပ်ငန်းစု၊ ဌာနစုအသစ်များဖွဲ့စည်းခဲ့ ပြီး ယခုအခါ သီးနှံဌာနနှင့်အထောက်အကူပြုဌာန (၂၁)ဌာနဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီးဌာန သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၏ "စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်မြင့်မားရေး" ဦးတည်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင် ရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးသော အဓိက သီးနှံများအတွက် မျိုးနှင့်နည်းပညာများကို ဖော်ထုတ်ရန် စိုက်ပျိုးရေး သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စိုက်ပျိုးရေး သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် မျှော်မှန်းချက်၊ တာဝန်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်များ သတ်မှတ်၍ ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည်။
ရည်ရွယ်ချက် စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီးဌာန၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဒေသအလိုက်သင့်တော်သည့် အထွက်ကောင်းမျိုးများနှင့် စပ်မျိုး(Hybrid Variety) များ ဖော်ထုတ်ရန်။
သီးနှံအလိုက်၊ ဒေသအလိုက်၊ အကျိုးအမြတ် အများဆုံးရရှိ၍ သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ထိန်းသိမ်းနိုင်မည့် စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များ၊ သီးနှံဗီဇမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းအသုံးချရန်နှင့် သီးနှံပုံစံများ ဖော်ထုတ်ရန်။
အဆင့်မြင့်သိပ္ပံ နည်းပညာများနှင့် အပင်ဇီဝနည်းပညာ သုတေသန လုပ်ငန်း (Biotechnology Research)များ ဖွံ့ဖြိုးရန်။
ဖော်ထုတ်ရရှိသော မျိုးနှင့် နည်းပညာများကို စိုက်ပျိုးသူများ လက်ဝယ်သို့ရောက်ရှိရေး ဆောင်ရွက်ရန်။
လူသားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်။
ဖွဲ့စည်းပုံ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီးဌာန၏ လက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများနှင့် ဌာနစုများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စပါးနှင့်နှံစားသီးနှံဌာနခွဲ စပါးသီးနှံဌာနစု နှံစားသီးနှံဌာနစု ဆီထွက်သီးနှံနှင့်ပဲမျိုးစုံဌာနခွဲ ဆီထွက်သီးနှံဌာနစု ပဲမျိုးစုံဌာနစု စက်မှုကုန်ကြမ်းနှင့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်သစ်သီးဝလံဌာနခွဲ စက်မှုကုန်ကြမ်းသီးနှံဌာနစု ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့်သစ်သီးဝလံဌာနစု မြေဆီလွှာ၊ ရေအသုံးချရေးနှင့်စိုက်ပျိုးရေးအင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲ မြေဆီလွှာဌာနစု ရေအသုံးချရေးသုတေသနဌာနစု စိုက်ပျိုးရေးအင်ဂျင်နီယာဌာနစု သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးနှင့်လယ်ယာစီးပွားသုတေသနဌာနခွဲ သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးစနစ်ဌာနစု လယ်ယာစီးပွားဌာနစု စာရင်းအင်းဌာနစု ဇီဝနည်းပညာ၊ မျိုးစေ့ဘဏ်နှင့်သီးနှံကာကွယ်ရေးသုတေသနဌာနခွဲ ဇီဝနည်းပညာဌာနစု မျိုးစေ့ဘဏ်ဌာနစု ပိုးမွှားဌာနစု အပင်ရောဂါဌာနစု စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့်ငွေစာရင်းဌာနခွဲ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနစု ငွေစာရင်းဌာနစု ပြည်ပဆက်သွယ်ရေးနှင့်စီမံကိန်းလုပ်ငန်းဌာနစု ဒေသသုတေသနဌာနစု ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် စဉ်အမည်ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်နေ့စွဲရင်းမြစ်၁။
ဒေါက်တာ အောင်မိုးမျိုးတင့်ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ။
​ရွှေပြည်အေးသည် မြန်မာ့ဂီတ​လောက၊ရုပ်ရှင်​လောကတွင် ထင်ရှား​ကျော်ကြား​သော အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ရ ​တေး​​ရေးဆရာ၊ ဂီတပညာရှင်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆရာရွှေပြည်အေးသည် ဓာတ်ပြား​​တေး၊ရုပ်ရှင်​တေးများစွာတို့ကို ​ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ဂီတခရီးလမ်း အလင်္ကာကျော်စွာရွှေပြည်အေးကို အဖအပျော်တမ်း စန္ဒရားဆရာကြီးဦးနုနှင့် အမိ​ဒေါ်လှိုင်တို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ​​​မွေးဖွားသည်။
သားသမီး၅​ယောက်အနက် ​လေး​ယောက်​​မြောက်ဖြစ်သည်။
ငယ်မည်မှာ ​မောင်တင်​မောင်​အေးဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်အ​ရှေ့ပိုင်း၊ ၄၃လမ်းဇာတိဖြစ်သည်။
ငါးနှစ်သားအရွယ်မှစ၍ စည်းဝါးအတက်ကို ဦး​လေး​တော်သူ ​စောင်းဆရာကြီးဦးညိမ်း ထံမှ သင်ယူတတ်​​​မြောက်ခဲ့သည်။
အ​ခြေခံဆို​ရေးတီးပညာနှင့်​ခေတ်သုံး​ခေတ်​တေးဂီတသမိုင်း - စန္ဒရားလှမိုး ၈နှစ်သားအရွယ်မှာပင် သီချင်းကြီးများ၊ ရှေးသံဆန်းများကို စည်းဝါး ကိုယ်တိုင်တီး၍ သီဆိုနိုင်နေပေပြီ။
တယောကိုလည်း ၁ဝ နှစ် ကျော် အရွယ်ကပင် ကောင်းစွာ ထိုးနိုင်နေပြီဟု ဆိုသည်။
တယောဆရာငြိမ်း၊ ဦးဘသွင်၊ ကိုဘရီတို့၏ တယောလက်သံများ အလယ်တွင် ကြီးပြင်းလာရသူ ဖြစ်သည့် အတိုင်း တယောလက်သံမှာ အရွယ်နှင့် မလိုက်အောင် ထက်မြက်လှသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
တယောကိုဘရီ၏ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြမှုနှင့် ရုပ်ရှင်တီးဝိုင်းများတွင် တယောဆရာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ စန္ဒရားဦးဘလတ်၊ စန္ဒရားဦးသာဒင် တို့၏ သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် စန္ဒရားကို ကျင်လည်စွာ တီးနိုင်လာကာ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ စန္ဒရားမောင်အေး အမည် ရလာခဲ့သည်။
ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားတိုက်တွင် ၁၉၃၂ ခုနှစ်မှအစပြု၍ ဓာတ်ပြားများ သွင်းသောအခါ ရွှေပြည်အေး အမည်ကို ဘင်ဂျို ကိုနှစ်၊ မကြည်အောင်တို့က ကင်ပွန်းတပ်ပေးလိုက်ကြသည်။
စန္ဒရားရွှေပြည်အေး ခေတ်သို့ရောက်သောအခါ စန္ဒရား တီးပုံ တီးနည်းသာလျှင် ခေတ်မီ ဆန်းသစ်လာသည် မဟုတ်၊ ကားကွက် အဖြတ် အတောက်များမှာလည်း ပိုမို တီထွင် ဆန်းသစ်လာတော့သည်။
သွက်လက် မြန်ဆန်မှုလည်း ရှိလာလေသည်။
ရုပ်ရှင် တခန်း မှိန်ပျောက်သွားလျှင် တီးလုံးကလည်း မှိန်ပျောက်သွားရသည်။
နောက် တခန်းဆက်သည်နှင့် နောက် တီးလုံး တခု ချက်ချင်း ကောက်တီးလိုက်သည်။
ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်နှင့် ဘောင်ဝင် အံကျ တီးလုံးများ သီချင်းများကို ရှာဖွေ တီးရာ၌ ရွှေပြည်အေးကို ထိုခေတ်က မှီသောသူ မရှိဟု ဆိုပေသည်။
ရွှေပြည်အေးသည် အားလပ်ချိန်မပေးမီ တီးလုံးကို ဦးဆောင် တီးရာတွင်လည်း အခြားဂီတပညာရှင်များ ကဲ့သို့ တီးလုံးအချ ခပ်ဖြည်းဖြည်းဆွဲ၍ မတီးဘဲ၊ အသွက်အမြူး တီးလုံး တီး၍ အားလပ်ချိန်တွင် အချိန် အံကိုက်ဖြစ်အောင် တိခနဲရအောင် ဖြတ်သည့် တီးလုံးမျိုး၊ အထိတ်တလန့် ဖြစ်အောင် တီးတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
နောက်လိုက် အတီးဆရာများ ရင်တမမ တီးရသည်ဟု ဆိုသည်။
အားလပ်ချိန်ပေး၍ သီချင်းတီးလုံးက မဆုံးဘဲ တပိုင်း တစ တင်နေလျှင် ပရိသတ် အော်ဟစ် ဝိုင်းလှောင်သောခေတ် ရောက်နေသော်လည်း၊ ကြောက်လန့်စရာ ရွှေပြည်အေး တီးနည်းမျိုးကို အော်ဟစ် လှောင်ပြောင် ခံရမှုမျိုး တခါမျှ မကြုံခဲ့ဘူးဟု ဆိုသည်။
ရွှေပြည်အေးသည် သူ့ကိုယ်သူ ယုံကြည်စိတ်ချပြီး သည်းထိတ် ရင်ဖို ဖြစ်အောင် ပညာစွမ်းပြ၍ တီးခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
သီချင်းရေးကောင်းသူဖြစ်၍ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများက သူ့အား သီချင်းရေးရန် တာဝန်ပေးသောအခါများတွင်လည်း ဇာတ်လမ်းနှင့် အံဝင်အောင် ရေးနိုင်စွမ်းရှိသူလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူး ထုတ်လုပ် ပေါ်ထွက်လာသော 'ငွေပေး လို့မရ' ဇာတ်ကားမှ စတင်၍ မြန်မာ အသံထွက်ကားများ ပေါ်ထွက်လာသော်လည်း၊ အသံတိတ်ကားများ အရှိန်လျော့ မသွားဘဲ ဆက်လက် ရှင်သန် ရိုက်ကူးဆဲဟု ဆိုသည်။
ရွှေပြည်အေးသည် အသံတိတ်၊ အသံထွက်ကားများတွင် ရုပ်ရှင် နောက်ခံတေးများ ရေးစပ်သူ ဂီတပညာ ရှင်အဖြစ် နှစ်ကြာရှည်စွာ ရပ်တည်ခဲ့ရာ၊ လွတ်လပ်ရေးခေတ်မှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်စွန်း ကာလများအထိ ရုပ်ရှင်ဂီတခေတ်သည် ရွှေပြည်အေးခေတ်ဟု ခေါ်လျှင် မှားမည် မဟုတ်ကြောင်း ဆရာ အကယ်ဒမီစန္ဒရားလှထွတ်မှ သူ၏ မြန်မာဂီတ ရေစီးကြောင်းစာအုပ်တွင် ရေးသား မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်ကို ဖတ်ရှုရသည်။
ထိုခေတ်ကာလအတွင်း ကျော်ကြားသော ရုပ်ရှင်တေးများ၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် ဆရာရွှေပြည်အေး၏ လက်ရာများ ဖြစ်ကြောင်းလည်း စန္ဒရားလှထွတ်က အဆိုပါ စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါသေးသည်။
အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ခေတ် နောက်ခံတေးဂီတပညာရှင်အဖြစ် ရွှေပြည်အေး ထင်ပေါ် ကျော်ကြားနေစဉ် မှတ်တမ်းတင်ထိုက်သည့် ဖြစ်ရပ်တခုအား တင်ပြလိုသည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရွှေပြည်အေးသည် အဆိုတော် ပြည်ဘရှင်နှင့် အတူ မော်လမြိုင်မြို့ရှိ ထိုခေတ်က အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ကားတကား၏ နောက်ခံဂီတ တီးမှုတ် သီဆိုရန် ရောက်ရှိ၍ သွားလေသည်။
နောက်ခံဂီတ တီးမှုတ်သီဆိုပေးရသည့် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ကား နာမည်မှာ မြန်မာအဆွေ ကုမ္ပဏီမှ ဒါရိုက်တာ ဦးညီပု ရိုက်ကူးသော 'ရွှေနှင်းဆီ' ဇာတ်ကား ဖြစ်လေသည်။
မော်လမြိုင်မြို့သို့ မသွားမီ ရွှေပြည်အေး၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးနုက မော်လမြိုင်ရောက်လျှင် သူ၏ ဂီတမိတ်ဆွေဖြစ်သူ ဦးပြာလောင်၏ အိမ်သို့ ဝင်ဖြစ်အောင် ဝင်ခိုင်းပြီး ရှားပါးသည့် တေးသီချင်းကြီးများ ရအောင် တက်ယူခဲ့ရန် မှာကြားလိုက်လေသည်။
ရွှေပြည်အေး၏ဖခင် ဦးနုမှာ ရန်ကုန်မြို့တွင် အပျော်တမ်း စန္ဒရားဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားပြီး၊ မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးနု၏ မိတ်ဆွေနှင့် တီးဖော်တီးဘက်ဖြစ်သူ ဦးပြာလောင်မှာ စန္ဒရားနှင့် ဘာဂျာဆရာကြီး အဖြစ် ကျော်ကြားသူ ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည်အေး၏ဖခင် မှာကြား စေလွှတ်ချက်အရ မော်လမြိုင်မြို့သို့ ရောက်လျှင် ရောက်ချင်း ရွှေပြည်အေးနှင့် ပြည်ဘရှင်တို့နှစ်ယောက် ဆရာကြီးဦးပြာလောင် အိမ်သို့ ရောက်သွားရာ အိမ်ဝသို့ ရောက်ခိုက်တွင်ပင် အိမ်တွင်းမှ ဦးပြာလောင် ကိုယ်တိုင် ဘာဂျာနှင့် ဆိုတီး တီးနေသော သီချင်းတပုဒ်ကို ကြားမိကြလေသည်။
ရွှေပြည်အေးတို့ နှစ်ဦးလုံး တကြိမ်တခါမျှ မကြားဖူးသော သီချင်းဖြစ်ခြင်းနှင့် သီချင်းစာသားနှင့် တေးသွားများကို စိတ်ဝင်စား နှစ်ခြိုက်လွန်းသဖြင့် အိမ်ထဲ မဝင်သေးဘဲ စောင့်၍ နားထောင်နေမိကြလေသည်။
သီချင်းဆုံးမှ အိမ်ထဲဝင်ပြီး နှုတ်ဆက်ပြောဆိုလျက် စောစောက သီချင်းအကြောင်း မေးမိကြလေသည်။
ဆရာကြီး ဦးပြာလောင်က ထိုသီချင်းမှာ ပန်းဟေဝန် ယိုးဒယား ဖိန်းချားကလေးဟု ခေါ်ကြောင်းနှင့် ပန်းမြိုင်လယ် ခေါ် ယိုးဒယားဖိန်းချားကြီး၏ အခြေခံသီချင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည်။
ရေးသူ အမည်ကိုတော့ မဟာဂီတကျမ်းတွေမှာ ဖော်ပြမထားလို့ မသိရကြောင်းလည်း ဆက်ပြောပြခဲ့သည်။
ဆရာရွှေပြည်အေးက ထို ပန်းဟေဝန်သီချင်းကို ခွင့်ပြုမယ် ဆိုရင် တက်ပေးပါရန် တောင်းပန်ပြောဆိုရာ ဆရာကြီး ဦးပြာလောင်ကလည်း လိုလို လားလား တက်ပေးခဲ့သည်။
သီချင်း၏ တီးကွက်ကို ကိုရွှေပြည်အေးက တက်ယူ၍ ဆိုဟန်ကို ပြည်ဘရှင်က တက်ယူ မှတ်သားခဲ့ကြသည်။
မှတ်ဉာဏ်ကောင်းသော ပါရမီရှင်များဖြစ်ကြ၍ ထိုပန်းဟေဝန်သီချင်းကို ရွှေပြည်အေးရော၊ ပြည်ဘရှင်ပါ ဦးပြာလောင် မူဟန်အတိုင်း ချက်ချင်း တီးမှုတ် သီဆိုနိုင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုသီချင်းတက်သော ည၌ပင် ရွှေနှင်းဆီဇာတ်ကား ပြသရာ၌ ပန်းဟေဝန်သီချင်းကို ရွှေပြည်အေး အတီး၊ ပြည်ဘရှင် အဆိုဖြင့် ထည့်သွင်း ပွဲထုတ်လိုက်ရာ မော်လမြိုင်ရုပ်ရှင် ကြည့်ပရိသတ်မှာ တအံ့တဩ ဖြစ်ကြရသည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုမှ ရွှေပြည်အေး ရန်ကုန် သို့ ပြန်ရောက်ပြီး၊ မအေးမိကို ပန်းဟေ ဝန်သီချင်းတက်ပေးကာ အသံတိတ် ကားများ၌ တွဲဖက်သီဆိုတီးမှုတ်ခဲ့ရာ ဂီတလောက၌ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသွား ခဲ့ပေသည်။
တနေ့တွင် ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၌ သီချင်းတိုက်နေကြခိုက် ရွှေပြည်အေးနှင့် မအေးမိက ပန်းဟေဝန်သီချင်းကို အမှတ်မထင် အလွတ်သဘော သီဆို တီးမှုတ်ကြရာ ကုမ္ပဏီမန်နေဂျာ မစ္စတာကိသ်က သဘောကျ၍ ၁၉၃၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ အတွင်း ဓာတ်ပြားသွင်း ရောင်းချခဲ့ရာ ပန်းဟေဝန်သီချင်း မြန်မာပြည်အနှံ့ ထင်ပေါ် ကျော်ကြားသွားပေတော့သည်။
ပန်းဟေဝန် ဓာတ်ပြားသီချင်း အတီးပိုဒ် တနေရာ၌ မအေးမိက 'ကိုအေး၊ ကိုအေး ရွှေဂုံမြို့ အသည်းကြီး ကြိုးစား လိုက်စမ်းပါ' ဟု စကားပြော ထည့်သွင်း ထားသည်ကိုလည်း ကြားနိုင်ကြပေသည်။
ရွှေပြည်အေးအား ပန်းဟေဝန်သီချင်း အဦးအစ တက်ပေးခဲ့သူ ဆရာကြီး ဦးပြာလောင်က တခါတွင် 'မောင်အေး ငါ့သီချင်းကို ဖျက်တယ်' ဟု ပြောခဲ့ဖူးကြောင်းနှင့် အမှန်မှာ ဆရာရွှေပြည်အေးက တီးလုံး တီးကွက် အဆန်း အသစ်များ တီထွင် ဖန်တီး ထည့်သွင်းချင်သူလည်း ဖြစ်သဖြင့် သူ့ကိုယ်ပိုင် တီးလုံးတီးကွက်သစ်များ ကြားညှပ် ဖန်တီး ထည့်သွင်းခဲ့ပုံရသည်။
ဆရာ စစ်ကိုင်းလှရွှေက တခါ ပြောပြဖူးသည်မှာ ပန်းဟေဝန်သီချင်း၏ နောက်ဆုံးအပိုဒ်ဖြစ်သည့် 'တွန်ကြော် ငြာကြွေး' အပိုဒ်မှာ ဦးပြာလောင် တက်ပေးခဲ့သည့် မူအတိုင်း မဟုတ်ကြောင်း ကြားသိ၍ ဟုတ်၊ မဟုတ် မေးကြည့်ရာ ဆရာရွှေပြည်အေးမှာ ပြုံးပြုံးကြီးသာ နေကြောင်းနှင့် ဝန်ခံခြင်း၊ ငြင်းဆိုခြင်း မပြုကြောင်း သိရှိရသည်။
ဖွင့်မပြောခဲ့သော ကွယ်လွန်ခဲ့သူ ဆရာရွှေပြည်အေးသာ အမှန်တရားကို သိမည်ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင်အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး၊ မအေးမိနှင့် ပန်းဟေဝန် သီချင်းကား မြန်မာပြည်အနှံ့ ဂီတ လောက၌ ကျော်ကြားခဲ့ပြီး ယခုတိုင် ကျော်ကြားဆဲလည်း ဖြစ်ပါတော့သည်။