kalixlouiis/myanmar-wikipedia-corpus huggingface dataset:
စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းသော ဓာတ်ငွေ့ပုလင်းထဲသို့ ထိုဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်ရည်ထည့်လိုက်သောအခါ ဓာတ်ငွေ့တွင် ရှိနေသော ရေငွေ့ကို ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်က စုပ်ယူလိုက်သဖြင့် ခြောက်သွား၏။
ထို့ကြောင့် ဤအက်ဆစ် သည် စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းနေသော ပစ္စည်းများကို ခြောက်အောင် လုပ်ပေးနိုင်သော ဓာတ်ပစ္စည်းတစ်ခု အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးဝင်၏။
မည်မျှ လောက် ရေနှင့်ပေါင်းစပ်လွယ်သနည်းဟူမူ သကြား၊ ကော်မှုန့်၊ စက္ကူ၊ သစ်သားစ၊ ဝါဂွမ်းစသောပစ္စည်းများပေါ်သို့ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်ရည်ကို အစက်ချပေးလိုက်လျှင်ပင် ထိုပစ္စည်းများတွင်ရှိသော ရေကို အက်ဆစ်က ထုတ်ယူလိုက်သောကြောင့် ကာဗွန်အမည်းသာလျှင် ကျန်ရစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။
ထိုအက်ဆစ်ကို ရေနှင့်ရောစပ်သောအခါ အပူဓာတ် ပေါ်လာ၏။
အပူဓာတ် ပေါ်လာကြောင်းကို ဤသို့သိအပ်၏။
ရေရှိသော ခွက်တစ်ခွက်ထဲသို့ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်အပြင်း ရည်ကို တဖြည်းဖြည်း လောင်းထည့်၍ မွှေပေးလိုက်သောအခါ ရေပူလာသည်ကိုတွေ့ရ၏။
အက်ဆစ်အပြင်းရည်ထဲသို့ ရေအစက်အနည်းငယ် ချပေးလိုက်လျှင်လည်း ရေသည်တမုဟုတ်ခြင်း အလွန်ပူလာသဖြင့် တခါတရံ အက်ဆစ်ရည်သည်ပင်လျှင် စင်၍ထွက်လာတတ်၏။
ထို့ကြောင့် အက်ဆစ်အပြင်းရည်ကို အပျော့ရည်ပြုလုပ်လိုသောအခါ အက်ဆစ်ထဲသို့ ရေကိုမလောင်း ထည့်ဘဲ၊ ရေထဲသို့သာ အက်ဆစ်ရေကို တဖြည်းဖြည်းလောင်း ထည့်၍ မွှေပေးရလေသည်။
အသားပေါ်သို့ အက်ဆစ်ကျရောက် လျှင် အသားကိုလောင်တတ်သည်။
ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ် ချက်ယူကြရာ၌ အသုံးပြုသော နည်းနှစ်နည်းမှာ ခဲဖြင့်စီမံထားသော အခန်းတွင် ချက်သော နည်းဟောင်းနှင့် ဓာတ်ကူပစ္စည်းကိုသုံး၍ ချက်ယူသော နည်း သစ်ဖြစ်၏။
ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ် မော်လီကျူးတစ်ခုတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်နှစ်ခု၊ ဆာလဖာ (ကန့်) အက်တမ်တစ်ခု နှင့် အောက်ဆီဂျင် အက်တမ်လေးခုပါဝင်လျက်ရှိ၍၊ ထိုအက်ဆစ်၏ ဓာတုသင်္ကေတမှာ H2SO4 ဖြစ်၏။
ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်ကို ချက်ယူသော ပထမနည်း ဟောင်းတွင် လိုအပ်သောပစ္စည်းများမှာ (၁) ဆာလဖာ ဒိုင်အောက်ဆိုက် SO2 (၂) နိုင်ထရစ် အောက်ဆိုက် NO (၃) လေ (၄) ရေနွေးငွေ့ သို့မဟုတ် ရေတို့ ဖြစ်ကြ၏။
ပထမ၌ လေထဲတွင်ပါသော အောက်ဆီဂျင်သည် နိုက်ထရစ်အောက် ဆိုက်နှင့် ပေါင်းလိုက်သောအခါ နိုင်ထရိုဂျင် ပါအောက်ဆိုက် ရ၏။
ဆာလဖာ ဒိုင်အောက်ဆိုက်နှင့် လေတို့ကို ထိုသို့ရခဲ့သော နိုက်ထရိုဂျင် ပါအောက်ဆိုက် NO2 နှင့် ရေနွေးငွေ့ တွင်ရော၍ ချက်လိုက်သောအခါ ဓာတ်ဖောက်ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျှင် နောက်ဆုံး၌ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ် H2SO2 ရည်ကိုရရှိသည်။
နိုက်ထရိုဂျင် ပါအောက်ဆိုက် NO2 နှင့် ဆာလဖာ ဒိုင်အောက်ဆိုက် SO2 တို့ကိုရော၍ ချက်သော အခါ NO2 မှ အောက်ဆီဂျင်ဓာတ် ကွဲထွက်လာပြီးလျှင် SO2 နှင့်ပေါင်းစပ်သဖြင့် SO2 သည် ဆာလဖာထရိုင် အောက်ဆိုက် SO3 ဖြစ်လာ၍ NO2 သည် နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုက် NO ဖြစ်လာလေသည်။
ဖြစ်လာပုံမှာ- SO2 + NO2 = SO3 + NO ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုက်+နိုက်ထရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုက် = ဆာလဖာထရိုင်အောက်ဆိုက်+နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုက် တဖန် SO3 နှင့် ရေနွေးငွေ့တို့ရောစပ်ကြရာမှ H2SO2 ကို ရရှိပုံမှာSO3 + H2O = H2SO4 နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုက် NO သည် လေထဲမှ အောက်ဆီ ဂျင်ဓာတ်ကို ရသောကြောင့် နိုက်ထရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုက် NO2 အဖြစ်သို့ တဖန်ပြောင်းလဲသွားပြီးလျှင် SO2 နှင့်ပေါင်းစပ်ပြန် ၏။
ဤသို့လျှင် ဓာတ်ပေါင်းစပ်မှုတို့သည် အဆက်မပြတ် ဖြစ် နေလေသည်။
ဖြစ်နေပုံမှာ- 2NO + O2 = 2NO SO2 + NO2 = SO3 + NO SO3 + H2O = H2SO4 2NO + O2 = 2NO3 ဒုတိယနည်းဖြင့် ချက်ယူသော နည်းသစ်တွင် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများမှာ (၁) ဆာလဖာ ဒိုင်အောက်ဆိုက် SO2 (၂) လေ (၃) ပလက်တီနမ်တို့ဖြစ်ကြ၏။
ခြောက်သွေ့၍ မည်သည့် အညစ်အကြေးမှ ရောမနေသော ဆာလဖာ ဒိုင်အောက်ဆိုက် SO2 သန့်သန့်ကို လေနှင့်ပေါင်းစပ်ပြီးနောက် အလွန်ပူအောင် မီးပြင်းတိုက်ထားသော ပလက်တီနမ်အမှုန့်များရှိရာသို့ သွင်းလိုက်သောအခါ SO2 သည် လေထဲမှ အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ကို ရရှိသဖြင့် SO3 ဖြစ်သွားသည်။
ဤနေရာ၌ ပလက်တီနမ် အမှုန့်သည် မည်ကဲ့သို့မျှ ဓာတ်ဖောက်ပြန်ခြင်းမရှိဘဲ၊ ဓာတ်ကူ ပစ္စည်းအနေဖြင့်သာ ပါဝင်သည်။
ထိုရရှိသော SO3 ကိုရေနှင့် ရောစပ်လိုက်သောအခါ H2SO4 ကိုရရှိ၏။
ရရှိပုံမှာ- 2SO2 + O2 + ပလက်တီနမ်မှုန့် = 2SO3 +ပလက်တီနမ်မှုန့် SO3 + H2O = H2SO4 တွင်းထွက်ရေနံစိမ်းသည် အညစ်အကြေးများနှင့် ရောနှော လျက်ရှိရာ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်ဖြင့် စင်ကြယ်အောင် ပြုလုပ် ပေးရ၏။
ဤအက်ဆစ်ကို ဓာတ်မြေဩဇာများ ပြုလုပ်ရာ၌ လည်းများစွာ အသုံးပြုရ၏။
ထိုဓာတ်မြေဩဇာကို ဟူပါဖော့ စဖိတ်ဟုခေါ်၏။
ထို့ပြင် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရာ၌၎င်း၊ သံနှင့် သံမဏိလုပ်ငန်းများ၌လည်း‌ကောင်း၊ ကျောက်မီးသွေးမှဓာတ်ပစ္စည်း များချက်လုပ်သော လုပ်ငန်းများ၌လည်းကောင်း၊ ပေါက်ကွဲစေတတ်သည့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များ ပြုလုပ်ရာ၌လည်ကောင်း၊ ရက်ထည်များပြုပြင် လုပ်ကိုင်ရာ၌လည်ကောင်း၊ ပိုးတုအထည်များ စီမံပြုလုပ်ရာ၌လည်ကောင်း သံမပါ သည့်သတ္တုဗေဒလုပ်ငန်းများ၌လည်ကောင်း၊ အခြားအထွေအထွေလုပ်ငန်း များ၌လည်ကောင်း ဤအက်ဆစ်ကို အသုံးပြုကြရ၏။
ဤမျှမကသေး ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်သည် ဟိုက်ဒရို ကလောရစ်အက်ဆစ် HCI နိုက်ထရစ် အက်ဆစ် HNO3 နှင့် အခြား အက်ဆစ်များခပ်ယူရာ၌လည်ကောင်း အဝတ်လျှော်ဆိုဒါနှင့် ဖော့စဖောရပ်များပြုလုပ်ရာ၌လည်ကောင်း၊ များစွာအသုံးဝင်သေး၏။
ဤမျှအသုံးဝင်သော်လည်း ဤအက်ဆစ်ကို တနေရာမှ တနေရာသို့ အမြောက်အမြား သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် အလွန် ခက်ခဲသည့်အတွက် အများအစားအသုံးပြုကြသော လုပ်ငန်းရှင် ကြီးများသည် များသောအားဖြင့် မိမိတို့ဖာသာ အက်ဆစ်ကို ချက်ယူကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အက်ဆစ်များ။
ဂျွန်ဆင်းဂါးပုံတူ။
ဥရောပတိုက်၌ ထင်ရှားခဲ့သော ပန်းချီကျော်များတွင် အမေရိကန်လူမျိုး ဂျွန်ဆင်းဂါး ဆားဂျင့်လည်းအပါအဝင်ဖြစ် သည်။
ဆားဂျင့်သည် အမေရိကန်လူမျိုး မိဘများမှ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ ဖလော်ရင့်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ဂျွန် ဆားဂျင့်သည် ဥရောပတိုက်တွင်သာ နေထိုင်ခဲ့၏။
ငယ်စဉ်အခါမှစ၍ ဂျာမန်ဘာသာစကားကို ပြောတတ်သည်။
ပန်းချီပညာကို အီတလီနိုင်ငံတွင် လေ့လာသည်။
ဆားဂျင့်သည် ဆီဆေး၊ ပုံတူကားများကို ရေးခြယ်ရာ၌ ကျော်စောခဲ့ရုံသာမက ရေဆေးရေးဆွဲခြင်းတွင်လည်း ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအနှံ့ အပြား လှည့်လည်သွားလာဘူးသူဖြစ်၍ အတွေ့အမြင် ဗဟုသုတစုံ၏။
အမေရိကန်နိုင်ငံသို့လည်း မကြာခဏ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိ၏။
ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏ ပုံတူကားများကို ရေးခြယ်ခဲ့၏။
သူ၏လက်ရာမှာ အလွန်ကောင်းမွန်သောကြောင့် လူကြိုက်များခဲ့သည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်အထိ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် နေထိုင်၏။
သူရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကားများတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ သီယိုဒို ရူးဇဗဲ့၊ ဂျိုးဇက် ဂျက်ဖာဆန် စသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏ ပုံတူကားများမှာ ထင်ရှားသည်။
ဆားဂျင့်သည် ၁၉၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန် ပြည်၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အမေရိကန် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ။
ဆားဗိုနာရော်လာ ဂျီရော်လာမို ဆားဗိုနာရော်လာသည် အီတလီနိုင်ငံ ဖာရား ရ မြို့တွင် ၁၄၅၂ ခုနှစ်၌ ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က သူသည် ယထာဘူတပညာနှင့် ဆေးပညာတို့ကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့ သည်။
ဆေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ အဖိုးသည် ဆားဗိုနာရော်လာ အား သူကဲ့သို့ပင် ဆေးဆရာဖြစ်စေလိုသည်။
သို့ရာတွင် ဆားဗို နာရော်လာ ၏ပဋိသန္ဓေစိတ်မှာ လောကီအာရုံကာမဂုဏ်တို့ကို ရွံရှာသော စိတ်ဖြစ်ရကား၊ သာသနာရေးကိုပို၍ စိတ်ညွတ် သည်။
ဆားဗို နာရော်လာ လူလားမြောက်သောအရွယ်၌ အီတလီနိုင်ငံတွင် ဉာာဏ်သစ်အရေးပုံ ထွန်းကားနေသော အချိန် အခါ ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ၌ လူအပေါင်းတို့သည် ပညာအရပ်ရပ် ပြန်လည်ထွန်းကားခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ပွဲလမ်းသဘင် ပျော်ရွှင်မှုတည်းဟူသော ကာမဂုဏ် ငါးပါးတို့၌သာ အာရုံစွဲ လမ်းနေကြသည်ဖြစ်သောကြောင့် ဆားဗိုနာရော်လာသည် လောကီကို စက်ဆုပ်ငြီးငွေ့ပြီးလျှင်၊ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် တွင် ဗလုံးညားမြို့ စိန်ဒိုမီနီကို ဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ရောမ ကက်သလစ် သာသနာ့ဘောင်သို့ဝင်ခဲ့လေသည်။
ဤသို့ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည့်အတွင်း၊ ဆားဗိုနာရော်လာ သည် ခရစ်ယန်ဝါဒကို ကောင်းစွာလေ့လာ၍ ထင်ရှားသော ဓမ္မကထိကပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာလေ သော်၊ လောကီစည်းစိမ်တို့ဖြင့် ယစ်မူး၍နေသော ဖလော်ရင့်မြို့တော်သို့ ဝတ်တရားအရ ရောက်ရှိလာခဲ့လေသည်။
ဤသည်တွင် သူ၏ တရားဟောစင် မြင့်မှနေ၍ ခရစ်တော်ညွှန်ပြသည့် လောကတ္ထစရိယာ လမ်းစဉ် ပေါ်တွင် တည်ဆောက်အပ်သော နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်တို့ကို ဟောကြားလေသည်။
ထိုအတွေး အခေါ်တို့၏ မူရင်းသုံးချက်မှာ နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတိုင်း အတူတကွ ညီညွတ်ချစ်ခင်စွာ ဆက်ဆံ ပေါင်းသင်း နေထိုင်ကြခြင်း၊ ပြည်သူအများ၌ တတ်နိုင်သမျှ သော အချုပ်အချာအာဏာရှိစေခြင်းနှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာပိုင်ဆိုင်သူ တို့အား ညီညီမျှမျှ အခွန်အကောက်ကို ကောက်စေခြင်းဟူသည် တို့ဖြစ်လေသည်။
သူ၏ ဟောပြောချက်များကို မြို့သူမြို့သား များ နားဝင်သဖြင့် ဖလော်ရင့်အာဏာရှင်ပီယာရို မဲဒီချီအား မြို့မှနှင့်ထုတ်၍၊ မြို့မိမြို့ဖများက အစိုးရဖွဲ့လိုက်၏။
ဆားဗို နာရော်လာသည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် အကြံပေးအနေမျှဖြင့်ပင်လျှင် မပါဝင်ပါဘဲလျက်၊ သူ၏ တရားဟောစင်မြင့်ပေါ်မှနေ၍ နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်တို့ကို လူထုအား ညွှန်ကြားပြသ၍ ခေါင်းဆောင်ခြင်းကို ပြုလေရာ၊ ဖလော်ရင့်မြို့တော်၏ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေပြုရာ၌ပင်လျှင် သူ၏အတွေးအခေါ်တို့ ကို လက်ခံလာကြရသည်။
ဖလော်ရင့်မြို့တော်ကို တစ်ဦးတည်း သဘောဖြင့် စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့သော လောရင်ဇို မဲဒီချီလက်ထက်၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ကာမဂုဏ်လိုက်စားမှုတို့သည် ပပျောက်၍ သာသနာရေး ကိုင်းရှိုင်းမှုသည် ပေါ်ထွန်းလာလေသည်။
ကလေးသူငယ်ကအစ သာသနာရေးဖြင့် စာရိတ္တပြုပြင်ပြောင်း လဲမှုတို့ကို လုပ်ဆောင်လာကြသည်။
သို့သော် ထိုအတွင်း ဖလော်ရင့်၏ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးမှာ ရှုပ်ထွေးလာခဲ့သည်။
လော်ရင်ဇို၏သား၊ မြို့နှင်ခံရသူ ပီယာရို မဲဒီချီကို ပုပ်ရဟန်း မင်း ဆဋ္ဌမအယ်လက်ဇန္ဒားသည် အားပေးအားမြေ|ာက်ပြုကာ၊ ဆားဗိုနာ ရော်လာအား တရားမဟောရန် တားမြစ်၏။
မနာခံ သောအခါ သူ့အား ရောမသာသနာမှ ကြဉ်လိုက်သည်။
ထို့ နောက်၌ကား ဆားဗိုနာရော်လာ၏ ဩဇာအာဏာတို့မှာ သက် ဆင်းလျှောကျလာလေရာ၊ ၁၄၉၈ ခုနှစ်၌သူသည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ တစ်ဦးအနေဖြင့် မီးတင်ရှို့ကာ ကွပ်မျက်ခြင်းကို ခံရလေသည်။
( ဉာာဏ်သစ်အရေးတော်ပုံ။
)မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ‎။
ဆားလင်းကြီးမြို့ အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်အပိုင် မြို့နယ်တနယ်ဖြစ်သည်။
ဆားလင်းကြီးမြို့သည် မုံရွာမြို့၏ တောင်ဘက်၊ ချင်းတွင်းမြစ် ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်အကျယ် အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၂၉၆ မိုင်မျှ ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်း ဝါဂွမ်း၊ နှမ်း၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ ကုလားပဲ စသည်တို့ကို များစွာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဆားလင်းကြီးနယ်၌ ဆားတောင်မှ တူး၍ရသော ဆားများထွက်သည်။
အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်တွင် လူနေထူထပ်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍၊ မြိုင်မြို့နှင့် ရေစကြိုမြို့များ သို့ မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဆားလင်းကြီးမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းကောင် စားရင်းအရ ၅၅၅၃ ယောက်ခန့်ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ။
ဂျာမန်လူမျိုး ကဗျာနှင့် ဂီတဆရာ ဗားဂနားသည် တေးသံစုံဇာတ်ထုပ် လေးထုပ်ကိုရေး၍၊ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် လေးညဆက်ကာ ကပြစေခဲ့သည်။
ယင်းတေးသံစုံဇာတ်ထုပ် များအနက် ဇာတ်ထုပ်နှစ်ထုပ်တွင် ဆိဖရိသည် အဓိက ဇာတ်ဆောင်သူတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။
ဆိဖရိ၏ ဇာတ်လမ်းအတိုချုပ်မှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
ဆိဖရိသည် သူ၏ ဖခင်ထံမှ ကျိုးပဲ့လျက်ရှိသော သန်လျက်တစ်ခုကို ရရှိလေသည်။
ထိုအခါ ထိုသန်လျက်ကို သန်လျက်အသစ်တစ်ခုဖြစ်အောင် ပြန်လည်သွန်းလုပ်ပြီးလျှင်၊ ဆိဖရိသည် နဂါးရန်ကိုနှိမ်၍၊ လက်စွပ်နှင့် ဝတ်ရုံကို အရသိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ကာယသိဒ္ဓိပြီးသော သူရဲကောင်းယောက်ျားဖြစ်လာလေသည်။
ထိုမှစ၍ ဆိဖရိသည် စစ်ပွဲအသီးအသီးတို့ကို အောင်နိုင်ကာ၊ ဂွန်တာဘုရင်၏ နှစ်မတော်ကရင်ဟီးနှင့် ထိမ်းများလက်ထပ်လေသည်။
ဆိဖရိသ် ဂွန်တာဘုရင်နှင့် မိန်းမသူရဲကောင်း ဗရွန်ဟီးတို့ သင့်မြတ်ထိမ်းများသည့် အရေး၌လည်း ကူညီခဲ့၏။
သို့သော် ကရင်ဟီးနှင့် ဗရွန်ဟီးတို့ မိန်းမချင်းမတည့်ရာမှစပြု၍၊ ဆိဖရိကို အကောက်ကြံသော ဟာဂင်သည် ဆိဖရိကို လုပ်ကြံရန်အတွက် အကွက်ရလာလေသည်။
ဆိဖရိသည် ကာယသိဒ္ဓိပြီးသည် မှန်သော်လည်း၊ ကျောပြင်ရှိနေရာတစ်ကွက်ကား၊ ကာယသိဒ္ဓိမပြီးချေ။
ထို့ကြောင့် တစ်နေ့သောအခါ ဆိဖရိကို ဟာဂင်သည် နောက်ကျောမှနေ၍ ဓားဖြင့်ထိုးကာ အဆုံးစီရင်လိုက်လေသည်။
ထိုပုံပြင်မှာ ဂျာမန်စာပေတွင် ထင်ရှားသော ၁၂ ရာစုနှစ် ကုန်ခါနီးခေတ်၏ အဲပစ်ကဗျာ များမှ မှီးယူထားသော ပုံပြင်ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဂျာမန်စာပေ Category:အော်ပရာဇာတ်ပွဲ။
thumb|Sequoia sempervirens ဆီကွိုင်ယားပင်ကြီးများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် တွင် ပေါက်လေ့ရှိသည့် ဆယ့်နှစ် ရာသီ စိမ်းလန်းသော အပင်ကြီးများဖြစ်၍၊ ထင်းရှူးပင်မျိုးတွင် ပါဝင်၏။
ဆီကွိုင်းယားပင်နှစ်မျိုး နှစ်စားရှိရာ တစ်မျိုးမှာ အလွန်ကြီးမားသည့်အပင်မျိုးဖြစ်၍၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ရှိ ဆီယယ်ရာ နီဗားဒါး အနောက်ဘက် တောင်ခြေတွင် တွေ့ရှိနိုင် သည်။
ဤအပင်ကြီးမျိုးသည် ပေပေါင်း ၂ဝဝ မှ ၃၅ဝ ထိ မြင့်၍၊ အချင်းပေ ၂ဝ မျှရှိပြီးလျှင် နှစ်ပေါင်း ၁၁ဝဝ မှ ၁၅ဝဝ ထိအသက်ရှည်ကြသည်။
အခြားတစ်မျိုးမှာ သစ်နီပင် မျိုးဖြစ်၍၊ သစ်နီပင်က သစ်သားကို ပရိဘောဂများပြုလုပ်ရာ၌ များစွာ အသုံးပြုကြသည်။
သစ်နီပင်ကြီးမျိုးကို ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် တောင်တန်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ထိုသစ်ပင်ကြီးမျိုးသည် တောနက်များ၌လည်း ပေါက် တတ်ကြသည်။
သီးခြားသစ်ပင်အုပ်များ၌လည်း ပေါက်တတ်ကြ သည်။
ပေါက်သည့်အပင် အရေအတွက်မှာ နည်းပါး၏။
ဤ အပင်ကြီးမျိုးကို ခရစ် ၁၈၅၂ ခုနှစ်ခန့်က စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကြ သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ၌ကား ၁၈၅၃ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဆီကွိုင်ယား ပင်ကို စတင်စိုက်ခဲ့ကြသည်။
ဆီကွိုင်ယားပင်မျာသည် ကြီးမား တင့်တယ်သောကြောင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ထိုအပင်ကြီးမျိုးကို အများအပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းရှိ ခြံများ နှင့်ဥယျာဉ်များတွင် ဆီကွိုင်ယားပင်များကို တွေ့နိုင်လေသည်။
ပင်ရင်းဒေသများတွင် ဆီကွိုင်ယားပင်သည် တောက် ပြောင်သော သစ်ကြံပိုးရောင်ရှိ၍၊ ဖြောင့်စင်းသည့် ပင်စည်များ လည်း ရှိတတ်ကြသည်။
ပေပေါင်း ၁၈ဝ မျှတိုင်အောင် အကိုင်းအခက်များ မရှိဘဲ၊ စင်းလုံးချော ပင်စည်ကြီးများရှိသဖြင့် ရှုချင်စဖွယ်တင့်တယ်လှပ၏။
အဖျားဖက်တွင် ရှူး၍လုံးဝန်း လျက်၊ ရှည်၍ချွန်သော အမြဲစိမ်းအရွက်များရှိ၏။
အပင်အိုကြီး တို့၏ ထိပ်ဖျားများသည် ဆီးနှင်း၏ အလေးဒဏ်နှင့် လေပြင်း တိုက်ခတ်သည့်ဒဏ်ကြောင့် ကျိုးပဲ့လျက်ရှိတတ်သည်၊ အကြီးဆုံးအပင်ကြီးများကို လှဲ၍သက်ရစ်များကို ကြည့်ရ ခြင်းအား ဖြင့် ထိုအပင်များ၏ အသက်သည် နှစ်ပေါင်း ၁၁ဝဝ မှ ၁၅ဝဝ အတွင်းတွင် ရှိကြောင်းသိရလေသည်။
ထင်ရှားသည့် ဆီကွိုင်ယားပင်ကြီးတစ်ပင်၏ အချင်းမှာ ၉၃ ပေမျှရှိသည်။
ကြီးမားသော အခြားအပင်ကြီး တစ်ပင်၏ အောက်ခြေတွင် လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုကို ဖောက်လုပ်ထားရာ၊ ထိုလိုဏ်ခေါင်းတွင်းမှ မြင်းစီး သမားတစ်စုပင် ဖြတ်သွား နိုင်သည်။
ထိုသစ်ပင်ကြီးမျိုး၏ အသားမှာ အနီရောင်ရှိ၍ ပေါ့ပြီးလျှင် အလွန်ခိုင်မာသည်။
ယခုအခါဆိုင်ရာ အစိုးရများ က ထိုအပင်မျိုးကို မလှဲရန် အမိန့်ထုတ်ထားလေသည်။
သစ်နီပင်မျိုးများသည် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် နှင်းပိတ် အောင်ကျသောသစ်တောများ၌ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိကြသည်။
အရွက်များသည် ထင်းရှူးပင်အရွက်နှင့်တူ၍၊ ဘေးဘက်သို့ပြန့် ကားနေတတ်သည်။
တစ်လက်မခန့်ရှိ ကတော့ပုံအသီးများကို အခိုင်လိုက် သစ်ပင်၏ အဖျားတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ထိုသစ်နီမျိုးမှာ အမြင့်ပေ ၁၁ဝ ကျော်မျှ ရှိတတ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ။
ဆီနှင့် အဆီခဲ စက်ယန္တရားများသည် ဓာတ်ဆီ ရေနံဆီတို့ရှိမှ ပူနွေးလာ ၍ လှုပ်ရှားနိုင်ကြသည်။
ထိုနည်းအတူ လူကိုယ်ခန္ဓာစက်ကြီး သည်လည်း ဆီနှင့်အဆီခဲတို့ရှိမှ ပူနွေးလာ၍ လှုပ်ရှားနိုင်ကြ သည်။
ဆီနှင့် အဆီခဲတို့မှာ ကာဗိုဟိုက် ဒရိတ်ဓာတ်ထက်ပိုမို၍ ခန္ဓာကိုယ်အာ အပူဓာတ်ပေးစွမ်းနိုင်သည်။
ယင်းတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာ သွားလာလှုပ်ရှားမှုအတွက် အင် အားကို ရရှိစေရန်သာ အသုံးဝင်သည်မဟုတ်ချေ။
စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၌လည်း များစွာအသုံးဝင်လေသည်။
ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အသီးအနှံများမှ ထုတ်ယူရရှိသော ဆီနှင့် ကျွဲနွား၊ ဝက်၊ ဆိတ်စသည့် တိရစ္ဆာန်များမှ ရရှိသော အဆီခဲများမှာ ဓာတုဗေဒနည်းအရ ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ကြည့်ရှုလျှင်၊ ယင်းတို့၌ပါဝင်သော ဓာတ်သတ္တိများမှာ အတူတူလိုပင်ဖြစ်သည် ကိုတွေ့ရသည်။
သို့ရာတွင် အဆီခဲမှာ ဖာရင်ဟိုက် ၆၇ ဒီဂရီ၌ ခဲသွားတတ်၍၊ ဆီမှာမူကား ထိုဒီဂရီချိန်၌ အရည်အဖြစ်တည်ရှိ နေသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။
အသီးအရွက်တို့မှ ရရှိသော အဆီများမှာ နှမ်းဆီ၊ မြေပဲ ဆီ၊ အုန်းဆီ၊ သံလွင်ဆီ၊ ဝါစေ့ဆီ၊ ကြက်ဆူဆီ၊ ဘိန်းစေ့ဆီ စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုဆီများမှာ အထူးစီမံပြုလုပ်ထားသော စက်တွင် အသီးအစေ့တို့ကိုကြိတ်၍ ဆီကို ည|စ်ထုတ်ယူရသည်။
အချို့ဆီသည် အဝတ်၊ စက္ကူတို့အပေါ်၌ကျလျှင် စွန်း၍ကျန်ခဲ့ တတ်သည်။
အချို့မှာကား၊ လျင်မြန်စွာ သွေ့ခြောက်တတ်သည်။
ထိုသို့ လျင်မြန်စွာ သွေ့ခြောက်တတ်သော ဆီအမျိုးအစားမှာ ထိုဆီထုတ်ယူသောအပင်၊ အရွက်၊ အပွင့်တို့၏ အနံ့ကို ချုပ်ယူ ထားနိုင်သဖြင့် ရေမွှေးနှင့် ဆေးဝါးများတွင် အနံ့ထည့်ရန် အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
အချို့ဆီများသည် လေထိလျှင် အောက်ဆီဂျင်ကို စုတ်ယူ ၍ လျင်မြန်စွာခြောက်သွေ့သွားသဖြင့် ထိုဆီသုတ်လိမ်းထား သော မျက်နှာပြင်သည် တင်းပြောင်လျက် ကျန်ခဲ့သည်။
ဘီသွာ ဆီမှာ ထိုသဘောမျိုးရှိ၍၊ ယင်းကို သင်္ဘောဆေး၊ အရောင်တင် ဆေးတို့၌ ထည့်သွင်း၍ အသုံးပြုကြသည်။
ဖယောင်ပုဆိုးလုပ် ငန်းများ ၌လည်း အသုံးပြုကြသည်။
အချို့ဆီများသည် အောက်ဆီဂျင်စုတ်ယူခြင်းနည်းသည်။
ထို့ကြောင့် လျင်မြန်စွာမခြောက်သွေ့ဘဲ၊ လေထိလျှင် တစ်ဖြည်း ဖြည်း အရောင်ပျက်၍ အနံ့လည်းတစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။
သံလွင် ဆီ၊ ဝါစေ့ဆီ၊ ဆိုယာပဲခေါ် ပဲငပိဆီများသည်ကား ထိုကဲ့သို့ သော ဆီမျိုးဖြစ်သည်။
ထိုဆီမျိုးကို စားသုံးရန် အတွက်၎င်း၊ ဆပ်ပြာ ချက်ရန်အတွက်၎င်း အသုံးပြုကြသည်။
နှမ်းဆီနှင့် မြေပဲဆီများကို စားသုံးရန်အတွက်သာအသုံးများသည်။
အုန်းဆီ ကို ဆေးဝါးအတွက်၎င်း၊ အလှကုန်ပစ္စည်းများ အတွက်၎င်း၊ ဆပ်ပြာလုပ်ငန်းအတွက်၎င်း အသုံးပြု ကြသည့်ပြင်၊ အချို့က စားသုံးရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
ကြက်ဆူဆီကို စက်ဆီအဖြစ်၎င်း၊ ဆေးဝါးအဖြစ်၎င်း၊ ဆပ်ပြာလုပ်ရန်အတွက် ၎င်း အသုံးချကြသည်။
အသီးအနှံများမှ ဆီည|စ်ထုတ်ယူလိုက်ပြီးနောက် ကျန် သောနှမ်းဖတ်များသည် သစ်ပင်ပန်းပင် စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သော မြေဩဇာများဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ကျွဲနွား တိရစ္ဆာန်တို့အတွက် အလွန်ကောင်း မွန်သောအစားအစာလည်း ဖြစ်ပေသည်။
တိရစ္ဆာန်မှရရှိသော အဆီများမှာ ထောပတ်၊ အမဲဆီ၊ ငါး ကြီးဆီ၊ အခြားငါးအမျိုးမျိုးမှအဆီ၊ ဝက်ဆီတို့ ဖြစ်သည်။
ထို အဆီများအနက် ထောပတ်မှလွဲလျှင် ဝက်ဆီမှာ အသုံးအဝင်ဆုံး ဖြစ်သည်။
အမဲဆီသည် ကျွဲနွား သိုးဆိတ်တို့မှ ရရှိသောအဆီခဲ ဖြစ်၍၊ မာဂျရင်းခေါ် ထောပတ်တုပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးဝင်လေ သည်။
သားငါးတိရစ္ဆာန်တို့မှ အဆီခဲကို ထုတ်ယူပုံမှာ အဆီရှိ သော အပိုင်းကို ခုတ်ထစ်ဖြတ်တောက်၍ ရေထည့်ထာသော သံစည်ကြီးများတွင်ထည့်ရသည်။
ထို့နောက် အပူတိုက်ပေး၍၊ ပူလာသောအခါ၌ အဆီသည်အပေါ်သို့တက်လာ၏။
ထိုအဆီ ကို ခပ်ယူရသည်။
စားသုံးရန်အတွက် အဆီခဲများကို ဂရုစိုက်၍ သန့်ရှင်းစွာ ပြုလုပ်ရလေသည်။
အဆီခဲများသည် အဝတ်စက္ကူတို့ အပေါ်၌ ကျလျှင်လျင် မြန်စွာ မခြောက်ဘဲ၊ အစွန်းထင်၍ကျန်ခဲ့သည်။
အမျိုးအစား ညံ့သော ဆီများကို ဆပ်ပြာလုပ်ငန်းများ၌ အသုံးချသည်။
ဆီနှင့် အဆီခဲတို့သည် ရေနှင့် မရောစပ်နိုင်ကြသော်လည်း အရက်၊ အီသာတို့နှင့်မူ ရောစပ်နိုင်၏။
လူတို့၏ အရေပြားပေါ်တွင် အဆီခဲကလေးများရှိသည်။
ထိုအဆီခဲများကြောင့်သာ အရေပြားနှင့် အမွေးကလေးများသည် လိုအပ်သော ဆီကိုရနိုင်ကြသည်။
သို့မဟုတ်ပါက ခြောက်သွေ့ လျက်ရှိပေမည်။
ထိုအဆီခဲကလေးများကြောင့်လည်း လူတို့၏ အရေပြားသည် ချောမွတ် ပျော့ပျောင်းလျက် ရှိ နေနိုင်ပေသည်။
တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်တို့မှရသော အဆီသည် အခဲသော်လည်းကောင်း၊ အရည်သော်လည်းကောင်းဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်အားလုံး၌ မဟုတ်စေကာမူ၊ တိရစ္ဆာန်အများ၌ အဆီသည်အခဲဖြစ်၏။
ထိုအဆီများတွင် ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်များပါရှိသည်။
ထို အဆီခဲ သို့မဟုတ် အဆီရည်ကို လေထဲ၌တာရှည်ပစ်ထားက ပျက်စီးသွားတတ်သည်။
ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ အဆီရှိ ဒြဗ်စင်များ သည် ပြိုကွဲသွား၍ အဆီအက်ဆစ်သည် ဓာတ်သဘောအရ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:အဟာရ။
thumb|ဆီပတ်စတိုပိုမြို့ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ သင်္ဘောဆိပ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ယခင်က ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ကမ်းခြေပေါ်ရှိ သင်္ဘောဆိပ်မြို့ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်နက် ကမ်းခြေတွင် ရုရှရေတပ်၏ အခြေခံ စခန်းကြီးလည်းဖြစ်၏။
သဘာဝအတိုင်းဖြစ် ပေါ်နေသော ဆိပ်ကမ်းတွင် သင်္ဘောကြီးများ အခါမရွေး ဝင်ရောက် ဆိုက်ကပ်နိုင်ပေသည်။
သို့သော် ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့ဆိပ်ကမ်းမှာ ရေတပ်လက်နက်ခဲယမ်းမီး ကျောက်များ ထုတ်လုပ်သိုလှောင် သော ဌာနဖြစ်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံခြားသင်္ဘောကြီးများဆိုက်ကပ်ရန် ခွင့်မပြုခဲ့ချေ။
ရုရှနိုင်ငံအတွက် စက်ကရိယာများနှင့် ကျောက်မီးသွေးများ တင်ဆောင်လာသည့်အခါ၌သာ ဆိုက်ကပ်ရသည်။
ကရိုင်းမီးယန်းစစ်ပွဲအတွင်း ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ရုရှနှင့်စစ်ဘက်ပြုသော အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်နှင့် တူရကီ မဟာမိတ်တပ်များသည် ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့ကို ၁၁ လကြာမျှ ဝန်းရံတိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။
၁၈၅၅ ခုနှစ်၌ ရုရှတို့ဆုတ်ခွာပေးရသည်။
ထိုအခါ ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့သည် အခိုင်အမာဆောက်လုပ်ထားသော ခံတပ်များနှင့်တကွ တစ်မြို့လုံး ပြိုကွဲပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။
၁၈၅၆ ခုနှစ် စစ်ပြေငြိမ်းကြသောအခါ၊ ပါရစ်စစ်ပြေ ငြိမ်းရေးစာချုပ်တွင် ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့၌ ခံတပ်များပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းမပြုရဟု ပညတ်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ် ပြင်သစ် ပရပ်ရှား စစ်ပွဲအတွင်းတွင် ဆီဗတ် စတိုပိုမြို့ကို ရေတပ်လက်နက် စခန်းအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးချခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်လေသော် ဂျာမန်တပ်များသည် မြို့ကို ၉ လကြာမျှ ဝိုင်းထားပြီးနောက် ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်၌ ရုရှတို့က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်သောအခါတွင် မြို့မှာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် မရှုမလှပျက်စီးယိုယွင်းနေပြီဖြစ်၏။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို အားသွန်ဆောင်ရွက် ခဲ့ခြင်းကြောင့် ယခုအခါ ပြန်လည်စည်ပင်နေလေပြီ။
ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့၌ စက်ကရိယာများ ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းကြီးများအပြင် ဂျုံ၊ သားရေ၊ ဆပ်ပြာနှင့် အုတ်ကြွပ် လုပ်ငန်းများလည်းရှိ၏။
သင်္ဘောများတည်ဆောက်ပြုပြင်ရာ အလုပ်ရုံများလည်းရှိသည်။
ဆီဗတ် စတိုပိုမြို့မှ မောစကိုမြို့တော်သို့ ခါးရကပ်မြို့ကိုဖြတ်လျက် မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ဆက်သွယ်ထား၏။
ရေကြောင်းအတတ်သင်ကျောင်းများနှင့် နာမည်ကျော်သတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ပြတိုက်တစ်ခုလည်းရှိ၏။
ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့မှာ အပန်းဖြေပင်လယ်ရေချိုးဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်၏။
၁၉၃၉ ခုနှစ် သန်ကောင်စာရင်းအရ၊ မြို့နေလူဦးရေမှာ ၁၁၁၉၄၆ ယောက်ဖြစ်လေသည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၃၄၂,၄၅၁ ယောက်ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ရုရှားနိုင်ငံရှိ မြို့များ Category:ယူကရိန်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ။
ဆီလီနီယမ်သည် အတွေ့ရနည်းသော ဒြဗ်စင်တစ်ခုဖြစ် သည်။
ထိုဒြဗ်စင်သည် သတ္တုမဟုတ်သော ဒြဗ်စင်မျိုးဖြစ်၍၊ အောက်ဆီဂျင်၊ ကန့်၊ တယ်လျူရီယမ်ဒြဗ်စင် အစုတွင်ပါဝင် သည်။
၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံသား ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဗာဇီးလီယပ်က စတင်၍တွေ့ရှိသည်။
အက်တမ် နံပါတ်စဉ်မှာ ၃၄ ဖြစ်၍၊ အက်တမ် အလေးဆမှာ ၇၈့၉၆ ဖြစ်သည်။
ဆီလီနီယမ်၌ ထူးခြားသော သတ္တိများရှိသည်။
အမှောင် ထဲတွင် ဆီလီနီယမ်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက် ညံ့သောဒြဗ်စင် ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ဆီလီနီယမ်ပေါ်သို့ အလင်းရောင်ကျ ရောက်လျှင် ခဏခြင်းပင် ကျရောက်သော အလင်းရောင်၏ အားနှင့်အမျှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အလိုက်မှာ ပို၍ကောင်းလာ၏။
ထိုထူးခြားသည့် သတ္တိကိုအကြောင်းပြု၍ အလင်းရောင်အားကို တိုင်းသောကရိယာ ပြုလုပ်ရာတွင် ဆီလီနီယမ်ကို အသုံးပြု ရခြင်းဖြစ်သည်။
ဆီလီနီယမ်ကို အသုံးပြု၍ အလင်းအားကို တိုင်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပြင်ပနှောင့်ယှက်မှုများမှ ကင်းစေရန်အတွက် ဆီလီနီယမ်ကို အိမ်ငယ်အတွင်းတွင် ထားပြီးနောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆာကစ်နှင့် ဆက်သွယ်ထားရသည်။
ထိုလျှပ်စစ်ဓာတ်ဆာကစ်တွင် ဂယ်လ ဗာနိုမီတာဟု ခေါ်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးအားတိုင်းကရိယာကို တပ်ဆင်၍ထား၏။
အလုံပိတ်ထားသော အိမ်ငယ်၏ အလင်း ဝင်ပေါက်ကိုဖြတ်၍ အလင်းတန်းကို လွှတ်လိုက်သောအခါ ထိုအလင်းတန်း၏ အားကို ဆီလီနီယမ်က တိုင်းတာဖော်ပြ လေသည်။
ထိုအပြင် ဆီလီနီယမ်ကို အသုံးချခြင်းဖြင့် အလင်း ရောင်မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးအဖြစ်သို့၎င်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီမှတစ်ဖန် စကားပြောကြေးနန်းကရိယာမှာကဲ့သို့ အသံအဖြစ်သို့၎င်း ပြောင်းလဲစေနိုင် သေးသည်။
ဆီလီနီယမ်သည် မျက်မမြင်များအတွက် အထူးအကျိုး များစေသော ဒြဗ်စင်ဖြစ်သည်။
မျက်မမြင်များ စာဖတ်နိုင်ရန် အတွက် ပြုလုပ်ထားသော လင်းသံပြောင်း (အော့ပတိုဖုန်း)ခေါ် ကရိယာတွင် ဆီလီနီယမ်ကို အသုံးပြုထားသည်။
ထိုကရိယာ သည် စာလုံးများမှလာသော အလင်းရောင်ပြောင်းလဲချက်များကို အသံအဖြစ် ကြားစေနိုင်စွမ်းရှိ၏။
ဂရေဟမ် ဗဲသည် စကား ပြောကြေးနန်းကို မတီထွင်မီ၊ ဖိုတိုဖုန်းခေါ် ကရိယာကို ဦးစွာ စမ်းသပ်ကြည့်၏။
ဖိုတိုဖုန်းတွင် စကားပြောလိုက်သောအခါ အသံသည် အဝေး၌ရှိသော ဆီလီနီယမ် အသံဖမ်းခွက်ပေါ်၌ တုန်ခါသော အလင်းတန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်ကျ ရောက်စေ သည်။
ဆီလီနီယမ်၏ ဓာတုဂုဏ်များသည် ကန့်၏ ဓာတုဂုဏ် များနှင့် ဆင်တူသည်။
ဆီလီနီယမ်သည် ဖန်အရောင်ကို ချုပ် စေရာတွင် အထူးအသုံးဝင်၏။
ညအခါ လမ်းပြမီးတိုင်တွင် ရှိသော အနီရောင်ဖန်မျိုး၌ ဆီလီနီယမ်များစွာပါ၏။
ဆီလီ နီယမ်သည် အလင်းရောင်၏ အားကိုတိုင်းရာတွင် အလွန်အသုံး ဝင်သောကြောင့် နေရောင်၊ လရောင်နှင့် သာမန်မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်သော ကြယ်ရောင်ခြည်များကို တိုင်းတာရန် အတွက် ဆီလီနီယမ် ဓာတ်အိုးများကိုအသုံးပြုရ၏။
စကားပြောကြေးနန်း နှင့် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းအားဖြင့် ရုပ်ပုံများကို ခရီးဝေးသို့ပေးပို့ရန် အတွက်၎င်း နေ့ဖက်တွင်ငြိမ်း၍ ညဖက်တွင်လင်းသော ဆိပ် ကမ်းဓာတ်မီးများနှင့် လမ်းပြဓာတ်မီးများ ထွန်းရန်အတွက်၎င်း ဆီလီနီယမ်ကို အသုံးပြုရ၏။
ဆီလီနီယမ်သည် အလင်းအား အနည်းအများလိုက် သတ္တိပြနိုင်သည်မှန်သော်လည်း၊ ယခုခေတ် တွင် ထိုဒြဗ်စင်အစား ဖိုတို အီလက်တြစ်အိမ်ကို အသုံးများကြ ပေသည်။
အလင်းအားနှင့်ပတ်သက်သည့်နေရာတွင် ဖိုတိုအီ လက်တြစ်အိမ်က ဆီလီနီယမ် ထက်ပိုမိုလျင်မြန်စွာ သတ္တိပြနိုင် သည်။
( ဖိုတိုအီလက်တြစ်ကရိယာများ။
) မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား Category:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ။
ဆီးပင်သည် ပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။
ရုက္ခဗေဒအရ 'ဇီဇိုင် ဖတ် ဂျုဂျူဗာ'ဟု ခေါ်သည်။
အကိုင်းများငိုက်၍ ပေါက်ကြ သည်။
အကိုင်းများတွင် ဆူးရှိသည်။
ဆူးလုံးဝကင်းသော ဆီးပင်ဟူ၍ မရှိသလောက်ဖြစ်သည်။
အရွက်များမှာ အချို့ခပ် ဝိုင်းဝိုင်း၊ အချို့ခပ်မျောမျောဖြစ်သည်။
၁/၄လက်မမှ ၂ ၁/၂ လက်မအထိ ရှည်သည်။
အပွင့်အရောင်မှာ ဖက်ဖူးရောင် ဖြစ် သည်။
အခိုင်လိုက်ပွင့်တတ်သည်။
အသီးသည် အများအားဖြင့် လုံးဝန်းသည်။
အသီး၏ အရွယ်နှင့် ပုံပန်းတို့မှာ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။
အများအားဖြင့် ၁/၂ လက်မမှ ၁/၄ လက်မအထိ ရှည်သည်။
အသီးမှာ အသားများ၍ ချွဲကျိကျိဖြစ်သည်။
မှည့် သောအခါ လိမ္မော်ရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်ဖြစ်သည်။
အစေ့ သည်မာ၍ မညီညာသော မြောင်းများရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ဆီးပင်များကို တွေ့မြင်နိုင် သည်။
အထူးသဖြင့် သွေ့ခြောက်သော မန္တလေး၊ မကွေးနှင့် စစ်ကိုင်းနယ်ပယ်များတွင် ဆီးပင်ပေါသည်။
ထိုဆီးပင်များသည် စိုက်ပျိုးရသော အပင်များ မဟုတ်ဘဲ၊ အလေ့ကျပေါက်သော အပင်များဖြစ်သည်။
တခါတရံ ဥယျာဉ်များတွင် ဆီးပင်များ ကို စိုက်ပျိုး ထားတတ်ကြသည်။
မြန်မာနိုငံ၌ ဆီးပင်ကို အစေ့များမှမျိုးပွားယူကြသည်။
မြေထုပ်စည်းခြင်းဖြင့်လည်း မျိုးပွားယူနိုင်သည်။
အစေ့ကမျိုး ပွားလျှင် ခြောက်နှစ်၊ ခုနစ်နှစ်ကြာမှ အသီးသီးသည်။
သို့သော် မြေထုပ်စည်းခြင်းဖြင့် မျိုးပွားယူလျှင် ပထမနှစ် သို့မဟုတ် ဒုတိယနှစ်တွင် သီးသည်။
ဆီးပင်ကို စိုက်ပျိုးရာတွင် အတန်း လိုက် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ပေ ၂ဝ စီခွာ၍ စိုက်ပျိုးသင့်သည်။
ထိုသို့ချိုင်မပေးလျှင် အကိုင်းများငိုက်ကျလျက်နေမည် ဖြစ်၏။
ဆီးပင်သည် အေးသောရာသီဥတုတွင် အပွင့်များပွင့်သည်။
ပူသောရာသီ၌ အသီးမှည့်သည်။
ဆီးတော်သည် အသားများ၍ချို၏။
စလေဆီးသီး ခေါ် ဆီးသီးတမျိုးတွင် အလွန်သေးငယ်သော အစေ့ပျော့များရှိသည်။
ဆီးသီး အမျိုးမျိုးရှိရာ များစွာသော ဆီးသီးတို့မှာချဉ်၏။
ဆီးသီးမှည့်များကိုခူး၍ အခြောက်ခံ ထားတတ်ကြသည်။
ဆီးသီးခြောက်များကို ဆီးယိုထိုးကြသည်။
အမှုန့်ပြု၍လည်း ဆီးပေါင်းလုပ်ကြသည်။
ထို့ပြင် ဆီးပြားလည်းလုပ်ယူတတ်ကြ သည်။
ပူအိုက်သောရာသီတွင် ဆီးသီးခြောက်မှုန့်များဖြင့် ဆီး ဖျော်ရည် ဖျော်သောက်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ။
ဆီးပန်းနီဆရာတော်မှာ သီပေါဘုရင်ပါတော်မူပြီးနောက် မြန်မာ့မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ဇာတိသွေးများကိုတစ်နိုင်ငံလုံးပေါက်ပွားလာအောင် စာ ပေလက်နက်ဖြင့်နှိုးဆွပေးခဲ့သော မျိုးချစ်ဇာတိမာန်ဆရာတော်ကြီးဖြစ်သည်။
ဆရာတော်၏ အမျိုး၊ဘာသာ၊သာသနာတော်အတွက် ဆောင်ရွက်ချက်များသည် ထင်ရှားသောမှတ်တိုင်များ အဖြစ်ကျန်ရစ်သည်။
ဆရာတော်၏“တစ်ဖန်မှမှတ်စေအစချီလေးချိုး ဧကပိုဒ်ရတု ဖြစ်သည့်- “ထီးသုဉ်းနန်းသုဉ်း၊ကြငှန်းသုဉ်းနှင့်၊ မြို့သုဉ်းသုည၊ သုဉ်းသုံးဝဖြင့်၊ သုဉ်းရပြန်လစ်၊ သုညခေတ်ဝယ်၊ ဖြစ်လာရလေ၊ တို့တစ်တွေသည် ၊ သေသော်မှတည့်၊ ဩော်…..ကောင်း၏”။
ဟူသည်မြန်မာစာပေသမိုင်းစာမျက်နှာများ၌ ထင်ရှားလှပေသည်။
အဆိုပါဆရာတော်၏ ဧကပိုဒ်ရတုကြောင့် မထမကြွ အေးမြနုန့်နှေးနေ သည့် ဇာတိသွေးကိုဖော်ဆောင်၍ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကိုအသက်ထက်တန်ဖိုးထား၍ လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲအတွင်းသို့ပါဝင်ရန် စည်းရုံး လှုံဆော်ပေးခဲ့လေသည်။
ထို့ပြင်ပါတော်မူရသည်မှာ ဘုရင်မင်းတစ်ပါးတည်းညံ့ဖျင်း၍မဟုတ်။
ဘုရင့်အပါးမှမင်းမြှောင်မှူးကြီးမတ်ရာသို့ သစ္စာမဲ့မှုကြောင့်လည်း သီပေါဘုရင်ပါတော်မူရသည်။
တိုင်းပြည်ကျွန်သဘောက်ဖြစ်ရသည်ဟူ၍ ဆရာတော်ကပြင်းပြင်းထန်ထန်ရေးသား ထားသည်မှာ ထိုခေတ်နန်းတွင်းရေးကိုလည်း မီးမောင်းထိုးပြလိုက်သည်နှယ်ဖြစ်သည်။
ဆီးပန်းနီ(ဆီးဘန်းနီ) ဆရာတော်မှာ မင်းတုန်းမင်းကြီးလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သောဆရာတော်ဖြစ်သည်။