kaan39/turkish-wikipedia-dataset huggingface dataset:
Salonda simultane tercüme için gereken araçlar, ses cihazları ve kameralar bulunuyor. Duvarları ses yalıtımı için özel olarak kaplandı. Kırmızı rengin hâkim olduğu salonda kameraların rahatça çekim yapabilmeleri için ayrı bir de bölüm oluşturuldu.
10 Ağustos 2014 tarihinde 12. Cumhurbaşkanı seçilen Recep Tayyip Erdoğan, Başbakanlık binası olarak tasarlanan ve 1150'den fazla oda bulunan Atatürk Orman Çiftliği'nde yapılan binanın "Cumhurbaşkanlığı Sarayı" olduğunu açıkladı.
Çankaya Köşkü'nün ise Başbakanın yeni makamı olacağını açıkladı. Başbakan, Çankaya Köşkü'nü sadece makam ve özel davetlerde kullanmaktaydı. Başbakanlık yardımcıları Başbakanlık Merkez Binası'nda kalmaya devam etmekteydi.
Günümüzde yapı, 10 Temmuz 2018 tarihinden itibaren Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından resmî ikametgâh olarak kullanılmaktadır. Güncel olarak Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından resmi olmasa da halen kullanılmaktadır.
Cumhurbaşkanlığı Sarayı, Türkiye'nin başkenti Ankara'daki Atatürk Orman Çiftliği arazisinde, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin içinde bulunan Türkiye cumhurbaşkanının çalışma binalarıdır. Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarında inşa edilmesine atıfla Ak Saray ya da Başkanlık Sarayı olarak da anılır.
Saray başlangıçta ülkenin başbakanları için yeni bir merkez olarak tasarlandı. Türkiye'den çeşitli teklifler hazırlandı ancak proje Şefik Birkiye'ye verildi. 2013'te inşasına başlandı. TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, yeşil alan olan Atatürk Orman Çiftliği'nin üzerinde bina yapılmasını takibe aldı ve ruhsat talebinde bulundu. Resmî yazıyla Büyükşehir Belediyesi ve Başbakanlık'tan istenen ruhsat üç ay sonra TOKİ tarafından gönderildi. Üzerinde proje müellifinin adı olmayan ruhsatın iptali için başvuru yapıldı.
Ağustos 2013'te binanın kaba inşaatı sona erdi. Bağlantı yolları için 10.000 ağaç söküldü. Üç bloktan oluşacak ve toplam alanı 150 bin metrekare olan binada şunların olacağı açıklandı: Eksi ikinci katında Hükûmet Harekât Merkezi olacak. Çelik destekli özel beton kullanılacak olan merkez; bom­ba, fü­ze, kimyasal ve nük­le­er sal­dı­rı­la­ra kar­şı ko­ru­nak­lı ola­cak ve 24 sa­at ke­sin­ti­siz ile­ti­şi­m sağ­la­na­cak. Bu merkezde, kriz du­ru­mun­da ko­mu­tan­la­r, bakan­lık­la­r ve il­gi­li bi­rim­le­ri toplanabilecek. Yerleşke içinde bir de helikopter pisti bulunacak.
Danıştay, 4 Mart 2014 tarihinde binanın inşaatı için durdurma kararı verdi.
10 Ağustos 2014'te Recep Tayyip Erdoğan'ın cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından binanın cumhurbaşkanlığına tahsis edileceği duyuruldu. Çankaya Köşkü ise yeni başbakanlık merkezi olarak değiştirildi. Çankaya, ülke kurulduğundan bu yana cumhurbaşkanları için sembolik bir merkez olduğu için bu olay, tarihî bir değişiklik olarak görüldü.
2015 yılında, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, sit alanına saray yapılmasının önünü açan Koruma Kurulunun ilke kararını oy birliğiyle reddetti. Söz konusu kararda "Tarihî sit alanlarının doğal yapısıyla birlikte korunması gerektiğinden bu alanlarda bitki örtüsünü, topografik yapıyı, silüet etkisini bozabilecek, tahribata yönelik inşai ve fiziki müdahale yasağı getirilmiştir." dendi.
Binanın tarzı Osmanlı-Selçuklu olarak belirtildi. Mimar Doğan Hasol, sarayın Selçuklu'yu yansıtacak bir özelliği olmadığını belirtti: "Niçin Selçuklu, niçin Osmanlı, niçin taklit? Selçuklu’dan ayakta kalmış, örnek oluşturabilecek saray yok; Osmanlı’nın ise hangi sarayını taklit ediyorsunuz? Topkapı’yı mı, Dolmabahçe’yi mi, Beylerbeyi’ni mi? Asıl soru: Niçin taklit ediyorsunuz? Sanatın her dalında olduğu gibi mimarlıkta da taklit kabul edilemez. Mimarın görevi, çağdaş teknolojinin sağladığı olanaklarla çağdaş ihtiyaçlara uygun, yenilikçi, özgün eser ortaya koymaktır. Oysa bugün iktidar, tarihselci özentiyle bir mimarlık üslubu yaratma peşinde. Kamu kesimi, olabilirmiş gibi, Selçuklu-Osmanlı senteziyle yapılar üretmeye zorluyor mimarları. (...) Geriye bakıp, tarihten formlar aktarmaya yeltenen ideolojik yaklaşımlar özellikle baskıcı rejimler döneminde birçok ülkede defalarca denenmiştir. Örneğin Hitler Almanya'sında, Mussolini İtalya'sında, Stalin dönemi Sovyetler Birliği’nde..."
Kasım 2014'te binanın maliyeti 1.370.000.000 Türk lirası olarak açıklandı.
Basında 1.000 odalı saray olarak yer alması üzerine Erdoğan, sarayda 1150 oda olduğunu ve "itibardan tasarruf olamayacağını" belirtti. Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan sarayın 2250 oda ile dünya şampiyonu olduğunu ileri sürdü.
Mimarlar Odası, yüksek maliyeti nedeniyle de eleştirilen Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın elektrik, su, doğal gaz, ısıtma, soğutma, temizlik, peyzaj giderlerinin aylık en az 21 milyon TL olduğunu öne sürdü. Saray giderleri bir Sayıştay raporunda da belgelendi.
Cumhuriyet Halk Partisi Ankara Milletvekili Murat Emir, Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz'ın bütçe görüşmelerinde Meclis'in saatlik çalışma maliyetini söz konusu etmesine tepki olarak Saray'ın maliyetini meclise taşıdı: "Milletin iradesinin yansıdığı Meclis'in bir saatlik çalışmasının 600 bin TL olduğunu ifade ederek, son vermeyi amaçladıkları parlamenter sistemi bu yolla tartışmaya açmak, Meclis'i değersizleştirmek istemiştir. (...) TBMM'de, Bakan Yılmaz'ın da içinde bulunduğu milletin seçtiği 550 milletvekilinin görev yaptığı ve Yılmaz'ın çıkardığı 600 bin TL'yi böldüğümüzde vekil başına saatlik bin 90 lira düştüğüdür." Cumhurbaşkanlığı için bu yıl 434 milyon TL'lik bütçe ayrıldığını, güne bölündüğünde ise sarayın günlük maliyetinin 1 milyon 189 bin TL, 8 saat mesai esas alındığında saatlik maliyetin 148 bin 630 TL olduğunu söyleyen Emir, "Bir vekil için saatlik bin 90 TL harcama yapılıyorken, Recep Tayyip Erdoğan için saatlik harcama miktarı 148 bin 630 TL. Yani Recep Tayip Erdoğan yaklaşık 148 vekile denk geliyor" dedi.
Resmî olarak 29 Ekim 2014'te, ülkenin 91. kuruluş yıl dönümünü anmak için düzenlenen Cumhuriyet Bayramı resepsiyonda açılışının yapılacağı açıklanmış ancak bazı davetli katılımcıların etkinliği boykot edeceğini açıklaması[kaynak belirtilmeli] ve Ermenek maden kazasının gerçekleşmesi yüzünden açılış resepsiyonu iptal edilmiştir.
15 Temmuz 2016'yı 16 Temmuz 2016'ya bağlayan gece askerî darbe girişimi sırasında saray çevresi darbeyi gerçekleştirmeye çalışanlar tarafından birkaç kez bombalandı. [kaynak belirtilmeli]
Ankara'daki Atatürk Orman Çiftliği'nin yaklaşık 50 dönümü kullanılarak inşa edilen ve başlarda Ak Saray olarak adlandırılan Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın inşası yüzünden birçok eleştiri topladı. Bir sit alanı olarak korunan Atatürk Orman Çiftliği'nde inşaat yasağı bulunduğu için sarayın inşasının durdurulmasına dair çeşitli mahkeme kararları çıksa da inşaat tamamlandı. Muhalefet, bunu hukukun üstünlüğünün açıkça ihlal edilmesi olarak değerlendirdi. Proje; inşaat sürecinde yolsuzluk, yaban hayatına zarar verilmesi ve yeni yollar yapılması için çiftlikteki hayvanat bahçesinin tahribi gibi konularda sert eleştirilere ve iddialara maruz kaldı. Ayrıca inşasını yasa dışı olarak değerlendiren muhalifler tarafından 'Kaç-Ak Saray' (Kaçak Saray) olarak adlandırıldı.
Yaklaşık 1.150 odası olan ve maliyeti $350 milyon (€270 milyon) tutan saray, maden kazalarının ve işçi haklarının ülke gündemine hâkim olduğu bir süreçte ortaya çıkması ve kullanılmaya başlanması yüzünden büyük eleştirilere yol açtı.
2015'te Mustafa Kemal Atatürk'ün mirası olan Atatürk Orman Çiftliği'nden 8 dönüm daha Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na verildi.
Türkiye'nin kuruluşundan bu yana 12 farklı Türk vatandaşını cumhurbaşkanlığı makamına getiren yirmi iki cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. TBMM tarafından Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü dört defa, Celâl Bayar üç defa; Cevdet Sunay, Fahri Korutürk, Turgut Özal, Süleyman Demirel, Ahmet Necdet Sezer ve Abdullah Gül bir defa cumhurbaşkanlığına seçildiler. Cemal Gürsel, 27 Mayıs Darbesi sonrası yapılan genel seçimler sonucunda yine TBMM tarafından; Kenan Evren, 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası 1982 Türkiye anayasa referandumu sonucu (%91,37) cumhurbaşkanı olmuştur. Recep Tayyip Erdoğan, doğrudan halkoyuyla üç defa cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Cumhurbaşkanı 2007 anayasa değişikliği referandumuna kadar TBMM tarafından 7 yıllığına seçilmekte ve en fazla bir dönem görev yapabilmekteydi. 2017 anayasa değişikliği referandumu ile yapılan değişiklikle beraber cumhurbaşkanının halk tarafından 5 yıllığına seçilmesi ve bir kimsenin en fazla iki kere 5 yıllık dönem görev yapabilmesi sağlandı. Ancak cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, cumhurbaşkanı bir dönem daha görev yapabilir.
Cumhurbaşkanı milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmasının yanı sıra 40 yaşını doldurmuş, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve üniversite mezunu olan adaylar arasından doğrudan halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir.
Cumhurbaşkanları mecliste grubu bulunan partiler, son seçimde birlikte veya ayrı ayrı geçerli oyların %5'ini alan siyasi partiler veya en az 100.000 seçmenin imzası ile aday gösterilir.
Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı, Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanından sonra devlet protokolünde 2. sırada yer alan makamdır. Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyesidir. Makam, 16 Nisan 2017'de gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile oluşturuldu ve 2018'deki cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yeni cumhurbaşkanının 9 Temmuz 2018'de göreve başlamasıyla yürürlüğe girdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Türkiye'nin ilk cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanan Fuat Oktay, 10 Temmuz 2018'de yemin ederek görevine başladı.
Cumhurbaşkanı yardımcısı, cumhurbaşkanı tarafından atanır veya görevden alınır. Cumhurbaşkanı, bir veya birden fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir. Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda en yaşlı cumhurbaşkanı yardımcısı, yenisi seçilinceye kadar cumhurbaşkanlığına vekâlet eder.
Cumhurbaşkanı yardımcısı milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından seçilir ve seçildiğinde milletvekili ise bu görevi sona erer. Millî Güvenlik Kurulu üyesi ve Yüksek Askerî Şûra başkanıdır.
Anayasanın sekizinci maddesine göre, yürütme yetkisi 2017 yılına kadar cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna aitti, 2017 yılından sonra yetki tamamen cumhurbaşkanlığına verildi. Üçüncü Bölüm, Birinci Kısım, İkinci Bölüm (Madde 109-116), eskiden başbakan ve bakanlar kurulunun onaylanması ve işleyişi için kuralları belirlemekteydi (A109).
Nisan 2017'de seçmenler, mevcut Türkiye Anayasası'nın 18 maddesi üzerindeki değişikliklerini oyladı. Hükûmetteki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ve kurucularından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından desteklenen madde değişiklikleriyle ilgili tartışmalar uzun süre devam ettikten sonra muhalefetteki Milliyetçi Hareket Partisinin (MHP) desteğiyle birlikte Meclisten geçerek halk oylaması kararı alındı. Değişiklik paketi, yürürlükteki parlamenter sistemin kaldırılarak yerine başkanlık sisteminin getirilmesini, başbakanlık makamının ortadan kaldırılmasını, meclisteki vekil sayısının 550'den 600'e çıkarılmasını ve Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSYK) yapısında değişiklikler yapılmasını içerdi.
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan anayasa değişikliği referandumu %51,41 oranla kabul edildi. Değişiklikle beraber yürütme organı olan Başbakanlık kaldırıldı, bu kapsamda başbakan yardımcılığı kaldırıldı ve yerine cumhurbaşkanı yardımcılığı oluşturuldu.
Eski dönemde başbakan yardımcısı cumhurbaşkanı yardımcısı gibi Millî Güvenlik Kurulu üyesiydi. Koalisyon hükûmetlerinde koalisyon ortağı partilerin genel başkanları, isterse başbakan yardımcısı olurdu. Başbakan yardımcılarının kendilerine bağlı kuruluşları bulunurdu. Bu kuruluşlar genellikle hükûmetin kurulması sonrası başbakan ve başbakan yardımcıları arasında yapılan görev dağılımıyla belirlenirdi.
Türkiye siyasi tarihinde 44 kişi başbakan yardımcısı olmuştur.
Cumhurbaşkanı yardımcıları, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. Görevlerine başlamadan önce, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde 81. maddede belirtilen şekilde yemin ederler. Parlamento üyeleri, cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atandıklarında milletvekillikleri sona erer.
Milletvekilliği makamına uygun olmayan hiçbir kişi, Türkiye Cumhuriyet Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamına uygun olamaz. Cumhurbaşkanı yardımcısı meclis üyesi olmasa da, yasama dokunulmazlığı kapsamında sayılmaktadır.
Türkiye'deki cumhurbaşkanı yardımcılığı, diğer başkanlık sistemiyle yönetilen ülkelerden bazı önemli yönleriyle ayrılmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri gibi diğer başkanlık sistemlerinde, başkan yardımcısının doğrudan halk oylamasıyla seçildiği uygulamalardan farklı olarak Türkiye'de cumhurbaşkanı yardımcısı, doğrudan halk tarafından seçilmemektedir, cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır.
Türkiye'de cumhurbaşkanı yardımcısının görev ve yetkileri, cumhurbaşkanının belirlediği sınırlar çerçevesinde yürütülür. Diğer başkanlık sistemlerinde, başkan yardımcısı genellikle anayasal olarak belirlenmiş daha net görev tanımlarına sahiptir. Diğer başkanlık sistemlerine benzer olarak, cumhurbaşkanının görevden alınması, istifa etmesi veya diğer nedenlerle makamın boşalması durumunda görevi devralma yetkisiyle donatılmıştır. Diğer örneklerden farklı olarak görevi devraldığında ülkeyi 45 gün içerisinde seçime götürene kadar görevde kalacaktır. Ancak genel seçime bir yıl veya daha az kalmışsa, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri birlikte yapılır. Genel seçime bir yıldan fazla süre varsa, 45 gün içerisinde seçilen cumhurbaşkanı bir sonraki genel seçim tarihine kadar görevde kalır ve bu süre döneme dahil edilmez.
Türkiye'de yürütmenin daha merkeziyetçi bir yapıya sahip olması nedeniyle, diğer başkanlık sistemlerindeki kadar geniş ve bağımsız bir yetki alanına sahip değildir. Özellikle ABD'de, başkan yardımcısı hem yürütme hem de yasama süreçlerinde etkin bir rol oynayabilirken, Türkiye'de cumhurbaşkanı yardımcısının yasama süreçlerindeki rolü sınırlıdır.
2018'de yürürlüğe giren cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi, başkanlık benzeri bir yönetime geçişi sağladı. Bu sistemde, Cumhurbaşkanı Yardımcısının atanma ve yetkileri demokratik meşruiyet açısından eleştirilmektedir. Anayasal düzenlemeye göre, Cumhurbaşkanı Yardımcısı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanıyor ve bu süreç herhangi bir parlamento onayı gerektirmiyor. Bu durum, Cumhurbaşkanı Yardımcısının demokratik meşruiyet temelinden yoksun kalmasına yol açıyor.
Demokratik sistemlerde kamu yetkililerinin denetlenebilir ve hesap verebilir olması esastır. Ancak Türkiye'deki mevcut yapıda, parlamentonun bu sürece dahil edilmemesi, halkın sorgulama veya onaylama şansını da elinden almaktadır. Örneğin, bir kriz anında atanmış bir Cumhurbaşkanı Yardımcısının, halkın iradesiyle seçilmemiş olmasına rağmen tüm yetkileri kullanabilmesi, halkın devlet yönetimindeki etkisini tamamen dışlayan bir yapı yaratmaktadır.
Cumhurbaşkanı yardımcılarının görev süresi, onları atayan cumhurbaşkanının görev süresiyle sınırlıdır ve görevden alınmadıkları sürece bu süre boyunca görev yaparlar. Cumhurbaşkanı yardımcıları için herhangi bir dönem sınırı bulunmamaktadır.
Cumhurbaşkanı yardımcıları, görevleriyle ilgili işledikleri iddia edilen suçlar nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun (301 üye) önergesiyle soruşturma açılması talep edilebilir. Bu talep, Meclis tarafından en geç bir ay içinde görüşülür ve üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilebilir.
Soruşturma, her siyasi partinin Meclis'teki gücüne göre oluşturulan 15 kişilik bir meclis komisyonu tarafından yürütülür. Komisyon, iki ay içinde hazırladığı raporu Meclis Başkanlığına sunar; gerekirse, bir aylık ek süre verilir. Raporun sunulmasının ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tam sayısının üçte ikisinin gizli oyuyla (400 üye) Yüce Divana sevk kararı alabilir.
Yüce Divan yargılaması, üç ay içinde tamamlanır, ancak bu süre zarfında tamamlanamazsa bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre tanınır. Görev süresi bitiminden sonra da bu kişiler için aynı soruşturma ve yargılama süreçleri geçerlidir. Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanı yardımcısının görevi sona erer.
Cumhurbaşkanı yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı Kabinesindeki bakanlarla aynı maaşı almaktadır. 2019 yılında 18.000 ila 19.000 Türk lirası maaş aldığı tahmin edilmekteydi. 2024 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar 172.514 Türk lirası aylık maaş almaktadırlar.
Günümüzde cumhurbaşkanı yardımcıları Çankaya Köşkü'nü çalışma ofisi olarak kullanmaktadır. Eskiden cumhurbaşkanlığı konutu olarak kullanılmaktaydı. 10 Ağustos 2014 tarihinde 12. Cumhurbaşkanı seçilen Recep Tayyip Erdoğan, Başbakanlık binası olarak tasarlanan ve 1150'den fazla oda bulunan Atatürk Orman Çiftliği'nde yapılan binanın "Cumhurbaşkanlığı Sarayı" olduğunu açıkladı.
Erdoğan, Çankaya Köşkü'nün ise başbakanın yeni konutu olacağını açıkladı. Başbakan, Çankaya Köşkü'nü sadece makam ve özel davetlerde kullanmaktaydı. Başbakan yardımcıları Başbakanlık Merkez Binası'nda kalmaya devam etmekteydi.
Başbakanlığın kalkmasıyla beraber, 10 Temmuz 2018 tarihinden itibaren cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından resmî ikametgâh olarak kullanılmaktadır. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı tarafından resmi olmasa da halen kullanılmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri genelkurmay başkanları listesi, Türkiye'yi yurt dışından gelecek tehdit ve tehlikelere karşı koruyan Türk Silahlı Kuvvetlerini komuta etmiş genelkurmay başkanlarının listesidir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin ilk genelkurmay başkanı Mirliva İsmet Paşa'dır. 18 Ağustos 2025 tarihinden beri genelkurmay başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu'dur.
Genelkurmay başkanı, orgeneral/oramiraller arasından atanır ve görev süresi 4 yıldır. Görev süresi, yaş haddi olan 67 yaşına kadar uzatılabilir. Bu yaş haddi de cumhurbaşkanınca birer yıllık sürelerle 72 yaşına kadar uzatılabilir. Yaş haddi, 30 Ağustos tarihine göre hesaplanır.
22 yıl 4 ay 28 gün ile en uzun süre görev yapan genelkurmay başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'tır. En kısa süre görev yapan Orgeneral Ragıp Gümüşpala, 62 gün bu görevi yürütmüş ve Millî Birlik Komitesi tarafından emekliye sevk edilmiştir.
Şu ana kadar görev yapmış genelkurmay başkanlarının tamamı karacıdır. Karacılardaki dağılım ise 14 topçu, 13 piyade, 1 istihkâm, 1 muhabere, 1 ulaştırma ve 1 kara pilot şeklindedir.
Cumhurbaşkanlığı yapan genelkurmay başkanları sırasıyla İsmet İnönü, Cevdet Sunay ve Kenan Evren'dir. Kenan Evren, 12 Eylül Darbesi sonrası hem devlet başkanlığı hem de genelkurmay başkanlığı görevini yürütmüştür. İnönü ve Sunay ise askerlikten emekli olduktan sonra cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Türk Kara Kuvvetleri, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kara harekâtlarından sorumlu ana koludur. Ordu, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra 8 Kasım 1920 tarihinde kuruldu. Kuruluşundan bu yana önemli harekâtlar arasında 1920'lerden günümüze kadar Güneydoğu ve Doğu Anadolu'daki isyanların bastırılması, Kore Savaşı'ndaki çatışmalar, 1974 Kıbrıs Harekâtı ve Suriye İç Savaşı'na yönelik mevcut Türk müdahalesi yer almaktadır. Ayrıca Soğuk Savaş sırasında NATO müttefiki olarak Sovyetler Birliği'ne karşı görev yaptı. Türk Kara Kuvvetleri, silahlı kuvvetler içinde en önde gelen konuma sahiptir. Türkiye'nin en üst rütbeli askeri yetkilisi olan Genelkurmay Başkanı'nın, atanmasından önce genellikle Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürütmesi geleneksel bir uygulamadır.
Diğer iki silahlı kuvvetin yanı sıra Türk Ordusu da sık sık Türk siyasetine müdahale etti; bu gelenek artık Millî Güvenlik Kurulu reformuyla bir dereceye kadar düzenlendi. Ordu, 20. yüzyılın ikinci yarısında birkaç dönem iktidarı üstlendi ve 1960, 1971 ve 1980'de darbeler gerçekleştirdi. Son olarak 1997'de İslami eğilimli bir başbakan olan Necmettin Erbakan'ın görevden uzaklaştırılmasını sağladı. 2015'in sonlarından itibaren Türk Ordusu, personel sayısını önceki on yıla benzer bir seviyeye yükseltti. Bu büyümeye katkıda bulunan faktörler arasında Türkiye’nin Kuzey Suriye'deki askeri varlığı ve PKK çatışmasının yeniden alevlenmesi yer almaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ana saldırı tüfeği MPT-76'dır.
Büyük Hun Devleti'ne ait ilk organize ordunun kuruluş tarihi olan MÖ 209 yılı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın da kuruluş yılı olarak kabul edilir. 1980 dönemine kadar Türk Kara Kuvvetlerinin kuruluş yıldönümü olarak Avrupa'da Roma Lejyonları'ndan sonra kurulan ilk profesyonel ordu olan Yeniçeri Ocağı'nın kuruluş yılı olan 1363 yılı, Türk Ordusunun kuruluş yılı olarak kabul edilirdi. Yeniçeriler başlangıçta devşirme sistemine dayalı olarak gayrimüslimlerden teşekkül eden bir yapı olarak oluşturulmuşsa da 17. yüzyıldan itibaren Türkler de ocağa girmeye başlamış ve temelde devşirme sistemine dayalı olarak kurulmuş olan Ocak, bu devirden itibaren Türklerin baskın unsur olduğu bir askeri yapıya dönüşmüştür.
Modern Türk Ordusunun temelleri Sultan II. Mahmud devrinde atılmıştır. Köhnemiş ve zamana uyum sağlayamayan Yeniçeri Ocağı'nın Vaka-i Hayriye ile kaldırılmasının (15 Haziran 1826) ardından Sultan II. Mahmud Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye'nin kurulmasını emretti. Avrupadaki askeri ve teknik gelişmeleri örnek alan hızlı bir modernleşme çalışmasının içine girilerek 7 Temmuz 1826 tarihinde Sultan II. Mahmud tarafından yeni ordu kararnamesi onaylanarak imparatorluğun modern ordusu olan Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye ("Muhammed'in Muzaffer Askerleri") ordusu kuruldu. Bu tarihten sonra reform çalışmalarına hız veren Sultan II. Mahmud, yeni orduyu destekleyecek okullar ve kurumlar kurmaya başladı. II. Mahmud tarafından 1826 yılında başkomutanlık görevlerini yerine getirmek için yüksek askeri komutanlık olan Seraskerlik kurumu oluşturulmuş, 14 Mart 1827 tarihinde ordunun tabip ve cerrah ihtiyacını karşılamak için Türkiye'nin ilk tıp fakültesi ve modern askerî hastane GATA'nın temeli olan Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane,daha sonra 1834 yılında Fransa ve Prusya orduları örnek alınarak, avrupalı hocaların da ders verdiği modern subay okulu olan Harbiye kurulmuştur. Yeni ordunun desteklenmesi ve ülkenin daha iyi savunulabilmesi için 1834 yılında Redîf-i Asâkir-i Mansûre adıyla bir yedek ordu kurulmuş ve aynı yıl çıkarılan bir kanunnâme ile taşrada redif birlikleri kurulmaya başlamıştır. Bu birliklerin oluşturulmasından sonra “Asâkir-i Mansûre” ifadesinin yerini “Asâkir-i Nizâmiyye” almış ve uzun yıllar bu ikinci şekil kullanılmıştır. Nizamiye kelimesi bugün de varlığını korumakta, kışla girişleri bu terimle adlandırılmaktadır.
14 Haziran 1843'te Sultan Abdülmecid ordunun ismini Asakir-i Nizamiye-i Şahane olarak değiştirmiştir. Bu değişiklik sonunda ordu artık Nizamiye Ordusu olarak anılmaya başlanmıştır. Bu uygulama günümüzde de devam etmektedir. 1845'te Sultan Abdülmecid tarafından Kuleli Askeri Lisesi kurulmuş, 1848 yılında ise Kurmay Subay ve Paşa (General) yetiştirmek için Erkan-ı Harbiye Mektebi açılmıştır. 1880 yılında günümüz Genelkurmay Başkanlığına denk olan Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyaseti kurulmuştur. 1908 yılında Seraskerlik kurumunun adı Harbiye Nazırlığı olarak değiştirilerek reform çalışmaları zirveye ulaşmıştır.
9 Kasım 2016 tarihinde değiştirilerek kabul edilen Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi ile bu tarihe dek Genelkurmay Başkanlığı kuruluş ve kadrolarında bulunan Komutanlık, Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşuna geçirilmiştir. Ayrıca aynı Kararname, cumhurbaşkanı ve başbakanın kuvvet komutanı ve astlarına emir verebilmesini ve bu emirlerin hiçbir kurum, kuruluş veya kişinin onayı olmaksızın yerine getirilmesini de hükme bağlamaktadır.
28 Haziran 1963'te Türk Ordusu 600. kuruluş yıl dönümünü kutladı. O tarihlerde, Türk Kara Kuvvetleri'nin kuruluş tarihi, yeniçeri ordusunun kurulduğu 1363 yılı olarak kabul ediliyordu. Aynı yıl, Turancılık fikrini savunan Nihal Atsız, bunu eleştirerek Hiung-nu hükümdarı Mete'nin onluk sisteme dayalı bir ordu kurduğu düşünülen tarih olan MÖ 209 yılının "Türk Ordusu"nun da gerçek kuruluş tarihi olduğunu iddia etti. 1968'te Yılmaz Öztuna ise, genelkurmay başkanı Cemal Tural'a bu öneriyi sundu. 1973'te ordunun kuruluşunun 610. yıldönümü kutlanırken Atsız bu iddiayı yeniden öne sürdü. 12 Eylül Darbesi'nden sonra bu iddia benimsendi. Hâlen, MÖ 209, Kara Kuvvetleri Komutanlığının kuruluş yılı olarak kabul edilmektedir.