kaan39/turkish-wikipedia-dataset huggingface dataset:
Kıbrıs, 20 Temmuz 1974'te Türkiye'nin, Kıbrıs'ı Yunanistan'a ilhak etmeyi amaçlayan Atina tarafından tasarlanmış bir darbeye karşılık olarak adanın üçte birini işgal etmesiyle bölünmüştür. O tarihten bu yana Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni (2004'ten beri AB üyesi) adadaki tek otorite olarak tanımayı reddetmekte ve 1983'te kurulmasından bu yana kendi kendini ilan eden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımaktadır. Türkiye'nin 1974'teki harekâtı ve bunun sonucunda Yeşil Hat'tın her iki tarafına mülteci akını ve 1983'te kendi kendini ilan eden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulması, devam etmekte olan Kıbrıs anlaşmazlığını çevreleyen temel meseleleri oluşturmaktadır.
Türkiye ve Kıbrıslı Türkler, adanın yeniden birleşmesini amaçlayan 2004 Annan Planı'nı desteklemiş, ancak plan daha sonra Kıbrıslı Rumlar tarafından ihtiyaçlarını karşılamadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Kıbrıslı Rumlara göre son öneri, harekâttan sonra Kıbrıs'a taşınan çok sayıda Anadolu Türkü (ve 1974'ten sonra adada doğan torunları) için ikamet haklarının korunmasını içerirken, Türk harekâtından sonra mülklerini kaybeden Kıbrıslı Rumlara adanın önerilen yeniden birleşmesinin ardından kuzeye sadece kısıtlı bir geri dönüş hakkı tanınacaktı.[kaynak belirtilmeli] Sonuç AB'de de büyük eleştiri almasına rağmen, Kıbrıs Cumhuriyeti referandumdan bir hafta sonra AB'ye kabul edildi.
Türk hükûmeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üzerindeki siyasi ve ekonomik abluka kaldırılıncaya kadar Kıbrıs Cumhuriyeti'ni resmen tanımayı reddetmiştir.[kaynak belirtilmeli] Türkiye'nin Kıbrıs Cumhuriyeti'ni tanımaması Gümrük Birliği içinde sorunlara yol açmıştır. Türkiye'nin 2005 yılında AB üyelik müzakerelerine başlamasının ön koşulu olarak imzalamış olduğu gümrük anlaşmaları uyarınca limanlarını Kıbrıs uçak ve gemilerine açması gerekmektedir, ancak Türkiye bugüne kadar buna uymamıştır. Türkiye; AB, Kuzey Kıbrıs'ın uluslararası izolasyonunu hafifletene kadar bunu yapmayı reddetmektedir. Şubat 2013'te Türkiye'nin AB Bakanı Egemen Bağış Kıbrıs Cumhuriyeti'ne "eğer gerçekten kurtuluş istiyorsanız, gerçekten barış istiyorsanız, o zaman Ercan Havaalanı üzerindeki AB üyesi ülkelere uyguladığınız ablukayı kaldırın, Türkiye de limanlarını size açsın" demiştir.
Türkiye'nin, Türk hükûmetinin Kıbrıs Rum gemilerinin hava ve deniz limanlarını kullanmasına izin vermesini gerektiren Türkiye ile AB arasındaki ticaret anlaşmasını uygulamayı reddetmesi, AB'nin Türkiye'nin katılım müzakerelerindeki sekiz faslı dondurmasına neden oldu.
Kasım 2009'da Türkiye Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, Türkiye'nin AB üyeliği ya da Kıbrıslı Türkleri desteklemek arasında bir seçim yapmak zorunda bırakılması halinde, "Türkiye'nin tercihinin sonsuza kadar Kıbrıslı Türklerin yanında yer almak olacağını ve bunu herkesin anlaması gerektiğini" ifade etmiştir.
Türkiye'nin üyeliği konusu Yunanistan'da tartışmalı bir konu olmuştur. 2005'te yapılan bir kamuoyu yoklamasına göre Yunanların sadece %25'i Türkiye'nin Avrupa Birliği'nde yeri olduğuna inanmaktadır. Yunanistan'ın eski başbakanı Kostas Karamanlis Aralık 2006'da Türkiye'nin AB üyeliğinin ancak "tam uyum, tam katılım" temelinde olabileceğini belirtmiştir. Avrupa Komisyonu 2005 yılında Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin "olumlu yönde gelişmeye devam ettiğini" belirtirken, Türkiye'nin karasularının sınırlarıyla ilgili bir anlaşmazlık konusunda devam eden casus belli iddiasının ilerlemenin önündeki en önemli engel olduğunu belirtmiştir. Eylül 2017'de Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras, Almanya ve Türkiye arasındaki söz düellosunun ortasında, Türkiye ile katılım müzakerelerinin durdurulmasının Avrupa Birliği için stratejik bir hata olacağını ifade etti. Yunanistan'ın eski başbakanı Yorgo Papandreu da Avrupa Birliği liderlerini Türkiye'ye kapıları açık tutmaya ve Türk hükûmetiyle diyaloğu sürdürmeye çağırarak, Almanya'nın eski başbakanı Angela Merkel'in Türkiye ile katılım müzakerelerinin askıya alınması yönündeki çağrılarına açık bir göndermede bulunmuştur.
Ülkenin en önde gelen imamı (şu anda Ali Erbaş) bir devlet memuru ve Diyanet İşleri Başkanlığının başkanı olmasına rağmen, Türkiye'nin resmi bir dini olmayan laik bir anayasası, sivil ve yargı sistemi vardır. Türkiye nüfusunun %82'si Müslüman'dır ve bunların %70'inden fazlası İslam'ın Sünni koluna mensuptur. Bir azınlık ise senkretik Alevi koluna bağlıdır. 2019'da yayınlanan ayrı bir araştırma, Türklerin %89,5'inin kendini Müslüman olarak tanımladığını ortaya koymuştur. Türkiye, Avrupa Birliği'ne katılan veya üye olan ilk ve tek Müslüman çoğunluklu ülke olacaktır. Mevcut AB ülkeleri genellikle büyük Müslüman azınlıklar içermektedir. Buna karşılık, Hristiyanların Türkiye nüfusunun yalnızca %0,2'sini oluşturduğuna inanılmaktadır.
Türkiye'deki resmi nüfus sayımı anketleri, inanç veya ırk ayrımı gözetmeksizin tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını milliyet açısından Türk olarak tanımlayan Türkiye Anayasası tarafından belirlenen düzenlemeler nedeniyle bir kişinin dini inancı veya etnik kökenine ilişkin bilgileri içermemektedir.
Türkiye'de bir laiklik geleneği vardır. Devletin resmi bir dini yoktur, herhangi bir dini desteklemez ve dinler arasındaki alanı aktif olarak izler. Anayasa bireyler için din özgürlüğünü tanırken, dini cemaatler devletin koruması altındadır; ancak anayasa açıkça siyasi sürece dahil olamayacaklarını (örneğin dini bir parti kurarak) veya inanç temelli okullar açamayacaklarını belirtmektedir. Hiçbir parti dini inancın bir türünü temsil ettiğini iddia edemez; yine de dini hassasiyetler genellikle muhafazakar partiler aracılığıyla temsil edilmektedir. Türkiye, hükûmet binalarında, okullarda ve üniversitelerde her iki cinsiyet için de dini başörtüsü ve teo-politik sembolik giysilerin giyilmesini kanunla yasaklamaktaydı; bu kanun 10 Kasım 2005 tarihinde Leyla Şahin-Türkiye Davası'nda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi tarafından meşru bulunarak onanmıştır. Ancak 2010 yılında üniversitelerde başörtüsü takma yasağı kaldırılmıştır.
Çoğunluğu Müslüman olan Türkiye ile ağırlıklı olarak Hristiyan olan Avrupa arasındaki kültürel farklılıklar, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılımına ilişkin tüm tartışmalarda önemli bir rol oynamaktadır.
2004 yılında Fransa Dışişleri Bakanı Michel Barnier, Türkiye'nin 1915 yılındaki Ermenilere yönelik sistematik katliamları soykırım olarak tanıması gerektiğini belirtti. Ancak, Fransa'nın Avrupa Birliği'ne giriş için bu konuda bir önkoşul koymamasına rağmen, Fransa'nın müzakereler sırasında konuyu gündeme getireceğini ısrarla belirtmiştir. Avrupa Parlamentosu Başkanı Martin Schulz, Türkiye'nin 1915 yılında Ermenilere yönelik sistematik katliamları soykırım olarak tanımasının bir önkoşul olması gerektiğini belirtti.
Türkiye hükûmeti AB üyeliği için böyle bir önkoşulu reddetmekte ve bunu AB üyelik kriterlerinin bir parçası olarak kabul etmemektedir.
2006 yılında Avrupa Parlamentosu, konunun Türkiye için bir üyelik kriteri olarak resmen eklenmesi önerisine karşı oy kullanmıştır. Yunan ve Kıbrıslı Rum milletvekillerinin benzer bir önerisi de 2011 yılında Avrupa Parlamentosu tarafından reddedilmişti.
Türkiye'de eşcinsellik suç olmamasına rağmen, Avrupa Birliği'nin insan haklarına ilişkin direktiflerine aykırı olarak,[hangileri?] Türkiye 2015 ve 2016 yıllarında LGBT onur yürüyüşlerini geçici olarak yasakladı. Yasağa gerekçe olarak "güvenlik kaygıları" ve yürüyüşün Ramazan ayında yapılmasının yol açtığı "halkın dini hassasiyetleri" gösterildi.
Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesi "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini veya Türkiye Büyük Millet Meclisini alenen aşağılayan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır" ve "eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz" demektedir.
AB bu yasayı özellikle Eylül 2005'te romancı Orhan Pamuk'un otuz bin Kürt ve bir milyon Ermeni'nin ölümünü tanıyan yorumları nedeniyle yargılandığı dava sırasında eleştirmiştir. Genişlemeden sorumlu komisyon üyesi Olli Rehn ve Avrupa Parlamentosu üyeleri davayı "üzücü", "çok talihsiz" ve "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Davanın üç ay sonra düşmesinin ardından Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Türkiye'nin 301. maddeyi kaldırabileceğini ya da değiştirebileceğini belirterek "yeni bir yasaya ihtiyaç olabilir" dedi. Eylül 2006'da Avrupa Parlamentosu 301. Madde gibi "Avrupa ifade özgürlüğü normlarını tehdit eden" yasaların kaldırılması çağrısında bulundu. 30 Nisan 2008 tarihinde yasa yeniden düzenlendi. Bu reforma göre, artık "Türklüğe" değil "Türk milletine" açıkça hakaret etmek suçtur; 301. maddeye dayanarak dava açmak adalet bakanının onayını gerektirir; ve azami ceza iki yıl hapse indirilmiştir.
Vatansever bir avukat olan Kemal Kerinçsiz ve Kerinçsiz'in başkanlığını yaptığı Büyük Hukukçular Birliğinin diğer üyeleri, "[301. Madde] davalarının neredeyse tamamının arkasında" yer almışlardır. Ocak 2008'de Kerinçsiz, Danıştay ve Cumhuriyet gazetesine yapılan saldırıların, bazı Hristiyan misyonerlerin ve Ermeni-Türk gazeteci Hrant Dink'in öldürülmesinin arkasında olduğu ve Nobel ödüllü Orhan Pamuk'a suikast planladığı iddia edilen aşırı milliyetçi yeraltı örgütü Ergenekon'a katıldığı gerekçesiyle tutuklandı. Ergenekon davaları daha sonra "dış merkezli Gülenci terör örgütü" tarafından organize edilen bir komplo olarak nitelendirildi ve 15 Temmuz 2016'da Gülenciler tarafından gerçekleştirilen askeri darbe girişiminin ardından tüm suçlamalar düşürüldü.[kaynak belirtilmeli]
Türkiye 1930 yılında kadınlara belediye seçimleri için oy kullanma hakkı vermiştir. Bu hak 1934 yılında ulusal seçimler için genişletildi ve kadınlara TBMM'de milletvekili seçilme veya bakan, başbakan, Meclis başkanı ve cumhurbaşkanı olarak atanma hakkı verildi. 1993 yılında Tansu Çiller Türkiye'nin ilk kadın başbakanı olmuştur.
Avrupa Parlamentosu, Türkiye'de kadınların sosyal, ekonomik ve siyasi yaşamdaki rolüne ilişkin ikinci raporunda, kadın hakları da dahil olmak üzere insan haklarına saygı gösterilmesinin Türkiye'nin AB üyeliği için temel bir koşul olduğunu vurguladı. Rapora göre, Türkiye'nin kadın haklarına ilişkin yasal çerçevesi "genel olarak tatmin edicidir, ancak esaslı uygulaması kusurlu olmaya devam etmektedir."
Türkiye, Avrupa Konseyinin 47 üyesi arasında (Azerbaycan ile birlikte) vicdani retçilerin statüsünü tanımayı reddeden veya onlara vergi ödeyerek askerlik hizmetini azaltma dışında bir alternatif sunmayan iki ülkeden biridir.
AB ülkelerindeki kamuoyu, farklı yoğunluk derecelerinde de olsa, genel olarak Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkmaktadır. Eurobarometer Eylül-Ekim 2006 anketi, AB-27 vatandaşlarının %59'unun Türkiye'nin AB'ye katılmasına karşı olduğunu, sadece yaklaşık %28'inin desteklediğini göstermektedir. Neredeyse tüm vatandaşlar (yaklaşık her 10 kişiden 9'u) insan hakları konusundaki endişelerini en önemli neden olarak ifade etmiştir. Daha önceki Mart-Mayıs 2006 Eurobarometre araştırmasında, yeni üye ülkelerin vatandaşları, eski AB-15'e (%38) kıyasla Türkiye'nin üyeliğini daha fazla desteklemişlerdi (%44 destek). Anketin yapıldığı tarihte, Türkiye'nin üyeliğine en güçlü şekilde karşı çıkan ülke Avusturya (aleyhte: %81) iken, Romanya üyeliği en çok destekleyen ülke olmuştur (lehte: %66). Daha geniş bir siyasi kapsamda, en yüksek destek (egemen bir devlet olarak tanınmayan ve fiilen AB toprağı olmayan ve Avrupa kurumlarının dışında kalan) Kıbrıs Türk toplumundan (lehte: %67) gelmiştir. Bu topluluklar, Türk halkının kendisinden bile daha fazla katılımı desteklemiştir (destek oranı: %54). Danimarka hükûmetinin Türkiye'nin AB üyeliğini desteklemesine rağmen, Danimarka'da Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkanların oranı Ekim 2007'de %60 olarak ölçülmüştür.
2000'den bu yana, 2013 Gezi protestoları ve Türkiye'deki tasfiyeler (2016-2018) nedeniyle devam eden bir destek azalma eğilimi vardır. Geçmişte Türkiye'nin üyeliğine destek özellikle sol partilerden gelirken, son zamanlarda Avrupa'daki siyasi yelpazenin her iki tarafı da Türkiye'nin insan hakları sicilini oldukça eleştirmektedir. Bulgaristan ve Almanya gibi Türk diasporasının veya Avrupa'daki Müslümanların yoğun olarak yaşadığı ülkelerde Türkiye'nin üyeliğine muhalefet daha yüksektir. YouGov'un 2016 ve 2019 yıllarında yaptığı anketlere göre Fransa, Almanya, Danimarka, Finlandiya ve İsveç'ten katılımcılar, aralarında İsrail ve Rusya'nın da bulunduğu diğer seçenekler arasında Türkiye'nin AB üyeliğine en yüksek net muhalefeti göstermiştir.
Aralık 2004'te AB ile üyelik müzakerelerinin başlaması Türkiye'de büyük bir coşkuyla kutlandı, ancak Türk halkı, AB'ye katılımına verilen desteğin ılımlı olduğunu düşündüğü ve özellikle Fransa ve Avusturya referandumları ile ilgili olarak müzakerelerde çifte standart algıladığı için müzakerelerin ertelenmesi nedeniyle giderek daha şüpheci hale geldi. 2006 yılı ortalarında yapılan bir Eurobarometre araştırması, Türk vatandaşlarının %43'ünün AB'ye olumlu baktığını, sadece %35'inin AB'ye güvendiğini, %45'inin genişlemeyi desteklediğini ve sadece %29'unun bir AB anayasasını desteklediğini ortaya koymuştur.
Dahası, Türkler AB'ye katılıp katılmama konusunda ikiye bölünmüş durumdaydı. 2007 yılında yapılan bir kamuoyu yoklamasına göre Türkiye'nin AB üyeliğine desteği %41,9 (2006'da %32 idi), karşıtlar %27,7 ve kayıtsızlar %24 idi. 2009 yılında yapılan bir anket, AB'ye yönelik olumsuz görüşler %28'den %32'ye yükselmiş olsa da katılım desteğinin %48'e yükseldiğini göstermiştir. 2013 yılında yapılan bir kamuoyu yoklaması Türkiye'de AB üyeliğine desteğin nüfusun üçte birine, karşıtlığın ise iki katına ulaştığını göstermiştir.
Transatlantik Eğilimler 2013 anketine göre Türklerin %60'ı Avrupa Birliği'ne olumsuz bakmakta ve Türklerin çoğu Asya ile çalışmanın ulusal çıkarları açısından Avrupa ile çalışmaktan daha önemli olduğuna inanmaktadır. AB vatandaşlarının %61'inin aksine Türklerin yaklaşık %44'ü AB üyeliğinin ekonomi için iyi olacağına inanmaktadır. AB Bakanı Egemen Bağış Euractiv'e verdiği bir röportajda şunları söylemiştir: "Avrupa'nın yapması gereken şu; demeliler ki Türkiye tüm şartları yerine getirdiğinde X tarihinde AB üyesi olacak. O zaman Türk kamuoyunun desteğini bir günde yeniden kazanırız."
... Komisyon Başkanlığım döneminde ... "önümüzdeki beş yıl içerisinde daha fazla genişleme olmayacaktır". Türkiye'ye gelince, bu ülkenin AB üyeliğinden çok uzakta olduğu açıktır. Twitter'ı engelleyen bir hükümet kesinlikle üyeliğe hazır değildir.
Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği, (Türkiye'de Gümrük Birliği adıyla bilinir.) 6 Mart 1995 tarihinde Ankara Anlaşması ile kurulan AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin uygulama kararı almasıyla 31 Aralık 1995 tarihinde yürürlüğe giren gümrük birliğidir. Ticari ürünler, her iki taraf arasında herhangi bir gümrük kısıtlaması olmaksızın satılabilir. Gümrük Birliği temel ekonomik alanlarda (tarım gibi), ikili ticaret imtiyazları uygular, hizmet veya kamu ihalelerini kapsamaz.
1996 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kapsamındaki ürünlerin satışı için Türkiye ve Avrupa Birliği arasında bir serbest ticaret bölgesi kurulmuştur. Ortaklık Konseyi 1/98 Kararı tarım ürünleri ticaretini kapsamaktadır.
Gümrük birliği, kapalı ürünler için ortak bir dış tarife sağlamanın yanı sıra Türkiye'de, özellikle endüstriyel standartlara ilişkin birkaç temel iç pazar alanlarında AB müktesebatının uygulanmasını öngörmektedir.
1996 yılından bu yana Türkiye, AB'nin ana ihracat ve ithalat ortaklarından biri oldu. Sanayinin ağırlıkta olduğu bu ticari ilişkide (tüm ithalat ve ihracatın % 95), Türkiye'nin gayri safi yurt içi hasılası 4 kat arttı ve Türkiye'yi dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri haline getirdi. Ancak Türkiye'nin dış ticaret açığı 1995-2008 arasında 2 kat (AB arasında) ve AB üyesi olmayan ülkeler ile de 6 kat (dünyanın geri kalanı) artmıştır. Gümrük Birliği, bu gelişmelerde büyük bir faktördür. Bazı yorumcular Avrupa'nın hammadde alması karşılığında Türkiye'ye mamul ürünleri satışındaki kısır döngüyü oluşturduğunu savunur. Bu nedenle Türkiye, Avrupa'dan gelecek hammadde ve mamul ürünlere bağımlı hale gelmesine neden olmaktadır.
Bazı akademisyenler gümrük birliği anlaşmasının Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları gibi olduğunu savunmaktadır. Bu gümrük birliğine rağmen Türkiye, hâlâ Avrupa Birliği'ne ekonomik ve siyasi güçleri veren bir üye değildir. Çünkü;
Aşağıdaki liste Türkiye dışişleri bakanlarını göstermektedir.
Türkiye'nin diplomatik temsilcilikleri listesi, Türkiye'nin jeopolitik konumu itibarı ile pek çok coğrafi, ekonomik ve siyasi ilişki içerisinde bulunduğu ülkelerdeki diplomatik temsilciliklerini içermektedir. İki kıtayı birbirine bağlayan bir konumda bulunan ülke Asya-Avrupa arasında bir köprü ișlevi görmektedir. Türkiye aynı zamanda bir Balkanlar, Kafkasya, Karadeniz, Akdeniz ve Orta Doğu ülkesidir. Bu konumu ve birçok ülke ile daha Osmanlı İmparatorluğu döneminde kurulmuş ikili ilişkileri dolayısıyla dış temsilcilikleri de bu durumuna uygun bir şekilde konuşlanmıştır. Türkiye Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde yerleşik büyükelçiliğe sahip olan; ayrıca, gerek tarihsel bağlar gerekse soydaşların, akraba topluluklarının ve Türk vatandaşlarının varlığı nedeni ile Filibe, Gümülcine, Komrat, Mainz ve Rodos gibi birçok şehirde de yerleşik başkonsolosluğu bulunan tek ülkedir.
1793 yılında, ilk daimi Türk elçiliği Londra'da Osmanlı Sultanı III. Selim tarafından kurulmuştur. 1924 yılında yurt dışında 39 temsilciliğe sahip olan Türkiye'nin dış temsilciliklerinin sayısı, fahri olanlar hariç olmak üzere, 2024 yılı sonu itibarıyla 253'e ulaşmıştır. Türkiye, dünyada en fazla diplomatik temsilciliğe sahip üçüncü ülke konumundadır.
Bu listede Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı diplomatları isim, soyad, pozisyon ve diğer ilgili bilgilere göre alfabetik olarak sıralanmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri-Türkiye ilişkileri, Amerika Birleşik Devletleri ile Türkiye'nin Osmanlı İmparatorluğu döneminde başlayan ve 1947 yılından bu yana aktif sürdürdüğü uluslararası politikaları içerir.
1795 yılında Osmanlı Devleti'nin vasalları olan Afrika Eyaletlerini (Fas Sultanlığı, Cezayir, Tunus ve Trablusgarp) ABD'yi Trablusgarp ve Cezayir'de yenmiş, eyalet gemileri Cezayir'de ABD bayrağını taşıyan gemiyi ele geçirmişlerdir. 1796 yılında Osmanlı Devleti Eyaletleri, ABD ile Trablus Antlaşması yapılmıştır. Birinci Berberi Savaşı 1801 yılında ABD ile Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika eyaletleri arasında karşılıklı savaş ilan edilmiş savaş 4 yıl sürmüştür. ABD bu savaşta bazı haklar elde etmiştir. ABD Başkanı Thomas Jefferson, Nisan 1802'de İzmir'e ilk Amerikan konsolosunu atadı. Türk-Amerikan ilişkileri 1830'da Seyr-i Sefain Antlaşması ile başlamıştır.
Kurtuluş Savaşı sırasında, işgalci devletlerin yanında yer alan ABD, işgale donanmasıyla destek vermiştir. İşgal boyunca ağırlıklı olarak tarafsız bir rol oynadığını söylese de Samsun gibi deniz kıyısındaki kentler, bu donanmaya ait gemilerce bombalanmıştır. Ayrıca İttihat ve Terakki yönetimi tarafından Birinci Dünya Savaşı'nın başında tek taraflı olarak kaldırılan kapitülasyonların devam etmesi için 19 Ocak 1919 tarihinde İstanbul'da bulunan İngiliz, Fransız ve İtalyan Yüksek Komiserlerinin Türk yönetimine vermiş oldukları nota ABD tarafından desteklenmiştir. 1919-1927 döneminde Amerikan Yüksek Komiseri sıfatıyla Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyetinde görev yapan Amiral Bristol, ilişkinin ilk yıllarında da etkili olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti kurulurken ABD ile sıkı ekonomik ilişkiler geliştirmek isteyen ve Lozan Antlaşması sırasında ABD'nin politik desteğini arayan TBMM ve hükûmet, 1923 yılı başında Türkiye'de yatırım yapacak Amerikan şirketlerine teşvikler içeren Chester Teşvikleri yasasını kabul etti.
Lozan Barış Konferansı sırasında 6 Ağustos 1923 tarihinde imzalanan ikili antlaşma, iki devletin ilk diplomatik ilişkisi olmuştur. İki devlet arasında siyasal ilişkilerin, devletler hukuku kapsamında kurulmasını, konsolosluklar açılmasını ve kapitülasyonların kaldırılmasını öngören bu antlaşma Amerika Birleşik Devletleri Senatosunun Ermeni Sorununun yarattığı hava, Türkiye'deki Amerikan okullarının durumu ve azınlıkların korunmasına dair oluşan yanlış izlenimler nedeniyle onaylanmamış, bu durumda Türkiye Büyük Millet Meclisi de antlaşmayı onaylamamıştır. 24 Aralık 1923 tarihindeki iki ülke vatandaşlarının hak ve çıkarlarına ilişkin nota verişimi ile yapılan anlaşma ve 20 Temmuz 1926 tarihindeki iki ülke ticari ilişkilerini düzenleyen nota verişimi ile geçici olarak düzenlenen Amerikan-Türk ilişkileri, 17 Şubat 1927 tarihindeki nota verişimi ile modus vivendi olarak da olsa normal siyasi kurulması ile olağan duruma gelmiştir.
Türkiye II. Dünya Savaşı'nın son aylarında Amerika Birleşik Devletleri ve müttefiklerinin yanında yer alarak Almanya'ya savaş ilan etti. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesi ile birlikte Soğuk Savaş yılları başladı. ABD Senatosu 1947 yılında Sovyetler Birliği'ne karşı Batı blokunu yardım etmek üzere Truman Doktrini'nin bir parçası olarak Türkiye için bir ekonomik ve askerî yardım paketini onayladı.
Sovyetler Birliği lideri Stalin'in Türkiye'den toprak talepleri karşısında Türkiye de Kore Savaşı'nda (1950-1953) Birleşmiş Milletler'in yanında yer aldı, 1952 yılında NATO'ya katıldı ve 1955 yılında CENTO'nun kurucu üyeleri arasında yer aldı. 1954 yılında ABD'ye Soğuk Savaş Dönemi boyunca kullanacağı, Soğuk Savaş sonrası I. Körfez Savaşı, Irak Savaşı ve Suriye İç Savaşı'nda da aktif olarak öne çıkan İncirlik Hava Üssü'nü kurma izni verildi.
1960'lı yıllardan itibaren Türkiye - Amerika Birleşik Devletleri ilişkilerinde kırılmalar yaşanmaya başladı. Küba Füze Krizi süresince Amerika Birleşik Devletleri'nin Sovyetler Birliği ile gizli görüşmeler gerçekleştirmesi, Türkiye'deki askeri varlığı hakkında pazarlık yapması sonrası bir de Esnek Karşılık doktrinin devreye girmesiyle birlikte Türkiye yönetiminde olası bir Sovyetler Birliği müdahalesinde NATO'nun Türkiye'ye yardım etmeyeceği görüşü oluşmaya başladı. İlişkiler bozulmaya başlamışken 1963 yılı sonunda Kıbrıs'ta Türk ve Rum topluluklar arasında yaşanmaya başlayan silahlı çatışmalar karşısında Türkiye'nin tutumunu sertleştirmesi ve askeri operasyon planlaması üzerine dönemin ABD Başkanı Lyndon Johnson'ın dönemin Başbakanı İsmet İnönü'ye yönelik olarak 5 Haziran 1964 tarihinde kaleme aldığı, adaya çıkarma yapılır da sonrasında Türkiye'ye yönelik Sovyetler Birliği müdahalesi olursa NATO'nun Türkiye'yi desteklemeyeceği, Kıbrıs'a yönelik Amerikan silahlarının kullanılmaması gerektiğini içeren, tehdit barındıran ve tarihe "Johnson Mektubu" olarak geçen mektup, iki ülke ilişkilerinde kırılmaya neden oldu. Türk siyasetinde ilk kez bu dönemde NATO'dan çekilme çağrıları yapılmaya başlandı.
Johnson Mektubu ve Kıbrıs sorunu iki ülke ilişkilerinde çeşitli sorunlar yaratınca ülkeler uzlaşı zemini aramaya başladılar. Türkiye ve ABD arasında farklı tarihlerde imzalanmış bulunan 55 adet ikili anlaşma, 3 Temmuz 1969'da imzalanan "Ortak Savunma ve Ekonomi İşbirliği Anlaşması" ile tek bir metinde toplandı. Bu anlaşmayla birlikte savunma faaliyetlerinin ortak şekilde icra edileceği, Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri'nden satın alacağı silahların Türkiye'ye ait sayılacağı deklare edilirken, Türkiye sınırları içerisindeki Amerika Birleşik Devletleri askerî personel sayısı azaltıldı.
1 Temmuz 1974 tarihindeki Resmî Gazete'de yayımlanan habere göre Türkiye haşhaş ekimini durdurmadığı için Amerika Birleşik Devletleri Türkiye'ye ambargo koydu. Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra dönemin ABD Hükûmeti, ambargoya Kıbrıs Harekâtı'nı da ekledi ve Türkiye'den Kuzey Kıbrıs'taki askerleri geri çekmesini talep etti. Türkiye ise bu kararı tanımayarak Kıbrıs Harekâtı'na devam etti. Bu silah ambargosu nedeniyle Türkiye'de ABD'den alınan silah ihtiyacı gözden geçirildi ve Türk Savunma Sanayisi'nin kurulmasına karar verildi. ASELSAN ve ROKETSAN gibi önemli Türk Savunma Sanayisi firmaları bu dönemde kuruldu. Silah ambargosu 1978 yılının eylül ayı sonunda ABD Kongresi'nin kararıyla kaldırıldı. Ambargonun kesin olarak kaldırılmasından sonra "Türk-Amerikan ilişkilerinde yeni ve olumlu bir dönem başlamış olacağını umduğunu" ifade eden dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, ABD üslerini yeniden faaliyete açtı. Ambargonun kaldırılmasına rağmen Türkiye'ye yapılan silah yardımı ancak 1980 yılında 1974 öncesindeki düzeye ulaşabildi.