kaan39/turkish-wikipedia-dataset huggingface dataset:
Romani Muharebesi 1916 yılının 3-5 Ağustos tarihleri arasında, Süveyş Kanalı'nın 35 kilometre doğusundaki Romani kasabası yakınlarında gerçekleşmiş bir 1. Dünya Savaşı muharebesidir. Sina ve Filistin Cephesi'nde, Osmanlı Devleti'nin Büyük Britanya kontrolündeki Süveyş Kanalı'na yaptığı son saldırıdır. Muharebenin Osmanlı mağlubiyetiyle sonuçlanmasıyla birlikte 2. Kanal Harekâtı sona ermiş, Osmanlı ordusu Gazze'ye kadar sürecek olan bir geri çekilişe başlamıştır.
Bir-ül Abd Muharebesi yahut Abd Kuyusu (9 Ağustos 1916), Britanya İmparatorluğu kuvvetleriyle Osmanlı İmparatorluğu arasında, I. Dünya Savaşı’nın Sina ve Filistin Cephesi dâhilinde vuku bulmuştur.
Bu muharebe, Romani Muharebesi’nde (3–5 Ağustos) Britanya zaferinin ardından Sina Çölü’nde cereyan etti. Osmanlı’nın İkinci Kanal Harekâtı sonrasında, İngilizlerin Mısır’daki kuvvetlerinin icra ettiği bir karşı taarruz mahiyetini taşımaktaydı. Britanya İmparatorluğu’nun ANZAC Süvari Tümeni, kendi kumandası altındaki 5. Süvari Tugayı ile birlikte, ricat eden bir Osmanlı ordusunu takip etmekle görevlendirildi. Britanya devriyeleri 8 Ağustos’ta Osmanlı kuvvetlerini keşfetti ve ertesi gün ANZAC Süvari Tümeni’nin kalan kısmı taarruz mevzisine intikal etti. 9 Ağustos sabahı hücum başlatıldı; gün boyu taarruz ve mukabele ile çarpışmalar sürdü. Nihayet akşamüstüne doğru, ANZAC Süvari Tümeni Kumandanı Chauvel, birliklerine ricat emri verdi; böylelikle Osmanlı kuvvetleri muharebe meydanının hâkimiyetini muhafaza etti.[nb 1]
Romani Muharebesi’ndeki zafer, ANZAC Süvari Tümenini yormuştu; en ağır muharebeye giren iki birlik, 1. Hafif Süvari Tugayı ile 2. Hafif Süvari Tugayı, istirahat için Romani ve Etmaler’e gönderildi. Bu esnada tümenin kalan kısmı, kumandası altındaki 5. Süvari Tugayı ile birlikte, ricat eden Osmanlı kuvvetlerini takip etmekle emrolundu. Sina Çölü’nü aşarak ilerlediklerinde, Osmanlı kuvvetleri kuvvetli müdafaa mevkileri inşa etmişti. Geri çekilirken şimdi bu mevzilerden istifadeye başladılar; doğuya, Mısır–Osmanlı hududuna doğru çekiliyorlardı.
7 Ağustos’ta, Osmanlı kuvvetlerinin takibinde tümenin önünde ilerleyen Yeni Zelanda Süvari Tümeni, artçı birliklerini Oğratina’da buldu. Sol kanadını çevirmeye teşebbüs ettiklerinde mukavemetin pek şiddetli olduğu görülerek geri çekildiler. Ertesi sabahın erkeninde yapılan keşif devriyeleri, Osmanlı artçısının geceleyin çekildiğini tespit etti. Devriyeler keşfe devam ederek Osmanlı kuvvetlerini bir kez daha buldular; bu defa Bir Abd’in doğusundaki yüksek mevkilerde, Romani’nin şarkında yaklaşık yirmi iki mil (35 km) mesafede, El Ariş yolunda mevzilenmişlerdi. O gece, tümen karargâhı ile 5. Süvari Tugayı ve Yeni Zelanda Tugayı Oğratina’da konakladı. 1. ve 2. Tugayların kendilerine katılmasını bekliyorlardı. Ancak her iki tugay da insan gücü bakımından noksandı; bu sebeple iki birlikten mürekkep bir “karma tugay” teşkil edilmek zorunda kalındı. 9 Ağustos’ta tümen yeniden ilerledi. Yeni Zelanda Tugayı merkezde, Karma Tugay sol kanatta, 3. Hafif Süvari Tugayı ise sağ kanatta yer aldı. Osmanlı artçı birlikleri, Bir el Abd istikametine çekilerek yaklaşık on mil (16 km)’lik bir cephede yeniden görüldü. Karma Tugay, Osmanlı müdafaasının kuzey-doğusunda iki mil (3,2 km) mesafede bir mevziye yönlendirilecekti. Yeni Zelanda Tugayı doğrudan mevziye hücum edecekti. 3. Hafif Süvari Tugayı, Yeni Zelandalılarla temasını muhafaza ederek Türk mevziinin gerisine sarkacak, yaklaşık beş mil (8,0 km) doğusunda konuşlanarak geri çekilmeyi engelleyecek ve onların ikmal hatlarını tehlikeye düşürecekti. 5. Süvari Tugayı ise ihtiyat olarak kalacaktı.
Bir-ül Abd’deki Osmanlı mevzii, gayet sağlam inşa olunmuş siperler ve redif tabyalarından müteşekkildi. Bu mevziler, Britanya kuvvetlerinin kullanacağı muhtemel yaklaşma yollarını tepeden gözetliyordu. Osmanlı kuvvetleri buraya vardıklarından beri vakti iyi kullanmışlardı; evvelki günlerdeki mağlubiyetlerinden toparlanarak iaşelerini tazelemiş ve takviye almışlardı. Bu suretle Türk kuvvetlerinin mevcudu şimdi yaklaşık 6.000 kişiye ulaşmıştı ki, bu rakam Chauvel’in elindeki kuvvetin iki misli idi. Ayrıca dağ topçusu ve obüsler tarafından da kuvvetli surette desteklenmekteydiler. Makineli tüfekler Alman askerlerince, topçular ise Avusturyalılarca kullanılmaktaydı.
Yeni Zelanda Tugayı’nın ilerleyişi saat 04.00’te başladı; aynı zamanda 3. Tugay da iki mil (3,2 km) kadar cenubda bir redife yöneldi. Karma Tugay ise bir saat sonra harekete geçti; fakat kuyu ile Bardavil Gölü arasında uzanan bir siper hattını keşfettiler. ANZAC Süvari Tümeni, Osmanlı topçu ve makineli tüfek ateşi altında ilerledi; ateş o denli şiddetlendi ki, atlarının selameti tehlikeye girdi. Bunun üzerine atlarından inerek piyade düzeninde devam ettiler. Ancak tek hat halinde bir ilerleme söz konusu değildi; Yeni Zelandalılarla zayıflamış Karma Tugay arasında yaklaşık 800 yard (730 m), 3. Tugay ile Yeni Zelandalılar arasında ise bir mil (1,6 km) kadar bir boşluk vardı. Saat 05.00’e gelindiğinde Yeni Zelanda Tugayı, kuyu ve Türk mevziini gözetleyen yüksek bir noktaya ulaşmıştı. Bir saat sonra Osmanlı askerleri süngülerini takarak siperlerinden çıktılar ve iki koldan Yeni Zelanda Tugayı’na karşı taarruza geçtiler. İlk hücum, Yeni Zelandalıların makineli tüfek ateşi ve Kraliyet Atlı Topçusu’na bağlı Somerset Bataryası’nın topçu desteği karşısında sarsıldı. Yarım saatlik bir nefes alma faslından sonra Osmanlı askerleri tekrar Yeni Zelandalılara taarruz ettiler. Bu sırada hâlâ ilerlemekte olan Karma Tugay, topçu, uçaksavar ve makineli tüfek ateşi altına girerek Türk hatlarına yaklaşık 800 yard (730 m) mesafede durduruldu. Saat 07.00’ye doğru Türkler, ANZAC Süvari Tümeni hattında Yeni Zelandalılarla Karma Tugay arasındaki boşluğu fark ederek buradan sarkmaya çalıştılar. Bir saat sonra cenub cephesinde 3. Tugay’ın ilerleyişi durduruldu ve mevziyi çevirmeye çalışmak yerine istikametlerini Ard’a çevirmeleri emrolundu. Böylelikle Yeni Zelandalılarla aralarındaki boşluğu da kapatmış oldular. Yeni Zelanda Tugayı tekrar ileri atıldı; bir ara iki alaylarının Türk mevziine yarma yapacak gibi göründüğü anlar oldu. Fakat şimal ve cenub kanatlarda diğer tugaylar durdurulmuştu. Osmanlı topçu ateşi şiddetini artırdı; saat 10.30’da Chauvel, Türk bataryalarının yerlerini tespit için hava desteği talep etti. Zira topçuların kalibresi Britanya toplarından büyüktü ve menzilleri daha uzundu. Aynı zamanda yedekteki alaylarından biri olan Warwickshire Yeomanri, Karma Tugay’ı takviye için sevk edildi.
Saat 11.30’a gelindiğinde, ANZAC Süvari Tümeni Osmanlı mevziinin etrafında yaklaşık üç mil (4,8 km)’lik bir hilal teşkil ederek mevzilenmişti ve Türklerin doğuya doğru çekilen deve nakliyatını gözetleyebiliyordu. Fakat yarım saat sonra Osmanlı askerleri bütün hatları boyunca karşı taarruza geçtiler. Topçu mermilerinden biri Ayrshire Bataryası’na ait bir top arabasına isabet ederek dört askeri etkisiz hale getirdi, birkaçını yaraladı ve otuz yedi atı öldürdü. Türk askerleri şimdi dalgalar hâlinde Yeni Zelanda Tugayı üzerine ilerliyordu. Ancak kendi topçularının desteğiyle Yeni Zelandalılar onları geri püskürtmeyi başardı. Osmanlıların bir sonraki hedefi Karma Tugay idi. Onları takviye eden Warwickshire Yeomanry, üç tabur ile tek başına çarpışmak zorunda kaldı. Aynı zamanda hücuma uğrayan 3. Tugay, Chauvel’e Osmanlı hatlarını yarmalarının pek mümkün olmadığını bildirdi. Kuzeyde Karma Tugay saat 14.00’e doğru geriye çekilmeye zorlandı ve onları destekleyen Ayrshire Bataryası’nın topçuları sarılma tehlikesine düştü. Chauvel, buradaki mevziyi tutmak için son ihtiyatlarını sürdü ve toplar geri çekilebildi. Artık ANZAC hattı boyunca herkes ricata başlamıştı. ANZAC Süvari Tümeni sonraki iki saat boyunca tutunmaya çalıştı, yavaş yavaş geri mevzilere çekildi. Türk topçuları bu fırsatı sezerek ateşin şiddetini artırdı. Buna mukabil ANZAC Tümeni’nin süvari bölükleri ileriye sürdü; ateşin şiddeti artınca atlarından inip piyade düzeninde hücum etmeye çalıştılar. Saat 15.00’e kadar bu sürdü; Chauvel tümenin taarruza kalkmasını emretti ama kayda değer bir ilerleme elde edilemedi. Saat 16.30’da kuzeyde 2.000–3.000 asker, Karma Tugay’a taarruz etti; ANZAC Tümeni hatlarına “birkaç yüz yard” mesafeye kadar sokuldular. Sağ kanatta ise, Yeni Zelanda Tugayı artık açıkta kalmıştı; zira yanındaki iki tugay daha geriye çekilmişti ve mevzileri iki taraftan yan ateşi [en] altına giriyordu. Ardından saat 17.00’de Osmanlı kuvvetleri topyekûn karşı taarruza geçtiler ve ANZAC Süvari Tümeni ricata mecbur kaldı. 9. Hafif Süvari Alayı (Avustralya)’ndan bir bölük, yaralılarını kurtarmaya çalışırken, düşmanla aralarındaki mesafe elli yard (46 m)’ye ininceye kadar bekledi; üç yaralılarını ise geride bırakmak zorunda kaldılar. Saat 17.30’a doğru, göğüs göğüse muharebe tehlikesi baş gösterince, Chauvel “genel ricat” emri vermek zorunda kaldı. Türkler bunun farkına varınca, tümen cephesini yarmak için gayretlerini artırdılar. ANZAC Süvari Tümeni kademeli olarak ricat etti; bölükler birbirini örterek çekildi. Evvela at hatlarına vardılar, sonra atlarına binerek emniyetli sahaya çekildiler.
Türk alayı, ANZAC Süvari Tümeni’ne hâlâ hesaba katılması gereken bir kuvvet olduklarını göstermişti; hücumdan müdafaaya dönerek onları geri püskürttüler. ANZAC zayiatı 73 ölü, 243 yaralı ve altı kayıp idi. Türklerin bu muharebedeki kayıpları bilinmemekle beraber, Sina içlerine ilerleyişleri sırasında 18.000 kişilik kuvvetlerinin yarısından fazlasını kaybettikleri malûmdur. Plan, ANZAC Süvari Tümeni’nin o gece civarda konaklaması ve ertesi gün Osmanlı kuvvetleri ricat ederse onları gölge gibi takip etmesiydi. Ancak Chauvel, tümeni geriye, yalnızca bazı gözetleme karakolları bırakarak, Oğratina’ya kadar çekti. 10 Ağustos’ta keşif devriyeleri, Türklerin hâlâ kuyu bölgesini işgal ettiğini rapor ettiler. Ertesi sabah ise bir Yeni Zelanda devriyesi, Türklerin mevkiden çekildiklerini ve Salama’da olduklarını bildirdi. ANZAC Süvari Tümeni’nin geri kalan kısmı, Osmanlı kuvvetiyle temas kurmak için ileriye sevk edildi; fakat iki taraf da yalnızca uzun menzilden topçu ve tüfek ateşiyle yetindi. O gece Türk kuvveti teması keserek El Ariş’e çekildi.
Çöl Kolordusu
Magdabe Muharebesi, 23 Aralık 1916 tarihinde Osmanlı ile Britanya arasında I. Dünya Savaşı, Sina ve Filistin Cephesi'nde gerçekleşen muharebedir. Romani Muharebesi'nde başlayan geri çekilme devam etmekteydi. 21 Aralık günü, İngiliz Hava Kuvvetleri El Ariş'in güney doğusunda iyi gizlenmiş bir Osmanlı garnizonu keşfetti. Britanya kuvvetleri 2 günlük yürüyüşten sonra buraya saldırdı. Aynı gün garnizonu ele geçirdi.
El Ariş’te, 27. Piyade Tümenine bağlı zayıf 80. Alay bulunuyordu. Bu zayıf alayla burayı savunmak mümkün değildi. Bu nedenle Kreß von Kressenstein Paşa, 80. Piyade Alay Komutanlığı’na, El Ariş’i boşaltmasını ve mevcut malzemeyi yanına aldıktan sonra, taşıyamayacağı her şeyi tahrip ederek, Magdabe’ye çekilmesini ve burayı ikinci bir emre kadar savunmasını emretmiştir. Bu geri çekiliş, 17-18 Aralık 1916 gecesi gerçekleşmiştir. İngilizler, 22 Aralık 1916’da, 10 kadar savaş gemisinin desteği ve bir Anzak Atlı Tümeni, bir Hecinsüvar Tugayı, üç topçu bataryası ile El Ariş’i işgal ettiler, Magdabe’deki mevzilerimize hava akını yaptılar ve herhangi bir zarara neden olmayan birkaç yüz bomba attılar. Ertesi gün, 23 Aralık 1916 sabahı saat 9-10 arası Magdabe’deki Türk mevzilerine cepheden taarruz etmişlerdir. İngilizlerin topçu ateşine dayanamayan alayın Arap erleri mevzilerini terk ederek kaçmışlar; bu nedenle savunma hatları gevşemiştir.
Yardım ve destek de alamayan Yarbay Kadri Bey kumandasındaki 80. Alay, acı ve görülmemiş bir kahramanlık göstererek, yedi saat süren savunmadan sonra, karargâhı ile birlikte tutsak düşmüştür. Sadece alayın kıymetli ağırlıklarını geriye götüren Mühendis Süreyya Bey komutasındaki bir birlik kurtulmuştur. Magdabe'de Alay Komutanı Kadri Bey'den başka 2. tabur komutanı Binbaşı İzzet Bey ve 3. Tabur komutanı Binbaşı Rüştü Bey ile toplam 1282 askerimiz esir düştü. İngilizler 97 Türk şehidini gömdüler. 4 top, 1200 tüfek, 40 at, 51 deve ele geçirdiler.
Magdabe’nin kaybından sonra bölgeye yedi tabur piyade, dört makineli tüfek bölüğü, iki dağ bataryası ile Avusturya-Macaristan Dağ Obüs Topçu Taburu ve bir istihkâm bölüğünden kurulu bir kuvvet gönderilmesi düşünüldü. Çünkü Magdabe’nin kaybı Birüssebi- Kudüs Şosesi’ni açık bırakmıştı. Bu nedenle Han Yunus Grubu, Hafirülavce Grubu’ndan müteşekkil bir Sınır Savunma Komutanlığı kurularak başına 3. Tümen Komutanı Kurmay Albay Refet (Bele) Bey (Cumhuriyet döneminde Tümgeneral) getirildi. Bu yeni düzenleme ile 1906 Antlaşması (Akabe Krizi) ile saptanan Osmanlı-Mısır sınırının doğusuna çekilinerek Filistin savunması ile meşgul olunmaya başlanmıştı.
Han Yunus Müfrezesi (3. Tümen)
Telelrefah Muharebesi, 9 Ocak 1917 tarihinde, I. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşmiş bir muharebedir. Muharebe, Büyük Britanya'nın Anzak Kuvvetleri ile Osmanlı Devleti arasında gerçekleşmiş olup, Sina ve Filistin Cephesi'nin bir parçasıdır. Bölgedeki Osmanlı garnizonu, bulunduğu pozisyonun güçlü olmasına karşın Anzak saldırısına direnemedi ve büyük ölçüde imha oldu. Böylece Romani Muharebesi'yle başlayan gerileme, bu muharebede de sürdü.
Nehl Baskını (Şubat 1917), Britanya kuvvetlerinin Sina ve Filistin Cephesi kapsamında I. Dünya Savaşı sırasında Sina Yarımadası’nı yeniden ele geçirmek amacıyla gerçekleştirdiği üç muharebeden ikincisidir. Mısır Seferî Kuvvetleri (EEF), Sina Yarımadası’nın iç kesimlerine ilerleyerek son Osmanlı garnizonlarını Filistin içlerine doğru püskürtmek amacıyla bu harekâtı düzenlemiştir.
Nehl, savaşın başına kadar Britanya idaresinin bölgesel merkezi konumundaydı. Ancak savaşın başlamasıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu birlikleri bölgeyi işgal etti. Şubat 1915’te gerçekleştirilen Birinci Kanal Harekâtı sırasında, Osmanlı taarruz kuvvetlerinin bir kısmı Nehl üzerinden geçerek bölgeye girmiştir.
1917 yılı Şubat ayına gelindiğinde, bölgedeki Osmanlı garnizonları, Mısır Seferî Kuvvetleri'nin cephe hattının oldukça gerisinde kalmıştı. Britanya kuvvetlerinin Güney Filistin’i işgal etmeye başlamasıyla birlikte, bu izole Osmanlı birliklerine saldırılar düzenlenmiş ve bu birlikler Filistin’e doğru geri çekilmek zorunda kalmıştır.
Hem Akdeniz kıyısındaki El Ariş güzergâhı hem de Ma'an üzerinden Nehl'e, oradan Süveyş Kanalı’na uzanan iç yol, sırasıyla Akdeniz ve Akabe Körfezi’nde devriye gezen İngiliz savaş gemileri tarafından korunmaktaydı. Şubat 1915’te Süveyş Kanalı’na saldıran Kress von Kressenstein komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, Sina Çölü’nün orta hattını takip ederek, Kossaima ve Nehl’deki su kaynaklarından faydalanarak ilerlemiştir. Osmanlı kuvvetleri, El Kossaima’nın güneyinden Süveyş Kanalı yönüne uzanan bu iç hatta varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu hatta Bir el Hassana ve Nehl gibi stratejik noktalar yer almaktaydı. Nehl, yaklaşık 50 kerpiç ve taş evden oluşan, camisi ve küçük bir kalesi bulunan bir kasabaydı. Bölgedeki aşırı kuraklık ve zorlu iklim koşulları, taraflardan hiçbirinin burada uzun süreli askerî harekât yürütmesine imkân vermemekteydi. Ancak Süveyş’in 60 mil doğusunda yer alan Nehl, savaşın başlarında Britanya idaresi için önemli bir ileri karakol konumundaydı. 1917 yılına gelindiğinde Nehl, Osmanlı idaresinin Araplar ve Bedevîler üzerindeki nüfuzunu sürdürdüğü önemli bir nokta olma özelliğini hâlâ koruyordu.
Sina Seferi'nin son harekâtları, General Archibald Murray tarafından Nehl ve Bir ül Hasane bölgelerine yönelik olarak başlatılmıştır. Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı İstihbarat Şubesi, Mısır Seferî Kuvvetleri (EEF)’nin kıyı yolundaki ilerleyişiyle birlikte Osmanlı birliklerinin Sina’dan çekildiğini, ancak Nehl’de hâlen 130 kişilik bir Osmanlı müfrezesinin konuşlandığını bildirmiştir. 6 Şubat 1917’de, Güney Kanal Kesimi Komutanlığı, 11. Hafif Süvari Alayı’na, Binbaşı W. Grant komutasında Nehl’e yönelik bir harekât için hazırlık emri vermiştir. Bu harekât aynı zamanda Nekhl ile El Auca (el Auja) arasındaki iletişim hatlarının kesilmesini de kapsamaktaydı. El Auca, kuzey Filistin'e, özellikle de Birüssebi (Beersheba) üzerinden bağlanıyordu. İkinci bir kol, Magdhaba’dan yola çıkarak, Nekhl’in yaklaşık 64 kilometre kuzeyinde, Gebel Helal ile Gebel Yelleg arasında kalan bölgede konuşlu Bir el Hassana garnizonuna saldıracaktı.
13 Şubat 1917’de, Süveyş Kanalı’ndan iki süvari kolu harekâta başladı. Kuzey Kol, merkezdeki Serapeum (İsmailiye yakınları) bölgesinden yola çıktı. Bu birlik; 420 kişilik 11. Hafif Süvari Alayı, bir Kraliyet Mühendisleri subayı ve dört er, bir Kraliyet Sağlık Hizmetleri (RAMC) subayı ve 124. Sahra Ambulans Birliği’nden destek unsurları, bir Kraliyet Hava Kuvvetleri (RFC) subayı ve iki er, iki telsiz istasyonu, ve ayrıca: Binbaşı A. W. Jennings Bramly (Mısır hükümeti subayı, bölgeyi iyi bilen biri), Yüzbaşı F. D. Stirling (Genelkurmay Karargâhı), Teğmen A. H. Stuart (İstihbarat Şubesi), Bir keşif uçağı gözlemcisi ve iki teknisyen (ileri hava alanı seçmek ve yakıt, yağ, yedek parça naklini organize etmek üzere) tarafından destekleniyordu. 14 Şubat’ta, birlikler, ikmal deposu kurulmuş olan Zogna bölgesinde toplandı. Aynı gün, Güney Kol, Süveyş’in güney ucundan harekete geçti. Bu kol: 6. Süvari Tugayı karargâhı, bu tugaya bağlı Yeomanry birimleri (İngiliz gönüllü süvarileri), ve 58. Hint Tüfek Alayı (Vaughan's Rifles)’nden oluşuyordu. Bu birlikler Heniak, Ayun Sudr, Mitla Geçidi ve Darb el Hac güzergâhı üzerinden Nehl'e doğru ilerledi. 1 Numaralı Filoya bağlı üç keşif uçağı, El Ariş merkezli olup, İsmailiye’de konuşlu 57. İkmal Filosu havaalanından havalanarak: iki kolun ilerleyişini günlük raporladı, emir iletilerini havadan bıraktı, ileri keşif görevleri yürüttü. Ayrıca bir Yeomanry gücü de Mitla Geçidi ve Darb el Hac üzerinden Süveyş’ten yürüyüşe başladı.
15 Şubat’ta, Kuzey Kol Bir el Giddi bölgesine ulaştı. Burada, 9. Komutanlığa bağlı 60 kişilik bir İmparatorluk Deve Kolordusu birliği, Shallufa’dan gelerek ana kol ile birleşti. Teğmen Farlow komutasındaki bir keşif birliği, Themada kuyularının çamurla dolduğunu ve kullanılabilir su bulunmadığını bildirdi. Bu gelişme üzerine Nekhl civarında kurulacak ileri karargâh bölgesinde planlanan üç gece konaklama iki geceye indirildi. Bunun üzerine bir birlik Themada’ya önceden gönderilerek su tedariki sağlamaya çalıştı. Asıl birlik ise soğuk ve yağışlı havada, atlarına su içirilmesini takiben Bir el Giddi’den yola çıktı. Themada’ya ulaşıldığında, yaklaşık 2,5 metre derinliğinde dört kuyu kazıldı ve her kuyuda 1,2 metre seviyesinde su bulunduğu ve bu seviyenin, tüm alaya yetecek şekilde pompalama sırasında da korunduğu tespit edildi. 17 Şubat’ta, İmparatorluk Deve Kolordusu’na bağlı 2. Tabur Komutanı Binbaşı Bassett, Magdabe’dan yola çıkarak Bir el Hassana’yı kuşatma altına aldı. Ertesi sabah gün doğumunda gerçekleştirilen saldırı sonucu, burada bulunan 3 Osmanlı subayı ile 19 erat, silahlı Bedevîlerin desteğine rağmen teslim alındı. Saldırı sırasında ağır yaralanan bir asker, uçakla El Ariş’e tahliye edildi. Bir el Hassana’nın teslimi sonrası, Bassett’in kuvveti, Nekhl’den olası geri çekilme durumuna karşı bölgede konuşlanmaya devam etti.[Not 1]
17 Şubat 1917'de, Kuzey Kol, Teğmen F. C. Farlow komutasındaki bir subay keşif birliğini, Nehl’in yaklaşık 6,5 km kuzeyindeki Thilwetl el Thamamat Geçidi’ni gözetlemek ve ileri karargâh için uygun bir yer belirlemek üzere görevlendirdi. Saat 15:30'da dönen devriye, saat 13:00 sularında Bir el Hassana yolu üzerindeki yüksek araziden üç el ateş açıldığını ve bir Bedevî'nin develeriyle birlikte Nekhl yönüne çekildiğini rapor etti. Aynı gün saat 16:00 itibarıyla, Kuzey Kol, Nehl’in 11 km kuzeyine ulaşarak burada bir ileri harekât üssü kurdu.
Farlow’un birliği tarafından saat 16:45’te iletilen ikinci raporda, geçidin düşman tarafından işgal edilmediği ancak Nehl’den doğuya doğru çekilmekte olan grupların görüldüğü bildirildi. Farlow destek talep ettiğini ve "takibi sürdürdüğünü" bildirdi. Bunun üzerine, 11. Hafif Süvari Alayı’na bağlı ‘B’ Bölüğü, Saat 17:10'da takviyeye gönderildi. Aynı esnada Farlow’un devriyesi, dört Osmanlı askerini ve on deveyi ele geçirdi ancak Nehl’in doğusundaki tepelerde mevzilenmiş yaklaşık 50 kişilik bir savunma birliğinin tüfek ateşi nedeniyle düze inmeleri engellendi. Bu sırada Grant’ın ileri karargâhına iniş yapan bir keşif uçağı, Nekhl üzerinde keşif yapmak üzere gönderildi. Uçak saat 17:40’ta döndüğünde, kasabanın boş olduğunu ve doğudaki yollarda herhangi bir düşman unsuruna rastlanmadığını bildirdi. Yüzbaşı C. A. R. Munro komutasındaki ‘B’ Bölüğü, süngüler takılı şekilde saat 19:45’te Nekhl’e girdi. Kasabada iki Bedevî ve bir Osmanlı askeri esir alındı. Nehl’deki yaklaşık 100 kişilik süvari garnizonu, İngiliz ilerleyişini Bedevîler vasıtasıyla öğrenince Akabe yönüne doğru geri çekilmişti. Geride bir sahra topu ve 11 esir bırakılmıştı. Havanın kararmış olması nedeniyle daha ileri hareket mümkün olmadı. Bölük, geceyi kasabada geçirerek çevresel savunma hattı kurdu ve düzlüğe gece devriyeleri gönderildi. Aynı gece, üç keşif uçağı Themada’da iniş yaparak, **Kuzey Kol ile birlikte oldukça soğuk bir gecede kamp kurdu.[Note 1]
17 Şubat akşamı, ele geçirilen iki esir, Bir el Hassana’dan erzak taşımakta olan altı Osmanlı askerinin gece Nehl’e döneceğini ifade etti. İmparatorluk Deve Kolordusu’na bağlı bir birlik, bu grubu karşılamak üzere gönderildi. Operasyon sonucu altı deve ve yüklü erzak ele geçirildi, ancak **develeri süren iki Bedevî kaçmayı başardı. 18 Şubat saat 04:00’te, Kuzey Kol’un ana gücü ileri karargâhtan ayrılarak saat 06:00’da Nehl’e girdi. Burada iki esir daha, ayrıca bırakılmış silahlar, mühimmat ve malzeme ele geçirildi. Doğuya doğru yaklaşık 24 km mesafeye kadar devriyeler gönderildi, ancak düşman unsuruna rastlanmadı. Saat 08:30’da, Kuzey Kol ile Güney Kol arasında heligrafik iletişim kuruldu. Güney Kol, saat 09:05’te Nehl’e ulaştı. Kasabada kapsamlı bir arama gerçekleştirdikten ve ele geçirilen bir sahra topu imha edildikten sonra, Güney Kol saat 10:30’da geri dönüşüne başladı. Daha sonra, çevrede iki Arap ve bir Osmanlı askeri daha yakalandı; Osmanlı askeri kaçmaya çalışırken vurularak öldürüldü.
Ele geçirilen esirlerin ifadelerine göre Nehl'de 40 silahlı Bedevî ve 24 Osmanlı askeri bulunmaktaydı. Bu birliğe, biri Osmanlı subayı, diğeri Arap kökenli “Fuad Efendi” adlı bir kişi komuta etmekteydi. Her iki komutan da baskın sırasında kaçmayı başarmıştır. Kuzey Kol tarafından telgraf ve telefon hatları kesilmiş, direkler sökülmüştür. Daha sonra birlik, geceyi geçirmek üzere ileri karargâh bölgesine geri çekilmiştir. 19 Şubat sabahı, dönüş yolculuğuna başlanmış, 20 ve 21 Şubat'ta Bir el Giddi bölgesinde kamp kurulmuştur.
Güney ve Kuzey Kolları, çölün zorlu koşulları altında toplamda yaklaşık 193 kilometrelik bir seferi tamamlamıştır. Her asker için günde ortalama 1,8 kg erzak ve yaklaşık 4 litre su, her at için ise 9 kg sıkıştırılmış yem ve yaklaşık 27 litre su, "N" ve "Q" Kervan Nakliye Kıtaları’na bağlı 1600 deve ile taşınmıştır. Bu birlikler Yüzbaşı Swallow komutasındaydı. Neredeyse tamamı Somali menşeli olan develer, günde 32 km’den fazla yol alarak oldukça verimli çalışmıştır. İki telsizli seyyar haberleşme birimi, Kuzey Kol ile sürekli iletişim sağlamıştır.
Ancak Güney Kol ile iletişim, yalnızca uçak mesajları ya da görsel işaretlerle yürütülmüş, bu ise kolların geçtiği arazide oldukça zorluk yaratmıştır. Hava keşif birlikleri, iki kolun Nehl üzerine doğu ve güneyden yaklaşması sırasında temas sağlamış; gerekirse karargâhtan gelen mesajları havadan bırakmış ve ileri keşif faaliyetlerinde bulunmuştur. 17 Şubat’ta, kollar Nehl’e yaklaşırken yapılan hava keşfinde kasabanın terk edilmiş olduğu saptanmıştır. Ertesi gün yapılan daha geniş kapsamlı hava taramasında, Nehl’in 27 kilometre doğusunda herhangi bir düşman unsuruna rastlanmamıştır. Ancak uçakların geç intikali ve motor arızaları, General Pitt’e iletilmesi gereken önemli mesajların ulaştırılamamasına neden olmuştur. Ayrıca, hava keşifleri küçük birliklerin yerini saptamakta zorlanmıştır. Öyle ki, bir keşif uçağı Kuzey Kol’un tüm mevcudunu havadan uçarken fark edememiştir.
Kaynak hatası: <ref> "Not" adında grup ana etiketi bulunuyor, ancak <references group="Not"/> etiketinin karşılığı bulunamadı (Bkz: Kaynak gösterme)
Birleşik Krallık
İkinci Kut Muharebesi, 23 Şubat 1917'de, I. Dünya Savaşı'nın Irak Cephesi'nde yapılan bir muharebedir. Birinci Kut Muharebesi'nde Osmanlı kuvvetleri tarafından yenilen İngilizler, bu muharebede Kut'u ele geçirmişlerdir.