kaan39/turkish-wikipedia-dataset huggingface dataset:
2000'li yıllarda Arnavutluk'ta Büyük Arnavutluk'u savunan ve savaşmaya istekli siyasi partiler ortaya çıktı. Arnavutların Ulusal Kurtuluş Cephesi (KKCMTSH) ve Ulusal Birlik Partisi (PUK), 2002 yılında Birleşik Ulusal Arnavut Cephesi'ni (FBKSh) oluşturmak üzere birleşti, yeni oluşum, Arnavutluk Ulusal Ordusu (AKSh) militan grubu için siyasi örgüt olarak hareket etti ve bazı hoşnutsuz KLA ve NLA üyelerinden oluşuyordu. Uluslararası alanda terörist olarak kabul edilen örgüt hem yeraltına indi hem de üyeleri 2000'li yıllarda Kosova, Sırbistan ve Makedonya'da çeşitli şiddet olaylarına karıştı. 2000'lerin başında, Çamerya Kurtuluş Ordusu (UÇÇ), Yunanistan'ın kuzeyindeki Epirus bölgesinde faaliyet göstermeyi planlayan bir paramiliter oluşumdu. Sadece siyaset sahnesinde aktif olan ve milliyetçi bir bakış açısına sahip siyasi partiler, monarşist Yasallık Hareketi Partisi (PLL), Ulusal Birlik Partisi (PBKSh) ve seçim barajını geçen ve parlamentoya giren Balli Kombëtar'dır. Bazıları Büyük Arnavutluk'u savunan bu siyasi partiler, esas olarak siyaset sahnesinde önemsiz ve kenarlarında kalmışlardır. Kosova sorunu, genel olarak, sınırların yeniden çizilmesini ve Büyük Arnavutluk'un kurulmasını savunan partileri seçmekle ilgilenmeyen Arnavut seçmenler arasında sınırlı bir çekiciliğe sahiptir. 2012'deki yüzüncü yıl Arnavut bağımsızlık kutlamaları, siyasi seçkinler arasında milliyetçi yorumlara yol açtı, başbakan Sali Berisha'nın Arnavut topraklarının kuzey Yunanistan Preveze'ye ile güney Sırbistan Preşova'ya kadar uzandığını belirttiği yorumu Arnavutluk'un komşularını kızdırmıştır. Kosova'da, Balkanlar'da daha yakın Kosova-Arnavutluk ilişkileri ve pan-Arnavutluk kendi kaderini tayin etmeyi savunan siyasi parti Vetëvendosje (Kendi Kaderini Tayin Hareketi) dönüşen önde gelen sol kanat milliyetçi bir hareket ortaya çıktı. Daha küçük bir milliyetçi parti olan Balli Kombetar Kosovë (BKK), kendisini Kosova'nın bağımsızlığını ve pan-Arnavut birliğini destekleyen orijinal II. Dünya Savaşı örgütünün vârisi olarak görmektedir. Büyük Arnavutluk, esas olarak siyasi söylem alanında kalmaya devam etmektedir ve genel olarak Balkan Arnavutları, AB entegrasyonunu suç, zayıf yönetim, sivil toplum ve farklı Arnavut nüfuslarını bir araya getirmenin bir çözümü olarak görmektedir.
19 Temmuz 2020'de Arnavut asıllı şarkıcı Dua Lipa, aşırı Arnavut milliyetçiliğini destekleyenler ile bağlantılı bir pankartın görüntüsünü paylaştıktan sonra tepkiyle karşılaştı. Aynı pankart, 2014 Sırbistan-Arnavutluk futbol maçında tartışmalara yol açmıştı. Pankart, Büyük Arnavutluk'un irredentist haritasını tasvir ederken, "otokton" başlığı, Arnavutların kökenine ilişkin İlirya teorisine atıfta bulunmaktadır. Buna karşılık, çoğu Makedon, Yunan, Karadağlı ve Sırp olan Twitter kullanıcıları şarkıcıyı etnik milliyetçilikle suçladı. Siyaset bilimci Florian Bieber, Lipa'nın tweet'ini, bir grubun daha önce orada olduğu için daha fazla haklara sahip olduğunu ve ülkeye göçmenlerin daha az layık görülmesi gerektiğini iddia eden göçmen karşıtı bir fikir olarak "aptal milliyetçilik" olarak nitelendirmiştir.
Şubat 2021'de Euronews'e verdiği röportajda, Kosova başbakanı Albin Kurti, Arnavutluk ve Kosova'yı birleştirmek için kişisel olarak oy kullanacağını söylemiştir.
Gallup Balkan Monitor 2010 raporuna göre, Büyük Arnavutluk fikri Arnavutluk'taki (%63), Kosova'daki (%81) ve Makedonya Cumhuriyeti'ndeki (%53) Arnavutların çoğunluğu tarafından desteklenmektedir, ancak aynı raporda Arnavutların çoğu bunun olası olmadığını düşündüğü de kaydedilmiştir.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından Mart 2007'de yayınlanan bir ankette, Kosova'daki Arnavutların sadece %2,5'i Arnavutluk ile birleşmenin Kosova için en iyi çözüm olduğunu düşünmektedir. Yüzde doksan altısı Kosova'nın mevcut sınırları içinde bağımsız olmasını istediğini söylemiştir.
Balkan yarımadasındaki Arnavut sorunu, kısmen Batılı güçlerin 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında aldığı kararların sonucudur. Ayastefanos Antlaşması ve 1878 Berlin Antlaşması, Arnavutların yaşadığı bölgeleri diğer devletlere devretti, Prizren İttifakı'nın tepkisi bundandır.
Farklı grupların ne dereceye kadar çalıştıkları ve bu grupların daha büyük bir Arnavutluk elde etmek için ne gibi çabalar sarf ettikleri tartışmalıdır. Birkaç temsili olmayan aşırılık yanlısı grubun bu amaç için çalıştığına dair hiçbir kanıt yok gibi görünüyor; Arnavutların büyük çoğunluğu komşularıyla barış içinde yaşamak istemektedir. Ancak, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Yunanistan'daki Arnavut etnik topluluklarının insan haklarına da saygı gösterilmesini istemektedirler. Mükemmel bir örnek, Karadağ ile Kuzey Makedonya'daki Arnavut nüfusun entegrasyonuna yönelik destek arasındaki dostane ilişkidir.
2000 yılında, zamanın Amerika Birleşik Devletleri dışişleri bakanı Madeleine Albright, uluslararası toplumun Büyük Arnavutluk'un yaratılmasına yönelik hiçbir çabaya müsamaha göstermeyeceğini söyledi.
2004'te Kosova'nın işlerine yabancı müdahaleye karşı çıkan ve kendi kaderini tayin hakkının bir parçası olarak halkın egemenliği için kampanyalar yürüten Vetëvendosje hareketi Kosova'da kuruldu. Vetëvendosje, Aralık 2010'da yapılan bir seçimde oyların %12,66'sını aldı ve parti manifestosu Arnavutluk ile birlik konusunda referandum çağrısında bulunmaktadır.
2012 yılında, Kırmızı ve Siyah İttifak (Arnavutça: Aleanca Kuq e Zi) Arnavutluk'ta bir siyasi parti olarak kuruldu, programının özü, tüm Arnavutların kendi topraklarında ulusal olarak birleştirilmesidir.
2012 yılında, Arnavutluk Bağımsızlığı'nın 100. Yıl Kutlamaları kapsamında Başbakan Sali Berişa, Yunanistan'ın Preveze kentinden Sırbistan'ın Preşova kentine ve Makedonya'nın başkenti Üsküp'ten Karadağ'ın başkenti Podgorica'ya kadar uzanan Arnavut toprakları olarak söz etmiştir, bu söylem Arnavutluk'un komşularını kızdırmıştır. Açıklamalar, ülkenin 1912'de Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığının ilan edildiği Avlonya kentindeki bir müzede sergilenecek olan bir parşömende de yer aldı.
Bu kavram, özellikle Ilirida (Kuzey Makedonya'nın önerilen batı bölgesi) ile birlikte, Makedon ve Sırp siyaset çevrelerindeki milliyetçiler tarafından destek toplamak amacıyla sıklıkla kullanılmaktadır.
Kosova, %88 civarında olduğu tahmin edilen ezici bir çoğunlukla Arnavut çoğunluğa sahiptir. 2011 nüfus sayımı, Arnavut halkının daha yüksek bir yüzdeye sahip olduğunu belirtti, ancak Sırp nüfusun çoğunlukta olduğu kuzey Kosova'nın dışlanması ve güney Kosova'daki Roman ve Sırp nüfusun kısmi boykot etmesi nedeniyle bu rakamlar güvenilir değildir.
Karadağ'daki irredentist iddialar, Kraja, Ülgün, Tuz (Malisya), Plav ve Gusinye ve Rožaje (Sancak) dahil olmak üzere sınır bölgelerindedir. 2011 nüfus sayımına göre, bu belediyelerdeki Arnavut oranı şu şekildedir: Ülgün-14.076 (%70), Tuz-2.383 (%50), Plav- (%19), Rožaje-188 (%2). Arnavut cemaatinin küçük, Boşnak cemaatinin çoğunlukta olduğu Sancak bölgesi üzerindeki iddia, II. Dünya Savaşı'ndaki Arnavut devlet sınırlarına ve geç Osmanlı dönemindeki varlığına dayanmaktadır.
Kuzey Makedonya'nın batı kısmı, büyük bir etnik Arnavut azınlığın yaşadığı bir bölgedir. Kuzey Makedonya'daki Arnavut nüfusu, 2002 nüfus sayımında 509.083 olan nüfusun %25'ini oluşturuyor. Arnavutların çoğunlukta olduğu veya büyük azınlıkların olduğu şehirler arasında Tetovo (Tetova), Gostivar (Gostivari), Struga (Struga) ve Debar (Diber) bulunmaktadır.
1980'lerde Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti'nde, özellikle Vinica, Kicevo, Kalkandelen ve Gostivar'da Arnavut irredentist örgütler ortaya çıktı. 1992'de Struga'daki Arnavut eylemciler, Makedonya içinde özerklik veya federalleşme niyetiyle Ilirida Cumhuriyeti'nin (Arnavutça: Republika e Iliridës) kurulduğunu da ilan ettiler. Bildirgenin yalnızca sembolik bir anlamı vardı ve özerk bir Ilirida Devleti fikri Kuzey Makedonya'daki etnik Arnavut politikacılar tarafından resmi olarak kabul edilmemektedir.
Merkez Sırbistan'daki (Kosova hariç) irredentist iddialar, bir Arnavut topluluğunun bulunduğu Preşova (Arnavutça: Preshevë), Buyanofça (Arnavutça: Bujanoc) ve kısmen Medvece (Arnavutça: Medvegjë) belediyeleri dahil olmak üzere güney Preşova Vadisi'ndedir. 2001 yılında, Arnavutların bölgede 70.000 kişi olduğu tahmin edilmektedir. 2002 nüfus sayımına göre, bu belediyelerdeki Arnavut oranı şu şekildeydi: Preşova–31.098 (%89), Buyanofça–23,681 (%55), Medvece–2.816 (%26).
Kosova Savaşı'nın (1998-99) ardından, Arnavut ayrılıkçı Preşova, Medvece ve Buyanovaç Kurtuluş Ordusu (Arnavutça: Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, UÇPMB), Preşova Vadisi'ni Kosova'ya bağlamasını amaçlayan Sırp hükûmetine karşı bir isyanla savaştı.
Yunanistan'daki irredentist iddia, tarihi Yanya Vilayeti'nin Çamlık, Epir'in bir bölümünü içerir.
Arnavutlar tarafından Çamëria olarak adlandırılan kuzeybatı Yunanistan'daki Sesprotya kıyı bölgesi bazen Büyük Arnavutluk'a dahil edilir. Yunan devleti tarafından yapılan 1928 nüfus sayımına göre, Sesprotya vilayetinde yaklaşık 20.000 Müslüman Çam Arnavutu vardır. 1941–1944 döneminde büyük bir kısmının Nazilerle işbirliği yapması ve bir dizi suç işlemesi nedeniyle II. Dünya Savaşı'nın sonunda Arnavutluk'a sığınmak zorunda kaldılar. Savaş sonrası ilk nüfus sayımında (1951), bölgede sadece 123 Müslüman Çam Arnavutu kalmıştı. Sürgün edilen Müslüman Çam Arnavutlarının torunlarının (Arnavutluk'ta şu anda 170.000'e kadar yaşadıklarını iddia ediyorlar) birçoğu, II. Dünya Savaşı öncesi Güney Epirus'ta şu anda Yunanistan'ın el koyduğu mülkler için tazminat talep etmek için yasal yollar aramaya çalışmaktadır. Yunanistan için böyle bir sorun "mevcut değildir".
Uluslararası Kriz Grubu (UKG), Pan-Arnavutluk konusunu araştırdı ve Şubat 2004'te "Pan-Arnavutluk: Balkan İstikrarına Ne Kadar Büyük Bir Tehdit?" başlıklı bir rapor yayınladı. Uluslararası Kriz Grubu raporda, Arnavut ve Yunan hükûmetlerine, 1945'te Yunanistan'dan göç ettirilen Çam Arnavutları sorununa aşırı milliyetçiler tarafından kaçırılmadan ve sömürülmeden önce, uzun süredir devam eden sorunu çözmeye çalışmalarını tavsiye etti. Çam Arnavutlarının meşru şikayetleri, diğer ulusal davaları ilerletme mücadelesi içinnde kayboluyor. Ayrıca, UKG bulguları, Arnavutluk'un Kosova ile kültürel ve ekonomik bağları geliştirmek ve ayrı bir devleti sürdürmekle daha fazla ilgilendiğini gösteriyor.
Büyük Bulgaristan, tarihi bir ulusal devlet ve Makedonya, Trakya, Dobruca ve Mezya'nın çoğunu içerecek modern bir Bulgar irredentist milliyetçi hareketle ilişkili bölgeyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Daha büyük önerilen Bulgar devleti Ayastefanos Antlaşması altında önerildi. İrredantizm ve milliyetçilik meselesi, 1878 San Stefano Antlaşması'ndan sonra daha fazla önem kazandı. Tuna ile Balkan Sıradağları (Stara Planina), Morava vadisinde Sofya, Pirot ve Vranje, Kuzey Trakya, Doğu Trakya'nın bir kısmı ve neredeyse tüm Makedonya dahil olmak üzere Bulgaristan Prensliği'ni kurdu. . Bu antlaşma, Büyük Bulgaristan için daha sonraki iddiaların çoğuna zemin hazırladı. Bununla birlikte, San Stefano Antlaşması bir ilkti ve yeni oluşturulan Bulgaristan'ın sınırları Berlin Antlaşması'nda kuruldu. Önceki bölgenin üçe bölünmüş olduğunu gördü - Bulgaristan Prensliği, Doğu Rumeli'nin özerk eyaleti ve Osmanlı kontrolü altında kalan ve her ikisi de Bulgar çoğunluğu ile nüfuslu olan Makedonya. 20. yüzyılın başlarında Makedonya'nın kontrolü, hem 1912-1913 Birinci Balkan Savaşı hem de 1913 İkinci Balkan Savaşı'nda savaşan Osmanlı İmparatorluğu, Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan arasında önemli bir tartışma konusu oldu.
Dünya Savaşı sırasında, söz konusu bölgelerin bazıları Bulgaristan'a eklenmiştir. Mihver güçler tarafında savasan Bulgaristan'a Nazi Almanya'sı tarafından bir ödül olarak verilmiştir. Bu topraklar Yunanistan'dan Doğu Makedonya ve Batı Trakya; Yugoslavya'dan Vardar Makedonya; Romanya'dan da Güney Dobruca'dır. Güney Dobruja hariç, bu imtiyazlar Müttefiklerin zaferiyle tersine çevrildi (yani 1947 Paris Barış Konferansı'nda).
Megali İdea (Yunanca: Μεγάλη Ιδέα, Türkçe: Büyük Fikir), Yunan İhtilali'nin (1821-1829) bitmesinden sonrasının ilerleyen yıllarında ortaya atılan, hala Osmanlı hakimiyetinde bulunan ve Yunan nüfusunun fazla olduğu bölgeleri de içeren, geleneksel olarak antik dönemlerden beri Yunanlarla ilgili olan yerleri bir Yunan Devleti hakimiyetine geçirerek Bizans İmparatorluğu’nu diriltme hedefini ifade eden irredantist bir görüştür.
Bu fikrin Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u alarak, Bizans İmparatorluğu’na son verdiği günden beri yürürlükte olduğu iddia edilse de aslında ilk kez, Başbakan İoannis Kolettis'in 1844 anayasasının ilanından önce Kral Otto ile yaptığı tartışmalar sırasında ortaya çıkmıştır.
Megali İdea, ortaya çıktığı 1840’lı yıllardan, 20. yüzyılın başındaki Balkan Savaşları’na kadar Yunanistan'ın dış ve iç politikasına egemen olmuştur. Ancak bu fikir, Yunanistan'ın Türk-Yunan Savaşı'nda yenilmesi ve 1922'de meydana gelen İzmir Yangını sonucu etkinliğini yitirmeye başlamış ve ardından yapılan nüfus mübadelesi sonucu etkinliğini yitirmiştir. Günümüzde bu fikir ile bağlantılı olarak görülen ve Megali İdea`nın bir alt fikri olan Enosis’tir.
Megali İdea terimi, Yunanca megalo (cinssiz)/megalos (eril) sıfatının dişil hâli olan Μεγάλη (büyük) ve dişil olan Ιδέα (fikir) sözcüklerinin Latin alfabesi ile yazımıdır.
Diğer bir tanım olan Megalo İdea ise, her ne kadar halk arasında bu tanımı Türklerin alay etmek için uydurduğu ve ilk başta bu yönde bir tane amaç varken bu amacı tanımlamak için eril eki olan "Megalo" kullanıldığı, daha sonra bu yöndeki amaçlar artınca bu amaçların hepsini birden tanımlamak için "Megalo" yerine çoğul eki olan "Megali" kullanıldığına dair söylentiler yaygındır.
Megali İdea'nın hedefi, batıda Bizans'ın zamanında İyonya Denizi'nde hakimiyet altına aldığı toprakları, doğuda Küçük Asya ve Karadeniz'i, kuzeyde Trakya, Makedonya ve Epir'i, güneyde Girit ve Kıbrıs'ı hakimiyet altına alıp; başkenti Konstantinopolis yaparak Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nu diriltmekti.
1844 Ocak'ında Kolettis, fikrini Ulusal Meclis'te dile getiriyor.
Her ne kadar Megali İdea, Velestinli Rigas ile birlikte anılsa da aslında bu fikrin onunla bir alakası yoktur. Bu fikir onun ölümünden çok daha sonra ortaya çıkmakla birlikte Rigas ayrı bir devlet kurmaktan ziyade Osmanlı İmparatorluğu içinde demokratik bir devrim gerçekleştirmek istemiştir.
Yunan İhtilali 1829'da sona erdikten sonra, günümüz Yunanistanı'nın güneyinde bir krallık kuruldu. Bununla birlikte, Yannis Kapodistrias yönetimindeki bu yeni Yunan devleti, nüfusu sınırları dışında bulunup aynı etnik kökene sahip olan insanların nüfusundan daha az olan dönemin iki ülkesinden biriydi (diğeri Sırbistan); etnik Rumların çoğu hâlâ Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde ikamet ediyordu. Yunanistan'ın bu hali, daha büyük bir Yunan devletinin Osmanlı İmparatorluğu'nun yerini aldığını görmek istemeyen Büyük Devletler tarafından tasarlandı. Bu sebeplerden dolayı, bu fikir ilk kez İoannis Kolettis tarafından Kral Otto ile bu konuda yapılan tartışmalar sonucu ortaya çıkmıştır.
Daha sonra genç Danimarkalı prens I. Georgios 1863 yılında kral olarak seçildiğinde, Yunan Ulusal Meclisi tarafından kendisine sunulan unvanın, görevden alınan selefi Kral Otto'nun unvanı olan "Yunanistan Kralı" değil de "Helenlerin Kralı" olması bu fikrin bu yıllarda giderek güçlendiğini gösterir.
Krallığa bu fikir doğrultusunda hareket edilerek dahil edilen ilk bölgeler, 1864 yılında İyonya adaları ve daha sonra Berlin Antlaşması (1878) ile elde edilen Tesalya idi.
Günümüzde, Müslüman Rumlar haricinde, nüfus mübadelesi, İstanbul pogromu ve 1964'te Rumların İstanbul'dan tehcir edilmesi sonucu Türkiye'de önemli bir Yunan nüfusu kalmamıştır. Ayrıca başta Imia / Kardak olmak üzere, halihazırda çok sayıda Türk-Yunan sınır anlaşmazlıkları bulunmaktadır.
Günümüzde Megali İdea sadece, Altın Şafak gibi halk tarafından pek de desteklenmeyen aşırı sağcı gruplar tarafından desteklenmektedir.
Büyük Sırbistan (Sırpça: Велика Србија / Velika Srbija) terimi, Sırp milliyetçi ve irredentist ideolojisini, geleneksel öneme sahip tüm bölgeleri Sırplar, bir Güney Slav etnik grubu olan Sırplar için birleştirecek bir Sırp devleti yaratma ideolojisini tanımlar. İlk hareketin ana ideolojisi (Pan-Sırbizm), tüm Sırpları (veya tarihsel olarak Sırplar tarafından yönetilen veya nüfusa sahip olan tüm bölgeleri), versiyona bağlı olarak, çevredeki birçok ülkenin farklı bölgelerini talep ederek tek bir devlette birleştirmekti.
Büyük Sırp ideolojisi, Slovenya ve Hırvatistan'ın bir kısmı hariç eski Yugoslavya'nın tamamı da dahil olmak üzere, günümüz Sırbistanı dışında çeşitli topraklar üzerinde hak iddia ediyor. Tarihçi Jozo Tomasevich'e göre, bazı tarihsel biçimlerde, Büyük Sırp özlemleri Arnavutluk, Bulgaristan, Macaristan ve Romanya'nın bazı kısımlarını da içeriyor. İlhamı, Osmanlı'nın Balkanlar'ı fethinden önce 14. yüzyılda Güneydoğu Avrupa'da var olan nispeten büyük Sırp İmparatorluğu'nun bir zamanlar var olmasından geliyor.
Doğu Rumeli Vilayeti veya Rumeli-i Şarkî Vilayeti (Bulgarca: Източна Румелия, trl: Iztočna Rumelija okunușu İztoçna Rumeliya; Osmanlı Türkçesi: روم‌ایلی شرقی ولایتی; Yunanca Ανατολική Ρωμυλία, Anatoliki Romylia), 1878 ile 1908 yılları arasında hüküm sürmüş bir Osmanlı İmparatorluğu vilayetidir. Doğu Rumeli veya Rumeli-i Şarkî olarak da anılır.
Başkenti Filibe olmuştur. 1878'de Berlin Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu ile özerk bölge haline getirilmiştir, fakat 18 Kasım 1885 tarihinde savaşsız bir ihtilalden sonra Bulgaristan Prensliği'yle bütünleşti. Nüfusu 2,5 milyondur.[kaynak belirtilmeli] Eski Doğu Rumeli vilayeti topraklarının büyük kısmı günümüzde Bulgaristan sınırları içinde yer alır.
1. Burgaz sancağı (بورغاز سنجاغی)(Бургас) 2. Hasköy sancağı (خاصكوی سنجاغی)(Хасково) 3. Kırcaali sancağı (قرجه‌علی سنجاغی)(Кърджали) 4. Tatar Pazarcığı sancağı (تاتار پازارجغی سنجاغی)(Пазарджик) 5. Filibe sancağı (فلبه سنجاغی)(Пловдив) 6. İslimiye sancağı (اسلمیه سنجاغی)(Сливен) 7. Eski Zağra sancağı (اسكی زغره سنجاغی)(Стара Загора) 8. Yanbolu sancağı (یانبولی سنجاغی)(Ямбол)
Sırp-Bulgar Savaşı, Berlin Antlaşması (1878)'nın Balkanlar'da barışı sağlayamaması sonucunda Bulgaristan Prensliği ile Sırbistan arasında çıkan savaştır.
Doğu Rumeli Vilayeti'nde darbe yapıldı ve bu özerk vilayet Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılarak Bulgaristan'a bağlandı.
Berlin Antlaşması'nda kendisine verilen toprakların yetersiz olduğunu iddia eden Sırbistan, Bulgaristan'dan toprak istedi. Bulgaristan bunu kabul etmedi ve savaş başladı.
Savaşı kısa sürede Sırbistan'ın kazanması bekleniyordu. Sırplar ilerlemeye başladı. Bulgaristan prensi I. Aleksandr savaşta kazanarak, Sırbistan topraklarına giriş yaptı. Belgrad'daki Avusturya büyükelçisi Kont Kevenhueller Bulgar karargahına giderek askerî harekâta son verilmesini istedi. İsteği olmazsa da Avusturya-Macaristan'ın Sırbistan lehinde savaşa gireceğini söyledi. Bulgarlar, bu tehdide karşı ateşkesi kabul etti. Savaşı sona erdiren antlaşma Bükreş Antlaşması'dır. Sırp-Bulgar sınırının aynı kalması ama Doğu Rumeli'nin Bulgaristan'da kalması kararlaştırıldı.
Girit Devleti (Yunanca: Κρητική Πολιτεία Kritikí Politeía; Osmanlıca: كريد دولتى Girid Devleti), 1898'de Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olarak Akdeniz'deki Girit Adası'nda kurulmuş özerk cumhuriyettir. 1913'te Girit Devleti Yunanistan tarafından ilhak edildi.
Girit Devleti'nin 1911 yılındaki toplam nüfusu 336.151 kişiydi. Bu nüfusun 307.812'si Hristiyanlardan, 27.852'si Müslümanlardan ve 487'si de Yahudilerden oluşmaktaydı.
İç Makedon Devrimci Örgütü (İMDÖ) (Bulgarca: Вътрешна Македонска Революционна Организация (ВМРО), Vǎtrešna Makedonska Revoljucionna Organizacija (VMRO), Makedonca: Внатрешна Македонска Револуционерна Организација, Vnatrešna Makedonska Revolucionerna Organizacija), 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın başında Osmanlı’nın Avrupa topraklarında etkin olmuş devrimci ulusal bağımsızlık hareketi.
1893'te kurulan örgütün ilk hedeflerinden biri Osmanlı İmparatorluğu’nun Makedonya ve Edirne bölgelerinde özerklik kazanmak iken, daha sonra Balkan siyasetinde Bulgarların çıkarlarını gözeten bir yapıya dönüştü. 1896 yılında Osmanlılara karşı gerilla taktikleri kullanan örgüt, devlet içinde devlet kurarak vergi toplamayı başardı. Bu çabalar İlinden İsyanı’nı da beraberinde getirdi.
Örgüt, 21 Ağustos 1901 tarihinde Amerikalı Protestan misyonerler Ellen Maria Stone ile Katerina Stefanova-Tsilka'yı fidye amacıyla kaçırmıştır. Bayan Stone Olayı (İngilizce: Miss Stone Affair; Bulgarca: Афера "Мис Стоун") olarak bilinen bu kaçırma yaklaşık 6 ay sonra talep edilen fidyenin ödenmesi ve rehinelerin serbest bırakılmasıyla son erdi.
İlinden İsyanı veya İlinden-Başkalaşım İsyanı (Bulgarca: Илинденско-Преображенско въстание, Ilindensko-Preobražensko vǎstanie; Makedonca: Илинденско востание, Ilindensko vostanie; Yunanca: Εξέγερση του Ίλιντεν, Eksegersi tou Ilinden) Ağustos-Kasım 1903 tarihleri arasında Makedonya'da Osmanlı İmparatorluğu'na karşı İç Makedon Devrimci Örgütü tarafından gerçekleştirilen bir isyandır.
Makedonya bölgesindeki isyan, Manastır Vilayeti'nin orta ve güneybatı kesimlerinin çoğunu etkiledi ve esas olarak yerel Bulgar köylülerinden ve bir ölçüde de Bölgenin Ulahça nüfusu. Geçici hükûmet ilçesinde kurulan Krusevo isyancılar ilan, Kruševo Cumhuriyeti ağustos 12. sadece on gün sonra aşıldı oldu, 19 Ağustos'ta, Edirne Vilayeti'nde Bulgar köylülerinin düzenlediği yakından ilişkili bir ayaklanma, Istranca Dağları'nda geniş bir alanın kurtarılmasına ve Strandzha Cumhuriyeti'nin Vasiliko kentinde geçici bir hükûmetin kurulmasına yol açtı. Bu, Türkler tarafından reddedilmeden önce yaklaşık yirmi gün sürdü. Ayaklanma, Kosova ve Selanik vilayetlerini de sarstı.
İsyan başladığında, Ivan Garvanov ve Gotse Delçev de dahil olmak üzere en umut verici potansiyel liderlerinin çoğu, Osmanlılar tarafından çoktan tutuklanmış veya öldürülmüştü ve çaba birkaç ay içinde iptal edildi. Hayatta kalanlar, önümüzdeki birkaç yıl boyunca Türklere karşı bir gerilla harekâtı sürdürmeyi başardılar, ancak daha büyük etkisi, Avrupa güçlerini, Avrupa'daki Hristiyan tebaasına karşı daha uzlaşmacı bir tavır alması gerektiğine Osmanlı padişahını ikna etmeye ikna etmesiydi.
Ayaklanmanın tarihlerini ve ayrıntılarını anarşist yazar Georgi Khadziev, Will Firth tarafından tercüme edildi. 28 Temmuz'da, sır son ana kadar saklanmasına rağmen, mesaj devrimci hareketlere gönderildi. Ayaklanma 2 Ağustos gecesi başladı ve Bitola içinde ve çevresinde, şu anda Makedonya'nın güneybatısındaki ve Yunanistan'ın bazı kuzeyindeki büyük bölgeleri kapsadı. O gece ve ertesi sabah erken saatlerde Kruševo kasabası saldırıya uğradı ve 800 isyancı tarafından esir alındı. Aynı zamanda, üç gün süren çatışmanın ardından 5 Ağustos'ta başlayan kuşatmanın ardından, Smilevo kasabası isyancılar tarafından ele geçirildi. Kesriye yakınlarındaki Kleisoura kasabası 5 Ağustos'ta isyancılar tarafından ele geçirildi. 14 Ağustos'ta Nikola Pushkarov liderliğinde Üsküp yakınlarındaki bazı çeteler bir askeri trene saldırıp raydan çıkardılar. Razlog'da halk ayaklanmaya katıldı. Bu daha doğuda, bugünkü Bulgaristan'ın Pirin Makedonya'sındaydı.
4 Ağustos'ta Nikola Karev'in önderliğinde Kruşevo cumhuriyeti adında bir yerel yönetim kuruldu. Aynı gün ve ertesi gün, Türk askerleri Kruševo'yu geri almak için başarısız girişimlerde bulundu. 12 Ağustos'ta Sliva Savaşı'nın ardından 3,500 Osmanlı askerinden oluşan bir kuvvet Kruševo'yu geri aldı ve yaktı. İsyancılar tarafından sadece on gün tutulmuştu. Kleisoura nihayet 27 Ağustos'ta Osmanlılar tarafından yeniden ele geçirildi.
İlgili diğer bölgeler arasında Ohri, Florina ve Kičevo yer aldı . Selanik bölgesinde operasyonlar çok daha sınırlıydı ve kısmen İç Makedon Devrimci Örgütü'nün (IMRO) fraksiyonları arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle çok fazla yerel katılım yoktu. Bitola'nın hemen doğusundaki Prilep bölgesinde de bir ayaklanma olmadı.
Ayaklanmanın stratejik olarak Bitola vilayetinde ve Makedonya'nın daha geniş güneybatı bölgesinde seçilmesinin nedeni, ayaklanmanın tamamen bir Makedon olduğunu Büyük Güçlere göstermeye çalışan, Bulgaristan'dan en uzakta bulunan olmasından kaynaklanıyordu. karakter ve fenomen. IMARO - Petar Poparsov'un kurucularından birine göre, Bulgaristan'dan uzak durma fikri, müdahalesinin herhangi bir şüphesinin her iki tarafa da: Bulgaristan'a ve örgüte zarar verebileceğiydi. Aslında ayaklanma kısa sürede komşu Kosova, Selanik ve Edirne vilayetlerine (Trakya'da) sıçradı.