kaan39/turkish-wikipedia-dataset huggingface dataset:
Kütüphaneler araştırmacıların ihtiyaçlarına daha fazla uyum sağladıkça ve diğer kütüphanelerle daha fazla etkileşime girdikçe, standart kataloglama uygulamalarının değeri anlaşılmaya başlandı. Otomatik veritabanı teknolojilerinin ortaya çıkmasıyla birlikte katalogcular, dünyanın dört bir yanındaki kütüphanelerin kataloglama bölümlerinin kayıtlarını ortak bir veritabanına aktardığı ve bu veritabanından aldığı OCLC ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki RLIN gibi kooperatif işbirliklerini kurmaya başladı. Bu gelişme, otorite çalışmaları için ulusal standartlara ihtiyaç duyulmasına neden oldu.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, otorite çalışmasıyla ilgili kataloglama standartlarını korumak için birincil organizasyon, Kongre Kütüphanesi İşbirliği Kataloglama Programı himayesi altında faaliyet göstermektedir. Bu kuruluş ismi Otorite İşbirliği Programı veya NACO Otoritesi olarak bilinir.
Farklı kısaltmalar kullanan çeşitli standartlar vardır.
Otorite metaverileri için standartlar:
Bir tanımlama otoritesi tarafından kontrol edilen nesne tanımlama standartları:
Tanımlanmış nesnelere ilişkin metaveri standartları (örnekler): vCard, Dublin Core, vb.
Biblioteca Nacional de España (İspanya Ulusal Kütüphanesi), İspanya'nın en büyük kütüphanesidir. Madrid'de bulunan yapı 1712'de V. Felipe tarafından kurulmuştur. Kütüphanenin adı 1836'da Biblioteca Nacional olarak değiştirilmiştir.
Kongre Kütüphanesi Kontrol Numarası (İngilizce özgün adı: Library of Congress Control Number veya kısaca LCCN), Amerika Birleşik Devletlerinin Kongre Kütüphanesindeki kayıtları seri numaraları ile kataloglandığı sistem.
Sistem kitapların içeriklerine göre numaralandırmak yapmamaktadır. Kongre Kütüphanesi Sınıflama Sistemi ile karıştırılmaması gerekir.
Şubat 2008 tarihinde Kongre Kütüphanesi, Kongre Kütüphanesi Kontrol Numaraları için sabit link üreten sistemi oluşturdu.
Letonya Millî Kütüphanesi (Letonca: Latvijas Nacionālā bibliotēka), Riga merkezli bir ulusal kütüphanedir. 1918'de bağımsızlığını kazanan Letonya Cumhuriyeti'nin ilk resmî kurumlarından biri olarak 1919'da kurulmuştur. Kütüphanenin bugünkü binasının mimarı Gunnar Birkerts'tir.
Japonya Millet Meclisi Kütüphanesi (Japonca: 国立国会図書館, romanize: Kokuritsu Kokkai Toshokan), Japonya'nın millî kütüphanesidir. Kütüphane, 1948 yılında Millet Meclisi tarafından toplumsal sorunlara çözüm arayışına yardımcı olmak amacıyla kurulmuştur. Kütüphane, dünyanın en büyük altıncı kütüphanesidir.
Kütüphane, Japonya'da yayımlanan tüm yayınların kopyalarını toplamaktadır. Ayrıca, Diyet üyeleri, çalışanları ve genel halk için bir araştırma kütüphanesi olarak hizmet verdiği için, çok çeşitli konularda yabancı dillerde yayınlanan kapsamlı bir materyal koleksiyonuna sahiptir. Kütüphane, ayrıca Modern Siyasi ve Anayasal Tarih; Japonya'nın Savaş Sonrası İşgaliyle İlgili Malzemeler; Kanunlar ve Ön Kayıtlar; Bilim ve Teknoloji; Haritalar; Müzik; Japonya Hakkında Yabancı Kitaplar; ve Nadir Kitaplar olmak üzere sekiz ana özel koleksiyona sahiptir.
Millî Diyet Kütüphanesi, Tokyo ve Kyoto'daki iki ana tesisten ve Japonya'daki diğer birkaç şube kütüphanesinden oluşmaktadır.
Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi (Çekçe: Národní knihovna České republiky) Çek Cumhuriyeti'nin merkez kütüphanesidir. Çek Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. Kütüphanenin ana binası ve kitaplarının yaklaşık yarısı Prag'ın merkezindeki tarihi Clementinum binasındadır. Koleksiyonun diğer yarısı Hostivař bölgesinde bulunuyor. Millî Kütüphane, yaklaşık 6 milyon belgeye ev sahipliği yapan Çek Cumhuriyeti'ndeki en büyük kütüphanedir. Kütüphanenin şu anda yaklaşık 20.000 kayıtlı okuyucusu bulunmaktadır. Çoğunlukla Çekçe metinlerden oluşmasına rağmen kütüphane, Türkiye, İran ve Hindistan'dan daha eski materyalleri de saklamaktadır. Kütüphane Prag'daki Charles Üniversitesi için de kitaplar barındırıyor.
İsrail Milli Kütüphanesi (İbranice: .mw-parser-output .script-hebrew,.mw-parser-output .script-Hebr{font-size:1.15em;font-family:"SBL Hebrew","SBL BibLit","Frank Ruehl CLM","Taamey Frank CLM","Ezra SIL","Ezra SIL SR","Keter Aram Tsova","Taamey Ashkenaz","Taamey David CLM","Keter YG","Shofar","David CLM","Hadasim CLM","Simple CLM","Nachlieli",Cardo,Alef,"Noto Serif Hebrew","Noto Sans Hebrew","David Libre",David,"Times New Roman",Gisha,Arial,FreeSerif,FreeSans}הספרייה הלאומית‎, romanize: HaSifria HaLeumit), eski adı Yahudi Milli ve Üniversite Kütüphanesi olan, kendisini İsrail ve Yahudi miraslarını toplamaya adayan kütüphanedir. 5 milyondan fazla kitabı içinde bulundurur. Kudüs İbrani Üniversitesi’sinin Givat Ram kampüsünde yer almaktadır.
Milli Kütüphane, dünyanın en büyük İbranice diline ve Yahudi seremonik sanat eserlerine ait koleksiyonları bünyesinde barındırır. Ayrıca, birçok nadir el yazımı eserlerin, kitapların ve tarihi eserlerin deposu olmuştur.
1892 yılında kurulan, B'nai Brith Kütüphanesi, Yahudiler için Filistin’de kurulan ilk halk kütüphanesiydi. Kütüphane B’nai Brith caddesinde, Mean Shearim ve Rusların bulunduğu muhitlerin arasındaydı. On yıl sonra, Bet Midrash Abrabanel kütüphanesi olarak bilinen kütüphane, Etiyopya Caddesi’ne taşındı. 1920 yılında, İbrani Üniversitesi için planlar çizilirken, B’nai Brith koleksiyonu, üniversite kütüphanesinin temelini oluşturdu. Beş yıl sonra, üniversite açıldığında, kitaplar Scopus Dağı’na taşındı.
1948 yılında, Scopus Dağı’ndaki üniversite kütüphanesine giriş engellendiğinde, kitapların birçoğu, üniversitenin Rehavia’daki Terra Sancta binasına taşındı. Üniversitenin kitap koleksiyonu bu döneme varıldığında bir milyonu geçmişti. Yer sorunundan dolayı bazı kitaplar, şehrin birçok yerindeki depolara yerleştirilmişti. 1960’da kitaplar, Givat Ram’daki Yahudi Milli ve Üniversite Kütüphanesi’nin yeni binasına taşındı. 1970’lerin sonlarına doğru, üniversitenin Scopus Dağı’ndaki yeni kampüsü açıldığında ve Hukuk, Beşeri Bilimler ve Sosyal Bilimler fakülteleri bu kampüse taşındığında, departman kütüphaneleri açıldı. Bu ayrı kütüphanelerin açılması sonucunda, Givat Ram kütüphanesinin ziyaretçi sayısı düştü. 1990’larda bina, su sızması ve böceklenme gibi bazı bakımsal problemlere maruz kaldı.
Kütüphane, 2007 yılında, Milli Kütüphane kanunun geçmesiyle, İsrail Devleti’nin Milli Kütüphanesi olarak resmen tanındı. Yasa, 23 Temmuz 2008 tarihinde yürürlüğe girdi, kütüphanenin adını “İsrail Milli Kütüphanesi” olarak değiştirdi ve geçici olarak üniversiteye bağlı bir alt şirket haline getirdi. Daha sonra bağımsız bir işletmeye dönüştürüldü. İsrail Hükûmeti 50% sine, İbrani Üniversitesi 25% ine ve diğer kurumlar da kalan kısmına sahip oldu. 2011'de kütüphane websitesini açtı ve koleksiyonlarındaki kitap, süreli yayın, haritalar, fotolar ve müzikleri halka açtı.
2014 yılında, kütüphaneye Kudüs'te başka bir ev yaratma projesi açığa çıktı. 34,000 metrekarelik bina, Basel'de bulunan Herzog & de Meuron mimarlık şirketi tarafından tasarlandı ve projesi 2021 yılında tamamlanmak üzere zamanlandı.
Kütüphanenin misyonu, İsrail'de yayınlanan, İsrail, İsrail Vatanı, Yahudilik ve Yahudiler ile ilgili bütün dillerdeki materyallerin kopyalarına sahip olmaktır. Ayrıca diğer bütün ülkelerde, İbranice veya Yiddiş ve Ladino gibi Yahudi diyasporasının kullandığı bütün dillerdeki yayınları toplamaktır. Kanuna göre, İsrail'de basılan her yayının iki kopyası, Milli Kütüphane'de saklanmalıdır. 2001 yılında, kanuna yapılan bir ekle, ses, video kayıtları ve diğer basılı olmayan yayın ürünleri de saklanmaya başlandı. Birçok el yazması eser taranarak, internet sitesinde yayınlandı.
Kütüphanenin özel koleksiyonları arasında, önemli Yahudi figürlerin kişisel yazıları, Milli Ses Arşivleri, Laor Harita Koleksiyonu ve birçok sayıda Yahudilikle ilgili koleksiyon vardır. Ayrıca kütüphane İsaac Newton’un din üzerine olan el yazılarına sahiptir. Koleksiyonda, koleksiyoncu Abraham Yahuda’nın ailesinin bağışladığı, Newton’a ait tasavvuf, dini kitapların analizleri, dünyanın sonu üzerine tahminler ve Kudüs’teki antik Tapınağın görünüşü gibi çalışmalar vardır. Ayrıca yine Newton’a ait, mitolojik olayların işaretlendiği, dünyanın sonuyla ilgili tahmin çalışmalarında kullandığı bir harita bulunmaktadır. Kütüphane aynı zaman Martin Buber ve Gershom Scholem’in kişisel arşivlerine sahiptir.
Batı Kudüs’ün, Haganah güçleri tarafından Mayıs 1948’de işgal edilmesiyle, ülkeyi terkeden bazı Filistinlilerin kütüphaneleri ve diğer zengin Filistinlilerin kütüphaneleri, Milli Kütüphaneye taşındı. Bu koleksiyonlar arasında, Henry Cattan, Khalil Besidas, Khalil Al-Sakakini ve Arif Hikmet Nashashibi koleksiyonları vardı. 30,000 civarında kitap, Batı Kudüs’teki evlerinden taşındı ve diğer 40,000 kitap ise Filistin Mandası’ndaki şehirlerden alındı. Bu kitapların 6000 kadarı, “terkedilmiş” olarak etiketlidir. Kitapların hepsi kataloglanmış olup, dünyanın her tarafından gelen Arap bilim insanları tarafından erişilmektedir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından çıkarılmış; İslamî ilimler, İslam kültür ve medeniyeti ile ilgili terimler, İslam dünyasında din, ilim, siyaset, sanat ve edebiyat alanlarında yetişmiş önemli şahsiyetler ile İslam hayatına etkide bulunmuş eserler gibi İslam dünyasının birçok alanına değinen bir içeriğe sahip Türkçe ansiklopedi.
İlgili ilim kurulları tarafından yaklaşık 500 temel kaynaktan taranarak tespit edilen madde başlıkları, 15.441 maddeden oluşmakta, bazı maddelerin farklı ilim dallarınca yazılan alt bölümleri de eklenince bu rakam 16.915'e ulaşmaktadır. Atıf maddelerinin sayısı ise 6539'dur.
Ayrıca tüm ciltlerdeki içeriğe ve madde listesine ansiklopedinin internet sitesinden çevrimiçi erişilebilmekte, arama, kopyalama ve pdf formatında indirme yapılabilmektedir.
1983 yılında hazırlıklara başlanmış, 1988 yılında yayıma başlayan ansiklopedinin 1. cildi on iki, 2. cildi dokuz, 3. cildi yedi ayda tamamlanmış, 2013 yılında çıkarılan 44. cilt ile ansiklopedi 25 yılda tamamlanmıştır. 2016 yılında 2 ek cilt yayımlanarak toplam cilt sayısı 46'ya ulaşmıştır.
Bucak veya nahiye; coğrafya, ekonomi, güvenlik ve mahalli hizmet bakımlarından aralarında ilişki bulunan kasaba ve köylerden meydana gelen, ilçeden küçük idari bölüm.
Osmanlı İmparatorluğu'nda nahiyeler 1871 yılında kurulmuş olup kaza ve köy arasında bölümlerdi ve birer nahiye müdürü tarafından idare edilmekteydiler. Osmanlının son döneminde 440 kazaya bağlı 948 nahiye bulunmaktaydı.
1923-1970 döneminde bucaklar ulaşım ağı yönünden birbiriyle bağlantılı, jeomorfolojik ünite ve birimler itibarıyla aynı coğrafi ortamı paylaşan köylerin (muhtarlık alanlarının) bir sınır içine alınmasıyla oluşturulmuş idari alanlardı. Bu alan içinde merkezi konumlu bir yerleşme (köy, kasaba veya şehir) bucak merkezi olurdu ve bucak müdürlüğü teşkilatı burada yer alırdı.
1949'da kabul edilen 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa göre bucak "coğrafya, ekonomi, güvenlik ve mahalli hizmet bakımlarından aralarında münasebet bulunan kasaba ve köylerden meydana gelen bir idare bölümü" olarak tanımlanmıştır. Bucaklar il ve ilçelerde olduğu gibi kanunla değil bir idari işlemle kurulurlar. Bu idari işlem İçişleri Bakanlığının kararı ve Cumhurbaşkanının onayıdır.
İçişleri Bakanlığı'na bağlı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nün bünyesinde 1971'de kurulan Dördüncü Şube, “il, ilçe, bucak kurulması, kaldırılması, merkezlerinin değiştirilmesi, mülkiye müfettişlerinin raporlarının izlenmesi ve Genel Müdürlük Yönergesinde belirtilen diğer iş ve işlemlerin yürütülmesiyle” görevlendirilmiştir.
5442 sayılı İl İdaresi Kanununa göre Türkiye'nin en küçük mülki idare birimi olan bucaklar günümüzde (2014) idari olarak da kaldırılmıştır. Bu yüzden, artık Türkiye'nin en alt kademedeki mülki idare bölümü bucak değil ilçedir. Hukuki anlamda 2014'e kadar bucak teşkilatları varlığını sürdürmekteydi, istatistik tablolarda bilgiler bucak düzeyinde veriliyordu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun yayımladığı Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş bültenlerinde ve Harita Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı Türkiye Mülki İdare Bölümleri haritalarından hâlâ bucak ve bucak merkezi terimleri geçmekteydi. 1970'li yıllarda bucakların fonksiyonuna son verilmeye başlanmış ve boşalan bucak müdürlerinin yerine tayin yapılmamıştır. 2011 senesi itibarıyla Türkiye'de 634 bucak teşkilatı mevcuttu. Çoğu eski bucak merkezinin belediye teşkilatı dahi yoktur.
Eskiden bucaklar, kendilerine bağlı olan köylerin devletle ilişkilerini yerinde çözerek kaymakamlık ve valiliklerin yükünü azaltmaktaydı. Ancak ulaşım ve haberleşme olanaklarının gelişmesi ile bunlara olan gerek azalmıştır. Buna rağmen, bucak teşkilatların tasfiye edilmesinden sonra ilçe teşkilatlarının yükü artmıştır. İçişleri Bakanlığı 1984'te bucak müdürü olmayan köy, kasaba ve bucakta, törenlerde devleti temsil etme yetkisine sahip başka bir "mahalli mülkiye amiri" olmadığını belirtilmiştir.
2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı Büyükşehirler Kanunu ile Türkiye'deki en büyük 27 ildeki tüm bucak tüzel kişilikleri ve teşkilatları kaldırılmıştır.
2014 yılında bucaklar resmi olarak da kaldırılmıştır.
İl İdaresi Kanununa göre Bucak idaresi bir bucak müdürü, bucak meclisi ve bucak komisyonundan oluşur.
Bu terim Sırp Prensliği (1817–1833) ve Karadağ Prensliği'nde (1852–1910) nahija (нахија) adıyla ve sonradan bucak adı ile anılmaya başlanana kadar Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında da kullanılmış olup günümüzde ise Suriye, Irak, Lübnan ve Ürdün, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde ve Tacikistan'da kullanılmaktadırlar.
Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (Türkiye İBBS) (Fransızca: nomenclature d'unités territoriales statistiques, NUTS), Avrupa Birliği ülkelerinin kullandığı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması içinde Türkiye için kullanılan sınıflandırmadır.
Türkiye idari olarak 81 ile ayrılmıştır ve Türkiye'de daha önceki demografik araştırmalarda örneklem seçimi yapılması amacıyla beş bölge tanımlanmıştır. Bu bölgesel ayrım, ülkenin değişik yöreleri arasındaki demografik, toplumsal, kültürel ve ekonomik farklılıkların incelenmesinde sıklıkla kullanılan bir değişken haline gelmiştir. Söz konusu Batı, Güney, Orta, Kuzey ve Doğu bölgeleri, birbirine komşu olan değişik sayılardaki illerden oluşmaktadır.
Geleneksel olarak kullanılan yedi coğrafi bölgeye ek olarak, 22 Eylül 2002 günü yeni bir bölge sınıflandırılması oluşmuştur. Türkiye'nin Avrupa Birliğine uyum süreci doğrultusunda, 2002/4720 no'lu kanun gereğince, Devlet Planlama Teşkilatı ve Türkiye İstatistik Enstitüsü üç ayrı düzeyde İBBS bölgesi oluşturmuşlardır.
İstatistiki bölgelerin tanımlanmasında kullanılan temel faktörler:
TÜİK verilerine göre 2020 yılında bölgelerin kırsal ve kentsel nüfusları şu şekildedir:
Türkiye'de genel nüfus sayımı, Türkiye'de istatistik işlerini yürütmekle görevli devlet kurumu olan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından periyodik olarak yapılan nüfus sayımıdır. TÜİK tarafından yapılan çok sayıdaki istatistik çalışmalarının en önemlisi "genel nüfus sayımı"dır.
Türkiye, 84 milyon 680 bin 273 kişi nüfusu ile nüfus büyüklüğüne göre 195 ülke arasında 18. sırada yer alırken, dünya toplam nüfusunun %1,1'ini oluşturmaktadır.
Osmanlı'da başarılı ilk nüfus sayımı savaşa katılacak Müslüman askerlerin sayısını ve yeni vergi kaynaklarının tespiti için 1831 yılında II. Mahmut tarafından yapılmıştır. Cumhuriyet'in ilanından sonra ise ilk kez 28 Ekim 1927 tarihinde nüfus sayımı olmuştur ve bu yıldan itibaren genellikle 5 yıllık aralarla yapılmıştır. Bu uygulama esnasında ülke çapında sokağa çıkma yasağı uygulanmıştır. İlk kez sokağa çıkma yasağı olmaksızın adrese dayalı nüfus sayımı 2007 yılında yapılmıştır.
Nüfus sayımları erkek-kadın nüfusu belirlemek, kırsal-kentsel nüfusu belirlemek, nüfus yerleşim yerlerine göre dağılımını belirlemek, okuma-yazma oranını belirlemek, eğitim durumunu belirlemek, nüfusu belirlemek, nüfusun yaşlara göre dağılımını belirlemek ve daha birçok amaçtan dolayı yapılır
Nüfusun artışı incelendiğinde ilk yıllarda erkek nüfusunun az olduğu görülür çünkü savaşlardan dolayı erkeklerin birçoğu ölmüştür. 1940'larda II. Dünya Savaşı olduğundan erkekler silah altına alınmıştır. Erkekler olmadığından nüfus artışı fazla olmamıştır. Son dönemlerde ise nüfus planlamaları sayesinde nüfus artışı çok olmamaya başlamıştır.
Anadolu, MÖ 6. ve 5. yüzyıllarda bir Pers devleti olan Ahameniş İmparatorluğu'nun egemenliğine girdi ve bu egemenlik, MÖ 334 yılındaki Makedonya Kralı Büyük İskender'in fetihlerine kadar devam etti. Anadolu'nun içlerine kadar ilerleyen İskender; Frigya, Kapadokya ve en son Kilikya'ya kadar ulaştı. Ardından, İskenderun civarında (Antakya) gerçekleşen İssos Savaşı'nda ve akabinde Irak civarında meydana gelen Gaugamela Muharebesi'nde Ahameniş hükümdarı III. Darius'u perişan etti. Daha sonra Pers Kralı III. Darius'u devirdi ve Ahameniş İmparatorluğu'nu tamamen fethetti. Büyük bir yenilgiye uğrayan Darius, Fırat'ın doğusuna kadar sürüldü ve böylece Anadolu'daki Pers hâkimiyeti son bulmuş oldu.
Büyük İskender döneminde kültürel kaynaşma ve Helenleştirme hareketi başlatıldı. MÖ 323'te İskender'in Babil'deki ani ölümünün ardından Anadolu bölünerek küçük Helenistik krallıklar ortaya çıktı. Tüm bu krallıklar, MÖ 1. yüzyıl ortalarında Roma Cumhuriyeti'nin bir parçası hâline geldi. Büyük İskender'in, fetihleriyle başlatmış olduğu Helenleştirme hareketi ise Roma İmparatorluğu döneminde hızlandırıldı. Bu nedenle daha önceki yüzyıllarda var olan Anadolu dilleri ve kültürlerinin nesli tükenerek yerini Yunan dil ve kültürüne bıraktı.
324 yılında Roma İmparatoru I. Konstantin, imparatorluğun başkentini Byzantium'a taşıdı ve şehrin adını Nova Roma olarak değiştirdi. İmparator I. Theodosius'un (379-395) iki erkek çocuğu, babalarının 395'te ölmesinin ardından Roma İmparatorluğu'nu Doğu ve Batı olmak üzere ikiye bölerek paylaştılar. Başkenti Roma olarak kalan Batı Roma İmparatorluğu, 476'da yıkıldı. Halk arasında Konstantinopolis (İstanbul) olarak yaygınlaşan şehir ise, Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti oldu. Doğu Roma İmparatorluğu, daha sonraki yıllarda Bizans İmparatorluğu olarak anılmaya başladı, günümüz Türkiye topraklarının önemli bir kısmında hâkimiyet kurdu ve Osmanlı Türklerinin İstanbul'u ele geçirdiği 1453 yılına kadar varlığını sürdürdü.
11. yüzyılın ikinci yarısında Selçuklular, Anadolu'nun doğu bölgelerine yerleşmeye ve akınlar yapmaya başladılar. 1071'de, Sultan Alp Arslan döneminde, Selçuklu Türkleri ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra gelen Selçuklu zaferiyle birlikte Anadolu toprakları üzerinde Türkleştirme ve İslamlaşma hareketi başladı. Bu hareketle birlikte Anadolu'da Türk dilleri ve İslam tanıtılarak yaygın hâle geldi. Böylece bölgede yaygın olan Hristiyanlık ve Yunanca, yerini yavaş yavaş İslam ve Türk kültürüne bıraktı. Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun parçalanmasının ardından, Anadolu'da diğer Türk beyliklerinin üzerinde hâkimiyet kuran Anadolu Selçuklu Sultanlığı, uzunca bir süre Anadolu'yu yönetti. Başkenti İznik olan Anadolu Selçuklular, Birinci Haçlı Seferi sırasında İznik'in Bizans'ın eline geçmesiyle Sultan I. Kılıç Arslan tarafından 1097 tarihinde başkentini Konya'ya taşımıştır ve bu tarihten itibaren Konya, Selçuklu Devleti'nin başkenti olmuştur. Sultan I. Alâeddin Keykubad döneminde altın çağını yaşayan Selçuklular, I. Alaeddin'in ölümünün ardından duraklama sürecine girdi.
Alaeddin Keykubad'ın ölümünü fırsat bilen Moğollar, Selçukluların doğu sınırına saldırarak Anadolu içlerine girmeye çalıştılar. Nitekim 1243'te Anadolu Selçuklu Devleti ile Baycu Noyan komutasındaki Moğollar arasında gerçekleşen Kösedağ Muharebesi sonucunda gelen yenilgiyle Anadolu, Moğol hâkimiyetine girmiştir ve Anadolu Selçuklu Devleti zayıflayıp yerini Türk beyliklerine bırakmıştır. Bu beylikler arasında, Söğüt ve Bilecik çevresinde kurulu olan Osmanoğulları Beyliği, 13. yüzyılın sonlarına doğru bağımsızlığını ilan etmiştir.
II. Dünya Savaşı'nda (1939-1945) Türkiye, uzun süre tarafsızlığını korudu; ancak savaşın son aylarında, 23 Şubat 1945 tarihinde Müttefik Devletler'in yanında yer aldı. 26 Haziran 1945'te ise Birleşmiş Milletler'in kurucu üyelerinden biri oldu. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Yunanistan'da çıkan komünist isyanının bastırılmasında karşılaşılan zorluklar ve Sovyetler Birliği'nin Türk Boğazları'nda askerî üs talep etmesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin 1947'de Truman Doktrini'ni ilanıyla sonuçlandı. Doktrin, Türkiye ve Yunanistan'ın güvenliğini sağlamayı amaçlayarak askerî ve ekonomik destek sağladı. Her iki ülke de 1948 yılında Avrupa ekonomisinin yeniden inşası için Marshall Planı ve OEEC'ye dâhil edildi, daha sonra 1961 yılında OECD'nin kurucu üyesi hâline geldi.
Türkiye'nin Avrupa'daki kısmı olan Doğu Trakya'da Yunanistan ve Bulgaristan ile sınırı bulunmaktadır. Asya'daki kısmı olan Anadolu'da ise dar kıyı ovalarıyla çevrilmiş yüksek bir merkezî platodur. Kuzeyde Köroğlu ve Kuzey Anadolu Dağları ile, güneyde Toros Dağları ile çevrilmiştir. Türkiye'nin doğusuna gidildikçe yükselti artar ve burası Fırat, Dicle, Aras gibi çeşitli nehirlerin kaynağıdır. Ayrıca 5.137 metre (16.854 ft) yüksekliğindeki Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı ve en büyük gölü olan Van Gölü de Doğu Anadolu'da yer alır. Türkiye, Anadolu toprakları üzerinde kuzeydoğuda Gürcistan, doğuda Ermenistan, Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ve İran, güneydoğuda Irak ve Suriye ile sınır komşusudur.
Türkiye, dış ticaret üzerindeki devlet kontrolünü yavaş yavaş azaltarak ekonomik düzenlemeler yoluyla çeşitli pazarlar açtı, kamuya ait çeşitli kurumları özelleştirme yoluna gitti, birçok sektörün liberalleştirilmesi ile yabancı katılımı ise çeşitli siyasi tartışmalar arasında devam etti. Kamu borçlarının GSYİH'ye oranı, 2001 yılındaki durgunlukta seviyenin altına düşse de, 2010 yılının üçüncü yarısında %46'ya yükseldi. 2002 ve 2007 yılları arasındaki yıllık GSYİH büyüme oranı ise ortalama %6,8 olarak belirlendi; bu rakam Türkiye'yi o yılların en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri hâline getirdi. Ancak büyüme, 2008 yılında %1 oranında yavaşladı ve ekonomi, 2009 yılında yaşanan küresel ekonomik krizden %5 kadarlık bir oranla durgunluktan etkilendi. 2010 yılında ise ülkenin ekonomisinin %8 büyüdüğü tahmin edildi.
Türkiye'de sağlık hizmetleri Sağlık Bakanlığı tarafından merkezî bir devlet sistemiyle kontrol edilir. 2003 yılında hükûmet, sağlık hizmetlerine ayrılan bütçe oranını artıran ve nüfusun büyük bir bölümünü sağlık hizmetlerinden düşük masrafla yararlanabilir hâle getirmeyi amaçlayan geniş kapsamlı bir sağlık reformu programı başlattı. Türkiye İstatistik Kurumu, 2012 yılında sağlık hizmetleri kapsamında 76,3 milyar TL harcandığını açıkladı; hizmet bedellerinin %79,6'sı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanırken geriye kalan %15,4'ü hastalar tarafından doğrudan ödendi. 2018 yılı rakamlarına göre Türkiye'de 34.559 sağlık kurumu bulunmaktadır ve doktor başına ortalama 536 hasta düşmektedir. Ayrıca 1000 kişi başına düşen yatak sayısı 2,83'tür.
Türkiye; Oğuz, Anadolu, Osmanlı (Greko-Romen ve İslami kültürlerin bir devamıydı) ve Avrupa kültürü ile geleneklerinin karışımıyla ortaya çıkan çok çeşitli kültürleri barındırır. Ülke coğrafyasındaki kültürel kaynaşma, Orta Asya'dan Anadolu'ya doğru gerçekleşen Türk göçleri sırasında Türklerin göç yolları üzerindeki kültürlerle kendi kültürlerini birleştirmesi sonucunda başladı. Ülkedeki Batılılaşma hareketi ise Osmanlı İmparatorluğu'nun Tanzimat döneminde başladı ve bugüne kadar sürmeye devam etti. Sonuç olarak günümüz Türk kültürü, geleneksel inançları ve tarihî değerleri koruyarak "çağdaş" bir Batı devleti olma çabası sonucunda şekillendi. Özellikle 16. ve 18. yüzyıllar arasında Türk kültürü, Osmanlı İmparatorluğu'nun zirvede olduğu dönemde Turquerie adıyla bir fenomen hâline gelerek Avrupa sanatını ve modasını da etkilemiştir.