kaan39/turkish-wikipedia-dataset huggingface dataset:
Trafik yönü sağdan ilerler. Slovenya ve Sırbistan genelindeki yol standardı üst düzeydedir. Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'da belli merkezler arası yollar iyi ancak yol kalitesi yoğun kullanımdan ötürü zayıflamaktadır. Hırvatistan kara ulaşımı bakımından orta-üst sayılabilecek bir seviyededir. Yunanistan'ın kara ulaşımı ağı da geneli bakımından iyi sayılabilir. Kosova'da ana yollar dışındaki karayolları orta seviyededir. Son dönemde yapımına başlanıp Kosova tarafındaki inşaatı hâlen devam eden Arnavutluk-Kosova Otoyolu, Balkanlar'ın bu kesimindeki kara ulaşımına büyük rahatlık getirmiştir. Projenin tamamlanmasıyla Arnavutluk'taki Adriyatik sahili yakınlarından Kosova içlerine kadar otoyol ulaşımı sağlanacaktır. Ekim 2012 itibarıyla ulaşım Kosova ortasına (Suvareka yakınları) kadar sağlanmıştır.
Balkan sahasında demiryolu ağı, 2000 yılında 25.000 km civarında bir uzunluğa sahipti. Bu demiryolu hatlarının %17'si çift şeritli, %40'ı elektrik tesisatlıdır. Yoğunluk, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Kuzey Makedonya'da düşük fakat diğer sistemlerde Avrupa Birliği ortalaması düzeyindedir. Yenileme çalışmaları devam eden bölgede sinyalizasyon ve iletişim teknolojilerinde bazı yenileştirmeler olmuştur.
Avrupa'nın ana ulaşım ve taşıma hatlarından olan Tuna, bölge içi gemi taşımacılığını domine eder. Ren-Main-Tuna kanalının 1990'ların başında tamamlanması ile Karadeniz'den Kuzey Denizi'ne doğru ulaşım sağlanır olmuştur. Ancak, ekonomik gerileyiş ve çatışmaların sonucu olarak 2000 yılına kadarki son on yılda trafik, keskin bir düşüş yaşamıştır. Nisan 1999'da Kosova'da yaşanan çatışma sırasında, kilit konumdaki köprülerin tahrip edilmesi sebebiyle Tuna, gemi taşımacılığına kapanmıştı.
Balkanlar'daki aktarım ve geçiş limanları Adriyatik'in Hırvatistan kesiminde konumlanan Rijeka, Zadar, Split ve Ploče; Karadağ kesiminde Bar; Arnavutluk kesiminde Dıraç limanlarıdır. Karadeniz kıyılarındaki ana liman sahaları ise Bulgaristan'da Burgaz ve Varna; Romanya'da Köstence. Ege kıyısındaki Selanik limanı, Yunanistan dışında, Kosova ve Kuzey Makedonya için de bir çıkış limanıdır. Bütün limanlar için modernleştirme ve geliştirme gereklidir.
Balkan çapında yaygın bir havalimanı ağı var olup her ülkede uluslararası havalimanı mevcuttur. Havalimanlarında geliştirilme ihtiyacı görülür. Bölgedeki birçok havalimanı için geliştirme çalışmaları yapılmıştır. Bunlardan birkaçı Makedonya'da Üsküp ve Ohri şehirlerinde gerçekleştirilmiştir. Üsküp Havalimanı için 2010 yılında Türkiye firması TAV tarafından başlatılan yenileme 2011 yılında tamamlanmış, havalimanı 8 Eylül 2011 tarihinde operasyonlara başlamıştır. Ohri Havalimanı yenilemesi de Nisan 2011'de tamamlanmıştır. Kosova'daki Priştine Uluslararası Havalimanı da yenileme kapsamındadır. Türk-Fransız konsorsiyumu yüzde 90 Limak ve yüzde 10 Aeroport de Lyon ortaklığı, Mayıs 2010 tarihinde 20 yıl havalimanını işletme sözleşmesi imzaladı. Yatırımların 2012 yılında tamamlanması öngörülüyor. Yenileme çalışmaları Kuzey Makedonya ve Kosova dışındaki birçok ülkede de görülür. Slovenya'da Ljubljana Havalimanı ticaret planına göre havalimanı 2017 yılına kadar geliştirilecek. Bu çalışma Haziran 2012'de başlatılmıştır. Hırvatistan'daki Zagreb Havalimanı için 11 Nisan 2012 tarihinde Aeroports de Paris şirketi ile Hırvatistan Hükûmeti arasında 30 yıllık kullanım anlaşması imzalandı. Bosna-Hersek'teki Saraybosna Uluslararası Havalimanı'nda başlayan geliştirme çalışmalarının 2013 yılında bitmesi planlanıyor. Sırbistan'daki Belgrad Nikola Tesla Havalimanı modernizasyonu kapsamında Şubat 2012'de çalışmalar başlatılmıştır. Türkiye'deki Atatürk Havalimanı’nda TAV Havalimanları, Dış ve İç Hatlar Terminali ile otoparkta yolculara sunulan konfor ile hizmet kalitesinde ve hava yollarına sağlanan hizmette ivme yaratmak amacıyla Şubat 2010’da da yeni bir genişletme projesi gerçekleştirildi. İstanbul Atatürk Havalimanı, mimarisi, yolcu akış hızı ve sunduğu hizmet kalitesiyle sadece Türkiye'nin en büyük havalimanı değil, aynı zamanda tüm Avrupa'da önemli havalimanlarından biri konumunda bulunuyor.
Euro, Kuna, Değiştirilebilir mark, Dinar, Denar, Lek, Lev, Ley bölgede kullanılan para birimleridir.
Balkan çapındaki alışverişte giyim, el yapımı ve mücevherat, önde gelir. Ülke içi veya ülkeler arası kara ulaşımında otobüs hatları vardır ve bunlar iyi durumdadırlar. Demiryolu ulaşımının kalitesi kesime göre değişiklik gösterir.
Balkanlar’ın çok kültürlü yapısının sonucu olarak bölgede çeşitli kültür ögeleri vardır. Bölge yemek ve pişirme kültürü, çeşitli mutfakların birleşiminden oluşmuştur. Yemek bölge genelinde ucuzdur. Bölgede su rezervleri iyi düzeydedir. Suların büyük kısmı içilebilirdir ama paketlenmiş su satışı da yaygındır. Alkol kısıtlamaları yoktur. Bunun yanında Müslüman nüfusun yaşadığı kesimlerde alkole karşı tutum görülebilir.
Balkanlar’da çok kültürlü yapı içerisinde, her kültür-dil dairesi içinde çeşitli edebî faaliyetler yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir. Bu şekilde oluşturulan eserler, ilgili dilin edebiyat dünyası içinde yer almışlardır. Bazı eserler ise, yazıldığı dilin dışında başka bazı dillere de çevrilmiş, Nobel Edebiyat Ödülü gibi ödüller kazanmıştır. Bugünkü Balkan edebiyatı, dil ağacının beş ayrı kolunda yer alan sekiz millî dil ile yazılır. Bu edebiyatı anlamada, Nikos Kazancakis’in “Zorba”sı, Ivo Andrić’in “Drina Köprüsü” adlı meşhur eseri, Yaşar Kemal'in “İnce Memed”i, Fahir İz’in “An Anthology of Modern Turkish Short Stories” adlı antolojisi, Ismail Kadare'nin “Kronikë në gur” (Taştaki Kronik) eseri, Aleksandros Kotzias'ın “Jaguar”ı, “An Anthology of Romanian Women Poets” (Adam J. Sorkin, Kurt W. Treptow) adlı antoloji, Elisaveta Bagryana'nın “Penelope of the Twentieth Century” eseri, Hristo Boyçev'in “Albay Kuş’u yardımcı olabilir.
Mantık kurgusunu sempatik bir şekilde gösteren ‘kültürel kavşak’, ‘köprü’ tabirleri Balkanlar için edebiyatta en çok kullanılan mecazların başında gelir. Söz konusu mecazlar, bölgeye bir kimlik verir. Balkan edebiyatını açıklamada “dil” ölçüt olarak koyulursa, hata kaçınılmaz olur. Slav dilleri ve dil bilimi yani ‘Balkan dil birliği’ içinde yer alan belirsiz konuşur, okur veya edebiyatta yer alan kişi ve Balkanlar'daki bütün dillerde paylaşılan yüzlerce Türkçe alıntı kelimenin dışında, Balkan dilleri bugün hâlâ yanlış yolda, yabancı ve zordur. Balkan edebiyatı içinde yer alan bazı edebiyatçılar aşağıda belirtilmiştir.
Arnavut edebiyatçılar:
Boşnak edebiyatçılar:
Bulgar edebiyatçılar:
Hırvat edebiyatçılar:
Sırp edebiyatçılar:
Sloven edebiyatçılar:
Türk edebiyatçılar:
Yunan edebiyatçılar:
Balkan ülkelerinde yapılan müziğin bölge içinde ortak özellikleri vardır. Balkan müzikleri hareketli ve armoni zenginliği açısından, farklı bir zevk verir. Buna, etnik bir müzik türü de denebilir. Balkanlar'ın hemen hemen tüm ülkelerinde kulağa hitap eden melodiler çok benzer ve coşkuları da aynıdır. Balkan müziğinde Rumeli Türk müziğinin etkisi de vardır. Bunun gibi küçücük etnik grupların renkliliklerini kattıkları koca bir oluşumdur. Dikkat edilirse, yeryüzünün ürettiği müzik birikimlerinin içinde kendini hemen belli eden, hem melodilerinin hem de bunları yorumlayış biçimlerinin çok net karakteristikleri olan bir müzik geleneğidir. Bu özel oluşumun temelinde kabaca, geçmişi Hristiyanlık öncesi döneme denk gelen Slav geleneğiyle Doğu Roma ve Osmanlı'dan ögelerin bir bileşimi yer alır. Slav geleneği, Yunan ögeleri ve Osmanlı ile Bizans'ı kapsayan Anadolu renkleri, özgün bir etkileşim ile bugün Balkan müziği denilen zengin müzik birikimini oluşturmuştur.
Balkan müziği, Türk kültürüne çok yakındır. Yıllarca aynı topraklarda yaşandığı ve benzer kültürler paylaşıldığı Balkan ve Doğu Avrupa ülkelerinin olduğu kadar, Türkiye'deki Çingenelerin de müziği budur. Balkanlar'daki müzik, Avrupa'nın geri kalanından epey farklılık göstermiştir çünkü Balkan halklarından hepsinin Osmanlı İmparatorluğu ile kültürel geçmişi mevcuttur ve bu müziğin en önemli özelliği karmaşık ritmidir.
Balkanlar'ın genelinde belli oranda ortaklıklara sahip bir mutfak kültürüdür. Bu mutfak içinde Balkan ülkelerinin kendisine ait özellikleri vardır ve Akdeniz mutfağından etkilenmiştir. Balkan yemek kültürü Türk, Yunan, İtalyan, Avusturyalı, Macar ve yerel yemek ve pişirme kültürlerinin karışımıdır. Kültürel kimliğin ortaya koyulmasında Balkan mutfağının ciddi bir form olabileceği öne sürülmüştür. Bu mutfakla ilgili iki görüş vardır: 1) Balkan bölgesinde yaygın şekilde paylaşılan bir beslenme yapısı vardır. 2) İnsanlar benzer temel yiyecekleri tüketir. Alexander Kiossev'e göre Balkan kimliğinin varlığını ispat etmek için en az iki yol var; ırk özellikleri ve mutfak. Kiossev'e göre, Balkanlar'ın dışında bulunan bir Balkanlı, başka bir Balkanlı kişiyi yüz özellikleri, yürüyüş tarzı ile genellikle tanır. Mutfak, birçok Balkanlı için bir diğer paylaşılan şeydir.
Balkanlar'da yaşamış olan ve yaşayan birçok millet, birbirleri ile değişen derecelerde etkileşim içinde olmuşlardır. Bu etkileşim ortak hayat, evlenme, göç, savaş gibi çeşitli olaylarla kurulmuş ve günümüze gelmiştir. Bölgede birçok millet ve bunların kültürel özellikleri içinde bazı kültürler daha baskın olmuşlardır. Bölgede tarihten günümüze dek Slav kültürü, Türk kültürü, Yunan kültürü ağırlıklı yapılar oluşmuştur. Balkan kültürü olarak da belirtilen bu kültür, belli başlı kültürlerin beraberliğinden, harmanından ortaya çıkmış, bugüne ulaşmıştır.
Kültürel etkileşimin temel taşıyıcısı olan dil, bölgedeki birçok millet üzerinde etkileşimi sağlamıştır. Bu kültürel etkileşimde Türkçe, Osmanlı İmparatorluğu'nun bölgede idaresini kurduğu 14. yüzyıldan itibaren merkezî bir yere sahiptir. Türkçe, bölgedeki birçok dili etkilemiştir.
Türkçe, bugün yaşayan dillerin en yaşlılarından biridir ve bu tarih derinliği yanında mekânca da geniş bir coğrafyaya sahiptir. Türkçenin konuşucuları, bu geniş tarih ve coğrafya diliminde birçok devlet kurmuşlar, komşuluklarında yer alan kavimlerden birçok bilgi öğrenmişler ve komşularına da birçok bilgi öğretmişlerdir. Türklerin komşularına öğrettikleri ile komşularından öğrendikleri bilgilerin adları, Türkçe ile ona komşu olarak yaşayan başka diller arasında, oldukça zengin bir söz alışverişine yol açmıştır.
Balkanlar'da Miladın öncesindeki yıllardan başlayıp çeşitli yoğunluklarla gelişen, Osmanlı devri ile beraber de kökleşen Türk özellikleri, bugün Balkan Türkleri dışında, Balkanlar'da yaşayan diğer halklarda da çeşitli şekillerde görülmektedir. Türkçenin dışında, söz konusu Balkan dilinde kullanılacak kadar içselleşen Türkçe yer adları, bu izlerden birisi sayılır. Balkanlar'da yerleşim birimleri ve yerlerin adlarının Türkçe isimleri, 600 yıl civarındaki siyasi ve sosyal gelişimler olarak oluşmuştur. Burada sözü edilen durum ise, Türkçede kullanılan şekillerden bağımsız olarak, ilgili dilde yaşıyor olmasıdır. Osmanlı İmparatorluğu XX. yüzyıl başlarında Balkanlar'daki topraklarını kaybetti. Bu dönem sonrasında Balkanlar'ın muhtelif bölgelerinde çeşitli devletler kuruldu. Bu devletler, ilgili bölgede egemenliği ele geçiren milletin idaresi şeklinde gelişmiştir. Osmanlı egemenliği sonrasında Balkanlar'da kurulan bu devletlerin yeni idareleri tarafından Osmanlı dönemi toponimlerinin (yer adlarının) bir kısmı değiştirilmiştir. Bu değişiklikler, her bölgede, egemenliği ele geçiren milletin dili veya kültürü yönünde olmuştur. Böylece Balkanlar'da yaşayan milletlerin dillerinde (Türkler dışında) değiştirilmiş yeni toponimler kullanıma girmiş, eski bilgi zamanla hafızalardan silinmiştir. Sonuçta yüzyıllarca kullanıldıktan sonra diğer milletlerce değiştirilen bu toponimler Türk dilinde kalmış, Osmanlı Türkçesinden miras olarak Türkiye Türkçesine gelmiştir.
Söz konusu Balkan dilindeki şekilleri ile yer adlarına örnek için Sırbistan’da Ada, Adakale, Alibunar, Bor, Kula, Majdanpek, Novi Pazar, Ćuprija, Surduk; Makedonya’da Demir Hisar, Demir Kapija, Kumanovo; Bosna-Hersek’te Sarajevo, Tuzla, Odžak, Čardak; Hırvatistan’da Bakar; Arnavutluk’ta Bayram Curri, Kepenek, Ahmetaj, Elbasan; Bulgaristan’da Harmanli, Kırcaali, Kazanlık, Kula, Pazardzik, Durankulak, Pamukci; Karadağ’da Mahala, Virpazar, Kazanci, Timar, Han, Kula; Kosova’da Türkçe dışındaki şekillerde Elezhan, Ferizaj, Mamusha; Romanya’da Teleorman, Baba Ana, Azaplar, Tuzla, Topalu, Saraiu, Techirghiol, Babadag, Beştepe şeklindedir.
Türk dili ile Macar dili etkileşiminde Türkçedeki Macarca alıntılar varos “şehir” > varoş “şehirlerin sur dışı mahallesi” gibi birkaç kelimeyle sınırlıdır. Macarcadaki Türkçe ögeler ise çeşitli dönemlerde olmuştur. 15. yüzyıla kadar Macarcaya geçen 485 kelime uzun uzun müzakere edilmiştir. Macarcaya Osmanlı döneminde 1312 kelime yanında, 402 şahıs adı ve 224 yer adı bulunmaktadır. Rumencede 1700-3000 arası Türkçe alıntı, Güney Slavlarının dillerinde (Sırp-Hırvatça) 8742 Türkçe kelime alıntılandığı belirtilmiştir. Bulgarcada en az 3500 Türkçe alıntı vardır. Bulgarların yeni dili olan Bulgar Slavcasından Türkçe çete, gocuk, kuluçka gibi birkaç söz geçmiştir. Arnavutçadaki Türkçe unsurları gösteren bir sözlükte varyantlarıyla birlikte 4078 madde yer alır. Olivera Yaşar-Nasteva'nın Makedoncadaki Türkçe unsurları değişik yönleriyle inceleyen eserinde, 3089 Türkçe söz yer almaktadır.
Yunanca ile Türkçe etkileşiminde Türkçedeki Yunanca unsurların sayısı çeşitli yayınlarda 347-900 arasında belirtilmiştir. Yunancadaki Türkçe unsurların sayısı ise K. Kukkidis'e göre 3000 ve P. Georgidas'a göre 1968'dir.
{{#coordinates:}}: sayfa başına birden fazla birincil etiket olamaz
Balkan Birliği, 1912'de Doğu Ortdoks krallıklar Yunanistan, Sırbistan, Bulgaristan ve Karadağ tarafından hala Güneydoğu Avrupa'nın çoğunu kontrol eden Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yapılmış bir dizi ikili anlaşmaların oluşturduğu dörtlü bir ittifaktı.
Bu antlaşmaya göre;
Londra Antlaşması'ndan en kârlı çıkan devlet Bulgaristan Krallığı olmuştur. Savaş sonunda Osmanlı İmparatorluğu'nun yalnızca Bulgaristan ile sınırı kalmış, Bulgaristan Batı Trakya'nın büyük bir bölümünü (Kavala ve Dedeağaç arası) ele geçirerek Ege Denizi'nde hâkimiyet kurmuştur. Ancak II. Balkan Savaşı'nda Enver Paşa komutasındaki Türk ordusu Midye-Enez hattını geçerek, bu antlaşmayı ihlâl edecek ve Edirne ve Kırklareli'yi geri alacaktır.
Bulgaristan Krallığı (Bulgarca: Царство България - Tsarstvo Bılgariya) veya Bulgaristan Çarlığı, 1908-1946 yılları arasında var olmuş bir devlet. 1885'te Doğu Rumeli'yi Osmanlılardan alan Bulgaristan Prensliği'nin 5 Ekim 1908 tarihinde krallık olmasıyla kurulmuştur. Bulgaristan de jure olarak Osmanlı'ya karşı bağımsızlığını bildirmiştir.
I. Balkan Savaşı'nın başlatıcısı olmuş ve Balkanlarda etnik bir devlet olmuştu. Ancak II. Balkan Savaşı'nda tek başına kalmış ve Bükreş Antlaşması ile etkinliğini kaybetmiştir. I. Dünya Savaşında İttifak Devletlerinin yanında yer almıştır. Neuilly Antlaşması ile savaştan çekildi. II. Dünya Savaşında Almanya safında savaştı. Dinleri Ortodoksluk ve başkenti Sofya'ydı. 1946 Bulgaristan Krallığı yıkıldı ve Bulgaristan Halk Cumhuriyeti kuruldu.
1878'de Osmanlı İmparatorluğu'nun otoritesi altında Bulgaristan Prensliği'nin kurulmasına ve 1885'te Doğu Rumeli'nin de Bulgaristan'a katılmasına karşın hala Osmanlı egemenliğinde (özellikle Makedonya ve Trakya'da) önemli ölçüde Bulgar nüfusu bulunuyordu. Bulgaristan özellikle Makedonya'daki Bulgar nüfus üzerinde hak iddia ediyordu. Bununla birlikte yine bir Slav ülkesi olan Sırbistan da Makedon Slavları'nın Sırp olduğunu iddia ediyor ve bölgede hak iddia ediyordu. Yunanistan ise tarihi bağlarından dolayı bölgenin Yunan toprağı olması gerektiğini düşünüyordu. Böylece bölge için I. Dünya Savaşı'na kadar sürecek olan üç taraflı bir mücadele başladı.
Ferdinand; 1908'de Bulgaristan'ı bağımsız, kendini ise Çar ilan etmek için büyük güçler arasındaki mücadelelerden yararlandı. Bağımsızlık ilanını 5 Ekim'de Tırnova'daki Aziz Kırk Şehitler Kilisesi'nde yaptı. Bulgaristan her ne kadar bu tarihten itibaren tam bağımsız olsa da Bulgaristan'ın halihazırda 1878'den beri kendi anayasası, bayrağı, marşı ve ayrı bir dış politikası vardı. Yani Bulgaristan, sultanın otoritesini sadece göstermelik olarak tanıyordu
Ferdinand Birinci ve İkinci Bulgar İmparatorluklarının onuruna "Çar" unvanını aldı. Ancak önceki Bulgar Çarları, ülke dışında imparator olarak adlandırılırken Ferdinand ve onun halefleri kral olarak adlandırıldı. Tırnova Anayasası ise hükümdar unvanı olan "prens" yerine "çar" konularak korundu.
1911 yılında Milliyetçi Başbakan İvan Geşov, Yunanistan ve Sırbistan Krallığı ile ittifak kurmaya girişti ve üç müttefik, Osmanlı'ya karşı ortak bir saldırı planlamak için rekabetlerini bir kenara bırakmaya karar verdiler.
Şubat 1912'de Bulgaristan ile Sırbistan arasında gizli bir antlaşma imzalandı, bu antlaşma ilk başta Avusturya-Macaristan'a karşıydı, ancak daha sonra Bulgaristan tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yeniden yönlendirildi ve Mayıs 1912'de Yunanistan ile benzer bir antlaşma imzalandı. Karadağ da pakta dahil edildi. Antlaşmalar, Makedonya ve Trakya'nın müttefikler arasında paylaşılmasını öngörüyordu, ancak paylaşım hatları tehlikeli bir şekilde belirsiz bırakılmıştı. Osmanlılar tartışmalı bölgelerde reformları uygulamayı reddettikten sonra, Ekim 1912'de Birinci Balkan Savaşı patlak verdi.
Müttefikler şaşırtıcı bir başarı elde etti. Bulgar ordusu Osmanlı güçlerine birkaç ezici yenilgi yaşattı ve Sırplar ve Yunanlar Makedonya'nın kontrolünü ele geçirirken Konstantinopolis'e doğru tehdit edici bir şekilde ilerledi. Osmanlılar Aralık ayında barış için dava açtı. Müzakereler bozuldu ve Şubat 1913'te savaş yeniden başladı. Osmanlılar Edirne'yi bir Bulgar görev gücüne kaybetti. Mart ayında ikinci bir ateşkes yapıldı ve Osmanlılar İstanbul'dan çok da uzak olmayan Midia-Enos hattının batısındaki tüm Avrupa topraklarını kaybetti. Bulgaristan, Edirne ve Ege limanı Dedeağaç (bugünkü Dedeağaç) dahil olmak üzere Trakya'nın çoğunu ele geçirdi. Bulgaristan ayrıca Selanik'in kuzeyinde ve doğusunda bir Makedonya parçası (ancak yalnızca batı sınırları boyunca bazı küçük alanlar) kazandı.
Bulgaristan müttefikler arasında en ağır kayıpları veren ülkeydi ve bu temelde ganimetlerin en büyük payını almaya hak kazandığını düşünüyordu. Özellikle Sırplar, olaylara bu şekilde bakmadılar ve Kuzey Makedonya'da ele geçirdikleri toprakların hiçbirini (yani, kabaca bugünkü Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'ne denk gelen toprakları) boşaltmayı reddettiler. Bulgar ordusunun Edirne'de savaş öncesi hedeflerine ulaşamadığını (yani, Sırp yardımı olmadan ele geçiremediğini) ve Makedonya'nın bölünmesine ilişkin savaş öncesi anlaşmaların revize edilmesi gerektiğini belirttiler. Bulgaristan'daki bazı çevreler bu konuda Sırbistan ve Yunanistan ile savaşa girmeye meyilliydi. Haziran 1913'te Sırbistan ve Yunanistan, Bulgaristan'a karşı yeni bir ittifak kurdular. Sırp Başbakanı Nikola Pasic, Yunanistan'a, Sırbistan'ın Bulgaristan'ı Makedonya'nın Sırp kesiminden uzak tutmasına yardım ederse Trakya'yı alabileceğini söyledi ve Yunan Başbakanı Eleftherios Venizelos da aynı fikirdeydi. Bunu savaş öncesi anlaşmaların ihlali olarak gören ve Almanya ile Avusturya-Macaristan tarafından gizlice cesaretlendirilen Çar I. Ferdinand, Sırbistan ve Yunanistan'a savaş ilan etti ve Bulgar ordusu 29 Haziran'da saldırdı. Sırp ve Yunan kuvvetleri başlangıçta batı sınırında geri çekiliyordu, ancak kısa sürede üstünlüğü ele geçirdiler ve Bulgaristan'ı geri çekilmeye zorladılar. Çatışmalar çok sert geçti ve özellikle Bregalnica Muharebesi sırasında çok sayıda kayıp verildi. Kısa süre sonra Romanya savaşa girdi ve Bulgaristan'a kuzeyden saldırdı. Osmanlı İmparatorluğu da güneydoğudan saldırdı. Savaş artık Bulgaristan için kaybedilmişti, Makedonya'daki iddialarının çoğunu Sırbistan ve Yunanistan'a terk etmek zorunda kaldı, canlanan Osmanlılar ise Edirne'yi geri aldı. Romanya Güney Dobruca'yı ele geçirdi.
Balkan Savaşları'nın ardından Bulgar görüşü, Bulgarların kendilerine yardım etmek için hiçbir şey yapmadığını düşündükleri Rusya ve Batılı güçlere karşı döndü. Bulgaristan, Romanya ve Yunanistan başlangıçta tarafsız kaldılar, sempatilerinin nerede olduğuna karar vermeden önce savaşın gidişatını gözlemlediler.
Vasil Radoslavov hükûmeti altında Bulgaristan, geleneksel düşmanı olan Osmanlıların müttefiki olmayı gerektirmesine rağmen, Almanya ve Avusturya-Macaristan ile ittifak kurdu. Ancak Bulgaristan, Osmanlılara karşı iddialarından vazgeçmişti; Sırbistan, Yunanistan ve Romanya (İngiltere ve Fransa'nın müttefikleri) ise Bulgaristan tarafından Bulgar olarak algılanan topraklara sahipti. Balkan Savaşları'ndan kurtulan Bulgaristan, I. Dünya Savaşı'nın ilk yılında tarafsız kaldı. Almanya, Ayastefanos Antlaşması'nın sınırlarını geri getirme sözü verdiğinde, Balkanlar'daki en büyük orduya sahip olan Bulgaristan, Ekim 1915'te Sırbistan'a savaş ilan etti. Ardından İngiltere, Fransa, İtalya ve Rusya, Bulgaristan'a savaş ilan etti.
Almanya, Avusturya-Macaristan ve Osmanlılarla müttefik olan Bulgaristan, Sırbistan ve Romanya'ya karşı askeri zaferler elde etti. Makedonya'nın çoğunu (Ekim ayında Üsküp dahil) ele geçirdiler, Yunan Makedonyası'na ilerlediler ve Eylül 1916'da Dobruca'yı Rumenlerden aldılar. Ancak savaş, ciddi ekonomik zorluklara katlanan ve Müslüman Osmanlılarla müttefikken Ortodoks Hristiyan kardeşleriyle birlikte savaşmaktan nefret eden Bulgarların çoğunluğu arasında hızla popülerliğini yitirdi. Tarım Partisi lideri Aleksandar Stamboliyski, savaşa karşı çıkması nedeniyle hapse atıldı. Şubat 1917'deki Rus Devrimi, Bulgaristan'ı önemli ölçüde etkileyerek, birlikler ve şehirler arasında savaş karşıtı ve monarşi karşıtı duyguların yayılmasına neden oldu. Haziran ayında Radoslavov'un hükûmeti istifa etti, orduda isyanlar çıktı, Stamboliyski serbest bırakıldı ve bir cumhuriyet ilan edildi.
Eylül 1918'de Fransızlar, Sırplar, İngiliz, İtalyanlar ve Yunanlar Makedon cephesinde kırıldı ve Çar I. Ferdinand'ı barış aramaya zorladı. Stamboliyski bir devrimden ziyade demokratik reformları savundu. Devrimcileri önlemek için Ferdinand'ı oğlu III. Boris lehine çekmeye ikna etti. Devrimciler bastırıldı ve ordu dağıldı. Neuilly-Cur-Seine Antlaşması'nda (Kasım 1919) Bulgaristan, Ege kıyı şeridini (Batı Tahtası) Yunanistan'a, Makedon topraklarının ve Batı Outlands'ı Yugoslavya'nın yeni krallığına ve Güney Dobruca'yı Romanya'ya kaybetti, ülkenin ordusunu 20.000'e kadar düşünmesi ve 100 milyon doları aşan bir tazminat ödemesi gerekiyordu. Bulgarlar genellikle anlaşmanın sonuçlarını "ikinci ulusal felaket" olarak adlandırırlar. Mart 1920'de yapılan seçimlerde Tarımcılar önemli çoğunluk elde etti ve Stamboliyski Bulgaristan'ın ilk gerçek demokratik hükûmetini kurdu.
II. Dünya Savaşı sırasında sosyal demokrat ve tarımcıların desteklediği eski hükümdar Kimon Georgiev önderliğinde yurt dışında kurulan Anavatan Cephesi, 1944'te askeri darbe ile yönetimi ele geçirdi. Bulgaristan, bu olaydan sonra Mihver Devletleri'nden ayrıldı ve savaştan çekildi. Savaşın sonunda Bulgaristan'ın Güney Dobruca'yı tutmasına izin verilirken Yugoslav ve Yunan topraklarındaki tüm hak iddialarından feragat etti. Savaştan sonra 150,000 Bulgar Batı Trakya'dan Bulgaristan'a sürüldü. Darbeci komünistler yeni kurulan hükûmette küçük bir rol üstlendi. Asıl gücü Sovyet temsilciler oluşturuyordu. Komünist parti, diğer partileri korkutmak amacıyla komünist halk milisleri kurdu.
1 Şubat 1945'teki iktidar değişikliği ardından Naip Prens Kiril, eski Başbakan Bogdan Filov gibi yüzlerce eski rejim yetkilisi savaş suçu işledikleri gerekçesiyle tutuklandı. Haziran ayına kadar Kiril, diğer vekiller, 22 eski bakan ve diğer birçok kişi suçlu bulunup idam edildi. Eylül 1946'de monarşi halk oylaması ile kaldırıldı ve genç Çar Simeon sürgüne gönderildi. Komünist partinin resmen iktidara gelmesi ile Vasil Kolarov cumhurbaşkanı, Dimitrov ise başbakan oldu. 1946'da yapılacağı vadedilen serbest seçimlere hile karıştığını öne süren muhalefet, seçimleri boykot etti. Tarımcılar seçimlerden sonraki rejimle iş birliği yapmayı reddetti ve Haziran 1947'de liderleri Nikola Petkov hükûmet tarafından tutuklandı. Meydana gelen uluslararası protestolara rağmen tutuklanmasından üç ay sonra Eylül 1947'de idam edildi. Bu olay Bulgaristan'daki komünist rejimin nihai kuruluşunun ilanı olarak görülür.
Bükreş Antlaşması, 10 Ağustos 1913 tarihinde II. Balkan Savaşı'nı bitiren antlaşma.
II. Balkan Savaşı'nda beş ülkeyle birden savaşmak zorunda kalan Bulgaristan savaştan yenik çıkarak antlaşma imzalamak zorunda kaldı. Yapılan görüşmeler sonucunda Bükreş Antlaşması imzalandı.